nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nisbiy uzunlik - 15-ma’ruza. Mavzu. Dumalash va sirpanish podshipniklari. I. Mа`ruzа rеjаsi

|
15-ma’ruza. Mavzu. Dumalash va sirpanish podshipniklari. I. Mа`ruzа rеjаsi
|
bet | 13/15 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 61,35 Kb. | | #116270 |
Bog'liq 15-ma’ruza. Mavzu. Dumalash va sirpanish podshipniklari. I. Mа`r-fayllar.org (1)1. Nisbiy uzunlik l/d ning qiymati qabul qilinadi. Кo’pincha, l/d =0,5...1 oralig’ida
olinadi. Qiska (l/d < 0,4) podshipniklar kamroq nagruzka bilan ishlaydi; uzun podshipniklar l/d
> 1 esa yuqori darajada aniqlik bilan tayyorlanishi va juda bikr bo’lishi kerak Aks holda sapfani
hamma nuqtalari vkladishga bir tekisda tegib turadigan qilib joylashtirish qiyin bo’ladi, natijada
valdagi egilishning mexanizm ishiga salbiy ta’siri kuchayadi.
Qabul qilingan nisbiy uzunlikning qanchalik to’g’ri tanlangani tekshirib ko’riladi.
2. Nisbiy zazorning qiymati aniqlanadi.
Buning uchun: d == 100 mm gacha bo’lganda,
=
/d = 0,003 ... 0,001,
d = 100 – 500 mm bo’lganda
= 0,002 ... 0,001,
d = 500 – 1000 mm bo’lganda esa
= 0,0015 ... 0,0003
qilib olish tavsiya etiladi, ya’ni diametrning ortishi bilan uning
ning qiymati kamayadi.
Nisbiy oraliq belgilangach, uning absolyut qiymati topiladi:
= d
Diametri nisbatan kichik (250 mm gacha) bo’lgan vallar uchun
ning qiymatini standartda
keltirilgan o’tkazishlar
7
;
7
H
7
;
8
H
e
7
8
H
d
ning birortasi uchun qabul qilingan zazor qiymati bilan
moslashtirish tavsiya etiladi. Shuni nazarda to’tish kerakki, zazorning haddan tashqari kichik
bo’lishiga yul quyilmaydi, chunki bunday hollarda sapfa issiqlikdan kengayib, vkladishga tiqilib
qolishi mumkin.
3. Moyning turi va o’rtacha ish temperaturasi tanlanadi. Moyning turi GOST
jadvallaridan aniqlanadi. O’rtacha ish temperaturasining qiymatini esa 45°–75°C oralig’ida olish
tavsiya etiladi. Moyning turi va o’rtacha temperatura ma’lum bo’lgach, maxsus grafikdan moy
qovushoqligining N
s/m
2
bilan ifodalangan hisobiy qiymati aniqlanadi.
|
| |
5-variant “Galstuk-babochka” tahlil usuli

5-variant “Galstuk-babochka” tahlil usuli
Download
459,26 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
16.12.2023
Hajmi
459,26 Kb.
#121032
Download
459,26 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
5-variant “Galstuk-babochka” tahlil usuli
Download
459,26 Kb.
Matnni ko'rish
(A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?

|
(A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?
|
bet | 24/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.org178 (A∪(B∩Ā))∩(Ā∪(A∩B)) ni qiymati quydagilardan qaysi biriga teng?
JAvob : B
179 A={1,3} va B={2,3,5} bo‘lsa A kesishma B ni toping?
JAvob :{3}
180 Trànzitivlik shàrti shàrti shàrti to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping?
JAvob : xRy va yRz dan xRz ekanligi kelib chiqsa
181 Savatda 6 ta anor, 5 ta nok va 7 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
JAvob : 210
183 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (y →x) →y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,1,0}
184 "Kitob" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
JAvob : 12
185 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ↔ y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,0,1}
186 ¬x ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
JAvob : x|x
187 A={x: x∈Z, (x-1)(x+2)(x+5)=0} va B={x: x∈Z, (x-2)(x+1)(x+5)=0} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
JAvob : {-2;-1;1;2}
188 5 ta tovuq, 4 ta o‘rdak va 3 ta g‘oz bor. Uchta parrandani shunday tanlab olingki, ular ichida tovuq, o‘rdak va g‘oz bo‘lsin. Shunday tanlashlar soni nechta bo‘ladi?
JAvob : 60
191 Kitob javonida matematikadan 12 ta, chet tilidan 14 ta va ona tilidan 16 ta kitob turibdi. Javondan bitta kitobni necha usulda tanlash mumkin?
JAvob : 42
192 Bo‘sh to‘plam den nimaga aytiladi?
JAvob : birorta ham elementi yo‘q to‘plamga.
193 A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
JAvob : {1,3,4,5}
194 1,3,5,7 raqamlardan foydalanib, nechta turli ikki xonali son tuzish mumkin?
JAvob : 12
195 Savatda 3 ta anor, 5 ta nok va 4 ta olma bor. Savatdan bittadan anor, nok va olmani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
JAvob : 60
|
| |
Podshipniklarning ishlash sharoiti va yemirilishi

15.2-rasm. Sirpanish podshipnigining suyuqlikda ishqalanish holatida val bilan vkladishning
o’zaro joylashuvi (kattalashtirilgan):
1- moy; 2-vkladish; 3-moy qatlami.
Harakat vaqtida moyning val bilan vkladish sirtiga tegib turgan sirtqi qismi ular bilan birga
harakat qiladi, natijada ishqalanish asosan moy qatlami ichidagi zarrachalar orasida ruy beradi.
Moy qatlamining qalinligi sapfa hamda vkladish sirtlarida ishlov berishdan hosil bo’lgan
notekisliklar yig’indisidan albatta katta bo’lishi kerak:
h >
R
z1
+
R
z2
(15.1)
Bu shart bajarilganda tashqi (nagruzkani) yuklama moy qatlami qabul qiladi,
natijada ish
sirtlarining yyyeyilish prosessi sodir bo’lmaydi. Suyuqlikda ishqalanishning harakatga
ko’rsatadigan qarshiligi juda kichik (ishqalanish koeffisienti 0,001…0,005 chamasida) bo’ladi.
Demak, bunday sharoitda ishlaydigan sirpanish podshipniklarining foydali ish koeffisienti hatto
dumalash podshipniklarnikidan ham oshadi. Shuning uchun sirpanish podshipniklaridan
foydalanilganda suyuqlikda ishqalanish bo’ladigan sharoit yaratishga iloji boricha harakat qilish
kerak
3.
Nim quruq, yoki nim suyuqlikda ishqalanish. Bunda ish sirtlari etarli darajada
moylansa ham, ammo ikki sirtni batamom ajaratib turadigan moy qatlami bo’lmaydi. Ishqalanish
Az iskolai matematikatanítás célja, hogy hiteles képet nyújtson a matematikáról mint tudásrendszerről és mint sajátos emberi megismerési, gondolkodási, szellemi tevékenységről - bet 2

Ismeretek
|
Fejlesztési követelmények
|
Kapcsolódási pontok
|
A függvény megadása, elemi tulajdonságai.
|
Ismeretek tudatos memorizálása (függvénytani alapfogalmak).
Alapfogalmak megértése, konkrét függvények elemzése a grafikonjuk alapján.
Időben lejátszódó valós folyamatok elemzése grafikon alapján. Számítógép használata a függvények vizsgálatára.
|
Fizika; kémia; biológia-egészségtan: időben lejátszódó folyamatok leírása, elemzése.
Informatika: tantárgyi szimulációs programok használata, adatkezelés táblázatkezelővel.
|
A lineáris függvény, lineáris kapcsolatok. A lineáris függvények tulajdonságai. Az egyenes arányosság. A lineáris függvény grafikonjának meredeksége, ennek jelentése lineáris kapcsolatokban.
|
Táblázatok készítése adott szabálynak, összefüggésnek megfelelően.
Időben lejátszódó történések megfigyelése, a változás megfogalmazása. Modellek alkotása: lineáris kapcsolatok felfedezése a hétköznapokban (pl. egységár, a változás sebessége). Lineáris függvény ábrázolása paraméterei alapján.
Számítógép használata a lineáris folyamat megjelenítésében.
|
Fizika: időben lineáris folyamatok vizsgálata, a változás sebessége.
Kémia: egyenes arányosság.
Informatika: táblázatkezelés.
|
Az abszolútérték-függvény. Az függvény grafikonja, tulajdonságai ().
|
Ismeretek felidézése (függvénytulajdonságok).
|
|
A négyzetgyökfüggvény. Az () függvény grafikonja, tulajdonságai.
|
Ismeretek felidézése (függvénytulajdonságok).
|
Fizika: matematikai inga lengésideje.
|
A fordított arányosság függvénye. () grafikonja, tulajdonságai.
|
Ismeretek felidézése (függvénytulajdonságok).
|
Fizika: ideális gáz, izoterma.
Informatika: tantárgyi szimulációs programok használata.
|
Függvények alkalmazása.
|
Valós folyamatok függvénymodelljének megalkotása. A folyamat elemzése a függvény vizsgálatával, az eredmény összevetése a valósággal. A modell érvényességének vizsgálata.
Számítógép alkalmazása (pl. függvényrajzoló program).
Megosztott figyelem; két, illetve több szempont egyidejű követése.
|
Fizika: kinematika.
Informatika: tantárgyi szimulációs programok használata.
|
Egyenlet, egyenletrendszer grafikus megoldása.
|
Egy adott probléma megoldása két különböző módszerrel.
Az algebrai és a grafikus módszer összevetése.
Megosztott figyelem; két, illetve több szempont egyidejű követése.
Számítógépes program használata.
|
Fizika; kémia; biológia-egészségtan; földrajz: számítási feladatok.
|
Az (a 0) másodfokú függvény ábrázolása és tulajdonságai.
Függvénytranszformációk áttekintése az alak segítségével.
|
Ismeretek felidézése (algebrai ismeretek és függvénytulajdonságok ismerete).
Számítógép használata.
|
Fizika: egyenletesen gyorsuló mozgás kinematikája.
Informatika: tantárgyi szimulációs programok használata.
|
|
Xulosa - Ishlab chiqarish G=55000 t/y bo’lgan ekstrabenzin ishlab chiqaruvchi

11.Xulosa
Kafedra tomonidan menga Farg’ona neftni qayta ishlash zavodidagi quvvatig=55000
t/s bo’lgan 35/2 uskunasida ekstrabenzin ishlab chiqarish sexini loyihash mavzusi
topshirildi. Asosiy qurilma rektifikatsion kalonnasi.
Loyiham bo`yicha asosiy qurilmam rektifikatsiya kolonnasi bo`lib, hisoblashlarim
natijasida quyidagi o`lchamlarga ega bo`ldi.
1.
Qurilma turi- qalpoqcha shaklidagi tarelkalar bilan jihozlangan
2.
Balandligi H =22.3 m
3.
Diametri D –=2200 mm
Grafik qismini esa 2 ta A2 formatga mashtab va GOST talablariga asosan chizdim.
Qurilmada ish jarayoni asosan AVT -1,2,3,4 qurilmalaridan keltirilgan xarorati 185
0
C
bo’lgan benzin aromatic uglevodorodlar miqdorini 4% gacha kamaytirishva asosiy
maxsulot bo’lgan ekstrabenzin maxsulotini olishdan iborat ekan. Kurs loyiham 11
o’limdan iborat bo’lib . Shu bo’limlarda xom-ashyo moddalar va tayyor mahsulot tavsifi,
bu bo’limda qurilmada ajralib chiqqan mahsulotlarning miqdori, konsentratsiya va fizik-
kimyoviy ko’rsatkicharini yoritib berdim.
Navbatdagi bo’limda men tayyorlagan loyihamdagi
asosiy
qurilmaning
samaradorligi material balansi ,issiqlik balanslari , moddiy balansi,mexanik xisob,
gidravlik xisob va asosiy apparat xisoblari xisoblab chiqilgan. Texnologik jarayonni
avtomatlashtirish hozirgi kun talabi bo’lib qolmoqda. Zero, texnologik jarayonni
avtomatlashtirish ishchi kuchini tejash, qurilmaning
aniq ishlashi,
qurilmaning
xavfsizligi muhim bo’lib hisoblanadi.
Keyingi qism mehnat muxofazasi bo’limi
bo’lib, ishlash chiqarish jarayonida ishchi xizmatchilarni bemalol ishlashi uchun har
tomonlama qulay bo’lishi kerakligi haqida yozilgan. Atrof-muhitni muhofazasi. Ishlab
chiqarish jarayonid atrof-muhitga chiqarilayotgan gazlar miqdori va kanalizatsiyaga
tasklanayotgan chiqindilar miqdori belgilangan konsentratsiyadan oshib ketmasligi
maqsaqga muvofiq.
Xulosa qilib aytgandan bu kurs loyihamni tayyorlash jarayonida olgan bilimlarimni
kengaytirgan xolda, kelajakda orttirgan bilimlarim yordamida neft kimyosi sanoatiga
o’z hissamni qo’shaman.
|
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?

165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping |
x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
|
bet | 23/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 363,02 Kb. | | #119317 |
Bog'liq Energiya ishlab chiqaruvchi, uzatuvchi iste\'mol qiluvchi qurilm-fayllar.orgBu sahifa navigatsiya:
- 165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin
- 169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping
- 173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin
- 176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping
162 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧y) → y ni qiymatini toping?
Javob : {1,1,1,1}
163 x∨(y∧z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
Javob : (x∨ y) ∧ (x ∨ z)
164 A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va A to‘plamlarning ayirmasini toping.
JAvob : {2;7}
165 "Sirtqi" so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
JAvob : 8
166 A={1,2,3} va A={1,2,3} to‘plamlarning dekart (to‘g‘ri) ko‘paytmasida aniqlangan ℘ munosabat berilgan ya'ni ℘={<2,1>,<2,3>,<1,3> } quyidagi javoblarning qaysi birida munosabat nomi to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : teng emas
168 Chorvador 10 ta qo?y va 15 ta echki sotmoqchi. Xaridor bitta qo?y va bitta echki olmoqchi. U necha xil usulda sotib olishi mumkin?
Javob : 150
169 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, x ∧y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,0,0,0}
170 A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
Javob : 4
172 Turli qirralardan tashkil topgan marshrutga … deb ataladi.
JAvob : zanjir
173 4 ta turli xatni 4 ta turli konvertga necha xil usulda joylash mumkin?
JAvob : 24
174 ¬(x↔y) ifodani MKNSH si qaysi javobda keltirilgan?
JAvob : (x ∨ y) ∧ (¬x ∨¬y)
175 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (y → x) → y ni qiymatini toping?
JAvo : {1,0,1,0}
176 x={1,1,0,0} va y={1,0,1,0} bo‘lsa, (x ∧ y) ↔y ni qiymatini toping?
JAvob : {1,1,0,1}
177 À={2,3,4,5,6,7,8} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plàmdà aniqlangan℘={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x≤4} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
JAvob : ℘={(2,2), (2,4), (2,6), (2,8), (3,3), (3,6), (4,4), (4,8)}
|
| |
Sirpanish podshipniklarning shartli hisobi

|
Sirpanish podshipniklarning shartli hisobi
|
bet | 12/15 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 61,35 Kb. | | #116270 |
Bog'liq 15-ma’ruza. Mavzu. Dumalash va sirpanish podshipniklari. I. Mа`r-fayllar.org (1)Sirpanish podshipniklarning shartli hisobi
Hisoblashning bu usulidan amalda keng ko’lamda foydalaniladi. Ayniqsa, hisoblashuchun zarur
parametrlar ma’lum mashina va mexanizmlarni ishlatish yuli bilan to’plangan ma’lumotlar asosida
aniqlansa, hisoblash natijasi qoniqarli chiqadi. Bunday hisoblash usuli suyuqlikda ishdalanish rejimi bilan
ishlaydigan podshipniklar uchun taqribiy, nim quruq va nam suyuqlik rejimida ishlaydigan podshipniklar
uchun esa asosiy usuldir.
Podshipniklarning shartli hisobi ikki xil yul bilan: a) solishtirma bosim bo’yicha; b)
solishtirma bosim bilan sirpanish tezligining ko’paytmasi bo’yicha bajarilishi mumkin.
Hisoblash quyidagi formulalar asosida bajariladi:
;
R
p
p
dl
(15.3)
60
19
R dn
Rn
pv
pv
dl
l
(15.4)
bu yerda R – podshipnikka radial yo’nalishda ta’sir etayotgan kuch, N;
l – podshipnikning uzunligi, m, d – sapfaning diametri, m; p– sapfaning aylanish
chastotasi min
-1
; [r] – solishtirma bosimning ruxsat etilgan qiymati, Pa (bu bosim po’lat
babbit ustida sirpanganda (8...9) MPa; po’lat bronza ustida sirpanganda (5...8) MPa; po’lat
cho’yan ustida sirpanganda esa (2...3) MPa oralig’ida bo’ladi); [pv] – solishtirma bosim bilan
sirpanish tezligi ko’paytmasining ruxsat etilgan qiymati (odatda, [pv] = (6...30) MPa·m/s
oralig’ida bo’ladi).
Sirpanish podshipniklarni suyuqlikda iiqalanish rejimi bo’yicha hisoblash
Muhim mashinalar uchun mo’ljallangan podshipniklar suyuqlikda ishqalanish sharoitini
ta’minlash nuqtai nazaridan hisoblanadi. Bunday hisoblashga yuqorida keltirilgan (15.1)
munosabat asos qilib olinadi.
So’nggi yillarda podshipniklarni suyuqlikda ishqalanish rejimi bo’yicha hisoblashda grafik
usuldan keng foydalanila boshladi. Bu usul hisoblashni birmuncha soddalashtirib, zarur
parametrlarni tez aniqlashga imkon beradi. Hisoblashni osonlashtirish maqsadida quyidagi
o’lchovsiz koeffisientlar qabul qilinadi (1.4-rasm). l/d – podshipnikning nisbiy uzunligi;
=
/d – podshipnik bilan vkladish orasidagi nisbiy zazor;
2
e
nisbiy ekssentrisitet
(bu koeffisient suyuqlikda ishqalanish rejimida sapfaning podshipnikdagi holatini belgilaydi).
Odatda, podshipniklarni hisoblashda sapfaning diametri d, nagruzka R va aylanish
chastotasi p (yoki
) berilgan bo’ladi. Hisoblash natijasida podshipniklarning uzunligi l, zazor
,
moy turi (
) va uning sarflanish miqdori Q topiladi. Podshipnikni quyidagi tartibda hisoblash
tavsiya etiladi.
|
| |
Nerv tizimi turli bo'limlarining tuzilishi va rivojlanishi

|
Nerv tizimi turli bo'limlarining tuzilishi va rivojlanishi
|
bet | 7/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari18. Nerv tizimi turli bo'limlarining tuzilishi va rivojlanishi.
Orqa miyaning tuzilishi. Orqa miya uzun tasma shaklida bo'lib. uning uzunligi voyaga yetgan odamlarda 45 sm gacha yetadi. Yuqoridan uzunchoq miyaga tutashgan bo'lib. pastdan 1-1 bel segmentlarigacha yetib boradi. u toraya boradi va konus shaklidagi oxirgi iplar bilan tamom bo'ladi. Orqa miya ko'ndalang kesilganida undagi tor markaziy kanal ko‘kimtir modda bilan o'ralganligi ko‘rinadi hamda ular oldingi va keyingi shoxlarni hosil qiladi. Ko'krak qismidagi oldingi va keyingi shoxlarining orasida vonbosh shoxlar joylashgan bo'ladi. Kulrang modda atrofida oldingi, keyingi va yonbosh arqonchalar shaklidagi oq moddaning bog‘lamlari joylashadi. Kulrang modda, odatda, nerv hujayralarining jamlanishinidan hosil bo'lgan bo'lsa, oq moddasi nervtolalariningjamlanishidan hosil bo‘ladi. Kulrang moddaning oldingi shoxlarida harakat (markazga intiluvchi) neyronlarining tanalari joylashgan bo‘lib, uning o'simtalari esa oldingi ildizlarni hosil qiladi. Keyingi shoxlarda esa markazga intiluvchi va markazdan qochuvchi neyronlar orasidagi bog'lanishlarni bajaruvchi oraliq neyronlarning hujayralari 83 www.ziyouz.com kutubxonasi joylashgan. Keyingi ildizlar esa tanalari orqa miyaning (umurtqa pog'onalari orasidagi) tugunlarida joylashgan sezuvchi (markazga intiluvchi) hujayralaming tolalaridan hosil bo'ladi. Keyingi ildizlar orqali qo'zg'alishlar periferiyadan orqa mivaga o'tkaziladi - bular sezuvchi ildizlardir. Oldingi ildizlar orqali qo'zg'alishlar orqa miyadan muskullarga va boshqa a'zolarga beriladi. bular harakat ildizlaridir Tuzilishining umumiy rejasi. Bosh miyada. odatda, uchta katta bo'lim lar - dastasi. po'stloq osti bo'limi va katta yarimsharlar farqlanadi. Miyacha. Uzunchoq miya va ko'prikdan keyin miyacha joylashgan boiadi. Miyacha ikkita yarimsharlardan iborat boiib. chuvalchang shaklida birikkan boiadi. 0 ‘rta miya. O 'rta miya, katta miya oyog'idan va to'rt do'ngliklardan iborat. O 'rta miyaning bo'shlig'i torgina kanai-miya suv www.ziyouz.com kutubxonasi o'tkazuvchisi (vodoprovod)dan iborat bo’lib, pastdan to ‘rtinchi va yuqoridan uchinchi qorinchalar bilan tutashgan bo‘ladi. Miya suv o'tkazuvchisining devorlarida III va IV - bosh miya nervlari ko‘zni harakatga keltiruvchi va chig’irli nervlarni yadrosi joylashgan bo'ladi.
|
| |
Shartli va shartsiz reflekslar - Nazorat savollari yosh fiziologiyasi predmeti va uning o‘rganish obe’ktlari

|
Nazorat savollari yosh fiziologiyasi predmeti va uning o‘rganish obe’ktlari
|
bet | 8/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari19. Shartli va shartsiz reflekslar.
Refleks haqida tushuncha. Asab faoliyatining asosiy shakllaridan biri bo'lib reflekslar hisoblanadi. Refleks — organizmga tashqi yoki ichki muhitdan ko'rsatilayotgan qo'zg'alishlarga markaziy asab tizimi ishtirokida beriladigan javob reaksiyasidir. Reflektor reaksiyalar juda turli-tumandir, ular shartli va shartsiz boiishlari mumkin. Ular orasidagi farqlanishlarni biz keyinroq k o iib chiqamiz. Reflektor voyi. Tananing barcha a'zolarida qo'zg' atuvchi 1 arga sezuvchan nerv uchlari joylashgan - bular retseptorlardir. Retseptorlar joylashgan joyiga, tuzilishiga va funksiyasiga qarab turli с hadir. Ayrim retseptorlar juda oddiy tuzilgan nerv uchlari shaklidagi ko‘rinishlarga ega b oiib. ularning avrimlari murakkab tuziiishga ega bo'lgan sezgi a ’zolarining ayrim elementlari hisoblanadi, masalan. ko'zning tur pardasi. Retseptorlar joylashgan joyiga qarab eksteroretseptorlarga, proprioretseptorlarga va interoretseptorlarga boiinadi. Eksteroretseptorlar tashqi muhitning qo‘zg‘alishlarini qabul qiladi, uiarga ko'zning tur pardasi, quloq, teri retseptorlari. ta'm va hid bilish a'zolarining qabul qiluvchi hujayralari kiradi. Interoretseptorlar ichki a'zolarning to'qimalarida (yurak. jigar. buyrak, qon tomirlari va boshqa a'zolarning) joylashgan va organizmning ichki muhitidagi o'zgarishlarni qabul qiladi. Propriowww.ziyouz.com kutubxonasi retseptorlar - muskullar va pavlarda joylashgan bo'lib. ularning qisqarishini. cho'zilishini qabul qiladi hamda gavdaning holati va harakati haqida signallar beradi. Retseptorlarda ta'sir m a'lum kuchga va vaqtga ega bo'lgan ta'sirotchilar ta'siriga mos holda qo'zg'alish jarayoni y uzaga keladi. Yuzaga kelgan qo'zg'alish retseptorlardan markazga intiluvchi nerv tolalari orqali markazi) asab tizimiga o'tkaziladi. Markaziy asab tizimida qo'shimcha neyronlar hisobiga refleks tor hajmli vaqtlardan asab tizimining butun-yaxlit faoliyatiga aylanadi. Markaziy asab tizimida tushayotgan signallarning qayta ishlanishi - tahlili bajariladi va markazdan qochuvchi tolalarga impulslarning o'tkazilishi yuz beradi.
|
| |
Yurak faoliyatining boshqarilishi

|
Yurak faoliyatining boshqarilishi
|
bet | 50/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari113. Yurak faoliyatining boshqarilishi.
Yurak faoliyatining boshqarish mexanizmlari. Organizmni o‘zgaruvchan tabiatiga moslashuvi yurak faoliyatida o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi va u bir qator boshqaruv mexanizmlar hisobiga amalga oshiriladi. Yurakning metasimpatik nerv sistemasi vazifasi issiqqonli hayvonlar yuragini ko‘chirib o‘tkazganda (transplantatsiya) yaqqol namoyon bo‘ladi. Yurakni boshqaruvchi nervlar degeneratsiyaga uchragandan so‘ng ham yuragi transplantatsiya qilingan odamlarda qon aylanishi jismoniy zo‘riqishda deyarli sog‘lom odamlarniki singari o‘zgaradi va organizm ehtiyojini qondira oladi. kardial reflekslarni uch guruxga bo‘lish mumkin: 1.Xususiy-yurak-qon tomirlar retseptorlarini ta’sirlanishidan kelib chiquvchi. 2.Payvasta-boshqa har kanday a’zolar qitiqlanganda. 3. Xos bo‘lmagan – fiziologik tajriba-lardan kelib chiqadigan yoki patologik holatlarda kelib chiqadi.
114. Yurak-qon tomir sistemasining gigenasi.
Yurak-tomir sistemasi — organizmda gemolimfa yoki qon aylanadigan tomirlar va boʻshliqlar sistemasi. U yurak, toʻqimalar — qon bilan toʻlgan qon tomir va limfa sistemasadan ibora
|
| |
Oliy nerv faoliyati haqida umumiy tushuncha

|
Oliy nerv faoliyati haqida umumiy tushuncha
|
bet | 9/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari20. Oliy nerv faoliyati haqida umumiy tushuncha.
Oliy nerv faoliyati - hayvon va odam markaziy nerv sistemasi oliy boʻlimlari (bosh miya yarim sharlari pusti va pust osti markazlari)ning faoliyati; butun organizmning tashki muhit bilan normal munosabatda bulib turishini taʼminlaydi. Oliy nerv faoliyatif. terminini fanga I. P. Pavlov kiritgan. U Oliy nerv faoliyatif. ni "psixik faoliyat" bilan bir maʼnodagi tushuncha deb hisoblagan. Pavlov aytganidek, psixik faoliyatning hamma shakllari, jumladan, odam tafakkuri va ongi Oliy nerv faoliyatif. elementlaridandir. Oliy nerv faoliyatif. toʻgʻrisidagi taʼlimotni yaratuvchilardan biri — Pavlovning oʻtmishdoshi I. M. Sechenov boʻlgan. U "Bosh miya reflekslari" degan asarida (1863) psixik faoliyatning reflektor tabia-ti toʻgʻrisidagi gʻoyani rivojlantirgan. Yuqori darajada tashkil toptan hay-vonlar Oliy nerv faoliyatif. asosida markaziy nerv sistemasining yuqori qismlari (yuqori darajada tuzilgan umurtqali hayvonlarda va odamda — bosh miya katta yarim sharlarining poʻstlogʻi)da hosil boʻladigan shartli reflekslar hamda murakkab shartsiz reflekslar (instinktlar, emotsiyalar), yaʼni, asosan, poʻstloq osti nerv qosilalari tomonidan amalga oshiriladigan bosh miya faoliyatining shakllari yotadi. Shartsiz reflekslarning Oliy nerv faoliyatif.dagi roli shundaki, mazkur reflekslar asosida hamma shartli reflekslar hosil boʻlibgina qolmay, balki shartli va shartsiz reflekslarning Oliy nerv faoliyatif.dagi ahami-yati hayvonot olamining tarixiy ri-vojlanish jarayonida oʻzgaradi. Pavlov fikricha, hatto yuqori darajada rivojlangan hayvonlar (mas, it, maymun)ning Oliy nerv faoliyatif., asosan, hayvonlar bilan odamda umumiy boʻlgan birinchi signal sistemasining xilma-xil va turli-tuman shartli reflekslar yigindisidan iborat.
21. Birinchi va ikkinchi signal sistemasi.
Birinchi signal sistemasi — tashqi va ichki muhit taʼsirotlari (yorugʻlik, tovush va h. k.) odam hamda hayvonlarning reseptorlarta taʼsir etganda, bosh miya katta yarim sharlari poʻstlogʻida hosil boʻladigan nerv jarayonlari majmui. Birinchi signal sistemasi s. voqelikni sezgi va tuygʻular shaklida bevosita aks ettiradigan asosdir. Birinchi signal sistemasi s. terminini I. P. Pavlovjoriy etgan (1932). Uning taʼkidlashicha, hayvonlar koʻruv, eshituv va boshqa reseptorlarga taʼsir qiladigan taʼsirotlar tufayligina voqelikni sezib turadi. Odamda bevosita taʼsirotlarni idrok etadigan birinchi signal sistemasi va nutqni idrok etadigan ikkinchi signal sistemasi bor; bu ikkala signal sistemasi sifat jihatidan turlicha bulsada, bir-biri bilan chambarchas bogʻlangan, bir butun holda (oliy nerv faoliyati qonuniyatlari asosida) ishlaydi.
|
| |
Darsga qo‘yiladigan gigiyenik talablar

|
Darsga qo‘yiladigan gigiyenik talablar
|
bet | 14/50 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 193,62 Kb. | | #231277 |
Bog'liq Ёш физ. назорат javoblari28. Darsga qo‘yiladigan gigiyenik talablar.
O'quv mashg'ulotlari maktab o'quvchilarining oldiga qator ancha murakkab (o'qishning boshlang'ich davrlarida) talabiar qo'ymoqda. Shu munosabat bilan o'quv muddati bolalarning yoshi. imkoniyatlariga mos keladigan bo'lishi zarur. Kichik yoshdagi bolalarning ish qobiliyati darslar boshlangan vaqtdan hisoblaganda 1,5 soatlardan keyin, o'rta va katta maktab yoshidagilarda esa 2-3 soatdan so‘ng pasaya boshlaydi. ayniqsa. 6- soatga kelib keskin pasayib ketadi. Shu munosabat bilan darslarning qancha davom etishi o'quv jarayonini gigiyenik jihatdan tashkil etishning muhim omili hisoblanadi. Uzoq va yaqin xorijiv mamlakatlarda. shu jumladan, bizning mamlakatimizda o'qitish yuzasidan to'plangan ko'p yillik tajriba 45 daqiqali darsni eng qulay muddat deb e'tirof etadi. Biroq. dars to 'g ’ri tashldl etilgan taqdirdagina bu muddat samarali natija berishi mumkin. Fiziolog va gigiyenistlarning fikricha. birinchi sinf o'quvchilari uchun dars 35 daqiqadan oshmasligi kerak. Endigina maktabga qadam qo'ygan bolalarda maktabgacha davrda paydo bo'lgan va odat tusiga kirgan stereotip buziladi va bola o'ziga notanish bo'lgan maktab sharoitiga moslasha boshlaydi. Shu yoshdawww.ziyouz.com kutubxonasi gi bolalarning asab jarayonlari me'y or id an ortiq tez o'zgaruvchan b oiib, qo'zg'alish tormozlanishga nisbatan ustun turadi. Bu esa ko‘pincha o'quv mashg'ulotlarining yuklamasi ortiqcha bo'lishi natijasida ularning tezda charchab qolishga olib keladi. Boshlangich sinf o'quvchisining diqqati uzoq vaqtga bardosh bera olmaydi, dars oxirigacha bola partada tinch o'tira olmaydi, charchash boshlanishi bilan harakatlanib diqqati bo'linadi. O'tirgan holatda dars tinglash o'quvchi uchun katta statik ish hisoblanib, 45 daqiqa davomida tanani m a’lum holatda ushlab turish, ayniqsa, birinchi sinf o'quvchisiga juda og'irlik qiladi, u tezda charchab bezovtalanib, harakat qila boshlaydi. Maktab ta'limini gigiyenik jihatdan tashkil etishda darslarning soni katta ahamiyatga ega. Amaldagi o'quv rejasiga muvofiq 1-3- sinflarda kuniga 4 tadan, 4- sinfda 4-5 tadan, 5-9- sinflarda kuniga 5-6 tadan, 10-11- sinflarda 6 tadan, litseylarda 6-7 tadan dars o'tish ko'zda tutiladi. Taiim ni to 'g ’ri tashkil etish uchun kun va hafta davomida darslarni taqsimlash. boshqacha aytganda, dars jadvalini to 'g ’ri tuzish juda muhim ahamiyatga ega.
|
| |
2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad

2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
21.05.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#248571
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Ekspert-auditor muayyan talablarga javob berishi lozim

67
respublika sertifikatlashtirish milliy tizimining qoida va tartiblar;
sertifikatlashtirish o‘tkazish bo‘yicha bilimlar va me’yoriy hujjatlarni tushunish;
sertifikatlashtirish va akkreditlash bo‘yicha asosiy ishlar mazmuni;
sertifikatlashtirish va akkreditlash bo‘yicha iqtisodiy va huquqiy asoslari;
mamlakat ichidagi va chet ellardagi sertifikatlashtirish va akkreditlash tajribasi;
standartlashtirish, metrologiya va sifat tizimlarining asoslari;
tekshiruv o‘tkazish va sifatni boshqarishning statistik usullari.
Ekspert-auditortahlil qilish, mantiqiy asoslash, o‘zining fikrini qattiq va
asoslangan holda himoya qilishlik; ijodiy qobiliyatga va murakkab vaziyatda to‘g‘ri
qaror qabul qilish xususiyatlariga ega bo‘lishi; haqqoniy, ma’suliyatli, prinsipial
ravishda hayrihoh, xushmuomalali, odobli va o‘zini tutabilishlik kabi shaxsiy
sifatlarga ega bo‘lishi kerak. Ekspert-auditor tekshirilayotgan ob’ektning xodimlari
bilan aloqada bo‘lish va kerakli hujjatlar bilan tanishish; ma’lumot uchun har qanday
qo‘shimcha ma’lumotlar talab qilish (sertifikatlashtirish maqsadlari uchun); tizimda
amaldagi me’yoriy-uslubiy hujjat-larni takomillashtirish bo‘yicha o‘z taklifini
berish; sertifikatlashtiriluvchi mahsulot, jarayon, xizmatlar, sifat tizimi va ishlab
chiqarish bo‘yicha rejalarni tuzatish yuzasidan o‘z mulohazalarini kiritish huquqiga
egadir.
Korxonalarda sertifikatlashtirish sohasidagi ishlarni inobatga olib,
sertifikatlashtirish milliy idorasi “O‘zstandart” tomonidan ekspert-auditorlar
tayyorlash maxsus kurslari tashkil etilib, bu sohadagi o‘qishning tashkiliy tomonlari
O‘zSMSITIning asosiy faoliyatlaridan biri deb qaralmoqda. Ekspert-auditorlarni
tayyorlash odatda ikki bosqichda olib boriladi: nazariy bilimlarni olish va
attestatlash natijasida ularga tegishli rasmiy hujjatlar topshirish.
Maxsus kurs tinglovchilarining nazariy bilimlarini “O‘zstandart” agentligi
tomonidan tuzilgan maxsus komissiya baholaydi. Baholanish natijalari etarli
darajada bo‘lsa, ularga sertifikatlashtirish milliy tizimining ekspert-auditori degan
guvohnomasi beriladi (agar attestatlashdan o‘tmasa rad etiladi). Ekspert-auditorlar
ularga yuklatilgan vazifalari bo‘yicha muayyan burch va ma’suliyatlarga egadirlar.
Xalqaro standart - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi...

13
standartlarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘llanishi ham mumkin.
Standartlardan
tashqari
rahbariy
hujjatlar,
texnikaviy
shartlar,
standartlashtirish bo‘yicha tavsiyanomalar, yo‘riqnomalar (qoidalar) ham
mavjuddir.
Rahbariy hujjat
deganda standartlashtirish idoralarining va xizmatlarning
vazifalarini, burchlarini va huquqlarini, ularning ishlari yoki ishlarining ayrim
bosqichlarini bajarish usullari, tartibini va mazmunini belgilaydigan me’yoriy hujjat
tushuniladi.
Texnikaviy shartlar (O‘ZTSH)
- bu buyurtmachi bilan kelishilgan holda,
ishlab chiqaruvchi tomonidan yoki buyurtmachi tomonidan tasdiqlangan aniq
mahsulotga (xizmatga) bo‘lgan texnikaviy talablarni belgilovchi me’yoriy hujjatdir.
Block 
paramtres: Transfer Fcn - 2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad

10.
Barcha parametrlar belgilangandan so‘ng bosh
menyudan
Simulation>Start
(yoki
Ctrl+T
)
tugmasi orqali modelni ishga tushiring va
ekranga zvenoning impulsli o‘tish jarayoni
xarakteristikasini chiqaring (6-rasm).
6-rasm. Zvenoning impulsli o‘tish jarayoni
xarakteristikasi.
Zvenoning chastotali xarakteristikalari.
Zvenoning amplituda-faza chastotali xarakteristika (AFChX)si chastotali
uzatish funksiyasi orqali quriladi. Buning uchun zvenoning uzatish funksiyasi
W(s)
dagi argument “
s - 2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad

4 Chastotali
xarakteristikani
freqresp
(frequency
response)
funksiyasidan
foydalanib quring.
r= freqresp (f, w);
5 Bunda freqresp funksiyasi uch o‘lchamli
massiv xosil qiladi. Uni bir o‘lchamli
massivga o‘tkazib olinadi.
r=r(:);
6 Bir vaqtning o‘zida to‘rta chastotali xarakteristika (AChX, FChX, LChX va
AFChX)larni bitta grafik ekranda qurish uchun Matlab ning subplot(m,n,p)
funksiyasida foydalaning. Bu funksiyaning argumentlari grafik ekranning m-
qatorlar soni, n-ustunlar soni va p-grafikning joylashish tartibini ko‘rsatadi.
7 Zvenoning
AChX
grafigini
quring
(abssissa o‘qi - chastota logarifmik
masshtabda qo‘riladi).
subplot(2,2,1);
O‘zlashtirish uchun savollar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya...

21
Shunday
qilib,
ushbu
namunaning
organoleptik
baholanishi
sifat
ko‘rsatkichlarining mohiyat koeffistientlarini hisobga olganda 8,8 ballni tashkil
etadi.
Meva va sabzavotlarni qayta ishlashdan olingan mahsulotlarning organoleptik
baholanishi uchun sifat ko‘rsatkichlarining quyidagicha mohiyat koeffistientlari
shkalasi belgilanadi:
tashqi ko‘rinishi
0,15
meva, sabzavotlarning ranggi
0,1
sharbat, namakob ranggi
0,1
sharbat, namakobning tiniqligi
0,1
meva, sabzavotlarning konsistenstiyasi
0,35
ta’mi
0,7
hidi
0,4
tipikligi
0,1
Shunday qilib, ushbu qayta ishlangan mahsulot namunasining organoleptik
baxolanishi sifat ko‘rsatkichlarining mohiyat koeffistientlarini hisobga olganda 8,6
ballni tashkil etadi.
Meva va sabzavotlarni organoleptik baholash (yangi uslub bo‘yicha) 1, 2-
jadvallarda keltirilgan.
1-jadval
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o - bet 10

11
konstruksiyalari (mahkamlash vositalari, asboblar va boshqalar), materiallar va
moddalarning xususiyati haqidagi ishonchli ma’lumotlar, texnikaviy-iqtisodiy
axborotning tavsiflash va kodlash;
aniq maqsadga yo‘naltirilgan davlat ilmiy-texnikaviy va ijtimoiy-iqtisodiy
dasturlar va loyiha ob’ektlari;
Respublikaga (yoki muayyan korxonalarga) mahsulot yoki texnologiyasining
raqobat qilish qobiliyatini oshirishini ta’minlash imkoniyatini beradigan fan va
texnika yutuqlari;
Respublikada ichki ehtiyojini qondirish uchun, shuningdek, boshqa davlatlarga
eksport sifatida etkazib berish uchun ishlab chiqariladigan mahsulotlari;
standartlarning talablari va texnikaviy shartlari xalqaro, mintaqaviy va sanoati
rivojlangan xorijiy mamlakatlarning milliy standartlari talablari bilan
uyg‘unlashtirilishi.
“O‘zstandart” agentligi, Davlat arxitektura va qurilish qo‘mitasi, Davlat
tabiatni muhofaza qilish qo‘mitasi va Sog‘liqni saqlash vazirligi standartlashtirish
bo‘yicha tarmoqlararo ishlarni tashkil qilish va muvofiqlashtirish uchun o‘z
huquqlari doirasida yo‘riqnomalar, qoidalar, nizomlar, uslubiy ko‘rsatmalar,
rahbariy hujjatlarni (RH) va tavsiyalarni (T) ishlab chiqadilar va manfaatdor
tomonlar bilan kelishilgan holda tasdiqlaydilar.
O‘zbekiston Respublikasining standartlarini ishlab chiqish, kelishish,
tasdiqlash va ro‘yxatga olish tartibi O‘z RST 1.1-92 standarti bilan belgilanadi.
Standartlashtirish ob’ektining o‘ziga xos xususiyatlariga va unga
belgilanadigan talablar mazmuniga bog‘liq ravishda O‘zbekiston Respublikasi
standartlashtirish tizimi asosiy turdagi standartlarni nazarda tutadi:
-
asos bo‘luvchi standartlar;
-
umumtexnikaviy standartlar;
-
texnikaviy shartlar (mahsulot, jarayon, xizmatlar uchun) standartlari;
-
texnikaviy talablar standartlari;
-
nazorat usullari (sinovlar, tahlillar, o‘lchashlar, ta’riflar) standartlari.
Lozim
bo‘lgan
taqdirda
mahsulotning
asosiy
texnikaviy-iqtisodiy
ko‘rsatkichlarini, uning nomlarini (turlarini) oqilona tarkibi va boshqa talablarni
aniq belgilaydigan bir turdagi mahsulot guruhiga standart ishlab chiqilishi mumkin.
Ishni bajarish tartibi - 2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad

Zvenoning vaqt xarakteristikalari.
Zvenoning vaqt (dinamik) xarakteristikalarini
qurish uchun MATLAB
dasturining Simulink bibliotekasidan foydalanib zvenoning
funuksional modelini
quramiz.
Zvening o‘tish jarayoni formulasi:
bu yerda
t
– o‘tish jarayoni davomiyligi, sek. Doimiy vaqt kattaligi T ning qiymati
zvenoning inersionlik darajasini xarakterlaydi va o‘tish
jarayonida T egri chiziq
uchiga nisbatan o‘tkazilgan urinmaning yotiqligini ko‘rsatadi.
Zvenoning o‘tish jarayoni xarakteristikasi zvenoning kirishiga pog‘onali signal
berish orqali olinadi.
1.
Matlab dasturini ishga tushiring. Buning uchun boshqaruv panelidan quyidagi
ketma-ketlikda tugmalarni bosing:
PUSK>>Programmы>>Matlab6.5 >>Matlab6.5
2.
MATLAB dasturining Simulink bibliotekasi ishga tushiring. Buning uchun
Matlab dasturining boshqaruv panelidan quyidagi ketmaketlikda tugmalarni
bosing:
Start >>
Simulink>>Library Browser.
3.
Xosil bo‘lgan
Simulink Library Browser
oynasida zvenoning funuksional
modelini qurish uchun quyidagi ketma-ketlikda tugmalarni bosib yangi oyna
oching:
File >>New>>Model
(yoki
Ctrl+N
).
4.
Simulink Library
Browser
oynasining
qidiruv
satriga
elementlarning nomlarini yozish orqali ularni topib, xosil qilingan oynaga 1-
rasmda keltirilgan sxemani yig‘ing.
1-rasm. Birinchi darajali
aperiodik zvenoning
MATLAB
dasturidagi
modeli
5.
Andozali zvenoning parametrlarini o‘rnatish uchun “sichqoncha”ning chap
tugmasini zveno sxemasi (Transfer Fcn) ning ustiga 2 marta bosilsa
semilogx (w, abs (r)) - 2-laboratoriya ishi. Diskret dinamik tizimlarni kvantlash jarayonini tahlili ishdan maqsad

semilogx (w, abs (r));
title('AChX');
8 Zvenoning FChX grafigini quring.
FChXni
graduslarda
qurish
uchun
phi=angle(r)*180/pi;
komandadan
foydalaniladi
subplot(2,2,2);
phi
=angle(r)*180/pi;
semilogx (w, phi);
title('FChX');
9
Zvenoning
logarifmik
chastotali
xarakteristika (LAChX va LFChX)
larini quring
subplot(2,2,3);
bode(f);
title('LAChX va LFChX');
10
Zvenoning AFChXsini quring
subplot(2,2,4);
nyquist (f);
title('AFChX');
12.
Hosil bo‘lgan dasturni kompyuter xotirasiga yozing (
File>>Save
yoki
Strl+S
) va uni ishga tushiring (
Debug>>Run
yoki
F5
).
13.
Ekrandagi egri chiziqlarni chop eting:
File> Print
yoki
Ctrl+P
(10rasm).
10-rasm. Birinchi darajali aperiodik
zvenoning AChX, FChX, LChX
va AFChX lari
Laboratoriya ishi buyicha topshiriqlar
1.
Vaqt va chastotali xarakteristikalarni zvenoning xar xil parametrlarida quring
va parametrlarni ta’sirini o‘rganing.
2.
Yuqorida keltirilgan misoldan
foydalanib kuchaytiruvchi, integrallovchi va
differensiallovchi zvenolarning chastotali xarakteristikalarini quring.
Sinov savollari
1.
Qanday andozali zvenolarni bilasiz?
2.
Qanday zvenolarga andozali zvenolar deyiladi?
3.
Uzatish funksiyasi deb qanday funksiyaga aytiladi?
4.
Zvenoning chastotali xarakteristikasi qanday
formuladan foydalanib
quriladi?
Adabiyotlar
Mahsulotni shtrixli kodlanishi uchun ayrim

78
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO'YXATI
1.
O′z DSt 1.0:1998 O'zbekiston standartlashtirish davlat tizimi. Asosiy qoidalar.
2.
O'z RST 8.001-98 O'zbekiston Respublikasi o'lchamlar birligini ta'minlash
davlat tizimi. O'lchamlar birligini ta'minlash tizimi. Asosiy qoidalar.
3.
Стандартизация, метрология, сертификация и управление качеством. Т.,
2002
.
4.
Крылова Г.Д.
Основы стандартизасии, сертификасии и метрологии. М.,
Юнита-Дана, 2001
5.
Bo‘riyev X.Ch., Rizayev R.M.- “Qishloq xo‘jaligida standartlash metrologiya
va sertifikatlash asoslari”. T. “Mehnat”, 1999.
6.
Сергеев А.Г., Латышев М.В., Терегеря В.В. Метрология, сертификасия и
стандартизасия. М., Логос, 2001.
7.
Купряков Е.М. “Стандартизасия и качество промышленной продуксии”.
М.: Высшая школа, 1995.
8.
Tovarlar va xizmatlar sertifikasiyasi to‘g‘risida” O‘zbekiston
Respublikasi
Qonuni, 1993 yil 28 dekabr.
9.
“Metrologiya to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, 1993 yil, 28 dekabr.
10.
“Standartlash to‘g‘risida” O‘zbekiston Respublikasi Qonuni, 1993 yil, 28 dekabr
Asos bo‘luvchi standartlar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya...

12
odatda har bir manfaatdor korxona va tashkilotning muxtor vakili bo‘lgan
mutaxassislardan tashkil topgan texnikaviy qo‘mitalar (TQ) kuchi bilan yoki
standartlashtirish bo‘yicha tayanch tashkilotlari tomonidan amalga oshiriladi.
O‘zlashtirish uchun savollar:
1.
Standartlashtirish davlat tizimi nima?
2.
Standartlashtirish jarayonining bosqichlari.
3.
Standartlashtirish davlat tizimidagi asos bo‘luvchi
standartlarga misollar
keltiring.
4.
Standart toifasi deganda nimani tushunasiz?
5.
Respublikamizda amal qiluvchi standart toifalarini sanab bering.
3-amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Standartlarni turlari, tasnifi va ularning mohiyati
Mashg‘ulotning maqsadi:
talabalarga standartlashtirish ob’ektlariga
qo‘yiladigan talablarni belgilovchi me’yoriy hujjatlarning
quyidagi toifalari
ma’lumotlar berish.
O‘zbekiston
Respublikasi
hududida
standartlashtirish
ob’ektlariga
qo‘yiladigan talablarni belgilovchi me’yoriy hujjatlarning quyidagi toifalari amal
qiladi:
Xalqaro (davlatlararo, mintaqaviy) standartlar;
O‘zbekiston Respublikasining
standartlari;
Tarmoq standartlari;
Texnikaviy shartlari;
Korxona standartlari;
Xorijiy mamlakatlarning milliy standartlari.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o - bet 59

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va oBog'liq Samarqand veterinariya meditsinasi instituti (1)1.
Standartlashtirish haqida asosiy tushsunchalar.........................................4
2.
Standartlashtirish tizimi................................................................................9
3.
Standartlarni turlari, tasnifi va ularning mohiyati.....................................12
4.
Donning sifatini baholash.............................................................................15
5.
Meva sabzavotlarning sifat ko‘rsatkichlari aniqlash usullari...................18
6.
Mahsulot sifat kursatkichlarini aniqlashda organaleptik usullarini
qo‘llanilishi.....................................................................................................20
7.
O‘simlik moyi sifatini baholash....................................................................23
8.
Sut va sut mahsulotlari sifatini boshqarish.. ..............................................24
9.
Go‘sht va go‘sht mahsulotlari sifatini boshqarish......................................28
10.
Asal va asal turlari.........................................................................................31
11.
Xalqaro standartlashtirish tashkilotlari......................................................32
12.
O’zbekistonda GLOBAL G.A.P. standartlarini joriy etishning
istiqbollari………………………………………………………………….37
13.
O’zbekiston Respublikasida halol standartlarni joriy etish
sohasida amalga oshirilgan ishlar……………………...............................45
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o
|
Ro‘yxatga olish uslubi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va oBog'liq Samarqand veterinariya meditsinasi instituti (1)Ro‘yxatga olish uslubi.
Bu usluborqali muayyan hodisalar, narsalar yoki
harajatlarni ko‘zatib va hisobga olib boriladi. Ro‘yxatga olish uslubi muayyan
hodisalarni hisobga olish (masalan, sinovlar vaqtida buyumning ishdan chiqishi,
turkumdagi no‘qsonli buyumlar miqdori) bo‘yicha olingan axborotlarga asoslanadi.
Hisob kitob uslubi:
Bu uslubga ko‘ra mahsulot sifati ko‘rsatkichlari uning
parametrlariga nazariy va (yoki) empirik bog‘lanishidan foydalanish asosida amalga
oshiriladi. Hisob-kitob uslubida mahsulot sifati ko‘rsatkichlari boshqa uslublar
vositasida olingan parametrlar qiymatidan foydalanilgan hisoblashlar yordamida
aniqlanadi (bashorat qilinadi).
Organoleptik uslub:
Bu mahsulot sifati ko‘rsatkichlari qiymatini ko‘rish,
hid bilish, eshitish, sezish, ta’m bilish orqali aniqlash uslubidir. Bu uslub vositasida
mahsulotning tashqi ko‘rinishi, ta’mi, hidi, rangi (tusi), tarkibi, konsistensiyasi,
maydalanish darajasi aniqlanadi. Uslub oddiy va ko‘p vaqt talab etmaydi. Uslubning
kamchiligi – kishilar fiziologik xususiyatlariga bog‘liq bo‘lgan subyektivlikdir.
Baholash natijalari baholovchilarning tajribalariga, qobiliyatlariga, mahoratlariga,
degustasiya shart-sharoitlari va texnikasiga bog‘liq bo‘ladi.
Satsiologik uslub:
Bu uslub mahsulot sifati ko‘rsatkichlari qiymatini
mahsulotning haqiqiy yoki nazarda tutilgan iste’molchilar fikrini to‘plash va tahlil
qilish asosida aniqlashni nazarda tutadi. Sasiologik uslubda iste’molchilar fikrini
jamlash og‘zaki so‘rovlar yoki maxsus anketa – so‘rovnomalarni tarqatish,
konferensiyalar, kengashlar, ko‘rgazmalar, degustasiyalar o‘tkazish orqali amalga
oshiriladi.
Uning yordamida olinadigan ma’lumotlar ko‘p qirraligini va to‘g‘ri to‘zilgan
so‘rov natijalarining bog‘liqligini, shuningdek, iste’molchilar bilan takroriy
munosabat usullarini hisobga olganda sasiologik uslub katta tashkiliy va tahliliy
ishlarni talab etadi.
Ekspert uslubi:
Bu uslubga ko‘ra mutaxassis-ekspertlar guruhining
mahsulot sifati to‘g‘risidagi xulosalari ishlab chiqiladi. Boshqa, ancha obyektiv
uslublar (o‘lchov, texnologik, fizik-kimyoviy kabilar) samarasiz bo‘lganda yoki
vaziyat taqozosi bilan rad etilganda ekspert uslubiga murojaat qilinadi.
Ekspert uslubidan mahsulot sifatini organoleptik uslub vositasida aniqlashda,
shuningdek, mahsulot sifatini attestasiyadan o‘tkazishda foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand veterinariya meditsinasi instituti “ Chorvachilik va o
|
O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilayotgan va hududidan olib

Bog'liq Samarqand veterinariya meditsinasi instituti (1)
O‘zbekiston Respublikasi hududiga olib kirilayotgan va hududidan olib chiqilayotgan maxsulotlarini sertifikatlashtirish Mamlakatimizda mahsulot va xizmatlarni sertifikatlash-tirish O‘zbekiston
Respublikasining 1994 yil 28 dekabrdagi “Mahsulot va xizmatlarni
sertifikatlashtirish to‘g‘risida” gi Qonuniga asosan amalga oshiriladi. Unga binoan:
“Mahsulotni sertifikatlashtirish” (keyinchalik sertifikatlashtirish) mahsulotga
o‘rnatilgan talablarga mosligini tasdiqlovchi faoliyat;
“Muvofiqlik sertifikati” – mahsulotni o‘rnatilgan talablarga mosligini
tasdiqlash uchun sertifikatlashtirish tizimi qoidalari asosida berilgan hujjat;
“Muvofiqlik belgisi” ushbu mahsulot yoki xizmat standartga yoki boshqa
me’yoriy xujjat talablariga mosligini ko‘rsatuvchi, o‘rnatilgan tartibda tasdiqlangan,
mahsulotni markalash yoki xizmat hujjatlarida qo‘llaniladigan belgi tushuniladi.
Sertifikatlashtirish quyidagi maqsadlarda amalga oshiriladi:
- inson sog‘lig‘i va xayoti yuridik va jismoniy shaxslarni mol-mulkiga, atrof-
muhitga xavfsizligini ta’minlash uchun mahsulotlarni nazoratini amalga oshirish
uchun;
- xalqaro bozorlarda, mahsulotlarni raqobatbardoshligini ta’minlash uchun;
- mamlakatimiz va qo‘shma korxonalar, tadbirkorlarni xalqaro iqtisodiy, ilmiy-
texnikaviy hamkorlikda va xalqaro savdoda qatnashish uchun sharoit yaratish
uchun;
- iste’molchilarni sifatsiz mahsulotdan himoya qilish (sotuvchi, bajaruvchi) uchun;
- ishlab chiqaruvchining arizasiga muvofiq mahsulotlarni sifat ko‘rsatkichlarini
tasdiqlash (sotuvchidan, bajaruvchidan) uchun.
O‘zbekiston
Respublikasida
sertifikatlashtirish
ishlari
O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004 yil 6 iyul 318-sonli “Mahsulotlarni
sertifikatlashtirish tartibotini soddalashtirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida” Qarori
asosida ishlab chiqilgan, Adliya Vazirligida 2005 yil 18 martda 1458 sonli raqami
bilan davlat ro‘yxatidan o‘tgan “Mahsulotlarni sertifikatlash-tirish qoidasi” ga
muvofiq amalga oshiriladi. Mazkur hujjat O‘zbekiston Respublikasi sertifikatlash-
tirish milliy tizimida (keyinchalik O‘z SMT) mahsulotlarni, shu jumladan, import
mahsulotlarni sertifikatlashtirishga tayyorlash va o‘tkazish tartibiga bo‘lgan umumiy
talablarni belgilaydi.
O‘zbekiston sertifikatlashtirish milliy tizimi yurtimizda ishlab chiqarilgan va
chet eldan keltirilgan mahsulotlarni sertifikatlashtirishni sertifikatlashtirish bo‘yicha
akkreditlangan idoralar, (keyinchalik - SI) ular yo‘q o‘lgan holda sertifikatlashtirish
milliy idorasi (keyinchalik - SMI) o‘tkazadilar.
Majburiy sertifikatlashtirilishi lozim bo‘lgan mahsulotlar ro‘yxati, vazirliklar,
Davlat qo‘mitalari takliflarini inobatga olgan holda o‘rnatilgan tartibda
sertifikatlashtirish milliy idorasi tomonidan aniqlangan va O‘zbekiston Respublikasi
Vazirlar
Mahkamasining
2004
yil
6
iyul
318-sonli
“Mahsulotlarni
sertifikatlashtirish tartibotini soddalashtirishga doir chora-tadbirlar to‘g‘risida”