nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
–ma’ruza. Detal sirtlarining g‘adir–budurliklari

5
12–ma’ruza. Shponkali va shlitsali birikmalarda joizlik va o‘tqazishlar.
Shponkali va shlisali birikmalarga qo‘yilayotgan talablar. Shponkali va shlisali
birikmalarning sinflanishi. Shponkalarni ko‘rinish turlari. Prizmatik shponkali
birikmalarning joizlik va o‘tqazishlari va ularni tanlash.
13–ma’ruza. O‘lcham zanjirlari. O‘lcham zanjirlarini hisobi, mohiyati va
ularni hisoblash uslublari
.
O‘lcham zanjirlari va uning hisobi. O‘lcham zanjirlari to‘g‘risida tushunchalar,
ularning turlari va mohiyati. O‘lcham zanjirining zvenolari. O‘lcham zanjirlarini
aniqlash va ularni sxemasini tuzish. O‘lcham zanjirlarini xisoblash va ularni taxlil
qilish. O‘lcham zanjirini yechishdagi ikki masala. O‘lcham zanjirlarini xisoblash
uslublari. Nazariy extimol va maksimum–minium uslubi. O‘lcham zanjirlardagi
masalalarni yechish uslublari: teng joizlik, bir kvalitet joizligi, teng ta'sir va sinov
xisoblar. Tekislik va fazoviy o‘lcham zanjirlarni hisoblash.
–ma’ruza.
O‘zaroalmashuvchanlikning mohiyati va uning turlari

4
7–ma’ruza. Birikmalar. O‘tqazish va o‘tqazish turlari.
O‘tqazishlarni tasnifi.
Birikmalar. Birikuvchi va birikmaydigan sirtlar. Qamrovchi va qamraluvchi
sirtlar. Birikmalarning sinflanishi. O‘tqazish. Uch turdagi o‘tqazishlar–oraliq, taranlik
va o‘tuvchan. Ularning moxiyati va tasnifi. O‘tqazish joizligi. Joizlik va
o‘tqazishlarni tanlash prinsiplari. Funksional va ekspluatatsion joizliklar.
8–ma’ruza. Joizlik va o‘tqazishlar tizimi va ularning tuzilish prinsiplari.
O‘lcham intyervallari. Kvalitetlar. Joizlik birligi.
Asosiy og‘ishlar. Val va teshik tizimida o‘tqazishlar. Joizlik va o‘tqazishlar
tizimi xaqida tushuncha. Yagona joizlik va o‘tqazishlar tizimini tuzilish asoslari.
Joizlik birligi. Kvalitetlar, o‘lcham intyervallari. Asosiy og‘ishlar. Joizlik va
o‘tqazishlar qatorlari. Teshik va val tizimidagi o‘tqazishlar. Tavsiya etilgan va afzal
joizlik va o‘tqazishlar, ularning tasnifi.
O‘tqazishlarni xisobi va ularni tanlash. Kvalitetlar, joizliklar va o‘tqazishlarni
chizmada byelgilanishi. Silliqsimon birikmalarning o‘lchash va nazorat usullari va
vositalari.
9–ma’ruza. Sirtlarni shakl va joylanish og‘ishlarini mezonlash
.
Dyetal sirtlarining shakl va joylanish og‘ishlarini mashina va mexanizmlarning
sifati va ishonchligiga ta'siri. Detal sirtlarining shakl va joylanish og‘ishlarini
mezonlashtirish. Sirt joylanishlarning bog‘liq va bog‘liq bo‘lmagan joizliklari. Shakl
va joylanishlarning kompleks va differyensial ko‘rsatkichlari. Sirtlarning shakl va
joylanishlarining aniqlik mezonlari. Shakl va joylanish joizliklarni chizmada
belgilanishi.
Infraqizil nurlanish - O chiqdarsi shlanmas I

|
O chiqdarsi shlanmas I
|
bet | 4/13 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 365,83 Kb. | | #103965 |
Bog'liq Ochiq dars tex xaritasi may oxirgiInfraqizil nurlanish
1800-yilda ingliz olimi Uilyam Gershel Quyoshni tadqiq qilish jarayonida tekshiriladigan asboblarning Quyosh nurlari ta’sirida qizib ketishini kamaytirish yo‘lini izlaydi. Temperaturani o‘lchaydigan sezgir asbob yordamida Quyoshdan hosil qilingan spektrning turli ranglariga mos kelgan joylarining temperaturalarini o‘lchaydi.
Uilyam Gershel maksimum qizish, to‘yingan qizil nurdan keyin, ko‘rinmaydigan sohaga to‘g‘ri kelishini payqaydi. Ko‘zga ko‘rinmaydigan bu nurlar infraqizil nurlar deb ataladi. Shundan boshlab infraqizil nurlanishni o‘rganish boshlandi.
Yoritilganlik bo‘yicha xalqaro komissiya infraqizil nurlanishni uch guruhga bo‘lishni tavsiya qiladi:
1. Yaqin infraqizil diapazon (NIR): 700 nm– 1400 nm;
2. O‘rta infraqizil diapazon (MIR): 1400 nm– 3000 nm;
3. Uzoq infraqizil diapazon (FIR): 3000 nm–1 mm.
Yaqin infraqizil nurlanishni qayd etish uchun maxsus fotoplastinkalardan foydalaniladi. Ularni tadqiq qilishda sezgirligi kengroq diapazonda ishlaydigan fotoelektrik detektorlar va fotorezistorlardan foydalaniladi. Uzoq infraqizil diapazondagi nurlanishni qayd etish uchun infraqizil nurlanishga sezgir detektor – bolometrlardan foydalaniladi.
Inson ko‘zi infraqizil nurlarni ko‘rmasa-da, boshqa jonivorlar bu diapazonda ko‘ra oladi. Masalan, ayrim ilonlar ham ko‘zga ko‘rinadigan, ham infraqizil diapazonda ko‘rish qobiliyatiga ega. Baliqlardan piranya va oltin baliq deb ataluvchi turlari ham infraqizil diapazonda ko‘radi. Chaqadigan chivinlar ham infraqizil nurlar orqali ko‘rib, tananing qonga eng to‘yingan joyini topib qonni so‘radi.
Infraqizil nurlarning zararli tomoni ham bor. Temperaturasi yuqori bo‘lgan manbalarga qaralganda ko‘zning yoshlanish qobig‘ini quritishi mumkin.
Infraqizil nurlanishning xususiyatlari quyidagicha:
Ular ko‘rinadigan spektrdan tashqarida bo‘lgan elektromagnit nurlanish shaklidir (biz uni oddiy ko‘z bilan ko‘ra olmaymiz).
Ularning to‘lqin uzunligi 760 nm dan 0,1 mmgacha oraliqda yotadi.
U harorati absolyut noldan yuqori bo‘lgan barcha jismlar, xususan, tirik mavjudotlar tomonidan chiqariladi va sirt issiqligining bir shakli sifatida qabul qilinadi.
Infraqizil nurlanish bugungi kunda ko‘plab sohalarda qo‘llaniladi:
|
| |
Nazorat savollari - O chiqdarsi shlanmas I

|
O chiqdarsi shlanmas I
|
bet | 7/13 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 365,83 Kb. | | #103965 |
Bog'liq Ochiq dars tex xaritasi may oxirgiNazorat savollari
Infraqizil nurlar qanday hosil bo‘ladi? Ulardan qanday maqsadlarda foydalanish mumkin?
Ultrabinafsha nurlarning xossalarini tushuntiring. Ulardan qanday maqsadlarda foydalaniladi.
Rentgen trubkasining tuzilishini va unda rentgen nurlari qanday hosil bo‘lishini tushuntiring.
Rentgen nurlari qanday xossalarga ega? Ulardan qanday maqsadlarda foydalaniladi.
Interfaol
metod
Mazkur bosqichning maqsadi - o‘quvchilarning mustaqil bilim olishlari va darsda faol qatnashishlarini ta’minlash.
“MAKTUB ” METODI
|
Bu texnologiya o‘quvchilarni dars jarayonida matnlar bilan ishlash, o‘rganilgan materialni yodida saqlab qolish, so‘zlab berish, fikrini erkin holda bayon eta olish, qisqa vaqt ichida ko‘p ma'lumotga ega bo‘lish hamda dars mobaynida o‘qituvchi tomonidan barcha o‘quvchilarni baholay olishga qaratilgan.
|
Maqsad-o‘quv jarayoni mobaynida taqdim etilgan materiallarni o‘quvchilar tomonidan yakka va guruh holatida o‘zlashtirib olishlari hamda suhbat-munozara va turli savollar orqali taqdim etilgan materiallardagi matnlar qay darajada o‘zlashtirilganligini nazorat qilish va baholash hamda o‘quv jarayoni mobaynida har bir o‘quvchi tomonidan o‘z fikrini bildirishga imkoniyat yaratishdan iboratdir.
|
Metodning qo‘llanishi- yangi mavzuni o‘zlashtirish hamda suhbat-munozara shaklidagi darslarda yakka tartibda, kichik guruh shaklida foydalanishi mumkin
|
|
|
| |
Amaliy mashg‘ulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi

|
Amaliy mashg‘ulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladiBog'liq 1.15 ТРАНСПОРТ nam.2023-2024Amaliy mashg‘ulotlar uchun quyidagi mavzular tavsiya etiladi:
1. Joizliklar va o‘tqazishlar to‘g‘risida asosiy tushunchalar
2. Silliq silindrsimon birikma elementlarini aniqlash
3. Silliq silindrsimon birikma elementlari o‘lchamlarini nazorat qilishi uchun
silliq–kalibrlar o‘lchamlarini hisoblash.
4. Sirtlarning g‘adir–budurligini aniqlash.
5. Saralab (selektiv) yigiladigan birikmalar elementlarini aniqlash.
6. Silliq silindrsimon birikmalar uchun tirqishli о‘tqazishlarni tanlash.
7. Silliq silindirsimon birikmalar uchun taranglikli о‘tqazishlarni tanlash.
8.Dumalanish podshipniklari bilan tutashadigan detallar uchun о‘tqazishlarni
hisoblash va tanlash.
9.Shlitshali birikmalarning o‘tqazishlarini tanlash va hisoblash
10.Shponkali birikmalar uchun o‘tkazishlar tanlash va hisoblash.
11.O‘lchamlar zanjirini xisoblash.
2.3. Laboratoriya ishlari bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar o‘quv
rejalarida kiritilmagan
III. Kurs ishi (loyihasi) bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar
O‘quv rejalarida kurs ishi (loyiha) kiritilmagan
IV. Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar
Mustaqil ishlar bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar
1.Mаvzulаr bo‘yichа konspekt
(referаt, tаqdimot)
tаyyorlаsh.
Nаzаriy
mаteriаlni puxtа o‘zlаshtirishgа yordаm beruvchi bundаy usul o‘quv mаteriаligа
diqqаtni ko‘proq jаlb etishgа yordаm berаdi. Tаlаbа konspekti turli nаzorаt ishlаrigа
tаyyorgаrlik ishlаrini osonlаshtirаdi, vаqtni tejаydi;
2.O‘qitish vа nаzorаt qilishning аvtomаtlаshtirilgаn tizimlаri bilаn
ishlаsh.
Olgаn bilimlаrini o‘zlаshtirishlаri, turli nаzorаt ishlаrigа tаyyorgаrlik
ko‘rishlаri uchun tаvsiya etilgаn elektron mаnbаlаr, innovаsion dаrs loyihаsi
nаmunаlаri, o‘z–o‘zini nаzorаt uchun test topshiriqlаri v.b;
|
| |
XULOSA - Kirish I. Bob. Boltli va shipilkali birikmalar va ularning ishlab chiqarishdagi o’rni

|
Kirish I. Bob. Boltli va shipilkali birikmalar va ularning ishlab chiqarishdagi o’rni
|
bet | 11/12 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #129046 |
Bog'liq Kirish I. Bob. Boltli va shipilkali birikmalar va ularning ishla (1) XULOSA
O‘qituvchining kasbiy xususiyatlari borasida to‘xtalganda shuni ta'kidlash lozimki, u eng avvalo o‘z kasbining jonkuyari, uni dildan sevadigan, o‘z ishiga ijodiy va ilmiy yondoshadigan shaxs bo‘lmog‘i ta'lab etiladi. Bu shaxsda yangi bilimlar va ilg‘or tajribalariga chanqoqlik, muhimi unda tashkilotchilik, kuzatuvchanlik, qat'iylik va insoniylik xususiyatlari yaqqol sezilib tursin. O‘qituvchi tasviriy san'atdan maxsus bilim va malakalar bilan qurollanmasdan turib muallimlikni bajara olmaydi yoki o‘quvchi yoshlarga tabiat go‘zalligini, ona Vatanimizning tarixini, milliy merosimizning tarixini ta'riflab bera olmaydi, hamda o‘z kasbiga qiziqtira olmaydi.
Talaba yoshlar ta'lim jarayonida O‘zbekiston xududidagi tasviriy san'atning shakllanishi taraqqiyot tarixiy bosqichlari bilan uzviy bog‘liqligi bosqichma - bosqich rivojlanib, mukammallashib kelayotgan metodika fanining, zamonaviy o‘qituvchi kadrlar tayyorlashda tarbiyaviy mohiyati yuksak ekanligi haqida bilishlari uchun avvalo o‘zimizda rivojlangan tasviriy san'at turlari va tarixi haqida chuqur bilimga ega bo‘lishi talab etiladi.
Bugungi talaba, bo‘lajak pedagog, o‘zbek xalqining hamda o‘tmishi bor bo‘lgan Markaziy Osiyo xalqlarning amaliy va tasviriy san'at borasidagi noyob namunalarini o‘zlashtirgan bo‘lishi va to‘laligicha o‘quvchi yoshlarga ulashmog‘i ayni davr talabidir.
Kasb-hunar kollejlarida tasviriy san’at sohasiga oid qator mutaxasisliklar bo’lib, ular: tasviriy san`at o`qituvchisi amaliy san’at, dizayn, rang tasvir, rassom, haykaltarosh, bezovchi rassom, kulol va keramika,o’ymakor, fotografika, ekobana, grafika kabi 60 dan ortiq mutaxasisliklar tayorlanadi. Bu kasblarning har biri alohida- alohida bo’limlarda o’qitilib, yetuk kichik mutaxasis rassomlar tayorlanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
Asosiy adabiyotlar.
I.Rahmonov v.b. “Chizmachilik”. T.: “Voris-nashriyot”. 2016
J.Yodgorov. “Geometrik va proyeksion chizmachilik”. T.: “Fan”. 2008.
J.Yodgorov. “Mashinasozlik chizmachiligi”. T.: “O‘zbekiston”. 2009.
I.Rahmonov va A.Valiyev. “Chizmachilik”. T.: “Voris-nashriyot”. 2011.
I.Rahmonov v.b. “Chizmachilik”. T.: “Voris-nashriyot”. 2016.
Yu.A. Ibragimov “Chizmalarni o‘qish va elektronik sxemalar” T-“ILMZIYO” – 2016
T.Rixsiboyev X.Rixsiboyeva, A. Gayupov, D.Srojiddinova A.Qahharov, S.Bobojonov, A. Davlatova ”Chizmachilik darslarida AutoCAD dasturi yordamida chizmalarni bajarish”(o‘quv metodik qo‘llanma) Toshkent – 2015
K. Hakimov Y. Mo‘minov “ Kompyuter grafikasi va dizayn” Toshkent-
2013
|
| |
Interfaol
metod - O chiqdarsi shlanmas I

|
O chiqdarsi shlanmas I
|
bet | 9/13 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 365,83 Kb. | | #103965 |
Bog'liq Ochiq dars tex xaritasi may oxirgiInterfaol
metod
Maqsad-o‘quv jarayoni mobaynida tardim etilgan materiallarni o‘quvchilar tomonidan qay darajada o‘zlashtirilganligini qisqa vaqtda nazorat qilish har bir guruhning baholanishiga imkoniyat yaratishdan iboratdir.
“Avtofokus ” metodi
|
O‘qituvchi o‘quvchilarning diqqatini darsga yo‘naltirilganligini tekshirish maqsadida o‘quvchiga mavzu yuzasidan ko‘rgazmali savol bilan murojaat qiladi. O‘quvchilar kichik guruhda ishlash orqali berilgan savolga javob berishadi. Bu metod o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga, o‘z fikrini erkin bayon etishga, darsga diqqatni jamlashga, nutqini rivojlantirishga, o‘z-o‘ziga ishonch tuyg‘usi shakllanishiga olib keladi. O‘quvchining darsdagi faoliyati o‘qituvchi tominidan jamoaviy baholanadi.
|
Maqsad-o‘quv jarayoni mobaynida taqdim etilgan materiallarni o‘quvchilar tomonidan yakka va guruh holatida o‘zlashtirib olishlari hamda suhbat-munozara orqali taqdim etilgan materiallardagi matnlar qay darajada o‘zlashtirilganligini nazorat qilish va baholash hamda o‘quv jarayoni mobaynida har bir o‘quvchi tomonidan o‘z fikrlarini egallashga imkoniyat yaratishdan iboratdir.
|
Metodning qo‘llanishi- yangi mavzuni mustahkamlash mashg‘ulotlari hamda suhbat-munozara shaklidagi darslarda yakka tartibda, kichik guruh shaklida foydalanishi mumkin
|
Mashg‘ulotda foydalaniladigan vositalar. O‘quvchi dars jarayonida o‘rgangan va o‘zlashtirib olishlari uchun mo‘ljallangan materiallar (yangi mavzu bo‘yicha taqdimot, qisqa matnlar, ma'lumotlar ).
|
|
|
| |
Metodning qo‘llanishi- - O chiqdarsi shlanmas I

Metodning qo‘llanishi- yangi mavzuni mustahkamlash mashg‘ulotlari hamda amaliy mashg‘ulot shaklidagi darslarda yakka tartibda, kichik guruh shaklida foydalanishi mumkin
|
Mashg‘ulotda foydalaniladigan vositalar. O‘quvchi dars jarayonida o‘rgangan va o‘zlashtirib olishlari uchun mo‘ljallangan formulalar (yangi mavzu bo‘yicha taqdimot, qisqa matnlar, ma'lumotlar).
|
Mashg‘ulotni o‘tkazish tartibi: Ushbu texnologiya quyidagi tartibda o‘tkaziladi:
O‘quvchilar kichik guruhlarga ajratiladi (“Zarra”, “To‘lqin”)
O‘quvchilar tomonidan mavzu qay darajada o‘zlashtirilganligini aniqlash maqsadida o‘qituvchi “Zarra” va “To‘lqin” guruhi o‘quvchlariga ko‘rgazmali masalalar taqdim etadi. Masala yechimlari jamoaviy tartibda baholanadi.
|
REFLEKSIYA
Lug‘atlarda aniq ta’rif beriladi: refleksiya — o‘zini o‘zi tahlil qilish, o‘ziga baho berish, "inson qalbiga nazar". Darslarga bog‘laydigan bo‘lsak, refleksiya — bu darsning bir bosqichi bo‘lib, unda o‘quvchi o‘zining holatiga, hislariga, faoliyatining natijalariga xolis baho beradi. Refleksiyaning maqsadi — faoliyatning asosiy tarkibiy qismlarini: mazmuni, turlari, uslublari, muammolari, hal qilish yo‘llari, olingan natijalar va h.k.larni eslash, aniqlash va tushunish.
Berilgan material refleksiyasi
Refleksiyaning bu turini dars yakunida yoki darsga yakun yasalayotgan bosqichda o‘tkazish qulay.U o‘quvchilarga o‘tilgan mavzularni anglash, o‘zining darsdagi faoliyati samarasiga baho berish imkonini beradi
Faoliyat refleksiyasi.
- mazkur bosqichning maqsadi - o‘quv jarayoni mobaynida taqdim etilgan materiallarni o‘quvchilar tomonidan qay darajada o‘zlashtirilganligini aniqlashdan iboratdir. O‘quvchilarga “5,6,7,8,9” metodi taqdim etiladi:
“5,6,7,8,9” –metodini bajarish yuzasidan namunalar
qizil-5
to‘lqin-6
rentgen-7
nurlanish-8
zarg‘aldoq-9
q
|
i
|
z
|
i
|
l
|
|
|
|
|
|
|
|
t
|
o ‘
|
l
|
q
|
i
|
n
|
|
|
|
|
|
|
r
|
e
|
n
|
t
|
g
|
e
|
n
|
|
|
|
|
|
n
|
u
|
r
|
l
|
a
|
n
|
i
|
sh
|
|
|
|
|
z
|
a
|
r
|
g‘
|
a
|
l
|
d
|
o
|
q
|
|
|
|
Mustaqil bajarish uchun topshiriq. Quyidagi jadvalni to‘ldiring
Elektromagnit to‘lqinlar shkalasi
Diapazon nomi/ Kashf etgan olim
|
Manbalari
|
Nurlanish to‘lqin uzunligi/
chastotasi
|
Xarakterli
xususiyatlari
|
Insonga ta’siri
|
Qo‘llanilishi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
–ma’ruza. Rezbali birikmalar. Turlari. Geometrik ko‘rsatkichlari

14–ma’ruza. Rezbali birikmalar. Turlari. Geometrik ko‘rsatkichlari. Rezbali birikmalarning o‘zaroalmashuvchanligi va ularniig joizlik va o‘tqazishlar tizimi. Rezbali birikmalarga quyilayotgan talablar, ularning sinflanishi. Silindrsimon
rezbalarning geomyetrik ko‘rsatkichlari. Rezba profilining qadam va burchak
og‘ishlari va ularni diamter bo‘yicha to‘ldirilishi. Keltirilgan o‘rta diamter va uning
jamlangan
joizligi.
Silindrsimon
rezbalarning
o‘tqazish turlari. Rezbali
birikmalarning joizlik va o‘tqazishlarini chizmada byelgilanishi. Rezbali birikmalarni
o‘lchash va nazorat usullari va vositalari.
15–ma’ruza. Tishli uzatmalar. Tishli uzatmalarning o‘zaroalmashuvchanligi va ularning joizlik va o‘tqazishlar tizimi .
Tishli uzatmalarning vazifalari va ularga qo‘yilayotagn talablar. Tishli
uzatmalarning sinflanishi. Silindrsimon tishli uzatmalarning joizliklar tizimi.
G‘ildirak va uzatmalarning aniqlik darajasi. Uzatmaning kinematik aniqligi va ravon
ishlashi. Uzatmadagi tishlarning tutashishi. Tishlarning birikish turlari. O‘qlararo
masofaning og‘ish sinflari. Tishli g‘ildiraklarning aniqlik darajasini tanlash va ularni
nazorat kompleks ko‘rsatkichlari. Tishli uzatmalardagi aniqlik darajasi va birikish
turlarini chizmada belgilanishi. Tishli g‘ildirak va uzatmalarni o‘lchash va nazorat
usullari va vositalari.
2.2. Amaliy mashg‘ulotlar bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar Amaliy mashg‘ulotlarini o‘tkazishda quyidagi didaktik tamoyillarga amal
qilinadi:
–amaliy mashg‘ulotlarining maqsadini aniq belgilab olish;
–o‘qituvchining innovatsion pedagogik faoliyati bo‘yicha bilimlarni
chuqurlashtirish imkoniyatlariga talabalarda qiziqish uyg‘otish;
–talabada natijani mustaqil ravishda qo‘lga kiritish imkoniyatini ta’minlash;
–talabani nazariy–metodik jihatdan tayyorlash;
6
–amaliy mashg‘ulotlari nafaqat aniq mavzu bo‘yicha bilimlarni yakunlash,
balki talabalarni tarbiyalash manbai hamdir.
Т/r 
Tavsiya etiladigan mustaqil ta’lim mavzulari

Т/r Tavsiya etiladigan mustaqil ta’lim mavzulari 1.
Ishlab chiqarishdagi aniqlik va mahsulot sifatini ta'minlashda
metrologiyaning o‘rni, moxiyati va vazifalari.
2.
Metrologik xizmat va metrologik tashkilotlar
3.
Fizik miqdorlar, asosiy va xosilaviy miqdor va birliklar
4.
Fizik miqdorlarning birliklar tizimi.
5.
Etalon va me'yorlar.
6.
O‘lchash vositalari va ularning metrologik tasnifi.
7.
O‘lchash usullari va ularning tasnifi.
8.
O‘lchash xatoliklari va ularni baxolash mezonlari.
9.
Muntazam va tasodifiy xatoliklar.
10.
Universal o‘lchash vositalari va ularni tanlash.
11.
O‘lchash vositalarini metrologik nazorati.
12.
Ishlab chiqarishning metrologik ta'minoti
13.
Standartlashtirishning davlat tizimi, standartlashtirish organlari va xizmat
tizimi.
14.
Standartlarni ishlab chiqish, tasdiqlash va tadbiq etish tartibi, belgilanishi.
15.
Standart kategoriyalari va turlari. Xalkaro standartlashtirish.
16.
Standartlashtirish uslublari.
17.
Unifikatsiyalash va standartlashtirishning miqdor ko‘rsatkichlari.
18.
Standartlashtirish shakllari, kompleks va ilgor standartlashtirish.
19.
Umumiy texnikaviy standartlarning kompleks tizimi
20.
Konstruktorlik xujjatlarining yagona tizimi.
21.
To‘g’ri yonli va evolventali shlitsali birikmalar
22.
Metrik rezbalarning joizliklari va o‘tqazishlar tizimi
23.
Podshipniklar haqida umumiy ma’lunotlar
24.
Podshipniklar joizliklari va o‘tqazishla
25.
Shponkali birikmalarning detallarini o‘lchash va nazorat qilish vositalari
8
26.
Shlitsali birikmalarning detallarini o‘lchash va nazorat qilish
27.
Shlitsali birikmalar va ularning turlari
28.
Rezbali birikmalarning turlari va asosiy o‘lchamlari
29.
Birikma detallarini nazorat qilish vositalari (kalibrlar)
30.
O‘zaro almashinuvchanlik tushunchasi. To‘liq va to‘liqmas o‘zaro
almashinuvchanlik
Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari

|
Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
bet | 5/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBI Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
Mulk shakli va faoliyat turidan qat’iy nazar, o’zaro raqobat muhiti kuchayib borishi jarayonida xo’jalik yurituvchi subyektlarni boshqarish yuqori malaka va chuqur iqtisodiy bilimlarni talab qiladi. Iqtisodiy jarayonlarning modellashtirilishi ishlab chiqarish konunlariga asoslangan mavjud barqaror aloqalar asosida amalga oshiriladi.
Ishlab chiqarish to’liq inson manfaatlari va maqsadlari yo’lida jamiyatning rivojlanish qonunlariga bog’langan holda xizmat qilsada, u tabiat qonunlarini bilish asosida tashkil etiladi va bu qonunlarga bo’ysunadi. Shu boisdan tabiatdagi singari iqtisodiyotda ham barqaror konuniy bog’lanishlar mavjuddir. Shuning uchun ularning matematik tuzilishini shakllantirish, iqtisodiy jarayonlarni matematik modellashtirish mumkin.
Buning uchun xo’jalik yurituvchi subyekt rahbari yoki ana shu iqtisodiy jarayonni matematik modellashtirishni o’z oldiga maqsad qilib olayotgan har bir mutaxassis bir qator iqtisodiy bilimlarni, shuningdek, matematik modellashtirish asoslarini, uning amalga oshirilish bosqichlarini puxta bilib olishlari lozim bo’ladi.
Chiziqli dasturlash modellaridan foydalanish zaruriyati
Har qanday xo’jalik yurituvchi subyekt – mahsulot ishlab chiqaruvchimi, xizmat qo’rsatuvchimi yoki ish bajaruvchimi, qat’iy nazar, xuddi shuningdek mulk shaklidan ham qat’iy nazar, o’z faoliyatlarini olib borishlarida juda ko’plab moddiy, moliyaviy va mehnat resurslari cheklanishlariga (pul mablag’lari yetishmasligi, aylanma mablag’lari tanqisligi, malakali ishchi kuchi kamligi, yuqori texnologiyalarga asoslangan asbobuskunalar yetishmasligi va sh.k.) duch keladi.
Agar ishlab chiqarishda cheklashlar bo’lmasa, u holda sotish bo’limining xodimlari va menejerlari mahsulot chiqarishni ko’paytirish yoki mahsulotlarni eng yuqori marjinal foyda bilan sotishga xarakat qilsalar haq bo’ladilar. Lekin, ishlab chiqarishda cheklashlar mavjud bo’lsa, u holda eng yuqori marjinal foydaga ega bo’lgan mahsulotlar uncha daromadgir bo’lmasligi mumkin. Faqat ishlab chiqarish jarayonlari va uning barcha cheklanishlarini aniq modellashtirish yordamida ishlab chiqarish va sotish uchun ancha foydali bo’lgan mahsulotlar va xizmatlarni aniqlab olish mumkin.
Bir omilli cheklanish
B archa mahsulot turlari faqat bir xil stanokda ishlab chiqilsa, bu holda bitta omilli cheklanish mavjud bo’ladi
(masalan, stanokning ish vaqti, ya’ni «mashina/soat» ko’rsatkichi)
Masalan, xo’jalik yurituvchi subyekt faqat ikki turdagi mahsulotning birini ishlab chiqarishni tanlashi mumkin. Quyidagi ma’lumotlar mavjud:
|
| |
Chiziqli dasturlash modeli muammolarini yechish bosqichlari

|
Chiziqli dasturlash modeli muammolarini yechish bosqichlari
|
bet | 8/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBI Chiziqli dasturlash modeli muammolarini yechish bosqichlari
Chiziqli dasturlash modelidan bozor munosabatlari tobora erkinlashib borayotgan hozirgi davrda samarali foydalanish uchun, uning oldiga masala qo’yilishi va qo’yilgan masala yechimini topish uchun muhim sanaladigan bosqichlar ketma-ketligini har bir rahbar yaxshi bilishi kerak bo’ladi.
Chiziqli dasturlash masalalari yechimi uch bosqichni o’z ichiga oladi (quyidagi chizmaga qarang):
Maqsadni aniqlash
Maqsad funksiyasi maksimallashtirilishi (masalan, foyda) yoki minimallashtirilishi (xarajatlar) lozim bo’lgan maqsadlarni aniqlaydi. Oddiyroq ifodalanadigan bo’lsa, chiziqli dasturlash modeli yordamida rahbar o’zi uchun qanday masala yechimini topishga intilayotganligini aniq belgilab olishi lozim.
Asosiy o’zaro bog’liqliklarni aniqlash
Bu o’zaro bog’liqliklar chiziqli funksiyalar sifatida ifodalangan cheklovlarni o’z ichiga oladi. Cheklash – bu matematik modelda barcha o’zgaruvchilar qanoatlantirishi lozim bo’lgan matematik tengsizlik (yoki tenglik)dir. Masalan, ishlab chiqarishga bevosita ta’sir qiladigan imkoniyatlar va cheklashlar (moddiy resurslar, mehnat resurslari, hom-ashyo imkoniyati, mahsulot komponentlarining barchasi yetarli bo’lishi va sh.k.).
-
a) 1-sex bo’yicha cheklanishni
|
1.5 x S + 2.0 x L = 300
|
b) 2-sex bo’yicha cheklanishni
|
1.0 x S + 0.5 x L = 120
|
v) material yetishmasligi sababli «L» mahsulotini ishlab chiqish cheklanganligini
|
L ≤ 126
|
g) salbiy ishlab chiqarish bo’lmagani uchun
|
|
|
| |
Ko’rsatkichlar - Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning...

|
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
bet | 6/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBIKo’rsatkichlar
|
Mahsulotlar turlari
|
“1”
|
“2”
|
1. Bir dona mahsulotning sotish bahosi
|
10
|
15
|
2. Bir dona mahsulotning o’zgaruvchan xarajati
|
4
|
7
|
3. Marjinal foyda
|
6
|
6
|
4. Mahsulot birligi, mashina/soat
|
3 soat
|
6 soat
|
Xulosa:
Agar, ikkala mahsulot ishlab chiqarishi bo’yicha cheklanish bo’lmaganda edi, xo’jalik yurituvchi subyekt har ikki turdagi mahsulotni ham ishlab chiqargan bo’lar edi.
Bitta cheklanish mavjud bo’lgani uchun xo’jalik yurituvchi subyekt bitta turdagi, ya’ni birinchi turdagi mahsulotni ishlab chiqarishni qabul qiladi.
Ko’p omilli cheklanish
Mahsulot ishlab chiqarish hajmining cheklanishiga ikki va undan ortiq omillarning ta’sir etishi
(masalan, stanokning ish vaqti, ya’ni
«mashina/soat», mahsulotlarni testdan o’tkazish vaqti va shu kabi ko’rsatkichlar)
Misol.
Oldingi misolni davom ettirib, faraz qilaylik, ishlab chiqarish hajmiga yana bir omil ta’sir etayapti.
Bu omil - har bir mahsulotni testdan o’tkazish uchun bizning ixtiyorimizda 12 soat vaqt bor. Har bir mahsulotni testdan o’tkazish bir xil, 2 soatdan talab qiladi. Shu holatda, bir soatda «1» mahsulotning testi natijasidagi marjinal foyda 4 ga (8:2 soat) teng bo’ladi. «Test» ko’rsatkichi «mashina/soat» ko’rsatkichiga nisbatan asosiy ko’rsatkichga teskari ta’sir ko’rsatadi.
Shu omil ta’siri natijasi bo’yicha xulosa qilinadigan bo’lsa, «test» omilida afzallik «2» mahsulotga beriladi.
Ana shu ikkala cheklanish omili ta’sirida qaysi mahsulot turini ishlab chiqishga afzallik berishni aniqlash uchun chiziqli dasturlash modelidan foydalaniladi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
Daromad
  


  
 Xarajat - Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini...

|
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
bet | 4/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBI
munosabati xizmat qiladi. Daromad, mamlakat iqtisodida inflyatsiya darajasi deyarlik sezilmaydigan paytlarda, shuningdek kuchli raqobatli tarmoqlarda nisbatan turg’un bo’ladi. Shuning uchun ham, hamma savol va muammolar keyingi ko’rsatkich, ya’ni xarajatlar miqdoriga bevosita bag’liq bo’ladi. Xarajatlar miqdori qancha katta bo’lsa, shunga teskari proporsional holda foyda miqdori kam, aksincha holat bo’lsa, foyda miqdori shuncha ko’p bo’lishi mumkin. Shuning uchun ham, boshqaruv hisobini tashkil qilish va yuritish, eng avvalo, xarajatlar mohiyatini chuqur va to’g’ri baholash bilan boshlanishi lozim bo’ladi. Qabul qilinayotgan boshqaruv qarorlari mohiyati bilvosita ana shu xarajatlar miqdorida o’z aksini topadi. Ya’ni, noto’g’ri yoki samarasiz qaror xarajatlarning keskin o’sib ketishiga olib kelsa, keng mushohodali qarorlar uning miqdori sezilarli kamayishini ta’minlaydi. Ana shu oddiy haqiqatni faoliyat turidan va mulk shaklidan qat’iy nazar, barcha xo’jalik yurituvchi subyekt rahbarlari tushunishlari kerak bo’ladi.
Yuqoridagi ana shu xulosalardan kelib chiqqan holda, xarajatlar va daromadlar hisobi tizimida quyidagi tarkibiy qismlar ajratib ko’rsatiladi: ta’minot-tayyorlov faoliyati, ishlab chiqarish faoliyati, mahsulot ishlab chiqarish xarajatlari va tannarx, moliya-sotish faoliyati, tashkiliy va investitsiya faoliyati.
Boshqaruv hisobi tizimini tanlashga xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatining ko’lami va ma’muriyat qarorlari o’z ta’sirini o’tkazadi. Har bir tizimning qo’llanilishi va xususiyatlari aynan shu nuqtai-nazardan ko’rib chiqiladi: tizimli va boshqaruv hisobi; monistik va avtonom; amaldagi va standart xarajatlar hisobi; to’liq va qisman xarajatlar hisobi. Shu bilan birga, hisob tizimi xilma-xilligi ularning umumiy belgilari asosida, yuqorida alohida ko’rsatib o’tilgan to’rt guruhga ajratishni taqozo qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
‘
zaroalmashuvchanlik asoslari.–T., 
“To‘lqin”, 2006. 
Axborot manbalari

‘
zaroalmashuvchanlik asoslari.–T.,
“To‘lqin”, 2006.
Axborot manbalari
1.http:\\www.gov.uz–O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy sayti.
2.http:\\www.lex.uz–O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ma’lumotlari
milliy bazasi
3.http:\\www.standart.uz–“O‘zstandart” agenligi
4.http:\\www.smsiti.uz–Standartlashtirish, metrologiya
va sertifikatlashtirish
ilmiy tadqiqot instituti
6.http:\\
www.ziyonet.uz
– Ta’lim portali
7.http:\\
www.window.edu.ru
– Butun Rossiya ta’lim portali
10
Qarshi muhandislik–iqtisodiyot instituti tomonidan ishlab chiqilgan.
2023–yil “27” iyun №12–sonli
institut Kengashi
qarori bilan tasdiqlangan.
FANNING OʻQUV DASTURINI TUZUVCHILAR:
Rashidov A.S.
– QarMII “Fizika va elektronika”
kafedrasi dotsenti;
Sadikov A.R.
– QarMII “Fizika va elektronika” kafedrasi o‘qituvchisi;
Taqrizchilar:
Tursunov Q. Sh.–QarMII “Fizika va elektronika” kafedrasi professori;
Azizov R.Q.– O‘zMMI Qashqadaryo filiali 1–toifali mutaxassisi.
Fanning vazifasi - Qarshi muhandislik iqtisodiyot

3
O‘lcham tushunchasi. Fizik miqdorlarning birliklar tizimi.
Tizimdan tashqari
bo‘lgan birliklar.
Xalqaro birliklar tizimi. Asosiy, qo‘shimcha va hosilaviy birliklar.
Baravar va ulushli birliklar.
Etalonlar haqida tushuncha. Etalonlarning sinflanishi. Asosiy birliklar
etalonlari. Uzunlik va burchak meyorlari.
Adabiyotlar ro’yxati - Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning...

|
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
bet | 16/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBI Adabiyotlar ro’yxati:
«O‘zbekiston Respublikasida tadbirkorlik to‘g‘risida»gi Qonun. – T., 15.02. 1991.
O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining axborotnomasi, 2000 yil, 5-6 – son.
Bobojonov O., Junaniyozov K. “Boshqaruv hisobi” darslik – T., TDIU, 2005 y., 368 bet.
Gudushauri G.V., Litvak B.G. Upravleniye sovremennim predpriyatiyem. – M.: EKMOS, 1998.
Druker P. Strategicheskoye upravleniye predpriyatiyem. – M.: Delo, 2000.
Zabelin P.V., Moiseyeva N.K. Osnovi strategicheskogo upravleniya. – M.: Informatsionno-vnedrencheskiy sentr «Marketing», 1998.
Kratko I.G. Mejdunarodnoye predprinimatelstvo: Uchebnoye posobiye. – M.: INFRA-M, 2001, 272 b.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
Multimedia - 23-Mavzu : Tugmachali va sensorli telefonlarning asosiy

|
23-Mavzu : Tugmachali va sensorli telefonlarning asosiy
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 20,53 Kb. | | #238927 |
Bog'liq 23-Mavzu Mobil O\',AMultimedia. BlackBerry mobil telefonlarining o'ziga xos xususiyati shundan iboratki, ishlab chiqaruvchi kameraga katta e'tibor bermagan. Biroq, Q10 modeli uchun ular istisno qilishga qaror qilishdi va uni sodda va murakkab bo'lmagan interfeysga ega yuqori darajadagi 8 megapikselli kamera bilan jihozlashdi. Fleshli avtomatik rejimda ishlashi mumkin, ammo bu erda avtomatik fokus mavjud emas. Olingan telefon ekranidagi tasvirlar juda zerikarli va sodda ko'rinadi, ammo agar siz ularni kompyuterga o'tkazsangiz, unda ushbu segmentdagi mobil telefon uchun sifat juda yaxshi. Video yozuvga kelsak, BlackBerry Q10-da sukut bo'yicha 720p bo'ladi, lekin agar xohlasa foydalanuvchi uni 1080p-ga o'rnatishi mumkin.
Muxtoriyat. Brendning o'ziga xos xususiyatlaridan biri shundaki, uning mobil telefonlari uzoq vaqt xizmat qilishi mumkin. Muhandislar ushbu qurilmani 2100 mA / soat lityum-ionli akkumulyator bilan jihozlashga qaror qildilar, ishlab chiqaruvchilarning fikriga ko'ra, kutish vaqti 310 soatni tashkil etadi va taxminan 10 soat suhbatlashadi.
Klaviatura. Bu BlackBerry Q10-ni sharh qahramonlaridan biriga aylantiradigan jismoniy klaviatura mavjudligi. Harflar 4 qatorli tugmachalarga joylashtirilgan, bosish juda oddiy va oson. Klaviaturaga ko'nikish uchun bir hafta vaqt ketadi, shundan so'ng siz osongina ko'r-ko'rona terishingiz mumkin. Faqatgina muhim nuqson shundaki, siz maydon tanlanganidan keyingina ekrandagi ma'lum bir joyni bosish orqali chop etishingiz mumkin.
|
| |
Talab qilinadi - Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning...

|
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
bet | 14/16 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #108488 |
Bog'liq boshQARUV HISOBITalab qilinadi:
«Mirzo» dehqon-fermer xo’jaligi o’ziga kerak bo’lgan mineral o’g’itlarni eng kam xarajat bilan sotib olishi uchun har bir xaltadan qanchadan xarid qilishi lozim? Masalani grafik ko’rinishida yeching.
3. Mahsulotlarning optimal assortimenti
«BONU» kompaniyasining bir nechta oziq-ovqat magazinlari bo’lib, ularning har biri sutkasiga 24 soat ishlaydi. Barcha magazinlarning maydoni bir hil bo’lib, ularning hajmi 80 kv. metrdan. Magazinlarda sotiladigan barcha tovarlar ikki guruhga umumlashtirilgan: baqqollik-gastronomiya mahsulotlari va kundalik ehtiyoj mollari. Kompaniya rahbarlari har bir magazin kamida 20 kv. metrdan baqqollik-gastronomiya mahsulotlari sotishi uchun va 16 kv. metrdan kundalik ehtiyoj mollari sotishi uchun ajratishlari lozimligini belgilab bergan. Mana shu cheklashlar doirasida har bir magazin mudiri mahsulotlar assortimentini mustaqil tarzda o’zi tanlashi mumkin.
Bir magazin mudiri har bir kv.m joy uchun marjinal foyda miqdorini quyidagicha belgilamoqda:
-
Talab qilinadi:
Magazin mudiri oldida turgan muommani aniqlang va uning chiziqli dasturlash modelini tuzing;
Nima uchun xo’jalik yurituvchi subyekt har bir tovar guruhi sotuvi uchun lozim bo’lgan eng kichik maydonni aniqlaydi?
Ana shu magazin uchun har bir tovar guruhidan qanchadan miqdor bo’lishi lozim bo’lgan optimal hajmni toping. Buning uchun har ikkala usul, ya’ni grafik usuldan ham, sinash va xatolar usulidan ham foydalaning.
Xo’jalik yurituvchi subyekt metaldan ikki xil, ya’ni ko’taruvchi va yig’uvchi qurilma ishlab chiqaradigan yangi sexni ishga tushirdi. Sexning ixtiyorida 5 dona metalga shakl beruvchi va yana 5 dona metalni kesuvchi stanoklar mavjud bo’lib, bu stanoklarning barchasi ijaraga olingan. Har bir stanokning ijara xaqi uchun xo’jalik yurituvchi subyekt bir oyda 30 000 so’m to’laydi. Stanoklarning har birining bir oylik ishlab chiqarish quvvati 400 soatdan. Qo’shimcha tarzda stanoklar olish imkoniyati yo’q.
Quyidagi ma’lumotlar mavjud:
Sex buxgalteri qo’shimcha tarzda yana quyidagi ma’lumotlarni berdi:
Ko’rsatkichlar nomi
|
ko’taruvchi qurilmada
|
yig’uvchi
qurilmada
|
Bir donasining sotish bahosi, ming so’mda
|
18
|
27
|
Bir donasining o’zgaruvchan
xarajatlari, ming so’mda
|
14
|
20
|
Yig’uvchi qurilmaga talab cheksiz, ko’taruvchi qurilmalardan xo’jalik yurituvchi subyekt rahbarlari bir oyda 800 donadan ortiq sotish mumkin emas deb, faraz qilishayapti. Quyida mana shu holatning chiziqli dasturlash modeli va uning grafigi keltirilgan. Xo’jalik yurituvchi subyekt imkon qadar eng ko’p miqdorda foyda olmoqchi va buning uchun zarur bo’lgan ishlab chiqarish hajmiga (Oich) erishmoqchi.
Chiziqli dasturlash modeli
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Boshqaruv hisobini tashkil etish tizimlari Integratsiyalashtirilgan hisob tizimini avtomatlashtirishning xususiyatlari
|
Dizayn va uskunalar - 23-Mavzu : Tugmachali va sensorli telefonlarning asosiy

|
23-Mavzu : Tugmachali va sensorli telefonlarning asosiy
|
bet | 2/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 20,53 Kb. | | #238927 |
Bog'liq 23-Mavzu Mobil O\',ADizayn va uskunalar. BlackBerry Q10 modelining ko'rinishi ushbu markaning modellari uchun odatiy bo'lib chiqdi, buning natijasida qurilmani yuzlab boshqalar orasida tanib olish mumkin. Ishning yarmi ekran uchun ajratilgan, ikkinchi qismida esa jismoniy klaviatura joylashgan. Ishlab chiqarish uchun yuqori sifatli materiallar ishlatilgan, shuning uchun telefon qo'lga juda mos keladi. Hech qanday gıcırtılar, teskari chalishlar yoki boshqa nuqsonlar yo'q. Ko'pgina modellar singari, BlackBerry ham uyali telefonni qora va oq ranglarda taqdim etadi. Gadjetning yuqori qismida muhandislar quvvat tugmachasini o'rnatishga qaror qilishdi. Eshitish vositalarini yoki naushniklarni ulash uchun 3,5 mm raz'em mavjud. Bu teginish uchun juda yoqimli va sifatli. Chap tomon HDMI tugmachasini oldi, bu tugmachali telefonlar uchun g'ayrioddiy va kam uchraydigan hodisa. Modeldagi har bir tafsilot eng kichik nuanslarga qarab o'ylangan, buning natijasida qurilmaning mukammal ergonomikasini ta'minlash mumkin edi. BlackBerry Q10 to'plami uyali telefon, akkumulyator (olinadigan), zaryadlovchi, naushnik, hujjatlar va kompyuterga ulanish uchun kabelni o'z ichiga oladi.
Displey. BlackBerry Q10 jismoniy klaviatura bilan telefonda mavjud bo'lgan eng katta va eng sifatli displeylardan biriga ega. 3,1 dyuymli ekranni o'rnatish uchun ishlab chiquvchilar ishlab chiqaruvchining boshqa modellarida ko'rish mumkin bo'lgan bir nechta tugmachalardan voz kechishlari kerak edi. AMOLED ekrani 720x720 piksel o'lchamiga ega, bu ushbu darajadagi gadjet uchun etarli. Displeyning yorqinligini avtomatik yoki qo'lda sozlash mumkin.
Ishlash BlackBerry Q10 qaysi modifikatsiya tanlanganiga bog'liq. Kompaniya ikkita versiyani taqdim etadi: birinchisi ikki yadroli OMAP 4470 protsessori bilan jihozlangan, ikkinchisi esa dunyoga mashhur Qualcomm ishlab chiqaruvchisidan MSM8960 ni olib keladi. Telefonning tezligi yoki interfeysni yuklash bilan bog'liq muammolar yo'q. Bu erda hamma narsa juda tez va muammosiz sodir bo'ladi, ammo flagman smartfonlari kabi tezlik yo'q.
|
| |
Mavlonova dilnoza g‘ulom qizi

Mavlonova dilnoza g‘ulom qizi
Download
113,47 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
113,47 Kb.
#229178
Download
113,47 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavlonova dilnoza g‘ulom qizi
Download
113,47 Kb.
Matnni ko'rish
-rasm - 4 Laboratoriya ishi Elektr o‘lchov qurilmalari va ularning ishlashini tekshirish. Kirish

|
4 Laboratoriya ishi Elektr o‘lchov qurilmalari va ularning ishlashini tekshirish. Kirish
|
bet | 4/5 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 136,05 Kb. | | #147525 |
Bog'liq №4 Laboratoriya ishi6.1-rasm. Termoparaning tuzilishi.
Termopara yordamida temperaturani o‘lchashning afzalliklari:
-o‘lchov vositalarining arzon va soddaligi, ayniqsa o‘ta yuqori temperaturalarni o‘lchashda;
-o‘lchov aniqligining yuqoriligi ±0,01 °C gacha;
-o‘lchash diapazonining kengligi (amalda −200 C dan 2500 C gacha)
Termopara yordamida temperaturani o‘lchashning eng asosiy kamchiligi issiqlik jarayonlarining kata inertligi tufayli hosil bo‘ladigan dinamik xatolikdir. Odatda issiqlik jarayonlarining inertlik doimiysi 10 s dan 60 s gacha bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari termoparalar yana quyidagi kamchiliklarga ega:
- graduirovkalash zarurligi;
- termopara ikkinchi sovuq uchlari temperaturasining o‘lchash aniqligiga ta’siri;
- termorpara uchlari uzun bo‘lgan hollarda “antenna” effekti o‘lchash aniqligini kamaytiradi.
Hozirgi kunda sanoatda termoparalarning quyidagi turlari keng tarqalgan:
Nisbatan past temperaturalarni o‘lchashda :
xromel-kopel – TXP; mis-kopel – TMK;
xromel-konstanta – TXKn.
Katta temperaturalarni o‘lchashda (bir necha yuzlab va undan yuqori):
platina-platina – TPP; mis-konstanta – TMKn;
temir –konstanta – TJK.
Termopara bilan temperaturani o‘lchash aniqligini oshirishda termopara uchlari bilan muhitning o‘zaro kontakti muhim ahamiyatga ega. Muhit bilan termopara uchlarining issiqlik muvozanati qancha aniq bo‘lsa o‘lchash aniqligi oshadi.
I.Ishni bajarishdan maqsad.
Laboratoriya ishini bajarishdan maqsad termoparani ishlatishni va uni graduirovka qilishni (darajalashni) o‘rganish. Termopara yordamida temperatura o‘lchashning fizik asoslarini o‘rganish. Turli xil texnologik jarayonlarda temperaturani o‘lchashni tashkil qilish va uni amalga oshirishning texnik jixatlari haqida tushunchalar hosil qilish.
II.Ishni bajarish tartibi:
Tajriba ishini bajarish uchun 6.2 –rasmdagi sxemani yig‘ing.
Simobli termometr
TXK tipli termopara
6.2-rasm. Termopara yordamida temperaturani o‘lchash sxemasi
Laboratoriya ishining sxemasi silindrsimon nixrom simli qizdirgich va uning ichiga joylashtirilgan termoparadan iborat. Qizdirgichga 30 V gacha bo‘lgan doimiy kuchlanish beriladi. Natijada temperatura asta sekin oshib boradi. Temperaturaning ortishi simobli termometr yordamida nazorat qilinadi. Temperatura organ sari termoparagi tok ham ortib boradi.
Temperaturani termopara yordamida o‘lchash uchun milliampermetrning ko‘rsatishi va simobli temrmometrning ko‘rsatishlari orasidagi bog‘lanish aniqlanadi. SHu jarayon termoparani darajalash deb ataladi. Darajalangan termopara uchun uning har bir tokiga ma’lum harorat mos keladi.
|
| |
°. Tengsizlikdagi sonning ishorasi o'zgarishi bilan bu tengsizlik teskari ma'nodagi tengsizlikka almashadi: agar x —y < —x bo'ladi

|
°. Tengsizlikdagi sonning ishorasi o'zgarishi bilan bu tengsizlik teskari ma'nodagi tengsizlikka almashadi: agar x —y < —x bo'ladi
|
bet | 13/17 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 182,96 Kb. | | #144260 |
Bog'liq Sadatova Munira kurs ishi 5°. Tengsizlikdagi sonning ishorasi o'zgarishi bilan bu tengsizlik teskari ma'nodagi tengsizlikka almashadi: agar x —y < —x bo'ladi. 6°. Tengsizlikning ikkala qismini manfiy songa ko'paytirish bilan tengsizlik ishorasi (belgisi) teskari ma 'nodagi ishoraga (belgiga) almashinadi: agar x < у va a manfiy bo'lsa, ax> ay bo'ladi. Haqiqatan, a manfiy songa ko'paytirishni | a| musbat songa ko'paytirish bilan (bunda tengsizlik belgisi saqlanadi) va (—1) ga ko'paytirish bilan almashtirish mumkin, bunda bu belgi teskari ma'nodagi belgiga almashadi.
7°. x < у va x > у munosabatlar bilan bir qatorda x < у va x > у munosabatlar qaraladi. x < у tengsizlik x < у va x = у tengsizliklarning dizyunksiyasidir va shuning uchun ulardan bittasi rost bo'lsa, x < у rost bo'ladi. Masalan, 4 < 10 rost, chunki 4 < 10 rostdir. Xuddi shuningdek, 4 < 4 tengsizlik rost, chunki 4 = 4 rostdir. 4 < 3 tengsizlik yolg'ondir, chunki 4 <3 va 4 = 3 laming
ikkalasi yolg'on. x < у < z qo'sh tengsizlik x < у va у < z tengsizliklarning konyunksiyasidir, tengsizliklarning ikkalasi rost bo'lsa, qo'sh tengsizlik ham rost bo'ladi. Masalan, 4 < x < 10 qo'sh 'tengsizlik rostdir, chunki 4 < 8 va 8 < 10 tengsizliklarning ikkalasi ham rost; 4 < 10 < 8 qo'sh tengsizlik esa yolg'on, chunki 4 < 10 tengsizlik rost bo'lsa ham tengsizlik yolg'ondir. [36] 1.3 Sonli ifodalarning tengligi va tengsizligi
Ikkita sonli ifoda A va В berilgan bo'lsin. Bu ifodalardan A = В tenglik va A > B, A< В va shunga o'xshash tengsizliklarni tuzishimiz mumkin. Bu tenglik va tengsizliklar jumlalar bo'lib, ular rost yoki yolg'on bo'lishi mumkin. A va В ifodalar bir xil sonli qiymatga ega bo'lsa, A = В rost hisoblanadi. Masalan, 2 + 7 = 3 • 3 tenglik rost, chunki bu tenglikning chap va o'ng qismlari 9 ga teng. 7 + 5 = 4 • 5 tenglik esa yolg'on, chunki uning chap qismi 12 ga, o'ng qismi 20 ga teng. 6 : (2 - 2) = 5 tenglik ham yolg'on, chunki 6 : (2 - 2) ifoda sonli qiymatga ega emas. Shuni eslatib o'tamizki, agar faqat natural sonlar to'plamini qarasak, 4-8+ 10 = 2-3 tenglik yolg'on, chunki N to'plamda 4-8 ifodaning qiymati aniq emas. Biroq natural sonlar to'plamini kengaytirib va manfiy sonlarni kiritgandan keyin bu tenglik rost bo'ladi, chunki uning ikkalasi qiymati 6 ga teng. 3>
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
°. Tengsizlikdagi sonning ishorasi o'zgarishi bilan bu tengsizlik teskari ma'nodagi tengsizlikka almashadi: agar x —y < —x bo'ladi
|
II. Ishni bajarishdan maqsad - 4 Laboratoriya ishi Elektr o‘lchov qurilmalari va ularning ishlashini tekshirish. Kirish

|
4 Laboratoriya ishi Elektr o‘lchov qurilmalari va ularning ishlashini tekshirish. Kirish
|
bet | 2/5 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 136,05 Kb. | | #147525 |
Bog'liq №4 Laboratoriya ishiII. Ishni bajarishdan maqsad
Laboratoriya ishini bajarishdan maqsad o‘tkazgichlarning elektr o‘tkazuvchanligini temperaturaga bog‘liqligi haqidagi nazariy bilimlarni amalda tekshirib ko‘rish. YUqori temperaturalarni o‘lchashning eng sodda usullarini amalda qo‘llash va kundalik hayotimizda eng ko‘p qo‘llaniladigan cho‘g‘lanma tolalai lampa spiralining yonib turgan paytdagi temperaturasi haqida tushuncha hosil qilish.
Laboratoriya ishi ikkita mashqdan iborat. Birinchi mashqda cho‘g‘lanma tolalning harorati qarshilikning temperaturaviy koeffitsienti orqali aniqlanadi (albatta bu o‘lchashda aniqlik yuqori bo‘lmaydi). Ikkinchi mashqda termopara o‘rganiladi.
1-Mashq.
Ishni bajarish tartibi
-tajriba ishini bajarish uchun quyidagi sxema yig‘iladi:
a) b)
1-rasm. Cho‘g‘lanma lampa tolasining sovuq (a) va qizigan (b) holdagi qarshiliklarini o‘lchash.
V0- o‘zgarmas tok voltmetri (15 V), V – o‘zgaruvchan tok voltmetri (250V), mkA0 – o‘zgarmas tok mikroampermetri (50 mkA), A – o‘zgaruvchan tok ampermetri, L – cho‘g‘lanma tolali lampa.
Dastlab lampaga 4 V kuchlanishni ulang, V0- o‘zgarmas tok voltmetri yordamida U0 kuchlanishni, mkA0 – o‘zgarmas tok mikroampermetri yordamida I0 tok kuchini o‘lchab, yozib oling. So‘ngra lampani 220 V kuchlanishga ulang va lampa normal yonib turgan holat uchun V – o‘zgaruvchan tok voltmetri yordamida U kuchlanishni, mA – o‘zgaruvchan tok milliampermetri yordamida I tok kuchini o‘lchab yozib oling.
III. Hisoblashlar
Olingan natijalar asosida quyidagilarni hisoblang:
-tolaning sovuq holatdagi dastlabki qarshiligi R0 = U0 / I0 ;
-tolaning qizigan holatdagi ishchi qarshiligi R = U / I ;
Topilgan R0 va R qarshiliklarning qiymatlaridan foydalanib ΔT temperaturani 1- tenglikdan foydalanib aniqlang
T = (R - R0 ) / R0 ,
bu yyerda = 0,0050 °C-1 (1- jadvaldan volfram uchun).
Temperaturaning absolyut qiymatini toping (xona temperaturasini 20 °C deb oling).
T = T – 20 °C
Tajriba ishini 40 Vt, 60 Vt, 100Vt va 150 Vt quvvatli lampalar uchun bajaring, natijalarni quyidagi jadvalga yozib lampa quvvatining oshishi bilan tolaning qarshiligi va temperatura qanday o‘zgarishini baholang.
2- jadval
T/r
|
R (Vt)
|
R0 (Om)
|
R (Om)
|
T (°C)
|
Izoh
|
1.
|
|
|
|
|
|
2.
|
|
|
|
|
|
Lampaning nominal kattaliklari Un va Pn yordamida tolaning nominal qarshiligi Rn ni hisoblang va uni R qarshilik bilan solishtiring, farqni tushuntiring.
|
| |
SketchUp dasturida ishlash

SketchUp dasturida ishlash
Quyidagi rasmlarda esa Sketch Up dasturi buyruqlari va funksiyalari ko’rsatilgan:
3. SketchUp dasturida obyektlar bilan ishlash
SketchUp dasturi asosan obyektlar bilan ishlashga ixtisoslashgan. Ya’ni turli xil dizayndagi uy proektlarini shakillantirish mumkin.
Quyida o‘sha loihalardan birini ko‘rib o‘tamiz:
1-Loyiha
Yuqoridagi chizmada uyni boshlang‘ich proyekti chizlgan, uni to‘liq shakillarini quyidagi rasmlarda ko’rib o’tamiz:
Mana yuqorida ko‘rib turganingizdek, bino to‘liq shakillanib bo‘ldi faqat uni tomini yopib, atrofi o‘ralsa layiha tayyor bo‘ladi.
2-Loyiha
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Блинова Т.А., Порев В.Н. Компьютерная графика /Под ред. В.Н.Порева - К.: Издательство Юниор, 2005. – 520 с.
2. Геоiнформацiйна система "ОКО". Керiвництво користувача. Книга 3. — Киiв: Геобiономiка, 1996. – 57.
3. Голованов Н. Н. Геометрическое моделирование. - М.: Издательство Физико-математической литературы, 2002. –472 с.
4. Иванов В.П., Батраков А.С. Трехмерная компьютерная графика /Под ред. Г.М. Полищука. - М.: Радио и связь, 1995. – 224 с.
5. Ли Ким. 3D Studio МАХ для дизайнера. Искусство трехмерной анимации. – Второе издание переработанное и дополненное: Пер. с англ. / Ким Ли и др. – К.: ООО -ТИД «ДС». 2003. – 864 с.
6. Марк Джамбруно. Трехмерная графика и анимация. 2-е изд. – М.: Издательство Вильямс, 2002. – 624 с.
7. Маров М. 3D Studio MAX 3: учебный курс. – СПб: Издательство «Питер», 2010 – 640 с.
http://fayllar.org
|