nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralik - bet 87

132
buysunadi. Birlashma tibbiyot xodimlarini qayta tayyorlash, malakasini
oshirish uchun klinik baza hisoblanadi.
Birlashmaning asosiy tarkibiy qismiga tumanlarda (shaharlarda) –
markaziy shahar (tuman) shifoxonasi, shoshilinch tibbiy yordam bo‘limi
bilan, shahar (tuman) ko‘p tarmoqli poliklinika,
oilaviy poliklinikalar
(shaharlarda), qishloq vrachlik punkti, dispanserlar, akusherlik
komplekslar,
bolalar shifoxonalari, ixtisoslashtirilgan shifoxonalar,
xususiy tibbiyot muassasalari kiradi. Shahar (tuman) markaziy
shifoxonasi bosh vrachi shahar (tuman) tibbiyot birlashmasi boshlig‘i
hisoblanadi.
Toshkent shahridagi tuman tibbiyot birlashmalari tarkibiga –
tuman markaziy ko‘p tarmoqli poliklinika,
oilaviy poliklinikalar,
o‘rinsiz dispanserlar, bolalar uyi, xususiy tibbiyot muassasalari kiradi.
Tuman markaziy ko‘p tarmoqli poliklinikasi mudiri tuman tibbiyot
birlashmasi boshlig‘i hisoblanadi. Toshkent
shahrining statsionar
muassasalari (shifoxonalar, tug‘ruq uylari va boshqalar) shahar
maqomiga ega bo‘lib, Toshkent shahar sog‘liqni saqlash boshqarmasi
tasarrufida bo‘ladi.
Shahar (tuman) birlashmalari lavozimiga (Toshkentda – Toshkent
shahar hokimi),tumanlarda tegishli viloyatlar
hokimlari tasdiqnomasiga
binoan O‘zbekiston respublikasi sog‘liqni saqlash vaziri tomonidan
tayinlanadi.
Shahar (tuman) tibbiyot birlashmalari boshliqlarining ambulatoriya
– poliklinika yordami bo‘yicha muovinlari – markaziy shahar (tuman)
ko‘p tarmoqli poliklinikaning mudirlari hisoblanadi. Birlashma
boshlig‘ining muovinlari Qoraqalpag‘iston Sog‘liqni saqlash vaziri,
viloyatlar va Toshkent shahri sog‘liqni
saqlash boshqarmalari bilan
kelishilgan holda birlashma boshlig‘i tomonidan tayinlanadi va ishdan
bo‘shatiladi.
Psixologik proflaktika nechta bosqichda amalga oshiriladi?

|
Psixologik proflaktika nechta bosqichda amalga oshiriladi?
|
bet | 75/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating28. Psixologik proflaktika nechta bosqichda amalga oshiriladi?
*A) 3
B) 5
C) 2
D) 4
29. Psixogigiyenaning tarmoqlari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping.
*A) Yoshga oid psixogigiyena mehnat ta’lim psixo gigienasi, turmush psixogigiyenasi, oila va jinsiy hayot psixogigiyena si
B) Qarilik psixogigiyena si
C) Kasb psixogigiyena si
D) Rivojlantirish psixogigiyena
30. Aqliy rivojlantirish psixogigiyena ishi tanafussiz necha soat bo‘lgani maqsadga muvofiq?
*A) 3-4
B) 1-2
C) 5-6
D) 2-3
31. Patopsixologiya nimani o‘rgatadi?
*A) Tibbiyot psixologiyasi, tarmog‘i bo‘lib kasal odam psixikasini o‘rganadi.
B) Oilaaiy munosabat psixologiyasini o‘rganadi.
C) Shaxs psixologiyasini o‘rganadi
D) Jinsiy hayot psixologiyasini o‘rganadi
32. Psixogigiyena kasaliklarning hammadan ko‘p tarqalgan turlari......
*A) Xayoldan ketmaydigan nevrozlar isteriya-nevrosteniya
B) Autizm
C) Shizofreniya
D) Depressiya
33. Ota-onalar o‘smir yoshdagi bolalar bilan qanday munosabatda bo‘lganlari ma’qul?
*A) Do‘stlashish
B) Ishlariga aralashmaslik
C) E’tibor bermaslik
D) Qattiq nazorat
34. Psixodiagnostika terminini dastlab psixatriyada qaysi olim qo‘llagan?
*A) G.Roxshax
B) J. Piyajje
C) Bextrev
D) Freyd
35. Psixologik tadqiqotlar amaliyotida psixologik diagnoz qo‘yishning necha bosqichi farqlanadi?
*A) 3
B) 5
C) 6
D) 4
36. Simptomatik diagnozga to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni toping.
*A) Bunda tashxis qo‘yish muayyan belgi yoki xususiyatlarni ta’kidlash bilan cheklanadi
B) Shaxsda diqqat ytshmovchiligi giperaktivlik paydo bo‘ladi
C) Diqqatning chalg‘ishi paydo bo‘ladi
D) Shaxsning muayyam belgilari o‘rganiladi
|
| |
Muayyan millatga xos bo‘lgan psixologik xususiyatlarini o‘rganuvchi fan?

|
Muayyan millatga xos bo‘lgan psixologik xususiyatlarini o‘rganuvchi fan?
|
bet | 77/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating47. Muayyan millatga xos bo‘lgan psixologik xususiyatlarini o‘rganuvchi fan?
*A) Etnopsixologiya
B) Yosh psixologiyasi
C) Ijtimoiy psixologiya
D) Oila psixologiyasi
48. Psixologiyada “sotsiometriya metodi”ning mohiyati nima?
*A) Ma’lum sharoitga muvofiqlashtirilgan kichik guruhlardagi shaxslararo munosabatni o‘rganish
B) Odamlarni kasbga yaroqliligi va iste’dodi bo‘yicha maxsus saralash
C) Odamlarning narsa va hodisalarga munosabatlarni o‘rganish
D) Muayyan bir vaziyat yoki muammoni hal qilish jarayonida inson psixikasidagi o‘zgarishlarni o‘rganish
49. Qobiliyatlar bu…
*A) Odamning faoliyati orqali orttirilgan individual psixologik xususiyati hisoblanadi.
B) Voqealik aks etirish jarayonidan boshqa narsa emas.
C) Bosh miya tuzilishida ko‘rinadigan xususiyat.
D) Ish harakati va xulq-atvor bo‘lib, odamning kimligini bilib olish imkoniyatini yaratadi.
50. O‘smirlik muloqatini kattalar munosabatidan qaysi tamonlari bilan farq qiladi?
*A) Emotsiyaga boyligi
B) Zavqliligi
C) Farq qilinmaydi
D) Hamdardlik munosabati
51. O‘quvchi intellekti – bu ...
*A) O‘quvchining aqliy salohiyatidir
B) O‘quvchining sezgirligidir
C) O‘quvchining ta’limdagi muvaffaqiyatidir
D) O‘quvchining xulqidir
52. O‘smirlik davri jinsga ko‘ra qaysi yoshlarni qamrab oladi?
*A) Erkaklarda: 13-16, ayollarda:12-15 yosh
B) Erkaklarda: 18-20, ayollarda:13-17 yosh
C) Erkaklarda: 13-15, ayollarda: 14-15 yosh
D) Erkaklarda: 13-15, ayollarda: 14-19 yosh
53. Ehtiyoj deb –
*A) Odam faolligining manbai bo‘lib, individ yashashi va rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan ob’ektlarga muhtojligini his etish holatiga aytiladi
B) Ma’lum hatti-harakatlarni bajarish zarurligini tushunib etishga aytiladi
C) Odamning biologik ehtiyojini qondirish vositalarni tushunishiga aytiladi
D) Madaniy qadriyatlarga muhtojligini tushunib etishga aytiladi
|
| |
Psixolog vositachi sifatida maktabda qanday ishlarni amalga oshiradi?

|
Psixolog vositachi sifatida maktabda qanday ishlarni amalga oshiradi?
|
bet | 74/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating21. Psixolog vositachi sifatida maktabda qanday ishlarni amalga oshiradi?
*A) Neytral holatni egallashga harakat qiladi, o‘qituvchiga o‘quvchisi nima uchun dars qildirayotganligini tushuntiradi
B) Barchasi yaxshi qabilida ish ko‘radi
C) Ko‘pchillik xafa bo‘lgan insonlarni himoya qiladi
D) O‘quvchining haq huquqini tiklaydi
22. Psixolog bitiruvchilar dastlab qanday muammoga duch keladilar?
*A) O‘zini qanday tutishini bilmaydi yosh mutaxassislar nizoli vaziyatlarda o‘ziga ishonmaslikni his qiladi o‘zlarini himoyasiz sezadi
B) Bolalarning psixologik salomatligidagi buzilishlar, ularni intellektual Shaxsiy va ijtimoiy rivojlanishdagi salbiy og‘ishlarni o‘z vaqtida oldini olish
C) Yosh mutaxassislar nizoli vaziyatlarda o‘ziga ishonmaslikni his qiladi
D) Netral holatni egallashga harakat qiladi o‘qituvchiga o‘quvchisi nima uchun dars qildirayotganligini tushuntiradi
23. Psixolog o‘zini maktabda reklama qilishi zarur bo‘lmasa, har xil kinoyali gaplarni eshitishi mumkin, psixologning o‘z-o‘zini reklama qilishi necha bosqichdan iborat?
*A) 4
B) 7
C) 8
D) 3
24. Psixologik ma’ruzalar qancha vaqtgacha davom etgani maqsadga muvofiq hisoblanadi?
*A) 15 daq. 1 soatgacha
B) 20 daq
C) 40 daq
D) 15 daq
25. Psixolog o‘z mutaxassisligi va asosiy faoliyat davrasidan tashqarida bo‘lgan ishlarga jalb etiladimi?
*A) Yo‘q
B) Ba’zan
C) Rahbariyat ko‘rsatmalari so‘zsiz bajariladi
D) Ha
26. Psixologik proflaktika bu...
*A) Bolalarning psixologik salomatligidagi buzilishlar, ularni intellektual Shaxsiy va ijtimoiy rivojlanishdagi salbiy og‘ishlarni o‘z vaqtida oldini olish
B) Maslahat berish
C) Rivojlantirish
D) Salbiy og‘ishlarning oldini olish
27. Psixogigiyena bu...
*A) Odam ruhiy salomatligini saqlash va mustahkamlash haqidagi fandir
B)Yo‘naltirish
C) So‘rov anketa o‘tkazish
D) To‘g‘ri tashxis qo‘yish
|
| |
Qiziqishlar xaritasi metodikasi bu

|
Qiziqishlar xaritasi metodikasi bu
|
bet | 80/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating66. Qiziqishlar xaritasi metodikasi bu ...
*A) O‘quvchilarni kasbga moyilligini aniqlaydi
B) Bolaning qiziqishini aniqlaydi
C) O‘quvchilarning qobiliyatini aniqlaydi
D) O‘quvchini shaxs xususiyatini ko‘rsatib beradi
67. Psixologik xizmatning asosiy vazifalari qaysi qatorda to‘g‘ri berilgan?
*A) Tadqiqot, amaliy va tashviqot ishlari.
B) Ta’lim-tarbiyani amalga oshirish.
C) Tadqiqot va tashviqot ishlari.
D) Tashxis qilish, testlar olish.
68. Psixolog qanday axloqiy sifatlarga ega bo’lishi lozim?
*A) Barcha javoblar to‘g‘ri
B) Samimiy, mehribon va talabchan
C) Ishonuvchan va rostgo‘y
D) Mehnatsevar va jonkuyar
69. Maktab psixologi faoliyati davomida ko‘proq qaysi testlardan foydalanadi?
*A) Hammasi to‘g‘ri
B) Individual testlar
C) Ruhiy testlar
D) Guruhiy testlar
70. Psixologik xizmatni 3 nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi. Qaysi qatorda to‘g‘ri javoblar berilgan?.
*A) Nazariy, amaliy va ilmiy
B) Dolzarb, maqsadli va doimiy
C) Ilmiy, tashviqot va amaliy
D) Amaliy, nazariy va g‘oyaviy
71. Psixologiyaning asosiy kategoriyalari to‘g‘ri berilgan qatorni ko‘rsating.
*A) Ong, shaxs, muomala, faoliyat va motivatsiya
B) Xotira, tafakkur, nutq va ong
C) Temperament, harakter vaqobiliyat
D) Kuzatish, suhbat, test, eksperiment va anketa
72. Guruhlar va ularning psixologik xususiyatlari, shuningdek, guruhlardagi Shaxslarning xulqi va faoliyati qonuniyatlarini psixologiyaning qaysi yo‘nalishi o‘rganadi?
*A) Ijtimoiy psixologiya o‘rganadi
B) Differensial psixologiya o‘rganadi
C) Umumiy psixologiya o‘rganadi
D) Maxsus psixologiya o‘rganadi
73. Xalq ta’limi tizimida psixologik xizmat yo‘nalishlari to‘g‘ri berilgan qatorni ko‘rsating?
*A) Psixodiagnostika, profilaktik - korreksiya, konsultatsiya, maorif va tashviqot, maslahat va kasbga yo‘naltirish
B) Psixodiagnostika, korreksiya, konsultatsiya va interpretasiya
C) Psixodiagnostika, proflaktika korreksiya, konsultasiya, hayol
D) Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa va interpretasiya
|
| |
O‘quv jarayonni psixologik ta’minlash bu-

|
O‘quv jarayonni psixologik ta’minlash bu-
|
bet | 79/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating60. O‘quv jarayonni psixologik ta’minlash bu-
*A) O‘quv faoliyati motivlarini aniqlashga ehtiyoj uyg‘otish va o‘quv faoliyatining ijobiy emotsional ruhda kechishi uchun shart-sharoitlar yaratish.
B) O‘quv faoliyati motivlarini aniklash va ular orkali o‘quv faoliyatiga extiyoj uyg‘otish.
C) O‘quv jarayonini psixologik turkum, o‘quv metodik adabiyotlar, ishlanmalar bilan ta’minlash.
D) O‘quv faoliyatining ijobiy ruhda kechishi uchun shart-sharoit yaratish.
61. Tafakkur operatsiyalarini aniqlang?
*A) Hukm va xulosa, analiz va sintez.
B) Tushuncha, hukm, xulosa, analiz, sintez.
C) Taqqoslash, analiz-sintez, abstraksiya, umumlashtir, konkretlashtirish.
D) Umumlashtirish, konkretlashtirish, analiz, sintez, tushuncha, hukm.
62. Dars davomida intizomning buzilishi aksariyat hollarda o‘quvchilar diqqatni chalg‘iganidan emas, balki .....
*A) Ijtimoiylashmaganligiga bog‘liq.
B) Intellektual salohiyat.
C) Bilim jarayonlarga.
D) Dars sifatiga.
63. Amaliyotchi psixolog bo‘lishi uchun belgilangan yoshni ko‘rsating.
*A) Tegishli ma’lumotga va tajribaga ega bo‘lish
B) 40 yoshgacha bo‘lishi
C) 60 yoshgacha bo‘lishi
D) 25 yoshdan oshgan bo‘lishi
64. Psixologning maktabdagi mavqeini belgilang.
*A) Barcha javob to‘g‘ri.
B) Direktor yordamchisi, direktor o‘rinbosari.
C) Jamoaning etakchisi.
D) Etakchi mas’uliyatli Shaxs.
65. Psixologik xizmat yunalishlari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
*A) Psixodiagnostika, proflaktika korreksiya, konsultatsiya, psixologik tashviqot va targ‘ibot, kasb hunarga yo‘naltirish.
B) Psixodiagnostika, proflaktika korreksiya, konsultatsiya, psixologik tashviqot va targ‘ibot.
C) Psixodiagnostika, proflaktika korreksiya, konsultatsiya, kasb hunarga yo‘naltirish.
D) Proflaktika korreksiya, konsultatsiya, psixologik tashviqot va targ‘ibot, kasb hunarga yo‘naltirish.
|
| |
Quyida keltirilgan sahifalarning qaysi biri O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali hisoblanadi?

15. Quyida keltirilgan sahifalarning qaysi biri O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portali hisoblanadi?
*a) www.gov.uz
b) www.lex.uz
c) www.edu.uz
d) www.uz
d) ijtimoiy va virtual
iSpring Kinetics dasturining qaysi bandidan 3D kitob ishchi holatiga keltiriladi?
*а) “Публикация»
b) «Рисование»
c) “Надпись»
d) “Шрифт»
Grafik muharriri bilan ishlovchi dasturlarni ko’rsating.
*a) Corel Draw, Corel Xara, Corel photo paint, Adobe photo Shop, Adobe Illustrator
Maya, Light Wave, SoftImage 3d, Adobe Image Ready, Gif Animator, Macromedia Flash, Adobe premier
Disreet 3D Studio MAX, Alais Wave Front
Microsoft Front-page (HTML-Hyper Text Markup Language), Alliare Home Site (HTML), CSS
3. Qaysi test turi javoblarni so’zlar bankidan qo’yish imkoniyatini beradi? *a) “Банк слов”
“Ввод строки”
“Пропуски”
“Активная область”
4. Ovozli jarayonlarni taqdim etish va ovozni tahrir qilish uchun qaysi mualliflik dasturiy vositalardan foydalaniladi?
*a) SonicFoundry SoundForge, Wave Lab, Sound Recorder
Microsoft Front-page (HTML-Hyper Text Markup Language), Alliare Home Site (HTML), CSS
Maya, Light Wave, SoftImage 3d, Adobe Image Ready, Gif Animator, Macromedia Flash, Adobe premier
Corel Draw, Corel Xara, Corel photo paint, Adobe photo Shop, Adobe Illustrator
iSpring dasturini ustanovka qilganda nechta bo’limi paydo bo’ladi va ular qaysilar?
*а) 3 ta , iSpring Pro, iSpring Kinetics, Ispring Quiz Maker
2 ta, Quick Publish,Quiz
1ta, Quick Publish
To’g’ri javob yo’q
|
L.F. Burlachuk fikriga ko‘ra psixodiagnostik metodlarni necha xil yondashuv asosida tasniflash mumkin?

|
L.F. Burlachuk fikriga ko‘ra psixodiagnostik metodlarni necha xil yondashuv asosida tasniflash mumkin?
|
bet | 76/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating37. L.F. Burlachuk fikriga ko‘ra psixodiagnostik metodlarni necha xil yondashuv asosida tasniflash mumkin?
*A) 3
B) 5
C) 6
D) 4
38. Psixoanaliz asoschisi kim?
*A) Z. Freyd
B) Bern
C) K. Yung
D) A.Adler
39. Analitik psixologiya asoschisi kim?
*A) K.Yung
B) Bextrev
C) Andreva
D) A.Adler
40. Guruhiy terapiya asoschisi kim?
*A) K. Rodjers
B) J. Moreno
C) Bextriv
D) V. Frank
41. 6 yoshli bolalarni maktabga tayyorlashni aniqlash muddati to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni belgilang.
*A) Mart, aprel, may, iyun (85 kun davomida)
B) May, iyun, avgust (65 kun davomida)
C) Aprel, may, iyun, iyul (85 kun davomida)
D) May, iyun, iyul, avgust (85 kun davomida)
42. Psixologik xizmatning asosiy vazifasi nimadan iborat?
*A) Barcha javoblar to‘g‘ri
B) Amaliy ishlari
C)Tashviqot ishlari
D) Tadqiqot ishlari
43. Proflaktika so‘zining ma’nosi nima?
*A) Oldini olish, tuzatish
B) Jazolash va tartib intizomga o’rgatish
C) To‘g‘irlash va nasihat berish
D) Jazolash va tuzatish
44. Psixologik konsulium qaysi yo‘nalishdagi ishning muhim bosqichi hisoblanadi?
*A) Psixoprofilaktik ishlar
B) Psixokorreksiya ishlar
C) Psixologik ma’rifat ishlar
D) Psixodiagnostika ishlar
45. Tortinchoq, g‘ayratsiz, arazchan, qat’iyatsiz va mustaqilligi zaif, tez charchaydi va ortiqcha darajada ishchan emas. Mazkur ta’rif qaysi temperament tipiga taalluqli?
*A) Melanxolik
B) Sangvinik
C) Flegmatik
D) Xolerik
46. Psixologik testlar bu...
*A) Psixik hodisalarni tushuntirib beruvchi usullar majmuyi
B) Odam psixikasini o‘rganishdagi vazifalar to‘plami
C) Tekshiruvchilarning masala echish va vazifalarini bajarishini kuzatish
D) Odam psixikasining sifatlari, qobiliyatlari va Shaxsning taraqqiyot darajasini aniqlab beradigan standartlashtirilgan vazifalar
|
| |
Oilaviy poliklinikalarda bajariladigan tibbiy muolajalar

150
14. Antibakterial preparatlarni oqilona tanlash.
15. Respirator va qo‘l bilan sun’iy nafas oldirish texnikasi, mexanik
usulda yoki otsos yordamida og‘iz bo‘shlig‘idagi moddalarni olib
tashlash, konikotomiya va traxeya intubatsiyasi texnikasi.
16. Yurakni
bilvosita massaj qilish, infuzion vositalarni miqdorini
aniqlash va ularni venaga Yuborish.
17. Sun’iy ravishda qayt qildirish va oshqozonni yuvish,
oshqozonga oral va nazogastral yo‘l bilan zond qo‘yish, qizilo‘ngach
kuyganda statsionargacha yordam, oral va infuzion regidratatsiya va
dezintoksitsiyani hisoblash, tozalovchi huqna qilish texnikasi.
18. To‘g‘ri ichakni barmoq va instrumental (rektal oyna) tekshirish,
tushgan to‘g‘ri ichakni qaytarish texnikasi.
19. Siydik qopini yumshoq kateter yordamida kateterlash,
siydik
qopini qovuq usti punksiyasi texnikasi, parafimozni to‘g‘rilash, balantit
va balanapastitda olatni yuqumsizlantirish, prostata bezini tekshirish
usuli.
20. Kichik xirurgik aralashuvlarda qo‘lni yuqumsizlantirish
texnikasi, xirurgik iplar yordamida tikish va ularni olib tashlash,
tishlangan yara va kuygan joylarni zarararsizlantirish, yiringli yaralarni
yorish va drenaj qo‘yish (panaritsiy, abssess, flegmona), bo‘shliq va
g‘ovaklarga zond qo‘yish, tildagi so‘galni olib tashlash, yumshoq
to‘qimalarda yot jismlarni olib tashlash, qoqsholga qarshi anatoksin va
zardob yuborish usuli.
21. Yirik bo‘g‘imlar jarohatlanganda yumshoq bog‘lov qo‘yish,
langet qo‘yish va olib tashlash, simli va transport shinasi, singanda joyli
anesteziya, umurtqa pog‘onasi jarohatlanganda va suyaklar singanda
bemorni joylashtirish va transportda yuborish texnikasi. Tashqi qon
ketishida vaqtincha qon ketishni to‘xtatish.
22. Kuyganda, bug‘ilganda, cho‘kkanda,
sovuq urganda, elektr
jarohatida, hasharotlar chaqqanda, hayvonlar va kalamushlar tishlaganda
statsionargacha yordam ko‘rsatish.
23. Paranefral va boshqa hollarda novokain bilan blokada qilish
texnikasi.
24. Diabetik parhez va kam yog‘li, yog‘siz parhez ovqatlarni yozish.
25. Jinsiy rivojlanganlikni aniqlash formulasi.
26. Qinni akusher tekshiruvi va uni o‘tkazish, Papanikolau usulida
surtma olish, bachadon bo‘ynida o‘sma borligini skrininglash, qin
surtmasining tozaligi darajasini aniqlash,
151
27. Ginekologik tekshiruv, Shu jumladan oyna bilan bimanual
tekshiruv.
28. Genitaliy shikastlanganda statsionargacha Yordam.
29. Homiladorlik davridagi favqulotda
shoshilinch holatlarda
birlamchi vrachlik Yordami.
30. Kontratseptiv vositalarining zamonaviy usullari.
31. Funksional diagnostika testlarini tahlil etish.
Yosh davrlar va pedagogik psixologiyaning asosiy muammosi – bu

|
Yosh davrlar va pedagogik psixologiyaning asosiy muammosi – bu
|
bet | 81/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating74. Yosh davrlar va pedagogik psixologiyaning asosiy muammosi – bu ...
*A) Bolaning psixik rivojlanishi
B) Xulqning buzilishidi
C) Pedagogik takt
D) Bola shaxsi
75. Psixologik xizmat haqidagi Nizom nechta bo‘limdan iborat?
*A) 6 bo‘limdan iborat
B) 7 bo‘limdan iborat
C) 8 bo‘limdan iborat
D) 9 bo‘limdan iborat
76. Psixologik xizmatning asosiy yo‘nalishlari.
*A) 6 ta
B) 9 ta
C) 8 ta
D) 3 ta
77. Amaliyotchi psixologning asosiy faoliyat turlari qaysi qatorda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*A) Hammasi to‘g‘ri
B) Konsultatsiya (Maslahat berish)
C) Korreksion ishlar, psixokorreksion ishlar
D) Psixodiagnostik ishlar
78. Psixologning psixoproflaktik ishidagi asosiy bosqichlar sonini ko‘rsating?
*A) 3 ta
B) 5 ta
C) 4 ta
D) 2 ta
79. Psixologik xizmatning asosiy vazifalari qaysi qatorda to‘g‘ri berilgan?
*A) Tadqiqot, amaliy va tashviqot ishlari
B) Tashxis qilish, testlar olish
C) Ta’lim-tarbiyani amalga oshirish
D) Ilmiy uslublarni tanlay bilish
80. “Differensial diagnostik so‘rovnoma” DDS orqali o‘quvchilarni qaysi xususiyati o‘rganiladi?
*A) Kasbiy yo‘nalish aniqlanadi
B) Aqliy intellekt
C) Ruhiy holat
D) Bilish jarayonlar
81. “Aqliy hujum” metodikasi orqali o‘quvchining ....... o‘rganiladi.
*A) Aqliy qobiliyati
B) Psixik jarayonlari
C) Kasbiy faoliyati
D) Shaxs xususiyatlari
82. Psixologning trening o‘tkazadigan mashg‘ulot xonasi holati qanday bo‘lishi lozim?
*A) Nimqorong‘i katta zalda
B) Sershovqin joyda
C) Shovqinsiz joydan iborat bo‘ladi
D) Yorug‘ katta xonada
83. Psixologik xizmat faoliyati asosiy 2 yo‘nalishda bo‘ladi, qaysi qatorda to‘g‘ri javob berilgan?
*A) Dolzarb va kelajak
B) Amaliy, dolzarb
C) Amaliy, nazariy
D) Ilmiy nazariy
|
| |
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

239
Тakrorlash uchun savollar
1.
Boshqaruv qarorlari qanday ko’rinishlarga bo’linadi?
2.
Тezkor va strategik qarorlar nima bilan farqlanadi?
3.
Boshqaruv qarorlari samaradorligiga qanday omillar ta’sir etadi?
4.
Boshqaruv qarorlariga qanday talab qo’yiladi?
5.
Boshqaruv qarorlarining ilmiy asoslanganligi deganda nimani tushunasiz?
6.
Qarorni bajarishning yakunlovchi bosqichi deganda nimani tushunasiz?
7.
Qarorning bajarilishini nazorat qilishdan qanday foydalaniladi?
8.
Boshqaruv qarorlarini optimallashtirish usullariga misollar keltiring
9.
«Kommunikatsiya», «kommunikatsiya jarayoni» ga ta'rif bering va asosiy
kommunikatsiya turlarini ayting.
10.
Boshqarishda axborotlar qanday rol o'ynaydi?
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari
1.
Qaror – bu
A) mavjud holatning, bo’lishi lozim bo’lgan holat bilan mos tushmasligi natijasida
yuzaga keluvchi jarayondir
B) bajarilishi mumkin bo’lgan ishning aniq bir yo’lini tanlab olishdir
C) bir necha muqobil (alternativ paydo bo’lganda vujudga keladigan jarayondir
D) bajariladigan ishlarni rejalashtirishdir.
2.
Qaror qabul qilish – bu :
A) maqsadga erishish uchun tashkilot rahbarining o’z vakolati va amalkorligi
doirasida muqobilni tanlash jarayonidir
B) u yoki bu yo’lni tanlab olishda bir to’xtamga kelish yoki qanday bo’lmasin bir
fikrga kelishdir
C) menejerning fikri zikrini doim band qilib turadigan tashvishdir
D) tashkilot rahbarining o’z vakolati va amalkorligi doirasida muqobilni tanlash, u
yoki bu yo’lni tanlab olishda bir to’xtamga kelish yoki qanday bo’lmasin bir fikrga
kelishdir
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 133

240
A) vazifa,
B)
vosita
C)
javobgarlik
D) vazifa, vosita, javobgarlik
4.
Strategik qaror:
A) bir xil muammoga daxldor bo’lib, barcha bo’g’inlar
uchun birdek amal qiladi
B) tor doiradagi muammoga ta’luqli bo’lib, korxonaning muayyan bir bo’limi yoki
bir gurux xodimlar
yuzasidan qabul qilinadi
C) yuqori boshqaruv organlari tomonidan tub va istiqbolli dasturlarni ishlab chiqish
maqsadlarida qabul qilinadi
D)
korxonaning joriy, tezkor rejalarini tuzish maqsadida qabul qilinadi.
5.
Amal qilish davriga qarab qarorlar:
A) sotsial – iqtisodiy qarorlarga bo’linadi
B) texnikaviy qarorlarga bo’linadi
C) stereotip va tashabbusli qarorlarga bo’linadi
D) strategik va taktik qarorlarga bo’linadi.
6. Boshqaruv qarorlariga qo’yiladigan talab
A)
Ilmiy asoslangan bo’lishi lozim
B)
Aniq belgilangan bo’lishi lozim
C)
Joyi ko’rsatilgan bo’lishi
D)
Faqat vaziyatga bog’liq
7. Boshqaruv qarorlari amal qilish xususiyatiga ko’ra:
A)
strategik qarorlar
B)
an’anaviy qarorlar
C)
vaqtinchalik qarorlar
D)
aniq qarorlar
8. Boshqaruv qarorlari takrorlanish yoki yangilik darajasiga ko’ra
A)
strategik qarorlar
B)
an’anaviy qarorlar
C)
vaqtinchalik qarorlar
O`zbekistonda psixologik xizmatni yo`lga qo`yilishi nechanchi yillarga borib taqaladi?

67. O`zbekistonda psixologik xizmatni yo`lga qo`yilishi nechanchi yillarga borib taqaladi?
a)- 1990-1993 yillar
b)- 1994-1996 yillar
*c) 1996-1999 yillar
d)- 2000- 2004 yillar
68. Odam o`zida kechayotgan biror o`zgarish yoki hodisani o`zi o`rganish maqsadida ma`lumotlarni to`plash va qayd etish usuli qaysi?
*a) Kuzatish usuli
b)- Eksprement usuli
c)- Suhbat usuli
d)- So`rovnoma usuli
69. Psixologiyaning asosiy kategoriyalari to`g`ri berilgan qatorni ko`rsating.
*a) Ong, shaxs, muomala, faoliyat, motivatsiya
b)- Xotira, tafakkur, tasavvur, nutq, xayol, idrok, ong
c)- Temperament, xarakter, qobiliyat, nutq, ish uslubi, xayol
d)- Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa, interpretatsiya
70. Psixologiya ...
a)- Shaxs va uning shakllanishi haqidagi fandir
b)- Xulq va uning buzilishi haqidagi fandir
*c)Psixikaning qonuniyatlari, mexanizmlari va faktlari haqidagi fandir
d)- Kuzatish, suhbat, test, eksperiment, anketa, interpretatsiya, psixik jarayonlar haqidagi fandir
71.Shaxslarni bir-biriga o`zaro yaqinlashtiruvchi, boshqalar uchun jozibador bo`lish, do`stlik, yoqtirish tuyg`ularini shakllantiruvchi jarayonga -.............................. deyiladi
* a)Atraksiya;
b)- Afiliatsiya;
c)- Assotsitsatsiya;
d)- Antitsipatsiy-
72. Farzandlarning ma`naviy tarbiyasiga bevosita salbiy ta’sir ko`rsatuvchi omilni belgilang:
*a)Profilaktik hisobda turgan, farzand tarbiyasiga salbiy ta`sir ko`rsatuvchi ota-onalar.
b) - “Ko`cha bolalari”;
c)- Mahalla faollarining befarqligi;
d)- Ommaviy axborot vositalari
73.Bolaning ruhiy dunyosida sifat va miqdor jihatdan eng murakkab o`zgarishlar ro`y beradigan inqiroz yosh davr:
* a)o’smirlik davri
b)- 3 yosh
c)- 7 yosh
d)- ilk bolalik davri
|
Konsesus bu? - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

|
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh Pdf ko'rish
|
bet | 134/175 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #250503 |
Bog'liq Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh10. Konsesus bu?
A)
Bu usulga ko’ra majlislarda emas, balki surab chikish yo’li bilan rozilik
olish vositasida xal etiladi, bir necha boskichda amalga oshiriladi.
B)
qarorlarni ishlab chiqish jarayonida barcha bahsli masalalar va turli –tuman
fikrlar yuzasidan bir bitimga kelish yoki kelishish degani
C)
ya’ni turli ittifok yoki birlashmalar ro’yirost ma’lum bo’lib turgan
vaziyatlarda, xar hil fikrlar raqobat qiladigan xollarda amal qiladi
D)
mohiyatiga ko’ra ilgari surilayottan muqobil fikrni so’zsiz qullab-
quvvatlashdan iborat.
Mavzuga oid ko’rgazmali materiallar
13.2-rasm. Boshqaruv qarori turlari
Boshqaruv qarori -
keng ma'noda jamiyatdagi moddiy va ma'naviy
ehtiyojlarning real qondirilish imkoniyatlari bilan bir nuqtada kesishuvi.
Qaror qabul qilish -
bu tashkilot rahbarining tashkilot oldidagi
maqsadga erishish uchun o‘z vakolati va omilkorligi doirasida qarorning
mavjud variantlaridan eng maqbulini tanlash jarayonidir.
Tezkor (operativ) qarorlar -
bu
mohiyati bo‘yicha xo‘jalik boshqaruv
qarorlaridir. Ular boshqarila-digan
ob'yektni uzluksiz ishlash jarayonini
qo‘llab-quvvatlashi uchun joriy
shaxsiy muammolar bo‘yicha qabul
qilinadi.
Strategik qaror
- bu korxonaning
faoliyati bilan bog’liq bo‘lgan
maqsad va missiyalarning
shakllanishiga oid boshqaruv
qaroridir.
242
13.3-rasm.
Harakat doirasi bo‘yicha qarorlar
|
| |
Sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilish prinsiplariga quyidagilar

Sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilish prinsiplariga quyidagilar
kiradi:
Davlat harakteriga ega ekanligi, bunda hamma sog’liqni saqlash
muassasalari, mamuriy - xo’jalik organlarining aholining gigienik
tarbiyalash asosiy burchlari hisoblanadi va Shu bilan birga ishlab
chiqarish korxonalari va alohida hududlarinig iqtisodiy-ijtimoiy
rivojlanish rejalarida hammaga malum bo’lgan sog’lom kompleks
dasturiga kiritiladi.
126
Ilmiyligi, taklift etilayotgan mavzu bo’yicha chuqur va har
tamonlama adabiyotlardagi malumotlarni o’rganishi, bayon etiladigan
fikrlarni konkretlashtirish, sonlarni ishlatish, xulosalarni ilmiylashtirish
va boshqalar.
Muammolarga dinamik yondashish: qo’uyilgan mavzular tarixiy
asoslangan bo’lishi kerak, bu esa hozirgi zamon tibbiyotining
yutuqlarini ko’rgazmali qilib tasviriy asoslaydi.
Tinglovchilarning
xususiyatlarini
hisobga
olgan
holda
ma’lumotlarning mazmuni tanlanishi va ularni etkazilishi lozim (jinsi,
yoshi, kasbi, kasalligi, materiallarni yoritishni hamma to’gri keladigan
shakllarni olishi kerak).
Muntazamliligi - agarki bir-biriga o’zaro bog’lik bo’lgan tsiklik bir
auditoriyada uzoq vaqt davom etsa, unda etkaziladigan ma’lumotlarni
to’liqligini ta’minlash maqsadida eng muhim muammolarni ishlab
chiqish shartdir: Masalan: sog’lom turmush tarzi mavzusi bo’yicha
quyidagi maruzada shuki, o’z navbatida maruzalar tuzilishi mumkin.
Sog’lom turmush tarzini asosiy mazmuni yomon odatlarga qarshi
kurash, xavfli omilar profilaktikasi va boshqalar.
Maqsadga muvofiqligi - gigienik tarbiyalash aniq maqsadga qaratilgan
bo’lishi kerak.
Kompleks ravishda ta’sir etish - bu targ’ibotning har xil vosita
usullarining birikmalaridir.
Sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilishda bolalarni, yoshlarni,
o’smirlarni gigienik tarbiyalashga katta ahamiyat berilishi kerak. Bu
ishlar hammasi xalq ta’limi orqali sistemali ravishda olib borilishi kerak.
Aholining sanitariya madaniyatini oshirish, sog’lom turmush
tarzini prinsiplarini targ’ibot qilish, ish qobiliyatini oshirish,
sog’lomlashtirish ishlarini olib borish birlamchi davolash-profilaktik
muassasalar hamshiralariga yuklatilgan.
Sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilish xizmati o’zaro bog’lik
holda olib boriladi. Resblikamizda Sog’lomlashtirish markazi hodimlari
tomonidan barcha DPM hodimlari bilan birgalikda sog’lom turmush
tarzini shakllantirish bo’yicha kompleks ishlar olib borilmoqda.
|
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 75/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
MAVZU: Bobur devonlari, ulardagi adabiy janrlar. “Jonimdin o‘zga yori vafodor topmadim”, “Yaxshilig‘”, “Sochining savdosi tushti...”, “Xazon yaprog‘i yanglig‘ gul yuzung hajrida sorg‘ordim”, “Lola”, g‘azallari.
|
| |
Mahsulot (ish, xizmat) tannarxini hosil qiluvchi xarajat turlari

148
- ishlab chiqarish jarayoniga xizmat ko’rsatish xarajatlari (ishlab chiqarishni
xom ashyo, materiallar, yonilg’i, energiya, instrument, moslamalar va boshqa
mehnat vositalari va buyumlari bilan ta’minlash xarajatlari; asosiy ishlab chiqarish
fondlarini ish holatida saqlash xarajatlari; yong’indan saqlash va qo’riqlashni hamda
korxonaning texnikaviy foydalanish qoidalari bilan nazarda tutilgan boshqa maxsus
talablarni ta’minlash, ular faoliyatini nazorat qilish xarajatlari; ishlab chiqarish
faoliyatiga tegishli bo’lgan asosiy vositalarni joriy ijaraga olish bilan bog’liq
xarajatlar; tekin ko’rsatiladigan kommunal xizmatlar, oziq-ovqat, ayrim tarmoqlar
xodimlariga oziq-ovqatlar qiymati, korxona xodimlariga beriladigan tekin uy-joy
haqini to’lash xarajatlari; amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq tekin beriladigan va
shaxsiy foydalanishda qoladigan buyumlar qiymati va boshqalar);
- ishlab chiqarish xodimlarini belgilangan ishlab chiqarish jarayoniga tegishli
bo’lgan xizmat safarlariga yuborish bo’yicha normalar doirasida va ulardan ortiqcha
xarajatlar;
- ishlab chiqarish ishchilarini va ishlab chiqarish aktivlarini majburiy sug’urta
qilish xarajatlari;
- yaroqsizlik tufayli kelib chiqadigan yo’qotishlar;
- ishlab chiqarishning ichki sabablariga ko’ra bekor turishlar tufayli
yo’qotishlar;
- kafolatli xizmat muddati blgilangan buyumlarni kafolatli tuzatish va ularga
kafolatli xizmat ko’rsatish xarajatlari;
- mahsulot (xizmat)larning majburiy sertifikatsiya qilish xarajatlari;
- ishlab chiqarish jarohatlari tufayli mehnat qobiliyati yo’qolishi munosabati
bilan tegishli vakolatli organlarning qarorlari asosida va qarorlarsiz to’lanadigan
nafaqalar;
- umumiy foydalaniladigan yo’lovchilar transporti xizmat ko’rsatmaydigan
yo’nalishlarda xodimlarni ish joyiga olib borish va olib kelish bilan bog’liq xrajatlar.
Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh - bet 82

146
- korxona umumxo’jalik faoliyatidan olingan foyda yoki zararlarni hisoblab
chiqishda hisobga olinadigan korxonaning moliyaviy faoliyati bo’yicha xarajatlari;
- favqulodda zararlar.
Mahsulot tannarxi
- bu mahsulot birligiga to’g’ri keladigan ishlab chiqarish
xarajatlaridir.
Mahsulot (ish, xizmat) larning ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi
xarajatlar ularning iqtisodiy mazmuniga ko’ra quyidagi
elementlar
(
xarajatlar
moddalari
) bilan gruhlarga ajratiladi:
1.
Ishlab chiqarish moddiy xarajatlari (qaytariladigan chiqitlar qiymati chiqarib
tashlangan holda).
2.
Ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo’lgan mehnatga haq to’lash xarajatlari.
3.
Ishlab chiqarishga tegishli bo’lgan ijtimoiy sug’urta ajratmalari.
4.
Asosiy fondlar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan nomoddiy
aktivlar amortizatsiyasi.
5.
Ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo’lgan boshqa xarajatlar.
Mahsulot (ish, xizmat) tannarxini pasaytirish omillari

Bog'liq Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh
8.3. Mahsulot (ish, xizmat) tannarxini pasaytirish omillari Bugungi kunda respublikamiz iqtisodiyotining deyarli barcha tarmoq va
sohalarida ishlab chiqarishni modernizatsiyalash, texnik va texnologik jihatdan
qayta jihozlash tadbirlarining keng ko’lamda amalga oshirilishi raqobatdosh
mahsulotlar ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Biroq, bu boradagi
jiddiy muammo – ayrim mahsulotlarimiz tannarxining yuqori darajada
qolayotganligi ularning raqobatdoshligiga salbiy ta’sir ko’rsatmoqda.
Shunga ko’ra, O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «Iqtisodiyotning real
sektori korxonalarini qo’llab-quvvatlash, ularni barqaror ishlashini ta’minlash va
eksport salohiyatini oshirish chora-tadbirlari dasturi to’g’risida»gi (2008 yil 28
noyabr) 4058-sonli Farmonida muhim chora-tadbirlar qatorida mahalliy ishlab
chiqaruvchi korxonalarning barcha resurslardan samarali foydalanishi hisobiga
mahsulot tannarxini 20 foizdan kam bo’lmagan miqdorda pasaytirish orqali ularning
raqobatdoshligini ta’minlash vazifasi ham belgilab berilgan edi. Ushbu vazifani
amalga oshirish doirasida mamlakatimiz korxonalarida tannarxni pasaytirishning
asosiy yo’nalishlari sifatida quyidagilarga alohida e’tibor qaratildi (6.1-chizma).
Natijada 2009 yil mobaynida sanoat tarmoqlarida ishlab chiqarilayotgan
mahsulot
tannarxi
18
foizga,
Olmaliq
kon-metallurgiya
kombinati,
«O’zmetkombinat» aksiyadorlik ishlab chiqarish birlashmasi, «O’zeltexsanoat»
uyushmasi, «O’zqurilishmateriallari» kompaniyasi singari va boshqa korxona va
152
tarmoqlarda 20-25 foizga kamaydi. Jumladan, respublikamizda iqtisodiyot
komplekslari bo’yicha ishlab chiqarilgan mahsulotlar tannarxini pasaytirish
bo’yicha erishilgan natijalarni quyidagi jadval orqali ko’rishimiz mumkin ( 6.1-
jadval).
Тovarga qo’yiladigan asosiy talablar

157
8.3-rasm. Sanoat korxonalarida ishlab chiqarish tannarxini hosil qiluvchi
xarajatlar
Ishlab chiqarish moddiy xarajatlari (qaytariladigan chiqitlar
qiymati chiqarib tashlangan holda).
Ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan mehnatga haq
to‘lash xarajatlari.
Ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan ijtimoiy sug‘urta
ajratmalari.
Asosiy fondlar va ishlab chiqarish ahamiyatiga ega
bo‘lgan nomoddiy aktivlar amortizatsiyasi.
Ishlab chiqarish ahamiyatiga ega bo‘lgan boshqa xarajatlar..
Mahsulot (ish, xizmat)larning
Birlamchi tibbiy sanitariya yordamini tashkil etishda

134
rivojlanishining har bir bosqichida, ijtimoiy
adolat ruhida aholiga iloji
boricha yashash va ish joyiga yaqin joyda, jamoatchilikning barcha
kuchlari yordamida ko‘rsatiladigan sog‘liqni saqlash chora –
tadbirlaridandir shuning uchun hozirgi kunga
kelib birlamchi tibbiy
sanitariya yordami (BTSYo), tibbiy sanitariya xizmatining muhim shakli
bo‘lib, aholi va mamlakatning imkoniyatlaridan kelib chiqib, aholining,
jumladan har bir insonning faol ishtirokida uning ehtiyojiga ko‘ra
ko‘rsatiladigan kerakli va muhim yordam hisoblanadi.
BTSYo rivojlanishtirish strategiyasi 1978 yilda Olmatada
o’tqazilgan halkaro anjumanda qabul qilingan. BTSYo asosiy qismi bu
profilaktika va aholining tibbiy saviyasini oshirishdir,
aynan shu ish
ko’p mamlakatlarda ko’proq hamshirallar zimmasiga yuklatilgan.
Bizning respeblikamizda ham oilaviy, patronaj hamshiralar profilaktik,
sog’lom turmush tarzini shakllantirishga qaratilgan ishlarni UASh bilan
birobar amalga osgirib borishadi. BTSYo muassasalarida umumiy (oila)
amaliyot shifokori va uning yordamchisi
oila hamshirasi faoliyat
yuritishadi. BTSYo muassasalari faoliyatining asosiy qismini yoshi va
jinsidan qat’iy nazar oilaning har bir a’zosiga birlamchi tibbiy sanitariya
yordami ko‘rsatish, profilaktik tadbirlar ishlab chiqish va ularni amalga
oshirish tashkil etadi. Ikkinchi Evropa - konferensiyasi qarori bilan
tuzilgan ekspert guruhining ta’rifiga ko‘ra umumiy amaliyot shifokori -
oliy tibbiyot o‘quv yurtining bitiruvchisi bo‘lib, «u alohida kishi, oila va
aholiga yoshi, jinsi va kasalligining turidan qat’iy
nazar induvidual
birlamchi va uzluksiz tibbiy yordam ko‘rsatuvchi shaxsdir».
Davlat sog‘liqni saqlash tizimi muassasalari, ijtimoiy ta’minot
hamda, jamoa birlashmalari tomonidan ko‘rsatiladigan BTSYO tibbiy
xizmatning asosiy va bepul turi hisoblanadi va o‘z
ichiga quyidagilarni
oladi:
- Oilani, onalik va bolalikni muhofazalash, yashash joyi bo‘yicha
tibbiy - sanitariya yordamini ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa
tadbirlarni o‘tkazish.
- Eng ko‘p tarqalgan kasalliklar, jarohatlanishlar va boshqa noxush
holatni
davolash;
- Sanitariya - gigiena, epidemiyaga qarshi tibbiy profilaktik
tadbirlarni o‘tkazish;
O‘zbekitson Respublikasi Prezidentining 10 noyabr 1998-yilgi №
PF-2107 «O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni
saqlash tizimini isloh
135
qilish davlat dasturi to’g’risida»gi qaroriga binoan, birlamchi sog‘liqni
saqlash tizimini isloh qilish va uni mustahkamlashtirish chora tadbirlari
kiritildi, shu qarorda davlat tomonidan aholiga bepul ishonchli birlamchi
tibbiy xizmat ko‘rsatish alohida belgilangan.
Rentabellikning chegaraviy nuqtasi, ya’ni «zararsizlik nuqtasi» deganda

155
C) A va B javoblar to’gri
D) to’gri javob yo’q
7. Тransfert to’lovlari – bu…
A) xorij volyutasi yoki oltinni bir mamlakatdan ikkinchi mamlakatga o’tkazish
B) korxona faoliyatnining samaradorligini ta’minlash
C) bankrotlik va sanatsiyani oldini olishni ta’minlash
D) ijtimoiy to’lovlar uchun to’lanadigan to’lovlar
8. Marjinal foyda (MF) qanday aniqlanadi?
A) MF=Т-(DХ+O’Х)
B) MF=DХ-O’Х
C) MF=O’Х-Т
D) MF=Т-O’Х
Bu yerda: O’Х-o’zgaruvchan xarajatlar
DХ-doimiy xarajatlar
Т-sotuvdan tushgan tushum.
9. Ishlab chiqarishni boshqarish deganda:
A) ishlab chiqarish doirasida amalga oshiriladigan rahbarlik, tashkilotchilik va
ma’muriy xarakterdagi a’lohida faoliyat tushuniladi
B) korxona doirasida amalga oshiriladigan rahbarlik, tashkilotchilik va ma’muriy
xarakterdagi alohida faoliyat tushuniladi
C) buyumlarni iste’molchilar talabiga mos keluvchi sifat tasniflari bilan ishlab
chiqarishni ta’minlovchi, maqsadga qaratilgan faoliyat tushuniladi
D) noto’g’ri javob yo’q.
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari

166
A.
Ishlab chiqarish samaradorligi
B.
Samaradorlik
C.
Ijtmoiy-iqtisodiy samaradorlik
D.
Iqtisodiy samaradorlik
2.
… – bu, ishlab chiqarilayotgan mahsulot (ish, xizmat), foyda va daromad
hajmini oshirish, mahsulot tannarxini kamaytirish, sifatsiz mahsulot ishlab
chiqarishni kamaytirish yoki umuman, yo‘q qilish bilan bog‘liq bo‘lgan
korxona faoliyatining ijobiy natijalaridir. Nuqtalar o’rniga mos atamani
qo’ying.
A.
Samaradorlik
B.
Samara
C.
Iqtisodiy samaradorlik
D.
Ishlab chiqarish samaradorligi
3.
Ishlab chiqarish samaradorligi xo’jalik yuritishning qanday
ko’rsatkichlarini ifodalaydi?
A.
iqtisodiy ko’rsatkichlar
B.
samaradorlik ko’rsatkichi
C.
sifat va miqdor ko’rsatkichlari
D.
yuqoridagilarning barchasini
4.
Samaradorlikning asosiy ko’rsatkichi nima?
A.
daromad
B.
korxonaning rezerv fondi
C.
foyda
D.
ustav fondi
5.
Mahsulot ishlab chiqarish va sotishda pul shaklda qanday resurslar
mavjud?
A.
bino inshoot, mashina, tayyor mahsulot
B.
mehnat
haqi fondi, asosiy kapital,
aylanma kapital, muomala fondlari, pul
mablag’lari
C.
korxonaning naqd va naqdsiz pul mablag’lari
Birlamchi profilaktika – - B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralik

129
Zararli
omillar
ta’sir
qiluvchi
muhitda
bo‘lgan
aholini
sog‘lomalashtirish, ularga tibbiy va notibbiy yordam ko‘rsatish.
Shunday qilib birlamchi profilaktikaning muhim komponentlaridan
biri sog‘lom turmush tarzini shakllantirishdan iborat.
Ikkilamchi profilaktika -
kasalliklarni kelib chiqishi, asoratini,
surunkali holatga o‘tishini, mehnat sharoitining pasayishini, nogironlikni
va erta o‘lim holatini oldini olishga qaratilgan tibbiy, ijtimoiy, sanitar-
gigienik, psixologik, va boshqa chora tadbirlani yig‘indisidir.
Ikkilamchi profilaktika quyidagilarni o‘z ichiga oladi;
Patsientlar va ularning oila a’zolarini aniq olingan kasalliklar yoki
kasalliklar guruhi haqidagi bilimlari, ko‘nikmalarini oshirish va sanitar-
gigienik jihatdan tarbiyalash;
Dinamikada salomatlik holatini baholash, kasalliklarni rivojlanishi
oldini olish maqsadida har xil sog‘lomlashtirish, davolash ishlarini,
tibbiy dispanser ko‘riklarini o‘tkazish;
Davolash, profilaktika maqsadli sog‘lomlashtirish, jumladan, parhez
ovqatlanish, shifobaxsh jismoniy tarbiya, tibbiy massaj va sanatoriya -
kurortlarda sog‘lomlashtirish ishlarini olib borish;
Salomatlik holatini o‘zgarishlarga tibbiy - psixologik moslashtirish,
organizmning ehtiyojiga va imkoniyatlariga to‘g‘ri munosobatini
shakllantirish;
Xavfli omillar ta’sir darajasini kamaytirishga qaratilgan davlat tibbiy-
ijtimoiy, iqtisodiy harakterdagi chora tadbirlarni o‘tkazish, bemor va
nogironlarga optimal hayot faoliyatini kechirish uchun sharoitlar
yaratish, ijtimoiy muhitga moslashtirish (parhez ovqat mahsulotlarini,
arxitektura rejalashtirish ishlarini amalga oshirish, hayot faoliyati
chegaralangan shaxslarga tegishli sharoitlar yaratish).
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

154
B)
bevosita va muomala
C) muomala va o’zgaruvchan
D)
tashqi va ichki
2. Ishlab chiqarish sarf xarajatlari deganda …
A) korxona o’zi uchun zarur resurs va xizmatlarga to’lovlarni amalga oshirish
natijasida vujudga
keladigan xarajatlar
B) korxonada yalpi tushum bilan bog’liq moliyaviy resurslarning asosiy manbai
C) tovar va xizmatlarni ishlab chiqarish va iste’molchilarga yetkazib berishga
qilinadigan barcha
sarflar
D) har qanday tovarni ishlab chiqarishga iqtisodiy resurs sarflari.
3. Ishlab chiqarish hajmining o’zgarishiga qarab harajatlar qanday bo’ladi?
A) tashqi va ichki
B) bevosita va muomala
C) sof va qo’shimcha
D) doimiy va o’zgaruvchi
DARSNING MAQSADI - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 76/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: : o‘quvchilarga Bobur devonlari va uning ilmiy, ijtimoiy va badiiy ahamiyati haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarni milliy madaniy merosimizni asrab-avaylash va kelajak avlodga yetkazishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Oila hamshirasining javobgarligi

|
Oila hamshirasining javobgarligiBog'liq JAMOADA-HAMSHIRALIK-ISHIOila hamshirasining javobgarligi:
*Biriktirilgan aholiga tibbiy yordam ko‘rsatish natijasida, o‘z lavozim
vazifalarini bajarish vaqtida muassasa faoliyatiga yoki biriktirilgan
xududdagi bemorlar sog‘ligiga zarar etkazgan holatlarida;
*Tibbiy jihozlardan samarali foydalanish va ishchi holatida saqlashda,
*UASHning ko‘rsatmalariga asosan dori-darmonlardan to‘g‘ri
foydalanishda va shoshilinch tibbiy yordamni tashkil etishda;
*“Uchastka (oila) hamshirasi faoliyatini qayd qilish” jurnalini o‘z
vaqtida va to‘g‘ri to‘ldirilishiga javobgardir.
Aholi va bolalarga statsionargacha ko‘rsatiladigan shoshilinch
tibbiy yordamning hajmi
1.
Kollaps, koma (gipoglikemik, diabetik, jigar, uremik), shok
(anafilaktik, gipovolemik, postgemorragik,infeksion - toksik, travmatik,
kardiogen).
2.
Barcha etiologiyalarga xos asfiksiya (chaqaloq asfiksiyasi, yot
jism, cho‘kish, osish va boshqalar).
3.
O‘tkir nafas etishmovchiligi: halqum shishi, astmatik status,
bronxoobturatsion sindrom, pnevmotoroks,o‘pka shishi.
4.
O‘tkir Yurak etishmovchiligi: paraksizmal taxikardiya, mersal
paroksizm, Morgani - Adams - Stokssindromi, o‘tkir qon yo‘qotish va
qon ketish, gipertonik kriz, eklampsiya, o‘tkir Yurak to‘xtashi,
kliniko‘lim.
5.
O‘tkir qorin sindromi: jigar, buyrak kolikasi, o‘tkir siydik
chiqarishni to‘xtashi.
6.
Bosh va orqa miya jarohatlari.
7.
Turli etiologiyaga xos bo‘lgan tutqanoq sindromi: epileptik
status, gipertermik sindrom, degidratatsiyasindromi, o‘tkir allergik
reaksiyalar, tireotoksik kriz.
8.
Angionevrotik shish (Kvinke shishi)
9.
Ko‘zning termik va kimyoviy kuyishi, ko‘z olmasi va
orbitasining shikastlanishi, glaukomaning o‘tkirxuruji.
10.
Elektr jarohat, kuyish, qo‘sh va ko‘plab shikastlanishlar (shi-
kastlanishlar va sinishlar), hayvonlarningtishlashi va hasharotlarning
chaqishi.
149
11.
Zaharlanishlar (uyqu dori, uglerod oksidi, fosfor organik birik-
malar, kislotalar, ishqorlar, qo‘ziqorinlar, oziq- ovqat mahsulotlari).
12.
Alkogol deliriyasi.
|
| |
MAVZU: Bobur she’riyatida badiiy san’atlar

|
MAVZU: Bobur she’riyatida badiiy san’atlar
|
bet | 79/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: Bobur she’riyatida badiiy san’atlar.
Tajnis, talmeh va tanosib she’riy san’atlari haqida nazariy ma’lumot.
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga Bobur she’riyati va uning ilmiy, ijtimoiy va badiiy ahamiyati haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilarda g‘oyaviy bo‘shliq paydo bo‘lishini oldini olishga o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Markazning asosiy vazifalari

128
kerak. Maruzalar klassik tuzilishi, kerakli materialar (ko’rgazmali
qurollarni, adabiyotlar, maqolalar) bilan ta’minlanishi kerak. har qanday
ma’ruzadan tinglovchilarni olgan bilimlarini amalga oshirishga chorlash
zarurdir.
Suhbat ma’ruzaga nisbatan kamroq qo’llaniladi. Suhbat bu
tinglovchilar bilan ikki tomonlama bo’ladi, tinglovchilar soni 25 ta dan
kam bo’lmasligi kerak.
Sanbyulleten
- bu tibbiy mavzuga bag’ishlangan
devoriy
ruzinomasi chiroyli bezatilgan va uning mavzui nomi kuzga
tashlanadigan bo’lishi kerak. Maqolalar oson o’qiladigan bo’lishi lozim.
Demak, sog’lom turmush tarzini targ’ibot qilish tadbirlarini olib
borishda vaziyatni quyidagi mezonlar bo’yicha aniqlash kerak :
•
tinglovchilarni soni.
•
tinglovchilarni jinsi, yoshi, tarkibi, tinglovchilarning bilim darajasi va
boshqalar
Kasalliklarni
kelib chiqishida
turmush tarzi, ishlab chiqarish va
atrof-muhit, hayot faoliyatinig noqulay sharoitlari bilan bog‘liq xavf
omillarining yuzaga kelishiga yo‘l qo‘ymaydigan tadbirlar majmui
profilaktika deb nomlanadi. Profilaktikaning 3 turi mavjud.