nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘qituvchiningmashg‘ulotida

|
O‘qituvchiningmashg‘ulotida
|
bet | 109/147 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #271541 |
Bog'liq NOD 30711601 Avtomobillarni tamirlash va ularga xizmat korsati 2O‘qituvchiningmashg‘ulotida qatnashibo‘zlashtirilishilozim bo‘lgan mavzularsoni
|
18
|
Dasturningmaqsadi
|
O‘quvchilarda avtomobil kuzovini ta’mirlashda ishlatiladigan lak-bo‘yoq materiallari va boshqa metallmas materiallarning muhim xossalari, sifat ko‘rsatkichlari va xar xil sharoitda ishlatilishi bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlar shakllantiriladi bilimlar o‘rgatadi.
|
O‘zlashtirish (o‘qitish) natijalari
|
O‘quvchilar Konstruktsion lok-bo‘yoq materiallari fani dasturini o‘zlashtirish natijasida mashinasozlikda keng ko‘lamda ishlatiladigan metall va metallmas materiallarning tuzilishi, lak-bo‘yoq qoplamalari va ularning vazifalarini, lak-bo‘yoq materiallari va qoplamlarini sifatini belgilovchi ko‘rsatkichlarni; lak- bo‘yoq va boshqa metallmas materiallarning foydalanish xususiyatlari, sifat ko‘rsatkichlari, asosiy xossalari; bo‘yash jarayonida lak-bo‘yoq materiallarini sarfini kamaytirishni usullarini o‘rganish bo‘yicha bilim ko‘nikmalarga egabo‘ladi.
|
Bilimlar
|
- qorava ranglimetallarmetallurgiyasi;
- metallshunoslikasoslari,plastmassalar;
- quymakorlik, bosim bilan ishlash; usullari;
- payvandlash, kesishvakavsharlash usullari;
- metallarni kesib ishlash va dastgohlarning umumiy tuzilishi,turlariva ishlatilishi;
- lak-bo‘yoqqoplamalari va ularning vazifalari;
- lak-bo‘yoq materiallari va qoplamlarini sifatini belgilovchi ko‘rsatkichlar;
- lak-bo‘yoq va boshqa metallmas materiallarning foydalanish xususiyatlari,
- sifat ko‘rsatkichlari, asosiy xossalari;
- bo‘yash jarayonida lak-bo‘yoq materiallarini sarfini kamaytirishniusullarini bilish.
|
Ko‘nikmalar
|
- metallar va qotishmalarning tuzilishi va xossalarini bilgan holda ulardan yengil, yuqori sifatli, arzon mahsulotlar (detallar) tayyorlash texnologiyasini foydalanish;
- payvandlash jarayonida, unumli yuqorisamaradorligiva sifatli payvand chok hosil qiluvchi payvandlash usullaridan foydalanish;
- metallarni bosim bilan ishlov berishda ularning
|
|
xossalaridan kelib chiqib issiq va sovuq holda ishlov berish;
- metallarni kesib ishlov berishda kesish elementlari va usullaridan unumli foydalanish;
- bo‘yaladigan yuzalarni tayyorlash uchun materiallar to‘g‘ritanlash;
- lak-bo‘yoqqoplamalarini parvarishlash;
- kuzovlarni bo‘yashgatayyorlash;
- lak-bo‘yoq materiallarini bo‘yash va quritish;
- lak-bo‘yoq materiallarini ishlatishda texnika xavfsizligi qoidalariga rioyaqilish.
|
|
|
| |
AutoCenter Hamdambek (1)

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI MUXAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI URGANCH FILIALI
“Telekomunikatsiya texnologiyalar” fakulteti “ Dasturiy injineringi” kafedrasi
mavzusida tayyorlangan
bajardi
(imzo)
|
ball bilan
|
guruh talabasi
(f.i.o)
|
qabul qilindi
(imzo)
(f.i.o)
|
“ ” 20 y
|
. “ ” 20 y.
|
Komissiya a’zolari:
|
|
qabul qilindi (imzo)
|
qabul qilindi
(imzo)
|
|
qabul qilindi
(imzo)
|
“ ” 20 y
|
. “ ” 20 y.
|
Urganch 2024
№
|
Sana
|
Bosqich mazmuni
|
O’qituvchi imzosi
|
1.
|
|
Topshiriqni qabul qilib olish va tushunish. Kalendar rejani tuzish va tasdiqlatish.
|
|
2.
|
|
Mavzu bo‘yicha adabiyot−manbalarni ko‘rib chiqish
va zarur ma’lumot, axborotlarni tanlab olish.
|
|
3.
|
|
Qo‘shimcha ma’lumotlarni Internet tarmog‘idan izlab
topish.
|
|
4.
|
|
Ajratib olingan ma’lumotlarni jamlash va tahlil qilish
|
|
5.
|
|
Rahbar bilan maslahatlashish.
|
|
6.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA ning mundarijasini tuzish.
|
|
7.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA matnni shakllantirib yozish.
|
|
8.
|
|
Yig’ilgan ma’lumotlarni va yozilgan matn bilan
birgalikda tahlil qilish.
|
|
9.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA ning nazariy qismi asosida ishni yakunlash va xulosa yozish.
|
|
10.
|
|
Matni talablaga mos ravishda shakllantirish.
|
|
11.
|
|
Rahbar bilan maslahatlashish va muhokama qilish.
|
|
12.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA ni namoyish qilish
maqsadida, multimedia elementlaridan foydalangan holda prezentatsiya slaydlarni tayyorlash.
|
|
13.
|
|
Bajarilgan INDIVIDUAL LOYIHA ni tahlil qilish va
rahbar bilan hulosa qismini muhokama qilish.
|
|
14.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA ni ximoya qilishga
tayyorlash.
|
|
15.
|
|
INDIVIDUAL LOYIHA ni belgilangan sana, vaqt va
auditoriyada himoya qilish.
|
|
K. A. Tashev texnika fanlari nomzodi, dotsent, Muhammad - bet 69

127
-
server va zaxira nusxalash qurilmalarini alohida xonada saqlash.
Bu chora ushbu qurilmalarning noma’lum shaxslar yoki xodimlar
tomonidan ruxsatsiz boshqarilishini cheklaydi;
-
server va zaxira nusxalash vositalari joylashgan xonaga yoki
muhitga kuzatuv kameralarini va smart karta yoki biometrik
parametrlarga asoslangan autentifikatsiyani joriy etish;
-
serverlarni, o‘g‘irlanishidan va zararlanishidan himoyalash
uchun, maxsus tagliklarga o‘rnatish;
-
turli energiya o‘zgarishidan himoyalash uchun serverlarni zaxira
UPS vositasiga ulash;
-
qurilmalarni qulflanuvchi xonalarda saqlash;
-
xodimlar tomonidan ruxsatsiz zaxira nusxalamasligini va server
vositalarini olib chiqib ketilmasligini ta’minlash.
Turli OTlar kodlarining uzunligi

184
Agar buzg‘unchi tomonidan o‘ziga “kerakli” ma’lumot kiritilsa, bu
o‘z navbatida kompyuterning buzilishiga olib keladi.
Quyida C dasturlash tilida yozilgan kod keltirilgan, agar bu kod
kompilyasiya qilinsa, xotiraning to‘lib-toshishi hodisasi sodir bo‘ladi.
int main()
{
int buffer [10];
buffer [20] =37;
}
Bu yerda mavjud muammo - 10 bayt o‘lchamli xotiraga 20 baytli
ma’lumot yozilishi. Bu esa xotiraning ruxsat etilmagan manziliga ham
murojaatga sabab bo‘ladi.
ularning ulushi - K. A. Tashev texnika fanlari nomzodi, dotsent, Muhammad

ularning ulushi Yuqorida keltirilgan zaifliklar natijasida turli ma’lumotlarni
hujumchilar tomonidan qo‘lga kiritish maqsad qilingan (7.4-rasm).
19%
55%
26%
Yuqori
O‘rta
Past
84
53
45
37
29
13
13
5
0
10
20
30
40
50
60
70
80
90
А6 - Xavfsizlik sozlanmalarining noto‘g‘riligi
A7 - XSS (Cross-Site Scripting) zaifligi
A2 - Nojoiz autentifikatsiya
А5 - Nojoiz ruxsatlarni nazoratlash
A1 - In'eksiya
А9 - No'malum zaifliklar bilan bog‘liq
muammolar
А3 - Maxfiy ma'lumotning oshkor bo‘lishi
А4 - XXE (XML External Entities) zaifligi
182
7.4-rasm. Zaifliklar natijasida qo‘lga kiritishga mo‘ljallangan ma’lumotlar Dasturiy vositalardagi mavjud tahdidlar, odatda, dasturlash tillari
imkoniyatlari bilan belgilanadi. Masalan, nisbatan quyi dasturlash tillari
dasturchidan yuqori malakani talab etgani bois, ularda ko‘plab xavfsizlik
muammolari paydo bo‘ladi. C# va Java dasturlash tillarida ko‘plab
muammolar avtomatik tarzda kompilyasiya jarayonida aniqlanganligi
sababli, C yoki C++ dasturlash tillariga nisbatan, xavfsiz hisoblanadi.
Odatda zararli dasturiy vositalar ikki turga bo‘linadi:
–
dasturlardagi zaifliklar (atayin yaratilmagan);
–
zararkunanda dasturlar (atayin yaratilgan).
Birinchi turga, dasturchi tomonidan yo‘l qo‘yilgan xatolik
natijasidagi dasturlardagi muammolar misol bo‘lsa, ikkinchi turga
buzg‘unchilik maqsadida yozilgan maxsus dasturiy mahsulotlar
(masalan, viruslar) misol bo‘la oladi.
Dasturiy vositalarda xavfsizlik muammolarining mavjudligi
quyidagi omillar orqali belgilanadi:
–
dasturiy vositalarning ko‘plab dasturchilar tomonidan yozilishi
(komplekslilik);
–
dasturiy mahsulotlar yaratilishida inson ishtiroki;
–
dasturchining malakasi yuqori emasligi;
–
dasturlash tillarining xavfsiz emasligi.
Dasturiy vositalarning bir necha million qator kodlardan iborat
bo‘lishi xavfsizlik muammosini ortishiga sababchi bo‘ladi (7.1-jadval).
Boshqacha aytganda, katta hajmli dasturiy vositalar ko‘plab dasturchilar
tomonidan yoziladi va yakunida biriktiriladi. Dasturchilar orasidan
47
31
14
6
2
Shaxsiy ma'lumotlar
Foydalanuvchi ruxsati
Foydalanuvchi identifikatori
Sessiya IDlari
Ilova ochiq kodi
183
bittasining bilim darajasi yetarli bo‘lmasligi, butun dasturiy vositaning
xavfsizligini yo‘qqa chiqarishi mumkin.
7.1 – jadval
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
95
2-rasm.
Maketniy plata
Platada ikki yonida qizil va ko’k chiziqlar mavjud bo’lib, bu chiziqlarning
qizil chizig’i plus(+) va ko’k chizig’i(-) belgisini ifodalaydi. Harf va raqamlar esa
qurilmalarni o’rnatish uchun xizmat qiladi.
Svetodiod – oyoqchalariga elektr signal kelganda o’zidan yorug’lik
chiqaruvchi chiroqcha (3-rasm).
3-rasm. Svetodiod
Svetodiodning uzun va kalta oyoqchalari mavjud bo’lib, bu oyoqchalarning
uzuni plus(+) ishoradagi signallarni qabul qiladi va Arduinoning 2,3,4….,11,12,13
gacha bo’lgan signal chiqaruvchi qismlariga bog’lanadi. Kalta oyoqchasi esa
minus(-) ishoradagi signallarni qabul qilish vazifasini bajaradi va arduinining GND
signal chiquvchi qismiga bog’lanadi. 4-rasmni ko’rib bu haqda to’liq
tushunchalarimizni shakllantirishimiz mumkin (4-rasm).
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
96
4-rasm. Svetodiodning uzun va kalta oyoqchalari
Papa-papa simlar – arduinodan maketniy plataga signalni o’tkazish
vazifasini bajaradi (5-rasm).
5-rasm. Papa-papa simlar
Bu simlaning ustki qismi izalyatsiyalangan, ikki uchi maxsus marketing
plataga va arduinoga oyoqchalar joylashishi uchun mo’ljallangan.
Xullas, Arduino bu dasturchilar va robototexniklar o'yinchog'i emas dasyori,
yordamchisi!
Xulosa o’rnida shuni takidlash mumkinki, talaba-yoshlarga kechagi yoki
bugunning emas, balki ertangi kun texnika-texnologiyasini o’rgatish maqsadga
muvofiqdir. Texnologik ta`lim darslarida ham zamonaviy texnologiyalar va
ulardan foydalanish bo’yicha bilim va ko’nikmalar shakllantirilishi lozim. Bugungi
kunda, shiddat bilan robotlashayotgan bir davrda, robotlar ishlab chiqarishda
arduinoning ko’plab turlaridan foydalanilmoqda. Shuning uchun ham oliy ta`lim
muassasalari Texnologik talim yo’nalishi talabalariga arduino platasidan va unda
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
101
Sharqda (Qadimgi Hindiston, Xitoy), jumladan, Oʻrta Osiyoda qadimdan
yaratilgan ibodatxona, saroylar, butun bir shaharlar - Xolchayon, Varaxsha,
Tuproqqalʼa, Afrosiyob saroylari San’at sintezining xilma xilligini koʻrsatadi.
Navoiy teatri, Muqimiy teatri, Toshkent metropoliteni bekatlari, Xalqlar doʻstligi
saroyi, Temuriylar tarixi davlat muzeyi, Al-Buxoriy yodgorlik majmui va boshqa
binolar chinakam xalq sanʼatining ajoyib uygʻunlashgan sanʼat namunasidir.
Xulosa shundaki qadimgi tasviriy san'at va uyg’onish davri Yevropa va Sharq
tasviriy va amaliy san'atini o’rganish, bilim va ko’nikmalarni oshirish, bu orqali
turli davrlar va davlatlarda estetik didning qay darajada bo’lganligini bilish muhim
hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.Abdurasilov S., Tolipov N., Oripova N., Rangtasvir. Toshkent.
O'zbekiston, 2006 .
2.Puchkov A.S., Tiriselev A.V. Metodika raboti nad natyumortam 2001
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “ Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
102
ЁШЛАРНИ ИНТЕРНЕТДАН ФОЙДАЛАНИШ МАДАНИЯТИНИ
ОШИРИШ
Савурова Шаҳризода Абдумалик қизи
1
,
Савуров Мустафо Икром ўғли
2
1
А.Қодирий номидаги ЖДПИ, Технологик таълим йўналиши 1-босқич
магистри,
2
А.Қодирий номидаги ЖДПИ, 4-босқич талабаси, Жиззах,
Ўзбекистон , e-mail:savurovashahrizoda@gmail.com
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
93
Arduino - bu unchalik katta bo'lmagan plata bo'lib o'zining protsessori
(mikrokontrolleri) va xotirasiga ega bo'lgan qurilma hisoblanadi.
Arduinoning ko'plab turlari mavjud bo'lib bularga misol qilib: Arduino Yun,
Arduino Uno, Arduino Duemilanove, Arduino Diecimila, Arduino Nano, Arduino
Mega, Mega 2560, Mega ADK, Arduino Leonardo, Arduino Micro va h.k larni
olishimiz mumkin. Arduino robototexnika va elektronikаga qiziquvchi va
izlanuvchi yoshlarga juda qo'l keladi. Сhunki bu qurilmada kichik va katta bo'lgan
dastur, algoritmlar yaratgan holda har hil qurilmalar, robotlar va boshqa qiziq
amaliyotlarni bajarsa bo'ladi. Boshqacha qilib aytganda, Arduino dasturiy va
texnik qismlarni birlashtirib beruvchi qurilmadir. Yuqorida keltirib o'tganimizdek
Arduinoning juda ko'p turlari mavjud bo'lib, Arduinoni o'rganishni boshlovchilar
asosan Arduinoning Uno yoki Nano turidan foydalanishni boshlashadi.
Arduinoning Uno va Nano turini yaxshilab o'rganib bo'lgan yoshlar endi
Arduinoning bu turiga qoniqmay Arduinoning Mega yoki Mega 2560 turini sotib
olishga oshiqishadi. Chunki, endi Arduino Uno, Nano turining xarakteristikasi
(texnik ko'rsatkichlari) bizning robototexnik uchun pastlik qiladi! Ayrim
robototexniklar esa Arduino Uno bilan tanishib chiqib uni imkoniyatlaridan
foydalanib bo'lgandan so'ng, Arduinoning Mega turini sotib olib o'tirmay o'zlari
yasab tayyorlab ko'rishga harakat qilishadi. To'g'rida chunki endi ular dasturchi,
robototexnik bemalol mikrokontrollerga dastur yozib uni mikrokontrollerga yuklay
oladi. Arduino Unoning boshqa turlaridan farqi protsessori, mikrokontrolleri,
raqamli va analog chiqishlarning ko'p yoki kamligi bilan farqlanadi. Arduinodan
foydalanayotgan kishi unga har xil elektr komponentalar va modullarni ulash
imkoniyatiga ega bo'ladi, masalan: led chiroqlar, datchiklar, rele modullari tarmoq
(Wi-fi, Bluetooth, Ethernet) modullari, sensorlar, motorlar, magnit eshik qulflari va
elektr energiyasi bilan ishlaydigan barcha narsalar. Yuqorida aytilgandek Arduino
texnik va dasturiy qismni birlashtirib beruvchi qurilma. Demak dastur tuzish
|
| |
Jo‘natuvchi
Qabul qiluvchi

136
adresatiga yetib kelganidan so‘ng yuqoriga qarab sathlar bo‘yicha
ko‘chiriladi. Har bir sath, ushbu sathga mos vazifalarni bajargani holda,
o‘z sathi sarlavhasini tahlillaydi va ishlatadi. So‘ngra bu sarlavhani
chiqarib tashlab, axborotni yuqori sathga uzatadi.
OSI modelida protokollarning ikki xili farqlanadi.
Ulanishni
o‘rnatishli
(connection oriented) protokollarida ma’lumotlarni
almashishdan avval uzatuvchi va qabul qiluvchi ulanishni o‘rnatishi va
ehtimol, ma’lumotlar almashishida ishlatiladigan protokolning ba’zi
parametrlarini tanlashi lozim. Muloqot tugaganidan so‘ng ular ulanishni
uzib tashlashlari lozim. Ulanishni o‘rnatishga asoslangan o‘zaro aloqaga
misol sifatida telefonni ko‘rsatish mumkin.
Protokollarning ikkinchi guruhi – oldindan ulanishni o‘rnatishsiz
(connection less) protokolidir. Bunday protokollarni
datagrammali
protokollar ham deb yuritiladi. Uzatuvchi axborotni u tayyor bo‘lganida
uzatadi. Oldindan ulanishni o‘rnatishsiz aloqaga misol sifatida xatni
pochta qutisiga tashlashni ko‘rsatish mumkin. Kompyuterlarning uzaro
aloqasida protokollarning ikkala xili ishlatiladi.
https:// - Avtomobillarni ta

|
Avtomobillarni ta
|
bet | 79/147 | Sana | 18.09.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #271541 |
Bog'liq NOD 30711601 Avtomobillarni tamirlash va ularga xizmat korsati 2https://www.youtube.com/watch?v=GocjWAIx3mY
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
PROFESSIONAL TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH INSTITUTI
BOSHLANG‘ICH PROFESSIONAL TA’LIMNING
30711601-Avtomobillarnita’mirlash vaularga xizmat ko‘rsatish kasbibo‘yicha
Elektrsxemalarnio‘qish fanidan
O‘QUV DASTURI
Kvalifikatsiya(lar) nomi:
O‘quvrejadagitartibraqami:
Ajratilgan soat:
4. Avtomobil elektr va elektron jihozlariga texnik xizmat ko‘rsatish bo‘yicha elektrochilangar
3.4.1
40
Toshkent – 2024
O‘quv dasturi Professional ta’limni rivojlantirish instituti Yer usti transport tizimlari va ularning ekspluatatsiyasi (transport turlari bo‘yicha) yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv-metodik birlashmasining 2024-yil 18-iyuldagi 5-sonli majlis bayoni bilan ma’qullangan.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi huzuridagi Oliy va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv-uslubiy birlashmalar faoliyatini Muvofiqlashtiruvchi kengashining 2024-yil 22-iyuldagi 8-son yig‘ilishida ma’qullangan va Vazirlikning 2024-yil 1-avgustdagi 277-son buyrug‘i bilan TASDIQLANDI VA JORIY ETILDI.
Tuzuvchilar: Madjitov A. Professional ta’limni rivojlantirish
instituti“WorldSkills”, dual ta’lim va o‘quv amaliyotlarini metodik ta’minlash bo‘limi boshlig‘i
|
| |
Jami
  


  
60 - Avtomobillarni ta

Avtomobillarni ta
NOD 30711601 Avtomobillarni tamirlash va ularga xizmat korsati 2
3. O‘quvchilarning bilim vako‘nikmalarini baholash O‘quv dasturi davomida o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalar ichki nazorat bo‘yicha amaldagi tartib asosida baholanadi. Baholash usullari, savol- javob va amaliy topshiriqlardan iborat bo‘lib, ular o‘quv elementini o‘zlashtirish natijalarini aniqlashga imkon beradi. Nazorat savollari va topshiriqlar qo‘yilgan maqsadga hamohang bo‘lishilozim. 4.Tavsiyaetiladiganadabiyotlar ro‘yhati: 1. R.Tillaxo‘jaev, A.Madjitov Avtomobil elektr va elektron jihozlari tuzilishi, ularga texnik xizmat ko‘rsatish vata’mirlash Turon Biznes Markazi 2023-yil 2. U.G‘aybullaev Avtomobillarningelektr va elektron jihozlar Shafoat Nur Fayz 2023-yil 3. Magdiev Sh.P. Avtomobil yurish qismlariga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash Turon Biznes Markazi 2023-yil 4. J.Kulmuxamedov va boshqalar “Avtomobillarni tuzilishi”, ‘Excellent Polygraphy” Toshkent-2021 yil. 5. J.Kulmuxamedov va boshqalar “Avtomobillarni tuzilishi, avtomobil dvigatellariga servis xizmat ko‘rsatish vata’mirlash”, “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil. 6. J.Kulmuxamedovva boshqalar “Avtomobillarnituzilishi, ularga servis xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash”, “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil. 7. Sh.Magdiev, Avtomobillar tuzilishi, avtomobil uzatmalar qutisiga servis xizmat ko‘rsatish vata’mirlash “Turon nashriyoti” Toshkent-2021 yil 8. D.I. Xoshimov, G‘ .N.Maxmudov “Yengil avtomobillarning tuzilishi”, “Avtomsan” Toshkent-2019 yil. 9. A.Muxitdinov, J.Qulmuxamedov “Transport vositalarining tuzilishi”, “Ta’lim nashriyoti” Toshkent-2019 yil. 10.O..Salimov , J.Kulmuxamedov “Avtomobillarni tuzilishi, texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash”, “Ilm Ziyo” Toshkent-2017 yil. 11.A.Muxitdinov, V.Sattivaldiyev, Sh.Xakimov “Transport vositalarining tuzilishi”, “Ta’lim nashriyoti” Toshkent-2014 yil. 12. D.I.Xoshimov “GM-Uzbekistan avtomobillarning konstruksiyasi”, “Avtomsan” Toshkent- 2017 yil. Internet manbalari. https://www.youtube.com/watch?v=Hf5Nfg183lA&list=PL2DwPcU8Gb951lPTV5XbExGf- FYTwuCr9 https://www.youtube.com/watch?v=6jo4wR7tH94&list=PL2DwPcU8Gb951lPTV5XbExGf- FYTwuCr9&index=2 https://www.youtube.com/watch?v=DUehAbeguqs&list=PLjHOqVjjVAHTkzGJnSt0Tokid02 se89C6 https://www.youtube.com/watch?v=duXe651ju4Q&list=PLjHOqVjjVAHTkzGJnSt0Tokid02s e89C6&index=2 https://www.youtube.com/watch?v=7PhTTX37SRk&list=PLjHOqVjjVAHTkzGJnSt0Tokid02s e89C6&index=6 https://www.youtube.com/watch?v=1McNP6ImbQA&list=PLjHOqVjjVAHTkzGJnSt0Tokid0 2se89C6&index=9 https://www.youtube.com/watch?v=jBAqA-JWIQk&list=PLPr0HmiQrrltJP733PLR609vr- mk27D8V https://www.youtube.com/watch?v=EynAS6w_zLY&list=PLPr0HmiQrrltJP733PLR609vr- mk27D8V&index=2 https://www.youtube.com/watch?v=EMldwOvJiA8&list=PLPr0HmiQrrltJP733PLR609vr- mk27D8V&index=3 Download 1,56 Mb.
|
Набор инструментов - • Coreldraw • pho to s h o p

Obyekt
Ko‘pyoqlik
Yulduz
Murakkab yulduz
Qog‘ozni chiziqlash (разлинивание)
Spiral
To‘g‘ri shakllar
Asosiy shakllar
Strelka shakl lari
Sxe malar shakllari
Banner shakllar
Havola (Сноска) shakllar
Interfaol asboblar
Asboblar bilan ishlayotganda belgilangan obyektga bog‘lik holda
kursoming ko‘rinishi o‘zgaradi. Bundan tashqari asboblar panelida ba’zi
asboblami ajratib olish mumkin, bunda bu guruhlar «suzuvchi» panellar
yoki Flyout ko‘rinishdagi panellar shaklida bo‘ladi, 15, 16- rasm.
® S
Virtual xususiy tarmoqlar

144
oldida, vaqtinchalik tunnelni tashkil etish imkoniyatining afzalligi
namoyon.
Ma’lumotlar paketining yuqori sath paketiga
inkapsulyatsiyasi esa
ma’lumotlarni shifrlash va ularning yaxlitligini nazoratlash talablarini
osongina qondirishga imkon beradi.
Virtual xususiy tarmoqlarni, asosan OSI-modeli
sathlari va ulanish
usullari bo‘yicha tasniflash qabul qilingan. Ulanish bo‘yicha “nuqta-
nuqta” (“uzel-uzel”), “nuqta-tarmoq” va “tarmoq-nuqta” usullari
farqlanadi. 5.2-jadvalda virtual xususiy tarmoqning eng ommaviy
protokollari keltirilgan.
5.2-jadval
Virtual xususiy tarmoq protokollari
OSI
modeli
sathlari
Tunnellashning
bazaviy protokoli
Shifrlash vositalari
Seans
sathi
SOCKS
Quyidagi protokollardan
foydalanadi.
Transport
sathi
SSH
AES, 3DES, Blowfish
SSL/TLS
AES, 3DES, IDEA, RC4 va h.
Tarmoq
sathi
IPSec (ESP)
AES, 3DES va h.
Kanal sathi
L2TP
Yuqoridagi protokollardan
foydalanadi.
PPTP
MPPE (RC4)
PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol) – “nuqta-nuqta” xilidagi
kanal sathining tunnel protokoli. Ushbu protokol, tunnelga xizmat qilish
uchun, qo‘shimcha TCP-ulanish yordamida
PPP-kadrlarni IP-paketlarga
inkapsulyatsiyalaydi. Mijozlarni autentifikatsiyalash uchun masofaviy
foydalanishning turli protokollarini, jumladan MSCHAPv2 protokolini,
madadlaydi. Shifrlashda RC4 algoritmni
amalga oshiruvchi MPPE
protokol madadlanadi.
L2TP (Layer 2 Tunneling Protocol) – PPP-kadrlarni tarmoq sathi
paketlariga inkapsulyatsiyalovchi kanal sathining tunnel protokoli.
Protokolning afzalligi sifatida foydalanish ustuvorliklarini va
multiprotokollikni (nazariy jixatdan IPga bog‘liq emaslikni)
madadlashini ko‘rsatish mumkin. Shifrlash mexanizmi o‘zidan yuqori
sathga ishonib topshiriladi, masalan IPSec
apparat yordamida amalga
145
oshirilishi mumkin. PPTPdan farqli holda, TCP/IP tarmoqlarida ushbu
protokol transport protokoli UDPga moslangan.
IPSec (IP Security) protokoli ikkita rejimda – transport va tunnel
rejimida ishlaydi. Transport rejimida (ushbu rejim hostlar orasidagi
ulanishlarni o‘rnatishda ishlatiladi) IPSecdan, qandaydir boshqa usul,
xususan, shifrlash funksiyasi bo‘lmagan L2TP tomonidan tashkil etilgan
“nuqta-nuqta” xilidagi tunnellarni himoyalashda foydalanish mumkin.
Tunnel rejimi shunday tunnelarni
yaratishga imkon beradiki, shifrlangan
butun paket (transport rejimidan farqli holda, butun paket sarlavhasi
bilan shifrlangan) adresatga yetkazish uchun yuqori sathga
inkapsulyatsiyalanadi.
1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi - bet 182

D)
4. Web sahifa yaratishda qaysi dasturdan foydalaniladi?
a) Word matn protsessori b) Bloknot matn muharriri
s) Leksikon matn muharriri d) Exceldan
5. Internet WWW xizmatidan foydalanish uchun qanday dastur yaratilgan ?
a) Web-brauzer b) Acess s) Excel d) Word
6. HTML da sarlavha qo`yish uchun ….. teglar ishlatiladi.
a) b) s) d)
7. Web-sahifada abzaslarni belgilash uchun ….. juft tegi ishlatiladi.
a)
b) < P > s) d)
8. Matn davomini yangi satrga o`tkazish uchun …… tegidan foydalaniladi.
a) < P > b) < I > s) d)
9. Shriftning yozuv shaklini belgilash uchun …..juft tegi …….parametri bilan birga qo`llaniladi.
a) , SIZE b) , COLOR s) , FACE
d) , COLOR
10. , , teglarni fazifasini to`g`ri ketma –ketlikda joylashtirilganini toping?
a) tagchiziqli, og`ma, qalin b) og`ma, qalin, tagchiziq
s) qalin shrift, og`ma, tagchiziq d) qalin, tagchiziq, og`ma
11. HTML tilida matnni web-sahifada turlicha joylashtirish uchun …. juftmas tegiga …..parametri qo`shish orqali amalga oshiriladi.
a) , GOLOR b) , SIZE s) , FACE d)
, ALIGN
12. HTML da shrift o`lchamini belgilash uchun … juft tegi …. parametri bilan birga ishlatiladi.
a) , SIZE b) , FACE s) , COLOR d) , Text
13. Shrift rangini tanlash uchun … .. tegi …....parametri bilan birga ishlatiladi.
a) , Bgcolor b) , SIZE s)
, ALIGN d) , COLOR
14. Web –sahifadagi matn rangini o`zgartirish uchun …..juft tegi ……. parametri bilan birga qo`llaniladi.
a) , Bgcolor b) , Text s) , COLOR d) , SIZE
15. Bgcolor vazifasi?
a) Web-sahifadagi matn rangini o`zgartirish b) Web-sahifadagi fon rangini o`zgartirish s) Shrift rangini tanlash d) Yozuv shaklini belgilash
16. Web-sahifaga rasm joylashtirish uchun qaysi teg va parametr ishlatiladi?
a) WIDTH b) HEIGHT s) , SRC d) , FACE
17. Web-sahifaga rasm joylashtirishda o`lchamlarini tanlash uchun (eni kengligi va bo`yi balandligi) qaysi parametrlardan foydalaniladi?
a) WIDTH , HEIGHT b) ALIGN s) HSPACE, VSPACE d) GOLOR
18. HSPACE va VSPACE parametrlarini vazifasi nima?
a) Web-sahifaga rasm joylashtiradi b) Web-sahifada rasmning o`lchamini belgilaydi s) web-sahifaga nom berishda d) Web-sahifadagi rasm atrofida bo`sh joy qoldiradi
19. Web-sahifada rang kodi qaysi belgi bilan boshlanadi?
a) = b) “ ” s) $ d) #
20.
nimani bildiradi?
a) Web-sahifaga matn kiritishni b) Web-sahifaga rasm joylashtirishni
s) Satrni sahifaning chap tomonidan joylashtirishni d) Satrni sahifaning o`ng tomonidan joylashtirishni
|
- dars. Mavzu - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi

|
1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari Darsning texnologik xaritasi
|
bet | 180/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
56- dars. Mavzu: Web-sahifada grafika mavzusini takrorlash
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Web-sahifada grafika mavzusini takrorlash
|
Maqsad
va
vazifalar
|
Darsning maqsadi: o’quvchilarga HTML da rasmlar bilan ishlash haqida ma’lumot berish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarga rasm formatlari, uchun juftmas tegi, uning parametrlari haqida bilim berish va ulardan foydalanish bo’yicha ko'nikma hosil qilish.
Darsning tarbiyaviy vazifasi: o'quvchilarda daqqatini maqsadli yo'naltirish xususiyatlarini shakllantirish.
Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o'quvchilarda kompyuterdan samarali foydalanish haqida bilim va tasavvurlarini kengaytirish.
|
O'quv
jarayonining mazmuni
|
Jpeg va gif formatli rasimlar. juftmas tegining SRC parametric bilan qo’llanilishi. WIDTH va HEIGHT parametrlari. HSPACE va VSPACE buyruqlari. BORDER parametrining vazifasi va ishlatilishi.
|
O'quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Uslub: Ma'ruza va amaliyotning uyg'unligi.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usul: Tayyor prezentatsiya materiallari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.
|
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilarning yangi bilim va ko'nikmaga ega bo’ladi. Jpeg va gif formatli rasimlar, juftmas tegining SRC parametric bilan qo’llanilishi, WIDTH va HEIGHT parametrlari, HSPACE va VSPACE buyruqlari hamda BORDER parametrining vazifasi hamda ishlatilishi to’g’risida ko’nikmaga ega bo’ladi.
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki ham- kasblarining dars tahlili asosida keyingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi.
|
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
97
birgalikda foydalaniladigan qismlardan foydalanishni o’rgatish muhim
hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. Дэвид Кушнер "Как разрабатывали и продвигали Arduino"
"РАДИОЛОЦМАН", ноябрь 2011 г.
2. Yo'ldoshev, M. (2021). TALABALAR TEXNIK IJODKORLIGIDA
TADQIQOT
OB’EKTLARIGA
QO’YILADIGAN
TALABLAR. Физико-
технологического образование, (2).
3.Тагаев, Х., Алкаров, К. Х., Каримов, О. О., & Юлдашев, М. (2019).
Педагогические основы обеспечения стабильности роста и развития системы
научно-технического творчества студентов (Модель" Руководитель-
Участник-Творческая деятельность"). Поволжский педагогический поиск, (2),
112-119.
4.Туракулов, Х. А. (2005). ва бошк. Математика дарсларида инновацион
услублар.
5.Туракулов, Х. А. (2007). Педагогик тадкикотларда ахборот тизимлари
Ra технологаялари. Т Фан, 248.
6.Туракулов, Х. А., & Мукимов, М. О. (2013). Обеспечение
информационной образовательной среды и возможности ее использования в
практике. Актуальные проблемы современной науки, (3), 100-102.
7.Хасанбоев, Ж., Туракулов, Х. А., Хайдаров, М., Хасанбоева, О., &
Усмонов, Н. У. (2009). " Педагогика фанидан изохли лугат".
8.Ismailov T.J, Tagaev X, Kholmatov P.K, Yusupov K.Y, Alkarov K.Kh,
Orishev Zh.B Karimov O.O. (2020). Cognitive-Psychological Diagram Of
Processes Of Scientific And Technical Creativity Of Students. International
Journal of Advanced Science and Technology, 29(08), 3669-3677.
9.Orishev, Jamshid (2021) "PROJECT FOR TRAINING PROFESSIONAL
SKILLS FOR FUTURE TEACHERS OF TECHNOLOGICAL EDUCATION,"
Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal: Vol. 2021 : Iss. 2 ,
Article 16
.
12.http://www.arduino.cc — официальная документация проекта Arduino.
13. http://cxem.net — авторские материалы с сайта "Паяльник".
|
| |
Uyga vazifa: O`tilgan mavzularni takrorlash

|
Uyga vazifa: O`tilgan mavzularni takrorlash
|
bet | 183/208 | Sana | 23.07.2021 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #15865 |
Uyga vazifa: O`tilgan mavzularni takrorlash.
Sana :______________
Sinf :_______________
58- dars. Mavzu: Web-sahifaga ro'yxat joylashtirish
Darsning texnologik xaritasi
Mavzu
|
Web-sahifaga ro'yxat joylashtirish
|
Maqsad
va
vazifalar
|
Darsning maqsadi: o’quvchilarga Web-sahifada ro’yxat loylashtirish haqida ma’lumot berish.
Darsning ta'limiy vazifasi: o'quvchilarga markerli yoki tartiblangan ro’yxat hosil qiluvchi teglardan foydalanish, ro’yxat elementi tegining vazifasi, TYPE parametrining qiymatlari, START parametric vazifasi ishlatilishi haqida bilim berish va qo’llash bo’yicha ko'nikmalar hosil qilish.
|
|
| |
J
23- rasm - • Coreldraw • pho to s h o p

|
• Coreldraw • pho to s h o p Pdf ko'rish
|
bet | 46/218 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #255518 |
Bog'liq 78421 Kompyuter grafikasi (2)J
23- rasm.
Salma filmlari va belgilarga o‘tish uchun masshtab buymg‘i yonida
joylashgan ikki tugma javob beradi. «Workspace» -
Рабочее прос
транство
(«ishchi fazo») tugmasi yordamida esa saqlangan ishchi
fazosi holatlarini yuklash va yangi ishchi fazosini tegishli nom bilan
saqlash mumkin. Mazkur buyruq tugmalaridagi «Icons Only Default»
buymg‘i dastuming a w alg i odatdagi ko‘rinishiga o ‘tishga xizmat qiladi.
12.2. Sahna fay liar ini saqlash
Sahna fayllarini saqlash uchun gorizontal menyudagi
Файл
tan-
lanib, tushuvchi menyulardan
Сохранить
buyrug‘i, agar boshqa nom
bilan saqlash zarur b o isa,
Сохранить как
buyrug‘ini yuklash kerak.
Ochiladigan oynadan fayl nomi, formatini ko‘rsatish mumkin. Sahna
animatsiyasi va tasvirlami chop etish
uchun esa File menyusining «Publish
Settings ...»
Параметры публикации
(«Chop etish sozlashlari...») buyrug‘ini
yuklash, ochiladigan «Formats»
Фор
маты
(«Formatlar») oynasidan saqla-
nadigan format turi va uning kerakli
sozlashlarini amalga oshirish mumkin,
2 4 - rasm. Bu oynada faylning saqlash
formati tanlanganda oynada mazkur for-
matning tegishli bandi paydo bo‘lib, shu
formatning sozlashlariga tegishli ko‘r-
satkichlar paydo bo‘ladi. Undan tashqari
saqlanuvchi format turlari uchun disk-
ning istalgan joyida shu fayl formatlari
uchun alohida papkalar tashkil etish
mumkin.
24- rasm.
r/,«a*h {.awf)
0
&
; ' 1 Изобмженяе GIF
{.gif',
Зеэь'макный- J
.gif
es
.
J
kbo6■&***>* j f f G
Gjps.'
&
П я»Эов»ен** И** (.pntf
Зиаьжингт? *
Uut
&
Vivwrdovv 5 Projector Cexe)
5еаь1м**шй*1.ехб
&
• . i V*drto*h Projector
5езыияииый-1.врр
0
•. j QwekTw с rtajh-eepowoft (.met'
кх,НЙНМЙ w o v
0
nr> «мпячяимш
|
| |
— rasm.
11.4. Chizish asboblari to‘plami (Набор инструментов рисования)

|
— rasm.
11.4. Chizish asboblari to‘plami (Набор инструментов рисования) Pdf ko'rish
|
bet | 41/218 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #255518 |
Bog'liq 78421 Kompyuter grafikasi (2)17— rasm.
11.4. Chizish asboblari to‘plami (Набор инструментов рисования)
Chizish asboblari istalgan chiziqlami chizish uchun m oijallangan.
Bu asbob ishi natijasida vektorli kontur hosil b o iib , bu kontur tayanch
nuqtalari dastur yordamida avtomatik qo‘yiladi. Bu konturlar ustida
erkin tahrirlash imkoni mavjud, 18- rasm.
Bu asboblarda chizayotgan paytda chiziqlar qalinligi va obvodkalar
rangini o ‘zgartirish mumkin. Chizib boiingan chiziqni istalgan paytda
davom ettirish mumkin. Buning uchun kursomi uning oxirgi nuqtasiga
52
(_j -jc
f
f ^ t .. 1. . T . Я?
olib kelib (kursoming egri chiziqlari ko‘r-
satkichga aylanadi), sichqoncha tugmasini
bosgan holda chiziqni davom ettirish
hamda
chizish
asboblari
yordamida
to‘g‘ri chiziq chizish mumkin.
Bezye asbobi yordamida maksimal
aniqlik va maksimal ratsionallik bilan
ixtiyoriy konturni yaratish mumkin. Bu
asbob foydalanuvchini grafik dizaynda
barcha narsani xal qiluvchi Forma ya-
ratuvchisiga aylanishiga imkon beradi.
nsm
11.5. To‘g‘ri chiziqli segmentlar tuzish Q
To‘g ‘ri chiziq yaratish uchun Bezye asbobi qulay keladi. Buning
uchun Bezye asbobini tanlash kerak. Kursomi boshlang‘ich nuqtaga olib
kelish va sichqonchaning chap tugmasini bosish kerak. Tugma bosilgan
joyda segmentning boshlangHch tayanch nuqtasini ifodalovchi nuqta
paydo bo4adi. U keyingi nuqta yaratilgunga qadar aktiv b oiib turadi.
So‘ng kursomi keyingi nuqta joylashadigan yangi joyga olib o‘tish
kerak. Ikki nuqta to‘g‘ri chiziq bilan tutashadi.
11.6. Tayanch nuqtalarning turlari 0
|
| |
CorelDRAW X3 - • Coreldraw • pho to s h o p

Yoki File (Файл)
menyusida foydalanib, yangi hujjatni yaratish
uchun yaratish (Создать) buyrug‘i, mavjud
hujjatni ochish uchun esa
Ochish (Открыть) komandasi bajariladi.
CorelDRAW dasturi bir necha hujjatlami bir vaqtda ochish
imkoniyatiga ega, u holda shu paytda kerak b oim agan hujjatlami yopish
ko‘zda tutilgan. Menyu Fayl (Файл) b oiim ida yoping (Закрыть)
komandasi bajarilganda faol hujjat yopiladi.
9-§. Corel DRAW interfeysi va undagi panellar
CorelDraw dasturi nafaqat vektorli
grafikani yaratish va ulami
qayta ishlash imkonini beradi, balki chizilgan
vektorli tasvirlarga turli
effektlami birlashtirgan holda yanada o ‘zgacha tasvirlami hosil qilish
imkonini beradi. Vektorli effektlardan foydalangan holda shaklni o ‘z-
gartirish y o ila ri:33
• Oraliq transformatsiya (o‘zgaradigan)
• Contour effekti
• Envelope effekti
• Lens effekti
• PowerClip effekti
• Effektlami nusxaiash
Dastur yuklangandan so‘ng ekranda paydo b o ig a n
dastur oynasiga
foydalanuvchining interfeysi deyiladi. Interfeys foydalanuvchi va
kompyuter orasida
bogiovchi vosita b o iib , ishlash uchun panel, as
boblar, muloqot oynasi va h.k.
larni taklif etadi, 10- rasm.
Foydalanuvchi interfeysiga sahifa,
bosh menyu, hujjatlami aks
ettiruvchi ishchi oynalar hamda tasvirlami
muharrirligini amalga
oshiruvchi har xil panellar to‘plami kiradi. Oynaning markazidagi katta
oq maydon
ishchi xudud b o iib , har bir hujjat alohida-alohida ochiladi.
Ekranning tepa qismida bosh menyu boiim lari joylashgan bo iadi, 11-
rasm:
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
94
kerak! Qanday dastur tuzamiz? Qaysi dasturlash tili orqali? Arduino uchun
dasturlar odatiy C ++ da yoziladi, kontaktlarda I / O (Input-kirish,Output-chiqish)
ni boshqarish uchun oddiy va tushunarli algoritmlar va dasturlar tuziladi. Agar siz
allaqachon C ++ ni bilsangiz - Arduino va dunyo eshiklari siz uchun ochiq. Agar
siz dasturlash uchun yangi bo'lsangiz bu muammo emas osonlikcha o'rganishingiz
mumkin, bu oson. Bundan tashqari Arduinoni o'rganish va dasturlar yozish uchun
Windows, Mac OS va Linux operatsion tizimlarida ishlovchi Arduino IDE
(Arduino dasturi, kompilyatori) mavjud va siz undan mutlaqo bepul
foydalanishingiz mumkin. Arduino IDE dasturida algoritmlar va dasturlar yaratish
juda oson va ishlash qulay. Arduino IDE da tayyor amaliyotlar (loyihalar) ham
mavjud siz o'rganishingiz uchun. Arduinoning Uno turi texnik ko'rsatkichlari:
Mikrokontroller: ATmega328;
Ishlash kuchlanishi: 5 V;
Kirish kuchlanishi(tavsiya etilgani): 7-12 V;
Kirish kuchlanishi(eng yuqori): 6-20 V;
Raqamli kirish/chiqish: 14 ta (ulardan 6 tasi KIM (Широтно-Импульсная
модуляция) sifatida foydalanish mumkin);
Analog kirish: 6 ta;
Kirish/chiqish orqali o'zgarmas tok: 40 mA;
3.3 V kiritish uchun o'zgarmas tok: 50 mA;
Flesh xotira: 32 KB(ATmega328) undan 0.5 KB yuklovchi sifatida
foydalaniladi;
Tezkor xotira: 2 KB(ATmega328);
EEPROM: 1 KB(ATmega328);
Chastota: 16 MGs;
Arduinodan
foydalanishimizda avvalo
uning
dastur
programmasini
kompyuterimizga o’rnatib kutubxonasi bilan bog’lab olamiz. So’ngra arduinoda
sodda amaliy topshiriqlarni bajarishni boshlashimiz mumkin.
Buning uchun bizga quyidagilar kerak bo’ladi.
- Arduino
- Maketniy plata
- Svetodiod
- Papa-papa sim
Arduino haqida tushunchalarimiz shakllandi, endi qolgan qismlar to’g’risida
tushunchalar shakllantiramiz:
Maketniy plata – qurulmalarni ulash doskasi ya’ni kiruvchi va chiquvchi
signallarni simlar yordamida qurilmalarga bo’g’lash vazifasini bajaradi (2-rasm).
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического Pdf ko'rish
|
bet | 102/167 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #140538 |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
106
сингдириш йўлида ҳар қандай усуллардан ҳам воз кечмайди. Бундай
кучларнинг қўлида инсоният онгининг маҳсули бўлган энг юксак
технологиялар, усуллар ҳам қурол воситасини ўтаётганлиги барчани
ташвишга солади.
Айниқса, ҳозирги даврда интернет сайтларида ёшлар дунёқарашига
ижобий таъсир қилувчи ахборотлар оқимидан ташқари бузғунчи ғоялар
асосида шакллантирилган материаллар ҳам учраб туради. Интернет
сайтларида ёшларга кучли таъсир этувчи ахборотларни қуйидагича
таснифлаш мумкин.
Биринчи тоифадага ахборотлар сирасига ёт, бузғунчи ғоялар (диний
экстремизм ва террорчилик ғоялари, миллатчилик, ирқчилик, садизм
кабилар) ни киритиш мумкин.
Иккинчи тоифадаги ахборотлар эса ғарб ҳаёт тарзига хос, ўзбек
менталитетига зид одатлар ва кўникмаларни тарғиб этади. Бу айниқса, ғарб
ёшларининг кийиниши, одатларини тарғиб қилувчи мақолалар, клиллар,
фильмларда яққол намоён бўлади.
Учинчи тоифага эса порнографик ахборотларни киритиш мумкин.
Туртинчи тоифага эса ҳали текширилмаган, ўз исботига эга бўлмаган
турли хужумкор ахборотларни киритиш мумкин.
Интернет сайтларидан тарқатилаётган бу каби ёт ғоялар ва
ахборотларни ёшлар томонидан қабул қилинаётганлиги ва унинг оқибатлари
жахондаги барча мамлакатлари халқини ҳам ташвишга солмоқда.
Келгусида ёшларнинг ахборот муҳитидаги ижтимоий онгини
мониторинг қилиш тизимини шакллантириш, “виртуал” ахборот худудида
уларнинг устувор нуқтаи-назарларини ўрганиш, келажак авлоднинг ахлоқий
ривожланишига зарар етказувчи ахборотдан аҳолини ҳимоя қилиш, ўсиб
келаётган авлоднинг медиа-саводхонлигини мунтазам ошириб бориш,
ёшларнинг маънавиятига таъсир кўрсатувчи “оммавий мадалият” таҳдиди ва
ёт оқимларнинг ҳақиқий моҳиятини очиб берувчи маълумотларни етказиш
тизимини йўлга қўйиш бўйича фаолиятни янада ривожлантириш каби
масалалар жамиятимиз олдида турган вазифалардан бўлиб қолади.
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического Pdf ko'rish
|
bet | 121/167 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #140538 |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
125
Misol uchun, noempirik hisoblashlar o’tkazish mumkin bo’lgan
GAUSSIAN dasturida turli xil atom orbitalari-bazislar to’plamini tanlash
imkoniyati mavjud.
Noempirik hisoblashlar o’tkazish uchun mo’ljallangan barcha
dasturlarda gauss tipidagi orbitallarga ega bazislar to’plami qo’llaniladi. Har bir
atom orbitali elektron zichligi taqsimlangan bir nechta gauss funksiyalari deb
tasavvur qilinadi.
Bugungi kunda amaliyotda noempirik hisoblashlar uchun zamonaviy
Gaussian dasturlarini qo‘llab yuqori darajadagi aniqlikga erishish mumkin.
Gaussian (gaussian) – molekulyar modellashtirishning turli-tuman usullarini
o‘zida mujassamlashtirgan molekulyar sistemalarning tuzilishi va xossalarini
hisoblashga qaratilgan kompyuter dasturi. Bu dastur nobel mukofoti laureati Djon
Poplo va uning tadqiqot guruhi tomonidan yaratilgan bo‘lib, bugungi kunda
ham yangilanib kelinmoqda. Kvant mexanikasining fundamental qonunlariga
asoslangan holda Gaussian molekulyar sistemaning gaz va kompleks
holatlarida ham asosiy, ham uyg‘ongan holatlarida energiyasi, molekulyar
tuzilishi va tebranish chastotalari, hamda bir qator molekula xossalari
to‘g‘risida ma‘lumot beradi. Bu dastur molekulani o‘rganishda bir qancha
sharoitlarni, qisqa vaqt yashovchi birikmalar va o‘tuvchi tuzilmalarni, tajribalarda
kuzatish mumkin bo‘lmagan holatlarni hisobga olishi bilan bugungi kunda
noempirik hisoblashlarda eng ko‘p qo‘llanilayotgan dastur hisoblanadi. Bundan
tashqari, dastur foydalanuvchi uchun ham qo‘lay interfeysga va yuqori
samaradorlikka egaligi bilan farq qiladi.
G98 va G03 dasturiy majmuaning asosiy imkoniyatlari quyidagilardan
iborat:
molekulyar mexanika usullari,
yarimempirik yaqinlashishlar, chegaralangan va chegaralanmagan Xartri–Fok
usuli yoradamida tuzilishini optimizasiya qilish va energiyasini hisoblash;
ib,
analitik gradiyentlar yordamida g‘alayonlanish nazariyasi, bog‘langan
klasterlar, konfigurasion o‘zaro ta‘sir va boshqalar uchun enegiyani hisoblash;
RMP2, UMP2 va CASSCF
usullar yordamida analitik hisoblash;
imkoniyati va hakozo.
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического Pdf ko'rish
|
bet | 119/167 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #140538 |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
123
ionlar gʻarbga, elektronlar esa sharqqa siljiydilar. Magnit maydon chizigʻi atrofida
zarrachaning harakatini spiralsimon aylanishdan iborat deb oʻylash mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Maxmudov B.M, Alimov T.A, Sirojev N.S.// Quyosh fizikasi//
Samarqand-2014
2.B.D.Abduraxmonov,T.A.Alimov,B.M.Maxmudov,
N.S.Sirojev.
Magnitnaya polya solnsa i gelioseysmologiya, Sankt-Peterburgt, 1994, s.17.
3.Galakticheskaya
astronomiya
(N.
Ya.Sotnikova,
kurs
leksiy)
http;//www.astro. spbu. Ru/staff/nsot/ Teaching/galast/galast.html
4.Orishev, Jamshid (2021) "PROJECT FOR TRAINING PROFESSIONAL
SKILLS FOR FUTURE TEACHERS OF TECHNOLOGICAL EDUCATION,"
Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal: Vol. 2021 : Iss. 2 ,
Article 16.
5.Тошпулатова, Д. (2020). ФИЗИЧЕСКИЕ СВОЙСТВА СОЛНЕЧНОЙ
БАТАРЕЙКИ
НА
ОСНОВЕ
ГЕТЕРОСТРУКТУРИРОВАННОГО
ФОТОЭЛЕМЕНТА. Физико-технологического образование, (1).
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “ Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
124
|
| |
Da‟vo muddati o‟tishining oqibatlari

|
Da‟vo muddati o‟tishining oqibatlariBog'liq Fuqarolik huquqi Umumiy qism (2)Da‟vo muddati o‟tishining oqibatlari
Da‟vo muddati o‟tkazib yuborilganda shaxs o‟zining huquqlarini
himoya qilish imkoniyatini yo‟qotadi. Ya‟ni shaxs qonun tomonidan qat‟iy
belgilangan
vaqt
mobaynida
o‟ziga
berilgan
imkoniyatdan
foydalanmasdan, himoyani talab qilishga bo‟lgan o‟zining subyektiv
huquqini amalga oshirmasa o‟zining subyektiv huquqlarini qo‟ldan
chiqaradi. Da‟vo muddatning o‟tkazib yuborilishi natijasida, da‟voga
bo‟lgan moddiy ma‟nodagi huquq yo‟qotiladi, aniqrog‟i da‟vo yordamida
subyektiv huquqlarning majburiy amalga oshirish imkoniyati bo‟lmaydi.
Bunday oqibat da‟vo muddati o‟tgach da‟vo qo‟zg‟atilganda vujudga
keladi. Agar da‟vo o‟z vaqtida qo‟zg‟atilgan bo‟lsa, u nizoni ko‟rish
jarayoni qancha muddat davom etishidan qat‟i nazar da‟vo muddati
o‟tkazib yuborilganligi vaji bilan rad etilishi mumkin emas.
FKning 162-moddasi “asosiy talab bo‟yicha da‟vo muddati o‟tishi
bilan qo‟shimcha talablar (neustoyka, garov, kafolat va shu kabilar)
bo‟yicha da‟vo muddati ham o‟tgan hisoblanishi”ni nazarda tutadi. Garchi,
asosiy va qo‟shimcha talablarga nisbatan da‟vo muddatining amal qilish
vaqti turlicha bo‟lsada, asosiy da‟vo muddatiga nisbatan da‟vo
muddatining o‟tishi qo‟shimcha majburiyatga nisbatan huquqlarni amalga
oshirish imkoniyatining bekor bo‟lishiga olib keladi.
Agar asosiy majburiyatga nisbatan da‟vo muddatining tugashi
qo‟shimcha majburiyatga nisbatan ham da‟vo muddatining tugashi olib
kelsa, qo‟shimcha majburiyatga nisbatan da‟vo muddatining o‟tishi asosiy
majburiyatga nisbatan da‟vo muddatining o‟tishini anglatmaydi.
FKning 153-moddasiga muvofiq, buzilgan huquqni himoya qilish
talabi da‟vo muddatining o‟tganligidan qat‟i nazar sudda ko‟rib chiqish
uchun qabul qilinadi. Zero, sud da‟voni ko‟rib chiqishga qabul qilib, uning
o‟tkazib yuborilish sabablarini tekshirib, o‟rganib chiqadi. Agar da‟vo
uzrli sabablarga ko‟ra o‟tkazib yuborilgan bo‟lsa, sud da‟vo muddatini
qayta tiklashi lozim. Shu munosabat bilan sud da‟vo muddati o‟tkazib
yuborilgan da‟volarni ham ko‟rib chiqishi lozimdir. Chunki, da‟vo
muddatining o‟tkazib yuborilish sabablarini faqatgina sud jarayonida
aniqlash mumkin.
|
| |
Nazorat uchun savollar - Toshkent davlat yuridik universiteti fuqarolik huquqi darslik I qism

|
Toshkent davlat yuridik universiteti fuqarolik huquqi darslik I qismBog'liq Fuqarolik huquqi Umumiy qism (2)Nazorat uchun savollar:
1. Mulk huquqi majburiyat huquqi bilan birga fuqarolik huquqining
kichik sohalaridan biri hisoblanadi. Shu sababli mulk huquqi va majburiyat
huquqining o‟zaro nisbati va mulk huquqining fuqarolik huquqida tutgan
o‟rnini tahlil qiling?
2. Ma‟lumki, mulk huquqining mazmunida foydalanish huquqi
alohida o‟rin tutadi. Ayni paytda foydalanish huquqi alohida holda emas,
egalik qilish elementi bilan birgalikda namoyon bo‟lishi anglashiladi.
Biroq foydalanish huquqining egalik qilish elementidan alohida holda
qo‟llanilish holatlari ham kuzatiladi.
Mol-mulkka nisbatan foydalanish elementining egalik qilish
elementidan alohida holda mustaqil ifodalanish holatini tahlil qiling?
3. Olimov kechki payt ishdan qaytayotib yo‟ldan uzuk topib oldi.
Uzukni olib uyiga kelib qarasa, u tilladan yasalgan ekan. Ertasi kuni
Olimov uzukni tanish zargarga ko‟rsatib narxini surishtirganda, zargar
uzuk juda qimmat turishini aytdi. Hursand bo‟lib ketgan Olimov bu haqda
ishxonasidagi do‟sti Nazirga aytganida, Nazir unga uzukni topilmalar
idorasiga olib borish kerakligini, yo‟qsa, qonunda belgilangan javobgarlika
toritilishini aytdi. Olimov maslahat so‟rab advokatga murojaat qildi.
Unga maslahat bering?
4. Fuqaro A. notariusga murojaat qilib, fuqaro B. ga tegishli bo‟lgan
uy-joy (ko‟chmas mulk)ga mulk huquqini beruvchi orderni rasmiylashtirib
berishni so‟radi. Bunga asos qilib, u 30 yil davomida uy-joyga halol,
oshkora va uzluksiz egalik qilib kelganligi, B. ning vafot etganligi, uning
merosxo‟rlari yo‟qligini ma‟lum qildi. Ammo notarius fuqarolik
qonunchiligi orqaga qaytish kuchiga ega emasligini bildirib, rad javobini
berdi.
Fuqaro A. ning talabi o‟rinlimi? Masala qanday hal qilinishi kerak?
|
| |
-BOB. DASTURIY VOSITALAR XAVFSIZLIGI

181
7.2-rasm. Web-sayt muammolarining jiddiyligi bo‘yicha taqsimoti
2019 yilda veb-saytlarda keng tarqalgan zaifliklar va ularning
ulushi, OWASP (Open Web Application Security Project) tomonidan
berilgan ma’lumotga ko‘ra, quyidagicha bo‘lgan (7.3-rasm).
7.3-rasm. OWASP tashkiloti 2019 yilda uchragan zaifliklar va