nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Urtacha tarif stavkasi - O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor...

|
O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor berildi ayniqsa ogir sanoat metallurgiya va mashinasozlik jadal rivojlanmoqda
|
bet | 16/17 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #240096 |
Bog'liq KIRISH (1) (1)Urtacha tarif stavkasi;
Is1*Ts+Is2*Ts+Is3* Ts+Esp * Ts
Urt T s = ----------------------- -------------------=50
ip
Bu yerda ,
P1, P2, P3, P p- Biror bir tushirish tagishli ishchilar soni,
T s- tegishli razryadga mos eng yuqori stavka ,
Va p- _ Jami ishchilar soni
Asosiy ishchilarning ish xaxi jamgarmasini hisoblash
Asosiy ishchilar soni 10 kishi
O'rtacha tarif stavkalari 50
Mahsulot ishlab chiqarish xajmi 1kunda 600 dona
Asosiy ish haqi
AIH \u003d 195 * 50 * 600 \u003d 1180000 so'm
Mukofot miqdori
M \u003d AIHx 25 / 100 \u003d 145000 so'm
Kunlik ish haqi fondi
KF \u003d AIH + M \u003d 1180000 + 145000 \ u003d 1325000 so'm
Bitta ishlashning o'rtacha bir kunlik ish haqi
IH = IHJ / N = 1325000: 195 = 67948,71 so'm
Bitta ishchining o'rtacha oyligi
1 IOIH = Ih x 24 = 67948.71 x24 = 2500000 soʻm
. 7. Mehnat unumdorligi
Mehnat unumdorligi ishchi vaqt birligi ichida ishlab chiqargan mahsulot mdoriga aytiladi. Mehnat unumdorligini natural ulchov birlikda hisoblash uni taqqoslashda qulaylik yaratadi.
Mx
M =---------------- = 600: 195 = 3,07 dona kg / kishi soat
Bu *Wb
Bu yerda , Mkh - Maxsulot hajmi , dona
Ic - Ishchilar soni, kishi,
Wb-Vaqt birligi .
8 . Foydani hisoblash
Ishlab chiqarilgan mahsulot tannarxiga nisbatan 15 yoki 20 foiz foyda miqdorini qo'shib mahsulotni sotish narhi isoblanadi. Ishlab chiqarish korxonalarida mahsulot narkxi ulgurji narxda xisoblanadi. Mahsulotni sotish narhidan uning tannarxi ayirilib foyda mikdori xisoblanadi.
Mahsulot sotish hazmi
MH =900000+ (900000 *15)/100==1440000 so‘m
Foyda
F \u003d Mso t - Mtannarx 1440000 -900000 = 540000 so'm
Rentabellik korxonaning foydalilik darajasini bildiradi. Ya'ni korxhona necha foiz foyda olgani aniqlanadi.
Foyda
P = ------------------ * 100
M tannarxlar
P \u003d F / Tx100% \u003d 540000 / 900000x100 \u003d 6 %
Yillik iqtisodiy samaradorlik
YIS \u003d 540000 * 288 \u003d 155520000 soʻm
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor berildi ayniqsa ogir sanoat metallurgiya va mashinasozlik jadal rivojlanmoqda
|
Kundalik hayotdagi O’T   
Ishxonadagi qurilmalar 
 Kundalik hayotdagi O’T

|
Kundalik hayotdagi O’T
Ishxonadagi qurilmalar
Kundalik hayotdagi O’T
|
bet | 2/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 6,37 Kb. | | #253071 |
Bog'liq O\'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta\'minoti (O\'T va udt)-fayllar.orgKundalik hayotdagi O’T Kundalik hayotdagi O’T Qisqacha O’Tlarning ro’yxati O’Tlarda ishlatiladigan dasturlash tillari
2011 yil tadqiqotlar natijalari
O’Tlarda ishlatiladigan dasturlash tillari
2013 yil tadqiqotlar natijalari
Picture source: OS for embedded systems - Embedded Market Study, 2013
O’rnatilgan tizimlarning turlari
O’rnatilgan tizimlar asosiy 4 guruhga bo’linadi
1. Umumiy hisoblash
Komputer hisoblashlariga o’xshash dasturiy ta’minotlar lekin o’rnatilgan paket orqali.
Video o’yinlari, automatlashtirilgan gapiruvchilar, taqiladigan kompyuterlar.
2. Boshqariladigan tizimlar
Avtomobil motorlari, kimyoviy jarayonlar, havo yo’llarining boshqarish tizimlari,
Atom energiyasi va real vaqt boshqaruv tizimlari
O’rnatilgan tizimlarning turlari O’rnatilgan tizimlarning blok diagrammasi O’rnatilgan tizimlarning asoslari
O’rnatilgan tizimlarning asoslari O’T texnik ta’minoti va O’T dasturiy ta’minoti kombinatsiyasidan tashkil topgan.
O’rnatilgan tizimlarning texnik ta’minoti
O'rnatilgan tizim operatsiyani bajarish uchun apparat platformasidan foydalanadi.
O'rnatilgan tizimning apparat platformasi asosan mikroprotsessor / mikrokontrollerdan tashkil topgan bo’ladi.
Apparat platformasi kirish / chiqish interfeyslari, xotira, foydalanuvchi interfeysi va tasvir birligi kabi elementlarga ega.
|
| |
O’rnatilgan tizimlarning texnik ta’minoti

|
O’rnatilgan tizimlarning texnik ta’minoti
|
bet | 3/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 6,37 Kb. | | #253071 |
Bog'liq O\'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta\'minoti (O\'T va udt)-fayllar.orgO’rnatilgan tizimlarning texnik ta’minoti
Odatda, o'rnatilgan tizim quyidagilardan iborat:
Quvvatlantirish manbai
Xotira
Prosessor
Timers
Kirish/Chiqish davrlari (portlari)
Seriya aloqa portlari
SASC (Tizimga oid dasturlarning o'ziga xos davrlari)
O’rnatilgan tizimlarning dasturiy ta’minoti
O’rnatilgan tizimning dasturiy ta'minoti ma'lum bir funktsiyani bajarish uchun yoziladi.
Odatda yuqori darajadagi dasturlash tillarida yoziladi va keyinchalik apparatdagi doimiy bo'lmagan xotirada saqlash uchun kompilyatsiya qilinadi.
O'rnatilgan tizim dasturiy ta'minoti quyidagi uchta cheklovni hisobga olish uchun mo'ljallangan.
Tizim xotirasi qulayligi
Protsessorning tezligi
Ishlash, to’xtash va uyg’onish uchun kuch tarqalishini cheklash zarurati mavjud.
O’rnatilgan tizimlarning asosiy afzalliklari va kamchiliklari
Afzalliklari
Kamchiliklari
Ishlab chiqarishga ko’p kuch sarfi
Bozorga olib chiqish uchun ko’p vaqt – o’rtacha 8 oy.
O’rnatilgan tizimlarda muhim yo’nalishlar
Texnik ta’minot- ishlashni yaxshilash (sensorlar va aktuatorlar), tekshirish va h.k.
Dasturiy ta’minot- qayta ishlash, test, tekshirish, OS va h.k.
Tarmoq- tizimlar o'rtasida yuqori ulanish (masalan, aqlli uylar ko'plab tizimlarni bir-biriga bog'laydi, standartlashtirilgan protokol va boshqalar).
Xavfsizlik- tarmoqda hujumlarga qarshi himoya
Loyihalash-rivojlantirilgan metodlar, ko’proq avtomatlashtirish, rasmiy tasdiqlash.
http://fayllar.org
|
| |
Харажатлар тури - O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor berildi...

|
O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor berildi ayniqsa ogir sanoat metallurgiya va mashinasozlik jadal rivojlanmoqda
|
bet | 15/17 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #240096 |
Bog'liq KIRISH (1) (1)Харажатлар тури
|
сўм
|
|
Ish haqi
|
1300000
|
|
Asosiy ishchilar ish haqqi.
|
250000
|
|
Vositalarni ushlab turish va eksplutatsiya xarajatlari.
|
143750
|
|
Sex xarajatlari 15%
|
198400
|
|
Jami ishlab chiqarish xarajatlari.
|
1479650
|
|
Ishlab chiqarishdan tashqari harajatlar
|
147965
|
|
To’la tannarx
|
9000000
|
|
Bir dona mahsulot tannarxi
|
900000
|
Maxsulot tannarxini xisobi.
6. Asosiy va yordamchi ishchilarning ish haqi jamgarmasi
Asosiy va erdamchi ishchilar soni yuqorida berilgan me’yorlar asosida xisoblanib ularning soni aniqlangandan song, har bir asosiy va yordamchi ishchining bajarayotgan ish meyori bo‘yicha razryadlar o‘zini nazorat qilish.
Belgilangan buicha sanoat tarmoqlarining tarmoq tarifi razryadlariga asoslanib tarif stavkalari razryadlari. Sababi har bir sanoat ishlab chiqarish chiqarish korkxonasining ishlab chiqarayotgan mahsulotining murakkabligi, o'tkazish dastgoh va asboblarni ishlab chiqarish meyoriga bogli ravish ishbay va vaqt usuli qo'shimcha va shunga asosan tarif stavelar u samarali. Alohida dastagoh va asbob-uskunalar uchun ishlanadi.asosiy ishchilarning ish xaxi zhamgarmasi tarkibi kuyidagilardan iborat;
Asosiy ish xaqqii, bu belgilangan razryadi bo’yicha tarif stavkasi o'zgarishi mumkin. Ishchining bir soatda yoki bir kunda ishlab chiqargan mahsulotiga tarif stavkasi ko'paytiriladi.
Korxonada texnolog jarayonda xar hil operatsiyasi _ bajarilishiga qarab razryad ornatiladi u tufayli . shunday uchun loyiha qilinayotgan korxona tariv stavkani hisoblab chiqamiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston Respublikasi mustaqillikga erishgandan song fan texnika rivojiga kata etibor berildi ayniqsa ogir sanoat metallurgiya va mashinasozlik jadal rivojlanmoqda
|
Celeron rusumli protsessor

|
Celeron rusumli protsessor
|
bet | 7/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlari2.4. Celeron rusumli protsessor.
0.25 mkm-texnologiyasi bo‘yicha yaratilgan "eng oddiy" kompyuterlar uchun protsessorning Celeron deb nom berilgan soddalashtirilgan varianti ishlab chiqarildi. Ilk Celeron protsessorlar yadrosining chastotasi 266 va 300 MGs (shina chastotasi - 66 MGs) bo‘lgan. Ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi kiritilmagan. Bu esa, o‘z navbatida, ish unumdorligida o‘z aksini topdi (tizim platalarida ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi uchun slot 1 (ajratkich), tabiiyki, bo‘lmagan). Tizim platalarining narxi tushishi va Celeron ning o‘zi arzon bo‘lishi barobarida havaskorlar uchun mo‘ljallangan mashina chindan ham arzon bo‘lgan.
Bugungi Celeron protsessorlar, chastotasi 300 MGs li Celeron 300A modelidan boshlab, yadro kristalli ustida o‘rnatilgan va yadroning chastotasida to‘liq ishlaydigan kichik hajmli (128 Kbayt) ikkilamchi kesh-xotira qurilmasiga ega. Bunday protsessorlar Mendocino nomi bilan ham ataladi.
Takt chastotasi 500, 466, 433, 400, 366 va 333 MGs li Intel Celeron protsessorlarning ish unumdorligi keng ommalashgan zamonaviy ilovalar tez va samarali ishlashini ta’minlaydi. Bunday protsessorlarga, asosida Pentium II protsessori yaratilgan P6 mikroarxitekturasiga oid barcha afzalliklar berilgan. Takt chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li Intel Celeron protsessorlar ichiga hajmi 128 Kb li 2- darajaga mansub ikkilamchi kesh-xotira qurilmasi o‘rnatilgan. Takt chastotasi 300 MGs li Intel Celeron protsessorlarning yadrosi o‘z ichiga 7,5 million tranzistorni mujassam etgan. Takt chastotasi 500, 433, 400, 366 i 333 MGs li protsessorlarning yadrolari esa 2- darajaga mansub ikkilamchi kesh- xotira qurilmasi o‘rnatilganligi bois 19 million tranzistorga ega. Barcha Intel Celeron protsessorlar 0.25 mikronli KMOP-texnologiyalar asosida ishlab chiqiladi. Barcha Intel Celeron protsessorlar (P.P.G.A.) tilchali chiqish joylarining matritsasiga ega plastik korpus ichida solinib chiqariladi. P.P.G.A. formfaktori protsessorning 370 kontaktli uyasiga mos keladi. Bu esa, o‘z navbatida, kompyuter ishlab chiqaruvchilar uchun tizimlar narxini tushirish uchun yangi imkoniyatlar yaratib, joiz konstruktiv loyihalar uchun keng yo‘l ochib beradi.
Bundan tashqari, takt chastotasi 433, 400, 366, 333 va 300A MGs li Intel Celeron protsessorlar korpus ichida o‘rnatish qulayligi va tejamkorlikni ta’minlovchi S.E.P.P. rusumli kontaktlar bir tomonga joylashtirilgan holda yetkaziladi. Qo‘llanilgan korpus turidan qat’iy nazar Intel Celeron protsessorlar yuqori sifatli, ishonchli va boshqa qurilmalarga mos keladi deb e’tirof etilmoqda. Ushbu protsessorlar idoraga oid keng ommalashgan zamonaviy ilovalar va Internet tarmog‘iga kirishni ta’minlovchi dasturlar bilan ishlash uchun kuchli protsessorlar sanaladi.
|
| |
Pentium II protsessolari - Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari

|
Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari
|
bet | 11/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlariPentium II protsessolari.
Bu protsessorni Intel 1997 yilning mayida taqdim etdi .O‘zining rasmiy taqdim etilishiga qadar,u Klamath kodli nom bilan ma’lum edi, va u to‘g‘risida har hil mish –mishlar yurar edi. Pentium I ham Pentium Pro singari oltinchi avlod protsessori bo‘lib uning biroz yaxshilangan varyanti edi. Biroq unda yangi qurilmalar ham mavjud edi. Pentium II bir tomonlama korpus(Single Edge Contact — SEC) ichiga joylashtirilgan bo‘lib, unda katta issiqlik chiqarish elementi mavjud. U o‘zining uncha katta bo‘lmagan, SIMM xotira moduliga o‘xshab ketadigan va ikkinchi bosqichli kesh – xotirani o‘z ichiga oluvchi platasiga o‘rnatiladi; bu plata tizimli platadagi Slot 1 tipli, adapterning ulanish joyiga o‘xshash bo‘lgan ulanish joyiga o‘rnatiladi.
Pentium II protsessorning yadrosi 7,5 mln tranzistorni o‘z ichiga oladi; uni ishlab chiqarishda Intel firmasining P6 yaxshilangan arxitekturasidan foydalanildi . Oldin Pentium II protsessorlari 0,35-mikronli texnologiya asosida tayorlanar edi . Pentium II 333 MGts ni yaratishda 0,25- mikronli texnologiyadan foydalanilar edi. Bu esa kristallni kamaytirish, takt chastotasini orttirish va iste’mol qilinadigan energiyani kamaytirish imkonini beradi. 333 MGts takt chastotasida Pentium II protsessorining unumdorligi 75–150% ga Pentium MMX 233 MGtsga qaraganda yo‘qori,etalon multimediya testlarini o‘tkazishda taxminan 50% ga ortadi. Xozirgi vaqtda bu protsessorlar etarli darajada tez hisoblanadi.Shu Bobda keltirilgan Pentium II 266 MGts protsessorining indeksi Pentium 200 MGts original protsessordan ikki marta yo‘qori. Agar tezligini e’tiborga olmaganda Pentium II protsessorini Pentium Pro va MMX Texnologiyasining kombinatsiyasi deb qarash mumkin.U ham ko‘pprotsessorli imkoniyatlarga va xuddi shunday, Pentium Prodan olingan ikki bosqichli integrallashgan keshga ega va MMX dan esa 57 – yangi multimediya buyruqlari o‘zlashtirilgan.Bundan tashqari, Pentium II da birinchi bosqichli kesh –xotiraning sig‘imi Pentium Pro nikiga qaraganda ikki marta yuqori.
http://hozir.org
|
| |
Xeon oilasiga mansub protsessorlar

|
Xeon oilasiga mansub protsessorlar
|
bet | 8/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlari2.5.Xeon oilasiga mansub protsessorlar.
Kuchli kompyuterlarda Xeon protsessorlari qo‘llaniladi. Ushbu protsessorlar uchun slot 2 joriy etilgan. Ushbu slot (yangi protsessorning interfeysi bilan birgalikda) FRC li ortiqcha tizimlarni ham, 1, 2, 4 va hattoki 8 protsessorli simmetrik tizimlarni ham yaratish imkonini beradi. Shinalarining chastotasi 100 MGs, yadrosining chastotasi esa 400 MGs va bundan ham yuqori, ikkilamchi keshxotira qurilmasi xuddi Pentium Pro da singari yadro chastotasida ishlaydi. Ikkilamchi kesh-xotira qurilmasining hajmi 512 Kbayt, 64 Gbaytgacha keshlashtirilganida 1 yoki 3 Mbayt (36 bitli manzil belgilanishida jamiki manzil makoni). Xeon protsessorlari nafaqat katta quvvati, balki katta, xususan: 5,2 x 12,7 x 1,9 sm o‘lchamlari bilan ham ajralib turadi.
Xeon protsessorlari tizim axborotini saqlash uchun mo‘ljallangan yangi vositalarga ega. Protsessordagi faqat o‘qish uchun mo‘ljallangan protsessorga oid axborotni saqlovchi doimiy xotira qurilmasi PIROM (Processor Information ROM) yadro protsessori va kesh-xotira qurilmasining elektr tasniflarini (chastotalar diapazoni va iste’mol qilinadigan elektr kuchlanishlarni), S- tasniflarni va protsessorning 64 bitli seriya raqamini saqlaydi.
CPUID identifikatsiyalash yo‘riqnomasiga ko‘ra bunday axborotga kirib bo‘lmaydi. Energiya jihatidan muxtor sanalgan Scratch EEPROM xotira qurilmasi protsessorni (yoki ushbu protsessor o‘rnatilgan kompyuterni) yetkazuvchi tomonidan tizimga oid axborotni kiritish uchun mo‘ljallangan bo‘lib, bundan boshqa navbatdagi axborotni kiritishdan himoya qilingan bo‘lishi mumkin. Protsessor, haroratni nazorat qilib borish uchun dasturlanadigan qurilma bilan birgalikdagi harorat datchigi (yadro kristali ustiga joylashtirilgan termodiod) bilan jihozlangan. Ushbu qurilma kartridj sinovdan o‘tkazilayotgan bosqichda muayyan protsessordagi termodiod bo‘yicha tekshirib to‘g‘rilanadigan analog-raqamli o‘zgartirgichga ega. Termometr sozlanishining doimiy soni (konstantasi) PIROM ga kiritiladi. Haroratni nazorat qilish qurilmasi dasturlanadi, ya’ni unga o‘zgartirishlar chastotasi hamda harorat chegaralari kiritiladi. Harorat ushbu chegaralarga yetganida tizim ishida uzilish ro‘y bergan signal shakllanadi. PIROM, Scratch EEPROM va haroratni nazorat qilish qurilmasi bilan hamkorlik qilish uchun protsessor I C interfeysiga asoslangan ketma-ket ulangan qo‘shimcha SMBus (System Management Bus) shinasiga ega.
|
| |
Protsessorning takt chastotasi va takt chastotasini markorlash

|
Protsessorning takt chastotasi va takt chastotasini markorlash
|
bet | 3/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlari2.1. Protsessorning takt chastotasi va takt chastotasini markorlash.
486DX2dan boshlab deyarli barcha zamonaviy protsessorlar, tizimli plataning takt chastotasining biror ko‘paytuvchisi bilan yig‘indisiga teng. Masalan, Celeron 600 protsessori tizimli plataning takt chastotasidan(66 MGts) to‘qqiz marta katta bo‘lgan takt chastotasida ishlaydi, Pentium III 1000 tizimli plataning takt chastotasidan etti yarim baravar katta bo‘lgan chastotada ishlaydi (133 MGts). Tizimli platalarning ko‘pchiligi 66 MGts takt chastotasida ishlaydi; aynan shunday chastotani 1998 yilgacha Intelning barcha protsessorlari qo‘llar edi va yaqinda shu firma 100 MGtsga mo‘ljallangan tizimli mantiq mikrosxemalar majmuyini va protsessorlarini ishlab chiqdi.
Cyrix firmasining ba’zi protsessorlari 75 MGts da ishlash uchun nazarda tutilgan va Pentium uchun mo‘ljallangan ko‘plab tizimli platalar ham shu chastotada ishlay oladi Odatda tizimli plataning takt chastotasini va ko‘paytuvchsini ulovchi yordamida yoki boshqa tizimli platani konfiguratsiyalash protseduralari orqali aniqlash mumkin (masalan, BIOS parametrlarini o‘natish dasturidagi mos qiymatlarni tanlash yordamida ).
1999 yil oxirlarida 133 MGtsga mo‘ljallangan tizimli platalar paydo bo‘la boshladi. Bu platalar Pentium III protsessorining barcha zamonaviy rusumlarini qo‘llar edi.
Shu davrda AMD firmasi Athlon protsesorini, shuningdek protsessor va North Bridge mikrosxemalari majmuining bir qismi bilan ma’lumot uzatishning ikkilangan koeffitsientiga ega bo‘lgan (ya’ni 200 MGts chastotali), 100 MGtsni qo‘llaydigan tizimli platalarni chiqardi.
Zamonaviy kompyuterlarda, odatda tizimli platada joylashuvchi, o‘zgaruvchan chastota generatoridan foydalaniladi; u tizimli plata va protsesor uchun tayanch chastotasini vujudga keltiradi. Pentium protsessori tizimli platalarining aksariyatida takt chastotasining, uch yoki to‘rt qiymatidan bittasini o‘rnatish mumkin. Bugunga kelib, berilgan tizimli plataning takt chastotasiga bog‘liq holda, turli chastotalarda ishlovchi protsessorlarning ko‘plab talqinlari chiqarilmoqda. Masalan, aksariyat Pentium protsessorlarining tezligi tizimli plataning tezligidan bir necha marta oshib ketadi.
|
| |
Database Software - What is Software?

|
What is Software?
|
bet | 3/3 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 166,57 Kb. | | #274559 |
Bog'liq computer software - Database software is used to create, manage, modify and organize a massive amount of data quickly retrieved. Another name for database software is Database Management System (DBMS). Such software helps companies in their data organization. Common examples of Database Software's are:
- Oracle
- MS Access
- SQLite
- Microsoft SQL Server
- FileMaker
- dBase
- MariaDB
- MySQL
Multimedia Software - This software enables the users to play, create or record images, music, and video files. Different graphic designing companies widely use multimedia software to make animation, images, posts, packaging, marketing creative, gif, or even video editing. Due to their popularity and increasing demand, every software product development corporation has massive avenues in creating and upgrading them.
- Common examples of Database Software's are given below:
- Adobe Photoshop
- Windows Movie Maker
- Adobe Illustrator
- Picasa
- Windows Media Player
Web Browsers - These are a type of software that is globally used to browse the Internet. Web browsers help the users in positioning as well as fetching data across the web. Common examples of web browsers are given below:
- Chrome
- Mozilla Firefox
- Microsoft Internet Explorer
- Opera
- Microsoft Edge
- UC Browser
- Apple Safari
|
| |
Device Drivers - What is Software?

|
What is Software?
|
bet | 2/3 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 166,57 Kb. | | #274559 |
Bog'liq computer software - The device driver is a type of software that operates or controls some specific hardware devices linked to your system. Some common examples of such device drivers that connect hardware devices (printers, sound cards, network cards, hard disks, floppy disk, keyboard, mouse, etc.) to a system easily are as follows:
- BIOS (Basic Input/Output System) Device Driver
- USB (Universal Serial Bus) Drivers
- Motherboard Drivers
- Display Drivers
- Printer Drivers
- Sound Card Driver
- ROM (Read-only memory) Drivers
- VGA (Video Graphic Array) Drivers
- firmware is a type of permanent software embedded in the system's ROM (read-only memory) to provide low-level control for some particular system device hardware. It is a set of instructions that are stored permanently on your computer's hardware device.Examples are…
- Computer Peripherals
- Consumer Appliances
- Embedded Systems
4.Utility - Utility software is developed to provide support in analyzing, optimizing, along configuring and maintaining a computer. Though the system will work even if it doesn't have any utility software, the right kind of utility software enhances its performance and makes it more reliable.common examples are..
- WinZip
- Windows File Explorer
Application Software - Application programs or software applications are end-user computer programs developed primarily to provide specific functionality to the user.
- The applications programs assist the user in accomplishing numerous tasks such as doing online research, completing notes, designing graphics, managing the finances, watching a movie, writing documents, playing games, and many more…
- Today there are varieties of application software available in the market. some of the popular examples are:
. Word Processors - Word processor applications are globally used for documentation, making notes, and typing data. It also helps the end-users store and format data. They also enable the users to print their documents.
- Some examples of Word Processor software's are as follows:
- MS Word (Microsoft)
- iWork-Pages (Apple)
- Corel WordPerfect
- Google Docs
|
| |
1-mustaqil ish mavzusi. Chiziqli va tarmoqlanuvchi algoritmlar. Mustaqil ishni bajarish uchun namuna

|
1-mustaqil ish mavzusi. Chiziqli va tarmoqlanuvchi algoritmlar. Mustaqil ishni bajarish uchun namuna
|
bet | 1/8 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 120,74 Kb. | | #247166 |
Bog'liq 80b92b287a6232a5b332879e098473b4
1-MUSTAQIL ISH MAVZUSI. CHIZIQLI VA TARMOQLANUVCHI ALGORITMLAR.
Mustaqil ishni bajarish uchun namuna
Har bir mavzu bo’yicha mustaqil ish hisobotlari quyidagi tarkibga ega bo’lishi tavsiya etiladi.
№
|
Mazmuni
|
Taxminiy
hajmi
|
1
|
Mustaqil ish uchun tavsiya etilgan mavzu bo’yicha nazariy ma’lumotlar
|
3-4 bet
|
2
|
Mavzuga doir amaliy (laboratoriya) topshiriqlarining yechimlari bo’yicha ma’lumotlar: Masalaning qo’yilishi, masalaning matematik modeli, yechish algoritmi, algoritm tahlili, dasturlash tilidagi kod matni va dastur natijalari.
Natijalar tahlili
|
7-10 betgacha
|
3
|
Xulosalar va o’z-o’zini tekshirish va baholash bo’yicha nazorat savollariga javoblar tayyorlash.
|
1-1.5 bet
|
Mavzular bo‘yicha qo‘llaniluvchi didaktiv va texnik vositalar bevosita filial kutubxonasida mavjud bo‘lib, unda “Algoritmlarni loyihalash” fanidan tayyorlanilgan elektron darslikdan hamda kafedra qoshidagi kompyuter sinflaridan foydalanish tavsiya etiladi.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Dasturiy injiniring" kafedrasi
№ _____ мustaqil ta’lim ish hisoboti
|
| |
Pentium MMX protsessori - Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari

|
Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari
|
bet | 10/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlariPentium MMX protsessori.
1997 yilda yaratilgan P55C deb kodli nomlangan Pentium protsessorining uchinchi avlodining konstruksiyasi, ikkinchi avlod Pentium texnomanik yechimlarini va Intel firmasi tomonidan ishlab chiqilib, MMX texnologiyasi deb atalgan yangi ishlanmani o‘z ichiga oldi.
Pentium MMX protsessorlari 66/166 MGts, 66/200 MGts va 66/233 MGts takt chastotalarida ishlaydi; 66/266 MGts takt chastotalarida ishlovchi portativ kompyuterlar uchun ham talqin mavjud.Ularning ikkinchi avlod kompyuterlari bilan ko‘pgina umumiy jixatlari bo‘lib, ular quyidagilardan iborat:superskalyar arxitektura, ko‘pprotsessorli qayta ishlashni qo‘llash, APIC ichki lokal nazoratchi va energiya ta’minotini boshqarishni boshqaruvchi funksiyalar. Pentium MMX mikrosxemalari mukammallashtirilgan kremniy yarim o‘tkazgichlardan foydalangan holda 0,35 mikronli KMOP –texnologiyasi asosida ishlab chiqariladi va 2.8 V pasaytirilgan bosimda ishlaydi.
Pentium Pro protsessori.
Pentium MMX ning davomchisi Pentium Pro protsessori bo‘ldi. U 1995 yil sentuabrida taqdim etilib, 1996 yili keng sotila boshladi. Protsessor Socket 8 tipli uyaga o‘rnatiladigan 387 –kontaktli korpusning ichiga joylashtiriladi, shuning uchun, u oldingi Pentium protsessorlari bilan moslashuvchan emas. Dual Cavity PGA (PGA ikkilangan korpusi) deb ataluvchi Intel texnologiyasi asosida bajarilgan bir nechta mikrosxemalar MCM (Multi-Chip Module) modulga biriktirilgan. 387- kontaktli korpus ichida ikkita mikrosxema joylashgan bo‘lib, ulardan biri Pentium Pro protsessorini, ikkinchisi esa 256 Кbayt, 512 Кbayt yoki 1 Мbayt sig‘imdagi ikki bosqichdagi kesh xotirani o‘z ichiga oladi. Protsessorning o‘zida 5,5 mln tranzistorlar, birinchi bosqichdagi kesh –xotirada 256 Кbayt — 15,5 mln sig‘imli tranzistorlar,ikkinchi kesh- xotirada 512 Кbayt— 31 mln sig‘imdagi, 512 Кбай sig‘imli kesh –xotirali modulda 36,5 mln tranzistorlar mavjud bo‘lib,1Mbayt sig‘imda ularning soni 68 mln ga borib qoldi! 1 Мbayt sig‘imga ega bo‘lgan Pentium Pro uchta mikrosxemadan iborat: protsessor va 512 Kbayt sig‘imli ikkita kesh-xotira.
|
| |
Xavfsizlik bo‘yicha qo‘shimcha talablar qo‘yiladigan ishlarni (yoki maxsus ishlarni) bajarish huquqiga ega bo‘lgan xodimlar guvohnomasida shu haqida yozuv bo‘lishi shart

|
Xavfsizlik bo‘yicha qo‘shimcha talablar qo‘yiladigan ishlarni (yoki maxsus ishlarni) bajarish huquqiga ega bo‘lgan xodimlar guvohnomasida shu haqida yozuv bo‘lishi shart
|
bet | 7/7 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,45 Mb. | | #261996 |
Bog'liq elektr tokining inson organizmiga fiziologik tasiri (1)Xavfsizlik bo‘yicha qo‘shimcha talablar qo‘yiladigan ishlarni (yoki maxsus ishlarni) bajarish huquqiga ega bo‘lgan xodimlar guvohnomasida shu haqida yozuv bo‘lishi shart.
🠶 Bunday ishlarga quyidagilar kiradi:
🠶 - balandlikda bajariladigan ishlar;
🠶 - tok o‘tkazuvchan qismlarda kuchlanish ostida bajariladigan ishlar;
🠶 - izolyatorlarni tozalash, yuvish va almashtirish, simlarni ta’mirlash, simlarni ulangan joylarini hamda izolyatorlarni o‘lchov shtangasi bilan tekshirish va trosslarni moylash;
🠶 - bosim ostida bo‘lgan idishlarga xizmat ko‘rsatish;
🠶 - elektr uskunani yuqori kuchlanish ostida sinash (megaommetr bilan ishlashdan tashqari).
🠶 Maxsus ishlar ro‘yxati korxona rahbariyati ko‘rsatmasiga binoan mahalliy sharoitni hisobga olgan holda boshqa qo‘shimcha ishlar bilan to‘ldirilishi mumkin.
🠶4-ilova-da qayd etilgan ishlarda 18 yoshga to‘lmagan shaxslarni ishlashiga ijozat berish man etiladi.
🠶Ushbu Qoida talablarini buzib ishlagan xodimlar
amaldagi qonunchilikka asosan ma’muriy va jinoiy javobgarlikka
intizomiy, tortiladilar.
Korxona rahbariyati bunday xodimlarning elektr xavfsizlik gruppasini pasaytirishi mumkin.
🠶
V. Sinov savollari.
🠶1. Elektr tokining inson organizmiga ta’siri.
🠶2. Klinik va biologik o`limlar xolati.
🠶3. Elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko`rsatish.
🠶4. Xodimlarni o`qitish va bilimini tekshirish talablari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xavfsizlik bo‘yicha qo‘shimcha talablar qo‘yiladigan ishlarni (yoki maxsus ishlarni) bajarish huquqiga ega bo‘lgan xodimlar guvohnomasida shu haqida yozuv bo‘lishi shart
|
II. Elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish

|
II. Elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish
|
bet | 4/7 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,45 Mb. | | #261996 |
Bog'liq elektr tokining inson organizmiga fiziologik tasiri (1)II. Elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish.
🠶Elektr toki ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiyot xodimi kelgunga qadar ko‘rsatiladigan yordamni ikki qismga bo‘lib qaraladi:
🠶 Tok ta’siridan qutqarish;
🠶Birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish;
🠶 Tok ta’siridan qutqarish o‘z navbatida bir necha xil bo‘lishi mumkin. Hammadan oson va qulay usuli bu elektr qurilmasining o‘sha qismiga kelayotgan tokni o‘chirishdir.
🠶Agar buni iloji bo‘lmasa (masalan o‘chirgich qurilmasi uzoqda bo‘lsa), unda tok kuchlanishi 1000 V dan ko‘p bo‘lmagan elektr qurilmalarida elektr simlarini sopi yog‘ochli bo‘lgan bolg‘alar bilan kesish yoki zararlangan kishining kiyimi quruq bo‘lsa, uning kiyimidan tortib tok ta’siridan qutqarib qolish mumkin. Agar elektr tokining kuchlanishi 1000 V dan ortiq bo‘lsa, unda dielektrik qo‘lqop va elektr izolyasiyasi mustahkam bo‘lgan elektr asboblaridan foydalanish kerak.
🠶 Elektr ta’siriga tushgan kishiga birinchi tibbiy yordam ko‘rsatish, uning holatiga qarab belgilanadi. Agar jarohatlangan kishi hushini yo‘qotmagan bo‘lsa, unda uning tinchligini ta’minlab, vrach kelishini kutish yoki uni tezda davolash muassasasiga olib borish zarur.
🠶 Agar tok ta’sirida hushini yo‘qotgan ammo nafas olishi va yurak tizimi ishlayotgan bo‘lsa, unda uni quruq va qulay joyga yotqizish, kamari va yoqasini bo‘shatish va sof havo kelishini ta’minlash zarur. Nashatir spirt hidlatish, yuziga suv purkash, tanasini va qo‘llarini ishqalash yaxshi natija beradi.
🠶 Agar jarohatlangan kishining nafas olishi qiyinlashsa, qaltirash holati kuzatilsa, ammo yurak urish ritmi nisbatan yaxshi bo‘lsa, unda bu kishiga sun’iy nafas oldirish ishlarini bajarish zarur.
🠶 Klinik o‘lim holati yuz bergan taqdirda sun’iy nafas oldirish bilan bir qatorda yurakni ustki tomondan massaj qilish kerak.
🠶 Sun’iy nafas oldirish jarohatlangan kishini tok ta’siridan qutqarib olish bilan, uning holatini aniqlashi bilanoq boshlanishi kerak. Sun’iy nafas oldirish "og‘izdan-og‘izga" deb ataluvchi usul bilan, ya’ni yordam ko‘rsatuvchi kishiga o‘z o‘pkasini toza havoga to‘ldirib, jarohatlangan kishi og‘zi orqali uning o‘pkasiga bu toza havoni yuboriladi. Kishi o‘pkasidan chiqqan havo, ikkinchi odam o‘pkasi ishlashi uchun etarli miqdorda kislorodga ega bo‘lishi aniqlangan. Bu usulda jarohatlangan kishi chalqancha yotqiziladi, og‘zi ochib tozalanadi. Havo O‘tish yo‘lini ochish uchun boshini bir qo‘li bilan peshonasi aralash ko‘tariladi, ikkinchi qo‘l bilan og‘zidan tortib, og‘zini bo‘yni bilan taxminan bir chiziqda keltiriladi. SHundan keyin ko‘krak qafasini to‘ldirib nafas olib kuch bilan bu havoni jarohatlangan kishi og‘zi orqali puflanadi. Bunda yordam ko‘rsatayotgan kishi og‘zi bilan, jarohatlangan kishining og‘zini butunlay berkitilishi va yuzi yoki panjalari yordamida uning burnini berkitishi kerak (1-rasm, a).
|
| |
ta’mirlash, qurilish-montaj va sozlash ishlarini bajarishda ushbu Qoidaga rioya qilish

|
ta’mirlash, qurilish-montaj va sozlash ishlarini bajarishda ushbu Qoidaga rioya qilish
|
bet | 6/7 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,45 Mb. | | #261996 |
Bog'liq elektr tokining inson organizmiga fiziologik tasiri (1)ta’mirlash, qurilish-montaj va sozlash ishlarini bajarishda ushbu Qoidaga rioya qilish zarur. 🠶 Ushbu Qoidaga binoan ekspluatatsiya qilinayotgan elektr uskunalarida ish bajarish uchun ixtisoslashgan va boshqa qurilish-montaj tashkilotlari xodimlariga ishlashga ijozat berishda ushbu Qoida talablari bajarilishi kerak. 🠶 Ushbu Qoidaga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni faqat uni tasdiqlagan tashkilot kiritishi mumkin. 🠶 Ushbu Qoidaga muvofiq ish jarayonida foydalaniladigan himoya vositalari Davlat yagona nusxasi talablariga hamda «Elektr uskunalarida foydalaniladigan himoya vositalarini qo‘llash va sinash qoidasi» ga javob berishi shart.
🠶 Ishlarni bajarishda qo‘llaniladigan mexanizmlar va yuk ko‘tarish mashinalari, kompressor va havo yig‘uvchi qurilmalar, asbob va moslamalar sinalgan bo‘lishi va mehnat xavfsizligi yagona nusxasi talablariga, O‘zbekistan Respublikasi qishloq va suv xo`jaligi obektlari
qoidalari»-ga shuningdek ishlab chiqargan zavod yo‘riqnomasi talablariga
qoidalariga va «Asbob va moslamalar yordami bilan ish bajarishda xavfsizlik
muvofiq
ishlatilishi kerak.
🠶 Ishlab turgan elektr uskunalarida qurilish va montaj ishlarini bajarayotganda qurilish me’yori va Qoidalari talablariga, ya’ni «Qurilishda texnika xavfsizligi» qoidasiga rioya qilish shart.
🠶 Qoida hamma uchun majburiydir. Ishchi va xizmatchilar mehnatini muhofaza qilish yo‘riqnomasi ushbu Qoidaga muvofiqlashtirilishi kerak.
🠶 Har bir xodim Qoida talablariga zid bo‘lgan chekinish yoki Qoida talabini bajarmaslikni va elektr uskunalaridagi inson hayoti uchun xavf tug‘diruvchi nosozlikni, ish olib borish jarayonida ishlatiladigan mashina, mexanizm, asbob, moslama va himoya vositalaridagi buzilishni bartaraf etish chorasini quraolmasa, zudlik bilan yuqori rahbariyatga bu haqida xabar berishi shart.
🠶 Ushbu Qoidaga zid keladigan farmoyish va topshiriqlarni bajarish man qilinadi
IV. Xodimlarga talablar.
🠶 Joylarda ishlab turgan xodimlarni o‘qitish va bilimini tekshirish tartibi «Energetika korxonalari va tashkilotlari xodimlari bilan ishni tashkil etish bo‘yicha rahbariy qoida» talablariga mos bo‘lmog‘i shart.
🠶 Sog‘liq uchun zararli va xavfli mehnat sharoitlarida ish olib boruvchi ishchi va muhandis-texnik xodimlar Respublika sog‘liqni saqlash Vazirligi belgilagan tartib va muddatda shifokorlar ko‘rigidan o‘tishlari shart, (1,2-ilova).
🠶 Elektr uskunasida ishlayotgan ishchi uzining lavozimi va kasbiga qarab, ushbu Qoidani bilishi va 3-ilova-ga muvofiq elektr xavfsizligi gruppasiga ega bo‘lishi kerak. Qoidani o‘zlashtirganligi haqida sinovdan o‘tgan xodimga belgilangan namunadagi guvohnoma beriladi. Xodim guvohnomani ish paytida o‘zi bilan olib yurishi shart.
|
| |
Alangali fotometriyada ishlatiladigan asboblar

|
Alangali fotometriyada ishlatiladigan asboblar
|
bet | 2/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 85,05 Kb. | | #156260 |
Bog'liq 9-LABORATORIYA ISHIAlangali fotometriyada ishlatiladigan asboblar
Alangali fotometriyada ikki xil turdagi asboblar ishlatiladi: alangali fotometrlar va alangali spektrofotometrlar. Birinchi turdagi asboblarda alanganing nur chiqarish spektrlaridagi kerakli spektr chiziqlar yoki polosalarni absorbsion yoki interferension yorug‘lik filtrlari yordamida, ikkinchi turdagi asboblarda esa yoki difraksion monoxromatiklarda ajratiladi. Fotometrlar asosan oson qo‘zg‘aluvchan holatga o‘tadigan ishqoriy er elementlarining atomlarini aniqlashda ishlatiladi. Alangali fotometrlarning aniqlash doirasi juda katta emas, ammo tuzilishi va ishlatilishi juda qulay, hamda narxi arzondir. Alangali spektrofotometrlarning esa aniqlash darajasi juda katta, 50 dan ortiq elementlarni aniqlash mumkin. Alangali fotometr tuzilish sxemasi 3-rasmda keltirilgan.
Alangali fotometrlar tuzilishi jihatidan bir-biridan turlichaligi bilan farq qiladi. Biroq tuzilishi turlichaligidan qatьiy nazar, ular uchta asosiy qismdan iborat: I) Gorelka purkagichi; 2) alangadan chiqayotgan yo‘naltirilgan nurlar dastasini hosil qilish imkonini bsruvchi va undan kerakli to‘lqin uzunligidagi monoxromatik nurni ajratuvchi optik qism; 3) fotoelement kuchaytirgich va galvanometrdan iborat.
17-rasmda PAJ-1 markali alangali fotometrning oldi tomonidan umumiy ko‘rinish tasvirlangan.
PAJ - 1 asbobi natriyni (nurning intensivligi bilan, to‘lqin uzunligi
= 589 nm), kaliyni (-622 nm), litiyni (=670 nm) va kaliyni (=420 nm) alangali fotometrik aniqlashga asoslangan. Yuqorida ko‘rsatilgan hamma elementlar uchun aniqlanadigan konsentratsiyalar diapazoni 0,05 - 0,1 mg dan 50 mg gacha.
16-rasm Alangali fotometrning tuzilish sxemasi.
1-aks ettiruvchi oyna; 2-alanga; 3-issiqlikni saqlovchi shishassilindr; 4-kondensor linzasi; 5~yorug‘lik filtri; 6-fotoelement; 7-kuchaytirgach; 8-galvanometr; 9-gorelka; 10-purkagich; 11-gidrozatvor; 12-purkaladigan eritmali stakan.
17-rasm Alangali fotometr PAJ -1 ning oldi tomonidan ko‘rinishi.
1. "Aralashgan shkalalar" dastagi; 2. "Havo" dastagi 3. Gaz krani dastagi; 4. Ulagich tumblyori; 5."Nol qurilmasi" dastagi; 6. Sezgirlik "Nozik" dastagi; 7. "Doimiy vaqt" dastagi; 8. Havo sarflagichi; 9. Gaz sarflagichi; 10. "Grubo" sezgirlik dastagi; 11. Galvanometr; 12."SHtorka" dastagi; 13. "Klinopticheskiy" dastagi;
|
| |
Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL
TA’LIM BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI
QAYTA TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH INSTITUTI
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA
INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
Toshkent – 2023
AVTOMOBILLAR
TUZILISHI
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
Majmua muallifi haqida ma’lumot
O‘qituvchining familiyasi, ismi va sharifi:
Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich.
Tug‘ilgan yili: 1981 yil.
Ma’lumoti: Oliy.
Mutaxassisligi: Kasbiy ta’lim (Yer usti transport tizimlari).
Pedagogik ish staji: 15 yil
Ish joyi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi
Elektron pochta manzili
: jamoliddinb@mail.ru
;
jamoliddinbeknazarov81@gmail.com
Telefon raqami:
97.382-35-25
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
O‘qitish materiallari to‘plami tarkibi
№
Majmua tarkibi
Shakli
1
Taqvim-mavzular rejasi
Jadval
2
Fanning ta’lim texnologiyasi
Nusxa (PDF)
3
Mavzular to‘plami
Yozma+(CD Word)
|
Matematik mayatnik yordamida erkin tushish tezlanishini aniqlash

|
Matematik mayatnik yordamida erkin tushish tezlanishini aniqlash
|
Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #145910 |
Bog'liq qr kodlari
Matematik mayatnik yordamida erkin tushish tezlanishini aniqlash
Oberbek mayatnigi yordamida qattiq jismning inersiya momentini aniqlash
Suyuqlikning ichki ishqalanish koeffitsientini
stoks usuli bilan aniqlash
Tovushning havodagi tarqalish tezligini rezanans usuli bilan aniqlash
Xavoning issiqlik sig’imlarining nisbatini adiabatik kengayish metodi bilan aniqlash
Cho’g’lanma lampochkaning qarshiligi va quvvatini aniqlash
Shisha plastinkaning sindirish ko’rsatkichini interferensiya yo’li bilan aniqlash.
G’altakning induktivligini, to’la kuchlanish va tok orasidagi faza siljishini hamda muhitning magnit singdiruvchanligini aniqlash
Termoelektron emissiya xodisasini o‘rganish
Yerning magnit maydon induktsiyasining gorizontal tashkil etuvchisini tangens-bussol yordamida aniqlash
Mikroskop yordamida shisha plastinkaning sindirish ko`rsatkichini aniqlash.
Difraktsion panjara yordamida yorug`lik to`lqinining uzunligini aniqlash
Fotoeffekt qonunlarini tekshirish
Malyus qonunini tajriba yordamida tekshirish
O’tkazgichning qarshiligini o’zgarmas tok ko’prigi yordamida aniqlash
Elektrostatik maydonni o'rganish
Kondensator sig'imini uitson ko'prigi yordamida aniqlash
|
| |
Kerakli asboblar idishlar va reageptlar

|
Kerakli asboblar idishlar va reageptlar
|
bet | 4/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 85,05 Kb. | | #156260 |
Bog'liq 9-LABORATORIYA ISHIKerakli asboblar idishlar va reageptlar:
1)PAJ - 1;
2) kompressor;
3) hajmi 100 ml li, 7 ta o‘lchov kolbasi;
4) hajmi 5 ml li 1 ta o‘lchov pipetkasi;
5) 7 ta plastmassadan tayyorlangan stakanchalar;
6) yuvgich;
Aializni bajarish usuli.1. Siqilgan havoni gorelkaga uzatuvchi kompressor ulanadi. Ish stolidagi gaz jumragi ochiladi (asbobdagi emas!), asbobdagi gorelkadan metall korpus va himoya shishasi olinib unga yonib turgan gugurt cho‘pi tutiladi va asbobdagi "gaz" jumragi asta-sekin ochiladi. Gazning uzatilishni shunday regulirovka qilish kerakki, unda spiralsimon barqaror alanga hosil qilsin. So‘ngra gorelkaga himoya shishasi va metall korpusi qo‘yiladi.
Tumbler "tarmoq" (set)ga ulanadi. Ish boshlanishidan oldin asbob kamida 30 min qizdirilishi kerak.
Asbob qiziguncha, o‘qituvchidan analiz qilinadigan eritmani 100 ml li o‘lchov kolbasiga olinadi va chizig‘igacha bidistillangan suv bilan suyultiriladi va aralashtiriladi. So‘ngra darajalangan grafik tuzish uchun natriy xloridning standart eritmalari seriyasi tayyorlanadi. 100 ml li o‘lchov kolbalariga pipetka yordamida titri 1 mg/ml bo‘lgan natriy xloridning standart eritmasidan 1,0; 2,0;3,0;4,0;5,0 ml dan olinadi, bidistillangan suv bilan chizig‘igacha suyultiriladi va aralashtiriladi.
Asbob qizigach undan "Aralashgan shkala" dastagini "O"
holatiga o‘rnatiladi va "Nol qurilmasi" dastagining yordamida galьvanometr strelkasi nolьga keltiriladi.
"SHtorka" dastagini oxirigacha o‘zingizga qarab torting.
Bunda galvanometr strelkasi noldan og‘ishi mumkin. U holda uni "Optitik klinmma" dastagi yordamida yana nolga keltiriladi.
So‘rg‘ich kapillyar tagiga dastlab distillangan suvli keyin esa bidistillatli stakanni qo‘yib gorelka yuviladi, shundan so‘ng so‘rg‘ich kapillyar tagiga konsentratsiyasi eng yuqori standart eritmali stakan qo‘yiladi. Asbobning "CHuvstvitelnost grubo" dastagini "6" yoki undan yuqori holatga qo‘yiladi, so‘ngra "chuvstvitelnost plavno" dastagi bilan galvanometr ko‘rsatkichi aniq " 100" holatiga to‘g‘rilanadi.
Standart eritmani kapillyar tagidan olinib tirqish berkitiladi va "Nol qurilmasi" dastagi yordamida galvanometr ko‘rsatgichini yana nolga to‘g‘rilanadi.
So‘rg‘ich kapillyar tagiga bidistillangan suvli stakan qo‘yiladi va tirqish ochiladi. Agar galvanometr strelkasi noldan og‘gan bo‘lsa uni " Optitik klinmma" dastagini burab yana nolga keltiriladi. 6-8 punktlarni galvanometrning ko‘rsatgichi barqaror takrorlaguncha bir necha marta qaytariladi.
So‘rg‘ich kapillyar tagiga ketma-ket bir tekis oshib boruvchi konsentratsiyasi standart eritmalar solingan stakanlar qo‘yiladi va har gal galьvanometrning tegishli ko‘rsatgichlari yozib boriladi. Oxirida so‘rg‘ich kapillyar tagiga analiz qilinadigan eritmali stakan qo‘yiladi va galvanometr ko‘rsatgichi yozib olinadi.
|
| |
Alangali fotometr bilan ishlashda texnika

|
Alangali fotometr bilan ishlashda texnika
|
bet | 3/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 85,05 Kb. | | #156260 |
Bog'liq 9-LABORATORIYA ISHIAlangali fotometr bilan ishlashda texnika xavfsizligidan ko‘rsatma
Asbobni o‘rnatish, tekshirish va ishga tayyorlash ishlari
asbob instruksiyasi bilan tanish bo‘lgan va shu laboratoriyada
xizmat ko‘rsatuvchi laborant tomonidan amalga oshiriladi. Asbob mo‘rili shkafga o‘rnatilgan bo‘lishi kerak.
Ishlayotgan asbobni qarovsiz qoldirish qatьiyan man qilinadi!
Asbob bilan ishlashda uning instruksiyasida ko‘rsatilgan ulash va o‘chirish tartiblariga qatьiyan rioya qilish kerak: dastlab "havo" jumragi so‘ngra esa esa "gaz" jumragi ochiladi. Asbobni o‘chirishda esa dastlab "gaz" jumragi so‘ngra esa "havo" jumragi berkitiladi.
Asbobning ishlash jarayonida ma’lum bir qismining ish dan chiqanligi sezilsa, gaz hidi kelsa, asbobga kelayotgan gaz jumragini darhol berkitib laborantga yoki o‘qituvchiga voqeani etkazish lozim.
Agar biror sababga ko‘ra asbobdash alanga o‘chib qolsa darhol "gaz" jumragini berkitish kerak. "Havo" jumragini esa berkitmasdan 2-3 minutdan so‘ng yana gorelkani yoqish kerak.
Asbobni o‘chirishdan oldin gidrozatvorda suv borligiga ishonch hosil qilish kerak.
Asbob ishlayotgan paytda uningssilindrsimon himoya shishasiga tegmaslik kerak.
24- ish. Natriyni darajalangan grafik usulini qo‘llash bilan eritmadan alangali fotometrik aniqlash
Ishning mohiyati. Alangaga natriy ionining konsentratsiyasi ma’lum bo‘lgan bir tekis oshib boruvchi bir necha standart eritmalari ketma-ket purkalib, galvanometr ko‘rsatgichi bo‘yicha natriy atomlarining nurlanish intensivligi o‘lchanadi. Olingan natijalar bo‘yicha millimetr qog‘ozga darajalangan grafik chiziladi. Bunda abssissa o‘qiga natriy ionlari konsentratsiyasi, ordinata o‘qiga esa =589 nm dagi nurning intensivligi qiymatlari qo‘yiladi. So‘ngra alangaga analiz qilinadigan eritma purkaladi va xuddi yuqoridagidek sharoitda va to‘lqin uzunligida (.=589 nm) nurning intensivligi o‘lchanadi. Olingan natijalarni to‘g‘ridan -to‘g‘ri darajalangan grafikga qo‘yib natriyning purkalgan eritmadagi konsentratsiyasi topiladi.
|
| |
Ish tugallangach asbobni laborant quyidagi tartibda

|
Ish tugallangach asbobni laborant quyidagi tartibda
|
bet | 5/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 85,05 Kb. | | #156260 |
Bog'liq 9-LABORATORIYA ISHIIsh tugallangach asbobni laborant quyidagi tartibda o‘chiradi:
1) "Aralashgan shkala" dastagi "Arretir" holatiga buraladi.
) Dastlab stoldagi gaz jumragi, keyin esa asbobdagi gaz
jumragi berkitiladi.
} Tumbler tokdan uziladi.
4) Komressor tokdan uziladi.
Har bir eritmani gorelka alangasiga purkashdagi chiqarilayotgan nur intensivligini o‘lchash natijalari va bu eritmalar konsentratsiyalari quyidagi jadval shaklida yoziladi:
Natriyni darajalangan grafik usulini qo‘llash bilan eritmadan alangali fotometrik aniqlash natijalari
11-jadval
Standart eritmalar
№
|
100 ml li kolbaga olingan eritma (T=0,1 mg/ml) miqdori, ml
|
Hosil bo‘lgan eritma konsentrat-siyasi, mg/ml
|
Eritma gorelka alangasiga purkalgandagi chiqarilayotgan urning intensivligi (galvanometr kursatishi buyicha)
|
|
|
|
1-o‘lch.
|
2-o‘lch.
|
3-o‘lch.
|
o‘rt.
|
1
2
3
4
5
Aniqlana-yotgan eritma
|
|
|
|
|
|
|
Darajalangan grafik tuzish.Olingan natijalarning o‘rtacha qiymati asosida millimetrli qogozga darajalangan grafik quyidagi masshtablarda tuziladi: abssissa o‘qi bo‘yicha konsentratsiyalar - 1,0 sm 0,0002 mg/ml ga teng qilib olinadi, ordinata o‘qi bo‘yicha 1,0 sm galьvanometr shkalasining 10 bo‘lagiga teng qilib olinadi (grafik laboratoriya jurnaliga elimlanadi).
Analiz natijalarini hisoblash. Aniqlanadigan eritma konsentratsiyasini to‘g‘ridan-to‘g‘ri darajalangan grafikdan topiladi (mg/ml larda). Topilgan qiymatni kolbaning hajmi (100 ml) ga ko‘paytiriladi va analiz natijasini mg larda olinadi. Analiz natijalaridan absolyut va nisbiy xatolari topiladi.
|
| |
Klinik o‘lim holati yuz bergan taqdirda sun’iy nafas oldirish

|
Klinik o‘lim holati yuz bergan taqdirda sun’iy nafas oldirish
|
bet | 5/7 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,45 Mb. | | #261996 |
Bog'liq elektr tokining inson organizmiga fiziologik tasiri (1)Klinik o‘lim holati yuz bergan taqdirda sun’iy nafas oldirish
Rasm 1. a.
🠶 Bir minutda taxminan 10-12 marta puflashni amalga oshiriladi. Puflashni doka, dastro‘mol va trubka orqali ham bajarish mumkin. Agar jarohatlangan kishi nafas olishini tiklagan taqdirda ham, sun’iy nafas oldirishni uning nafas olishiga moslab bemor o‘ziga kelguncha davom ettiriladi.
🠶 YUrakni tashqaridan massaj qilish jarohatlangan kishi organizmidagi qon aylanish
funksiyasini sun’iy ravishda tiklab turish maqsadida amalga oshiriladi.
🠶 Qorin bo‘shlig‘idan ko‘krak qafasiga o‘tgandan keyin 2 barmoq yuqoridan massaj qiladigan joyni belgilab, qo‘lni bir-biri ustiga to‘g‘ri burchak shaklida qo‘yib, jarohatlangan kishi ko‘krak qafasini tana og‘irligi balan ma’lum miqdorda kuchni moslab bosiladi. Bosish sekundiga 1 marta keskin kuch bilan bo‘lishi kerak. Bunda ko‘krak qafasi ichkariga qarab 3- 4 sm pasayishi kerak va bu yurak urish ritmiga moslab davom ettiriladi.
🠶 Massaj qilish sun’iy nafas oldirish bilan birgalikda olib borilishi kerak. Agar yordam ko‘rsatuvchi bir kishi bo‘lsa, har ikki marta puflagandan keyin 15 marta ko‘krak qafasini bosishi kerak. Jarohatlangan kishining yurak urishi normal holatga kelganligini uning pulsini tekshirib bilsa bo‘ladi. Buning uchun yuqoridagi muolajalarini 2-3 sekundga to‘xtalib pulsi sanab ko‘riladi.
SHundan keyin yordam ko‘rsatuvchi kishi boshini ko‘tarib yana o‘pkasini havoga to‘ldiriladi. Bu vaqtda jarohatlangan kishi massiv ravishda nafas chiqazadi (1-rasm, b).
Rasm 1. b.
III. Umumiy talablar
Ishlab turgan elektrostansiyalar, elektr va issiqlik tarmoqlari, issiqlik avtomatikasi va
o‘lchovi qurilmalari, dispetcherlik va texnologik
vositalari,
rayon
boshqaruv
Energetika va Elektrlashtirish Vazirligining energota’mirlash
qozonxonalari, korxonalarining korxonalarining
elektr uskunalarida, hamda uy-joy va maishiy xizmat xo‘jaligi elektr tarmoqlariga xizmat ko‘rsatishda va ularda ekspluatatsiya,
|
| |