mineral gruntlarda - Melioratsiya

mineral gruntlarda
torfli gruntlarda
1,6 m.gacha
1,9 m.gacha
Kavlanadigan tirqish eni, m
0,2
Chetki o ‘lchamlari, mm
13210x3220x4530
M assasi, kg
33000
Mashinani ishga tushirishdan oldin, drenaj quriladigan maydonda
“karita” y a’ni drenaj nishabligini yer sirtiga ko‘chirish maqsadida
qazilgan yoki tashib keltirilgan tuproq y o ia g i (bu ish yer rel’efining
notekisligi, past balandliklami tekislash maqsadida) maxsus mashinalar
yordamida quriladi. Ayrim drenaj quruvchi mashinalarda bu yo‘laklami
qurish talab qilinmaydi, chunki bu mashinalarda nishablikni ushlab
turuvchi zamonaviy avtomatik boshqaruv mexanizmlari o ‘rnatilgan.
Mashinaning ishlatish texnologiyasi quyidagilarni o ‘z ichiga oladi:
- maxsus yo ‘lakka drenaj mashinasini olib kelib, drenaj
nishabligiga qarshi yo‘nalishda o ‘rnatiladi;
- mashinaning qazuvchi ish jihozi yerga tekkunga qadar tushirilib,
mashinaga ishchi tezlik beriladi va ish jihozi loyihadagi chuqurlikgacha
tushiriladi;
101
- mashina 3 -4 m masofani o ‘tgandan so‘ng to ‘xtatiladi;
- drenaj qutisiga drenaj quvuri hamda sizdirgich materiallari
joyiashtiriladi;
- mashinaga yana ishchi tezlik berilib, drenaj qurilish ishlari davom
ettiriladi;
- m a’lum masofadan (15-20 m) so‘ng mashina to‘xtatilib, drenaj
qutisi sizdirgich materiallari bilan to‘ldiriladi.
Sizdirgich materiallari maxsus mashinalarda tashib keitiriladi va
bu mashinalardagi sizdirgich materiallari drenaj qutisini to ‘ldirish uchun
unga ag‘dariladi (to‘kiladi). Mashinani drenaj quvurlari bilan ta’minlash,
mashina to‘xtatilmasdan uning harakati davomida amaiga oshiriladi.
Chunki maxsus yoMakning qirg‘og‘i bo‘ylab tarqatib joylashtirilgan
drenaj quvurlarini drenaj qutisiga uzatish qo‘l kuchi yordamida amaiga
oshiriladi. Zamonaviy drenaj mashinalarida asosan plastmassa quvurlari
ishlatiladi.
Drenaj
mashinasiga o ‘rnatilgan
maxsus
qurilmaning
g ‘altagiga o ‘ralgan plastmassa quvurlari drenaj qutisiga g ‘altakning
aylanma harakati orqali uzatiladi.
0 ‘rtacha qattiqlikdagi gruntlarda mashinani ishlatish uchun unga
qo‘shimcha bir yoki ikkita ДЭТ-250 rusumli traktor ketma-ket ulanadi.
Bu usulda drenaj quruvchi mashinalar o ‘zlarining afzalliklari bilan
bir qatorda, ayrim kamchiliklari ham mavjud. Bu kamchiliklar
quyidagilardan iborat:
- energiya sarfining yuqoriligi;
- transheyasiz usul deb atalsada, ish jihozida joylashtirilgan grunt
qirquvchi pichoqlar konussimon bo‘lib, ularning eni 0,2dan 0,3m ni
tashkil qiladi. Bu esa shu yuzadagi atrof gruntlarini siqish va ish jihozi
qirqilgan joydan o ‘tgandan so‘ng, silliq gurunt qatlami hosil bo‘lishi va
gruntning deformatsiyasi natijasida qisman qayta o ‘z holatiga kelishi,
devorlarni yaxshi birlashishiga imkoniyat bermaydi natijada sug‘orma
suvlarning ta ’sirida shu joylardan suv o‘tib, qurilgan drenajni ishdan
chiqaradi;
- og‘ir texnikalardan foydalanish natijasida tuproq qatlamlarini
zichlashga olib keladi;
- yotqizilgan drenaj quvuri hamda sizdirgich materiallarini nazorat
qilish imkoniyati y o ‘q;
- asosan diametri 100 trim gacha bo‘lgan plastmassa quvurlarini
yotqizishga moMjallangan.
Drenaj mashinalarini qo‘llashda olib borilgan ilmiy-tadqiqot ishlari
natijalari 6.4-jadvalda keltirilgan.
102
|