nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘QITUVCHI PEDAGOGNING INNOVATSION FAOLIYATI

12
kontseptual ta'minoti maxsus tadqiqot predmetiga aylandi. Pedagogik innovatsiya -
bu belgilangan maqsadlarga samarali erishishga yordam beradigan ta'lim
sohasidagi yangiliklarni ishlab chiqish, joriy etish, sinovdan o‘tkazish va baholash
jarayonidir. Pedagogik jarayonga faol tatbiq etilayotgan yangi yondashuvlar
belgilangan maqsadlarni amalga oshirishga yordam beradi. Ular ta'lim
muassasalarida yangi ish uslubi va texnikasini ishlab chiqish uchun asosdir.
Pedagogning innovatsion salohiyati quyidagi asosiy parametrlar bilan
bog‘liq: yangi g‘oya, g‘oyalarni
solishtirish, ijodiy qobiliyat, shaxsning yangi
narsalarga ochiqligi, shaxsning bag'rikengligi, fikrlashning moslashuvchanligi,
madaniy-estetik rivojlanish va tarbiya. Rivojlangan innovatsion ong, innovatsion
ehtiyojlar, o‘z faoliyatini yaxshilashga tayyorlik ko`rish, innovatsion xatti-
harakatlar uchun motivatsiya olish, o‘z-o‘zini tarbiyalash ta'lim uchun maxsus
tayyorgarlik hisoblanadi. O‘qituvchining o‘zini o‘zi belgilashining muhim
fazilatlaridan biri, uning professional sifatida muvaffaqiyatga erishishi innovatsion
faoliyatga tayyorligidir. Pedagogik innovatsiyalar, birlashtirish
zarurati bilan
bog'liq bo‘lgan boshqa innovatsiyalar singari, ta’lim va kadrlar tayyorlash davlat
dasturlari bilan innovatsion dasturlarning muammolarini keltirib chiqaradi.
Innovatsion faoliyatni yangi sharoitlarga moslashtirish muammolari ham
dolzarbdir. Innovatsion faoliyatning muvaffaqiyati o‘qituvchining ta'lim tizimidagi
turli yangiliklarning amaliy ahamiyatini nafaqat kasbiy, balki shaxsiy miqyosda
ham anglashini ta'minlaydi. Ammo o‘qituvchining
innovatsion jarayonga
qo‘shilishi ko‘pincha uning innovatsion faoliyatga kasbiy va shaxsiy
tayyorgarligini hisobga olmasdan, o‘z-o‘zidan sodir bo‘ladi. Ta'lim jarayonida
yangi innovatsion texnika-texnologiyalardan foydalangan holda dars o‘tish,
so‘nngi texnikalar bilan jihozlangan laboratoriya xonalaridan foydalangan holda
mashg'ulotlar o‘tkazish, mutaxasislik bo‘yicha, masalan fizika sohasidagi so‘nggi
innovatsiyalar haqida ma'lumotlar keltirib, jahon tajribasidan namunalar ko`rsatib
o‘tish talabalarni yangilik yaratish ruhida tarbiyalashga turtki bo‘ladi.
13
Bizning fikrimizcha ta'lim jarayonida avval qiziqish uyg'otib,
motivatsiya
berib, so‘ngra raqobat muhiti yaratilsa talabalarda innovatsiya yaratishdagi yashirin
qobiliyatlari uyg'otiladi va albatta rag'batlantirish amalga oshirilsa ko‘zlangan
maqsadga erishiladi. Talabalarga ilm-fan va innovatsiya yaratishda yutuqlarga
erishgan insonlardan misol keltirib, iloji bo‘lsa ulardan birini o‘rnak bo‘luvchi
inson sifatida darsga taklif qilib,yoki innovatsiyalar markaziga talabalarni
ekskursiyalarga olib borish yo‘lga qo‘yilsa maqsadga tezroq erishilgan bo‘lardi.
Xulosa o`rnida
shuni aytish joizki, oliy ta’limning ko`p bosqichli tizimini
ishlab chiqish va joriy etishni kuchli innovatsion jarayon sifatida belgilash
mumkin. Ushbu masalada G`arbiy Yevropa mamlakatlari tajribasi har tomonlama
tahlil etilib, baho berildi va O`zbekiston Respublikasi sharoitida o`zimizning
mentalitetimizdan kelib chiqib, oliy ta’limning o`ziga xos ko`p bosqichli tizimi
yaratildi.
Ichki ishlar vazirligi Jvaoavbb mutaxassisi Tug‘ilgan yili: Tug‘ilgan joyi  Xz6x5EOPrO2RlSRpFZfH9jz39tsTUCo

|
Ichki ishlar vazirligi Jvaoavbb mutaxassisi Tug‘ilgan yili: Tug‘ilgan joyi
|
bet | 1/4 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 166,6 Kb. | | #153804 |
Bog'liq Xz6x5EOPrO2RlSRpFZfH9jz39tsTUCo MA’LUMOTNOMA
Bostonov Diyorbek Olimjonovich
2019-yil 27-dekabrdan:
Ichki ishlar vazirligi JvaOAVBB mutaxassisi
Tug‘ilgan yili: Tug‘ilgan joyi:
1993.01.04 Qirg’iziston Respublikasi, Jalolobod tumani
Millati: Partiyaviyligi:
O’zbek yo’q
Ma’lumoti: Tamomlagan:
O’rta 2012-y. Namangan transport va axborot texnologiyalari KHK
Ma’lumoti bo‘yicha mutaxassisligi: Dasturchi
Ilmiy darajasi: Ilmiy unvoni:
yo’q yo’q
Qaysi chet tillarini biladi: Harbiy (maxsus) unvoni:
Rus tili yo’q
Davlat mukofotlari bilan taqdirlanganmi (qanaqa):
yo’q
Xalq deputatlari respublika, viloyat, shahar va tuman Kengashi deputatimi, boshqa saylanadigan organlarning a’zosimi (to‘liq ko‘rsatilishi lozim):
yo’q
MEHNAT FAOLIYATI
01.08.2012–01.09.2013-yy. – Nodira nomidagi axborot kutubxona markazi kutubxonachisi
02.09.2015–16.05.2017-yy. – Namangan muxandislik texnologiya instituti, Axborot texnologiya markazi, zal mudiri
25.09.2018–01.10.2021-yy. – Namangan muxandislik texnologiya instituti, Axborot texnologiya markazi, zal mudiri
02.04.2020–h.q. – Ichki ishlar vazirligi markaziy aparati JvaOAVBB mutaxassis lavozimida
Bostonov DiyorbekOlimjonovichning yaqin qarindoshlari haqida
MA’LUMOT
Qarindosh-
ligi
|
Familiyasi, ismi
va otasining ismi
|
Tug‘ilgan yili
va joyi
|
Ish joyi va lavozimi
|
|
|
| |
Elektr energiya isrofini kamaytiruvchi chora-tadbirlar

|
Elektr energiya isrofini kamaytiruvchi chora-tadbirlar
|
bet | 4/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 93,5 Kb. | | #116233 |
Bog'liq Hisoblash uchun kerakli ma\'lumotlar to\'plashElektr energiya isrofini kamaytiruvchi chora-tadbirlar
Energiya tejovchi choralarni asoslaridan biri bu yoritish lampani quvvatini to„g„ri aniqlash. Yoritgich turini qabul qilishda uni “yorug„likni berish” texnik ko„rsatgichini hisobga
olamiz: (6.4)
Bu ko„rsatgich: cho„g„lanma lampalar uchun N= 10-20
-lyuminestsent lampalar uchun N= 42-62
-gaz razryadli DRL tipidagi lampalar uchun N= 35-55
-DRI tipidagilar uchun N= 64 - 90
“Yorug„likni berish” tomonidan DRI tipidagi yoritgichlarni qo„llash eng qulayliroqdir. Shuning bilan birgalikda (xizmat qilish muddati) 10-15 barobar yuqoriroqdir. Lekin lampaning volt-amper ko„rsatgichi keskin o„zgaruvchanligini hisobga olib, sxemada lampa bilan ketma-ket tokni chegaralovchi qarshiliklarni qo„llaymiz va lampani yoqish uchun maxsus qurilmalarni o„rnatamiz. Bularni barchasi elektr energiya sarfini qo„shimcha 40% gacha oshishiga olib keladi. Lyuministsent lampalarni qabul qilishda bilish kerak. LB tipidagi lampalar iqtisodiy afzalliroqdir. Masalan, LDS tipidagi lampalar o„rniga LB tipidagini o„rnatish 32% gacha elektr energiyasini tejashga olib keladi. Karxonalarni atrofidagi xududlarni yoritishda DRL tipidagi lampalarni NLVD tipida almashtirish energetik tomonidan qulaydir. Masalan, DRL – 4 - (R=400Vt; F= 23 kLm) o„rniga NLVD - 330 (R=330 Vt; F= 27 kLm) qabul qilishi bilan 1 yilda
yoritgich hisobidan 280 kVt.s energiya tejash mumkin. Bu yerda yoritgichlarni 1 yil davomida ishlash muddati bir xil 400 soat.
Tavsiya qilinadigan energiya tejovchi chora-tadbirlar:
yoritgich yuzalari va oynalarni o„z vaqtida har xil iflosliklardan tozalab turish - olinayotgan energiya iqtisodi 20 % gacha.
yoritgichlarni ma?lum bir grafik asosida o„chirib - yokish - iqtisod 20% gacha.
xonadagi shift va devorlarni oqroq ranglarga bo„yash - iqtisod 20%
bor lampalarni yuqoriroq FIK lampalarga almashtirish (masalan LD ni Lbga, LB ni LBR ga va xakazo) - iqtisod 25% gacha.
biriktirilgan yoritilganlikdan kengroq foydalanish - iqtisod (10-25%) gacha
bor yoritgichlarni yuqoriroq FIKlarga almashtirish - iqtisod (10-25) % gacha.
elektr yoritishni avtomatik boshqarish. - iqtisod (8-10) % gacha.
|
| |
Yoritish normalari - Mavzu: Hisoblash uchun kerakli ma'lumotlar to'plash

|
Mavzu: Hisoblash uchun kerakli ma'lumotlar to'plash
|
bet | 2/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 93,5 Kb. | | #116233 |
Bog'liq Hisoblash uchun kerakli ma\'lumotlar to\'plashYoritish normalari
Yoritish normalari ish bajariyotgan xizmatchilar, saqlanayotgan mol yoki parranda va o’simliklarni yoritilganlik tomonidan optimal sharoitlarni yaratish bilan bog’liqdir. Masalan, kafaslarda saqlanayotgan tovuqlar uchun ozuqa tarqatish transporter yuzasidagi normalashtirilgan yoritilganlik quyidagicha:
lyuminestsent lampalar uchun-75lk;
cho’g’lanma lampalar uchun - 30lk.
Haqiqiy yoritilganlik normalarga muvofiqligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalanamiz:
(6.1)
bu yerda: N- yoritgichlar soni;
bitta yoritgichdagi lampalar soni, dona;
F - lampadan chiqayotgan yorug’lik oqimi, lm;
S - xonaning yuzasi, m2 .
Yorug’lik oqimidan foydalanish koyeffitsIyenti miqdori yoritgichlarni FIK; xonalarning kattaliklari; yoritgichlarni osilish balandligi; shift, devor va hisobiy yuzalarni yorug’likni qaytarish koyeffitsIyentlari bilan bog’liqdir.
Yoritish normalari oshishi bilan, ortiqcha energiya sarflarini kamaytirish uchun lampalarni pastroq quvvatliklariga almashtirish kerak. Yoritgichlar quvvatini ortiqcha oshirilishi bilan bo’ladigan yillik energiya isroflarini aniqlaymiz:
(6.2)
bu yerda: Rx - lampalarning haqiqiy quvvati, kVt;
R-lampalarning hisobiy quvvati, kVt;
Ktal.-elektr yoritgichlarni talab koyeffitsIyenti;
Tfoyd.-maksimum yuklanishdan foydalanish muddati, soat.
Talab koyeffitsIyenti miqdori 0,6 - 1 gacha o’zgaradi va uning kattaligi xonaning turi bilan bog’liqdir. Masalan, sigirxonalar uchun K
xonalarda K tal=1,0; ustaxonalar uchun K tal=0,98; maishiy
tal = 0,8 va omborxonalar uchun K tal=0,6. Chorvachilik va parranda saqlaydigan
xonalar uchun maksimum yuklanishidan foydalanish muddati T
soat; ustaxonalar uchun T max = 700-800 soat ; T max=1500
max=1500 soat.
|
| |
Elektr yoritgichlardan oqilona foydalanish

|
Elektr yoritgichlardan oqilona foydalanish
|
bet | 3/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 93,5 Kb. | | #116233 |
Bog'liq Hisoblash uchun kerakli ma\'lumotlar to\'plashElektr yoritgichlardan oqilona foydalanish
Qishloq va suv xo’jalikgi ishlab chiqarish xonalarida har xil yoritgichlarni qo’llash mumkin. Masalan, chug’lanma lampali yoritgichlar soddaligi, arzonligi kabi afzalligi bilan birga ularni har xil atrof muxit sharoitlarida qo’llash mumkin. Lyuminestsent va boshqa xildagi gaz razryadli lampalarni energetik ko’rsagnichlari yuqoriroqdir.
Chug’lanma lampalarga nisbatan, bir xil quvvatga ega bo’lgan lyuminestsent va gaz razryadli lampalar (DRL, DNAT, Dnat va xakazo) 5-6 barobar yuqoriroq yorug’lik oqimini xosil qiladilar. Natijada, loyihalanayotgan xonada, kerakli yoritiganlikni xosil qilish uchun, umumiy quvvati bir necha barobar kamroq bo’lgan yoritgichlar o’rnatish mumkin. Kunduz kuni yoritgichlarni ortiqcha ulanishidan bo’ladigan energiya sarfi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
Masalan, 2ta 60 Vt li lampaning o„rniga 1ta 100Vt li lampani o„rnatish bilan, xonaning yoritilganligi sezirarli darajada o„zgarmaydi va shuning bilan birgalikda elektr energiya isrofi
ga kamayadi. Yillik maksimumdan foydalanish vaqti katta bo„lgan xonalarda (masalan
ma‟muriy binolarda – T foyda. = 2700 soat) 1 ta 300 Vt li cho„g„lanma lampani o„rniga 100 Vt li
simobli razryadli lampani o„rnatish bilan bir yilda 486 kVt.s. elektrenergiyasi iqtisod qilinadi. 2ta 100 Vt li lampalarni o„rniga 1ta 40 Vt li lyuminestsent lampa o„rnatish bilan bir yilda 400 kVt soat elektr energiya iqtisod qilinadi. 7ta cho„g„lanma lampani o„rniga 1 ta natriyli razryadli 150 Vt li lampani o„rnatish bilan bir yilida 2360 kVt. s elektr energiyasi iqtisod qilinadi. Keltirilgan misollarni barchasida yoritilganlik o„zgarmaydi.
Elektr lampalari xosil qilayotgan yorug„lik oqimi miqdori kuchlanish miqdori bilan uzviy bog„liqdir. Kuchlanish 1% ga pasayishi bilan cho„g„lanma lampalarni yorug„lik oqimi 3-4 %ga , lyuminestsent lampalarda 1,5 % ga va DRL tipidagi lampalarda 2,2% ga.kamayadi. Lampalarga berilayotgan kuchlanishni doimiy qilib saqlash uchun ularni maxsus transformatorlarga ulaymiz yoki kompensatsiyalovchi qurilmalardan foydalanamiz.
Elektr yoritish tarmoqlarida elektr energiya isrofini kamaytirish uchun bu jarayonlarni avtomatlashtirish kerakdir. Elektr yoritishni boshqarish uchun bu jarayonlarni avtomatlashtirish kerakdir. Elektr yoritishni boshqarish uchun Ao, F-2, FRM - 62 va boshqa turidagi maxsus qurilmalardan foydalanamiz. Datchiklar hisobida soat mexanizmalari, vaqt relelari, fotoyelementlar, fotorelelar qo„llaniladi.
|
| |
Mavzu: Man tarmog'ida qo'llaniladigan asosiy qurilmalar Reja

|
Mavzu: Man tarmog'ida qo'llaniladigan asosiy qurilmalar Reja
|
bet | 1/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 10,76 Kb. | | #234748 |
Bog'liq Mavzu Man tarmog\'ida qo\'llaniladigan asosiy qurilmalar Reja-fayllar.org
Mavzu: Man tarmog'ida qo'llaniladigan asosiy qurilmalar Reja
Mavzu: Man tarmog'ida qo'llaniladigan asosiy qurilmalar
Reja:
Tarmoq - bu ikki yoki undan ortiq qurilmalarni bog'lanishidan hosil bo'ladigan aloqadir. Bunga misol qilib ixtiyoriy narsa olish mumkin. Masalan bir kompyuterdan boshqasiga ma'lumot uzatish yoki bir necha kishilik yoki jamoaviy o'yinlarni o'ynash imkoniyati mavjud. 2ta insonni telefon orqali suhbat qurishida ham asosi sifatida tarmoq yotadi. Qisqacha aytadigan bo'lsak, har qanday qurilmani boshqa qurilmalar bilan aloqa qilishida tarmoq tushunchasi yotadi.
TARMOQ KOMPONENTALARI
1. Qurilma:
a) Oxirgi qurilmalar (kompyuter, telefon, printer, faks va h.k);
b) Oraliq qurilmalari (router, switch, hub va h.k);
2. Vosita (ulanish usuli):
a) mis (med) kabel:
1) simmetrik - parali kabellar;
2) koaksial;
b) Optik kabel:
1)bir modali – magistralda ishlatiladi;
2)ko'p modali – lokal tarmoqda ishlatiladi;
c) Simsiz aloqa (wi-fi, bluetooth va h.k);
3. Xizmat - Tarmoq taqdim etadigan xizmatlar (audio/video qo'ng'iroq, ma'lumot uzatish va h.k)
TARMOQ TURLARI
PAN (Personal Area Network) – ko'pi bilan 8ta qatnashchilar mavjud bo'lishi mumkin va radius qamrovi 30 metrgacha.
LAN (Local Area Network) – 10 tadan 100 gacha foydalanuvchilar mavjud bo'lishi mumkin va radius qamrovi 100 metrgacha.
CAN (Campus Area Network) – o'ziga bir necha LAN tarmoqlarini birlashtiradi. Katta va ko'p segmentli LAN hosil qilinadi.
|
| |
Grafik interfeys - Operasion sistemalar va ularning turlari. Unix operatsion sistemasi. Ms dos operatsion sistemasi

|
Operasion sistemalar va ularning turlari. Unix operatsion sistemasi. Ms dos operatsion sistemasi
|
bet | 5/5 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 106,5 Kb. | | #113788 |
Bog'liq Operatsion sistemalar va ularning himoya tizimi haqida.Grafik interfeys
Foydalanuvchi tizim uchun o'z buyruqlarini grafik belgilar - piktogrammalar yordamida kiritadi. Aslida, butun interfeys - bu inson idroki uchun tushunarli bo'lgan boshqaruv tizimini tashkil etuvchi grafik belgilar to'plamidir. Barcha zamonaviy operatsion tizimlar grafik echimlardir va ularning mashhurligi to'g'ridan-to'g'ri ularni boshqarish qanchalik osonligiga bog'liq.
Dastlabki asbobsozlik davrida mavjud bo'lgan, albatta, matnga asoslangan operatsion tizimlar mavjud. Ammo bunday tizimlar asosan yuqori ixtisoslashgan dasturlar uchun va qoida tariqasida sanoat va ilmiy tadqiqotlarda qo'llaniladi. Ya'ni, foydalanuvchi mutaxassis bo'lgan va maxsus vositalarni o'zlashtirishga tayyor bo'lgan holatlarda.
FOYDALANISh TIZIMLARI, ULARNING MAQSADI VA TURLANISHLARI
Operatsion tizim (OS) - bu ikkita asosiy funktsiyani bajaradigan dasturlar to'plami: foydalanuvchiga virtual mashinaning qulayligini ta'minlash va uning resurslarini samarali boshqarish paytida kompyuterdan foydalanish samaradorligini oshirish.
Virtual mashina - bu haqiqiy kompyuterning dasturiy ta'minoti va apparati tomonidan simulyatsiya qilingan, berilgan konfiguratsiyaga ega xayoliy kompyuterning funktsional ekvivalenti.
|
| |
Operatsion tizim tasnifi - Operasion sistemalar va ularning turlari. Unix operatsion sistemasi. Ms dos operatsion sistemasi

|
Operasion sistemalar va ularning turlari. Unix operatsion sistemasi. Ms dos operatsion sistemasi
|
bet | 2/5 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 106,5 Kb. | | #113788 |
Bog'liq Operatsion sistemalar va ularning himoya tizimi haqida.Operatsion tizim tasnifi
OS funktsiyalarni kompyuterlar o'rtasida taqsimlanishini o'z ichiga olgan turli xil parametrlar bilan bir-biridan farq qiladi. Operatsion tizimlar va tarmoqlarning ikkita klassi mavjud - peer-peer va dual-peer. O'z resurslarini boshqalarga qarz beradigan kompyuterlar mavjud. Bunday holda, ular server vazifasini bajaradilar. Boshqa kompyuterlar mijozlardir. Kompyuterlar u yoki bu funktsiyani yoki ikkalasining kombinatsiyasini bajarishi mumkin. Asosiysi, operatsion tizim foydalanuvchi ehtiyojlarini qondiradi.
Eng mashhur operatsion tizimlar
Foydalanuvchilar orasida qaysi operatsion tizimlar eng ko'p talab qilinadi? Eng mashhur operatsion tizimlarning ro'yxati quyidagicha:
Bundan tashqari, kamroq mashhur operatsion tizimlar mavjud. Masalan, Back Track yoki Fedora kabi. Ushbu operatsion tizimlar kompyuter mutaxassislarining tor muhitida keng qo'llaniladi. To'g'ri operatsion tizimni qanday tanlash kerak? Foydalanuvchilar uchun turli xil mezonlar mavjud. Avvalo, operatsion tizimlarning imkoniyatlari va ulardan foydalanishi haqida gapirish kerak. Har bir operatsion tizimning o'ziga xos afzalliklari va kamchiliklari mavjud. Ba'zi foydalanuvchilar funktsional imkoniyatlarni qadrlashadi, boshqalari uchun interfeys muhim, uchinchisi uchun shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligi kafolati. Kompyuterlar uchun operatsion tizimlar ham farq qilishi mumkin tizim talablari mashinaga. Ular foydalanuvchilarga har xil darajadagi qulaylik va innovatsion echimlarni taklif qilishadi. Operatsion tizimni tanlash asosan foydalanuvchining kasbi bilan belgilanadi.
Windows operatsion tizimining xususiyatlari
So'nggi yillarda ko'plab yangi operatsion tizimlar paydo bo'ldi. Eng mashhur echimlar ro'yxati IOS va Android bilan to'ldirildi. Biroq, dunyodagi eng mashhur operatsion tizim bu Windows operatsion tizimi. Bu nafaqat dunyodagi eng mashhur operatsion tizim. Bu foydalanish uchun juda qulay va tajribasiz foydalanuvchilar uchun juda yaxshi. Bugungi kunda Windows oilasining operatsion tizimlaridan deyarli hamma - ofis ishchilari, maktab o'quvchilari va barcha yoshdagi foydalanuvchilar foydalanadilar. Linux operatsion tizimlaridan asosan ixtisoslashgan mutaxassislar foydalanadilar.
Foyda
Sevimli Windows operatsion tizimining asosiy afzalliklari quyidagi omillardir:
— qulay interfeys;
- konfiguratsiya va o'rnatishning soddaligi;
— katta miqdorda kompyuterga bepul o'rnatiladigan yuqori sifatli dasturiy ta'minot;
- serverlarni boshqarish qulayligi.
kamchiliklar
Windows operatsion tizimining aksariyat versiyalari pulli operatsion tizimlardir. To'liq ro'yxatni ochiq ma'lumot manbalarida topish mumkin. Windows-ning asosiy kamchiliklari dasturiy ta'minotning yuqori narxidir. Boshqa bir kamchilik - bu butun oilaviy operatsion tizimlarning turli xil zararli dasturlarga nisbatan zaifligi va beqarorligi.
|
| |
Csp ko‘rsatkichlari bo‘yicha ip pishiqligini bashorat qilish

CSP ko‘rsatkichlari bo‘yicha ip pishiqligini bashorat qilish
HVI-900, HVI-1000, Spinlap va Texlab tizimlari joriy qilinishi natijasida ip pishiqligini bashorat qilishda CSP va Rkm ko‘rsatkichlaridan keng foydalanilmoqda. CSP (Count Strength Product) ko‘rsatkichi bo‘yicha ip pishiqligini bashorat qilishda tola uzunligi, pishiqligi, uzunlik bo‘yicha bir xilligi, mikroneyri, rangi, uzishdagi uzayishi, ifloslik darajasi kabi xossalari inobatga olingan. CSP ko‘rsatkichi ip va tola o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydi. SITRA (Janubiy Xindiston to‘qimachilik tadqiqotlari markazi) meyorlashtirilgan
ma’lumotlarida dag‘al, yarimdag‘al, o‘rta, ingichka, o‘ta ingichka paxta tolalari uchun uning qiymatini xisoblash tartibi ko‘rsatilgan.
CSP ko‘rsatkichlari qiymatini hisoblash
Karda ipi uchun:
Qayta tarash ipi uchun:
Davriy notekislik
Notekislikning turlari juda ko‘p bo‘lib, ularni ikkita asosiy guruhga bo‘lish mumkin:
Tasodifiy.
Tasodifiy bo‘lmagan, sistematik notekisliklar.
Birinchi tur notekislik klassifikasiyasini professor V.YE.Zotikov ilmiy asoslab berdi, keyinchalik professor A.G.Sevastyanov uni kengaytirdi va to‘ldirdi. Davriy notekislik - mahsulot ko‘rsatkichlarining o‘rtacha qiymatdan chetga chiqishlari vaqt davomida to‘g‘ri va ketma-ket bo‘lib texnologik jarayonlarning shart-sharoiti bilan izohlanadi. Masalan, cho‘zish asbobidagi silindr va valiklarning har bir aylanishidagi urilishi (biyeniye) yoki ekssentrik (markazdan
siljitib) o‘rnatilishi. Bu turda amplituda va tebranish to‘lqinining uzunligi davriy qonuniyatni ko‘rsatadi.
Monoip va Elementar ip
To‘qimachilik ipi - to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun foydalaniladigan mustahkam, nisbatan ingichka va katta uzunlikdagi jismga aytiladi.
Monoip - uzunligi bo‘yicha bo‘linmaydigan va bevosita to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan yakka iplarga aytiladi. Elementar ip - uzunligi bo‘yicha bo‘linmaydigan va kompleks iplarning tarkibiga kiradigan yakka iplarga aytiladi.
|
Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi

Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
02.02.2024
Hajmi
0,89 Mb.
#150604
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish
Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi - bet 8

Beton qorishtiruvchi mashina uchun ishlatiladigan materiallar
TUPROQLAR-kaolinit,kvars qumi ,dala shipati,slyuda kalsy va magnit
korbanatlari xamda temir oksidi kabi minerallari tashkil topgan sochiluvchan
Tuproqni suv bilan qorishtirganda plastic xolaga utadi.Quritganda esa uz shaklini
saqlaydi ,ammoqayta suv tasirida plastic xolatga utadi .Bu xususiyat uni boshka
xom ashyolardan ajratib turadi .Tuproq dala shpati rabi tog jinslarning suv xarorati
xavodagi uglirislata va mexanik kuchlar ta‟sirida buzilishdan xosil bulgan .Tuproq
asosan ,sopol buyumlar tayorlashda ishlatiladi . Tarkibidagi qum miqdoriga kura
tuproqlar ogir tuproq,tuproq,qumli tuproqlarga bulinadi .Ulaning tarkibi kimyoviy
turlichadir.
QUM-donalarining kattaligi 0.14dan5mm gacha bulgan sochiluvchan jins
tarkibiga kura qumlar kremniy dala shipati ,ohaktosh ba pemzaliy turlarga
bulinadi.Tog va jar qumlari notekis qirrali shakilda buladi ,bunday qumlarda beton
uchun zararli bulgan tuproq chang aralashmasi va organic moddalar ko‟proq daryo
va dengiz qumi yumaloq ,sirti silliq bulib tarkibida zararli aralashmalar kam ,cho‟l
qumida esa mayda va sirti silliq shakilda buladi. Bunday qumdan beton
konstruksiyalari ishlansa, sement xarajati 15-30foizgacha ortadi.Qum tarkibida
tuproq miqdori 10foizdan ko‟p bulsa qumli tuproq deb ataladi.Qumning o‟rtacha
zichligi1500kg/
ga teng , uni silkitib zichlaganga zichligi 1600-1700kg/
ga
etadi.Qum qnchalik mayda bulsa ,namligining ortishi bilan xajmi xam
kattalashadi,qumni
qabul
qilishda
uning
namligi1-3foizgacha
bulsa,xajmini10foizgacha bulsa, xajmini 10foizga kamaytirib olish lozim,agar
namligi 3-10foizgacha kamaytirib olish lozim, agar namligi 3-10foizgacha bulsa,
xajmi 15foizga kamaytiriladi Qish sharoitida ochiq erda saqlangan qumning hajmi
har bir 15foiz kamaytirib olinadi. Quruq qumning issiqlik koefisenti 0.3-0.4vt/
grad.
Qurilishda qum asosan beton korishmalari uchun mayda to‟ldirgich sifatida
ishlatiladi,yaxshilab tuyilgan kremniy qumlari sementlar uchun faol gidravlik
qo‟shimcha sifatida ishlatiladi
SHAGAL-xar xil tog jinslarining parchalanishidan xosil bulgan sochiluvchan
jins .Tashqi ko‟rinish buyicha shagalning sirti silliq, yumaloq shakilda bo‟lib,
yirikligi 5-70mm,zichligi 2500-2700kg/
,xajmi massasi 1600-1800kg/
ga
teng,kelib chiqishiga ko‟ra shagal,tog,daryo va dengiz shagallariga bulinadi. Ular
yumaloq ignasimon tuxum va yupqa ninasimon shagallar uchraydi. Tabiatda
ko‟p uchraydigan xarsang tosh jinslarining parchalanishdan kelib chiqqan,
Maydalangan xarsang toshdan chaqiq toshlar olinadi va beton uchun yirik
to‟ldirgich sifatida ishlatiladi.
|
BETON QORISHTIRGICH MASHINANI HISOBLASH JARAYONIDA

ish
10
kurakli aralashtirgich
ishlab
chiqarish
samaradorligini
chiqayotgan bo‟laklar
diametri
d
m
0,003
11
Konusli qorishma ishlab
chiqarish samaradorligi
val
aylanishi
/sek
26,5
12
Qorishmaning umumiy
ko‟tarilish balandligi
m
0,37
13
Barabanning
massasi
M
kg
3500
14
Beton qorishtirgichda
qorishmaning uzilish
burchagi
gradus
42
15
Chiqayotgan qorishmaning
diametri
d
mm
0,03
16
Sapfaning radiusi
r
radian
0,05
Xulosa qilib aytganda qorishtirgichlarni unumdorligini aniqlash juda oson.
Buning uchun biz aralashtirilishi kerar bulgan materialni hajmi bulib
qorishtirgichni ichki xajmini aniqlab,
burchk tezlikni aniqlab olsak,1sekuntda
necha marta aylanishini bilsak bas,ish unumdorligi o‟zo‟zidan kelib chiqadi.
To‟xtovsiz ishlaydigan beton qorigichning asosiy ko‟rsatgichi bo‟lib ularning
ish unumdorligi xisoblanadi ba ular quydagi qatorda ishlab chiqiladi.
Naksimon barabanli davriy ishlaydigan beton qorishtirgichlarning
parametri
bo‟lib tayyor aralashma hajmi xisoblanadi.Davlat standarti 16349-70 tayyor
asosida aralashma hajmi bo‟yicha ular quyidagi qatorda ishlab chiqiladi.
65,165,330,500,800,1000,1600,2000,3000 letr
Barabanning aylanishlar soni quyidagiga teng, passport bo‟yicha n=0.283ayl/sek
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR VA INTERNET
MANZILLARI
1. ,,Qurilish industriyasining mexanik uskuna va mashinalari fanidan labaratorya
ishlari‟‟ Uslubiy ko‟rsatma. Z.M.Sattorov.
2. ,,Qurilish industriyasining mexanik uskuna va
mashinalari fanidan amaliy
ishlar‟‟ Uslubiy ko‟rsatma. Z.M.Sattorov.
3. ,,Qurilish materiallari‟‟ N.Samigov.
4.
5. Указатель. «Межгосударственных и республиканских стандартов,
технических условий в области строительства». – Т.: 2012.
Kirish - Toshkent arxitektura qurilish instituti muhandislik qurlish infrastrukturasi

Kirish
Yurtimizda iqtisodiyotining jadal qadamlar
bilan rivojlanishi har bir
sohaning,tarmog‟ining yuksalishi,texnik-iqtisodiy samaradorligi oshishini taqoza
qiladi.
Qurilish materiallari sanoatida barabanli qorishtirgich keng tarqaldi, xususan temir-
beton zavodlarida. Barabanli qorishtirgichlarda qurilish materiallarini maydalash
asosan ishqalanish sindirish va urish (mushtlash) orqali erkin tushayotgan
kukunlovchi jismlar yoki baraban ichida maydalanayotgan materiallarning yirik
bo„laklari yordamida kukunning jarayoni amalga oshadi.
Kukunlovchilarning baraban uzunligi, uning diametrida 3 va undan ortiq bo„lsa
ularning trubali deb yuritiladi.
Barabanli qorishtirgichlar quyidagi xususiyatlari bilan klassifikatsiyalanadi:
a) kukunlash usuli bo„yicha: quruq va ho„l holda
kukunlash;
b) ishlash usuli bo„yicha: ochiq va yopiq usulida ishlovchi kukunlovchilar;
v) yuklash va yuk tushirish konstruksiyasi bo„yicha:
yuklash va yuk tushirish yuk orqali bo„lgan kukunlovchilar;
yuklash va yuk tushirish yon tomonidagi ochiq devorlar orqali;
yuklash yon tomonidagi ochiq devordan, yuk tushirish esa diafragma orqali.
Materiallarni aralashtirish uchun “qorishtiruvchi” deb nomlanadigan mashinalar
ishlatiladi. Aralashtirilayotgan materialni fizik xossasiga ko„ra plastik, quruq va
xo„l materiallar uchun aralashtirgichlar qo„llaniladi. Ish xarakteriga ko„ra
aralashtirgichlar davriy va uzluksiz ishlaydiganlarga bo„linadi. Davriy ishlaydigan
mashinalarda materiallarni qorishtirish alohida idishlarda bo„ladi. Hamma
elementlar retsept bo„yicha yuklanadi va ma‟lum bir vaqt
mobaynida aralashtiriladi
keyin qorishma idishdan tushiriladi. Uzluksiz ishlaydigan mashinalarda
elementlar
idishga
uzluksiz solinadi, qorishma ham uzluksiz tushiriladi.
Materialni aralashtirish usuli bo„yicha qorishtirgichlar
erkin tushganda
aralashtiradigan va majburiy aralashtiradigan mashinalarga bo„linadi. Birinchi
qorishtirgichlarda materiallar ma‟lum bir balandlikka ko„tariladi keyin aralashgan
holatda og„irlik kuchi ta‟sirida to„kiladi, ikkinchi qorishtirgichlarda
materialga
mashinaning ishchi organlari ta‟sir etadi
.
Kali Linux operatsion tizimi

|
Kali Linux operatsion tizimi
|
bet | 1/3 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 352,11 Kb. | | #259342 |
Bog'liq Kali Lunix Kali Linux operatsion tizimi Kali Linux - Linux operation tizimlari oilasiga kiruvchi maxsus yaratilgan tizim bo'lib, asosan axborot tizimlaridagi xavfsizlik jihati bo'yicha xar xil turdagi, o'ziga xos testlar bajarish uchun bir qancha tayyor dasturlarga ega tizim. Uning asosiy maqsadi tizimlarni xavfsizligini tekshirish, undagi muommolarni topish va ularni bartaraf etishdan iborat. Avvallari Kali Linux operatsion tizimi foydalanuvchilarga boshqa nom bilan tanilgan edi, ya'ni - BackTrack. - Kali Linux - Linux operation tizimlari oilasiga kiruvchi maxsus yaratilgan tizim bo'lib, asosan axborot tizimlaridagi xavfsizlik jihati bo'yicha xar xil turdagi, o'ziga xos testlar bajarish uchun bir qancha tayyor dasturlarga ega tizim. Uning asosiy maqsadi tizimlarni xavfsizligini tekshirish, undagi muommolarni topish va ularni bartaraf etishdan iborat. Avvallari Kali Linux operatsion tizimi foydalanuvchilarga boshqa nom bilan tanilgan edi, ya'ni - BackTrack.
- Kali Linux operatsion tizimidan nafaqat maxsus mutaxassislar, balki, ularga qarshi kurashuvchilar tomonidan ham keng qo'llaniladi. Undagi 300 dan ortiq oldindan o'rnatilgan dasturlar orqali foydalanuvchilar "kirish" bo'yicha testlar bajarishlari mumkin.
Kali Linux - distributivning maxsus talqini bo'lib, foydalanuvchilarga "kirish" bo'yicha turli xil testlar amalga oshirish uchun xizmat qiladi. Uning o'ziga xoh jihati shundagi u ARM arxitekturali operatsion tizimlarga moslashtirilgan, shu sababli ushbu operatsion tizimni nafaqat kompyuterlarga, balki Android operatsion tizimida ishlaydigan qurilmalarga ham o'rnatish mumkin. - Kali Linux - distributivning maxsus talqini bo'lib, foydalanuvchilarga "kirish" bo'yicha turli xil testlar amalga oshirish uchun xizmat qiladi. Uning o'ziga xoh jihati shundagi u ARM arxitekturali operatsion tizimlarga moslashtirilgan, shu sababli ushbu operatsion tizimni nafaqat kompyuterlarga, balki Android operatsion tizimida ishlaydigan qurilmalarga ham o'rnatish mumkin.
|
| |
KESH XOTIRA

Kesh xotirasivaqtincha kompyuterda saqlanadigan ma'lumotlarni ifodalaydi. Asosan kesh

|
KESH XOTIRA
Kesh xotirasivaqtincha kompyuterda saqlanadigan ma'lumotlarni ifodalaydi. Asosan kesh
|
bet | 5/6 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 162,99 Kb. | | #108519 |
Bog'liq tizimlar va signalKESH XOTIRA
Kesh xotirasivaqtincha kompyuterda saqlanadigan ma'lumotlarni ifodalaydi. Asosan kesh xotirasi bu tezkor kirish xotirasi bo'lib, uning asosiy vazifasi qisqa muddatli vazifalarni bajarish uchun markaziy protsessor (CPU) tomonidan zudlik bilan ishlatilishi kutilayotgan ma'lumotlarni saqlashdir. Bu, shuningdek, asosiy xotiradan ma'lumot qidirishda kutish vaqtini qisqartirish maqsadida amalga oshiriladi. Uch xil turlari mavjud kesh xotirasi: disk, trek va veb -kesh.
Bu xotira ierarxiyasi tizimiga kiruvchi barcha darajalarning eng kichik, eng tez va eng yuqori narxini ifodalaydi. Ma'lumotlar va dastur ko'rsatmalarini yuqori tezlikda saqlaydi.
Bu RAMga qaraganda tezroq, lekin markaziy protsessorga qaraganda sekinroq. Shunday qilib, u muvozanat holatini yaratadi, bu tizimning va shuning uchun kompyuterning ish faoliyatini yaxshilaydi. U ikki o'lchovdan iborat bo'lib, ularning birinchisi eng yuqori kirish imkoniyatiga ega bo'lgan asosiy xotira ma'lumot bloklari, ikkinchisi esa assotsiativlik darajasi bilan tuzilgan.
Kesh xotirasi U markaziy protsessorga juda o'xshash ishlaydi, lekin kichikroq bo'lsa -da, o'z vazifalarini tezroq bajaradi.Yuqorida aytib o'tganimizdek, kesh xotirasi U markaziy protsessor birligi talab qiladigan ma'lumotlarni qidirish uchun javobgardir, bu esa operativ xotiraga o'tishga hojat qoldirmaydi. Shunday qilib, umumiy operatsiya kesh xotirasi quyidagicha:
Birinchidan, markaziy protsessor birligi dasturlardan keladigan ko'rsatmalarni boshqaradi. Bu murakkab algoritmlardan foydalanish natijasida mumkin. Keyin bu ma'lumotlar RAMga yuklanadi va u erdan protsessorga o'tkaziladi.Shu bilan birga, markaziy protsessor birligining samaradorligini oshirish uchun eng katta ahamiyatga ega bo'lgan va foydalanishga tegishli ma'lumotlar kesh xotirasiva asosiy xotirada emas. Tizimning ishlashi yaxshilanadi, chunki protsessor talab qiladigan ma'lumotlarni olish uchun katta masofani bosib o'tish shart emas. Buning sababi shundaki
|
| |
Flash xotira - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti tizimlar va signallarni qayta ishlash

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti tizimlar va signallarni qayta ishlash
|
bet | 4/6 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 162,99 Kb. | | #108519 |
Bog'liq tizimlar va signalFlash xotira
Flash xotira - Bu ma'lumotlarning qo'shimcha ommaviy axborot vositalarida qo'llaniladigan miniatyura saqlash moslamasi. Qurilma kompyuter yoki boshqa o'quvchiga USB interfeysi orqali ulangan.
Fleshli xotira ning bir turi yarimo‘tkazgich texnologiyasining elektr bilan qayta dasturlanadigan xotira (EEPROM). Xuddi shu so‘z elektron sxemalarda doimiy saqlash moslamalarining texnologik jihatdan to‘liq yechimlarini ushbu yarimo‘tkazgich texnologiyasiga asoslangan mikrosxemalar shaklida ifodalash uchun ishlatiladi.
USB drayveri belgilangan ish davrida yozilgan bir nechta o'qish ma'lumotlari uchun mo'ljallangan, bu odatda 10-100 yilga nisbatan. Siz Flash xotirasida cheklangan miqdordagi vaqtni (million tsiklga) qilishingiz mumkin.
Flash xotira qattiq disklar (HDD) bilan solishtirganda ko'proq ishonchli va ixcham deb hisoblanadi, chunki u mobil mexanik qismlarga ega emas. Ushbu qurilma raqamli ishlab chiqarishda juda keng qo'llaniladi portativ qurilmalari: Foto va video kameralar, ovozli qayd yozuvlar va MP3 pleyerlar, PDA(Personal Digital Assistant, PDA — «личный цифровой помощник») va uyali telefonlar. Shu bilan birga, o'rnatilgan dasturiy ta'minotni modemlar, mini-pbx, skanerlar, printerlar yoki marshrutlar kabi turli uskunalarda saqlash uchun ishlatiladi. Ehtimol, zamonaviy USB drayverlarining yagona kamchiliklari ularning nisbatan kichik hajmidir.
Ma'lumki, kompyuter arifmetikasi tabiiy, ikkilik mantiqdir, bunda barcha ma'lumotlar mantiqiy nol va bitta - axborot bitlari yordamida kodlangan. Elektronika nuqtai nazaridan, ikkilik mantiq ikkita diskret signal holatiga to'g'ri keladi, ulardan biriga mantiqiy nol qiymati, ikkinchisiga - mantiqiy. Shunga ko'ra, raqamli elektronikada ishlatiladigan xotira - bu mantiqiy nol va bitta saqlangan uyushma. Eng oddiy holatda, har bir elementar xotira katakchasida bir bitli ma'lumotlar saqlanadi, ya'ni 0 yoki 1. Ma'lum turlari xotira faqat elementar xotira xujayrasining konstruktiv xususiyatlari va bu kataklarning massivini tashkil etish tamoyillari bilan farq qiladi.
|
| |
Tabiiy fanlar: biologiya, fiziologiya, ximiya, fizika va b.k

|
Tabiiy fanlar: biologiya, fiziologiya, ximiya, fizika va b.k
|
bet | 2/10 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 116,61 Kb. | | #111066 |
Bog'liq PSIXOLOGIYANING TADQIQOT METODLARITabiiy fanlar: biologiya, fiziologiya, ximiya, fizika va b.k. psixik hodisalar va jarayonlarning tabiiy fiziologik mexanizmlarini tushunish va shu orqali ularning kechishi qonuniyatlarini ob’ektiv o‘rganish uchun material beradi. Ayniksa, bosh miyaning hamda markaziy asab sistemasining psixik faoliyatlarini boshqarishda va ularni muvofiklashtirishdagi rolini e’tirof etgan xolda psixologiya fani tabiiy fanlar erishgan yutuqlar va ulardagi tadqiqot uslublaridan omilkorona foydalanadi. Masalan, shaxs qobiliyatlarini diagnostika qilish uning tug‘ma layoqatlari hamda orttirilgan sifatlarini bir vaqtda bilishni taqozo etgani sababli, o‘sha tabiiy layoqatning xususiyatlarini aniqlashda psixofiziologiyaning qator usullaridan (miya assimetriyasi qonunlari, miya bioritmlarini yozib olish, neyrodinamik hodisalarni aniqlash, qon aylanish va tana haroratini o‘lchash metodlari) o‘z o‘rnida foydalanadi va biologiya, anatomiya, fiziologiya, neyrofiziologiya kabi fanlarning shu kungacha erishgan yutuqlaridan foydalanadi. SHuning uchun tabiiy fanlar sohasida erishilgan barcha yutuqlar psixologiyaning predmetini mukammalroq yoritishga o‘z hissasini qo‘shgan xolda uni boyitadi.
Kibernetika fani sohasidagi erishilgan yutuqlar psixologiya uchun ham ahamiyatli va zarur bo‘lib, u inson shaxsining o‘z-o‘zini boshqarish va psixik jarayonlarni takomillashtirish borasida axborotlar texnologiyasi va kibernetika tomonidan qo‘lga kiritilgan yutuqlar va tadqiqot metodlari, maxsus dasturdan o‘z o‘rnida foydalanadi. Ayniksa, ma’lumotlar asri bo‘lgan XX1 asrda informatsion texnologiyalar va modellashtirish borasida psixologiya hamda kibernetika hamkorligining salohiyati yanada ortadi. Masalan, oddiy muloqot jarayonini yanada takomillashtirish, har bir so‘zning shaxslararo munosabatlardagi ta’sirchanligini oshirish maqsadida hamda ana shunday ijtimoiy faoliyat jarayonida shaxs tizimini takomillashtirishda turli kibernetik modellaridan o‘rinli foydalanish zamonaviy psixologiyaning jamiyatdagi o‘rni va rolini oshiradi, maxsus kompyuter dasturlarining keng qo‘llanilishi inson miyasi va ruhiy olami sirlarini tez va aniq o‘rganishni kafolatlaydi.
|
| |
Psixologiyaning tadqiqot metodlari

|
Psixologiyaning tadqiqot metodlari
|
bet | 5/10 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 116,61 Kb. | | #111066 |
Bog'liq PSIXOLOGIYANING TADQIQOT METODLARIPsixologiyaning tadqiqot metodlari:Har bir fan aniq ma’lumotlarga asoslanadi. ob’ektiv voqelikning bunday hodisalarini to‘plab, solishtirib, guruhlarga ajratib va umumlashtirib, fan yaratilishi kabi eng muhim zaruriyatni, aynan, irodamiz va ongimizdan mustaqil ravishda mavjud olamning ob’ektiv qonunlarini ochib beradi. bu ma’lumotlarga ega bo‘lish usullari ilmiy-tadqiqot metodlari yoki bilim, nazariya, ta’limot deb ataladi. shunday qilib, metod – ilmiy-tadqiqot yo‘nalishi yoki biror-bir reallikni bilish usuli. ilmiy metod o‘z tuzilishiga ko‘ra, yondoshuvlar va muolajalar yig‘indisidan iborat. ilmiy tadqiqotlarning metodlari yordamida olimlar keyinchalik ilmiy nazariyalar tuzish va amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun ishonchli ma’lumotlar oladilar.
Har qanday fanga o‘xshash psixologiya ham o‘zining tadqiqot metodlariga ega. psixologik tadqiqotda qo‘llaniladigan metodlarning barchasini to‘rt guruhga ajratish mumkin: 1) tashkiliy metodlar; 2) tajriba metodlari; 3) ma’lumotlarni qayta ishlab chiqish metodlari; 4) izohlash metodlari. birinchi guruhga qiyosiy, longityud va majmua metodlari kiradi. ma’lumotlar olishning tajriba metodlari kuzatish va o‘zini kuzatish (introspeksiya), tajriba metodlari (laboratoriya, tabiiy, shakllantiruvchi), psixologik tashhislash metodlari (testlar, anketalar, so‘rovnomalar, sotsiometriya, suhbat, intervyu), faoliyat mahsuli tahlili (xronometriya, kasbiy ta’riflar, mahsulot va bajarilgan ishlarni baholash va boshqalar), tarjimai hol va egizaklar metodlarini o‘z ichiga oladi. ma’lumotlarni qayta ishlash metodlariga miqdoriy (statistika) va sifat (materialni guruhlarga ajratish, tahlil) metodlari kiradi. izohlash metodlariga turli xildagi irsiy (materilning rivojlanishdagi alohida davrlar, bosqichlar, xavfli vaziyatlar va boshqalarni ajratib ko‘rsatgan holda tahlili) va tarkibiy (psixika barcha xususiyatlarining tuzilishlari o‘rtasidagi aloqani o‘rnatish) metodlar kiradi.
Endi esa psixologik tadqiqotning asosiy metodlarini birmuncha to‘liqroq holatda ko‘rib chiqamiz.
Qiyosiy metod («ko‘ndalang kesim» metodi) turli guruhlarga mansub odamlarning yoshi, ma’lumoti, faoliyati va muloqotiga ko‘ra taqqoslashdan iborat. masalan, yoshi va jinsi bir xil bo‘lgan odamlarning ikkita katta guruhi (talabalar va ishchilar) ilmiy ma’lumotlarga ega bo‘lish uchun bir xil tajriba metodlari bilan tadqiq etiladi va olingan ma’lumotlar o‘zaro solishtiriladi.
|
| |
Tajriba predmeti - Psixologiyaning tadqiqot metodlari va tarmoqlari

|
Psixologiyaning tadqiqot metodlari va tarmoqlari
|
bet | 8/10 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 116,61 Kb. | | #111066 |
Bog'liq PSIXOLOGIYANING TADQIQOT METODLARITajriba predmeti – o‘rganilayotgan ob’ekt xossalari va uning ijtimoiy faoliyati va hulq-atvorini belgilab beruvchi omillar tizimi o‘rtasidagi munosabatlar va aloqalar.
Tajribadagi o‘zgaruvchi – o‘rganilayotgan ob’ekt holatiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri va bevosita ta’sir etuvchi nazorat ostidagi va nazoratga olinmaydigan omillar. O‘zgaruvchilar tizimi tajribadagi vaziyatda etakchilik qiladi va bu vaziyat xuddi shu tizim orqali
ta’riflanadi. Asosiy o‘zgaruvchilar mustaqil va bog‘langan bo‘lishi mumkin. Mustaqil o‘zgaruvchi – tadqiqotchi tomonidan o‘zgartiriladigan va tajriba guruhi faoliyatiga kiritiladigan omil. Bog‘langan o‘zgaruvchi – mustaqil o‘zgaruvchi ta’sirida o‘zgaradigan omil.
Tajribaviy vaziyat – tajriba o‘tkazilayotgan sharoitlar yig‘indisi. U dala va laboratoriya sharoitida o‘tkazilishi mumkin.
Tajriba ob’ekti – ijtimoiy guruh, jamoa, shaxs (tajriba ishtirokchilari). Tajribada ikki xil ob’ekt: nazorat va tajriba guruhlari ajratiladi. Ikki guruhning tuzilishi tafovutlarni aniqlashga va kutilgan o‘zgarishlar ro‘y bergani yoki bermagani haqida mulohaza yuritish imkonini beradi. Tajriba ishtirokchilarining soni, odatda, unchalik ko‘p bo‘lmaydi, aksariyat hollarda 10-15 kishidan oshmaydi.
Tajriba guruhi tajriba omili (mustaqil o‘zgaruvchi) ta’sir ettiriladigan guruht.
Nazorat guruhi tajriba omillarining ta’sirini sezmaydi.
Agar tajriba guruhida nazorat ostidagi (mustaqil) o‘zgaruvchilar o‘zgartirilsa, nazorat guruhidagi mustaqil o‘zgaruvchilar o‘zgarishlarsiz sqlanib qoladi. Nazorat guruhi qiyosiy birlik bo‘lib xizmat qiladi.
Kengroq tarqalgan tajriba metodlarini ko‘rib chiqamiz.
Laboratoriya tajribasi sun’iy shroitlarda maxsus asboblarni qo‘llagan holda ta’sir etuvchi omillarning qat’iy nazorati yordamida amalga oshiriladi. Masalan, inson tafakkuri xususiyatlarini o‘rganish. Sinaluvchiga ajratilgan vaqt ichida echishi lozim bo‘lgan aqliy vazifalar qatori taklif etiladi. Har bir vazifani bajarish ma’lum ballar miqdori bilan baholanadi, ballar yig‘indisi esa aqliy rivojlanish darajasining ko‘rsatkichi bo‘lib hisoblanadi.
Tabiiy tajriba – sinaluvchiga sezilarsiz tarzda uning faoliyati yoki muloqotiga kiritilgan psixologik tajriba, u tabiiy sharoitlarda tadqiqotchining aralashuvisiz o‘tkaziladi. Tabiiy tajribani hayotning o‘zi qo‘yadi, tajribaviy vaziyat esa tadqiqotchining faol ishtirokisiz yuzaga keladi. Masalan, odam to‘satdan kasal bo‘lib qoldi, bunda kasallik uning psixikasi va hulq-atvoriga nisbatan biror-bir ta’sirga ega bo‘lishi ma’lum. Qanday qilib? Bu savolga tajribadan javob topish mumkin, tajriba davomida bemor psixolog tomonidan kuzatiladi va u bemorning kasalikkacha va kasallikdan so‘nggi holatlarini qiyoslaydi.
|
| |
Mulohazalar algebrasining formulalari

|
Mulohazalar algebrasining formulalari
|
bet | 1/5 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 21,61 Kb. | | #251607 |
7. Mulohazalar algebrasi formulalari matematikada amaliyot qilish uchun yordamchi bo'lib, elektrika va elektronika sohasida esa elektrik muammolarni yechishda ishlatiladi. Sizning "rele-kontakt sxemalar" degan so'zingiz esa avtomatlashtirish va elektrik tizimlari qurishda ishlatiladigan kontaktor va relelarni o'z ichiga olgan sxemalarni anglatadi.
Mulohazalar algebrasining formulalari:
Kvadrat tenglamalar formulasi: Agar bir kvadrat tenglamani tasavvur qilsangiz ax2+bx+c=0, unda x ning qiymatlari x=2a−b±b2−4ac formulasi orqali topiladi. Bu formuladan foydalanib kvadrat tenglamalarni yechish mumkin.
Biror sonning ildizini olish formulasi: ��na formulasi orqali biror sonning �n-chi darajasini olish mumkin.
Trigonometrik formulalar: sin2(�)+cos2(�)=1sin2(x)+cos2(x)=1, tan(�)=sin(�)cos(�)tan(x)=cos(x)sin(x) kabi formulalar matematik amaliyotlarda foydalaniladi.
Rele-kontakt sxemalari:
Relelar va kontaktorlar: Elektrik tizimlarida avtomatlashtirish uchun ishlatiladigan elektronik qurilmalardir. Rele va kontaktorlar tizimda elektr to'plamlarni yo'qotish, ulangan tizimni yoqish, yoki boshqa buyruqlarni bajarishda ishlatiladi.
Rele sxemasi: Rele sxemalari odatda bobin (elektr energiyasini qabul qiladigan qisim) va kontaktni (elektr to'plamlarni yo'qotadigan qisim) o'z ichiga oladi. Rele ishga tushirilganda bobin energetik tarmog'ini o'zgartiradi va shu orqali kontaktni ham o'zgartiradi.
Kontaktor sxemasi: Kontaktorlar esa o'zaro bog'liq bo'lgan bir nechta kontaktni o'z ichiga oladi va yuqorida aytildigi kabi buyruqlarni bajarish uchun ishlatiladi.
Rele-kontakt sxemalari ko'plab sohalarda ishlatiladi, masalan, elektr to'plamlarini boshqarish, issiqlik tizimlarini avtomatlashtirish, yoritish tizimlarini yo'qotish va boshqa jarayonlarda. Bu sxemalar avtomatik tizimlarni yaxshi boshqarish uchun muhimdir.
|
| |
new Talaba() - Muhammad Al-Хorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari universiteti Urganch filiali

|
Muhammad Al-Хorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari universiteti Urganch filiali
|
bet | 3/3 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 22,87 Kb. | | #132124 |
Bog'liq 2 5411265270876487234new Talaba() ishlatiladi. new operator Talaba ob'ekti uchun xotiradan joy ajratadi. Va keyin sinfda mavjud bulgan xossalar chaqirilib, ularga qiymatlar berilmoqda. a o'zgaruvchisi yaratilgan ob'ektga mos qiymatlarni xossalarga qiymatlar biriktiriladi. Agar biz ularga qiymat bermasak nima buladi degan savol tug’ilishi mumkin. Bu holat uchun ham C# bizga yechim topgan bundan havotir olmasak ham buladi.Agar xossalarimiz raqamli turda buladigan bulsa 0 ni oladi, satrlilar uchun esa null(yani hech qanday qiymat mavjud emas) ni oladi. Endi konstruktorlarni o’zimiz ham yaratib kuraylikchi. Shu bilan birga bir biridan farq qiladigan konstruktorlani ham kursatib o’tib ketaman.Unda keying misolga etibor bilan qarang.Yuqorida , ob’ektni ishga tushirish uchun standart konstruktor ishlatilgan . Biroq, biz o’zimiz konstruktorni aniqlaymiz.
class Person
{
public string name;
public int age;
public Person() { name = "Nomalum"; age = 18; } // 1-konstruktor
public Person(string n) { name = n; age = 18; } // 2 -konstruktor
public Person(string n, int a) { name = n; age = a; } // 3 -konstruktor
public void GetInfo()
{
Console.WriteLine($"Name: {name} Age: {age}");
}
}
Endi sinf 3 ta konstruktorni aniqlaydi, ularning har biri har xil parametrlarni qabul qiladi vas inf maydonlarining qiymatlarini belgilaydi. Endi shu konstruktorlardan foydalanib kuraylikchi nima bularkan.
static void Main(string[] args)
{
Person Ali = new Person(); // 1-konstruktor chaqirilyapdi
Person Vali = new Person("Hamidjon"); //2-konstruktor chaqirilyapdi
Person Gani = new Person("Xudoshkur ", 25); // 3-konstruktor chaqirilyapdi
Ali.GetInfo(); // Name: Nomalum Age: 18
Vali.GetInfo(); // Name: Hamidjon Age: 18
Gani.GetInfo(); // Name: Xudoshkur Age: 25
}
Yana bir qoidamiz bor, agar sinfda konstruktorlar yaratilgan bulsa , ulardan birini aniq ishlatishimiz kerak ekan. Menimcha C# mehnatni qadrlaydigan til menimcha shuncha konstruktor yaratganingdan keyin hech bulmasa bittasini ishlatgin demoqchi shekilli. Sizlarga bir yangilikni ham aytib utmoqchiman C# 9.0 dan boshlab biz konstruktor chaqirayotganimizda new dan sung sinf nomini yozishimiz shart emas ekan. Masalan mana bunday qilib:
Person Ali=new (); // Person Ali = new Person(); degani
Person Vali=new(“Vali”); // Person Vali = new Person("Vali");
Person G’ani =new (“G’ani”, 25); // Person G’ani = new Person("G’ani", 25);
Shu bilan konstruktorni ham bilib oldik
Xulosa
Xulosa qilib aytganda, konstruktorlar strategik tashkilot usullari bilan qo'llab-quvvatlansa, ko'p qirrali ta'lim vositasidir. To'g'ri tuzilma barcha yoshdagi ishlab chiqaruvchilarga moslashtirilgan, maqsadli o'yin orqali ko'nikmalarning yangi darajalariga erishish va muammolarni hal qilish imkoniyatini beradi. Bir umrlik kashfiyot yaxshi ishlab chiqilgan konstruktor tizimlarining tabiiy natijasidir.
|
| |