BUGUNGI MENEJERLAR OLDIDA TURGAN ASOSIY

BUGUNGI MENEJERLAR OLDIDA TURGAN ASOSIY
MUAMMOLAR
Botirov Shonazar Askar o‘g‘li
JDPU Maktab menejmenti kafedrasi o‘qituvchisi
Abdukarimova Guloyim Olim qizi
Abdullayev Jahongir Ro‘zmatovich
JDPU Maktab menejmenti yo‘nalishi talabalari
Bugungi korporativ dunyoda biznes muhiti keskin o‘zgarib bormoqda. Hozirgi boshqaruv
davrining dastlabki yillarida menejer faqat uskunalar, ma'lumotlar va tizimlar bilan ishlashi kerak
edi. Ammo boshqaruv mas'uliyatining stsenariysi sezilarli darajada o‘zgartirildi va bugungi
menejer o‘zaro ta'lim , xodimlarni boshqarish, idoralararo aloqa va ish doirasini kengaytirish kabi
muammolarga duch kelmoqda. Globallashuv biznes muhitini shakllantirmoqda va qayta
shakllantirmoqda, natijada raqobatchilarning ko‘payishi, yangi manba strategiyalariga talab va
yangi talablarga ega yangi bozorlar paydo bo‘ladi.
Axborotning tartibsiz oqimi ko‘pincha miqdoriy jihatdan kuchli tebranishlarga duchor
bo‘ladi, axborot oqimini nazorat qilish zarur, aks holda bu tebranishlar zararli bo‘lishi
mumkin. Axborot nazorati - bu turli mezonlar bo‘yicha to‘plangan va taqdim etilgan ma'lumotlarni
tahlil qilish, baholash va ularga ahamiyat berish. Menejerlik ishi kundan kunga mashaqqatli bo‘lib
borayotganligi sababli, menejer doimiy ravishda tezlik va sifatni oshirishning yangi usullarini
izlashi, shuningdek, ko‘tarilgan xarajatlarni kamaytirishi kerak.
194
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Xarajatlarning oshishi menejerlar uchun yana bir muammodir. Xizmatlar va ish haqi
narxining oshishi menejerlar uchun tobora qiyinlashib bormoqda. Hozirgi sharoitda xodimning
kompaniyaga sodiq bo‘lishiga kafolat yo‘q, u holda ko‘proq pul olish uchun xodimlar yuqori ish
haqini so‘rashadi. Shuningdek, kompaniya tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlar narxini doimiy
nazorat ostida ushlab turish talabi mavjud. Agar kompaniya xizmat narxining ko‘tarilishi tufayli
yo‘qotishni boshlasa, menejerlar ushbu muammoni hal qilishga e'tibor berishadi.
Elektron ma'lumotlarni qayta ishlashning murakkabligi oshgani sayin, xavfsizlik ko‘pincha
pasayadi. Bu nafaqat buzilishlar ko‘rinishidagi muammolarni keltirib chiqarmaydi, balki
litsenziya bilan bog‘liq huquqiy oqibatlarga ham ega. Bu muammo, ayniqsa, IT-sanoatlarida
uchraydi. IT-kompaniyalari juda qimmat dasturiy ta'minotni sotib olishadi va bir necha oylar yoki
yillar o‘tgach, yangi versiya paydo bo‘ladi, keyin menejerlar texnologiyani o‘zgartirish bilan birga
yana strategiyalarini o‘zgartirishlari kerak. Mijozlar yangi texnologiyani o‘zgartirish yoki
yangilashni xohlashlari mumkin, keyin menejerlar pul va xizmatlar uchun muzokara qilishlari
kerak, bu esa qoniqarsiz mijozlarga xizmat ko‘rsatishga olib kelishi mumkin.
Bugungi kunda menejerlar oldida turgan asosiy muammolar quyidagilardan iborat;
Globallashuvga javob berish: Globallashuvning turli kuchlari yangi raqobatchilarni keltirib
chiqaradigan biznes muhitini qayta shakllantirmoqda va yangi manba strategiyalari va bozorni
talab qilmoqda. Dinamik bozor sharoitida menejerlar uchun biznesni rivojlantirish uchun har
qanday aniq maqsad va strategiyani bashorat qilish juda qiyin. Qisqa muddatli strategiya juda
yaxshi ishlashi mumkin, ammo uzoq muddatda maqsadni belgilash muammodir. Jahon
iqtisodiyotining dinamik bozor sharoitlari foyda prognozini yana chayqaladi. Hech kim biznes
qilishi mumkin bo‘lgan foyda va zararlardagi o‘zgarishlarni oldindan aytib bera
olmaydi. Globallashuvga javob berish tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda; bu biznes modelini
qayta belgilashga olib keladi. Bugungi kunda o‘zgarishlar tashkilotlarga bir vaqtning o‘zida bitta
katta o‘zgarishlarni boshqarish hashamatini bermaydigan darajada sodir bo‘lmoqda. Bugungi
kunda menejerlar globallashuv tufayli ikkita savolga duch kelishmoqda, qanday qilib tinimsiz
o‘zgarishlar menejment tabiatini va korxona tuzilishini qayta belgilaydi? Va korxonani qayta
shakllantirishda menejment qanday rol o‘ynashi kerak?
Ish kuchi xilma-xilligini boshqarish : Globallashuv va biznes uchun ochiq bozor tizimi
tufayli menejment ishchi kuchining xilma-xilligiga duch kelishi kerak. Endi kunlik bizneslar turli
mamlakatlarning turli shaharlarida tarqalgan. Shunday qilib, ko‘p marta nafaqat jins va yosh
xilma-xilligi, balki madaniy xilma-xillik ishchi kuchini boshqarish uchun zarur bo‘ladi. Etika,
motivlar va mehnat madaniyatidagi o‘zgarishlar tufayli, asosan, odamlarning turli xilligi
menejerlar uchun qiyinchilik tug‘diradi.
Sifat va mahsuldorlikni oshirish: Menejment uchun asosiy muammo nima ishlab chiqarish,
qancha ishlab chiqarish va qayerda ishlab chiqarishni hal qilishdir. Rahbariyat turli xil mahsulotlar
ishlab chiqarish yoki bitta mahsulotga e'tibor qaratish haqida qaror qabul qilishi kerak . Bu haqda
qaror qabul qilgandan so‘ng, menejerlar mahsulot sifati yaxshi ekanligiga ishonch hosil qilishlari
kerak . Tashkilotga mahsulot haqida bozor yaratish uchun uzoq vaqt talab etiladi; Lekin agar sifat
va mahsuldorlikda kamchilik bo‘lsa, unda yuqori raqobat tufayli mahsulotning bozorda barqaror
turishi qiyinlashadi .
Mijozlarga
xizmat
ko‘rsatishni
yaxshilash: Mijozlarga
xizmat
ko‘rsatishni
yaxshilash, ba'zida menejerlar o‘z vaqtida erishamiz deb o‘ylashadi. Ammo bu vaqt kamdan-kam
keladi. Talablarning o‘zgarishi yoki mijozlar dididagi o‘zgarishlar mijozlarga xizmat ko‘rsatishni
yaxshilashga to‘sqinlik qiladi. Ushbu muammoni hal qilish uchun menejerlar ko‘p marta
xodimlarni qiyinlashtiradigan va mijozlar so‘rovlarini to‘liq qamrab oladigan stsenariylarni
o‘rnatishga harakat qilishadi. Ba'zida menejment ikkita stsenariyni parallel ravishda ishlaydi va
xodimdan muvozanatni saqlashni so‘raydi.
Yuqoridagi muammolar bilan bir qatorda, ishchi kuchini boshqarish menejerlar uchun yana
bir muammodir. Hozirgi kunda tashkilotga sodiq bo‘lish to‘g‘risida yozilmagan shartnoma yo‘q,
shuning uchun ko‘plab xodimlar tashkilotdan ishdan bo‘shatilganga o‘xshaydi yoki ular yaxshi
|