nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nazorat savollari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

270
davrida tashkiliy yaxlitlik;
- ushbu davrda faoliyatning normativ-huquqiy xususiyati kо‗rib chiqilayotgan
sotsiumdagi mavjud ahloqiy jihatlar bilan belgilanadi;
- iyerarxik hokimiyat tuzilmasining mavjudligi;
- bunday ijtimoiy tashkilotlarning faoliyat kо‗rsatish jarayoni ongli ravishda
oldinga kо‗yilgan yoki о‗z-о‗zidan yuzaga keladigan maqsadlarga erishilishga qarab
maqsadli о‗zgaruvchanlik samarasiga ega;
- turli darajadagi tadbirkorlik komponentasi ishtirok etadi.
Tadbirkorlik komponentasi (TK) barcha tashkilotlarni barpo etish va
rivojlantirishning asosiy harakatlantiruvchi kuchi hisoblanadi. Quyida TKning
vujudga kelishi va rivojlanishi jarayonini, shuningdek, uning ijtimoiy tashkilotlarga
kо‗rsatadigan ta‘sirini kо‗rib chiqamiz.
Tayanch tushunchalar - Sotsial psixologiya

|
Sotsial psixologiya
|
bet | 109/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Tayanch tushunchalar: ustanovka, sotsial ustanovka, “set”, “attityud”, «moyillik», «yo‘nalganlik», «komponentlilik», kognitiv, affektiv, konativ.
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar
Ustanovka borasida olimlar qanday izlanishlarni olib borgan?
Ustanovka va sotsial ustanovkaning bir-biridan farqi haqida fikringizni bayon qiling.
Ustanovka tushunchasiga berilgan ta’rifni tushuntirib bering.
Sotsial ustanovka tushunchasini tahlil qiling.
Sotsial ustanovkalarni o‘rganish necha bosqichni o‘z ichiga oladi, ulami izohlang?
U.Tomas va F.Znanetskiylarning «Polshalik dehqon Yevropa va Amerikada» nomli asari mazmunini tushuntirib bering.
D.N.Uznadze ustanovka va sotsial ustanovka tushunchalariga qanday ta’rif bergan, ularni tushuntirib bering?
M.Smit attityudning uch komponentli strukturasi haqida qanday fikr bildirgan?
V.A.Yadov bo‘yicha ustanovkalarning to‘rt bosqichli tizimi haqida gapirib bering.
Sotsial ustanovkalarni o‘zgartirishning yo‘llari haqida fikrlaringizni bayon
qiling.
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari
Qaysi atamaning ma’nosi inglizcha “Set” so‘zidan olingan bo‘lib, ko‘rsatma berish, anglanilmagan mayllar, yo‘l-yo‘riq ko‘rsatish ma’nosida qo‘llaniladi?
Sotsial ustanovka
Ustanovka
Refleksiya
Instruksiya
Qaysi fikr to‘g‘ri?
Ustanovka - insonning o‘zi bilmagan holda yon-atrofidagi insonlar va voqelikni baholashi va ularga nisbatan munosabat bildirishidir.
Ustanovka - bu faoliyatga mustaqil tayyorlikdir.
Ustanovka - insonning ichki o‘ziga xos tuyg‘ularini namoyon etishga ruhan tayyorlik holatidir.
Barcha javob to‘g‘ri.
Sotsial psixologiyaning birinchi bosqichi - fanga sotsial ustanovka tushunchasi kiritilishi hamda olimlar sotsial ustanovkalarning mazmunini
tushunish uchun nazariy va eksperimental tadqiqotlarni boshlab yuborgan davr qachonga tegishli?
XX asr o‘rtalari
XX asr boshlari
XIX asr oxiri
XIX asr boshlari
«Polshalik dehqon Yevropa va Amerikada» asari mualliflari kimlar?
U.Tomas, F.Znanetskiy
G.Ollport, E.Bogardus
D.N.Uznadze, M.Smit
G.Ollport, F.Znanetskiy
Qaysi yilga kelib faqat Amerika adabiyotlarining o‘zidagina sotsial ustanovkalarning 20 ga yaqin ta’riflari vujudga kelgan edi?
|
| |
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 255

|
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 255
|
bet | 107/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 255
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari 256
1.Boshqaruvda asosan ma’murchilik yo‘lini nazarda tutadigan jabha qaysi? 256
2.Qaysi atama shaxsning guruhga munosabatini ifodalab, uning a’zolariga ta’sir o‘tkazuvchi va maqsadga yetaklovchiga nisbatan ishlatiladi? 256
3.Lider asosan guruhdagi shaxslararo munosabatlarni boshqarsa... 256
5.Ikki nazariyani tanqid qilish natijasida paydo bo‘lgan uchinchi nazariya liderlikning qaysi nazariyasi sanaladi? 256
XIIIBOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYANING TADBIQIY SOHALARI 259
XIII.1. Sotsial psixologiyaning tadbiqiy va amaliy sohalari 259
XIII.2. Sotsial psixologiyaning asosiy sohalari 260
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 264
Sotsial psixologiyaning asosiy yo‘nalishlari 268
Sotsial psixologiyada shaxs muammosi 268
Muloqot sotsial va shaxslararo munosabatlarning ifodasi sifatida 268
Sotsial psixologiyada guruhlar muammosi 269
Olomon psixologiyasi 270
Guruh sharoitida zamonaviy o‘qitishning pedagogik va psixologik 270
texnologiyalari 270
Shaxs sotsializatsiyasi 270
Sotsial ustanovka 271
Sotsial psixologiyada boshqaruv muammosi 271
Sotsial psixologiyaning tatbiqiy sohalari 271
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 281
Rahbariy adabiyotlar: 281
Asosiy adabiyotlar: 281
Qo‘shimcha adabayotlar: 282
«Yosh psixologiyasi uchun bu muammo «shaxs» mavzusiga taalluqli bo‘lsa, sotsial psixologiya uchun «shaxsning jamiyatga ta’siri» tomondan qiziqroq hisoblanadi». Ushbu fikr kimga tegishli?
G.M.Andreyeva
E.Fromm
A.Antonov
J.Rotter
Sotsiallashuv jarayonlarining ro‘y beradigan shart-sharoitlari nima deb ataladi?
sotsial institutlar
ta’lim maskanlari
oila va mahalla
mehnat jamoalari
|
| |
Biologiya fanining tarmoqlari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 36/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Biologiya fanining tarmoqlari. Biologiya fundamental va kompleks fan hisoblanadi. Fundamental fan deyilishiga sabab, biologiya tibbiyot, psixologiya, agronomiya, oziq-ovqat sanoati, farmokologiya uchun nazariy asos bo‘lsa, kompleks fan sifatida esa ko‘plab tarmoq fanlarni o‘z ichiga oladi. Tekshirish obyektiga ko‘ra biologiya fani bir qancha sohalarga
bo‘linadi. Botanika – o‘simliklar, zoologiya – hayvonlar, mikrobiologiya –
mikroorganizmlar, mikologiya – zamburug‘lar, gidrobiologiya – suv muhitidagi
organizmlar, paleontologiya – qazilma holdagi organizmlar, ekologiya
esa organizm va muhit orasidagi munosabat to‘g‘risidagi fan hisoblanadi.
Biologiya tirik organizmlarning ayrim jihatlarini tekshirish bo‘yicha ham turli
fanlarga ajraladi. Anatomiya – organizmlar organlari tuzilishini, ﬁ ziologiya
esa funksiyasini, embriologiya – murtak (embrion) rivojlanishini, sistematika –
organizmlarning sistematik guruhlarini, o‘zaro qarindoshlik munosabatlarini,
etologiya – hayvonot olamining xulq-atvorini tadqiq etadi. 5
Biologiyaning ba’zi sohalari boshqa tabiiy fanlar hamkorligida paydo
bo‘lgan. Biologik sistemalarda ro‘y beradigan ﬁ zik jarayonlarni bioﬁ zika,
organizmlarning kimyoviy tarkibi, ulardagi kimyoviy jarayonlarni biokimyo,
tirik organizmlarning yer yuzida tarqalish qonuniyatlarini biogeograﬁ ya fani
o‘rganadi. Bionika organizmlar hayot faoliyatining o‘ziga xos jihatlari va
tuzilishini asos qilib texnik sistemalar yaratishni, biotexnologiya esa tirik
organizmlardagi biologik jarayonlarni ishlab chiqarish korxonalarida qo‘llashni
maqsad qilib qo‘yadi. Hozirgi kunda insoniyat jamiyatining taraqqiyot darajasi biologiya fani rivojiga ko‘p jihatdan bog‘liq.
Biologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari. Biologiyada tirik orga-
nizmlarning hayotiy xossalarini o‘rganish uchun quyidagi metodlardan
foydalaniladi.
Kuzatish metodi. Organizmlar va ularni o‘rab turgan atrof-muhitda ro‘y
beradigan hodisalarni kuzatish, tasvirlash va tahlil qilish imkonini beradi.
Bu metod qadim zamonlardan boshlab olimlar tomonidan daliliy materiallar
yig‘ish va uni tavsiﬂ ash uchun keng qo‘llanilgan. XVIII asrda bu metod
yordamida biolog olimlar hayvonlar va o‘simliklarni ta’riﬂ ash, tasvirlash va
to‘plangan materiallarni tartibga solish bilan shug‘ullangan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
III. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni

|
III. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni
|
bet | 34/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)III. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni
yeching.
1) 675 g glukoza fermentlar ishtirokida aerob sharoitida bosqichma-bosqich
parchalansa qancha energiya hosil bo‘ladi?
2) Glikoliz jarayonida 4500 g glukoza parchalangan bo‘lsa, hujayrada qancha
sut kislota hosil bo‘ladi?
3) Muskullarda 7 mol glukoza parchalandi. Shundan 3 mol glukoza kislorod
ishtirokida, 4 mol glukoza kislorod ishtirokisiz parchalandi. Qancha CO2, H2O, sut
kislota hosil bo‘ladi?
4) Anaerob nafas olish jarayonida sitoplazmada 14 molekula sut kislota hosil
bo‘ldi. Parchalangan glukozaning miqdorini aniqlang.
5) Dissimilatsiya jarayonida 7 mol glukoza parchalangan. Agar 2 mol glukoza
to‘liq parchalangan bo‘lsa, qancha (mol) ATF sintezlangan?
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA
O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
Farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi
Uchko’prik tuman 2- son kasb hunar maktabi
BIOLOGIYA FANIDAN mavzular TO’PLAMI
TUZUVCHI: M.O’rinova
2020-2021 o’quv yili
M U N D A R I J A
I BOB. BIOLOGIK TIZIMLAR HAQIDA TUSHUNCHA
1-§. Biologiya – hayot haqidagi fan..........................................................
2-§. Hayot mohiyati va tiriklikning darajalari........................................
II BOB. HAYOTNING MOLEKULA DARAJASIDAGI UMUMBIOLOGIK QONUNIYATLAR
3-§. Hayotning molekula darajasi. Tirik organizmlarning kimyoviy tarkibi va uning doimiyligi ......................................................................
4-§. Organik birikmalar. Oqsillar va nuklein kislotalar .......................
III BOB. HAYOTNING HUJAYRA DARAJASIDAGI UMUMBIOLOGIK QONUNIYATLAR
|
| |
Moddalar va energiya almashinuvi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 40/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Moddalar va energiya almashinuvi. Barcha tirik organizmlar va tashqi
muhit o‘rtasida doim moddalar va energiya almashinuvi sodir bo‘ladi. Moddalar
va energiya almashinuvi oziqlanish, nafas olish, ayirish kabi jarayonlarni o‘z
ichiga oladi. Moddalar va energiya almashinuvi tufayli o‘zgaruvchan tashqi
muhit sharoitida tirik organizmlar kimyoviy tuzilishi va tarkibining doimiyligi
ta’minlanadi.
O‘z-o‘zini yangilash. Organizmda sodir bo‘ladigan moddalar almashinuvi
jarayonida biomolekulalar, hujayra va to‘qimalarning doimiy yangilanishi
sodir bo‘ladi.
O‘ziga o‘xshaganlarni yaratish – ko‘payish xossasi. Tirik organizmlarning
ko‘payishi nuklein kislotalarda mujassam bo‘lgan irsiy axborot asosida sodir
bo‘ladi.
O‘sish va rivojlanish. Ontogenezning ma’lum bosqichlarida tirik
organizmlar genetik axborotlar asosida o‘z tuzilishini saqlagan holda miqdoriy
jihatdan ortadi, ya’ni o‘sadi hamda ularda yangi belgi va xususiyatlar shakllanishi – rivojlanish kuzatiladi. Rivojlanish tirik organizmlarning ma’lum
qonuniyatlar asosida o‘zgarib borishidir. Individual rivojlanish – ontogenez va
tarixiy rivojlanish – ﬁ logenez kuzatiladi. Organik olamning tarixiy rivojlanishi
evolutsiya deb yuritiladi.
O‘z-o‘zini idora qilish. Tashqi muhit sharoitlarining muntazam o‘zgarishiga
qaramay, tirik organizmlar tashqi va ichki tuzilishi, kimyoviy tarkibi, ﬁ ziologik
jarayonlarning doimiyligini saqlash, ya’ni gomeostaz xususiyatiga ega.
Ta’sirlanish. Ushbu xususiyat tirik organizmlarning tashqi muhit ta’sir-
lariga javob reaksiyalari orqali amalga oshadi.
Irsiyat va o‘zgaruvchanlik. Tirik organizmlarning o‘z belgi va xususiyat-
larini nasldan naslga o‘tkazish xossasi irsiyat, yangi belgi-xususiyatlarni
namoyon qilishi o‘zgaruvchanlik hisoblanadi. O‘zgaruvchanlik tufayli esa
tashqi muhit ta’sirlariga tirik organizmlarning moslanuvchanligi ortadi.
Yuqorida keltirilgan xususiyatlarning ayrimlari notirik tabiat uchun ham
xos bo‘lishi mumkin. Masalan, tuzli eritmalarda kristallarning hajmi va
massasi ortadi, yonayotgan shamdan energiya ajraladi. Lekin bu jarayonlarda
gomeostaz kuzatilmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Nazorat savollari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Nazorat savollari
1. Ishlab chiqarish zaxiralari deganda nima tushuniladi?
182
2. Ishlab chiqarish zaxiralarini boshqarishning asosiy maqsadi nimadan iborat?
3. Ishlab chiqarish zaxiralarini boshqarish tizimini tushuntiring.
4. Korxonada moddiy-texnika ta‘minoti tijorat xizmatining asosiy vazifalariga
nimalar kiradi?
5. Moddiy-texnika ta‘minotini rejalashtirish maqsadi va asosiy bosqichlari.
Tayanch iboralar: zaxiralarni boshqarish, xomashyo, asosiy va yordamchi
materiallar, yoqilg‗i, yonilg‗i, xarid qilinadigan yarim tayyor mahsulotlar va
butlovchi mahsulotlar, tara va tara materiallari, asosiy fondlarni ta‘mirlash uchun
ehtiyot qismlar, korxonaga keltirilgan, lekin hali birlamchi ishlov berilmagan arzon
va tez eskiruvchi buyumlar.
3.6. Korxonaning ichki ishlab chiqarish faoliyatini nazorat qilish
Nazorat menejmentning umumiy funksiyalaridan biri, ya‘ni boshqaruv
faoliyatining maxsus turi hisoblanadi. Rejalashtirish va tashkil etish bilan bir qatorda
nazorat qilish funksiyasi tashkilot rahbariyatining asosiy vazifalaridan biri hisoblanib,
u joriy faoliyat natijalarining rejalashtirilgan natijalardan chetga chiqishlarini
aniqlash, ushbu chetga chiqishlar sabablarini tahlil qilish va ularni bartaraf etish
uchun tegishli chora-tadbirlarni ishlab chiqish imkonini beradi. Nazoratning
menejment tizimidagi о‗rni uning tashkilot faoliyatining maqsadlariga erishish
jarayonini amalga oshirishdagi rolidan kelib chiqib belgilanadi. Mazkur jarayonning
yakuniy bosqichi hisoblangan nazorat boshqaruv obyektining istalgan (kо‗ngildagi)
holatiga nisbatan uning о‗zgarishlari xususiyatini kuzatish imkoniyatini ta‘minlaydi
(3.6-rasm).
Shunday qilib, nazorat qilish jarayoni tashkilot tomonidan о‗z maqsadlariga
erishishga yо‗naltirilgan bо‗lib, boshqaruv funksiyasi sifatida uning mazmuni
quyidagilardan iborat: qoidalar, standartlar, faoliyat kо‗rsatkichlari va mezonlarni
ishlab chiqish; uning joriy natijalarini о‗lchash; faoliyatning belgilangan rejimidan
chetga chiqishlarni va ularning sabablarini aniqlash; tashkilot yoki uning alohida
bо‗g‗inlari, xodimlar xatti-harakatiga tuzatishlar kiritishdir.
|
-chizma. Turli yo’nalishda sochilish intensivligining

|
-chizma. Turli yo’nalishda sochilish intensivligining
|
bet | 9/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
1.1.2-chizma. Turli yo’nalishda sochilish intensivligining
to’lqin uzunligiga bog’liqligi.
Atomga (kristallga) tushayotgan foton uning elektroni bilan to‘qnashadi, foton harakat yo‘nalishini va chastotasini o‘zgartiradi va to‘qnashganda foton bir qism energiyasini atomning elektroniga beradi (erkin elektron fotonni yutmaydi va uni nurlamaydi). Shunday qilib, foton elektron bilan to‘qnashganda energiyasini kamaytiradi, uning to‘lqin uzunligi esa kattalashadi.
Sochilgan rentgen nurlanishida sochilayotgan nurlanishning to’lqin uzunligidan farqli bo’lgan to’lqin uzunliklari nurlanishning hosil bo’lishi Kompton effekti degan nomni oladi.
(1.1.2-chizmada) A) grafik to’lqin uzunligi = 0.71 (EkeV)ga teng bo’lgan nurlanishni xarakterlaydi.B),S),D) grafiklarda esa =45,90 va 135 dan sochilish burchaklari uchun sochilish spektrining intensivligini xarakterlaydi.
(1.1.2-chizmada) grafiklarni manzarasiga qarab Kompton tajribasiga quyidagi natijalarni berish mumkin:
1.Sochilish spektrida to’lqin uzunligiga ega bo’lgan birlamchi nurlar bilan bir qatorda -to’lqin uzunligiga ega bo’lgam ikkilamchi rentgen nurlari mavjud. Bu to`lqin uzunligidan bir-biridan farq qiladi va bu farq juda ham kam.
2. -to’lqin uzunlik doimo to’lqin uzunlikdan katta ,ya`ni > aksincha , .
3. Sochilish burchagi ortishi bilan siljimagan komponentaning intensivligi kamayadi, aksincha siljigan komponentaning intensivligi esa oshadi.
4. Siljigan nurning to`lqin uzunligi sochilish burchagi ga bog`liq, biroq sochuvchi moddaning tabiatiga bog`liq emas. Kompton effektini tavsiflovchi formula quyidagi ko`rinishga ega:
(1.1.3)
Qizig`i shundaki litiy elementidan qilingan tajribada sochilgan nurlanish spektrida faqat bitta maksimum, ya`ni faqat siljish komponentasi kuzatiladi. Og`ir element misda qilingan tajriba esa siljigan komponentaning intensivligi siljimagan komponentaning intensivligidan deyarli katta emas.
|
| |
-Mavzu :  Hayot mohiyati va tiriklikning xususiyatlari

|
-Mavzu : Hayot mohiyati va tiriklikning xususiyatlari
|
bet | 39/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)2-Mavzu : Hayot mohiyati va tiriklikning xususiyatlari
1.Hayotning mohiyati
Reja : 2.Hayotning asosiy xossalari
3.Hayotning tuzilish darajalari
Hayot mohiyati. Biologiya fani taraqqiyoti davomida juda ko‘p olimlar
hayotga ta’rif berishga harakat qilishgan: hayot – biosferani hosil qiladi va
o‘zgartiradi, hayot – tirik organizmlarda hayotiy jarayonlarning sodir bo‘lishi,
hayot – bu tirik organizmlarning irsiy axborotni avloddan avlodga o‘tkazish orqali o‘z-o‘zini barpo etadigan jarayon. Hayotning mohiyati juda keng tushunchadir. M. V. Volkenshteyn ta’riﬁ nbo‘yicha: «Yerda mavjud bo‘lgan tirik organizmlar, biopolimerlar: oqsil va
nuklein kislotalardan tuzilgan. Ular o‘z-o‘zini idora etadigan, yarata oladigan
ochiq sistemalardir». Mazkur ta’rifga ko‘ra, tirik organizmlar tashqi muhitdan kerakli oziq moddalarni qabul qiladi, keraksiz mahsulotlarni ayirib chiqaradi, nuklein kislotalarda kodlangan irsiy axborot asosida oqsillar sintezini amalga oshiradi, ekologik muhitda o‘sib rivojlanadi va ko‘payadi.
Hayotning asosiy xossalari. Har bir tirik organizm bir-biri bilan
chambarchas, tartibli munosabatda bo‘lgan tuzilmalardan tashkil topgan yaxlit
tizim (sistema) bo‘lib, o‘ziga xos, ya’ni anorganik tabiatdan farq qiluvchi
xossa va xususiyatlarga ega.
Kimyoviy tarkibning birligi. Barcha tirik organizmlar tarkibiga kiruvchi
kimyoviy elementlarning 90% dan ortig‘i asosan to‘rt xil: uglerod, kislorod, vodorod va azot elementlaridan tashkil topgan. Bu elementlar barcha tirik organizmlar tarkibiga kiruvchi organik birikmalar, masalan, oqsillar, nuklein kislotalar, lipidlar, uglevodlarni hosil qiladi.
Strukturaviy tuzilish birligi. Barcha tirik organizmlar hujayradan tuzilgan
bo‘lib, hujayra tiriklikning tuzilish, funksional va rivojlanish birligi hisoblanadi.
Ochiq sistemaligi. Barcha tirik organizmlar muntazam ravishda tashqi
muhit bilan energiya va moddalar almashinuviga ega bo‘lgan ochiq sistemadir.
|
| |
Malakaviy bitiruv ishining dolzarbligi

|
Malakaviy bitiruv ishining dolzarbligi
|
bet | 3/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Malakaviy bitiruv ishining dolzarbligi: Yigirma birinchi asr fan rivoji va texnologiya asri bo`lganligi uchun ilmiy tadqiqotlar muhim ahamiyat kasb etadi. Fan rivoji albatta insoniyatga xizmat qilishi kerak. Fizika fanining rivojlanishi texnika fanlarining rivojiga,meditsina,biologiya,astronomiya fanlarining rivojiga sabab bo`ldi. Mazkur BMI fizikaviy nuqtai nazaridan muhim ilmiy hamda amaliy ahamiyatga ega bo`lgan kompton effektining turli sohalarida tadbiqini tahlil qilishga bag`ishlangan bo`lib, hozirgi zamonaviy ilmiy hamda amaliy fanlarning muhim yo`nalishlaridan biri hisoblanadi. Bu BMI mavzusi haqiqatdan ham dolzarb ekanligini ko`rsatadi.
|
| |
Ishning uslubi va uslubiyoti

|
Ishning uslubi va uslubiyoti
|
bet | 5/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Ishning uslubi va uslubiyoti:BMI ning natijalari nazariy fizika metodlari hamda qiyosiy tahlil usullari vositasida olindi.
Olingan asosiy natijalar: Kompton effektidan kelib chiquvchi chegaraviy hollar tahlil qilindi. Kompton effektining tadbiq qilish vositasida tibbiyot hamda boshqa texnologik sohalarda bemorlarni diagnostika qilish hamda deffektlarni tekshirish imkoniyati mavjudligi ko`rsatildi.
Ilmiy yangiligi va amaliy ahamiyati:BMI da olingan natijalar hozirgi zamonaviy diagnostika markazlarida amaliyotda qo`llanilishi mumkin.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Ф.А.Королев.Оптика. Атом ва ядро Физикаси.Тошкент,” Ўқитувчи’’, 1978. 431-433 бeтлap.
2. Г.C.Ландсберг. Умумий физика курси. Оптика.Тошкент, ‘’Ўқитувчи’’,1981.659-667 бeтлap.
3. C.А.Азимов ва Ш.Абдужамилов. Элементар зарралар физикаси. Тошкент, “Ўқитувчи’’1985.29-88 бeтлap .
4. Под ред. С.А.Ахманова, А.С.Пискарскаса. Исследование структуры, физических свойcтв и энергетики биологически активных молекул Вильнюс: Мокслас,1986.
5. Материалы II Всесоюз. школы «Применение лазеров в биологии» // Квант. Электроника.-1981.Т.8.С. 256-268cтp.
6. А.В.Приезжев, В.В.Тучин, Л.П.Шубочкин. Лазерная диагностика в биологии и медицине. Москва,” Наука”, 1989.51-75cтр.
7. Тучин В.В. Флуктуатции в газовых лазерах. - Саратов: Изд-во Саратoвcкoгo Унивеpситетa, 1981.Ч.1,2.
8. Тучин В.В.Флуктуации в лазерах на парах металлов. - М.:ЦНИИ «Электроника»,1985.
9. Тучин В.В. Флуктуации в инжекционных полупроводниковых лазерах.-М.:ЦНИИ «Электроника»,1986.
10. Борен.К., Хафмен.Д. Поглощение и рассеяние света малыми частицами.- М. :Мир,1986.
Internet saytlar.
Lekmed.ru> Cтaтьи.
It-med.ru> library > lazerne.
Photonics. su.
Nehudlit.ru >….> Dиaгнocтикa.
|
Taqqoslash metodi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 37/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Taqqoslash metodi. Turli biologik tizimlarning tuzilishi, funksiyasi, tarkibiy
qismlardagi o‘xshashlik va farqlar taqqoslash metodi yordamida o‘rganiladi.
Mazkur metoddan sistematika, morfologiya, anatomiya, paleontologiya,
embriologiya fanlarida foydalaniladi. Taqqoslash metodi yordamida hujayra
nazariyasi, biogenetik qonun, irsiy o‘zgaruvchanlikning gomologik qatorlar
qonuni kashf etilgan.
XVIII asrdan boshlab keng qo‘llanila boshlangan bu metod biologik
obyektlar, hodisa va jarayonlar o‘rtasidagi o‘xshashlik hamda farqlarni aniqlash
orqali ularning mohiyatini ochishga imkon yaratdi.
Tarixiy metod. Mazkur metod turli sistematik guruhlarning evolutsion
jarayonda paydo bo‘lishi, takomillashishini dalillar yordamida tushunish va
ularni avvaldan mavjud bo‘lgan dalillar bilan qiyoslash, organizmlarning paydo
bo‘lishi va rivojlanishi, ularning tuzilishi va funksiyalarining murakkablashib
borish qonuniyatlarini bilib olishga imkon beradi. Shu orqali organizmlarning
paydo bo‘lishi va tarixiy taraqqiyoti qonuniyatlarini asoslab berish mumkin.
Tarixiy metod turli era va davrlarda organizmlarning paydo bo‘lishi va organik
olam evolutsiyasini o‘rganishda qo‘llaniladi. 6
Eksperimental (tajriba) metodi. Maxsus tashkil etilgan sharoitda tirik
organizmlar tuzilishi, hayot jarayonlarini o‘rganish eksperimental metod orqali
amalga oshiriladi. Bu metod organizmlar xatti-harakati, tuzilishi, xossalari
mohiyatini tajribalar yordamida chuqurroq tadqiq qilish imkonini beradi.
G. Mendelning irsiylanish qonu niyatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan ishlari
fanda tajriba usulini qo‘llashning yorqin namunasidir. Bio logik tadqiqotlar
uchun zamonaviy asbob-uskunalarning paydo bo‘lishi bu usuldan keng
foydalanish imkonini berdi.
Modellashtirish metodi. Biologik tadqiqotlarda tobora keng qo‘l la-
nilayotgan modellashtirish metodining mohiyati tirik tabiatdagi hodisalar va
ularning jihatlarini matematik belgilarga aylantirib, model tarzida qayta tiklab
o‘rganishdan iborat. Biologik jarayonlarni, evolutsiyaning turli yo‘nalishlarini,
ekosistemalar hamda biosferaning rivojlanishini kompyuterda modellashtirish
orqali ro‘y berishi mumkin bo‘lgan voqea-hodisalarni oldindan bilish imkoni
yaratildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
-§. Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari

|
-§. Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari
|
bet | 35/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)5-§. Hayotning hujayra darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari ...................
6-§. Tirik organizmlar hujayralarining qiyosiy xarakteritikasi. Moddalar almashinuvi......................................................................................................
7-§. Hujayrada plastik almashinuv. Fotosintez. Xemosintez. Plastik va energetik almashinuv reaksiyalarining bog’liqligi…….....................
8-§. Hujayra tiriklikning irsiy birligi ......................................................
9-§. Hujayraning hayot sikli .....................................................................
IV BOB. HAYOTNING ORGANIZM DARAJASIDAGI UMUMBIOLOGIK QONUNIYATLAR
10-§. Laboratoriya ishi : Umumbiologik qonuniyatlarga doir masala va mashqlar yechish…………………………………………………………….
11-§. Hayotning organizm darajasi va uning o‘ziga xos jihatlari. Tirik organizmlarning oziqlanishga ko‘ra turlari. Organizmlarning jinssiz ko‘payishi. Organizmlarning jinsiy ko‘payishi………………….
12-§. Organizmlarning jinssiz va jinsiy ko’payishini o’rganish…………
13-§. Monoduragay chatishtirishda to’liq va chala dominantlikka doir masalalar yechish……………………………………………………………
14-§. Diduragay va poliduragay chatishtirishga doir va genlarni birikkan holda irsiylanishga doir masalalar yechish…………………….
15-§. Jins genetikasiga doir masalalar yechish. Epistaz irsiylanishga va polimer irsiylanishga doir masalalar yechish……………………………
I BOB. BIOLOGIK TIZIMLAR HAQIDA TUSHUNCHA
Mavzu : BIOLOGIYA – HAYOT HAQIDAGI FAN
1.Biologiya fani tarmoqlari
Reja : 2. Biologiya fanining ilmiy tadqiqot metodlari
3. Biologiya fanining muammolari
Biologiya Yerdagi hayotning barcha ko‘rinishlarini, uning turli darajadagi: molekula, hujayra, organizm, populatsiya (tur), biogeosenoz (ekosistema), biosfera darajasidagi tizimlarning barcha xossalarini o‘rganadi. Biologiyaning asosiy maqsadi tirik mavjudotlarning tuzilishi, o‘ziga xos xususiyatlari, ko‘payishi, rivojlanishi, kelib chiqishi, tabiiy jamoalarda va
yashash muhiti bilan o‘zaro munosabatlarini o‘rganishdir.
Biologiya atamasi fransuz olimi J. B. Lamark va nemis olimi G. R. Tre-
viranus tomonidan fanga kiritilgan bo‘lib, «bios» – hayot, «logos» – fan degan
ma’noni bildiradi. Insonlar salomatligini saqlash, turli kasalliklarni davolash va ularning oldini olish, inson umrini uzaytirish, tabiatdagi no.yob o‘sim liklar va hayvon turlarini mu hofaza qilish, hosildor o‘simlik navlari, mahsuldor hayvon zotlari, yangi xususiyat li mikroorganizm shtammlarini yara tish, insoniyatni sifatli oziq-ovqat mahsulotlari bilan ta’minlash kabi muhim muammo larni hal etish biologiyaning rivojiga bog‘liq.
|
| |
Hayotning tuzilish darajalari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 41/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Hayotning tuzilish darajalari. Yerdagi hayot molekula, hujayra, to‘qima,
organ, organizm, populatsiya, biogeosenoz (ekosistema), biosfera kabi turli
biologik sistemalar shaklida mavjud. Ular bir-biridan tarkibiy qismlari –
komponentlari hamda jarayonlari bilan farqlanadi.
Hayotning tuzilish darajalari ma’lum bir tarkibiy qismlardan, ya’ni
komponentlardan tarkib topgan, quyidan yuqoriga murakkablashib boradigan
yaxlit biologik tizimlardir (1-rasm).
Hayotning molekula darajasi. Hayotning molekula darajasini oqsillar,
nuklein kislotalar, lipidlar va uglevodlar kabi biomolekulalar tashkil etadi.
Hayotning molekula darajasida irsiy axborotning saqlanishi, ko‘payishi,
o‘zgarishi hamda moddalar va energiya almashinuvi bilan bog‘liq jarayonlar
sodir bo‘ladi.
Hayotning hujayra darajasi. Hujayra barcha tirik organizmlarning
tuzi lish, funksional va rivojlanish birligidir. U tiriklikning barcha xossalarini
o‘zida mujassam qilgan eng kichik tuzilish darajasi hisoblanadi. Hayotning
hujayra darajasi komponentlariga hujayraning tarkibiy qismlari: membrana,
sitoplazma va uning organoidlari, yadro kiradi. Bu darajada hujayra
organoidlarining tuzilishi, funksiyalari, bo‘linishi, hujayrada kechadigan
biokimyoviy jarayonlar, hujayra tomonidan energiyaning o‘zlashtirilishi,
to‘planishi va sarﬂ anishi kabilar sodir bo‘ladi.
Hayotning to‘qima darajasi. To‘qima kelib chiqishi, tuzilishi, bajaradi-
gan vazifasi o‘xshash hujayralar va hujayralararo moddalardan tashkil topgan
biotizim hisoblanadi. Hayvonlarda epiteliy, muskul, biriktiruvchi va nerv to‘-
qima lari mavjud. O‘simliklarda esa hosil qiluvchi, qoplovchi, asosiy, mexa nik,
o‘tkazuvchi to‘qimalar bo‘ladi. Hayotning to‘qima darajasida hujayra larning
ixtisoslashuvi bilan bog‘liq jarayonlar o‘rganiladi.
Hayotning organ darajasi. Organ bu ma’lum tuzilish, shaklga ega, muay-
yan funksiyani bajaradigan hamda aniq bir joyda joylashgan organizmning bir
qismidir. Organlar bir necha xil to‘qimalardan tashkil topgan bo‘lib, organning
bajaradigan vazifasi to‘qimalar faoliyati bilan bog‘liq.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Tadqiqot ob`yekti va predmeti

|
Tadqiqot ob`yekti va predmeti
|
bet | 4/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Tadqiqot ob`yekti va predmeti:Norelyativistik Kompton effekti, relyativistik Kompton effekti.
BMI ning maqsad va vazifalari:
Kompton effektining klassik va kvant nazriyasi hodisasi haqida ma`lumot berish.
Kompton effektining meditsina va biologiyada qo`llanilishini tahlil qilish.
Ishning qisqacha mazmuni : BMI ning I bobida klassik va relyativistik Kompton effekti haqida ma`lumotlar berilgan. Sochilgan yorug`lik to`lqini uzunligi o`zgarishining sochilish burchagiga bog`liqligi ko`rsatilgan.
Zarrachalarning elastik sochilishlari haqida ma’lumotlar berilgan.BMI ning II bobi esa Kompton effektining amaliy qo`llanilish masalalariga bag`ishlangan bo`lib , Kompton effektining lazer nefelometriyasida, mikrobiologiyada qo`llanilishi keltirilgan.
|
| |
Nazorat savollari - О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Tizimli menejment nazariyasi-1
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|
-chizma. Kompton tajribasining sxemasi

|
-chizma. Kompton tajribasining sxemasi
|
bet | 8/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
1.1.1-chizma. Kompton tajribasining sxemasi.
Tajriba sxemasi quyidagicha: molibden antikatodli - rentgen trubkaning nurlanishi grafit parchasida sochiladi. Sochilgan rentgen nuri qator sistema orqali o’tib spektrografning kristalliga tushadi. Sochilish burchagi - ni o’zgartirish mumkin.
Turli burchaklarda sochilgan nurlarning tajriba natijalari (1.1.2-chizmada) sxematik tasvirlangan. (1.1.2-chizmaning) bog‘lanish egriliklaridan ko‘rinadikim, turli burchak ostida to‘lqin uzunligi dan tashqari sochilgan nurdan tashqari to‘lqin uzunligi bo‘lgan ikkinchi komponentli nur hosil bo‘ladi.
Kristallga tushuvchi rentgen nurining to‘lqin uzunligi dan kristalldan sochilgan nurning to‘lqin uzunligi ning farq qilishi Kompton samarasi deb nomlandi. (1.1.2- chizmada) grafikda to‘lqin uzunligining o‘zgarishi muttanosib bo‘ladi. va kristallga tushuvchi rentgen nurining to‘lqin uzunligi ga bog‘liq bo‘lmaydi, muttanosiblik koeffitsienti esa , demak Kompton samara quyidagi formula bilan aniqlanadi:
(1.1.2)
A) B) C) D)
|
| |
Kompton hodisasining nazariyasi

|
Kompton hodisasining nazariyasi
|
bet | 14/28 | Sana | 06.05.2021 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #14339 |
Kompton hodisasining nazariyasi.
Agar Kompton hodisasini Rentgen fotonlarining modda atomlari bilan to`qnashishi prossesi deb hisoblansa, uning yuqorida qayd qilib o`tilgan xususiyatlarining barchasini tushuntirish mumkin.
Hamma yengil atomlarning Kompton hodisasida o`zini bir xil tutishi sochish prossesi fotonlarning elektronlar bilan to`qnashishidan iborat ekanligidan xabar beradi. Haqiqatdan ham, yengil atomlarda elektronlar yadroga zaif bog`langan va rentgen nurlarining ta`sirida elektronlar o`z atomlaridan oson ajraladi. Shuning uchun birinchi taxminda Kompton prossesini fotonlarni erkin elektronlar bilan sochib yuborishi deb hisoblash mumkin.
Tushayotgan fotonning P impulsi, sochilgan fotonning impulsi va elektronning to`qnashuvidan keyingi impulsi o`rtasidagi munosabat
(1.1.5–chizmada) ko`rsatilgan. Zarb impulsining va energiyaning saqlanish qonuni shartlariga bo`ysunish kerak.
|
| |
Kapitalistik davlat tipi - Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari

|
Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari
|
bet | 80/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblariKapitalistik davlat tipi Ishlab chiqarishning yanada oʻsishi, savdo va sanoatning rivojlanishi yangi davlat tipi – kapitalistik davlatning paydo boʻlishiga olib keldi. Oʻzgalar mehnatidan foydalanishning kapitalistik shakli quldorlik va feodal shakllardan farq qiladi. Bunda u mehnatkashlarning ekspluatatorlarga shaxsan, ochiqdanochiq qaramligiga emas, balki rasman erkin, biroq ishlab chiqarish vositalaridan mahrum boʻlgan va shu sababli yashash uchun oʻz kuchini kapitalistikkorxonalarning egalariga sotishga majbur boʻlgan yollanma ishchilar sinfiningyashirin iqtisodiy qaramligiga asoslanar edi.Kapitalistik tuzumdagi davlat yaqin vaqtlargacha ekspluatatsiya qilinuvchilarni ekspluatatorlarga boʻysundirishida yordam beruvchi, ularni jamiyatnitashkil etishning muayyan tarixiy shakliga mos keluvchi tartiblarga rioya qilishga majbur qiluvchi mashina boʻlib keldi.Biroq keyingi oʻn yilliklarda kapitalistik jamiyatda jiddiy oʻzgarishlar yuzberdi
Sotsialistik davlatSotsialistik davlat toʻgʻrisidagi gʻoyalar sinfiy nazariya (markscha-leninchata’limot) tarafdorlari asarlarida paydo boʻlgan. Ular oʻz asarlarida sotsialistikdavlatni boshqa tipdagi davlatlarga qarshi qoʻyib, asosiy tafovut hokimiyatning ekspluatatsiya qiluvchi ozchilik qoʻlida boʻlishi va undan ekspluatatsiyaqilinuvchi koʻpchilik qarshiligini bostirish uchun foydalanishda, deb uqtirganlar. Ularning fikricha, sotsialistik davlat «sotsialistik inqilob» natijasida paydoboʻladi, ya’ni siyosiy hokimiyat zoʻravonlik orqali egallab olinadi. Bu jarayoneski davlat mashinasini sindirish va proletariat diktaturasini oʻrnatish zarurligibilan bogʻlanadi. Ayni paytda sotsialistik inqilob gʻalabasidan soʻng hokimiyatishchilar sinfi qoʻlida boʻlishi rejalashtiriladi. Ishchilar sinfi esa butun xalq manfaatlari yoʻlida ekspluatator sinflar qarshiligini bostiradi va butun xalqni yangihayot qurish uchun oʻziga ergashtirishga intiladi.Sinfiy tipologiya ta’limoti mamlakatimizda sobiq sovet Ittifoqi parchalangunga qadar yagona gʻoya sifatida e’tirof etib kelindi. Ushbu ta’limotningasosiy kamchiligi shundaki, u dunyodagi barcha davlatlarni yagona sinfiytipologiyaga kiritgan holda, bu boradagi milliy, madaniy, diniy va boshqa birqator omillarni inkor etadi.
|
| |
AQSh o‘rta maktablarida qanday yoshdagi bolalar Ta'lim oladilar?

|
AQSh o‘rta maktablarida qanday yoshdagi bolalar Ta'lim oladilar?
|
bet | 87/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)AQSh o‘rta maktablarida qanday yoshdagi bolalar Ta'lim oladilar?* 14-17 yosh
AQSH da boshlang`ich maktab necha yil davom etadi? * 6 yil
AQSH da to’liqsiz o’rta maktab doirasida fizika kursi mavjud bo`lib, u 8-9 sinflarda necha soatni tashkil qiladi.* 140 soat
AQShda boshlang‘ich o‘rta ta’lim necha yilni tashkil ? * 5-12
AQShda boshlang‘ich ta’lim necha yilni tashkil ? * 1-8
AQShda majburiy ta’lim necha yoshgacha belgilangan?a)16 yoshgacha
Arab raqamlarini Evropaga kim kiritgan?*Al-Xorazmiy
arqon 0,5 Kn maksimal kuch bilan ta’sir qiladi. Agar ishqalanish koeffitsiyenti 0,1 ga
Asosiy o‘quv-rejalashtirish hujjatlaridan biri bo‘lib, uni o‘qituvchi o‘quv dasturi va taqvim-mavzu rejasi asosida tuzadi bu -* Dars rejasi
Atom tuzilishini o‘rganishda 1860 yilda nemis olimlari G.Kirxgof (1824-1887 yy) va R.Bunzen (184-1898) ochgan kanday usuli muhim rol o‘ynadi?* spektral analiz
Atom tuzilishining planetar modeli qachon va kim tomonidan taklif qilindi? * 1911-yilda ingliz fizigi Rezerford
Atom yadrosi qanday elementar zarralardan tashkil topgan?* Proton va neytronlardan
Atom yadrosining tuzilishini o‘rganish qachondan boshlanib, juda katta muhim natijalarga erishilib kelinmoqda?* XX asr (asosan 30-yillar)
Atom yadrosining tuzilishini o‘rganish qachondan yuqori natijalarga erishilib kelinmoqda? * XX asr (asosan 30-yillar)
Avestoda ikki xil ustozlarga ta’rif beriladi bu qaysilar?*Yaxshi ustozlar hamda Yomon ustozlar
AVP Kasperskiy Laboratoriyasi, NOD 32, Doctor Web, McAfee dasturlari dasturiy vositalarning qaysi turiga kiradi? *Antivirus dasturlari
Avtomatdan bir sekundda 10 ta o‘q otiladi. Har bir o‘qning massasi 4g, boshlang‘ich tezligi 500 m/s. Avtomatning orqaga bergan o‘rtacha kuchini toping.* 20N
|
| |
- davlat tipologiyasi - Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari

|
Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari
|
bet | 79/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblari2- davlat tipologiyasi
Davlat tipologiyasi – davlatning mohiyatan oʻziga xos xususiyatlarini ajratish yoki biror tipga mansubligini belgilashda foydalaniladigan ta’limot,bilimlar tizimidir. Davlat tipologiyasida davlatlarni muayyan mezonlar asosida turlarga ajratish, tasniflash amalga oshiriladi. Huquqshunoslik fanidadavlat tipologiyasini oʻrganishda ikki xil yondashuvni, ya’ni formatsiyaviy(tarixiy materialistik) va sivilizatsiyaviy (ma’rifiy) yondashuvni koʻrsatishmumkin.An’anaga koʻra, quldorlik davlati tarixdagi birinchi davlat tipi hisoblanadi. Ushbu davlat tipining paydo boʻlishi eramizgacha boʻlgan IV-III asrlarga toʻgʻri keladi. Bunday davlatlar Qadimgi Misr, Qadimgi Bobil, Qadimgi Xitoy Qadimgi Hindiston va ikki daryo oraligʻida paydo boʻlgan. Quldorlik davlati tizimi Qadimgi Gretsiya va Qadimgi Rim davlatlarida eng toʻliq tarzda rivojlangan.
Formatsiyaviy yondashuv bir tipdagi davlatning boshqasiga faqat sotsialinqilob orqali oʻtishini tan oladi. Ushbu tipdagi davlatlarda hokimiyat hukmron sinfning manfaati uchun xizmat qiladi. Ya’ni, davlatning ijtimoiy vazifasisinfiy manfaatlarni amalga oshirishdan iborat boʻladi. Masalan, quldorlik davlati – quldorlarning, feodal davlat – yirik yer egalarining irodasini ifodalaydi. Shunday qilib, davlat va huquqqa formatsiyaviy yondashuv aniq ifodalangansinfiy xususiyat kasb etadi. Bunda ishlab chiqarish munosabatlari tipiga koʻraquldorlik, feodal, kapitalistik va sotsialistik davlat turlarini ajratib koʻrsatishmumkin.
Birinchi davlat tipiAn’anaga koʻra, quldorlik davlati tarixdagi birinchi davlat tipi hisoblanadi. Ushbu davlat tipining paydo boʻlishi eramizgacha boʻlgan IV-III asrlargatoʻgʻri keladi. Bunday davlatlar Qadimgi Misr, Qadimgi Bobil, Qadimgi Xitoy,Qadimgi Hindiston va ikki daryo oraligʻida paydo boʻlgan. Quldorlik davlatitizimi Qadimgi Gretsiya va Qadimgi Rim antik davlatlarida eng toʻliq tarzda rivojlangan.
Quldorlik tipidagi davlatning feodal davlati bilan almashishiEkspluatatsiya shaklining oʻzgarishi quldorlik tipidagi davlatning feodaldavlati bilan almashishiga olib keldi. Yevropada uning paydo boʻlishi yangieraning V–XI asrlariga toʻgʻri keladi. Feodal jamiyatning asosini feodallarningyerga boʻlgan xususiy mulkchiligi tashkil etar edi, feodal davlat esa feodallar sinfining diktaturasi sifatida maydonga chiqadi.
|
| |
- yili amerikalik fizik T.G.Meyman kanday asbobni yaratdi? Bu asbobga kanday nom berildi?

|
- yili amerikalik fizik T.G.Meyman kanday asbobni yaratdi? Bu asbobga kanday nom berildi?
|
bet | 82/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)1960- yili amerikalik fizik T.G.Meyman kanday asbobni yaratdi? Bu asbobga kanday nom berildi?* optikaviy diapazonda ishlaydigan asbobni yaratdi. Bu asbobga lazer nomi berildi
1960- yili amerikalik fizik T.G.Meyman yaratgan optikaviy diapazonda ishlaydigan asbobni nomi ?* lazer
2017-2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yichaHarakatlar strategiyasi to’g’risidagi Farmon qachon qabul qilindi?
2018 yilda mamlakatimiz yoshlari o’rtasida tadbirkorlikni rivojlantirishga qaratilgan qanday dastur qabul qilindi?* Yoshlar-kelajagimiz
2018 yilda mamlakatimizda iqtisodiy islohotlar va ijtimoiy o’zgarishlarning samarasi eng avvalo nimada ko’rindi?*Aholining moddiy ahvoli va farovonligi, hayot darajasi va sifatining oshganligida
2018 yilda mamlakatimizda jismoniy shaxslar uchun daromad solig’i stavkasi qancha belgilandi?*22,5 foizlik o’rniga 12 foizlik stavka belgilandi
2018 yilda mamlakatimizda nogironligi bo’lgan, boquvchisini yo’qotgan, nochor va ehtiyojmand oilalarning qanchasiga arzon uy-joylar berildi?*21 ming 500 dan ziyod
2018 yilda mamlakatimizda qancha oliy ta’lim muassasalari, shu jumladan, xorijiy universitetlarning filiallari tashkil etildi?* 13 ta
2018 yilda Prezident Shavkat Mirziyoyev tomonidan necha marta davlatlararo rasmiy tashriflar amalga oshirildi va qanday kelishuvlarga erishildi?*18 ta tashrif va 52 mlrd.dollarlik 1080 ta loyiha bo’yicha kelishuvlarga erishildi
2018 yilning 1 sentyabridan boshlab xalq ta’limi sohasida faoliyat ko’rsatayotgan qancha pedagog xodimning oylik maoshi oshirildi?* 450 mingdan ziyod
2019 yilda mamlakatimizdagi mehmonxonalarning infratuzilmasi, dam olish maskanlari va boshqa sohalarni rivojlantirish uchun qancha mablag’ yo’naltiriladi?*2 trillion 300 mlrd.so’m
360 ta oliygohi xorijiy talabalar qabul qilish huquqiga ega bo`lgan davlatni belgilang.* Xitoy
3D - kitob yaratish uchun qanday ketma-ketliklar keltiriladi?* iSpring Kinetcs-Intereaktivnosti-Kniga
3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko‘rsating. * ISpring
3D kitobda D harfi nimani anglatadi?*O`lchamlar
3D kitobda yozuvlarni tahrirlash uchun qaysi blokdan foydalanamiz?*SHrift
3D kitobga matn kiritish uchun qaysi tugmadan foydalaniladi?*Nadpis
3D kitobga yangi sahifa qo`shish uchun qaysi blokdan foydalanamiz?*Stranitsa
3D Studio MAX, Maya, Gif Animator, Macromedia Flash, Adobe Premier kabi dasturlar .............. dasturlar deb ataladi?*Dinamik illyustrasiyali
|
| |
Ko’proq yozilgani pasda - Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari

|
Tabiiy Geografik qobiqning asosiy xususiyatlari
|
bet | 76/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblariKo’proq yozilgani pasda
Zamonaviy siyosiy karta shakllanishida o'z xususiyatlariga ega bo'lgan to'rt tarixiy davr katta ahamiyatga ega. Har bir davr bir- biridan insoniyat uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan iqtisodiy, siyosiy, ma'naviy-madaniyjarayonlarga boyligi bilan ajralib turadiBular quyidagilar:
1. Qadimiy davr. 2. O'rta asrlar davri.3. Yangi davr.4. Eng yangi davr.
Siyosiy karta shakllanishining har bir davri uchun bir-biridan farq qiluvchi asosiy xususiyatlar va qonuniyatlar xos bo'lib, unda o'zgarishlarni yuzaga keltiruvchi jarayonlar miqdori va intensivligi yuz bergan siyosiy voqeliklar, ularda ishtirok etgan kuchlarning faollik darajasiga bog'liq
Qadimiy davr insoniyat tarixi boshlangandan to eramizning V asrlarigacha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi. Ma'lumki, yer yuzida ilk insonlarning paydo bo'lishi davri va holati haqida ko'plab taxminlar mavjud. Mavzuda aynan kishilik jamiyati taraqqiyoti haqida fikr- larni tahlil qilmagan holda, ilmiy manbalarga tayanib, bundan tax- minan eramizdan avvalgi besh ming yilliklar avval ular yerning quruqlik qismida deyarli tarqalib, ilk oykumena hududlari hosil qilganliklari haqidagi ma'lumotlarga ega bo'lish mumkin. (Ilova- dagi 1-rasmga qaralsin) Arxeologik qazishmalar ilk ongli insonlar Sharqiy Afrikada hududida 200 ming yilliklar oldin paydo bo'lga- nini ko'rsatadi. 100 ming yilliklar avval ular butun Afrika qit'asi bo'ylab tarqalgan bo'lsalar, 70 ming yillar avval Osiyo, 40 ming yil- lar avval Yevropa, Avstraliya va Yangi Gvineya, 15 ming yillar av- val esa Amerika hududlariga migratsiya qilganlar.Ilk mehnat taqsimotining (dehqonchilik va chorvachilikning sohalarining mustaqil tarmoq sifatida rivojlanishi) yuz berishi bilan qulay tabiiy sharoit, boy tabiiy resurslarga ega bo'lgan hududlarda eramizdan avvalgi uch ming yillar avval yer yuzining qator mintaqalarida birinchi shaharlar paydo bo'la boshiadi. Ular orasida Ossuriya, Bobil, Qadimgi Misr, Finikiya, Tsinlar imperiyasi, atstek- lar, mayyalar, inklar kabi qadimiy davlatlar paydo bo'ldi. Shuni alohida ta'kidlash lozimki, qadimgi davr siyosiy kartalarida asosan Yevropaning markaziyva janubiy, Osiyoning katta qismi hamda Afrikaning shimolly va shimoli-sharqiy qismlari tasvirlanganligi bilan ajralib turadi
|
| |
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti - bet 78

195
keyin xizmat kо‗rsatish, narxlarni tartibga solish, foydalanishni (iste‘molni) nazorat
qilish va hokazolarni nazarda tutadi. Sotish va bozorni tadqiq etish funksiyalari orqali
ishlab chiqaruvchilar bilan iste‘molchilar о‗rtasida innovatsion siklning uzluksizligini
ta‘minlovchi «teskari bog‗liqlik» amalga oshiriladi. Bu bilan innovatsion sikl,
xususan, yangi mahsulotlar ishlab chiqarishga tayyorgarlik kо‗rishga doir ishlar
majmuidan farq qiladi.
―Innovatsiyalarni boshqarish‖ funksiyasining mazmuni quyidagi bir qator
о‗ziga xos funksiyalarni о‗z ichiga oladi:
- ilmiy-tadqiqot ishilanmalari va ularni boshqarshi;
-
texnik funksiyalar, ular innovatsiya faoliyati, shu jumladan asosiy va
yordamchi ishlab chiqarishlar, boshqaruv sohasi, yangi mahsulotlarni о‗zlashtirishda
ishtirok etuvchi barcha xо‗jaliklar, xizmatlar va korxonalarning texnik va texnologik
ta‘minoti bilan bog‗lik masalalarning hal etilinshni ta‘minlaydi. Oziq-ovqat
mahsulotlari innovatsiyalarini boshqarish texnik funksiyalarining asosiy mazmuni
ishlab chiqarishga tayyorgarlik kо‗rishning konstruktorlik,
texnologik, transport,
ombor, metrologik va boshqa turlarini о‗z ichiga oladi;
- innovatsiyalarni boshqarish iqtisodiy funksiyalari, yangi mahsulot ishlab
chiqarish rejalarini ishlab chiqish, bu quyidagilarni nazarda tutadi:
mahsulotning
marketing tadqiqotlarini о‗tkazish, kapital qо‗yilmalarning zarur hajmini aniqlash,
ishlab chiqarish xarajatlarini hisoblab chiqish, iqtisodiy normalar va normativlar,
daromadlar va foydani hisoblab chiqish, mahsulot ishlab chiqarishni (va innovatsion
siklda bajariladigan boshqa ishlarni) hisobga olish tizimini shakllantirish, mehnatga
haq tо‗lash va mehnatni moddiy rag‗batlantirish masalalarini hal etish;
- tashkiliy funksiyalar - bu yangi mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etish (ish
joylari,
brigadalar, uchastkalar, sexlar, ishlab chiqarishlarni tashkil etish), xodimlar
va jamoalar mehnatini tashkil etish, ishlab chiqarishni boshqarishni, ishlab
chiqarishning kadrlar bilan ta‘minlanishini tashkil etish masalalarini hal etishdir;
-
ijtimoiy funksiyalar
kadrlarni tayyorlash, qayta tayyorlash va ularning
malakasini oshirishni, jamoalarda normal ijtimoiy-ruhiy muhitni yaratishni,
196
xodimlarning mehnat va turmush sharoitlarini yaxshilashni, yangiliklar kiritishga
tо‗sqinlik qiluvchi ijtimoiy-ruhiy tо‗siqlarni bartaraf etishni nazarda tutadi.
Innovatsiyalarni boshqarish turli funksiyalarining
amalga oshirilishida