4-mavzu: Texnologiyadan amaliy ish jarayoniga integratsion yondashuv - bet 5

|
4-mavzu: Texnologiyadan amaliy ish jarayoniga integratsion yondashuv
|
bet | 5/8 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 54,41 Kb. | | #147869 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Texnologiyadan amaliy ish jarayoniga integratsion yondashuv- muvaffaqiyatli hayot va professional o'zini o'zi belgilash;
- turli toifadagi bolalarning ko'p qirrali qobiliyatlarini rivojlantirish;
- talabalarning asosiy kompetensiyalarini shakllantirish.
Talaba bir qator integratsiyalashgan ko'nikmalarni egallaydi:
- bilimning turli fan sohalarida navigatsiya qilish qobiliyati;
- katta axborot oqimlari bilan samarali ishlash, o‘z ma’lumotlar bazalarini yaratish;
- tanqidiy, ijodiy, samarali fikrlash asoslarini rivojlantirish;
- samarali ijodkorlik qobiliyati va boshqalar».
Ushbu mavzu bo'yicha munozarani davom ettirib, muallif biz yuqorida muhokama qilgan integratsiyaning turli jihatlarining ajralmasligi g'oyasini aniqlaydi: « Bunday model ta'limning turli darajalarini birlashtirish zarurligini nazarda tutadi: (maktabgacha ta'lim, boshlang'ich umumiy ta'lim, o'rta umumiy ta'lim), shuningdek, predmet ichidagi, predmetlararo va transdisiplinar integratsiya zamonaviy maktabda ta'lim.
Transdisiplinar integratsiya komponentlarning sintezidir asosiy va ta'limning qo'shimcha mazmuni.
Umumta'lim maktabida bolalarning umumiy va qo'shimcha ta'limining integratsiyalashgan dasturlarini ishlab chiqish va amalga oshirishda bir qator asosiy tamoyillarni aniqlash mumkin: shaxsiy ahamiyatga egalik printsipi, moslashuvchanlik printsipi, ijodiy yo'nalish printsipi. , jamoaviy xususiyat printsipi va shaxsiy manfaatlar printsipi va boshqalar.
R tadqiqot guruhiKomi Respublika taʼlimni rivojlantirish instituti viloyatning turli taʼlim muassasalarida umumiy va qoʻshimcha taʼlim integratsiyasi modellarini joriy etish amaliyotini oʻrganish asosida tadqiqotimiz uchun prinsipial ahamiyatga ega boʻlgan bir qator xulosalar chiqaradi: “Har bir umumta’lim muassasasining o‘ziga xos xususiyatlari bo‘lganligi sababli, ob’ektiv va sub’ektiv sabablarga ko‘ra: ish tartibi, joylashuvi, o‘quvchilar soni, kontingentning ijtimoiy xususiyatlari va boshqalar, bu individual xususiyatlarni hisobga olish zarur. umumiy va qoʻshimcha taʼlimni integratsiyalash modelini ishlab chiqishda muassasaning”.
Turli muassasalar uchun mumkin bo'lgan umumiy va qo'shimcha ta'limni integratsiyalash maqsadlari haqida gapirganda, ular ko'pincha unutilganlarni ham nomlashadi:
"Mikrojamiyatda ta'lim va ta'lim maydonini yaratish, kengaytirish va boyitish - talaba hayoti uchun eng yaqin muhit, uning muvaffaqiyatli integratsiyalashuvi va zamonaviy ijtimoiy-madaniy sharoitlarga moslashishini ta'minlash, bu:
- talabalarning faoliyat turlari va sohalarini erkin tanlashi;
- o'quvchilarning shaxsiy qiziqishlari, ehtiyojlari, qobiliyatlariga yo'naltirilganligi;
- o'quvchilarning erkin o'z taqdirini o'zi belgilashi va o'zini o'zi amalga oshirish imkoniyati;
-o`quv jarayonining amaliy va faoliyat asoslari.
Ular, shuningdek, konstruktiv monitoring tizimini ta'minlaydi.
"Diagnostika elementlari:
1) O'quvchining shaxsi, o'quvchi shaxsida sodir bo'ladigan o'zgarishlar.
2) Bolalar jamoasi o'quvchi shaxsini rivojlantirishning eng muhim shartlaridan biri sifatida, bolalar jamoasining rivojlanish darajasi, jamoa a'zolari o'rtasidagi munosabatlarning tabiati.
3) O'qituvchining kasbiy pozitsiyasi talaba shaxsini rivojlantirish sharti sifatida, pedagogik pozitsiyaning tabiati, kasbiy qadriyatlarni shakllantirish.
Nazorat va tahlil ob'ektlari:
- kognitiv faollik, o'qishga, maktabga qiziqish;
- axloqiy va estetik tuyg'ularni, hissiy va qadriyat yo'nalishlarini va o'qitishga, o'ziga, dunyoga munosabatini shakllantirish;
- real hayotiy vaziyatlarda xulq-atvor qoidalari va usullarini qo'llash;
- turli ijtimoiy ahamiyatga ega tadbirlarda, shu jumladan ijodiy xarakterdagi tadbirlarda ishtirok etish;
- talabalar tomonidan turli xil ijtimoiy rollarni, shu jumladan maktab munosabatlari tizimi bilan bog'liq bo'lgan rollarni bajarish.
Umumiy va qo'shimcha ta'limni integratsiyalash masalalariga eng dolzarb yondashuvlarni ko'rib chiqsak, keling, umumiy integratsiya muammolarini hal qilishda ham, umumiy va qo'shimcha ta'limning integratsiyasi sohasida ham eng muhim bo'lib tuyuladigan kontseptual asoslarga qaytaylik. ta'lim. Biz bu asoslarni yana A.Ya.Danilyukda topamiz. Aynan ular, biz taklif qilganimizdek, amaliy tadqiqotlarimiz uchun qo'llanma bo'lib xizmat qilishi kerak:
"bir. Integrasiya va differentsiatsiyaning dialektik birligi. Integratsiya va differensiatsiya inson bilishining ikkita tendentsiyasi sifatida qaraladi: a) butun dunyoni aks ettirish, b) turli tuzilmalar va tizimlarning qonuniyatlari va sifat jihatidan o'ziga xosligini chuqurroq va aniqroq tushunish.
2. Antropotsentrizm o‘qituvchining ta’lim jarayoniga alohida, tarixan rivojlanib borayotgan munosabati bo‘lib, unda markaziy o‘rin va faol rol o‘quvchiga beriladi. Antropotsentrizm printsipiga ko'ra, o'quvchi ta'lim tizimida markaziy o'rinni egallaydi va uning ongi. eng muhim omil ta'lim mazmunining integratsiyasi. Talaba nafaqat semantik (nima uchun), balki ta'limning tashkiliy markaziga (o'qitish mavzusi, ta'lim mazmunini qurish sub'ekti) aylanadi, agar u o'z ongida turli xil ta'lim matnlarini birlashtirsa. Turli bilimlarning ong tomonidan integratsiyalashuvi yangi bilimlarning paydo bo'lishiga olib keladi, shuning uchun antropotsentrik, rivojlanayotgan ta'limning eng muhim ko'rsatkichi o'quvchining yangi matnlarni yaratish qobiliyatidir.
3. Madaniy muvofiqlik. Zamonaviy ta'lim tobora ko'proq madaniy xususiyatga ega. Madaniyat uning uchun o'zini o'zi tashkil etadigan namuna-timsol sifatida ishlaydi. Ta’lim madaniyatning mikrokosmosidir”.
Biz, E.A.Buyanovaga ergashib, ushbu tamoyillar umumiy va qo'shimcha ta'limni integratsiyalash modelini loyihalashning tizimli-kategorial asosini tashkil qiladi, deb hisoblaymiz.
4. Antropotsentrizm va madaniy muvofiqlik asosiy va qo'shimcha ta'lim integratsiyasining asosiy tamoyillari sifatida
Umumiy va qo'shimcha ta'limni integratsiyalashuvi muammolariga bag'ishlangan ishida E.B. Evladova madaniyat muammolariga alohida e'tibor beradi, ularni haqiqatda birinchi o'ringa qo'yadi. Keling, uning ishidan bir qancha parchalarni keltiramiz, chunki ular integratsiya mexanizmlarini izlashga yordam beradi.
« Madaniyatning ta’lim, yosh avlod tarbiyasidagi o‘rniga murojaat qilish ham mutlaqo an’anaviy (kim va qachon bu haqda gapirmagan?!), ham doimiy dolzarb, hatto dolzarbdir. Ya'ni, tegishli mavzu kunning yomonligi.Bugun siz ushbu iboraning asl ma'nosini har qachongidan ham ko'proq his qilasiz: ya'ni, mutlaq zarur narsa sifatida qabul qilingan narsa. bu daqiqa, bunday muammo, uni hal qilmasdan harakat qilish mumkin emas.
Shuning uchun jiddiylik hissi paydo bo'ladi. qarama-qarshiliklar. Bir tomondan, ta'lim va madaniyat o'rtasidagi yaqinlashuvning ahamiyati kamida ikki asr davomida (hech bo'lmaganda ta'limning tabiiy va madaniy muvofiqligi tamoyillarini asoslab bergan A. Disterveg davridan beri) muhokama qilinadi. Atoqli oʻqituvchilar, madaniyat arboblari, olimlar, sanʼatkorlar taʼlim-tarbiyada madaniyat va insonparvarlik, axloqiy omillarning ustuvor ahamiyatini himoya qildilar (K.D.Ushinskiy, L.N.Tolstoy, V.A.Suxomlinskiy, Yu.M.Lotman, M.M.Baxtin, J.Korchak, S.Frenet, K. Rojers). Madaniyatga ta’limning ajralmas manbai sifatida e’zozlanishi turli zamonaviy ma’ruzalar, hujjatlar va ilmiy maqolalarda ham o‘z ifodasini topgan.
Shu bilan birga, boshqa tomondan, madaniyat haqidagi so'zlar tobora ko'proq tayanchga aylanib borayotganiga qat'iy ishonch bor. haqiqiy harakat qilish zarurati o'rnini bosadigan bezak . Va ko'pincha siz kontseptsiyalarni almashtirish haqida gapirishingiz mumkin: madaniyat o'rniga - buning uchun ma'lum bir surrogat, go'yo bu faqat ommaga kerak bo'lgan narsadir. (…)
Olimlar hozirgi vaziyatni sivilizatsiya buzilishi deb atashadi, chunki insoniyat hayotining barcha jabhalarida: ijtimoiy, iqtisodiy, demografik, etnik-siyosiy sohalarda tub o'zgarishlar yuz berdi. Bu zamonaviy insonning ob'ektiv o'zgarishlariga, boladagi o'zgarishlarga va uning rivojlanish holatiga olib keldi. . (Feldshtein D.I. Boladagi sezilarli o'zgarishlar va uning rivojlanishidagi vaziyat sharoitida psixologik-pedagogik tadqiqotlarning ustuvor yo'nalishlari. - M-MPSI; Voronej: MODEK, 2010. -16 p.).
Ta'lim va madaniyat tushunchalarining uyg'unligi o'qituvchiga o'z predmetining tor chegaralarini, uning "sub'ekt egoizmi" ni engib o'tishga va qadriyatlarni tushunish asosida bolalar bilan birgalikda madaniy faoliyat bilan shug'ullanishga imkon beradi. turli hodisalar. Bugun biz ta'limning ikkita paradigmasi haqida gapiramiz: bilim va madaniyat.
Turli xilligiga qaramay, ular bir-biri bilan chambarchas bog'liqligi va bir-birini to'ldirishi aniq. Bu odamlarni siqib chiqarish haqida emas, balki ta'limning an'anaviy shakllari va vositalarini ijtimoiy-madaniy qadriyatlar bilan to'ldirish haqida bo'lishi kerak.
Pedagogik fikrning ushbu yo'nalishini rivojlantiruvchi olimlar (E.V. Bondarevskaya, I.E. Vidt, N.B.Krylova, V.I. Slobodchikov, E.A. madaniyati, ularning bir butun - jamiyatning bo'laklari sifatida idrok etilishi, bir-birisiz to'laqonli yashashning mumkin emasligi. (…)
|
| |