Iii-modul. Ilashish asosida - bet 32

Bш , 7.5-jadvalda keltirilgan ma’lumotlar asosida, jadval
izohida keltirilgan formula yordamida hisoblanadi.
7.5-jadval
|
Tasma
|
Ariqcha o`lchamlari
|
Ariqcha shakli burchaklari
|
Kesi mi
|
𝑡𝑟
|
h
|
ℎ0
|
f
|
e
|
34°
|
36°
|
38°
|
40°
|
𝑑𝑟
|
O A Б В Г
Д
|
8,5
11,0
14,0
19,0
27,0
32,0
|
7,0
8,7
10,8
14,3
19,9
23,4
|
2,5
3,3
4,2
5,7
8,1
9,6
|
8,0
10,0
12,5
17,0
24,0
29.0
|
12,0
15,0
19,0
25,5
37,0
41,5
|
63-71
90-112
125-160
200-315
-
-
|
80-100
125-160
180-224
200-315
314-450
500-560
|
112-160
180-400
250-500
355-630
500-900
630-1120
|
≥180
≥450
≥560
≥710
≥1000
≥1250
|
Izoh: Shkiv gardishining eni 𝐵𝑠ℎ = (𝑧 − 1)𝑒 + 2𝑓 bu yerda 𝑧 – tasma qatorining soni.
|
𝐵 𝑠ℎ = (𝑧 − 1)𝑒 + 2𝑓
Ponasimon tasmali uzatmalarni hisoblashga oid namuna
Masalaning qo`yilishi: Uzatilayotgan quvvat𝑖 𝑃1 = 8,4 𝑘𝑉𝑡, etakchi shkivning aylanish chastotasi 𝑛1 = 2931𝑚𝑖𝑛0
−1, burchakli tezlklar 𝜔1 =
306,6 𝑟⁄𝑠, va 𝜔2 = 141,4 𝑟⁄𝑠, uzatish nisbati 𝑖𝑡 = 2,17 bo`lgan ponasimon
tasmali uzatma hisoblansin. 𝜀 = 0.015-tasmaning sirpanish koeffisienti.
Masalaning echilishi:
Tasma turini (7.7-shakl) nomagrammadan tanlaymiz, 𝑛1 = 2931𝑚𝑖𝑛−1, 𝑃1 = 8,4 𝑘𝑉𝑡, uchun “A” kesimli ponasimon tasma qabul qilamiz.
Etaklovchi shkiv diametrini aniqlaymiz
𝑑 1
≈ (3 ÷ 4)3√ 𝑇
= (3÷ 4)3√27,4 · 103= 90 ÷ 120 mm.
1
ГОСТ 17383-73 bo`yicha 𝑑1 =100 mm qabul qilamiz (146-betga qarang).
Etaklanuvchi shkiv diameri
𝑑2 = 𝑖𝑇𝑑1(1 − 𝜀) =2,17·100 ·(1-0,015) = 213,7 mm.
ГОСТ 17383-73 bo`yicha (146-betga qarang) tanlangan etaklanuvchi shkiv diametri va hisoblab topilgan 𝑑2 qiymatlari orasidagi farq ±3% shartni qanoatlantirmaganligi uchun 𝑑2 =212 mm qabul qilamiz.
Uzatishlar sonini aniqlashtiramiz
𝑖´ = 𝑑2
212
=
= 2,15.
𝑇 𝑑1(1 − 𝜀)
100(1 − 0,015)
Bunda etaklanuvchi valning burchakli tezligi
𝜔 = 𝜔𝑑𝑣 = 306,6 = 142,6 𝑟𝑎𝑑⁄𝑠.
𝑖
2𝑇
𝑇
´ 2,15
Dastlabki hisoblashda olingan natija va keyingi qiymat orasidagi farqni solishtiramiz
𝜔2𝑇−𝜔2 = 142,6 − 141,4 100% = 0,8% < ±3%.
𝜔2𝑇
142,6
Shuning uchun 𝑑1 =100 mm, 𝑑2 =212 mm qat’iy qiymatlarini qabul qilamiz. O`qlararo masofa 𝑎𝑇 quyidagi oraliqda bo`lishi kerak
𝑎𝑚𝑎𝑥 = 0,55(𝑑1 + 𝑑2) + 𝑇𝑜 = 0,55(100 + 212) + 8 = 179,6 𝑚𝑚;
𝑎𝑚𝑖𝑛 = 𝑑1 + 𝑑2 = 100 + 212 = 312 𝑚𝑚,
bu yerda “A“ tasma uchun To= 8 mm, tasma kesimi balandligi ( 7.1-jadval).
O`qlararo masofani 𝑎𝑇 = 300 mm deb qabul qilamiz.
Tasmaning hisobiy uzunligi
(𝑑2 − 𝑑1
)2
𝐿 = 2𝑎𝑇 + 0,5𝜋(𝑑1 + 𝑑2) +
4𝑎𝑇
(212 − 100
)2
= 2 ∙ 300 + 0,5 ∙ 3,14 ∙ (100 + 212) +
4 ∙ 300
= 1100 𝑚𝑚.
Standartga binoan (7.1-jadval) tasma uzunligini 𝐿 =1120 mm qabul qilamiz.
Tasmaning standart uzunligiga mos keluvchi o`qlararo masofa qiymatini aniqlashtiramiz:
𝑎𝑇 = 0,25 [(𝐿 − 𝑤) + √(𝐿 − 𝑤)2 − 2𝑢],
bu yerda, 𝑤 = 0,5𝜋(𝑑1 + 𝑑2) = 0,5 ∙ 3,14(100 + 212) = 489,8 𝑚𝑚;
𝑢 = (𝑑2 − 𝑑1)2 = (212 − 100)2 = 12544
𝑎𝑇 = 0,25 [(1120 − 489,8) + √(1120 − 489,8)2 − 2 ∙ 12544] =310 mm.
Uzatmani yig`ish vaqtida, tasmalarni shkivlarga kiydirishni engillashtirish maqsadida o`qlararo masofa 0,01L=0,01·1120=11,2 mm ga kamayishini, hamda tasma tarangligini ta’minlash maqsadida 0,025L=0,025·1120=28 mm ga oshishini ta’minlash kerak.
Etaklovchi kichik shkivning qamrov burchagi
𝛼 = 180° − 57 𝑑2 − 𝑑1 = 180° − 57 212 − 100 = 159°
1 𝑎𝑇
310
𝛼1 > [𝛼] = 120° shart bajarildi.
Uzatmadagi tasmalar soni
𝑃𝐶𝑟
8,4 ∙ 1
𝑧 = 𝑃 𝐶 𝐶 𝐶 = 1,71 ∙ 0,91 · 0,94 · 0,90 = 6,5
𝑜 𝐿 𝛼 𝑧
bu yerda, 𝑃𝑜 = 1,71 (7.2-jadval) bitta tasma uzatish mumkin bo`lgan quvvat;
𝐶 𝑟 =1 ish tartibini hisobga oluvchi koffitsent (7.3-jadval);
𝐶 𝐿 =0,91 tasma uzunligi ta’sirini hisobga oluvchi koffitsent (7.4-jadval);
𝐶 𝛼 =0,94 shkivni qamrov burchagi koeffitsenti (151-bet);
𝐶 𝑧 =0,9 tasmalar sonini hisobga oluvchi koeffitsent (151-bet); Tasmalar sonini 𝑧=7 qabul qilamiz.
Ponasimon tasma tarmoqlarini dastlabki taranglik kuchi 𝐹𝑜-ni aniqlaymiz
𝐹𝑜
= 850𝑃1 ∙ 𝐶𝑟 ∙ 𝐶𝐿 + 𝜃𝑣2,
𝑧𝑣𝐶𝛼
bu yerda, 𝑣 = 0,5 ∙ 𝜔1 ∙ 𝑑1 = 0,5 ∙ 306,6 ∙ 0,1 = 15,3 𝑚⁄𝑠 tasmani hisobiy tezligi;
𝜃 -markazdan qochirma kuch ta’sirini hisobga oluvchi koeffitsent, ”A”-kesimli ponasimon tasma uchun 𝜃 = 0,1 (152-betga qarang)
𝐹𝑜
= 850 ∙ 8,4 ∙ 1 ∙ 0,91 + 0,1 ∙ 15,32 = 88𝐻.
7 ∙ 15,3 ∙ 0,94
Vallarga ta’sir etuvchi kuch
𝛼1
159
𝐹𝑣 = 2𝐹𝑜 ∙ 𝑧 ∙ 𝑠𝑖𝑛 2 = 2 ∙ 88 ∙ 7 ∙ 𝑠𝑖𝑛
2 = 1211𝐻.
Shkivlar eni 𝐵𝑠ℎ (7.5 -jadval).
𝐵𝑠ℎ = (𝑧 − 1)𝑒 + 2𝑓 = (7 − 1)15 + 2 ∙ 10 = 110 𝑚𝑚.
bu yerda 𝑒 = 15, f = 10 “A” kesmali ponasimon tasma uchun ( 7.5-jadval).
|