nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Таъсир этувчи моддани организмга олдиндан белгиланган тезликда сўрилишини таъминловчи дори турлари. Терапевтик доривор системалар

|
Таъсир этувчи моддани организмга олдиндан белгиланган тезликда сўрилишини таъминловчи дори турлари. Терапевтик доривор системалар
|
bet | 301/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeТаъсир этувчи моддани организмга олдиндан белгиланган тезликда сўрилишини таъминловчи дори турлари. Терапевтик доривор системалар
Терапевтик доривор системалар таърифи, яратиш зарурияти, афзалликлари, уларнинг таснифи. Трансдермал терапевтик системалар тузилиши.
Мембранали ва матрицали трансдермал системаларнинг таърифи, тузилиши, таъсир этиш механизми.
Перорал ва бошқа турдаги терапевтик системалар. Орос перорал терапевтик система.
Иммобилаш йўли билан олинган дорилар.
Қаттиқ дисперс системалар
Иммобилланган препаратлар хақида тушунча. Дориларни иммобиллаш мақсади. Иммобилланган препаратлар таърифи, таснифи. Иммобилланган препаратларни олиш йўллари. Сувда эрувчан ва таъсири йўналтирилган иммобилланган препаратлар қўлланилиши. Иммобилланган препаратларни яратишга қаратилган Республикамиздаги илмий йўналишлар
Қаттиқ дисперс системалар таърифи, таснифи, таъсир қилиш механизми, афзалликлари. Қаттиқ дисперс системаларни яратиш йўллари.
Доривор моддаларнинг керакли аъзога йўналтирилган равишда етказиш тизимлари.
Микрокапсулалар, микросфералар
Дориларни танада йўналтириш поғоналари, дори ташувчиларнинг търифи, таснифи.
Микрокапсулалар таърифи, микрокапсулалаш мақсадлари. Микрокапсулалар - 1 авлод дори ташувчилари.
Микрокапсулалар технологиясида қўлланиладиган ёрдамчи моддалар. Микрокапсулаларни олиш асосий усуллари. Микрокапсулаларни замонавий фармакотерапиядаги ўрни.
Липосомал дори турлари
Липосомалар хақида тушунча, уларнинг тузилиши, тарихий маълумотлар. Липосомаларни яратиш мақсади, доривор моддаларни аъзоларга етказиб беришдаги аҳамияти
Липосомалар ёрдамида дориларни танада йўналтириш механизмлари. Липосомал дорларни афзалликлари. олиниш усуллари. Липосомал дориларни қўллаш соҳалари
Липосомал дориларни Ўзбекистон Республикасида яратилишининг ҳозирги холати.
Магнит орқали бошқариладиган системалар, гликопротеидлар, антителалар
Магнит орқали бошқариладиган системалар (магнитли дорилар) таърифи, яратиш зарурияти, замонавий тиббиётда тутган ўрни. Магнит тўлдирувчилари ва магнит майдони манбалари таърифи, таснифи, асосий вакиллари.
Магнитли дори турлари ( эритмалар, суртмалар, шамчалар, ва бошқ) технологияси ўзига хос томонлари.
Антителалар ва гликопротеидлар таърифи. Антителалар ва гликопротеидлар ёрдамида дориларни танада йўналтириш механизми.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Таъсир этувчи моддани организмга олдиндан белгиланган тезликда сўрилишини таъминловчи дори турлари. Терапевтик доривор системалар
|
Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар. Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари

|
Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар. Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари
|
bet | 300/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeЯнги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар. Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари.
Янги туғилган чақалоқларнинг организмининг ўзига хос томонлари. Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дори-лар(сиртга ва ичиш учун мўлжалланган эритмалар, сепмалар, мойлар) таърифи, уларга кўйилган талаблар. Янги туғилган чақалоқларга мўлжалланган дорилар таснифи, технологиясининг ўзига ҳослиги.
Педиатрия амалиётида қўлланиладиган юмшоқ дори турлари. Болаларга мўлжалланган юмшоқ дори турлари (суртма ва кремлар), ректал дори турлари (шамчалар, пипеткалар, клизмалар, тампонлар) таърифи, технологияининг ўзига хослиги. Янги туғилган чақалоқлар учун мўлжалланган дориларни яратишдаги муаммоларни республикамизда ечилиши.
Гериартрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари
Гериятрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари, уларни яратиш зарурлиги. Қариялар организмида дориларни фармакокинетикасининг ўзига хос томонлари. Гериатрия амалиётида қўлланиладиган дори турлари таърифи, таснифи, уларга қўйилган талаблар. Гериатрия амалиётида қўллашга мўлжалланган суюқ, юмшоқ, қаттиқ дори турлари, уларнинг технологияси. Гериатрик препаратлар номенклатураси.
Косметология амалиётида қўлланиладиган косметик воситалар технологияси
Косметологиянинг асосий вазифалари, ривожланиш тарихи. Терининг тузилиши, турлари ва фаолияти.
Косметик воситалар таснифи. Косметик воситаларга қўйилган талаблар, технологиясининг ўзига хос томонлари ( лосьонлар ва кремлар мисолида). Косметик воситаларни яратилишнинг республикада ҳозирги холати.
Ветеринария амалиётида қўлланиладиган дори турлари
Ветеринария амалиётида қўлланиладиган дорилар таърифи, таснифи. Ветеринарияда ишлатиладиган дори турларини ўзига хослиги. Ветеринар дориларни дозалаш. Ветеринар дори турлари (бўтқалар, болюслар. гранулалар, эритмалар, суртмалар ва бошқ.) технологияси. Ветеринария амалиётида қўллани-ладиган дориларни яратилишининг республикада ҳозирги холати.
Таъсири узайтирилган дори турлари
Таъсири узайтирилган дориларни таърифи, таснифи, афзалликлари, яратиш зарурияти. Дориларни таъсирини узайтириш усуллари. Перорал таъсири узайтирилган дори турлари таърифи, таснифи, асосий вакиллари. Спансулалар таърифи, тузилиши, таъсир этиш механизми. Структурали таблеткалар таснифи, асосий вакиллари. Полимер доривор пардалар таърифи,технологияси, сифатини бахолаш.
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Boshqarmasi

169
a) KOH+HNO=KNO
3
+H
2
O b) SO
3
+CaO=CaSO
4
c) CaCO
3
→
CaO+CO
2
d) MnO
2
+4HCl=MnCl
2
+Cl
2
+2H
2
O e) SO
2
+H
2
O=H
2
SO
4
6. Tenglamasi keltirilgan H
2
S+SO
2
→S+H
2
O reaksiya oksidlanish-qaytarilish
jarayonining qaysi turiga tegishli?
A) ichki molekulyar B) molekulalararo
C) disproporsiyalanish D) sinproporsiyalanish
7. Elementlar atomlarining oksidlanish darajasi qaytarilish jarayonida qanday
o‘zgaradi?
1) Musbat oksidlanish darajasi kamayadi 2) Musbat oksidlanish darajasi ortadi
3) Manfiy oksidlanish darajasi kamayadi 4) Manfiy oksidlanish darajasi ortadi
A) 1,3 B) 1,4 C) 2,3 D) 2,4
8. Oksidlanish - qaytarilish reaskiyalaridan qaysi biri ichki molekulyar oksidlanish
- qaytarilish reaskiyasi hisoblanadi?
A) CH
4
+O
2
→CO
2
+H
2
O B) MnO
2
+HCl→MnCl
2
+Cl
2
+H
2
O;
C) AgNO
3
→Ag+NO
2
+O
2
D) KOH+S→K
2
S+K
2
SO
3
+H
2
O
9. Cu+HNO
3
→Cu(NO
3
)
2
+NO
2
+H
2
O tenglamadagi oksidlovchi va qaytaruvchining
koeffitsiyentlarini toping.
A) 2,8 B) 1,4 C) 2,4 D) 1,6
10. Quyidagi reaksiyaning koeffitsiyentlar yig‘indisini aniqlang:
Zn+H
2
SO
4
→ZnSO
4
+H
2
S+S+SO
2
+H
2
O;
A) 38 B) 37 C) 40 D) 19
Jarohatlanganlarga yordam ko’rsatishda foydalaniladigan

|
Jarohatlanganlarga yordam ko’rsatishda foydalaniladigan
|
bet | 27/37 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 11,18 Mb. | | #254801 |
Bog'liq «Hayot faoliyati xavfsizligi»3. Jarohatlanganlarga yordam ko’rsatishda foydalaniladigan
vositalar turi.
Jarohatlanganlarga yordam ko’rsatish jarayonini tezlashtirish va ularni jarohatini og’irlashishini oldini olish maqsadida hozirgi ishlab chiqarish korxona uskunalari yonida, transport va boshqa texnik vositalarda korxona ma’muriyati quyidagi dori-darmonlar to’plami bor tibbiyot aptechkasi bilan ta’minlashi zarur:
ichimlik soda - 200 g; rezina arqon -1 dona;
validol - 30 tabletka; yod eritmasi - bir flakon.
borat kislota - 60g; shaxsiy paket- 3dona;
leykoplastir - (1x15 Sm) 5 dona; vazelin - 50 g;
bint - 10 dona; novshadil spirti - 20 g;
paxta - 100 g; shinalar - komplekt
Aptechkadagi tibbiy preparatlar quyidagi maqsadlarda ishlatiladi:
ichimlik soda - kislota kuydirganda (ishqor va kislotalar bilan
ishlashda) ko’zni yuvish va og’izni chayish maqsadida ichimlik sodaning
2-4% li eritmasini tayyorlash uchun;
validol - asab sistemasini tinchlantirish va yurak atrofidagi
og’riqlarni yo’qotish uchun;
borat kislotasi ishqor ta’sirida kuyganda ko’zni yuvish va og’izni
chayish maqsadida 2-4% li eritmasi tayyorlanadi;
vazelin - 1 darajali kuyishda, tirnalganda, teri yallig’langanda,
teriga surtash uchun;
rezina bog’lam - qon ketishini tuxtatash uchun;
shaxsiy paketlar, bintlar, paxta - lat yeganda, yaralanganda bog’lab
qo’yish uchun;
novshadil spirti - hushdan ketganda hidlatish uchun;
yod nastoykasi - yaraning atrofiga, teridagi shilingan, tirnalgan
joylarga surtish uchun.
|
| |
Vertikal tortish mashinasi. (VTM)

174
5– amaliy mashg‘ulot (4 soat)
Keramik buyumlar ishlab chiqrish usullari va asosiy jarayonlari;
•
Keramika - grekcha keramike (yunoncha keramos) - tuproq, sopol,
kuydirilgan gil, kulol san’ati manolarini anglatadi.
•
Keramika materiali - tabiiy tuproq yoki tuproq bilan turli minerallar va
organik moddalar aralashmasidan hosil qilingan loyni pishitib, quyib, quritib va
keyin qattiq qizdirib hosil qilingan mahsulot.
•
Olovbardosh buyum - keramika texnologiyasi bo’yicha ishlab
chiqarilgan, o’txona va pechlar qurishda ishlatiladigan, olovbardoshligi 1580°C
dan kam bo’lmagan keramika buyumi.
•
Qurilish keramikasi - oddiy tuproq yoki tuproq bilan maxsus
qo’shilmalardan yasalgan, yuqori haroratda ishlov berish yo’li bilan olingan va
qurilishda devor kabilarni yasash uchun xizmat qiladigan mahsulot.
•
Texnika keramikasi buyumi - keramika texnologiyasi asosida yasalgan
o’tkazgich, yarim o’tkazgich, izolyator, magnit xossali buyum va boshqalar.
•
Maishiy-xo’jalik materiallari - keramika texnologiyasi bo’yicha gil,
kaolin, kvarst va dala shpati aralashmasidan olingan chinni va sopol kabi nafis
mahsulotlar.
– amaliy mashg‘ulot  (4-soat)

181
tajavvuzkor moddalar atmosferani bulg’ashi taxmin qilinmoqda. Atmosfera
xavosining kundan kunga, yildan yilga bunchalik ifloslanib borishiga
avtotransportning “aybi” borligi yaqqol ko’rinib turibdi. SHuni xam qayd qilish
kerakki, avtomabillar purkagan gazlar tarkibidagi is gazlari (SO), azot kush
oksidi(N’
2
), uglevodorodlar bilan bir qatorda juda zaxarli modda qo’rgoshin xam
mavjud.
Avtotransport vositalari tomonidan atmosfera xavosining ifloslanishi
dudburonlardan chiqadigan gazlarning tarkibi va miqdoriga, transport xarakati
tezligiga, mashinalar soniga, kuchalarning katta-kichikligiga ularning loyixasiga,
relyefiga, turar joylarning topografik xolatiga, joylarning xolatiga, iqlim sharoitiga
va meteorologik omillariga bog’lik bo’ladi. Avtotransportlarning atmosfera
xavosini ifloslantiruvchi asosiy moddalari is gazi, uglevodorodlar, azot oksidlari,
aldegidlar, betonlar, akrolein, qo’rgoshin va boshqalar aksariyat xollarda gigienik
nuqtai nazardan juda zararli xisoblanib, belgilangan me’yordan ortgan xolda
bo’ladi.
Avtotransport vositasidan atmosfera xavosiga tashlanadigan ba’zi zaxarli
gazlar meteorologik sharoitlarda fotokimyoviy o’zgarishlarga uchraydi. Azot qo’sh
oksidi parchalanib, azot oksidiga aylanadi, natijada atomlar xolidagi
oksigen(kislorod) xosil bo’ladi, aldegid va kationlar esa radikallarni paydo qiladi.
Mazkur ko’rinishdagi reaksiyalar navbatdagi ikkinchi reaksiyalarning kelib
chiqishiga yordam beradi, oqibatda o’ta zaxarli tarkibga ega bo’lgan smog xosil
bo’ladi. Biz yuqorida tashki muxitga nixoyatda tasirchan qo’rgoshin bilan
ifloslanishiga asosan avtomobillar sababchi ekanligini ko’rsatib o’tgan edik.
Manbalarda keltirilishicha, 1928 yildan avtotransport yonilg’ilari tarkibiga
tetroetilqo’rgoshin birikmasi qo’shiladigan bo’ldi va bu usul 1959 yildan boshlab
tadbiq etila boshlandi.
– amaliy mashg‘ulot (2 soat)

184
oq rangli sitall olishda esa ZnO moddasi kiritiladi. FeS+ZnO→ ZnS+FeO va
MnS+ZnO→ZnS+MnO jarayonlari orqali sitall oqartiriladi.
2. Kul sitallari. Issiqlik elektr stanstiyalari kuli asosida olingan. Ko’mir kullari
tarkibi (mas.% hisobida): SiO
2
23.2-53.1, Al
2
O
3
13.7-38.4, Fe
2
O
3
3.1-8.4, FeO 0-
14.4, CaO 2.6-26.7, MgO 0.2-4.9, SO
3
0.8-16 va Na
2
O+K
2
O 0-2.9. Kul tarkibidagi
Fe
2
O
3
va FeO moddalari kristallanish nukleatorlari vazifasini bajaradi. Bunday
sitallar bir va ikki pog’onali kristallanish yo’li bilan olingan. Olingan natijalar bir-
biriga yaqin keladi.
3. Petrositallar. Sitallarning bu turini olishda uch turli tog’ jinslari ishlatiladi:
a) Otilib chiqqan tog’ jinslari - bazalt, diabaz, granit, nefelin- sienit va
boshqalar;
b) Cho’kindi tog’ jinslari - qum, tuproq, mergel, kaolin va boshqalar;
v) Metamorfik tog’ jinslari - gneys, slanest, marmar, serpantin va bosh-qalar.
Ayniqsa bazaltlar asosida sitallar oson olingan. Bazalt tarkibi (mas.%
hisobida): SiO
2
-48.4, Al
2
O
3
-14.5, Fe
2
O
3
-6.1, FeO-10, CaO-9.4, MgO-5.8, TiO
2
-
2.6, MnO-0.2, Na
2
O-2.5 va K
2
O-0.5. Kristallanish nukleatorlari sifatida 2-10
FeS+TiO
2
, 0.5-10 CaF
2
va 1-4 Cr
2
O
3
ishlatilgan. 2-4% SaF
2
qo’shilganda juda
sifatli sitall olingan. Harorat bir pog’onali bo’lib, 900-950
o
S ni tashkil qilgan.
Yuqori haroratda ishlash vaqti 1,5 soat.
2. Sitallning kimyoviy tarkibi.
Sitallarning kimyoviy tarkibi xilma-xil. Masalan, qo’rg’oshinli si-tallar tarkibi
quyidagicha (mas.% hisobida): 75-82 PbO, 7-14 ZnO, 1.5-3 SiO
2
va 0-3 Al
2
O
3
yoki
16-18 PbO,48-52 ZnO,12-15 B
2
O
3
va 18-20 SiO
2
. Yuqori kremnezemli sitall
tarkibi: SiO
2
85-92,Al
2
O
3
0-2, F
2
3.6 va Na
2
O 7.5-14.5. Kordieritli sitall tarkibi:
MgO-17.8, Al
2
O
3
-25.3,SiO
2
45.8 va TiO
2
-11.1.Spodumenli sitall tarkibi: LiO
2
-
12.1,ZrO
2
-3.6 va SiO
2
-57.6.Gelenitli sitall tarkibi: MgO-8.6,CaO-40,Al
2
O
3
-
15.4,TiO
2
-1 va SiO
2
-35.2.
Sitall ishlab chiqarishda qo’llaniladigan katalizatorlar turi ham juda ko’p.
Metalli
katalizator
qatoriga
Cu,Ag,Au,Sn,Pt
va
oksidlari
qatoriga
WO
3
,MoO
3
,CeO
2
va boshqalar kiradi. Murakkab katalizatorlar sifatida
As
2
O
3
+MoO
3
, TiO
2
+MeF
2
, ZrO
2
+TiO
2
, AgCl+SnO
2
, La
2
O
3
+Cu
2
O va boshqalarni
ko’rsatish mumkin.
“Lodochka” orqali vertikal holda oyna ishlab chiqarish

172
1
-rasm. Ishlab chiqarish kanallari: a) ketma-ket joylashgan; b,v,g)
bevosita oyna massasi bilan ta’minlaydigan.
Rasmda ketma-ket va bevosita oyna massasi bilan ta’minlaydigan kanallar
ko‘rsatilgan.
Ketma-ket ta’minlovchi kanallarda sifatli oyna faqat markaziy mashinalardan
chiqadi. Markazdan uzoqlashgan sari oyna sifati yomonlashib boradi.
Buning
sababi uzoq oqish davomida massa soviydi va uni qayta qizdirish jarayonida uning
termik bir xilligi o‘zgaradi. Bundan tashqari tarkibida ko‘p miqdorda qo‘shimcha
toshlar paydo bo‘ladi. Bevosita ta’minlovchi kanallarda yuqori sifatli mahsulot
olinadi.
“Lodochka”. Oyna lentasini shakllashdagi asosiy qism bu “lodochka”
hisoblanadi. (2-rasm).
173
“Lodochka” yuqori sifatli mayda donali
shamot massasidan quruq
trambovka usuli bilan tayyorlanadi. Kengligi 400-420mm, uzunligi esa mashina
uzunligiga bog‘liq bo‘ladi. “Lodochka” ning eng ahamiyatli
qismi bu yoriqchasi
hisoblanadi. YOriqchaning uch tomonlari konussimon qilib tayyorlanadi. Bu oyna
lentasi qalinligi bir xilligini ta’minlaydi. Konus uzunligi tortish tezligiga bog‘liq,
ya’ni tezlik qancha katta bo‘lsa, konus ham shunga qarab uzun bo‘ladi. Masalan:
hozirgi kunda 70 kg m/soat da konus uzunligi 300-400 mmga teng.
Konus kengligi ishlab chiqarish temperatura rejimiga qarab tanlanadi.
Harorat qancha baland bo‘lsa, konus kengligi kichik bo‘lishi kerak. Amalda bu 27-
33 mmga teng. Lodochkani yoriqchasini kengligi 65-70mm.
Sovutgichlar. Sovutgichlar oyna lentasini shakllash jarayonida uni sovutish
uchun xizmat qiladi. Ularni lentaning ikki tomonidan 40-50 mm masofada
o‘rnatiladi. Sovutgichlar sxemasi (3-rasm)da ko‘rsatilgan.
Sovutish suyuqligi
sifatida suv ishlatiladi.
Referat mavzulari ro’yxati - bet 51

170
Qurilish
listli shishasi deb, tarkibida Al
2
O
3,
SiO
2,
SaO, MgO, Na
2
O, kabi oksidlar kirgan va
yuqori xaroratda olingan eritmani qalinligi 2 dan 6 mm gacha bo‘lgan shaffof oyna listlariga
aytiladi.
Bunday oynalar qurilishda, zamonaviy arxitektura, madaniy–maishiy muassasa va
ishlab chiqarish korxonalarda keng qo‘llanadi.
Qurilish shishasi quydagi turlarga bo‘linadi:
1.Listli( varaqli) shisha-deraza oynasi,
yaxlit rangli shishasi, vitrina oynasi, naqshli shisha,
silliqlangan shisha, prokat shisha va boshqalar;
2.Qurilish-arxitektura shishasi, shishapaketlar, yorug‘lik va issiqlik
nurlarini saralab yutuvchi
qurilish shishasi va boshqalar;
3.Ko‘pchitilgan shisha-issiqlik izolyasiyasini ta’minlovchi shisha, tovush yutuvchi izolyasion
material, filtrlovchi g‘ovak shisha va boshqalar;
2..Ishlatiladigan hom ashyolar.
Qurilish shishasi ishlab chiqarishda quyidagi hom
ashyo materiallari
qo‘llanadi: kvars qumi, soda, dala shpati, dolomit, ohak. Listli deraza oynasini
kimyoviy tarkibi quyidagicha (%da) : SiO
2
–70-72, Al
2
O
3
–1,5-2, SaO–7,5-8,
MgO–3-3,5, Na
2
O–15-15,5. Kvars qumi orqali SiO
2,,
soda orqali Na
2
O, dala shpati
orqali Al
2
O
3,
dolomit orqali-SaO, MgO, ohak orqali SaO oksidlari kiritiladi..
4– amaliy mashg‘ulot (2-soat)
Shishani qayta ishlash va ishlab chiqarish;
Respublikamizda listlangan deraza oynasi GOST-111 – 90 ga
muvofiq ishlab chiqariladi. Listlangan deraza oynasi sifat ko‘rsatkichiga qarab
GOST ga muvofiq 3 ta navga: 1chi, 2chi, 3chi navlarga ajratiladi. Oyna navi uning
rangi, bukilganligi, pufakchalar saqlanganligi, svillar,
mexanik nosozliklari va
razmeriga qarab belgilanadi. Oynaning barcha navlari rangsiz bo‘lishi kerak;
kuchsiz yashil va ko‘k rangli xillarga yo‘l quyiladi. Bu ranglar oynaning nur
171
o‘tkazishiga ta’sir etmasligi lozim, ya’ni shaffof (tiniqligi) 87% dan kam
bo‘lmasligi kerak. Barcha navlarning bukilganligi uzunligi bo‘yicha 0,3% dan
oshmasligi lozim. Oynaning barcha navlari suv va ishqorga chidamli bo‘lishi
kerak.
Hozirgi
kunda
listlangan
deraza
oynasi
ishlab
chiqarish
mexanizatsiyalashtirilgan va avtomatlashtirilgan.
Qurilish shishaning fizik-texnik ko‘rsatkichlari quydagicha: xajmiy og‘irligi
2450-2550 kg/m
3
, qattiqligi 5-7, issiqlik o‘tkazuvchanligi 0,6-1,15 kkal/msoat,
siqilish va egilishga chidamligi 1000kg/sm
2
.
Listlangan
deraza
oyna
ishlab
chiqarishning
quyidagi
usullari
mavjud:«lodochka» orqali oyna lentasini vertikal holda tortib (cho‘zib) olish;
oyna massasi yuzasidan oyna lentasini vertikal holda tortib (cho‘zib) olish;
oyna lentasini gorizontal holda tortib (cho‘zib) olish.
Oyna listlarini “ladochka” uslubi bo‘yicha
ishlab chiqarish jarayonida
shishamassa tarkibi katta ahamiyatga ega. SHishamassasini kristallanish xossasi
juda past bo‘lishi lozim. Etarli tezlikda qotish va yuqori kimyoviy bardoshlikka
ega bo‘lishi kerak.
3 - «Hayot faoliyati xavfsizligi»

|
«Hayot faoliyati xavfsizligi»
|
bet | 26/37 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 11,18 Mb. | | #254801 |
Bog'liq «Hayot faoliyati xavfsizligi»1 2
3
Rasm 13. Birinchi yordam paketi (1), sovuq urganda (2) va kislota
ta’sirida (3) birinchi yordam.
Kuyish teriga yuqori haroratlarning (termik) shuningdek kislota, ishqor, fosfor va boshqalarni, (kimyoviy) ta’siri natijasida sodir bo’ladi. Kuyishning og’irligiga qarab ularni to’rt darajaga bo’lish mumkin:
birinchi darajali kuyishda terini qizarib shishishi seziladi;
ikkinchisida suyuqlikka to’lgan, pufakchalar hosil bo’ladi;
uchinchisida teri jonsizlanadi;
to’rtinchisida teri kuyib ko’mirga aylanadi.
Birinchi darajali kuyishda kuygan joylari toza suvda yuviladi, undan keyin spirt, odekolon yoki kaliy permanganatning kuchsiz aralashmasi bilan ho’llanadi.
Ikkinchi darajali kuyishda terining kuygan qismlariga pufaklari ko’chirilmasdan sterillangan bog’ich qo’yiladi. Kiyim va oyoq kiyimlarni yechganda teriga tegib ketmasligi va yara ifloslanmasligi lozim. Konsentrlangan kislotalardan kuyganda (sulfat kislotadan tashqari) terining kuygan yuzi 15-20 minug’ davomida sovuq suv, sovunli suv va ichimlik.(3% li) soda aralashmasi bilan yuviladi. Ishqordan kuytan teri suv bilan yuviladi, so’ng 2% li sirka yoki limon kislota aralashmasi bilan ishlov beriladi. Ishlov byorilgandan keyin terining kuygan yuzasiga zararsizlantirilgan bog’ich qo’yiladi. So’ndirilmagan ohaqdan kuygan teri qismlariga hayvon yoki o’simlik yog’lari bilan ishlov beriladi.
Uchinchi darajali kuyishda ikkinchi darajali kuyishdagidek yordam kursatiladi.
Turtinchi darajali kuyishda prostinaga uraladi va kasalxonaga junatiladi.
Sovuq urish-ishchi uzok muddatda sovuq havoda qolib ketsa, sovuq urishi sodir buladi. Sovuqni tez sezadigan joylar: burun, quloqlar, barmoqlar.Bu joylar sovuqdan kuchsiz himoyalangan bo’lib, qon aylanishi yurakdan uzoq bo’lganligi uchun buziladi.
Inson organizmini sovuq urishi darajasini to’rt guro’hga bulinadi:
1- teri oqaradi, zararlangan joyda sezgirlik yo’qoladi;
11- terining oqargan joylari ko’karadi;
111- terining rangi ko’karadi, pufakchalar hosil bo’ladi.
1U- teri va chukur hujayralarning o’lishi kuzatiladi.
Birinchi darajali sovuq urishda, sovuq urgan joy qon harakati hosil bo’lgunicha o’qalanadi. Natijada teri asta-sekin qizara boshlaydi. Sovuq urgan joyni suvda isitish , suv haroratini asta –sekin kutarish zarur. 18°S dan 37°S gacha asta isitib suv ichida uqalash kerak. Sovuq urgan joyda qizarish hosil bulganidan keyin, kofe yoki choy ichirish lozim. Ikkinchi, uchunchi va turtinchi darajali sovuq urganda tezda vrachga murojaat etish lozim.
|
| |
Doimiy ma'lumotlar xotirasi - Kompyuter xotira qurilmalari haqida Kompyuter elektr manbaidan uzilgandan so'ng, tezkor xotira озу

|
Kompyuter xotira qurilmalari haqida Kompyuter elektr manbaidan uzilgandan so'ng, tezkor xotira озу
|
bet | 6/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 49,48 Kb. | | #263746 |
Bog'liq Kompyuter xotira qurilmalari haqidaDoimiy ma'lumotlar xotirasi
O'zgaruvchan bo'lmagan ma'lumotlar xotirasi (EEPROM) har bir baytning tarkibini alohida o'qish yoki yozish mumkin bo'lgan tarzda tashkil etilgan. Uchuvchan bo'lmagan xotirani qayta yozish tsikllari soni 100 mingdan oshadi. Uchuvchan bo'lmagan xotira dastur sozlamalari va konfiguratsiyasini, ya'ni quvvat yo'qolganda saqlanishi kerak bo'lgan ma'lumotlarni saqlash uchun mo'ljallangan.
EEPROM-da ma'lumotlarni o'qish va yozish odatda SRAM yordamchi registrlar sohasidagi tegishli registrlardan foydalanish orqali amalga oshiriladi. Odatda, bu:
* EEPROM-ga kirishda manzil registri;
* EEPROM-da O'qilgan/yozilgan ma'lumotlar registri;
* EEPROM o'qish-yozishni boshqarish registri.
|
| |
Manzil maydonini tashkil qilish - Kompyuter xotira qurilmalari haqida Kompyuter elektr manbaidan uzilgandan so'ng,...

|
Kompyuter xotira qurilmalari haqida Kompyuter elektr manbaidan uzilgandan so'ng, tezkor xotira озу
|
bet | 4/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 49,48 Kb. | | #263746 |
Bog'liq Kompyuter xotira qurilmalari haqidaManzil maydonini tashkil qilish
Haqiqiy yoki jismoniy xotira-manzillash usuli uning ma'lumotlarining jismoniy joylashishiga mos keladigan xotira;
Virtual xotira (eng. virtual xotira) - manzillash usuli uning ma'lumotlarining jismoniy joylashishini aks ettirmaydigan xotira;
Qo'shimcha xotira-bir xil manzillarga ega bo'lgan bir nechta joylar mavjud bo'lgan xotira, ulardan har lahzada faqat bittasi mavjud.
Protsessor uchun masofa va mavjudlik
Birlamchi xotira — superoperativ, sozu)-tashqi qurilmalarga hech qanday kirishsiz protsessor uchun mavjud.
protsessor registrlari (protsessor yoki registr xotirasi) - to'g'ridan-to'g'ri alu-da joylashgan registrlar;
CPU keshi-protsessor tomonidan kompyuter xotirasiga kirishning o'rtacha vaqtini kamaytirish uchun ishlatiladigan Kesh. Tezlik va hajm jihatidan farq qiladigan bir necha darajalarga bo'linadi (masalan, L1, L2, L3).
Ikkilamchi xotira-protsessorga manzil avtobusi (manzilli xotira) orqali to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilish orqali kirish mumkin. Shunday qilib, operativ xotira (joriy ma'lumotlar va bajariladigan dasturlarni saqlash uchun mo'ljallangan xotira) va kirish-chiqish portlari (kirish orqali boshqa uskunalar bilan o'zaro aloqa amalga oshiriladigan maxsus manzillar) mavjud.
Uchinchi darajali xotira-faqat ahamiyatsiz harakatlar ketma-ketligi orqali mavjud. Bunga tashqi xotiraning barcha turlari kiradi — kirish / chiqish qurilmalari orqali kirish mumkin. Uchinchi darajali xotira bilan o'zaro ta'sir ma'lum qoidalarga (protokollarga) muvofiq amalga oshiriladi va xotirada tegishli dasturlarning mavjudligini talab qiladi. Minimal talab qilinadigan o'zaro ta'sirni ta'minlaydigan dasturlar ikkilamchi xotiraga kiritilgan ROMlarga joylashtiriladi (kompyuterga mos keladigan kompyuterlarda bu BIOS rom).
Ushbu tasnifda asosiy xotirada joylashgan ma'lumotlar tuzilmalarining holati noaniq. Qoida tariqasida, ular an'anaviy ravishda ishlatiladigan xotira turlariga bog'langan holda tasniflashni amalga oshirib, unga umuman kiritilmaydi.
|
| |
Referat mavzulari ro’yxati - bet 50

|
Referat mavzulari ro’yxatiBog'liq SHISHA VA KERAMIKA (2)
2 -Amaliy mashg’ulot (2 soat)
Mavzu: Shisha va keramik materiallar ishlab chiqarishni rivojlanish tarixi;
1. Keramika buyumlari texnologiyasi tarixi.
Keramika mahsulotlarining dastlabkisi idish bo’lgan. Unda oziq-ovqat
pishirilgan va ortiqchasi saqlangan. Jumladan, neolit davrida tuxumsimon qilib
ishlangan dastlabki idishlardan ovqat saqlash va pishirishda foydalanilgan.
Xitoyda miloddan avvalgi 3 ming yillikdagi Yanshao davrida keramikaning
rivojlanishi boshlangan. XII-XIII asrlarda esa ularning shuhrati butun dunyoga
tarqalgan. Chinni nomi bilan atalgan bunday mahsulotlar Markaziy Osiyo va
Eronga ham keltirilgan.
Markaziy Osiyoda VIII-XII asrlarda sopol idishlar ishlab chiqarish yuqori
pog’onali ko’tarilgan. Bu erlarda yashil, kulrang buyumlar olish odat tusiga kirgan.
Ismoil Somoniy maqbarasi shu davrda yaratilgan noyob inshoatlardan namunadir.
Keramika chinnisi ishlab chiqarish Evropada 1700 yillarning boshiga to’g’ri
keladi. Birinchi chinni zavodi 1710 yili Meysenda, ikkinchi 1717-1718 yillarda
Venada ishga tushirilgan. Rossiyada birinchi chinni zavodi Peterburgda 1744 yilda
qurilgan.
XIX-XX asrlarda keramika sanoati Markaziy Osiyoda jadal sur’atlar bilan
rivojlandi. XX asrning ikkinchi yarmida Toshkent, Samarqand, Quvasoy, Xiva,
Regar kabi ulkan chinni korxonalari qurildi va ishga tushirildi. Farg’ona
viloyatining Rishton qishlog’ida 1970 yili keramika zavodining ishga tushirilishi
sopol idish va badiiy buyumlar assortimentini ko’paytirish imkonini berdi.
O’zbekistonda barpo etilgan keramika sanoatining yirik korxonalari qatoriga
nomlari yuqorida qayd qilinganlardan tashqari Samarqand va Toshkent kulolchilik
yodgorlik buyumlari, Andijon, Chimboy, G’ijduvon, Xiva va Termiz kulolchilik
buyumlari zavodlari, Angren keramika kombinati, Toshkent qurilish materiallari
kombinati kiradi.
|
| |
GAZSIZLANTIRISH (DЕGАZАTSIYA) - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov,...

N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
|
GAZNING AJRALISHI (DESORBSIYA) - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov,...

N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
|
VII.3. Separatorlarning hisobi - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov,...

92
bu yerda V – normal sharoitdagi gazning debiti; D – separatorning ichki diametri; P –
separatordagi bosim; T – separatordagi mutlaq harorat; Z – separatorda joylashgan
gazlarni real xossalarini chetga chiqishini hisobga oluvchi koeffisient.
Suyuqlik tomchisini yoki qattiq zarrachani shakli sharsimon bo’lganda
cho’kish tezligini Stoks formulasidan aniqlash mumkin.
g
g
n
zar
g
d
V
18
2
(VII.3)
bu yerda, d - zarrachalarning diametri; ρ
n
, ρ
g
– separator sharoitidagi neft va
gazning zichligi; g – erkin tushish tezlanishi; μ
g
– separatordagi gazning mutlaq
qovushqoqligi.
Yuqoridagi (9.1) va (9.2) formulalarni (9.3) formulaga qo’yib quyidagi ifodani
olamiz.
g
g
n
T
Z
d
P
D
V
2
2
2
84
(VII.4)
VII.5- rasm. Neftdan gazni oldindan ajratuvchi gravitatsion separator tarxi

91
Bu separator qobig`ida gaz asosiy suyuqlik massasidan ajraladi va to’kuvchi
quvur 8 orqali to’qiladi.
VII.6–rasm. Tabiiy gaz uchun
mo’ljallangan
siklonli
separator.
a–separatorning
umumiy
ko’rinishi:
1 – korpus; 2 – to’kuvchi
quvur;
3 – siklon korpusi;
4 – gazning siklondan chiqishi;
5 – yoruvchi kamera;
6-gazsuyuqlik aralashmasining
tangensial kirishi.
Suyuqlik bilan qobiqqa kirishga ulgurmagan gaz tangensial kirish 5 orqali
siklonga kiradi. Siklon korpusida gaz suyuqlikdan ajraladi. Ajralgan suyuqlik yupqa
parda holatida separator pastiga oqadi, gaz esa quvur 4 orqali kengaytiruvchi
kameraga tushadi. Gaz oqimining tezda pasayishi evaziga kondensat ajralib quvurcha
2 orqali pastga tushadi.
Suyuqlik bo’yicha tik gravitatsion separatorning hisobi

93
6
3
2
d
gr
F
(VII.6)
Siklonning o’qiga yo’naltirilgan itaruvchi kuchlar.
6
3
2
d
gr
V
T
(VII.7)
Qarshilik kuchlari Stoks qonunidan kelib chiqib aniqlanadi.
d
R
3
(VII.8)
bu yerda,
ρ
zar
,
ρ-zarracha materialining va atrof muhitning zichligi;
V-zarrachaning
tangensial tezligi;
μ – zarrachani atrofidagi muhitning zichligi;
r – markazdan
zarrachaga masofa;
ω – zarrachani cho’kish tezligi.
Zarrachaning barqaror harakatlanishi tenglikda sodir bo’ladi.
R
T
F
(VII.9)
(9.9) tenglikka (9.6) va (9.8) ifodalarni keltirib qo’yib, quyidagini olamiz.
r
g
V
d
zar
18
2
2
(VII.10)
VIII.2. Quduqlardan qazib olinayotgan neftning tarkibi va undagi

100
Barcha qo`shimchalardan tozalash jarayoni kon havzasida joylashgan – neftni
kompleks tayyorlash qurilmalari (NKTQ) da amalga oshiriladi. Bu qurilmada
suvsizlantirish, gazsizlantirish va tuzsizlantirish jarayonlari amalga oshiriladi va
tozalangan neft quvurlari orqali neftni qayta ishlash zavodi (NKIZ) ga yuboriladi.
Jo`natishga tayyorlangan neftning tarkibi quyidagicha bo`lishi kerak: mineral
tuzlar miqdori
50 mg/l, mexanik qo`shimchalar
0,05 % va suvning miqdori
65 % dan
ortiq bo`lmasligi kerak.
VIII.1.1. Neftni gazsizlantirishnig optimal bosqichlar

|
VIII.1.1. Neftni gazsizlantirishnig optimal bosqichlarBog'liq N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,VIII.1.1. Neftni gazsizlantirishnig optimal bosqichlar
sonini tanlash
Neft, gaz va gazokondensat konlaridan qazib olinayotgan quduq mahsuloti gaz
aralashmalari, to‘yingan suv bug‘lari, og‘ir uglevodorodlar, suyuq uglevodorodlar
(neft yoki kondensat), suv, tog‘ jinslarining qattiq zarrachalari va boshqa
komponentlardan tashkil topgan murakkab geterogen sistemani namoyon qiladi.
Shuning uchun gaz quvurlariga gaz uzatishdan oldin uni suyuq va qattiq fazalardan,
hamda bug‘lar va og‘ir uglevodorodlardan ajratib olish kerak, negaki bosim va
haroratning gaz quvurida o‘zgarishi natijasida kondensatsiya hodisasi yuz bermasligi
lozim. Quduq mahsulotini gaz va suyuq fazalarga ajratish jarayoni separatsiya deb
ataladi.
Ishlab chiqarish amaliyotida quduq mahsulotini ajratishning turli xil texnologik
sistemalari qo‘llaniladi. Ajratish sistemasini tanlashda gaz suyuqlik oqimining tarkibi
va fizik xossalari, quduqning texnologik ish rejimi, transport qilinayotgan gazga
qo‘yiladigan talablar va boshqa faktorlar e’tiborga olinadi.
98
Neft va gazokondensat konlarida gazni ajratishning bosqichli sistemasi keng
tarqalgan. Bosqichli ajratish sistemasida eng kamida ikkita bosqich bo‘ladi: biri -
separator, ikkinchisi - rezervuar.
10.1-rasmda neft va gazni bosqichli ajratishning prinsipial tarxi keltirilgan.
Neft konlarida neftdan gazni ajratishda va gazkondensat konlarda
kondensatdan gazni ajratishda ko‘p bosqichli ajratish qulaymi yoki ush bosqichli?
VIII.1-rasm. Neft va gazni bosqichli ajratishning prinsipial tarxi.
a) ikki bosqichli; b) uch bosqichli; v) to‘rt bosqichli.1 - quduq mahsuloti;
2 - separator; 3 - gazning chiqish joyi; 4 - neftning chiqish joyi; 5 - tovar neft rezervuari; 6 -
neftni uzatish uchun nasos.
Neftni yig‘ish va tashishda ko‘p bosqichli ajratishni ham, uch bosqichli
ajratishni ham qo‘llash mumkin. Lekin agar gazni qayta ishlash zavodi konga yaqin
joylashgan bo‘lsa, uch bosqichli ajratishni qo‘llagan ma’qul.
Ajratishning birinchi bosqichida ajralgan gaz o‘zining bosimi ostida mahalliy
extiyojlarga (isitish qozonxonalariga) yuboriladi. Ajratishning ikkinchi va uchinchi
bosqichlarida ajratilgan gaz yog‘li gaz (ko‘p miqdorli og‘ir uglevodorodlardan tashkil
topgan) bo‘ladi. Bu gaz oldin kompressor stansiyalarida siqiladi, so‘ng gazni qayta
ishlash zavodiga yuboriladi.
|
| |
VII.3- rasm. Gorizontal neftgazsuv separator- oxirgi umumlashgan

89
Qiya tekislikda oqib tushayotgan neft tarkibidan ajralgan gaz va gidrosiklon
chiqishidan ulgurmagan gaz setka 5 ga tegib, gaz oqimi tarkibida
ketayotgan suyuqlik
tomchilari ushlab qolinadi.
Sputnik – A va Sputnik –B lar gidrosiklon separatorlar bilan jixozlangan
bo’lib, ularning gaz tarkibida suyuqlik tomchisi ko`p ketishi bilan samarasiz ishlaydi.
VII.5- rasmda yuqori samarali gravitatsion separator keltirilgan. Bu
separatorga neft gaz suv aralashmasi qiya quvur 1 orqali kiritiladi. Quvur qiyaligi
gorizontga nisbatan 30 -40 grad. ni tashkil qiladi. Qiya quvur uzatgich 1
ga tik
joylashgan gaz chiquvchi quvur payvandlangan bo’lib, uning ikkinchi uchi separator
korpusiga mahkamlangan diffuzor 3 ga mahkamlanadi.
VII.4 – rasm. Gidrosiklon separator
1 - aralashmaning tangensial kirishi; 2 – gazning chiqishi; 3 - gidrosiklon boshchasi;
4 – gidrosiklon korpusi; 5 – tomchi tutgich setka; 6 – to’siq; 8, 10 – qiya tekislik;
9 – suyuqlik ustunini me`yorlagich.
Separatorning ishlash prinsipi quyidagicha yig’uv kollektorlarida neft va gaz
birga harakatlanadi. Uzoq masofa 1 -5 km gach harakati natijasida
neft va gaz alohida
ajralib qiya quvurda gaz yanada ko’p ajralib quvur 2 orqali separatorga, neft esa
quvur 1 bilan separatorga kiradi. Neftdan ajralishga
ulgurmagan gaz pufakchalari
tekis diffuzor 4 orqali neftgaz oqimi sekinlashtirilib qiya tekislik 6 ga tushadi. U
yerda neft tarkibidagi ahamiyatsiz gaz ajraladi. Neftdan ajralgan gazning asosiy qism
90
quvur 2 dan diffuzor 3 orqali separatorga kiritiladi. Gazning tarkibiga qo’shilib
ketayotgan suyuqlik kaseta 5 yordamida ushlab qolinadi.
Qiya tekislikka 1 -1,5 sm oraliq masofada o’rnatilgan plastinalar ko’pik
tarqatish uchun xizmat qiladi.
NEFTGA HAMROH GAZLAR - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov,...

N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov
|
MODDA QOVUSHQOQLIGI - - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov,...

|
N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov, M. X. Ashurov Pdf ko'rish
|
bet | 126/154 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #106996 |
Bog'liq N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,MODDA QOVUSHQOQLIGI - suyuqlik yoki gazsimon holatdagi
moddalarning siljish (surilish) deformatsiyasiga qarshilik ko’rsatish xossasi.
Suyuqlikdagi har xil zarracha ko’chishi jarayonida ba’zi bir qarshilikka uchraydi.
Bu ichki ishqalanish deb ataladi. Ichki ishqalanish eritmalariga xos xususiyat
bo’lib, modda qovushqoqligida ifodalanadi.
SUVNING
QOVUSHQOQLIK
-
suyuqlik
harakat
qilayotganda
ishqalanish kuchini hosil qilishga olib keladigan xossasi; katta tezlikda
harakatlanayotgan suv harakatidan kichik tezlikda siljiyotgan suv qatlamiga
harakat kuchini uzatuvchi faktor hisoblanadi. Suvning qovushqoqligi eritmaning
haroratiga va kontsentratsiyasiga bog’liq.
NEFTNING QOVUSHQOQLIGI - neft zarrachalarining boshqa kuch
ta’siriga ko’rsatgan qarshiligi.
GAZ - moddaning agregat holati. Har bir modda harorati va bosim
o’zgarishiga qarab qattiq, suyuq va gaz holatda bo’ladi. Masalan, suv qattiq (muz)
yoki gaz (bug’) holatda bo’lishi mumkin. Gaz molekulalari siqiluvchan,
harakatchan, zichligi juda kichik, bir-biri bilan juda tez aralashadi. Gaz tashqi
ta’sir bo’lmaganda idish hajmining hammasini egallaydi. Gaz molekulalari
orasidagi tortishish kuchini qattiq va suyuq jism molekulalarinikidan ancha
kichikdir. Normal sharoit (300
0
C harorati va 1 atm bosim)da gazlar zichligi
suyuqliklar zichligiga nisbatan 1000 barobar kam yoki gaz molekulalari orasidagi
masofa suyuqliklarnikiga nisbatan 10 barobar katta bo’ladi. Shunday bo’lsa ham
normal sharoitda 1 sm
2
gazda 3х10
19
dona molekula bor. Gaz uchta birlik-bosim,
hajim va harorat bilan ifodalanadi.
NEFT GAZI - neftda erigan holda yoki neft uyumi ustida gaz qalpog’i
ko’rinishidagi neftni kuzatuvchi tibiiy gaz. Og’ir gemolog metan tarkibiga qarab
quruq metanli (< 1%), yarim quruq (1-5 %), yarim yog’li (5-25%) va yog’li (>
25%) kabi neftli gazlarga bo’linadi.
|
| |
So’zga chiqdilar - Transport energetik qurilmalari

|
Transport energetik qurilmalari
|
bet | 5/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,23 Kb. | | #104644 |
Bog'liq Кўчирма So’zga chiqdilar:
|
Kafedra a’zolaridan prof. B.I.Bazarov va kafedra dos.v.b. K.I.Magdievlar so’zga chiqib, taklifni maqulladilar.
|
Qaror qilindi:
|
24.03.2023 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazilgan ochiq dars muxokamasi ma’lumot uchun qabul qilinsin. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlansin. Ochiq darsning tahlili to’g’risida hisobotlar tayyorlansin va o’quv bo’limiga topshirilsin.
|
Kafedra mudiri Axmatjanov R.N.
Kotiba Mirdodayeva S.M.
|
| |
Nazorat savolari - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov, A. I. Abdirazаkov,...

97
Aralashtirgichda neft chuchuk suv bilan aralashtirilib, uning tarkibidagi tuzlar
yuviladi.
Elektrodegidratorlar neft bilan birga emulsiya holida chiqqan qatlam suvlarini
ajratib olish uchun xizmat qiladi. Emulsiyani parchalash (yoki suvni ajratib olish)
maxsus elektrodlarga elektr quvvati yuborilishi natijasida suv tomchilari bir – biri
bilan birlashib ketadi va sekin – asta elektrodegidrator tagiga ajralib chiqadi.
Emulsiya
holatidagi
neft
– suv aralashmasini parchalash uchun
deyemulsatsiya-apparatlaridan ham foydalaniladi. Bu apparatlarda maxsus reagentlar
– deemulgatorlardan foydalanilgan holda emulsiyalar parchalanadi.
Saqlagichlar tayyor neft mahsulotini vaqtinchalik yig‘ish uchun omborxona
sifatida qo‘llaniladi.
Neft konlarida odatda
100, 200, 300, 400, 700, 1000, 2000, 3000, 5000m
3
hajmdagi saqlagichlar ishlatiladi. Temir yo‘l neft quyish estakadasiga qarashli
omborxonalarda
7500 va
10000 m
3
li saqlagichlar ham qurilishi mumkin.
So’zga chiqdilar - Transport energetik qurilmalari

|
Transport energetik qurilmalari
|
bet | 4/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,23 Kb. | | #104644 |
Bog'liq Кўчирма So’zga chiqdilar:
|
Kafedra a’zolaridan prof. Qodirov S.M , B.I.Bazarov va kafedra dos.v.b K.I.Magdiev, k.o’ Niyazovalar so’zga chiqib taklifni maqulladilar.
|
Qaror qilindi:
|
T.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim, dos. A Sobirjonov, k.o‘. F.Sh.Sidiqovlar tomonidan 09.12.2021 kuni o’tkazilgan ochiq darslar muxokamasi ma’lumot uchun qabul qilinsin. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlansin. Ochiq darslarning tahlili to’g’risida hisobotlar tayorlansin va topshirilsin.
|
Kafedra mudiri Axmatjanov R.N.
Kotiba Mirdodayeva S.M.
“TRANSPORT ENERGETIK QURILMALARI” kafedrasining
2023 yil 8 noyabrdagi KM-№-6 sonli Kafedra majlisi bayonnomasidan
KO’CHIRMA
KUN TARTIBI
4.Turli masalalar.
4.11.2023 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan “Chiqindi gazlar zaharliligini kamaytirish usullari” mavzusida o‘tkazilgan ochiq dars muxokamasi
Qatnashdilar:
|
Kafedra mudiri R.N.Axmatjanov, prof. Qodirov S.M, prof. Yu.Sh.Shadimetov, prof. Z.X.Alimova, prof v.b. R.M.Xakimov, t.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim, dos. A Sobirjonov, dos.v.b. K.I.Magdiev, k.o‘.J.X.Djalilov, k.o‘.G.P.Niyazova, k.o‘. F.Sh.Sidiqov, ass. Sh.I.Alimov, ass. I.I.Usmanov, ass Ayrapetov D.A, ass.V.M.Meliyev, асс.Х.P.Niyazov, kotiba.S.M.Mirdodayeva
|
Eshitildi:
|
Kafedra mudiri Phd Axmatjanov R.N. so’zga chiqib, 4.11.2023 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan “Chiqindi gazlar zaharliligini kamaytirish usullari” mavzusida o‘tkazilgan ochiq dars tahlil qilindi. O’tkazilgan ochiq dars muxokamaga qo’yildi, tashrif buyuruvchilar tomonidan bildirilgan fikrlar: O‘quv uslubiy majmua tarkibida ishchi dastur, kalendar –tematik reja, ma’ruza matni va nazorat savollari mavjud. Hemis tizimi orqali davomat va dars mashg‘uloti o‘tilganligi tasdiqlandi. Materiallar zamonaviy ma’lumotlar asosida shakllantirilgan. Katta o’qituvchi F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazgan ochiq darsi samarali amalga oshirildi deb hisoblandi va ma’lumot uchun qabul qilindi. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlash taklifi kiritildi. Kafedra a’zolari bir ovozdan maqullashdi. Yosh o’qituvchi (asistent)lar o’tkazilayotgan ochiq darslarda koproq ishtirok etishlari va malakalarini oshirishlari, metod o’rganishlari ta’kidlandi. Ochiq darslarning o’z vaqtida o’tilishiga jiddiy e’tibor qaratilisi aytildi.
|
|
|
| |
So’zga chiqdilar - Transport energetik qurilmalari

|
Transport energetik qurilmalari
|
bet | 3/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,23 Kb. | | #104644 |
Bog'liq Кўчирма So’zga chiqdilar:
|
Kafedra a’zolaridan prof. B.I.Bazarov va kafedra dos.v.b. K.I.Magdievlar so’zga chiqib, taklifni maqulladilar.
|
Qaror qilindi:
|
20.04.2022 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazilgan ochiq dars muxokamasi ma’lumot uchun qabul qilinsin. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlansin. Ochiq darsning tahlili to’g’risida hisobotlar tayyorlansin va o’quv bo’limiga topshirilsin.
|
Kafedra mudiri Axmatjanov R.N.
Kotiba Mirdodayeva S.M.
“TRANSPORT ENERGETIK QURILMALARI” kafedrasining
2021 yil 14dekabrdagi KM-8 sonli majlis bayonnomasidan
KO’CHIRMA
KUN TARTIBI
4. Turli masalalar
-09.12.2021 kuni T.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim, dos. A Sobirjonov, k.o‘. F.Sh.Sidiqovlar tomonidan o’tkazilgan ochiq darslar taxlili va muhokamasi
Qatnashdilar:
|
Kafedra mudiri R.N.Axmatjanov, prof. Qodirov S.M, prof. B.I.Bazarov, prof. Yu.Sh.Shadimetov, t.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim, prof. Z.X.Alimova, dos. A Sobirjonov, dos. R.M.Xakimov, k.o‘.J.X.Djalilov, dos.v.b. K.I.Magdiev, k.o‘.G.P.Niyazova, k.o‘. F.Sh.Sidiqov, ass. Sh.I.Alimov, ass. I.I.Usmanov, ass Ayrapetov D.A, ass.V.M.Meliyev, асс.Х.P.Niyazov, kotiba.S.M.Mirdodayeva.
|
Eshitildi:
|
Kafedra mudiri Phd Axmatjanov R.N. so’zga chiqib, t.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim dos. A Sobirjonov, k.o‘. F.Sh.Sidiqovlar tomonidan o’tkazilgan ochiq darslar tahlil qilindi. O’tkazilgan ochiq darslar muxokamaga qo’yildi, tashrif buyuruvchilar tomonidan bildirilgan fikrlar inobatga olindi va ma’lumot uchun qabul qilindi. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlash taklifi kiritildi. Kafedra a’zolari bir ovozdan maqullashdi. Yosh o’qituvchi (asistent)lar o’tkazilayotgan ochiq darslarda koproq ishtirok etishlari va malakalarini oshirishlari, metod o’rganishlari ta’kidlandi. Ochiq darslarning o’z vaqtida o’tilishiga jiddiy e’tibor qaratilisi aytildi.
|
|
|
| |
So’zga chiqdilar - Transport energetik qurilmalari

|
Transport energetik qurilmalari
|
bet | 2/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 21,23 Kb. | | #104644 |
Bog'liq Кўчирма So’zga chiqdilar:
|
Kafedra a’zolaridan prof. B.I.Bazarov va kafedra dos.v.b. K.I.Magdievlar so’zga chiqib, taklifni maqulladilar.
|
Qaror qilindi:
|
24.03.2023 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazilgan ochiq dars muxokamasi ma’lumot uchun qabul qilinsin. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlansin. Ochiq darsning tahlili to’g’risida hisobotlar tayyorlansin va o’quv bo’limiga topshirilsin.
|
Kafedra mudiri Axmatjanov R.N.
Kotiba Mirdodayeva S.M.
“TRANSPORT ENERGETIK QURILMALARI” kafedrasining
2022 yil 26 apreldagi US-8 sonli Uslubiy seminar bayonnomasidan
KO’CHIRMA
KUN TARTIBI
4.Turli masalalar.
- 20.04.2022 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazilgan ochiq dars, 26.04.2022 kuni prof. Yu.Sh.Shadimetov tomonidan o‘tkazilgan ochiq ma’ruza muxokamasi
Qatnashdilar:
|
Kafedra mudiri R.N.Axmatjanov, prof. Qodirov S.M, prof. Yu.Sh.Shadimetov, prof. Z.X.Alimova, prof v.b. R.M.Xakimov, t.f.n.dotsent Maxamadjanov Maxamat-Ibraxim, dos. A Sobirjonov, dos.v.b. K.I.Magdiev, k.o‘.J.X.Djalilov, k.o‘.G.P.Niyazova, k.o‘. F.Sh.Sidiqov, ass. Sh.I.Alimov, ass. I.I.Usmanov, ass Ayrapetov D.A, ass.V.M.Meliyev, асс.Х.P.Niyazov, kotiba.S.M.Mirdodayeva
|
Eshitildi:
|
Kafedra mudiri Phd Axmatjanov R.N. so’zga chiqib, 20.04.2022 kuni k.o‘. F.Sh.Sidiqov tomonidan o‘tkazilgan ochiq dars tahlil qilindi. O’tkazilgan ochiq dars muxokamaga qo’yildi, tashrif buyuruvchilar tomonidan bildirilgan fikrlar inobatga olindi va ma’lumot uchun qabul qilindi. Shu kungi bayonnoma raqami bilan tasdiqlash taklifi kiritildi. Kafedra a’zolari bir ovozdan maqullashdi. Yosh o’qituvchi (asistent)lar o’tkazilayotgan ochiq darslarda koproq ishtirok etishlari va malakalarini oshirishlari, metod o’rganishlari ta’kidlandi.
|
|
|
| |
Процесс снижения рисков - Руководство по безопасности Windows ® 7 Набор средств по управлению соответствием требованиям...

|
Руководство по безопасности Windows ® 7 Набор средств по управлению соответствием требованиям безопасности
|
bet | 66/91 | Sana | 18.02.2022 | Hajmi | 1,32 Mb. | | #15622 | Turi | Руководство |
В определении конфигурации BitLocker, обеспечивающей оптимальную защиту конфиденциальных данных на съемных дисках клиентских компьютеров, поможет следующий процесс.
Ход процесса снижения рисков
Изучить технологию BitLocker и ее возможности.
Примечание Подробнее о BitLocker см. «Шифрование дисков BitLocker» на веб-сайте Microsoft TechNet и «Руководства по планированию и внедрению шифрования дисков Windows BitLocker».
Определить степень необходимости технологии BitLocker для съемных дисков в текущих условиях.
Убедиться, что используемое оборудование и программное обеспечение удовлетворяет требованиям BitLocker для съемных дисков.
Определить, съемные диски каких компьютеров предприятия требуется защитить с помощью BitLocker.
Протестировать используемые съемные устройства, включая USB-накопители.
С помощью GPO на тестовых компьютерах задать параметры BitLocker для съемных дисков.
Обучить пользователей правильному обращению со съемными дисками, защищенными BitLocker.
После успешного тестирования включить BitLocker для съемных дисков на рабочих компьютерах.
Чтобы прекратить использование шифрования BitLocker на съемном диске, обратитесь к элементу панели управления «Шифрование дисков BitLocker».
Использование групповой политики для снижения рисков, связанных с BitLocker для съемных дисков
В следующей таблице описаны параметры групповой политики BitLocker To Go из шаблона VolumeEncryption.admx. Эти параметры в редакторе GPO расположены по следующему пути:
Computer Configuration\Administrative Templates\Windows Components\BitLocker Drive Encryption\Removable Data Drives (Конфигурация компьютера\Административные шаблоны\Компоненты Windows\Шифрование дисков BitLocker\Съемные диски с данными)
На глобальном уровне здесь доступны следующие параметры групповой политики.
|
| |
Holat satridan foydalanish

73
(Текущий инструмент) -Joriy asbob nomi. Holat satrini kursor yordamida, tasvirni
sahifada qanday ko‘rinishga ega bol’shini ko‘rish uchun sichqoncha tugmasi bosib
ushlab turiladi. Agarda bu amalni Alt tugmasi bilan birgalikda bajarsak, u holda
ekranda tasvirni hajmi, kanallar soni, rejimi va ajrataolishi(razreshenie) haqida
ma’lumot beriladi. Vaqtni noldan boshlab hisoblashi uchun
Карандаш - download

Qidiruv: Карандаш
14-ma’ruza. Adobe Photoshopda ranglar va qatlamlar bilan ishlash. Ma’ruza rejasi
Tayanch so’z va iboralar. Основной цвет, ковш, линия, карандаш, кисть, аэрограф, цвет фона, переключение цветов, стандартной цвет, rgb, cmyk
7,32 Kb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Средство - download

Qidiruv: Средство
«Использование интерактивных приемов в обучении студентов на уроках информатики как средство повышения качества их обученности»
Урок
2,72 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı