nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qazib otuvchi ish jihoziga ega bo’lgan mashinalarning texnik tavsifi

|
Qazib otuvchi ish jihoziga ega bo’lgan mashinalarning texnik tavsifi
|
bet | 3/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202Qazib otuvchi ish jihoziga ega bo’lgan mashinalarning texnik tavsifi
Ko’rsatkichlar
|
MK – 17
|
ETR-125
|
ETR-172
|
ETR-126
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
Turi
Mashina bazasi
Kanal o’lchamlari, m:
chuqurligi
tubining kengligi
Kanal otkosining qiyaligi
Ish unumdorligi, m3/soat
Dvigatelning quvvati, kVt
Haralatlanish tezligi, km/soat
Rotor:
diametri, m
aylanish tezligi, m/s
Gruntni kanal qirg’og’iga otish masofasi, m
Chek o’lchamlari, mm:
uzunligi
eni
balandligi
Massasi, kg:
mashinaning
ish jihozining
|
Plug- Ikki Ikki rotorli
rotorli frezali
DT- 75B T-130 B-3 o’z bazasida
0,5 gacha 1,7 0,8; 1,2
0,35-0,45 0,25 0,25
1:1 1:1 1:1 1:1,5
80 300 275 275
55,2 117,7 125,1 125,1
0,32-0,94 0,005-0,4 0,03-0,58 0,03-0,58
1,55 2,5 3,0 3,5
5,7 9,3 6,7; 10,4 4,6
5-10 9,5 5-15
6060 9600 12650 13300
2240 4370 5170 6500
2510 3500 3700 4400
10500 - 23000 25000
1150 3500 5250 7240
| Jadvaldan ko’rinadiki, faol (rotorli yoki frezali) ish jihozli kanal qazgich ma-shinalarining ish unumdorligi yuqori bo’lsada ish paytidagi yurish tezligi ancha past bo’lishiga qaramasdan ikkinchi guruh gruntlarida ham kanal qazishi mumkin. Oddiy (pulugli) ish jihozli kanal qazish mashinalarining ish paytdagi yurish tezligi yuqori bo’lsada, u faqat birinchi guruh gruntlarida kanal qazish ishlarini bajara oladi. Shunga qaramasdan ularning konstruksiyasining oddiyligi bilan keng qo’llaniladi.
Mashinanig asosiy yutuqlari - tortish kuchining kamligi va kanal ko’rsatkich-larini o’zgartirish imkoniyatining mavjudligi.
Mashinaning asosiy kamchiligi-konstruksiyasini murakkabligini ko’rsatish mumkin.
|
| |
№ belgisini yozish uchun qaysi tugmalarni bosamiz?

|
№ belgisini yozish uchun qaysi tugmalarni bosamiz?
|
bet | 4/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 24,03 Kb. | | #122221 |
Bog'liq 50 test34. № belgisini yozish uchun qaysi tugmalarni bosamiz?
shift+1
shift+2
shift+3
35. Klaviyatura yo’q bo’lgan belgilarni yozish uchun qaysi buyruqni bajaramiz?
вставка символ
вставка таблица
вставка фигура
36. Yangi hujjat yaratish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+N
Ctrl+W
Ctrl+A
37.Ekranda ochiq bo’lgan xujjatni berkitish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+W
Ctrl+T
Ctrl+H
38. Bekor qilingan harakatlarni qaytarish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+F
Ctrl+R
Ctrl+Y
38. Matnni markaz bo’yicha tekkislash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+E
Ctrl+H
Ctrl+D
39.Matnni chap chegara bo’yicha tekkislash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+R
Ctrl+L
Ctrl+J
40. Matnni o’ng chegara bo’yicha tekkislash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+R
Ctrl+L
Ctrl+J
41.Matnni ikkala chegara bo’yicha tekkislash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+R
Ctrl+L
Ctrl+J
42.Harflarni ko’rinishini o’zgartirish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Shift +F3
Shift +F4
Shift +F2
|
| |
Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalari

Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalari
Download
120,94 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
18.05.2024
Hajmi
120,94 Kb.
#242664
Download
120,94 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kiberxavfsizlikning asosiy tushunchalari
Download
120,94 Kb.
Matnni ko'rish
Kompyuter tarmoqlari va tarmoq xavfsizligi muammolari

14. Kompyuter tarmoqlari va tarmoq xavfsizligi muammolari.
Tarmoq turlari, tarmoq topologiyalari,
OSI modeli, tarmoqqa qo’yiladigan talablar, TCP/IP modeli, tarmoq vositalari. Zaiflik, tahdid, hujum,
ichki tahdid, tashqi tahdid, razvedka hujumlari, kirish hujumlari, zararli hujumlar, xizmatdan voz
kechishga undash (Denial of service, DOS) hujumlari.
15.
Tarmoq xavfsizligini ta’minlovchi vositalar:
tarmoqlararo ekranlash, virtual xususiy tarmoqlar,
suqilib kirishlarni aniqlash tizimlari (Intrusion Detection System, IDS), ma’lumotlarning sirqib chiqishini
oldini olish tizimlari (Data Leakage Prevention, DLP), yolg’on nishonlar yoki tuzoqlar (honeypot).
16.
Simsiz tarmoq xavfsizligi:
simsiz tarmoq turlari, simsiz tarmoqlardagi mavjud zaifliklar,
nazoratlanmaydigan xudud, ruxsatsiz suqilib kirish, yashirincha eshitish, xizmat ko’rsatishdan voz
kechishga undash, o’rtada turgan odam hujumi, tarmoqdan foydalanishning yolg’on nuqtalari (zararli
egizak hujumi), Rouming muammosi, tarmoq orqali uzatiluvchi ma’lumotni shifrlash.
17.
Risklarni boshqarish:
risk, risk darajasi, risk chastotasi, risk matrisasi, risklarni boshqarish, muhim
risk ko’rsatkichlari, risklarni boshqarish bosqichlari, tashkilotda risklarni boshqarishning freymvorki,
risklarni boshqarishning axborot tizimlari (Risk Management Information Systems, RMIS).
18.
Foydalanuvchanlik tushunchasi. Zaxira nusxalash, ma’lumotlarni qayta tiklash va hodisalarni
qaydlash:
foydalanuvchanlik, zaxira nusxalash, zaxira nusxalash vositalari. RAID texnologiyasi,
afzalliklari va kamchiliklari, zaxira nusxalash usullari, zaxiralash turlari. Ma’lumotlarni qayta tiklash,
ma’lumotni yo’qolish sabablari, ma’lumotlarni qayta tiklash vositalari, hodisalarni qaydlash, Windows
OTda hodisa turlari.
19.
Dasturiy vositalardagi xavfsizlik muammolari:
veb saytlar bilan bog’liq xavfsizlik muammolari,
keng tarqalgan veb zaifliklar, xavfsiz va xavfsiz bo’lmagan dasturlar tillari, dasturiy vositalardagi
zaifliklar bilan tushunchalar, nuqson, bag, xotirani to’lib toshishi.
20.
|
Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish muammolari

Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish muammolari:
zararli dasturlar turlari, viruslar va
ularning klassifikasiyasi, viruslarni amalga oshiruvchi vazifalari, zararli dasturiy vositalarni aniqlash
usullari, vositalari.
21.
Qayd yozuvini himoyalash:
qayd yozuviga aloqador ma’lumotlarni himoyalash, siz bilan aloqada
bo’lgan tomon bilan ma’lumotlarni himoyalash, siz bilan aloqada bo’lmagan tomonlarda ma’lumotlarni
himoyalash. Parollar, parollarni generasiyalash, parollarni boshqarish, parollarn saqlash, parollarni
uzatish, parolga alternativ usullarni aniqlash.
22.
Ijtimoiy injineriyaga qarshi himoya:
ijtimoiy injineriya turlari, ijtimoiy injineriya mutaxassislari
foydalanadilan prinsiplar, ijtimoiy tarmoqlarda ma’lumotlarni bo’lishmaslik, qalbaki ijtimoiy media
ulanishlarini aniqlash, xavfsiz dasturiy vositalardan foydalanish.
|
Ochiq kalitli kriptotizimlar

|
Ochiq kalitli kriptotizimlarBog'liq Kiberxavfsizlik asoslari савол ва билетлар узб 2023Ochiq kalitli kriptotizimlar:
bir tomonlama funksiya, faktorlash muammosi, modul arifmetikasi,
RSA algoritmi, ochiq kalitli kriptotizimlardan foydalanish, ochiq kalitli kriptotizimlarda kalit uzunligi.
8.
Ma’lumotlar yaxlitligini ta’minlash usullari:
Xesh funksiya, xabarlarni autentifikasiyalash kodi,
xesh – funksiyalar asosida ma’lumot yaxlitligini tekshirish, ochiq kalitli shifrlash algoritmlari asosida
ma’lumot yaxlitligini tekshirish va rad-etishdan himoyalash, ERIni shakllantirish jarayoni, ERIni
tekshirish jarayoni, ochiq kalitlar infrastrukturasi.ISO 27031 standartining tahlili.
9.
Disklarni va fayllarni shifrlash. Ma’lumotlarni xavfsiz o’chirish usullari:
Apparat-dasturiy
shifrlash, apparat shifrlash, dasturiy shifrlash, disk va fayl tizim sathida shifrlash. Qog’oz ko’rinishdagi
hujjatlarni yo’q qilish usullari, elektron hujjatlarni yo’q qilish.
10.
Identifikasiya va autentifikasiya vositalari:
identifikasiya, autentifikasiya va avtorizasiya, bir
tomonlama va ikki tomonlama autentifikasiya, ko’p omilli autentifikasiya, parol tizimlari, elektron
qurilmalar, biometrik tizimlar.
11.
Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish:
foydalanishni boshqarish, foydalanishni
diskresion boshqarish usuli (Discretionary access control, DAC), foydalanishni mandatli boshqarish usuli
(Mandatory access control, MAC), foydalanishni rollarga asoslangan boshqarish usuli (Role-based
access control, RBAC), foydalanishni atributlarga asoslangan boshqarish usuli (Attribute-based access
control, ABAC), foydalanishni boshqarish matrisasi, ACL yoki S-list.
12.
Ko’p sathli xavfsizlik modellari:
Bell-LaPadula modeli, Biba modeli, mantiqiy va fizik
foydalanishlarni boshqarish.
13. Ma’lumotlarni fizik himoyalash:
Fizik xavfsizlik,
uning zaruriyati, fizik xavfsizlikka ta’sir qiluvchi
omillar, tab’iy tahdidlar, sun’iy tahdidlar, fizik xavfsizlikni nazoratlash, boshqa fizik xavfsizlik choralari,
ogohlik / o’qitish.
|
| |
Tarmoq turlari - 1- mavzu: Lokal va global kompyuter tarmoqlari Tatmoqlar haqida tushuncha

|
1- mavzu: Lokal va global kompyuter tarmoqlari Tatmoqlar haqida tushuncha
|
bet | 3/3 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 6,45 Kb. | | #143363 |
Bog'liq 1- mavzu Lokal va global kompyuter tarmoqlari Tatmoqlar haqida -fayllar.orgTarmoq turlari
Kompyuterlarni mahalliy tarmoqga ulashning uch kurinishi mavjud:
— halqasimon;
— shinali;
— yulduzsimon.
Halqasimon bog’lanishda kompyuterlar yopiq chiziq buyicha bog’langan bo’ladi. Tarmoqning kirish qismi chiqish qismi bilan ulangan bo’ladi. Axborot halqa bo’yicha kompyuterdan kompyuterga o’tadi.
Halqasimon bog’lanishda kompyuterlar yopiq chiziq buyicha bog’langan bo’ladi. Tarmoqning kirish qismi chiqish qismi bilan ulangan bo’ladi. Axborot halqa bo’yicha kompyuterdan kompyuterga o’tadi.
Tarmoqning shinali boglanishida ma'lumotlar uzatuvchi kompyuterdan shina bo’yicha har ikki tomonga uzatiladi. Yulduzsimon bog’lanishda markaziy kompyuter mavjud bo’lib, unga qolgan barcha kompyuterlar boglangan bo’ladi.
http://fayllar.org
|
| |
(МАКЕТ - Axborot texnologiyasi yoki

(МАКЕТ)
78. MS Word dasturida matnning ikki tomonini tekislash qaysi tugmalar kombinatsiyasi
yordamida amalga oshiriladi? J : Ctrl+J
79. MS Word dasturida matnni tekislash, satr intervallarini o’zgartirish uchun Главная
menyusining qaysi bo’limidan foydalaniladi? J: (АБЗАЦ)
80. MS Word dasturida matnni o'ng tomonga tekislash qaysi tugmalar kombinatsiyasi
yordamida amalga oshiriladi? J: crtl+R yoki Ctrl + L
81. MS Word dasturida matnni markazga joylash (по центру) uchun klaviaturaning qaysi
tugmalaridan foydalaniladi? J: Ctrl+E
82. MS Word dasturida matnni chap tomonga tekislash qaysu tugmalar kombinatsiyasi
yordamida amalga oshiriladi? J: Ctrl+L
83. MS Word dasturida matnlarni formatlash qaysi menyuda bajariladi? J: Resenzerovaniy yoki (ГЛАВНАЯ).
84. MS Word dasturida kesib olingan fragmentni belgilangan joyga qo’yish uchun
klaviaturaning qaysi tugmalaridan foydalaniladi? J: Ctrl+V
85. MS Word dasturida belgilangan ob'yektni qirqib olish qaysi tugmachalar yordamida
bajariladi? J: CTRL+X
86. MS Word da qanday ro'yxatlar mavjud emas? J: Markerli va raqamli
87. MS PowerPoint dasturida Ctrl+Z tugmasi qanday vazifani bajaradi? J: Oxirgi amalni bekor qiladi yoki (Bir qadam orqaga qaytish).
88. MS PowerPoint da Ctrl+P tugmasi qanday vazifani bajaradi? J: Taqdimot slaydlarini pechat- chop etadi.
89. MS PowerPoint da Ctrl+O tugmasi qanday vazifani bajaradi? J: Xotiraga saqlangan fayllarni ochadi yoki (Mavjud faylni ochish).
90. Ms Exsel dasturidagi СТЕПЕНЬ () funksiyasi qanday vazifani bajaradi?
|
ishlashga imkon beruvchi qurilmasi

ishlashga imkon beruvchi qurilmasi. Ana shunday qurilma o’rnatilgan kompyuter multimedia kompyuter deyiladi. Hozirda deyarli barcha kompyuterlar multimedia qurilmalar bilan ta’minlangan. Bularga SE-KOM, SE-K/U kompakt disklarini o’qiydigan disk yurutuvchi qurilmalar, tovush, platalari, vedio kartalar va boshqalar kiradi.
62. Multimedia ilovalari qanday turga bo’linadi? J: 1) Prezentatsiyalar; 2) Animatsion roliklar; 3) O’yinlar, 4)Vedio ilovalar, 5) Multimediali galeriyalar; 6)Audio ilovalar; 7)Web uchun ilovalar.
63. Multimedia - bu ........ J: Multimedia – bu atama axborot turini uzatish yoki taqdim etish uchun turli xil vositalardan foydalanadigan tizimlar yoki ob’ektlar bir vaqtning o’zida, matnlar, tasvirlar, audiolar va boshqalarni birlashtirish.
64. Multimedia - bu ... ? J: Multimedia – bu atama axborot turini uzatish yoki taqdim etish uchun turli xil vositalardan foydalanadigan tizimlar yoki ob’ektlar bir vaqtning o’zida, matnlar, tasvirlar, audiolar va boshqalarni birlashtirish.
65. MS Wordda snoska (сноски) qo'yish qaysi menyuda bajariladi? J: Рецензерование yoki (ССЫЛКИ)
66. MS Wordda bajarilgan saxifaga qaysi menyu orqali satrlar orasidagi interval beriladi? J: Разметка станицу ёки Маркни (2019 верцияда) yoki (ГЛАВНАЯ, ИНТЕРВАЛЬ).
67. MS WORD taxrirlagichi qaysi firmaning mahsuloti? J: Микрософт
68. MS WORD dasturidan klaviaturaning qaysi tugmalarini bosish orqali chiqib ketish
mumkin? J:Alt+F4
69. MS Word dasturida yaratilgan hujjatning asosini nima tashkil qiladi? J: matn, sahifa, satr va soʻz....
70. MS Word dasturida WordArt ob’ekt dasturi nima vazifani bajaradi? J: Matnlarni
|
Axborot texnologiyasi yoki - bet 20

J:Grafik tasvirlar (veb-sahifalarda ishlatilishi mumkun bo’lgan) yoki (Rasm fayllar).
196. *.mov, *.avi kengaytmalari qanday fayllar? J: Multimedia fayllar yoki (Video fayllar).
197. Kompyuterga dasturiy ta'minotni o'rnatish jarayoni? J: Instillatsiya yoki 1. Klaviatura va buyruq faylidan kiritilgan buyruqni qabul qilish va sintaktik analiz qilish.
2. OS ichki buyruqlarini bajarish.
3. OS tashqi buyruqlarini va foydalanuvchining amaliy dasturlarini yuklash va bajarish. )
198. … - olamdagi butun borliq, undagi ro`y bergan hodisa va jarayonlar haqida xabarlar. J: Axborot
199. Excel dasturida Финансовый формат nimani anglatadi? J: Ushbu barcha Формат menyusining Ячейки, buyrug’I orqali yoki kontekst menyusining Формат ячеек buyrug’I vositasida [Ctrl + 1] tugmachalar kombinasiyasini bosish orqali ochilishi mumkun yoki (Raqamlarni moliyaviy va pul birliklari sifatida formatlash)
200. Axborotni yig'ish, qayta ishlash, saqlash, tarqatish va aks etish jarayonlari va vositalari yig'indisi nima deyiladi J: Axborot texnologiyalari.
|
J: вставка менюсидан - таблица банди

J: вставка менюсидан - таблица банди (ВСТАВКА, ТАБЛИЧА)
24. Taqdimot varaqlari nima deb ataladi? J: slayd
25. Taqdimot slayd-shousini joriy slayddan boshlash uchun tugma(yoki tugmalar
birikmasi)ni bosish kerak? J: F5
26. Statistik funksiyalarni sanab o‘ting? J: Срзнач, Сргеом, Макс, Мин, Счётесли…
27. Sozlash, himoya qilish, tezlashtirish, arxivlash va antivirus vositalari imkoniyatlarini
qaysi dasturlar taqdim etadi J: Utilitlar yaʼniy yordamchi dasturlar yoki (Antivirus dasturiy vositalar).
28. Software nima? J: 100% toʻlov qilingandan soʻng foydalanish huquqi beriladigan Dasturiy taʼminot.
29. Smart Art grafikasini kiritish va unga matn qo'shish uchun qaysi buyruqlar tanlanad? J: вставка менюсидан Smart Art bandi tanlanadi yoki (ФАЙЛ – СОЗДАТЬ)Ю
30. Slаydlаr vа mахsus effеktlаr to`plаmi nima deyiladi? J: Taqdimot-презентатция
31. Slaydlar namoyishini boshlash uchun ........... tanlanadi. J: Pokaz slaydov yoki F5 tugmasi bosiladi. (СЛАЙД – ШОУ).
32. Slayddan matn yoki tasvirni o'chirish uchun ? J: Matn yoki tasvir belgilanadi va Delete tugmasi bosiladi
33. SHaxsiy kompyuterlarning tashkiliy qismlari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping? J: Apparat(texnikaviy) taʼminot-HardWare, Dasturiy taʼminot SoftWare
34. RGB qaysi so‘zlar qo‘shilmasidan hosil bo‘lgan….
|
J: MS Power Point - Axborot texnologiyasi yoki

J: MS Power Point
12. Windows, macOS, Android va iOS platformalarida taqdimot yaratish imkonini
beruvchi dasturni ko'rsating J: MS Power Point (Prezi, Focusky).
13. Windows so’zi nima ma’noni anglatadi? J: Windows inglizcha soʻz boʻlib oynalar degan maʼnoni bildiradi yoki (Operatsion tizim).
14. Vektorli grаfikа bilаn ishlаshgа mo'ljаllаngаn dаsturlаrni tоping? J: Corel Draw, Adobe Illustrator, Inkscape va boshqalar.
15. Tizimga parolsiz kirish huquqi mavjud, ammo kompyuter va operatsion tizimni
boshqarish bo‘yicha hech qanday imkoniyatga ega bo'lmagan foydalanuvchi turini
ko‘rsating: J: Mehmon rejim - Гост режим (Гость).
16. Tizim platasi (motherboard)ga qaysi qurilmalar o'rnatiladi? J: killer, timer, DDR,... yoki (Tezkor xotira,qattiq dist, chiplar, slot, kuler, ulash portlari va boshqa qurilmalar).
17. Tezkor xotira nima vazifa bajaradi? J: joriy ayni vaqtdagi maʼlumotlarni xotirada vaqtincha saqlaydi yoki (RAM kompyuter protsessori va ROM o’rtasida uzatish aloqasi vazifasini bajaradi).
18. Tasvirni chizish yoki jihozlash emas, balki uni dasturlash, ya’ni bunda tasvirlar
formulalar yordamida qurish bu? J: Fraktal grafika yoki (Grafik ob’yektlarni tasvirlash).
19. Taqdimotning bitta saxifasi nima deb ataladi? J: Slayd
20. Taqdimotni ishlab chiqishda qaysi dasturdan foydalaniladi J: MS Power Point
21. Taqdimotni ishlab chiqishda qaysi dasturdan foydalaniladi J: MS Power point
22. Taqdimotga ovoz (tovush) qanday kiritiladi? J: вставка менюсидан -звук банди (ВСТАВКА, ЗВУК)
23. Taqdimotga jadval qanday qo'shiladi?
|
O oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi ‘zbekiston respublikasi termiz muhandislik-texnologiya instituti

O
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR
VAZIRLIGI
‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA
INSTITUTI
5310200 – Elektr energetikasi (elektr ta’minoti)
bakalavrlik yo`nalishi bo`yicha
«LOYIHALASH JARAYONLARINI
AVTOMATLASHTIRISH ASOSLARI»
fani uchun ma`ruzalar matni
Termiz – 2023
Kirish
Yangi sanoat korxonalarini yaratish va amaldagilarini zamon talablari
darajasiga keltirish ishlab chiqish jarayonlarini avtomatlashtirishni ham qamrab olib,
u mehnat unumdorligini oshirish, mahsulot sifatini yaxshilash, sarf-harajatlar
miqdorini kamaytirish, ishlab chiqarish sharoitlarini talab darajasiga keltirish kabi
ijobiy samaralarga olib keladi. Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish to`xtovsiz
rivojlanib, u fan-texnikaning ko`pchilik sohalari bilan bevosita bog‘langandir.
Moddiy ne`matlarni ishlab chiqarishda yangi texnologiyalarni qo`llash,
ma`naviy eskirganlarini yangilash va amaldagi avtomatika vositalarini yanada
zamonaviy hamda takomillashganlari bilan almashtirish uzluksiz davom etadigan
jarayondir. Har qanday avtomatlashtirish sistemalarining hayotiy tsiklini shartli
tarzda to`rt bosqichga ajratish mumkin, bular: loyihalash, montaj qilish, sozlash
ishlari va foydalanish (ekspluatatsiya) bosqichlaridir. Ushbu fanda asosan
avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash bosqichi o`zlashtiriladi. Bu fanni o`rganish
natijasida talabalar quyidagilarni bilishlari kerak: me`yoriy, standart va ko`rsatma
hujjatlar tarkibi bilan
avtomatlashtirish sistemalari loyiha hujjatlarining mazmuni
bilan
loyihalash uchun zarur bo`lgan topshiriqlarni tuzish
ishchi va texnik
loyihalash
bosqichlarida
hisoblash
ishlari
texnologik
jarayonlarning
avtomatlashtirish darajasini oshirish va uni baholash
Bu fanni o`zlashtirish o`quv rejasida nazarda tutilgan quyidagi fanlar bilan
uzviy bog‘langan: avtomatik boshqarish nazariyasi
sanoat elektronikasi
avtomatikaning texnik vositalari
metrologiya, texnologik parametrlarni o`lchash
usullari va asboblari
soha texnologik jarayonlarini avtomatlashtirish.
|
Mavzu: simsiz tarmoqlar xavfsizligi protokollari. Reja

|
Mavzu: simsiz tarmoqlar xavfsizligi protokollari. Reja
|
bet | 1/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #247867 |
Bog'liq refarat tarmoq
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Tarmoq xavfsizligi”
fani bo’yicha mustaqil ish
REFARAT
Topshirdi: Bozorov Jamshid
Guruh raqami: 215-21
Qabul qildi: Xolimtayeva Ikbol
Toshkent 2024
Mavzu: SIMSIZ TARMOQLAR XAVFSIZLIGI PROTOKOLLARI.
REJA:
1. Autentifikatsiya va shifrlash jarayonlari.
2. Simsiz tarmoqlarni himoya qilish usullari.
3. Simsiz tarmoq xavfsizligi protokollari va ularning qulayliklari.
Zamonaviy axborot texnologiyalarining taraqqiyoti kompyuter jinoyatchiligi, konfedensial ma’lumotlarga ruxsatsiz kirish, o‘zgartirish, yo‘qotish kabi salbiy hodisalar bilan birgalikda kuzatilmoqda. Simsiz aloqa tarmoqlari bundan mustasno emas, uning xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha ko‘pgina muzokarali qarashlar gobal tarmoq orqali keng tarqalmoqda. Qanday qilib, tarmog‘ingiz xavfsizligini yuqori darajaga ko‘tarish mumkin?
Har qanday tarmoq kirish nuqtasi va simsiz mijoz aloqasi quyidagicha qurilgan:
• Autentifikatsiya — mijoz va kirish nuqtasi bir — birlariga qanday tanishtirilishi va o‘zaro aloqa qilishga huquqini tasdiqlaydi;
• Shifrlash — uzatiluvchi ma’lumotlarda qanday shifrlash algoritmlari qo‘llanilishi, qanday qilib shifrlash kaliti shakllantirilishi va u qachon o‘zgartirilishi.
Simsiz aloqa tarmog‘i ko‘rsatkichlari, birinchi navbatda uning nomi, tarmoq paketlari yordamida bog‘lanish nuqtasi bilan doim aloqada bo‘ladi. Kutilgan xavfsizlik sozlamalaridan tashqari, xohishga ko‘ra bir necha ko‘rsatkichlar uzatilishi mumkin: QoS (xizmat ko‘rsatish sifati) va 802.11n (simsiz aloqa standarti) ma’lumot almashish tezligi hamda boshqa qo‘shnilar haqida axborot beradi. Autentifikatsiya mijozni kirish nuqtasiga o‘zini tanishtirishni aniqlab beradi.
Yuz berishi mumkin bo‘lgan variantlar:
• Open — ochiq tarmoq, barcha ulanuvchi qurilmalar oldindan avtorizatsiya qilingan;
• Shared — ulanuvchi qurilma haqiqiyligi kalit yoki parol bilan tekshirilishi lozim;
• EAP — ulanuvchi qurilma haqiqiyligi tashqi server EAP protokoli bilan tekshirilishi lozim.
Tarmoqning ochiqligi istalgan kishi unda xohlagan ishini qilishi mumkin degani emas. Bunday tarmoqda ma’lumot uzatish uchun qo‘llanilayotgan shifrlash algoritmining mos kelishi va unga mos ravishda to‘g‘ri shifrlangan ulanish o‘rnatilishi zarur.
|
| |
Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chiqib ketish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?

|
Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chiqib ketish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
|
bet | 5/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 24,03 Kb. | | #122221 |
Bog'liq 50 test43.Chiziqli harflar holatiga o’tish yoki undan chiqib ketish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+U
Ctrl+L
Ctrl+J
44.Matinni stilini o’zgartirish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+Shift+S
Ctrl+Shift+F12
Ctrl+Shift+F6
45.Butun jadvalni tanlash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+A
Ctrl+Num5
A va b javob to’g’ri
46. Butun jadvalda biror bir so’z yoki jumlani izlash uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+F
Ctrl+Num8
Ctrl+G
47. Butun jadvalni imlo xatolarini tekshirish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
F4
F6
F7
48. Tanlangan so’zning sinonimlarini topish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Shift+F7
Shift+F5
Shift+F6
49.Harflar kattaligini o’zgartirish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+Shift+P
Ctrl+Shift+F
Ctrl+Shift+D
50. Harflar shriftini o’zgartirish uchun qaysi tugmalarni bosish kerak?
Ctrl+Shift+P
Ctrl+Shift+F
Ctrl+Shift+D
|
| |
B) Amal yoki buyruqni kompyuterga kiritadi

|
B) Amal yoki buyruqni kompyuterga kiritadi
|
bet | 2/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 24,03 Kb. | | #122221 |
Bog'liq 50 testB) Amal yoki buyruqni kompyuterga kiritadi
D) Kursorni 7 ta belgidan keyinga o‘tkazadi
E) Boshqa klavishlar bilan birgalikda ishlatiladi
12. “Ctrl” klavishini vazifasi?
A) Oxirgi amalni bekor qiladi
B) Amal yoki buyruqni kompyuterga kiritadi
D) Kursorni 7 ta belgidan keyinga o‘tkazadi
E) Boshqa klavishlar bilan birgalikda ishlatiladi
13. “Print Screen” klavishini vazifasi?
A) Monitordagi ko‘rinishni xotiraga oladi
B) Amalni bajarilishini ma’lum vaqtga to‘xtatadi
D) Harf yoki belgini almashtiradi
E) Kursordan o‘ngdagi belgini o‘chiradi
14. Satr oxiriga o‘tish uchun qaysi klavishdan foydalaniladi?
A) Home B) End D) E)
15. Qaysi klaviatura kursorni bir belgi oldinga o‘tkazadi?
A) Home B) End D) E)
16. Qaysi klaviatura kursorni bir belgi keyinga o‘tkazadi?
A) Home B) End D) E)
17. Qaysi klaviatura kursorni yuqoridagi satrga o‘tkazadi?
A) B) D) E)
18.Kompyuterda ishlash mumkin bo‘lgan vaqtni ko‘rsating?
a) uzluksiz ishlash vaqti 25-30 minut
a) uzluksiz ishlash vaqti 45-50 minut
c) uzluksiz ishlash vaqti 55-60 minut
d) uzluksiz ishlash vaqti 2 soat
19.Axborot bu- …
а) yangi, menga no’malum bo‘lgan habar, voqea hodisalar
b) har qanday habar, voqea hodisalar
c) men ko‘rgan, eshitgan, sezgan barcha narsalar
d) kompyuterning hotirasidagi barcha ma’lumot
20.Kompyuter – bu …
matnlar bilan ishlash uchun qurilma
sonlarni qayta ishlash uchun qurilma
axborotni saqlash uchun mo‘ljallangan qurilma
axborot bilan ishlovchi ko‘p funksional electron qurilma
|
| |
Tarmoq standartlarini tartibga soluvchi qo’mitalar

Tarmoq standartlarini tartibga soluvchi qo’mitalar
Hozirgi kunda dunyo miqyosida 800 dan ortiq standartlashtirish tashkilotlari
bo’lib, ular global tarmoqlarni loyihalash, qurish, yangi standartlarni ishlab chiqish,
tadbiq etish, muammolarni o’rganish, echimlar, va tavsiya ishlab chiqish
jarayonlarini muvofiqlashtiradi. Umuman olganda standartlar, tavsiyanomalar,
tartibga soluvchi yo’riqnomani ishlab chiqish doimiy yangilanib boradigan jarayon
hisoblanadi. Misol uchun, yangi protokol, yangi avlod mobil texnologiyasi (3G, 4G,
5G) ishlab chiqilishi, ma’lumot uzatish tezligini oshirilishi, axborot xavfsizligini
takomillashtirilishi,
yangi
WiFi
texnologiyasini
ishlab
chiqilishi
yoki
telekommunikatsiyada lokal, shahar yoki global tarmoq uchun ishlab chiqilgan har
qanday fizik yoki dasturiy maxsulot o’zining standartiga ega bo’ladi.
Shuningdek, standartlashtirish tashkilotlari yoki qo’mitalari xalqaro, hududiy
va milliy ko’rinishlarda bo’ladi. Standartlashtirish tashkilotlotlari haqida qisqacha
to’xtalib o’tamiz.
Dunyo miqyosida yirik standartlashtirish tashkilotlariga quyidagilar kiradi:
1.
ISO – International Organization for Standardization
2.
ITU – The International Telecommunication Union
•
ITU-R – ITU Radiocommunications Sector.
•
ITU-T – ITU Telecommunications Sector.
•
ITU-D – ITU Telecom Development.
3.
IEEE – Institute of Electrical and Electronics Engineers
6.
IETF – Internet Engineering Task Force
7.
ISSN -International Standard Serial Number centre
8.
3GPP – 3rd Generation Partnership Project
ISO – International Organization for Standardization
. Xalqaro
standartlashtirish tashkiloti (International Organization for Standardization – ISO).
ISO – turli xil milliy standartlar tashkilotlari vakillaridan tashkil topgan xalqaro
standartlarni belgilovchi tashkilotdir va u mahsulotlar, xizmatlar va tizimlarning
sifati, xavfsizligi va samaradorligini ta'minlash uchun standartlarni ishlab
chiqadigan mustaqil, nodavlat xalqaro tashkilot hisoblanadi. ISO 1947 yil tashkil
topgan bo’lib, uning bosh ofisi Shveytsariyaning Jeneva shahrida joylashgan. Ushbu
tashkiloti 165ta standartlashtirish bo’yicha milliy tashkilotlarni o’z ichiga oladi va
jami 164ta a’zosi bor. Tashkilotning a'zolari o’zaro bilimlarni almashish va
innovatsiyalarni qo'llab-quvvatlaydigan va global muammolarga echimlarni taklif
qiladigan ixtiyoriy, konsensusga asoslangan bozorga mos xalqaro standartlarni
ishlab chiqish uchun mutaxassislarni birlashtiradi.
|
Reja: Tarmoq arxitekturasi to‘g‘risida asosiy tushunchalar Internet xizmati rivojining holati va kelajagi Tarmoq va tarmoq arxitektura tushunchasi Tarmoq elementlari va pog’onali arxitektura.

Reja: Tarmoq arxitekturasi to‘g‘risida asosiy tushunchalar Internet xizmati rivojining holati va kelajagi Tarmoq va tarmoq arxitektura tushunchasi Tarmoq elementlari va pog’onali arxitektura.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Reja: Tarmoq arxitekturasi to‘g‘risida asosiy tushunchalar Internet xizmati rivojining holati va kelajagi Tarmoq va tarmoq arxitektura tushunchasi Tarmoq elementlari va pog’onali arxitektura.
|
Tarmoq topologiyalari - Reja: Tarmoq arxitekturasi to‘g‘risida asosiy tushunchalar Internet xizmati rivojining holati...

uzatish tezligi yoki signal turlari ikki xil tarmoq o’rtasida farq qilishi mumkin, ammo
ularning mantiqiy topologiyalari bir xil bo’lishi mumkin. Tarmoqning fizik
topologiyasi - bu OSI modelining fizik pog’onasi orqali ifodalanadi.Tarmoq
topoliyalari ta’kidlanganidek, tarmoq qurilmalarini joylashuviga
va bir-biri bilan
bog’lanishi hamda tarmoqni qurishda foydalanilayotgan standart texnologiyaga mos
ravishda har xil ko’rinishda bo’lishi mumkin. Biror tarmoqdagi har qanday tugun
tarmoqdagi boshqa qurilmalarga bir yoki bir nechta fizik kanallar orqali bog’lanish
imkoniyatga ega bo’lishi mumkin; ushbu kanallarni grafik ravishda bog’lash
natijasida geometrik shakllar hosil bo’ladi va hosil bo’lgan shakllarning ko’rinishiga
qarab tarmoq topologiyasi nomlanadi. LAN tarmoqlarida turli xil fizik
topologiyalardan foydalaniladi, jumladan shina, yulduz, mesh, daraxt, nuqt-nuqta va
h.k., 2.1-rasm. Shuningdek, qurilmalarni ulash uchun
ishlatiladigan uzatish
muhitlarining joylashuvi tarmoqning fizik topologiyasini ifodalaydi.
Tarmoq topologiyasi - bu aloqa tarmog'i elementlarining joylashuvi. Tarmoq
topologiyasi har xil turdagi telekommunikatsiya tarmoqlarini, shu jumladan radio
tarmoqlarini, sanoat stavkalari va kompyuter tarmoqlarini aniqlash yoki tavsiflash
uchun ishlatilishi mumkin. Tarmoq topologiyalari shuningdek, tarmoqni geografik
muhitdagi o’rni, foydalanuvchilari soni va foydalaniladigan
texnologiyasiga
muvofiq tanlanadi. Bir qancha tarmoq topologiyalari mavjud: mesh, yulduz, daraxt,
shina, halqa ва 3-D torus.
Misol uchun mesh topologiyali tarmoq - bu lokal tarmoq topologiyasida
ishlatiladi, unda infratuzilma tugunlari to'g'ridan-to'g'ri, dinamik va ierarxik
bo'lmagan holda boshqa ko'plab tugunlarga ulanadi va ma'lumotlarni
foydalanuvchilarga samarali yo'naltirish uchun bir-biri bilan hamkorlik qiladi.
Bunday topologiyalar har doim ham o’zini oqlamaydi, sababi qurilishi qimmatga
tushadi.
3-rasm. Mesh topologiyali tarmoq
Yulduzli topologiyaga asoslanga tarmoq bo’lib, bunda kompyuter
tarmoqlari
markazida joylashgan tarmoq elementni o’ziga ulangan qurilmalarni boshqarad.
Shuningdek, yulduzli topologiyada har bir xost markaziy qurilmaga ulanadi, bitta
markaziy qurilma xabarlarni uzatish uchun kanal vazifasini bajaradi. Bu topologiya
eng keng tarqalgan kompyuter tarmog'i topologiyalaridan biridir.
4-rasm. Yulduz topologiyali tarmoq
Torus aloqali topologiya - bu parallel kompyuter tizimidagi ishlov berish
tugunlarini o'zaro bog'lash uchun kalitsiz tarmoq topologiyasi hisoblanadi. Bu yangi
avlod topologiya hisoblanadi va ko’plab kompyuterlarni 3 o’lchamli holatda bir biri
bilan bog’laydi, 5-rasm.
5-rasm. Torus aloqali topologiy.
Internet xizmati rivojining holati va kelajagi

o’rtasida aloqa tiklashdir. Bu odamlar, xalqlar mamlakatlar o’rtasidagi diniy, ideologik
va har xil to’siqlarni olib tashlashdagi eng samarali yo’ldir. Internet texnologik
jarayondagi eng ahamiyatli demokratik ish vositalardan biri hisoblanadi. paydo bo’lishi
bilan axborot aksariyat dunyo odamlarining potensial imkoniyatiga aylanib
bormoqda.Telegraf, telefon, radio, televideniya va kompyuter texnikalar chambarchas
bog’langan holda barcha global kommunikasiyalar yagona butunlikda integrallashadi.
Bu yerda gap axborotni tarqatish mexanizmi, odamlarni birlashtirish, masofa, vaqt,
davlat va ko’plab shunga o’xshash chegaralar mavjudligidan qat’iy nazar ularning
o’zaro muloqotda bo’lishlari to’g’risida ketmoqda. Internet behisob miqdordagi
axborotlarga ega bo’lgan holda, iste’molchilarga katta informasion xizmat spektrini
taqdim etadi. Uni shartli ravishda ikki kategoriyaga bo’lish mumkin: tarmoq abonetlari
aro axborot almashuvi; axborotni qidirish va tarmoq ma’lumotlar bazasidan
foydalanish.
IETF – Internet Engineering Task Force

IETF – Internet Engineering Task Force.
IETF - bu ixtiyoriy Internet
standartlarini, xususan Internet protokol to'plamini o'z ichiga olgan standartlarni
ishlab chiquvchi va targ'ib qiluvchi ochiq standartlar tashkiloti. Unda rasmiy a'zolik
ro'yxati yoki a'zolik talablari yo'q. IETF Amerika Qo'shma Shtatlari federal
hukumati tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan faoliyat sifatida boshlangan, ammo
1993 yildan beri a'zoliklarga asoslangan xalqaro notijorat tashkiloti - Internet
Jamiyatining homiyligida standartlarni ishlab chiqish funktsiyasi sifatida faoliyat
yuritmoqda.
ISSN
-
International Standard Serial Number centre
. ISSN - jurnal kabi ketma-
ket nashrlarni noyob identifikatsiyalash uchun ishlatiladigan sakkiz xonali seriya
raqami bilan hujjatlarni standartlashtiradi. ISSN bir xil nomdagi seriallarni ajratishda
foydalidir. ISSN tizimi 1971 yilda Xalqaro Standartlashtirish Tashkiloti (ISO) xalqaro
standarti sifatida ishlab chiqilgan va 1975 yilda ISO 3297 nomi bilan nashr etilgan.
ISO TC46/SC9 kichik qo'mitasi standartni saqlash uchun javobgardir.
3GPP – 3rd
Generation Partnership Project
. Ushbu loyiha 1998 yil dekabr oyida Xalqaro
Elektr Aloqa Ittifoqining Xalqaro Mobil Telekommunikatsiyalar-2000 doirasida 3G
mobil telefon aloqalari tizimining 2G GSM tizimiga asoslangan 3G mobil telefon
tizimining texnik xususiyatlarini ishlab
chiqish maqsadida tashkil etilgan. 3GPP "Tashkiliy sheriklar" nomi bilan tanilgan
telekommunikatsiya standartlarini ishlab chiquvchi tashkilotlarni (ARIB, ATIS,
CCSA, ETSI, TSDSI, TTA, TTC) birlashtiradi va o'z a'zolariga 3GPP
texnologiyalarini belgilaydigan Hisobotlar va texnik shartlarni ishlab chiqarish
uchun barqaror muhit yaratadi.
Nazorat savollari
1.Tarmoq arxitekturasi to‘g‘risida asosiy tushunchalar ?
2.Internet xizmati rivojining holati va kelajagi ?
3.Tarmoq va tarmoq arxitektura tushunchasi ?
4.Tarmoq elementlari va pog’onali arxitektura ?
5.ISSN -International Standard Serial Number centre ?
|
Tarmoq elementlari va pog’onali arxitektura

elementi bo’ladi oladi.
2-rasm.Tarmoq elementlari
1996-yildagi Telekommunikatsiyalar to'g'risidagi qonunga binoan "tarmoq
elementi" atamasi telekommunikatsiya xizmatini ko'rsatishda foydalaniladigan
ob'ekt yoki uskunani anglatadi. Bunday atama shuningdek, ushbu ob'ekt yoki
uskunalar orqali taqdim etiladigan xususiyatlar, funktsiyalar va
imkoniyatlarni, shu
jumladan abonent raqamlari, ma'lumotlar bazalari, signalizatsiya tizimlari va hisob-
kitob qilish va yig'ish uchun etarli bo'lgan ma'lumotlarni uzatish, marshrutlash yoki
boshqa ta'minotni o'z ichiga oladi.
Tarmoq elementlarning standartlari, ishlash ko’lami, imkoniyati,
tarmoqda
foydalaniladigan nuqtasi va boshqa jihatlariga qarab guruhlarga ajratiladi. Bu
guruhlarga ajratish va ularni boshqari jarayoni pog’onali arxitekturada amalga
oshiriladi. Misol uchun foydalanuvchi yashash manzili qismida foydalaniladigan
tarmoq elementlari, magistral linyalarda yoki operator binoasida foylashtiriladigan
tarmoq elementlari.
Pog’onali arxitektura tushunchasi ham - bu boshqaruv
tizimining bir shakli
tarmoqning elementlari, protokollari,
interfeyslar, qurilmalari ma’lumot bir
pog’onaga mantiqan tegishli bo’ladi Pog’onali daraxtga joylashtirilgan qurilmalar
va boshqaruvchi dasturlar to'plamini o'z ichiga oladi. Misol uchun harbiy sohada
ham bunday struktura ishlatiladi, ya’ni
askar va uni boshqaruvi, serjand va uni
boshqaruvi, batalyon boshlig’i va uni boshqaruvi va h.k. Har bir boshqaruvda
boshqariluvchi va boshqaruvchi bo’lib, ular ma’lumot vazifalarni bajaradi, shunday
qilib tarmoq elementlarini ham o’zining mantiqiy hududida ma’lum
vazifalarni
amalga oshiradi.
Tarmoq va tarmoq arxitektura tushunchasi

standartga asosan kompyuter tarmoqlari loyihalansa, o’sha tizim ichidagi qurilmalar
o’zaro ma’lumot almasha oladi, OSI asosidagi tarmoq bilan esa ma’lumot almasha
olmaydi, sababi uning standarti boshqacha. Quyida 1-rasmda kompyuter tarmoqlari
OSI modeli asosida qurilgan arxitekturasi keltirilgan.
(a)
(b)
(c)
1-rasm. a) Internet, b) kompyuter va c) telefon tarmoqlarining arxitekturalari
Boshqacha qilib aytadigan bo’lsa, turli xil tarmoq arxitekturalari ko’plab
standartlar
asosida ishlab chiqiladi, masalan, matnni formati, matni raqamli
ko’rinishga o’zgartirish, raqamli matnni signal ko’rinishiga o’zgartirish yoki
aksincha, signalli axborotlarni
simsiz muhitda uzatish, qabul qilish jarayonlari
ma’lum standartlar asosida ishlab chiqiladi. Tasavvur qiling ikki standart asosida
ishlab chiqilgan tizim orasida ma’lumot almashish qanchalar murakkab bo’ladi.
Shuning uchun ham global tarmoqlarni loyihalash va qurish uchun yagona
standartdan foydalanish har doim afzal hisoblanadi. Bu xuddi ko’plab millatlarni
bitta zalda ingliz tilida gaplashishi qanchalik osonligini ko’rsatadi.
Agar har bir
millat o’zining tilada gaplashsa, ularni tushunish uchun qancha tarjimon kerak
bo’ladi yoki ba’zi tillar uchun tarjimon topilmasligi ham mumki. Shuning uchun
ham tarmoqlarni qurishda yagona arxitekturaga asoslanish tarmoqni sodda va kam
xarajatlar asosida qurish imkoniyatini beradi. Tarmoq elementlari va pog’onali
arxitektura.
ITU – The International Telecommunication Union

ITU-T
. Ushbu standartlashtirish sektori telekommunikatsiya
va axborot
texnologiyalari kommunikatsiyalari uchun kiberxavfsizlik uchun X.509, mashinani
o'rganish uchun Y.3172 va video-siqishni uchun H.264 / MPEG-4 AVC kabi
standartlarni muvofiqlashtiradi. ITU-T sektori Shveytsariyaning Jeneva shahrida
joylashgan
ITU
shtab-kvartirasida
joylashgan
Telekommunikatsiyani
standartlashtirish byurosi (TSB) doimiy kotibiyatiga ega. Byuroning amaldagi
direktori Chaesub Li bo'lib, uning birinchi 4 yillik muddati 2015 yil 1
yanvarda
boshlangan va ikkinchi 4 yillik muddati 2019 yil 1 yanvarda boshlangan.
ITU-T missiyasi butun dunyo bo'ylab telekommunikatsiya va axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) ning barcha sohalarini qamrab oladigan
standartlarni samarali va o'z vaqtida ishlab chiqarishni ta'minlash, shuningdek,
xalqaro telekommunikatsiya xizmatlari uchun tarif va hisob-kitoblar tamoyillarini
belgilaydi.
ITU-T tomonidan ishlab chiqarilgan xalqaro standartlar "Tavsiyalar" deb
nomlanadi (uning ma'nosini "tavsiya" so'zining umumiy tili ma'nosidan
ajratish
uchun katta so'z bilan), chunki ular faqatgina qabul qilinganida majburiy bo'ladi.
ITU-D.
Telekommunikatsiyalarni rivojlantirish sektori ITUning uchta
sektoridan biridir; u rivojlanayotgan mamlakatlarda siyosat, tartibga solish va o'quv
dasturlari va moliyaviy strategiyalarni yaratish uchun javobgardir.
IEEE
(Elektr va elektronika muhandislari instituti). Elektrotexnika va
elektronika muhandislari instituti Nyu-York shahridagi korporativ ofisi va Nyu-Jersi
shtatining Piskatavay shahridagi operatsion markazi bilan elektron muhandislik va
elektrotexnika bo'yicha uyushma hisoblanadi. 2018 yilga kelib, bu dunyodagi eng
yirik texnik mutaxassislar uyushmasi aylandi va 160dan ortiq mamlakatlardagi
423000 dan ortiq a'zolari mavjud. Uning maqsadi elektrotexnika
va elektronika
muhandisligi, telekommunikatsiya, hisoblash va boshqa sohalardagi ta'lim va texnik
taraqqiyotida ko’maklashadi.
Elektrotexnika va elektronika muhandislari standartlari instituti instituti
(IEEE-SA) IEEE tarkibidagi turli sohalarda global standartlarni ishlab chiquvchi
tashkilot, jumladan: energetika, iste'mol texnologiyalari
va maishiy elektronika,
biotibbiyot va sog'liqni saqlash, ta'lim texnologiyalari, axborot texnologiyalari va
robototexnika, telekommunikatsiya va uy sharoitlarini avtomatlashtirish, transport,
nanotexnologiyalar, axborotni ta'minlash va boshqa ko'plab boshqa narsalar.
EEE-SA muvozanat,
ochiqlik, adolatli protseduralar va konsensusni taklif
qiluvchi dastur orqali bir asrdan ko'proq vaqt davomida standartlarni ishlab chiqdi.
IEEE standartlarini ishlab chiqishda butun dunyodagi texnik mutaxassislar
qatnashadilar.
Amaliy mash‘ulot №5 Mavzu

|
Amaliy mash‘ulot №5 Mavzu
|
bet | 1/5 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 1,42 Mb. | | #150045 |
Bog'liq AMALIY MASH-5
AMALIY MASH‘ULOT №5
Mavzu: Moodle tizimida nazorat testlari yaratish Moodle tizimida topshiriqlar, nazorat testlari, anketa soʻrov hosil qilish va undan foydalanish..
Ishning maqsadi: Moodle tizimida topshiriqlar, nazorat testlari, anketa soʻrov hosil qilish ko‘nikma va malakalarini shakllantirish.
Kutilayotgan natija: Talabalar Moodle tizimi imkoniyatlaridan foydalanib, topshiriqlar, nazorat testlari, anketa soʻrovlari tayyorlashni va foydalanishni bilish ko‘nikmalariga ega bo‘ladilar.
Laboratoriya jihozlari: Tarqatma topshiriqlar, kompyuterlar.
Ish rejasi:
1. Moodle da test tuzish usullari.
2. Yopiq turdagi testlarni tuzish.
3. Ochiq turdagi testlarni tuzish.
Tayanch tushunchalar: Moodle, test, ochiq, yopiq, bir tanlovli, ko‘p tanlovli.
Moodle da test tuzish usullari.
Moodle da test tuzishni ikkita usuli bor1.
1–usul: Boshqarish bloki orqali
2–usul: Menyuning “Kurs elementini qo‘shish” bo‘limi orqali ikkala usulda ham test savollarini kiritishdan oldin quyidagi ketma-ketlikni bajarish lozim:
–test parametrlarini o‘rnatish;
–test savollarini kiritish;
–tuzilgan savollarni testga(kategoriyaga) joylashtirish;
–zarur bo‘lganda testni va test parametrlarini tahrirlash.
Dars vaqtida o‘tkaziladigan testlar albatta dars jadvaliga qo‘yilgan va kompyuter xonalarida o‘tkaziladigan fanlar uchun qulaydir. Darsdan tashqarida o‘tkaziladigan testlarni quyidagi jarayonlar ketma-ketligi orqali o‘tkazish tavsiya etiladi.
1. O‘qituvchi testni tashkil qilish va o‘tkazish parametrlarini tarmoqdagi o‘zining o‘quv kursiga joylaydi.
2. O‘qituvchi talabalarga test mazmunini, test o‘tkaziladigan joyini, test o‘tkazish vaqtini va sanasini, urinishlar soni va baholash usulini e’lon qiladi.
3. Test tugagandan keyin o‘qituvchi tarmoqda test natijalarini tahlil qiladi.
Test o‘tkazilayotgan paytda o‘qituvchi test o‘tkaziladigan xonada bo‘lishi shart emas, chunki bu jarayonda talaba o‘zi mustaqil fikrlab testni yechishi lozim. Moodleda test tuzish uchun dastlab kategoriya yaratamiz, yaratilgan kategoriyaga test savollarini alohida-alohida joylaymiz. Test savollarini alohida yaratish savollarni variantlarda takrorlanmasligini ta’minlab beradi. Demak:
1. Kategoriya ochiladi
2. Test savollari tuziladi
3. Test savollari Moodlega o‘tkaziladi
|
| |
1. Pog‘onali arxitektura tushunchasi, pog‘onali arxitektura protokollari. Osi modeli. Osi pog‘onasi, vazifalari, asosiy protokollari Osi pog‘onalarning o‘zaro ishlashi jarayonlari va xizmatlari. Tcp/IPprotokollar steki haqida umumiy

|
1. Pog‘onali arxitektura tushunchasi, pog‘onali arxitektura protokollari. Osi modeli. Osi pog‘onasi, vazifalari, asosiy protokollari Osi pog‘onalarning o‘zaro ishlashi jarayonlari va xizmatlari. Tcp/IPprotokollar steki haqida umumiy
|
bet | 1/9 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 7,4 Mb. | | #274347 |
Bog'liq 1. Pog‘onali arxitektura tushunchasi, pog‘onali arxitektura prot
1.Pog‘onali arxitektura tushunchasi, pog‘onali arxitektura protokollari.
OSI modeli.
OSI pog‘onasi, vazifalari, asosiy protokollari
OSI pog‘onalarning o‘zaro ishlashi jarayonlari va xizmatlari.
TCP/IPprotokollar steki haqida umumiy tushuncha.
TCP/IP pog‘onasi, vazifalari, qo‘llaniladigan asosiy protokollari.
1. Kirish
Tarmoq arxitekturasi deganda - bu kompyuter tarmog’ini loyihalash va ishlab chiqish jarayoni tushunialadi. Arxitektura tushunchasi tarmoqning fizik tarkibiy qismlarini, ularning funktsional ob’ektlari,konfiguratsiyasini, printsiplari va ishlash tartiblarini va foydalaniladigan aloqa protokollarini aniqlashni ifodalaydi. Shuningdek, tarmoq arxitekturasi aloqa tarmog’i orqali taqdim etiladigan xizmatlar va ularning batafsil tavsiflarini, taqdim etiladigan xizmatlarni hisob-kitob qilish va hisob-kitob tuzilmalarini o'z ichiga oladi.Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi deganda kompyuterlarni o’zaro bog’lanishi, bog’lanish jarayonida qo’llaniladigantexnologiyalar, ularning xususiyalatlari, standartlari, kompyuterlar o'rtasida vazifalar qanday taqsimlanganligi va boshqa ko’plab jarayonlar tushuniladi. Tarmoq arxitekturasining eng ko'p ishlatiladigan ikki turi mavjud: peer-to-peer va mijoz-server.Global miqyosidagi kompyuter tarmoqlarining o’zaro bog’lanishi natijasida Internet tarmog’i tashkil topadi. Internet tarmog'iningarxitekturasi, avvalambor, tarmoqdagi tugunlarni yoki tugunlarni ulash uchun ma'lum bir modelda yoki apparat ulanishlarining ma'lum turlarida foydalanishda emas, balki Internet protokollari (TCP/IP) arxitekturasidan foydalanishni ifodalaydi.
Shunday qilib har bir texnologiya orqali loyihalashtiriladigan tarmoq o’zining arxitekturasiga ega bo’ladi, masalan, OSI, TCP/IP, umumfoydalanish telefon tarmog’i, mobil aloqa tarmoqlari va boshqalari. Ushbu ma’ruzada kompyuter tarmoqlarining arxitekturalari muhokama etiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. Pog‘onali arxitektura tushunchasi, pog‘onali arxitektura protokollari. Osi modeli. Osi pog‘onasi, vazifalari, asosiy protokollari Osi pog‘onalarning o‘zaro ishlashi jarayonlari va xizmatlari. Tcp/IPprotokollar steki haqida umumiy
|
Sherobod surxon avto olam

(ДОВЕРЕННОСТЬ) РЎЙХАТГА ОЛИШ КИТОБИ ШЕРОБОД
Sherobod surxon avto olam
Download
97,5 Kb.
Sana
09.10.2024
Hajmi
97,5 Kb.
#274239
Bog'liq
ЎЗБЕКИСТОН
Bu sahifa navigatsiya:
(ДОВЕРЕННОСТЬ) РЎЙХАТГА ОЛИШ КИТОБИ ШЕРОБОД
ЎЗБЕКИСТОН “АВТОМОТОҲАВАСКОРЛАР” КЎНГИЛЛИ ЖАМИЯТИ ШЕРОБОД ТУМАНИ
“
SHEROBOD SURXON AVTO OLAM”
УНИТАР КОРХОНАСИ
ИШОНЧНОМА
(ДОВЕРЕННОСТЬ)
РЎЙХАТГА ОЛИШ
КИТОБИ
ШЕРОБОД
Download
97,5 Kb.
Download
97,5 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sherobod surxon avto olam
Download
97,5 Kb.
Mavjud kanal qazish mashinalari - Kanal qazish mashinalarining konstruksiyasi va ularni ishlab chiqarish sharoitida ishlatish

|
Kanal qazish mashinalarining konstruksiyasi va ularni ishlab chiqarish sharoitida ishlatish
|
bet | 5/9 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #249248 |
Bog'liq Hisoboti ilmiy rahbari I. S. Hasanov Amaliyot rahbari Buxoro 202Mavjud kanal qazish mashinalari
KBN-0,35 rusumli qurilma pollarni tekislash hamda vaqtinchalik sug‘orish tarmoqlarini hosil qilishda keng foydalaniladi. Ushbu qurilma ag‘dargichli ariq kovlagich, ariq ko‘mgich, pol tekislash qurilmalari jamlanmasidan iborat. Qurilmadan bugungi kunda texnik ekinlar ekilgan dalalarni sug‘orishga tayyorlashda keng ishlatilib kelinmoqda.
5-jadval
KBN-0,35 qurilmasining texnik ko‘rsatkichlari
Massasi, kg
|
589
|
Ishchi tezligi km/soat
|
3.2-5.5
|
Ish unumdorligi, km/soat
|
2.63-5.5
|
Qamrov kengligi, mm
|
1.8-2.0
|
Arichnik (kanalni qazgich) KR-1
Kanal qazgich yangi sug'orish va mavjud sug'orish ariqlarining profillarini tiklash uchun mo'ljallangan. U 1,4 traktor sinfi mansub traktorlar bilan agregatlanadi. Ushbu kanal qazgichning ish tezligi 5….7 km/soatni tashkil etib, og’irligi 260-265 kg ni tashkil etadi. Kanal qazgich eni 35-50 smgacha bo’lgan vaqtinchalik sug’orish tarmoqlarini qazib, ularning profillarini tiklashga xizmat qiladi.
6-jadval.
U sinf traktorlari bilan birlashtirilgan
|
1,4-2 t.s (MTZ 82.1, MTZ 1221.2)
|
Ish tezligi, km / soat
|
5…7
|
Kanal chuqurligi, sm:
- maydon darajasiga nisbatan
- elkasi bilan birga
|
oldin 35
oldin 50
|
Kanal kengligi, sm:
- Pastda
- yuqorida
|
oldin 40
oldin 100
|
Tuzilishi og'irligi, kg
|
260±5
|
ARYCHNIK 4 IN 1
Qozog’iston Respublikasida ishlab chiqarilgan UMNO - 4/1 rusumidagi qishloq xo’jaligining ko’p funksiyali qurulmasi, yuqori ish unumdorligi bilan alohida ajralib turadi. Ushbu qurulma kanallarni qazish, tekislash, tuproqlarni ma’lum masofagacha taransport qilish vazifalarini bajaradi. Bugungi kunda dunyo bo’yicha ushbu UMNO – 4/1 qurulmasiga bo’lgan talab 30000 donani tashkil etmoqda. Ushbu qurulmaning narxi hozirda 950000 tanga (23890600 so’m)ni tashkil etmoqda.
|
| |