nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Development and innovations in science

DEVELOPMENT AND INNOVATIONS IN SCIENCE
International scientific-online conference
8
INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
DARSLARIDA DIDAKTIK O‘YINLAR
Allaberganova Nasiba Muradovna
1
,
Xajibayeva Surayyo Mahmudjanovna
2
,
Allabergenova Gulnoza Baxodirovna
3
,
Babajanov Umar Usmonovich
4
1-2-3-4
Urganch davlat universiteti o‘qituvchilari
https://doi.org/10.5281/zenodo.6545074
Annotatsiya:
Ushbu maqolamizda informatika va axborot texnologiyalari
darslari jarayonida o‘qitishni samarali olib
borish maqsadida pedagogik
metodlardan biri bo‘lmish didaktik o‘yinlar xususan krossvordning bir nechta
turlari keltirib o‘tilgan. “Informatika” fanidan krossvordlardan namunalar
keltirib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar:
didaktik o‘yin, krossvord, pedagogik mahorat.
Mamlakatimizda mustaqillik yillarida amalga oshirilgan keng ko‘lamli
islohotlar milliy davlatchilik
va suverenitetni mustahkamlash, xavfsizlik va
huquqtartibotni, jamiyatda qonun ustuvorligini, inson huquq va erkinliklarini,
millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik muhitini ta’minlash uchun muhim
poydevor bo‘ldi, xalqimizning
munosib hayot kechirishi, jahon talablari
darajasida ta’lim olishi va kasb egallashi, fuqarolarimizning
bunyodkorlik
salohiyatini ro‘yobga chiqarish uchun zarur shart-sharoitlar yaratdi. Yangi
sharoitlardan kelib chiqib, O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi
Qonuni va Kadrlar tayyorlash milliy dasturi, 2017-2021-yillarga mo‘ljallangan
“O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha
Harakatlar
strategiyasi”, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Pedagog kadrlarni
tayyorlash, xalq ta’limi hodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini
oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
Qaroriga muvofiq, ta’lim bosqichlarining uzluksizligi va izchilligini ta’minlash,
ta’limning zamonaviy
metodologiyasini yaratish, davlat ta’lim standartlarini
kompetensiyaviy yondashuv asosida takomillashtirish, o‘quv-metodik
majmualarning
yangi avlodini ishlab chiqish, o‘qituvchilarning pedagogik
mahoratini oshirish hamda pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va ularning
malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish va shu bilan birga o‘quv
jarayonida o‘qitishni samarali olib borish maqsadida
turli xil metodlardan
foydalanishni taqozo etadi.
Bugungi zamon o‘quvchilari o‘zining aqliy salohiyatini ro‘yobga
chiqarishga intiladi, u o‘z kuchini ishga solishning yanada faol usullarini
Xavfsizlik bo'yicha o'qitish turlari

|
Xavfsizlik bo'yicha o'qitish turlari
|
bet | 3/12 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230339 | Turi | Referat |
Bog'liq 4-ish Xavfsizlik bo'yicha o'qitish turlari
Xavfsizlik bo'yicha trening odatda barcha ishchilar bajarishi kerak bo'lgan muhim sog'liq va xavfsizlik tartib-qoidalarini belgilash uchun bortga qabul qilish dasturining bir qismi sifatida kiritiladi . Bundan tashqari, u ko'pincha xodimlarga o'z bilimlarini mustahkamlashga yordam berish uchun takroriy trening sifatida ishlatiladi . Bu, ayniqsa, qurilish, qishloq xo'jaligi, xavfli chiqindilar va favqulodda vaziyatlarda harakat qilish sohalarida keng tarqalgan bo'lib, har yili qayta tayyorlash talab etiladi.
Xodimlar xavfsizligini o'rgatish mavzulariga kelsak, haqiqatan ham "bir o'lcham hammaga mos keladi" yo'q. Masalan, advokatlik firmasi ombor yoki supermarketdan farqli ravishda o'qitishni talab qiladi. Shunga qaramay, keling, eng keng tarqalgan mavzularni ko'rib chiqaylik.
Ish joyidagi baxtsiz hodisalarning uchdan bir qismi ergonomik deb tasniflanadi. Shuning uchun ergonomikani o'rgatish, ayniqsa, ofis ish muhitlari, fabrikalar va zavodlar kabi sanoat ish muhitlari va ishchilar rulda uzoq vaqt o'tkazadigan transport sanoati uchun juda muhimdir. Bu ishchilarga o'tirganda qanday qilib to'g'ri joylashishni va og'ir narsalarni o'zlariga shikast etkazmasdan harakatlantirishni o'rgatadi.
Kiberxavfsizlik bo'yicha trening
Kiberxavfsizlik hujumlarining 43 foizi SMB’larga qaratilgan, shuning uchun xodimlarni ma’lumotlarni himoya qilish qoidalari, axborotdan xavfsiz foydalanish hamda fishing va zararli dasturlar kabi kiber tahdidlarni aniqlash bo‘yicha o‘rgatish juda muhim.
Yong'in xavfsizligi bo'yicha trening
Yong'in xavfsizligi bo'yicha o'quv mashg'ulotlari yong'in sodir bo'lganda qanday choralar ko'rish kerakligini, o't o'chirish vositalarini qanday ishlatishni va yong'in chiqish joylarini o'z ichiga olishi kerak. Ba'zi hollarda ish beruvchilar o'z xodimlarini qo'shimcha ehtiyot choralariga o'rgatishlari mumkin, masalan, ofisni yong'inga qarshi himoya qilish.
|
| |
Ish joyida xavfsizlik bo'yicha samarali o'quv dasturlarini qanday yaratish kerak

|
Ish joyida xavfsizlik bo'yicha samarali o'quv dasturlarini qanday yaratish kerak
|
bet | 5/12 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230339 | Turi | Referat |
Bog'liq 4-ish Ish joyida xavfsizlik bo'yicha samarali o'quv dasturlarini qanday yaratish kerak
Xodimlar xavfsizligi bo‘yicha samarali o‘quv dasturini onlayn tarzda o‘tkazish uchun biznesingiz amalga oshirishi kerak bo‘lgan 5 ta asosiy qadamni belgilab oldik .
1-qadam. Trening formatini tanlang
Xavfsizlik bo'yicha trening uch xil o'rganish usuli yordamida amalga oshirilishi mumkin: shaxsiy mashg'ulotlar orqali, onlayn kurslar bilan va aralash ta'lim yechimi sifatida. Quyida har bir uslubning ijobiy va salbiy tomonlari mavjud.
Shaxsiy trening
An'anaviy xodimlarni xavfsizlik bo'yicha o'qitish odatda shaxsan o'tkazildi. Xodimlar ishni o'tkazib yuborishlari va o'qituvchilar boshchiligidagi uzoq sessiyalarda o'tirishlari kerak edi. Mashhur ta'lim modeli bo'lishiga qaramay, ko'plab tashkilotlar so'nggi yillarda bir qator sabablarga ko'ra ushbu ta'lim usulidan voz kechishdi.
Shaxsiy xavfsizlik bo'yicha treningning ijobiy va salbiy tomonlari
|
Pros
|
Kamchiliklari
|
Tanish: Xodimlar ushbu turdagi o'qitish yondashuvidan qulaydir
|
Moslashuvchanlikning yo'qligi: Ko'pincha rejalashtirish cheklovlari mavjud, ayniqsa ko'p millatli biznesda
|
Qiziqarli: To'g'ri o'qituvchi bilan shaxsiy mashg'ulotlar o'quvchilar uchun yoqimli bo'lishi mumkin
|
Yuqori xarajatlar: Sayohat, joy va o'qituvchi xarajatlari buni qimmat o'qitish usuliga aylantiradi
|
|
Qayta tayyorlashni tashkil qilish qiyin: mashg‘ulotni o‘tkazib yuborgan xodimlarga yetib olish qiyin
|
|
O'lchash qiyin: xodimlar qancha ishlayotganini bilishning hech qanday usuli yo'q
|
|
| |
Loyiha xususiyatini ishlab chiqish. Mavzusida 7-sinf uchun

|
Loyiha xususiyatini ishlab chiqish. Mavzusida 7-sinf uchun
|
Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 358,76 Kb. | | #260422 |
Bog'liq 1.Dars ishlanma Mingboyev Anvarjon
Loyiha xususiyatini ishlab chiqish.
Mavzusida 7-sinf uchun
ochiq dars ishlanmasi
Mavzu: Loyiha xususiyatini ishlab chiqish.
Darsning maqsadi va vazifalari
ta’limiy maqsad: o’quvchilarning “Loyiha xususiyatini ishlab chiqish “ mavzusidagi bilim, ko’nikma, malakalarini mustahkamlash;
tarbiyaviy maqsad:o’quvchilarni tartib-intizomga rioya qilishga o’rgatish;
rivojlantiruvchi maqsad : o’quvchilarni tarmoq boshqaruvi va boshqarish vazifalarini aniqlash bo’yicha ko’nikmalarini rivojlantirishga yo’naltirish.
Shakl:savol-javob, suhbat.
Metod: Anogramma metodi,Savol-javob va Harflarga mos so‘zlar metodi.
Vosita: Elektron doska ,kompyuter,slayd, ko’rgazmali qurollar,skotch va boshqalar
Usul:og’zaki,ko’rgazmali, taqdimot.
Nazorat: Savol-javob.
Baholash: individual baholash.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:Salomlashish, davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so’rash:
O’qituvchi: O’tilgan mavzuni mustahkamlash uchun “Anogramma” metodidan foydalanib,4ta o‘quvchi baholanadi.Har bir o‘quvchi uchun 10 soniyadan vaqt beriladi.
Savollar:
Yangi mavzu bayoni:
Mavzu:Loyiha xususiyatini ishlab chiqish.
4.Yangi mavzuni mustahkamlash: “Harflarga mos so‘zlar” metodidan foydalanadi va o‘quvchilar bilimlarini tekshiradi.So‘ng o‘quvchilar bilimlarini yana ham mustahkamlash uchun amaliy topshiriq beriladi.
Savollar?
5.O’quvchilarni baholash: 10 ballik reyting tizimida baholandi.
6.Uyga vazifa:
|
| |
REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari

|
REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari
|
bet | 2/32 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 188,09 Kb. | | #229798 | Turi | Referat |
Bog'liq 19 v 1REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari
Bajardi: Mansurov B.
Tekshirdi: ______________________
HUQUQ NORMALARI TUSHUNCHASI, BELGILARI
Reja:
1. Huquq normalari tushunchasi, belgilari va о`ziga xos xususiyatlari.
2. Huquq normalarining turlari.
3. Huquq normalarining tuzilishi.
«Norma» sо`zi, lotinchadan tarjima qilinganda, «qoida», «namuna» ma`nosini anglatadi.
Huquq normasi - davlat tomonidan belgilanadigan, kafolatlanadigan va muhofaza qilinadigan barcha uchun majburiy xulq-atvor qoidalaridir.
Huquq normasi umumiy xulq-atvor qoidasi sifatida:
birinchidan, hayotiy munosabatlardagi tipik, takrorlanib turadigan narsalarni umumlashtirish zarurati natijasida shakllanadi;
ikkinchidan, kо`p marta qо`llashga mо`ljallangan bо`ladi;
uchinchidan, hamisha qandaydir umumiy belgilarga ega bо`lgan shaxslar (harbiy xizmatchilar, vrachlar va sh.k)ga qaratilgan bо`ladi.
Huquq normasi davlat bilan uzviy aloqadordir.
Huquq normasi:
davlatning (xalqning) irodasini aks ettiradi;
davlat tomonidan normativ hujjatlarda shakllantiriladi;
davlatning irodasi sifatida namoyon bо`ladi;
davlat tomonidan muhofaza qilinadi;
davlat nuqtai-nazaridan eng muhim bо`lgan ijtimoiy munosabatlarni mustahkamlaydi.
Huquqning asosiy vazifasi - ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish. Huquq normasi umummajburiy tusga ega. Huquq normasi huquq tizimidagi ilk hujayra hisoblanadi.
Huquq alohida normalar, xulq-atvor qoidalaridan tashkil topgan. Ular birgalikda u yoki bu davlatning huquqiy tizimini tashkil etadi.
Yuridik norma - huquqning birlamchi bosh elementi bо`lib, butun huquqiy tizimning о`zagini tashkil qiluvchi tushunchadir.
Huquqni shakllantirish va uni amalga oshirish, qonun chiqarish, barcha yuridik tushuncha va nazariyalar bevosita yohud bilvosita yuridik normalarga tayanadi.
Yuridik norma (huquqiy norma) – davlat xokimiyat kо`rsatmasi kо`rinishida ifodalangan va ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi umummajburiy qoida.
Huquqiy norma – bu ham meyoriy qoida, lekin belgilangan tarzda shakllantirilgan, ya`ni qonunchilikda ifodalanganligi bilan ajralib turadi. Meyoriy huquqiy qoida huquqning elementidir.
Ijtimoiy meyorlarning bircha sifatlariga ega bо`lgan holda yuridik normalar – ularning davlat bilan bevosita aloqadorligiga ham egadir.
О`zida odamlarning xulq-atvoriga umumijtimoiy va davlat ta`siri xususiyatlarini jamlagan holda, alohida ifodalanish va huquqbuzarliklarda muxofaza etish shakliga ega bо`lgan yuridik normalar tartibga soluvchi imkoniyatlarga egadir.
Huquq normasi qо`yidagi о`ziga xos belgilarga ega;
|
| |
Aralashtirilgan o'rganish - Referat mavzu: Xodimlar xavfsizligi bo'yicha oʻqitish Bajardi: Nurmuxammedov Abror Ilmiy...

|
Referat mavzu: Xodimlar xavfsizligi bo'yicha oʻqitish Bajardi: Nurmuxammedov Abror Ilmiy rahbar: safoyev n. N
|
bet | 7/12 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230339 | Turi | Referat |
Bog'liq 4-ish Aralashtirilgan o'rganish
Aralashtirilgan ta'lim o'qituvchi boshchiligidagi mashg'ulotlar bilan onlayn ta'lim faoliyatini birlashtiradi. Shaxsiy mashg'ulotlarni almashtirish o'rniga, onlayn faoliyat o'rganishni kuchaytiradi. Ushbu o'quv yondashuvi raqamli ta'lim modelini bosqichma-bosqich joriy etishni xohlaydigan korxonalar uchun mashhur variantdir. Xodimlar, agar kerak bo'lsa, qo'lda o'qituvchi borligini bilishning qo'shimcha xavfsizligi bilan onlayn ta'limga o'rganishlari mumkin.
Ofis xavfsizligi bo'yicha treninglar uchun aralash ta'limning ijobiy va salbiy tomonlari
|
Pros
|
Kamchiliklari
|
Qiziqarli: Xodimlar turli xil o'rganish uslublaridan foyda olishlari mumkin
|
Qimmat: Tashkilotlar hali ham sayohat va o'qituvchi xarajatlari kabi o'quv xarajatlarini oladi
|
Bilimlarni yaxshiroq uzatish: ishchilar onlayn resurslardan foydalangan holda xotiralarini yangilashlari mumkin
|
Vaqt talab qiladi: Aralashtirilgan o'quv modellari juda ko'p tashkil etish va rejalashtirishni talab qiladi
|
O'lchanadigan: LMS hisobotlari onlayn ta'lim faoliyati haqida batafsil ma'lumot beradi
|
Moslashuvchanlikning yo'qligi: Xodimlar rejalashtirilgan mashg'ulotlarda qatnashishi kerak
|
Xulosa: So'nggi yillarda ish joyida xavfsizlik bo'yicha treninglar o'tkazilishida katta o'zgarishlar ro'y berdi. Ko'pgina korxonalar moslashuvchanlik va kuzatuv afzalliklari tufayli ta'lim xavfsizligi uchun eLearningni afzal ko'rishadi.
Eng yaxshi ta'lim yondashuvini tanlayotganda, har doim siz topshirayotgan xavfsizlik bo'yicha trening turini hisobga oling. Misol uchun, aralashtirilgan o'quv dasturi texnikadan xavfsiz foydalanish bo'yicha mashg'ulotlar paytida eng yaxshi ishlashi mumkin. U eng yaxshi ta'lim natijalari uchun onlayn darslarni shaxsan namoyish qilish bilan birlashtirishi mumkin. Aksincha, kiberxavfsizlik bo'yicha treninglar faqat onlayn kurslar orqali o'tkazilishi mantiqan.
|
| |
Birinchidan - Referat mavzu: O‘zbekiston Respublikasi davlat shaklining o‘ziga xos xususiyatlari Bajardi: Farmonova M. Tekshirdi

|
Referat mavzu: O‘zbekiston Respublikasi davlat shaklining o‘ziga xos xususiyatlari Bajardi: Farmonova M. Tekshirdi
|
bet | 3/32 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 188,09 Kb. | | #229798 | Turi | Referat |
Bog'liq 19 v 1Birinchidan, jamiyat, shaxs yoki ijtimoiy guruh uchun kadr qimmatli bо`lgan eng muhim ijtimoiy munosabatlarni о`zida aks ettiradi. Bunda adolat va erkinlik g`oyalari bilan belgilanadigan normadagi ijtimoiy munosabatlar – birinchi galda idrok etish va qonuniy mustahkamlash predmeti bо`ladilar.
Zararli, noxush ijtimoiy xulq atvor ham normalarda aks etadi, lekin о`z о`zidan emas, balki nizoli vaziyatlarni tartibga solish vositasi bilan aks etadi. Yuridik normalarda ijtimoiy vokelik, uning yо`nalishlari va rivojlanish istiqbollarini aks ettirishning murakkabligi, xatto nobop normalar qabul qilishga olib kelishi mumkin. Huquqda ijtimoiy voqelikni aks ettirish subyekti bо`lib davlat huquq ijodkor organlarining faoliyatini ilmiylik prinsiplariga har doim ham asoslanavermasligi hato normalar paydo bо`lishiga sabab bо`ladi.
Huquqiy normalarda aks ettiriladigan ijtimoiy munosabatlarning muhimligi darajasi normaning qonunchilik iyerarxik pogonasida egallagan о`rnini belgilaydi. Eng muhim ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yuridik jihatdan katta ahamiyatga ega bо`lgan normativ huquqiy hujjatlar bо`lgan konstitusiyalarda, konstitusiyaviy qonunlarda ifodalanadi.
Ikkinchidan, huquq normasi tartibga soluvchi ijtimoiy munosabatlarning modeli sifatida namoyon bо`ladi.
Modellashtirish – bu ongda ijtimoiy reallikning analogini tiklash yо`li bilan tabiiy va ijtimoiy hodisalarni idroq etish jarayonidir. Qonun chiqaruvchi ongida shakllantirilgan xudq-atvorning namunaviy variantlari, ijtimoiy hodisalar haqidagi tasavvurlar modeli shaklida ifodalanadi.
Modelni ifodalash vositalari turli-tuman: tabiiy tillar, formulalar, konstruksiyalar, raqamlar va hokozalar.
Huquqiy norma faqat xulk-atvor emas, balki ijtimoiy munosabatlarning holati, ularning xususiyatlari, obyekti va subyekti tarkiblarini ham muvofiqlashtiradi. Bu holda u huquqiy holat va tushunchalar, huquqiy tartibga solish chegaralari, metodlari, prinsiplari haqida, huquqiy muvofiqlash va huquqiy zidlik, huquqiylik va nohuquqiylik haqida ma`lumot beradi. Ijtimoiy munosabatlar sifatida normativ-huquqiy hujjatda mustahkamlangan yuridik normalar ijtimoiy voqealikning huquqiy vositachilikdagi tо`laroq ifodasini aks ettiradi. Aynan shuning uchun ham har qanday davlat va davrning qonunchilik yodgorliklarini о`rganish – davlat, jamiyat va davr hayoti, turmushi va huquqi haqida kо`pgina ishonchli axborotlar beradi. О`zidagi mavjud axborot va ijtimoiy munosabatlarni modellashtirishda alohida xarakter kasb etishi tufayli huquq normasi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish xossasiga egadir. Ijtimoiy munosabatlarni aks ettirar ekan, huquq normasi shu sababdan mazmunga ega bо`ladi va uning ifodalanishi о`ziga xos shaklga egadir.
|
| |
Test savollari va ularning javoblari

|
Test savollari va ularning javoblari
|
bet | 1/5 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 85 Kb. | | #150659 |
Bog'liq TEST-SAVOLLARI-VA-ULARNING-JAVOBLARI (1)
TEST SAVOLLARI VA ULARNING JAVOBLARI
1. Quyidagilardan qaysi biri mehnat shartnomasini bekor qilish uchun asos hisoblanmaydi?
muddatli mehnat shartnomasining muddati tugashi;
xodimning mehnat ta’tiliga chiqishi;
xodimning o‘z mehnat vazifalarini bir marta qo‘pol ravishda buzganligi;
xodimning vafot etganligi.
2. Quyidagi shaxslardan qaysi birini ishga qabul qilishda dastlabki sinov muddati qo‘llash mumkin?
uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollarga;
O’zbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlaridan muddatli harbiy xizmatdan bo‘shatilganlarga;
korxona uchun belgilangan minimal ish joylari hisobidan ishga yuborilgan shaxslarga;
oliy o‘quv yurtlarining tegishli ta’lim muassasasini tamomlagan kundan e’tiboran uch yil ichida birinchi bor ishga kirayotgan bitiruvchilarga.
3. Xalqaro mehnat tashkilotining “Bolalar mehnatining eng yomon shakllari to‘g‘risida”gi 182-Konvensiyasiga ko‘ra, “bola” atamasi kimlarga nisbatan qo‘llaniladi?
16 yoshga to‘lmagan shaxslarga;
30 yoshga to‘lmagan shaxslarga;
18 yoshga to‘lmagan shaxslarga;
Maktabda tahsil olayotgan barcha shaxslarga.
4. Quyidagilardan qaysi biri bolalar mehnatining eng yomon shakllariga misol bo‘lmaydi?
qullikning barcha shakllari yoki qullikka o‘xshash amaliyot, masalan, bolalarni sotish va ularning traffiki, qarz asosidagi qaramlik va krepostnoy tobelik, shuningdek zo‘raki yoki majburiy mehnat, shu jumladan, bolalardan qurolli mojarolarda foydalanish uchun ularni zo‘rlab yoki majburlab jalb qilish;
qonunga xilof faoliyat bilan shug‘ullanish uchun, xususan, tegishli xalqaro shartnomalarda belgilangani kabi, narkotiklar tayyorlash va sotish uchun boladan foydalanish, uni yollash yoki uni taklif qilish;
ota-onasi qarshilik qilgan holda istalgan faoliyat bilan shug‘ullanish;
bajarish xususiyatlari yoki sharoitiga ko‘ra bolalar sog‘lig‘i, xavfsizligi va ma’naviyatiga ziyon yetkazishi mumkin bo‘lgan ishlar.
|
| |
Savdo erkinligining afzalliklari

|
Savdo erkinligining afzalliklari
|
bet | 4/7 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 34,78 Kb. | | #126335 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi îliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziSavdo erkinligining afzalliklari juda ko'p qirrali bo'lib, nazariya va amaliyot bilan isbotlangan.
Birinchidan, erkin savdo savdo qiluvchi xalqlarning farovonligini oshirishga imkon beradi, chunki bu qiyosiy ustunlik printsipi asosida ishlab chiqarish va almashinuvning xalqaro ixtisoslashuvi imkoniyatlarini ochib beradi. Farovonlikning o'sishi xalqaro savdodan olingan yutuqlar hisobiga sodir bo'ladi. Klassiklar buni o'lchashni taklif qilishdio'yin xalqaro tovar almashinuvi sharoitida foyda darajasi va u bo'lmagan taqdirda foyda darajasi o'rtasidagi farq. A. Marshall yana bir usuldan foydalangan — mahsulot ishlab chiqaruvchilari va iste'molchilarining ortiqcha (foyda) miqdorini aniqlash.
Ikkinchidan, erkin savdo raqobatni rivojlantirishni osonlashtiradi va nafaqat milliy ishlab chiqaruvchilar orasida, balki boshqa mamlakatlar bilan munosabatlarda ham yangilik ruhini saqlaydi. Bu oxir-oqibat mahsulot sifatini yaxshilashga yordam beradi.
Uchinchidan, erkin savdo bozorlarni kengaytirish va shuning uchun iste'molchilar uchun foydali bo'lgan tovarlarni ishlab chiqarish va ommaviy ishlab chiqarishning xalqaro kontsentratsiyasi uchun imkoniyatlar ochadi.
To'rtinchidan, erkin savdo mamlakatlar o'rtasida ishlab chiqarish resurslarini taqsimlashni optimallashtirish va ulardan foydalanish samaradorligini sezilarli darajada oshiradigan bunday xalqaro kombinatsiya uchun asos bo'lib xizmat qiladi.
Erkin savdo tarafdorlarining tavsiyalari (erkin savdo = bepul savdo) ochiq iqtisodiyot yo'lida turgan ko'plab mamlakatlarning iqtisodiy o'sishi va gullab-yashnashiga yordam berdi.
XIX asr Angliyada bojxona tizimini isloh qilish amalga oshirildi, uning davomida ko'plab tovarlarga bojlar bekor qilindi yoki sezilarli darajada kamaytirildi. XIX asr o'rtalarida. fritreyderlik Angliyada to'liq g'alabaga erishdi, bu uning bu vaqtga qadar dunyoning eng rivojlangan mamlakatiga aylanishiga katta hissa qo'shdi. XIX asrning ikkinchi yarmida. erkin savdo tendentsiyalari Frantsiya (1852 — 1870), Rossiya (1850 — 1860) va boshqa mamlakatlarning savdo siyosatida namoyon bo'la boshladi.1
Sof global erkin savdo dunyoga yordam beradimi yoki zarar etkazadimi? Mana bir nechta masalalarni ko'rib chiqish kerak.
|
| |
birinchidan - Referat mavzu: O‘zbekiston Respublikasi davlat shaklining o‘ziga xos xususiyatlari Bajardi: Farmonova M. Tekshirdi

|
Referat mavzu: O‘zbekiston Respublikasi davlat shaklining o‘ziga xos xususiyatlari Bajardi: Farmonova M. Tekshirdi
|
bet | 5/32 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 188,09 Kb. | | #229798 | Turi | Referat |
Bog'liq 19 v 1birinchidan, normaning mantiqiy mazmuni ya`ni obyektiv voqelik predmetlari yoki holatlari haqida nimanidir tasdiqlaydigan fikrdan kelib chiqadi;
ikkinchidan, obyekt va subyekt birligida norma bilan tartibga solinadigan u yoki bu ijtimoiy munosabat sifatida tushuniladigan – huquqiy norma mazmunidir;
uchinchidan, davlat ijtimoiy munosabatlarni ma`lum bir tarzda tartibga solishga intilishida aks etadigan huquqiy norma-larining amr mazmunini kasb etishi, bunda davlat ixtiyoridagi imkoniyatlardan foydalaniladi.
Agar huquqiy normani mavjudligini zaruriyat nuqtai nazardan kо`rib chiqadigan bо`lsak, unda amr qilish zaruriyatga erishish vositasi bо`lib chiqadi. U majburiylik subyektlarining xulk-atvoriga davlat ta`sirini о`tkazish imkonining timsoli bо`lib chiqadi.
Huquq normasining mazmuni ma`lum bir shaklda beriladigan eng kо`p uchraydigan shakllardan biri bu qonunchilikning normativ qoidalaridir.
Huquqiy norma va uni mazmuni asosiy belgilarini aniqlar ekanmiz, huquqning barcha qoidalari ham norma hisoblanadimi yoki ularga faqat xulq-atvor qoidalari tegishlimi – degan savol tug`iladi.
Har qanday huquq tizimi qoidalari shunchalik boyki, ularning hammasini ham xulq-atvor qoidalari, ya`ni kishilar о`z faoliyatlarida rioya kilishlari kerak bо`lgan etalon deb bо`lmasa kerak. Bularga ma`lum bir yuridik tushunchalarni, huquq prinsiplarini, huquqni tartibga solishning vazifa va maqsadlarini, yuridik texnika qoidalari kiradi. Qonunchilikning yanada rivojlana borishi manbai xarakteriga ega bо`lgan qoidalarning soni oshishiga sabab bо`ladi. Ular huquq tizimining barkamolligini kо`rsatib, unga mantiqiy izchillik bag`ishlaydi va huquqni qullash faoliyatida bir hillikni ta`minlaydi.
Xulq-atvor qoidalari bо`lmagan qonunchilik normalari turlichadir. Ular haqiqatan ham subyektga xulq-atvorning u yoki bu variantini tavsiya etavermaydi, yuridik ish yechimi asosiga har kim va har vaqt ham kuyilavermaydi. Ammo uning hammasi normativdir va hukm etish xarakteriga ega.
|
| |
Topshiriq №:2 . MathCAD - Kimyoviy texnologiya

|
Kimyoviy texnologiya
|
bet | 2/2 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #117241 |
Bog'liq ABABKIROVA MARJONATopshiriq №:2 . MathCAD dasturida ishlash
2.1-misol MathCAD dasturida funksiya qiymatini toping.Dasturda bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Izoh: Nomalumlarni qiymatini talaba ixtiyoriy tarzda tanlab hisoblashadilar.
Bajarilishi:
Ekran ko`rinishi:
2.2-misol Dekart koordinatalar sistemasida quyidagi elementar funksiyalar grafigini MathCad dasturida yasang (Dasturda bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Bajarilishi:
Ekran ko`rinishi:
2.3-misol Fazoda quyidagi funksiya grafigini MathCad dasturida yasang:
(Dasturda bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Bajarilishi:
Ekran ko`rinishi:
Topshiriq 3.Matlab dasturida ishlash
3.1-misol MATLAB dasturida funksiyaning qiymatini hisoblang .(Matlab dasturida bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Bajarilishi
>> a=0.93;
>> b=5.61;
>> c=0.31;
>> x=-2.5;
>> k=2;
>> y=log(abs(k.*x))./(sin(7))-sqrt(abs(x-a.^2))-(10.^4.*a-b)./(cos(k.*x))+(x-a.^2).^1./3+c.^3.*x
y =-3.2766e+04
Ekran ko`rinishi:
3.2-misol .Dekart koordinatalar sistemasida funksiyalar grafigini Matlab dasturida yasang (Matlab dasturida bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Bajarilishi
>> x1=[-1:0.01:1];
y1=sin((x1).^2+1)+sqrt(cos(x1));
x2=[1:0.01:2.5];
y2=tan((x2).^2+1)+sqrt(sin(x2));
>> x3=[2.5:0.01:3.7];
>> y3=atan(cos(x3));
>> plot(x1,y1,x2,y2,x3,y3)
>>
Ekran ko`rinishi:
3.3-misol. Matlab dasturida fazoda quyidagi funksiyalar grafiklarini yasang
(Matlab dasturida bajarilagandan so’ng skrenshot (rasmi)ga olinib qo‘yiladi)
Bajarilishi
>> [x,y]=meshgrid(0:0.1:2.*pi,1:0.1:10);
>> z=(sin(x)).^2.*log(y);
>> mesh(x,y,z)
>>
Ekran ko`rinishi:
.
AXBOROTLASHTIRISH JARAYONI
|
| |
Muhandislik fizika - bet 2

f
va2,
g-
rasmlar).
Shottki diodlari (2,h-rasm) yuqori chastota sxemalarida va sxemalarda, to’g’ri
ulashda qayerda kichik kuchlanish tushishi kerak bo’lganda ishlatiladi .
Ziner diodlar (2,i-rasm) asosan stabistor (teskari yo’naltirilgan) hisoblanadi.
ular turli qurilmalarda kuchlanishni himoyalash va boshqarish uchun ishlatiladi.
Undagi kuchlanish o’rnatilgan kuchlanishdan katta bo’lsa, u tokni o’tkazadi.
Varikaplar (2,j-rasm) bu p-n o’tishda baryerli sig’im foydalanilgan yarim
o’tkazgichli diod hisoblanadi. Varikaplardan elektr sig’imini boshqaruvchi
element sifatida foydalaniladi. Bu sig’im diodga berilgan teskari kuchlanishga
bog’liq hisoblanib, uning kattalashishi bilan u kamayadi.
Varikaplar o’zgaruvchan kondensatorlar o’rniga yuqori chastota zanjirlarida
foydalaniladi. Unda kuchlanish o’zgarganda, uning katod va anod orasidagi
sig’imi o’zgaradi. Varikaplar radioqabul qilgichlarda, qabulqilgich-uzatgichlarda
va generatorlarda qo’llaniladi.
Yevropa standarti bo’yicha diodlar ikkita yoki uchta harf va raqamlar bilan
belgilanadi. Birinchi harf diod qanday materialdan ishlab chiqilganligini bildiradi,
masalan, A-germaniy, V- kremniy, agar Z bo’lsa stabilitron hisoblanadi. Ikkinchi
va uchinchi harflar diodning turi va qo’llanilishini ko’rsatadi, masalan, A-past
quvvatli diod, ya’ni AA111, AA113, AA121 va h. ulardan detektorlarda,
radioqabul qiluvchilarda foydalaniladi; VA124, VA125 – varikaplar hisoblanib
ulardan qabul qiluvchi qurilmalarda foydalaniladi. VV104, VV105 - bitta
korpusda ikkita sig’imli diod hisoblanadi. Y – boshqaruvchi diodlarning
belgilanishi bo’lib, BY240, BY243,BY244 – plastikli korpusdagi boshqaruvchi
diodlar hisoblanib, maksimal 0.8A. tokda ishlaydi. Agar BYY44 ko’rinishda
belgilangan bo’lsa, yuqori tokda ishlaydigan diod hisoblanadi. ZY10, ZY30 kabi
belgilanishlar yuqori tokda ishlaydigan stabilitronlarni anglatadi. U
ndan tashqari Z, G, PD belgilanishlar stabilitronlar uchun cheklanishlar
hisoblanadi, masalan, ZF12 (5% dopuska), ZG18 (10% dopuska), ZPD9.1 (5%
dopuska).
Amerika belgilanishi bo’yicha diodlar 1N yordamida belgilash boshlanadi,
masalan, 1N4001 (boshqaruvchi diod), 1N4449 (pereklyucheniye diod) i t.p.
Yaponiya stili bo’yicha belgilanish xuddi Amerikaning belgilanishiga
o’xshash bo’ladi, lekin N o’rniga S harfidan foydalaniladi.
Adabiyotlar
1.V. Gureich. Electronic Devices on Discrete Components. CRC Press, -New
York, 2014.
2. Filipovic D. Miomir. Components of electronic devices
|
Raqamli axborotlarni qayta ishlashda spektral tahlil reja

|
Raqamli axborotlarni qayta ishlashda spektral tahlil reja
|
Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,2 Kb. | | #239702 |
Bog'liq Raqamli axborotlarni qayta ishlashda spektral tahlil fayllar org
| xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Raqamli axborotlarni qayta ishlashda spektral tahlil
RAQAMLI AXBOROTLARNI QAYTA ISHLASHDA SPEKTRAL TAHLIL
Reja:
Raqamli axborotni spectral tahlili va uning amaliy masalarni yechishda tadbiqi
Fure qatori asosida raqamli signallar
Fure trigonometrik qatori
Fure almashtirishining asosiy xossalari
Raqamli malumotlarning spektral tahlili ma'lumotlar to'plamining tarkibiy qismlarini turli chastotalarda aniqlash uchun ishlatiladigan texnikadir. Ushbu uslub signallarni qayta ishlash, tasvirni qayta ishlash, ma'lumotlarni tahlil qilish va boshqa ko'plab sohalarda keng qo'llaniladi.
Spektral tahlil ma'lumotlar to'plamining chastota komponentlarini topish uchun Furye konvertatsiyasi yoki shunga o'xshash matematik operatsiyani qo'llash orqali amalga oshiriladi. Ushbu jarayon natijasida ma'lumotlar to'plamining chastota komponentlari va ularning kuchli tomonlari haqida ma'lumot olinadi.
U spektral tahlil, ovozni qayta ishlash, telekommunikatsiya, radar, tibbiy tasvirlash va astrofizika kabi ko'plab dastur sohalarida qo'llaniladi. Masalan, musiqa asarining spektral tahlili turli xil asboblar qanday chastotalarda chalinayotganini aniqlashi mumkin va bu ma'lumotlardan musiqa ishlab chiqarishda yoki ovoz yozish studiyalarida foydalanish mumkin. Xuddi shunday, MRI tasvirining spektral tahlili to'qimalarning turli xususiyatlarini aniqlashi mumkin va bu ma'lumot tibbiy diagnostikada ishlatilishi mumkin.
U shbu davriy bo ketligini qaytarilish davrini cheksizlikka intiltirsak bunday signal davriy bogrt burchakli yagona impulsga aylanib qoladi.
http://fayllar.org
| |
Buyrak biokimyosi - Tasdiqlayman”

|
Tasdiqlayman”
|
bet | 21/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Buyrak biokimyosi.
1. Siydik hosil bo’lish mexanizmi.
2. Kislota-asos muvozanatini saqlashda buyraklarning roli.
3. Buyrakning asosiy funksiyalari: filtrasiya, reabsorbsiya, sekresiya
4. Normal va patologik holatlarda buyraklardagi modda almashinuvining o’ziga xos xususiyatlari.
5. Siydikning umumiy xususiyatlari, uning yoshga bog’liqligi.
6. Siydikning kimyoviy tarkibi.
7. Siydikning patologik tarkibiy qismlari.
Amaliy ish: Test tayoqchalar yordamida siydikning me’yoriy va patologik tarkibiy qismlarini aniqlash.
TMI:
Buyraklarning kalsiy, fosfor va bikarbonat almashinuvidagi ahamiyati
Buyrakni energiya bilan ta’minlanishining asosiy yo‘llari
Buyraklarda tosh hosil bo’lishini oldini olishning biokimyoviy asoslari
| | | |
4
| | | |
15
|
15-20 may 2023 yil
|
Markaziy va periferik asab tizimi biokimyosi.
Asab tizimi faoliyatining o’ziga xosligi.
Markaziy va periferik asab tizimi struktur komponentlari.
Nerv hujayralarida metabolizm jarayonlarining o’ziga xosligi.
Asab tizimi to’qimalarining oqsil va lipid tarkibi.
Asab tizimi to’qimalarida energiya almashinuvining o’ziga xosligi.
Neyronlar va neyrogliyaning biokimyoviy o’ziga xosligi.
Asab tizimi funksional biokimyosi: sinapslar orqali signal o’tkazilishi, neyromediatorlar.
Sensor tizimlar biokimyosi.
TMI:
Sensor tizimlar faoliyatining biokimyoviy asoslari.
Ta’m bilishning biokimyoviy asoslari.
Ruhiy va asab tizimi kasalliklari kelib chiqish mexanizmlarining biokimyoviy aniqlash yo‘llari.
|
3
|
IV-SEMESTR BO‘YICHA ORALIQ VA YAKUNIY NAZORAT
|
Semestr bo’yicha jami:
|
48
|
Eslatma: kursiv – laboratoriya mashg‘uloti va talabaning mustaqil ishi.
Kafedra mudiri, PhD, dotsent D.X.Tursunov
O‘quv ishlari bo‘yicha javobgar, kat.o’qituvchi M.S.Hayitov
http://fayllar.org
|
| |
Aminokislotalar almashinuvining umumiy yo‘llari. Aminotransferazalar. Aminokislotalar dekarboksillanishi

|
Aminokislotalar almashinuvining umumiy yo‘llari. Aminotransferazalar. Aminokislotalar dekarboksillanishi
|
bet | 9/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Aminokislotalar almashinuvining umumiy yo‘llari. Aminotransferazalar. Aminokislotalar dekarboksillanishi.
So’rilgan aminokislotalarning taqdiri. Aminokislotalar katabolizmning umumiy yo’llari.
Transaminlanish, transaminazalar. Vitamin B6 ning kofermentlik vazifasi.
Aminokislotalarning dezaminlanishi. Bevosita va bilvosita oksidlanib dezaminlanish.
Aminokislotalarning dekarboksillanishi, biologik aminlarning vazifalari va zararsizlantirilish yo’llari.
Gistamin, uning allergik va yallig’lanish jarayonlarini vujudga kelishidagi ahamiyati. Antigistamin preparatlar.
Amaliy ish: Qonda aminotransferazalar faolligini biokimyoviy analizatorda aniqlash.
TMI:
Transaminazalarni klinik axamiyati.
Katepsinlar, ularni klinik ahamiyati.
Neyromediatorlar biosintezi, ahamiyati va kasalliklari.
| | | |
3
| | | |
13
|
28-noyabr-3-dekabr 2022 yil
|
Ammiakning zararsizlantirilishi. Alohida aminokislotalar almashinuvi va nasliy buzilishlari.
Ammiakni hosil bo’lish va zararsizlantirish yo’llari, siydikchil sintezi va uni transaminlanish jarayoni bilan bog’liqligi.
Siydikchil sintezi va ekskresiyasining buzilishi.
Giperammoniyemiya, uning oqibati va sabablari. Bolalarda o’tkir yallig’lanish kasalliklarida kuzatiladigan giperamminiyemiya.
Serin va glisin almashinuvi. Bir uglerodli qoldiqlarning hosil bo’lishi.
Metionin aminokislotasining almashinuvi. Transmetillanish. Transmetillanish jarayonida metionin, folat kislotasi va vitamin B12 ishtiroki.
Adrenalin, kreatin, xolin sintezi, DNK, yot moddalar va gormonlarni zararsizlantirishda transmetillanishning ahamiyati.
Fenilalanin va tirozin almashinuvi, bolalarda kuzatiladigan tug’ma kasalliklar.
TMI:
1.Folat kislotasining yetishmovchiligi. Sulfanilamid preparatlarning bakteriostatik tasir mexanizmi.
2. Aminokislotalar almashinuvining tug’ma kasalliklari.
3. Giperammoniyemiya turlari, tashxis qo’yishdagi klinik ahamiyati.
|
4
|
14
|
5-10
dekabr
2022 yil
|
| |
|
| |
1-bob. Multimеdia ma`lumotlarini qayta ishlovchi dasturiy vositalar haqida mavjud manbalar tahlili 4

Kirish 2
1-bob. Multimеdia ma`lumotlarini qayta ishlovchi dasturiy vositalar haqida mavjud manbalar tahlili 4
1.1.O`qitish tеxnologiyalari asosida ta`lim samaradorligini oshirishning ayrim usullari va ularni turlariga oid mavjud manbalar tahlili 4
1.2.Multimеdia ma`lumot formatlari va ularning solishtirma tahlili 5
1.3.Masalaning qo`yilishi 9
2-bob. Frееmakе Vidеo Convеrtеr dasturini o`rgatuvchi dasturiy vositalar 11
2.1.O`rgatuvchi dasturiy vositalarni yaratish dasturlari, ularning turlari va solishtirma imkoniyatlari 11
2.2.Frееmakе Vidеo Convеrtеr dasturi haqida asosiy ma`lumotlar 16
2.3.Frееmakе Vidеo Convеrtеr dasturidan foydalanish bo`yicha tеxnik va opеrasion tizimga qo`yiladigan talablarni ishlab chiqish 17
3-bob. Frееmakе Vidеo Convеrtеr dasturi o`rgatuvchi dasturiy ta`minot yaratish 18
3.1.Frееmakе Vidеo Convеrtеr dasturini o`rgatuvchi dasturiy mahsulotni ishlab chiqish algoritmi 18
3.2.Yaratilgan dasturiy ta`minotdan foydalanish yo`riqnomasi 21
3.3.Vidеo va vidеo fayllardan tajribada foydalanish 37
4-bob. Hayot faoliyati xavfsizligi 39
4.1.O`rgatuvchi dasturlar bilan ishlaganda kompyutеr xonasiga bo`lgan gigiеnik talablar va uning yoritilishi 39
4.2.Ish joyi va u yerda ishlash sharoitini tashkil qilish 42
Xulosa 44
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yxati 45
Ilova 47
Endokrin tizim biokimyosi

|
Endokrin tizim biokimyosi
|
bet | 14/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Endokrin tizim biokimyosi.
Boshqaruv sistemalarining ierarxiyasi.
Metabolizm, uni boshqarish darajalari.
Endokrin va nerv sistemalari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik.
Qonda gormonlar konsentratsiyasining o‘zgarishi.
Gormonlar hosil bo‘lishi, transporti va metabolizmi.
Patologik holatlarda endokrin tizimdagi o‘zgarishlar. Metabolizmning irsiy/tug‘ma buzilishlari (masalan, buyrak usti bezi po‘stloq qismi giperplaziyasi, qandli diabet).
Boshqaruv jarayonlari metabolik buzilishlari. Endemik buqoq kelib chiqishining molekular mexanizmlari va uning oldini olish usullari.
|
2
|
Semestr bo’yicha jami:
|
12
|
Amaliy va laborator mashg‘ulotlar
№
|
Sana
|
Mashg‘ulot mavzusi
|
Soat
|
1
|
6-11
fevral
2023 yil
|
Molekular biologiya. Genlar ekspressiyasi: DNK strukturasi, replikatsiya, transkripsiya.
Genlar shakllanishining fizik-kimyoviy mexanizmlari. (Uotson va Krik modeli).
DNK va irsiyat.
Replikasiya va hujayra bo’linishi fazalari.
DNK sintezi (replikasiya): DNK-polimerazalar; polinukleotid zanjirda ma’lum izchillikda nukleotidlarni ketma-ket biriktirish yo’li bilan gen haqida axborotni shakllantirish.
DNK replikasiyadan so’ng o’zgarishlari: metillanish, telomerlanish va reparasiya.
Gen strukturasi va tashkillanishi: prokariot va eukariotlarning xromosomalari.
Rekombinasiya, izchillikni (ketma-ketlikni) kiritish, transpozonlar, plazmidalar va bakteriofaglar.
Transkripsiya, mRNKning kovalent modifikasiyasi.
RNKning posttranskripsion o’zgarishlari.
TMI:
Tibbiyotda DNK rekombinantlarning qo’llanilishi.
Viruslarga va o‘smalarga qarshi dori vositalarni ta’sir mexanizmi
PZR - tashxis
|
4
|
2
|
13-18
fevral 2023 yil
|
|
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 34,78 Kb. | | #126335 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi îliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Qonun va qarorlar:
O‘zbekiston Respublikasining «Tashqi iqtisodiy faoliyati to‘g‘risida»gi Qonuni (yangi tahriri) 2020 y.
O‘zbekiston Respublikasining «chet el investitsiyalari to‘g‘risida»gi Qonuni. 2018 y.
O‘zbekiston Respublikasining «Xorijiy investorlar huquqlari himoyasi kafolatlari va choralari to‘g‘risida»gi Qonuni. 2018 y.
O‘zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonuni. 2021 y.
O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi O‘zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar, investitsiyalar va savdo vazirligi etib qayta tashkil qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar kiritish to‘g‘risida 12.14.2021
Asosiy adabiyotlar:
Adrianov V.A. Xalqaro savdo MEO-ning asosiy tarkibiy qismi sifatida.-M .: Drofa.-2021.
Abramov A. Xalqaro savdo. -M.: Bustard. 2017 yil.
Adno Yu. V. Xalqaro savdo nazariyalari. -M.: Bustard.-2020.
Gluxov N.V. Afonichkin V.A. Xalqaro savdo asoslari.- SPb .: PETER.-2019.
Ermakov A.O. Hozirgi bosqichda xalqaro savdoning shakllari va ularning xususiyatlari. -M .: Litera.-2020.
Jilin K.A. Xalqaro savdo rivojlanishining hozirgi holati va tendentsiyalari. -SPb .: PETER.-2017.
Ivashchenko A.A. Tovar tarkibi. - M.: Xalqaro munosabatlar. - 2019 yil.
Kireev A. Xalqaro iqtisodiyot. Birinchi qism. M .: Xalqaro munosabatlar.- 2020.
Krugman P., Obstfeld M. Xalqaro iqtisodiyot. 5. nashr - Sankt-Peterburg: Piter - 2021 yil.
Lolikova A.P., Lurkov P.O. Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy munosabatlar.- Simferopol: SONAT, 2019 yil.
Ustinov I.N. Jahon savdo: statistik tahliliy ma'lumotnoma. - M.: Iqtisodiyot, 2004 yil
Fattrell C. Savdo asoslari - Tolyatti: Dovgan nashriyoti, - 2022 yil.
Tretyakov A.R. Jahon savdosi: natijalar. // Asosiy vositalar.-№ 3.- 2020.
Shestak Yu.I. Xalqaro savdo muammolari. // Ekspert. № 11.-2021.
Internet saytlari:
www.wto.org – Jahon Savdo Tashkiloti rasmiy sayti.
www.economizdat.ru
www.stat.uz
www.ziyonet.uz
|
| |
Moddalar almashinuviga kirish. Ovqatlanish biokimyosi. Metabolizm to‘g‘risida tushuncha

|
Moddalar almashinuviga kirish. Ovqatlanish biokimyosi. Metabolizm to‘g‘risida tushuncha
|
bet | 4/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Moddalar almashinuviga kirish. Ovqatlanish biokimyosi. Metabolizm to‘g‘risida tushuncha.
Moddalar almashinuviga kirish.
Moddalar almashinuvining bosqichlari (hazmlanish, so’rilish, oraliq almashinuv, oxirgi mahsulotlarning chiqarilishi).
Anabolizm va katabolizm, uni ontogenezda o’zgarib borishi.
Ovqatlanish - modda almashinuvining tarkibiy qismi ekanligi, yoshga bog’lik ravishda ovqatlanish. Sut biokimyosi.
Ovqat hazmlanishining asosiy prinsiplari. Asosiy oziq moddalari funksiyalari.
Ovqatning almashinmaydigan va almashinadigan tarkibiy qismlari va ularni yoshga bog’liqligi.
Metabolizm, metabolik yo’llar haqida tushuncha, metabolizm xaritasi.
Katabolizm va anabolizm va uni o’rganish usullari.
TMI:
Tibbiyotda ovqatlanish nazariyasi. Parxez stollari.
Anabolik va katabolik jarayonlarni ontogenezda o’zgarib borishi
Katabolizm va anabolizm. Uning normal va patologik holatlardagi o’zgarishlari.
Miroelementozlar. Ftor, kalsiy miqdorlarining oshib ketishi.
|
3
|
2
|
12-17 sentyabr 2022 yil
|
| |
Biomembranalar. Membrana retseptorlari. Hujayralarga signallarni o‘tkazish yo‘llari.
Biologik membranalar, ularning vazifalari va tuzilishi.
Membranalarning umumiy xususiyatlari: ko’ndalang assimmetriya, suyuqlik holati va tanlab o’tkazilish.
Moddalarni biologik membranalar orqali tashib o’tilish yo’llari.
Membrana reseptorlari.
Membrana orqali signallarning o’tkazilishi.
TMI:
1. Membranalar buzilishlarni patologik jarayonni kelib chiqishidagi o‘rni.
| | | |
3
| | | |
3
|
19-24 sentyabr 2022 yil
|
|
|
| |
-qadam. Trening mazmunini tayyorlang

|
-qadam. Trening mazmunini tayyorlang
|
bet | 9/12 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230339 | Turi | Referat |
Bog'liq 4-ish
Kontent yaratish yoki javondan sotib olish, bu savol?
Ko'pgina tashkilotlar ish joyida xavfsizlik bo'yicha treninglar o'tkazishda bunday qarorga duch kelishadi. Bir tomondan, oldindan tayyorlangan kursni sotib olish korxonalar vaqtini tejash imkonini beradi. Boshqa tomondan, ushbu kursda o'tilgan mavzular tashkilotga moslashtirilmagan. Bu muammo bo'lishi mumkin, chunki o'quvchilar mashg'ulotlar ularga va ularning ishiga aloqador bo'lmaganda o'chirib qo'yishadi. Bundan tashqari, tayyor xavfsizlik bo'yicha o'quv kurslarini sotib olish qimmatga tushishi mumkin va sizning biznesingiz kontentni sozlash yoki yangilash imkoniyatiga ega emas.
Agar sizning tashkilotingiz o'zining sog'liq va xavfsizlik bo'yicha o'quv mazmunini yaratishga qaror qilgan bo'lsa, hozir buni boshlash vaqti keldi. Ishni boshlash juda qiyin bo'lib tuyulishi mumkin, ammo sizga kerak bo'lgan yagona narsa kontentni yaratish uchun asboblar to'plamidir . Bu sizga interaktiv tadbirlar, videolar va viktorinalar bilan onlayn kurslar yaratish imkonini beradi.
iSpring Suite yordamida siz har qanday xavfsizlik trening stsenariysi uchun jozibali onlayn kurslarni loyihalashingiz mumkin. PowerPoint-ga asoslangan vosita sifatida foydalanish oson, bu sizning jamoangizga bir necha daqiqada qiziqarli kurslar yaratish imkonini beradi. Sinab ko'rilgan slayd shablonlari, to'liq belgilar kutubxonasi, 14 xil o'zaro ta'sirlar va 14 turdagi interaktiv savollar shablonlari bilan to'liq kurslarni biznes va o'quv maqsadlaringizga moslashtirish mumkin.
Sizga xavfsizlik boʻyicha oʻquv gʻoyalarini berish uchun biz iSpring yordamida yaratishingiz mumkin boʻlgan xavfsizlik mavzulariga oid bir nechta kontent namunalarini jamladik.
Onlayn kurslar
eLearning kurslari ish joyida xavfsizlikni o'rgatishning eng samarali usullaridan biridir. Turli interfaol tadbirlarni birlashtirib, ular bir nechta o'rganish uslublariga tegadi. O'z navbatida, bu ushlab turishni kuchaytiradi va mashg'ulot samaradorligini oshiradi.
iSpring Suite-dan foydalangan holda tayyorlangan ushbu ajoyib yong'in xavfsizligi kursi xavfsizlik bo'yicha mashg'ulotlarni qiziqarli va dolzarb qilishning ajoyib namunasidir. O'quvchilar mashg'ulotlarda qatnashishga, ish joyidagi xavf-xatarlarni bosishga, yong'inlarni o'chirishga va evakuatsiya bosqichlarini tartibga solishga majburdirlar. Tasvirlar, masalan, evakuatsiya rejasi, o'rganishni yaxshilash va asosiy xabarlarni qo'llab-quvvatlash uchun ko'rgazmali yordam beradi.
|
| |
Lipidlar almashinuvi biokimyosi

Odam to‘qimasi asosiy lipidlarining tuzilishi va tasnifi.
Yog‘larni hazmlanishi.
Odam organizmi uchun yog‘lar resintezining ahamiyati.
Xilomikronlarning hosil bo‘lishi va lipidlar transporti.
Yog‘ to‘qimasida yog‘larning to‘planishi, sarflanishi va uning boshqarilishi.
Yog‘ kislotalari biosintezi, katabolizmi va uning fiziologik ahamiyati.
Xolesterin biosintezi, metabolizmi va uni boshqarilishi.
Murakkab lipidlar almashinuvi: fosfolipidlar va glikolipidlar sintezi va parchalanishi.
Lipidlar almashinuvi buzilishlarining biokimyoviy asoslari: semirish, metabolik sindrom, ateroskleroz, o‘t tosh kasalligi, sfingolipidozlar.
Onlayn kurslar - Referat mavzu: Xodimlar xavfsizligi bo'yicha oʻqitish Bajardi: Nurmuxammedov Abror Ilmiy rahbar: safoyev n. N

|
Referat mavzu: Xodimlar xavfsizligi bo'yicha oʻqitish Bajardi: Nurmuxammedov Abror Ilmiy rahbar: safoyev n. N
|
bet | 6/12 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230339 | Turi | Referat |
Bog'liq 4-ish
Odatda onlayn kurslardan iborat bo'lgan o'rganish tashkilotlarga to'liq moslashuvchan o'qitish yondashuvini taklif qiladi. Xodimlar kurslarga istalgan qurilmada va xohlagan vaqtda kirishlari mumkin. O'z navbatida, ular ko'proq mashg'ulotlar olib borishadi. Elektron ta'lim vositalariga dastlabki investitsiyalar mavjud bo'lsa-da , raqamli xavfsizlik bo'yicha treninglar ishchilarga o'qitishning tejamkor usuli hisoblanadi.
Trening xavfsizligi uchun eLearningning ijobiy va salbiy tomonlari
|
Pros
|
Kamchiliklari
|
Moslashuvchan: istalgan vaqtda, istalgan joyda mashq qilish
|
O'zgarishlarga moslashish: ba'zi xodimlarga yangi treningga moslashish uchun vaqt kerak bo'lishi mumkin
|
Tejamkorlik: sayohat yoki o'qituvchi xarajatlari yo'q
|
Dastlabki sarmoya zarur: Tashkilotlar o'qitishni onlayn tarzda o'tkazish uchun eLearning vositalariga sarmoya kiritishlari kerak
|
Vaqtni tejash: L&D guruhlari ish yukini kamaytirish uchun treningni boshqarish vazifalarini avtomatlashtirish mumkin
|
|
Yaxshiroq ishtirok: eLearning turli xil o'rganish uslublariga tegadi
|
|
Yuqori bilimlarni uzatish: Xodimlar kerak bo'lganda treningdan foydalanishlari mumkin
|
|
O'lchanadigan: LMS hisobotlari o'quv faoliyati haqida batafsil ma'lumot beradi
|
|
|
| |
Lipidlarning tuzilishi, funksiyasi va metabolizmi

|
Lipidlarning tuzilishi, funksiyasi va metabolizmi
|
bet | 7/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Lipidlarning tuzilishi, funksiyasi va metabolizmi.
Ovqat tarkibidagi va inson organizmdagi lipidlar tasnifi, qurilishi va ularni organizmdagi ahamiyati.
Yog’larning hazmlanishi va so’rilishi, ularni bolalar organizmidagi o’ziga xosligi.
O’t kislotalari, ularning yog’larni hazmlanish va so’rilishidagi ahamiyati.
Yog’larni ichak devoridagi resintezi. Xilomikronlarning hosil bo’lishi va tashilishi.
Qon lipoproteinlari, lipoproteinlipazaning ahamiyati.
TMI:
Surunkali gepatitlar
Xolesistitlarda yog‘lar hazmlanishini buzilishi(steatoreya)
|
3
|
9
|
31-oktyabr-5 noyabr 2022 yil
|
Yog‘larning oraliq almashinuvi.
Yog’larni to’planishi, safarbarlanishi, boshqarilishi.
Uglevodlardan yog’larning xosil bo’lishi.
Yog’ kislotalarining tashilishi, oksidlanishi, ahamiyati.
Gliserinning oksidlanishi.
Yog’ kislotalarning sintezi va idora etilishi.
Organizmning asosiy fosfo- va glikolipidlari, ularning vazifalari.Fosfo- va glikolipidlar biosintezi, katabolizmi.
Keton tanachalar sintezi va ularning parchalanishi.
TMI:
Lipidlarni peroksidlanishi va hujayra shikastlanishi patogenezidagi ahamiyati.
Yog‘ kislotalarini α-oksidlanishi, ahamiyati, buzilishlari.
Yog‘ kislotalarini ω-oksidlanishi, ahamiyati, buzilishlari.
Qandli diabet va ochlikda ketonuriya va ketonemiya
|
3
|
10
|
7-12
noyabr 2022 yil
|
| |
|
| |