nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sizga rasmiy laboratoriya kerak emas

|
Sizga rasmiy laboratoriya kerak emas
|
bet | 5/6 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 484,19 Kb. | | #141832 |
Bog'liq 5-ma\'ruza (2)Sizga rasmiy laboratoriya kerak emas
Samarali foydalanish imkoniyati testi sinov uchun rasmiy foydalanish laboratoriyasini talab qilmaydi. Siz ushbu sozlamalardan birida samarali foydalanish imkoniyati testini amalga oshirishingiz mumkin:
Audio-vizual uskunalar bilan jihozlangan ikkita yoki uchta ulangan xonaga ega statsionar laboratoriya
Portativ ovoz yozish uskunasi bilan jihozlangan xona
Kimdir foydalanuvchini kuzatayotgan va yozib olsa, yozib olish uskunasi bo'lmagan xona
Masofadan, foydalanuvchi boshqa joyda (moderatsiya qilingan yoki boshqarilmagan)
Narxlarga ta'sir qiluvchi omillar
Sinov xarajatlaringiz bunga bog'liq
Amalga oshirilgan sinov turi
Sinov uchun yig'ilgan jamoaning kattaligi
Sinov uchun qatnashuvchilar soni
Siz sinovdan o'tadigan kunlar soni
Bir nechta qulaylik testi uchun byudjetni unutmang. Veb-saytga (yoki biron bir mahsulotga) qulaylikni yaratish iterativ jarayondir. Foydalanish imkoniyatini tekshirish uchun byudjet tuzishda ushbu elementlarni ko'rib chiqing:
Vaqt : Foydalanish testini rejalashtirish uchun sizga vaqt kerak bo'ladi. Foydalanish bo'yicha mutaxassis va jamoaga sayt bilan tanishish va sinov stsenariylarini sinovdan o'tkazish uchun vaqt kerak bo'ladi. Ushbu testga tayyorgarlik ko'rish, shuningdek, testlarni o'tkazish, ma'lumotlarni tahlil qilish, hisobot yozish va natijalarni taqdim etish uchun vaqt ajrating.
Ishga olish xarajatlari : Ishtirokchilarni qanday yoki qayerdan yollash haqida o'ylab ko'ring. Ishtirokchilarni talablar asosida siz uchun rejalashtirish uchun ishga yollash yoki yollash firmasini jalb qilish uchun xodimlarga vaqt ajratishingiz kerak bo'ladi.
Ishtirokchilar uchun kompensatsiya: Agar ishtirokchilarga vaqtlari yoki sayohatlari uchun kompensatsiya to'layotgan bo'lsangiz, buni test byudjetingizga kiriting.
|
| |
-FAKT. Hid bilish - Psixofiziologiya faningning kelib chiqishi va tarixi. Sezgilar a`zolar xaqida ta fakt. Sensor jarayonlari

|
Psixofiziologiya faningning kelib chiqishi va tarixi. Sezgilar a`zolar xaqida ta fakt. Sensor jarayonlari
|
bet | 7/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2)1-FAKT. Hid bilish
Hid bilish retseptorlari burun bo'shlig'i shilliq pardasida joylashgan. Ularning soni o'rtacha 30-40 mln atrofida. Bu hujayralarda ko'plab mayda tukchalar bo'lib, ularning uzunligi 1-2 mikronga teng. Burun bo'shig'ining hid biluvchi sathi 5 sm2. bo'lib, sezuvchi hujayra tukchalarining ko'p bo'lishi hisobiga hid bilish sathi 100 - 150 marta ortadi. Hid bilish retseptorlari tashqi muhit havosi tarkibidagi va ovqatdagi kimyoviy moddalar ta'sirida qo'zg'aladi. Ularning qo'zg'alishi hid bilish nervi tolasi orqali bosh miya yarim sharlari po'stlog'ining ichki yuzasidagi hid bilish markaziga boradi (8-rasm). Bu markazdagi nerv hujayralarida ta'sir analiz va sintez qilinib, hidning tabiati aniqlanadi.
Hid bilishning odam uchun ahamiyati katta. Bu xususiyat yordamida biz atrof-muhit havosining toza va itlosligini, iste'mol qilinadigan taomlar va ichimliklarni hidiga qarab ularning sifatini, iste'mol qilish mumkin yoki mumkin emasligini aniqlaymiz. Hayvonlarda hid bilish sezgisi odamlardagiga nisbatan yaxshiroq rivojlangan. Shu xususiyatiga ko'ra ular ovqat izlab topadi, dushman yaqinlashayotganini sezadi.
Odam hid bilish analizatori yordamida taomlarning yoqimli hidini aniqlaydi, uning ishtahasi ochiladi. Hid bilish analizatori ham moslashish, ya'ni adaptatsiya xususiyatiga ega. Biror hid uzoq vaqt davomida muntazam ravishda ta'sir qilishi natijasida burundagi hid bilish retseptorlari mazkur hid ta'siriga moslashadi va odam
8-rasm. Hid bilish a'zos;
A- buron shilliq pardasidagi hid bilish retseptorlari; B- hid bilish analizatorlarining qismlari: 1- hid bilish retseptorlari; 2- hid bilish nervi; 3- bosh miyada joylashgan hid bilish markazi.
bu hidga o'rganib, unga e'tibor bermaydigan bo'lib qoladi. Hid bilish analizatori upaelik mahsulotlari ishlab chiqaruvchi korxona xodimlarida, oshpazlarda yaxshi rivojlangan bo'ladi. Burun shilliq pardasining tez-tez yallig'lanishi (tumov bo'lish) va uni o'z vaqtida davolatmaslik hid bilishning buzilishiga sabab bo'ladi.
2-FAKT. Korish
|
| |
Psixofiziologiyaning Rossiyada rivojlanishi

|
Psixofiziologiyaning Rossiyada rivojlanishi
|
bet | 2/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2) 2.Psixofiziologiyaning Rossiyada rivojlanishi
Psixofizyologiya g'oyalari jadal rivoj topgan yana bir mamlakat Rossiya edi. Bu mashhur rus tibbiyot psixologi, psixiatr V.M Behterev nomi bilan bog’liqdir. V.M Behterev lobaratoriyasida psixofiziologiyaning ko’plab savollariga javoblar topildi.
I.M.Sechenov (1829-1905) tomonidan reflekslar tushunchaning rivojlantirilishi va bu mexanizmning barcha psixik jarayonlarga tegishli ekanligi shunga olib keladi-ki, ilmiy psixologiyada determinizm tamoyili uzil-kesil o‘z tasdig‘ini topdi.
Inson hayotida reflekslarni yuqori baholab, I.M.Sechenov tomonidan quyidagicha ta’rif beriladi: “Ongli va ongsiz hayotning barcha aktlari (harakatlar) kelib chiqishi usuliga (mohiyatiga) ko‘ra reflekslardir” .
Reflektor aktda I.M.Sechenov uchta bo‘g‘imni ajratadi:
Birinchi bo‘g‘imda sezayotgan “to‘pning” ta’sirlanishi nerv qo‘zg‘alishiga aylanadi.
Qo‘zg‘alish va tormozlanish jarayonlari asosida o‘ziga xos ravishda axborotni qayta ishlash va qaror qabul qilish ro‘y beradi.
Buyruqni amalga oshiruvchi organlarga (muskullarga va bezlar va hokazo) uzatish.
I.P.Pavlov_(1849-1936)'>I.P.Pavlov (1849-1936) I.M.Sechenovning miya reflektor faoliyatini o‘rganish borasidagi g‘oyasini rivojlantirib, refleks tushunchasiga yangi mazmun kiritdi hamda shartli reflekslarning hosil bo‘lish asoslarini yaratdi. Reflekslarning ikki turi farqlanadi: shartsiz va shartli reflekslar.
Shartsiz reflekslar tug‘ma bo‘lib, hayotning dastlabki kunlaridan va keyinchalik, hech qanday tajribasiz (malakasiz) namoyon bo‘la boshlaydi. Masalan, igna sanchilganda qo‘lni tortib olinishi, ovqatning og‘iz bo‘shlig‘ida tushgandagi so‘lakning ajralishi.
Shartsiz reflekslarning markazlari turlichadir – shartsiz refleks-lar yoylarning tutashuvchi orqa miyadan va bosh miyaning o‘sishidan ro‘y beradi. Shartli reflekslarning hosil bo‘lish sohasi bosh miya po‘stlog‘idir. Shartli ta’sirlagich organizmning hayoti uchun muhim bo‘lgan qandaydir hodisalarning mavjudligi haqida, masalan, ovqatning mavjudligi, xavf- xatarning paydo bo‘lishi haqida xabar beradi.
Shuning uchun I.P.Pavlov bosh miya qobig‘i faoliyatini signal faoliyati deb nomladi. I.P.Pavlov shartli reflekslar metodidan foydalanib, shuni aniqladiki, bosh miya katta yarim sharlari faoliyati organizmning ichki muhitidan va tashqi muhitdan nerv tizimiga kelayotgan ko‘pgina ta’sirlovchilarning tahlil va sintez jarayonlaridan iborat ekan. Analiz va sintez I.P.Pavlov tomonidan analizatorlar deb nomlangan o‘ziga xos nerv tizimlari yordamida amalga oshiriladi.
|
| |
Analizatorning markaziy qismi bosh miya

|
Analizatorning markaziy qismi bosh miya
|
bet | 6/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2)3. Analizatorning markaziy qismi bosh miya po'stlog'ining turli sohalarida joylashgan sezuvchi nerv markazlaridan iborat. Bu markazlarda muayyan sezgi a'zolaridagi retseptorlardan kelgan ta'sir analiz va sintez qilinib, ularning mazmuniga ko'ra javob reaksiyasi hosil bo'ladi (1-rasm).
1-rasm. Bosh miya po`stlog`ida sezgi a'zolari markazlarining joylashuvi:
hid bilish markazi bosh miya po'stlog'i chakka qismining oldingi yuqori sohasida;
ko'rish markazi ensa sohasida;
eshitish markazi bosh miya, po'stlog'i chekka qismining pastki sohasida;
ta'm bilish markazi bosh miya po'stlog'i chekka qismining yuqori o'rta sohasida;
barmoq terisidagi paypaslash markazlari bosh miya po'stlog'i tepa qismining o'rta sohasida.
Analizatorning yuqorida aytilgan uchala qismining qaysi biri shikastlansa (kasallansa), muayyan sezgi a'zosining ish faoliyati buziladi. Shunday qilib, yuqorida aytilganidek, odam organiz¬mining atrof-muhit bilan munosabati, ya'ni tashqi muhitning rang-barang ta'siri va o'zgarishlarini qabul.qilish - ko'rish, eshitish, hid bilish, ta'm bilish va teri analizatorlari orqali ta'minlanadi.
Sezgilar nima?
Ular hozirgi vaqtda ma'lum sezgilarga ta'sir qiladigan hodisalar va ob'ektlarning individual xususiyatlarining aksidir. Tuyg'ularning o'ziga xos xususiyatlari bor: ular darhol va bir lahzalikdir va ularning paydo bo'lishi uchun ta'sir qilish kerak. Masalan, odam biror narsaga tegadi, tiliga biror narsa qo'yish orqali tatib ko'radi, hidlaydi, burun teshigiga olib keladi. Bunday bevosita ta'sir kontakt deb ataladi. Bu yoki sezgir bo'lgan ba'zi retseptor hujayralarini bezovta qiladiboshqa tirnash xususiyati beruvchi. Bu shuni anglatadiki, "sezgi" va "tirnash xususiyati" psixologik jarayonlari bir-biri bilan chambarchas bog'liq, ikkinchisi esa tananing asab hujayralarida qo'zg'alish sodir bo'lgan fiziologik jarayondir. U afferent deb ataladigan maxsus nerv tolalari bo'ylab miyaning tegishli qismiga uzatiladi, bu erda jarayon fiziologikdan aqliyga aylanadi va shaxs biror narsa yoki hodisaning u yoki bu xususiyatini his qiladi
|
| |
Eshitish analizatorining ahamiyati

|
Eshitish analizatorining ahamiyati
|
bet | 9/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2)Eshitish analizatorining ahamiyati. Odamning umri butunlay uzluksiz tovushlar dunyosining ta'siri ostida o'tadi: qushlar, hayvonlar, odamlarning ovozi, musiqa ohanglari, texnika vositalarining tovushi - bularning barchasi odamning eshitish a'zosiga ta'sir qiladi va tovush sifatida qabul qilinadi.
Eshitish va nutq bir-biri bilan chambarchas bog'liq, chunki bola nutqining rivojlanishi uchun uning eshitish a'zosi normal bo'lishi kerak, ya'ni u eshitgan so'zlarini takrorlaydi, natijada uning nutqi rivojlanadi. Bola tug'ilishidanoq eshitish a'zosining faoliyati buzilgan bo'lsa, u tovushni eshitmaydi, natijada aytilgan so'zlarni takrorlay olmaydi, ya'ni uning nutqi rivojlanmaydi. Shuning uchun ham tug'ma karlar gung ham bo'ladi. Shuningdek, eshitish qobiliyati past bo'igan odamning nutqi ham yaxshi rivojlanmaydi.
Eshitishning ahamiyati yana shundan iboratki, odam hayotdagi ba'zi voqealarni ko'rgandagiga nisbatan, ularning mazmunini eshitganida to'liqroq tushuncha oladi. Masalan, odam biror spektaklni televizordan ovozsiz tomosha qilganda olgan tushunchasiga nisbatan shu spektaklning mazmunini radio orqali eshitganida to'liqroq tushunchaga ega bo'ladi.
Binobarin, eshitish a'zosining faoliyati normal bo'lishi avvalo har bir odamda bolaligidan bosh lab nutq paydo bo'lishi va rivojlanishiga imkon beradi. Bolaning keyingi hayoti davrida esa eshitish va nutqning birgalikda rivojlanishi uning tarbiyalanishida, bilim olishida, hunar o'rganishida, musiqa san'atini tushunishi va barcha ruhiy faoliyatining shakllanishida muhim o'rin tutadi.
4-FAKT.Ta’m bilish.
Ta'm bilish retseptorlari til so'rg'ichlarida, yumshoq tanglay va tomoq shilliq pardasida hamda tomoqdagi bodomsimon bezlarning ustki qavatida joylashgan. Ayniqsa, til uchida, uning yon va orqa qismida retseptorlar ko'p bo'ladi. Retseptorlar ovqat tarkibidagi kimyoviy moddalar ta'sirida qo'zg'aladi. Ularning qo'zg'alishi til-halqum nerv tolalariga o'tib, ular orqali uzunchoq miyaga boradi. Undan oraliq miyadagi ko'rish do'mbog'i, so'ngra bosh miya yarim sharlari po'stlog'i chakka qismining yuqori sohasidagi ta'm bilish markaziga boradi. Bu markazda ta'sir analiz va sintez qilinib, uning tabiati ta'm sifatida aniqlanadi (9-rasm).
Odam to'rt xil ta'mni: sho'r, nordon, shirin va achchiqni bilish qobiliyatiga ega. Til uchidagi retseptorlar shirinni, yon tomondagilari sho'r va nordonni, orqa qismidagi retseptorlar achchiqni sezadi. Oshpazlarda ta'm bilish analizatori yaxshi rivojlangan bo'ladi.
|
|
|
|
|
| |
Sezgilar a`zolar xaqida 5 ta fakt

|
Sezgilar a`zolar xaqida 5 ta fakt
|
bet | 5/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2)2. Sezgilar a`zolar xaqida 5 ta fakt.
Sezgi a'zolarining ahamiyati
|
Ma'lumki, tevarak-atrof muhiti xilma-xil hamda undagi tovushlar va hidlar, haroratga ko'ra juda rang-barang bo'ladi. Atrof muhit bilan odam organizmi muttasil bir-biriga bog'liq. Bu bog'lanish sezgi a'zolari orqali ta'minlanadi, ya'ni tashqi muhitning barcha omillari sezgi a'zolariga ta'sir etadi va ularning bosh miyadagi markazlariga qabul qilinadi.
Bosh miya po'stlog'ining turli qismlarida maxsus nerv hujayralari to'plami joylashgan bo'lib, ularni I. P. Pavlov analizatorlar (sezgi a'zolarining markazlari) deb atagan. Har bir analizator uch qismdan tashkil topgan:
1. Analizatorning periferik qismi, ya'ni retseptor. Bu maxsus nerv tuzilmasi bo'lib, tananing turli qismlarida (teri, pay, ko'z, quloq, burun, til, ichki a'zolar va qon tomir devorlarida) joylashgan. Retseptorlarning soni juda ko'p, masalan, terining I sm' sathida 200-400 tagacha,butun sathida esa 8 mln ga yaqin retseptor bor.
Barcha ichki a'zolarda taxminan I mlrd ga yaqin retseptor bor. Tashqi va ichki muhitning barcha o'zgarishlari retseptorlar orqali qabul qilinadi.
Retseptorlar joylashuviga ko'ra ikki xil bo'ladi:
a) tashqi retseptorlar - bular tashqi muhit ta'sirini (o'zgarishlarini) qabul qiladi. Bularga ko'rish, eshitish, muvozanat, teridagi og'riqni, issiq-sovuqni, siypalashni sezuvchi, til va og'iz shilliq qavatidagi ta'm bilish, burun shilliq qavatidagi hid bilish retseptorlari kiradi;
b) ichki retseptorlar - bular odam tanasining ichki qismidagi o'zgarishlarni qabul qiladi. Bularga me'da-ichak va boshqa ichki a'zolarda, qon tomir devorlarida, tan a muskullarida, pay va bo'g'imlarda joylashgan retseptorlar kiradi.
2. Analizatorning 0 'tkazuvchi qismi - bu sezuvchi nerv tolasidan iborat bo'lib, u retseptordan ta'sirni qabul qiladi va uni analizatorning markaziy qismiga o'tkazadi.
|
| |
2 - Psixofiziologiya faningning kelib chiqishi va tarixi. Sezgilar a`zolar xaqida ta fakt. Sensor jarayonlari

|
Psixofiziologiya faningning kelib chiqishi va tarixi. Sezgilar a`zolar xaqida ta fakt. Sensor jarayonlari
|
bet | 12/12 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 208,22 Kb. | | #130365 |
Bog'liq KOMILOV DILMUROD Oliy nerv faoliyati va markaziy sistemasi fiziologiyasi (2)
Adabiyotlar ro`yxati:
1. Aлександорова Н. В. Психофизиология профессиональной деятельност. Омск Издательство 2018.
2. Ляксо E.E, Ноздрачев A. Д. Психофизиология. Москва. Академя. 2017.
3. Данилова Н.Н. Психофизиология. М.2018.
4. Mamatqulov D. A. Bolalar fiziologiyasi va anatomiyasi asoslari. Toshkent-2017
5.Е.П.Якимович Е. П, Немцова В.В, Ключников Д.А. Возрастная анатомия, физиология и гигена. Москва.2018.
|
| |
Kriptografiyaning - Informatsion texnologiyalar

|
Informatsion texnologiyalar
|
bet | 73/87 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 184,87 Kb. | | #143131 |
Bog'liq Informatsion texnologiyalar-fayllar.orgKriptografiyaning vazifasi xabarlarning maxfiyligini va haqiqiyligini
ta’minlashdan iborat.
Kriptotahlilning vazifasi esa kriptograflar tomonidan ishlab chiqilgan
himoya tizimini ochishdan iborat.
Hozirgi kunda kriptotizimni ikki sinfga ajratish mumkin:
• simmetriyali bir kalitlilik (maxfiy kalitli);
• asimmetriyali ikki kalitlilik (ochiq kalitli).
Simmetriyali tizimlarda quyidagi ikkita muammo mavjud:
1) Axborot almashuvida ishtirok etuvchilar qanday yo‘l bilan maxfiy kalitni
bir-birlariga uzatishlari mumkin?
2) Jo‘natilgan xabarning haqiqiyligini qanday aniqlasa bo‘ladi?
Ushbu muammolarning yechimi ochiq kalitli tizimlarda o‘z aksini topdi.
Ochiq kalitli asimmetriyali tizimda ikkita kalit qo‘llaniladi. Biridan
ikkinchisini hisoblash usullari bilan aniqlab bo‘lmaydi.
Birinchi kalit axborot jo‘natuvchi tomonidan shifrlashda ishlatilsa,
ikkinchisi axborotni qabul qiluvchi tomonidan axborotni tiklashda qo‘llaniladi
va u sir saqlanishi lozim. Ushbu usul bilan axborotning maxfiyligini ta’minlash
mumkin. Agar birinchi kalit sirli bo‘lsa, u holda uni elektron imzo sifatida
qo‘llash mumkin va bu usul bilan axborotni autentifikatsiyalash, ya’ni
axborotning yaxlitligini ta’minlash imkoni paydo bo‘ladi.
126
Axborotni autentifikatsiyalashdan tashqari quyidagi masalalarni yechish
mumkin:
• foydalanuvchini autentifikatsiyalash, ya’ni kompyuter tizimi zaxiralariga
kirmoqchi bo‘lgan foydalanuvchini aniqlash:
• tarmoq abonentlari aloqasini o‘rnatish jarayonida ularni o‘zaro
autentifikatsiyalash.
Hozirgi kunda himoyalanishi zarur bo‘lgan yo‘nalishlardan biri bu elektron
to‘lov tizimlari va Internet yordamida amalga oshiriladigan elektron savdolardir.
Axborotlarni kriptografiyali himoyalash tamoyillari
Kriptografiya — ma’lumotlarni o‘zgartirish usullarining to‘plami bo‘lib,
ma’lumotlarni himoyalash bo‘yicha quyidagi ikkita asosiy muammolarni hal
qilishga yo‘naltirilgan: maxfiylik; yaxlitlilik.
|
| |
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o’zga tilli guruhlarda rus ILI yo’nalishi talabasi Eshmamedova Nilufar

|
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o’zga tilli guruhlarda rus ILI yo’nalishi talabasi Eshmamedova Nilufar
|
bet | 1/3 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 21,89 Kb. | | #109312 |
Bog'liq Eliktron raqamli imzo sertifikati
Eliktron raqamli imzo sertifikati
Denov tadbirkorlik va pedagogika instituti o’zga tilli guruhlarda rus ili yo’nalishi talabasi
Eshmamedova Nilufar
Kalit so’z: elektron raqamli imzo ERI, kalit, UNICON.UZ, E-KALIT, sertifikat
ANNOTATSIYA
Ushbu tezisda Xozirgi kunda kundalik hayotda juda zarur bo’lgan electron raqamli imzo va uning sertifikati haqida va Elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus oʻzgartirish natijasida hosil qilingan hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik yoʻqligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish imkoniyatini beradigan imzo. (qonun)Qonunda talab etilgan shartlarga rioya etilgan taqdirda elektron raqamli imzo qogʻoz hujjatga shaxsan qoʻyilgan imzo bilan bir xil ahamiyatga egadir. Elektron maʼlumotlarni kriptografik oʻzgartirish natijasida hosil qilingan belgilar ketma-ketligi. Elektron raqamli imzo maʼlumotlar blokiga qoʻshib qoʻyiladi va blokni qabul qiluvchiga, manbani va maʼlumotlarning butunligini tekshirish hamda soxtalashtirishdan muhofazalanish imkonini beradi. Hozirgi kunga kelib, ayrim mamlakatlar qonunchilik yoʻli bilan raqamli imzodan foydalanishni layoqatliligini qonunlashtirib qoʻyganlar. Elektron raqamli imzo kalitlari sertifikatlari roʻyxatga olish markazlari tomonidan beriladi.
Mavzuning dolzarbligi: O‘zbekiston Respublikasining 2003 yil 11 dekabrdagi 562-II-sonli «Elektron rakamli imzo to‘g‘risida» qonuni asosida elektron raqamli imzodan foydalanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish belgilab qo‘yilgan.
elektron raqamli imzo - yopiq kalitini qo‘llagan holda axborotning kriptografik o‘zgarishi natijasida olingan va imzoning shakllanish vaqtidan boshlab electron hujjatdagi axborotda xatolik yo‘qligini aniqlovchi hamda imzo kaliti sertifikatini imzo egasiga taalluqligini tekshiruvchi elektron hujjatning rekviziti hisoblanadi;
|
| |
Kutubxona bilan qanday ishlash mumkin?

|
Kutubxona bilan qanday ishlash mumkin?
|
bet | 10/15 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 62,48 Kb. | | #111209 |
Bog'liq Mavzu Elektron o’quv metodik va dasturiy ta’minot. Reja-fayllar.orgKutubxona bilan qanday ishlash mumkin? Buning uchun kompyuteringiz brauzerida kutubxona manzilini yozishingiz kerak. Odatdagi kutubxona singari elektron kutubxona ma’lumotlari mavzu yoki alifbo bo‘yicha tartiblanadi.
ZiyoNET portali ham foydalanuvchilar uchun elektron kutubxona imkoniyatini taqdim etadi – buning uchun portalning “Kutubxona” bo‘limiga kirsangiz kifoya. So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, portal kutubxonasidan 7000 ga yaqin turli hajmdagi va turli ko‘rinishdagi ilmiy axborot resurslari joy olgan. Ular asosan yurtimiz oliy o‘quv yurtlari, pedagog xodimlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish institutlari, viloyat xalq ta’limi boshqarmalari, ilmiy tadqiqot institutlari va boshqa turli ta’lim muassasalarida xamkorlik qilib kelayotgan 400 ga yaqin mas’ullar ko‘magida jamlanganini alohida e’tirof etish lozim. Eng muhimi, adabiyotlarning aksariyati o‘zbek tilidadir.
Kutubxonada jamlangan adabiyotlar 9 ta yirik guruh toifasida tasniflanadi. O‘z-o‘zidan har bir guruh kichik bo‘linmalarga ham bo‘linadi. Guruhlar quyidagilar:
matematika va tabiiy fanlar ta’limi;
texnika va texnologiyalar yo‘nalishi ta’limi;
tibbiyot va farmatsevtika ta’limi;
ijtimoiy-gumanitar ta’lim;
iqtisodiyot va boshqaruv yo‘nalishi ta’limi;
madaniyat va san’at yo‘nalishi ta’limi;
yuridik ta’lim;
pedagogik ta’lim;
harbiy ta’lim.
Siz yuqoridagi bo‘limlardan o‘zingizga keraklisiga kirishingiz va adabiyotlarni ko‘zdan kechirib chiqishingiz mumkin. Har bir adabiyotni ko‘chirib olib, ko‘z yugurtirib chiqish odatda ma’lum vaqt talab etadi. Ustiga-ustak shu mavzuda adabiyotlar ko‘p bo‘lgan taqdirda aynan keraklisini ajratib olish uchun yana vaqt zarur. Bunda vaqtni tejashning oson yo‘li bor – siz adabiyotlar ro‘yxatida xar bir adabiyotga yozilgan qisqa sharhlar ko‘magida darrov o‘zingizga keraklisini tanlashingiz mumkin.
Zarur adabiyotni tezroq topishning yana bir oson yo‘li — portalning boshqa bo‘limlarida bo‘lgani kabi, “Kutubxona” bo‘limida ham qidiruv tizimi mavjud. Qidiruv maydoniga o‘zingizga zarur adabiyot nomini yoki mavzuni yozasiz hamda qidiruvga buyruq berasiz. Sanoqli soniyada tizim topilgan adabiyotlarni e’tiboringizga taqdim qiladi. Eng muhimi, siz mazkur ilmiy resurslarni nafaqat ko‘zdan kechirish yoxud o‘qish, balki ko‘chirib olish imkoniga xam egasiz.
|
| |
TATU elektron kutubxonasi

|
TATU elektron kutubxonasi
|
bet | 13/15 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 62,48 Kb. | | #111209 |
Bog'liq Mavzu Elektron o’quv metodik va dasturiy ta’minot. Reja-fayllar.orgTATU elektron kutubxonasi
2001 yil kuz oylarida TATU kutubxonasida O`zbekiston pochta va telekommunitsiyalar agentligi tomonidan berilgan birinchi kompyuterlar olingandan so`ng elektron kutubxona yaratilishi boshlandi. Universitet rektorati an`anaviy kutubxonaga qo`shimcha maydon (488 kv.m) ajratgan so`ng asosiy qismi ko`chib o`tdi, bo`shagan xonalarga elektron kutubxona joylashtirildi.
2001 yil 26 oktyabrda birinchi elektron kutubxona qiroatxonasi ochildi. Unda 20 ta Pentium-I kompyuterlari o`rnatildi, ulardan biri server uchun ajratildi. 2002 yil 25 martida 20 ta kompyuterli talabalar uchun ikkinchi qiroatxona, hamda o`qituvchi va xodimlar uchun zallar ochildi. 2002 yil "EdNet ta`lim tarmog`i" dasturi granti asosida Pentium-III serveri printer bilan olindi.
Hozirgi paytda Elektron kutubxona LCD-monitorli Pentium-IV kompyuterlari bilan jihozlangan 4 ta zalni o`z ichiga olgan: 3 ta zal talabalar uchun (bakalavr va magistrlar uchun) (60 kompyuter) va 1 zal o`qituvchilar uchun (8 kompyuter). Tarmoqdagi ish ikkita server orqali ushlab turiladi. Elektron kutubxonaga kun mobaynida 260 tagacha bo`lgan kitobxon kiradi. EK ishlari olib borilishi foydalanish qoidalari da to`liq berilgan.
EK qiroatxonalaridan foydalanuvchilar quyidagi manbalardan foydalanishligi mumkin:
Elektron katalog kutubxonaning an`anaviy va elektron manbalari tavsiflangan 37.000 dan ortiq yozuvlarni o`z ichiga olgan. Bugungi kunda elektron katalogga universitetda o`qitiladigan mutaxassisliklarga oid barcha adabiyotlar kiritilgan. Hozirda asosan yangi keltirilgan va badiiy adabiyotlarni kiritish ishlari olib borilmoqda.
Ma`ruzalar matni va metodik qo`llanmalar universitet o`qituvchilari tomonidan ishlangan (19 yanvarcha: 215 nom o`zbek tilida, 252 - rus tilida va 3 - nemes tilida);
Elektron darslik, universitet o`qituvchilari tomonidan yaratilgan (38 nomda) va informatsion texnologiyalar bo`limi (38 nomda).
Elektron turdagi kitoblar, noyob turdagi kitoblarning to`liq matni 115 nomdan ortiq.
|
| |
Foydalanuvchi kutubxonaga axborot resurs joylashtirish mumkinmi?

|
Foydalanuvchi kutubxonaga axborot resurs joylashtirish mumkinmi?
|
bet | 11/15 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 62,48 Kb. | | #111209 |
Bog'liq Mavzu Elektron o’quv metodik va dasturiy ta’minot. Reja-fayllar.orgFoydalanuvchi kutubxonaga axborot resurs joylashtirish mumkinmi?
Aytaylik, siz pedagogsiz va faoliyatingiz doirasida ko‘plab pedagogik ijodiy ishlar – dars ishlanmalari, ma’ruzalar, qo‘llanmalar tayyorlagan bo‘lishingiz mumkin. Sizda ushbu resurslarni ham portalimiz kutubxonasiga joylashtirish istagi tug‘ildi, deylik. Bu istakni amalga oshirish juda ham oson. Endilikda portalimizning texnik darajasi shunga qodirki, kutubxonani aynan siz ham “onlayn” tarzda boyitishingiz mumkin. Bu kutubxonaning “Resurs qo‘shish” nomli bo‘linmasiga kirish orqali amalga oshiriladi.
Eng avval, kutubxonaga joylashtirishni ko‘zlagan axborot resursingiz ba’zi talablarga javob berishi lozim. Demak, ular bilan tanishib olamiz. Xalq ta’limi vazirligining 2006 yil 28 iyundagi 167-sonli qaroriga binoan, “ZiyoNET” jamoat ta’lim axborot tarmog‘iga joylashtiriladigan axborot resurslariga qo‘yiladigan texnik talablar quyidagilar:
1. Microsoft Word — Matn (*.rtf — Matn RTF shaklida) formatdagi ma’lumotlar uchun:
shrifti: Times New Roman
usuli: oddiy
o‘lchami: 12
hujjat chegarasi: tepa qismi — 2 sm., pastki qismi — 2 sm. chap qismi — 3 sm., o‘ng qismi — 1.5 sm.
shakl: kitob shaklida
matnning tekisligi: chap tarafdan
xat boshi chapdan — 0 sm, o‘ngdan — 0 sm.
2. Grafikali ma’lumotlarni taqdim qilish shakli.
Grafikali ma’lumot deganda — fotosuratlar nazarda tutilgan:
fotosurat o‘lchami 4×3 bo‘lishi zarur (fotosuratning qulay shakli 1024 piksel uzunasiga va 768 piksel bo‘yiga bo‘lishi zarur);
fotosuratning hajmi 100 dpi dan kam bo‘lmasligi zarur (nuqta dyumga);
fotosuratning qisqartmasi *.jpg yoki *.jpeg;
fotosuratning qog‘ozdagi shakli 9×15 sm va 21×30 sm dan katta bo‘lmasligi zarur;
oq-qora shaklda taqdim qilingan fotosurat, o‘z holicha o‘zgarmay qoladi.
|
| |
Yorug‘likni kombinatsion sochilishini kvant nazariyasi

|
Yorug‘likni kombinatsion sochilishini kvant nazariyasi
|
bet | 13/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi Yorug‘likni kombinatsion sochilishini kvant nazariyasi Yorug‘lik kvantlari to‘g‘risidagi soddalashtirilgan tasavvurdan foydalanib, kombinatsion sochilish hodisasining mohiyatini anglab etish mumkin. Kvant tasavvurlariga asosan, chastotali yorug‘lik ma’lum bir ulushlar (kvantlar) tarzida tarqalib, bo‘larning miqdori ga teng bu erda Jc - Plank taklif etgan universal doimiydir. Shuning uchun o‘zida chastotali tebranishlar bo‘layotgan atom energiya zahirasiga ega bo‘ladi. Bu energiyani atom o‘shanday chastotali yorug‘lik tarzida chiqarishi mumkin. Bu nuqtai nazardan yorug‘likning molekulalarda sochilishini yorug‘lik kvantlarining (ya’ni fotonlarning) molekulalar bilan to‘qnashishi deb qarash mumkin. Bu to‘qnashish natijasida fotonlar uchish yo‘nalishini o‘zgartiradi. Fotonlar bilan molekulalar o‘rtasidagi to‘qnashishlar elastik va noelastik bo‘ladi. To‘qnashish elastik to‘qnashish bo‘lgan holda molekulaning energiyasi va fotonning chastotasi o‘zgarmaydi, bu hol Reley sochilishiga mos keladi (1.3-rasm). Reley sochilish paytida sochilgan yorug‘lik kvantlarining chastotasi muhitga tushayotgan yorug‘lik kvantlarining chastotalariga mos keladi. Shuning uchun ham Releycha sochilishga elastik sochilish ham deyiladi. To‘qnashish noelastik bo‘lgan holda fotonning energiyasi tebranma kvant miqdorida o‘zgaradi. Agar yorug‘lik tebranish holatida bo‘lmagan molekula bilan o‘zaro ta’sir qilishsa, yorug‘lik molekulaga energiyasining tegishli qismini berib, h=h0 -hi yoki =0 -i tenglamaga muvofiq ravishda kichik chastotali nurga (qizil yo‘ldosh, Stoks chizig‘iga) aylanadi, bu erda o‘yg‘otuvchi yorug‘lik chastotasi, molekula tebranishlarining chastotasi.
|
| |
(1.9) - Fizika fakulteti

|
Fizika fakulteti
|
bet | 12/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi ga teng bo‘lgan monoxromatik nur chiqaradi. hol uchun, ya’ni sochuvchi muhit molekulasining qutblanuvchanligi o‘zgaruvchan bo‘lsa u holda molekulaning dipol momenti ham vaqt bo‘yicha o‘zgaradi. Umuman, molekula qutblanuvchanligi yadro tebranishini dipol tebranishlarida ishtirok etishi sababi bilan ham o‘zgarib turishi kerak. Elektronlar bilan yadroni o‘zaro bog‘langanligi sababli majburiy chastotada tebranayotgan elektronlar yadroning ham tebranishini yuzaga keltiradi. Biroq yadroning massasi elektronning massasiga nisbatan nihoyatda katta bo‘lgani uchun yadroning tebranishi juda ham kuchsiz bo‘ladi. Bu esa molekulaning qutblanishini o‘zgarishiga olib keladi. Natijada sochilgan yorug‘likni chastotasi o‘zgaradi va siljish nokogerent bo‘lib qoladi. Shunday qilib, klassik elektrodinamika sochilgan yorug‘lik spektrida siljimagan chiziqning ( ) har ikki tomonida i masofaga simmetrik siljigan chiziqlar – yo‘ldoshlarni paydo bo‘lishini to‘g‘ri tushuntirib beradi va ularning intensivligi
formula bilan hisoblanadi. Bunda - raman chastotasi (stoks va antistoks chiziqlari uchun). Klassik elektrodinamika nuqtai nazaridan stoks va antistoks chiziqlarining intensivligi teng ekanligi kelib chiqadi. Eksperiment natijalaridan yaxshi bilamizki, ushbu chiziqlarning (yo‘ldoshlarning) intensivligi teng emas, jumladan qizil yo‘ldoshlar - stoks chiziqlarining intensivligi binafsha yo‘ldoshlarning intensivligidan yuqori ekanligini ko‘rsatadi. Klassik fizika qizil va binafsha yo‘ldoshlarning intensivliklari orasidagi ushbu miqdoriy farqni tushuntirib bera olmadi. Yorug‘likning kombinatsion sochilishdagi intensivliklarning miqdoriy muammosini faqat kvant tasavvurlari asosida to‘g‘ri tushuntirish mumkin.
|
| |
Fizika fakulteti - bet 11

|
Fizika fakulteti
|
bet | 11/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi Ushbu tebranishlarning chastotasi 1012 -1013 gs bo‘lib, elektromagnit to‘lqinlar shkalasining infraqizil spektri sohasiga to‘g‘ri keladi. Boshqacha aytganda, (t) kattalikni o‘zgarishi tushayotgan yorug‘likning elektr maydonining tebranishiga nisbatan sekinroq o‘zgaradi. Shu sababga ko‘ra ham tushayotgan yorug‘lik to‘lqinining monoxromatik maydonida molekulaning dipol momentini o‘zgarishi qonun bo‘yicha ro‘y beradi, ya’ni ampilitudasi modulyatsiyalangan tebranishdan iborat bo‘ladi. Bu yerda - yorug‘lik to‘lqinining o‘zgaruchan elektr maydoni, Е0 yorug‘lik to‘lqini elektr maydoni kuchlanganligini amplitudasi, - tushayotgan yorug‘likning burchak chastotasi, - molekulaning qutblanuvchanligi, faqat uning tuzilishi va xossasiga bog‘liq bo‘lgan doimiy. Bu jarayonda sochilgan yorug‘lik maydon kuchlanganligining tebranishi ham modulyatsiyalanadi. Bu tebranishlarning eltuvchi chastotasi tushayotgan yorug‘lik to‘lqiningng chastotasi ga teng, modulyatsiya esa - chastotalarda (sochuvchi modda molekulasidagi atomlarning tebranish chastotasi) yuz beradi. Amplitudasi modulyatsiyalangan bunday tebranishlarning spektri - chastotali eltuvchi chastota bilan bir qatorda , chastotaga ega bo‘lgan kombinatsion tebranishlar hosil bo‘ladi. Boshqa so‘z bilan aytganda sochilgan yorug‘likning spektri shu molekula haqida axborot beradi. Bu spektrni o‘rganish va tahlil etish orqali molekula strukturasi va tuzilishini bilishga muvoffaq bo‘lamiz. Klassik elektrodinamika qonuniga binoan, chastotada tebranayotgan dipol intensivligi
|
| |
стандарти - download

Qidiruv: стандарти
Маъруза № can –Controller Area Network комплекс стандарти Режа : can комплекс стандарти хакида
164,55 Kb.
5
o'qib
1. avtomobil qurilishida materiallar o’rni va axamiyati
Ўзбекистон Рес-публикасининг Давлат стандарти (O’zDSt), Тармоқ стандарти (TSt), корхона стандартлари (KSt), техник шартлар (TSh) жорий қилинган
38,99 Kb.
4
o'qib
Ўзбекистон давлат стандарти
Sinov va kalibrlash laboratoriyalari kompetentliligiga qo‘yiladigan umumiy talablar
0,78 Mb.
29
o'qib
Бошланғич математикани чуқур ўрганиш давлат стандарти
Ixtisoslashtirilgan maktablar va fanlar chuqurlashtirilib o‘qitiladigan II-IV sinflar uchun “Matematika” fanidan
151 Kb.
26
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mahsulot ishlab chiqarish uchun texnologiya komponentlari

|
Mahsulot ishlab chiqarish uchun texnologiya komponentlari
|
bet | 33/87 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 184,87 Kb. | | #143131 |
Bog'liq Informatsion texnologiyalar-fayllar.orgMahsulot ishlab chiqarish uchun texnologiya komponentlari
Moddiy mahsulot
Axborot mahsuloti
Xom ashyo va materiallar
tayyorlash
Ma’lumotlar yoki boshlang‘ich
axborotni yig‘ish
Moddiy mahsulot ishlab
chiqarish
Ma’lumotlarni qayta ishlash va
yakuniy axborotga ega bo‘lish
Iste’molchilarga ishlab
chiqarilgan mahsulotni sotish
Uning asosida qaror qabul qilish
uchun yakuniy axborotni uzatish
Avtomatlashtirish qachon zarur bo‘ladi? Quyidagi hollarda boshqaruvni
avtomatlashtirish, demak, axborot tizimini, texnologiyani avtomatlashtirish
zarur bo‘ladi:
• insonning fiziologik va psixologik imkoniyati mazkur jarayonni
boshqarish uchun yetarli bo‘lmasa;
• boshqaruv tizimi inson hayoti va salomatligi uchun xavfli muhitda bo‘lsa;
67
• boshqaruv jarayonida ishtirok etish kishidan o‘ta yuqori malakani talab
etsa;
• boshqarish kerak bo‘lgan jarayon o‘ta tang yoki avariya holatida bo‘lsa.
Zamonaviy axborot texnologiyalari
Hozirgi zamon jamiyatida axborotlarni qayta ishlashning asosiy texnik
vositasi sifatida texnologik jarayonlarni yaratish va ulardan foydalanish
konsepsiyasiga hamda qayta ishlash natijalarining sifati, ishonchligiga yetarli
darajada ta’sir ko‘rsatgan shaxsiy kompyuter ishlatiladi. Shaxsiy kompyuterning
axborotlashtirish jarayoniga tatbiq etilishi va telekommunikatsion vositalardan
aloqa vositalari sifatida foydalanish axborot texnologiyalari rivojlanishining
yangi bosqichiga yo‘l ochib berdi. Buning natijasida axborot texnologiyasi
atamasi “zamonaviy” bilan birgalikda “zamonaviy axborot texnologiyasi”,
“zamonaviy kompyuter texnologiyasi” yoki “yangi axborot texnologiyasi” kabi
iboralar shakllandi.
“Zamonaviy” so‘zi bunday texnologiyaning evolyutsion emas, balki
novatorlik (yangilik) tavsifga ega ekanligini ko‘rsatadi. Zamonaviy axborot
texnologiyasi
tushunchasiga
axborotlarni
uzatishni
ta’minlovchi
kommunikatsion texnologiyalari, ya’ni telefon, telegraf, telekommunikatsiya,
faks va boshqa shu kabi qurilmalar ham kiradi. Zamonaviy axborot
texnologiyasi
–
shaxsiy
kompyuterdan
keng
foydalanishga,
foydalanuvchilarning (dasturlash bo‘yicha mutaxassis bo‘lmaganlar) axborot
jarayonida faol ishtirokiga, «do‘stona» foydalanuvchi interfeysining yuqori
darajada bo‘lishiga, umumiy va muammo mazmunidagi amaliy dasturlar
paketidan
keng
foydalanishga,
EHM
hisoblash
tarmoqlari
tufayli
ma’lumotlarning uzoqdagi bazalariga kirib borish imkoniyatiga asoslangan
texnologiyalardir.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining uchta asosiy tamoyillari quyidagilar:
• kompyuter bilan interaktiv (muloqot) rejimida ishlash;
68
• boshqa dasturiy mahsullar bilan integratsiyalashuvning mavjudligi
(birlashtirish, o‘zaro bog‘liqlik);
• qo‘yilgan masala va berilgan ma’lumotlarni o‘zgartirish jarayonining
qulayligi.
|
| |
Assembler tili – mashinaga mo’ljallangan tillar sinfiga mansub

|
Assembler tili – mashinaga mo’ljallangan tillar sinfiga mansub
|
bet | 5/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #251329 |
Bog'liq Ma\'ruza №5 Ускунавий дастурий таъминотAssembler tili – mashinaga mo’ljallangan tillar sinfiga mansub. Dasturlash tillarining mashinaga mo’ljallangan tillar – kompyuter arxitekturalarining tuzilishini nomoyon etuvchi va kompyuter arxitekturasiga mos keluvchi assembler dasturlar abstraksiyasi darajasiga xos bo’lgan til hisoblanadi. Har bir buyruq kompyuterning mashinaga mo’ljallangan tillar buyruqlariga mos tushadi, yani: Har bir buyruq kompyuterning mashinaga mo’ljallangan tillar buyruqlariga mos tushadi, yani: - -ma’lumotlar tiplari;
- -dasturlardagi ma’lumotlarining manzillash yo’llari;
- -kompyuter bajarayotgan operatsiyalar ko’pligi;
- -kompyuter ishida boshqarish yo’llari.
Dasturlash tizimi – bu tizim aniq dasturlash tillaridagi yangi dasturlar uchun ishlab chiqilgan. Dasturlash tizimi – bu tizim aniq dasturlash tillaridagi yangi dasturlar uchun ishlab chiqilgan. Zamonaviy dasturlash tizimlari foydalanuvchi uchun aniq va qulay dasturlash muhitini ishlab chiqadi. Ularga: - -kompilyator yoki interpretatorlar;
- -integratsiyalashtirilgan ishlab chiqarish muhiti;
- -dastur matnlarini muharrirlash va muhitni yaratish;
- -standart dasturlarning keng ko’lamli kutubhonasi va funksiyalari;
- -otladkali dasturlar va h.k., dasturlar, yordamchilarni topish va dasturdagi hatolarni bartaraf etish;
- -dialog muhitida foydalanuvchi bilan “do’stlashish”;
- -ko’p oynali ishlash tizimi;
- -kuchli grafik kutubhona;
- -kutubhona bilan ishlash uchun utilitalar;
- -o’zgarmas assembler;
- -o’zgarmas ma’lumot birlashmasi;
Asosiy dasturlash tizimlariga - Turbo Basic, Quick Basic,Turbo Pascal,Delphi,Turbo C,C++,C#,JAVA, Python tillarini kiritish mumkin. Asosiy dasturlash tizimlariga - Turbo Basic, Quick Basic,Turbo Pascal,Delphi,Turbo C,C++,C#,JAVA, Python tillarini kiritish mumkin. Beysik dasturi
|
| |
Beysik dasturi  10 INPUT “N=”; N:DIM A(N)

|
Beysik dasturi 10 INPUT “N=”; N:DIM A(N)
|
bet | 6/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #251329 |
Bog'liq Ma\'ruza №5 Ускунавий дастурий таъминотBeysik dasturi 10 INPUT “N=”; N:DIM A(N) 20 FOR I=1 TO N 30 PRINT “A(“;I;”)=”; 40 INPUT A(I) 50 NEXT I 60 S=0 70 FOR I=1 TO N 80 S=S+A(I) 90 NEXT I 100 PRINT”Сумма”;S 110 END Paskal dasturi Paskal dasturi Program Summa; Type Mas=Array [1…100]Of real; Var A :Mas;I, n:Integer;S :Real; BEGIN Write(,n=,); ReadLn(n); For i:=1 to n do Begin Write(,A[;I;]=,); ReadLn(A[i]); End; S:=0; For i:1 to n do S:=S+A[i]; WreteLn(,S=:S:8:2); END. C++ dasturi C++ dasturi # include # include main( ) { float a[ 100], s; int i, n; clrscr( ); printf("n="); scanf("%i", &n); for (i = 1; i <= n; i++) { printf("a["%i]=", i); scanf("%f",&a[i]);} s=0; for (i = 1; i <= n; i++) s = s + a[i]; printf("s = % f \ n", s); return 0; } E'TIBORINGIZ UCHUN TASHAKKUR !
|
| |
Bog’lanish muharrirlari tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, dasturlar moduli bajarilishiga tayyor, yagona yuklovchi, translyator ishlarining olingan natijalari asosida ob’ektlar modulini bog’laydi

|
Bog’lanish muharrirlari tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, dasturlar moduli bajarilishiga tayyor, yagona yuklovchi, translyator ishlarining olingan natijalari asosida ob’ektlar modulini bog’laydi
|
bet | 4/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #251329 |
Bog'liq Ma\'ruza №5 Ускунавий дастурий таъминотBog’lanish muharrirlari tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, dasturlar moduli bajarilishiga tayyor, yagona yuklovchi, translyator ishlarining olingan natijalari asosida ob’ektlar modulini bog’laydi va tahrirlaydi. Yuklovchi modul operatsion tizim asosiy xotirasida joylashadi va bajariladi. Bunday ko’rsatkichlar tashqi deb nomlanadi. Tashqi ko’rsatkichlarga ega ko’rsatkich belgilari tashqi nomli deb ataladi. Bunday ko’rsatkichlar tashqi deb nomlanadi. Tashqi ko’rsatkichlarga ega ko’rsatkich belgilari tashqi nomli deb ataladi. Muharrirga o’rnatilgan mos keluvchi aloqalar tashqi aloqalar va tashqi nomlar, ruxsat etuvchi ko’rsatkichlar deb nomlanadi. Translyatorda esa dasturning natijasi umumiy hollarda turli tillarda yozilgan bo'lishi kerak. Masalan, Paskal tilidagi translyator dasturi Si tilida. Translyatorda esa dasturning natijasi umumiy hollarda turli tillarda yozilgan bo'lishi kerak. Masalan, Paskal tilidagi translyator dasturi Si tilida. Demak, har qanday kompilyator translyator bo'lishi mumkin, lekin har qanday translyator kompilyator bo'la olmaydi. Yuklovchi – tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, aloqali muharrir funksiyalari asoslarini bog’laydi va dasturlarni yagona topshiriq punktiga joylaydi. Yuklovchi – tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, aloqali muharrir funksiyalari asoslarini bog’laydi va dasturlarni yagona topshiriq punktiga joylaydi. Otladchik dasturlar bajarilishi jarayonini boshqaradi. Otladchik dasturlar bajarilishi jarayonini boshqaradi. Dasturlardagi xatolarni qidiradi va bartaraf etish ishlarini bajaradi. Otladchiklarning umumiy funksiyasiga: dasturning qadamba-qadam bajarilishi, aniqlangan nuqtada tasodifiy to’xtashi, ba’zi shartlar bajarilishida dasturlarning turli joylarida to’xtab qolishi, tasvir va o’zgarishlar birligining o’zgaruvchiligi kiradi. Assembler tili – mashinaga mo’ljallangan tillar sinfiga mansub.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bog’lanish muharrirlari tizimni qayta ishlovchi dastur bo’lib, dasturlar moduli bajarilishiga tayyor, yagona yuklovchi, translyator ishlarining olingan natijalari asosida ob’ektlar modulini bog’laydi
|
Fizika fakulteti - bet 16

|
Fizika fakulteti
|
bet | 16/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi Shuning uchun birinchi tur tebranishda (1.4-rasm, b) kombinatsion sochilish chizig‘i paydo bo‘ladi, bu chiziqning chastotasini kombinatsion sochilish spektridan aniqlash mumkin; ikkinchi tur tebranishda (1.4-rasm, в) chastotani infraqizil yutilish polosasining vaziyatiga qarab topish mumkin. Kombinatsion sochilish usuli moddaning molekulyar tuzilishini tadqiq etishning muhim usuli hisoblanadi. Molekula tebranishlarining xususiy chastotalari bu usul yordamida osongina aniqlanadi; bu usul molekula simmetriyasining xarakteri, molekulalar ichida ta’sir qiladigan kuchlarning kattaligi va umuman molekulyar dinamikaning o‘ziga xos tomonlari to‘g‘risida fikr yuritishga imkon beradi. Ko‘p hollarda bu usul infraqizil yutilish usuli bilan birga qo‘shib o‘rganilib, molekulani to‘liq tadqiq etish imkonini beradi. Kombinatsion sochilish spektrlari molekulalar uchun shunchalik harakterlidirki, bu spektrlar yordamida murakkab molekulyar aralashmalarni, ayniqsa ximiyaviy yo‘l bilan analiz qilish qiyin yoki hatto analiz qilib bo‘lmaydigan organik molekulalar aralashmalarini analiz qilish mumkin. Masalan: uglevodorodlarning juda murakkab aralashmasi bo‘lgan benzinlarning tarkibi kombinatsion sochilish usuli yordamida samarali ravishda analiz qilinadi. Yuqorida gap dastlabki nurlanishning muhit molekulalari bilan o‘zaro ta’sir qilishda paydo bo‘ladigan kombinatsion sochilish to‘g‘risida bordi. Yorug‘likni atom yoki ionlar sochib yuborganda ham shunga o‘xshash hodisa yuz beradi. Masalaning mohiyatiga tushunib yetish uchun atom holidagi gazlarda yorug‘likning yutilishi va dispersiyasini o‘rganish natijalarini esga olish kerak bo‘ladi. Atomni ossillyatorlar to‘plami deb qarash mumkin; bu ossillyatorlarning xususiy chastotalari atomning ixtiyoriy ikki kvant holatidagi energiyalari ayirmasi bilan aniqlanadi. Shuning uchun atomlar bilan molekulalar o‘rtasidagi farq faqat ossillyatorlar tabiatida bo‘ladi: molekula bo‘lgan holda ossillyatorlar yadrolar harakatini tavsiflaydi, atomlar holida esa ossillyatorlar elektronlar harakatini tavsiflaydi. Bu o‘xshashlikni nazarda tutib, yuqorida yuritilgan mulohazalarni klassik modulyatsion manzara nuqtai nazaridan ham soddalashtirilgan kvant sxema nuqtai nazaridan ham endi atomlarga nisbatan takrorlash mumkin.
|
| |
(1.12)  Stoks va antistoks chiziqlarining intensivliklari nisbati

|
(1.12) Stoks va antistoks chiziqlarining intensivliklari nisbati
|
bet | 15/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi (1.12) kabi bo‘lib, bundan ko‘rinadiki chastotaning turtinchi darajasiga proporsional ekan. Haqiqatda, chastotali kombinatsion chiziqning intensivligi molekulaning bu chastotaga mos keladigan tebranishlar qilishida molekulaning qutblanuvchanligi naqadar ko‘p o‘zgarishi bilan aniqlanadi. Qutblanuvchanlikning o‘zgarishi bilan elektr momentining o‘zgarishi turli xil tebranishlarda turlicha ifodalanishi mumkin. Infraqizil spektrida aktiv bo‘lgan tebranishlar kombinatsion sochilish spektrida aktiv bo‘lmaydi va aksincha. Masalan: molekulasida atomlar tebranganda (18.2-rasm, b) ularning joylashishi shunday o‘zgaradiki, bunda molekulaning qutblanuvchanligi ko‘p o‘zgarib, uning elektr momenti o‘zgarmaydi, chunki kislorodning bir xil ishorali zaryadlangan ikki atomi (0) tebranish vaqtida uglerod zaryadidan ikki tarafga simmetrik joylashganicha qolaveradi. 1.4-rasm. CO2 molekulasida atomlar tebranishining xillari. o‘zgartiradigan tebranish; в - elektr momentini o‘zgartiradigan tebranishi
Boshqacha tebranishda (1.4-rasm, v) qutblanuvchanlik o‘zgarmaydi, chunki kislorod atomlaridan biri uglerodga yaqinlashganda ikkinchisi uzoqlashadi va aksincha; biroq bu tebranishlarda molekulaning elektr momenti o‘zgaradi.
|
| |
Fizika fakulteti - bet 10

|
Fizika fakulteti
|
bet | 10/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 280,05 Kb. | | #139256 |
Bog'liq Lazer kurs ishi Yo‘ldoshlar tushayotgan yorug‘likning har qanday spektral chizig‘i yonida kelgani uchun, bu yo‘ldoshlarni qanday sharoitda payqash mumkin, degan savol tug‘iladi. Yo‘ldoshlar ko‘rinadigan bo‘lishi uchun tushayotgan yorug‘lik spektri tutash spektr bo‘lmay, balki alohida chiziqlar (monoxromatik chiziqlar) to‘plamidan iborat bo‘lishi kerak. Bu hodisaning quyidagi qonunlari tajribadan topilgan. Yo‘ldoshlar tushayotgan yorug‘likning har bir chizig‘i yonida bo‘ladi. Uyg‘otuvchi (tushayotgan) yorug‘lik spektral chizig‘ining chastotasi bilan yo‘ldoshlardan har bir chiziqlarning … chastotalari orasidagi farq sochuvchi modda uchun xarakterli bo‘lib, uning molekulalarining xususiy tebranishlari chastotalariga teng: Yo‘ldoshlar uyg‘otuvchi chiziqdan ikki tomonda simmetrik yotuvchi chiziqlarning ikki sistemasidan iborat, (1.3-rasm) ya’ni Bu yerda chapda uyg‘otuvchi chastotalardan uzunroq to‘lqinli tomonda joylashgan yo‘ldoshlarning chastotalarini, o‘ngda esa uyg‘otuvchi chastotalardan ikkinchi tomonda yotgan yo‘ldoshlarning chastotalarini bildiradi. Spektrning qizil qismiga yaqin joylashgan va shuning uchun «qizil» yo‘ldoshlar deb ataladigan birinchi yo‘ldoshlar «binafsha» yo‘ldoshlardan ancha intensivdir (1.3-rasm) Temperatura ko‘tarilganda «binafsha» yo‘ldoshlarning intensivligi tez ortadi. Kombinatsion sochilishni birinchi bo‘lib G.S.Landsberg va L.I.Mandelshtamlar hamda hind olimlari Raman va Krishnanlar kashf etishgan (1928 yil). Hind olimlari Nobel mukofotiga sazovor bo‘lishgan. Chet el adabiyotlarida Raman effekti deb ham yuritiladi. Bu sochilish odatda kombinatsion sochilish deyiladi. Quyida kombinatsion sochilish bilan batafsilroq tanishamiz. Yorug‘likni kombinatsion sochilishining mumtoz nazariyasi Kombinsion sochilish hodisasi klassik nazariya nuqtai nazaridan quyidagicha tushuntiriladi. Ushbu hodisada yo‘ldoshlarning paydo bo‘lish sabablari yorug‘lik to‘lqinini sochuvchi muhit molekulasi atomlarining past chastotali tebranishlari bilan modulyatsiyalanishi orqali tushuntirish mumkin. Molekulaning qutblanishi, umuman qaraganda uni tashkil qilgan atomlarning joylashishiga bog‘liq. Atomlar tebranganda qutblanish 0- o‘rtacha qiymat atrofida tebranadi buni quyidagicha izohlash mumkin:
|
| |