nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ANNning ayrim muammolari - 1 Sun'iy neyron tarmoqlarga kirish ning rivojlanish tarixidoirasida yechilgan masalalar

|
1 Sun'iy neyron tarmoqlarga kirish ning rivojlanish tarixidoirasida yechilgan masalalar
|
bet | 6/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 330,62 Kb. | | #256436 |
Bog'liq 1 Sun\'iy neyron tarmoqlarga kirish ning rivojlanish tarixidoiras1.6 ANNning ayrim muammolari
Neyron tarmoqlarning asosiy muammolaridan biri bu juda katta hajmdagi ma'lumotlarga bo'lgan ehtiyojdir. Bir necha yil oldin, tasvirlardagi naqshlarni odamlarga qaraganda yaxshiroq taniy oladigan algoritmlar namoyish etildi. Insondan o'zib ketish uchun tarmoqlar 1,2 milliondan ortiq tasvirni o'rganishi kerak edi, bola esa bitta fotosuratni ko'rgandan so'ng yangi ob'ekt yoki hayvonni aniqlashni o'rganishi mumkin. Deyarli har qanday naqshni aniqlash vazifasi uchun sun'iy neyron tarmoqlar odamlarga qaraganda yuz minglab marta ko'proq ma'lumotga muhtoj.
Yana bir muammo shundaki, neyron tarmoqlar ko'p vazifalarni bajarish uchun mos emas. Zamonaviy algoritmlar faqat bitta muammoni hal qilish uchun mo'ljallangan. ANN-larni itlarni tanib olishni yoki musiqa yaratishni o'rgatish mumkin. Ammo hozirda bu ikkala vazifani bajara oladigan tarmoqlar mavjud emas. Qatlamlarning qat'iy soniga ega neyron tarmoqni ko'rib chiqsak va
har bir qatlamdagi neyronlar, keyin, masalan, o'qitilgan tasvirlarning doimiy o'sishi bilan, ertami-kechmi neyron tarmoq endi qayta ishlana olmaydi. Yoki yuzlarni tanib olishga o'rgatilgan neyron tarmoq mushuklarni tanib olishga o'rgatilgan bo'lsa, u yangi ma'lumotlar uchun xotirani bo'shatish uchun yuzlarni unutishni boshlaydi [5].
2016 yilda tajriba o'tkazildi. Tadqiqotchilar topshiriqni bajarish uchun neyron tarmoq tasvirning qaysi qismiga “qarashini” aniqlashni istashdi. Ular neyron tarmoqqa yotoqxona suratini ko‘rsatishdi va undan “Derazalarda nima osilgan?” deb so‘rashdi. INS derazalarga qarash o'rniga, polga, keyin esa to'shakka qaray boshladi, shundan xulosaga keldiki, derazada pardalar osilgan. Gap shundaki, ular qanday ishlashini tushunish uchun neyron tarmoqlarga "chuqur" qarash mumkin emas.
Bundan tashqari, neyron tarmoqlarning muammolaridan biri uning to'g'ri dizaynidir, masalan, berilgan vazifa uchun qancha qatlam kerakligi, har bir qatlamda nechta elementni tanlash kerakligi, tarmoq ma'lumotlarga qanday munosabatda bo'lishi noma'lum. o'quv majmuasiga kiritilmagan (tarmoqning umumlashtirish qobiliyati nima) va tarmoqni umumlashtirish uchun qanday o'quv namunasi hajmi kerak. Ko'pincha, bu parametrlar sinov va xato orqali aniqlanadi. Mavjud nazariy natijalar ushbu parametrlar qanday bo'lishi kerakligi haqida faqat zaif fikr beradi [5].
|
| |
Termiz davlat universiteti magistranti Annotatsiya Yusupov Akmal 156-160

Suniy neyron to’rlari yordamida prognozlash Yusupov Akmal Norxidir o’g’li
Termiz davlat universiteti magistranti
Annotatsiya: Mazkur maqolada sun'iy neyron tarmoqlarni o'rganishda olib borilgan izlanishlar haqidagi ma'lumotlar berilgan. Shuningdek, sun'iy neyron tarmoqni o'qitish usullari va o'qitish algoritmlari yoritilgan.
Kalit so'zlar: neyron tarmoq, sun'iy neyron tarmoqlar, sun'iy intelekt, perseptron, genetik algoritmlar, initsializatsiya, MADALINE, algoritm, neyrofiziologik, deterministik usul, biologik neyronlar, formal neyronlar.
ADABIYOTLAR TAHLILI
Neyron tarmoqlar va sun'iy aqlni o'rganish doirasida juda ham ko'plab, olimlar, tadqiqotchilar hamda muhandislar keng ko'lamli ishlar olib borganlar. Jumladan, neyrotarmoqlarni o'rganishdagi birinchi qadam 1943-yilda neyrofiziolog Uorren Makkalok va matematik Uolter Pittsning sun'iy neyronlar, shuningdek, elektr zanjirlari yordamida neyron tarmoq modelini amalga oshirish haqidagi maqolasini chop etganida qo'yildi.
1949-yilda D.Xebb miyadagi neyronlarning bog'lanish hususiyatlari va ularning o'zaro ta'siri to'g'risida fikrlarini bildirdi, shuningdek, neyron tarmoqni o'rgatish qoidalarini ham taklif qildi.
156
Amalga oshirish algoritmining tavsifi

3.3 Amalga oshirish algoritmining tavsifi
Har qanday tasvir ikki o'lchovli massiv sifatida ko'rsatilishi mumkin, uning indekslari tasvir piksellarining koordinatalari va ularning qiymatlari 0-255 oralig'ida 3 ta elementdan iborat ( R , G , B ) massivdir. . Shunday qilib, tasvirning har bir nuqtasi uning rangini aniqlaydigan uchta raqamga noyob tarzda mos keladi.
Kelajakda Keras kutubxonasidan foydalanib, Sequential konvolyutsion neyron tarmog'i modelini yaratish rejalashtirilgan, bu model labelimg dasturida yaratilgan o'quv namunasi bo'yicha o'qitiladi , bu tasvirdagi ob'ektlarni tanlash ishini soddalashtiradi. Neyron tarmog'ini o'qitgandan so'ng, OpenCV kutubxonasi (kompyuterni ko'rish kutubxonasi) yordamida tasvir ma'lumotlari o'zgartiriladi va kompyuterning operativ xotirasiga yuklanadi. Tasvirlar belgilangan ob'ektlarni tanlaydigan o'qitilgan neyron tarmog'ining kirishiga uzatiladi. Ushbu ob'ektlar massivda saqlanadi, ularning har bir elementi mos ravishda x va y , balandlik va kenglik h va w pozitsiyasiga ega bo'ladi . Ikkinchi rasmning ma'lumotlarini massivga xuddi shunday joylashtirish orqali ob'ektning barcha pozitsiyalari birinchi rasmning pozitsiyalari bilan taqqoslanadi va ularning sinfi ham hisobga olinadi. Agar birinchi va ikkinchi tasvirlardagi ob'ektlarning o'rnini elementlar bilan taqqoslaganda, quyidagi shart bajariladi:
Bu erda x 2, y 2 - birinchi rasmdagi ob'ektning koordinatalari, x 1, y 1 - ikkinchi rasmdagi bir xil ob'ektning koordinatalari, E - ob'ektning maksimal og'ishi, bu ob'ektning koordinatalarini anglatadi. ko'chirilgan.
XULOSA
Kurs ishi neyron tarmoqlarning nazariy asoslarini o'rganib chiqdi. ANNni o'qitish bo'yicha takroriy urinishlardan so'ng, ushbu vazifani amalga oshirish uchun python uchun Keras kutubxonasidan foydalanishga qaror qilindi , bu sizga imkon qadar tez va osonlik bilan har xil turdagi va arxitekturadagi neyron tarmoqlarni yaratishga imkon beradi.
Neyron tarmoqlar sun'iy intellekt sohasida yetakchi o'rinni egallaydi. Ularning yordami bilan ko'plab muammolarni algoritmlarni tuzmasdan hal qilish mumkin. Ammo neyron tarmoqlar taxminan biologik tarmoqlar kabi ishlashi uchun ular juda uzoq evolyutsiya jarayonidan o'tishi kerak. Faqat falsafa va insonning aqliy faoliyatiga qiziqish uchun men ushbu mavzuni tanladim, kelajakda o'z hissamni qo'shishga harakat qilaman.
|
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

О„ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA О„RTA MAXSUS TA‟LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI
N.Q. YО„LDOSHEV, D.T. YUSUPOVA
TIZIMLI MENEJMENT
NAZARIYASI
TOSHKENT – «IQTISODIYOT» – 2019
Yо„ldoshev N.Q., Yusupova D.T. Tizimli menejment. Darslik. -T.: «IQTISODIYOT»,
2019.
- 359 b.
Darslikda ―Tizimli menejment nazariyasi‖ fanining maqsadi va vazifalari, tamoyillari,
usullari yoritilgan. Menejment tizimining asosiy unsurlari, xususan menejmentni tashkil etish,
funksional menejment, maqsadli menejment, personal menejmenti, tadbirkorlik komponentasining
personal menejmentidagi о‗rni, tadbirkorlik komponentasiiing rivojlanishi, personal faoliyatini
optimallashtirish uchun uning tadbirkorlik kо‗nikmalarini shakllantirish, menejmentning
samaradorligi, mehnat jarayoni va menejmentning globallashuvi masalalari kshrib chiqilgan.
Darslik
universitetlar, institutlarlarning ―Menejment‖ mutaxassisligi bо‗yicha talim
olayotgan magistrlar, talabalar, ilmiy tadqiqotchilar uchun mо‗ljallangan.
В учебнике освещены цель и задачи, принципы, методы курса «Теория системного
менеджмента». Рассмотрены основные элементы системного менеджмента, такие как
организация
менеджмента,
функциональный
менеджмент,
целевой
менеджмент,
менеджмент персонала, роль предпринимательской компоненты в менеджменте персонала,
развитие предпринимательской компоненты, формирование предпринимательских навыков в
оптимизации деятельности персонала, эффективности менеджмента, процесса труда и
вопросы глобализации менеджмента .
Учебник назначен магистрам, студентам, научным сотрудникам университетов и
институтов, обучающихся по специальности «Менеджмент».
The textbook covers the purpose and objectives, principles, methods of the course "Theory
of system management". The basic elements of system management, such as management
organization, functional management, target management, personnel management, the role of
entrepreneurial components in personnel management, the development of entrepreneurial
components, the formation of entrepreneurial skills in the optimization of personnel, management
efficiency, labor process and the globalization of management .
The textbook is assigned to masters, students, researchers of universities and institutes
studying in the specialty «Management».
Taqrizchilar: TMI, ―Menejment va marketing‖ kafedrasi professori, i.f.d. F.H.Nazarova
TTYeSI, ―Korporativ boshqaruv‖ kafedrasi mudiri, i.f.n. dots. S.N.Yuldashev
TDIU, ―Korporativ boshqaruv‖ kafedrasi mudiri, i.f.n. dots. M.G.Umarxodayeva
|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov

O„ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O„RTA
MAXSUS TA‟LIM VAZIRLIGI
A.A. SAFOEV, E.A.NORMATOV, I.YA.RAJABOV.
TARMOQ MASHINASOZLIGI
TEXNOLOGIYASI
(Darslik)
5A320310-«To„qimachilik va yengil sanoati mashinalari hamda apparatlari»
magistratura mutaxassisligi talabalari
uchun tavsiya etilgan
Toshkent-2017
2
ANNOTATSIYA
Darslik 5A320310-«To„qimachilik va yengil sanoati mashinalari hamda
apparatlari» mutaxassisligini “Tarmoq mashinasozligi texnologiyasi” fani o„quv
dasturi asosida tayyorlangan. Darslikda mashinasozlik texnologiyasini asosiy
tushunchalari, asoslash masalalari, ishlov berish va yig„ish
aniqligi, yuza sifati hamda
detallarga mexanik ishlov berish va yig„ishni texnologik jarayonlarini loyihalash
tamoyillari keltirilgan.
Maxsus masalalarni yoritishda turli-tuman to„qimachilik mashinalarini ishlab
chiqarishni ko„rib
chiqish vazifasi quyilmagan, chunki texnologik jarayonlar
mazmuni detallarini tuzilish xususiyatlariga ko„ra emas, balki ishlab chiqarish hajmi
bilan begilanadi. Yuqori unumdorli yigiruv va to„quv ishlab chiqarishlari,
trikotaj
mashinalarini tasnifli detallarini tayyorlash texnologiyalari ko„rib chiqilgan.
Bunda texnologik masalalar majmuaviy ko„rib chiqilgan, jumladan tayyorlov
jarayonlari, mexanik ishlov berish,
termik ishlov berish, yig„ish va texnologik
nazorat.
АННОТАЦИЯ
Учебник подготовлен на основе учебной программи дисциплины
«Технология текстильного машиностроения», которая входит в состав
дисциплин специальности 5А320310-«Машины и
аппараты текстильной и
легкой промышленности».В учебнике изложены основные понятия и
положения технологии машиностроения, освещены вопросы базирования,
точности
обработки и сборки, качества поверхности, а также приведены
принципы проектирования технологических процессов механической
обработки деталей и сборки машин. При изложении специальных
вопросов не
ставилась задача рассмотрения всего многообразия производства текстильных
машин, так как содержание технологических процессов связано не столько с
конструктивными разновидностями деталей, сколько с объемом выпуска
продукции. Рассмотрена технология изготовления характерных деталей
высокопроизводительных машин прядильного и
ткацкого производства,
трикотажных машин.
2. Ганджумян Р. А.. Kaлинин А. Г., Сердюк Н. И. Расчеты в бурении. (Справочное пособие)M.: Рггру, 2007. 668 с

|
2. Ганджумян Р. А.. Kaлинин А. Г., Сердюк Н. И. Расчеты в бурении. (Справочное пособие)M.: Рггру, 2007. 668 с
|
Sana | 21.09.2024 | Hajmi | 15,31 Kb. | | #271906 | Turi | Учебник |
Bog'liq burg\'ilash adabiyotlar
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.Kaлинин А.Г. и др. Разведочное бурение. Учебник для ВУЗов -M.: Недра, 2000.-748 с
2. Ганджумян Р.А., . Kaлинин А.Г., Сердюк Н.И. Расчеты в бурении. (Справочное пособие)M.: РГГРУ, 2007.-668 с.
3. Raximov M.I. Burgilash fanidan ma‟ruzalar matni.– Toshkent:ToshDTU,2010.-68 b.
4. Кудайкулов С.К. Бурение скважин в сложных условиях снарядами со съемнимы керноприемниками (ССК).- Алматы: КАЗНТУ, 2010.- 248 с. 5.Dumarevskiy L.A., Raximov M. Yuvish suyukliklari va tompanaj materiallari. Ma‟ruzalar matni. –Toshkent: ToshDTU, 2012. -72 b.
6. Raximov M., Yo„ldoshev SH. “Quduqlarni burg„ilash” o„quv qo„llanmasi. Mineral resurslar ilmiy tadqiqot instituti DQ. Kadrlar tayyorlash markazi- .Toshkent. 2015. -139 b.
7. Raximov M., Tursunov J.A.”Burg„ilash dastgohlarining tuzilishi va burg„ilash texnologiyasi” o„quv qo„llanmasi. Toshkent davlat texnika universiteti .Toshkent. 2016 .-170 b.@
|
| |
"Orlan-10" uchuvchisiz uchish apparatining taktik-texnik ko‘rsatgichlari bo‘yicha

2
“Orlan-10” uchuvchisiz uchish apparatining
taktik-texnik ko‘rsatgichlari bo‘yicha
O‘QUV QO‘LLANMA
3
1. UUA to‘g‘risida asosiy ma’lumotlar
1.1. “Orlan-10” UUAning asosiy geometrik ma’lumotlari.
Apparatning uzunligi……………………………………………………….
1960 mm
Qanotlar kengligi………………………………………………………..
3200 mm
Apparat balandligi………………………………………………………
460 mm
1960 mm
3200 mm
460
mm
1-rasm. –UUAning umumiy ko‘rinishi
4
1.2. UUA to‘g‘risida umumiy ma’lumotlar
Majmua tarkibida bo‘lgan Orlan-10E uchuvchisiz uchish apparati (UUA)
jangovar harakatlar va maxsus operatsiyalarga tayyorgarlik ko‘rilishini
hamda
o‘tkazilishini ta’minlash maqsadida havo razvedkasini olib borish uchun
mo‘ljallangan.
“Orlan-10E” UUA modifikatsiyasiga belgilangan
vazifalar turiga qarab,
ushbu vazifani bajarish uchun mo‘ljallangan u yoki bu turdagi foydali yuklama
qo‘yilishi mumkin.
Majmua tarkibidagi UUAga xizmat ko‘rsatadigan hisob uch kishidan iborat:
apparat (UUA)
boshqaruv operatori, foydali yuklama operatori va uchirish
pozitsiyasi texnigi (UPT).
Ushuvchisiz uchish apparati o‘zida erkin ko‘tarib
turuvchi qanotlar yuzasi
hamda kuch qurilmasi sifatida ishlovchi, fyuzelyajning
old qismida joylashgan
porshenli, bir silindrli, to‘rt taktli, benzinli va havo bilan sovutiladigan ikki parrakli
ichki yonuv dvigatelini namoyon etadi.
Berilgan marshrut bo‘yicha UUAni boshqarish avtomatik boshqaruv tizimi
(ABT) va yerdagi masofadan boshqaruv punkti (YeMBP)ning
maxsus dasturiy
ta’minoti (MDT) yordamida amalga oshiriladi. Parvoz mobaynida UUA boshqaruv
operatori yerdagi masofadan boshqaruv punkti (YeMBP) va UUA o‘rtasida radio
aloqa mavjud bo‘lgan hollarda maxsus dasturiy ta’minot (MDT)
yordamida
UUAning harakat yo‘nalinini to‘g‘rilagan holda parvoz vazifalarini o‘zgartirish,
real vaqt mobaynida foydali yuklama ish rejimini o‘zgartirish imkoniyatiga ega.
UUAni uchirish tayyorlangan va tayyorlanmagan uchish maydonidan
uchirish qurilmasidan foydalangan holda amalga oshiriladi.
Neyron tarmog'ining dasturiy ta'minoti

3 Neyron tarmog'ining dasturiy ta'minoti
3.1 Muammo bayoni
Ikkita rasm berilgan. Neyron tarmog'idan foydalanib, birinchi tasvirdagi odamlarning qo'llari va yuzlarini tanib olish, ikkinchi rasmdagi odamlarning qo'llari va yuzlarini tanib olish va tan olingan ob'ektlarning pozitsiyalarida o'zgarishlar yuz berganligini aniqlash kerak. birinchi rasm ikkinchi rasmdagi pozitsiyalar bilan mos ravishda ma'lum miqdorda. Agar pozitsiya o'zgargan bo'lsa, bu haqda dasturga xabar bering.
Ushbu vazifani belgilangan ob'ektlarning harakat detektori sifatida ko'rib chiqish mumkin va uni kameralardan suratga olish va ikkita ketma-ket kadrlarni solishtirish orqali yanada yaxshilash mumkin.
3.2 Rivojlanish muhitini tanlash
Tensorflow dan foydalanish rejalashtirilgan edi ob'ekt aniqlash API . Uning ishlashi uchun oldindan o'rgatilgan tarmoqlardan tanib olish tezligi va aniqligi jihatidan eng mosini tanlash kerak. Bundan tashqari, avval har bir tan olingan ob'ektning joylashuvi bilan kiritilgan tasvirlar yorliqlarini o'z ichiga olgan ma'lumotlar to'plamini yaratishingiz kerak. Ma'lumotlar to'plamini yaratish uchun biz labelimg dasturidan foydalandik , uning yordamida xml fayllari tasvirdagi odamlarning qo'llari va yuzlari belgilari bilan yaratilgan. Shundan so'ng, bu fayllar python skripti yordamida Tensorflow tomonidan ishlatiladigan yozib olish fayllariga aylantirildi ob'ekt aniqlash API . Tanlash uchun ushbu dastur turli xil neyron tarmoqlarning keng doirasini taqdim etadi
arxitektura. Misol sifatida, " ssd_mobilenet_v2_coco " deb nomlangan konvolyutsion tarmoq ishlatilgan. Bu tezlik bo'yicha mavjud bo'lgan eng tezkor, ammo ob'ektni tanib olishda eng noaniq. Ko'pgina hollarda, u mobil telefon kameralarida real vaqt rejimida ob'ektni aniqlash uchun ishlatiladi. Ushbu tarmoq uni o'rnatish uchun konfiguratsiya fayli bilan birga keladi, unda siz o'rganish tezligi, neyronlarni faollashtirish funktsiyalari va neyron tarmoqni o'qitish usuli kabi parametrlarni belgilashingiz mumkin. Konfiguratsiyadan so'ng, o'quv jarayoni labelimg yordamida oldindan tayyorlangan ma'lumotlardan foydalangan holda buyruq qatori orqali ishga tushirildi . O'qitish uchun barcha parametrlar kompyuter resurslari sarfini minimallashtirish uchun o'rnatilganligiga qaramay, hisob-kitoblar yordamida neyron tarmoqni o'qitish jarayoni uzoq vaqt talab qilishi mumkin. Neyron tarmog'ini o'rgatishning har bir bosqichi o'rtacha 60 soniya vaqtni oladi. Neyron tarmog'ining normal ishlashi uchun taxminan 330 soat davom etadigan taxminan 20 000 qadam kerak edi, shuning uchun ushbu amalga oshirish usuli vazifa uchun mos emas edi.
Dasturni yaratish uchun Python uchun Keras ramkasi qo'llaniladi , bu sizga neyron tarmoq yaratish va uzoq o'quv davri bilan bog'liq muammolardan qochish imkonini beradi.
|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar

|
Toshkent viloyati chirchiq davlat pedagogika instituti flash texnologiyalar
|
bet | 1/24 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 13,07 Mb. | | #141892 | Turi | Учебник |
Bog'liq Adobe Flash o\'quv qo\'llanma 04.06.2022
Xurramov A.J. Xasanova S.H. Boymurodov A.X. Montusiewicz J.T.
О‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA О‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT VILOYATI
CHIRCHIQ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
FLASH TEXNOLOGIYALAR
О‘quv qо‘llanma
CHIRCHIQ-2022
Xurramom S.H.Xasanova, Boymurodov A.X. Montusiewicz J.T. Flash texnologiyalar
Ўқув қўлланма –Т.: Университет, 2022 й. 81-б.
УЎK
KБK
А 45
Ushbu uslubiy ko’rsatma "Adobe Flash dasturi yordamida o`quv multimedia ilovalarini yaratish texnologiyalari" fanidan amaliy ishlarni bajarish bo’yicha ishlab chiqilgan. Adobe Flash dasturi imkoniyatlari, animatsiya tushunchasi, tarixi, animatsiya yaratish usullari, texnologiyalari, bosqichlari, obyektlarni avtomatik harakatlantirish, grafik obyektlar bilan ishlash, matnlar bilan ishlash, animatsion qatlamlar bilan ishlash, harakatlantiruvchi tugmalar bilan ishlash, tovush va video ma’lumotlar bilan ishlash, Action Scritp dasturlash tili yordamida multimediali ilovalar yaratish bo'yicha ko'rsatmalar kiritilgan.
О‘quv qо‘llanma oliy ta’lim muassasalarining matematika va informatika talabalari va professor - о‘qituvchilari uchun mо‘ljallangan.
Учебник содержит основные предназначено для практической работы по теме «Технологии создания обучающих мультимедийных приложений с использованием Adobe Flash». Возможности программы Adobe Flash, концепция анимации, история, методы создания анимации, технологии, этапы, автоматическое перемещение объектов, работа с графическими объектами, работа с текстами, работа с анимированными слоями, работа с движущимися кнопками, работа с аудио- и видеоданными, Инструкции для создания мультимедийных приложений с использованием языка программирования Action Scritp.
Учебник предназначен для студентов и преподавателей кафедры математики и информатики высших учебных заведений.
Taqrizchilar: f.f.d. (PhD) S.A. Panjiyev
i.f.n. v.v.b. dots. B.Sultonov
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Чирчиқ давлат педагогика институти кенгашининг 2022 йил __ __________ _____ - сонли қарорига асосан 60110600 – Математика ва информатика таълим йўналишлари бўйича таҳсил олаётган талабалар ва профессор ўқитувчилари учун ўқув қўлланма сифатида нашр қилишга тавсия этилган.
|
| |
Вазирлиги

|
Вазирлиги
|
bet | 1/81 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 101,09 Mb. | | #250860 | Turi | Учебник |
Bog'liq Тех.компл.-дарслик (3)
X.M.Sadullayev
QURILISH MATERIALLARI SANOATI TEXNOLOGIK KOMPLEKSLARI
Farg‘ona– 2023
U D K 66.02
T a q r i z ch i l a r – t.f.d., prof. R.J. Tojiyev, «Quvasoysement» AJ bo‘lim boshlig‘i T. Shamsiddinov
Sadullayev X.M.
Qurilish materiallari sanoati texnologik komplekslari. Oliy o‘quv yurtlari 60720700-«Texnologik mashinalar va jihozlar (tarmoqlar bo‘yicha) bakalavriat ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun darslik. Farg‘ona – 2023, _____ bet.
Darslikda qurilish materiallari sanoati turli tarmoqlari korxonalaridagi xom-ashyoni kimyoviy va mexanik yo‘l bilan tayyor mahsulotga aylantirishda qo‘llaniladigan mashina va texnologik komplekslarning tuzilmalari, ularning ishlash, hisoblash va loyihalash asoslari keltirilgan.
Садуллаев Х.М.
Технологические комплексы в промышленности строительных материалов. Учебник для студентов высших учебных заведений, обучающихся по направлению бакалавриата 60720700-«Технологические машины и оборудования (по отраслям)». Фергана – 2023. – _____ стр
В учебнике представлены конструкции, основы работы, расчёта и конструирования машин и технологических комплексов, используемых в различных отраслях промышленности строительных материалов в основном путём химической и механической переработки сырья.
|
| |
Shaharlar rivojlanishining bashorati

|
Shaharlar rivojlanishining bashorati
|
bet | 171/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblari75. Shaharlar rivojlanishining bashorati
Zamonaviy sharoitda shahar iqtisodiyotini kompleks rivojlantirish muammosi bir qator sabablarga ko'ra yangi mazmun kasb etmoqda, ular orasida aniq ishlab chiqilgan dasturiy vazifani (2000 yilgacha har bir sovet oilasini alohida kvartira yoki uy bilan ta'minlash) ta'kidlash kerak. ), butun iqtisodiyotni ijtimoiy yoʻnaltirish toʻgʻrisida qabul qilingan qaror va maʼmuriy-hududiy birliklarga iqtisodiy mustaqillik berish, ularning xoʻjalik faoliyati koʻlamini kengaytirish, shuningdek, korxonalar va mahalliy davlat hokimiyati organlari oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlar mexanizmini oʻzgartirish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlari majmui. .
Shaharlar va tumanlarni kompleks rivojlantirish muammosini hal qilish iqtisodiy-matematik modellar va ularning tizimlari hisoblangan rejalashtirish va prognozlash vositalarini yanada takomillashtirishni taqozo etadi. Ushbu sohada to'plangan tajriba bizga modelda hisobga olingan omillar doirasini sezilarli darajada kengaytirish imkonini beradi. Xususan, shahar tashkil etuvchi sanoat tarmoqlarining rivojlanishini batafsil tavsiflash va shu orqali ularning sifat xususiyatlarini hisobga olgan holda mehnat resurslariga bo'lgan ehtiyoj dinamikasini aniqroq aniqlash mumkin. Modelga qo'shimcha shartlar va o'zgaruvchilarning kiritilishi tufayli shaharda asosiy fondlarning qarishi va yangilanishi jarayoni tasvirlangan, demografik jarayonlar ham adekvatroq aks ettirilgan.
Kengaytirilgan muammoni hal qilish natijalari turli xil boshqaruv qarorlarini qabul qilishda ko'plab omillar va shartlarning umumiy ta'sirini aniqlashga imkon beradi va shu bilan ularni qabul qilishga yanada oqilona yondashadi. Hatto uy-joy kabi aniq muammoni hal qilish ham muammoning o'zini tuzilishini, uy-joyga bo'lgan ehtiyojni baholash usullarini takomillashtirishni, resurslar bilan ta'minlash imkoniyatlarini aniqlashni va muqobil echimlarni tanlashni talab qiladi.
Shaharlar va shahar tumanlarining o‘zini o‘zi boshqarish organlarining rivojlanishi bilan prognoz hisob-kitoblarning ahamiyati ortib bormoqda, ularning natijalari xalq deputatlari shahar va tuman Kengashlari tomonidan qarorlar ishlab chiqish va qabul qilish uchun asos bo‘lib xizmat qilmoqda. Ushbu shaharlarni o'z ichiga olgan hududiy-ma'muriy tuzilmalarning xalq deputatlari Kengashlari uchun shaharlarni rivojlantirish prognozlari muhim ahamiyatga ega: Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi, hududlar, viloyatlar va ayrim hollarda ikki yoki undan ortiq ma'muriy tumanlar. o'z hududidagi shaharlar. Alohida shaharlar va umuman tizimni rivojlantirishning mumkin bo'lgan variantlari samaradorligini faqat aholi punktlari o'rtasidagi mavjud bog'lanishlar va kelajakda bu aloqalarning dinamikasini hisobga olgan holda taqqoslash natijasida tahlil qilish va asoslash mumkin. Shaharlarni rivojlantirish istiqbollarini har tomonlama o'rganish zaruratining batafsil asoslanishi ushbu to'plamni ochadigan V. I. Klistorinning maqolasida keltirilgan.
|
| |
Shimoliy Muz okeani - Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari

|
Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari
|
bet | 7/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblariShimoliy Muz okeani
Asosiy xususiyatlari. Okeanlarning eng kichigi, shimoliy qutb atrofida joylashgan, dengizlari okean maydonining yarmini egallaydi, shelf egallagan maydoniga ko‘ra birinchi o‘rinda, eng sayoz, ko‘p yillik muzlar qoplangan yagona okean, eng sovuq, iqlim va tabiat mintaqalari eng kam, qo‘yho‘kiz, oq ayiqlar yashaydi, eng yirik oroli bor, uzoq qutb tunlari va kunlari bo‘ladi.
Geografik o'rni. Okean shimoliy qutb atrofida joylashgan. Uni ikkita materik o‘rab turadi. Bering bo‘g‘izi orqali Tinch okean bilan, Skandinaviya yarimoroli — Farer, Irlandiya va Grenlandiya orollari — Smit bo‘g‘izi — Kanada arxipelag lari orqali Atlantika okeani bilan chegaralanadi. Qirg‘oqlari ancha parchalangan. Orollari ko‘p..
O'rganilishi. Okean to‘g‘risidagi birinchi ma’lumotni yunon olimi Pifey (er. av. 325-yil) yozgan va «Qayrilgan dengiz» deb nom bergan. Keyinchalik yevropaliklar Giperborey (yunoncha Borey — «shimoldagi shamollar xudosi») deb atashdi. 1650-yilda B.Varenius mustaqil okean tariqasida ajratdi. XIX asrning boshlarida ichki dengiz sifatida Atlantika okeani tarkibiga kiritildi.
1845-yilda London geografiya jamiyati, 1928-yilda Xalqaro gidrografik byuro, 1936-yilda Rossiya geografiya jamiyati Shimoliy Muz okeanini mustaqil okean tariqasida ajratishga qaror qabul qildilar. Okeanni o‘rganishda Pyotr I (1733-1743), M.V.Lomonosov (XVIII asrning ikkinchi yarmi), shved olimi N.A.Nordensheld (1878-1879) larning tashkil etgan ekspeditsiyalari muhim ahamiyatga ega bo‘ldi.
Okean bundan 60 mln yil avval paydo bo‘la boshlagan. Uning tubi geologik jihatdan Shimoliy Amerika va Yevrosiyo litosfera plitalari tarkibiga kiradi. Okean tubida dengiz, daryo va aysberg yotqiziqlari katta maydonda tarqalgan. Ularning qalinligi 1000-3500 m atrofida. Shelf zonasida daryolar, dengiz oqimlari keltirgan cho‘kindi jinslar, okean markazida esa changsimon zarrachalar, biogen yotqiziqlar uchraydi.
O kean iqlimining o‘ziga xos xususiyati Arktika markazida joylashganligi va yil davomida sovuq havo massalarining hukmronligi bilan ifodalanadi. Uzoq qutb tunlari va kunlari 3-6 oylab davom etadi. Qish oylarida qahraton sovuq (-30 C, -40 C) va qorli bo‘ronlar makoniga aylanadi.Ko‘p yillik muzlarning qalinligi 3-5 m. Suvning sho‘rligi chuqurlik tomon o‘zgarib boradi. Yuza suvlar sho‘rligi 30-32‰, tubida 34-35‰ gacha ortadi.
|
| |
2. mavzu: Tibbiyot masalarini еchishda axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari. Dasturiy ta'minot. Reja

2.MAVZU: Tibbiyot masalarini еchishda axborot-kommunikatsiya
tеxnologiyalari. Dasturiy ta'minot
.
Reja:
1.
Tibbiyot masalarini еchishda axborot-kommunikatsiya tеxnologiyalari
2.
Dasturiy ta'minot
Nazariy qism.
Tibbiyot masalalarini yechishda umumiy informatika
asosiy fan sifatida,
qayta ishlash metodlarini barpo qilish va bu asosida har qanday ob‘ektlarni
boshqarish va axboriy kompyuter sistemasi bazasi asosiga tayanadi. U amaliy
intizom bo‗lib, informatika axboriy jarayonlari qonuniyatini, hamda axboriy aloqa
modellarini yaratishni, axborot sistema va texnologiyani aniq soxada o‗rganadi.
Xususiy tibbiyot informatikasi tibbiyot axborot
texnologiyasi ilovalarini
ko‗rib chiqadi, bunda tibbiyot masalalarini, maxsus tibbiyot axborot texnologiyasi
va sistemalarini echish uchun, standart va universal vositalardan foydalaniladi.
Tibbiyot informatikasini o‘rganuvchi predmet
bu -, axboriy jarayonlar
natijasida olingan tibbiyot ma‘lumotlarini tibbiy biologik ta‘sirlar,
klinik va
profilaktik muammolarni o‗rganadi.
Tibbiyot informatikasini o‘rganish ob’ektlari
axborot texnologiyalar
tibbiyotda va sog‗liqni saqlashning xar xil bosqichlarida amalga oshiriladi:
davlat (federal, regional);
maydon (munitsipal, xududiy);
tashkilot;
individual.
Tibbiyot informatikasining asosiy maqsadi
kompyuter texnologiyalari
bilan axboriy jarayonlarni optimizatsiyalash va axoli sog‗lig‗ini
yaxshilashni
ta‘minlaydi.
Ma‘lumotlar.
Tibbiyot ma‘lumotlarining turlari
Ma‘lumotlarni izoхlab berishda ko‗plab ta‘riflar mavjud. Masalan, umumiy
ma‘lumot nazariyasini shunday izoхlash mumkin: ‖Har qanday ob‘ektlar orasidagi
ta‘sir ikki tomonlama aloqalarga bog‗liq bunda
tarqatiladigan substansiya
ma‘lumot deb ataladi‖. Ma‘lumot haqida 1968 yil faylasuf N.Viner shunday deydi:
―ma‘lumot bu ma‘lumotdir, u na materiya va na energiya bo‗la oladi‖
1
.
Ma‘lumotni oddiy va tushunarli izoxi imlo lug‗atida berilgan: ―
Ma’lumot
bu:
1)
atrof muxitda sodir bo‗ladigan jarayonlar;
1
Biomedical Informatics, 3rd edition, page 71
Sun’iy yo‘ldoshli navigatsiya - Mavzu: Yo‘ldoshli navigatsion tizimlari va ularning o’ziga xos xususiyatlari

|
Mavzu: Yo‘ldoshli navigatsion tizimlari va ularning o’ziga xos xususiyatlari
|
bet | 3/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,8 Mb. | | #235845 |
Bog'liq Muhammadov Murodjon - Sun’iy yo‘ldoshli navigatsiya
- Sun’iy yo‘ldoshli radionavigatsion tizim deb, YSY guruhi tayanch radinavigatsion nuqtalar rolini bajaradigan tizimga aytish qabul qilingan. Bunday tizimlarga NAVSTAR (AQSH) i "Glonass" (Rossiya). NAVSTAR (NAVigation System using Timing And Ranging) yoki GPS (Global Positioning System) tizimlari kiradi. Bu tizimlar o‘zi aniqlaydigan passiv tizimlar toifasiga kiradi. Ularda faqat navigatsion YSYlar radiouzatkichga ega bo‘ladi, harakatdagi obyektda joylashtiriladigan apparatura esa faqat ESY signallari qabullagichi, signallarni qayta ishlash va obyektning koordinatalarini hisoblash qurilmasiga ega bo‘ladi. Bunday navigatsion tizimlarda ob’ektning koordinatalarini hisoblash natijasi faqat obyektning o‘zida bo‘ladi, ya’ni ob’ekt apparaturasining o‘zi o‘z koordinatalarini aniqlaydi.
|
| |
Mavzu: Yo‘ldoshli navigatsion tizimlari va ularning o’ziga xos xususiyatlari - bet 2

|
Mavzu: Yo‘ldoshli navigatsion tizimlari va ularning o’ziga xos xususiyatlari
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,8 Mb. | | #235845 |
Bog'liq Muhammadov MurodjonNavigatsiya tizimlari odatda ikkita ish holatiga ega, ular holat va avtomatik navigatsiya holatini ko'rsatadi. Uchuvchi samolyotni oldindan belgilangan marshrut bo'ylab belgilangan joyga etib borish uchun uchuvchi tomonidan taqdim etilgan ma'lumotlarga muvofiq boshqaradi, bu navigatsiya tizimining ko'rsatkich holati deb ataladi; ikkinchisi samolyotni oldindan belgilangan marshrut bo'ylab parvoz qilish uchun avtomatik ravishda boshqarish uchun parvozni avtomatik boshqarish tizimi orqali navigatsiya ma'lumotlarini beradi. Ayni paytda uchuvchi faqat havo kemasini kuzatib boradi va uni bevosita boshqarishda qatnashmaydi. Bu holat navigatsiya tizimining avtomatik navigatsiya holati deb ataladi. - Navigatsiya tizimlari odatda ikkita ish holatiga ega, ular holat va avtomatik navigatsiya holatini ko'rsatadi. Uchuvchi samolyotni oldindan belgilangan marshrut bo'ylab belgilangan joyga etib borish uchun uchuvchi tomonidan taqdim etilgan ma'lumotlarga muvofiq boshqaradi, bu navigatsiya tizimining ko'rsatkich holati deb ataladi; ikkinchisi samolyotni oldindan belgilangan marshrut bo'ylab parvoz qilish uchun avtomatik ravishda boshqarish uchun parvozni avtomatik boshqarish tizimi orqali navigatsiya ma'lumotlarini beradi. Ayni paytda uchuvchi faqat havo kemasini kuzatib boradi va uni bevosita boshqarishda qatnashmaydi. Bu holat navigatsiya tizimining avtomatik navigatsiya holati deb ataladi.
Aloqa YSYlariga xizmat ko‘rsatish zonasida har xil turlardagi qabul qilish ESlari joylashtiriladi. YS va YSY orasidagi juda katta masofalar tufayli sun’iy yo‘ldoshli aloqa tizimlarida qabul qilinadigan TV va ovoz signallarining yuqori sifatini ta’minlash uchun quyidagi choralar ko‘riladi: - ES uzatkichining quvvati 5…10 kVtga oshiriladi; - ES qabul qilish-uzatish antennalari murakkablashtiriladi; - kam shovqinli kuchaytirgichlar ishlatiladi; - chastota deviatsiyasini oshirilishi hisobiga ChMli qabul qilish samaradorligi oshiriladi. - Aloqa YSYlariga xizmat ko‘rsatish zonasida har xil turlardagi qabul qilish ESlari joylashtiriladi. YS va YSY orasidagi juda katta masofalar tufayli sun’iy yo‘ldoshli aloqa tizimlarida qabul qilinadigan TV va ovoz signallarining yuqori sifatini ta’minlash uchun quyidagi choralar ko‘riladi: - ES uzatkichining quvvati 5…10 kVtga oshiriladi; - ES qabul qilish-uzatish antennalari murakkablashtiriladi; - kam shovqinli kuchaytirgichlar ishlatiladi; - chastota deviatsiyasini oshirilishi hisobiga ChMli qabul qilish samaradorligi oshiriladi.
|
| |
Modulyasiya so’zinig ma’nosi nima?

Modulyasiya so’zinig ma’nosi nima?
|
|
uzluksiz signallarni raqamli signalga aylantirish
| |
Printerlarning qanday turini bilasiz?
|
Purkagichli, matrisali(ignali), lazerli
|
Modemning qanday turlari mavjud?
|
ichki va tashqi
|
Matrisali printerlar qanday ishlaydi? To’liqrog’ini toping!!
|
Ma’lumotlarni maxsus ignalar yordamida bosmaga chiqaradi
|
Plotter nima?
|
Chizmalarni qog’ozga chiqarish uchun mo’ljallangan, qog’ozda tasvirlanadigan chizmalarni tushlangan pero bilan hosil qiladi. Odatda katta hajmdagi qog’ozlarga chiqaradi.
|
Strimer nima?
|
Vinchesterdagi eng zarur axborotlarni buzmasdan asrash uchun, uning nusxasini ko’chirib zaxirada saqlash uchun xizmat qiladigan qurilma
|
Joystik nima?
|
Tugmali harakatlanuvchi maxsus dastadan iborat qurilma, asosan faqat o’yin yoki mashq bajaruvchi dasturlarni boshqarishda qo’llaniladi.
|
Trekbol nima?
|
Sichqonchaning to’nkarib qo’yilgan holatiga o’xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko’chma kompyuterlarda foydalaniladi.
|
| |
-rasm. Transmissiya rejimidagi moddaning plyonkasidan olingan etanolning IQ spektri

|
-rasm. Transmissiya rejimidagi moddaning plyonkasidan olingan etanolning IQ spektri
|
bet | 17/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 2.7-rasm. Transmissiya rejimidagi moddaning plyonkasidan olingan etanolning IQ spektri.
2.8-rasm. Mis (I) xloridning IQ spektri.
Bunday tadqiqotlarning zaruriy bosqichi – spektrlarni talqin etish, ya’ni normal darajasi bo’yicha tebranish energiyasining taqsimoti, spektrdagi yo’laklarning joylashuvi va ularning jadalligini aniqlovchi parametrlarni aniqlash.
100 tagacha atomdan iborat bo’lgan molekulalarni, shu jumladan polimerlarning spektrini hisoblash EHM yordamida bajariladi.
Infraqizil spektrokopiya uchun qurilma. Spektrlarni qayd qilish uchun klassik spektrofotometr va furye spektrometrlar ishlatiladi. Klassik spektrometrlarning asosiy qismi – uzluksiz issiqlik nurlanish manbasi, monoxrolyator, nurlanishning tanlanmaydigan qabul qilgichi. Modda (ixtiyoriy alregat holatda) solingan idish (kyuveta) kirish (bazasida chiqishdan keyin) tirqishi oldida joylashtiriladi. Monoxromatorning sochuvchi qurilmasi sirtida turli materialdan (LiF, NaCl, CsF va boshqa) tayyorlangan prizma va difraksion panjara ishlatiladi. Turli to’lqin uzunlikdagi nurlanish chiqish tirqishiga va nurlanish qabul qilgichiga keltirish prizma yoki panjarani burish orqali amalga oshiriladi. Nurlanish manbasi - elektr toki bilan qizdirilgan turli materiallardan tayyorlangan o’zak. Qabul qilgichlar: sezgir termojuftliklar, metall va yarimo’tkazgichli termoqarshiliklar (bolometrlar) va gazli termoo’zgartirgichlar. Gazli termoo’zgartirgichlarda idish devorlarini qizdirilishi gazning qizishiga va uning bosimi o’zgarishiga olib keladi. Bosimning o’zgarishi esa qayd qilinadi. Chiqish signal oddiy spektral egri chiziq ko’rinishiga ega bo’ladi.
Klassik sxemadagi asboblarning afzalliklari: konstruksiyaning soddaligi, nisbatan arzonligi. Kamchiliklari: signal - shovqin nisbatining kichikligi tufayli kuchsiz sinalni qayd qilish imkoniytining yo’qligi. Bu esa ularni uzoq infraqizil sohada ishlashini qiyinlashtiradi; nisbatan katta bo’lmagan ajrata olish qobilyati (0,1 sm-1 gacha), spektrni qayd qilish vaqtining kattaligi (bir necha daqiqa davomida).
Fure-spektrometrlarida kirish va chiqish tirqishlari mavjud bo’lmaydi. Asosiy element interferometr. Manbadan kelgan nurlanish oqimi ikkita nurga bo’lib, ular namuna orqali o’tadi va interferensiyalanadi. Nur yo’lining farqi to’plamlardan birini akslantiruvchi harakatga ko’zgu orqali amalga oshiriladi.
|
| |
Polimer zanjirining konformatsiyasi. Zanjir bukiluvchanligi

|
Polimer zanjirining konformatsiyasi. Zanjir bukiluvchanligi
|
bet | 22/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F Polimer zanjirining konformatsiyasi. Zanjir bukiluvchanligi.
Polimerning uzun zanjiri turlicha konfiguratsiya va konformatsiya shakllarida bo’lishi mumkin. Masalan, 3.2-rasmda izopren qoldiqlaridan tuzilgan zanjir ikkita barqaror konformatsiyada: tsis-konfiguratsiya (tabiiy kauchuk) va trans-konfiguratsiyada (guttapercha) bo’lishi mumkin.
3.2-rasm. Izopren qoldiqlaridan tuzilgan zanjir konformatsiyasi.
Polimer zanjirining konformatsiyasi haqidagi tasavvurlar birinchi marta V.Kun, G.Mark va E.Gut tomonidan kiritildi. Ularning fikricha, polimer zanjirining har xil konformatsiyasi kimyoviy bog’lar uzilmagan holda zvenolarning bir-biriga nisbatan erkin aylanishidandir. Uglerod atomlari faqat - bog’lar bilan bo’langan alohida olingan polimer zanjirini ko’rib chiqaylik. Bunday zanjir zvenolari issiqlik harakatida bo’ladi, ya’ni bir zveno qo’shni zvenoga
nisbatan aylana oladi. Bunday zanjirning valent burchaklari belgilanmagan bo’lib, aylanish -bog’lar atrofida erkin bo’lsin deb faraz qilaylik.
Bunday zanjir erkin a’zolangan deb atalib, fazoda qo’shni zvenolar holatidan
qat’iy nazar har qanday holatni egallashi mumkin. Bunday zanjir har xil konformatsiyada bo’lishi mumkin, ya’ni u o’ta bukiluvchandir (3.3-rasm).
3.3-rasm. Erkin a’zolangan zanjir konformatsiyasi.
Polimerlarning real zanjirli molekulalarida valent burchaklar aniq qiymat (109°28’) ga ega bo’lib zvenolarning aylanma harakati natijasida o’zgarmaydi. Belgilangan valent burchakli zanjirda har bir zveno holati yonidagi zvenoga bog’liq bo’ladi. (3.4-rasm). Shuning uchun erkin aylanish bo’ladi deb faraz qilinganda ham bunday zanjir erkin a’zolangan zanjirga qaraganda kam sonli konformatsiyani egallaydi, lekin u ham yaxshi bukilish xususiyatiga ega bo’ladi.
Bresler va Ya.I. Frenkel polimer molekulalaridagi ichki aylanish bir-biri bilan kimyoviy bog’lanmagan atomlar ta’siri natijasida tormozlanishini ko’rsatdilar. Bu bitta makromolekuladagi atomlarning o’zaro ta’siri (ichki molekulyar ta’sir) va qo’shni zanjirlardagi zvenolar atomlari o’zaro ta’siri (molekulalararo ta’sir) natijasida bo’lishi mumkin.
|
| |
Pedagogik diagnostika faoliyatlari nimalar kiradi?

|
Pedagogik diagnostika faoliyatlari nimalar kiradi?
|
bet | 10/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Pedagogik diagnostika faoliyatlari nimalar kiradi?
|
Taqqoslash, pedagogik tahlil, iragnoz, izohlash, natijalarni oshkora etish
|
“Metod” – bu....
|
Metod – bu yunoncha “yo’l, yo’riq”, usul orqali maqsadga erishishdir;
|
| |
Ta’lim mazmuniga nimalar kiradi?
| |
O’quv rejasi, dastur, darslik
| |
Quyidagi satrlardan ta’limni isloh qilish omillaridan birini aniqlang
|
Davlat ijtimoiy siyosatida shaxs manfaati va ta’lim ustuvorligi qaror topganligi
|
Ta’lim mazmunini takomillashtirish deganda nimani tushunasiz?
|
Ta’lim va tarbiyaga yangicha yondashish, yangi uslub, shakl, vositalardan unumli foydalanish
|
O’qitish bu - ...
|
Ta’lim oluvchining bilish faoliyatini boshqarishga qaratilgan o’qituvchining faoliyati
|
Pedagogika fani konsepsiyasi qaysi xujjatga asoslangan holda yaratilgan?
|
“Ta’lim to’g’risida”gi Qonun va “Kadrlar tayyorlash milliy dasturida” ko’rsatib o’tilgan barkamol shaxsni shakllantirish yo’nalishlari, qonuniyatlari va tamoyillariga asosan
|
Tarbiya-pedagogi, ya’ni bola tarbiyasining fani demakdir”. Ushbu so’zlar qaysi alloma tomonidan aytilgan
|
Abdulla Avloniy
|
| |
|
| |
Individuallik – bu? - Barcha fanlardan Testlar to‘plami

Individuallik – bu?
| |
Individning o’zgachaligi, o’ziga xosligi
| |
Shaxs shakllanishiga ta’sir etuvchi omillarni ko’rsating.
|
Irsiyat, muhit, tarbiya, ta’lim
|
Quyidagi ta’riflarning qaysi biri sezgi mazmuni to’laroq ifodalaydi?
|
Obyektiv olamdagi predmet va hodisalarning sezgi a’zolarimizga ta’sir etishi
|
Quyidagi hukmlardan qaysi biri tafakkurni to’g’ri ta’riflaydi?
|
Tafakkur voqyelikni umumlashtirgan xolda va vositali ravishda aks ettirishidan iborat bo’lgan psixik jarayon
|
Shaxsning bilish jarayonlarini ko’rsating?
|
Taffakur, idrok, diqqat, xotira, qobiliyat, xayol, sezgi
|
| |
Diqqat necha turga bo’linadi?
| |
3 ta
| |
Xotira jarayonini aniqlang.
|
Esda olib qolish, esda saqlash, tanish, esga tushurish va unutish
|
Mavjud obrazlar tasavvurlashning qayta tiklanishi va ularning bir-biri bilan qo’shilishi asosida yangi obrazlarning hosil bo’lish jarayoni psixologiyada qanday ataladi?
|
Hayol
|
Xolerik tipdagi xususiyatlar qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
|
Tez paydo bo’luvchi va kuchli tuyg’ular, tez ta’sirlanish, tajanglik, ko’p g’ayrat, aniq imo-ishoralar, boy mimika bilan xarakterlanadi
|
|
|
Tadqiqot manbalari va usullari - «Выбор способа хирургического лечения полипов толстой кишки»owerTemplate

|
«Выбор способа хирургического лечения полипов толстой кишки»owerTemplate
|
bet | 2/3 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 8,78 Mb. | | #115103 |
Bog'liq Arziyev D. Yo\'g\'on ichak poliplari - Ilmiy ish O'zbekiston Respublikasi SSV 1-son RKSh koloproktologiya bo'limida amalga oshirildi. 2010-2021 yillarda 183 nafar bemorni “Yo'g'on ichak polipi va polipozi” bo'yicha tashxislash va davolash natijalari tahlil qilindi.
- Bemorlar 2 guruhga bo'lingan.
- 1-guruh (nazorat) 81 bemorlarni an'anaviy tekshirish usullari va jarrohlik davolash taktikasi ishlatilgan.
- 2 guruhida (asosiy) 102 bemorlarni kuzatuv jarayonida zamonaviy diagnostika va davolash usullaridan foydalangan.
Tadiqotdagi bemorlarning jinsi bo’yicha nisbati n=183
Nazorat guruh
n=83
Asosiy guruh
n=102
Bemorlarning yoshi bo’yicha taqsimlanishi n=183 Asosiy guruhdagi bemorlarning jinsi va yoshi bo'yicha taqsimlanishi, n = 102 Yo’g’on ichak polipozlarini joylashish boyicha. Yo’g’on ichak polipozlarini formasi boyicha.
Labarotoriya
UQA.
USA.
QBA.
Axlatda yashirin qonni aniqlash
Instrumental
UTT. MCKT.KT.
To’g’ri ichakni barmoq bilan ko’rish
Kolonofibroskopiya. EGDFS.
Rektoskopiya.
Rentgen teshiruvi
Virtual kolonoskopiya
- Yo'g'on ichakning multispiral kompyuter tomografiyasi-poliplar va polipozlarni tashxislashning eng zamonaviy usullaridan biri bo'lib, u yo’g’on ichakning holatini baholashga, shuningdek o'zgarishlarni aniqlashga imkon beradi
Virtual kolonoskopiya
Virtual kolonoskopiya uchun Philips apparatining umumiy ko'rinishi.
Virtual kolonoskopiya - Yo'g'on ichakda patologik sharoitlarda yuzaga keladigan jarayonlarni tasavvur qilish imkonini beradi va neoplazmalar aniqlanganida vizual "ekskursiyalar" o'tkazishga imkon beradi. VK ning afzalliklari uning xavfsizligi, jarayonning lokalizatsiyasini aniqlash, butun ichakni tekshirish imkonini beradi. Ushbu usul afzalliklari sedatsiya talab qilmaydi, tadqiqot kamroq vaqt talab qiladi, asoratlar xavfi minimallashtiriladi. Tekshiruv davomiyligi umumiy 10-15 daqiqa bilan cheklangan va VC o'zi 3-5 daqiqa davom etadi. Bu usul bilan biopsiya olish va morfologik tadqiqotlar o'tkazishga imkon bermaydi.
|
| |
Arastuning fikricha qaysi 3 xil tarbiya eng muhim hisoblanadi?

|
Arastuning fikricha qaysi 3 xil tarbiya eng muhim hisoblanadi?
|
bet | 11/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)
Psixologiyaning dolzarb masalalari
Test topshirig’i
|
To’g’ri javob
|
Psixologiya fani qachondan boshlab fan sifatida shakllana boshlagan?
|
XIX asr oxiri XX asr boshlarida
|
Psixologiya fani nimani o’rganadi?
|
Shaxsning ruhiy rivojlanishini, psixik omillarini, qonuniyatlarini va mexanizmlarini
|
Psixologiya fani tarixida birinchi bo’lib “Jon haqida”gi asarni kim yozgan?
|
Aristotel
|
Shaxsni faollikka undovchi omil nima?
|
Ehtiyoj
|
Psixik taraqqiyot qonunlarini ontogenez rivojlanishi jarayonining har bir bosqichlarida kishilarga xos bo’ladigan psixologik xususiyatlarni o’rganadigan psixologiya fanining sohasi qanday ataladi?
|
Yosh davrlari psixologiyasi
|
| |
|
| |
Space klavishasi qanday ishni bajaradi?

Space klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
So’zlar orasida bo’sh joy qoldirish uchun ishlatiladi
|
Home klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Kursorni satr boshiga o’tkazish uchun ishlatiladi
|
End klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Kursorni satr oxiriga o’tkazish uchun ishlatiladi
|
Page Up klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Kursorni bir sahifa yuqoriga o’tkazish uchun ishlatiladi
|
Page Down klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Kursorni bir sahifa pastga o’tkazish uchun ishlatiladi
|
Delete klavishasi qanday ishni bajaradi?
|
Kursodan o’ng tomondagi belgini o’chirish uchun ishlatiladi
|
| |
Flegmatik tipidagi maxsus xususiyatlarini ajrating

Diqqatning ta’rifini ajrating?
| |
Ongimizning bir nuqtaga qaratilishiga diqqat deb aytiladi
| |
Temperamentlar ta’limotiga kim asos solgan?
|
Gippokrat
|
Psixologiyada “Sosimetriya” metodining mohiyati nimada?
|
Ma’lum sharoitga moslashtirilgan kichik guruhlardagi munosabatlarni o’lchash.
|
Psixologiya fanida eksperiment metodining ikki turini belgilang.
|
Tabiiy va laboratoriya.
|
Psixologik rivojlanishdagi inqiroz davr deganda nimani tushunasiz?
|
Teskari rivojlanish vujudga kelgan davrlar
|
O’qituvchining gnostik qobilyati nimi?
|
Uning tadqiqot ishlariga layoqatliligi.
|
| |
SoundBlaster nima? - Barcha fanlardan Testlar to‘plami

axborot saqlagichlarga yozilgan raqamli audioaxborotni tovushga aylantiruvchi qurilma
Matn, tovushli ma’lumotlarni, tabiiy va grafik tasvirlarni birlashtiruvchi axborot texnologiyasi
Ma’lumotlarni ikkilik shaklidagi vaqtinchalik saqlab turish uchun mo’ljallangan qurilma.
Harflar kiritiladigan, sonlar kiritiladigan, funksional, boshqaruvga oid, maxsus belgilar kiritiladigan klavishalar
Raqamli tugmachalar yoki kursorni boshqaruvchi tugmachalarning rejimlarini o’rnatadi yoki olib tashlaydi
Ixtiyoriy buyruqni kiritish uchun ishlatiladi
Yuqori registrni doimiy belgilash uchun ishlatiladi
Prosedura parametrlari qanday maqsadda ishlatiladi?

|
Prosedura parametrlari qanday maqsadda ishlatiladi?
|
bet | 22/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Prosedura parametrlari qanday maqsadda ishlatiladi?
|
Proseduraga boshlang’ich ma’lumotlarni va proseduradan uni chaqiruvchi dasturga natijalarni uzatish uchun.
|
Bir turdagi ma’lumotlar ketma-ketligini kompyuter xotirasida saqlash usuli qanday nomlanadi?
|
Massiv.
|
| |
Bir necha marta takrorlanayetgan buyruqlar ketma-ketligi konstruksiyasi, bu …
| |
Sikl.
| |
Qaysi konstruksiya mantiqiy shartni tekshirishini amalga oshiradi, va uning bajarilishi yoki bajarilmasligiga bog’liq holda qandaydir amallar ketma-ketligini ijro etadi?
|
Tarmoqlanish.
|
Massiv elementlari bilan ishlaganda, massivning nomi va undagi elementning tartib raqami ko’rsatiladi. Tartib raqami kaqday nomlanadi?
|
Indeks.
|
Foydalanuvchi tomonidan o’zgaruvchiga berilgan nom, bu …?
|
Identifikator.
|
«Paskal» dasturlash tilida qaysi kalit so’zi butun turdagi o’zgaruvchilarni tavsiflaydi?
|
Integer.
|
«Paskal» dasturlash tilida qaysi kalit so’zi haqiqiy turdagi o’zgaruvchilarni tavsiflaydi?
|
Real.
|
|
|
| |