nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Barcha Kompyuterlar bitta tarmoqda joylashsin. 
Maslaxat

3. Bayroqchani ICMP da aktiv holatda joylashtirish.
Yangi termin
ICMP (Internet Control Message Protocol) — tarmoq protokoli, TCP / IP stek
protokollari to'plamiga kiritilgan. ICMP asosan xato xabarlarini va ma'lumotlarni
uzatish paytida yuzaga kelgan boshqa istisno vaziyatlarda yuborish uchun
ishlatiladi.
Bitta xostdan boshqa tarmoq tuguniga ping berib tekshiramiz. Buning uchun
simulyatsiya rejimida paketlar tarmoq orqali qanday ko'rinishida xarakatini ko'rish
uchun bir-biridan uzoqda bo'lgan tugunlarni tanlang. Demak, PC1dan PC2ga ping
beramiz(4-rasm).
4-rasm. PC1, PC2 ga ping buyru’ini bajarmoqda (jarayonni boshlanishi)
Eslatma.
Ping- TCP / IPga asoslangan tarmoqlardagi ulanishlarni
tekshirish uchun
yordamchi utilita hisoblanadi. Utilita so’rovlarni jo’natadi ICMP protokolini
(ICMP echo-Requist) so'rovlarni ko'rsatilgan tarmoq
tuguniga va fiksirlangan
kiruvchi javoblarni (ICMP echo-Reply) yuboradi.
So'rov yuborish va javob qabul qilish (RTT) o'rtasidagi vaqt marshrut bo'ylab ikki
tomonlama kechikishlarni (RTT) aniqlash va paketni yo'qotish chastotasini, ya'ni
ma'lumotlar kanallari va qidiruv qurilmalardagi ish
hajmini bilvosita aniqlash
imkonini beradi. ICMP javoblarining to'liq bo'lmasligi ham uzoqdan boshqaruvchi
(yoki oraliq marshrutizatorlardan biri) ICMP echo- Reply ni bloklashini yoki
ICMP echo- Request ini e'tiborga olmasligini anglatishi mumkin.
PC1da tarmoq orqali harakatlanishni boshlashni kutayotgan paket (konvert) paydo
bo'ldi. Tarmoqni qadam-baqadam paket harakatini ishga tushirish mumkin.
Simulyatsiya
oynasidan
(oldinga)
tugmasini
bosing.
Agar
(o’qish)
tugmasini bossangiz, tarmoq orqali o'tadigan paketning
barcha tsiklini ko'ramiz.
Bajarilgan amallar ro’yxatida biz pingning muvaffaqiyatli natijani ko'rishimiz
mumkin.
5-rasm. PC1 va PC2 tarmog’ini aloqasi mavjud.
Cisco Packet Tracerda
OSI modeli
Tarmoq bo’ylab qo’shimcha ma’lumot paketlarining harakatini sichqonchaning
tugmasini bosish orqali convert ko’rinishida tasvirlanadi.
Bunday holda, birinchi
bolimda OSI modelini ko'rib chiqamiz (6-rasm).bo’limda OSI Model yorlig'I
tasvirlangan. Ushbu tarmoq qurilmasi ishlayotgan paytda OSI darajalari haqida
ma'lumot beradi(6-rasm).
6-rasm. OSI modelida paket xarakatining monitoringi
Oynaning boshqa bo’limida paket strukturasini ko’rishingiz mumkin(7-rasm).
1. Elektrostatikaning asosiy tenglamalarining xususiy holidir

|
1. Elektrostatikaning asosiy tenglamalarining xususiy holidir
|
Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 20,91 Kb. | | #128789 |
Bog'liq Elekrostatika
Elekrostatika
1.Elektrostatikaning asosiy tenglamalari …. tenglamalarining xususiy holidir.
a)Maksvell b)Enshteyn c)Nyuton
2.Elektr zaryadlar yoki o`zgaruvchan magnit maydon hosil qilgan fizik maydonga qanday maydon deyiladi?
a)Magnit b)Elektr c)To`g`ri javob yo`q
3.Elektr tushunchasini birinchi bo`lib fanga kiritgan odam kim?
a)Nyuton b)Maksvell c)Faradey
4.Kuchlanish … kattalik bo`lib , yo`nalishi …zaryadga ta`sir etuvchi kuch yo`nalishi bilan bir xil.
a)Vektor;musbat b)Skalyar;manfiy c)Vektor;manfiy
5.Maydon potensiali qanday kattalik?
a)Vektor b)Skalyar c) To`g`ri javob yo`q
6.Elektr maydonning energetik xarakteristikasi nima hisoblanadi?
a)Zaryad b) Tok kuchi c)Maydon potensiali
7.Maydon tomonidan shu maydonning berilgan nuqtasiga joylashtirilgan musbat birlik zaryadga ko`rsatiladigan ta`sir kuchini ifodalaydigan fizik kattalikni-…deb ataymiz.
a)Elektrostatik maydon kuchlanganligi
b)Elektrostatik maydon potensiali
c)Elektrostatik maydon kuchi.
8.Nuqtaviy elektr zaryadlar orasidagi ta`sirlashuv …ga muvofiq tarzda sodir bo`ladi.
a)Kulon qonuni b)Nyutonning uchinchi qonuni
c)Enshteyn nazariyasi.
9.Bir xil ishorali zaryadlar o`zaro …,qarama-qarshi ishorali zaryadlar o`zaro ….
a)Tortishadi,itarishadi b)Tortishadi,tortishadi
c)Itarishadi,tortishadi.
10.Zaryadning birligi nima?
a)Kulon b)Kondella c)Kelvin.
|
| |
RADIOTO`LQINLAR QAY TARIQA TARQALADI

|
RADIOTO`LQINLAR QAY TARIQA TARQALADI
|
bet | 3/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaRADIOTO`LQINLAR QAY TARIQA TARQALADI
Radioto`lqinlar antenna orqali fazoga uzatiladi va elektromagnit maydoni energiyasi ko`rinishida tarqaladi. Radioto`lqinlarning tabiati bir xilda bo`lsada, ularning tarqalish xususiyatlari to`lqinning uzunligiga chambarchars bog`liqdir.
Yer sayyorasi radioto`lqinlar uchun (garchi u qadar yaxshi bo`lmasada) elektr
o`tkazgich sanaladi. Radioto`lqinlar Yer ustidan o`tayotib, asta-sekinlik bilan
so`nib boradi. Bu elektromagnit to`lqinlar yer sirtida elektr tokini hosil qiladi va
energiyaning bir qismi aynan shunga sarflanadi. Ya`ni energiya yer tomonidan
yutiladi. Boz ustiga to`lqin uzunligi qancha qisqa bo`lsa, shuncha ko`p yutiladi
(chastota yuqori bo`lganda).
Bundan tashqari to`lqin energiyasi to`lqinlar fazoning hamma tomoniga
tarqalgani bois kuchsizlanadi. Shunga muvofiq uzatgich qabul qilgichdan
qanchalik uzoq masofada joylashgan bo`lsa, energiya shuncha kichik yuza
birligiga to`g`ri kelib, antennaga shu darajada kam energiya yetib boradi.
Uzun to`lqinli uzatish stansiyalari radioto`lqinlarini bir necha ming kilometr
uzoqlikda ham qabul qilishi mumkin. Bu o`rinda signalning darajasi bir tekista,
sakrashlarsiz kamayib boradi. O`rta to`lqinli stansiyalar ming kilometr chegarasida
eshitiladi. Qisqa to`lqinlarga keladigan bo`lsak, ularning energiyasi uzatgichdan
uzoqlashib borgani sari kamayib ketadi. Dastlabki taraqqiyot bosqichida aloqada
foydalaniladigan radioto`lqinlarning asosan 1 dan 30 kilometrgacha bo`lgan
uzunliklardagilari qo`llanilgan. 100 metrdan qisqa bo`lgan to`lqinlar esa aloqa
uchun umuman yaroqsiz deb hisoblangan.
Biroq qisqa va ultra qisqa to`lqinlarni keyinchalik tadqiq qilish natijasida ular
Yer ustida tarqalayotganda tez so`nishi aniqlandi. Nurlanishi yuqoriga
yo`naltirilganda qisqa to`lqinlar ortga qaytadi.
1902 yildayoq angliyalik matematik Oliver Xevisayd va amerikalik muhandiselektrik Artur Edvin Kennelli qariyib bir vaqtda Yer ustida havoning ionlashgan
qavati – elektromagnit to`lqinlarini qaytaruvchi tabiiy oyna mavjudligini bashorat
qilishgandi. Bu qavat ionosfera deb nomlandi.
Yerning ionosferasi radioto`lqin tarqalish uzunligini to`g`ridan-to`g`ri ko`rish
uzunligidan ham ortiqroq bo`lgan masofaga jo`natish imkonini berish kerak edi.
Bu taxmin 1923 yilda o`z isbotini topdi. Radiochastotali impulslar vertikal tarzda
yuqoriga jo`natilardi va qaytgan signallar qabul qilinardi. Jo`natish va qabul qilish
orasidagi vaqtni o`lchash natijasida qavatlarning balandligi va miqdorini aniqlash
imkoni yuzaga keldi.
|
| |
Ионосфера Қатлами - Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?

|
Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?
|
bet | 7/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaИоносфера Қатлами - ионосфера - атмосферанинг энг юқори қатлами бўлиб, бу сферада зичлик кичик бўлиб, газлар ионлашган, 220 км юқорида температура минус бир неча 1000с га етади. Катта метеоритлар атмосферанинг зичроқ қисмларида 100-160 км баландликда ёниб, ёп-ёруғ бўлиб кўринади, 80-83 км баландликда пат-пат булутлар кўринади, улар сувнинг тўйинган буғи бўлса керак. 80-100 км да ёруғ шафақ қутблари кўринади, 3000 км дан сўнг планеталар аро фазога ўтиб кетади.
Ионосфера тузилиши. Ионосферанинг асосий хусусияти унинг қатламлилигидир. Кундузи одатда қуйидаги ионлашган қатламлар билан фарқланади: 70-80 км баландликда D қатлам, 90-120 км баландликда Е қатлам, 200-250 км баландликда F1 қатлам ва 350-450 км баландликда F2 қатлам F2 қатлам максимал концентрацияга эга. F1 қатлам ўзини асосан кундузи намоён қилади. F2 қатлам энг катта барқарорликка эга. Кундузи тўртта ионлашган қатлам мавжуд бўлади, тунги вақтда эса, D ва F1 қатламлар йўқолади, Е ва F2 қатламларнинг жадаллиги (интенсивлиги) камаяди (3- расм). Бу графиклар йил фаслларига қараб ўзгаради.
ионосфера — бунга атмосферанинг ердан 80 км дан юқори қатлами киради. Бу қатламнинг ионосфера дейилишига сабаб, қуёшдан келаётган ультрабинафша ва бошқа фазовий нурларнинг биргаликдаги кучли таъсиридан бу қатламда мавжуд бўлган сийрак ҳаво зарралари ионларга парчаланган. Ионсфера иккита кичик қатламдан ташкил топган:
термосфера (80 - 1000 км оралиғида) экзосфера (1000 - 3000 км оралиғида)
Umuman olganda ionosfera o’zi nima?
Quyoshdan yuqori energiyali elektromagnit to‘lqinlar kelib Yerdan 70 km
balandlikdagi atmosfera qatlamida neytral gaz zarralari bilan ta’sirlashadi va
ulardan elektronlarni urib chiqaradi, buning natijasida gaz ionlashgan holatga
o‘tadi.
Ionosfera qatlami ham 3 ta qatlamga bo‘lanadi, bular.
F-qatlam (130-1000 km)n~106 e/sm3
E-qatlam (90-120 km) n~105 e/sm3
D-qatlam (60-90 km) n~102 e/sm3
1900-yillarning boshlarida radio uzatishning uzun oraliqlari o‘zaro birlashishi
ochildi. Uzoq masofaga radio aloqalar, atmosferaning ionlashadigan qatlami
hisobidan qaytayotgan ionlar tufayli hosil bo‘ladi. Buning natijasida Yerda radio
aloqalarni uzatish imkoniyati yuzaga keladi.
47.RADIOTO’LQINLAR ASOSAN QANDAY YO’LLAR BILAN TARQALADI?
|
| |
QANDAY SHAROITLARDA RADIOTO’LQINLAR IONOSFERA QATLAMIDAN TO’LALIGICHA QAYTADI?

|
QANDAY SHAROITLARDA RADIOTO’LQINLAR IONOSFERA QATLAMIDAN TO’LALIGICHA QAYTADI?
|
bet | 9/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK Radiotexnika49.QANDAY SHAROITLARDA RADIOTO’LQINLAR IONOSFERA QATLAMIDAN TO’LALIGICHA QAYTADI?
Ionosferadan qaytgan qisqa to`lqinlar ortida yuzlab kilometr “o`lik zona”ni
qoldirib, Yerga qaytadi. Ionosferaga sayohat qilib to`lqin so`nmasdan Yerning
sirtidan aks etib, yana ionosferaga yo`naladi va shu hol bir necha bor takrorlanadi.
Shu tariqa borib-kelgan to`lqin Yer yuzasini bir necha marta aylanib chiqishi
mumkin. To`lqinning qaytish balandligini avvalambor to`lqin uzunligiga bog`liq
ekanligi aniqlangan. To`lqin qanchalik qisqa bo`lsa, u shunchalik yuqori
balandlikdan qaytadi. Shunga muvofiq “o`lik zona” ham shunchalik katta bo`ladi.
Bunday bog`liklik faqatgina spektrning qisqa to`lqinlari (taxminan 25-30 MGs)
uchun o`rinlidir. Bundan ham qisqa to`lqinlar ionosferadan o`tib, kosmik fazoga
yo`naladi. Aks etish nafaqat chastotaga, balki sutkaning vaqtiga ham bog`liq. Bu,
ionosferaning quyosh nurlari bilan ionlashishiga bog`liq bo`lib, tun kirib kelishi
bilan uning qaytarish qabilyati pasayadi. Shuningdek, ionlanish darajasi yil
davomida, yetti yillik davr bo`yicha o`zgaradigan quyosh faolligiga ham bog`liq.
Dekametrli to’lqinlarda radioaloqa(10-100m)
Yer to’lqini tezda so’nib kuchsiz difraksiyalanadi .Yer to’lqini bo’lgan dekametrli to’lqinlar energiyasining isrofi yarim o’tkazuvchan yer yuzasi ustida juda yuqori bo’ladi va u bir necha o’nlab kilometr masofaga so’nadi.
50.QISQA TO’QINLARDA QOTISH VA JIMLIK ZONASI (ЗАМЕРАНИЕ ВА ЗОНА МОЛЧАНИЕ) EFFEKTLARINING HOSIL BO’LISHINI TUSHUNTIRING?
Ionosferadan qaytgan qisqa to`lqinlar ortida yuzlab kilometr “o`lik zona”ni
qoldirib, Yerga qaytadi. Ionosferaga sayohat qilib to`lqin so`nmasdan Yerning
sirtidan aks etib, yana ionosferaga yo`naladi va shu hol bir necha bor takrorlanadi.
Shu tariqa borib-kelgan to`lqin Yer yuzasini bir necha marta aylanib chiqishi
mumkin. To`lqinning qaytish balandligini avvalambor to`lqin uzunligiga bog`liq
ekanligi aniqlangan. To`lqin qanchalik qisqa bo`lsa, u shunchalik yuqori
|
| |
Радиотўлқинлар тарқалишиниг асосий қонунлари қуйидагилардир

|
Радиотўлқинлар тарқалишиниг асосий қонунлари қуйидагилардир
|
bet | 8/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaРадиотўлқинлар тарқалишиниг асосий қонунлари қуйидагилардир:
1 Бир жинсли – изотроп муҳитда тўлқин тўғри чизиқ бўйлаб ва ўзгармас тезлик билан тарқалади: V = const.
2 Ҳар хил диэлектрик дойимийликли муҳитларнинг, биридан иккинчисига радиотўлқин ўтаётганда муҳитлар чегара чизиғида тўлқин аксланиши ва унинг синиши юз беради (1-расм).
4 Радиотўлқинлар дифракция қонунига бўйсунади, яъни тўлқин узунликлари ўлчамига яқин бўлган тўсиқларни айланиб ўтиши мумкин.
5 Радиотўлқинлар тарқалаётганда рефракция қонунига бўйсунади, яъни тўлқин ҳар хил диэлектрик сингдирувчанликка эга бўлган муҳитлардан ўтишида унинг траекторияси эгилиши юз беради.
6 Радиотўлқинлар тарқалаётганда, уларда интерференция юз бериши мумкин, яъни ҳар хил фазали тебранишлар бир-бирига қўшилади.
7 Радиотўлқинлар ионосфера қатламидан сочилиб қисман қайтади, бунда энергияни маълум қисми нурланиш манбаига қайтади – Кабанов эффекти.
48.RADIOTO’LQINLARNING KRITIK CHASTOTASI DEGANDA NIMANI TUSHUNASIZ?
Бу расмда тўлқинлар нур ўтказгичнинг кўндаланг юзаси бўйича θ ─
бурчагини ҳосил қилади ва бундай тўлқин ўзак─қобиғни ажратувчи
чегарадан кўплаб маротаба 2θ бурчак остида қайтади. Тўлқин узунлиги ─ λ,
нур ўтказгичнинг ўзак диаметри ─ d ва θ ─бурчак оралиғида қуйидаги
нисбийлик мавжуд:
сosθ = λ/d
Маълум бир тўлқин узунликда (14.4 в─расм) шундай режим бўлиб,
унда θ = 0º бўлган холда тўлқин нур ўтказгич қобиғи устига тушади ва
перпендикуляр равишда қайтади. Бундай ҳолатда нур ўтказгич ичида
тўлқинларнинг турувчи турғун режими бўлиб унда энергия нур ўтказгич
бўйлаб бутунлай харакатланмайди ва бундай ҳолат критик тўлқин узунлиги
ҳолати ─ λ0=d деб юритилади ва критик частота қуйидагича аниқланади.
f0=с/λ0=с/d
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
|
bet | 7/7 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #152686 |
Bog'liq Yalpi talab va yalpi taklif rag\'batlantirish yo\'llariFoydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
1. Artemov, A. Iqtisodiyotni davlat boshqaruvini modernizatsiya qilish [Matn]// Iqtisodchi. 2014 yil. № 2. 3-14-betlar.
. Bartenev S.A. Iqtisodiy nazariyalar va maktablar (tarix va zamonaviylik). M.: BEK, 2015. 352 b.
3. Belyakova N.V. Inqiroz: inqiroz bosqichida inqirozga qarshi boshqaruvning ayrim masalalari // Sankt-Peterburg davlat agrar universiteti yangiliklari. 24-son, Sankt-Peterburg: Sankt-Peterburg davlat agrar universiteti nashriyoti, 2015 yil.
. Belyakova N.V. Inqirozlar innovatsiyalarga asoslangan iqtisodiyotning rivojlanishiga yordam beradi // Zamonaviy jamiyatda innovatsion iqtisodiyotni rivojlantirishning dolzarb masalalari : Xalqaro ilmiy-amaliy konferentsiya materiallari, Saratov, 2014 yil.
. Belyakova N.V. Qayta aloqa mexanizmi: uning xizmat ko'rsatish korxonasining biznes tsikliga va umuman iqtisodiyotga ta'siri // Huquqiy va iqtisodiy tadqiqotlar jurnali. № 3, Sankt-Peterburg: GIEFFT nashriyoti, 2014 yil.
6. Vladimirov S. Muvozanatli ochiq iqtisodiyotni modellashtirish haqida [Matn]//Jamiyat va iqtisod. 2014 yil. 6-son. 31-48-betlar.
. Golisheva M.O. Real iqtisodiyotni inqirozga qarshi davlat tomonidan tartibga solish. Monografiya. /Golysheva M.O./ LAP Lambert Akademik nashriyoti / Germaniya, 2014. 304 b.
8. Golysheva M.O. Iqtisodiyotning real sektorini inqirozga qarshi davlat tomonidan tartibga solish: xalqaro tajriba. / Golisheva M.O. // Iqtisodiy tizimlarni boshqarish: elektron ilmiy jurnal. Kislovodsk, 2014 yil. 8-son.
. Golish Eva M.O. Inqiroz davrida iqtisodiyotning real sektorini davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash tizimining samaradorligini oshirish yo‘nalishlari. / Golisheva M.O. // Iqtisodiy tizimlarni boshqarish: elektron ilmiy jurnal. Kislovodsk, 2014. No 5.
|
| |
Adabiyotlar - O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni

|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni
|
bet | 3/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturiAdabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
7-mavzu. DNK va RNKning tuzilishi va funksiyasi
Nuklein kislotalarning tuzilishi, nuklein asoslari, nukleozidlar, mononukleotidlar. Minor nukleotidlar, tuzilishi, fizikaviy xossalari, uglevod va fosfat guruxlari bilan reaksiyalari. Adenozintrifosfat to‘qimadagi universal energiya akkumlyatori ekanligi. RNK va DNK larning funksiyalari. Genetik informatsiyani uzatish mexanizmlari. Genetik kod.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
8-mavzu. Nuklein kislotalarning tuzilishini aniqlash uslublari.
RNK va DNK larning birlamchi tuzilishi. Nukleotid tarkibi va chekka guruxlar analizi. Nukleotidlar ketma-ketligini aniqlash usullari. Eritmada va qattiq fazada oligo- va polinukleotidlarni sintez qilish usullari.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
9-mavzu. DNK- va RNK ligazalar.
Gen sintezining namunalari. DNK ni parchalovchi fermentlar. RNK ni parchalovchi fermentlar. DNK va RNK larni parchalovchi fermentlar. Nuklein kislota fragmentlarining ketma ketligini zamonaviy aniqlash usullari.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
10-mavzu. Nuklein kislotalarning fazoviy tuzilishlari
Nuklein kislotalarning konformatsion komponentlari. Nuklein kislotalar konformatsiyasi
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
11-mavzu. Nuklein kislotalar biosintezi
Nuklein kislotalar biosintezining fermentlari. DNK – polimeraza, RNK bog‘langan DNK-polimeraza, DNK bog‘langan RNK-polimeraza. DNK fragmentlarining kimѐviy-fermentativ sintezi.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
|
| |
Jami
  
60 - O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni

|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni
|
bet | 7/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturi
V. Seminar mashg‘ulotlarini tashkil etish bo‘yicha
ko‘rsatma va tavsiyalar
Seminar mashg‘ulotlari uchun tavsiya etiladigan mavzular:
1. Aminokislotalar stereokimyosi, olinish usullari.
2. Peptidlar sintez uslublari.
3. Oqsillarning birlamchi tuzilishini aniqlash usullari.
4. Peptid bog‘ining konfiguratsiyasi.
5. Polinukleotidlarning birlamchi tuzilishini aniqlash usullari.
6. Polisaxaridlarning sanoatda, xalq xo‘jaligida va tibbiyotda qo‘llanishi.
Fan bo‘yicha bilimlarini kengaytirish va chuqurlashtirish, talabalarining ilmiy-tadqiqot ishlariga yo‘naltirish, bilim qobiliyatlarini o‘stirish, ma’ruzada bayon qilingan nazariy bilimlarni mustahkamlash maqsadida o‘tkaziladi. Nazariy o‘tilgan ma’ruza materiallaridan masalalar yechish orqali mustahkamlanadi, dialogic yondashuv, muammoli ta’lim, aqliy hujum orqali talabalarda ko’nikmalar hosil qilish.
Adabiyotlar: А1; А2; A3; Қ9; Қ10; Қ11; Қ12;Қ13.
“Bioorganik kimyo” fani bo‘yicha seminar mashg‘ulotlarining kalendar tematik rejasi
Т/р
|
Seminar mashg‘ulotlarining mavzulari (barcha)
|
soat
|
1
|
Aminokislotalar stereokimyosi, olinish usullari.
|
2
|
2
|
Peptidlar sintez uslublari.
|
2
|
3
|
Oqsillarning birlamchi tuzilishini aniqlash usullari.
|
2
|
4
|
Peptid bog‘ining konfiguratsiyasi.
|
2
|
5
|
Polinukleotidlarning birlamchi tuzilishini aniqlash usullari.
|
2
|
6
|
Polisaxaridlarning sanoatda, xalq xo‘jaligida va tibbiyotda qo‘llanishi.
|
2
|
|
Jami
|
12
|
|
| |
Asosiy adabiyotlar - O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni

|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni
|
bet | 10/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturiAsosiy adabiyotlar
Shohidoyatov H.M., Xo’janiyozov H.O’., Tojimuhamedov H.S. Organik kimyo. T.: Fan va texnologiyalar, 2014. -800 b.
Ахмедов Қ.Н., Йўлдошев Ҳ.Й., Ахмедов Ў.Ч., Юлдашева М.Р. Органик кимё усуллари. Т.: Университет, 2012-2013 йй. 1-қисм. -288 б. 2-қисм. – 232 б.
Реутов О.А., Курц А.Л., Бутин К.П. Органическая химия. М.: Бином, Лаборатория знаний. В 4-х т. 2004-2005 гг.
Артеменко А.И. Органическая химия. М.: Химия, 2002, -848 с.
Робертс Дж., Кассерио М. Основы органической химии. Т.1. -842 с. Т. 2. -888 с. Перевод с англ. под редак. акад. А.Н. Несмеянова. М.: Мир, 1988.
Терней А. Современная органическая химия. В 2-х т. М.: Мир, 1981. Т. 1. –678 с. Т. 2. –651 с.
7. В.В.Племенков. Введение в химию природных соединений. Казань.2001.
8. Н.А. Тюкавкина, Ю.И.Бауков. Биоорганическая химия. 3-е издание. Москва. 2004.
Qo‘shimcha adabiyotlar
9. В.Н.Леонтьев, О. С. Игнатовец Химия биологически активных веществ Электронный курс лекций для студентов специальности 1-48 02 01 «Биотехнология» Минск 2013.
10. Ю.А.Овчинников. Биоорганическая химия. М., 1987.
11. Т.К.Юнусов, С.А.Маулянов. Табиий бирикмаларнинг физикавий тадқиқот усуллари. Ўқув қўлланма. ЎзМУ, 2006.
12. А.Е.Степанков и др. Физиологически активные липиды. М., наука,1991.
“Bioorganik kimyo” fanidan talabalar bilimini reyting tizimi asosida baholash mezoni. (V - semestr)
REYTING ISHLANMASI VA BAHOLASH MEZONLARI
№
|
Nazorat turlari
|
Soni
|
Ball
|
|
|
| |
Jami
  


  


  
120

Jami 120
biorganik kimyo-ishchi dasturi
Dasturning informatsion –uslubiy ta’minoti Dasturdagi mazularni o‘tishda talimning zamonaviy usullaridan keng foydalanib, o‘quv jarayonini yangi pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etish samarali natija beradi. Fan zamonaviy pedagogik texnologiyaning “Aqliy xujum”, “Klaster”, “Bumerang”, “Interfaol” singari usullari orqali hamda slaydlar, multimedia namoyishlari bilan o‘tkaziladi. BAHOLASH MEZONI 1. JORIY BAHOLASH 1.1. Laboratoriya mashg‘ulot topshiriqlarini 1 tasini bajarishga: А) to‘la mustaqil bajargan va amalda qo‘llay oladigan talabaga 5 baho, B) to‘la bajargan lekin izohlashda qiynalgan talabaga bajarilgan ish hajmiga va sifatiga qarab 4 baho V) to‘la bajarmagan talabaga bajarilgan ish hajmiga va sifatiga qarab 3 baho gacha beriladi. II. ORALIQ BAHOLASH 2.1. Oraliq baholash yozma va og’zaki tarzlarda o‘tkazilib, undan 3 ta savolga javob berish so‘raladi. 2 ta oraliqning har bir savoli jamlanib umumiy baho ajratiladi: A) savolning mohiyati to‘liq ochilgan, javob aniq hamda ijodiy fikrlar bo‘lsa 5 baho. B) savolning mohiyati umumiy ochilgan asosiy dalillar to‘g‘ri bayon etilgan bo‘lsa 4 baho. V) savolga umumiy tarzda javob berilgan, ammo ayrim kamchiliklari bo‘lsa 3 baho. III. YAKUNIY BAHOLASH. 1. Yakuniy baholashda talaba 5 ta savolga javob berishi lozim. A ) savolning mohiyati to‘liq ochilgan, mavzu bo‘yicha talabaning tanqidiy nuqtai nazari bayon qilingan bo‘lsa 5 baho. B ) savolning mohiyati to‘liq ochilgan, asosiy dalillar to‘g‘ri bayon qilingan bo‘lsa 4 baho V ) savolga to‘g‘ri javob berilgan, lekin ayrim kamchiliklari bor bo‘lsa – 3 baho. Internet saytlari 14. www.gov.uz - Ўзбекистон Республикаси хукумат портали. 15. www.lex.uz - Ўзбекистон Республикаси Конун хужжатлари маълумотлари миллий базаси. 16. http://www.chemport.ru/?cid=42 17. http://www.netsci.org/Science/Compchem/ 18. http://bookzz.org/ 19. http://lib.mexmat.ru/books/8672/ Download 3,21 Mb.
|
VI. Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar

№
|
Mustaqil ta’lim mavzulari
|
Berilgan topshiriqlar
|
Bajarish muddati
|
Hajmi
soat
|
1
|
Proteomika fanining asoslari.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
1- hafta
|
8
|
2
|
Metabolomika fanining asoslari.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
2- hafta
|
8
|
3
|
Zamonaviy xromatografik uskunalarning turlari
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
3- hafta
|
8
|
4
|
Zamonaviy xromatografik uskunalarning ularning ishlash prinsplari.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
4-hafta
|
8
|
5
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan farmatsevtika sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
5- hafta
|
8
|
6
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan Oziq ovqat xavfsizligi sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
6- hafta
|
8
|
7
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan ikkilamchi mahsulotlarni qayta ishlash sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
7 -hafta
|
8
|
8
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan biotexnologiya sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
8-hafta
|
8
|
9
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan genomika sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
9- hafta
|
8
|
10
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan informatsion texnologiya sohasida foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
10-hafta
|
8
|
11
|
Bioorganik kimyo fanining yutuqlaridan BAD lar ishlab chiqarishda foydalanish.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
11-hafta
|
8
|
12
|
Antibiotiklar va ularning yaratilish tarixi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
12-hafta
|
8
|
13
|
Antibiotiklar va ularning kimyoviy tarkibi
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
13-hafta
|
8
|
14
|
Vitaminlar. Fizik kimyoviy xossasi.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
14-hafta
|
8
|
15
|
Yog’da va suvda eriydigan vitaminlar.
|
Adabiyotlardan konspekt qilish. Individual topshiriqlarni bajarish
|
15-hafta
|
8
|
|
|
T/r
  
Ma’ruza mavzulari

|
T/r
Ma’ruza mavzulari
|
bet | 5/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturiT/r
|
Ma’ruza mavzulari
|
soat
|
1
|
1-mavzu. Hujayra va genomlar
|
2
|
2
|
2-mavzu. Aminokislotalar, kimyoviy xossalari va stereokimyosi.
|
2
|
3
|
3-mavzu. Oqsillar va peptidlarning biologik funksiyasi.
|
2
|
4
|
4-mavzu. Peptidlarning biologik vazifalari.
|
2
|
5
|
5-mavzu. Oqsillarning birlamchi tuzilishini aniqlash.
|
2
|
6
|
6-mavzu. Peptidlarning kimyoviy sintezi.
|
2
|
7
|
7-mavzu. DNK va RNKning tuzilishi va funksiyasi.
|
2
|
8
|
8-mavzu. Nuklein kislotalarning tuzilishini aniqlash uslublari.
|
2
|
9
|
9-mavzu. DNK- va RNK ligazalar.
|
2
|
10
|
10-mavzu. Nuklein kislotalarning fazoviy tuzilishlari.
|
2
|
11
|
11-mavzu. Nuklein kislotalar biosintezi.
|
2
|
12
|
12-mavzu. Replikatsiya, transkripsiya va translyatsiya.
|
2
|
13
|
13-mavzu. Uglevodlarning nomenklaturasi.
|
2
|
14
|
14-mavzu. Oligosaxaridlar.
|
2
|
15
|
15-mavzu. Polisaxaridlar, ta’rifi va nomenklaturasi, Polisaxaridlarning biologik xususiyatlari.
|
2
|
|
Jami
|
30
|
IV. Laboratoriya ishlari bo‘yicha ko‘rsatma va tavsiyalar
Laboratoriya mashg‘ulotlari uchun tavsiya etiladigan mavzular:
Aminokislota va oqsillarga xos sifat reaksiyalari
1. Aminokislotalarning sifat reaksiyalari.
2. Peptidlarning sifat reaksiyalari
Oqsillarni tabiiy manbalardan ajratib olish
3. Tuxumdan albumin ajratib olish.
4. Qon zardobidan immunoglobulin ajratib olish.
5. Sutdan kazein ajratib olish.
6. Qon zardobidan albumin ajratib olish.
7. Oqsillarni tozalash va ajratish, fizik-kimyoviy xossalarini o‘rganish.
Nuklein kislotalarga xos sifat reaksiyalari
8. RNK-larga xos sifat reaksiyalarini o‘tkazish.
9. DNK-larga xos sifat reaksiyalarini o‘tkazish.
Tabiiy manbaalardan RNK va DNK ajratib olish
10. Nuklein kislotalar (RNK) ni tabiiy manbalar (undirilgan mosh, loviya, fasol, no‘xat) dan ajratib olish.
11.Nuklein kislotalarni (DNK)ni tabiiy manba – paxta chigitidan ajratib olish.
12. Nuklein kislotalar tarkibini o‘rganish.
13. RNK-ning ishqoriy gidrolizi va yupqa qatlamli xromatografiya yordamida nukleotid tarkibini aniqlash
14. RNK-ning ishqoriy gidrolizi va yupqa qatlamli xromatografiya yordamida nukleotid tarkibini aniqlash.
|
| |
Kuch transformatorlariga qo‘yiladigan asosiy talablar

|
Kuch transformatorlariga qo‘yiladigan asosiy talablar
|
bet | 2/8 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 376,14 Kb. | | #116113 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uKuch transformatorlariga qo‘yiladigan asosiy talablar. Elektrotexnika sanoatida ishlab chiqarilayotgan kuch transformatorlari ishonchlilik, tejamlilik, chidamlilik va boshqa muhim jihatlari bilan jahon bozorida yuksak raqobatbardosh bo‘lishi zarur. Shu sababli mazkur transformatorlarga quyidagi asosiy talablar qo‘yiladi: a) ishlab chiqarishda va ishlatishda tejamli bo‘lishi; b) ishlatishda ishonchliligi; c) isroflar standartda belgilangan me’yordan oshmasligi; d) parallel ulash shartlarini qanoatlantirishi; e) me’yordan ortiqcha qizib ketmasligi; f) kuchlanishni rostlashga imkon berishi; g) transformatorni ishlatish jarayonida ayrim sabablarga ko‘ra sodir bo‘ladigan qisqa muddatli o‘ta kuchlanishlarga va kam muddatli qisqa tutashuvdagi ancha katta bo‘lgan toklar ta’siriga bardosh berishi zarur.
1.1-rasm. Kuchlanish klassi 35 kV quvvati 10006300 kVA konstruksiyasiga mos keladigan pasaytiruvchi kuch transformatori:
1 – bak; 2 – moy uchun ventil; 3 – zaminlash uchun qistirma; 4 – termosifonli filtr; 5 – radiator; 6 – kuchlanishni rostlovchi qayta ulagichi; 7 – kengaytirgich; 8–moy ko‘rsatkich; 9 – havo quritgich; 10 – chiqaruvchi (saqlovchi) truba; 11 – gaz rеlye; 12 – YuK chulg‘am uchun o‘tish izolatori; 13 – qayta ulagich dastagi; 14 – PK chulg‘amga oid o‘tish izolatori; 15 – transformatorni ko‘tarish uchun ilgich; 16 – PK chulg‘amni o‘tish izolatori bilan bog‘lovchi o‘tkazgich; 17 – magnit o‘tkazgich; 18 – YuK chulg‘amni o‘tish izolatori bilan bog‘lovchi o‘tkazgich; 19 – yuqorigi va pastki yarmo balkalari; 20 – YuK chulg‘am rostlash tarmog‘ining simlari; 21– YuK chulg‘am; 22 – aravacha g‘ildiragi
Elektromagnit induksiya hodisasi transformator nazariyasining asosini tashkil qiladi. Elektromagnit induksiya hodisasi ikki shaklda namoyon bo‘ladi:
1) Faradey ta’rifi. «Vaqt bo‘yicha o‘zgarmas bo‘lgan magnit maydon kuch chiziqlarini biror tezlik bilan kesib o‘tayotgan o‘tkazgichda hosil bo‘lgan EYuK ning qiymati magnit induksiya В ga, o‘tkazgich uzunligi l ga va uning harakat tezligi v ga to‘g‘ri mutanosib bo‘ladi, ya’ni Е Вlv».
|
| |
Tarmoq toki chastotasini o‘zgartirib ishga tushirish

|
Tarmoq toki chastotasini o‘zgartirib ishga tushirish
|
bet | 4/8 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 376,14 Kb. | | #116113 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uTarmoq toki chastotasini o‘zgartirib ishga tushirish. Qisqa tutashgan rotorli asinxron motori sanoat korxonalarida boshqa elektr mashinalariga nisbatan eng ko‘p o‘rnatilgan (85-88%), eng arzon (2 marta), og‘irlik kam (1,5-2 marta), gabarit (tashqi o‘lchamlari) eng kichik (1,5-2 marta), ekspluatatsiyada eng qulay va tuzilishi bo‘yicha eng soddasi hisoblanadi. Ammo, asinxron motorning eng katta kamchiligi, bu (katta quvvatli motorlarni) ishga tushirish va rotor aylanish chastotasini boshqarishning og‘irligidir.
Keyingi yillarda yarim o‘tkazgichli o‘zgartkichlar texnikasi (poluprovodnikovaya preobrazovatelnaya texnika), mikroelektronika, nanoelektronika va kompyuter texnologiyalari fanlarining tezkor va birgalikda rivojlanishi natijasida sanoatda asinxron motor stator chulg‘ami tokining chastotasini o‘zgartirib ishga tushirish - keng qo‘llanishi bashorat qilinayotgan eng progressiv usul hisoblanadi. Bu usulga ko‘ra stator tokining chastotasi va stator magnit maydonining aylanish chastotasi orasidagi bog‘lanish
9.5-rasm. Asinxron motorni chastotali boshqarish struktura sxemasi bunda: CHO’ - chastota o‘zgartkichi; To‘g‘r - to‘g‘rilagich; Inv - invertor; AsMot - asinxron motor; IshchiMex - ishchi mexanizm; D1 va D2 - motorning va ishchi mexanizmning o‘zgaruvchilarini o‘lchash asbobi; TB-1 va TB-2 - teskari bog‘lanish; MP – mikroprotsessor
, (9.4)
hamda bilan rotor aylanish tezligi orasidagi
(9.5)
bog‘lanish asosida quyidagi takliflar kiritiladi. Stator chulg‘amiga uzatilayotgan tokning chastotasini 0 dan gacha ravon oshirib, ni va, nihoyat ni 0 dan gacha o‘zgartiriladi. Buni amalga oshirish uchun yarim o‘tkazgichli chastota o‘zgartkichlari (CHO’) qo‘llaniladi (9.5-rasm).
ChO’lari stator chulg‘ami kuchlanishining ham chastotasini, ham amplitudasini ma’lum qonuniyat asosidagi o‘zgarishini ta’minlaydi. Bunga CHO’larining elementlari – tiristor yoki tranzistorlarni ochib-yopish bilan erishiladi. Elementlarni ochib-yopish uchun signallarni real vaqt rejimida (“on line” rejimi yoki “v rejim realnogo vremeni”), asinxron motorning chiqish qiymatlarini D1 va D2 yordamida o‘lchab, shu onda mikroprotsessorda maxsus kompyuter dasturlarida qayta ishlov berilib, blshqaru singallari vujudga keladi va elementlarga ularni boshqarish signallari sifatida etkaziladi.
Birnecha o‘n yillar avval bunday sxemalar tizimi qimmat va ekspluatatsiyada ishonchliligi juda kichik bo‘lganligi sababli, sanoatda o‘z o‘rnini topaolmadi. Xozirgi kunga kelib, bunday sxemalarni tashkil etuvchi elementlar narxi pasayishi, ishonchliligining ortishi sababli sanoatda o‘z o‘rnini topmoqda.
Bunday ishga tushirishning yana bir afzalligi shundaki, ularni biror qo‘shimcha jihozlarsiz (mikroprotsessorlar dasturiy ta’minoti o‘zgarishi bundan mustasno) asinxron motor rotori tezligini rostlashda muvaffaqiyatli qo‘llash mumkin.
|
| |
Adabiyotlar
  
cos0


   
Asosiy adabiyotlar

|
Adabiyotlar
cos0
Asosiy adabiyotlar
|
bet | 8/8 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 376,14 Kb. | | #116113 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uAdabiyotlar
cos0
Asosiy adabiyotlar
1. Salimov J.S., Pirmatov N.B. Elektr mashinalari.– T.: O’zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashiryoti, 2011. –408 b.
2. Mustafakulova G.N., Toirov O.Z., Bekishev A.E. Elektr mashinalari. Toshkent.: Tafakkur avlodi. 2020. 191 b.
3. Majidov S. Elektr mashinalari va elektr yuritma. - T.: O’qituvchi, 2002. -358 b.
4. Alimxodjayev K.T., Pirmatov N.B., Ziyoxodjayev T.I. Elektr mashinalari.- T.: “Fan va texnologiya”, 2018. -344 b.
5. Alimxodjayev K.T., Pirmatov N.B., Ziyoxodjayev T.I., Mustafakulova G.N. Elektr mashinalari va transformatorlarning ekspluatatsiyasi. - T.: “Fan va texnologiya”, 2019. -240 b.
Qo‘shimcha adabiyotlar
6. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag‘ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisidagi nutqi. –T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 56 b.
7. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza 2016 yil 7 dekabr. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 48 b.
8. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 488 b.
9. O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida. – T.:2017 yil 7 fevral, PF-4947-sonli Farmoni.
10. Pirmatov N.B., Yarmuxamyedova Z.A., Mustafakulova G.N. Elyektr mashinalari fanining transformatorlar qismi bo‘yicha kurs loyihasini bajarishga oid o‘quv-myetodik qo‘llanma. –T.: ToshDTU, 2012 – 117 b.
11. Кацман М.М. Сборник задач по электрическим машинам. Учеб. Пособие для вузов. –Москва.: – Издательский центр «Академия». 2012. –154 с.
12. Mustafakulova G.N., Toshev Sh.E. Elektr mashinalari fanidan laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish uchun metodik ko‘rsatma. –T.: TDTU, 2015. – 45 b.
13. Pirmatov N.B., Zayniyeva O.E. Elektromexanika (Elektr mashinalari) fanidan masalalar to‘plami. O‘quv qo‘llanma. –T.: TDTU, 2004. – 75 b.
Internet saytlar
14. www.Ziyo.net
15. http://dhes.ime.mrsu.ru/studies/tot/tot_lit.htm;
16. http://rbip.bookchamber.ru/description.aspx?product_no=854;
17. http://energy-mgn.nm.ru/progr36.htm
|
| |
Uglevodlar uchun sifat reaksiyalar o‘tkazish

|
Uglevodlar uchun sifat reaksiyalar o‘tkazish
|
bet | 6/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturiUglevodlar uchun sifat reaksiyalar o‘tkazish
15. Monosaxaridlarga xos sifat reaksiyalar.
16. Oligosaxaridlarga xos sifat reaksiyalar
17. Polisaxaridlarga xos sifat reaksiyalar.
Tabiiy manbaalardan uglevodlarni ajratib olish
18. Uglevodlarni quruq mevalar (mayiz, turshak, meva qoqilari) dan ajratib olish va xromatografiya yordamida o‘rganish.
19. Saxarozaning kislotali gidrolizi, saxaroza gidrolizati tarkibini xromatografiya yordamida o‘rganish.
20. Kartoshkadan kraxmal ajratib olish, kraxmalning gidrolizati tarkibini xromatografiya yordamida o‘rganish.
21. Saxaroza va kraxmalning kislotali gidroliz mahsulotlarini YuQX yordamida solishtirib o‘rganish.
Laboratoriya ishlari maqsadi fan va ishlab chiqarish bo‘yicha bilimlarni chuqurlashtirish, talabalarda olingan nazariy ma’lumotlarni amaliyotga tadbiq qilish va tajribada sinab ko‘rishga qiziqish uyg‘otish maqsadida har bir akademik guruhga alohida o‘tiladi. Laboratoriya ishlari bo‘yicha olingan natijalarni qayta ishlash, moddalar va ma’lumotnomalarda keltirilgan fizik kattaliklardan foydalana olish, grafiklar va jadvallar tuzish tartib-qoidalariga ko‘nikmalar hosil qilish maqsad qilib qo‘yildi.
“Bioorganik kimyo” fani bo‘yicha laboratoriya mashg‘ulotlarining kalendar tematik rejasi
T/r
|
Laboratoriya mavzulari (barcha)
|
soat
|
1.
|
Tuxumdan albumin ajratib olish.
|
4
|
2.
|
Qon zardobidan immunoglobulin ajratib olish.
|
4
|
3.
|
Sutdan kazein ajratib olish.
|
4
|
4.
|
Qon zardobidan albumin olish.
|
4
|
5.
|
Oqsillarni tozalash va ajratish.
|
4
|
6
|
Oqsillarni fizik-kimyoviy xossalarini o‘rganish.
|
4
|
7.
|
Nuklein kislotalar (RNK) ni tabiiy manbalar (undirilgan mosh, loviya, fasol, no‘xat) dan ajratib olish.
|
4
|
8.
|
Nuklein kislotalarni (DNK)ni tabiiy manba – paxta chigitidan ajratib olish.
|
4
|
9.
|
Nuklein kislotalar tarkibini o‘rganish.
|
4
|
10.
|
RNK-ning ishqoriy gidrolizi va yupqa qatlamli xromatografiya yordamida nukleotid tarkibini aniqlash
|
4
|
11.
|
RNK-ning ishqoriy gidrolizi va yupqa qatlamli xromatografiya yordamida nukleotid tarkibini aniqlash.
|
4
|
12.
|
Uglevodlarni quruq mevalar (mayiz, turshak, meva qoqilari) dan ajratib olish va xromatografiya yordamida o‘rganish.
|
4
|
13
|
Uglevodlarni quruq mevalar (mayiz, turshak, meva qoqilari) dan ajratib olish va xromatografiya yordamida o‘rganish.
|
4
|
14
|
Saxarozaning kislotali gidrolizi, saxaroza gidrolizati tarkibini xromatografiya yordamida o‘rganish.
|
4
|
15
|
Saxarozaning kislotali gidrolizi, saxaroza gidrolizati tarkibini xromatografiya yordamida o‘rganish.
|
4
|
|
|
|
| |
Adabiyotlar - O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni

|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni
|
bet | 2/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturiAdabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
2-mavzu. Aminokislotalar, kimyoviy xossalari va stereokimyosi.
Aminokislotalar, ularning fizik-kimyoviy xossalari, aminokislotalarni olinish usullari, ularga xos bo‘lgan kimyoviy reaksiyalar va aminokislotalarning stereokimyosi.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
3-mavzu. Oqsillar va peptidlarning biologik funksiyasi.
Oqsillar va peptidlarning sinflanishi va biologik funksiyasi. Oqsillar va peptidlarni ajratib olish va tozalash usullari. Oqsillar va peptidlarni tozalashda qo‘llaniladigan zamonaviy xromatografik va elektroforetik uslublar. Oqsillarning sifat va miqdoriy aminokislota tarkibini aniqlash usullari.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
4-mavzu. Peptidlarning biologik vazifalari.
Neyropeptidlar. Gormon peptidlar. Peptid toksinlar. Peptid antibiotiklar. Immun tizimini muvofiqlashtiruvchi peptidlar. Ta’m va maza beruvchi peptidlar. Gomogen va geterogen peptidlar, dipeptidlar. Chiziqli va xalqali peptidlar. Antibiotik, xinin, toksin, ionofor xususiyatlarga ega bo‘lgan peptidlar. Neyropeptidlar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
5-mavzu. Oqsillarning birlamchi tuzilishini aniqlash
Oqsillarning birlamchi tuzilishini aniqlashda qo‘llaniladigan zamonaviy uslublar. Oqsillar va peptidlarning fazoviy tuzilish darajalari. Peptid bog‘ining tabiati. Oqsillarning yuqori tuzilish darajalarini tadqiq qilish qilishda qo‘llaniladigan usullar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
6-mavzu. Peptidlarning kimyoviy sintezi.
Peptidlarni sintez qilishda qo‘llaniladigan kimyoviy va fermentativ usullar. N- va C-oxirgi aminokislota qoldiqlarini himoyalash usullari. Peptid bog‘ini hosil qilish usullari.
|
| |
-mavzu. Replikatsiya, transkripsiya va translyatsiya

|
-mavzu. Replikatsiya, transkripsiya va translyatsiya
|
bet | 4/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturi12-mavzu. Replikatsiya, transkripsiya va translyatsiya
Translyatsiya. Ribosomalar oqsil sintezining joyi ekanligi. Aminoatsetil t.RNK-sintetazalar. Translyatsiyaning oqsil omillari. Nukleoproteidlarning o‘z-o‘zida yig‘ilishi, tuzilishi va funsiyalari. Reparatsiya, mutatsiya, rekombinatsiya.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
13-mavzu. Uglevodlarning nomenklaturasi
Monosaxaridlar, ta’rifi va nomenklaturasi. Aldozalar, ketozalar. Monosaxaridlarning chiziqli va xalqali ko‘rinishlari. Monosaxaridlarning stereokimyosi va ayrim kimyoviy xossalari.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
14-mavzu. Oligosaxaridlar
Oligosaxaridlar, ta’rifi va nomenklaturasi. Oligosaxaridlarning tuzilishini o‘rganish usullari: kimyoviy, fizik-kimyoviy, enzimatik. O‘simlik oligosaxaridlari – saxaroza. Hayvonlarga mansub oligosaxaridlar, sut oligosaxaridlari.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
15-mavzu. Polisaxaridlar, ta’rifi va nomenklaturasi
Polisaxaridlar, ta’rifi va nomenklaturasi. Polisaxaridlarning tuzilishini o‘rganish usullari: kimyoviy, fizik-kimyoviy, enzimatik. O‘simlik polisaxaridlari: sellyuloza, kraxmal (amiloza, amilopektin). Hayvonlarga mansub polisaxaridlar: glikogen, xitin, glyukozamingliksanlar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
16-mavzu. Polisaxaridlarning biologik xususiyatlari
Polisaxaridlarning biologik xususiyatlari. Glikozid bog‘ini uzuvchi (o-glikozid-gidrolazalar) fermentlar, ularning uglevodlar va glyukokonyugatlar tuzilishini va xususiyatini o‘rganishda ishlatilishi. Lektinlar.
Adabiyotlar: A1; A2; A3; Q4; Q5 Q6; Q7; Q8; Q9 Q10; Q11; Q12; Q13; Q14; Q15; I16; I17 I18; I19.
.“Bioorganik kimyo” fani bo‘yicha ma’ruza mashg‘ulotlarining kalendar tematik rejasi
|
| |
Prokariot organizml - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 12/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узб2. Prokariot organizmlаr. Bakteriyalarning ayrim ko'rinishlari issiq nuqtalarda 80-930 С temperaturagacha yashay oladi. Ko'pchilik bakteriya sporalari qaynatishga ham chidaydi. Ko'pchilik bakteriyalar kuchli sovuqqa ham, qurg'oqchilikka ham chidaydi. Shuning uchun bu guruh organizmlari hamma joyda (havoda, tuproqda, suvda) tarqalgan. Ular ichida kislorodga boy sharoitda yashovchi turlari va kislorodsiz sharoitda yashovchi turlari bor. Bakteriyalar barcha poyas va zonalarda hayot kechiradi. Ular dengiz ostida 4 km chuqurlikda va litosferada neft orasida, shuningdek atmosferada 10 km dan ziyod balandlikda hayot kechiradi. Ularning soni 1m3 havoda o'n minglagan, 1 sm3 daryo suvida yuz minglagan, 1 g tuproqda million hattoki millyardga yetadi.
Bakteriyalar tabiatning moda almashuv jarayonida qatnashadi. Ularning ichida organik modda tuzishni xemoavtotroflar bor. Azot aylanishi, barcha organik va noorganik birikmalarning ko'pchilik bo'limi bakteriyalar ishtirokida o'tadi. Ular tog' parodalarining buzilishida, neft paydo bo'lishida, torf va tas ko'mir paydo bo'lishida, temir, marganets aylanishida va har xil rudalarning paydo bo'lishida qatnashadi. Ayniqsa ularning azot fiksatsiyasida xissasi katta. Ular o'simlik ildizida tuynak shaklsida, ko'pchilik o'simlik yaproqlarida va tuproqda erkin yashaydi. Nitrifikatsiya va denitrifikatsiyada bakteriya ishtirokida kechadi.
Ayrim bakteriyalar hayvonlarning simbiontlari hisoblanadi. Ularning ichaklarida yashaydi. Shuning bilan birga bakteriyalar chirish va achish jarayonida qatnashadi. Bakteriyalar ichida o'simlik, hayvon va odamlarda xavfli kasalliklarni keltirib chiqaradi. Ayrim bakteriyalar va antibiotik sifatida qo'llaniladi.
Ko'k-yashil vodorosllar (tsianofitseyalar va tsianobakteriyalar). Bularning bakteriyalardan farqi fotosintezga qatnashadi. Ayrimlari azotni fiksatsiyalaydi. Ayrim turlari issiq nuqtalarda 840C gacha yashaydi. Shuning bilan bir qatorda ular Antarktida - 840 C temperaturada yashaydi. Quyi temperaturaga chidash, huningdek quyosh radiatsiyasiga chidash bir qator moslashish bilan bog'liq, ulardan hujayra atrofida nam futlarning ishlab chiqarishi. Bu futlyar (qop) ko'k-yashil vodorosllarga qurg'oqchilikka chidashga (tungi va ertalabki namni singdirish natijasida) yordam beradi. Ko'k-yashil vodorosllar tuproqda, tuproq ustida, daraxtlarda, nordon va achchiq suvlarda, qor va muz ustida uchraydi. Ayrim turlari "gullash" ni (suvda) chaqiradi. Ko'pchilik turlari kospolit hisoblanadi. Endi hayvonlar tipini qarab o'tamiz.
|
| |
Prokariotlar yarim podsholigi

|
Prokariotlar yarim podsholigi
|
bet | 11/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбProkariotlar yarim podsholigi:
1. Bakteriyalar bo’limi-3000 tur.
2. Ko’k- yashil vodorosllаr (fikotsian)-2000 tur.
Barcha prokariotlar-5000 tur
Eukariotlar yarim podsholigi:
Hayvonot podsholigi:
1. Soddalilar tipi-25000-30000 tur (70000)
2. Gubkalar-500 ga yaqin tur.
3. Ichak quvishlilar -9000
4. Yaproq qurtlar-15000 (12000)
5. Yumaloq qurtlar, nematodalar-12000.
6. Nemertinlаr-2000
7. Saqıynalı qurtlar-9400-9500
8. Mshankalar-4500 tu’r
9. İyin ayaqlılar-200 tu’r
10. Mollyuskalar-107000 (130000)
11. Bo'g'in oyoqlilar -1500000
12. Pogonoforalar-100 den zıyat
13. Tukli yaproqlar -50
14. Igna terililаr-6000
15. Xordalilar tipi- 41000-46000
Barcha hayvonlar -1724400-1739500
Qo'ziqorinlar podsholigi
1. Slizeviklаr (shilimshiqlar)400-500
2. Haqiqiy qo'ziqorinlar -100000
Barcha qo'ziqorinlar -100400-100500
O’simliklаr podsholigi
1. Pirofitli vodorosllаr-1000-dan ortiq
2. Oltin kabi vodorosllar -400
3. Diatom vodorosllаr -20000
4. Sariq yashil vodorosllаr -400
5. Kulrang vodorosllаr -1500
6. Qizil vodorosllаr -4000
7. Evglena vodorosllаr-900-1000
8. Yashil vodorosllаr-5700
9. Xara vodorosllаr-200-300
10. Lishayniklаr-26000
11. Moxlar-25000-35000
12. Plaunlar -970
13. Psilot kabilar -4
14. Paporotniklаr-10000
15. Xvoshlar-30-35
16. Ochiq urug'lilar - 600
17. Yopiq urug'liliar -250000
Barcha o'simliklar - 346700-356900, shulardan quyi darajali -60100-60300 tur, yuqori darajali 286600-296600
1. Xujayrasiz organizmlar viruslar, avval aytganimizdek parazit bo'lib hisoblanadi. Ular ichida ko'pchiligi odam va hayvonlarda kasallik tarqatadi. Bakteriya viruslari (faglar) kasallik tarqatuvchi bakteriyalarga qarshi qo'llaniladi.
|
| |