nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
A) qat’iyan ilmiy - Oila psixologiyasi

|
Oila psixologiyasi
|
bet | 90/125 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #154263 |
Bog'liq Umumiy pedagogika va psixologiya uslubiy ko\'rsatma 2023A) qat’iyan ilmiy;
B) tizimli;
C) tushunarli;
D) har tomonlama chuqur;
E) hayot tajribasi bilan bog‘langan;
F) harakatchan – operativ (hamma sohlarda foydalanishga imkon beradi).
O‘qish faoliyati bilish jarayoni bo‘lib, o‘quvchi psixologik holatlarining barcha tomonlarini o‘z ichiga oladi.
O‘quvchilarning ilmiy bilimlarni egallashlariga yordam beradigan omillar quyidagilardan iborat:
1.Hissiy bilish. Hissiy bilish sezish, anglash, tushunishdan boshlanadi.
2.Ilmiy bilimlarni idrok qilish. Idrok qilish narsa va hodisalarning ichki hususiyatlarini, muhim xossalarini bilishga imkon beradi.
3.Ko‘rsatmalilik. Ko‘rsatmalilik materiolini muvaffaqiyatlari o‘zlashtirishning zarur shartidir. Pedagogik psixologiyada ko‘rsatmalilikning bir qancha turlari bor.
A) Predmetli ko‘rsatmalilik. bunga tabiy obektlar tevvarak atrofdagi predmet va hodisalar kiradi. tabiatdan olingan narsalardan foydalaniladi. m: tabiatshunoslik, botanika darslarida o‘simliklar, zoologiyada hayvonlar, geografiya darslarida minerallar ko‘rsatiladi, ma’lum obektlarga sayohatlar uyushtiriladi.
B) Tasviriy ko‘rsatmalilik. tasviriy ko‘rsatmalilik simvollik, ko‘rsatmalilik bo‘lib, rasm, jadval, maket,chertyot kabilar orqali amalga oshiriladi.
C) Texnik ko‘rsatmalilik. bunda ia’limning texnik vositalari – kinofilm, diopazitiv, teleeshitirish, gramafon, magnitafon yozuvlari, radio eshitirish kabilardan foydalaniladi.
D) So‘z ko‘rsatmaliligi. Maktab amaliyotida yetakchi o‘rin tutuvchi ko‘rsatmalilik o‘z ko‘rsatmaliligi bo‘lib, u o‘qituvchining jonli nutqidir. Bu nutq o‘quvchilar tushunchasiga kuchli ta’sir orqali ularda turli emosional kechinmalarni vujudga keltiradi.
Ta’lim materialini mustahkam va chuqur o‘zlashtirishning bir qancha muhim faktorlari bor. O‘quvchining ta’lim materialini o‘zlashtirishini quyidagi shartlarga asoslanadi:
4.Diqqatlilik. O‘quvchining bilim olish faoliyati diqqatsiz amalga oshmaydi. Diqqat tufayligina o‘quvchilar ta’lim materialini to‘la anglab va mustahkamlab, o‘zlashtirib oladilar. Shuning uchun o‘qituvchi xilma – xil usullar yordamida o‘quvchilarning ixtiyoriy diqqatini butun bir dars davomida darsda bayon qilinishi zarur bo‘lgan materialga jalb qilinishi shart.
|
| |
Tanaffuslar vaqtida o`tkaziladigan o`yinlar

|
Tanaffuslar vaqtida o`tkaziladigan o`yinlar
|
bet | 366/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Tanaffuslar vaqtida o`tkaziladigan o`yinlar. Uning maqsadi - o`quvchilar sog`ligini mustahqamlash va faol dam olish, chiniqish, aqliy va jismoniy ish qobiliyatlarini oshirish, jismoniy mashqlarni muntazam ravishda bajarishni odatga aylantirishdan iboratdir. Qoidaga ko`ra o`yinlar toza havoda, katta tanaffuslarda tashkil etiladi. Har-xil harakatli o`yinlar qatoriga soddalashtirilgan o`yinlar ham kiritiladi. O`yinlar sinf sport yo`riqchisi bilan birgaliqda yoki navbatchi o`qituvchilar kuzatuvida (nazoratida) tashkil qilinadi.
|
| |
-mavzu. Raqobat va monopoliya…… - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

8-mavzu. Raqobat va monopoliya…… 1.Raqobatning mohiyati, shakllari va usullari……. 2.Monopoliyalarning iqtisodiy asosi va ularning turlari…. 3.O’zbekistonda raqobatchilik muhitining vujudga kelishi va monopoliyaga qarshi qonunchilik…… Bozor mexanizmining asosiy tarkibiy qismlaridan biri raqobat hisoblanadi. Bozor
iqtisodiyoti o’zining yetuklik darajasi va rivojlanish xususiyatlaridan qat’iy nazar
raqobatning mavjud bo’lishini taqozo etadi. Shu bilan birga, bozor iqtisodiyoti
rivojlanib borishi bilan raqobatchilik munosabatlari ham takomillashib, o’z shakllarini
o’zgartirib boradi.
1. Raqobatning mohiyati, shakllari va usullari Raqobat bozor iqtisodiyotining va umuman tovar xo’jaligining eng muhim
belgisi, uni rivojlantirish vositasi hisoblanadi.
Raqobatning iqtisodiy mazmunini tushunib olish unga turli tomondan
yondashishini talab qiladi.
Mustaqil tovar ishlab chiqaruvchilar (korxonalar) o’rtasidagi raqobat tovarlarni qulay sharoitda ishlab chiqarish va yaxshi foyda
keltiradigan narxda sotish, umuman iqtisodiyotda o’z mavqeini mustahkamlash uchun
kurashdan iborat. Bunda ular kerakli ishlab chiqarish vositalari, xomashyo va
materiallar sotib olish, ishchi kuchini yollash uchun ham kurashadi. Ishlab
chiqaruvchilar o’rtasidagi raqobat pirovardida iste’molchilarni o’ziga jalb etish uchun
kurashni ham anglatadi.
Resurslarni yetkazib beruvchilar o’zlarining iqtisodiy resurslarini (kapital,
tabiiy resurslar, ishchi kuchi) yuqori narxlarda sotish uchun raqobatlashadilar. Ishlab
162
chiqaruvchilar va resurslarni yetkazib beruvchilar o’rtasidagi raqobat bozor
munosabatlari rivojlangan, iqtisodiyot to’liq erkinlashgan sharoitda yorqin namoyon
bo’ladi.
Raqobat
Musiqa madaniyati fanidan o`quvchilar quyidagi ko`nikmalarga ega bo`lishlari kerak

|
Musiqa madaniyati fanidan o`quvchilar quyidagi ko`nikmalarga ega bo`lishlari kerak
|
bet | 131/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриMusiqa madaniyati fanidan o`quvchilar quyidagi ko`nikmalarga ega bo`lishlari kerak:
Tinglash madaniyati:
- Cholg`u ansambli va xalq cholg`u orkestrini audiokasseta, radio va televidenie orqali tinglab, ularni tembr va cholg`u tovushlari tarkibidan ajrata bilish;
- simfonik orkestr, esrada simfonik orkestri va duxovoy orkestrlari cholg`ular tembrini tovushlaridan ajrata bilish;
- xor va orkestr ijrosidagi asarlarni idrok etib, ulardagi obrazlarni anglab olish;
- xor turlari (bolalar xori, xotin-qizlar xori, erkaklar xori, aralash xor)ni audio yozuvdan tinglab ajrata olish;
Ijro madaniyati:
- Bilgan cholg`u asbobida chalib o`qituvchi ijrosiga jo`r bo`lish;
- mashq va ayrim qo`shiq parchalarini ikki ovozda mustaqil kuylay olish;
- berilgan qo`shiqlarni mahorat bilan ijro eta olish.
Musiqa madaniyati fanidan o`quvchilar quyidagi malakalarga ega bo`lishlari kerak:
Tinglash madaniyati:
- Cholg`u ansambli va xalq cholg`u orkestrini audiokasseta, radio va televidenie orqali tinglab, ularni tembr va cholg`u tovushlari tarkibidan ajratish;
- xor va orkestr ijrosidagi asarlarni idrok etib, ulardagi obrazlarni anglash;
- xor turlari (bolalar xori, xotin-qizlar xori, erkaklar xori, aralash xor)ni audio yozuvdan tinglab ajratish;
Ijro madaniyati:
- Bilgan cholg`u asbobida chalib o`qituvchi ijrosiga jo`r bo`lish;
- mashq va ayrim qo`shiq parchalarini ikki ovozda mustaqil kuylash;
- berilgan qo`shiqlarni mahorat bilan ijro etish.
6-sinf
Musiqa madaniyati fanidan o`quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo`lishlari kerak:
- Xalq musiqa janrlarida mumtoz musiqani;
- Sharq xalqlari mumtoz musiqasi bilan tanishish;
- buyuk rus kompozitorlari M.Glinka, P.Chaykovskiy, Yevropa klassik musiqasi, simfoniya janri I.S.Bax, L.Betxoven, V.Motsart, F. Shubert, Y.Gaydn asarlarining klassikligi;
- ushbu kompozitorlar ijodi bilan qisqacha tanishuv;
- o`zbek zamonaviy musiqasida bastakor va kompozitor ijodini bilish;
o`zbek xalq musiqasining Markaziy Osiyo va Yaqin Sharq xalqlari musiqasi bilan o`xshashligi va farqini bilish;
- jiddiy va yengil musiqaning ifoda vositalari, mazmuni va kuyining ohangini ajratishni;
- bastakorlik ijodida an`anaviylik va zamonaviy ijod uslublarining mujassamligini bilish;
- estrada qo`shiqlarida milliylik va baynalminallik xususiyatlarini tushunchaga ega bo`lish;
- milliy estrada qo`shiqlarini badiiy idrok etish va uning ijro mahoratini farqlay bilish;
- rok, janri, uning asl vatani;
- o`zbek musiqasida estrada janri, kino musiqasi, uning o`ziga xos xususiyatlarini;
- mumtoz musiqani, ustozona (kasbiy) musiqani, xalq musiqa janrlarini ongli ravishda o`zlashtirib farqlashni bilish.
|
| |
-CHORAK (8 soat) - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 136/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастури4-CHORAK (8 soat)
Mavzu: «Xushnavo milliy cholg`ularimiz».
Musiqa tinglash
1. «Chamanda gul». O`zbek xalq kuyi (Cholg`u ansambli).
2. «Raqs» F.Nazarov musiqasi.
3. «Kakligim» N.Norxo`jaev musiqasi.
4. «Gulbahor» O`zbek xalq kuyi (nay).
5. «Choriy chambar» O`zbek xalq kuyi.
6. «Olma atirjon» O`zbek xalq kuyi.
7. «Gulyoraxon» O`zbek xalq kuyi. (tanbur).
8. «Gulyoraxon» O`zbek xalq kuyi. (dutor va tanbur).
9. «Chitti gul» O`zbek xalq kuyi.
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Kapalak» P.Mo`min she`ri, D.Omonullaeva musiqasi.
2. «Kakligim» N.Orifjonov she`ri, N.Norxo`jaev musiqasi.
3. «Quvnoqlar qo`shig`i» P.Mo`min she`ri, N.Norxo`jaev musiqasi.
4. «Bolalar va g`ozlar» M.Qo`shoqov she`ri, J.Najmidinov musiqasi.
Musiqa savodi
Yetti tovush nomi, ularning ketma-ketligini bilish. Tovushlar baland-pastligini zinachalar ifodasida tasvirlash, uni Do-major tovush qatorida kuylab ifodalash. Shoir, bastakor va kuy-qo`shiq farqini bilish.
Cholg`uchilik, raqs harakatlar, ijodkorlik
Chapak va cholg`ularda chalib, kuyga ritmik jo`r bo`lish («Yallama yorim», «Duchava»).
Yil davomida musiqa savodidan bolalarning olgan taassurotlari yuzasidan suhbat.
Sinf kontserti.
IKKINCHI SINF (34 soat)
Yil mavzusi. «Ijrochilik turlari, musiqaning ifoda
vositalari»
1 CHORAK (9 soat)
Mavzu: «Yakkanavozlik va jo`rnavozlik»
Musiqa tinglash
1. «O`zbekiston Respublikasi Davlat Madhiyasi» A.Oripov she`ri,
M.Burhonov musiqasi.
2. «Dutor bayoti»O`zbek xalq kuyi.
3. «Qashqarcha» O`zbek xalq kuyi (dasta).
4. «Qari navo» O`zbek xalq kuyi ( cholg`u dastasi).
5. «Gulxan» D.Zokirov musiqasi.
6. «Usmoniya» O`zbek xalq kuyi (cholg`u dastasi).
7. «Oromijon» O`zbek xalq kuyi ( rubob).
8. «Qo`shtor» O`zbek xalq kuyi (dutor).
9. «Chertmak» O`zbek xalq kuyi. (Yakka dutor yoki dutorchilar ansambli).
|
| |
- CHORAK (8 soat) - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 149/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастури4- CHORAK (8 soat)
Mavzu: «Yevropa mumtoz musiqasi bilan tanishuv»
Musiqa tinglash
1. V.A.Motsart. «Figaroning uylanishi» operasidan parcha.
2. V.A.Motsart. «Sehirli fleyta» operasidan parcha.
3. L.Betxoven. «Qahramonlik» ( 3-simfoniyasi).
4. F.Shopen. «Mazurka»
5. J.Bize. «Karmen» operasidan parcha.
6. V.A.Motsart, «40-simfoniya»dan parcha.
7. M.Glinka. «Kamarinskaya»
8. V.A.Motsart. «Bahor sog`inchi»
9.P.Chaykovskiy «Pikovaya dama» operasidan parcha.
10. P.Chaykovskiy «Oqqush ko`li» baletidan parcha.
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Yurtim kamoli» N.Norxo`jayev musiqasi. P.Tolib she`ri.
2. «Biz tinchlikni istaymiz» K.Kenjayev musiqasi, B.Isroilov she`ri.
3. «Kelajak bizniki» K.Kenjayev musiqasi, M.A`zam she`ri.
4. «O`zbekiston Ona-onajon»y. A.Mansurov musiqasi, A.Ko`chimov she`ri.
5. «Yoshligim» H.Rahimov musiqasi, S.Barnoyev she`ri.
Musiqa savodi
Olingan bilim va malakalarni mustahkamlash. Ovoz diapazoniga mos mashq va qo`shiqlarni nota yozuviga qarab kuylash, oddiy kuylarni solfedjio qilib kuylash. Nota cho`zimlarini turli mashqlarda butundan o`n oltitalikkacha bilish va nota yozuvlariga qarab kuylash. Xor va orkestr ijrosidagi asarlarni idrok etib, ulardagi badiiy obrazlarni anglab olish.
YETTINCHI SINF (34 soat)
1- CHORAK (9 soat)
Mavzu: «Xalq musiqasining mahalliy uslublari»
Musiqa tinglash
1. «Alpomish» dostonidan qo`shiqlar.
2. «Go`ro`g`li» dostonidan qo`shiqlar.
3. «Samarqand ufori»
4. «Yor-yor»lardan namunalar
5. «Buxorocha mavrigi»
6. «Tanavor» (turli variantlar)
7. «Qo`shchinor» 1, 2
8. «Oyijon» (lapar)
9. «Qari navo»
10. «Lazgi» xalq kuyi
11. «Yuz bir» xalq kuyi
12. «Ovozing sani». «Oshiq G`arib va Shohsanam» dostonidan
Jamoa bo`lib kuylash
1. «O`zbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi» A.Oripov she`ri, M Burhonov musiqasi.
2. «Mustaqillik lolalarimiz» P Abdullayev musiqasi, N. Narzullayev she`ri.
3. «O`zbekiston-onajon» M.Otajonov musiqasi, Qambar-Ota she`ri.
4. «Yoshlik sening parvozingdir» P.Mo`min she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
5. «Ey, nozanin» Muqimiy g`azali
6. «Baxtimizga sog` bo`ling» Azamat Suyunov she`ri. D.Omonullayeva musiqasi.
|
| |
- CHORAK (7 soat) - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 148/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастури2- CHORAK (7 soat)
Mavzu: «Sharq xalqlari mumtoz musiqasi»
Musiqa tinglash
1. «Sharq taronalari» Xalqaro musiqa festivalining madhiyasi. D.Omonullayeva musiqasi, U.Azimov she`ri.
2. Turk xalq kuylari.
3. «Zabul tesnisi» Ozarbayjon xalq qo`shig`i.
4. «Quvnoq qizlar qo`shig`i» Qirg`iz xalq qo`shig`i.
5. «Atush» Uyg`ur qo`shig`i.
6. «Vaqt o`tganda» Hind qo`shig`i.
7. «Tongi shafaq» Arab qo`shig`i.
8. «Oltin baliqchalar» Yapon xalq qo`shig`i.
7. «Nayrez» Tojik xalq qo`shig`i.
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Yoshlar ramziy qo`shig`i», Avaz Mansurov musiqasi.
2. «Gushlar» (Turkmancha qo`shiq). V. Ahmedov musiqasi, Sh.Yormatov qayta ishlagan.
3. «Sevgili o`rgetmenim» D.Ushaklidil she`ri va musiqasi
4. «Ey Tojikistonim» X.Jo`rayev she`ri, N.Qurbonasayev musiqasi.
5. «Ona yer taronasi» N.Norho`jayev musiqasi, J.Jabborov she`ri.
6. «Sharq taronalari» Xalqaro musiqa festivalining madhiyasi. U.Azimov she`ri, D.Omonullayeva musiqasi.
Musiqa savodi
Sharq xalqlari mumtoz musiqasi bilan tanishish. Sharq xalqlari milliy uslubini ohanglardan ajrata bilish. Tinglangan asarlar orqali ulardagi cholg`u asboboni qaysi millatga hosligini aniqlay olish.
3- CHORAK (10 soat)
Mavzu: «Zamonaviy musiqa va uning asosiy xususiyatlari»
Musiqa tinglash
1. G.Qodirov. «Maktabjon va oftobjon» vokal simfonik syuitasi.
2. 1-Simfoniyadan parcha. S.Jalil musiqasi.
3. «Ra`no» I.Akbarov musiqasi, S.Akbariy she`ri.
4. «Majnuntol» Xalq musiqasi, E.Shiryayev qayta ishlagan.
5. «Yomg`ir yog`di» U.Azimov she`ri, D.Omonullayeva musiqasi.
6. «Yalla» vokal-cholg`u ansambli qo`shiqlaridan tinglash.
Jamoa bo`lib kuylash
1. «O`zbegimdan aylanay» D.A`zamova she`ri, G.Qo`chqorova musiqasi.
2. «Eh, orzular» P.Tolib she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
3. «Turkiston farzandimiz» T.Mullaboyev she`ri. D.Omonullayeva musiqasi.
4. «Gulshan diyor - O`zbekiston» Sh.Ramazonov musiqasi, F.Shohismoil she`ri.
5. «Muchal qo`shig`i» S.Barnoyev she`ri, H.Rahimov musiqasi.
6. «Gunafsha» M.Qoriev she`ri, Q. Mamirov musiqasi.
7. «Ozod Vatan - obod Vatan» N.Narzullayev she`ri, T.Olimov musiqasi.
Musiqa savodi
Lad haqida bilim va malakalarini mustahkamlash. Kalit oldidagi alteratsiya belgilari bilan tanishish va belgilarning ahamiyati haqida bilish. Intervallar haqidagi ma`lumotni mustahkamlash. Estrada musiqasining janr va yo`nalishlari haqida umumiy tushunchaga ega bo`lish. Estrada yo`nalishidagi asarlardan kichik parchalarni solfedjio etib kuylash.
|
| |
Musiqiy savodxonlik - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 150/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриMusiqiy savodxonlik
5- va 6-sinflapda olingan bilim va malakalarni mustahkamlash. Ovoz diapazoniga mos mashq va qo`shiqlarni nota yozuviga qarab kuylash. Major va minor uchtovushliklarini kuylash. Intervallar haqida tushunchaga ega bo`lish. Qashqadaryo-Surxondaryo va Samarqand-Buxoro, Farg`ona-Toshkent hamda Xorazm vohalari mahalliy ijro uslublari haqida tassavurga ega bo`lish. Har bir vohaning o`ziga xos janrlarini bilish.
2- CHORAK (7 soat)
Mavzu: «Maqomlar haqida umumiy tushuncha».
Musiqa tinglash
Maqom cholg`u yo`llari.
Buxoro «Shashmaqom»idan:
1. Tasnifi Buzruk
2. Garduni Buzruk
3. Tarjei Navo
4. Samoi Dugoh
5. Tasnifi Rost
Farg`ona-Toshkent maqom yo`llari:
1. Munojot (1-4)
2. Segoh (cholg`u yo`li)
3. Cho`li Iroq
4. Abdurahmonbegi
5. Nasrulloi 1
Xorazm maqomlaridan:
1. Peshravi Gardun
2. Foxti-zarb - Dugoh maqomidan
3. Peshrav-Segoh maqomidan
(Tanlab olgan holda)
Ashula yo`llari:
«Nasrulloyi»(Buzruk maqomidan)
«Mog`ulchai Buzruk»
«Qashqarchai Mo`g`ulchai Buzruk»
«Soqiynomai Mo`g`ulchai Buzruk»
«Mo`g`ulchai Dugoh»
Dugoh Husayniy
Segoh (ashula yo`li)
Toshkent Iroqi
Ushshoq («Qora ko`zim»)
Maqomi Navo, tarona
Suvora –Dugoh maqomidan
Suvorai Segoh – Segoh maqomidan
Panjgohi Buzruk – Buzruk maqomidan
Muhammasi Bayot – Navo maqomidan
(Tanlab olgan holda)
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Yoshlik zavqi» Q.Saidmurodov she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
2. «Ona tilim, o`zbek tilim» P.Mo`min she`ri, F.Alimov musiqasi.
3. «Soqiynomai Savti Kalon» Bobur g`azali.
4. «O`zbegimdan aylanay» H.Rahmat she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
5. «Toshkent shahrim» H.Rahmat she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
6. «Yoshlik qo`shig`i» K.Yashin she`ri, (Savti munojot kuyi).
|
| |
Kapitalning to’planishi – bu qo’shimcha qiymatning bir qismini jamg’arish

169
ko’rsatkichlar orqali tavsiflanadi: korxonadagi ishlovchilar soni, korxonaning ishlab
chiqarish quvvati, qayta ishlanayotgan xomashyo miqdori, tovar aylanmasi hajmi,
foyda hajmi.
Kapitalning to’planishi kapitalning markazlashuvi jarayoni bilan yanada
to’ldiriladi.
Kapitalning markazlashuvi – bu bir kapital tomonidan boshqa
birining qo’shib olinishi yoki bir qancha mustaqil kapitallarning aktsiyadorlik
jamiyati shaklida ixtiyoriy birlashishi orqali kapital hajmining o’sishidir.
Ishlab chiqarishning gorizontal va vertikal to’planishi farqlanadi.
Ishlab chiqarishning gorizontal to’planishi – bu milliy iqtisodiyotning
ma’lum tarmog’i doirasidagi korxona va firmalarning yiriklashuvidir.
U erkin
raqobat davri, shuningdek, XX asrning boshlarida ishlab chiqarish to’planishining
asosiy shakli sifatida maydonga tushgan edi.
tovar
ishlab chiqarish va sotishning qulayroq

164
Tarmoq ichidagi raqobat tovarlarning ijtimoiy qiymatini, boshqacha aytganda,
bozor qiymatini aniqlaydi va belgilaydi. Bu qiymat, odatda, o’rtacha sharoitda ishlab
chiqarilgan va muayyan tarmoq tovarlarining ahamiyatli qismini tashkil etadigan
tovarlarning qiymatiga mos keladi.
Tarmoq ichidagi raqobat natijasida texnika darajasi va mehnat unumdorligi
yuqori bo’lgan korxonalar qo’shimcha foyda oladilar va aksincha, texnika jihatdan
nochor korxonalar esa ishlab chiqarilgan tovar qiymatining bir qismini yo’qotadilar va
zarar ko’radilar.
Tarmoqlararo raqobat
turli tarmoqlar korxonalari o’rtasida eng yuqori
foyda normasi olish uchun olib boriladigan kurashdan iborat.
Bunday raqobat
kapitallarning foyda normasi kam bo’lgan tarmoqlardan foyda normasi yuqori
tarmoqlarga oqib o’tishiga sabab bo’ladi. Yangi kapitallar ko’proq foyda keltiruvchi
sohalarga intilib, ishlab chiqarishning kengayishiga, taklif ko’payishiga olib keladi.
Shu asosda, narxlar pasaya boshlaydi. Shuningdek, foyda normasi ham pasayadi. Kam
foyda keltiruvchi tarmoqlardan kapitalning chiqib ketishi teskari natijaga olib keladi:
bu yerda ishlab chiqarish hajmi o’zgaradi, tovarlarga bo’lgan talab ular taklif
qilishidan oshib ketadi, buning oqibatida narxlar ko’tariladi, shu bilan birga foyda
normasi oshadi. Natijada tarmoqlararo raqobat ob’ektiv ravishda qandaydir dinamik
muvozanatni keltirib chiqaradi. Bu muvozanat kapital qaerga sarflanganligidan qat’iy
nazar, teng kapital uchun teng foyda olinishiga intilishni ta’minlaydi. Demak,
tarmoqlararo raqobat kapital qaysi tarmoqqa kiritilmasin, xuddi shu tarmoq foyda
normalarini o’rtacha foyda normasiga «baravarlashtiradi».
Iqtisodiy adabiyotlarda
tartibga solish vazifasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 167/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI tartibga solish vazifasi
ishlab chiqarishni talab (iste’mol)ga
muvofiqlashtirish maqsadida taklifga ta’sir o’tkazishdan iborat. Aynan shu vazifa
yordamida iqtisodiyotda taklifning talab orqali, ishlab chiqarish tarkibi va hajmining
yakka tartibdagi va ijtimoiy ehtiyojlar orqali belgilanishiga erishiladi, ya’ni iqtisodiyot
bozor qonunlari asosida tartibga solinadi.
Raqobatning
resurslarni joylashtirish vazifasi
ishlab chiqarish omillarini ular eng
ko’p samara beradigan korxona, hudud va mintaqalarga oqilona joylashtirish imkonini
beradi.
Raqobatning
innovatsion vazifasi
fan-texnika taraqqiyoti yutuqlariga
asoslanuvchi hamda bozor iqtisodiyoti sub’ektlarining rivojlanishini taqozo etuvchi turli
ko’rinishdagi yangiliklarning joriy etilishini anglatadi.
Raqobatning
moslashtirish vazifasi
korxona (firma)larning ichki va tashqi muhit
sharoitlariga ratsional tarzda moslashishiga yo’naltirilgan bo’lib, ularning shunchaki
o’zini-o’zi saqlab, iqtisodiy jihatdan yashab qolishidan xo’jalik faoliyati sohalarining
ekspansiyasi (kengayishi)ga o’tishini bildiradi.
Raqobatning
taqsimlash vazifasi
ishlab chiqarilgan
ne’matlar
yalpi hajmi (yalpi
ichki mahsulot)ning iste’molchilar o’rtasida taqsimlanishiga bevosita va bilvosita ta’sir
o’tkazadi.
Nihoyat, raqobatning
nazorat qilish vazifasi
bozordagi ba’zi ishtirokchilarning
boshqa bir ishtirokchilar ustidan monopolistik hukmronlik o’rnatishiga yo’l
qo’ymaslikka yo’naltiriladi.
Raqobat kurashining mazmuni to’g’risida to’laroq tushunchaga ega bo’lish uchun
uning asosiy shakllari va belgilarini ko’rib chiqish zarur.
O’z miqyosiga ko’ra
raqobat ikki turga – tarmoq ichidagi va tarmoqlararo raqobatga bo’linadi.
Tarmoq ichidagi raqobat
|
| |
BUXORO TANGASI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 161/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BUXORO TANGASI — Buxoro kumush tangasi. XIX asrning 40-yillarida bir tanga 68,3 rus tiyiniga (oltin valutasi hisobida 19 tiyin), XIX asrning 60-yillari oxirida esa rus hukmronligi o‘rnatilgach, u bor-yog‘i rus pulining 20 tiyiniga to‘g‘ri kelgan.
BUYRUQ – Boshqaruv organi rahbarlarining yakka hokimligiga asoslangan huquqiy hujjat bo‘lib, muayyan tashkilot oldida turgan strategik, joriy va kundalik vazifalarni hal qilish maqsadida qo‘llaniladi. Mohiyat e’tibor bilan buyruqlar ikkiga bo‘linadi: asosiy faoliyatga oid va kadrlar shaxsiy tarkibiga oid.
BUYUK BRITANIYA BEVOSITA MARKETING ASSOTSIATSIYASI – to‘g‘ridan–to‘g‘ri marketing industriyasida reklama beruvchilar, agentliklar va mahsulot yetkazib beruvchilar manfaatlarini ifoda etuvchi bir tashkilot.
BUYUK IPAK YO‘LI — Xitoy, O‘rta Osiyo va Yaqin Sharq mamlakatlari, keng ma’noda esa Sharq va G‘arb o‘rtasidagi qadimgi savdo-sotiq, tijorat, diplomatik va madaniy- ilmiy aloqalar yo‘li. Marketing tarixida chuqur iz qoldirgan buyuk tarixiy hodisa.
Buyuk Ipak yo‘li haqidagi ilk yozma ma’lumotlar miloddan avvalgi 138 yilga to‘g‘ri keladi: Xitoy imperatori U Di topshirig‘i bilan O‘rta Osiyoga yuborilgan elchi va sayyoh Chjan Syan Buyuk Ipak yo‘lini o‘rganadi va bu to‘g‘rida o‘z tasnifini beradi. Buyuk Ipak yo‘li Xitoydagi Xuanxe daryosining o‘rta oqimida joylashgan Sian shahridan boshlanib, Lanchjou orqali Dunxuanga kelgan. Bu yerda yo‘l ikkiga ayrilgan: birinchisi —Shimoli- G‘arbiy Buyuk Ipak yo‘li — Turfon, Torim vohasi, Qashqar, Farg‘ona orqali o‘tib, Samarqandgacha kelgan. Bu yerda Buyuk Ipak yo‘li yana ikkiga bo‘linib, biri Marv, Nisa (Turkmanistonning janubida joylashgan shahar, hozir faqat xarobalari o‘rganilmoqda), Hamadon, Bag‘dod va Misr orqali O‘rta yer dengizigacha yetib borgan. Ikkinchisi Buxoro va Xorazmga yo‘nalgan va Xorazmda ikkiga bo‘lingan: biri Orolning sharqidan Janubiy Orol orqali Saqlab yurtiga (Rossiyaga) va Sabar (Sibir) turklari yurtiga borgan. Xorazmda davom etgan ikkinchi yo‘l Manqishloq, Hazar (Kaspiy) dengizi sharqi- shimoli orqali Kavkaz, Itil (ruschasiga Volga), Bulg‘oriya (Tataristonning eski nomi), Qrim, Qora dengiz yo‘li bilan Yevropaga borgan.
|
| |
korxonaning ichki bulut infratuzilishi va xizmatidir

korxonaning ichki bulut infratuzilishi va xizmatidir.
7
|
Ommaviy bulut (public cloud) – ...
|
bunday infratuzilmadagi bulutli hisoblash xizmatlaridan keng omma foydalanishi mumkin, yetkazib beruvchilar tomonidan taqdim etiladi va korporativ tarmoqdan tashqarida joylashtiriladi.
|
8
|
Gibrid bulut (hybrid cloud) – ...
|
bu infratuzilma tarqatish barcha modellarini o‘z ichiga oladigan bulut korxonada yaratiladi, ularni boshqarish bo‘yicha mas’uliyat esa korxona bilan ommaviy bulutni yetkazib beruvchi o‘rtasida taqsimlanadi.
|
9
|
Udacity loyihasi maqsadi?
|
ta’limni demokratlashtirish
|
10
|
Avtorlik dasturiy vositalari qanday nomlanadi?
|
Authoring tools
|
11
|
Virtual reallik tizimi deganda nima tushuniladi?
|
imitatsion dasturiy va texnik vositalar
|
12
|
MOOC (Massive Open Online Course (ommaviy ochik onlayn kurs) lar asosan qaysi turdagi ma’lumotlardan iborat?
|
Videma’ruzalar
|
13
|
Qanday kurslarda o‘qitish maqsadini o‘quvchi belgilaydi?
|
cMOOC
|
14
|
Masofali o‘qitish jixatiga nima kirmaydi?
|
|
BUDJETDAN TASHQARI FONDLARNING AFZALLIKLARI

|
BUDJETDAN TASHQARI FONDLARNING AFZALLIKLARI
|
bet | 157/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BUDJETDAN TASHQARI FONDLARNING AFZALLIKLARI — davlat budjetini yengillashtiradi, budjet xarajatlarining bir qismini o‘z zimmasiga oladi va budjetni mablag‘ bilan ta’minlash muammosini ma’lum darajada hal qiladi va mablag‘lardan maqsadli foydalanadi.
BUDJETDAN TASHQARI MABLAG‘LAR BO‘YICHA SMETA – tashkilotlar tomonidan joriy moliya yili uchun tuziladigan va tasdiqlanadigan hujjat bo‘lib, unda tashkil bo‘lish manbalari va ushbu mablag‘larning qonunchilikka muvofiq foydalanish yo‘nalishlari ko‘rsatilgan holda budjetdan tashqari daromadlar tushumlarining prognoz hajmlari aks ettiriladi.
BUDJETGA TO‘LOVLAR (fr.) — qonun tomonidan o‘rnatilgan baholar va davlat budjeti daromadlarini tashkil etuvchi yuridik va jismoniy shaxslardan ajratmalar tizimi.
BUDJETIY REJALASHTIRISH – turli darajalardagi budjetlar va nobudjet fondlarni tuzish va ijro etish jarayonida mamlakatning umummilliy ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish dasturi asosida (muvofiq ravishda) moliya tizimining bo‘g‘inlari o‘rtasida yalpi ijtimoiy mahsulot va milliy daromad qiymatining markazlashtirilgan tarzda taqsimlanishi va qayta taqsimlanishi.
BUDJETIY TARTIBGA SOLISH — hududlarning ijtimoiy va iqtisodiy rivojlanishiga yo‘naltiriladigan va hududiy budjetlarni minimal zaruriy darajadagi daromadlar bilan ta’minlash maqsadida mablag‘larni qayta taqsimlash.
BUDJETNI MOLIYALASH — korxonalar va tashkilotlarga ular faoliyatini amalga oshirish uchun budjet mablag‘larini tekinga berish. Bozor iqtisodiyoti sharoitida o‘zini-o‘zi moliyalashga yuqori darajada katta o‘rin berilmoqda. Ayni paytda, fanni, madaniyatni, xalq ta’limini, sog‘liqni saqlashni hamda ayrim korxonalar, tarmoqlar va hududlarni rivojlantirishning zarur vositasi hisoblanadi.
BUDJETLARARO MUNOSABATLAR — 1) davlat hokimiyat organlari va mahalliy o‘z- o‘zini boshqarish organlari o‘rtasida munosabatlar; 2) B.m. — nafaqat boshqaruvning turli darajalaridagi hokimiyat organlari o‘rtasidagi munosabat, balki eng avvalo, mamlakatning ma’muriy-hududiy tuzilmalari sub’ektlari o‘rtasida markaz orqali shakllangan va davlat hokimiyatiga uning aniq funksiyalarini hududiy darajada bajarish, jamiyat taraqqiyoti uchun normal sharoitlarni yaratish maqsadida berilgan barcha pul mablag‘larining taqsimlanishi va qayta taqsimlanishi jarayonidagi munosabatlardir; 3) B.m. — bu davlat budjet mexanizmining muhim ajralmas elementi bo‘lib, mamlakatning ma’muriy-hududiy tuzilmalari sub’ektlari o‘rtasida markaziy boshqaruvning markazdan turib barcha moliyaviy oqimlarni taqsimlash jarayonini oqilona tartibga solishni ta’minlaydi va bundan tashqari, markaziy hukumatning aniq funksiyalarini davlat boshqaruvining turli darajalarida huquq va majburiyatlarni o‘zaro taqsimlab olish orqali bajarish uchun davlat budjetida jamlangan pul mablag‘larining ushbu sub’ektlar o‘rtasida qayta taqsimlanishini o‘z ichiga oluvchi munosabatlar yig‘indisidir.
|
| |
BUFER KAPITAL (ing.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 159/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)BUFER KAPITAL (ing.) — bozorda baholarni va takliflarni barqarorlashtirish uchun qandaydir xalqaro assotsiatsiya tomonidan jamg‘arilgan tovarlar zahirasi.
BUFFET BUYERDA: SHVEDCHA STOL – rastoranlarda o‘ziga-o‘zi xizmat ko‘rsatishning bir turi, shunisi bilan farq qiladiki, tashrif buyuruvchilar to‘lanadigan umumiy haq evaziga zalda oldindan qo‘yilgan taomlar qatoridan istalgan miqdorda va assortimantda taom tanlab oladi.
BUGLEGERLIK – firmalar mutaxassislariga ish vaqtining 15%ni ularning o‘z tavakkalchiligi va mas’uliyati asosida loyihalar tuzishga sarflash huquqini berish. BUK (ing.) — mazkur termin dilerlar tomonidan ularning valutani sotish va sotib olish imkoniyatlari to‘la tugaganda vaziyatni izohlash uchun foydalaniladi.
BUKING-LIST (ing.) — tashish uchun joylashtirilgan yuklar ro‘yxati.
BUKING-NOT (ing.) — chegara yo‘lida dengizda yuk tashish kontrakt turi (chegara konosamenti shartlari asosida). B.n. yuk tashuvchi nomi, yuk egasi, yukning turi va miqdori, uni joylashtirish joyi, jo‘natadigan punktlari va tayinlanishi, yuk jo‘natish vaqti, fraxta stavkasi, konosament shaklini o‘z tarkibiga olishi mumkin.
BUKIROVAT (ing.) — yuk tashishda buyurtmalarni joylashtirish.
BUKLET (fr., ing.) – reklama nashriyoti, yo‘llarni ko‘rsatuvchi kitobcha va axborot varaqlari.
BUKMEKER (ing.) — totalizator o‘yinda, eng avvalo, ot chopish va yugurishda pul stavkalari qabul qiluvchi shaxs. BUM (ing.) — baholarning va ishchanlik aktivlarining tez va barqaror oshishi.
“BURGUT” — 10 dollar qiymatga ega bo‘lgan Amerika oltin tangasi.
BUSINESS CLASS – bu yarda: samolyotda (biznas klas) – samolyotdagi salon toifasi, odatda birinchi sinf va iqtisodiy sinf o‘rtasida joylashadi, kang kraslolar, bapul ichimliklar va boshqa xizmatlar taqdim etiladi.
BUTIK (fr.) — 1. Mijozlar va ko‘rsatiladigan xizmatlar doirasi bilan cheklangan unchalik katta bo‘lmagan tor ixtisoslashgan brokerlik firmasi yoki investitsiya banki; 2. Unchalik katta bo‘lmagan ixtisoslashgan magazin (mas., kiyim do‘koni).
|
| |
) 
o‘z-o‘zidan yonish - M tojiyev, I. Nigmatov

|
M tojiyev, I. Nigmatov Pdf ko'rish
|
bet | 156/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M4)
o‘z-o‘zidan yonish
- bu oksidlovchilam ing issiqlik jarayonlari
va m ikroorganizm lam ing faoliyati natijasida materiallam ing yonish ja
rayoni. Moddalarning o ‘zidan o ‘zi yonishi va ulam ing sinflanishi. Qat
tiq, g ‘ovaksimon yonuvchan moddalar yuzasida adsorbsiyalangan havo
qatlami bilan oksidlanish reaksiyasi tezligi ortib boraai. Issiqlikni kam
o ‘tkazadigan va g ‘ovakli moddalarda y ig ‘ilgan issiqlik haroratni, oksid
lanish jarayonini tezlashtiradi. Polimerlanishda, biologik va fizik jarayon-
larda k o ‘plab issiqlik ajralib chiqadi va o ‘zidan o ‘zi yonish sodir b o ‘ladi.
0 ‘zidan o ‘zi qizib, o ‘t manbayi ishtirokisiz to ‘liq yonish bilan yakun-
lanadigan ekzotermik reaksiya o ‘zidan o ‘zi yonish deyiladi. 0 ‘zidan o ‘zi
yonish harorati past boTgan moddalar juda xavfli hisoblanadi. Moddalar
o ‘zidan o ‘zi yonishga m oyilligi b o ‘yicha to ‘rt sinfga b o ‘lingan.
194
Birinchi sinfga tabiiy o ‘simliklar (pichan, qipiq, som on) taalluqli. 6 0 -
70°C da biologik jarayon kim yoviy oksidlanish jarayoniga o ‘tib, o ‘zidan
o ‘zi yonish bilan yakunlanadi.
Ikkinchi sinfga torf va ko‘mir kiradi. Normal haroratda k o ‘mir oksid-
lanib, qizib, o ‘zidan o ‘zi yonib ketadi. Torf 60°C da qizib oksidlanadi.
Uchinchi sinfga y o g ‘ va moylar kiradi. Tarkibida to ‘yinmagan karbon
vodorodli birikmalar b o ‘lgan o'sim lik m oyi va y o g ‘lar oksidlanish, poli-
merlanish xususiyatiga ega.
Y og‘-m oy tomchilari bo‘lgan kiyim-kechaklar o ‘zidan o ‘zi yonib
ketadigan xavfli darajada bo‘lib, ular ish joylaridan va xonalardan darhol
y o ‘q qilinishi kerak. To‘rtinchi sinfga kim yoviy moddalar v a aralashmalar
|
| |
Adabiyotlar - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 175/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAAdabiyotlar
Karimov I.A. Bizning bosh maqsadimiz – jamiyatni demokratlashtirish va yangilash, mamlakatni modernizatsiya va isloh etishdir. – T., O‘zbekiston, 2005.
Obщestvo, kultura, lichnost. Aktualnыe problemы sotsialno-gumanitarnogo znaniya: materialы III mejdunarodnoy nauchno-prakticheskoy konferensii 5–6 fevralya 2013 goda. – Praga: Vědecko vydavatelské centrum «Sociosféra-CZ», 2013.
Mezensev, S.D. Filosofiya nauki i texniki : uchebnoe posobie / M-vo obrazovaniya i nauki Ross. Federatsii, FGBOU VPO «Mosk. gos. stroit. un-t». M. : MGSU, 2011.
Nasriddinov CH. Inson, ong, hayot. T., O‘zbekiston, 2010.
Istoriya i filosofiya nauki: Uchebn. posob. dlya asp. Pod. red. A.S.Mamzin. –SPb. Piter, 2008.
Nikiforov A.L. Fiosofiya i istoriya nauki. M.: Ideya-Press, 2008.
Stepin V.S. Filosofiya nauki. Obщie problemы: uchebnik dlya aspirantov i soiskateley uchenoy stepeni kandidata nauk. M.: Gardariki, 2006.
Mikeshin L.A. Filosofiya nauki: Ucheb. posob. -M., Izdatelstvo «Progress-Traditsiya», 2005.
Koxanovskiy V.P. Osnovы filosofii nauki/V.P. Koxanovskiy, T.G. Leshkevich i dr. Rostov-na-Donu, 2004.
Popper K.R. Logika nauchnogo issledovaniya. M.: Respublika, 2004.
Stepin V.S. Teoreticheskie znaniya/V.S. Stepin. M., 2002.
Jo’rayeva S. Haqiqat manzaralari. 96 mumtoz faylasuf. T., Yangi asr avlodi. 2002.
Leshkevich T.G. Filosofiya nauki: traditsii i novatsii. - M., 2001.
Koxanovskiy V.P. Filosofiya i metodologiya nauki. – M., 1999.
Falsafa (o‘quv qo‘llanma). E. YU. YUsupovning umumiy tahriri ostida. T., SHarq. 1999.
Osipov YU.M. Teoriya xozyaystva. T. 3. M., 1998;
Vernadskiy V.I. O nauke. Sochineniya. T. 1. – Dubna, 1997.
Filosofiya i metodologiya nauki. Pod red. V.I. Kupsova. – M., 1996.
Ilin V.V. Teoriya poznaniya. Epistemologiya/V.V. Ilin. M., 1994.
Kuznetsov V.G. Germenevtika i gumanitarnoe poznanie / V.G. Kuznetsov. M., 1991.
Leyman I.I. Nauka kak sotsialnыy institut. - L., 1971.
http://www.minjust.uz/uz/publications/newspaper/30/2173/
|
| |
Jamoa bo`lib kuylash - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 137/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриJamoa bo`lib kuylash
1. «O`zbekiston Respublikasi Davlat Madhiyasi» A.Oripov she`ri, M.Burhonov musiqasi.
2. «Salom maktab» F.Nazarov musiqasi, I.Muslimov she`ri.
3. «Kuz» Ro`zimuhammedov musiqasi, S.Abramova musiqasi.
4. «O`zbek elim-bek elim» D.Omonullayeva musiqasi.
5. «Oy bo`lamiz- toy bo`lamiz» S.Barnoyev she`ri, H.Rahimov musiqasi.
6. «Yomg`ir yog`aloq» o`zbek xalq qo`shig`i, A.Berlin musiqasi.
Musiqa savodi.
Musiqa savodi bo`yicha 1-sinfda o`tilganlarni takrorlash.
Cholg`u asboblarida chalish va musiqali-ritmikharakatlar bajarish
Bir joyda turib musiqaga xos harakatlar bajarish, bir joyda turib: marshga qadam tashlash («Usmoniya», «Qari navo», «Marsh») va raqs kuylariga xos ifodali harakatlar bajarish.
Mazkur ohanglarga uchburchak, doirachalar va shiqildoqlar ijrosida ritmik jo`r bo`lish, qattiq va yo`mshoq urg`ularni belgilash.
Musiqa ijodkorligi
O`qituvchi ijrochiligiga jo`rnavozlik qilish. Kuy tavsifiga mos raqs harakatlarini bajarish.
2-CHORAK (7 soat)
Mavzu: «Yakkanavozlik va yakkaxonlik
Cholg`uchilar va honandalar ansambli»
Musiqa tinglash
1. «Chamanda gul» O`zbek xalq qo`shig`i (dutorchi qizlar dastasi).
2. «Norim-norim» O`zbek xalq kuyi
3. «Xorazm lazgisi» Xorazm xalq kuyi (dasta).
4. «Gullola» I.Akbarov musiqasi
5. «Ufori ganji qorabog`» Xorazm xalq kuyi (afg`on rubobi)
6. «Dilxiroj» (dutor)
Jamoa bo`lib kuylash
1. «Xakkalar» N.Orifjonov she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi
2. «Yangi yilim–yaxshi yilim» P.Mo`min she`ri, D.Zokirov musiqasi.
3. «Kichkintoymiz - gijingtoymiz» P.Mo`min she`ri, K.Kenjayev
musiqasi.
4. «Archa qo`shig`i» Z.Diyor she`ri, X.Muhamedova musiqasi.
Musiqa savodi
Nota yo`lida «Mi-lya» tovushlarining joylashuvi. Sozanda va xonandaning ijrosini, yakkanavoz hamda yakkaxonning farqini bilish. Butun va yarim nota, ularning cho`zimini bilish.
|
| |
Ta’lim sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat

|
Ta’lim sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat
|
bet | 107/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunTa’lim sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat
10). Bolalarni tarbiyalash va ularga ta’lim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslikda aybdor bo‘lgan shaxslar MJTK ko‘ra qanday jazoga tortiladi ?
Jarima va ma’muriy qamoqqa olish.
Jarima
Ma’muriy qamoqqa olish
Muayyan shaxsni unga berilgan maxsus huquqdan mahrum etish
12). Ijtimoiy reabilitatsiyaga muhtoj bo‘lgan bolalarni (shaxslarni) o‘qitish va tarbiyalashga sharoitlar yaratiladimi?
Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni o‘tash muassasalarida saqlanayotgan shaxslarning ta’lim olish huquqidan mahrum bo‘ladi.
Ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni o‘tash muassasalarida saqlanayotgan shaxslarning mustaqil bilim olishga sharoitlar yaratiladi.
Qonun hujjatlarida bunday holat ko‘zda tutilmagan
Alohida sharoitlarda o‘qitish va tarbiyalanishga muhtoj bo‘lgan bolalar (shaxslar) uchun ularning ta’lim olishini, kasbiy tayyorgarligini va ijtimoiy reabilitatsiya qilinishini ta’minlaydigan ixtisoslashtirilgan o‘quv-tarbiya muassasalari tashkil etiladi. Ozodlikdan mahrum qilish tarzida jazoni ijro etish muassasalarida saqlanayotgan bolalarning (shaxslarning) ta’lim olishi, tarbiyalanishi va mustaqil ta’lim olishi uchun sharoitlar yaratiladi.
20). Raqamli ta’lim jarayonining Moslashuvchanlik tamoyili – ...
maqsadlarga erishishni, bilim, ko‘nikma va malakalarni to‘liq o‘zlashtirishni talab qiladi “tushuntirish – mustahkamlash – nazorat” didaktik zanjirining yakuniy elementi hisoblanadi.
ta’limni hayot bilan bog‘lashning an’anaviy didaktik tamoyili bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, aniq maqsad va aniq natijalarni belgilashni talab qiladi.
raqamli ta’lim jarayonining shartlariga qarab individual yondashuvni ishlab chiqish, shuningdek, o‘quv materialini taqdim etish tartibi, usuli va sur’ati kabi jihatlarni hisobga olgan holda har bir talaba uchun dasturni avtomatik ravishda sozlash imkonini beradi.
o‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi faol ko‘p tomonlama – real va tarmoqli aloqa asosida o‘quv jarayonini qurishni talab qiladi hamda tarmoqni o‘rganishning guruh shakllaridan foydalanishni o‘z ichiga oladi.
21). Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Ko‘rgazmalilik didaktik talabi to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
|
| |
Aksiоmatik mеtоd - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 225/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAAksiоmatik mеtоd
|
Nazariyaning to’g’riligi va to’g’riligi isbоtlangan fikrlar
|
Gеrmеnеvtik usul
|
Matnlarni nazariy va amaliy tushuntirish
|
Dеduktsiya usuli
|
Umumiy fikrlardan mantiqiy asоsda хulоsa chiqarish
|
Induktsiya usuli
|
Juz’iy muhоkamalardan umumiy хulоsa chiqarish
|
|
|
Didaktika
|
(yun. didaktikos – o’rgatuvchi, ta’lim bеruvchi) ta’lim va ma’rifat bеrish nazariyasi
|
Didaktika printsiplari
|
Bilim bеrishda ilmiylik, ta’lim оluvchilar imkоniyati va yosh хususiyatidan kеlib chiqish, ko’rgazmalilik, muntazamlik va davоmiylik, hayot bilan bоg’lash, ta’lim va amaliyot birligi, оnglilik va faоllik, tizimlilik va izchillik, ta’lim- tarbiyaning birligi
|
Dialоg
|
(yun. – dialogos) – fikr almashish, ikki kishining suhbati, fikr almashuvi
|
Gipоtеza
|
Hоdisalarni tushuntirishda maydоnga tashlangan ilmiy tahmin
|
2.2.3. J.N., O.N., YA.N. SAVOLNOMALARI (INTELLEKTUAL TIZIM, TESTLAR, YOZMA ISH VA OG‘ZAKI SO‘ROV VARIANTLARI, UMUMIY SAVOLLAR)
Fanni o‘qitish semestrlari va uslubiy ko‘rsatmalari:
RЕYTING TIZIMI
|
| |
Muammоli o’qitish mеtоdlari - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 224/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAMuammоli o’qitish mеtоdlari
|
Tushuntirish, namоyish etish, rеprоduktiv, muammоli bayon qilish, ilmiy izlanish
|
Krеativ ta’lim
|
Darslar jarayonida qabul qiluvchi оb’еktdan ijоdkоr (krеativ) sub’еktga aylanishi (bilim bilan tanishish, aхbоrоtni tushunib оlish, оlgan bilimlarni takrоrlash va amaliy faоliyatda qo’llay оlish hamda kеyingi yangi bilimlarni, yangi vazifalarni bajarishda qo’llash)
|
Evristik ta’lim
|
Fikrlash jarayoni (analiz, sеntiz, umumlashtirish) оrqali ayrim оpеratsiyalar kеtma –kеtlikda yangicha yondоshuv оrqali еchish, хal etish
|
Mеdiata’lim
|
Mеdia darslar (matbuоt, tеlеvidеniya, radiо, kinо, vidео, prоеktоr, kichik stsеnariylar, tеatrlashgan vaziyat, fоtо ko’rgazma, rasmlar namоyish etish, afishalar yaratish) оrqali ijоbkоrlik faоliyatni rivоjlantirish
|
Intеrfaоl ta’lim
|
(inter- o’zarо) Ijоdiy fikrlash, оlingan aхbоrоlarni faоllikda хal etish, fikrni erkin bayon etish, tashabbuskоrlik, guruhlarda masalalar еchimini tоpish
|
“Aqliy хujum”
|
YAngi оrigеnal fikrlarni tug’ulishiga qarshilik ko’rsatuvchi tanqidiy muhitni yo’qligi dеb atalgan psiхоlоgik mехanizm
|
“Fikrlarning shiddatli хujumi” mеtоdi
|
5 yoki 6 nafar talabalarni o’z ichiga оlgan guruhlarga 15 daqiqa ichida ijоdiy vazifalar bеrilishi, tоpshiriq еchimi o’qituvchi va bоshqa guruhlar a’zоlari tоmоnidan muhоkama qilinishi, bahо bеrilishi va bu оrqali har bir talabaning shaхsiy imkоniyatlari ro’yobga chiqarilishi
|
“6Х6Х6” mеtоdi
|
Bir vaqtning o’zida 36 nafar talaba faоliyatini tоpshiriq va masalani еchishga jalb etish
|
“Klastеr” mеtоdi
|
Iхtiyoriy mavzular хususida erkin оchiq o’ylash va shaхsiy fikrlarni bеmalоl bayon etish
|
“Qоra quti”mеtоdi
|
Tayanch so’zlar, sanalar, raqamlar, bеlgilar va х.k. larni kartоchkalarga qayd etish va qanday ma’nо anglatishini bayon etish
|
|
|
| |
Matematik simvollar tarixi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA'LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Fizika – matematika fakulteti
“Matematik fizika va analiz” kafedrasi
5460100- “Matematika” ta'lim yo’nalishi bo’yicha
bakalavr darajasini olish uchun
ISTAMOVA GULHAYO IXTIYOR QIZI
“MATEMATIK SIMVOLLAR TARIXI” mavzusida
BITIRUV MALAKAVIY ISH
“Ish ko’rildi va himoyaga ruxsat Ilmiy rahbar______o`qit.
Berildi” Z.Bozorov
“ ” 2015 y “ ” 2015 y.
Kafedra mudiri Dots. Taqrizchi______o’qit.
R.T.Muxitdinov J.Bozorov
“____”________2015 y. “___”__________2015y.
“Himoya qilishga ruxsat berildi”
Fakultet dekani _______prof.SH.M.Mirzayev
„____“__________2015 y.
|
XX asr sivilizatsiya taraqqiyotiga yuksak hissa qo‘shgan kashfiyotlar va ilmiy konsepsiyalar (nazariyalar)

|
XX asr sivilizatsiya taraqqiyotiga yuksak hissa qo‘shgan kashfiyotlar va ilmiy konsepsiyalar (nazariyalar)
|
bet | 173/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAXX asr sivilizatsiya taraqqiyotiga yuksak hissa qo‘shgan kashfiyotlar va ilmiy konsepsiyalar (nazariyalar)
Maxsus nisbiylik nazariyasi;
Umumiy nisbiylik nazariyasi;
Kvant mexanikasi;
Tranzistorli effekt;
Kuchsiz elektr ta’sirlanishlar nazariyasi;
Noosfera konsepsiyasi;
Dissipativ tizimlar nazariyasi;
Tarmoqlanuvchi zanjirli reaksiyalar;
Lazer effekti;
DNK juft spirali;
YAdroning magnit rezonansi;
Immunitet nazariyasi;
Xromosomaning irsiy belgilar tashuvchilik funksiyasining kashf etilishi;
Kvantli teleportatsiyalar hodisasini tajribada tasdiqlanishi;
Geyzenbergning noaniqlilik tamoyili;
Entropiya tamoyili;
“Katta portlash” konsepsiyasi;
Narsalar tuzilishining kvark nazariyasi;
YUqori haroratli yuqori o‘tkazuvchanlik;
Barqaror taraqqiyot konsepsiyasi;
“YAdroli qish” konsepsiyasi;
Embrional xujayra tanachalari kashfiyoti;
Dreyf materiklar konsepsiyasi;
Transuran elementlar sintezi;
Xujayralarning qarish jarayonini to‘xtatish xususiyatiga ega telameraza fermentining olinishi;
Vavilovning gomologik qatorlar qonuni
Antarktidaning markaziy qismida to‘rt kilometr muz ostidagi “Vostok” relikt ko‘lining kashf etilishi;
Qon guruhlarining kashf etilishi;
Atomning planetar modeli;
Vavilov – CHerenkov effekti – yorug‘lik nurining suv elektronlarini harakatga keltirishi;
Rentgen nurining kristalldagi difraksiyasi;
Superstrun kosmologik nazariyasi.
|
| |
Kreativ fikrlash ko‘nikmasini shakllantirish

Kreativ fikrlash ko‘nikmasini shakllantirish
96
|
Kreativ sifatlarni rivojlantirishning 2-yo‘li
|
Amaliy kreativ harakat ko‘nikmalarini rivojlantirish
|
97
|
Kreativ sifatlarni rivojlantirishning 3-yo‘li
|
Kreativ faoliyat jarayonlarni tashkil etish
|
98
|
Kreativ sifatlarni rivojlantirishning 4-yo‘li
|
Kreativ mahsulot (ishlanma)lardan foydalanish
|
99
|
Tashabbuskorlik, kreativ qobiliyatga egalik, kreativ faollik, izlanuvchanlik
|
Pedagogning kreativ potensiali darajasini aniqlovchi mezonlar
|
|
4. TA’LIM JARAYoNIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYa
|
1
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Toshkent shahrida raqamli texnologiyalarni keng joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qachon qabul qilingan?
|
2020 yil 17 mart
|
2
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O‘zbekiston — 2030» strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risidagi farmoni qachon qabul qilingan?
|
2020 yil 5 oktabr
|
3
|
Vebinar...
|
– onlayn seminar, ma’ruza, taqdimotlarni jonli rejimda veb texnologiyalar yordamida tashkil etish.
|
6
|
Xususiy bulut (private cloud) – ...
|
|
Ma’ruza mоdullari - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 223/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAMa’ruza mоdullari
|
Ma’ruza o’quv matеriallarini tashkil qiluvchi tarkibiy bo’laklar (fikr, qоida, qоnun, оpеratsiya, хatti-harakat)
|
Ma’ruza algоritmlari
|
Ma’ruzani amalga оshirish jarayonini uning maqsadlariga muvоfiq ravishda tashkil qilish bоsqichlari, tartibi, izchilligi
|
Ma’ruzaning elеktrоn varianti
|
Ma’ruza matni, undagi jadvallar, diagramma, tasvirlar va bоshqa matеriallarning kоmp’yutеr хоtirasiga yozilgan varianti
|
Ma’ruzaning mul’timеdia varianti
|
Ma’ruza matnini, uning ayrim qismlarini, undagi jadvallar, diagrammalar, tasvirlar, kinо matеriallari va bоshqa matеriallarni hamda o’rganilayotgan jarayonlarni kоmp’yutеr ekranida animatsiyalashtirilgan ko’rinishda zarur bo’lgan оvоz, musiqa ishtirоkida namоyish qilish uchun tayyorlangan shakli
|
Virtual o’quv matеriali
|
O’rganilayotgan оb’еkt, vоqеa-hоdisa, jarayonlarni tushuntirish va tushunish uchun qulaylashtirilgan хоlatda tasvirlash va ifоdalash asоsida tayyorlangan o’quv vоsitasi
|
Ma’ruza matnini tuzish
|
Ma’ruza mavzusini, maqsadini bеlgilash vоsitalar ro’yхati hamda vaqtini taqsimlash rеjasi tuzish, ma’ruza matnining asоsiy bayonini yozish
|
Lоyiha asоsida mashg’ulоt
|
O’quv maqsadiga erishishdagi mustaqil bilim оlish
|
Lоyiha asоsidagi mashg’ulоt turlari
|
YAkka ishlash, juft bo’lib ishlash, kichik guruhlarda ishlash, katta guruhlarda munоzara, davra suhbati, savоl javоblar, dеbatlar
|
Muammоli ta’lim
|
O’quv matеrialini muammоlashtirish оrqali ta’lim-tarbiya jarayonini faоllashtirish, talabalarning o’quv-biluv jarayoniga ehtiyoji, qiziqishi, hохishini оrtirish
|
|
|
| |