nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
avtomobillər 1938 -ci illərdə

Audi adı bu kompaniyanın əsasını qoyan Avqust Xorxun familiyasının (almanca
«hören» -
«eşit!») latıncaya tərcüməsidir. Kompaniyanın
loqotipi olan dörd həlqə 1932 - ci ildə (Audi,
Horch, DKW və Wanderer firmalarının) baş vermiş birləşmənin simvolu oldu.
Fransa Almaniyada Bensin böhran yaşadığı vaxt təşəbbüsü əlinə aldı. Ən güclü
firma
əvvəllər ağac emalı dəzgahları istehsal edən «Panhard et Levassor» idi. 1890 - cı ildə bu firma
iki silindrli V şəkilli «Daimler» mühərriklərinin istehsalına başladı və elə o zaman canlı dartqı
əvəzinə kuzanın ortasında quraşdırılan «Daimler» mühərrikinin istifadə olunduğu ekipaj təqdim
etdi.
Texniki konservatizmə meyl etməsinə baxmayaraq «Panhard» 1891-ci ildə, sonrakı altımış
il müddətində universal hesab olunan minik avtomobilinin konstruksiyasının əsasını qoydu:
mühərrik avtomobilin qabaq hissəsində, ilişmə muftası və ötürmələr qutusu mühərrikə birləşmiş
və arxa təkərlər aparan idi.
Buxar maşınlarının konstruksiya edilməsindən başlayan «De Dion-Bouton» fırması 1885 -
ci ildə, rninik avtomobillərinin yaradılmasında böyük xidməti olan ilk iti sürətli
avtomobil
mühərriki yaratdı. Bu mühərrik 0,5 a.q. gücə, 1500 dövr/dəq dövrlər sayına malik idi. Hətta 3000
dövr/dəq dövrlər sayında bu mühərrik dağılmadan işləyirdi. Müqayisə üçün qeyd etmək lazımdır
ki, «Daymler» mühərrikinin dövrlər sayı 700 - 900 dövr/dəq - yə güclə çatırdı. Yaradılmış
yüngül güc qurğusu benzin mühərrikini öz texniki və sürət xarakteristikalarına görə qaz və buxar
mühərriklərindən irəli keçirdi.
1899-cu ildə «De Dion - Bouton» dörd təkərli avtomobil buraxdı. 1905 - ci ildə «De Dion -
Bouton» fırması mühərrikinin gücü 8 a.q. olan bir silindrli kiçik litrajlı model istehsal etdi.
Modelin sadə və etibarlı olması onun çox məşhur olmasına gətirib çıxardı. Bu maşınlar 1912 - ci
ilə kimi bazarda öz mövqeyini saxladı.
Deyilənlərdən başqa, «De Dion - Bouton» mühərriki 1898 - 1908 - ci illərdə bir çox layiqli
avtomobillərin müxtəlif modifıkasiyalarına həyat bəxş etdi. Onlardan biri, fəxr etməyə əsası olan
«Renault» idi. Lui Reno (Louis Renault) (1877-1944) avtomobil istehsalında novatorluqdan
çəkinməmişdi. Bunun nəticəsində 1898 - ci il modeli əmələ gəlmişdi. Söhbət 1,75 a.q. gücə
malik «De Dion» mühərrikli boru şəkilli çərçivəsi olan avtomobildən gedir. Bu avtomobilə, o
vaxtlar üçün
inqilab hesab olunan, düz pilləsi olan ötürmələr qutusu qoyulmuşdu.
Burucu
moment arxa təkərlərə zəncirlə yox, kardan oynaqları olan val ilə ötürülürdü. Beləliklə, Reno
ABŞ. Bu ölkədə avtomobil istehsalının əsasını 1901 - ci ildə yüngül iki yerlik «American 
Curved Dash» kabrioletinin istehsalına başlayan «Oldsmobile»

1903-cü ildə Henri Ford (Henry Ford) (1886 - 1947) məşhur avtomobilqayırma
kompaniyasının əsasını qoydu. Bu kompaniya dünyada ilk dəfə
klassik avtomobil yığma konveyerini tətbiq etdi. 1908 - ci ildə
Henri Ford tərəfindən
konstruksiya
edilən əfsanəvi «T»
modeli meydana
gəldi. Bu avtomobil etibarlüığı, sadəliyi
və rahat idarə edilməsi hesabına çox
məşhurlaşdı.
Ford,
mühərrikin
iş
qabiliyyətini artırmaq üçün onun gücünü bilərəkdən məhdudlaşdırmışdı,
buna baxmayaraq avtomobil 64 km/saat sürət ala bilir və bu zaman 100
km-ə cəmi 3,2
l yanacaq sərf edirdi. Avtomobilin mühərriki o dövr üçün xeyli çox hesab olunan
işçi həcmə (2,9 litr) malik idi. «T» modelinin konstruksiyasında yüksək keyfıyyətli metallardan
istifadə olunduğuna görə onun möhkəmliyi çox yüksək alınmışdı. Avtomobilin istehsalı 1926 -
cı ilə kimi davam etdi. 1932 - ci ildə buraxılmağa başlayan Fordun B modeli dün- yada ilk V8
mühərrikli avtomobil hesab olunur. Ford şirkəti minik və kommersiya avtomobillərinin «Ford»,
«Linkoln», «Merkuri» markaları altında geniş spektrini istehsal edir. Həmçinin məşhur Volvo
Cars və Mazda kiıni avtomobil istehsalçıları da Fordun nəzarəti altındadır. Buraxılan
avtomobillərin sayına görə Ford General Motors və Toyota kimi kompaniyalarla yanaşı dura
bilir. 2006 - cı ildə kompaniyanın (nəzarət etdiyi markalarla birlikdə)
istehsal etdiyi
avtomobillərin sayı 6,6 mln ədəd olmuşdur.
General Motors 2007 - ci ilə kimi (2007 - ci ildən Toyota) 77 il ərzində dünyada ən iri
avtomobil korporasiyası olmuşdur. Bu korporasiyanın avtomobillərinin dünyanın 35 ölkəsində
istehsalı, 192 ölkəsində isə satışı təşkil edilmişdir. Korporasiyanın əsası
1908 - ci ildə Uilyam
Dyürant tərəfindən qoyulmuşdur. General Motorsa aşağıdakı məşhur avtomobil markaları
məxsusdur:
Kadillak, Şevrolye, GMC, GM Daewoo, Holden, Opel, Pontiak, Saturn, Saab,
) Bunlardan hansı protektorlara aid deyil?

104) Bunlardan hansı protektorlara aid deyil?
A) Membranostabilizatorlar
B) Antihipoksanlar
C) İmmunomodulyatorlar
D) Biogen stimulyatorlar
E) Polivitaminlər
Ədəbiyyat: Ş.A.Cabbarova, N.Ə.Əzizzadə «Aptek çeşidi malları anlayışı və onların təsnifatı». Bakı 2004. səh 13
105) Bu dərman vasitələrindən hansı korrektorlar siyahısına aiddir?
A) Vaksinlər
B) Biogen stimulyatorlar
C) Mineral sular
D) Antioksidantlar
E) Antiseptiklər
Ədəbiyyat: Ş.A.Cabbarova, N.Ə.Əzizzadə «Aptek çeşidi malları anlayışı və onların təsnifatı». Bakı 2004. səh 13
106) Bunlardan hansı mərkəzi-nəzarət laboratoriyalarının funksiyasına daxildir?
A) Apteklərə lisenziya vermək
B) Malın alınması xərclərini ödəmək
C) Xaricdən alınan və ölkədə istehsal olunan dərman vasitələrinin keyfiyyətinə nəzarət etmək
D) Apteklərə qəbul olunan malların uçotunu aparmaq
E) Aptekləri əczaçılıq malları ilə təchiz etmək
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva “Əczaçılığın menecmenti”, I hissə. Bakı 2002. Səh 87
|
Taksi avtomobili üçün - T texniki kolleci

burada
isn
is
is
G
G
G
,
,
2
1
- uyğun olaraq 1 - ci, 2 - ci və n - ci avtomobillərin istismarda olma
günlərinin sayı;
A
t
- avtomobillərin siyahı sayıdır.
Müəssisədə inventar avtomobil-günlər aşağıdakı kimi hesablanır
b
t
is
i
AG
AG
AG
AG
burada
b
t
is
AG
AG
AG
,
,
- uyğun olaraq istismarda. təmirdə və boş dayanmadakı avtomobil-
günləridir.
Konstruktiv əlamətlərinə görə yük avtomobil nəqliyyatı vasitələri avtomobillərə

Şəhər avtobusları çoxyerli,
vaqon tipli, enli qapılı (ən azı 2 qapı), geniş keçidli salona
malikdir. Onlar yüksək dinamik və tormozlama keyfıyyətinə malik olmalı, yüksək çatdırma
sürətini təmin etməlidir.
Şəhərlərarası avtobuslarda sərnişin salonundan başqa əl yükləri (baqaj) üçün bölmə,
soyuducu, paltar soyunma yeri, bar olmalıdır. Sərnişin salonu sərnişin oturacaqları ilə tam təmin
olunur, oturacaqlarda nizamlanan söykənəcəklər qoyulur.
Avtobuslar konstruksiyasına görə tək, qoşalaşmış və avtobus qatarlarına bölünürlər.
Ölçülərinə görə avtobuslar ən kiçik (5 m - ə kimi), kiçik (6,0 - 7,5 m), orta (8,0 - 9,5 m),
böyük (10,5 - 12.0 m), ən böyük (16,5 m - dən böyük) olurlar.
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK - bet 4

Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
bet
4/34
Sana
02.01.2020
Hajmi
1,54 Mb.
#8184
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
34
Doimiy
haroratda
ifodasi doimiy qiymat bo’lib, elektrod xossasi orqali aniqlanadi. Qattiq holatdagi metall aktivligi
birga teng deb olinsa
, elektrod reaktsiyasi uchun Nernst tenglamasi kelib chiqadi: M
z+
+Ze
-
→M
M
=
Agar ionlar aktivligi a(M
Z+
)=1 bo’lsa,
yuqoridagi tenglama
M
=
0
bo’ladi
Download
1,54 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
...
34
Download
1,54 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
Kuzanın növünə - T texniki kolleci

Mövzu 14.
Avtomobil nəqliyyatı ilə yük və sərnişin daşımaları.
Daşıma prosesi yükləmə məntəqəsində yükləmə əməliyyatlarının, yükün yerdəyişməsinin
və boşaltma məntəqəsində boşaltma əməliyyatlarının məcmusudur.
Yük daşıma tsiklinin başlanğıc elementi - boş hərəkət tərkibinin yükləmə yerinə
verilməsidir.
) 5 % -li spirtli yod məhlulu necə saxlanılmalıdır?

91) 5 % -li spirtli yod məhlulu necə saxlanılmalıdır?
A) Nəmli yerdə
B) Dəmir qablarda
C) İşıqdan qorunan yerdə
D) Plastmas qablarda
E) Aşağı temperaturda
Ədəbiyyat: A.İ.Rüstəmov “Əczaçılıq işinin təşkili”. Bakı 1998. Səh 195
92) Brilliant yaşılı hansı əczaçılıq əmtəə qrupuna daxildir?
A) Suyu udan dərman vasitələrinə
B) Qoxulu dərman vasitələrinə
C) Boyayıcı dərman vasitələrinə
D) Partlayıcı dərman vasitələrinə
E) İşıqdan parçalanan dərman vasitələrinə
Ədəbiyyat: A.İ.Rüstəmov “Əczaçılıq işinin təşkili”. Bakı 1998. Səh 198
93) Aşağıda göstərilən tələblərdən hansı sarğı materialına qoyulmur?
A) Yüksək hiqroskopikliyə malik olması
B) Dərman vasitələri ilə əlaqədə olduqda parçalanma qabiliyyətinə malik olmaması
C) Davamlı və elastik olması
D) Orqanizm üçün təhlükəsiz olması
E) Sürüşkənlik qabiliyyətinə malik olması
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. səh 252
|
ábra - Edgard Varèse - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

4.3. ábra - Edgard Varèse
Varèse nem egyszerűen új hangszínekre, hangmagasságokra, ritmusokra vágyott, s nem is egyszerűen a zörejeket tüntette ki a hagyományosan zeneinek számító hangok rovására, hanem az akusztikus közeg által meghatározott, végtelen térben repültek gondolatai. Új zenei víziójának megfogalmazásához az építészet, a fizika, a geometria, a kémia, a geológia, a csillagászat és a térképészet metaforáit hívta segítségül. Hangtömegekről, felületekről, síkokról, irányokról, szögekről, kristályosodásról, penetrációról, transzmutációról beszélt, színes, titokzatos költői képekkel fogalmazta meg kompozíciós vágyait:
„Amikor az új hangszerek lehetővé teszik, hogy olyan zenét írjak, amilyet elképzelek, a hangtömegek mozgása, a síkok csúszása tökéletesen hallható lesz műveimben, és átveszik a lineáris ellenpont helyét. Amikor a hangtömegek összetalálkoznak, létrejön az áthatolás vagy a taszítás jelensége. Az egyes síkokon történő átalakulások kivetítődnek más síkokra, melyek eltérő sebességgel és szögben mozognak. A régi dallamkoncepció megszűnik létezni. A teljes mű dallami totalitássá válik, és úgy tud majd áradni, ahogyan a folyó áramlik.” 4
Varèse zenei elképzeléseit nemcsak hangszeres, de még elektroakusztikus műveiből sem lehet teljességgel megismerni, hiszen igazából élete végén sem komponálhatott vágyainak hangszerén. Utolsó szerzői periódusában született ugyan két elektroakusztikus kompozíciója, a Poème Electronique és a Déserts 3 interpolációja, melyeket elektronikus zenei stúdióban valósított meg, a rendelkezésére álló eszközökkel azonban messze nem volt elégedett. Varèse az analóg stúdiót felülmúló eszközökről, a számítógépekről hitte, hogy majd képesek lesznek vágyainak megfelelően vezérelni és formálni a hangzásokat.
|
ábra - Részlet Russolo „A város ébredése” c. művének partitúrájából

3.5. ábra - Részlet Russolo „A város ébredése” c. művének partitúrájából
Amint az elnevezésekből kiderül, a különféle intonarumorik különböző típusú zajos hangzásokat bocsátottak ki magukból. A két vezérelhető paraméter, a forgás sebessége és a húr feszessége valószínűleg három hangzásdimenziót tudott változtatni: a szemcsésség mértékét, a hangmagasságot és a fényességet. Russolo fontos újításnak tartotta, hogy bármilyen hangmagasság előállítható, és folyamatos glisszandók is létrehozhatóak a hangszeren. A lejegyzéshez külön írásmódot fejlesztett ki, amit „enharmonikus” notációnak nevezett. Russolo Risveglio di una citta című, intonarumorikra írott darabjának kottaképe tükrözi a hangszer vezérlésének hiányosságait, a 3.5. ábrán látható, hogy az egyes szólamokon belül valójában csak a hangmagasság változik.
Russoloék több koncertet adtak Európában a ’10-es és a ’20-as években, így számos különböző nemzetiségű ember hallhatta a „jövő zenéjét”, köztük Edgard Varèse is, akire nagy hatással volt az új hangszer.
Az olasz futuristák hangos elképzeléseiket (robbanások, dörgések) igen korlátozott mértékben valósították meg a gyakorlatban. Előadásaik a civilizált színház-, illetve koncerttermek falai között maradtak. Nem maradt el azonban a korszak nagyot szóló bruitista „durranása”: a szovjet Arsenij Avraamov (3.6. ábra) megírta, és a bakui kikötőben 1922. november 7-én, a nagy októberi szocialista forradalom ötödik évfordulóján elő is adták Gyári szirénák szimfóniája c. művét. A hatalmas kórusra, ködkürtökre, a teljes Szovjet Kaszpi-tengeri Flotillára, két üteg tüzérségi fegyverre, egy teljes, géppuskákat is felvonultató gyalogos ezredre, hidroplánokra és Baku összes gyári szirénájára írt mű fináléjában gőzgép fütyülte az Internacionálét és a Marseillaise-t zajos teherautók kíséretével. Egy második változat előadására egy évvel később, Moszkvában került sor (3.7. ábra). A műről a politikai áthallások ellenére elmondható, hogy teljes mértékben birtokba vette a hangzó teret.
|
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK - bet 9

Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
bet
9/34
Sana
02.01.2020
Hajmi
1,54 Mb.
#8184
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
34
bo’lgani uchun
zero,
agar
bo’lsa,
bo’lib qoladi, uni
deb belgilab
, o’rniga qo’ysak Nernst tenglamasi kelib chiqadi:
Download
1,54 Mb.
1
...
5
6
7
8
9
10
11
12
...
34
Download
1,54 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
) Çeşid genişliyi nə ilə müəyyən olunur?

85) Çeşid genişliyi nə ilə müəyyən olunur?
A) Hər konkret əmtəənin vahid sayı ilə
B) Müxtəlif çeşid qruplarının oxşarlıq dərəcəsi ilə
C) Çeşid qruplarının sayı ilə
D) Dövlət qeydiyyatından keçən əmtəələrin sayı ilə
E) Çeşid qrupunun tərkibində olan əmtəə vahidlərinin sayı ilə
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 40
86) İstifadə prosesində məmulatın öz ilkin vəziyyətinin uzun müddətli saxlanma xüsusiyyəti necə adlanır?
A) Etibarlılıq
B) Erqonomiklik
C) Təhlükəsizlik
D) Stabillik
E) Uyuşqanlıq
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 50
|
ábra - Arsenij Avraamov egy koncertje előtt

3.6. ábra - Arsenij Avraamov egy koncertje előtt
Mind Avraamov műve, mind pedig az olasz futuristák zajgépei első állomásnak tekinthetőek az új hangzások irányításához vezető úton. A felhasznált „hangszerek” és a mechanikus vezérlés egyszerű természetéből következően a létrejövő hanganyag nyers, megmunkálatlan, a különféle zajok szó szerint manifesztálódnak a szerzők művészetpolitikai és tisztán politikai szándékainak megfelelően. A „zenén kívüli” világ éppen csak bevonult az eszköztárba, értelmezése még nélkülözi az absztrahálás finomságait, de a környezeti hangok komplex belső szerkezetének feltárása az új hangzások új osztályozási módszerével mindenképpen megkezdődött. Annak ellenére, hogy futurista műveket ma már csak nagyon ritkán játszanak, és a hivatalos zenetörténet is csak marginálisan foglalkozik velük, a futurista zenészek tevékenysége nagy fontossággal bír a zene és főleg a hangzások felszabadításának történetében. Jelentőségük részben koruk zeneszerzőire kifejtett hatásukban (például Varèse), de még inkább eszmerendszerükben rejlik. A kiáltványokban és A zaj művészetében leírtak nyilvánvalóan megelőzik korukat nemcsak követeléseikkel, hanem az új hangszínek területén végzett elméleti feltáró munkájukkal is.
3.7. ábra - Avraamov Sziréna-szimfóniája második változatát vezényli egy moszkvai gyárépület tetejéről, 1923. november 7-én
Avraamov a gőzorgona működtetésére gőzmozdonyt használt, melynek szólamába az említett indulók zenéjén kívül a Szimfónia egyik változatában beleszőtte feleségének és szeretőjének zenei betűit is. Ezzel a hangszerrel teljesen azonos elven működnek a Mississippi folyón közlekedő gőzhajók orgonái is, példánkban egy ilyen hangszer hallható (3.1. videó).
3.1. videó
|
) Çeşid harmonikliyi dedikdə nə nəzərdə tutulur?

87) Çeşid harmonikliyi dedikdə nə nəzərdə tutulur?
A) Müəyyən dövr ərzində mal çeşidindən istifadə göstəricisi
B) Müxtəlif çeşid qrupları arasındakı yaxınlıq
C) Tətbiq olunan dövrdə çeşidlərin dərinlik göstəricisi
D) Ümumi malların içində hər növə düşən xüsusi çəki
E) Yeni malların hesabına təlabatın təmin edilməsi
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 54
88) Tibbi texnika istehsalına verilən lisenziyanın müddəti nə qədərdir?
A) 3 il
B) 8 il
C) 5 il
D) 10 il
E) 7 il
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 88
89) Risk dərəcəsinə görə mallar neçə sinfə bölünür?
A) 3
B) 6
C) 2
D) 5
E) 4
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 51
90) Anbarın zirzəmisində temperatur və rütubətə nəzarət etmək üçün qoyulmuş cihazlar yerdən hansı hündürlükdə yerləşdirilməlidir?
A) 1,0-1,2 m
B) İstənilən (fərqsiz)
C) 1,5-1,7 m
D) 1,8-1,9 m
E) 0,8-1 m
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 124
|
Ellenőrző kérdések - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

3. Ellenőrző kérdések:
Melyik zeneszerzőhöz kötődik a Klangfarbenmelodie fogalma?
Melyik műve példázza a Klangfarbenmelodie fogalmát?
Ki és mikor komponálta a zenetörténet első, kizárólag ütőhangszereket használó művét?
Hol, mikor és milyen épületben mutatták be a Poème Electronique-ot?
Ki tervezte a kérdéses épületet?
5. fejezet - A 20-as évek elektronikus hangszerei
A Grove zenei lexikon 1940-es kiadása az elektronikus hangszereket bemutató szócikkében nem kevesebb, mint huszonegy instrumentumot említ, túlnyomó többségüket azonban csak felsorolásszerűen, ismertetés nélkül:
Aetherophon, Couplex Organ, Electrochord, Electronde, Electrone, Emicon, Hellertion, Klaviatur Sphaerophon, Magnetton, Ondes Musicales, Organova, Orgatron, Phototone, Pianotron, Radio-Synthetic Organ, Rangertone, Sphaerophon, Superpiano, Theremin, Trautonium, Wave Organ
Mind a bőség, mind az ismertetések hiánya jól jellemzi a megelőző két évtizedet: az 1920-as és 30-as években számtalan, egymástól gyakran csak lényegtelen részletekben eltérő elektronikus hangszer született, ezért áttekinteni és egymástól megkülönböztetni őket egyrészt nem volt könnyű, másrészt nem is mindig volt érdemes. Ebben a fejezetben csak három olyan hangszert tárgyalunk részletesen a lexikon által felsoroltakból, melyek egyes tulajdonságaik révén kiemelkednek a többi közül: az 1920-ban feltalált theremint, az 1928-ban bemutatott ondes musicales-t (más néven ondes Martenot-t) és az 1930 körül kifejlesztett trautoniumot.
Az 1920-as évek hangszeráradatát az a találmány okozta, melyre az 1. fejezet végén már utaltunk: Lee de Forest (1873–1961; 5.2. ábra) 1906-os audion csöve, az elektroncső három kivezetéses változata, más néven a trióda. Az elektroncső egyszerűbb változata, a két kivezetéses dióda, melyet egy évvel korábban John Ambrose Fleming (1849–1945; 5.1. ábra) szabadalmaztatott, olyan, mint egy szelep: csak az egyik irányba engedi át az áramot. Lee de Forest triódája olyan, mint egy csap: az első két kivezetés között folyó áram (a csapon átfolyó „víz”) a harmadik kivezetésre kötött áram változásainak (a csapot szabályozó „kéz” mozdulatainak) megfelelően ingadozik. Ha a „víz” áramlása erős, akkor a „kéz” mozdulatait, legyenek bármilyen aprók, a „vízáram” nagy ingadozásokként tükrözi. A trióda tehát elektromos hullámok erősítésére használható (5.3. ábra).
|
Nəqliyyat prosesi - T texniki kolleci

|
T texniki kolleciBog'liq VNS-mühazirəNəqliyyat prosesi dedikdə daşıma proseslərinin çoxluğu başa düşülür. Həm daşıma, həm də
nəqliyyat prosesləri yükün (və ya sərnişinin) bu proseslərə hazırlanmasını tələb edir. Daşıma
hesabatlarında hesabat vahidi kimi daşıma prosesinin qəbul edilməsi daha sərfəlidir.
Avtomobil nəqliyyatında yükləmə - boşaltma işləri nəqliyyat prosesinin tərkib hissəsidir.
Bu əməliyyatların yerinə yetirilməsində hərəkət tərkibinin boş dayanma vaxtı onun xətdəki
ümumi iş vaxtının təxminən 30 - 35% - ni təşkil edir.
Avtomobil nəqliyyatında daşıma marşrutları. Nəqliyyatda yük və sərnişin daşımaları
qabaqcadan tərtib olunmuş marşrutlar üzrə yerinə yetirilir.
Daşıma marşrutu yük verilən və alınan məntəqələrin ardıcıllığı ilə işarə olunmuş başlanğıc
yükləmə məntəqəsindən həmin məntəqəyə və ya son boşaltma məntəqəsinə qədər avtomobilin
məqsədyönlü seçilmiş hərəkət yoluna deyilir.
Avtomobilin dayanacağından (daimi durduğu yerdən) birinci yiikləmə məntəqəsinə (
1
s
l
)
və axırıncı boşaltma məntəqəsindən dayanacağa qədər (
2
s
l
) olan boş yürüşünə sıfırlı yürüş
deyilir
2
1
s
s
s
l
l
l
Daşınıa həcmi skalyar və ya vektor kimi göstərilə bilər. Daşıma həcmi skalyar kəmiyyətlə
o zaman verilir ki, yükün gələcək yerdəyişmə marşrutu məlum olmasın. Daşıma həcminin ölçü
vahidi olaraq ton qəbul edilmişdir.
Nəqliyyat yolu (daşıma məsafəsi) təkcə istehsal və istehlak məntəqələri arasındakı məsafə
ilə yox, həm də özünün istiqaməti ilə səciyyələnir. Riyazi nöqteyi - nəzərdən nəqliyyat yolu
vektorial kəmiyyətdir. A məntəqəsindən B məntəqəsinə olan yol B məntəqəsindən A
məntəqəsinə olan yolun eyni deyildir. Sxematik olaraq nəqliyyat yolu istehsal məntəqəsini
istehlak məntəqəsi ilə birləşdirən düz xətt kimi verilir. Həqiqətdə isə konkret məsələdən asılı
olaraq nəqliyyat yolu marşrut kimi, qısa məsafə kimi və s. şəkildə nəzərə alınır. Avtomobil
nəqliyyatında nəqliyyat yolunun ölçü vahidi kilometr (km) - dir.
|
| |
baş ötürücünün bu günə kimi dəyişilməz

kompaniyasının aksiyalarının 15 % Nissana məxsusdur. Reno və Nissan Alyansı
avtomobil
istehsalına görə dünyada birinci yerlərdən birini tutur. Kompaniya 2007 - ci ildə
2635573 ədəd
avtomobil satmışdır.
Peugeot (Pejo kimi tələffüs edilir) avtomobil istehsal edən əsas fransız fırmalarından
biridir.
Böyüklüyünə görə Avropada yalnız Volkswagen - dən geri qalır.
Avtomobil istehsal
edən
Pejonun əsası 1882 - ci ildə qoyulmuş, ilk buxar mühərrikli avtomobil 1889 - cu ildə hazır
edilmişdi. 1890 - cı ildə buxar mühərriki Daimlerin lisenziyası ilə Panhard tərəfindən
hazırlanmış benzin mühərriki ilə əvəz edildi. Pejo rezin şinləri benzin avtomobillərində tətbiq
edən ilk istehsalçı oldu.
Firma üç dəfə (1969 - cu ildə Peugeot 504, 1988 - ci ildə Peugeot 405,
2002 - ci ildə Peugeot 307 modelləri üçün)
ilin Avropa avtomobili mükafatını almışdır:.
Böyük Britaniya. Böyük Britaniya minik avtomobillərinin İstehsalına görə Fransa və
Almaniyadan geri qalırdı.
İngilislərin yaratdığı ilk «Daimler» 1897 - ci ildə meydana çıxmışdı.
Bu avtomobil «Panhard et Levassor» modelinin eyni idi və ilk vaxtlar Almaniyadan idxal olunan
«Daimler» mühərriki ilə təchiz olunurdu.
Avtomobil mühəndislərindən ən orjinalı olan Frederik Uilyam Lançester (Frederick
William Lanchester) (1868-1946) avtomobilin konstruksiya edilməsi məsələlərinə öz yanaşması
ilə fərqlənirdi. İlk «Lançester» 1895 - 1896 - cı illərdə hazırlandı və o dövrün heç bir
avtomobilinə oxşamadı. Bəzi yazarlarm fıkrincə bu, dünyada elmi əsaslarla bütöv şəkildə
hazırlanmış ilk minik avtomobili idi. Lakin onun sənaye istehsalına 1900 - cü
ilin sonunda
başlanıldı. Bir qədər sonra kompaniya altı silindrli məşhur «Napier» modelinin istehsalına
başladı. Lakin özünün gözəl nailiyyətlərinə baxmayaraq «Napier» kənara çəkilib bütün dövrlərin
ən məşhur avtomobili «Silver Ghost» adlanan «Rolls - Royce» 40/50 - yə yol verməli oldu. 1906
- ci ildə yaradılmış altısilindrli «40/50» modeli onun konstruktoru Henri Roys (Henry Royce)
(1863-1933) üçün çox böyük müvəffəqiyyət oldu. Bu avtomobil 110 km/saat - dan yüksək
sürətlə hərəkət etdikdə belə sakit, rahat idarə olunan idi. Bu xassələrinə görə «Silver Ghost»
1925 - ci ilə kimi istehsal edildi.
İngiltərədə digər bir avtomobil istehsalçısı «Maudslay» zavodu idi. Bu fırma (gələcək
idman modelləri «Jaguar»ın istehsalçısı) 1913 - cü ildə Britaniya adalarında ən məşhur
avtomobil istehsalçısı oldu .
Alvido, ona yurt! - Kafansiz ko'milganlar: avtobiografik roman / Shukrullo

«Kafansiz ko'milganlarn _ 111
ihaqa, oiladan ayrilib, erkinlikdan mahrum bo'ldim,
degan afsus-armondan nishon ham yo'q edi. Bular
uchun ozodlikdan mahrum bo'lib qamoqqa tushish,
goyo bir shahardan ikkinchi shahargayoki bir uydan
ikkinchi hovliga o'tgandek gap. Ozodlikda ular meh-
nat qilmay, kishilarni talab qanday kun kechirgan
bo'lsalar bu yerda ham, lagerlarda ham o'zgalarning
uyidan kelgan narsalarini talash, o'g'irlash, qarta-
dan orttirgani hisobiga yashardi. O'z nafslari uchun
bir-birini g'ajish, o'ldirish bu yerdagilar uchun odatiy
holat, yashash qonuni edi.
Nahotki, mening yigirma besh yillik umrim endi
shular bilan o'tsa?!
Yigirma besh yil ichida kim bor, kim yo'q, zamon u
zaminda ne-ne o'zgarishlar bo'ladi, bundan qat'i na-
zar, endigi umrim qayerlarda, qanday kechishini o y -
larkanman, jiyanim Badriddinning 1937-yilda xalq
dushmani bo'lib qamalgan otasi Shukur Kolonov va
o'zlarining hayoti va azoblari haqida qanday maq-
sadda yozib q o y g a n xotirasi xayolimga quyilib kela
boshlardi. Bular bir-biridan dahshatli, bir-biridan
fojialiroq edi. Bu insonning naqadar xo'rligi, uning
bardoshi metinligining ham timsoli edi.
) Bunlardan hansı metal alətlərin hazırlanmasında istifadə olunmur?

102) Bunlardan hansı metal alətlərin hazırlanmasında istifadə olunmur?
A) Qurğuşun
B) Dəmir
C) Mis
D) Alüminium
E) Latun
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 128
103) Xardal yaxmalı kağız hansı əczaçılıq əmtəə qrupuna aiddir?
A) Suyu udan dərman vasitələrinə
B) Oksigen və başqa qazların təsirindən dəyişikliyə uğrayan dərman vasitələrinə
C) Pis qoxulu dərman vasitələrinə
D) İşıqdan qorunan dərman vasitələrinə
E) Aşağı temperaturun təsirindən xarab olan dərman vasitələrinə
Ədəbiyyat: A.İ.Rüstəmov “Əczaçılıq işinin təşkili”. Bakı 1998. Səh 196
|
Avtobuslarla - T texniki kolleci

q - avtobusun tutumudur.
Bir halda ki, reys ərzində sərnişinlər avtobusda dəyişiliıiər, oııda reys ərzində daşınan
sərnişinlərin sayı
dey
s
r
q
Q
olacaqdır. Burada
dey
- sərnişinlərin dəyişilmə əmsalıdır.
Sərnişinlərin dəyişmə əmsalı reys ərzində danşınan sərnişinlərin avtobusda istifadə olunan
yerlərin orta sayına nisbəti kimi təyin olunur. Bu əmsalı həmçinin marşrutun uzunluğunun
sərnişinin orta gediş
məsafəsinə olan nisbəti ilə də hesablama olar:
gs
m
dey
l
l
Sərnişinin orta gediş məsafəsi dedikdə bütün sərnişinlərin gediş məsafələrinin ədədi ortası başa
düşülür:
Q
l
l
gs
gs
Q - daşınan sərnişinlərin sayıdır.
Avtobusun məhsuldarlığı onun xətdə bir saat işi ərzində daşıdığı sərnişinlərin sayı və ya
yerinə yetirdiyi sərnişin-kilometrlərin miqdarı ilə təyin olunur. Avtobusun məhsuldarlığının
hesablanma metodikası yük avtomobilinin məhsuldaıiığınm hesablanması ilə analojidir. Onda
avtobusun sərnişinləıiə məhsuldaıiığı
sd
ad
t
m
dey
s
Q
t
t
V
l
q
W
; sər/saat
Avtobusun sərnişin-kilometrlərlə məhsuldarlığı isə
m
sd
ad
t
d
Q
l
t
t
V
q
W
1
, sər-km / saat.
ábra - Brüsszeli világkiállítás, Philips pavilon

4.4. ábra - Brüsszeli világkiállítás, Philips pavilon
Amikor második hangszalag-kompozícióját, a Poéme Électronique-t befejezte, már 75 éves volt. A Poéme Électronique nem egyszerűen zenemű volt, hanem multimediális alkotás, amely a Philips pavilonban (4.4. ábra) valósult meg az 1958-as brüsszeli világkiállításon. Philips az ismert építészt, Le Corbusier-t bízta meg, hogy egy filmet, fényeket, hangot és építészetet ötvöző művet hozzon létre.
Le Corbusier különböző művészekkel működött együtt a multimediális pavilon megvalósításában. Az építmény tervezési munkáit nagyrészt Iannis Xenakis görög mérnök és zeneszerző végezte, aki ekkoriban Le Corbusier építész-asszisztense volt. Xenakis Metastaseis című 1954-es zeneművében hiperbola alakzatokat használt, s ezek mintájára tervezte meg az építmény hajlított felületeit, amelyek miatt a pavilon a világkiállítás egyik legexcentrikusabb építményének bizonyult.
Varèse hangkompozíciója – melyet eredeti összművészeti kontextusából kiszakítva, önmagában is a Poéme Électronique cím alatt ismerünk – 425 darab, a pavilon belső felületét borító hangszórón keresztül szólalt meg. A lejátszást automatizált kapcsolórendszerrel vezérelték, a hangok előre programozott útvonalakat jártak be – vízszintesen a hallgatóság körül és függőlegesen egyaránt. E rendszer segítségével olyan térbeli hatásokat lehetett elérni, melyekre az akkoriban használt egyszerűbb többcsatornás rendszerek nem voltak képesek.
4.5. ábra - Varèse Poéme Electronique című művének előadása
Az előadás másik említésre méltó aspektusa a hang és a kép függetlensége, melyek szinkronizáció nélkül készültek. Bár minden előadás egyforma volt, a két fő komponens közötti viszonyt a véletlen eredményezte. Mivel a kiállítás végén a Philips pavilont lebontották, ma már nem lehet meghallgatni a művet eredetileg elképzelt formájában.
|
ábra - Emulator - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

|
Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története
|
bet | 62/67 | Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 5,35 Mb. | | #6298 |
14.7. ábra - Emulator
A sampling-technikát a japán Roland cég 1987-től gyártott D-50-ese a szubtraktív szintézissel, a Yamaha 1989-es SY77-ese pedig az FM-szintézissel kombinálja. Az első fizikai modellezést alkalmazó szintetizátor típus, a Yamaha VL1 (14.8. ábra) 1994-ben került forgalomba.
14.8. ábra - Yamaha VL1
|
| |
Voksholl, Ulin - T texniki kolleci

Kompaniya həmçinin «Infıniti» markah «lüks» sinif avtomobillər də satır. 2007 - ci ildə
kompaniya 3,77 mln avtomobil satnıışdır. Nissan kompaniyası adi avtomobillərin istehsalı ilə
yanaşı həmçinin hibrid avtomobillər və elektromobillər istehsalına da böyük diqqət verir.
Toyota kompaniyası
1933 - cü ildə avtomobil istehsah üçün nəzərdə
tutulan yeni
bölməsini açdı və 1934 - cü ildə ilk avtomobilini istehsal etdi. «Toyota» markalı xaricdə istehsal
olunan ilk avtomobil Melburnda (Avstraliya) 1963 - cü ilin aprelində konveyerdən çıxdı.
Kompaniya Toyota, Lexus, Scion, Daihatsu, Hino markalı minik, yük avtomobilləri, həmçinin
avtobuslar istehsal edir. 2007 - ci maliyyə ilində
korporasiya 9,37 mln avtomobil satmışdır.
2007 - ci ilin I kvartalında Toyota motors ilk dəfə General Motors - dan çox avtomobil satdı.
İtaliya, İtaliyanın əsas avtomobil kompaniyası
Fiat (Fabbrica Italiana Automobili Torino)
1
899 - cu ildə yaradılmışdır. 1969-cu ildə Fiat qrupu Lancia avtomobilqayırma kompaniyası
üzərində nəzarəti də ələ aldı. Fiatın dünyanın bir çox ölkəsində (Braziliya, Argentina, Polşa və
s.) istehsal sahələri vardır. Onun birgə müəssisələri Fransa, Türkiyə, Misir, Cənubi Afrika,
Hindistan və Çində yerləşmişlər. Fiat qrupuna həmçinin Ferrari, İveco və Maserati, Alfa Romeo
və Lancia kompaniyaları da daxildir. 2005 - ci ildə kompaniya 1,697 mln avtomobil satmışdır.
Distant təhsilin baza xüsusiyyətlərinə əsasən aşağıda göstərilənlər aid edilir

2
3. Eyni zamanda həm ənənəvi təhsil, həm də distant təhsillə məşqul olan təhsil müəssisələri:
Hazırda dünyanın demək olar ki, bütün aparıcı ali təhsil müəssisələri distant təhsil
formasından çox geniş istifadə edirlər və bu növ təhsil forması ilə məşqul olan
altqurumlar həmin müəssisələrin Açıq Təhsil Fakültələri adlanırlar. Açıq təhsil
fakültələrində işin uğurlu təşkili hər şeydən əlavə müəssisəyə əlavə gəlirlərin və
dividentlərin cəlb olunmasına gözəl imkanlar açır və s.
Distant təhsilin xarakteristikalarına əsasən aşağıdakılar aiddir

|
Distant təhsilin xarakteristikalarına əsasən aşağıdakılar aiddirBog'liq İKTDistant təhsilin xarakteristikalarına əsasən aşağıdakılar aiddir:
1. Kursun struktur quruluşunun özəllikləri: Distant təhsil zamanı öyrənənin mühazirə
mətnlərini və digər elektron tədris materiallarını yazmasına ehtiyac qalmır. O, təklif
olunan bütün materialları istifadə etdiyi yaddaş qurğusunda saxlamaqla arxivləşdirə bilir
və istədiyi vaxt, istədiyi yerdə və şəraitdə həmin materialı monitora çıxararaq oxuyub
öyrənmək imkanı əldə edir. Burada kursun materiallarını hazırlayanların işindən çox
şeylər aslıdır. Mətn və materiallar elə hazırlanmalıdır ki, onlar yorucu olmasın və daha da
cəlbedici olsun. Bu məqsədlə, xüsusi dizayn və prezentasiya proqramlarının
imkanlarından istifadə etmək məsləhət görülür. Kursun mümkün qədər sadə və anlaşıqlı
formada hazırlanması vacib şərtlərdən hesab olunur.
2. Kommunikasiya imkanları və vasitələri: Distant təhsil texnologiyasının tətbiqi
informasiyanı, məlumatları və digər tədris yönümlü materialları istifadəçilərə
(öyrənənlərə) çatdırmaq və həmin növ materialları onlardan qəbul etmək üçün xüsusi
aparat və proqram vasitələri ilə təminatı tələb edir. Bu vasitələrə kompüter dəsti, printer,
skaner, proyektor, modem, telefon, televizor, faks və digər şəbəkə qurğuları və bu
qurğuların normal iş regimini və internetin didaktik imkanlarından yararlanmanı təmin
edə biləcək proqram vasitələri aid edilə bilər. Bundan əlavə rabitə mühitinin imkanları da
təhsil mühitinin imkanlarına mütləq cavab verməlidir.
3. Öyrənənlərlə əlaqələrin qurulması və əlaqələrin dəstəklənməsi məsələləri: Ənənəvi təhsil
formasında olduğu kimi distant təhsil forması da özünəməxsus müxtəlif təlim metodları
ilə zəngindir. Bu metodların əsas məqsədi və qarşıya qoyduqları vəzifələrdən ən başlıcası
(demək olar ki, həm də ortada olan ən böyük problem) öyrənənlərin biri-biri ilə və
öyrədənlərin bu virtual qrup üzvləri ilə qarşılıqlı əlaqələrinin sıx təşkilinə yönəlmişdir.
Bu istiqamətdə müəyyən işlərin görülməsinə və vasitələrin işlənməsinə baxmayaraq (çat,
elektron, audio və video konferensiya və digər) hələ də müəyyən işlərin görülməsinə
ehtiyac vardır (məsələn, öyrənənin psixoloji durumuna əsaslanma və s).
|
| |
Distant təhsilin əsas atributları aşağıdakılardır

3
s.) tanınmadan distant öyrənmə mümkündür. Bir çox insanlar üçün DT ən gözəl çıxış yoludur, iş
və təhsil fəaliyyətinin paralel aparılmasına imkan yaranır. Tədrisin gedişinə yaş faktoru təsir
etmir, amma yaşa görə qruplara ayrılma vacibdir. Qeyd edək ki, bəzən yaşlı və gənclərdən ibarət
qrupun yaradılması daha faydalı olur, çünki yaşlıların təcrübəsi ilə gənclərin müxtəlif istiqamətli
qabiliyyətlərindən istifadə maksimal effekt verə bilər.
Müasir texnologiyaların tətbiqi nəhəng elektron kitabxanalardan istifadə etməklə tədrisin
keyfiyyətinin yüksəldilməsinə, vahid tədris mühitinin yaradılmasına (bu məsələ
korporativ
təlimlərdə xüsusilə aktualdır) şərait yaradır.
DT daha individual xarakter daşıyır, daha elastikdir, dinləyicilər ayrılıqda hər hansı dərsə təkrar-
təkrar qayıda bilər, öyrənməyə ehtiyac duymadıqları bölmələri öyrənməyə bilərlər. Dinləyici
tədris materialını təkcə sessiya müddətində deyil, bütövlükdə tədris prosesi zamanı öyrənir, yəni
məqsəd imtahan vermək deyil, materialı mənimsəməkdir (öyrənən imtahan prosesinə özündə
olan zəiflikləri aşkara çıxarmaq kimi baxmalıdır). Bu da dərin biliklərin qazanılmasını təmin
edir. Belə öyrənmə sistemi təhsilalanı müstəqil məşğul olmağa, özünüöyrətmə, özünü
təkmilləşdirmə bacarıqları qazanmağa məcbur edir. Təcrübə göstərir ki, DT alan tələbə daha
müstəqil, mobil və məsuliyyətli olur. Bu keyfiyyətləri olmasa, o oxuya bilməz. Öyrənmə
motivasiyası böyük olanlarda başlanğıc dövrdə bu keyfiyyət olmasa belə, tədris prosesində onlar
inkişaf edir və sonda dövrün tələblərinə uyğun mütəxəssislər hazırlanır. DT öyrənənin
yaradıcılıqla özünütəsdiq, özünüifadə etməsi üçün yeni imkanlar açır.
ábra - Mixtur-trautonium - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/MIM_Mixtur-Trautonium_CN5834.jpg

ábra - Mixtur-trautonium - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/MIM_Mixtur-Trautonium_CN5834.jpg
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa ábra - Mixtur-trautonium - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ac/MIM_Mixtur-Trautonium_CN5834.jpg
|
) Bu funksional xüsusiyyətlərdən hansı rezin məmulatlara aid edilmir?

94) Bu funksional xüsusiyyətlərdən hansı rezin məmulatlara aid edilmir?
A) Hermetiklik
B) Dağılmaya davamlılıq
C) Bərklik
D) Sterilizasiyaya və dezinfeksiyaya dözümlülük
E) Elastiklik
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. səh 194
95) Rezin məmulatlar üçün sterilizasiyanın hansı növləri tətbiq edilir?
A) Sterilizasiya tələb olunmur
B) Avtoklavlaşdırma, suda qaynadılma, kimyəvi sterilizasiya
C) Suda qaynadılma
D) Antiseptik maddədə saxlamaqla kimyəvi sterilizasiya
E) Avtoklavlaşdırma
Ədəbiyyat: Ш.А. Джаббарова, Н.А. Азиззаде, “Понятие о товарах аптечного ассортимента и их классификация”. Баку 2003. Cтр. 12
96) Aşağıda qeyd olunan dərman vasitələrindən hansı oda təhlükəli və partlayıcıdır?
A) Kalium permanqanat
B) Gümüş nitrat
C) Çaytikanı yağı
D) Bitner balzamı
E) Hidrogen peroksid
Ədəbiyyat: A.İ.Rüstəmov “Əczaçılıq işinin təşkili”. Bakı 1998. Səh 198
|
Mətnin hazırlaması - Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləri

|
Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləriBog'liq İKTMətnin hazırlaması. Hipermətn və multimediyalıq prinsipi əsasında
elektron kursun texnoloji ssenarisini yaratmağa başlayarkən nəzərə almaq
lazımdır ki, multimediya kursdakı butun tədris informasiyası hipermətn
prinsipinə gorə, məzmunca bir necə səviyyədə təqdim edilə bilər. Tədris
materialının xətti strukturlaşmasının (proqramlaşdırılmış təlimin xətti
oyrədici proqramlarına uyğun) hipermətn formasında təqdimatı zamanı
geniş yayılmış variant belədir: Birinci səviyyə-əsas informasiya, ikinci
səviyyə-izahat və əlavələr, ucuncu səviyyəillustrativ material, dorduncu
səviyyə-məlumat –sorğu materialı olmalıdır. Tədris materialının xətti
strukturlaşmasının idrak fəaliyyətinin muxtəlif formalarına yonəməsi
təqdimatı daha səmərəli edir. Bu zaman birinci səviyyə - illustrativ-təsviri,
ikinci səviyyə-reproduktiv, ucuncu səviyyə –yaradıcı-produktiv kimi təyin
oluna bilər.
Statik illüstrasiyaların hazırlanması.
Statik illustrasiya mətn tipli materialı muşayət edən şəkil, sxem, xəritə,
fotoqrafiya və s. ola bilər. Bunlar tədris informasiyasının qavrayışını
asanlaşdırır. Tədris yonumlu elektron vasitələrə statistik illustrasiyaların
daxil edilməsi zərurəti onların metodik əhəmiyyətini artırır. Təlim
prosesində əyanilikdən istifadə materialın qavrayışını, şagirdlərin
yaradıcılığını yuksəltməyə, onların idrak fəallığını artırmağa şərait yaradır.
Materialların vahid proqram kompleksində birləşdirilməsi.
Muəllif tərəfindən secilmiş, elektron formaya cevrilmiş ilkin tədris
informasiyası (mətn, qrafika, multimediya) muəllif ideyalarına uyğun
olaraq interaktiv tədris kadrları formasında birləşməlidir. Belə tədris
vəsaiti şagirdə oyrənmə tempini, materialların mənimsənilmə ardıcıllığını
sərbəst muəyyən etməyə imkan verir. Kursun pedaqoji və texnoloji
ssenarisinin hazırlanması ən muhum mərhələdir.
|
| |
götürmə qabiiiyyətindən dinamik istifadə əmsalı

Bilirik ki, bir gediş ərzində yük
avtomobili
s
q
ton yük daşıyır və
y
s
yg
d
l
q
l
q
ton-
kilometr yük dövriyyəsi yerinə yetirir, onda onun saatlıq qazancı (məhsuldarlığı) tonlarla
g
s
Q
t
q
W
tonkilometrlərlə isə
g
y
s
g
yg
d
P
t
l
q
t
l
q
W
olacaqdır. Burada
t
g
gediş vaxtını aşağıdakı kimi yaza
bilərik
yb
her
g
t
t
t
,
her
t
- hərəkətə sərf olunan vaxt, saat;
yb
t
- yükləmə və boşaltma işlərinə sərf
olunan vaxtdır, saat.
Hərəkət vaxtı avtomobilin getdiyi yolun uzunluğundan (yüklü və yüksüz) və onun
hərəkətinin texniki sürətindən
V
t
asılıdır.
Avtomobilin texniki sürəti orta sürət olub, onun getdiyi yolun uzunluğunun hərəkətdə
olma vaxtına nisbəti ilə hesablanır
Avtomobilin boş yürüşü hərəkət tərkibinin yükləmə məntəqəsinə verilməsini və sıfırlı
yürüşü özündə birləşdirir. Bütün sıfırlı yürüş iş gününə aiddir, bir gedişə isə şərti
olaraq onun
müəyyən hissəsini aid etmək olar.
Yürüşdən istifadənin səmərəliliyi avtomobilin yürüşündən istifadə əmsalı ilə
qiymətləndirilir. Yürüşdən istifadə əmsalı avtomobilin yüklə etdiyi yürüşün
y
L
ümumi yürüşə
L
olan nisbəti ilə hesablanır
L
L
y
. Bir gediş üçün
gs
yg
l
l
-
sıfırlı yürüşün şərti olaraq bir gedişə düşən hissəsini də nəzərə almaqla avtomobilin gediş
ərzindəki ümumi yürüşüdür.
Göstərilən asdılıqları nəzərə alaraq bir gedişə sərf olunan vaxtı hesablamaq olar
yb
t
yg
yb
t
gs
g
t
V
l
t
V
l
t
t
g
- nin qiymətini başqa cür də tapmaq olar:
yb
gn
t
s
t
g
yg
yb
gn
t
s
t
g
g
t
n
V
l
V
l
t
n
V
l
V
l
t
g
l avtomobilin gediş ərzindəki yürüşüdür, km.
g
- sıfırlı yürüş nəzərə alınmadan bir gediş üçün yürüşdən istifadə əmsalı:
g
yg
g
l
l
gn
n
- avtomobilin naryadda olma vaxtı
T
n
ərzində yerinə yetirdiyi gedişlərin sayıdır:
g
n
gn
t
T
n
Avtomobiiin naryadda olma vaxtmın
T
n
bilavasitə marşrutda işləməsinə sərf
olunan
hissəsini aşağıdakı əmsalla qiymətləndirmək olar:
n
t
s
n
s
n
n
m
T
V
l
T
t
T
T
T
1
T
m
- avtomobilin bilavasitə marşrutda işlədiyi vaxt, saat;
s
t
- sıfırlı yüriişün yerinə
yetirilməsinə sərf olunan vaxtdır, saat:
t
s
s
V
l
t
-nın qiyməti
T
n
vaxtının hansı hissəsinin marşrutda işləməyə sərf olunduğunu göstərir.
gn
n
- in qiymətini yuxarıda nəzərə alsaq, alarıq
1
)
(
1
)
(
yb
t
g
yg
yb
t
g
g
t
V
l
t
V
l
t
Yük avtomobilinin tonlarla saatlıq məhsuldarlığı
yb
t
g
yg
s
yb
t
g
yg
s
Q
t
V
l
q
t
V
l
q
W
, t/saat.
Yük avtomobilinin ton-kilometrlərlərlə məhsuldarlığı isə.
yg
yb
t
d
yg
yb
t
d
P
l
t
V
q
l
t
V
q
W
1
1
t-
km/saat.
Avtomobilin tonlarla və ton-kilometrlərlə məhsuldarhqlarının ifadələri arasında aşağıdakı
münasibət vardır:
y
Q
P
l
W
W
Tiriklar qabristoni - Kafansiz ko'milganlar: avtobiografik roman / Shukrullo

• Kcifansiz ko'milganlar»
149
I mqiqatan ham ular aytgandek bir yil emas, bir-ikki oy
rmas, kelgan kunimdanoq bu gaplarning nega aytil-
gani sababi ayon bola qoldi. Haqiqatan ham bu lager
i liar aytgandek tiriklar qabristonidan farq qilmas edi.
Krasnoyarsk peresilniy punktidan bizlarni qo'riq-
lab kelgan soqchilar odatdagidek mol sanagandek
bir-bir sanab lager boshliqlari ixtiyoriga topshirishla-
ri bilanoq, ularni qiziqtirgan birinchi narsa kimning
qo'lidan qanday hunar kelishligi bo'ldi. Chunki lager
eshigiga qadam
q o l g a n shu soat, shu daqiqadan
boshlab yozuvchi yozuvchimas, ministr ministrmas,
ishchi kuchiga, qulga aylangan edik. Endi sen kas-
bingga, kuching yetganiga qarab emas, lager boshliq-
lari nimaiki ishni buyursa, shuni qilasan.
Lagerga kelgan birinchi kunimizdanoq, odatdagi-
dek yerga o'tqazib, eng
a w a l oramizda betonchi, yuk
tashuvchi, santexnik, g'isht teruvchi, temirchilar
borligini surishtirishdi. Oramizda men degan biron
odam topilmadi. Ammo, oshpaz, tikuvchi, sartarosh,
nonvoy, yamoqchilar bormi, deb so'raganda, men-
dan boshqa ko'pchilik «men», «men!» deb barobariga
q o l ko'tara boshladi. Hattoki Qarag'anda lageridan
kelayotgan leningradlik tarixchi olim ham nonvoy
bormi desa ham, keyin tikuvchi bormi desa ham qo'l
ko'tarabergan edi. Bunchalik ko'p hunarlarni qachon
o'rganib ulgurgansiz, deb so'rasam, besh-o'n yil la-
germa-lager yurib uning tuzini totib, sharoitiga tu-
shunib qolgan odam bo'lgani uchun:
- Q o l ko'targanlarning hammasi ham shu hunar-
larni biladi deb o'ylaysanmi? Birortasi ham bilmaydi,
maqsad, yetmish darajada qahraton sovuq, bo'ron-
li qish-qirovli kunlarda usti yopiq, issiqroq joyga bir
amallab kirib olib jon saqlash xolos, - dedi.
Lager boshliqlari kerakli kasb egalarini tanlab bir
tomonga o'tkazib, qolganlarga navbat yetgach, «Yu-
supov kim?» deb alohida urg'u bilan so'radi.
Adi rejim  
 Səhifə - Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləri

İnteraktiv lövhə - projektor və kompyuterdən istifadə edən cihazdır. Təsvir
projektor
vasitəsilə interaktiv lövhəyə ötürü-lür, adi lövhədə olduğu kimi. Marker və barmaqla, lövhədən
ayrılmadan kompyuter proqramlarını idarə etmək və ya təsvirlər üzərində qeydlər etmək
mümkündür. Hər bir interak-tiv lövhə, hansı məqsədlərlə istifadə olunacağından asılı olaraq,
özündə fərqli imkanlar dəstini birləşdirən proqram təminatına sahibdir: təsvirin üzərində sadə
işarə qoymaqdan və ya işin nəticələrini saxlamaq imkanına sahib virtual ağ vərəqdən başlayaraq,
lövhədə işi asanlaşdırmaqdan ötrü videofraqment və müxtəlifsaylı funksiyalar vasitəsilə
səhifələrə qoyulan idarəolunan obyektlərlə çoxsəhifəli dərslərin və təqdimatların yaradılmasına
qədər.
Szintetizátorok - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

|
Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története
|
bet | 60/67 | Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 5,35 Mb. | | #6298 |
3. Szintetizátorok
A 13. fejezetben felsorolt, illetve további, velük többé-kevésbé rokon szintézistechnikákat az 1970-es évektől hasznosították a kereskedelmi forgalomba kerülő digitális szintetizátorok esetében is. Az 1977-ben megjelent amerikai Synclavier I (14.4. ábra) többek között FM-szintézist használt – ez a technika és a hozzá kapcsolódó hangzás a japán Yamaha 1983 és 1986 között gyártott DX7 típusú szintetizátorának (14.5. ábra) sikerével terjedt el hatalmas mértékben.
14.4. ábra - Synclavier I.
|
| |
Mintavevők, sequencerek - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

4. Mintavevők, sequencerek
A sampling technika analóg őse a Mellotron, egy 1960-as évek elején kifejlesztett billentyűs hangszer volt, melyben minden hanghoz egy-egy akusztikus hangszerről készült mágnesszalag-felvétel tartozott. Ugyanez az elgondolás, az akusztikus hangszerek valósághű reprodukálása áll a samplingen alapuló digitális szintetizátorok mögött is. Készítőik általában törekednek rá, hogy a mintavételre választott akusztikus instrumentum és annak feljátszáskori megszólaltatása minél közelebb legyen az ideálishoz, hogy az így létrehozott digitális „konzervhangszer” minél kielégítőbb legyen. Ezt a „konzervet” aztán a szintetizátor legyártása után többnyire már nem lehet megváltoztatni.
Más a helyzet az ún. samplerek, azaz mintavevők esetén – ezek célja éppen az, hogy használójuk tetszőleges mintákat játszhasson föl rájuk, s azokat transzponálhassa. A fent felsoroltak közül a Fairlight és az Emulator szintetizátorok is rendelkeztek ilyen funkcióval, de az első önálló, kizárólag mintavétel céljára gyártott, széles körben hozzáférhető sampler az Akai 1986-os Akai S900-asa volt. Az Akai következő években megjelent modelljei a hangminták módosításának terén is egyre több lehetőséget kínáltak (burkológörbék, szűrők, átlapolások).
Az 1988-ban megjelent Akai MPC60-as modelljében a sampleren kívül sequencer is volt. Sequencernek nevezünk mindenféle olyan készüléket vagy szoftvert, mely a hangok visszajátszását vezérli, tehát a kotta és a karmester szerepét egyesíti. Egyes fajtáik csak egyszerű, néhány – általában tizenhat – elemből álló minták többé-kevésbé variábilis, ismételt lejátszására használhatóak, míg mások képesek olyan komplex adatokat is rögzíteni és visszajátszani, mint amilyenek például egy billentyűs játékos előadását jellemző finom időzítések és dinamikai árnyalatok.
A legkorábbi sequencereknek a különböző mechanikus hangszerek tekinthetőek, köztük a 18. században született verkli (14.9. ábra) vagy a 19. század végén megjelent, lyukszalaggal működő gépzongorák. A 14.1. videón a Duo-Art gépzongora látható, melyen Saint-Säens g-moll zongoraversenyének 3. tételéből hangzik el egy részlet Harold Bauer előadásában.
14.9. ábra - Francia verkli (Roman Bonnefoy fotója)
14.10. ábra - Gépzongora tekercse
14.1. videó
A digitális sequencerek az 1970-es évek elején jelentek meg. A személyi számítógépek elterjedésével a szekvencerek is egyre inkább szoftverek formájában váltak hozzáférhetővé, és integrálták őket a DAW-sampler-szintetizátor rendszerekbe. A sequencerek kiindulásául szolgáló gépzongora elvét őrzi a „zongoratekercs” nézet (14.11. ábra).
|
Multimedia vasitələri və onların təlim prosesində istifadəsi

2
klipləri özündə birləşdirir. Multimedia telekommunikasiya xidməti istifadəçiyə istənilən tip
informasiyanı göndərmək və qəbul etmək imkanı verir.
Multimedia- kompüter–multimedia texnologiyasını həyata keçiren apparat və proqram vasitələri
ilə təchiz edilmiş kompüterdir.
Mutimedianın apparat vasitələrinə qrafik adapterlər, monitorlar, videoadapterlər, səs kartları,
diskovodlar, o cümlədən CD-ROM –lar daxildir.
Proqram vasitələrinə isə
qrafik redaktorlar, videotəsvirlərin redaktorları, səs məlmatlarını
yaradan və redaktə edən redaktorlar, həmçinin istifadəçiyə bu və ya digər şəkildə məlumatı
təqdim edən tətbiqi proqramlar daxildir. Belə tətbiqi proqramlara
misal olaraq kompyuter
oyunlarını misal göstərə bilərik.