nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Firewallni amalga oshirish

|
Firewallni amalga oshirish
|
bet | 10/17 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #252942 |
Bog'liq 14-M Kompyuter tarmoqlarida himoya tizimlari va vositlariFirewallni amalga oshirish.
Kompaniyaning ichki tarmog'i va Internet o'rtasida yagona xavfsizlik devoridan foydalanish xavfli bo'lishi mumkin, chunki agar xakerlar xavfsizlik devorini buzsa, ular ichki tarmoqqa to'liq kirish huquqiga ega. Ushbu xavfni kamaytirish uchun ko'pgina korporativ xavfsizlik devori topologiyalari mudofaa qatlamini qo'shish uchun keyingi bo'limda muhokama qilinadigan qurolsizlangan zonadan foydalanadi.
Demilitarizatsiya zonasi.
Demilitarizatsiya zonasi (DMZ) - bu kompaniya Internet foydalanuvchilariga taqdim etmoqchi bo'lgan resurslarni o'z ichiga olgan kichik tarmoq; ushbu sozlash kompaniyaning ichki tarmog'ida xavfsizlikni ta'minlashga yordam beradi. DMZ Internet va ichki tarmoq o'rtasida joylashgan va ba'zan "perimetr tarmog'i" deb ataladi. 2-rasmda tashqi foydalanuvchilar DMZ-dagi elektron pochta va veb-serverlarga qanday kirishlari mumkinligi ko'rsatilgan, ammo ichki tarmoq ushbu tashqi Internet foydalanuvchilaridan himoyalangan.
3-rasm Ichki tarmoqni himoya qiluvchi DMZ
E'tibor bering, Internet foydalanuvchilari xavfsizlik devoridan o'tmasdan DMZ-ga kirishlari mumkin. Yaxshiroq xavfsizlik strategiyasi tarmoqni sozlashda qo'shimcha xavfsizlik devorini o'rnatishdir (4-rasmga qarang).
4-rasm. DMZni himoya qilish uchun qo'shimcha xavfsizlik devoir
Foydalanuvchilar Internetdan ichki tarmoqqa kirishlari uchun ular ikkita xavfsizlik devoridan o'tishlari kerak. Ushbu sozlash, ehtimol, korporativ xavfsizlik devori topologiyasi uchun eng keng tarqalgan dizayndir.
Cisco Adaptive Security Appliance bilan xavfsizlik devorini tekshirish.
Xavfsizlik devori qanday ishlashini o'rganishning yaxshi usuli bu eng keng tarqalgan xavfsizlik devorlaridan birining konfiguratsiyasini ko'rib chiqishdir:
Cisco Adaptive Security Appliance (ASA) xavfsizlik devori. Cisco ASA Cisco PIX xavfsizlik devorini almashtirdi va ilg'or qo'shimchalar qo'shdi, tajovuzni aniqlash va oldini olish va yanada murakkab dastur qatlamini tekshirish kabi modulli xususiyatlar.
Keyingi bo'limlarda siz qanday xavfsizlik haqida tasavvurga ega bo'lish uchun ASA xavfsizlik devori uchun ba'zi konfiguratsiya buyruqlarini ko'rasiz. Mutaxassislar bilishi kerak. Siz tarmoq serverlarini segmentlash qoidalarini yaratish uchun ASA ni sozlash orqali o'tasiz, faqat bir nechta portlarda trafikka ruxsat beruvchi terminallar orqali ko’rib chiqishimiz mumkin.
ESLATMA
Cisco-da ASA ni sozlash bo'yicha darslar va kitoblar mavjud, shuning uchun bu bo'limdagi ma'lumotlar aysbergning faqat uchi.
|
| |
ETHICAL HACKING bilan tarmoqlarni himoya qilish

|
ETHICAL HACKING bilan tarmoqlarni himoya qilish
|
bet | 12/17 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #252942 |
Bog'liq 14-M Kompyuter tarmoqlarida himoya tizimlari va vositlariETHICAL HACKING bilan tarmoqlarni himoya qilish
Keyinchalik, ASA konfiguratsiyasidagi ob'ektlar guruhi ro'yxatiga qarang. Ob'ektlar guruhi - bu xostlar, tarmoqlar, xizmatlar, protokollar yoki ICMP turlarini guruhlarga ajratish usuli bo'lib, xavfsizlik devori qoidasi bir vaqtning o'zida bir vaqtning o'zida emas, balki barcha ob'ektlarga bir vaqtning o'zida qo'llanilishi mumkin. Ushbu misolda bir nechta xostlar VIRTUAL_TERMINALS obyektlar guruhining a'zolaridir:
ciscoasa# show run object-group
object-group network VIRTUAL_TERMINALS
network-object host 10.11.11.67
network-object host 10.11.11.68
network-object host 10.11.11.69
Quyidagi misolda tarmoqlar uchun ob'ektlar guruhiga e'tibor bering. U AD_SERVERS deb ataladi, bu nom xavfsizlik devori administratori Active Directory serverlarini ifodalash uchun tanlagan. Hozirda guruhda faqat bitta xost bor, lekin koÿproq Active Directory serverlari qoÿshilsa, xavfsizlik devori administratori uni kengaytirishi mumkin. Keyingi AD_TCP va AD_UDP sifatida tashkil etilgan xizmatlar uchun ob'ektlar guruhi. Ilgari siz Active Directory domen boshqaruvchisi xizmatlari ishlashi uchun xavfsizlik devorida qaysi portlar ochiq bo'lishi kerakligini bilib oldingiz, shuning uchun bu misolda keltirilgan portlar tanish ko'rinishi kerak.
object-group network AD_SERVERS
network-object host 10.0.0.25
object-group service AD_TCP tcp
port-object eq domain
port-object eq 88
port-object eq 135
port-object eq ldap
port-object eq 445
port-object eq 1026
object-group service AD_UDP udp
port-object eq domain
port-object eq 88
port-object eq ntp
port-object eq 389 Nihoyat, xavfsizlik devori orqali ruxsat berilishi kerak bo'lgan ilova xizmatlari APP_SERVICES obyektlar guruhida tashkil etilgan. E'tibor bering, veb (WWW, HTTPS), FTP (FTP, FTP-ma'lumotlar), elektron pochta (POP3, SMTP) va fayl almashish (port 445) ruxsat etiladi:
object-group service APP_SERVICES tcp
port-object eq ftp-data
port-object eq ftp
port-object eq smtp
port-object eq www
port-object eq pop3
port-object eq https
port-object eq 445
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshidFoydalanilgan adabiyotlar .................................................................................. 29
Kirish
Axborot texnologiyalari sohasi, bugungi kunda, respublikamizning rivojlanishida muhim o‘rin tutib kelmoqda. O‘tgan yillar mobaynida O‘zbekiston Respublikasi hukumati tomonidan yurtimizda axborot texnologiyalarini keng joriy qilish va rivojlantirish borasida olib borgan siyosati hozirgi kunga kelib o‘z natijalarini ko‘rsatmoqda.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisiga Murojaatnomasida 2020 yilni “Ilm-ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”, deb e’lon qilinishi hamda shu bo‘yicha “yo‘l xaritasi” ishlab chiqilgani ham axborot texnologiyalari sohasiga muhim ahamiyat berilayotganini ko‘rsatmoqda.
Prezidentimizning 2020-yil 2-martdagi farmoni bilan tasdiqlangan Harakatlar strategiyasining “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi ijrosini ta’minlashda eng ustuvor vazifalaridan biri, ijtimoiy soha ob’ektlari, jumladan, umumta’lim maktablari, maktabgacha ta’lim va sog‘liqni saqlash muassasalarini tezkor internetga ulash vazifasi qo‘yildi.
Bu, o‘z navbatida, yosh avlodning zamonaviy bilim olishi, bemorlarga sifatli va tezkor xizmat ko‘rsatish salohiyatini oshirishi bilan ahamiyatlidir.
Shundan kelib chiqib, telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish borasida yirik loyihalar amalga oshirilmoqda. Bugungi kunda 1 millionta Internet tarmog‘iga keng polosali ulanish portlari o‘rnatilib, ularning umumiy soni 3 millionga yetkazildi. Bundan tashqari, 32 ming kilometr optik tolali aloqa liniyalari qurildi.
Telekommunikatsiya infratuzilmasini yanada rivojlantirish maqsadida yil yakuniga qadar 153,7 million dollar miqdoridagi loyihalarni amalga oshirish belgilangan. Shu kunga qadar asosan telefon xizmatlarini ko‘rsatuvchi 2G mobil tarmoqlarni kengaytirish vazifasi bajarilgan bo‘lsa, hozir tarmoqning qamrovini oshirish bo‘yicha loyihalar 3G/4G tarmoqlarini kengaytirishga yo‘naltirilmoqda. Xususan, shu yilning o‘zida 3012 ta 2G baza stansiyalar 3G/4G standartiga modernizatsiya qilindi va 2 933 ga yaqin yangi baza stansiyalar o‘rnatilib ishga tushirildi.
Prezidentimizning 2019 yil 7 yanvardagi PQ-4097-son qarori bilan Toshkent shahrida Amiti universiteti tashkil etilgan va o‘z faoliyatini 2019/2020 o‘quv yilidan boshlagan Toshkent shahrida Amiti universitetiga xorijiy mamlakatlardan 17 nafar PhD darajasiga ega professor-o‘qituvchilar jalb qilingan bo‘lib, 2019/2020 o‘quv yilida 498 nafar talaba birinchi bosqichni yakunladi. Toshkent shahridagi Amiti universitetiga 2020/2021 o‘quv yili uchun kirish imtihonlari to‘liq onlayn shaklda tashkil etilib, 384 nafar talaba qabul qilindi.
Bugungi kunda Toshkent shahridagi INHA universitetida 51 nafar professor-o‘qituvchi va assistent faoliyat yuritib, talabalarning umumiy soni 1506 nafarni tashkil etadi. Toshkent shahridagi INHA universitetiga 2020/2021 o‘quv yili uchun kirish imtihonlari to‘liq onlayn shaklda tashkil etilib, 420 nafar talaba qabul qilindi.
|
| |
Korxona va uning strukturasi

|
Korxona va uning strukturasi
|
bet | 4/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshid1.2 Korxona va uning strukturasi
“Time Team” MCHJ tashkiloti 5 (besh) yil mobaynida o’z faoliyat turi bo’yicha xizmat ko’rsatish ishlarini samarali va sifatli tarzda amalga oshirib kelmoqda. Mazkur xizmat ko’rsatish tashkiloti manzili Sirdaryo viloyati Guliston shahri Do‘stlik MFY Ravnaq ko‘chasi 155-uy. Ushbu tashkilot tomonidan bajarilgan keng kamrovli ishlardan yong’in va portlash xavfi yuqori bo’lgan obyektlarda ya’ni: Sirdaryo viloyati Boyovut tumani “Sarmich” MFYda qurilish-montaj ishlari olib borilayotgan umumiy quvvati 1573 Mvt bo’lgan issiqlik elektr stansiyasida, Xovos tumani “Mustaqillik” MFY hududida joylashgan Gaz-porshenli elektr ishlab chiqarish stansiyasida, Sirdaryo tumani hududida joylashgan Jelatin ishlab chiqarish kabi bir qancha obyektlarda avtomatik yong’indan xabar berish va evakuatsiyani boshqarish, avtomatik yong’in o’chirish tizimlari montaj qilingan.
Ushbu tashkilot tomonidan olib borilayotgan bu tizimlar mojtaj ishlarining ahamiyati hamda kelib chiqishiga to‘xtalib o‘tadigan bo‘lsak:
Avtomatika vositalari (jumladan, yong‘in xavfsizligi avtomatikasi vositalari)ni amaliyotga keng tadbiq etish hamisha eng dolzarb masalalardan biri bo‘lib kelgan. Chunki bunda odamlarni yong‘inning xavfli omillaridan himoyalash kafolatlanadi, yong‘inlarni muvaffaqiyatli o‘chirish kafolati oshadi, yong‘inlarning yirik va o‘ta yirik yong‘in o‘chog‘lariga aylanish ehtimoli bartaraf etiladi, bu esa o‘z navbatida mamlakatning moddiy va ma’naviy boyliklarini saqlashga shart-sharoit yaratadi.
Yong‘in xavfsizligi avtomatikasi vositalarining ijtimoiy-iqtisodiy ahamiyatini quyidagicha ifodalash mumkin. Respublika yong‘in xavfsizligi tadbirlari tizimida yong‘in xavfsizligi avtomatikasi ijtimoiy xotirjamlikni ta’minlash, iqtisodiyotning yaxshi funksiallashuvi, milliy boyliklarni saqlash, xalq xo‘jaligida lokal disproporsiyalarning yuzaga kelishi va salbiy ta’sir ko‘rsatishning oldini olishda muhim bo‘g‘in deb hisoblanadi. Ishlab chiqarishni unumdorligini oshirish uning samaradorligini oshirish sharti bo‘lib, bunda ishlab chiqarish maydonlarida materiallarning yuklamasi sezilarli darajada ko‘payadi, jumladan, yonish ehtimoli yuqori bo‘lgan materiallar salmog‘i ham oshadi. Texnologik jarayonlarni unumdorligini oshirish kuchaymoqda, energetik quvvat o‘sib bormoqda. Bunday voqeliklar-ob’yektiv ravishda sodir bo‘lmoqda va ularga faqat xavfsizlikning qat’iy texnik va tashkiliy chora-tadbirlari, jumladan, yong‘in xavfsizligi avtomatikasi vositalari qarshi turishi mumkin. Ishlab chiqarish texnologiyasida tubdan, chuqur va keskin o‘zgarishlar jarayonlari ro‘y bermoqda. Yonish xavfiga ega bo‘lgan materiallar, jihozlar, apparatlarning qo‘llanishi oshib bormoqda; jarayonlar yuqori bosim va temperaturalar, katta tezlikdagi reaksiyalarda olib borilmoqda. Bularning hammasi, shubhasiz, zamonaviy ishlab chiqarishning yong‘in-portlash xavfini oshirmoqda va yong‘in xavfsizligi avtomatikasi ushbu xavfni bartaraf etishi uchun xizmat qilmog‘i lozim.
|
| |
4- taqdimot 759418

|
4- taqdimot
|
bet | 1/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #243251 |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalar universiteti Qarshi filiali Telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti II-kurs TT 11_22S-guruh talabasi Hayitov Asliddinning “ Dasturlash 2 ” fanidan tayyorlagan 2-mustaqil ishi Bajardi: Hayitov. A Qabul qildi: Davronov. Sh Qarshi-2024 Reja: - Konteynerlar haqida.
- Ketma-ket konteynerlar;
- array sinfi;
- vector sinfi;
- deque sinfi;
- Forward_list sinfi;
- list sinfi;
- Xulosa.
- Konteynerlar kutubxonasi - bu dasturchilarga navbat, ro'yxat va stek kabi keng tarqalgan ma'lumotlar tuzilmalarini osonlikcha amalga oshirishga imkon beradigan sinf andozalari va algoritmlarning universal to'plamidir. Uch xil konteyner mavjud:
- ketma-ket konteynerlar,
- assosiativ konteynerlar va
- tartibga solinmagan assotsiativ konteynerlar.
- Ularning har biri turli xil operatsiyalar to'plamini qo'llab-quvvatlashga mo'ljallangan.
- Konteyner uning elementlari uchun ajratilgan xotirani boshqaradi va ularga to'g'ridan-to'g'ri yoki iteratorlar orqali kirish uchun funksiyalarni ta'minlaydi (ko'rsatkichlarga o'xshash xususiyatlarga ega obyektlardir).
Ketma-ket konteynerlar - Sinf a’zolariga ketma-ket kirish huquqiga ega bo'lgan ma'lumotlar tuzilmasini amalga oshirishda ketma-ket konteynerlardan foydalaniladi.
- Ketma-ket konteynerlarni turlari:
- array - statik doimiy massiv;
- vector – dynamik doimiy massiv;
- deque - ikki tomonlama navbat;
- forward_list - bog'langan ro'yxat;
- list – ikki tomonlama bog'langan ro'yxat.
|
| |
-rasm - Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti

|
Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti
|
bet | 8/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshid2.3-rasm. Sun’iy intellekt qo‘llaniladigan sohalar.
Sunʼiy intellekt texnologiyalarining dunyo amaliyotida jadal va keng qo‘llanilishi hamda shu kabi raqamli maʼlumotlardan foydalanish imkoniyatini mamlakatimiz hayotida foydalanishning yuqori sifatini taʼminlash, ushbu sohada malakali kadrlar tayyorlash uchun qulay shart-sharoitlar yaratish bugungi kunning talabidir. 2.3-rasmda sun’iy intellektning qaysi sohalarda qo‘llanilishini ko‘rishimiz mumkin.
2.3 Sun’iy intellekt yordamida yong`inni aniqlash
Yong'inni aniqlash va o'chirish uchun yong'inga qarshi robotlar yopiq muhitda qo'llaniladi. Olov sensori kabi sensorlar hozirda yong'inga qarshi robotlarda yong'inni aniqlash uchun ishlatiladi. Datchiklardan foydalanishning kamchiligi shundaki, chegara masofasidan oshib ketgan yong'inni aniqlab bo'lmaydi. Sun'iy intellekt texnikasi yordamida yong'inni yanada kengroq diapazonda aniqlash mumkin.
Yong'inlar inson xavfsizligi va mulkiga jiddiy tahdid soladi, bu yong'inni aniqlashning samarali tizimlarining muhim ahamiyatini ta'kidlaydi. Yong'inlarni o'z vaqtida aniqlash halokatli oqibatlarning oldini olish uchun tezkor choralar ko'rish va ularni yumshatish uchun muhim ahamiyatga ega. Biroq, tutun detektorlari va harorat sensorlari kabi yong'inni aniqlashning an'anaviy usullari ko'pincha aniqlik, ishonchlilik va turli xil atrof-muhit sharoitlariga moslashish nuqtai nazaridan etishmaydi.
Masalan, tutun detektorlari shamollatilishi yomon bo'lgan yoki tutun paydo bo'lmaydigan o't o'chiruvchi muhitlarni aniqlashda qiynalishi mumkin. Bundan tashqari, an'anaviy tizimlarda qo'llaniladigan qoidaga asoslangan algoritmlar noto'g'ri signallarga moyil bo'lib, muhim yong'in hodisalarini e'tiborsiz qoldiradi, bu esa kechiktirilgan javoblarga va xavflarning oshishiga olib keladi. Bundan tashqari, an'anaviy usullar ko'pincha yong'in holatlarining aniq lokalizatsiyasini ta'minlash qobiliyatiga ega emas, bu maqsadli javob choralari uchun juda muhimdir.
Ilg'or sun'iy intellekt usullaridan foydalangan holda, tavsiya etilgan tizim yong'in holatlarini ajoyib aniqlik va ishonchlilik bilan avtomatik ravishda aniqlashi va mahalliylashtirishi mumkin. Eksperimental tekshirish an'anaviy usullar bilan solishtirganda yuqori samaradorlikni namoyish etadi, bu yong'in xavfsizligi va tabiiy ofatlarga javob berish stsenariylarida haqiqiy foydalanish uchun istiqbolli yechimga aylanadi.
Tasvirlarda yong'inni aniqlash kuzatuv, xavfsizlik tizimlari va ofatlarni boshqarish kabi ilovalarda muhim rol o'ynaydi (2.4-rasm). An'anaviy usullar ko'pincha aniqlik va ishonchlilik nuqtai nazaridan past bo'lib, sun'iy intellekt asosidagi echimlarga o'tishga undaydi. Ushbu maqola izohli yong'in va yong'in bo'lmagan tasvirlarning keng ma'lumotlar to'plamida o'qitilgan chuqur o'rganish modellaridan foydalangan holda yangi yondashuvni taqdim etadi.
|
| |
-rasm - Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti

|
Kompyuter injiniringi fakulteti bitiruv oldi amaliyoti
|
bet | 6/13 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #236818 |
Bog'liq xurshid2.1-rasm. Axborotlarni aks ettirish tizimining sinflanishi
Umumlashtirilgan shaklda axborot taqdim qiladigan AAET yagona yig‘ma yoki umumiy xususiyat shaklida bitta indikatordagi ko‘rsatkichlar to‘plami to‘g‘risida axborotlar beradi. Bunday usulning afzalliklari quyidagilar:
a) Insonga uzatilayotgan axborot oqimini birdan qisqarishi. Oqimni qisqartirish belgilangan dasturda oqimni qayta ishlash yo‘li bilan hisoblash majmuasida amalga oshiriladi (hisoblash, misol uchun taqsimlash vazifasi-jarayonning turg‘un ko‘rsatkichlari, matematik kutish, foydali koeffitsient, iqtisodiy samaradorligi va takomillashtirish va h.k. afsuski hozirgi vaqtda hisoblash komplekslariga ob’yektrning umumlashtirilgan mezonlarini taklif qila olmaymiz);
b) Ikkinchi darajali axborotlar ulushini kamaytirish va axborotlarni avtomatik umumlashtirish. Ammo ikkinchi darajali axborot qisqarishi bilan birgalikda DYoXX hodimi uchun kerakli va juda muhim bo‘lgan axborot ham yo‘qoladi. Bunday AAETni qo‘llash axborotni aks ettirish ishonchliligini pasaytiradi, xizmat ko‘rsatuvchi va nazorat organlari hodimlaridan ob’yektni chuqur bilishni talab qiladi. Ob’yektning yong‘in xavfsizligi darajasini oshirish maqsadida AAET hodimlariga alohida aks ettirishning qo‘shimcha vositalariga ega tizim bilan ta’minlash tavsiya qilinadi.
ATQQ tasniflanishining muhim belgisi sifatida axborotni taqdim qilish shaklini keltirish mumkin. Axborot uzluksiz egri chiziq, grafik, diagramma yoki sonlar shaklida, harf-raqam jadvalli tarzda taqdim qilinishi mumkin 2.2-rasmda ATQQ turli tasnifiy guruhlardagi axborot tashuvchilarning shakllari keltirilgan. Ular bilan axborotni taqdim qilish qurilmalari nomenklatura guruhlarining ro‘yxati keltirilgan.
2.2-rasm. Axborotlarni ko‘rsatuvchi qurilmalarning sinflanishi
Axborotni taqdim qilish qurilmasi (ATQQ) axborot tashuvchi xususiyatiga ko‘ra qayd qiluvchi va ko‘rsatuvchiga bo‘linadi. Qayd qiluvchi axborot tashuvchi xususiyatiga ko‘ra diagramma qog‘ozi, blankasi, maxsus qoplamaga ega qog‘oz, planshet bo‘lishi mumkin va uzoq vaqt hotirada saqlovchi qurilmani aks ettiradi. Bunday turdagi axborot avariya, yong‘in va portlash yuz bergan joylarni tadqiq qilishda qulay bo‘lib hisoblanadi. Ko‘rsatiladigan asboblardagi axborot tashuvchi uzoq vaqt xotirada saqlash xususiyatlariga ega emas. Axborot tashuvchida axborot mavjud bo‘lgan holatdagini saqlanib turadi bunda texnologik jarayonni tezkor tahlil qilish imkoni vujudga keladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

Foydalanilgan adabiyotlar
1. https://www.firesafetysearch.com
2. https://www.researchgate.net
3. https://www.mdpi.com
4. Johnson, N. F. (2010). A survey of current research on computer vision-based fire detection systems. Fire Technology
5. LeCun, Y., Bengio, Y., & Hinton, G. (2015). Deep learning. Nature.
6. Ma, Z., & Wang, Q. (2016). Automatic fire detection using deep learning with spatial pyramid pooling network. Fire Safety Journal.
ohnson, N. F. (2010). A survey of current research on computer vision-
based ﬁre detection systems. Fire Technology.
[2] LeCun, Y., Bengio, Y., & Hinton, G. (2015). Deep learning. Nature.
[3] Ma, Z., & Wang, Q. (2016). Automatic ﬁre detection using deep learning
with spatial pyramid pooling network. Fire Safety Journal.
[4] Khanna, N., & Manjunath, B. S. (2016). Firenet: A deep neural network
for real-time ﬁre detection in video. arXiv preprint arXiv:1608.06323.
[5] Jareerat Seebamrungsat, Suphachai Praising & Panomkhawn Riya-
mongkol (2014). Fire Detection in the Buildings Using Image Processing
[6] Hossain, M., Raihan, M., Hossain, M., Syeed, M., Rashid, H. & Reza, M.
Aedes larva detection using ensemble learning to prevent dengue endemic.
BioMedInformatics.2, 405-423 (2022)
[7] Hossain, M., Rahman, M., Syeed, M., Uddin, M., Hasan, M., Hossain, M.,
Ksibi, A., Jamjoom, M., Ullah, Z. & Samad, M. Dee
ohnson, N. F. (2010). A survey of current research on computer vision-
based ﬁre detection systems. Fire Technology.
[2] LeCun, Y., Bengio, Y., & Hinton, G. (2015). Deep learning. Nature.
[3] Ma, Z., & Wang, Q. (2016). Automatic ﬁre detection using deep learning
with spatial pyramid pooling network. Fire Safety Journal.
[4] Khanna, N., & Manjunath, B. S. (2016). Firenet: A deep neural network
for real-time ﬁre detection in video. arXiv preprint arXiv:1608.06323.
[5] Jareerat Seebamrungsat, Suphachai Praising & Panomkhawn Riya-
mongkol (2014). Fire Detection in the Buildings Using Image Processing
[6] Hossain, M., Raihan, M., Hossain, M., Syeed, M., Rashid, H. & Reza, M.
Aedes larva detection using ensemble learning to prevent dengue endemic.
BioMedInformatics.2, 405-423 (2022)
[7] Hossain, M., Rahman, M., Syeed, M., Uddin, M., Hasan, M., Hossain, M.,
Ksibi, A., Jamjoom, M., Ullah, Z. & Samad, M. De
|
Vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti filologiya fakulteti

2
OʼZBEKISTON RESPUBLIKАSI OLIY VА OʼRTА MАXSUS TА’LIM
VАZIRLIGI
ZAXIRIDDIN
MUXAMMAD BOBUR NOMIDAGI
АNDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
Fakul’tet: Filologiya Magistratira talabasi:
Turgunova Muxlisaxon
Abdulxay qizi
Kafedra: Adabiyotshunoslik Ilmiy rahbari: f.f.d. prof.
S.K.QURBONOV
O‘quv yili: 2022-2024 Mutahassisligi: Adabiyotshunoslik
“Furqat she’riyati poetikasi”
Mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasining
ANNOTATSIYASI
O‘zbek mumtoz adabiyoti namunalarini mufassal o‘rganish, shoirlarimiz
asarlarining mazmun-mohiyatini
yetarlicha tushunish, misralarni imkon qadar
tahlil qila olish talabalarimiz oldidagi eng muhim vazifalardan. Shu bois “Furqat
hayoti va ijodini muammoli ta’lim metodida o‘rganish”
nomli dissertatsiya shoir
asarlarini tahlil qilish uchun yo‘llanma berish hamda badiiy matnni chuqur
o‘rganish uchun xizmat qiladi. Mazkur uslubiy qo‘llanmada
XIX asrda yashab
ijod qilgan, o‘zbek adabiyotining taraqqiyot bosqichlarida alohida o‘rin
egallagan shoir Furqat hayoti va ijodini muammoli ta’lim metodida o‘rganish
yo‘llari yoritib berilgan. Dissertatsiyani asosini shoir ijodining g‘oyaviy-badiiy,
estetik jihatdan tahlil va talqin qilishda yangicha pedogogik texnolgiyalardan
foydalanish tashkil qiladi.
Magistant:
Turgunova Muxlisaxon
Abdulxay qizi
Ilmy rahbar:
f.f.d. prof. S.K.Qurbonov
Tadbirkorlik universiteti

|
Tadbirkorlik universiteti
|
bet | 1/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 20,09 Kb. | | #255676 |
2.5. PEDAGOGNING KASBIY KOMPETENSIYALARINI RIVOJLANTIRISH
Adabiyot/da va muomalada oxirgi payt/da "tadbirkorlik universiteti" qanday nom bilan atalmoqda? universitet 3.0 nomi bilan
Akmeologiya (akme) tushunchasi qanday ma’noni anglatadi? Grekcha (yunocha) “akme” so‘zidan olingan bo‘lib, “oliy nuqta”, “yuqori cho‘qqi” degan ma’nolarni anglatadi
Aksiologiyaning lo‘g‘aviy ma’nosi to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping.
Aksiologiya (yunoncha axio – qadriyat va logos – fan, ta’limot)
Aqliy yoki amaliy (jismoniy) harakatlarni bajarish ko‘nikmalarini egallash yo‘lidagi ko‘p marta takrorlanish bu-...Mashq
Ayrim so‘z va bo‘g‘inlarning aytilish muddati va to‘xtalishi, nutq va ifodalarning navbat bilan o‘z o‘rnida ishlatilishi nimani bildiradi? Ritmika
Birinchi akademik tadbirkorlikka o‘tish qaysi texnologiya institutida ro‘y berdi
Massachuset texnologiya institutida (Etzkowitz, 2002) ro‘y berdi
Diksiya bu-… Diksiya so‘zlarning aniq talaffuz qilinishi
Dinamik o‘zgarayotgan jamiyatda uzluksiz ta’lim uning rivojlanishining ajralmas omili bo‘lishi natijasida - Uzluksiz va umr davomida ta’lim olish trendga aylanmoqda
Globallashuv tufayli qaysi til universitet muhitida lotin va milliy tillarning o‘rnini bosadigan yangi universal tilga aylandi. Ingliz tili
Har bir ta’lim oluvchi va jamoaga ta’sir o‘tkazishda samarali qo‘llash uchun zarur bo‘l/ malaka va ko‘nikma/, usul/ majmuasi bu-… Pedagogik texnika Ta’lim texnologiya
Ikkinchi akademik tadbirkorlik XX asrning boshida va o‘rtalarida gumanitar fanlar yo‘nalishlarida qo‘llaniladigan qaysi universitetga o‘kazilgan Stenfordga o‘tkazildi
Imij (inglizcha image) so‘zi+ ma’nosi nima? siymo, qiyofa - timsol, koʻrinish
IMRAD – bu ilmiy maqola tuzilishi+ 1 muncha keng tarqalgan abbreviaturasi b/b inglizcha:
|
| |
Zaynab Yolqir - Bolalar kutubxonasi aziz nes in g aroyib bolalar

Boshlanishi chakki emas
Zaynab!
Yangi yil bilan tabriklab yozgan xatingni olganim-
ga ko‘p bo‘ldi. Rahmat.
Yangi yilni biz katta amakimlamikida kutib oldik.
Uylari juda keng. Hamma amakilarim shu yerga
yig‘ilishdi.
Men har kuni erla yotishga o‘rganib qolganim
uchun yangi yil kechasi uzoq o‘tirolmadim. Soat o‘n
ikkidan keyin ko‘zim yumilib ketaverdi.
Radio eshitib
o‘tirib uxlab qolibman.
Ertasi kuni odatdagidek o‘tdi. Biror yangilik
bo‘lgani yo‘q. Lekin shuni bilib qo‘yki, yangi yilning
birinchi kuni siznikida ro‘y bergan voqea bizning uyda
tez-tez bo‘lib turadi. Dadam ko‘chada
pul sarflagan
kuni uyda juda qurumsoq bo‘lib qoladi.
Ba’zi kunlari u ko‘chadan to‘yib keladi. Shu-
naqa paytlarda suv ichayotganimni ko‘rib qolsa, dar-
rov:
— Qaynagan suvni isrof qilma. Stakanga o‘zing
ichadiganingni quy, tagida qolmasin, — deb tanbeh
beradi.
Holbuki, stakanning
tagida bir-ikki qultum suv
qolgan bo‘ladi. Dadam isrofdan qo‘rqqani uchun qol-
gan suvni guldonga to‘kadi. Shunday kezlarda dadam
o‘z hisobiga oshna-og‘aynilarini yaxshilab mehmon
qilganini bilib olaman.
— Shuncha pastani uvol qilib nima qilasan?!
0 ‘zingga loyig‘ini olsang bo‘lmaydimi?— deb o‘da-
g‘aylaydi dadam tish yuvayotgan bo‘lsam. Bilamanki,
u kecha yana ziyofatga tushibdi.
Ba’zan dadam biror o‘rog‘liq
narsa olib kelganida
sabrim chidamay kanopini uzmoqchi bo‘laman.
Shunda u:
— Shoshma, kanopni sekin yechib ol. Biror joyga
olib qo‘y, kuningga yaraydi, — deb qoladi. Yana bi
lamanki, dadamning bugun ham ko‘chada
sarfi katta
bo‘lgan.
--------------------------------------------------------- 1 77 |
Dadamning qiziq odati bor — og‘aynilari bilan
biror yerda o‘tirib qolsa, nuqul pulni o‘zi to‘lagisi
keladi. Buni necha marta o‘z ko‘zim bilan ko‘rgan-
man. «Cho‘ntakni kovlamang, qo'ying, xafa bo‘la-
man... Mana menda bon>, deb turib oladi.
Ammo ertasiga uyda tamoman o‘zgarib qoladi.
—
Eski gazetalami yirtmasdan olib qo‘yinglar.
Biron narsaga yarab qoladi.
Qolaversa, yig‘ib yursan-
giz keyin sotishingiz ham mumkin. Juda bo‘lmasa
pechkaga yoqsangiz, uyni isitadi.
«Toma-toma ko‘l bo‘lur» degan maqol sizlarniki-
da ko‘p ishlatilar ekan. Bizning uyimizda « 0 ‘zing-
da bo‘lsa, kuningga yarar»
degani tildan tushmay
keladi.
Shunisi ham borki, ko‘cha-ko‘yda pulini sovurib
kelmagan kunlari dadamning qo‘li ochiq bo‘ladi.
Yangi
yil kechasidayam, ertasigayam shunaqa bo‘ldi.
Dadam yangi yilda menga akvarel bo‘yoq olib berdi-
lar Fevralda ikki haftaga kanikulga chiqamiz. Shunda
mazza qilib surat chizaman.
Yangi yilda butun uy
ichingiz bilan hammangizga
baxt-saodat tilayman.
Telekommunikatsiya injiniringi

|
Telekommunikatsiya injiniringi
|
Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #262581 |
Bog'liq 19-navbatdan tashqari bayon11
FARG‘ONA FILIALI “TELEKOMMUNIKATSIYA INJINIRINGI” KAFEDRASINING
Farg‘ona shahri 2024 yil 22-yanvar
QATNASHDILAR: Kafedra professor-o’qituvchilari va xodimlar
KUN TARTIBI:
1) 22.01.2024 kuni bo‘lib o‘tgan boshqaruv yig‘ilish kun tartibi bilan professor-o‘qituvchilarni tanishtirish.
ESHITILDI:
1. Ushbu masala yuzasidan kafedra mudiri O.Rayimjonova so‘zga chiqib, kunning birinchi yarmida bo‘lib o‘tgan boshqaruv yig‘ilish masalalarini birma- bir tushuntirib o‘tdi. Jumaladan quyidagi so‘zlarni aytdi,
Kafedra mudiri O.Rayimjonova o‘z so‘zida TSNQB ga har juma bajarilgan ishlar bo‘yicha ma’lumot berish, har bir professor o‘qituvchilarning o‘sish ko‘rsatkichlarini belgilab berish topshirig‘i berilganligini aytib, bu bo‘yicha har bir xodim o‘z ustida ko‘proq ishlashi kerakligini ta’kidladi.
Kafedra mudiri o‘z so‘zida xafta so‘ngida ilmiy kengashga raxbarlar tashakkurnoma bilan taqdirlash uchun nomzodlar raqdim qilinishi kerakligini aytib o‘tdi.
Kafedra mudiri bu masala yuzasidan ishchi gurux reydlari davomida ish o‘rnida bo‘lmagan xodim bilan oylik tabellarni rasmiylashtirish jarayonida KB tomonidan tegishli munosabat bildirilishini ta’kidladi.
Kafedra mudiri bu masala yuzasidan ishga kelib-ketish daftari tuzilgan, uning monitoringi bo‘yicha laboratoriya mudiri R.Azimovdan xisobot olinmoqda. O.Rayimjonova o‘z so‘zida qaysi binoda bo‘lishingizdan qa’tiy nazar daftarga qo‘l qo‘yishingiz shart va ish vaqti davomida o‘z joyida bo‘lmagan xodimga tabelga ish kuni qo‘yilmasligi haqida ogohlantirdi.
|
| |
Ahmad Tarbay - Bolalar kutubxonasi aziz nes in g aroyib bolalar

kimga gapirmay tur.
Konkursda yutib chiqsak, uyi-
mizdagilarga bu sovg‘a bo‘ladi. Bordi-yu, omadimiz
kelmasa, u holda yopig'lik qozon yopig‘lig'icha qola-
veradi. Hech kim buni yuzimizga sololmaydi.
Javobingni kutaman.
Hurmat ila sinfdoshing:
A hm ad Tarbay.
Marra seniki
Anqara, 27-aprel, 1964-yil.
Aziz do‘stim Ahmad!
Hozirgina xatingni oldim. Darhol javobga o ‘tirdim.
Bo‘lishim bilanoq hamma xatlaringni senga banderol
qilib jo ‘nataman.
Sen konkursga qatnashaylik, deb yozibsan.
Rozi-
man. Ko‘nglingga kelmasin-u, lckin bundan bir ish
chiqishiga ko‘zim yetmay turibdi. Sababini aytaymi?
Gap shundaki, biz o‘z maktublarimizda katta odam-
larni, ota-onalarimiz va o‘qituvchilarimizni bir
g‘alvirdan o‘tkazib ko‘rdik. Endi buyog‘ini so‘rasang,
konkursga kelgan romanlami o‘qib,
hukm chiqaradi-
gan ham shulaming o‘zi. 0 ‘zlari haqida yozilgan
romanga bular ijobiy baho berishiga aslo ishonmay-
man. «Rosa beadab bolalar ekan», deb bizga o‘cha-
kishib qolishlari ham mumkin. Qolaversa, romanni
konkursga yuborayotganingda
ism va adreslarimizni
yozsang, yana baloga qolamiz. Shuning uchun ism-
larimizni o‘zgartirib, xatlarning ostiga bittadan taxal-
lus qo'ygan ma’qul. Meniki Zaynab bo‘lsin. Sen ham
birorta ism topib qo‘y.
Men bu bilan konkursga qatnashmaylik, demoqchi
emasman. Bir-birimizga yozgan xatlarimizni to‘pla-
sak, bitta roman bo‘lishiga imonim komil. Mayli,
bularni konkursga jo ‘nat. G ‘olib chiqmasak, o‘zimiz-
ga tan. Biz hech narsa yo‘qotmaymiz.
Bundan ikki-uch kun oldin ba’zi
xatlaringni yana
bir o‘qib ko‘rgandim. Bilishimcha, kattalarni kuzatish
bobida biz xiyla chegaradan chiqib ketibmiz.
Xatlaringda nimalarni yozmagan ekansan... Ehtimol,
meniki ham shundaydir. Shu xatlarimiz yaxlit bir
holga kelsa, qalampirday achchiq haqiqat oshkor
bo‘ladi. Ochig'i, ko'rgan
va eshitgan narsalarimizni
ba’zan oshirib ham yuborgan ekanmiz...
Konkursning jyuri a’zolari katta yoshdagi odamlar-
dan emas, balki bolalardan iborat bo'lganida biz biror
mukofotga ilinib qolardik, deb o‘ylayman. Ammo
shunday bo‘lsa ham, bizning bir yutuq tomonimiz
bor. Men bolalar uchun yozilgan ba’zi romanlami
beixtiyor eslab qoldim. Hammasida o‘sha siyqa gaplar:
qishloqda tug‘ilgan qashshoq bola qiynalib o‘qiydi,
sayohatga chiqqan bolalar ajobtovur savdolarga qoladi
yoki kambag‘al oilaning farzandi bemor yotgan onasi-
ga qarashish uchun ishga kirib ketadi. Xullas, pand-u
nasihat bilan tugaydigan kitoblar.
Bizniki esa bularga
sira o‘xshamaydi.
Mabodo konkursda yutib chiqmasak ham, senga
buning hech ahamiyati yo‘q. Baribir birinchi o‘rinni
oigan bo‘lasan: zotan, sen ham ota bo‘lganingda
hammaga o‘xshab farzandlaringga shu gapni aytasan
(iltimos qilaman, loaqal shu oxirgi xatimni konkursga
yubora ko‘rma).
Senga tasalli berib o‘tirmayman.
Roman uchun
mukofot olmasak, ko'pam qayg‘urib yurma. Katta
bo'lsam yozuvchi bo‘laman, deb yurarding. Xatlami
o‘shanda bir kitob qilib chiqararsan.
Senga chin yurakdan omad tilayman. Mendan
hamma o'rtoqlarga salom.
Zaynab Yolqir - Bolalar kutubxonasi aziz nes in g aroyib bolalar

Yozuvchidan bolalarga maktub
Anqara, 11-aprel, 1967-yil.
Aziz jigargo‘shalar!
Yo‘q, aziz jigargo‘shalarim!
Men hammangizni o‘z farzandlarimday sevaman.
Har qanday sevgi-muhabbatda bo‘lganidek, menikida
ham ozroq xudbinlik bor. Biz,
kattalar, sizlarda o‘z
hayotimizni, o‘z izdoshlarimizni ko‘ramiz, shundoq
bo‘lishiga qattiq ishonamiz. Men o‘z farzandlarimni-
gina,
faqat turk bolalarinigina emas, dunyodagi
hamma bolalarni — amerika, rus, nemis, armani,
xitoy, lo ii bolalarini ham jondan sevaman.
Men sizlarga bir narsani oshkor qilmoqchiman.
Buni o‘zingiz ham yaxshi bilasiz. Ushbu kitobdagi
xatlarni Zaynab bilan Ahmad emas, balki men yoz-
ganman. Zaynab bilan Ahmadni men o‘ylab topdim.
Ikki o‘quvchi bola bir-biriga bunchalik ko‘p, buncha-
lik batafsil va bexato xat
yozishi mumkin emasligini
o‘zingiz ham yaxshi bilib turibsiz. Bordi-yu, orala-
ringizda bir-biriga xat yozishib yurgan bolalar bo‘lsa
va bu xatlarni yaxlit kitob holiga keltirsangiz baribir
jumla tuzishda, imloda yanglishliklar ketgan bo‘ladi.
Ammo shunisiga aminmanki, sizlamiki menikidan
durustroq chiqqan bo‘lardi.
Nega deganda, sizlar o‘z
tilingiz va dilingiz bilan samimiy so‘zlagan bo‘lardin-
giz. Kattalar bilan bolalar o‘rtasidagi eng yirik farq
ham shunda. Sizlar ham ulg‘aygan sari bizga o'xshab
boraverasiz, samimiylikdan uzoqlashasiz.
Bu asarimda men qo‘limdan kelmaydigan bir ishga
unnab ko‘rdim — o‘zimni sizlaming o‘rningizga
qo‘ymoqchi bo‘ldim. Aslida buning hech imkoni yo‘q.
Zotan, kattalar o‘zlarining bolalik davrlaridan bir-ikki
ming yilga uzoqlashib ketgan bo'lishadi. Shuning
uchun ham biz, kattalar, o‘z bolaligimizni mutlaqo
unutib yuboramiz. Ota-onangiz ham, o‘qituvchingiz
ham bir paytlar bola bo‘lishganini esdan chiqarishadi.
159
Zaynab bilan Ahmad nomidan yozilgan mana shu
maktublar chindan ham konkursga qatnashdi. Ammo
unga mukofot tekkani yo‘q. Buni adolatsizlik deb ham
bo‘lmaydi. Bu roman
konkursda mukofot olomasdi
ham. Chunki kitobni o‘qib chiqqan jyuri a’zolari ham
bolalik yillarini allaqachon esdan chiqarib yuborish-
gan. Zaynab bilan Ahmad shundoq bo‘lishini bilish-
gan edi.
Hamma yozuvchilarga o'xshab men ham sizga bir-
oz nasihat qilmoqchi bo‘ldim. Lekin mening nasihat-
larim boshqa odamlamikiga sira o‘xshamay qoldi.
Bo‘lak ilojini topolmadim. Ammo bu kishi hamisha
shunaqa ekan, deb
o'ylam ang.
Shaxsiy hayotimda
men ham o‘g‘il-qizlarimga o‘sha kattalarga o'xshab
muomala qilaman. Men ham go‘yo yaqindagina
emas, bundan ming yil oldin bola bo‘lganday ish tuta-
man. Biz, kattalar,
buning xato ekanini bilamiz-u,
lekin boshqa ilojimiz yo‘q. Nochormiz.
Men ushbu kitobimda yana bir narsaga unnab
ko‘rdim — o‘zimni katta, sizlarni esa yosh bola deb
bilmadim. Sizlar bilan tenglashib ololmaganim uchun
sizlarni o‘zim qatori deb bildim. Ha, sizlarni kattalar
qatoriga qo‘shib qo‘ydim.
Ayni bir paytda hali bola
ekanligingizni esdan chiqarmaslikka harakat qildim.
Shuning uchun ham men kitobdan ko‘zlagan maqsad-
larimni sizlarga ro‘yirost gapiryapman...
Qadrli jigargo‘shalarim! Hammangizga chin qal-
bimdan muvaffaqiyatlar tilayman.
Elektr toki va uning xarakteristikasi

Elektr toki va uning xarakteristikasi
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
15.05.2024
Hajmi
0,85 Mb.
#236031
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elektr toki va uning xarakteristikasi
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
Tadqiqot natijalari - Elektr toki va uning xarakteristikasi

elaktr transporti va aloqada. Oʻzgarmas tok koʻpincha tokni toʻgʻirlagichlar deb
ataladigan maxsus qurilmalar yormadida hosil qilinadi. Har handay toʻgʻirlagichning
ishlashi faqat maʼlum bir yoʻnalishda tok oʻtkazadigan zanjir qisimlari hosil qilish
mumkinligiga asoslangan. Ikki elektrotli lampalar (diotlar) shunday hususiyatga ega
hisoblanadi. Oʻzgarmas tokni mahsus generatorlar ham hosil qilishi mumkin. Buning
uchun oʻzgaruvchan tok generatoridagi halqalarni yarim halqalar bilan almashtirish
kifoya. XX asrning boshlariga kelib tok hosil qiluvchi zarralarning tabiatini aniqlash
maqsadida olimlar oʻzaro ketma-ket ulangan bir hil radiusli mis, alyuminiy va yana
misdan iborat uchta slindrik metal sistemadan t=1 yil davomida q(
t
) = 3,5 mln K
l
zaryad
oʻtkazdilar.
1-
rasm. Tok hosil qiluvchi zarralarning tabiatini aniqlash.
Bu uchta metallarning massalari katta aniqlik bilan o`lchanadi, ularning massasi
va kimyoviy tarkibi oʻzgarmaganligi maʼlum boʻldi. Bundan, metallarning elektr
oʻtkazuvchanligini barcha metallar uchun bir hil bo`lgan “ zaryadlarni tashuvchi” erkin
harakatlana oladigan zaryadlar hosil qilinadi degan hulosa kelib chiqdi. Binobarin,
metallarning elektr oʻtkazuvchanligi metal atomlarining koʻchishiga ham bogʻliq
boʻlmay faqat erkin elektronlarning harakteriga ham bogʻliqdir. Tarmoqlardagi elektr
energiyamiz hozirgi kunda globall muammolardan boʻlib, har bir mintaqa olimlari bu
tarmoqlardagi oqib oʻtuvchi tok manbai yaʼni elektr energiyani qay tarzda uzoq
masofalarga uzatish va undan maksimal darajada toʻgʻri foydalanish boʻyicha bu
sohada yangicha izlanishlar olib borilmoqda. Avvalo elektr energiyasini olisga qay
tarzda uzatamiz?
Matnli axborotlarni kodlash - 11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona...

|
11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona tili, matematika, texnologiya, atrof olam va tabiat darslarida multimedialar namoyish
|
bet | 6/6 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #137435 |
Bog'liq 11-amaliy mashg\'ulotMatnli axborotlarni kodlash. Hozirgi vaqtda foydalanuvchilarning katta qismi kompyuter yordamida harflar, sonlar, tinish belgilari va boshqa belgilardan iborat matnli ma’lumotlarni qayta ishlaydi.
Asosiy belgilarni kodlashning usuli ASCII(American Standard Code for Information Interchange-ma’lumotlarni almasish uchun Amerika standarti)-kodi deb nomlanib, 16 lik sanoq tizimida kodlangan 16 ga 16 jadvaldan iborat. Tovushli axborotlarni kodlash.
Fizika kursidan ma’lumki tovush bu havoning tebranishidir. O‘zining tabiatiga ko‘ra tovush uzluksiz to‘lqindir. Agar tovushni elektr signalga o‘zgartirsak(masalan, mikrofon yordamida), biz vaqt o‘tishi bilan o‘zgaruvchi bir tekis kuchlanishni ko‘rishimiz mumkin. Kompyuter analog signalni qayta ishlashi uchun uni qandaydir ikkilik ko‘rinishdagi sonlar ketma-ketligi ko‘rinishiga o‘zgartirishimiz kerak. Buning uchun esa diskretizatsiya va raqamlash kerak.
Axborotni ikkilik sanoq sistemasida kodlash Kompyuter raqamlarining o‘zini emas, balki shu raqamlarni ifodalovchi signallarni farqlaydi. bunda raqamlar signalning ikki qiymati bilan (magnitlangan yoki magnitlanmagan ; ulangan yoki ulanmagan ; ha yoki yo‘q va hokazo... ) ifodalanadi. bu holatning birinchisini 0 raqami bilan, ikkinchisini esa 1 raqami bilan belgilash qabil qilinga bo‘lib, axborotni ikkita belgi yordamida kodlash nomini olgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona tili, matematika, texnologiya, atrof olam va tabiat darslarida multimedialar namoyish
|
Reja: Mavzu : Iqtisodiytda monopoliznga qarshi siyosat va raqobatni rivojlantirish

|
Reja: Mavzu : Iqtisodiytda monopoliznga qarshi siyosat va raqobatni rivojlantirish
|
bet | 1/4 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 13,37 Kb. | | #259320 |
Bog'liq Reja Mavzu Iqtisodiytda monopoliznga qarshi siyosat va raqoba-azkurs.org
Reja: Mavzu : Iqtisodiytda monopoliznga qarshi siyosat va raqobatni rivojlantirish
Reja: Mavzu : Iqtisodiytda monopoliznga qarshi siyosat va raqobatni rivojlantirish
Monopoliya va raqobat mazmuni
Monopoliya turlari kelib chiqish sabablari
Monopoliyaning ijobiy va salbiy jihatlari
Monopoliyaga qarshi siyosat yuritish borasida nazariyalar
O`zbekistonda monopoliyaga qarshi siyosatning yo`nalishlari
| | |
Bozor holati (vaziyati)
|
Mukammal raqobat
|
Monopoliya
|
Sotuvchilar soni
|
Ko’p
|
Bitta
|
Bozorga kirish va
chiqishdagi to’siqlar
mavjudligi
|
Yo’q
|
Bor (bozorga kirishga)
|
Mahsulot turlari
|
Mahsulot bir turda, standartlashgan
|
Bir mahsulot
|
Narx ustidan nazorat
|
Yo’q
|
Nazorat o’rnatiladi
|
Mukammal raqobat va monopoliya
Monopoliyaning kelib chiqish sabablari ko’ra uning turlari
Kelib chikish sabablari
|
Monopoliya turlari
|
Ishlab chiqarishdagi ob'ektiv texnologik zaruriyat, ishlab chiqarish- ning kontsentratsiya(to'planuvchi) darajasi yuqori bo'lishi zaruriyati
|
Tabiiy monopoliya
|
Bir markazdan amal qilish zarurli- gi, qonuniy asosda vujudga kelishi
|
Legal monopoliya
|
Raqiblami engish maqsadida kelish
|
Sun'iy monopoliya
|
Bozorda boshqalar egallamagan joy, ishlab chiqarilmagan tovar, xizmat- larni qidirish, topish, taklif ko'p yoki kamligini o'rganish.
|
Tasodifiy monopoliya
|
|
| |
Axborotlarni kodlash usullari - 11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona...

|
11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona tili, matematika, texnologiya, atrof olam va tabiat darslarida multimedialar namoyish
|
bet | 2/6 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #137435 |
Bog'liq 11-amaliy mashg\'ulotAxborotlarni kodlash usullari.
Har bir axborot bir necha xil usulda kodlanishi mumkin. Kompyuterlarning vujudga kelishi bilan alohida inson va butun nsoniyat ishlatadigan barcha ko‘rinishdagi axborotlarni kodlash zaruriyati paydo bo‘ldi. Ammo axborotlarni kodlash muammosini yechishni insoniyat kompyuterlar paydo bo‘lishidan ancha oldin boshlagandi. Insoniyatning olamshumul kashfiyoti –yozuv va arifmetika-nutq va raqamli axborotni kodlash sistemasidan boshqa narsa emasdi.
Axborot hech qachon sof holatda bo‘lmagan, u har doim qandaydir kodlangan ko‘rinishda bo‘lgan. Ikkili kodlash-axborotni ifodalashning keng tarqalgan usullaridan biridir.
Hisoblash mashinalarida, robotlarda, raqamli dastur boshqaruvidagi stanoklarda umumiy qonundagidek, hamma informatsiya , apparat bajaradigan barcha ishlar, ikkilik alfavit so‘zlari ko‘rinishida kodlanadi.
Matn, tasvir va ovozli axborotlarni kodlash
Raqamli axborotni kodlash.
Raqamli va matnli axborotni kodlashdagi o‘xshashlik quyidagilardan iborat: bu turdagi ma’lumotlarni taqqoslash mumkin bo‘lganligi uchun, har xil son har xil kodga ega bo‘lishi kerak. Sonli ma’lumotlarning matnli ma’lumotlardan asosiy afzaligi shundan iboratki, sonlar ustida taqqoslash amalidan tashqari turli-tuman matematik amallarni bajarish mumkin: bo‘lish, ko‘paytirish, ildi chiqarish , logarifmni hisoblash va h.k. matematikada sonlar ustida bu amallarning bajarilishi qoidalari batafsil ishlab chiqilgan . Kompyuterga kiritilgan sonlarning asosiy hisoblash tizimi pozitsion ikkilik tizimidir.
Matnli axborotlarni kodlash.
Hozirgi vaqtda foydalanuvchilarning katta qismi kompyuter yordamida harflar, sonlar, tinish belgilari va boshqa belgilardan iborat matnli ma’lumotlarni qayta ishlaydi. Hisoblab ko‘ramiz, hamma belgilar nechta va bizga qancha miqdordagi bitlar kerak. 10ta son, 12 ta tinish belgi, 15 ta arifmetik amal, lotin va rus alfaviti harflari: jami 8 bitga to‘g‘ri keladigan 155ta belgilar.
Kodlashning mohiyati shundan iboratki, har bir belgiga ikkilik koddagi 00000000 dan 11111111gacha bo‘lgan sonlardan biri yoki o‘nlik koddagi 0dan 255 gacha bo‘lgan sonlardan biri mos qilib belgilangan. Hozirgi vaqtda rus harflarini kodlash uchun 5 turlicha kodlash jadvallaridan(КОИ - 8, СР1251, СР866, Мас, ISO) foydalaniladi. Bir jadval yordamida kodlangan matn boshqa jadvalda to‘g‘ri ko‘rinmaydi. Asosiy belgilarni kodlashning usuli ASCII(American Standard Code for Information Interchange-ma’lumotlarni almasish uchun Amerika standarti)-kodi deb nomlanib, 16 lik sanoq tizimida kodlangan 16 ga 16 jadvaldan iborat.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
11-amaliy mashg‘ulot. Axborot turlari, axborotlarni kodlashtirishni o‘rgatish. Ona tili, matematika, texnologiya, atrof olam va tabiat darslarida multimedialar namoyish
|
Termiz davlat universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Boshlang’ich ta’lim yo’nalishi IV- kurs 420- guruh talabasi Karimova Madinabonuning

|
Termiz davlat universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Boshlang’ich ta’lim yo’nalishi IV- kurs 420- guruh talabasi Karimova Madinabonuning
|
Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 3 Mb. | | #250130 |
Bog'liq hisobot 8 hafta Karimovadocx
Termiz davlat universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Boshlang’ich ta’lim yo’nalishi IV- kurs 420- guruh talabasi Karimova Madinabonuning
(8-hafta)2024- yil 6-maydan 2024- yil 11-maygacha Sgho’rchi tumanidagi 3-umumiy o’rta ta’lim maktabida olib borgan pedagogik amaliyoti bo’yicha tayyorlagan
HISOBOTI
Hafta. Bizning Sho’rchi tumanidagi 3-maktabda amaliyotning navbatdagi haftasi boshlandi. Men amaliyotning sakkizinchi haftasida o’zim biriktirilgan 2-“v” sinfiga tahlil qilish va kuzatishga kirdim. Bu hafta Xotira va qadrlash kunini o’tkazdik.Har bir o’quvchi faol qatnashdilar.
2-“v”sinf darslarini kuzatib tahlil qildim. Shu haftada boshqa sinf rahbarlarining o`tgan darslarida qatnashib, darsni tahlil qildim. O’zim biriktirilgan sinfga ona tili, o’qish, matematika darslarini o’tib berdim. Dars o’tish jarayonida yo’l qo’ygan xato va kamchiliklarimni bilib oldim.
O’qituvchining dars jarayonida o’quvchilarga bayramlar haqida aytib ular bilan bayroq,gerb va madhiyalarni so’raydi. O’quvchilar bilan turli qiziqarli metodlar bilan dars o’tdik. Amaliyotning har bir kunida o’zimga biriktirilgan sinf rahbarining darsini kuzatdim va tahlil qildim.
Dars metodlarini o’quvchlarning pedagogik-psixologik xususiyatlarini o’rgandim. Dars jarayonida ko’rgazmali qurollardan foydalanish va ularni tayyorlashni o’rgandim. O’zlashtirishi past o’quvchilar bilan ishlashda o’qituvchiga yordam berdim.
O’qituvchilarning darsni qay darajada tashkil qilishi ularning dars davomida ilg’or pedagogik texnologiyalardan foydalanishini kuzatdim. O’qituvchilar o’quvchilar psixologiyasini chuqur o’rganganligi ularni dars davomida tushunib to’g’ri munosabat o’rnata olishi bilan bilindi.
Amaliyotchi talaba: M.Karimova
Amaliyot rahbari: Sh.Otamurodova
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Termiz davlat universiteti Ijtimoiy fanlar fakulteti Boshlang’ich ta’lim yo’nalishi IV- kurs 420- guruh talabasi Karimova Madinabonuning
|
Axborotlarning to‘g‘ri, teskari, to‘ldiruvchi va modifikatsiyalashgan kodlari

|
Axborotlarning to‘g‘ri, teskari, to‘ldiruvchi va modifikatsiyalashgan kodlari
|
bet | 5/6 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 101,5 Kb. | | #137435 |
Bog'liq 11-amaliy mashg\'ulotAxborotlarning to‘g‘ri, teskari, to‘ldiruvchi va modifikatsiyalashgan kodlari.
Har bir axborot bir necha xil usulda kodlanishi mumkin. Kompyuterlarning vujudga kelishi bilan alohida inson va butun nsoniyat ishlatadigan barcha ko‘rinishdagi axborotlarni kodlash zaruriyati paydo bo‘ldi. Ammo axborotlarni kodlash muammosini yechishni insoniyat kompyuterlar paydo bo‘lishidan ancha oldin boshlagandi. Insoniyatning olamshumul kashfiyoti –yozuv va arifmetika-nutq va raqamli axborotni kodlash sistemasidan boshqa narsa emasdi. Axborot hech qachon sof holatda bo‘lmagan, u har doim qandaydir kodlangan ko‘rinishda bo‘lgan. Ikkili kodlash-axborotni ifodalashning keng tarqalgan usullaridan biridir. Hisoblash mashinalarida, robotlarda, raqamli dastur boshqaruvidagi stanoklarda umumiy qonundagidek, hamma informatsiya , apparat bajaradigan barcha ishlar, ikkilik alfavit so‘zlari ko‘rinishida kodlanadi.
Belgili axborotni kodlash. Asosiy operatsiya, matnning alohida belgisida bajariladi-belgilarni taqqoslash. Simvollarni taqqoslashda eng muhim jihat har bir belgi uchun takrorlanmaslik va bu kodning uzunligi, bevosita kodlash prinsipini tanlash amaliy jihatdan ahamiyatga ega emas. Matnlarni kodlashda turli kod jadvallarida foydalaniladi. Muhimi, bir yoki bir nechta matnni kodlash va dekodlashda bir jadvaldan foydalanlsa bo‘lgani. Kodlash jadvali –tarkibida bir qancha tartiblangan kodlanuvchi belgilar obrazi va unga mos ikkilik koddagi belgi bo‘lgan jadvaldir. Birmuncha mashhur kodlash jadvallari quyidagilar: ДКОИ-8, ASCII, CP1251, Unicode.
Tarixiy taraqqiyoti davomida belgilarni kodlash uchun sifatli kod uzunligi 8 bit yoki 1 bayt deb belgilangan. Shuning uchun kompyuterda saqlanuvchi har bir belgiga bir bayt xotira mos keladi. 0 va 1 ning turli kombinatsiyalari 8 bit kod uzunligida 28=256, shuning uchun bir kodlash jadvali yordamida 256 tadan ko‘p bo‘lmagan belgilani kodlash mumkin. 2bayt(16 bit) kod uzunligi bilan 65536 ta belgini kodlash mumkin.
Raqamli axborotni kodlash.
Raqamli va matnli axborotni kodlashdagi o‘xshashlik quyidagilardan iborat: bu turdagi ma’lumotlarni taqqoslash mumkin bo‘lganligi uchun, har xil son har xil kodga ega bo‘lishi kerak. Sonli ma’lumotlarning matnli ma’lumotlardan asosiy afzaligi shundan iboratki, sonlar ustida taqqoslash amalidan tashqari turli-tuman matematik amallarni bajarish mumkin: bo‘lish, ko‘paytirish, ildiz chiqarish, logarifmni hisoblash va h.k. matematikada sonlar ustida bu amallarning bajarilishi qoidalari batafsil ishlab chiqilgan . Kompyuterga kiritilgan sonlarning asosiy hisoblash tizimi pozitsion ikkilik tizimidir.
|
| |