nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborot tasnifining asosiy tushunchalari

|
Axborot tasnifining asosiy tushunchalari
|
bet | 5/50 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 86,94 Kb. | | #137189 |
Bog'liq 1. Axborot tizimlarini (AT) loyihalash texnologiyasining asosiy 4. Axborot tasnifining asosiy tushunchalari.
ATni axborot bilan ta'minlash quyidagi vazifalarni hal qilish vositasidir:
tizimdagi ma'lumotlarni bir ma'noli va tejamkor tarzda taqdim etish (ob'ektni kodlash asosida); ob'ektlar o'rtasidagi munosabatlarning tabiatini hisobga olgan holda ma'lumotlarni tahlil qilish va qayta ishlash tartiblarini tashkil qilish (asosida ob'ektlarning tasnifi ); foydalanuvchining tizim bilan o'zaro aloqasini tashkil etish (asosidaekrandagi ma'lumotlarni kiritish-chiqarish shakllari ); avtomatlashtirish ob'ektining boshqaruv tizimidagi ma'lumotlardan samarali foydalanishni ta'minlash (birlashtirilganhujjat tizimlari ). ATni axborot bilan ta'minlash ikkita kompleksni o'z ichiga oladi: mashinadan tashqari axborotni qo'llab-quvvatlash (texnik va iqtisodiy ma'lumotlarning tasniflagichlari , hujjatlar, uslubiy qo'llanmalar) va mashina ichidagi axborotni ta'minlash (kompyuterga birlamchi ma'lumotlarni kiritish yoki natija ma'lumotlarini chiqarish uchun sxemalar / ekran shakllari, tuzilmalar).ma'lumotlar bazasi : kirish, chiqish fayllari,ma'lumotlar bazalari ).
5. Fizik modelni yaratish: indekslar; triggerlar va saqlanadigan protseduralar; ma'lumotlar omborini loyihalash.
Triggerlar va saqlangan protseduralar so'rovlarni tezda bajarish, ma'lumotlarni tekshirish va boshqa tez-tez chaqiriladigan funktsiyalarni bajarish uchun oldindan kompilyatsiya qilingan va serverda saqlanadigan SQL kod bloklari deb nomlanadi.
Serverda kodni saqlash va bajarish kodni faqat bir marta yaratish imkonini beradi va ma'lumotlar bazasi bilan ishlaydigan har bir ilovada emas, bu esa dasturlarni yozish va ularga xizmat ko'rsatishda vaqtni tejaydi. Bu qaysi mijoz ilovasi ma'lumotlarga kirishidan qat'i nazar, ma'lumotlar yaxlitligi va biznes qoidalari saqlanishini ta'minlaydi. Triggerlar va saqlangan protseduralar mijoz ilovasidan tarmoq orqali yuborilishi shart emas, bu esa tarmoq trafigini sezilarli darajada kamaytiradi.
Saqlangan protsedura - bu mijoz ilovasidan yoki boshqa saqlangan protseduradan chaqirilishi mumkin bo'lgan oldindan kompilyatsiya qilingan SQL bayonotlarining nomlangan to'plami.
Trigger - bu hodisaga javoban avtomatik ravishda bajariladigan protsedura. Bunday hodisa mavjud jadvalga qatorni qo'shish, o'zgartirish yoki o'chirish bo'lishi mumkin. Trigger serverda ishlaydigan qo'shimcha funksiyalarni ta'minlash uchun SQL INSERT, UPDATE yoki DELETE buyruqlarini bajarishda ma'lumotlar bazasi bazasiga qanday harakat qilish kerakligini aytadi.
|
| |
dastur spetsifikatsiyasi, modellarni ishlab chiqish, axborot tizimini birlashtirish va sinovdan o'tkazish

|
dastur spetsifikatsiyasi, modellarni ishlab chiqish, axborot tizimini birlashtirish va sinovdan o'tkazish
|
bet | 9/50 | Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 86,94 Kb. | | #137189 |
Bog'liq 1. Axborot tizimlarini (AT) loyihalash texnologiyasining asosiy dastur spetsifikatsiyasi, modellarni ishlab chiqish, axborot tizimini birlashtirish va sinovdan o'tkazish.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimining hayotiy sikli. Avtomatlashtirilgan axborot tizimini yaratish, rivojlantirish mohiyati vaqtta nisbatan «hayotiy sikl» kabi iqtisodiy kategoriyani aks ettiradi. Ya’ni, uning yaratilishi to undan foydalanishni to‘xtatishgacha bo‘lgan oraliqdagi hayot siklini anglatadi. AAT ning hayot siklida quyidagi bosqichlar ajralib turadi: 1. Loyiha oldi bosqichi (rejalashtirish va talablar tahliliy-tizimli tahlil). Mav-jud boshqaruv tizimini, birinchi galda axborot tizimini tadqiq va tahlil etish, yaratiladigan AAT ga nisbatan qo‘yiladigan talablarni belgilash, texnik-iqti-sodiy asos (TIA) va texnik vazifalarni AAT ishlab chiqishda rasmiylashtirish. 2.Texnik loyihalashtirish (mantiqiy loyhalashtirish). Ta’riflangan talablarga muvofiq avtomatlashtiriladigan funksiyalar tarkibini (funksional arxitektura) va ta’minlovchi kenja tizim tarkibini (tizimli arxitektura) ishlab chiqish, AAT ning texnik loyihasini rasmiylashtirish. 3. Qo‘llanma loyihalashtirish (jismoniy loyihalashtirish). Dastur-larni ishlab chiqish va tizim, ma’lumotlarni qayta ishlashning texno-logik jarayonini ishlab chiqish, xodimlar uchun qo‘llanma yo‘riqnoma-larni yaratish, qo‘llanma loyihani rasmiylashtirish. 4. Tadbiq etish (testlash, tajriba ekspluatatsiyasi). AAT kenja tizimlarini kompleks tuzatish, xodimni o‘qitish, AAT ni bosqichma-bosqich joriy etish, ekspluatatsiyaga topshirish. 5. Ekspluatatsiya (kuzatib kuyish, modernizatsiyalashtirish). Kundalik ekspluatatsiya, dasturiy va texnik vositalar, shuningdek butun loyihani kuzatib borish, AAT ning ishi to‘g‘risida statistik ma’lumotlar yig‘ish, xato va kamchiliklarni to‘g‘rilash, AATni modernizatsiyalashga nisbatan talablarni rasmiylashtirish va uni bajarish.
Tipik loyihaviy echim (TLE). TLE sinflari va tuzilishi
Tashkiliy tuzilma. Predmet sohasini tavsiflash uchun funktsional va ob'ektga yo'naltirilgan metodologiyalar.
|
| |
Elektr sxemalar - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро муҳандислик -технология институти

10.5. Elektr sxemalar
Printsipial elektr sxemalarda elementlar shartli grafik belgilar ko'rinishida
chiziladi.
YeSKD da elektr sxemalarning shartli grafik belgilanishiga anchagina standartlar
va gishlangan, shuning uchun bu belgilar bilan "Elektrotexnika" kursini
o'zlashtirgandan keyingina to'la tanishib chiqish mumkin.
Buyumlar uchun elektr sxemalar elektr tarmoqlaridan uzulgan xolatida chiziladi.
Elektr boglanish chiziqlari sxema formatiga qarab 0,2 mm dan 0,6 mm gacha
yo’g’onlikda chiziladi. Elementning xarfiy belgisi elementning
qisqartirilgan
nomidan iborat bo’lishi kerak. 10.2 jadvalda buyum elementlarining elektrik
sxemalarda YeSKDga muvofiq
shartli tasviri keltirilgan
10.2
jadval
10.11 - Chizmada esa 1 K 62 markali tokarlik stanogining
elektrik sxemasi misol
tarikasida ko’rsatilgan.
Pnevmatik va gidravlik sxemalar GOST 2.704-68 da belgilangan qoidalarga
asosan bajariladi.
Printsipial sxemalarda elementlar va to’zilmalar shartli grafik belgilar ko'rinishida
tasvirlanadi.
Sxemalardagi boglovchi chiziqlar asosiy tutash chiziqlar bilan ko'rsatiladi,
boglovchi chiziqlarning ulangan joylari nuqta bilan belgilanadi.
Xavo oqimining yo'nalishi pnevmatik sxemalarda bo'yalmagan uchburchakliklar
bilan
belgilanadi, suyuqlik oqimining yo'nalishi esa gidravlik sxemalarda qoraga
bo'yalgan uchburchakliklar bilan belgilanali.
Sxemaning xama elementlari
arab rakamlari bilan, odatda, ish muxiti oqimining
yo’nalishi bo’ylab ketma-ket nomerlanadi. Elementlar bilan to’zilmalarga nomerlar
berilgandan keyin boglanish chiziqlariga nomerlar qo’yiladi.
Pnevmatik va gidravlik sxemalarda buyumlarning shartli grafik belgisi 10.3
jadvalda keltirilgan
10. 3 jadval
l
Kotiba: (imzo) S.R.Ismoilova Tavsifnoma

|
Kotiba: (imzo) S.R.Ismoilova Tavsifnoma
|
bet | 6/7 | Sana | 28.06.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #266088 |
Kotiba: (imzo) S.R.Ismoilova Tavsifnoma Ma’lum bir shaxsning mеhnat va ijtimoiy faoliyati, shuningdеk uning o‘ziga xos xislat va fazilatlarini aks ettiruvchi rasmiy hujjat tavsifnoma deyiladi. Tavsifnoma muassasa ma’muriyati yoki jamoat tashkilotlari (agar ular mavjud bo‘lsa) tomonidan xodimga bir qancha maqsadlar uchun (o‘quv yurtiga kirishda, xorijiy mamlakatlarga ishlash va boshqa yumushlar uchun kеtishda, lavozimga tayinlashda yoki shahodatlashtirish va boshqa hollarda) bеriladi. Tavsifnomada xodimning jamoatchilik va xizmat faoliyati, uning ishchanligi va axloqiy sifatlari ham ko‘rsatib o‘tiladi. Tavsifiy matnlarda shaxs, narsa, voqea-hodisaning muhim belgilari aniq ma’lumotlar, sifatlovchi ifodalar orqali bayon qilinadi. Bunday matnlar tilida xarakter-xususiyatni ifodalovchi sifatlar, belgining ortiqlik darajasini ifodalovchi leksik-grammatik vositalar, yasama sifatlar faol ishlatiladi. Shuningdek, shaxs harakat-holatining belgisini ifodalovchi ravishlardan o‘rinli foydalanish talab qilinadi. Tavsifnomada tavsiflanayotgan shaxs haqidagi ma’lumotlar bir-biridan vergul bilan ajratib yoziladi. Masalan: ...ning 2- bosqich talabasi, 1988-yilda tug‘ilgan, o‘zbek... kabi. O‘zMU fizika fakultetining 4-kurs talabasi, 1979-yilda tug‘ilgan, Tavsifnoma Nazar Shukurov o‘rta maktabni tugatgach, 1995-yilda fizika fakultetining 1-kursiga o‘qishga kirdi. Universitetda tahsil olish davrida u intizomli, ziyrak va zukko talaba sifatida o‘zini ko‘rsatdi. Bilimlarni qunt bilan o‘rganishga harakat qiladi. Fizika fanlariga alohida qiziqadi. U 1998-yilning aprel oyida talabalarninig Xalqaro ilmiy konfrensiyasida ma’ruza bilan qatnashdi. Ma’ruzasi konfrensiyasining faxriy yorlig‘i bilan taqdirlandi. N. Shukurov fakultetining jamoat ishlarida faol qatnashadi, fakultetning “Yosh fiziklar” devoriy gazetasiga muharrirlik qiladi. U kamtarin va to‘g‘riso‘`zligi, mehribonligi tufayli hamkurslari hurmatiga sazovor bo‘lgan.
|
| |
Detallarga ajratib chizish - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро муҳандислик -технология институти

Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро муҳандислик -технология институти
¡çáåêèñòîí ðåñïóáëèêàñè îëèé âà ¢ðòà ìàõñóñ òàúëèì âàçèðëèãè áóõ
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги бухоро муҳандислик -технология институти
|
Amaliy №2 Mavzu: Avtotransport korxonalarini bosh reja ishlab chiqish. Ishning maqsadi

|
Amaliy №2 Mavzu: Avtotransport korxonalarini bosh reja ishlab chiqish. Ishning maqsadi
|
bet | 1/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 203,33 Kb. | | #108678 |
Bog'liq Amaliy 1
Amaliy №2
Mavzu: Avtotransport korxonalarini bosh reja ishlab chiqish.
1. Ishning maqsadi:
Avtotransport korxonalarini bosh rejasini ishlab chiqarishni rejalashtirish jarayonini o`rganish.
2. Ishning mazmuni:
- Avtotransport korxonalari ishlab chiqarish va bosh rejasi ko`rsatkichlari tahlili;
- Avtotransport korxonalarini rejalashtirish;
3. Xona va jihozlar:
Plakatlar, ‘entium-2,3,4 elektron hisoblash mashinalari bilan jihozlangan kafedra laboratoriyasi yoki institut EHM laboratoriyasi.
4. Ishning bajarish tartibi:
1. Avtotransport korxonalari ishlab chiqarish va bosh reja ko`rsatkichlari bilan tanishish va ularning tahlili;
2. Avtotransport korxonalarini loyihalashga qo`yiladigan talablar;
3. Avtotransport korxonalari ishlab chiqarish va bosh rejasini rejalashtirish tartibi;
Avtotransport korxonasining bosh rejasi
Avtotransport korxonasi bosh rejasida asosiy yo`l va qo`shnilarga nisbatan o`rnashtirilgan korxona hududi keltiriladi va unda quyidagilar ko`rsatiladi:
- bino va inshoatlar;
- avtomobillarning ochiq saqlash maydonchalari va kutish joylari;
- avtomobillarning hududdagi harakatlanish yo`llari;
- asosiy va yordamchi yurish yo`llari va hokazolar.
ATK bosh rejasi mavjud «Qurilish me`yorlari va qoidalari»ga amal qilgan holda ishlab chiqiladi.
Bosh reja va ishlab chiqarish binolari hajmiy-rejaviy yechimlari bir-biri bilan uzviy bog`liq, shuning uchun ular birgalikda ishlab chiqiladi. Bosh reja ishlanishidan oldin asosiy bino va inshoatlar nomi, ularning gabarit o`lchamlari, yuzalari, bir-birlari bilan bog`liqliklari, kun chiqish, shamol yo`nalishiga (1-ilova) va asosiy yo`lga nisbatan o`rnashishi aniqlab olinadi.
ATK hududi maydoni quyidagicha aniqlanadi:
a) F x = A u × f x, m2
bu yerda Ai - avtomobillar soni;
fx – bitta avtomobilga to`g`ri kelgan solishtirma hudud maydoni yuzasi, m2.
b) Fx = (Fio + Fe + Fos) × K3 ×10−6, m2
bu yerda Fio, Fe, Fos - ishlab chiqarish hamda omborlar, yordamchi va ochiq saqlash binolari yuzalari, m2;
K3 – hududning qurilish zichligi koeffitsientlari.
ATK hududida kelajakda kengayish joylari ham rejalashtirilishi mumkin. ATK bosh rejasida ishlab chiqarish binosi, mahmuriy-maishiy bino, yordamchi bino, ochiq saqlash mintaqasi, kutish joylari, nazorat-o`tkazuv punkti bilan bir qatorda omborxonalar, transformator qurilmasi, suv havzalari, sport maydonchalari, dam olish joylari, gulzorlar va boshqalar
ko`rsatiladi.
|
| |
Xavfsizlik bo'yicha professional

|
Xavfsizlik bo'yicha professional
|
bet | 6/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #237966 |
Bog'liq 26-ma’ruza Tarmoq xavfsizligiXavfsizlik bo'yicha professional
Kiber xavfsizlik bo'yicha mutaxassislar yoki tahlilchilar o'zlarining tajribalari va ma'lumotlar bazalari, xavfsizlik devori, Internet xavfsizligi va shifrlash bo'yicha bilimlari orqali tarmoq infratuzilmasi va o'zaro bog'liq tizimlarni himoya qilish uchun to'liq javobgarlikni o'z zimmalariga oladigan shaxslardir. Kiberxavfsizlik bo'yicha mutaxassis kiberxavfsizlikni himoya qilish, aniqlash va tiklash bo'yicha mutaxassis bo'lib xizmat qiladi. Xavfsizlik bo'yicha mutaxassisning asosiy vazifasi barcha kiruvchi va chiquvchi trafikni kuzatish, shuningdek, tashkilotdagi turli bo'limlar bilan hamkorlikda xatarlarni boshqarish vositalari va texnologiyalarini muvofiqlashtirish. Tarmoq xavfsizligi bo'yicha mutaxassisning vazifasi tashkilotning AT-infratuzilmasini himoya qilish atrofida o'zgaradi, unga axborot aktivlari, moliyaviy ma'lumotlar va boshqa maxfiy ma'lumotlar kiradi.
Tarmoq xavfsizligi va tarmoq xavfsizligi: taqqoslash sxemasi
Tarmoq xavfsizligi va tarmoq xavfsizligi haqida qisqacha ma'lumot
Xulosa qilib aytganda, kiberxavfsizlik - bu axborotni saqlash va tranzit paytida xavfsizlikning xavfsizligi bilan shug'ullanadigan axborot xavfsizligining bir qismi, tarmoq xavfsizligi - bu tashkilotning IT infratuzilmasini himoya qilish va unga kirishni cheklash bilan shug'ullanadigan kiber-xavfsizlik. Ikkala atamalar ham ko'pincha bir-biri bilan birgalikda ishlatiladi, kiberxavfsizlik keng ma'noda ishlatiladigan atama bundan mustasno, tarmoq xavfsizligi esa axborot / kiberxavfsizlikning bir qismidir.
Adabiyotlar
Tasvir krediti: https://pixabay.com/uz/network-security-technology-data-3482974/
Tasvir krediti: https://www.flickr.com/photos/111692634@N04/18709586962
Xonanda, Piter U va Allan Fridman. Kiberxavfsizlik va Cyberwar. Oksford: Oksford universiteti matbuoti, 2014. Chop etish
Kizza, Jozef Migga. Kompyuter tarmog'ining xavfsizligi bo'yicha qo'llanma. Berlin: Springer, 2017. Chop etish
Harrington, Jan L. Tarmoq xavfsizligi: amaliy yondashuv. Kembrij: Akademik matbuot, 2005 yil. Chop etish
|
| |
Tarmoq xavfsizligi imkoniyatlaridan foydalanish

|
Tarmoq xavfsizligi imkoniyatlaridan foydalanish
|
bet | 4/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #237966 |
Bog'liq 26-ma’ruza Tarmoq xavfsizligiTarmoq xavfsizligi imkoniyatlaridan foydalanish
Siz tarmoqda ishlata oladigan bir nechta mustahkamlash usullari mavjud. Ulardan ba’zi usullar maxsus tarmoq uskunalaridan foydalanishni talab etadi, boshqalari esa o‘z ichiga dasturiy ta’minotni oladi. Tarmoqni mustahkamlash usullarining eng oddiylari quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
1. tarmoqning ma’lum qismlariga kim kirganini nazorat qilish uchun tarmoqni kommutator va marshrutizator asosida loyihalash;
2. tarmoq fayrvollari va opersion tizim fayrvollaridan foydalanish;
3. xavfsizroq simli tarmoqlarni loyihalashda yulduzsimon tarmoq topologiyasidan foydalanish;
4. tarmoqdagi faollikni muntazam nazorat qilish.
Kiber xavfsizlik va tarmoq xavfsizligi o'rtasidagi farq
Bizning asosiy qiziqish mavzusimizga kirishdan oldin - kiber xavfsizlik va tarmoq xavfsizligi - avvalo axborot xavfsizligi nima ekanligini tushunishga harakat qilaylik.
Hozirgi kunda Internet hamma narsani inqilob qilgani, ishlarimizni qanday o'zgartirishi haqida gapirish mutlaqo noto'g'ri emas. Ijtimoiy media bir necha yil ichida internetda shov-shuvga aylandi va Amazon kabi elektron tijorat gigantlari onlayn sotib olishni shamolga aylantirdilar va Google hamma narsani osongina bizning qo'llarimizga tushirdi.
Bizneslar har qachongidan ko'ra raqamli ravishda rivojlanib bormoqda va texnologiyalar rivojlanib borishi bilan korxonalarning xavfsizlik infratuzilmasi ham kuchaytirilishi kerak. Internet rivojlandi va ko'p odamlar ushbu o'zaro bog'liq tizimlardan foydalanib, zaif tomonlaridan foydalanishda zaifliklarga duch kelmoqdalar. Bu axborot xavfsizligi bilan bog'liq.
Axborot xavfsizligi deganda har qanday sezgir ma'lumotlar va ma'lumotlarni, bosma yoki elektron shaklda ruxsatsiz kirishdan himoya qilishga mo'ljallangan jarayonlar va texnikalar tushuniladi. Axborot har bir shaxs va biznes uchun qimmatli narsadir, bu ularni o'g'irlash yoki shikastlanishdan himoya qilishda yanada muhimroq ahamiyat kasb etadi.
Kiberxavfsizlik - bu Internetga ulangan tizimlarni, shu jumladan apparat, dasturiy ta'minot, dasturlar va ma'lumotlarni potentsial kiberhujumlardan himoya qilish bilan shug'ullanadigan axborot xavfsizligining bir qismi. Tarmoqlarning yaxlitligini ruxsatsiz elektron kirishdan himoya qiladi. Tarmoq xavfsizligi - bu tarmoqdagi qurilmalar orqali yuboriladigan har qanday tarmoq va ma'lumotlarning yaxlitligini himoya qilish uchun yaratilgan kiber-xavfsizlik.
|
| |
Operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish

|
Operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish
|
bet | 3/6 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #237966 |
Bog'liq 26-ma’ruza Tarmoq xavfsizligiOperatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalanish
Operatsion tizimlar tizim mustahkamligini ta’minlovchi ko‘p imkoniyatlarga ega. Sozlash mumkin bo‘lgan imkoniyatlarning ba’zilari quyidagilardir:
1. Tarmoq tizimida ro‘yxatdan o‘tgan har bir foydalanuvchi tizimga mustahkam parolь bilan kirishni talab eting.
2. Foydalanuvchilar tarmoqqa kirishi vaqtida autentifikatsiya va shifrlashning operatsion tizimlaringiz taklif eta oladigan eng mukammal shakllaridan foydalaning.
3. Tarmoq ulanishlari uchun raqamli sertifikatsiyali himoyadan foydalaning. Raqamli sertifikatsiya tarmoq kompyuterlari o‘rtasida uzatish asl ekanligini tekshirish, ya’ni ulanayotgan qurilmalar haqiqatda o‘zligi ekanligiga ishonch hosil qilish uchun zarur.
4. Jild va fayllar xavfsizligi uchun huquqlarni sozlab qo‘ying.
5. Umumiy foydalanish huquqlari kabi umumiy foydalaniladigan resurs himoyasidan flydalaning.
6. Foydalanuvchilar uchun “qiyin” parolь talabi va tarmoqqa ma’lum marta kira olmagandan keyin foydalanuvchi hisob yozuvini bloklash kabi xavfsizlik siyosatini o‘rnating.
7. Simsiz tarmoq uchun tizimda mavjud eng yuqori himoya darajasini o‘rnating.
8. Uzoqdan ulanishlar, ayniqsa simsiz tarmoqlar xavsizligi uchun Virtual xususiy tarmoq – VPNdan foydalaning.
9. Muntazam ehtiyot uchun nusxalash kabi buzilishdan keyin tiklash texnologiyalaridan foydalaning.
Mavjud tarmoqlar
Hatto ko‘p narsani biladigan odamlar ham ba’zida uyga ishdan nozik ma’lumotni olib kelishi va operatsion tizimning himoya imkoniyatlaridan foydalana olmasligi mumkin. Bir misol – yuqori lavozimda ishlovchi havfsizlik xizmati ofitseri mahfiy fayllarni uyda ular bilan ishlash uchun olib kelgan, deylik. Bu fayllar etarlicha himoyalanmagan va ihtiyoriy odam, shuningdek, Internet orqali hujum uyushtiruvchi yoki chet el razvedka agentligining josusi tomonidan ochib ko‘rish mumkin.
Boshqa bir misolda kompaniyaning server administratori o‘z uyidan uzoqdan ulanish usuli bilan serverga ba’zi texnik xizmatlar ko‘rsatish uchun kirgan. Afsuski, uning uy kompyuteri virus tekshiruvchi dasturdagi yangilanish xizmatining vaqti tugagan sababli virus bilan zararlangan edi. Natijada virus serverga o‘tib ketdi.
|
| |
Ijtimoiy injineriyaga qarshi himoya

|
Ijtimoiy injineriyaga qarshi himoya
|
bet | 40/40 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 111 Kb. | | #270712 |
Bog'liq 1-savol Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalariIjtimoiy injineriyaga qarshi himoya: ijtimoiy injineriya turlari, ijtimoiy injineriya mutaxassislari foydalanadilan prinsiplar, ijtimoiy tarmoqlarda ma’lumotlarni bo’lishmaslik, qalbaki ijtimoiy media ulanishlarini aniqlash, xavfsiz dasturiy vositalardan foydalanish.
Har qanday tashkilotning kiberxavfsizlik strategiyasidagi eng katta zaif tomonlardan biri bu inson xatosidir. Ijtimoiy muhandislik hujumlari bexabar odamlarni xavfsizlikka tajovuz qilish va nozik ma'lumotlarni tarqatish orqali ushbu zaiflikdan foydalanadi. Ijtimoiy muhandislar sizni ishontirish uchun aldash yoki tabiiy himoyangizni pasaytirish uchun soxta shoshilinch va tashvish hissini yaratish uchun turli xil psixologik hiylalardan foydalanadilar. Hujumchilar pul yoki maxfiy ma'lumotlarni o'g'irlash uchun jismoniy yoki texnologik xavfsizligingizni buzishi mumkin.
Ijtimoiy muhandislik tomonidan nishonga olinishining oldini olishning yagona yo'li bu hujumchilar foydalanadigan usullar, psixologik triggerlar va texnologik vositalarni o'rganishdir. Firibgarlar turli xil ijtimoiy muhandislik hujumlaridan foydalanadilar, ammo ba'zi umumiy sovg'alar ularni aniqlash va oldini olishga yordam beradi.
Ijtimoiy muhandislik hujumlarining 10 turi
Ijtimoiy muhandislik hujumining oldini olish uchun ularning qanday ko'rinishini va qanday qilib nishonga olinishi mumkinligini tushunishingiz kerak. Bu bilish kerak bo'lgan ijtimoiy muhandislik hujumlarining eng keng tarqalgan 10 turi.
1. Fishing
Fishing ijtimoiy muhandislik hujumining eng keng tarqalgan turi bo'lib, odatda soxta elektron pochta manzillari va havolalar orqali odamlarni kirish hisob ma'lumotlari, kredit karta raqamlari yoki boshqa shaxsiy ma'lumotlarni taqdim etishda aldash uchun ishlatiladi. Fishing hujumlarining xilma-xilligiga quyidagilar kiradi:
Angler fishing - ijtimoiy tarmoqlarda soxta mijozlarga xizmat ko'rsatish akkauntlaridan foydalanish
|
| |
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni reja - bet 6

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni reja
|
bet | 6/7 | Sana | 17.09.2024 | Hajmi | 25,62 Kb. | | #271474 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rniK2SO4 = 2K+ + SO2-4 H2O = H+ + OH-
Elektroliz sxemasi: katodda 2H+ + 2e- H2- qaytarilish protsessi muhit ishqoriy. Anodda 4OH- - 4e- O2 + 2H2O oksidlanish protsessi muhit kislotali. Keltirilgan misollardan ko‘rinib turibdiki, katodda ishqoriy metalla ionlari qaytarilmasdan ularning o‘rniga suvning vodorod ionlari qaytariladi. Agar anodda kislorodli kislota qoldig‘i bo‘lsa, anod elektrodda ham suvning o‘zi elektron berib oksidlanadi. Agarda tuz kuchlanishdar qatorida Al dan keyinda turgan metalldan tarkib topgan bo‘lsa. u xolla katodda shu metallning ioni va juda oz miqdorda vodorod ioni qaytariladi. Masalan: ZnSO4 eritmasi elektroliz qilinganda katodda rux, anodda kislorod ajralib chiqadi. Uning dissotsilanish sxemasi quyidagicha:
ZnSO4 = Zn2++ SO2-4 ; H2O H+2 + OH-
Elektroliz sxemasi: Zn2+ + 2e = Zn 4 OH- - 4e- = O2 + 2H2O
Elektrolizga doir miqdoriy qonunlar ingliz olimi M.Faradey tomonidan kashf etilgan. Faradeyning 1-chi qonuni. Elektroliz protsessida elektrodlarda ajralib chiqadigan modda miqdori elektrolitlardan o’tgan elektr miqdoriga to‘g‘ri proportsionaldir; m = k .Q bu erda m- modda miqdori, k - proporsionallik koeffitsienti. (uni moddaning elektrokimyoviy ekvivalenti ham deyiladi va u elektrolitdan bir sekundda bir amper toq kuchi yoki bir kulon elektr o‘tganda ajralib chiqqan modda miqdorini ko‘rsatadi), Q-elektrolitdan ‘tgan elektr miqdori (kulonlar hisobida).
Faradeyning 2-chi qonuni. Turli ximiyaviy birikmalardan bir xil miqdorda elektr toki o’tganida elektrodlarda ekvivalent miqdorda modda ajralib chiqadi yoki bir ekvivalent istalgan modda ajralib chiqishi uchun elektrolitdan 96500 kulon elektr toki o‘tkazish kerak:
I, II qonunlarning matematik ifodasi quyidagicha:
bu yerda; m - kaytarilgan yoki oksidlangan modda miqdori, e - moddaning ekvivalenti, Q elektr miqdori o‘rniga J*t kuyilsa:
J-tok kuchi. t-tok o‘tish vakti (sekunad.)
e*J*t
m = --------- 96500
Faradey qonunlarini bilgan xolda quyidagilarni hisoblash mumkin:
a) elektr miqdori ajratib chiqaradigan modda miqdorini:
b) Ajralib chiqqan modda miqdoriga va toqni elektrolizdan o‘tish vaktiga qarab tok kuchini.
|
| |
E.YU.K.= E0 - Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni reja

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni reja
|
bet | 4/7 | Sana | 17.09.2024 | Hajmi | 25,62 Kb. | | #271474 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rniE.YU.K.= E0 Cu2+/Cu-E Zn2+ / Zn = +0,34-(-0,76) = +1.1 V
Metall elektrodlarning eritmadagi ionlar konsentratsiyasi oshsa, potensiali kamayadi, natijada metallmas elektrodlarning potensiali ortadi. Metall ionlar konsentratsiyasi 1 mol/l ga teng bo‘lmasa, galvanik elementdagi har qaysi elektrodning potensialini aniklash uchun Nernst tenglamasidan foydalaniladi:
E =E+ RT*1nC / nF
bu yerda: e- elektrod potensial, R-universal gaz doimiysi (R = 8,315 J/grad.mol)
F - Faradey (96500 kulon) soni, n - kationning valentligi, C - elektrolit eritmadagi kation konsentratsiyasi, T-absolyut temperatura. Eo-elektrodning standart potensiali, T=2980 K bo‘lganda yuqoridagi formula quyidagicha yoziladi:
E RT*1nC / nF + e0 = 2.303*8.315*298 /n . 96500 . lgC + e0
Formuladagi 2.303 natural logarifmdan unli logarifmga o‘tish soni, yoki
E = e0 + gC
bu erda; e-berilgan konsentratsiyadagi elektrodning potensiali e0 -standart elektrod potensiali.
Har qanday galvanik element ishlaganda uning E.Yu.K. kamayadi. Galvanik elementlardagi elektronlarning harakati natijasida E.Yu.K.ning kamayishi galvanik elementning qutblanishi deyiladi. E.Yu.K. kamayish protsesi elektrodlar sirtining va elektrodlar oldidagi eletrolit konsetrasiyasining o‘zgarishi natijasidir. Masalan, elektrolit eritma sifatida NaCI tuzi temir anod va grafit katod yuzasidagi gazli vodorod elektrodli galvanik elementda qutblanish xodisasini ko‘rib chiqaylik. Bu galmvanik elementning sxemasi quyidagicha:
Bunda: anodda Fe-2e- = Fe2+, katodda esa 2H+ + 2e- = H2 protsess boradi. Bunday galvanik elementning E. Yu. K. Elektrodlarni potensial ayirmasiga teng:
E.Yu.K. = e2H+ /H2 -E Fe2+/Fe
Elementning ishlash protsessida anod elektroddagi kuch elektr qavatda Fe2+ ionlar konsentratsiyasi ortadi va eritmaga ionlarning o‘tishi qiyinlashadi, bu esa tashqi zanjir orqali o‘tadigan elektronlar sonini kamaytiradi, natijada anod elektrodning potensiali kamayadi. Bu protses anoddagi qutblanish deyiladi.
Bir vaqtning o‘zida katod elektroddagi qo‘sh elektr qavatda H+ ionlar konsentratsiyasi va tashqi zanjir orqali katod elektrodga o‘tayotgan elektronlarning ionlar bilan birikishi susayadi, natijada elektronlar to’planib qoladi, katod elektrod potensiali ortadi va katoddagi qutblanish protsesi hosil bo‘ladi. Qutblanishning kamayish protsesiga qutbsizlanish deyiladi. Eritmadagi H+ va O2 konsentratsiyasi ortishi bilan katoddagi qutblanish kamayadi. Oddiy sharoitda kislorod molekulasini eritmada oshirishga havoni suvda eritish natijasida erishiladi. Bunda kislorod molekulasining konsentratsiyasi ortishi CO2 razining erishini orttiradi, natijada H+ ionlar konsentratsiyasi quyidagi reaksiya buyicha boradi:
|
| |
-savol Inson faoliyati xavfsizligi

|
-savol Inson faoliyati xavfsizligi
|
bet | 3/40 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 111 Kb. | | #270712 |
Bog'liq 1-savol Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalari3-savol Inson faoliyati xavfsizligi:
inson hayoti, sog‘ligi hamda uning nasliga ta’sir etuvchi real xavflar aniq ehtimollik asosida bartaraf etilgan inson faoliyati holatidir.
Hayot faoliyati – insonning o‘z manfaatlarini qondirish maqsadidagi kunlik mehnat faoliyati va dam olishi, ya’ni insoniyat yashashining muhim shartidir. Inson yashash davrida o‘zining moddiy va ma’naviy manfaatlarini qondirish maqsadida yashash makonini, muhitini o‘zgartiradi. Shu sababli, “Hayot faoliyat xavfsizligi” fani inson organizmi bilan uni o‘rab turgan muhit o‘rtasidagi murakkab o‘zaro bog‘lanish va ta’sirni o‘rganadi. Ma’lumki inson o‘z faoliyatini tabiiy, maishiy, ishlab chiqarish, shahar muhiti va favqulodda holatlar sharoitida amalga oshirishi mumkin. Inson har qanday muhit sharoitida faoliyat yuritmasin inson va muhit o‘rtasida o‘zaro qarama-qarshi ta’sir yuzaga keladi. Shu sababli inson faoliyati ikki maqsadga yo‘naltirilgan bo‘ladi:
1. O‘z faoliyati davomida ma’lum samarali maqsadga, manfaatga erishish.
2. Faoliyati davrida yuzaga keladigan ko‘ngilsiz holatlarni bartaraf etish, ya’ni faoliyatni xavfsiz va zararsiz bo‘lishini ta’minlash.
Ko‘ngilsiz holatlar deganda insonning hayoti va sog‘liga zarar etishi tushuniladi. Inson faoliyati davomida uning hayoti va sog‘ligiga zarar etkazuvchi har qanday holat, vaziyat, vositalar xavflar deyiladi. Xavflar ta’sirida inson sog‘ligiga zarar etadi, hayoti xavf ostida qoladi va organizmning me’yoriy faoliyati qiyinlashadi.
Hayot faoliyati xavfsizligi – maqsadga olib boruvchi yo‘l, uslub va vositalar majmudir. U atrof-muhit va insoniyatga tahdid soluvchi xavflarning tabiatini, ularni yuzaga kelish va ta’sir etish qonuniyatlarini, xavflarni yuzaga kelishini oldini olish tadbirlarini, xavflardan himoyalanish usullari va xavf ta’sirida yuzaga kelgan salbiy oqibatlarni bartaraf etish yo‘llarini o‘rganuvchi ilmiy bilimlar sohasi hisoblanadi.
Hayot faoliyati xavfsizligi fani – inson hayotiy faoliyati uchun qulay sharoitlar yaratish va insonni texnosferadagi antropogen hamda tabiiy xavflardan himoyalashga qaratilgan tadbirlar majmui va vositalar tizimini o‘rganadi.
|
| |
Tog‘ jinslari - Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti “konchilik ishi” kafedrasi

Tog‘ jinslari
|
hYa . m
|
Koeffitsientlar ko‘rsatkichlari
|
|
|
Qoyali
|
30-60
|
1,12-1,20
|
0,7
|
Yarimqoyali, aralashgan
|
20-40
|
1,05-1,12
|
0,8
|
Yumshok, gilli
|
15-20
|
1,05-1,07
|
0,9
|
Buldozerlarning unumdorligi.
Buldozer turi
|
Tog‘ jinslarida gruntlarni 10 m gacha uzoklikdagi masofaga joylashtirishda smenalik (8s) ish unumdorligi.
|
Yumshok
|
Yarim qoyali
|
Qoyali
|
T-100
|
1100
|
950
|
750
|
T-140
|
1500
|
1300
|
1000
|
T-180
|
1900
|
1650
|
1300
|
DET-250
|
2200
|
1850
|
1500
|
11.Xulosa
Har xil tog jinslarini qazib olishda va turli-tuman kazilmalar, chukurliklarni kovlash maksadida yer ustida turib olib boriladigan ishlar yigindisiga ochiq kon ishlari deb aytiladi.
Karerlarda kon ishlari ochish va kazib olish ishlari singari kuyidagi ishlab chikarish jarayonlaridan iboratdir:
Tog jinslarini kazib olishga tayyorlash;
Tog jinslarini kazish va yuklash;
Kon massasini tashish ;
Koplovi tog jinslaridan agdarmalar xosil kilish va omborlarga joylashtirish.
Tog jinslarini kazib olishga tayyorlash jarayoni kazib olishning samaradorligini ta’minlash maksadida, tog jinsining tabiiy xolatini uzgartirishga yunaltirilgan jarayonni uz ichiga oladi. Bugungi kunda karerlarda turli tog jinslarida burgukuduklarni burgulashda turli-tuman samaradorli vositalari mavjuddir
Ochik kon ishlarida ishlab chikarish jarayonlarini kompleks mexanizatsiyalashda, xar bir jarayonda kullaniladigan mashina uskunalarini bir biriga ish unumdorligi jixatidan uzviy boglangan tarnsport uskunalari bilan ta’minlash lozim.
Ushbu kurs ishida ochiщ kon ishlarida ishlab chikarish jarayonlari uchun transport uskunalarini tanlash va asoslash, ularning ishlab chikarish unumdorliklarini aniklash, burgulash stanogining ish unumdorligini, skvajina parametrlarini aniklash, kazib tashuvchi mashinalarning kazib utish kengliklari va tansportlarning utkazish kobilyati va agdarma parametrlarini aniklash ishlari amalga oshririlgan. Ishlab chikarish jarayonlaridan tog jinslarini kazib olishga tayyorlashda kullaniladigan burgulash - port latish ishlari tasvirlangan pasport, kazish-yuklash ishlari tasvirlangan pasport, shuningdek agdarma posil kilish jarayonlari tasvirlangan parsportlar chizma shaklida kurs ishiga ilova kilingan.
|
Rejalashtirishda bo‘lgan uchastkalar soni (Nup, dona) aniqlanadi:
Nup=Nur 
1=1
10.5

|
Rejalashtirishda bo‘lgan uchastkalar soni (Nup, dona) aniqlanadi:
Nup=Nur
1=1
10.5
|
bet | 8/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #229520 |
Bog'liq Fayzullayev Feruz Kurs ishi10.5. Rejalashtirishda bo‘lgan uchastkalar soni (Nup, dona) aniqlanadi:
Nup=Nur
1=1
10.5. Rezervdagi uchaskalar soni (Nrez, dona) aniqlanadi:
Nrez = (0,5÷1,0) Nur
Nrez = 0.7 *1 = 0.7 dona
10.6. Uchastkalarning umumiy soni (Nu, dona) aniqlanadi:
Nu = Nur + Nup + Nu.rez.
Nu = 1 + 1 + 0.7 = 3 dona
10.7. Ag‘darma frontining umumiy uzunligi (Lo, m) aniqlanadi:
Lo = · Nu
L0 = 70 * 1 = 70 m
10.8. Buldozer bilan bajariladigan ishlar hajmi (Qb, m3/smena) aniqlanadi:
Qb =
Qb = 7280 * 1.2 * 0.9 * 0.8 = 6289 m3/smena
bu yerda: - karerning qoplovchi tog‘ jinsi bo‘yicha smenalik unmdorligi, (m3, smena)
=
ПВСМ = 190 * 12 = 2280 m3/smena
bu yerda: - karerning qoplovchi tog‘ jinsi bo‘yicha soatlik
unumdorligi, m3/s;
Tsm - smena davomiyligi, s;
- karerning qoplovchi tog‘ jinsi bo‘yicha tengsizlik koeffitsienti;
- «to‘kilish» koeffitsienti
10.9. Buldozer modeli tanlanadi va ishdagi buldozerlar soni (Nb, dona) aniqlanadi:
Nb =
Nb=6289/1500=5 ta
bu yerda: - buldozerning smenalik unumdorligi, m3/smena. Buldozerlarning inventar parki (Nbi, dona) aniqlanadi:
Nbi = 1,4 · Nb
Nbi=1.4*5=7 dona
, koeffitsientlari va yarus balandligi hYa ko‘rsatkichi.
|
| |
Qazish yuklash parametrlarini hisoblash

|
Qazish yuklash parametrlarini hisoblash
|
bet | 5/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #229520 |
Bog'liq Fayzullayev Feruz Kurs ishi8.Qazish yuklash parametrlarini hisoblash
8.1 Ekskavatorning texnik ish unumdorligi ( , m3/s) aniqlanadi:
= , (m3/s)
|
|
AT = 3600 * 10 * 0.8 / 74.4 = 387 m3/s
|
|
bu yerda: – ekskavator kovshi sig‘imi, m3;
- sikl davomiyligi,sek;
-tog‘ jinsining ekskavatsiyalash koeffitsienti,
= ,
KЭ = 1.2 / 1.5 = 0,8
bu yerda: – kovshning to‘lish koeffitsienti;
– ekskavator kovshidagi tog‘ jinsining maydalanganlik koefffitsienti.
va ko‘rsatkichlarini berilgan tog‘ jinsining ekskavatsiyalashga qiyinchiligi kategoriyasiga bog‘lik holda qabul qilinadi.
Sikl davomiyligi ( , sek) aniqlanadi:
Tц = 47 + 24,4 + 3 = 74.4
bu yerda: – cho‘michlash davomiyligi, sek.
= ,(sek)
Тч = (194 * 0.832 / 10) * (10 / 0.11 * 10 + 0.6) = 47 sek
bu yerda: – “o‘rtacha” bo‘lak o‘lchami, m;
= (m)
dср = 0.3 * 2.15 = 0.64 m
bu yerda: - burilishlar davomiyligi, sek.
= (sek)
Tпов=(10+9)+0,18*(1200-900)=24,4 s
bu yerda: – ekskavatorning o‘rtacha burilish burchagi, grad
- yuklash davomiyligi, sek
E=13 m3 bo‘lganda =1,52,5 sek.
E=38 m3 bo‘lganda =2,52,7 sek.
E=1220 m3 bo‘lganda =2,93,5 sek.
8.2. Ekskavatorning smenalik ish unumdorligi ( , m3 /smena) aniqlanadi:
= (m3/smena)
ACM=348.8*12*0.7=2926 m3/smena
bu yerda: - smena davomiyligi, s .
- smena davomida ekskvatordan foydalanish koeffitsenti.
8.3. Ekskvatorning sutkalik ish unumdorligi ( , m3/sutka) hisoblanadi:
= (m3/sutka) )
AC=2926*2=5852.9 m3/sutka
bu yerda: - sutkadagi ishchi smenalar soni.
8.4. Ekskvatorning yillik ish unumdorligi ( , m3/yil) aniqlanadi:
= (m3/yil)
Aй=5852*250=1463000 m3/yil
bu yerda: - ekskvatorning yillik ish kunlari soni.
8.5. Ekskvatorlar parki aniqlanadi. Ekskvatorlarning ruyxatdagi parki ( , dona):
= , (dona)
NЭР=3527786/1463000=3 dona
bu yerda: - kon massasi bo‘yicha kar’erning ish unumdorligi
Ekskvatorning ishchi parki ( , dona):
= , (dona)
NЭР=3/1,4=2 ta
bu yerda: - ekskvatorlarning rezerv koeffitsienti
rez= ,
Krez=350/250=1.4
bu yerda: - kar’erdagi yillik ish kunlari soni ( =350 kun)
8.6. Ekskvatorning o‘tish kengligi ( , m ) temir yo‘l transportida:
=(1,51,7) Rch.u (m)
Aз=1,6*23,4=37,44 m
Avtomobil transportida:
=(0,81,2) Rch.u (m) )
Aз=0,9*23,4=21,06 m
bu yerda: Rch.u - ekskvatorning cho‘michlash radiusi.
8.7. Qoyali tog‘ jinslari uchun ruxsat etilgan pog‘ona balandligi ( , m) aniqlanadi:
1,5 (m)
Hy≤1.5*20=30 m
bu yerda: - ekskvatorning maksimal cho‘michlash balandligi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti “konchilik ishi” kafedrasi

|
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti “konchilik ishi” kafedrasi
|
bet | 10/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #229520 |
Bog'liq Fayzullayev Feruz Kurs ishi12. Foydalanilgan adabiyotlar
Арсентьев А.И. Вскрытие и системы разработки
карьерных полей. - М.: Недра, 1981.
Анистратов Ю.И. Технология открытых горных работ.
Изд. Москва, «НЕДРА» 2005.
Мальгин О.Н., Ситенков В.Н., Шеметов П.А. Цикличнопоточная технология в глубоких карьерах. Ташкент, изд.
«ФАН» 2004.
Петросов Ю-Э. Конспект лекций по курсу ТКМОР. 3
части ТашГТУ,2001.
Подерни Р.Ю. Горные машины и комплексы для
открытых горных работ. Учебное пособие МГГУ изд.4; 2001
Sagatov N.X. Kon ishlari asoslari, o‘quv qoilanma,
Toshkent, Faylasuflar 2007 yil.
Томаков П.И. Технология механизация и организация
открытых горных работ. М. Недра 2004.
Шеметов П.А., Норов Ю.Д. Буровзрывные работы.
Учебное пособие. Ташкент, 2006.
Шемякин С.А., Иванченко С.Н., Мамаев Ю.А. Ведение
открытых горных работ. М.Горная книга, 2006.
Ялтанец И.М., Шадов М.И. Практикум по открытым
горным работам: Учебное пособие. Изд. МГГУ 2002.
K
KURS LOYIHASI – 2024
5311600 – Konchilik ishi
URS ISHI – 2023
5
Bet
311600 – Konchilik ishi
d
|
| |
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti “konchilik ishi” kafedrasi - bet 2

|
Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti “konchilik ishi” kafedrasi
|
bet | 2/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #229520 |
Bog'liq Fayzullayev Feruz Kurs ishi 1.KIRISH
Konchilik mamlakat sanoatining yirik tarmoqlaridan bin
bo‘lib, xalq xo‘jaligini rivojlantirish va samaiadorligining yuqori
bo‘lishini ta’minlashda katta ahamiyatga ega. Chunki konchilik
sanoati tarmoqlarida neft, tabiiy gaz, ko‘mir, rangli metall,
nometall qurilish materiallari kabi ko‘plab foydali qazilma
konlarini qazib chiqaruvchi korxonalar faoliyat yuritadi.
Konlami qazib olish ishlari masshtabining nihoyatda kengligi, mehnat va kapitaltalabligi, shuningdek, kon qazish ishlarining tobora chuqurlashib borishi tufayli qazish ishlari sharoitlarining murakkablashishi nafaqat konchilik sanoati texnikiqtisodiy ko‘rsatkichlariga, balki butunlay xalq xo‘jaligining
samaradorligiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli
konchilik ishlari samaradorligini oshirish mamlakat xalq xo‘jaligining muhim vazifalaridan biri hisoblanadi. Konchilik sanoati texnik-iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilashga, birinchi navbatda konlami progressiv ochiq usulda
qazib olishni rivojlantirish orqali erishiladi. Chunki foydaU
qazilma konlarini ochiq usulda qazib olish texnikaviy, iqtisodiy
va ijtimoiy jihatdan istiqbolli usul hisoblanadi. Ochiq usulda
kon qazishning qudratli industrial bazasining mavjudligi va
foydali qazilma zaxiralarining katta qismining yer yuziga
yaqin joylashganligi tufayli hozirgi vaqtda mamlakatimizda
qazib olinayotgan qattiq mineral xomashyoning katta qismi
(80 - 85%) ana shu progressiv ochiq usulda qazib olinmoqda.
Keyingi yillarda mamlakat karyerlarida ilmiy-texnika
taraqqiyoti natijalari asosida takomillashgan texnika va innovatsion texnologiyalaming qo‘llanilishi orqali ochiq usulda
kon qazish ishlari iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilashga
erishilmoqda. Bu esa, o‘z navbatida, konlami ochiq usulda qazib
olish doirasini yanada kengaytirishga imkon yaratmoqda.2. Berilgan qiymatlar.
|
| |
II. “Ishonch telefoni” tarmog’ini ishlashini ta’minlash uchun

II. “Ishonch telefoni” tarmog’ini ishlashini ta’minlash uchun
zarur ishchi kuchi va pul mablag’lari
2.1. «Ishonch telefoni” ishi bo’yicha umumiy rahbarlikni kompaniyaning bino ishoatlariga xizmat ko’rsatish direksiyasi boshlig’i amalga oshiradi. “Ishonch telefoni”dan tushgan murojaatni bevosita qabul kilish, qayd etish, tahlil etish hamda hujjatlashtirishni ta’minlash ishlarini Operator amalga oshiradi.
2.2. “Ishonch telefoni”ning ishlashi kunning ish vaqtida ta’minlanadi. Ushbu maqsadda “Ishonch telefoni” tizimi uni normal holatda ishlashiga imkon beruvchi kompaniyaning maxsus ajratilgan va tegishli ravishda jihozlangan xizmat xonasida o’rnatiladi.
2.3. Kompaniya:
“Ishonch telefoni” ishiga mas’ul shaxs tayinlanishini;
“Ishonch telefoni”ga tushadigan murojaatlarni qabul qilish, tahlil etish va hujjatlashtirilishini, har kungi murojaatlarni matn shakliga keltirishni;
“Ishonch telefoni”dan olingan murojaatlar, telefon orqali so’rovlar matnini Direksiya rahbariga taqdim etilishini;
yozib olingan axborotni saqlanishini ta’minlaydi.
2.4. «Ishonch telefoni” ishi bo’yicha umumiy rahbarlikni amalga oshiruvchi mas’ul shaxs “Ishonch telefoni”ni texnik yaroqliligi hamda uzluksiz ishlashini ta’minlaydi (muloqotni olib borish, telefon apparatida trubkani qo’yish holatini nazorat qiladi va boshqalar).
2.5.”Ishonch telefoni” raqami “O’zbekiston temir yo’llari” rasmiy veb-saytiga (www.uzrailway.uz), shuningdek, Kompaniya egallab turgan hamma kirishi mumkin bo’lgan xona va (yoki) boshqa ajratilgan joylarda faoliyati to’g’risidagi axborot bilan axborotdan foydalanuvchilar tanishishi uchun mo’ljallangan axborot stendlari va (yoki) shunday maqsad uchun mo’ljallangan boshqa texnik vositalariga joylashtiriladi.
|
Autentifikatsiya - PptxGenjs presentation

|
PptxGenjs presentation
|
bet | 2/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #108611 |
Bog'liq Password-based-authentication-methodAutentifikatsiya
Autentifikatsiya - bu qandaydir fakt yoki hujjatning haqiqiyligini isbotlash jarayoniga ishora qiluvchi atama. Kompyuter fanida bu atama odatda foydalanuvchi shaxsini isbotlash bilan bog'liq.
Bir faktorli autentifikatsiya - Autentifikatsiya usulining eng oddiy shaklidir. SFA bilan odam o'zini onlayn tekshirish uchun bitta hisob ma'lumotlariga mos keladi. Buning eng mashhur misoli foydalanuvchi nomiga parol (hisob ma'lumotlari) bo'lishi mumkin. Bugungi kunda ko'pgina tekshirishlar ushbu turdagi autentifikatsiya usulidan foydalanadi.
Ikki faktorli autentifikatsiya - Bir xil parol/foydalanuvchi nomi kombinatsiyasidan foydalanadi, lekin qoʻshimcha ravishda mobil qurilma kabi faqat oʻziga tegishli boʻlgan narsadan foydalanib, shaxsning kimligini tekshirish soʻraladi. Oddiy qilib aytganda: shaxsni tasdiqlash uchun ikkita omildan foydalanadi.
Ko'p faktorli autentifikatsiya - Elektron autentifikatsiya usuli bo'lib, foydalanuvchiga autentifikatsiya mexanizmiga ikki yoki undan ortiq dalillarni muvaffaqiyatli taqdim etgandan keyingina veb-sayt yoki ilovaga kirish huquqi beriladi.
Parolga asoslangan autentifikatsiya qanday ishlaydi
Parolga asoslangan autentifikatsiya — bu foydalanuvchi shaxsini tasdiqlash uchun o'z ma'lumotlarini — foydalanuvchi nomi va parolini kiritishni talab qiladigan usul. Hisob ma'lumotlari kiritilgandan so'ng, ular tizim ma'lumotlar bazasida saqlangan hisobga olish ma'lumotlari bilan taqqoslanadi va foydalanuvchiga faqat hisobga olish ma'lumotlari mos keladigan taqdirda kirish huquqi beriladi.
Parolga asoslangan autentifikatsiya tizimlarining aksariyati quyidagi jarayonni amalga oshiradi.
1.Foydalanuvchi elektron pochta, foydalanuvchi nomi yoki telefon raqami kabi noyob identifikatorni taqdim etish orqali hisob yaratadi.
2.Foydalanuvchidan parol yaratish so'raladi, u odatda ma'lum murakkablik talablariga javob berishi kerak.
3.Hisob ma'lumotlari to'plami tizim ma'lumotlar bazasida, odatda ma'lumotlarning buzilishidan himoya qilish uchun shifrlangan shaklda saqlanadi.
4.Foydalanuvchi tizimga kirishga harakat qilganda, autentifikatsiya tizimi taqdim etilgan hisob ma'lumotlarini ma'lumotlar bazasida saqlanganlarga nisbatan tekshiradi.
|
| |
Math sinfi va uning metodlari

|
Math sinfi va uning metodlari
|
bet | 2/3 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 6,36 Mb. | | #155488 |
Bog'liq C# tilida mobil ilova Math sinfi va uning metodlari public static double Abs(double value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. public static float Abs(float value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. public static decimal Abs(decimal value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. public static int Abs(int value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. public static short Abs(short value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. public static long Abs(long value) - value ning absolyut qiymatini qaytaradi. MASALA x kg shokolad a so’m, y kg iris b so‘m tursa. 1 kg shokolad va 1 kg iris qancha turishi va ular narxidagi farq hisoblansin. - Quyida dasturning joylashtirilgan qismidan chiqish uchun goto operatoridan foydalanishning foydali misollaridan biri keltirilgan.
To'xtatish! i, j, k: 0 , 0, 3; Agar goto operatori bo'lmaganida, dasturning ichki joylashtirilgan qismidan chiqish uchun yuqoridagi dasturda uchta if va break ko'rsatmalariga murojaat qilishi kerak edi. Bunday holda, goto iborasi kodni haqiqatan ham soddalashtiradi. Yuqoridagi misol faqat goto operatoridan foydalanishni ko'rsatish uchun bo'lsa-da, goto operatori aslida foydali bo'lishi mumkin bo'lgan holatlar mavjud. C# Izoh Ba`zan dastur kodida shunday matnlarni yozishga to`g`ri keladiki, bu matnlar dastur kodini o`quvchi uchun mo`ljallangan izoh bo`lib, u kompilyator tomonidan inobatga olinmaydi. C# da buni ikki yo’l bilan bajarish mumkin: /*simvollarni izohini boshlaydi.*/simvollari izohni tugatadi. Bu ko`p qatorli izohlarni hosil qilishda, dasturning bir qismini tahrir qilishda foydalanish mumkin. /* */ izohlar ichma-ich bo`lmaydi. //simvollarni izohini boshlaydi. Izoh o`zi boshlangan qator oxirida tugaydi. Bu usul qisqa izohlarni hosil qilishda foydali.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
I. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining asarlari va ma'ruzalari.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yo’llimizni qat'iyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga ko’taramiz. 1-kitob. Toshkent.: O’zbekiston, 2018.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. Xalqimizning roziligi bizning faoliyatimizga berilgan eng oliy bahodir.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Sh.M. “Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo'lishi kyerak”. –T.:O'zbekiston, 2017.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “2018 yilda amalga oshirilgan asosiy ishlar yakuni va O'zbekiston Respublikasini 2019 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng ustuvor yo'nalishlariga bag'ishlangan murojaatnomasi”. 2018 yil 28 dekabr.
O'zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Shavkat Mirziyoyev “Erkin va farovon, demokratik O'zbekiston davlatini birga quramiz”. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag'ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo'shma yig'ilishidagi nutq. –T.:O'zbyekiston, 2016.
II.O'zbekiston Respublikasi Qonunlari
O'zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. -T.:«O'zbekiston» 2017.
O'zbekiston Respublikasining «Aholini ish bilan ta'minlash to'g'risida»gi Qonuni (yangi tahriri). 1998 yil 1 may.
O'zbekiston Respublikasining Mehnat Kodeksi. 1996 yil 21 dekabr
O'zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik faoliyatining kafolatlari to'g'risida»gi Qonuni (yangi taxrir). 2012 yil 2 may.
O'zbekiston Respublikasining Qonuni. Oilaviy tadbirkorlik to'g'risida // O'zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to'plami, 2012 y., 17-son, 188-modda:
|
III.Asosiy adabiyotlar - Iqtisodiy o’sish modellar mundarija kirish 1-bob. Iqtisodiy o'sish: mohiyat va omillar

Pugach I.L. Kichik va oilaviy biznes: tashkil etish va rivojlantirish (tadbirkorlik uchun qo’llanma). Iqtisodiy rivojlanishga ko’maklashish markazi. Toshkent 2012 yil
LipmanFr.The familybusiness guide, NYPalrave macmillan, 2010.
Frederick D. Lipman The Family Business Guide, 2010
Mamatov B. va boshq. Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik loyixalarini moliyalashtirish. O’kuv qo’llanma. – Toshkent: TMI, 2007. -1526.
Abdurahmonov Q.X. va boshqalar. Personalni boshqarish. O'quv qo'llanma. T.: «Sharq», 1998.
Abdurahmonov Q.X., Murtazayev B.Ch. Mehnat bozori. O'quv qo'llanmasi. T.: TDIU, 1999. 122 b.
Abulqosimov X.P. Shakllanayotgan bozor iqtisodiyotida inson omili va uni faollashtirish yo'llari. T.: TMI nashriyoti, 2005. 225 b.
Агабекян Р.Л., Авагян Г.Л. Современные теории занятости: Учеб.пособие для вузов. - М.:ЮНИТА-ДАНА, 2001.-190с.
Волгин Н.А.,Буланов В.С. Рынок труда:Учебник.М.:Изд-во«Экзамен», 2003.35 с.
Кейнс Дж.М. Общая теория занятости, процента и денег. М.:Экономика, 1993.-306 с.
Campbell R. McConnell, Stanley L. Brue. Economics: Tamoyillar, muammolar va siyosat. O’n ettinchi Nashr. 53-55 b.
Campbell R. McConnell, Stanley L. Brue. Economics: Tamoyillar, muammolar va siyosat. O’n ettinchi Nashr. 46 - 48 b.
D.Tojiboeva. Iqtisodiyot nazariyasi. To’ldirilgan, 2-nashri. O’quv qo’llanmasi.
Сломан ДЖ. Экономика для бизнеса. Учебник. –М.: Эксмо, 2010,-960с.
Мэнкью Грегори Н. Принципы макроэкономики. Учебник для вузов.2-изд-е-СПб.: Питер, 2003. 507 с..
Фридмен Мильтон «Теория функции потребления» (1957г.).М.: Изд-во “Наука” 1998. 433 с.
Шарашников Б.М. Рынок и занятость.|Соц.аспект-М.: Луч, 2001-125с. 81
Эренберг Р.Дж., Смит Р.С. Современная экономика труда. М.: Изд-во МГУ, 1996. с.328.
G'afurov U.V, D.T.Yuldashyev. Oilaviy tadbirkorlik rivojlanishining nazariy
asoslari va iqtisodiy mexanizmlarini takomillashtirish. I.f.d. ilmiy darajasini olish uchun diss. F., 2016.