nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Muxokama va natijalar. O’zaro hamkorlikka asoslangan ta’lim

|
Muxokama va natijalar. O’zaro hamkorlikka asoslangan ta’lim
|
bet | 3/6 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 199 Kb. | | #141370 |
Bog'liq ta-lim-jarayonida-qo-llanilayotgan-texnologiyalarMuxokama va natijalar. O’zaro hamkorlikka asoslangan ta’lim. Hamkorlik pedagogikasida interaktivlik (“inter”-“o’zaro”, “akt”-“faoliyat”) muhim ahamiyat kasb etadi. Interaktivlik – o’qituvchi va o’quvchining o’zaro ta’siri. Hamkorlik faoliyatini takomil bosqichiga o’tish jarayonida o’zaro ta’sir o’tkazish harakatini baholashdan o’zo’zini baholash darajasiga ko’tarilishi sodir bo’ladi. Ushbu jarayon hamkorlik dinamikasidan dalolat beradigan eng muhim omillardan biri vazifasini o’taydi. “Sub’ekt-Sub’ekt” munosabatlariga asoslangan hamkorlik namunalari bo’lmish o’yin texnologiyalari bolalarda ijodkorlik qobiliyatlarini shakllantiradi, mustaqil fikrlash, keng mushohada yuritish ko’nikmalarini rivojlantiradi. O’quvchilarning kichik guruhlardagi o’quv faoliyati o’yin (viktorina, breyn ring, turnir, musobaqa) shaklida, individual tarzda ham tashkil etilishi mumkin. Quyida shunday texnologiyalardan namunalar keltiramiz.
Pedagogik tenalogiyada o’quvchining o’quv jarayonida tutgan o’rnini va pedagogning o’quvchilarga nisbatan bo’lgan munosabati muhim o’rin tutadi. Bunda quyidagi texnalogiyalarni ajratish mumkin:
Avtoritar texnalogiya. Bunda pedagog o’quv tartiblovchi jarayonining asosiy sube’kti, o’quvchi esa, faqat ab’ekt sifatida qatnashadi. U o’quvchilarning erkinligini bo’g’ishi, majburiy o’qitish, tashabbusni bo’g’ish va o’quv tarbiyaviy jarayonini (O’TJ) qattiq qo’llik bilan olib borishga asoslanadi.
Didaktotsentrik texnalogiyalar – o’quvchi shaxsiga e’tibor bermaslik bilan ajralib turadi. Bunda ham sub’ekt-ab’ekt munosabat bo’lib, shaxsni shakllantira olish, didaktik vositalaridan iborat bo’ladi.
v) Shaxsga yo’naltirilgan texnalogiyalar – buning markazida o’quvchi shaxsi uni rivojlantirish uchun, barcha sharoitlarni yaratish, uning tarbiyaviy salohiyatini namoyon qilishga yordam berish yotadi. Bunda o’quvchi shaxsi faqatgina sub’ekt bo’lmay, prioritetga ega bo’lgan sub’ekt bo’ladi. Bunda u ta’limiy tizimning maqsadiga aylanadi. Bunday texnalogiyalar “antropoyentrik texnalogiyalar” deyiladi.
Shunday qilib, shaxsga yo’naltirilgan texnalogiyalar antropotsentrik, gumanistik va psixoterapistik, har tomonlama erkin, ijoddiy rivojlangan shaxsni tarbiyalashdan iborat.
|
| |
Dhcp nima? (Dynamic Host Configuration Protocol)

|
Dhcp nima? (Dynamic Host Configuration Protocol)
|
bet | 1/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 80,99 Kb. | | #115338 |
Bog'liq DHCP nima
DHCP nima? (Dynamic Host Configuration Protocol)
Dinamik host konfiguratsiya protokolining ta'rifi
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) - tarmoq ichidagi IP
manzillarni tarqatish uchun tez, avtomatik va markaziy boshqaruvni ta'minlash uchun foydalaniladigan protokol.
DHCP shuningdek, mos keluvchi pastki tarmoq niqobini , standart tarmoq dovonini va DNS server ma'lumotlarini qurilmada sozlash uchun ishlatiladi.
DHCP qanday ishlaydi?
DHCP-server yagona IP-manzillarini chiqarish va boshqa tarmoq ma'lumotlarini avtomatik tarzda sozlash uchun ishlatiladi. Ko'pgina uylarda va kichik bizneslarda yo'riqnoma DHCP serverida ishlaydi. Katta tarmoqlarda yagona kompyuter DHCP-server sifatida harakat qilishi mumkin.
Qisqa qilib aytganda, jarayon shu tarzda amalga oshiriladi: Bir qurilma (mijoz) yo'riqnoma (host) dan IP-manzil so'raydi, undan so'ng uy egasi mijozning tarmog'ida aloqa qilishiga ruxsat berish uchun mavjud IP-manzilni tayinlaydi. Quyida biroz ko'proq ma'lumot bor ...
Agar qurilma yoqilganda va DHCP serveriga ega bo'lgan tarmoqqa ulangan bo'lsa, u serverga DHCPDISCOVER so'rovini chaqiradi.
DISCOVER to'plami DHCP serveriga etib borganidan so'ng, server qurilmaning ishlatishi mumkin bo'lgan IP-adresiga saqlashga urinadi va so'ngra mijozni manzilni DHCPOFFER-paket bilan ta'minlaydi.
Tanlangan IP-manzil uchun taklif qilinganida, qurilma uni qabul qilish uchun DHCPREQUEST paketiga ega DHCP serveriga javob bergandan so'ng, server serverning maxsus IP-adresiga ega ekanligini tasdiqlash uchun foydalaniladigan ACKni jo'natadi va Qurilmaning yangi manzilni olishdan oldin adresdan foydalanishi mumkin bo'lgan vaqt.
Agar server qurilmaning IP manziliga ega bo'lmasligini aniqlasa, u NACK yuboradi.
Bularning barchasi, albatta, juda tez sodir bo'ladi va siz DHCP-serveridan IP-manzilni olish uchun o'qigan texnik tafsilotlarni bilishingiz shart emas.
Eslatma: Ushbu jarayonda qatnashadigan turli xil paketlarda batafsil ma'lumotni Microsoft DHCP asoslari sahifasida o'qish mumkin.
|
| |
1. “Iqtisodiyotda axborot komplekslari va texnologiyalari” fanining predmeti va vazifalari

|
1. “Iqtisodiyotda axborot komplekslari va texnologiyalari” fanining predmeti va vazifalari
|
bet | 1/7 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 264,28 Kb. | | #145604 |
Bog'liq 1-mavzu .1. “Iqtisodiyotda axborot komplekslari va texnologiyalari” fanining predmeti va vazifalari
Mamlakatimiz mustaqillikka erishgandan so‘ng 1993-yilda ilk bor «Axborotlashtirish to‘g‘risida»gi qonun qabul qilindi va shu asosda barcha sohalarda, shu jumladan oliy ta’limda ham kompyuterlashtirish jarayonlariga keng yo‘l ochildi va imkoniyatlar yaratildi.
Hozirgi vaqtda mehnat unumdorligini o‘stirish, mahsulot sifatini yaxshilash, bozorda mavjud bo‘lgan turli xil talablarni qondirish va tezkor e’tiborga olish, ilmfanning ishlab chiqarish tarmoqlarini, ayniqsa, elektronika, hisoblash texnikasi, telekommunikatsiya vositalarini ishlab chiqarishni rivojlantirish muammolarini keltirib chiqaradi.
Shu kabi muammolar yechimining topilishi axborotlashtirish jarayonlarini tezlashtirishga sharoit yaratib, uning ulkan imkoniyatlaridan samarali foydalanishni, bozor munosabatlari iqtisodiyotining o‘ta muhim mezoni bo‘lgan raqobatchilikning ta’sirini kuchaytirishda katta ahamiyatga ega bo‘ladi.
Axborotlashtirish zamonaviy dunyo taraqqiyotining eng muhim yo‘nalishlaridan biri hisoblanib, jahon fan-texnikasining iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot yutuqlarini o‘zida mujassamlashtiradi.
«Iqtisodiyotda axborot komplekslari va texnologiyalari» fanining predmeti kompyuter va axborot texnologiyalaridan samarali foydalanish, amaliyotda qo‘llash jarayonlari, moliyaviy sohalarga joriy qilingan axborot texnologiyalari to‘g‘risidagi bilimlar hisoblanadi.
Axborot texnologiyasi iqtisodiy masalalarni hal qilishda quyidagi asosiy jarayonni o‘z ichiga oladi:
Axborotni yig‘ish va ro‘yxatdan o‘tkazish.
Uni qayta ishlash, joyiga uzatish.
Ma’lumotlarni kodlashtirish.
Ma’lumotlarni saqlash va izlash.
Iqtisodiy axborotlarni qayta ishlash.
Axborotni chop etish va axborotdan foydalanish.
Qaror qabul qilish va boshqaruv ta’sirini ishlab chiqish.
Zamonaviy axborot texnologiyalari tizimi Respublikamizda tez suratlarda rivojlanib bormoqda. Bugungi kunda turli kommunikatsiya vositalaridan foydalanib kelinmoqda. Kommunikatsiya vositalarini rivojlantirish borasida qator qarorlar qabul qilingan.
O‘z mohiyatiga ko‘ra raqamlashtirish axborotni jismoniy formatdan raqamli formatga o‘tkazish jarayonida - raqamli bo‘lmagan narsani keyinchalik kompyuter tizimlari tomonidan ishlatilishi mumkin bo‘lgan raqamli ko‘rinishga aylantirish jarayonidir. Bu jarayonlar ish faoliyatida avtomatlashtirishning birinchi qadami hisoblanadi.
Raqamlashtirish iqtisodiyotda muhim ahamiyat kasb etadi, chunki kompaniyalar raqamli formatda ma’lumotlarga tayanadi - aks holda ma’lumotlarni qayta ishlash va tahlil qilish mumkin emas.
Raqamlashtirishga misollar:
Qog‘ozga yozuvlarni yozishdan Excel jadvalida yozishga o‘tish;
Qog‘ozli hujjatni skanerlash va keyin uni PDF formatidagi raqamli hujjat sifatida kompyuterning qattiq diskida saqlash;
Qog‘ozga asoslangan kalendar jadvalidan elektron jadvaliga o‘tish.
|
| |
Mathcad dasturining interfeysi

|
Mathcad dasturining interfeysi
|
bet | 5/27 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 49,31 Kb. | | #136556 |
Bog'liq yak1149. Mathcad dasturining interfeysi.
Mathcad turli-tuman ilmiy va muxandislik hisoblashlarni bajaruvchi matematik redaktordir. Mathcad vositasida elementar arifmetik amallardan tortib murrakkab sonli metodlar realizastiyasini amalga oshirish mumkin. Sodda interfeysi, matematik hisoblashlarning ko`rgazmaliligi,keng standart funkstiyalar va sonli metodlar kutubxonasi mavjudligi, simvolli hisoblash xamda natijalarni turli shakllarda taqdim etish imkoniyatlari Mathcad dasturini eng ommaviy matematik dasturiy ta’minot darajasiga chiqishiga sabab bo`ldi. Mathcad tarkibiga bir-biri bilan integrallashgan bir necha kompanent kiradi. Bular:
• Matematik ifoda va matnlarni kiritish, taxrirlash va formatlash imkonini beruvchi matnli muxarrir;
• Standart sonli metodlardan foydalanib, kiritilgan formulalar bo`yicha hisoblashlarni bajaruvchi prostessor;
• Analitik hisoblarnibajarishga imkon beruvchi simvolli prostessor; • Interaktiv elektron kitob ko`rinishida matematik va muxandislik ma’lumotnomasi; Mathcad dasturi muhitida quyidagi masalalarni hal etish mumkin:
- Mathcad formula redaktori yordamida matematik formulalar kiritish. Ushbu redactor imkoniyatlari Microsoft Word formula redaktoridan qolishmaydi;
- Kiritilgan formulalar bo`yicha matematik hisoblashlar birdaniga bajariladi;
-Turli tipdagi grafiklarni xujjatga joylashtirish;
- Turli formatdagi fayllarga ma’lumotlarni kiritish va chiqarish;
- Xujjatlarni Mathcadda bosmaga chiqarish;
- Yaratilgan xujjatlarni elektron kitob ko`rinishida birlashtirish; Mathcad dasturi komponentlari turli-tuman matematik xisoblashlar uchun qulay muxit bo`lib, bir vaqtning o`zida bu xisoblashlar natijalarini xujjatlashtirish imkonini beradi.
150. VLB shinasi
• VLB (Vesa Local Bus) shinasi 1992 yilda videojixozlar standartlari associaciyasi (VESA — Video Equipment Standards
Assotiation) tomonidan ishlab chiqilgan va shuning uchun ko’pincha VESA shinasi deb atashadi.
VLB shinasi, moxiyati jihatidan, videoadapter va qisman vinchester, multimedia platalari, tarmoqli adapter bilan aloqa qilish uchun MP ni ichki shinasining kengaytmasidir. SHina razryadliligi — 32 bit, yaqin orada shinaning 64-razryadli varianta chiqadi. VLB bo’yicha qiymatlarni uzatishning haqiqiy tezligi — 80 Mbayt/s (nazariy erishiladigani — 132 Mbayt/s).
|
| |
Texnikaviy ta`minot strukturasidagi darajalar soni

85.Texnikaviy ta`minot strukturasidagi darajalar soni
"Texnikaviy taʼminot strukturasidagi darajalar soni" ifodasi texnikaviy sohalarda qanday turlardagi taʼminotning mavjud bo'lishini ko'rsatadi. Bu oʻrtacha so'zlashda, texnikaviy taʼminot strukturasidagi darajalar boshqa soʻzlar bilan bir xil maʼnoda ishlatiladi. Ammo, har bir soha oʻz xususiyatlariga ega boʻlgani uchun, texnikaviy taʼminot darajalari turli sohalar uchun farqli boʻlishi mumkin.
Umumiy ravishda, texnikaviy taʼminot strukturasidagi darajalar soni quyidagicha bo'lishi mumkin:
1-daraja: Shu darajadagi texnikaviy taʼminot tuzilmasida eng yuqori xodimlar va quyidagi texnikaviy taʼminot sohasida turli xizmatlarni bajaruvchi mutaxassislar joylashadi. Bu darajada boshlang'ich xodimlar, menejerlar va inspektorlar kabi xizmat ko'rsatuvchilar ishlaydi.
2-daraja: Ikkinchi daraja, texnikaviy taʼminotning madaniy tizimidir. Bu darajada maxsus texnikaviy sohalarda ishlaydigan muhandislar, dizaynerlar va konstruktorlar kabi mutaxassislar ishlaydilar. Ular loyiha, dizayn va oʻzgaruvchanlik jarayonlarini boshqarishlari mumkin.
3-daraja: Ushbu darajada, yuqori darajadagi muhandislar va dizaynerlar xodimlarni boshqaradigan rahbarlar, bosh xodimlar va boʻlim rahbarlari mavjud. Bu xodimlar texnikaviy taʼminotni boshqarish, xizmat ko'rsatish va boshqa qoʻriqxonalar orasida aloqador masalalarni yechishda ishtirok etadilar.
4-daraja: Ushbu darajada, texnikaviy taʼminotni boshqaradigan yuqori darajadagi hodimlar va boʻlim rahbarlari, korxonalarni yoki tizimning boshqa qismlarini boshqarishda ishtirok etuvchi boshqaruv organlari rahbarlari mavjud. Ular tashkil etilgan strategiyalarni, politikalar va texnikaviy taʼminotning umumiy tizimini boshqarish bilan shug'ullanadilar.
5-daraja: Ushbu darajada, korxonalarni yoki texnikaviy tashkilotlarni boshqaradigan boshqaruv organlari boshqaradi. Bunday hodimlar texnikaviy tashkilotning boshqarish tizimini boshqarish, maqsadlarni belgilash va texnikaviy taʼminotning umumiy sifatida ishlashini tashkil etish bilan shug'ullanadilar.
|
Interaktiv xizmatlari ko'rsatish tartibi

"O'zkimyosanoat" AJ // /uzkimyosanoat.uz
1/3
Interaktiv xizmatlari ko'rsatish
tartibi
https://uzkimyosanoat.uz/oz/documents/guidelines/polojepigu
Interaktiv davlat xizmatlarining Yagona portali orqali interaktiv davlat xizmatlarini ko'rsatish
tartibi to'g'risida
Nizom
"O'zkimyosanoat" DAK boshqaruvi raisining 2014 yil 13 iyundagi "Yagona interaktiv davlat xizmatlari
portali orqali sifatli va o'z vaqtida interaktiv davlat xizmatlarini ko'rsatishni ta'minlash to'g'risida"i 71-sonli
buyruq bilan tasdiqlangan.
I.Umumiy qoidalar
1. Mazkur Nizom O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2012 yil 30 dekabrdagi “Interaktiv
davlat xizmatlari ko'rsatishni hisobga olgan holda internet tarmog'ida O'zbekiston
Respublikasining
hukumat portali faoliyatini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to'g'risida”gi 378-sonli
Qaroriga
muvoﬁq ishlab chiqilgan va "Uzkimyosanoat" DAKning (bundan buyon matnda kompaniya deb yuritiladi)
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (bundan buyon matnda Yagona portal deb yuritiladi)
orqali
interaktiv davlat xizmatlarini ko'rsatish (bundan buyon matnda xizmatlar ko'rsatish deb yuritiladi)
tartibi va
sharoitini belgilaydi.
2. Yagona portal kompaniya va uning tarkibiga kiruvchi korxona va tashkilotlar tomonidan ko'rsatiladigan
interaktiv xizmatlar amaldagi qonunchilik va soha normativ
hujjatlarida belgilangan,
shu jumladan pullik
xizmat ko'rsatish asosida soha interaktiv xizmatlariga yagona kirish nuqtasi hisoblanadi.
3. Interaktiv davlat xizmatlarini ko'rsatish uchun Yagona portaldagi shaxsiy kabinetga
kelib tushgan yangi
arizalarni tekshirish har kuni kamida uch marta amalga oshiriladi.
4. Foydalanuvchilarga interaktiv davlat xizmatlarini ko'rsatish amaldagi qonunchilik tomonidan o'rnatilgan
tartibda va vaqtlarda amalga oshiriladi va foydalanuvchiga so'ralgan shaklda yuborilishi kerak (yozma,
elektron va Yagona portaldagi shaxsiy kabinet orqali).
-amaliy mashgʻulot - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 2/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1 1-amaliy mashgʻulot
Mavzu: Harakatni tashkil etish boʻyicha meʼyoriy hujjatlarini tahlil qilish
Topshiriq. Talabalar berilgan topshiriqqa asosan harakatni tashkil etish boʻyicha avvalgi va hozirgi meʼyoriy hujjatlarni oʻzaro taqqoslashadi.
Nazariy qism. Hozirgi kunda «Yoʻl harakati xavfsizligi toʻgʻrisida»gi Oʻzbekiston Respublikasi qonuni (2013yil 15 aprelda qabul qilingan), harakat xavfsizligining huquqiy mezonini taʼminlovchi asosiy meʼyoriy hujjat boʻlib xizmat qiladi. Bu qonun yoʻl harakati xavfsizligi sohasida yuzaga keluvchi munosabatlarni tartibga solish hamda fuqarolarning hayoti, sogʻligi va mol-mulkini muhofaza etishni taʼminlashga, ularning huquqlari va qonuniy manfaatlari, shuningdek, atrof-muhitni himoya etishga qaratilgan.
Ishni bajarish tartibi
Guruh talabalari 4 ta jamoaga boʻlinadi va quyidagi 1.1-jadvalda keltirilgan meʼyoriy hujjatlarni har bir jamoaga bittadan taqsimlanadi. Eski meʼyoriy hujjatlarni, yangi meʼyoriy hujjatlarga oʻzaro solishtirib, taqqoslash jadvali(1.2jadval) toʻldiriladi yaʼni oʻzgarish boʻlgan bandlari koʻrsatiladi.
1.1-jadval
t/r
|
Eski meʼyoriy hujjat raqami va nomi
|
Yangi meʼyoriy hujjat raqami va nomi
|
1
|
Oʻz DSt 3485:2020 “Yoʻl svetoforlari.
Turlari va asosiy parametrlari. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari”
|
Oʻz DSt 3485:2022 “Yoʻl svetoforlari.
Turlari va asosiy parametrlari. Umumiy texnik talablar. Sinov usullari”
|
2
|
Oʻz DSt 3419:2019 Yoʻl chiziqlari. Tasniflash. Texnik talablar
|
Oʻz DSt 3419:2022 Yoʻl chiziqlari.
Tasniflash. Texnik talablar
|
3
|
Oʻz DSt 3283:2019 Yoʻl belgilari. Texnikaviy shartlar
|
Oʻz DSt 3283:2022 Yoʻl belgilari. Umumiy texnikaviy shartlar
|
4
|
Oʻz DSt 3196:2017 Avtomobil yoʻllari va shahar koʻchalaridagi avtobus bekatlari. Umumiy texnik talablar
|
Oʻz DSt 3196:2022 Avtomobil yoʻllari va shahar koʻchalaridagi avtobus bekatlari.
Umumiy texnik talablar
|
|
| |
” Axborotni himoya qilishning kriptografik usullari

|
” Axborotni himoya qilishning kriptografik usullari
|
bet | 2/3 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #142120 |
Bog'liq Kriptografik algaritimlardan” Axborotni himoya qilishning kriptografik usullari
Планирование
Kriptografiyaning umumiy usullari uzoq vaqtdan beri mavjud. U ma'lumotlarning maxfiyligi va yaxlitligini ta'minlashning kuchli vositasi hisoblanadi. Hozircha kriptografik usullarga alternativa yo'q.
Маркетинг
Kriptoalgoritmning kuchi konvertatsiya qilish usullarining murakkabligiga bog'liq. Rossiya Federatsiyasi Davlat texnik komissiyasi ma'lumotlarni shifrlash vositalarini ishlab chiqish, sotish va ulardan foydalanish va ma'lumotlarni himoya qilish vositalarini sertifikatlash uchun javobgardir.
Дизайн
Agar siz 256 yoki undan ortiq raqamli kalitlardan foydalansangiz, u holda ma'lumotlarni himoya qilishning ishonchlilik darajasi superkompyuterning o'nlab va yuzlab yillik faoliyatiga to'g'ri keladi. Tijoriy maqsadlarda foydalanish uchun 40-, 44-bitli kalitlar etarli.
Стратегия
Muhim muammolardan biri axborot xavfsizligi elektron ma'lumotlar va elektron hujjatlarni himoya qilishni tashkil etishdir. Ma'lumotlar xavfsizligini ularga ruxsatsiz ta'sirlardan ta'minlash talablariga javob berish uchun ularni kodlash uchun elektron raqamli imzo(EDS).
Elektron imzo
Raqamli imzo belgilar ketma-ketligini ifodalaydi. Bu xabarning o'ziga va faqat xabarni imzolagan shaxsga ma'lum bo'lgan maxfiy kalitga bog'liq.
Ular tegishli bo'limlarning asosini tashkil qiladi, tashkilot boshliqlarining o'rinbosarlari va boshqalar
Birinchi mahalliy EDS standarti 1994 yilda paydo bo'lgan. Rossiyada ERI dan foydalanish Federal axborot texnologiyalari agentligi (FAIT) tomonidan amalga oshiriladi.
Texnik himoya vositalari ham mavjud.
Yuqori malakali mutaxassislar odamlarni, binolarni va ma'lumotlarni himoya qilish uchun barcha zarur choralarni ko'rish bilan shug'ullanadi..
Texnik himoya vositalari F - Texnik himoya vositalari turli vaziyatlarda qo'llaniladi, ular jismoniy himoya vositalari va dasturiy-apparat tizimlari, komplekslar va kirish qurilmalari, video kuzatuv, signalizatsiya va boshqa himoya turlarining bir qismidir.
- Eng oddiy holatlarda, shaxsiy kompyuterlarni ruxsatsiz ishga tushirish va ulardagi ma'lumotlardan foydalanishdan himoya qilish uchun ularga kirishni cheklaydigan qurilmalarni o'rnatish, shuningdek olinadigan qattiq magnit va magnit-optik disklar, yuklanadigan kompakt disklar bilan ishlash taklif etiladi. flesh xotira va boshqalar.
- Ob'ektlarni odamlarni, binolarni, binolarni, moddiy-texnik vositalar va ma'lumotlarni ularga ruxsatsiz ta'sirlardan himoya qilish uchun faol xavfsizlik tizimlari va choralari keng qo'llaniladi. Ob'ektlarni himoya qilish uchun kirishni boshqarish tizimlaridan (ACS) foydalanish odatda qabul qilinadi. Bunday tizimlar odatda avtomatlashtirilgan tizimlar va dasturiy ta'minot va texnik vositalar asosida tuzilgan komplekslardir.
- Aksariyat hollarda axborotni himoya qilish, unga, binolarga, binolarga va boshqa ob'ektlarga ruxsatsiz kirishni cheklash uchun bir vaqtning o'zida dasturiy va texnik vositalar, tizimlar va qurilmalardan foydalanish kerak.
|
| |
Texnik himoya vositalari - Kriptografik algaritimlardan foydalanish tartibi

|
Kriptografik algaritimlardan foydalanish tartibi
|
bet | 3/3 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #142120 |
Bog'liq Kriptografik algaritimlardanTexnik himoya vositalari - Himoya dasturlari himoya funktsiyalarini bajarish uchun mo'ljallangan va ma'lumotlarni qayta ishlash tizimlarining dasturiy ta'minotiga kiritilgan maxsus dasturlarni o'z ichiga oladi. Dasturiy ta'minotni himoya qilish - bu vositaning ko'p qirraliligi, moslashuvchanligi, amalga oshirish qulayligi, o'zgartirish va rivojlanishning deyarli cheksiz imkoniyatlari va boshqalar kabi ijobiy xususiyatlari bilan ta'minlangan eng keng tarqalgan himoya turi. Funktsional maqsadlariga ko'ra ularni quyidagi guruhlarga bo'lish mumkin:
- Texnik vositalarni (terminallar, guruh kiritish-chiqarishni boshqarish qurilmalari, kompyuterlar, saqlash vositalari), vazifalar va foydalanuvchilarni aniqlash;
- Texnik vositalar va foydalanuvchilarning ishlashini nazorat qilish;
- Cheklangan foydalanishdagi ma'lumotlarni qayta ishlashda texnik vositalar va foydalanuvchilarning ishini ro'yxatdan o'tkazish;
- Foydalanishdan keyin xotiradagi ma'lumotlarni yo'q qilish;
Kompyuter virusidan himoya qilish Kompyuter viruslari va qurtlari bir kompyuterdan ikkinchisiga tarqalish va kompyuterning ishlashiga xalaqit beradigan kichik dasturlardir. Kompyuter viruslari ko'pincha elektron pochta yoki tezkor xabarlarga qo'shimchalar sifatida tarqatiladi. Shuning uchun, agar siz ularning kimligini bilmaguningizcha va ular bo'lishini kutmaguningizcha, elektron pochta xabarlarida qo'shimchalarni hech qachon ochmasligingiz kerak. Viruslar kulgili tasvirlar, tabriknomalar shaklida biriktirilishi mumkin. Kompyuter viruslari internetdan yuklab olish orqali ham tarqaladi. Ular noqonuniy dasturiy ta'minot yoki siz yuklab olishingiz mumkin bo'lgan boshqa fayllar yoki dasturlarda yashirinishi mumkin. Kompyuter virusidan himoya qilish
Fayl viruslari ko'pincha dasturlarning ijrochi modullariga (muayyan dasturni ishga tushirish uchun ishlatiladigan fayllar) o'rnatilgan bo'lib, bu ularni dastur ishga tushirilganda faollashtirishga imkon beradi, bu uning funksionalligiga ta'sir qiladi. Odatda, fayl viruslari operatsion tizim yoki amaliy dasturlar kutubxonalari, bajariladigan ommaviy ish fayllari, Windows reestri fayllari, skript fayllari va drayver fayllariga kirib borishi mumkin. In'ektsiya hujum qilingan fayl kodini o'zgartirish yoki uning o'zgartirilgan nusxasini yaratish orqali amalga oshirilishi mumkin. Shunday qilib, faylda bo'lgan virus ushbu faylga kirishda foydalanuvchi yoki OTning o'zi tomonidan ishga tushiriladi. Fayl viruslari kompyuter viruslarining eng keng tarqalgan turi hisoblanadi.
Rahmat
|
| |
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda - bet 7

Xavflilik yuqori boʻlgan boʻlaklarda
|
Taʼsir mintaqalarida
|
yoʻlovchi tashish transport vositalarining toʻxtash joylari: bir tomonlama harakat ikki tomonlama harakat
|
Toʻxtash joyigacha 40 m va toʻxtash joyidan keyin 20 m;
toʻxtash joyidan har ikki tomonga 50 m da
|
Yoʻl yaqinida piyodalarning 1000 kishi/sut dan ortiq toʻplanadigan joylari
|
Har ikki tomoniga 40 m dan
|
Belgilangan piyodalar oʻtish joyi:
-kesishuv va tutashuvlar taʼsir doirasidan tashqarida;
|
oʻtish joyidan har ikki tomonga 50 m dan
|
- kesishuv va tutashuvlar taʼsir doirasida magistral koʻchalarning kesishuvi va
tutashuvi
|
Chorrahaning taʼsir doirasi bilan mos keladi.
Kesishuvdan har ikki tomonga 40 m dan, tutashuvdan 25 m dan
|
Rejadagi egrilar radiusi, m:
50
100
150
|
50 m dan har ikki tomonga;
25 m dan har ikki tomonga;
10 m dan har ikki tomonga;
|
Koʻtarilish va tushish joylarida
|
Koʻtarilish uchidan keyin 20 m gacha va tushish tugagan joydan 50 m gacha
|
О’zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
О’zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 1/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 3,58 Mb. | | #249597 |
Bog'liq Jaloliddin
О’ZBЕKISTОN RЕSPUBLIKАSI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VАZIRLIGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
“Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasb ta’limi” fakulteti
“Axborot xavfsizligi” kafedrasi
Ishlab chiqarish amaliyoti bo’yicha hisobot
Topshirdi: Qayumov.Sh
Amaliyot rahbari: Nasriddinova.P
SAMARQAND-2024
Korxona ish faoliyati bilan tanishuv.
Men Turdiboyev Jaloliddin Bektemir o’g’li 2024 yil 29-aprel kuni TATU Samarqand filialidan biriktirilgan amaliyot rahbarim ya’ni Umurzoqov O. tomonidan amaliyot o’tash uchun zarur bo’ladigan barcha topshiriqlarni oldim va shu kuni Samarqand viloyat hokimligi hisobxona bo’limiga yetib keldim. Tashkilotdan menga amaliyot rahbari etib ------------ tayinlandi. Endi bevosita korxona faoliyati bilan tanishib chiqsak, Samarqand viloyat hokimligi hisobxona bo’limi bo’lib o’tayotgan barcha ish jarayonlar ishchilarni sifatli ishlashi uchun barcha shart-sharoitni qilish va korxona ko’zlagan maqsadlarga erishish ekan.
Amaliyot davrining dastlabki kunlarida texnika xavfsizligi qoidalari bilan tanishildi va korxonani ish faoliyati bilan yaqindan o’rganildi. Amaliyotning dastlabki haftasida asosan tashkilot faoliyatini o’rganish bo’ldi. Bularning barchasi amaliyot kundaligiga qayd etib borildi.
Amaliyotni ikkinchi haftasida ish faoliyatini qay darajada o’rganilganligini bilish maqsadida test olindi va a’lo darajada baholadi. Samarqand viloyat hokimligi hisobxona bo’limida asosan kompyuterlarni ishga yaroqlilik holatini tekshirish va bo’limni axborot xavfsizligi siyosatini ishlab chiqish vazifa qilib qo’yildi. Shuning uchun kompyuterlardagi antivirus vositalarini holatini bazani yaroqlilik muddati muntazam nazorat qilib turildi. Bundan tashqari global tarmoqdan keluvchi tashqi tahdidlarga ham qarshi chora tadbirlar qo’llanildi.
Amaliyotni uchinchi haftasida tashkilotdagi axborot kommunikatsiya texnologiyalarining ishlash holatini to’liq ko’zdan kechirish, nosozliklarni aniqlash hamda ularni joyida bartaraf etish bo’yicha amaliy ishlar olib borildi.
Amaliyot davrining so’nggi haftasida ishlab chiqarish amaliyoti bo’yicha hisobot tayyorlandi va tashkilot rahbari tomonidan tasdiqlandi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
О’zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Hisoblash tartibi - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 14/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1 Hisoblash tartibi
Tezlikni oʻlchashdan olingan qiymatlar 8.1-jadvalga yoziladi. Harakat tezligi toʻgʻrisidagi natijalar matematik statistika usuli yordamida 8.1-formula yordamida hisoblaydi. Olingan natijalarni statistik qayta ishlab 8.2-jadvalga yozadi.
Taqsimot egriligi yordamida avtomobillar harakat tezligining koʻp qaytariladigan (modal) qiymati aniqlanadi. Yigʻilgan egrilik yordamida 15,50,85,95% taʼminlanganlikdagi tezlik qiymatlari aniqlanadi.
𝑆
𝑉𝑜′𝑟 = 𝑡 (8.1)
bu yerda: 𝑉𝑜′𝑟-oʻrtacha tezlik, m/s, S-masofa, metr, t - harakat vaqti, sek,
8.1-formuladan chiqqan har bir natijani 3,6 qiymatga koʻpaytirsa natijalar km/soatga oʻtadi.
8.2-jadval.
Avtomobillarning harakat tezligini statistik qayta ishlash.
Turkumlar , km/soat
|
Takrorlanish, dona
|
Chastota, %
|
Yigʻilgan chastota, %
|
Izoh
|
35-40
40-45
45-50
50-55
55-60
60-65
65-70
70-75
75-80
80-85
|
5
5
8
20
40
35
22
8
5
2
|
3,33
3,33
5,33
13.34
26.67
23.34
14.67
5.33
3.33
1,33
|
3,33
6,66
11,99
25.33
52
75.34
90.01
95.34
98,67
100,0
|
|
|
150
|
100,0
|
|
|
b)
8.1-rasm. Kuzatish natijalarining statistik qayta ishlanish grafiklari.
a) taqsimot egriligi; b) yigʼilgan taqsimot egriligi.
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi professional ta’limni rivojlantirish instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi professional ta’limni rivojlantirish instituti
|
bet | 1/6 | Sana | 07.09.2024 | Hajmi | 2,3 Mb. | | #270483 |
Bog'liq Aliqulov Faxriddin elektron malakaviy ishi (2) PROFESSIONAL TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH INSTITUTI. “INNOVATSION TA’LIM TEXNOLOGIYALARI” KAFEDRASI Aliqulov Faxriddin Ergashevichning Mavzu:“ Kasb-hunar maktablarida o’quv ustaxonalariga qo’yiladigan talablar ” Elektron malakaviy ishi rahbari S.O`ralov Kafedra mudiri: p.f.f.d. (PhD) N.Sirojiddinova PROFESSIONAL TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH INSTITUTI “Innovatsion ta’lim texnologiyalari” kafedrasi - ELEKTRON MALAKA ISHI
2024-yil aprel oyi 4- oqim Ishlab chiqarish ta’limi bo’yicha direktor o’rinbosari toifa (yo’nalish) bo’yicha qayta tayyorlash (malaka oshirish ) kursi Faoliyat yurituvchi ta’lim muassasasi: Surxondaryo viloyati Sherobod tumani 1-son kasb-hunar maktabi - Faoliyat turi (lavozimi, dars beradigan predmeti: ICHTBDO’.
- Diplom bo’yicha mutaxassisligi: Mexnat ta`limi
- Ilmiy darajasi: Yo‘q
- Elektron malaka ish mavzusi: Kasb-hunar maktablarida o’quv ustaxonalariga qo’yiladigan talablar
- Elektron malakaviy ishi mavzusi berilgan sana: 2024 yil “_____” _____________
Taqdimotni himoya qilish sanasi: 2024 yil “_____” _____________ - Tinglovchi: ________________ F.E.Aliqulov
- Rahbar xulosasi va imzosi Himoyaga tavsiya etaman _______________ X.O`ralov
- Kafedra mudiri: ________________ p.f.f.d. (PhD) N.Sirojiddinova
SURXONDARYO VILOYATI SHEROBOD TUMAN 1-SON KASB-HUNAR MAKTABI TO’G’RISIDA MA’LUMOT
|
| |
Loyihalashning darajalari, aspektlari va bosqichlari

84.Loyihalashning darajalari, aspektlari va bosqichlari
Loyihalashning amaliyati bo'yicha aniq bosqichlarni aniqlash oson emas, chunki har bir proyekt unikal bo'lib, undagi vaziyatlar, talablar va maqsadlar farqli bo'ladi. Lekin umumiy ravishda, har bir loyihalashda quyidagi darajalar, aspektlar va bosqichlar keng jihatdan qo'llaniladi:
Maqsadlarni aniqlash: Loyihaning boshlanish nuqtasi, nima uchun loyihani boshladigingizni aniqlang. Maqsadlar qo'yilgandan so'ng, har bir qadam va faoliyat sizning loyihangizni maqsadlarga yo'naltiradi.
Talablar tahlili: Maqsadlarni aniqlaganingizdan so'ng, loyihangizga qo'yilgan talablarni tushunish juda muhimdir. Bular, muddati, resurslarni, ish qonuniyatini va boshqa faktorlarni o'z ichiga oladi.
Ish tizimini tuzatish: Loyihangizni bajarish uchun kerakli resurslarni (insanlar, texnikalar, dasturlar) aniqlang va ularga qo'shimcha talablar berish. Ish tizimini tuzatish qadamida, har bir shaxsni va faoliyatni belgilab, vazifalarni taqsimlash juda muhimdir.
Konseptsiyani yaratish: Loyiha konseptsiyasi, proyektning boshlang'ich ideyalarini, tasavvurlarini va asosiy chizmalarini o'z ichiga oladi. Bu bosqichda, dizaynerlar, injenerlar va boshqa bo'limlar ishga tushiriladi.
Tasavvurlarni tasdiqlash: Konseptsiyani aniqlanganingizdan so'ng, loyihangizdagi ideyalar va dizaynlarni tajribali foydalanuvchilarga, ma'murlarga yoki qo'llab-quvvatlarga nashr qiling. Ular fikrlarini aytib, boshqa variantlar va takliflar keltirishadi.
Bosqichli qurish (Prototyping): Prototiplar yaratish qadamida, loyihaning birinchi xalqaro va tasdiqlovchi variantlarini yaratib olish uchun loyihangizning boshlanishi yoki boshqacha qismlarini boshlang. Bu, iste'molchilarning fikrlarini qabul qilish va loyihangizdagi muammolarni aniqlash uchun fursat yaratadi.
Tasdiqlash va ishga tushirish: Prototiplarni va konseptsiyani tasdiqlangandan so'ng, loyihani to'liq rivojlantirib, ishga tushirish bosqichiga o'ting. Bu bosqichda, loyihaning asosiy funksiyalarini, dizaynini va boshqa parametrlarini yakunlangan holatda sifatli ishlab chiqarishni amalga oshirishingiz kerak.
Monitoring va Tahlil qilish: Loyiha amalga oshirilgandan so'ng, uni monitoring qilib, tahlil qilish lozim. Bu, loyihaning muvaffaqiyati va harakatlarini tushunish uchun muhimdir. Muvaffaqiyatsizliklar yoki yangi talablar paydo bo'lsa, ularni yaxshilab bering.
|
AutoCAD tizimida oddiy belgilashlar yaratish

83.AutoCAD tizimida oddiy belgilashlar yaratish
AutoCAD tizimida oddiy belgilashlar yaratish quyidagi qadamlar orqali amalga oshiriladi:
AutoCADni boshlang: AutoCAD dasturini oching va loyihangizni yaratish uchun "New" (Yangi) ni tanlang yoki mavjud loyihangizni oching.
Ilovalar Panelini oching: Yuqoridagi panel menyusidagi "Home" (Uy) ni bosing, bu yerda oddiy belgilashlarni yaratish uchun kerak bo'lgan ko'p funksiyalar mavjud.
Dinamik Belgilashlarni ishlatish: O'lchamini tanlang va "Dynamic Input" (Dinamik Kiritish) tugmasini aktivlashtiring. Bu, ma'lumotlarni kiritish va tanlash jarayonini osongina bajarish uchun yordam beradi.
Oddiy Chizish (Line): Belgilash yaratish uchun "Line" (Chiziq) ni tanlang. Keyingi qadamda, chiziqni boshlash uchun boshlang'ich nuqtasini tanlang va keyingi nuqtalarni belgilab oling. So'ng "Enter" tugmasini bosish orqali chiziqni tasdiqlang.
Doira yoki Dairani belgilash: Agar doira yoki dair yaratmoqchi bo'lsangiz, "Circle" (Doira) ni tanlang. Markaz nuqtasini tanlang, keyinchalik radiusni yoki diametrini kiritib, "Enter" tugmasini bosing.
Dikdortgen yoki Kvadratni belgilash: "Rectangle" (Dikdortgen) ni tanlang, boshlang'ich nuqta va keyingi nuqtalarni belgilang, so'ng "Enter" tugmasini bosib tasdiqlang.
Paralellikni saqlash uchun Polar Tracking (Burchak Ochilishi): Agar belgilashlar orqali parallel chiziq yoki burchakda chizishni xohlaysiz bo'lsangiz, "Polar Tracking" (Burchak ochilishi) ni yoqib qo'yib, istalgan nuqta bo'yicha chiziqni chizishingiz mumkin.
Ismlovchi Belgilashlar (Object Snaps): Qo'shimcha oddiy belgilashlarni qo'llash uchun "Object Snaps" (Ismlovchi belgilashlar) tugmasini bosing va xohlagan nuqtani tanlang (masalan, uchbuji bo'yicha, markaz, kengligi).
Text belgilashlari: Matn qo'shmoqchi bo'lsangiz, "Text" (Matn) ni tanlang va koordinatalarni tanlab yozing. So'ng "Enter" tugmasini bosing.
Chiziq ranglari va kattaliklari: Chiziq ranglarini va kattaliklarini o'zgartirish uchun "Properties" (Xususiyatlar) panelini oching va ko'rsatilgan chiziqni yoki belgilashni tanlang. So'ng, rang va kattalikni o'zgartirish uchun kerakli parametrlarni tanlang.
Bu oddiy belgilashlarni yaratishga doir qisqa qadamli qo'llanma. Agar boshqa belgilashlar yaratishni o'rganmoqchi bo'lsangiz, AutoCADning qo'llanmalarini va dastur dokumentatsiyasini o'rganishni tavsiya qilaman.
|
SHNQ 2.05.02-07 - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 4/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1SHNQ 2.05.02-07 tavsiyalariga koʻra, avtomobil yoʻllarining turli sathda kesishishi va tutashishini asosan quyidagi hollarda qabul qilish zarur:
Іa darajali yoʻllarda — barcha darajali yoʻllar bilan, Іb va Іa darajali yoʻllarda II va III darajali yoʻllar bilan;
III darajali yoʻllarning oʻzaro kesishish joylarida kelajakdagi jami harakat miqdori bir sutkada (ikkala kesishuvchi yoki qoʻshiluvchi yoʻllarda) 8000 yengil avtomobilga keltirilgan qiymatdan oshsa.
Avtomobil yoʻllarida koʻpchilik hollarda tartibsiz ravishda bir sathdagi chorrahalar va tutashmalar uchraydi.
Harakatni tashkil etishda birinchi navbatda yoʻl boʻylab joylashgan chorrahalarni (u oddiymi, qisman kanallashtirilganmi yoki boshqacha turdagi boʻlishidan qatʼiy nazar) quyidagi meʼyoriy koʻrsatkichlarga keltirish darkor. Іa va Іb toifali avtomobil yoʻllarida kesishishlar yoki tutashishlar soni juda kam boʻlishi kerak.
Ushbu amaliy ishda bir sathli chorrahalarda transport vositalarining harakat miqdorini yoʻnalishlar boʻyicha aniqlash topshirigʻi berilgan. Talabalar topshiriqni bajarishdan oldin guruhlarga boʻlinishadi. Har bir guruhga bittadan chorraha tanlanadi. Har bir yoʻnalishda harakatlanayotgan transport vositalarining miqdori va tarkibini aniqlab tahlil qilib chiqiladi.
2.1 va 2.2-rasmda bir sathli chorrahadagi transport vositalarining harakat miqdori va tarkibini yoʻnalishlar boʻyicha nomlash va grafigini ishlab chiqishga namuna keltirilgan. Talabalar ushbu namunadan foydalangan holda oʻzlariga berilgan chorrahalarni mavjud holatini chizib, nomlab, harakat miqdori va tarkibini yoʻnalishlar boʻyicha sonini yozishadi. Shundan soʻng xulosa yozishadi.
2.1-rasm. Bir sathda kesishgan chorrahadagi yoʻnalishlar.
2.2-rasm. Amir Temur – Osiyo koʻchalari kesishmasidagi harakat miqdorini yoʻnalishlar boʻyicha nomlashga namuna. N1, N2, …. N15, N16 — avtomobillarni harakat miqdori yoʻnalishlari.
|
| |
-Amaliy mashgʻulot - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 8/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1 5-Amaliy mashgʻulot
Mavzu: Yoʻl – transport hodisalarini hisobga olish hujjatlarini tahlil qilish.
Topshiriq: Talabalar berilgan topshiriqqa asosan YTHni hisobga olishning hujjatlari bilan tanishadi va YTH kartochkasini toʻldirishadi.
Bu amaliy ishida oʻqituvchining topshirigʻiga asosan YTH kartochkasiga hodisaning yozma ravishdagi bayonini yozish va millimetrovka qogʻozida M: 1:200 masshtabda YTH chizmasini chizish kerak.
Misol: YTH bayoni.
5-yanvar 2024 yil soat 1750. Sarakulka koʻchasida «Nexia 3» yengil avtomobili haydovchisi tomonidan piyodani bosib ketish hodisasi sodir qilingan. Piyodaning yoshi 23 da.
Avtomobil toʻgʻri yoʻnalishda, asfaltbeton qoplamali gorizontal tekis yoʻlda harakatlangan. Yoʻlning qatnov qismini kengligi 7-7.5 metr. Piyodani bosib ketish sutkaning qorongʻi vaqtida sodir boʻlgan.
Bulutli, yogʻingarchilik bor, yoʻl yoritilgan. Toliqqan holda haydovchi xavfli sharoitda harakat tezligini oshirgan.
Belgilangan joyda yaqin harakatlanayotgan transportning oldidan piyoda yoʻlni kesib oʻtgan. III-toifa haydovchisi, mehnat faoliyati 10 yildan oshiq, yoshi 42 da, hodisa 12 ish soatida sodir boʻlgan.
YTHni hisobga olish varaqasini toʻldirish. YTHning sxemasini tuzish.
YTHni hisobga olish kartochkasini toʻldirish uchun jadval.
|
| |
-amaliy mashgʻulot - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 5/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1 3-amaliy mashgʻulot
Mavzu: Yoʻlning harakatlanish uchun xavfli boʻlaklarini aniqlash
Topshiriq: Talaba berilgan topshiriqqa asosan yoʻlning harakatlanish uchun xavfli boʻlaklarini aniqlashda ziddiyatli vaziyat usulidan foydalanib, bir sathli chorrahadagi ziddiyatli nuqtalarni aniqlaydi, chorrahaning harakatlanish murakkablik darajasini topadi. Chorrahadagi ziddiyatli nuqtalar grafigini chizadi.
Nazariy qism.
Harakat qatnashchilari orasida maʼlum yoʻl sharoitida YTX vujudga kelayotgan xavfli vaziyatda ular oʻz harakatlarini davom ettirishlari ziddiyatli vaziyat deb tushuniladi.
Ziddiyatli vaziyat usuli koʻproq bir sathdagi chorrahalarni, yoʻlning rejadagi va boʻylama qirqimdagi egri boʻlaklarini, shuningdek, toʻsatdan tormoz berish joylarining xavflilik darajasini aniqlashda qoʻllaniladi.
Misol sifatida ikki tasmali yoʻllarning kesishishidan hosil boʻlgan chorrahadagi transport vositalarining harakatini koʻradigan boʻlsak (3.1-rasm), unda transport vositalarining harakat oqimidan ajralish, harakat oqimiga qoʻshilish va harakat oqimini kesib oʻtish nuqtalarini koʻrsatib oʻtish mumkin.
Keltirilgan misoldagi chorrahada jami 32 ta ziddiyatli nuqta mavjud boʻlib, ular 8 ta ajralish, 8 ta qoʻshilish va 16 ta kesishish nuqtalaridan iborat.
Chorrahaning harakatlanish murakkablik darajasi quyidagicha baholanadi:
agarda M40 boʻlsa, chorraha oddiy, M=4080 oʻrta murakkab, M=80150 murakkab va M150 juda murakkab. Chorrahada harakatlanish murakkablik darajasini baholashda quyidagi formuladan foydalanish mumkin:
𝑀 = 𝑃𝑎 + 3𝑃𝑞 + 5𝑃𝑘 ; (3.1)
bu yerda: 𝑃𝑎– ajralish ziddiyatli nuqtalar soni; 𝑃𝑞 – qoʻshilish ziddiyatli nuqtalar soni; 𝑃𝑘 – kesishish ziddiyatli nuqtalar soni.
3.1-rasm. Ziddiyatli vaziyat sxemasi. – ajralish; – qoʻshilish; – kesishish.
|
| |
YTHining aholi yashash punktidagi joyi

|
YTHining aholi yashash punktidagi joyi
|
bet | 9/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.12.YTHining aholi yashash punktidagi joyi.
a. Aholi yashash punkti 1.Respublika,viloyat markazi. 2. Respublika, viloyatga tegishli shahar. 3. Rayonga tegishli
Posyolka, qishloq
Boshqa aholi punkti
3.YTHining yoʻldagi joyi.
a. Yoʻlning ahamiyati.
Umumiy davlat
Respublika
Viloyat (oʻlka)
Mahalla
Boshqa joylarda
|
4. Yoʻl sharoiti
a) Qoplama turi va qatnov qismi holati
Qattiq qoplama Gruntli qoplama
1-quruq — 4
2-xoʻl — 5 3-muzlagan — 6 b) Yoritilganlik
1-Kunduz kuni Sutkaning qorongʻi
paytidagi yoritilganlik
2-qoʻshilgan
3-qoʻshilmagan 4-yoritgichlar yoʻq
v)Yoʻl va koʻcha elementlari
1-koʻprik (yoʻl oʻtkazgichlar; estakada) 2-Umum foydalanuv transporti toʻxtash zonasi
3. Piyodalar oʻtish joyi
4.Chorraha,boshqariladigan (ASUD)
5.Boshqariladigan chorraha
6.Boshqarilmaydigan chorraha
7.Shlagbaumli temir yoʻl preezdi
Shlagbaumsiz temir yoʻl preezdi
3 m dan katta tepalik
G. YTHga sabab boʻlgan sharoitlar
1-sirpanchiq qoplama 2-norovon qoplama
3-yoʻl yoqasi talab doirasida emas. 4-koʻprik gabariti qatnov qismi eniga mos kelmaydi
5-temir yoʻl preezdi talab doirasiga mos kelmaydi.
6-daraxt, yoritgich tayanchi 7-trotuar, piyodalar oʻtish joyining yoʻqligi
8-xavfli yoʻl uchastkalarini chegaralanmaganligi
|
9-qatnov qismining toʻla yoritilmaganligi
10-ishlab chiqarish joyini
chegaralanmaganligi va signalizatsiya yoʻqligi
11-yoʻl belgilarining yoʻqligi yoki ularning notoʻgʻri oʻrnatilganligi 12-svetoforning nosozligi va uni koʻrish yomonligi
13-gorizontal ajratuvchi yoʻl chiziqlarining yoʻqligi yoki ularning koʻrinishi yomonligi
14-boshqa sharoitlar
|
|
| |
Ishni bajarish tartibi - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 25/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.1Ishni bajarish tartibi.
Talabalar guruhlarga boʻlinishadi. Shahar yoʻllaridan birini tadqiqot obyekti sifatida tanlashadi. Tanlangan yoʻldagi piyodalar oʻtish joyini mavjud holatini oʻrganishadi va piyodalarning harakatini tashkil etish boʻyicha meʼyoriy hujjatlarga asosan tavsiyalar ishlab chiqib, xulosa yozishadi.
Piyodalar oʻtish joylari yaxshi jihozlanib, kamida 150 m masofadan haydovchilarga yaqqol koʻrinib turishi kerak.
Harakat xavfsizligini oshirish maqsadida aholi yashaydigan punktlarda transport vositalari va piyodalarning harakat miqdoriga qarab piyodalar oʻtish joylarining jihozlanish darajasi oʻzgarib boradi (15.1-rasm). «Zebra» koʻrinishdagi piyodalar oʻtish joyi II, III toifali yoʻllarda avtomobillarning harakat miqdori 200 avt/soat va undan yuqori boʻlganda piyodalar yigʻilib, yoʻlni kesib oʻtadigan joylarda oʻrnatilishi koʻzda tutiladi.
Harakat miqdori, N, avt/soat
15.1-rasm. Piyodalar oʻtish joylarini jihozlash.
I – boshqarilmaydigan oʻtish joylari, II – svetofor bilan boshqarish, III – er osti yoki piyodalar oʻtkazgichlari.
15.2-rasm. Aholi punktidan oʻtgan yoʻllarda «Piyodalar oʻtish joyi» va «Bolalar» yoʻl belgi chizigʻini joylashtirish sxemasi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Shahar yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish. Q.X. Azizov. Darslik. TDTU, -T.: 2021, 220 bet.
Azizov Q.X., Darabov M., Sayfutdinova R.A. Обеспечение безопасности движения на городских улицах. – Т.: ТАДИ, 2009. – 132 с.
Q.X. Azizov, O.Ch. Saidov, R.A. Abduraxmanov, Q.N. Musulmonov. Yo‘ltransport hodisalarini elektron hisobga olish bo‘yicha yo‘riqnoma (Yo‘l harakati xavfsizligi boshqarmalari uchun). Toshkent – 2020, 17 b.
Oʻz DSt 3283:2022 Yoʻl belgilari. Umumiy texnik talablar
Oʻz DSt 3419:2022 Yoʻl chiziqlari. Tasniflash. Texnik talablar
Oʻz DSt 3485:2022 Yoʻl svetoforlari. Turlari va asosiy parametrlari.
Oʻz DSt 3196:2022 Avtomobil yoʻllari va shahar koʻchalaridagi avtobus bekatlari. Umumiy texnik talablar
Oʻz DSt 3486:2022 Yoʻl toʻsiqlari. Natural sinov uslublari.
ГОСТ 32945-2014 Дороги автомобильные общего пользования. Знаки дорожные. Технические требования
ГОСТ 32953-2014 Дороги автомобильные общего пользования. Разметка дорожная. Технические требования
ГОСТ 33385-2015 Дороги автомобильные общего пользования. Дорожные светофоры.Технические требования
ГОСТ 33127-2014 Дороги автомобильные общего пользования. Ограждения дорожные. Классификация
|
| |
Fan o‘qituvchisi to‘g’risida ma’lumot

|
Fan o‘qituvchisi to‘g’risida ma’lumot
|
bet | 9/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 207,58 Kb. | | #248594 |
Bog'liq Tibbiyot elektronikasi sillabus 2024-2025 3 k TFan o‘qituvchisi to‘g’risida ma’lumot
Mualliflar:
|
Fizika–matematika fanlari nomzodi, dotsent Axrorov Subxan Qurbonovich
|
E-mail:
t-me:
|
subxanaxrorov@gmail.com
https://t.me/SubxanAxrorov
|
Tashkilot:
|
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti, Muhandislik fizikasi instituti
|
Taqrizchilar:
|
|
Ichgi
|
T.Toshboyev “Qattiq jismlar fizikasi” kafedrasi dotsenti, fizika –matematika fanlari nomzodi
|
Tashqi
|
Z.M.Shodiyev SamDu “Umumiy fizika” kafedrasi dotsenti, fizika –matematika fanlari nomzodi
|
Mazkur sillabus universitet o‘quv-uslubiy Kengashining 2024-yil ___-____dagi ____-sonli yig’ilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Mazkur sillabus “Qattiq jismlar fizikasi” kafedrasining 2024-yil ___- _____dagi __-sonli yig’ilish bayoni bilan ma’qullangan.
2-O‘quv-uslubiy boshqarma boshlig’i:
|
|
S. Samadov
|
Muxandislik fizikasi instituti direktori:
|
|
Absanov
|
Kafedra mudiri:
|
|
S. N. Srajev
|
Tuzuvchi:
|
|
S.Q.Axrorov
|
|
| |
-jadval. Taqqoslama jadval - Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan...

|
Avtomobil yoʻllarida harakat xavfsizligini tashkil etish bugungi kundagi muhim muammolardan biriga aylanib bormoqda
|
bet | 3/25 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,05 Mb. | | #240497 |
Bog'liq AYXXavfsizligi.uslubiy ko\'rsatma.yangisi.11.2-jadval. Taqqoslama jadval
(Eski meʼyoriy hujjat raqami va nomi koʻrsatiladi) mavjud bandlari
|
(Yangi meʼyoriy hujjat raqami va nomi koʻrsatiladi) oʻzgarish boʻlgan bandlari
|
1. Qoʻllanish sohasi
…………
…………
…………
|
1. Qoʻllanish sohasi
…………
…………
…………
|
2 Normativ havolalar
…………
…………
…………
|
2 Меʼyoriy havolalar
…………
…………
…………
|
3 Terminlar, taʼriflar va belgilar
…………
…………
…………
|
3 Atamalar, taʼriflar va belgilar
…………
…………
…………
|
|
|
……..
|
………….
|
2-amaliy mashgʻulot
Mavzu: Bir sathli chorrahada harakat miqdori va tarkibini yoʻnalishlar boʻyicha oʻrganish.
Topshiriq: Talaba berilgan topshiriqqa asosan bir sathli chorrahadagi transport vositalarining harakat miqdori va tarkibini yoʻnalishlar boʻyicha sonini aniqlab tahlil qilib grafigini ishlab chiqadi.
Nazariy qism.
Avtomobil yoʻllarining kesishish va tutashish joylarida maksimal ravishda harakat xavfsizligini taʼminlash zarur. Bu esa ularning bir-biriga nisbatan qulay burchak ostida joylashganiga, kesishuvchi yoki tutashuvchi yoʻllardagi harakat miqdoriga, koʻrinish masofasiga, texnik vositalar bilan jihozlanganlik darajasiga bogʻliq boʻlib, harakatni tashkil etish sxemasini tuzishda shu sanab oʻtilgan omillar hal qiluvchi oʻrinni egallaydi. Kesishuvchi yoki tutashuvchi yoʻllardagi harakat miqdorining hajmiga nisbatan ular bir yoki har xil sathda joylashtirilishi mumkin.
|
| |