nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qo`shimcha qism - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 126/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaQo`shimcha qism: tanlangan harf yordamida so`z tuzish.
E`tiborga molik jihati: harflarga muvofiq buyumlarni mustaqil holda juftini tuzadi.
Fan va tabiat markazi
Quyosh - yorug`lik va issiqlik manbayi.
Maqsad: quyosh nurlarini foydali va zararli jihatlarini, bizning hayotimizdagi ahamiyatini biladi.
Jihoz va materiallar: kichik ko`zgu va nur qaytaruvchi anjom (disklar, yaltiroq qog`oz, metall buyumlar va h.k.)
Faoliyatni olib borilishi:
Xonada quyosh nurlari borligini kuzatish?
Tajriba: «Quyoshli quyoncha»
Ko`zgu yordamida «Quyoshli quyoncha»ni qanday qilib ushlash mumkinligi aks etgan suratni tomosha qilish. Bolalar ham shu jarayonni takroran bajarishga urinib ko`rish.
Nur qaytaruvchi jihozlarni topish, ular yordamida «Quyoshli quyoncha»ni hosil qilishga urinib ko`rish.
«Quyoshli quyoncha»ni hosil qiladigan buyumlarni kuzatuv varaqasiga yozib qo`yish. Qo`shimcha qism: «Quyoshli quyoncha»qo`shig`ini tinglash.
E`tiborga molik jihati: quyoshga tik qarab bo`lmaydi, quyosh tushgan ko`zguni bir- birining ko`ziga qaratib bo`lmaydihayot havfsizligi saboqlari
San`at markazi
Loy ishi. «Quyoshjon ko`rin!» (relyefli, dekorativli) Maqsad: plastik vositalar yordamida quyosh timsolini yaratish, relyef texnikasini o`zlashtiradi, (plastilin) quyosh nurlari variantlarini ishlatadi (nuqta, dioralar, dog`, uchburchak, to`g`ri, to`lqinsimon, jingalak, burama cho`zmalar).
Jihoz va materiallar: keramik plitka yoki karton kvadratlar 10x10, 15x15, 20x20 sm; o`lchmida, plastilin, steklar, chiroyi tugmachalar va ko`zmunchoqlar. amaliy bezak san`atining bir nechta namunalari.
Faoliyatni olib borilishi:
dekorativ ramzlariaks etgan surtani tomosha qilish, to`lqinsimon chiziq- suv yoki yo`l, romb - madoncha, doira - quyosh.
jadvallar yordamida dekorativ variantlarni ko`rsatish (nuqtalar bilan diora, to`lqinsimon chiziqlar bilan va bosh.)
Bolalarni mustaqil faoliyati. Namunaga ko`ra ishlash.
Bolalar ishlaridan ko`rgazma uyushtirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Живучесть 
- свойство системы оставаться работоспособ­
ной в условиях внешних воздействий.
Yashovchanlik

Живучесть
- свойство системы оставаться работоспособ
ной в условиях внешних воздействий.
Yashovchanlik
- tizimning tashqi ta’sirlar sharoitida ishga
layoqatli qolishi xususiyati.
Viability
- property of the system to remain operational under
external influences.
314
Журнал восстановления
- журнал, обеспечивающий воз
можность восстановления базы данных или файла. Содержит
информацию о всех изменениях в Б.Д. (файле) с того момента,
когда было установлено, что данные достоверны и была сде
лана последняя резервная копия.
Tiklash jurnali
- ma’lumotlar bazasi yoki faylni tiklash imko-
niyatini ta’minlovchi jumal. Unda ma’lumotlar bazasidagi (fayl-
dagi) ma’lumotlaming haqiqiyligi aniqlangan va oxirgi rezerv nusxa
olingan ondan boshlab, barcha o‘zgarishlar xususida axborot mav-
jud.
Recovery log
- magazine, providing the ability to restore a
database or file. Contains information about all the changes in DB
(file) from the moment when it was found that the data is reliable
and has been made the last backup.
Заверение
- регистрация данных у доверенного третьего
лица для дальнейшей уверенности в правильности таких ха
рактеристик, как содержание, источник данных, время дос
тавки.
Ishontirish
- mazmuni, ma’lumotlar manbai, yetkazish vaqti
kabi xarakteristikalaming to‘g‘riligiga bundan buyon ishonish
uchun ma’lumotlami ishonchli uchinchi shaxsda qaydlash.
Notalization
- registration data from a trusted third party for
further confidence in the correctness of such properties as the source
of data, the time of delivery.
Заполнение трафика
- генерация фиктивных сеансов об
мена данными, фиктивных блоков данных и/или фиктивных
данных в составе блоков данных.
315
|
Nazorat savollari - S. K. Ganiyev

ekanligiga ishonch hosil qilishi mumkin. Sertifikatlardan foydala-
nilganda foydalanuvchilar ro‘yxatini ulaming parollari bilan kor-
poratsiya serverlarida saqlash zaruriyati yo‘qoladi. Serverda sertifi-
katsiyalovchi tashkilotlarning nomlari va ochiq kalitlarining bo‘lishi
yetarli.
Sertifikatlaming ishlatilishi sertifikatsiyalovchi tashkilotlarning
nisbatan kamligiga va ulaming ochiq kalitlaridan qiziqqan barcha
shaxslar va tashkilotlar foydalana olishi (masalan, jumallardagi
nashrlar yordamida) taxminiga asoslangan.
Sertifikatlar asosida autentifikatsiyalash jarayonini amalga
oshirishda sertifikatsiyalovchi tashkilot vazifasini kim bajarishi xu
susidagi masalani yechish muhim hisoblanadi. Xodimlami sertifikat
bilan ta’minlash masalasini korxonaning o‘zi yechishi juda tabiiy
hisoblanadi. Korxona o ‘zining xodimlarini yaxshi biladi va ular
shaxsini tasdiqlash vazifasini o‘ziga olishi mumkin. Bu sertifikat
berilishidagi dastlabki autentifikatsiyalash muolajasini osonlashti-
radi. Korxonalar sertifikatlami generatsiyalash, berish va ularga xiz
mat ko‘rsatish jarayonlarini avtomatlashtirishni ta’minlovchi mav
jud dasturiy mahsulotlardan foydalanishlari mumkin. Masalan,
Netscape Communications kompaniyasi serverlarini korxonalarga
shaxsiy sertifikatlarini chiqarish uchun taklif etadi.
Sertifikatsiyalovchi tashkilot vazifasini bajarishda tijorat
asosida sertifikat berish bo‘yicha mustaqil markazlar ham jalb eti
lishi mumkin. Bunday xizmatlami, xususan, Verisign kompaniya-
sining sertifikatsiyalovchi markazi taklif etadi. Bu kompaniyaning
sertifikatlari xalqaro standart X.509 talablariga javob beradi. Bu
sertifikatlar ma’lumotlar himoyasining qator mahsulotlarida, jum-
ladan, himoyalangan kanal SSL protokolida ishlatiladi.
O’quvchilarni ish joyi - Vaxobov h, mirzamahmudov o. T

- jurnallar va gazetalar kartotekasi;
- davlatlar kartotekasi va h.k.
Ma’lum bir mavzuga muammolar tayyorlash jarayonida turli xil
ko’rgazmali qurollardan uyg’unlashgan holda foydalanishni ko’zda tutilsa
maqsadga muofiq bo’ladi. Matnli ma’lumotlar rasmlar, chizmalar va
diagrammalar bilan boyitilgan bo’lmog’i lozim.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - Vaxobov h, mirzamahmudov o. T

12-BOB. GEOGRAFIYA XONASI
12.1.Geografiya xonasini jihozlashga qo’yiladigan talablar.
Geografik bilimlarni o’zlashtirishda geografiya xonasi va unda
joylashgan jihozlar katta ahamiyatga ega. Geografiya xonasi mavjud
bo’lgandagina tegishli o’quv vositalaridan ta’lim jarayonida samarali
foydalanish mumkin. Geografiya xonasi o’quv vositalari majmuasini,
mebellar, o’qituvchi va o’quvchilar uchun moslamalar, o’quv jihozlarini
saqlash qurilmalari, texnik vositalar, ekspozittsion materiallar, ilmiy-
metodik qo’llanmalardan iborat murakkab tizim bo’lib hisoblanadi.
Geografiya xonasini uch qismga bo’lishimiz mumkin: a) o’quvchilarni
joyi; b) o’qituvchini joyi; v)jihozlar.
Darslik bilan ishlash texnologiyasi

O’zbekiston tabiiy geografiyasi deb nomlanadi, darslikni mualliflari
P.G’ulomov, X.Vaxobov, P.Baratov. M.Mamatqulov hisoblanadi, darslik
‚O’qituvchi‛ nashriyotida 2003 yil chop etilgan. Darslik kirish, ikkita
bo’lim, 9 qism va ilovadan iborat. Darslikning birinchi bo’limi O’rta Osiyo
tabiiy geografiyasiga bag’ishlangan, ikkinchi bo’limi esa O’zbekiston tabiiy
geografiyasi bayoniga bag’ishlangan. Darslikning ilova qismi 7 ta
jadvaldan iborat (tog’ cho’qqilari, chuqur botiqlari, yirik daryolar, ko’llar,
suv omborlar, qo’riqxonalar). Darslikning umumiy hajmi 174 bet.
Darslikdagi 59 ta rasm berilgan. Rasmlar kartalardan, diagrammalardan,
chizmalardan iborat.
SHundan so’ng darslikdan foydalanish qoidalari tushuntiriladi (toza
tutish, darslik sahifalariga turli xil so’zlarni yozmaslik, buzmaslik, yirt-
maslik va h.k)
Geografik rasmlar (kartinalar) dan foydalanish texnologiyasi

- rasmda geografik ob’ekt, voqea va hodisalarni eng muhim
xususiyatlari tasvirlangan bo’lmog’i lozim;
-rasm aniq va ravshan ko’rinmog’i lozim.
Misol uchun O’zbekiston xalq rassomi Chingiz Axmarovni tabiat
manzaralariga bag’ishlangan rasmlaridan O’zbekiston va O’rta Osiyo
tabiiy geografiyasini o’rganishda keng foydalanish mumkin. Mazkur
rasmlarni tahlil qilish asosida o’quvchilar ongida umumiy tushunchalar
oson va tez shakllantiriladi. Masalan, yassi va to’lqinsimon tekisliklar,
burmali, palaxsali va qoldiqli tog’lar, tropik o’rmonlar, Antarktida muz
qoplami, cho’llar,tog’lar va h.k.
Geografiya darslarda diagramma va grafiklardan foydalanish

- jadvalni o’lchov birliklari haqida ma’lumot beradi. O’lchov
birliklarini natural va nisbiy ekanligi tushuntiriladi;
- shundan so’ng o’qituvchi jadvalni o’qish usullari bilan tanishtiradi.
Qaysi hollarda ustundagi, qaysi hollarda qatordagi raqamlarni o’qish
tushuntiriladi. Jadvalni qatordagi raqamlarini unda mamlakatlarning
maydoni berilganda o’qiladi;
- o’quvchilarga jadvallar bilan ishlash bo’yicha mustaqil ishlar berish.
Bundan tashqari o’qituvchilar iqtisodiy hisoblar olib borish
ko’nikmalarini ham shakllantirish lozim. Masalan, maydon birligiga to’g’ri
keladigan aholi soni, jon boshiga maxsulot ishlab chiqarish, o’rtacha yillik
harorat va h.k.
Ergashxodjaeva Sh. Dj., Qosimova M. S - bet 113

235
Tovar sifatini oshirish - milliy iqtisodiyotni rivojlantirish, korxona
raqobatbardoshligini oshirishning asosiy talabi. Bu vazifani hal qilish ijtimoiy mehnat
unumdorligini oshirish, umumdavlat boyligini ko‘paytirish va mehnatkashlarning
ehtiyojini qondirishga imkon beradi. Tovar sifatini oshirish har bir tashkiliy korxona
va uning bo‘limlarining muhim vazifasidir. Reslublikamizda ishlab chiqarilayotgan
tovarlar jahon standartlari talablarini qondira olishi zarur. Mashina va
mexanizmlarning texnikaviy darajasini oshirish, mamlakatning ishlab chiqarish
kuchlarini rivojlantirish, milliy iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida fan va texnika
yutuqlarini tobora kengroq, qo‘llashning asosidir.
Tovarlar raqobatbardoshligini ta’minlovchi unsurlar 13.8-rasmda keltirilgan.
Raqobat ustunligini tanlashni ikkita holat belgilab

Raqobat ustunligini tanlashni ikkita holat belgilab beradi Birinchisi – firma faoliyat
ko’rsatayotgan tarmoqning tuzilishi
Ikkinchi – bu firma tarmoq
doirasida egallagan (pozisiya)
Turli
tarmoqlardagi
raqobat
mohiyatan
bir-biridan
keskin
farqlanadi va turli tarmoqlarda uzoq
muddat davomida foyda olish
ehtimoli bir xil emas
Ba’zi
pozisiyalar
tarmoqdagi
o’rtacha foydalilikdan qat’iy nazar,
boshqalariga qaraganda foydaliroq.
Bu holatlardan har biri o’z-o’zicha
strategiyani tanlab olish uchun
etarli emas
231
•
kichik biznesning davlat tomonidan faol qo‘llab-quvvatlanishi;
•
mamlakat iqtisodiyoti faoliyat ko‘rsatishining sifatli huquqiy tartibga
solinishi;
•
jamiyat va bozorlarning ochiqligi;
•
mamlakat iqtisodiyotini boshqarishning yuqori ilmiy darajasi;
•
standartlashtirish va sertifikatlash milliy tizimining xalqaro tizim bilan
uyg‘unlashuvi;
•
fan va innovatsiya faoliyatining davlat tomonidan tegishlicha qo‘llab-
quvvatlanishi;
•
mamlakatni boshqarishni axborot bilan ta’minlashning yuqori sifati;
•
mamlakat ichida va jahon hamjamiyati doirasida integratsiyalashuvning
yuqori darajasi;
•
mamlakatda past soliq stavkalari;
•
qulay va arzon resurslarning mavjudligi;
•
mamlakatda boshqaruv kadrlarini tayyorlash va qayta tayyorlashning sifatli
tizimi va boshqalar.
Tarmoq (firma)ning ichki raqobat ustunliklariga quyidagilar kiradi:
•
tovarga bo‘lgan yuqori zhtiyoj;
•
jamlash, ixtisoslashuv va kooperatsiyaning optimal darajasi;
•
boshqaruvning yuqori sifatli axborot va me’yoriy-uslubiy asosi;
•
etkazib beruvchilarning raqobatbardoshligi;
•
sifatli xomashyo va boshqa resurslardan foydalanish imkoniyatining
mavjudligi;
•
resurslardan foydalanish samaradorligini optimallashtirish ishlarining
bajarilishi;
•
tub yangiliklarning yuqori darajasi (patentlangan tovar, texnologiyalar,
axborot tizimlari va h.k.);
•
menejerlarning raqobatbardoshligi;
•
tovarning eksklyuzivligi;
232
•
ko‘p ilm talab qiluvchi tovarlar eksportining yuqori ulushi;
•
raqobatbardosh tashkilotlar va tovarlarning yuqori salmog‘i va boshqalar.
Fayl turlari - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari
|
bet | 103/222 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,84 Mb. | | #236377 |
Fayl tizimi turli xil fayllarni qo‘llab-quvvatlaydi va ular quyidagilar bo‘lishi mumkin:
Odatiy fayl;
Fayllar – katalogi;
Maxsus fayllar;
Nomlangankanallar (yoki konveyerlar);
Xotirada akslanadigan fayllar.
Odatiy fayllar(yoki oddiy fayllar)– o‘z ichiga foydalanuvchi yoki foydalanuvchi dasturi va tizimda ishlashi natijasida shakllangan ixtiyoriy xarakterli axborotlarni oladi. Ko‘plab zamonaviy operatsion tizimlar (masalan, Unix, Windows) odatiy fayl tuzilishini cheklamaydi va nazorat qilmaydi. Odatiy fayllar u bilan birga ishlaydigan ilovalarni aniqlab oladi. Masalan, matn tahrirlagichi biron bir kod bilan taqdim etiladigan belgi qatorlaridan iborat mantli faylni yaratadi. Bu hujjat, dastur boshlang‘ich matni yoki boshqalar bo‘lishi mumkin. Matnli faylni ekranda o‘qish va printerda chop etish mumkin. Ikkilik fayllari belgi kodlaridan foydalanmaydi, ular ko‘pincha murakkab strukturaga ega bo‘ladi, masalan dastur kodini bajarilishi yoki arxiv fayllari. Barcha operatsion tizimlar hech bo‘lmaganda bitta fayl turini aniqlay olishi kerak. Ko‘p foydalanuvchilik tizimli fayl tizimida yana bir masala – bir foydalanuvchi fayliga boshqa bir foydalanuvchini ruhsat etilmagan kirishidan himoyalash qo‘shiladi. Fayl tizimi funksiyasi yana bir murakkab ta’rafi operatsion tizim tarmoq tarkibida ishlashi.
Kataloglar – fayllar to‘plami, biron bir noformal ko‘rinishi bo‘yicha foydalanuvchi guruhlari to‘g‘risida axborot ma’lumotnoma tizimini o‘z ichiga oladi. Kataloglar fayl tizimini qo‘llab- quvvatlaydigan tizim fayllari. Ko‘plab OT lar katalogida istalgan turdagi fayllarni kiritish mumkin. Boshqa kataloglarda esa, izlash uchun qulay bo‘lgan daraxtsimon strukturani shakllantirish hisobiga bo‘ladi. Kataloglar fayl nomlari va fayllarni boshqarish uchun foydalanadigan xususiyatlar o‘rtasidagi yozishmalarni o‘rnatadilar. Ushbu xususiyatlar fayl turini, faylga ruxsatni, uni diskka joylashtirishni, hajmini, yaratilish sanasi va vaqtini va boshqalarni o‘z ichiga oladi. Katalog bilan qolgan barcha munosabatlar oddiy fayllardagi kabi fayl tizimida ko‘rib chiqiladi.
Maxsus fayllar – tashqi qurilmalar (terminallar, printerlar va boshqalar) va faylga kirish mexanizmi soddalashtirishda foydalaniladigan kiritish/chiqarish qurilmalari bilan bog‘langan
fayllar. Maxsus fayllar faylni o‘qish yoki yozish buyruqlari orqali kiritish/chiqarish operatsiyalarini bajarishda foydalanuvchiga yordam beradi. Blokli maxsus fayllar disklarni modellashtirish uchun ishlatiladi.
|
| |
Ergashxodjaeva Sh. Dj., Qosimova M. S - bet 116

243
Bundan kelib chiqadiki, xaridorlarni tanlash muhim strategik qarordir. Firma
mijozni tanlash siyosatiga amal qilgan holda o‘z raqobat sharoitini anchagina
yaxshilab olishi mumkin.
Ta’minotchilarning mijozlardan manfaatli shartlarga erishish qobiliyati shundan
iboratki, ular o‘z ta’minoti uchun narxni oshirishi, ma’lum mijozga etkazib beradigan
tovarlar sifatini pasaytirish yoki hajmini chegaralash imkoniyatiga ega. SHu yo‘l
bilan kuchli ta’minotchilar mijozlar harakati rentabelligiga ta’sir etishlari mumkin.
Ta’minotchilarga tijorat tomonidan yordam beruvchi sharoitlar quyidagilardir:
•
ta’minotchilar guruhi mijozlar guruhiga qaraganda ko‘proq markazlashgan;
•
ta’minotchilar o‘rinbosar tovarlar tomonidan xavfni his etmaydilar;
•
firma ta’minotchi uchun muhim mijoz sanalmaydi;
•
tovar mijoz uchun muhim ishlab chiqarish vositasi bo‘lib hisoblanadi.
Raqobatchi kuchlarni tahlil qilishni yakunlar ekanmiz, shuni ham qayd qilib
o‘tish mumkinki, bozor kuchi va potensial daromad bozordagi vaziyatga qarab juda
keng diapazonda o‘zgarib turishi mumkin.
Uyga vazifa - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 129/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiUyga vazifa.
Dars yakuni. Baholarni tahlil qilish.
O’quv-tarbiya bo’yicha direktor o’rinbosari: ________________
«Adabiyot» 5-sinflar uchun
«________»___________________20___ yil
Mavzu: KICHKINA SHAHZODA (Asardan boblar)
Darsning texnologik haritasi
№
|
Malaka talablari
|
Bilim: KICHKINA SHAHZODA (Asardan boblar) mavzusi yuzasidan bilim hosil qilinadi.
Ko`nikma: adabiyotga hurmat hissini oshirish, erkin firlay olish qobiliyatini shakllantirish, tanish vaziyatlarda qolqy olish.
Malaka:Egallagan bilimlarini notanish va notanish vaziyatlarda qo`llay oladi.
Kompitensiya: Tushuna oladi, ifodali o`qiy oladi, ijodiy failiyatida egallagan bilim ko`nikma va malakalarini kundalik faoliyatda qo`llay oladi.
|
|
Maqsad va vazifalar
|
a) ta’limiy: Adabiyot fanining nazariy va amaliy asoslarini o’rganish jarayonida o’quvchilarda estetik did,
estetik ong, adabiyotga muhabbat, badiiy tafakkur va tasavvurini kamolga yetkazish va barkamol avlod tarbiyasiga zamin yaratish.
b) tarbiyaviy: Adabiyot fani orqali o’quvchilarga DTS asosida dars berish. Shu bilan bir qatorda milliy va
mumtoz adabiyotimizga milliy iftihor, qadriyat sifatida e’tirof etish va uni hurmat qilishga o’rgatish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish.
O`quvchilarda mavzuga nisbatan qiziqish uyg`otish, bilimlarini kengaytirishga erishish.
|
|
O`quv jarayonini mazmuni
|
|
|
| |
Tadqiqot shakli - Innovatsion va amaliy loyihalar

|
Innovatsion va amaliy loyihalarBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)Tadqiqot shakli: Tog‘ oldi landshaftlar yem-xashak dorivor o‘simliklarni chidamliklarini aniqlash
asosida agrofitotsenozlarni yaratish. Fitomeliorativ chora-tadbirlar o‘tkazish asosida ilmiy taklif va
tavsiyalar ishlab chiqish.
Ilmiy-tadqiqot natijalari:
- Zarafshon vodiysi tog‘ oldi ladshaftlari yaylovlarida o‘simliklar degiradatsiyasi jarayonini o‘rganiladi
va tahlil qilinadi ;
- Tog‘ oldi ladshaftlari bio xilma-xilligini ta’minlashga xizmat qiluvchi yem-xashak va dorivor
o‘simliklar genofondi yaratiladi;
- Abiotik va biotik omillar ta’siriga chidamli yem-xashak va dorivor o‘simliklar yetishtirish
agrotexnikasini yaratish asosida agrofitotsenozlar barpo etiladi va ularning yem-xashak va xo‘jalik
ahamiyatlari o‘rganiladi;
- Zarafshon vodiysi tog‘ oldi yaylovlariga mos keluvchi biotik va abiotik omillarga chidamli yem-
xashak va dorivor o‘simliklartur va navlari ajratib olinadi va o‘larda fitomeliorativ tadbirlarda
foydalanish texnoldogiyalari yaratiladi.
Olingan natijalarni sinovdan o‘tkazish va joriy qilish:
- Tog‘ oldi yaylovlarni iqtisodiy xo‘jalik ahamiyati har tomonlama o‘rganilib ularni yaylovlar
fitomeliorativ holatini optimallashtirishda foydalantiriladi;
- Yaratilgan agrofitotsenozlar tog‘ oldi yaylovlari hosildorligini oshirishda va landshaft bio xilma-
xilligini ta’minlashda joriy etiladi.
Ilmiy natijalarni chop etish: Tadqiqot natijalari O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi
ro‘yxatidagi va Web of Science hamda Scopus ma’lumotlar bazasida indeksiyalangan jurnallarda chop
etiladi.
0,400 mlrd.so‘m
* Amaliy loyihaning umumiy moliyalashtirish hajmi 1,2 mlrd. so‘m va bajarilishi uch yilga mo‘ljallangan.
|
| |
KICHKINA SHAHZODA - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 127/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiKICHKINA SHAHZODA (Asardan boblar) mavzusi o`qituvchi va o`quvchi o`rtasida harakat bajaruvchisi munosabatni taxlil qilish
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Metod: Amaliy, nazariy, aralash, noan`aviy, ananaviy
Usul: Aqliy hujum, savol-javob, guruhlarda ishlash
Shakl: yakka va guruhlarga ishlash
Vosita: Darslik? Testlar? Jadavallar, audio va video materilalar, didaktik va tarqatma materiallar
Nazorat: Savol-javob test. (Insho, bayon, matn yaratish)
Baholash: 5 balli tizim asosida
|
|
Kutiladigan natija
|
O`qituvchi: Mavzuni qisqa vaqt ichida o`quvchilar tomonidan o`zlashtirishlariga erishaman, o`quvchi faolligini oshiraman, o`quvchilarda fanga nisbatan qiziqish uyg`otaman, o`quvchilarga mustaqil o`rganish va hotirasida saqlash boshqalarga etkaza olish, savol berish va savollarga to`g`ri javoblarga o`rgataman.
O`quvchi: O`quvchilar mavzu yuzasidan bilim va ko`nikma hosil qiladilar, mustaqil fikrlay oladilar, nutqi rivojlanadi, qisqa vaqt ichida ma’lumotlarga ega bo`ladilar
|
|
Kelgusi rejalar
|
O`qituvchi: Pedagogik texnologiyalarni o`zlashtirish va darsga tatbiq etish, takomillashtirish, AKT vositalaridan unumli foydalanish yo`llarini o`rganish, o`z ustida ishash
O`quvchi: Mustaqil tadqiqot, izlanishni yo`lga q`oyadi, o`z fikrini savodli ifodalay olish va do`stlarini fikrini hurmat qilishga o`rganish, mavzu asosida qo`shimcha materiallar izlab topishga harakat qilish, ularni o`rganish. Do`stona muhitda hamkorlikda ishlash ko`nikmasini shakllantirish
|
|
Uyga vazifa
|
Mavzuni o`qib o`rganib kelish
|
Darsning texnik chizmasi:
-
Dars bosqichlari
|
Vaqt
|
Tashkiliy qism.
|
|
Yangi mavzuni boshlashga hozirlik
|
|
Yangi mavzuni yoritish
|
|
Guruhlarda ishlash. Yangi mavzuni tahlil qilish
|
|
Darsni yakunlash
|
|
Uyga beriladigan topshiriqlar
|
|
Darsning borishi (reja):
1.Tashkiliy qism:
a)Salomlashish,
b)tozalikni aniqlash,
d)davomatni aniqlash
c) darsga tayyorgarlik ko`rish va dars rejasi
|
| |
Geografiya darsligi va u bilan ishlash texnologiyasi

topshiriqlar darslikni turli joylarida uchraydi: yangi mavzu oldidan; matn
ichida; matnning oxirida.
Darslik matni oldida joylashgan savol va topshiriqlar o’quvchilar
tomonidan ilgari olingan bilimlarni faollashtirishga yo’naltirilgan bo’ladi.
Masalan, biror hududni iqlimini o’rganishdan oldin iqlim hosil qiluvchi
omillar haqidagi bilimlarini faollashtirish.
Matn ichidagi savol va topshiriqlar o’quvchilarni fikrlash faoliyatini
yangi o’quv materialini o’zlashtirishga yo’naltiradi. Matnning so’ngida
berilgan savol va topshiriqlar esa olingan bilim va ko’nikmalarni qo’llashga
yo’naltiradi. Masalan, daryolar mavzusini o’tganda, daryo nima, o’zan
nima, daryo vodiysi, daryoni to’yinishi haqida olingan bilimlarni qo’llash
mumkin.
Yirik bo’limlar so’ngida berilgan savol va topshiriqlar umumalashgan
xususiyatga ega, bilimlarni tartibga solishga undaydi, o’quvchilarni
umumiy dunyoqarash bo’yicha xulosalar qilishga olib keladi.
Matndagi ko’rgazmali materiallarga quyidagilar kiradi: matndagi
kartalar; muqovadagi kartalar; diagrammalar, chizmalar va jadvallar;
rasmlar va fotografiyalar; turli xil kesmalar; orografik chizmalar.
Ko’rgazmalar faqat matn mazmunini boyitibgina qolmasdan alohida bilim
manbaii bo’lib ham hisoblanadi.
Geografiya darsliklarining oxirida berilgan atama va tushunchalar
lug’atida mazkur kursda berilgan tushunchalar tizimining ro’yxati beriladi.
Statistik ma’lumotlar bilan ishlash

fikr yuritishda ular butun son xoliga keltiriladi, ya’ni kasr son butun
sonlarga aylantiriladi. Ayniqsa yodda saqlab qolinadigan sonlar albatta
yaxlitlanishi lozim. O’quvchilar o’z jadvallarida yaxlitlangan sonlarni
aytishlari lozim. Masalan, Afrikaning maydoni 30 mln. km
2
, O’zbekiston
maydoni deyarli 0,5 mln km
2
va h.k.
Dars jarayonida ishlatiladigan har bir son izoxlanishi lozim. Masalan,
daryoning uzunligini so’rayotganda uni kema qancha vaqtda bosib
o’tishini, davlatlarni maydonini tushuntirayotganda uni g’arbdan sharqqa
tomon, shimoldan janubga tomon qancha masofaga cho’zilganligi va
ushbu masofalarni po’ezdda yoki avtomobilda qancha vaqtda bosib o’ti-
shini tushuntirilsa, o’quvchilarda maydon tushunchasi tez va oson
shakllanadi.
Iqtisodiy va ijtimoiy ko’rsatkichlar jon boshiga hisoblanadi. Masalan,
jon boshiga bug’doy yetishtirish, jon boshiga sanoat maxsulotlari yetish-
tirish va h.k.
Statistik ma’lumotlar bilan ishlashning muhim usullaridan biri
qiyoslash hisoblanadi. Bunda sonlarni yodlab qolish shart emas. Masalan,
Turkmanistonning maydoni O’zbekistonnning maydoni bilan deyarli bir
xil yoki bo’lmasa Balxash va Ladoga ko’llarining maydoni deyarli bir xil va
h.k.
Bundan tashqari o’quvchilarga sonlarni qiyoslash bo’yicha topshiriqlar
ham berish mumkin. Masalan, O’zbekiston aholisi Osiyodagi qaysi
davlatlar aholisidan ko’p yoki O’zbekistonning maydoni Osiyodagi qaysi
davlatlar maydoni bilan deyarli bir xil.
Geografik voqea va hodisalarni tasvirlaydigan o’quv vosita-

Qurilishiga ko’ra modellar quyidagi turlarga bo’linadi: bo’linmay-
digan, bo’linadigan, kesmali, ochilmali, statistik va faoliyatdagi.
Geografiya darslarida Yer sharining modeli ko’proq ishlatiladi. Barcha
voqea va hodisalarni modellarini o’quv maqsadlarida yasash maqsadga
muvofiq emas. Masalan, vulkanni, geyzelarni, tog’larni, tsunami, sel,
tornadolarni sodir bo’lishi modelini qurish maqsadga muvofiq emas.
Chunki ular tabiiy jarayonlarning sodir bo’lishini aniq tasvirlay olmaydi.
Ammo harakatdagi artezian qudug’ini modelini yasab o’quv jarayonida
bemalol ishlatish mumkin. Dars jarayonida termometr, barometr, flyunger,
kompas va boshqa asboblarni modellaridan ham foydalanish mumkin.
Modellar yordam o’quvchilar ularni tuzilishini va ishlashini tesh o’rganib
olishadi. Modellar yordamida kanallar, to’g’onlar va suv omborlari
tuzilishi va ishlashini ham ko’rsatish mumkin.
Geografiya ta’limida maketlar ham keng qo’llaniladi. Maketlar geog-
rafik ob’ektlar, voqea va hodisalarning soddalashtirilgan nusxasi hisob-
lanadi. Ular tabiiy geografik hamda iqtisodiy va ijtimoiy geografik
maketlarga bo’linadi.
Tabiiy gegrafik maketlarga landshaftlar, relef, daryo vodiysi, tog’lar,
chuqqilar, g’orlar maketlari kiradi.
Er yuzasi shakllarini o’rganishda relef shakllari maketlari juda katta
ahamiyatga ega. Relef bo’yicha bilimlarni o’quvchilarni o’zlashtirishi juda
qiyin kechadi, chunki relef uchta o’lchamli hisoblanadi. Shuning uchun
relefni o’rganishda dalada olib borilgan kuzatishlar katta ahamiyatga ega.
Joyda relefni shakllanishini ko’ribgina qolmasdan balki o’rganilayotgan
ob’ekt bevosita o’rganiladi, o’lchamlari aniqlanadi va aniq tasavvurlar
hosil bo’ladi. Relef haqidagi bilimlarni o’zlashtirishni oson yo’llaridan biri
geografiya maydonida ularning shakllarini maketlarini yasashdir.
Maketlardan foydalanib dars o’tganda o’qituvchi maketni hamma
tomonini ko’rsatishi lozim, shundagina mazkur maketda tasvirlangan
geografik ob’ekt yoki voqea va xodisalar haqida o’quvchilar ongida to’la va
aniq tasavvurlar hosil bo’ladi.
(texnologiya) - Innovatsion va amaliy loyihalar

9. Mavzu
doirasida
bajariladigan
loyihaning
moliyalashtirish
hajmining
asoslanganligi
Taklif etilayotgan loyihaning moliyalashtirish hajmining uch
yillik smetasi ilova qilinadi.
10. Taklif etilayotgan mavzuning
manfaatdor tarmoq (xo‘jalik
boshqaruvi
organi)
bilan
kelishilganligi
O‘zbekiston Respublikasi Innovatsion rivojlanish vazirligi, Oliy
va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Energetika vazirligi,
“Shurtangazkimyo majmuasi” AJ
Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori)
ning
yuqori
turuvchi
vazirlik/idorasi
tomonidan
tashkil
etiladigan
muvofiqlashtiruvchi kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
Asosnomani shakllantirishga
mas’ul ekspert – vazirlik (idora) ning
mas’ul xodimi (FIO, lavozimi)
____________________
(imzo)
Vazirlik (idora)ning mas’ul
tuzilmasi (boshqarmasi) boshlig‘i, (FIO) ____________________
(imzo)
sana
Ehtiyoj 
(talab)ning - Innovatsion va amaliy loyihalar

oshirishda va landshaft bioxilma-xilligini ta’minlashda joriy
etiladi. Tajriba-sinov dalasida yetishtishtirilgan dorivor
o‘simliklarning namunalari bioximiyaviy tahlil asosida dori
tayyorlash korxonalarida sinovdan o‘tkaziladi. Loyihada
ko‘rsatib o‘tilgan ilmiy tadqiqot ishlarini bajarish 2 yil
sarflanadi. Bir yilga 400 mln so‘m mablag‘ talab etiladi.
Taklif etilayotgan loyihaning moliyalashtirish hajmining bir
yillik smetasi ilova qilinadi.
Ehtiyoj (talab)ning mavjudligi

yetishtishtirilgan
cho‘l
o‘simliklarning
namunalari
bioximiyaviy tahlil asosida cho‘l sharoitiga moslashgan
o‘simlik turlari ko‘paytiriladi. Loyihada ko‘rsatib o‘tilgan
ilmiy tadqiqot ishlarini bajarish 3 yil sarflanadi. Bir yilga 400
mln so‘m mablag‘ talab etiladi. Taklif
etilayotgan loyihaning
moliyalashtirish hajmining bir yillik smetasi ilova qilinadi.
Taklif etilayotgan mavzuning

|
Taklif etilayotgan mavzuningBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)10. Taklif etilayotgan mavzuning
manfaatdor tarmoq (xo‘jalik
boshqaruvi
organi)
bilan
kelishilganligi
Loyiha mavzusini bajarish yuzasidan etilgan mavzu yuzasidan
Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot instituti
bilan hamkorlikda (Nurota tajriba dalasida) palantatsialar
yaratiladi, yetishtirilgan mahsulotlar farmaseptika sanoatiga
xom-ashyo sifatida yetkazish rejalashtirilmoqda.
Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori)ning yuqori turuvchi vazirlik/idorasi tomonidan tashkil etiladigan muvofiqlashtiruvchi
kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
Asosnomani shakllantirishga
mas’ul ekspert – vazirlik(idora)ning
mas’ul xodimi, (FIO, lavozimi)
____________________
(imzo)
Vazirlik(idora)ning mas’ul
tuzilmasi (boshqarmasi) boshlig‘i, (FIO) ____________________
(imzo)
sana
“_____”_______________20__ y.
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidan innovatsion va amaliy loyihalar tanloviga
taklif etilayotgan ilmiy-texnik loyiha
№
Ilmiy-texnik loyiha
mavzusi
Loyiha bajarilishidan kutilayotgan natija
Loyihani yillik
moliyalashtirish
hajmi
1
Orol bo‘yi
landshaftlar ekologik
holatini
optimallashtirishda
sho‘r ajiriq va galafit
o‘simliklardan
foydalanib
agrofitotsenozlar
yaratish
tenologiyasini ishlab
chiqish.
Loyiha rahbari:
dos.X.Nazarov
|
| |
Taklif etilayotgan mavzuning

|
Taklif etilayotgan mavzuningBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)10. Taklif etilayotgan mavzuning
manfaatdor tarmoq (xo‘jalik
boshqaruvi
organi)
bilan
kelishilganligi
Loyiha mavzusini bajarish yuzasidan etilgan mavzu
yuzasidan Qorako‘lchilik va cho‘l ekologiyasi ilmiy-tadqiqot
instituti bilan hamkorlikda (Zarafshon tog‘ tajriba dalasida)
palantatsialar yaratiladi, yetishtirilgan mahsulotlar chorva
bollari va farmaseptika sanoatiga xom-ashyo sifatida
yetkazish rejalashtirilmoqda.
Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori)ning yuqori turuvchi vazirlik/idorasi tomonidan tashkil etiladigan muvofiqlashtiruvchi
kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
Asosnomani shakllantirishga
mas’ul ekspert – vazirlik(idora)ning
mas’ul xodimi, (FIO, lavozimi)
____________________
(imzo)
Vazirlik(idora)ning mas’ul
tuzilmasi (boshqarmasi) boshlig‘i, (FIO) ____________________
(imzo)
sana
“_____”_______________20__ y.
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidan innovatsion va amaliy loyihalar tanloviga
taklif etilayotgan ilmiy-texnik loyiha
Ilmiy-texnik loyiha
mavzusi
Loyiha bajarilishidan kutilayotgan natija
Loyihaning yillik
moliyalashtirish
hajmi
Orol bo‘yi cho‘l zonasi
aholisini yoqilg‘iga
bo‘lgan muammolarini
hal qilishda qora
saksavul nihollarini
yetishtirish
texnologiyalarini
yaratish.
Dos.X.Nazarov. tabiiy
geografiya
|
| |
texnologiya)ning tavsifi - Innovatsion va amaliy loyihalar

|
Innovatsion va amaliy loyihalar Pdf ko'rish
|
bet | 168/214 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #146421 |
Bog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)texnologiya)ning tavsifi
- “Shurtangazkimyo majmuasi” AJ ikkilamchi mahsuloti –
vodorod asosida suyuq yoqilg‘i (benzin) olish jarayoni uchun
katalizator tanlanadi;
- vodorodni suyuq yoqilg‘iga aylantirish (Coal to Liquids -
CTL) jarayonining kinetik qonuniyatlari tadqiq etiladi;
- jarayonning optimal sharoitlari (bosim, temperatura,
gazlarning oqim tezligi va h.k.) tanlanadi;
- vodorodni suyuq yoqilg‘iga aylantirish jarayoni texnologik
parametrlari – material balansi, texnik shartlar ishlab chiqiladi.
6. Ehtiyoj
(talab)
ning
mavjudligi
(etarliligi)
to‘g‘risida
tahliliy
ko‘rsatkichlar
Hozirgi kunda “Shurtangazkimyo majmuasi” AJ da etilen olish
jarayonida ko‘p miqdordagi vodorod gazi ikkilamchi mahsulot
sifatida ajralib chiqadi. Ushbu mahsulot hozirda bevosita tabiiy
gazga aralashtirilgan holda pechlarni qizdirish maqsadida
foydalanilmoqda. Undan suyuq yoqilg‘i olish texnologiyasini
ishlab chiqish orqali respublikamizga import qilinadigan
avtomobillar yoqilg‘ilari (benzin) o‘rnini bosish va katta
miqdordagi valyutani tejash imkoniyati mavjud.
7. Yaratiladigan yangi ishlanma
(mahsulot, texnologiya) ning
xorijiy analoglaridan qiyosiy
ustunligini
ko‘rsatuvchi
indikatorlar
Janubiy Afrika ko‘mir, neft-gazga ixtisoslashgan “Sasol”
korporatsiyasi bu borada yetakchilik qilib, mamlakat avtomobil
yoqilg‘isining 20% i ushbu yo‘l bilan qoplanadi. Yaratiladigan
yangi ishlanma (texnologiya) mavjud analoglaridan qolishmagan
holda,
mahalliy
xom-ashyolar,
katalizatorlar
vositasida
olinganligi, import o‘rnini bosishi hamda eksportga
yo‘naltirilganligi bilan ahamiyatli.
8. Yaratiladigan yangi ishlanma
|
| |
Antivirus dasturlar - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari

Antivirus dasturlar
Tizimni zararli dasturlarning hujumidan himoya qilish uchun antivirus dasturini qo‘llaniladi. Antivirus dasturlarining himoya darajasi odatda tizimda saqlanayotgan ma’lumotlarining muhimligiga mutanosibdir. Masalan, tibbiy ma’lumotlar yuqori darajada himoyalangan bo‘lishi talab etiladi, chunki bu ma’lumotlarda millionlab insonlarning kasallik tarixi saqlanadi. Lekin, talaba yozgan kompyuter dasturlari, ehtimol, bunday yuqori darajadagi xavfsizlikni talab etmaydi.
Viruslarga qarshi qo‘llaniluvchi bunday dastur profilaktik yoki diagnostik yoki ikkalasi ham bo‘lishi mumkin. Profilaktik dasturlar har bir ishlab chiqilgan dastur uchun qiymatlarni asosiy faylga yozib, nazorat summasini hisoblashi mumkin. Keyinchalik, bu dastur bajarilishidan oldin uning nazorat qiymati olingan qiymat bilan taqqoslanadi. Odatda diagnostika dasturi fayl o‘lchamlarini taqqoslaydi (kutilmagan o‘zgarishlar bo‘lmaganida qo‘shilgan kodni tekshirish), nusxalash ko‘rsatmalarini qidiradi va odatiy bo‘lmagan fayllarni qidiradi. Ba’zi bir dasturlar ma’lum ko‘rsatmalarni qidirishi
va dasturlarning bajarilishini kuzatishi mumkin. Ammo shuni esda tutish kerakki, ushbu paketlar sotilgandan ko‘p o‘tmay, tizim buzg‘unchilari ularni oldini olish yo‘llarini izlay boshlaydilar. Demak, eng yangi antivirus dasturi eng yangi viruslarni topish mumkin deyish mumkin. Boshqacha aytganda, eski dastur faqat eski viruslarni topadi.
Mavjud viruslar to‘g‘risida ma’lumot 8.4-jadvalda keltirilgan va ular tizim xavfsizligi bo‘yicha ishlovchi kompaniyalar va davlat idoralari tomonidan taqdim etilgan.
8.4- jadval
Manzil
|
Tashkilot
|
http://csrc.nist.gov
|
AQShning Kompyuter xavfsizligi resurs markazi, Axborot texnologiyasi laboratoriyasi
|
www.cert.org
|
CERT koordinatsiya markazi
|
www.sans.org
|
SANS Instituti
|
www.mcafee.com
|
McAfee, Inc
|
www.symantec.com
|
Symantec Corp.
|
www.us-cert.gov
|
AQShning Kiberxavfsizlik va infrastrutkura xavfsizligi agentlig (CISA)
|
Antivirus dasturi virus bilan zararlangan fayllarni tuzatishga qodir bo‘lsada, viruslar va worm dasturlar yoki troyanlar o‘rtasidagi tuzilish farqlari tufayli, odatda, worm, troyan yoki aralashgan tahdidlarni tiklay olmaydi. Virus boshqa toza faylga yuqish orqali ishlaydi. Shuning uchun, antivirus dasturi ba’zan infeksiyani olib tashlaydi va qolganini (ya’ni faylni) buzmasdan qoldirishi mumkin. Boshqa tomondan, worm yoki troyan - bu zararli kod. Ya’ni, worm yoki troyan tarkibidagi dasturiy kodning butun tanasi tizimda saqlanayotgan ma’lumotlarga tahdid soladi va u tizimdan umuman olib tashlanishi kerak.
Troyanni yo‘q qilishning yagona usuli - zararli dasturning butun tanasini olib tashlashdir. Masalan, agar Internet orqali bepul yuklab olish mumkin bo‘lgan kompyuter o‘yinlari tizimdagi identifikatorlar (ID) va parollarini o‘g‘irlaydigan worm bo‘lsa, o‘zida zararli kodni tashuvchi o‘yinni tozalash va qolganlarini saqlashning hech qanday usuli yo‘q.
|
Ilmiy-tadqiqot natijalari

|
Ilmiy-tadqiqot natijalari Pdf ko'rish
|
bet | 102/214 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 2,71 Mb. | | #146421 |
Bog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)Ilmiy-tadqiqot natijalari:
-Tuproq xossalaridan kelib chiqib tomchilatib sug‘orish elementlarining optimal
ko‘rsatkichlari ishlab chiqilib amaliyotga joriy qilinadi.
-Intensiv yong‘oq yetishtiruvchi bog‘larda tomchilatib sug‘orishning samarali
texnologiyasini joriy etish.
-Mineral va organik o‘g‘itlar hamda sug‘orish suvlarining samaradorligi ortadi. intensiv
Yong‘oqni o‘sish va rivojlanishi yaxshilanib hosildorligi ortadi.
Qo‘llanilgan agrotexnologiyalar natijasida tuproq unumdorligi yaxshilanadi.Olingan
natijalarni sinovdan o‘tkazish va joriy qilish:
- Respublika OTM va ITIlarida aniq fanlar sohasida tadqiqotlar olib borishda foydalaniladi;
- magistrantlar, tadqiqotchilar, professor-o‘qituvchilarga yangi dolzarb dissertatsion
mavzular beriladi;
- fanlar kesimida o‘quv darsliklari yangilanadi.
Ilmiy natijalarni chop etish: Tadqiqot natijalari nufuzli ilmiy jurnallarda chop etiladi.
0,800 mlrd.so‘m
*Amaliy loyihaning umumiy moliyalashtirish hajmi 1,6 mlrd. so‘m va bajarilishi ikki yilga mo‘ljallangan.
2-ilova
1a-ShAKL
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion loyihalar
tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar
tanloviga
tavsiya
etilayotgan
mavzu nomi
Tejamkor sug‘orishning innovatsion texnologiyasiga
ehtiyojning mavjudligi
2. Yo‘llanma xat raqami va sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori
(ilmiy
tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat
universiteti
|
| |
-bosqich 
Asosiy - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
Yangi o‘quv material bayoni
2.3. Avtomobil tuzilishi elektron o‘quv
qo‘llanma (3-ilova)dan foydalanib
namoyish va sharhlash bilan mavzu
bo‘yicha asosiy nazariy tushunchalarni
bayon qiladi
2.7. Jalb qiluvchi savollar beradi
2.8. Mavzu har bir qismi bo‘yicha
xulosalaydi
2.9. Ma'lumotlarni daftarga qayd
qilishlarini eslatadi (4-ilova)
Kuzatadi,
savollarga javob
beradi,
ma'lumotlarni
daftarga qayd
qiladi
Yangi o‘quv materialini
mustahkamlash
2.10. Yangi o‘quv materialini
o‘zlashtirish darajasini tekshirishda T-
jadvaldandan foydalanadi (5-ilova)
T-jadval tuzadi
3-bosqich.
Yakuniy
(10 daqiqa)
Mashg‘ulot yakuni
3.1. Mavzu yakunlanadi, olingan nazariy
bilimlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida
muhim ahamiyatga ega ekanligiga
o‘quvchilar e'tiborini qaratadi
Diqqat qiladi
Uyga vazifa beriladi
3.2. Berilgan avtomobillarning
dvigatellarini yurgizib yuborish tizimini
umumiy tuzilishi va ishlash prinsplarini
o‘rganib kelish bo‘yicha vazifa beradi
Topshiriqni va
berilgan
avtomobil turi va
rusumini yozib
oladi
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion

|
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsionBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha
e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar tanloviga tavsiya
etilayotgan mavzu nomi
Zarafshon tog‘ oldi landshaftlari yem-xashak va dorivor
o‘simliklarni biotik va abiotik omillarga chidamliklarini
yaxshilash.
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
Ushbu
loyihada
kiritilgan
yem-xashak
va
dorivor
o‘simliklarning ekologiya biologik xususiyatlari o‘rganildi.
Zarafshon
tog‘ oldi landshaftlarida ushbu turdagi
o‘simliklarni ko‘paytirish yo‘llari ishlab chiqiladiyu
5. Qo‘lga
kiritilishi
rejalashtirilayotgan yakuniy
natija (mahsulot, ishlanma,
texnologiya)ning tavsifi
Zarafshon tog‘ oldi ladshaftlar florasi o‘rganiladi va tahlil
qilinadi. Tog‘ oldi lanshaftlarida yovvoyi holda o‘suvchi
o‘simliklar
asosida
yaratilgan
plantatsiyalarda
o‘simliklarning fenologik, fizologik, bioximik va hosildorlik
xususiyatlari, ularni dorivorlik hamda xo‘jalik ahamiyatini
o‘rganiladi. Abiotik va biotik omillar tasiriga chidamli
dorivor o‘simliklar yetishtirishning agrotexnik tadbirlari
ishlab chiqiladi. Tog‘ oldi lanshaftlariga mos keluvchi biotik
va abiobik omillarga chidamli bioximik dorivorlik
hususiyatlari yuqori dorivor o‘simliklar ajratib olinadi va
ishlab chiqarish tajriba-sinov plantatsiyalari yaratiladi.
Ajratib olingan dorivor o‘simliklarning farmaseptikada
foydalanish texnologiyalari yaratiladi. Tog‘ oldi ladshaftlari
bioxilma-xilligini ta’minlashga xizmat qiluvchi dorivor
o‘simliklar genofondi yaratiladi.
|
| |
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion

|
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsionBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha
e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar tanloviga tavsiya
etilayotgan mavzu nomi
Orol bo‘yi cho‘l zonasi aholisini yoqilg‘iga bo‘lgan
muammolarini hal qilishda qora saksavul nihollarini
yetishtirish texnologiyalarini yaratish.
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
Ushbu
loyihada
kiritilgan
yoqilg‘iga
mo‘ljallangan
o‘simliklarning ekologiya biologik xususiyatlari o‘rganildi.
Qurg‘oqchilikka va cho‘l sharoitiga mo‘ljallangan qora
saksavul turlari ko‘paytiriladi.
5. Qo‘lga
kiritilishi
rejalashtirilayotgan yakuniy
natija (mahsulot, ishlanma,
texnologiya)ning tavsifi
Cho‘l ladshaftlar florasi o‘rganiladi va tahlil qilinadi. cho‘l
lanshaftlarida yovvoyi holda o‘suvchi o‘simliklar (Qora
saksavul) asosida yaratilgan plantatsiyalarda o‘simliklarning
fenologik, fizologik, bioximik va hosildorlik xususiyatlari,
ularni yoqilg‘i hamda xo‘jalik ahamiyatini o‘rganiladi. Abiotik
va biotik omillar tasiriga chidamli yoqilg‘ibob o‘simliklar
yetishtirishning agrotexnik tadbirlari ishlab chiqiladi. Cho‘l
lanshaftlariga mos keluvchi biotik va abiobik omillarga
chidamli hususiyatlari yuqori kalloriya energiya beruvchi
o‘simliklar ajratib olinadi va ishlab chiqarish tajriba-sinov
plantatsiyalari
yaratiladi.
Ajratib
olingan
yoqilg‘i
o‘simliklarning xalq xo‘jaligida foydalanish texnologiyalari
yaratiladi. Cho‘l ladshaftlari bioxilma-xilligini ta’minlashga
xizmat qiluvchi buta va yarim buta o‘simliklar genofondi
yaratiladi.
|
| |
-ilova - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
4
Ta’lim standartlarida belgilangan bilim va ko‘nikmalarni 55%dan
kam o‘zlashtirgan o‘quvchilarga
2
2-ilova
B/B/B jadvali
Bilaman
Bilishni xoxlayman
Bilib oldim
B/B/B jadvalini 1 va 2 ustunlarini to‘ldiridh uchun yo‘naltiruvchi savollar:
1. Elektr ta’minlash tizimi nima?
2. Akkumuliyatorlar batareyasi deb nimaga aytiladi?
3. Akkumuliyatorlar batareyasi qanday holatlarda eng kata energiya
sarflaydi?
3-ilova
4-ilova
“Akkumuliyatorlar batareyasi” mavzusi bayoni.
Reja:
kompleks va aralash uslublar - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya,...

Mahsulotni yaratish bosqichida yaratilayotgan mahsulotning sifat darajasini
baholash hamda mahsulot sifatiga q o ’yilgan shartlam i belgilash va ilmiy-texnik
hujjatlar bu k o ’rsatkichi ami me'yorlash ishlarini olib borish zarur.
Mahsulotni ishlab chiqarish bosqichida nazorat va sinov natijalari bo’yicha
m ahsulotning haqiqiy sifat ko’rsatkichlarini aniqlash hamda mahsulot sifatini
boshqarishda tayyorlanayotgan mahsulotning sifat darajasini baholash va q o ’llashda
belgilangan m uam m olam i echish kerak bo’ladi.
M ahsulotni
ishlatish
yoki
iste'mol
qilish
davrida
tayyorlanayotgan
m ahsulotning sifat darajasini baholash va q o ’llash yoki iste'mol paytida uning sifat
darajasini oshirish yoki saqlash ishlarida boshqarish roli am alga oshiriladi.
M ahsulot sifat darajasini baholash birlik yoki butun k o ’rsatkichlam ing jam ida
xarakterlash mumkin.
N a zo ra t sa v ollari va top sh iriq lari

3.7 -§ . M ah su lot sifatin i nazorat qilish
Mahsulot sifatini oshirish uchun ishlab chiqarish jarayonida sifatiga bevosita
va bilvosita ta'sir etuvchi barcha omillar diqqat bilan o ’rganib chiqilishi va ularning
'sir darajasi tahlil etilishi zarur. M ahsulot sifatiga ta'sir etuvchi om illam i atroflicha
tahlil qilish va sifatning pasayishiga sabab b o ’ladigan om illam i aniqlashning bir
qancha usullari mavjud b o ’lib, ulardan ayrimlarini k o ’rib chiqamiz.
S a b a b -o q ib a t
diagrammasi. Biror muommani, masalan mahsulot sifatini
oshirishning barcha mumkin b o ’lgan sabablarini tahlil qilish va aks ettirishda mazkur
d ia g ra m m a d a n
foydalaniladi. Bu diagramm a o ’rganilayotgan muam moga ta'sir
etuvchi sharoitlar va omillami aniqlash hamda ulami guruhlash imkonini beradi.
Misol tariqasida 6-rasmda mahsulot sifatiga ta'sir etuvchi om illam i tahlil etish uchun
qo’llaniladigan sabab-oqibat diagrammasi keltirilgan (3.6-rasm).
N azorat sa v o lla r va topsh iriq lar

N azorat sa v o lla r va topsh iriq lar:
1. Pareto diagrammasi bo’yicha tizim ni tahlil eting.
2. Isikava diagrammasi bo’yicha tizimni tahlil eting.
3. Isikava tizimini qurishning mohiyati nimadan iborat?
4. Reklamalashtirish sabablari nimalardan iborat?
T ayan ch iboralar:
Texnologik jarayon-texnik va texnologik hujjatlam i to ’g ’ri yaratish, amalga
oshiruvchining ishi-am alga oshiruvchining malakali tajribasi, me'yoriy-texik tizimlar-
xomashyoga texnik sharoit yoki standartlarda xatolar yuqligi, texnologik uskunalar-
m ashinalami sozlash va k o ’zdan kechirish, xususiyatlam i nazorat qilish va o ’lchash-
ishning sifati, metrologik xizm at, laborantlarning malaka uslublari, asosiy omillar-
xususiyatlarga ta'sir etuvchi omillar, Pareto diagrammasi b o ’yicha tizimli tahlil uslubi
ko’pincha ma'noli yoki ahamiyatga molik sifatli tahlil deyiladi, Isikava sxemasini
qurish mohiyati turli omillarni q o ’shish bilan tugaydi ham da qandaydir muammoli
yakuniy natijaning echim iga ta'sir qilib, belgilangan ketm a-ketlikda ulami
tizimlashtiradi.
E slab qolish uchun atam alar:
Sabab-oqibat diagrammasi, Pareto diagrammasi va Isikava sxemasi, nuqsonlar
va reklamatsiya sonini qisqartirish, to ’g ’ri yoki qiyosiy ta'sirlar, tanlangan, butunlay,
nazorat diagramm asi, amalga oshiruvchining ishi, ahamiyatli omillar, korrelyatsiyali,
dispersiyali tahlil.
O ’q u v m ateriallari ta'm in oti
1. PCT Уз ИСО 8402:1998. Управления качеством и обеспечение качества.
Основные термины и определения..
2. O ’zDST ISO 9001:2009. Sifat menejmenti tizimlari Talablar..
3. R ST Uz 5.0-98 O ’zbekiston Respublikasining sertifikatlashtirish milliy
tizimi Assosiy qoidalar.
4. O ’zDST 5.5:2009 O ’zbekiston Respublikasining sertifikatlashtirish milliy
tizimi. Asosiy atam alar va ta'riflar.
5. RST U z 16.0-98 O ’zbekiston Respublikasi akkreditlash tizimi Asosiy
qoidalar.
224
|