nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Иккиланган реакторлар - Маъруза 4 Станция ва

Иккиланган реакторлар
Юқорида кўрилган одатдаги конструкцияли реакторлар билан бир
каторда электр установкаларда иккиланган реакторлар қулланилмокда.
Конструкцияси жиҳатидан улар одатдаги реакторларга ўхшаш, лекин
чулғамининг ўртасидаги нуқтадан кушимча сим чиқарилган. Иккиланган
реакторларни қўллаш ҳолларида манба уртадаги нуқтага, истеъмолчилар
эса икки четки томондаги нукталарга уланиши мумкин ёки аксинча (3.55-
расм).
Иккиланган реакторнинг афзаллиги шундаки, бунда уланиш
схемаси ва чулғамлардаги токнинг йуналишига қараб, унинг
индуктив каршилиги кўпайиши ёки камайиши мумкин.
Иккиланган реакторнинг бу хусусияти, одатда, нормал режимда
кучланишнинг пасайишини камайтириш ва қ. т. да токларни
чеклаш учун фойдаланилади.
Реакторнинг шохобчаси бир хил номинал ток I
ном
га
мулжаллаб
ишлаб
чикарилади,
ўртадаги
чиққич
эса
шохобчанинг иккиланган номинал токи 2I
ном
га мулжалланади.
Иккиланган реакторнинг номинал каршилиги сифатида, бошка
шоҳобчада
ток
йуклигида,
(3-91)
га
ўхшаш
чулғам
шохобчасининг нисбий қаршилиги кабул килинади:
𝑥
р
= 𝑥
в
= 𝜔𝐿
𝑥
р
% = 𝑥
в
%
𝑥
в
3𝐼
ном
𝑈
ном
∗ 100
(3-93)
бунда L реактор шохобчасининг индуктивлиги (одатда
реактордаги шохобчаларнинг индуктивлиги ўзаро тенг).
Реакторларни танлаш
Реакторлар номинал токи, номинал кучланиши ва
номинал индуктив каршилигига қараб танланади. Номинал
кучланиш установканинг номинал кучланиши асосида
танланади. Бунда реакторлар эксплуатация процессида
бўлиши мумкин бўлган максимал иш кучланишига узок
муддат
чидайди
деб
қаралади.
Номинал
кучланиши
реакторларнинг
номинал
кучланишидан
кичик
бўлган
электроустановкаларда реакторлардан фойдаланишга рухсат
этилади.
Реакторнинг номинал токи (иккиланган реакторнинг
шохобчалари) уланган занжир нагрузкасининг узоқ таъсир
этадиган максимал токидан кичик бўлмаслиги лозим:
𝐼
𝑛𝑜𝑚
≥ 𝐼
𝑚𝑎𝑥
Шинали (секцияли) реакторларнинг номинал токи уларни
улаш схемаси асосида олинади.
Электр таъминоти ва
қайта
тикланувчан
энергия
манбалари
кафедраси доценти
Хушиев
Сирожиддин
Мейлиевич
Эътиборингиз учун раҳмат
!
+ 998 71 237 1968
sirojiddinmh
@mail.ru
@Sirojiddin
|
Ajratgichlarga qo`yiladagan talablar

Ajratgichlarga qo`yiladagan talablar
: havoda
«ko`rinadigan oraliq»
hosil qilishi;
qisqa tutashuv toklariga elektr dinamik va termik chidamlilikka ega bo`lishi; o`z holicha
uzilishlarga yo`l qo`ymasligi; og`ir sharoitlarda (yomg`ir, qor, muzlama, shamol, Orol
bo`yida tuz zarrachali chang bilan ifloslanish) ham uzish va ulash ishlarini aniq
bajarishi.
Ajratgichlarni tanlash
. Ajratgichlar avvalo o`rnatish kuchlanishi
U
ust
(napryajenie
ustanovki) qiymatiga qarab tanlanadi. Ajratgichning nominal kuchlanishi
U
nom
o`rnatish
kuchlanishi
U
ust
dan katta yoki unga teng bo`lishi kerak:
ust
nom
U
U
, hamda o`rnatish
o`rni va konstruksiyasi e’tiborga olinadi. Ajratgichlar tok bo`yicha, xuddi shinalar kabi,
quyidagi talabga qarab tanlanadi:
max
.
rab
nom
I
I
, bunda
I
nom
–
ajratgich nominal toki,
katalog bo`yicha tanlanadi, va
I
rab.max
– ta’mir yoki avriyadan keyingi tartibda
yuklamaning maksimal toki.
Tanlangan jixozlarning termik chidamligi quyidagi shartga muvofiq tekshiriladi:
Т
I
B
Т
i
2
(3.3)
Formulada:
V
i
– hisobiy issiqlik impulsi,
(kA)
2
*s
; tok
I
T
–termik chidamlikning
chegaraviy toki,
kA
, katalogdan olinadi; T - chegaraviy tokni ruxsat etilgan o`tish vaqti
katalogdan olinadi.
Formulada:
В
i
– hisobiy issiqlik impulsi,
(kA)
2
*s
; tok
I
T
–termik chidamlikning
chegaraviy toki,
kA
, katalogdan olinadi; T - chegaraviy tokni ruxsat etilgan o`tish
vaqti katalogdan olinadi
.
Ichki ajratkichlar. Bino ichida o`rnatiladigan uch qutbli va bir qutbli
ajratkichlarda bir–birini orasiga kiruvchi kontaktlar bo`ladi. Bu kontaktlarning
pichoqlari izolyatorlar o`qi tekisligida vertikal harakatlanadi. Bino ichida
o`rnatiladigan uch qutbli ajratkichlar RV (raz’edinitel’ vnutrenniy) harflari bilan,
bir qutbli ajratkichlar esa RVO (raz’edinitel’ vnutrenniy odnopolyusniy) harflari
bilan belgilanadi. RV va RVO ajratkichlari 6 kV va 10 kV kuchlanishga hamda
400A, 600A, 1000 A nominal tokka mo`ljallab ishlab chiqariladi.
RV markali uch qutbli ajratkich asosi to`rt burchakli va profilli po`latdan
payvandlab yasalgan.
Ajratkich quyidagi qismlardan tuzilgan: 1–rama, 2–tirgak, 3–ishga soluvchi
richag, 4–val, 5–po`lat plastinalar, 6–yerga ulash bolti, 7–pichoq, 8–prujina, 9–
chinni tortqi, 10–qo`zg`almas kontakt ustunchasi, 11–izolyator. Ramaga 6 ta
chinni tayanch izolyatorlar 11 mahkamlangan. Har qaysi tayanch izolyatorda
qo`zg`almas
kontakt
ustunchasi
10
vazifasini
bajaruvchi
mis
burchakli
mahkamlangan.
Bir–biridan ma’lum masofada o`zaro parallel qilib joylashtirilgan ikkita mis
plastinkadan iborat pichoqlar 7 ajratkichning qo`zg`aluvchan kontaktlari bo`lib,
pichoq plastinalari kontakt ustunchalariga tegib, ularning yon qirralari bilan
chiziqli birlashish hosil qiladi. Bunda bosim kuchi prujina 8 lar yordamida hosil
qilinadi. Rama bo`ylab val 4 o`tadi. Valning tashqi uchiga ishga soluvchi richag 3
shtif yordamida mahkamlangan.
1–rasm. RV–10/600 uch qutbli ajratkich: : 1–rama; 2–tirgak; 3–ishga soluvchi
richag; 4–val; 5–po`lat plastinalar; 6–yerga ulash bolti; 7–pichoq; 8–prujina;
9–chinni tortqi; 10–qo`zg`almas kontakt ustunchasi; 11–izolyator.
|
«кимё» фанидан маъруза

«кимё» фанидан маъруза
Download
216,87 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
16.01.2024
Hajmi
216,87 Kb.
#139009
Download
216,87 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
«кимё» фанидан маъруза
Download
216,87 Kb.
Matnni ko'rish
Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари

Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари
Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари
Қисқа туташув токларни чеклаш
қурулмалари
Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари
Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари
Реакторнинг асосий параметри булиб, унинг индуктив
қаршилиги
х
р
= 𝜔𝐿
ҳисобланади. Баъзи каталогларда
қуйидаги ифода келтирилади:
𝑥
р
% =
(𝑥
р
3𝐼
ном
)
𝑈
ном
∗ 100
бунда I
HOM
- реакторнинг номинал токи, A; U
ном
- реакторнинг
номинал кучланиши, В.
Реактордан сунг ҳосил бўладиган қ. т. да шиналардаги токни
чегаралаш эффекти ва қолдик кучланишни ушлаш 3.50- расмда
кўрсатилган.
Қолдик кучланиш даражасини анча юқорироқ ушлаб туриш
бузилган занжир каби манбадан таъминланаётган электр энергия
истеъмолчилари учун қўл келади. Шуни ҳисобга олган ҳолда қ. т.
режимида индуктив қаршилик x, қийматини мумкин кадар катта
булиши максадга мувофикдир.
3-50-расм.
Реакторлар
ёрдамида
шиналардаги
кучланишни бир хил ушлаб туриш ва қ. т. токини чеклаш
:
Бироқ нормал режимда электроустановкаларнинг ишлаш
шарти буйича реактордан иш токининг оқиб ўтиши пайтида
кучланиш
йўқолишининг
ортиши
сабабли
реакторнинг
қаршилигини ҳаддан ташқари кўпайтириш мумкин эмас. Бу ҳол
айниқса реакторлардан группавий ёки индивидуал равишда
фойдаланилганда яққол сезилади.
Нормал иш шароитида кучланишнинг тақсимланишини
характерловчи реактор улашнинг линия ва диаграмма схемалари
3.51-расмда келтирилган.
Вектор диаграммада реактордан олдинги фаза кучланиши
U
1
,
реактордан кейинги фаза кучланиши-U
p
ва занжирдан
ўтаётган ток I тасвирланган.
3-51-расм. Занжирнинг реактор билан биргаликда нормал ишлаш
режими: а-занжир схемаси; б-кучланишлар диаграммаси; в-вектор
диаграммаси.
Ток
I
утаётганда ва соѕ
𝜑
берилган бўлса,
реактордаги
кучланишнинг
йўқотилиши
қуйидаги ифодадан аникланади:
∆𝑈
р
= 𝑥
р
3𝐼
ном
𝑠𝑖𝑛𝜑
𝑈
ном
∗ 100
бунда
U
HOM
реактор
қўлланилаётган
установканинг номинал кучланиши.
Реактордаги
кучланишнинг
рухсат
этиладиган исроф бўлиши, одатда, 1,5-2%
дан ошмайди.
|
Issiqlik elektr stantsiyalarida qozonxona agregatlarining foydali ish koeffitsiyenti oshirish

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 1 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor SJIF 2021: 5.423
213
w
www.oriens.uz
October
2021
ISSIQLIK ELEKTR STANTSIYALARIDA QOZONXONA
AGREGATLARINING FOYDALI ISH KOEFFITSIYENTI OSHIRISH
BO'YICHA TAVSIYALAR
Butayev To‘xtasin
1
, Bektoshev Oybek Qosimjon o‘g‘li
2
, Abdunabiyev
Dostonjon Ibroximjon o‘g‘li
3
, Esonalieva Nilufar
4
Texnika
fanlari nomzodi, Dotsent,Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon
filiali. Email:
butayev1957@mail.ru
assistent,Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filiali.
Email:
oybekbektoshev@mail.ru
assistent,Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filiali.
Email:
abdunabiyevdostonjon0@gmail.com
assistent,Toshkent davlat texnika universiteti Qo‘qon filiali.
ANNOTATSIYA
Maqolada issiqlik elektr stantsiyasidagi qozonxona agregatlarining foydali ish
koeffitsiyenti oshirish bo'yicha tavsiyalar ko'rib chiqilgan. Asosan o'txonada
qo'llanadigan yondirish usuli, yoqilg'i turi, yonish gazlarning issiqligini qo'llash, suv
bug'ini tayorlashda sarflanadigan foydali issiqlik va yoqilg'ini kim'yoviy to'la
yonmasligi sababli yo'qotilayotgan hamda qozonxona agregatidan chiqib ketuvchi
gazlarning issiqligi. Shuningdek, o'txona to'siqlari va konvektiv gaz quvurlaridagi
yo'qotilayotgan issiqlik taxlili ko'rib chiqilgan. Shu sababdan qozonxona
agregatining foydali ish koeffitsientini oshirishda, termodinamika nuqtai nazardan,
xam konstruktiv tuzilishi nuqtai nazardan, xam ekologik nuqtai nazardan tadqiqotlar
olib borilgan. Yoqilg'i yondirilishi natijasida olingan issiqlikni foydali ishlatilgan va
yo'qotilayotganlarga ajratilgan.
Kalit so'zlar:
o'txona, yordamchi konstruksiyalar, yondirish usuli, yoqilg'i turi,
yonish gazlari issiqligini qo'llanilishi, yoqilg'ini kim'yoviy to'la yonmasligi
jarayonlari.
U. S. Patent 4,502,020, Devid Nelson va

U. S. Patent 4,502,020, Devid Nelson va
Download
103,28 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
28.11.2023
Hajmi
103,28 Kb.
#107093
Download
103,28 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
U. S. Patent 4,502,020, Devid Nelson va
Download
103,28 Kb.
Matnni ko'rish
Bo`lgichlar - Маъруза 4 Станция ва

|
Маъруза 4 Станция ваBog'liq tdGyOsAIlAhsI7TCUMVj2mJj22hdAQwjN3rWqgRWBo`lgichlar
. Kuch transformatorlarini yuklamasi bo`lmagan vaqtda,
shikastlangan transformatorni elektr ta’minlash shinasidan tok bo`lmagan
vaqtda, mavjud transformatorning elektr ta’minlash zanjiridan uzgich
yordamida uzilgan vaqtda avtomatik ravishda uzib ayirish uchun
mo`ljallangan uch qutbli jixoz bo`lgich (otdelitel’) deb ataladi. Bo`lgichlar
35, 110 va 220 kV nominal kuchlanishlarga mo`ljallab chiqariladi.
OD–35, OD–110, OD–220 bo`lgichlari mos bo`lgan RLND ajratkichlari
bazasida quriladi. Bo`lgichlar ajratkichlardan kontaktlarni tez ajratilishini
ta’minlovchi uzish prujinalarining bo`lishi bilan tafovutlanadilar.
Bo`lgichni montaj qilish vaqtida uning uchta qutbi birlashtirilib, uch
qutbli ajratgich hosil qilinadi. Jixoz avtomatik qurilmasi bo`lgan, SHPO
avtomatik yuritma, ya’ni bo`lgichning metall shkafdagi yuritmasi, bilan
boshqariladi. Bo`lgich ulanganda uning uzish prujinalari buralgan bo`lib,
prujinani bunday holatda yuritma ushlab turadi. Yuritmaga o`rnatilgan rele,
uzish elektromagnitining ishga tushishi bilanoq, yuritmaning uzish
prujinalari ta’sirida ayriladi. Bo`lgichni ulash va uning uzish prujinalarini
burash olinadigan dasta yordamida, qo`l bilan bajariladi.
Қисқа туташув токларни чеклаш усуллари
Ҳозирги пайтда РБ маркали алюмин чулғамли бетон реакторлар
энг кенг тарқалган.
Реактор чулғамининг алюминий ўтказгичлари бир неча
қатламли кабель коғози ва ип газлама тўқимаси билан қопланади.
Чулғам махсус каркасга ўралиб, сўнгра маълум жойлардан бетон
қуйилади. Бетон чулғам ўрамини махкамловчи устунлар ҳосил
қилиб, уларни уз массаси таьсирида ва қ. т. токлари ўтишидан ҳосил
бўладиган
электродинамик
кучлар
таъсирида
силжишидан
сақлайди. Реакторни ерга уланган конструкциялардан, вертикал
ўрнатишда эса қўшни фазалардан изоляциялаш чинни изолятор
таянчлар ёрдамида амалга оширилади (3.53- расм).
Мамлакатимиз саноатида номинал токи 4000 А гача бўлган
бетонли реакторлар ишлаб чиқаради ва улар вертикал, горизонтал
ҳамда поғонали ўрнатишга мўлжаллаб тайёрланади (3.54-расм).
|
| |
1-Mavzu: Kirish. Fanning maqsad va vazifalari Reja

1-Mavzu: Kirish. Fanning maqsad va vazifalari Reja
Download
221,72 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
21.01.2024
Hajmi
221,72 Kb.
#142647
Download
221,72 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-Mavzu: Kirish. Fanning maqsad va vazifalari Reja
Download
221,72 Kb.
Matnni ko'rish
S - «кимё» фанидан маъруза

|
«кимё» фанидан маърузаBog'liq \'metallar korroziyasi (1)2
S va tarkibida S bo„lgan organik moddalarning metallarga ta‟siri natijasida korroziya
vujudga keladi. Suvsiz sharoitdagina bu ta‟sir namoyon bo„ladi. Suvda esa bu jarayon elektrokimyoviy
korroziyaga aylanadi. Suv, nam, suvli eritmalar ishtirokida elektr hosil bo„lishi hisobiga yoki elektr
ta‟siridan vujudga keladigan korroziya
- elektrokimyoviy korroziya
deyiladi. Bu korroziya ikkiga
bo„linadi
: galvanokorroziya va elektrokorroziya. Galvanokorroziya –
o„z - o„zidan
mikrogalvanik zanjir hosil qilib boradi
, elektrokorroziya
esa tashqi elektr manbai ta‟sirida boradi.
Tabiiy sharoitda va texnikada metallar asosan galvanokorroziyaga uchraydi. Sof kimyoviy korroziya
nisbatan kam uchraydi. Metallar asosan elektrokimyoviy korroziya tufayli emiriladi. Elektrokimyoviy
korroziya metallda kichik galvanik elementlar hosil bo„lishi natijasida vujudga keladi. Bunday galvanik
elementlar hosil bo„lishiga quyidagilar sabab bo„ladi: ko„p metallar tarkibida qo„shimcha holda boshqa
metallar bo„lishi, metall hamma vaqt suv, havo nami va elektrolitlar qurshovida turishidir.
Masalan,
nam havoda temirga mis metalli tegib tursin. Bunda galvanik element hosil bo„ladi. ya‟ni temir-anod, mis-
katod vazifasini o„taydi. Temir elektronlar berib oksidlanadi: Fe
2e + Fe
2+
Bu elektronlar katod sirtida havo kislorodini qaytaradi: O
2
+ 2N
2
O + 4e
4 ON
-
Fe
2+
ionlari ON
-
ionlari bilan birikib, Fe(OH)
2
ni xosil kiladi, Fe(OH)
2
havo kislorodi va nam ta‟sirida
Fe(OH)
3
ga aylanadi.
4Fe(OH)
2
|
| |
Metallarni korroziyadan saqlash

|
Metallarni korroziyadan saqlashBog'liq \'metallar korroziyasi (1)3. Metallarni korroziyadan saqlash.
a) metall sirtini boshka metallar bilan koplash.
Bu maqsadda ishlatiladigan metallning normal elektrod potensiali metallarning aktivlik qatorida
korroziyadan saqlanishi kerak bo„lgan metalnikiga qaraganda manfiy qiymatga ega bo„lishi lozim. Masalan,
temirni rux bilan qoplash (anod qoplash), bunda temir buyum uning sirtini qoplagan ruxning hammasi
tugamanuncha emiriladi. Bunda temir-katod, rux-anod elektronlar ruxdan temirga boradi, Zn emiriladi Fe
saqlanib koladi. Temirni qalay bilan qoplaganda (katod qoplash), chunki qoplovchi metall qoplanuvchi
metalga qaraganda aslroq. Katod qoplamaning biror joyi ko„chsa, himoya qilinuvchi metall, yani temir juda
tez ishdan chiqadi, chunki metalning ochilib qolgan joyiga suv tegishi natijasida galvanik juft hosil bo„lib,
bu juftda qalay musbat elektrod (katod), temir esa manfiy elektrod (anod) vazifasini o„taydi. Elektronlar
oqimi temirning ochilib qolgan yuzasidan qalayga tomon yo„nalib, bu erda vodorod ionlarini
zaryadsizlantiradi, temir esa eritmaga yangidan-yangi ionlar berib emiriladi.
b) metallni metall
bo‘lmagan moddalar bilan qoplash.
Metallar sirtini lak, bo„yoq, rezina, tez quriydigan mineral moylar
(salidol, texnik vazelin bilan qoplash) emallash metalni korroziyadan saqlaydi.
v) metallarga turli
qo‘shimchalar kiritish.
Odatdagi po„latda 0,2-0,5% mis qo„shishi bilan po„latning korroziyaga nisbatan
mustahkamligini atmosfera sharoitida 1,5-2 marotaba oshirish mumkin. Zanglamaydigan po„latda 12% xrom
bo„ladi. Tarkibida 18% xrom va 8% nikel bo„lgan po„lat zanglamaydi.
g) metall sirtini kimyoviy birikmalar bilan qoplash.
Maxsus kimyoviy usul bilan metall sirtini
korroziyaga chidamli birikmalar pardasi bilan qoplash mumkin. Bunday pardalar-oksidli, fosfatli, xromatli
va boshqa bir necha sinfga bo„linadi. Metall sirtida korroziyaga chidamli oksid parda hosil qilish protsessi
oksidlash deyiladi. Oksidlashning 3 usuli bor:
-metall buyum sirti yukori temperaturada organik
moddalar bilan oksidlantiriladi (qaytariladi);
- metall buyum (MnO
|
| |
+ O
2 - «кимё» фанидан маъруза

2
metallning butun yuza-sirtini egallaydi
. 2.
Ba’zi qismdagi korroziya –
metallning ayrim qismlari
korroziyalanadi, ya‟ni korrozion “yara“ (korrozion yazva) hosil bo„ladi, bu qalaylangan temirga xosdir
. 3.
Kristallararo korroziya-
metallarning tashqi ko„rinishi saqlansa ham, korroziya metall kristallarida
boradi. Bu korroziya turi juda xavflidir. Bunda metallarning mexanik xossalari tezda kamayadi.
4.
Korrozion darzlar -
metallni korroziyalanishi bilan metallga mexanik kuch ta‟sir etganda birgalikda
boradigan metallning oksidlanib emirilishidir, bu esa metallning sinishiga olib keladi.
, NaNO - «кимё» фанидан маъруза

2
, NaNO
3
, K
2
Cr
2
O
7
) oksidlovchi
moddalar ishtirokida konsentrlangan ishqor eritmasi bilan suyuqlikning qaynash temperaturasigacha
qizdiriladi;
- metall buyumni elektrolit eritmasi ichida anod qutbga joylab elektroliz o„tkaziladi - bu protsess
anodirlash deyiladi.
Pulat buyumlarni oksidlash natijasida xosil buladigan ximoya parda temirning magnitli oksidi Fe
3
O
4
dan iborat bulib, nixoyatda zichdir.
Korroziyaning aktivator va ingibitorlari.
Korroziya jarayonining tezligiga eritmalarda bor ionlar,
N
+
va ON
-
ionlar konsentratsiyasi, eritmaning rN miqdori katta ta‟sir etadi. Masalan: N
+
ionlari
konsentratsiyasi eritmada ortsa, korroziya kuchayadi.
Korroziyani tezlatuvchi moddalar korrozion
aktivatorlar deb ataladi. Bularga ftoridlar, xloridlar, sulfatlar, nitratlar, qisman bromid va yodidlar kiradi.
Korrozion muhitda qo„shilganda metallarning korroziyasini susaytiradigan, sekinlashtiradigan
moddalar korrozion ingibitorlar deb ataladi. Bularga aminlar, mochevina, tiomochevina, sulfidlar,
aldegidlar, xromatlar, fosfatlar,nitritlar, silikatlar kiradi. Elektr tokini yaxshi o„tkazuvchi muhitda metallni
korroziyadan saqlash uchun protektorlar ishlatiladi. Protektor aktiv metaldan yasaladi. Masalan: po„latni
(qismlar korpusini) himoya qilish uchun rux protektor ishlatiladi. Protektor emirilmaguncha, himoya
qilinayotgan detal korroziyaga uchramaydi.
|
Qurilish muhandisligi texnologiyasi - bet 4

|
Qurilish muhandisligi texnologiyasi
|
bet | 4/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 349,18 Kb. | | #244454 |
Bog'liq AHMADJONOVAhx.t.y.=4,3-(2+0,8)=1,5m ., ya’ni handaqga tushish yo‘li-ning chuqurligi handaqning yarim chuqurligiga teng.
2. Havfsizlik shartlari bo‘yicha mashinani nishab labidan 1m yoki undan uzoqroq masofaga qo‘yish kerak.
Ekskavatorni harakat o‘qidan o‘zi to‘kar mashinani transport yo‘li o‘qigacha masofa L=Rtuk.-0,2=5,4-0,2=5,2m.
3. O‘zi to‘kar mashinani harakat o‘qidan nishabni yuqori labigacha masofa:
bu yerda: vb=3,3m teng, 6-jadval bo‘yicha ZIL-MMZ-555 o‘zi to‘kar mashina bazasini kengligi.
4. Ekskavator o‘qidan chap nishabning yuqori labigacha masofa:
5. Yumshoq less uchun 1,5m chuqurlikda handaqga tushish yo‘li nishabini qilishda 1-jadval asosida m=1:0,25 bo‘ladi. a=0,75m 0,25=0,18≈0,2m. u holda v chap nishab= -0,2=2,55-0,2=2,35m
6. Agar Ro.k. - dan kichik bo‘lsa, mashinalarni handaqga tushish yo‘lini ikki tomonga qo‘yish mumkin. Bizning loyihada =2,55Ro.k.=2,6m., demak mashinalar faqat bir tomonga qo‘yiladi.
Handaqga tushish yo‘li o‘ng tomon usti qism kengligi
bu yerda: i.k.=1,3m – ekskavatorning 9-jadval bo‘yicha ish qadami uzunligi.
O‘ng tomon ostki qism kengligi: vo‘ng qism=S-a1=5,15-0,2=4,95m.
Handaqga tushish yo‘lini ostki kengligi vo‘.q.+vch.q.=4,75+2,35=7,3m ga teng.
Ustki kengligi. +S=2,55+5,15=7,7m.
II. EKSKAVATORLARNI PEShONA VA YoNBOSh QAZISh O‘RNI(ZABOY)LARI.
1. Kengligi me’yorda bo‘lgan qazish o‘rnida ish olib borilganda ekskavator qazish o‘rni o‘qi bo‘ylab harakat qiladi, o‘zi to‘kar mashinalar esa orqada qazish o‘rnini yon devorlariga yaqin turadi. Qazish o‘rnining maksimal kengligi
Vmax=
EKSKAVATORNING ISh QADAMI KATTALIGI ( i.k.).
9-jadval
Cho‘mich hajmi i.k., m.
|
0,25
|
0,4
|
0,65
|
1,0
|
1,5-1,6
|
2-2,5
|
I. To‘g‘ri belkurakli
|
1,1
|
1,3
|
1,5
|
1,75
|
2,0
|
2,3-2,5
|
i.k., m.
|
II. Draglayn.
|
1,3
|
1,4
|
1,6
|
1,75
|
2,0
|
2,3-2,5
|
2. Qazish o‘rni(zaboy)ning ostki kengligi.
Vost=Vmax – 2mN=10-20,52=8m.
Agar o‘zi to‘kar mashinalar handaqga tushish yo‘lini tubida harakat qilsa, qazish o‘rnini kengligi kichikroq bo‘ladi. O‘ng nishabni asosi a = 1m teng, chap nishabn asosi a2=(N-hx.t.y.) m1, bu yerda m1 – nishabning =(N- x.t.y.) chuqurligidagi koeffitsienti.
Bizning loyihada N-hx.t.y. = 2,5 - 0,4 = 2,1m; m = 1:0,5
|
| |
Qurilish muhandisligi texnologiyasi - bet 5

a2 = 0,5 0,5 = 0,25 = 0,2 m
V1 o‘ng = Vo‘ng=
Vchap
Qazish o‘rnini pastki kengligi V3=Vchap+Vo‘ng=2,35+4=6,3m ga teng.
Vo‘ng – ekskavator orqa qismi radiusi Ro.k. dan kata bo‘lishi kerak. Bizning loyihada Vo‘ng=6,3Ro.k.=2,6m.
4. Qazish o‘rnining ustki kengligi. V/ o‘ng= Vo‘ng+a=4+1=5m.
V/ chap= Vchap+a2=2,35+0,25=2,55m.
V= Vo‘ng+ Vchap=5+2,55=7,55m.
5. Peshona yurish yo‘li o‘qidan handaqni chetigacha masofa
D=2,35+0,25+7+0,25=9,8m.
6. Handaqning qolgan 17-D-5-1=1,2m li qismini ekskavator yonlama yurish bilan qaziydi. Transport qazish o‘rnining chetidan ekskavator harakatiga parallel va teskari o‘tadi., bu qanotni burilish burchagini maksimal darajada kamaytirishga imkoniyat beradi.
Yonlama yurish ostki kengligi:
bu yerda: Re.t.j. – ekskavatorni turish joyidagi qirqimini optimal radiusi, m. da Re.t.j=0,9∙Rt.j.=0,93=2,7m.
Vyo.yu.=
Bu yerda: va
7. Transportni yonlama qazish o‘rniga yuklanishga to‘sqinsizlik bilan o‘tish imkoniyatini tekshirib chiqamiz:
Ekskavatorni harakat o‘qidan o‘zi to‘kar mashinalar harakati o‘qigacha bo‘lgan ( ) ekskavatorning to‘kish radiusidan (Rto‘k pasport asosida) kam bo‘lmasligi kerak.
bu yerda: vt=4,9– 6-jadval bo‘yicha ZIL-MMZ-555 kengligi.
Rto‘k=5,4m. Shunday qilib handaq, bitta handaqga tushish yo‘li, bitta peshona qazib o‘tish yo‘li va qolgan qismini esa qazib o‘tish yo‘li bilan ishlansa bo‘ladi. 4,9:Vyonl.=4,9:2,21=2,21.
III. KENGAYTIRILGAN PEShONA QAZISh O‘RNI(ZABOY)
Kengaytirilgan peshona zaboyda siniq chiziq bo‘yicha siljishda transportning ishlash sharoitlari yaxshilanadi va ekskavatorning burilish burchagi kamayadi.
III – sharoitda va shuningdek I – variantda birinchi qazib o‘tish yo‘lini qo‘llab bo‘lmaganda ekskavator handaqni qazishni kengaytirilgan peshona qazish o‘rni usuli bilan boshlashi kerak.
I. Qazish o‘rni(zaboy)ning ustki kengligi: Vust = 2v1 -2Rtur.opt.
bu yerda:
2. Qazish o‘rni(zaboy)ning ostki kengligi.
Shunday qilib, handaqni siniq chiziq bo‘yicha siljish usulida bitta kengaytirilgan peshona qazib o‘tish yo‘li bilan qazish mumkin, qolgan qismi esa 17-13,7 =3,3:2,21=1,49ta yonlama qazib o‘tish yo‘li bilan qaziladi.
1. Ekskavator qanotini o‘rtacha burilish burchagi.
2. Qazish o‘rni(zaboy)ning chap va o‘ng tomon og‘irlik markazlari.
3. Ekskavatorni to‘xtash joylari.
4. Ekskavator harakat o‘qlari.
5. Ekskavator.
6. O‘zi to‘kar mashina.
= ekskvatorning ish qadami ∙ ( )
B. Draglayn ekskavatori uchun ekskavatorlar qazish o‘rni(zaboy)larini hisoblash
YeNiR (§E 2-1-7) bo‘yicha cho‘michli hajmi 0,35 m3 bo‘lgan E-302 draglayn ekskavatorining asosiy parametrlari.
Qirqishni eng katta radiusi - Rk=10,1m.
To‘kishni eng kata radiusi – Rtuk=8,3m.
1. Ekskavatorning bo‘ylama qazish o‘rni(zaboyi).
Qazish o‘rni(zaboy)ni maksimal bo‘lgan ustki kengligi
bu yerda: (9-jadval bo‘yicha), Vb=3,3m ga mashinani bazasini kengligi (6-jadval bo‘yicha).
Qazib o‘tish yo‘lini ostki kengligi.
|
Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar va axborot manbalari

|
Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar va axborot manbalari
|
bet | 7/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 349,18 Kb. | | #244454 |
Bog'liq AHMADJONOVAAsosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar va axborot manbalari
Asosiy abadiyotlar
Yusupov X.I., Narov R.A., Salimova I.N., Ilyasov A.T., Tashxodjaeva K.U. “Qurilish jarayonlari, bino va inshootlarni barpo etish texnologiyasi” darslik, 1-qism. Toshkent: TAQI, 2019. 296 b.
M.K.Tohirov, R.A.Norov. Qurilish jarayonlari texnologiyasi – 176 bet, Fan va texnologiya nashriyoti, 2007. Oquv qullanma.
X.I.Yusupov, V.Rasulov, A.T.Ilyasov va b. “Qurilish texnologiyasi”. Oquv qo’llanma, “Arxitektura qurilish integratsiya va innovatsiya markazi” TAQI, 2015 yil. 170 b.
Bozorboev N., Umurzoqov E. “Qurilish ishlab chiqarishi texnologiyasi” fanidan “Amaliy mashg‘ulotlar”, o‘quv qo‘llanma, Toshkent, 2005. -89 bet.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 1. Osnovы texnologicheskogo proektirovaniya: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 44 s.
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 2. Texnologicheskie protsessы pererabotki grunta: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 112 s.
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 3. Texnologicheskie protsessы ustroystva fundamentov. Ustroystvo svaynыx fundamentov: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 56 s.
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 4. Texnologicheskie protsessы kamennoy kladki: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 52 s.
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 7. Proizvodstvo krovelnыx rabot i ustroystvo zaщitnыx pokrыtiy: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 64 s.
Yershov M.N., Lapidus A.A., Telichenko V.I. Texnologicheskie protsessы v stroitelstve. Kniga 10. Texnologicheskie protsessы otdelochnыx rabot: Uchebnik. – M.: Izd-vo ASV, 2016. – 200 s.
|
| |
Reklama va pr - bet 6

|
Reklama va pr
|
bet | 6/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javob Marketing va marketing jarayoni. Bozor va xaridorlarning ehtiyojlarini tushunish Marketing strategiyasi va rejasi Xaridorlar bilan aloqa va ularni ushlab qolish Marketing muhitini o’zgartirish Marketing va marketing jarayoni - Marketing nima? Ko’p odamlar o’ylashadiki, marketing faqat sotish va reklamadan tashkil topgan deb. Lekin bu tushuncha butun boshli marketingni ta’reflash uchun yetarli emas.
- Marketing- kompaniyalar xaridorlarni jalb qilish, ular bilan kuchli aloqalarni o’rnatish hamda ularga qadr-qimmatlarini yaratish jarayonidir.
- Marketing jarayoni- (marketing process) asosan 5 qadamdan tashkil topgan:
Bozorni va xaridorlar ehtiyojlari hamda istaklarini aniqlash
Xaridorlar qadr-qimmatiga mo’ljallangan marketing strategiyasi tuzish
Yaxshiroq qiymatli integratsiyalashtirilgan marketing dasturini qurish
Xaridorlarni jalb etish, foydali aloqalarni o’rnatish hamda xaridorga rohat hissini taqdim etish
Xaridorlar tomonidan qadrlanish va ulardan foyda olish
Bozorni va xaridorlarning ehtiyojlarini tushunish - Biz 5 ta bozor va xaridorlarning asosiy konseptsiyalarini o’rganamiz.
- Ehtiyojlar, istaklar va talablar. (Needs, wants and demands)
- Bozor takliflari (mahsulotlar, xizmat turlari va tajribalar)
- Qadr-qimmat va qoniqish
- Almashinuv va aloqalar
- Bozorlar
Ehtiyojlar, istaklar, talablar
Bozor takliflari
Qadr-qimmat va qoniqish
Almashinuv va aloqalar
Bozorlar
Ehtiyojlar, istaklar va talablar - Ehtiyojlar asosan 3 xil ko’rinishda bo’lishi mumkin:
1. Jismoniy ehtiyojlar: Oziq-ovqat, kiyim-kechak, boshpana hamda xavfsizlik 2. Ijtimoiy ehtiyojlar: Tegishlilik va ta’sirga oid
|
| |
Temir uglerodli va po‘latlarning turlari, ishlatilishi. Ligerlangan po‘latlar

TEMIR UGLERODLI VA PO‘LATLARNING TURLARI, ISHLATILISHI. LIGERLANGAN PO‘LATLAR
REJA:
Pо‘lat tо‘g‘risida umumiy ma’lumot.
Pо‘latlarning turlanishi va markalanishi.
Maxsus pо‘latlar.
Legirlangan pо‘latlarning tarkibiga kiruvchi elementlar
Legirlangan pо‘latlarning markalanishi
Tayanch tushunchalar:
St - stal ya’ni pо‘lat ma’nosini bildiradi.
Kp ~ kipyashiy - kaynaydigan
Mn - margenets, B-bissemer, K – konvertor usulida pо‘lat olish.
Legirlovchi element-suyuq metallning tarkibiga qо‘shilib uning xossalarini о‘zgartiruvchi modda.
Pо‘lat tо‘g‘risida umumiy ma’lumot
Metallurgiya zavoddarida temir rudalaridan avval chо‘yan, chо‘yandan esa pо‘lat ishlab chiqariladi. Uglerodli pо‘latlarning asosi temir (97-99,5%) bо‘lganligi bilan unda ma’lum miqdorda (Mn,S,Si,P,N) va ba’zi tasodifiy qо‘shimchalar (Cr,W,Cu) va boshqa elementlar xam bо‘ladi. Temir uglerod qotishmalarining xossalariga uglerodning ta’siri juda katta. qotishmada uglerod miqdori ortgan sari uning puxtaligi ortib, plastikligi kamayib boradi.
Uglerodli pо‘latlarda doimo bо‘ladigan elementlar mikdori ma’lum darajada, masalan: Mn-0,7%, Si-0,5%, R-0,005%, S-0,05% dan oshmasligi kerak.
Pо‘latlarning turlanishi va markalanishi
Mashinasozlikda ishlatiladigan pо‘latlar ishlatish soxalariga va kimyoviy tarkibiga kо‘ra tubandagi guruxlarga bо‘linadi.
Ishlatilishiga kо‘ra:
Konstruksion pо‘latlar
Asbobsozlik pо‘latlar
Kimyoviy tarkibiga kо‘ra:
Uglerodli pо‘latlar
Legirlangan pо‘latlar
1-Mavzu: Kirish. Fanning maqsad va vazifalari Reja - bet 3

3. Metallurgiya va mashinasozlikning rivojlanishi to‘g‘risida ma’lumot
O'zbekistonda metallurgiyaning rangli, utga chidamli va radioaktiv metallar
ishlab chikarish soxalari rivojlangan.
Chirchiq shaxrida
«Utga chidamli va qiyin eruvchan metallar» korxonasi
Mo, W, Co, Ni metallarini olish va ular asosida turli qotishmalar ishlab chikarishga
ixtisoslashgan.
Navoiy «Tog-kon metallurgiya kombinati» noyob (Au, Ag) va radioaktiv
metallar ( uran va uning birikmalari) tushgan rudalarni boyitish, qayta ishlash
va tarkibiy qismlarga ajratishga ixtisoslashgan.
Bekabod metallurgiya zavodi, Samarkand Chuyan zavodida
metallar va
qotishmalarni kayta ishlash jarayonlari olib boriladi.
Olmalik «Tog-kon metallurgiya kombinati» turli rangli va noyob metallar (Cu,
Zn, Au, Ag) olishga ixtisoslashgan.
Taxminan 1950-yillar Kuramin tog tizmalarining polimetall rudalariga boy
zaxiralarini uzlashtirish maksadida Olmalik tog-kon metallurgiya kombinati
kurilishi boshlandi. 1953-1955 yillarda Kurgoshinkon va Oltin-Topgan konlari
xamda kurgoshin- rux boyitish fabrikasi ishga tushirildi.
1961 yil mis-molibden rudalarini kayta ishlash buyicha boyitish fabrikasi
foydalanishga topshirildi, 1963yil esa, mis eritish zavodi kurilishi yakunlandi va ilk
xomaki mis ishlab chikarildi.
1970 yil avgustida rux zavodi ishga tushdi va 24 sentyabrda ilk katod ruxi
olindi. Keyingi yillar miszavodining shlam-kuparos sexi, velts-tsexi ish boshlab,
tanlab eritmaga
utkazish sexi esa, uch boskichlimis-kadmiy tozalanish jarayoniga
utdi. 1974 yil Sari-Chukki ochik koni ishlay boshladi. Kombinatning ishlab
chikarish ob'ektlarining rivoji 1980 yillarda xam davom ettirildi.
Olmaliq kombinati ishlab chikarish kuvvati Toshkent va
Jizzax viloyatlarida
joylashgan mis-molibden,kurgoshin-rux koni ruda zaxiralarini ishlashga
asoslangan.Texnologik jarayonni oxak bilan ta'minlash uchun Sovuk bulok oxak
koni zaxiralari tashib keltiriladi.Qolmakir, Uzoq, Sari-Chukki, Kiz-ota, Kuyi
Kovuldi konlarida tilla va kumushning asosiy zaxiralari mujassamlashgan.Janubiy
Kovuldi, Korasoy konlarida kam sulfidli tilla-margumush, Kovuldi, Orabulok,
Tangil konlarida tilla va kumush, Ok tuprok, Guldiron, Balikti, togap, Kaltasoy
konida esa, asosan sulfidli tilla va tellur metali kupdir. Konlarda «SBSh-250MN»
buralash stanogi, «EKG-5», «EKG-8»,»EKG-10» ekskovatorlari, 80
tonnagacha yuk kutara oladigan «BelAZ» avtosamosvali qo'llaniladi.
Jizzaxdagi Uchkuloch ochik koni ikki kondan, ya'ni «Markaziy» va «Uzokdagi»
konlardan iborat bulib, kurgoshin, rux, bariy, kumush, kadmiy kabi foydali
komponentlar mavjud.Olmaliq kombinati
metali ruxdan tashqari, indiy, kadmiy,
yarim fabrikat xolidagi mis va rux quparosini ishlab chiqaradi.
Nazorat savollari:
1. Davriy sistemadagi elementlarning qanchasi metal hisoblanadi?
2. Respublikamizdagi metallurgiya korxonalaridan qaysilarini bilasiz?
Biznes bozorlarda sotib oluvchi tomonning ishtirokchilari ko’proq va malakaliroq bo’lishadi. Hatto sotib oluvchi agentlarni ham yollashadi

|
Biznes bozorlarda sotib oluvchi tomonning ishtirokchilari ko’proq va malakaliroq bo’lishadi. Hatto sotib oluvchi agentlarni ham yollashadi
|
bet | 2/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javob Biznes bozorlarda sotib oluvchi tomonning ishtirokchilari ko’proq va malakaliroq bo’lishadi. Hatto sotib oluvchi agentlarni ham yollashadi. Qaror turlari va qaror qabul qilish jarayonlari. - Biznes bozorlarida ko’p hollarda murakkab qarorlar qabul qilinadi hamda qaror qabul qilish jarayoni uzoqroq va rasmiyroq bo’ladi.
- Biznes bozorlarda sotuvchi va sotib oluvchi tashkilotlar o’zaro bog’liq bo’ladilar. Ishlab chiqarishning xar bir jarayonida kompaniyalar o’zlarining ta’minotchilari (suppliers)bilan birga xarakatlanadilar.
- Supplier development- ta’minlovchi rivojlanishi:
Hozirgi kunda Walmart kompaniyasida “Purchasing department” yo’q, uning o’rniga “Supplier Development department” mavjud. Sotib olish vaziyatining ko’p uchraydigan turlari - Straight rebuy- to’g’ri qayta sotib olish- sotib oluvchi mahsulotni yoki xizmat turini o’zgarmagan holatida qayta sotib olishi.
- Modified rebuy- o’zgargan qayta sotib olish- sotib oluvchi mahsulotni yoki xizmat turini o’zgargan holatida qayta sotib olishi.
- New task- yangi topshiriq- sotib oluvchi mahsulotni yoki xizmat turini birinchi bor sotib olishi.
-
To’g’ri qaytasotib olish
Yangi topshiriq
O’zgargan qayta sotib olish
New Task
Straight rebuy
Modified rebuy
Biznesdagi sotib olish jarayoni ishtirokchilari - Buying center- sotib oluvchi markaz- sotib olishga qaror qabul qilish jarayonida rol o’ynaydigan barcha individuallar va bo’limlar.
- Sotib olishga qaror qabul qilish jarayonida quyidagi rollar mavjud:
- Users- foydalanuvchilar-
- Influencers- ta’sir o’tkazuvchilar-
- Buyers- sotib oluvchilar-
- Deciders- qaror qabul qiluvchilar-
- Gatekeepers- darvozabonlar-
Biznesda sotib olishga qaror qabul qilish jarayoni
Muammoni aniqlab olish
Umumiy ehtiyojning tasviri
Mahsulot spesifikatsiyasi
Ta’minotchi qidiruvi
Taklif so’rovi
Ta’minotchi tanlovi
Buyurtmaning muntazamlik spesifikatsiyasi
Ijroni kuzatib borish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Biznes bozorlarda sotib oluvchi tomonning ishtirokchilari ko’proq va malakaliroq bo’lishadi. Hatto sotib oluvchi agentlarni ham yollashadi
|
Bunda asosan puli to’langan, egallangan, pul ishlab topgan va yoyilgan kanallardan foydalaniladi

|
Bunda asosan puli to’langan, egallangan, pul ishlab topgan va yoyilgan kanallardan foydalaniladi
|
bet | 5/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javobBunda asosan puli to’langan, egallangan, pul ishlab topgan va yoyilgan kanallardan foydalaniladi - Birlashtirilgan marketing muloqotlari- korxona va mahsulot xaqidagi xabarni aniq, doimiy va majburi tarzda yetkazib turish maqsadida, extiyotkorlik bilan kompaniyaning ko’plab muloqot kanallarini birlashtirish va nazorat qilish.
Muloqot jarayonining ko’rinishi Sotib oluvchining tayyorlik bosqichlari - Xar bir mahsulotning sotib oluvchisi albatta quyidagi bosqichlardan o’tadi:
Xabardorlik Bilim Yoqtirish Afzal ko’rish Ishonish Sotib olish Shaxsiy muloqot kanallari: - Shaxsiy muloqot kanallari- Kanallar orqali 2 yoki undan ko’proq shaxslarning bir-birlari bilan to’g’ridan-to’g’ri (yuzma-yuz, uyali aloqa vositalari orqali, xatlar yoki email orqali xattoki internet chatlar orqali) muloqot qilishlaridir.
- Ulardan biri “word-of- mouth” influence, ya’ni “og’izdan-og’izga ko’chish”ning ta’siridir.
- Buzz marketing- bu usulda g’oya liderlarini aniqlab olinadi hamda ularning o’z jamiyatlarida ma’lumot tarqatishlari orqali korxona mahsulotlarini yoki xizmat turlarini targ’ib qiladi
- Shaxs ishtirokisiz muloqot kanallari- bunda shaxsning ishtirokisiz, xaridorning feedbackisiz targ’ibot qilish usulidan foydalaniladi. (gazeta va jurnallar, emaillar, tarqatma materiallar va broshuralar…)
- Push strategiyasida maxsulotni iste’molchiga ishlab chiqaruvchining o’zi targ’ib qilmaydi, aksincha wholesalerlar va retailerlar targ’ib qilishadi.
- Pull strategiyasida maxsulotni iste’molchiga ishlab chiqaruvchining o’zi targ’ib qiladi, wholesaler va retailerlardan esa iste’molchi talaba qilib oladi.
Marketing tushunchasi va uning mohiyati Tutor: Abbosxon yusupov Kokand university 2023 - Bu mavzuda biz quyidagilarni o’rganamiz:
|
| |
elektron sotuvchi- Amazon.com, Overstock.com

|
elektron sotuvchi- Amazon.com, Overstock.com
|
bet | 58/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javob elektron sotuvchi- Amazon.com, Overstock.com qidiruv mashinalari va portallar- Google, Yahoo!, DuckDuckGo, tranzaksiyalar saytlari- eBay, Craigslist, kontent saytlari- The New York Times vebsayti, ESPN, onlayn ijtimoiy media- Facebook, Twitter, YouTube, Instagram, Snapchat ONLAYN MARKETING - Onlayn marketing bu- kompaniya veb-saytlari, onlayn reklamalar va reklama aksiyalari, elektron pochta, onlayn video va bloglar yordamida Internet orqali marketingni amalga oshirish.
- Marketing vebsayti- bu iste'molchilarni ularni to'g'ridan-to'g'ri xarid qilish yoki boshqa marketing natijalariga yaqinlashtirishga jalb qiladigan veb-sayt.
- Brend jamiyati vebsayti- bu iste'molchilarni jalb qiladigan va brend atrofida mijozlar hamjamiyatini yaratadigan, brend kontentini taqdim etadigan veb-sayt.
ONLAYN REKLAMA QILISH - Onlayn reklama- bu iste'molchilar Internetdan foydalanayotganda paydo bo'ladigan reklama, jumladan, displey reklamalari, qidiruv bilan bog'liq reklamalar, onlayn e'lonlar va boshqa shakllar.
- E-mail marketing- bu elektron pochta orqali yuqori maqsadli, yuqori darajada shaxsiylashtirilgan, munosabatlarni o'rnatishni maqsad qilgan marketing xabarlarini yuborish.
- Spam- bu istalmagan, keraksiz tijorat elektron pochta xabarlari.
Amaliy tajriba- onlayn sayohat - Keling birgalikda spamlar, onlayn reklamalar, qidiruv bilan bog’liq reklamalar, brend jamiyati vebsaytlarini amaliy ko’rib chiqamiz. Onlayn sayohatni amalga oshiramiz.
E’tiboringiz uchun raxmat! - Agar sizda qandaydir savol, taklif va fikrlar bo’lsa, tortinmay murojaat qilishingiz mumkin.
Yodingizda tuting, so’rab-so’rab o’rgangan olim bo’ladi, o’rganmagan o’ziga zolim bo’ladi.
|
| |
Biznesda sotib oluvchilarni raqamli va ijtimoiy marketing orqali jalb etish

|
Biznesda sotib oluvchilarni raqamli va ijtimoiy marketing orqali jalb etish
|
bet | 3/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javobBiznesda sotib oluvchilarni raqamli va ijtimoiy marketing orqali jalb etish - Online purchasing- onlayn sotib olish:
- Teskari auksion
- Treyding almashinuvlar
- Kompaniyaning sotib oluvchi saytlari
- SMM- social media marketing
Institutsional bozorlar va hukumat bozorlari - Institutlarga maktablar, kollejlar, universitetlar, kasalxonalar, qamoqxonalar va qariyalar uylari kabi maskanlar kiradi.
- Hukumat bozorlariga esa asosan hukumat idoralari, hukumatga tegishli vazirliklar, boshqarmalar va shu kabi tashkilotlar kiradi.
E’tiboringiz uchun raxmat! Agar Sizda qandaydir savollar, takliflar va mulohazalar bo’lsa, tortinmay murojaat qilishingiz mumkin. Yodingizda tuting, so’rab, so’rab o’rgangan olim bo’ladi, o’rganmagan o’ziga zolim bo’ladi. Reklama va PR By Abboskhon Yusupov Reklama - Reklama- muloqot vositalarining ichidagi eng muhimlaridan biridir.
- Reklama maqsadiga ko’ra 3 xil turga bo’linadi:
MA’LUMOT
BERUVCHI
ISHONTIRUVCHI
ESLATUVCHI
MA’LUMOT BERUVCHI - Kompaniya va brend imidjini qurish
- Bozorga yangi maxsulot xaqida aytish
- Maxsulot qanday ishlashini tushintirish
- Bozorga narx o’zgarishi xaqida ma’lum qilish
- Noto’g’ri taassurotni to’g’irlash
ISHONTIRUVCHI - Brend afzalligini qurish
- Brendga o’tib olishga ruxlantirish
- Xaridorlarni xoziroq sotib olishga ishontirish
- Xaridorlarning jalb etilishini yaratish
- Xujumchi (taqqoslovchi) reklama
ESLATUVCHI - Xaridorlar bilan aloqani doimiy saqlash
- Yaqin kelajakda maxsulot kerak bo’lishi mumkinligini eslatish
- Xaridorlarga maxsulotni qayerdan sotib olishni eslatish
- Maxsulotning mavsumi bo’lmagan paytda ham xaridorning xotirasida saqlash
|
| |
Kutubxonalarda tezkor axborot almashinuvi

Kutubxonalarda tezkor axborot almashinuvi
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
15.05.2024
Hajmi
0,71 Mb.
#233897
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kutubxonalarda tezkor axborot almashinuvi
Download
0,71 Mb.
Matnni ko'rish
-BOB OPERASION TIZIMNI YUKLASH VA O’RNATISH

|
-BOB OPERASION TIZIMNI YUKLASH VA O’RNATISH
|
bet | 14/21 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #248457 |
Bog'liq Shohjahon 19-gr Operatsion tizimni o\'rnatish2-BOB OPERASION TIZIMNI YUKLASH VA O’RNATISH
2.1. DOS Operasion tizimining tarkibiy qismlari, Windows operasion tizimi va uni kompyuterga о’rnatish
Operasion tizimni yuklash deganda uni TEQQ, ga bajarish uchun joylashtirilishi tushuniladi.DOS ni yuklash vazifasini tizimli yuklovchi deb ataluvchi maxsus dastur bajaradi. DOS ni yuklash kompyuter ulangandan keyin avtomatik boshlanadi.
ShK ulanganda doimiy eslab qolish qurilmasidan kiritish-chiqarish bazaviy tizimining (BIOS) dasturini о’qish amalga oshadi, u mashinaning ishga
layokatliligini va uning о’zining ishga tushirilish dasturlarini tekshirishni (ShK ni testlash), dasturlashtiriladigan mikrosxemalarni va standart konfiguraciyaning tashqi qurilmalarini iniciallashtirilishini amalga oshiradi.
Bu ishlar muvaffaqiyatli tugagandan keyin OT ga ega bо’lgan disketani yoki yuklovchi dasturiga ega bо’lgan vinchesterni (Boot Record) о’qish bajariladi, ularning yordamida keyin TEKX ga IBMBIO. COM va IBMDOS. COM dasturlarini yuklash amalga oshiriladi. IBMDOS. COM dasturi CONFIG. SYS faylini qidiradi va yuklaydi, undan olingan ma’lumotlar bо’yicha qо’shimcha drayverlarni oxiriga yuklash, joriy konfiguraciya qurilmalarini tekshirish va iniciallashtirish, uzulish vektorlari jadvalini sozlash amalga oshiriladi.
Keyin mashinani boshqarishni о’ziga olgan COMMAND. COM dasturini yuklash bajariladi (BIOS dasturi TEQQ dan о’chirib tashlanadi). AUTOEXEC. BAT faylini qidirish va yuklash va faylni hamma buyruqlarini bajarish amalga oshiriladi. Displei ekranida ishga taklif etish paydo bо’ladi (S:>, A:> yoki boshqa variantlar) — ShK ishga tayyor. OT komandalari asosida foydalanuvchi diskni nomlash, fayllar nusxasini kо’chirish, ekranda kataloglar ketma-ketligini olishixtiyoriy dasturlar, printer, displey bilan bevosita ishlash kabi imkoniyatlarga ega bо’ladi.
Odatda IBM PC kompyuterlarida Microsoft Corporation firmasining MS DOS yoki uning variantlari PC DOS NOVELL DOS, COMPACT DOS va boshka operasion sistemalari о’rnatiladi.
|
| |
Individual ehtiyojlar: Bilimga oid ehtiyojlar va o’zini namoyon qilish

|
Individual ehtiyojlar: Bilimga oid ehtiyojlar va o’zini namoyon qilish
|
bet | 7/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javob3. Individual ehtiyojlar: Bilimga oid ehtiyojlar va o’zini namoyon qilish Marketingda xaridorlarning ehtiyojlari va istaklari hamda talablarini aniqlab olish juda ham muhim xisoblanadi.
Jismoniy ehtiyojlar
Ijtimoiy ehtiyojlar
Individual ehtiyojlar
Bozor takliflari - Ko’pchilik bozor takliflari deganda qo’l bilan tegsa bo’ladigan narsalarni ayniqsa mahsulotlarni tushunishadi, lekin bozor takliflari bu bilan chegaralanib qolmaydi.
- Mahsulotlar, ximat ko’rsatish turlari, tajribalar va g’oyalar.
- Odamlar, joylar, tashkilotlar, ma’lumotlar va fikrlar.
- Marketing myopia- ko’proq mahsulotning beradigan
qoniqish hissiga, foydasiga emas, uning o’ziga e’tiborni qaratish. Bozor- Market - Supplier- ta’minlovchi, yetkazib beruvchi
- Manufacturer- Ishlab chiqaruvchi
- Wholesaler- ulgurji savdogar
- Retailer- olib-sotar
- Competitor- raqobatchi
- Customer- xaridor
- Consumer- iste’molchi
Marketing strategiyasi va rejasi - Marketing menejment- Maqsadingizdagi bozorlarni tanlash va ular bilan foydali aloqani o’rnatish san’ati.
- Kimlarga xizmat ko’rsatamiz.
- Qanday qilib xizmat ko’rsatamiz.
Marketing strategiyalarni amalga oshirishning 5 xil yo’li:
Ishlab chiqarish konsepsiyasi
Mahsulot konsepsiyasi
Sotish konsepsiyasi
Marketing konsepsiyasi
Ijtimoiy marketing konsepsiyasi
Xaridorlar bilan aloqa va ularni ushlab qolish - CRM- customer relationship management (xaridorlar bilan aloqa boshqaruvi).
- Butterflies- kapalaklar
- True friends- chin do’stlar
- Strangers- begonalar
- Barnacles- shilliqurtlar
- Potential profitability- ehtimoldagi foydalilik
- Projected loyalty- kutilgan sodiqlik
- Short-term- qisqa muddatli
- Long-term- uzoq muddatli
|
| |
Reklama qilishning 4 bosqichi

|
Reklama qilishning 4 bosqichi
|
bet | 4/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javobReklama qilishning 4 bosqichi - 1. Maqsad qo’yish
- 2. Budjet ajratish
- 3. Reklama strategiyasini rivojlantirish
- 4. Reklama ta’sirini baholash
MAQSAD
XABAR
BUDJET
STRATEGIYA
BAHOLASH
MEDIA
Public Relations (PR) - PR vositalari:
- 1. Yozma materiallar: xabarlar, broshuralar, maqolalar…
- 2. Audiovisual materiallar: videolar, ovozli xabarlar,…
- 3. Korxonaning shaxsiyatiga oid materiallar: logo, vizitka, binolar, formalar, kompaniya mashinalari…
Reklama etikasiga rioya qilish - Reklama va PR qilinayotkanda boshqa brendlarning kamsitilishiga yo’l qo’yilmasligi lozim.
- Targ’ibot qilishdan avval xar bir detalga ahamiyat berish muhimdir.
Iste’molchilarni jalb qilish hamda xaridor bilan aloqa qilish By Abboskhon yusupov
Kokand university 2023
Promotion- rag’batlantirish yoki targ’ibot qilish - Promotion (targ’ib qilish)- marketing mix ning so’nggi elementi hisoblanadi
- Targ’ib qilish orqali iste’molchi yoki xaridor bilan to’g’ridan-to’g’ri yoki turli vositalar orqali muloqot qilinadi.
- Xar bir korxona va tashkilot xaridorlari bilan yaxshi munosabat o’rnatishi lozim
The promotion mix- Targ’ibot aralashmasi - Targ’ibot aralashmasi asosan 5 xil turdagi rag’batlantirish vositalarini o’z ichiga oladi:
- 1. Reklama- aniq bir homiy tomonidan g’oyalar, tovarlar va xizmat turlarini pullik asosda taqdimot qilish yoki targ’ib etish; (televideniya, chop etish, mobil qurilmalar, kampus tashqarisida)
- 2. Sotuvni rag’batlantirish- maxsulotni yoki xizmatlarni sotib olish yoki sotishni rag’batlantirish uchun qisqa muddatli imtiyozlar; (chegirmalar, kuponlar, namoishlar)
- 3. Shaxsiy savdo- firmaning savdo xizmati tomonidan xaridorlarni jalb qilish, savdoni amalga oshirish va xaridorlar bilan aloqa o’rnatish maqsadidagi shaxsiy taqdimoti; (savdo taqdimotlari, savdo shoulari, rag’batlantirish dasturlari)
- 4. Public Relations (PR)- Noto’g’ri mishmishlarni, tushunchalarni yo’qotish maqsadida, xaridorlar bilan yaxshi aloqani o’rnatish hamda korxona imidjini ko’tarish maqsadida keng jamoat bilan ishlash; (press-relizlar, homiylik yordamlari, tadbirlar va web sahifalar)
- 5. To’g’ridan-to’g’ri va raqamli marketing- uzoq muddatli aloqa o’rnatish va tezkor javob olish maqsadida yakka tartibdagi iste’molchi yoki xaridorlar jamiyatini jalb etish. (To’g’ridan-to’g’ri xat yuborish, e-maillar orqali, kataloglar, online va ijtimoiy tarmoqlar…)
- Content marketing- Brend haqidagi xabarni va muloqotni yaratish, ruxlantirish va yoyish demakdir.
|
| |
Ehtiyojlar, istaklar, talablar

|
Ehtiyojlar, istaklar, talablar
|
bet | 9/58 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 19,09 Mb. | | #137101 |
Bog'liq marketing javobEhtiyojlar, istaklar, talablar
Bozor takliflari
Qadr-qimmat va qoniqish
Almashinuv va aloqalar
Bozorlar
Ehtiyojlar, istaklar va talablar - Ehtiyojlar asosan 3 xil ko’rinishda bo’lishi mumkin:
1. Jismoniy ehtiyojlar: Oziq-ovqat, kiyim-kechak, boshpana hamda xavfsizlik 2. Ijtimoiy ehtiyojlar: Tegishlilik va ta’sirga oid 3. Individual ehtiyojlar: Bilimga oid ehtiyojlar va o’zini namoyon qilish Marketingda xaridorlarning ehtiyojlari va istaklari hamda talablarini aniqlab olish juda ham muhim xisoblanadi.
Jismoniy ehtiyojlar
Ijtimoiy ehtiyojlar
Individual ehtiyojlar
Bozor takliflari - Ko’pchilik bozor takliflari deganda qo’l bilan tegsa bo’ladigan narsalarni ayniqsa mahsulotlarni tushunishadi, lekin bozor takliflari bu bilan chegaralanib qolmaydi.
- Mahsulotlar, ximat ko’rsatish turlari, tajribalar va g’oyalar.
- Odamlar, joylar, tashkilotlar, ma’lumotlar va fikrlar.
- Marketing myopia- ko’proq mahsulotning beradigan
qoniqish hissiga, foydasiga emas, uning o’ziga e’tiborni qaratish. Bozor- Market - Supplier- ta’minlovchi, yetkazib beruvchi
- Manufacturer- Ishlab chiqaruvchi
- Wholesaler- ulgurji savdogar
- Retailer- olib-sotar
- Competitor- raqobatchi
- Customer- xaridor
- Consumer- iste’molchi
Marketing strategiyasi va rejasi - Marketing menejment- Maqsadingizdagi bozorlarni tanlash va ular bilan foydali aloqani o’rnatish san’ati.
- Kimlarga xizmat ko’rsatamiz.
- Qanday qilib xizmat ko’rsatamiz.
Marketing strategiyalarni amalga oshirishning 5 xil yo’li:
Ishlab chiqarish konsepsiyasi
Mahsulot konsepsiyasi
|
| |