nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Test topshiriqlari - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi
|
bet | 30/35 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 134,23 Kb. | | #109920 |
Bog'liq Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavTest topshiriqlari
|
A
|
B
|
C
|
D
|
t/j
|
1.
|
Rus hukumati Turkistonga yurishlarida turkiy qavmlarning vakillaridan foydalangnlari ma’lum. SHular orasida qaysi biri keyinchalik “Turkiston viloyatining gazeti”ga ilk musulmon muharriri bo’lgan?
|
Abubaqr Divaev
|
CHo’qon Valixonov
|
Sohibgaroy Yenikeev
|
SHohimardon Ibrohimov
|
4
|
2.
|
Qaysi sharqshunos olim Rusiya “erli aholi ichidagi buzg’unchi odamlarni qo’lga olib, mahalliy xalqqa qarshi qo’yish” siyosatidan keng foydalanganini ta’kidlagan edi?
|
V.V.Bartold
|
E.E.Bertels
|
M.Ilminskiy
|
Abdurauf Fitrat
|
1
|
3.
|
Turkistonda bo’lib o’tgan qo’zg’olonlarning eng yirigi, shubhasiz, 1898-yildagi Dukchi eshon voqeasi edi. Uning tashkilotchisi va rahbaribo’lgan Dukchi eshonning asl ismi kim bo’lgan
|
Muhammad Ali xalfa Sobir o’g’li
|
Sobir xalfa Mirvali o’g’li
|
Muhammad Ali xalfa Mirvali o’g’li
|
Muhammad Ali xalfa Poshshoxo’jaev
|
1
|
4.
|
Turkiston general gubernatorligi tashkil topgach, Toshkent uning markazi sifatida taraqqiy topa boshlagani ma’lum. Qachon Toshkentda bosmaxona ochilgan?
|
1868-y.
|
1871-y.
|
1873-y.
|
1870-y.
|
1
|
5.
|
Qachondan boshlab Toshkentda kitob chiqa boshlagan?
|
1871-y.
|
1868-y.
|
1873-y.
|
1870-y.
|
1
|
6.
|
Nechanchi yilda Toshkentda xalq kutubxonasi ochilgan? A)* V) S) D)*
|
1868-y.
|
1871-y.
|
1873-y.
|
1870-y.
|
4
|
7.
|
Yangidan maydonga kelgan janr vaysi javob ichida mavjud?
|
g’azal, ruboiy, tuyuq, ta’rix
|
g’azal, ruboiy, tuyuq, musamman, masnaviy
|
g’azal, ruboiy, tuyuq, g’azal, muammo, muxammas
|
g’azal, ruboiy, tuyuq, sayohatnoma
|
1
|
Nostandart testlar. Standart testlar mazmuni bo’yicha reproduktiv va produktiv darajada, tarkibi jihatidan test topshirig’i savoli va to’g’ri va noto’g’ri javoblardan iborat bo’lsa, nostandart testlar o’zining mazmuni, tuzilishi va qo’llanish maqsadiga ko’ra muayyan darajada farq qiladi. Nostandart testlar mazmuni va mohiyatiga ko’ra quyidagi guruhlarga ajratiladi: 1. Integrativ testlar; 2. Adaptiv testlar; 3. Mezonli-mo’ljal olish testlari. Talabalarning nazorat va mustaqil ta’limini bajarish uchun Blum taksonomiyasi bo’yicha bilishga oid o’quv maqsadiga erishilganlik darajasini nazorat qilish va baholashda foydalaniladigan nostandart test topshiriqlari to’plamini taklif etamiz.
1-test. Qaysi shoirlar ko’proq diniy-tasavvufiy she’rlari bilan shuhrat topdilar? 1. Komil 2.Furqat 3. Yusuf Saryomiy 4. Ziyovuddin Haziniy 5. Siddiqiy Ajziy 6. Siddiqiy Vasliy 7. Ahmad Donish
|
| |
Qo’shimcha ma’lumot - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi
|
bet | 27/35 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 134,23 Kb. | | #109920 |
Bog'liq Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavQo’shimcha ma’lumot
Badiiy matn
|
Nobadiiy matndan hissiy-ekspressiv va nutqning bo’yoqdorligi va obrazli tafakkur bilan farq qiladi
|
|
Struktura
|
Tarkib. Ma’rifatchilik davri adabiyotiga mansub ijod namunalarining matn tarkibi (qurilishi), uning qismlarga ajratib tahlil qilish
|
|
Badiiy timsol (obraz)
|
Ma’rifatchilik davri adabiyotiga mansub ijod namunalarida aniq va shu bilan birga umumlashma xarakteriga ega bo’lgan badiiy manzara yoki siymo yaratish
|
|
Adabiy tur
|
Ma’rifatchilik davri adabiyotiga mansub ijod namunalari matnini ifoda xususiyatiga ko’ra farqlash
|
|
Adabiy janr
|
O’z ifoda shakliga, vazn birliklariga va qofiyalanish tizimiga ega bo’lgan mustaqil shakliy ifodalanish
|
|
Ritm, Ritmika
|
Ma’rifatchilik davri adabiyotiga mansub ijod namunalaridagi she’riy matnlarda bir maromda takrorlanib turuvchi nutqiy harakat va uni o’rganuvchi soha
|
|
Uslub
|
Biror muallif ijodining yoki badiiy matnning bektakror o’ziga xosligi
|
|
Izoh: Ikkinchi ustunchaga qatnashchilar tomonidan fikr bildiriladi. Mazkur tushunchalar haqida qo’shimcha ma’lumot o’qituvchining yozma tarqatmalari orqali havola qilinishi yoki og’zaki aytib berilishi ham mumkin.
|
| |
Hamzaning pedagoglik mahorati - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi
|
bet | 12/35 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 134,23 Kb. | | #109920 |
Bog'liq Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavHamzaning pedagoglik mahorati. Hamza Hakimzoda Niyoziy o`zbek madaniyatining eng yirik namoyadalaridan biri. U ma‘rifatparvar shoir, o`qituvchi, jamoat arbobi, kompozitor, rejissyor, jurnalist sifatida ma‘lumdir. O`zbek teatr san‘atini rivojida muhim hissa qo`shgan buyuk dramaturg hamdir. Hamza 1989-yil 6-martda Qo`qon shahrida tabib oilasida dunyoga keladi. Hamza o`zining o`qishga bo`lgan zo`r ishtiyoqi tufayli 12 yoshidayoq to`la xat savodli bo`lib yetishadi. 1906 yilda madrasaga kirib o`qiy boshlaydi.Biroq madrasa ta‘limi Hamzani qanoatlantirmaydi. Hamza
----------------------------------------
H.H.Niyoziy Mukammal asarlar to’plami Toshkent.1979.B-65
Karimov N. XX asr boshlarilagi tarixiy vaziyat va jadidchilik harakatining vujudga kelishi
//Jadidchilik: Islohot, yangilanish, mustaqillik va taraqqiyot uchun kurash. - • Toshkent,«Universitet», — 1999.
1911-yili Qo`qonning Hojibek guzarida maktab ochib, yetim va kambag’al bolalarni o`qitadi, o`quvchilar uchun “Yengil adabiyot”, “O`qish kitobi” o`quv qo`llanmalarini yaratadi. Hamzaning ijodi va o`qituvchilik faoliyati o`sha vaqtdagi hukumat amaldorlarini tashvishga soladi. Ular Hamza maktabini «Xavfli, bolalarni buzuvchi, din va ma‘rifatdan ozdiruvchi
maktab” deb qoralab yoptirib, o`zini ta‘qib eta boshlaydilar.
Hamza 1913-yil fevralda chet elga ketib, Afg’oniston , Hindiston, Makka, Madina, Shom (Suriya), Bayrut, Istambul, Odessa shaharlarida bo`ladi va 1914-yil boshlarida Qo`qonga qaytadi. 1915-yilda Shohimardonda maktab ochadi, muallimlar tayyorlaydigan kurs tashkil etadi, bu o`quv muassasasi chinakam xalq maktablarining dastlabki namunasi edi. Hamza bu maktabda yoshlarga dunyoviy fanlarni o`qitadi, aqliy, axloqiy tarbiyaga alohida ahamiyat beradi. Hamza Hakimzoda 1915-1916-yillarda yaratgan “Oq gul”, “Qizil gul”, “Pushti gul”, “Sariq gul” kabi ashulalar to`plamlarida, “Milliy roman yoxud yangi saodat” qissasi, “Zaharli hayot” kabi drama asarlarida mehnatkash xalqni o`qishga, ilm o`rganishga davat etadi.
Hamza “Sadoi Turkiston”gazetasida bosilgan bir she‘rida “bir iloj qilib kambag’al bolalarni aqchasiz... tarbiya va o`quvga boshlarini band qilmoq...”choralarini izlaydi, she‘r va maqollarida bolalarni o`qishga chaqiradi. Bu g’oyani Hamza “O`qi” she‘rida bayon etadi.
|
| |
“Blits-o’yin” metodi - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi
|
bet | 28/35 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 134,23 Kb. | | #109920 |
Bog'liq Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mav “Blits-o’yin” metodi. Mazkur metod ham talabalarga topshiriq berilganida, mustaqil ishlar tashkil etilganida samara beradigan usullardan sanaladi.
Metodning maqsadi: tinglovchilarda tezlik, axborotlar tizmini tahlil qilish, rejalashtirish, prognozlash ko’nikmalarini shakllantirishdan iborat. Mazkur metodni baholash va mustahkamlash maqsadida qo’llash samarali natijalarni beradi.
Metodni amalga oshirish bosqichlari to’g’risida oldingi bobda alohida yo’riqnoma berilgan. Shunga ko’ra “Qisasi Rabg’o’ziy matni bo’yicha topshiriq havola qilinaveradi.
Ma’rifatchilik davri adabiyotiga mansub ijod namunalari
matnining tizimli tahlil ketma–ketligini aniqlash
O’zingizni tekshirib ko’ring!
Harakatlar mazmuni
|
Yakka baho
|
Yakka xato
|
To’g’ri javob
|
Guruh bahosi
|
Guruh xatosi
|
Matnning tashqi strukturasi
|
|
|
|
|
|
Matnning ichki qurilishi
|
|
|
|
|
|
Matnni o’z yozuvida o’qish tajribasi
|
|
|
|
|
|
Matnni o’z davri tilida o’qib tushunish (lug’at va izoh)
|
|
|
|
|
|
Matn qismlarining dastlabki talqini
|
|
|
|
|
|
Qismlarga ajratilib tahlil qilingan matnning mantiqiy butunligi
|
|
|
|
|
|
“Assesment” metodi . Metodning maqsadi: mazkur metod ta’lim oluvchilarning bilim darajasini baholash, nazorat qilish, o’zlashtirish ko’rsatkichi va amaliy ko’nikmalarini tekshirishga yo’naltirilgan. Mazkur texnika orqali ta’lim oluvchilarning bilish faoliyati turli yo’nalishlar (test, amaliy ko’nikmalar, muammoli vaziyatlar mashqi, qiyosiy tahlil, simptomlarni aniqlash) bo’yicha tashxis qilinadi va baholanadi.
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического Pdf ko'rish
|
bet | 147/167 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 2,16 Mb. | | #140538 |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
150
4. O‘z kuchiga ishonish hissining hosil bo‘lishi. O‘quvchilar turli xil mashina
va buyumlar yasashga kirishganlarida maqsad sari intiladilar va o‘ziga bo‘lgan
ishonch ortib borishiga yordam beradi.
5. Faol kommunikasiya va komandada ishlash. O‘quvchilarni erkin
fikrlashga, birbiri bilan muloqat qilishga, taqdimotlarini bayon etishga o‘rgatadi.
6. Texnik fanlarga bo‘lgan qiziqishlarini rivojlantirish. STEAM-ta’limining
vazifasi, o‘quvchilarni tabiiy va texnik fanlarga bo‘lgan qiziqishlarini
rivojlantirishdan iborat.
7. Loyihalarga kreativ va innovatsion yondashuv. STEAM-ta’limolti 6 ta
bosqichdan iborat bo‘lib, bular savollar, muhokama, dizayn, qurish, sinovdan
o‘tkazish va rivojlantirishdan iborat.
8. O‘quvchilarga ta’lim olishlari, hamda karyera qilishlari uchun zamin
yaratadi. Bu kelajakda kasb tanlashiga ham yordam beradi.
9. O‘quvchilarni texnologik yangiliklar yaratishga, ya’ni fan-texnika
rivojlanayotgan bir paytda zamon bilan birgalikda hamnafas bo‘lib, o‘rganishiga
asos bo‘ladi.
10. STEAM-maktab dasturining o‘zgarishiga ham ta’sir etadi. Bunda
o‘quvchilarga xalqaro standartlarga mos ravishda ta’lim bergan bo‘lamiz. Bu
vazifalarni oshirishda albatta o‘qituvchilardan juda katta ma’suliyatni, ijodkorlikni,
zamon bilan hamnafas bo‘lib yashashga undaydi. Xalq ta’limi vazirligi tizimida
11 yillik ta’lim joriy qilinishi va o‘rta maxsus kasbhunar ta’limi tizimining
funksiyalari o‘zgarishi hisobiga texnologiya fanini o‘qitishning institutsional
rivojlanishida ayrim bo‘shliq va kamchiliklar yuzaga kelgan, shu jumladan:
texnologiya fanining Davlat ta’lim standarti, malaka talablari, o‘quv dasturlarida
o‘zaro va boshqa ta’lim tizimlari o‘rtasidagi integratsiyaning ta’minlanmaganligi;
raqobatbardosh variativ dasturlarning ishlab chiqilmaganligi; baholashning milliy
formati
va
mezonlari,
texnologiyalari,
metodikasining
yaratilmaganligi;
texnologiya fanining ilmiy metodik ta’minoti (darslik, o‘qituvchi kitobi, ish daftari,
multimedia ilovalar, didaktik materiallar va boshqa) yetarli darajada ishlab
chiqilmaganligi; umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘qitiladigan amaldagi
texnologiya fani mazmuni, mustaqil hayotda qo‘llash imkoniyati bo‘lgan
texnologik savodxonlikni, tanqidiy fikrlash va ijodkorlik kompetensiyalarini
shakllantirish uchun yetarli emasligi; texnologiya fanini o‘qitishda metapredmet
kompetensiyalar va fanlararo bog‘liqlikning kamligi; texnologiya fani me’yoriy
hujjatlarida baholash mezonlarining faqat bitiruvchi kompetentsiyasi uchun
ishlanganligi va darslik, ishchi daftar va o‘qituvchi kitoblari, multimedia ilovalari,
didaktik materiallarning yetishmasligi; texnologiya fani mazmuniga mexatronika,
|
| |
Цьу \ / М. M o‘minov, A. Mamadaliyev, A. To‘xtaboyev botanikadan amaliy mashg‘ulotlar - bet 115

32- mashg'ulot.
0 ‘simliklaming xilma-xil tuzilishi
bilan tan ish ish...........................................................................................................72
Changlanish va urug'lanish.......... .......................................................................... 72
U rug'lanish'............................................................................................................... 74
33- mashgulot.
Changning o ‘sishini kuzatish......................................................75
M e v a .......................................................................................................................... 76
34- mashg'ulot.
Bir urug‘li va ko‘p urug‘li quruq
mevalami tekshirish.................................................................................................77
35- mashg'ulot.
Bir urug‘li va ko‘p urug‘li xo‘l
mevalami tekshirish.................................................................................................79
Urug‘ .......................................................................................................................... 80
36- mashg'ulot.
Endospermsiz uruglami tekshirish.......................................... 81
37- mashg'ulot.
Endospermli urug‘ining tuzilishi..............................................83
0 ‘S IM L IK L A R SIST E M A T IK A SI
I B O ‘L IM . TUBAN 0 ‘S IM L IK L A R - TH A L L O B IO N T A
(T H A L L O PH Y T A ) '
K o‘k-yashil suvo‘tlari (Cyanophyta b o 'lim i)..................................................... 87
Natija:
 
 
2 - Jumayazov F. O’qituvchi: Mamadaliyev X. Toshkent 2024 Variant 1

|
Jumayazov F. O’qituvchi: Mamadaliyev X. Toshkent 2024 Variant 1
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 282,39 Kb. | | #241344 |
Bog'liq AL SHTNatija:
2.Ushbu masalani Nyuton usuli orqali yechish algoritmini tuzing. Ikkala usulda ham yechimlarni oling. Ko‘rib chiqilgan usullar samaradorligini taqqoslang.
Yechim:
Juda yaxshi, Nyuton usuli orqali tenglamani yechish algoritmini tuzishimiz mumkin. Ushbu usul orqali funksiyaning manbalaridan birini yechim joylashgan x qiymatini aniqlaymiz. Nyuton usuli bilan yechish algoritmi quyidagicha bo‘ladi: Boshlang'ich taxminni qo‘yamiz. Har bir takrorlash uchun 𝑓(𝑥)f(x) va 𝑓′(𝑥)f′(x) ni hisoblaymiz. Yangi x qiymatini quyidagi formuladan aniqlaymiz:
Agar yangi x qiymati aniqlik miqdorini (tolerance) qarshi quyidagi niqobga yetishgan bo‘lsa, hisoblashni to‘xtatamiz.
DASTUR:
# Funksiya: f(x) = x^3 + x^2 - *x – 2
def f(x):
return x**3 + x**2 - *x – 2
# Funksiyaning fermasi: f'(x) = 3*x^2 + 2*x - 1
def f_derivative(x):
return 3*x**2 + 2*x - 1
# Nyuton usuli bilan yechim joylashgan oraliqni topish
def newton_method(x_0, tolerance=1e-5):
iterations = 0
x_new = x_0
while True:
x_old = x_new
x_new = x_old - f(x_old) / f_derivative(x_old)
iterations += 1
if abs(f(x_new)) < tolerance:
break
return x_new, iterations
# Boshlang'ich taxmin
x_0 = 0
# Yechim joylashgan oraliqni topish
result, steps = newton_method(x_0)
print(f"Yechim joylashgan oraliq: {result}, qadam soni: {steps}")
Nyuton usuli va Newton-Raphson usuli ikkala samarador usullardir, ammo ularning har birining afzalliklari va chegaralari mavjud. Ularning samaradorligini taqqoslash uchun quyidagi nuqtalarni ko‘rsatish mumkin:
|
| |
To’g’ri javoblar - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

|
Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi
|
bet | 31/35 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 134,23 Kb. | | #109920 |
Bog'liq Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavTo’g’ri javoblar:
|
1
|
3
|
2
|
4
|
6
|
5
|
7
|
2-test. “Qaysi shaxsning Boku, Xarkov, Moskva, Peterburga sayohati xotiralari “Turkiston viloyatining gazeti”, 1888-yil, 4—7-sonlarida bosilgan? 1. Mirzo Buxoriy 2. Toshmuhammad Isomuhammedov 3. Sattorxon Abdug’afforov 4. Orifxo’janing5. Siddiqiy Ajziyning 6. Siddiqiy Vasliyning 7. Anbar otinning
To’g’ri javoblar:
|
2
|
1
|
3
|
5
|
4
|
6
|
7
|
Nostandart testlarning boshqa shakllarini ham o’ylab topish mumkin. Masalan, “Blits-test” usulida har bir testning ikkita javobi mavjud bo’ladi. SHulardan bittasi to’g’ri javob bo’lib, ikkinchisi xato javob hisoblanadi. Xususan, Muqimiy va Furqat ijodini o’rganilganda yoxud Ibrat va Kamiy hayoti va ijodiy faoliyati o’rganishda ana shunday nostandart testlardan foydalanilganda ikki tomonlama muvaffaqiyatga erishish yoki oz vaqtda ko’p natijani qo’lga kiritish mumkin.
Bir so’z bilan aytganda, ma’rifatchillik davri adabiyoti vakillarining hayoti va ijodiy faoliyati bilan bog’liq matnlar bilan ishlanganda mustaqil ishlar hamda amaliy topshiriqlarning alohida o’rni bor. Ayniqsa, talabalarning mustaqil ishlarini tanlangan interfaol metodlar asosiga qurish, standart va nostandart testlardan samarali foydalanish bu borada kutilgan natijalarga olib boradi.
|
| |
Nyuton usuli (Classic Newton's Method)

|
Nyuton usuli (Classic Newton's Method)
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 282,39 Kb. | | #241344 |
Bog'liq AL SHT Nyuton usuli (Classic Newton's Method): Afzalliklar: Odatda tezroq aniqlanadi, xilligi ustun, sharoyita funksiyalarga yaxshi ishlaydi. Tez konvergentlik (tiz ko‘tarilishi)ga ega bo‘ladi.
Chegaralar: Bazi funksiyalarda konvergensiya yomon bo‘lishi mumkin, masalan, funksiya manbalari orasida xillikning yo‘qolishi. Agar boshlang'ich taxmin yomon bo‘lsa, divergensiya (uzayish) mumkin. Ferma nuqtalari va ekstremumlar kabi xossalar uchun ishlamaydi. Newton-Raphson usuli: Afzalliklar: Nyuton usuliga o‘xshash tezroq aniqlanadi va konvergentlik darajasi yuqori. Avvalgi takminlarni o‘zlashtiradi, shuning uchun avvalgi taxminlardan boshlab hisoblashga talab qilmaydi. Chegaralar: Bazi funksiyalarda (masalan, kuchi tez o‘zgaruvchilarga ega bo‘lgan funksiyalar) divergensiya mumkin. Funksiyaning manbasida joylashgan taxminlar qo‘llanishda kichik nuqtada to‘xtab qolish muammolari uchun qo‘llanilmaydi. Funksiya o‘zining manbalarida yo‘qolishi yoki nolga tengligi yoki fermaga yaqinligi, ushbu usulni ishlata olmaganligining sababi bo‘lishi mumkin.
Umuman olganda, agar funksiya o‘zining manbalari orasida xillikning yo‘qolishi yo‘q bo‘lsa, Newton-Raphson usuli odatda eng yaxshi natijalarni beradi. Ammo, agar funksiya taxmin bilan berilgan diapazon chegarasida divergent bo‘lsa yoki ferma nuqtalari yoki ekstremumlar kabi muammolar mavjud bo‘lsa, bu usulning ishlashida muammolar yuzaga kelishi mumkin.
Nyuton usuli esa boshlang‘ich taxminning mosligiga qarab yaxshi natijalarni berishi mumkin, ammo agar funksiya o‘zining manbalari orasida xillikning yo‘qolishi bo‘lsa, yoki diapazon taxmin bilan berilgan chegarada divergent bo‘lsa, yoki boshqa muammolar mavjud bo‘lsa, usul divergent bo‘lishi mumkin.
3.Chiziqli dasturlash masalasini hosil qiling:
n1=4, n2=6, n3=8
Geometrik usulda mumkin bo‘lgan yechimlar sohasini toping. Tayanach yechimlarni aniqlang. Optimal yechimni toping.
Egizak masalani shakllantiring va u uchun ChDM tuzib, tayanch yechimlarni aniqlang. Shuningdek geometrik usulda optimal yechimni toping.
Kodi
import numpy as np
def linprog(c, A, b):
n = len(c)
m = len(A)
x = np.zeros(n)
# Başlangıç atamaları
lambda_ = np.zeros(m)
s = np.zeros(n)
# İterasyon parametreleri
iter = 0
MAX_ITER = 1000
tol = 1e-6
while iter < MAX_ITER:
# Primal adım
for i in range(n):
sum1 = np.dot(A[:,i], lambda_)
s[i] = max(-c[i] + sum1, 0.0)
sum2 = np.dot(A, s)
lambda_ = np.maximum(lambda_ + b - sum2, 0.0)
max_s = np.max(s)
max_lambda = np.max(lambda_)
max_gap = max(max_s, max_lambda)
if max_gap < tol:
break
iter += 1
obj_value = np.dot(c, s)
x = s
x = np.append(x, obj_value)
return x
A = np.array([[15, 10, 5], [10, 4, 12], [4, 15, 10]])
b = np.array([35*1, 35*1, 20*2])
c = np.array([-1800, -2000, -1500])
# Lineer programı çöz
res = linprog(c, A, b)
print("Optimal sonuç:", res[-1])
print("x1:", res[0])
print("x2:", res[1])
print("x3:", res[2])
Начало формы
|
| |
Buxgalteriya hisobi va operasion buxgalteriya ma'lumotlari, statistik hisobot boshqaruv tahlilining axborot bazasi sifatida

|
Buxgalteriya hisobi va operasion buxgalteriya ma'lumotlari, statistik hisobot boshqaruv tahlilining axborot bazasi sifatida
|
bet | 36/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca2.Buxgalteriya hisobi va operasion buxgalteriya ma'lumotlari, statistik hisobot boshqaruv tahlilining axborot bazasi sifatida.
Buxgalteriya hisobi va operatsion buxgalteriya ma'lumotlari, statistik hisobot boshqaruv tahlili uchun axborot bazasi sifatida ahamiyatga ega.
1. Buxgalteriya Hisobi: Buxgalteriya hisobiga aloqador ma'lumotlar, tashkilotning moliyaviy holati, daromadlari, xarajatlari, pul mablag'larini olish va to'lash jarayonlari, daromadlilik, omonatlar, xarajatlar va boshqa moliyaviy ko'rsatkichlarni o'z ichiga oladi. Bu ma'lumotlar, tashkilotning moliyaviy saqligini tahlil etish uchun statistik hisobotlarni yaratishda muhimdir.
2. Operatsion Buxgalteriya Ma'lumotlari: Tashkilotning har doimiy faoliyatlarini boshqarish uchun operatsion buxgalteriya ma'lumotlari kerak bo'ladi. Bu, har bir amalni hisobga oladi, xodimlar oyligini hisobga oladi, xodimlar va tashkilot resurslaridan foydalanishni boshqarish, mahsulot ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish jarayonlarini optimallashtirish uchun zarur bo'ladi.
3. Statistik Hisobotlar: Statistik hisobotlar, tashkilotning moliyaviy va operatsion holatini tahlil qilishda yordam beradi. Bular orqali, har bir departament faoliyatini, mahsulotlarni ishlab chiqarishni, sotishni va boshqa operatsion jarayonlarni tahlil etish mumkin. Statistik ma'lumotlar, korxona rahbariyati uchun strategik qarorlar olishda va tashkilotni moliyaviy ravishda rivojlantirishda yordam beradi.
4. Axborot Bazasi: Barcha buxgalteriya va operatsion ma'lumotlar, axborot bazasida saqlanadi. Axborot bazasi, ma'lumotlar bazasi yoki korxona tizimlarini o'z ichiga olgan dasturiy vositadir. Bu bazada ma'lumotlarni tuzish, qidiruv, taqqoslash va boshqa kerakli amallarni amalga oshirish mumkin.
Ushbu axborot bazasidagi ma'lumotlar, buxgalteriya hisob va operatsion buxgalteriya tizimlarini boshqarishda yordam beradi va tashkilotning faoliyatini samarali boshqarishga olib keladi
3.Mahsulot tuzilishini va tarkibiy o‘zgarishlarning ta'sirini tahlil qilish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Buxgalteriya hisobi va operasion buxgalteriya ma'lumotlari, statistik hisobot boshqaruv tahlilining axborot bazasi sifatida
|
Mahsulotlarni (tovarlar, ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotish xarajatlari

|
Mahsulotlarni (tovarlar, ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotish xarajatlari
|
bet | 34/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca4.Mahsulotlarni (tovarlar, ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish va sotish xarajatlari
11-Variant
1.Korxonaning pul oqimlarini tahlil qilish va prognoz qilish.
2.Boshqaruv va moliyaviy tahlil.
3.Xarajatlar xulq-atvorini tahlil qilish va xarajatlarni boshqarish bo‘yicha boshqaruv qarorlarini tahliliy asoslash
4.Biznes faoliyati tushunchasi.
12-Variant
1.Asosiy kapitalni tahlil qilish va boshqarish.
2.Boshqaruv hisobining asosiy qiymati va tabiiy ko‘rsatkichlarining xususiyatlari.
3.Korxonada ishlab chiqarish va sotishni tahlil qilish hamda boshqarish.
4.Ishbilarmonlik faoliyatini baholash ko‘rsatkichlari.
13-Variant
1.Moliyaviy barqarorlikni tahlil qilish va boshqarish.
2.Tahlilning maxsus turlarining axborot bazasining xususiyatlari: investisiya, marketing va pul oqimlarini tahlil qilish.
3.Ishlab chiqarish quvvatlari va uskunalaridan foydalanishni tahlil qilish.
4.Korxonaning moliyaviy nochorligi va to‘lovga layoqatsizligi tushunchasi.
14-Variant
1.Soliq rejalashtirishning moliyaviy natijalarga ta'siri.
2.Ishlab chiqarishning texnik darajasi ko‘rsatkichlari.
3.Sof foydadan foydalanishni tahlil qilish va baholash.
4.Moliyaviy nochorlikni kompleks diagnostik tahlil qilish bosqichlari va oqim diagrammasi.
15-Variant
1.Korxonaning to‘lov qobiliyati va likvidligini tahlil qilish.
2.Iqtisodiy faoliyat samaradorligini oshirish zaxiralari, ularning tasnifi va iqtisodiy tahlildagi ahamiyati.
3.Korxonaning ishbilarmonlik faoliyati mezonlari.
4.Moliyaviy nochorlikni tezkor baholash.
16-Variant
1.Korxonaning narx siyosatini tahlil qilish.
|
| |
Tashkilotning moliyaviy holatini baholashda foydalaniladigan modellar

|
Tashkilotning moliyaviy holatini baholashda foydalaniladigan modellar
|
bet | 37/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca4.Tashkilotning moliyaviy holatini baholashda foydalaniladigan modellar.
20-Variant
1.Korxonada moddiy zaxiralarni boshqarish.
2.Asosiy vositalarning dinamikasi, tarkibi, tuzilishi va texnik darajasini tavsiflovchi ko‘rsatkichlar tizimi.
3.Korxona faoliyatining tarmoq xususiyatlarining biznes faoliyatini oshirishga
qaratilgan boshqaruv qarorlarini qabul qilishga ta'siri.
4.Korxonaning marketing rejasi.
21-Variant
1.Korxona mol-mulkini va uni shakllantirish manbalarini tahlil qilish.
2.Korxonaning moddiy resurslar bilan ta'minlanishi.
3.Ish vaqtining yo‘qotilishini kamaytirish bo‘yicha boshqaruv qarorlarini qabul qilish.
4.Korxonaning taktik va biznes rejasining o’zaro aloqasi.
22-Variant
1.Korxona foydasini shakllantirish va undan foydalanish jarayonlarini tahlil qilish.
2.Mehnat resurslaridan foydalanish ko‘rsatkichlari tizimi va ularning o‘zaro bog‘liqligi.
3.Aylanma sohasida sotishni ko‘paytirish uchun zaxiralarni aniqlash.
4.Tashkilotning moliyaviy holatini har tomonlama baholash.
23-Variant
1.Mahsulot tannarxini va uni kamaytirish yo‘llarini tahlil qilish.
2.Korxonaning mehnat resurslaridan foydalanishni tahlil qilish.
3.Mahsulot ishlab chiqarish va sotish rejasining dinamikasi va bajarilishini tahlil qilish.
4.Moliyaviy holatni baholash bosqichlari.
24-Variant
1.Korxona kapitalini tahlil qilish va undan foydalanish rentabelligini oshirish yo‘llari.
2.Ish haqi fondining shakllanishi va ishlatilishini tahlil qilish.
|
| |
-Variant


1.Bankrotlik ehtimolini tahlil qilish

|
-Variant
1.Bankrotlik ehtimolini tahlil qilish
|
bet | 31/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca8-Variant
1.Bankrotlik ehtimolini tahlil qilish.
2.Iqtisodiy tahlil tamoyillari.
Iqtisodiy tahlil umumqabul qilingan tamoyillarga qat’iy asoslanishi
lozim. Korxonalarning xo‘jalik faoliyati tahlilida tamoyillar bilimning
turli jabhalari uchun qo‘llaniladi: obyektivlik, ilmiylik, tizimlilik,
aniqlik, komplekslilik, muntazamlik, taqqoslanuvchanlik. Ixtiyoriy
darajadagi xo‘jalik faoliyati tahlilini olib borishda ularga asoslanish
talab qilinadi. Obyektivlik tamoyili tadqiq etilayotgan hodisa, vaziyat,
jarayonlar tekshirilgan va ishonchli iqtisodiy axborotlar tizimida
ifodalangan obyektiv voqelikni aks ettirishi lozim.
Ilmiylik tamoyili tahlil o‘tkazishda ilmiy asoslangan metodika va
tartiblarga tayanish lozimligini anglatadi.
Tizimlilik tamoyili – tadqiq etilayotgan jarayonlar, iqtisodiy
hodisalar, xo‘jalik operatsiyalari bir-biri bilan o‘zaro aloqadorlikda,
yagona tizimda o‘rganilishini anglatadi.
Aniqlik tamoyili o‘rganilayotgan iqtisodiy hodisa va jarayonlar
konkret real ma’lumotlarga asoslanishi lozim, natijalar esa aniq analitik
hisob-kitoblarga asoslanadi.
Komplekslilik tamoyili tizimli tahlilning asosiy tarkibiy qismi
hisoblanadi va butun va uning qismlariga dialektik yondashuv sifatida
ko‘rib chiqiladi. Tahlil va sintez birligi haqida mulohazalarga tayangan
holda hodisa va jarayonlarning barcha jihatlari ichki aloqadorlikda
hamda omillar ta’sirida o‘rganish asosida xo‘jalik faoliyati haqida aniq
bilimlarga ega bo‘lish va uni to‘g‘ri baholash mumkin. Demak, kompleks yondashuv faoliyatning barcha jihatlarini qamrab olish, korxonalar
iqtisodiyotidagi sabab bog‘lanishlarini har tomonlama o‘rganishni talab
qiladi.
Muntazamlik tamoyili hodisadan hodisagacha emas, balki oldindan belgilangan vaqt oralig‘ida doimiy ravishda, uzluksiz tahlil olib
borilishini talab qiladi.
Amaliylik tamoyili korxonalar faoliyatida kamchilik va xatoliklarni o‘z vaqtida aniqlash va kelgusida bu holatlarga yo‘l qo‘ymaslikni
anglatadi. Ishlab chiqilgan tavsiyalar belgilangan natijalarga erishish
maqsadida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarni bartaraf etishga yo‘naltiriladi.
|
| |
“Xo‘jalik faoliyatining kompleks taxlili” faning mohiyati va uning bozor iqtisodiyoti sharoitida zaruriyati

|
“Xo‘jalik faoliyatining kompleks taxlili” faning mohiyati va uning bozor iqtisodiyoti sharoitida zaruriyati
|
bet | 33/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca2.“Xo‘jalik faoliyatining kompleks taxlili” faning mohiyati va uning bozor iqtisodiyoti sharoitida zaruriyati.
3.Assortiment dasturlarini shakllantirish bo‘yicha boshqaruv qarorlarini qabul qilish va ularning samaradorligini baholash.
Mahsulot turlarini ko'paytirish bo'yicha boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun, doimiy bozor tahlili, mijozlarning talablari, konkurentsiya haqida ma'lumotlar va xaridorlarning so'nggi so'rovlarini ko'rib chiqish keng qamroqda muhimdir. Qo'shimcha mahsulotlar yaratish, reklama va bozorlashtirishni rivojlantirish, xaridorlarga rag'batlantirish usullarini amalga oshirish va mijozlarning fikrlarini eshitish bu jarayonlarda samaradorlikni oshirish uchun kritik bo'lishi mumkin.
Mahsulot turlarini ko'paytirish bo'yicha boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun bir nechta muhim qadamlar mavjud:
1. Bozor Tahlili: Mahsulotlar turlarini ko'paytirishdan oldin, bozor tahlili olib chiqish kerak. Mijozlar, tovar talablari, hamda rakiplarni tanish uchun malumotlarni to'plash katta ahamiyatga ega.
2. Rivojlanish va Inovatsiya: Yangi mahsulotlar yaratish, mavjud mahsulotlarni yanada rivojlantirish va inovatsiyalarni qo'shish orqali bozor bo'yicha tanqid qilish va iste'molchilar uchun yangi qiziqishlarni yaratish.
3. Mijozlarni Tanlash: Mijozlarni tushunish, ularning talablari va arzularini ko'rib chiqish orqali mahsulotlar turlarini aniqlash va ko'paytirish uchun strategiyani belgilash.
4. Narx Qo'yma: Mahsulotlar turlarining narxlari belgilanishi uchun, ishlab chiqarish, tarqatish, reklama va boshqa faktorlarni hisobga oluvchi narx siyosati tayinlanishi zarur.
5. Reklama va Bozorlash Strategiyasi: Yangi mahsulotlar uchun sog'liqni qo'shish, mijozlarni jalb etish va bozorlashning eng samarador yo'llarini belgilash uchun effektiv reklama va bozorlash strategiyasini rivojlantirish.
6. Savdo Kanallari: Mahsulotlarni sotish uchun qo'llaniladigan eng samarador savdo kanallarini aniqlash, onlayn va oflayn doiradagi imkoniyatlarni qo'llash.
7. Ishbilarmonlik va Tizimlar: Mahsulotlar turlarini boshqarishda ishbilarmonlikni oshirish va tizimlarni kuchaytirishga e'tibor berish, mahsulotlarni sotish, ombor qo'llab-quvvatlash va xaridorlarga tez yetkazib berish jarayonlarini rivojlantirishda yordam beradi.
Bu qadamlarni amalga oshirish, mahsulot turlarini ko'paytirishda samarador bozorlashni ta'minlash uchun muhimdir.
|
| |
Moddiy resurslardan foydalanishni tahlil qilishning maqsad va vazifalari

|
Moddiy resurslardan foydalanishni tahlil qilishning maqsad va vazifalari
|
bet | 35/38 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #140675 |
Bog'liq 1 dan 7 gaca2.Moddiy resurslardan foydalanishni tahlil qilishning maqsad va vazifalari.
3.Korxona resurslaridan foydalanish samaradorligini va uning rivojlanish dinamikasini baholashning umumlashtiruvchi ko‘rsatkichlari.
4.Zamonaviy tadbirkorlikda biznes-rejani roli va ahamiyati.
17-Variant
1.Ish haqi fondidan foydalanishni tahlil qilish.
2.Iqtisodiy ma'lumotlardan foydalanuvchilar, ularning turlari va axborot ehtiyojlari.
3.Tashkilotning ishbilarmonlik faoliyatini baholash usullari.
4.Bankrotlik ehtimolini baholashda diskriminant omil modellaridan foydalanish.
18-Variant
1.Mahsulotlarning raqobatbardoshligini va uni oshirish usullarini tahlil qilish.
2.Korxonaning texnik va tashkiliy daraja tushunchasi.
3.Mahsulot ishlab chiqarish va sotishni ko‘paytirish uchun omillarni tahlil qilish va zaxiralarni baholash.
4.Tashkilotning moliyaviy holatini baholash ko‘rsatkichlari.
19-Variant
1.Kapital aylanishini tezlashtirish yo‘llari
Kapital aylanishini tezlashtirish yo'llari quyidagilardir:
1. Investitsiyalarni Optimal ishlatish: Kapitalni samarali ishlatish uchun, investitsiyalarni yaxshi boshqarish, foydali investitsiya ob'ektlarini tanlash va ularni ravishda boshqarib borish muhimdir.
2. Mahsulotlar va Xizmatlar Kengaytirish: Mahsulotlarni va xizmatlarni kengaytirish, yangi bozorlar kiritish, yangi mahsulotlar ishlab chiqarish yoki xizmatlar taklif qilish orqali kapitalni tezlashtirish mumkin.
3. Operatsion Protsesslarni Yaxshilash: Tashkilot ichki ishlarini samarali boshqarish, operatsion protsesslarni yaxshilash va xarajatlarni kamaytirish orqali kapital aylanishini tezlashtirish mumkin.
4. Harajatlarni Kafolatlash: Harajatlarni tezlashtirish uchun, zaxira va boshqa istiqomat qiluvchi harajatlarni kafolatlash, ularni kompaktlashtirish va texnologik rivojlanishlardan foydalanish muhimdir.
5. Daromadlarni Oshirish: Korxona daromadlarini oshirish, yangi doirasini ochish yoki mavjud doirani kengaytirish orqali kapital aylanishini tezlashtirishga imkon beradi.
6. Kreditlardan Foydalanish: Aniq strategiya bilan, juda yuqori muddatli kreditlardan foydalanish va ularni samarali boshqarish orqali kapitalni tezlashtirish mumkin.
7. Yangi Investitsiyalar va Moliyaviy Almashishlar: Kapitalni tezlashtirish uchun, yangi investitsiyalarni qidirish va moliyaviy almashtirishlar, boshqaruv va faoliyatni rivojlantirishga yordam berishi mumkin.
Bu usullar, tashkilotlar uchun kapitalni tezlashtirishda amal qiladigan asosiy yo'llardir. Tashkilotlar o'zlariga xos bo'lgan muammolarga qaraganda, bu yo'llarning har birini joriy etish va samarali boshqarish muhimdir.
|
| |
Ikkilamchi omillar - Hamza Hakimzoda Niyoziy va Abdulla Avloniy asarlari misolida mavzusidagi magistrlik dissertatsiyasi

Ikkilamchi omillar
O’quvchi (talaba)larning darsga psixologik tayyorliklari
|
O’quvchi (talaba)larning o’zlashtirish darajalari
|
O’quvchi (talaba)larning muayyan darajada hayotiy tajribaga egaliklari
|
O’quvchi (talaba)larning tengdoshlari va o’qituvchilar bilan hamkorlik qilishga moyilliklari
|
O’quvchi (talaba)larning o’qituvchi tomonidan qo’yiladigantalablarga bo’ysunish xohishiga egaliklari
|
O’quvchi (talaba)larning darsga nisbatan yondashishlari, burchni anglay olishlari
|
O'qituvchi ta'lim jarayonida interfaol ta'lim yordamida talabalarning qobiliyatlarini rivojlantirish, mustaqillik, o'z-o'zini nazorat, o'z-o'zini boshqarish, samarali suhbat olib borish, tengdoshlari bilan ishlash, ularning fikrlarini tinglash va tushunish, mustaqil hamda tanqidiy fikrlash, muqobil takliflarni ilgari surish, fikr-mulohazalarini erkin bayon qilish, o'z nuqtai nazarlarini himoya qilish, muammoning yechimini topishga intilish, murakkab vaziyatlardan chiqa olish kabi sifatlarni shakllantirishga muvaffaq bo'ladi. Eng muhimi, interfaol metodlarni qo'llash orqali o'qituvchi talabalarning aniq ta'limiy maqsadga erishish yo'lida o'zaro hamkorlikka asoslangan harakatlarini tashkil etish, yo'naltirish, boshqarish, nazorat va tahlil qilish orqali xolis baholash imkoniyatini qo'lga kiritadi.
Odatda, interfaol metodlarga asoslangan ta'limiy harakatiar quyidagi shakllarda tashkil etiladi: individual; juftlik; guruh; jamoa bilan ishlash.
Interfaol ta'lim jarayonida talaba (talaba)lar:
- guruh yoki jamoa bilan hamkorlikda ishlash;
- tengdoshlari orasida o'z g'oyalarini erkin bayon qilish,
bilimlarini hech qanday ruhiy to'siqlarsiz namoyish etish;
- muammoni hal qilishga ijodiy yondashish;
- guruh yoki jamoadoshlari bilan ruhiy yaqinlikka erishish;
- o'z ichki imkoniyat va qobiliyatlarini to'liq namoyon qila olish;
- fikrlash, fikrlarni umumlashtirish va ular orasidan eng muhimlarini saralash;
- o'z faoliyatini nazorat qilish va mustaqil baholash;
- o'z imkoniyatlari va kuchiga ishonch hosil qilish;
- turli vaziyatlarda harakatlanish va murakkab vaziyatlardan chiqa olish ko'nikmalarini o'zlashtirish kabi imkoniyatlarga ega bo'ladi
|
1. Umumiy qoidalar - bet 21

5.8.8
|
5.9
|
"Belgilangan yo'nalishli transport vositalari uchun mo'ljallangan bo'lak" Transport vositalari yo'nalishida harakatlanadigan belgilangan yo'nalishli transport vositalari uchun mo'ljallangan bo'lak.
Belgi qaysi bo'lak ustida joylashgan bo'lsa, shu bo'lakka tatbiq etiladi. Yolning o'ng tomoniga o'rnatilgan belgining ta'siri o'ng bo'lakka tatbiq etiladi.
|
5.10.1
|
"Belgilangan yo'nalishli transport vositalari uchun bo'lagi bor yo'l" Belgilangan yo'nalishli transport vositalarining umumiy oqimga qarshi harakatlanishi uchun ajratilgan bo'lak.
|
5.10.2
|
"Belgilangan yo'nalishli transport vositalari uchun bo'lagi bor yo'l" Belgilangan yo'nalishli transport vositalarining umumiy oqimga qarshi harakatlanishi uchun ajratilgan bo'lak.
|
5.10.3
|
5.10.4
|
"Belgilangan yo'nalishli transport vositalari uchun bo'lagi bor yo'lning oxiri"
|
5.11.1
|
"Qayirilish joyi" Chapga burilish taqiqlanadi
|
5.11.2
|
"Qayirilish oralig'i" Qayirilish oralig'ining uzunligi. Chapga burilish taqiqlanadi.
|
5.12
|
"Avtobus va trolleybus to'xtash joyi"
|
5.13
|
"Tramvay to'xtash joyi"
|
5.14
|
"Taksi to'xtab turish joyi"
|
5.15
|
"To'xtab turish joyi"
|
5.16.1
|
"Piyodalar o'tish joyi" O'tish joyi oldida 1.14.1-1.14.3 yotiq chizig'i bo'lmaganda 5.16.2 belgisi yo'ldan o'ng tomonga o'tish joyining old chegarasiga, 5.16.1 belgisi esa chap tomon o'tish joyining orqa chegarasiga o'rnatiladi.
|
5.16.2
|
5.17.1
|
"Piyodalarning er ostidan o'tish joyi"
|
|
Ogohlantiruvchi belgilar - 1. Umumiy qoidalar

1.1
|
"Shlagbaumli temir yo'l kesishmasi"
|
1.2
|
"Shlagbaumsiz temir yo'l kesishmasi"
|
1.3.1
|
"Bir izli temir yo'l"
|
1.3.2
|
"Ko'p izli temir yo'l"
|
|
Shlagbaum bilan jihozlanmagan temir yo'l kesishmasi oldida o'rnatiladi. 1.3.1 - bir izli yo'l, 1.3.2 - ikki va undan ortiq izli yo'l.
|
1.4.1
|
"Temir yo'l kesishmasiga yaqinlashuv" Aholi yashamaydigan joylarda temir yo'l kesishmasining yaqinligi haqida qoshimcha ogohlantirish.
|
1.4.
|
1.4.3
|
1.4.4
|
1.4.5
|
1.4.6
|
1.5
|
"Tramvay yo'li bilan kesishuv"
|
1.6
|
"Teng ahamiyatli yo'llar kesishuvi"
|
1.7
|
"Aylanma harakatlanish bilan kesishuv"
|
1.8
|
"Svetofor tartibga soladi" Harakat svetofor orqali tartibga solingan chorraha, piyodalar o'tish joyi yoki yo'l qismi.
|
1.9
|
"Ko'tarma ko'prik" Ko'tarma ko'prik yoki solda kesib o'tish.
|
1.10
|
"Sohilga chiqish" Daryo oyki suv havzasi qirg'og'iga chiqish.
|
|
1. Umumiy qoidalar - bet 20

5.1
|
"Avtomagistral" Yo'l harakati qoidalarining avtomagistrallarda harakatlanish tartibi o'rnatilgan yo'l.
|
5.2
|
"Avtomagistralning oxiri"
|
5.3
|
"Avtomobillar uchun mo'ljallangan yo'l" Faqat avtomobillar, avtobus va mototsikllar harakatlanishi uchun mo'ljallangan yo'l.
|
5.4
|
"Avtomobillar uchun mo'ljallangan yo'lning oxiri"
|
5.5
|
"Bir tomonlama harakatlanish yo'li" Transport vositalarining butun kenglik bo'yicha bir yo'nalishda harakatlanadigan yo'li yoki yo'l qismi.
|
5.6
|
"Bir tomonlama harakatlanish yo'lining oxiri"
|
5.7.1
|
"Bir tomonlama harakatlanish yo'liga chiqish" Harakatlanish bir tomonlama bo'lgan yo'lga yoki qatnov qismiga chiqish.
|
5.7.2
|
5.8.1
|
"Bo'laklar bo'yicha harakatlanish yo'nalishi" Bo'laklar soni va har biri bo'yicha ruxsat etilgan harakatlanish yo'nalishi.
|
5.8.2
|
"Bo'lak bo'yicha harakatlanish yo'nalishi" Bo'lak bo'yicha ruxsat etilgan harakatlanish yo'nalishi.
Yo'lning chetki chap bo'lagidan chapga burilishga ruxsat beruvchi 5.8.1 va 5.8.2 belgilari shu bo'lakdan qayrilishga ham ruxsat beradi.
Chorrahadan oldin o'rnatilgan 5.8.1 va 5.8.2 belgilarining ta'siri, agar shu turkumdagi boshqa belgilar o'rnatilmagan bo'lsa, butun chorrahaga tadbiq etiladi.
|
5.8.3
|
"Bo'lakning boshlanishi" Yo'lning balandlikka ko'tarilish yoki to'xtash qismidagi qo'shimcha bo'lagining boshlanish joyi. Agar qo'shimcha bo'lak oldida 4.7 "Eng kam tezlik"belgisi o'rnatilgan bo'lsa, ko'rsatilgan yoki undan kattaroq tezlikda harakatlana olmaydigan transport vositasining haydovchisi asosiy bo'lakdan qo'shimcha bo'lakka qayta tizilishi kerak.
|
5.8.4
|
"Bo'lakning boshlanishi" Uch bo'lakli yo'llarda harakatlanish uchun o'rta bo'lakning boshlanishi.
|
5.8.5
|
"Bo'lak oxiri" Balandlikka ko'tarilish yoki to'xtash qismidagi qo'shimcha bo'lakning oxiri.
|
5.8.6
|
"Bo'lak oxiri" Uch bo'lakli yo'lda harakatlanish uchun mo'ljallangan o'rta bo'lakning oxiri.
|
5.8.7__"Bolaklar_boyicha_harakatlanish_yonalishi"_Agar_5.8.7'>5.8.7
|
"Bo'laklar bo'yicha harakatlanish yo'nalishi" Agar 5.8.7 belgisida biror transport vositasining harakatlanishini taqiqlovchi belgi tasvirlangan bo'lsa, unda bu transport vositasining tegishli bo'lakda harakatlanishi taqiqlanadi.
5.8.7 va 5.8.8 belgilari yo'nalishlar soniga ko'ra to'rt va undan ortiq bo'lakli yo'llarga ham tadbiq etilishi mumkin. Tasviri almashilgan 5.8.7, 5.8.8 belgilari yordamida reversiv harakat tashkil etilishi mumkin.
|
1. Umumiy qoidalar - bet 19

4.1.1
|
"Harakatlanish to'g'riga"
|
4.1.2
|
"Harakatlanish o'ngga"
|
4.1.3
|
"Harakatlanish chapga"
|
4.1.4
|
"Harakatlanish to'g'riga yoki o'ngga"
|
4.1.5
|
"Harakatlanish to'g'riga yoki chapga"
|
4.1.6
|
"Harakatlanish o'ngga yoki chapga" Faqat yo'naltirgichlar buyurgan tomonga harakatlanishga ruxsat etiladi. Chapga burilishga ruxsat etuvchi belgi qayrilishga ham ruxsat beradi. (Muayan kesishmada talab etilgan harakat yo'nalishiga tegishli yo'naltirgichning shakli tushirilgan 4.1.1-4.1.6 belgisini qo'llash mumkin.
|
|
4.1.1-4.1.6 belgilarining belgilangan yo'nalishli transport vositalariga daxli yo'q (avtobus, trolleybus, marshrut taksi va hokazo).
4.1.1-4.1.6 belgilarining ta'siri qatnov qismlarining qaysi kesishmasi oldida o'rnatilsa, shu kesishmasiga tatbiq etiladi.
4.1.1 belgisi yo'l boshlanishiga o'rnatilsa, unga yaqin chorrahagacha amal qilinadi. Belgi o'ng tomonda joylashgan hovli va yo'lga tutash boshqa hududlarga burilishni taqiqlamaydi.
|
4.2.1
|
"To'siqni o'ngdan chetlab o'tish"
|
4.2.2
|
"To'siqni chapdan chetlab o'tish"
|
4.2.3
|
"To'siqni o'ngdan yoki chapdan chetlab o'tish" To'siqni har tomondan chetlab o'tishga ruxsat etiladi.
|
4.3
|
"Aylanma harakatlanish" Yunaltirgichlarda ko'rsatilgan yo'nalishlarda harakatlanishga ruxsat etiladi.
|
4.4
|
"Engil avtomobillar harakatlanadi" Engil transport vositalari, avtobus, mototsikllar, to'la vazni 3.5 tonnadan oshmaydigan yuk tashuvchi transport vositalarining harakatlanishiga ruxsat etiladi.
belgining ta'sir oralig'ida yashovchi va ishlovchi fuqarolarga tegishli, ularga va korxonalarga xizmat ko'rsatuvchi transport vositalariga bu belgi tatbiq etilmaydi.
Bunday hollarda transport vositalari belgilangan joyga eng chorrahadan kirib yoki chiqib ketishlari kerak.
|
4.5
|
"Velosiped yo'lkasi" Faqat velosiped va mopedlarda harakatlanishga ruxsat etiladi. Velosiped yo'lkasidan piyodalar ham yurishlari mumkin.
|
4.6
|
"Piyodalar yo'lkasi" Faqat piyodalar yurishiga ruxsat etilgan.
|
4.7
|
"Eng kam tezlik" Faqat belgida ko'rsatilgan yoki undan yuqori tezlikda (km/soat) harakatlanishga ruxsat etiladi.
|
4.8
|
"Eng kam tezlik belgilangan yo'lning oxiri"
|
1. Umumiy qoidalar - bet 26

7.4.5
|
|
7.4.6
|
|
7.4.7
|
|
7.4.1 qo'shimcha belgisining ta'siri yuk tashuvchi, shu jumladan, tirkamali, to'la vazni 3.5 tonnadan ortiq bo'lgan transport vositalariga, 7.4.3 qoshimcha belgisi esa engil avtomobillarga, shuningdek, to'la vazni 3.5 tonnagacha bo'lgan yuk tashuvchi transport vositalariga tatbiq etiladi.
|
|
7.5.1
|
"Shanba, yakshanba va bayram kunlari"
|
|
7.5.2
|
"Ish kunlari"
|
|
7.5.3
|
"Hafta kunlari" Belgiga haftaning qaysi kunlari amal qilishi ko'rsatilgan.
|
|
7.5.4
|
"Amal qilish vaqti" Belgiga kunning qaysi vaqtida amal qilishni ko'rsatadi.
|
|
7.5.5
|
"Amal qilish vaqti" Belgiga haftaning qaysi kuni va qaysi soatlarida amal qilishni ko'rsatadi.
|
|
7.5.6
|
|
7.5.7
|
|
"Transport vositasini to'xtab turish joyiga qo'yish usuli".
|
|
7.6.1
|
|
|
Barcha turdagi transport vositalarini to'xtab turish uchun yo'lning qatnov qismida, piyodalar yo'lkasi yoniga qo'yish usuli.
|
Piyodalar yo'lkasi yonidagi to'xtab turish joyiga engil avtomobillar va mototsikllarni qanday qo'yish usuli ko'rsatilgan.
|
7.7
|
"Yurgizgichni ishlatmasdan to'xtab turish joyi" 5.15 belgisi bilan birgalikda qo'llanganda, to'xtab turish joyida faqat yurgizgichi ishlamayotgan transport vositalariga to'xtab turishiga ruxsat etilganini bildiradi.
|
|
7.8
|
"Pullik xizmat ko'rsatish joyi" Naqd pulga xizmat ko'rsatilishini bildiradi.
|
|
7.9
|
"To'xtab turish muddati cheklangan" 5.15 belgisi o'rnatilgan to'xtab turish joyida transport vositalari to'xtab turishining eng ko'p muddatini ko'rsatadi.
|
|
|
Sensor Level - Ultra fast cnn based Hardware Computing Platform Concepts for adas visual Sensors and Evolutionary Mobile Robots

8
algorithms/processing. The weakness of this traditional way of doing concerning
processing performance is that it results in a ‘too long’ processing time and therefore
making it very difficult to satisfy real-time constraints. The real-time constraints expect a
completion of the processing of a frame within a time window that is less than the
capturing time of that frame. Therefore, for a 60 FPS (frames per second) rate we do have a
maximum of 15 milliseconds to finish all the processing. And since one does generally need
about 6~10 different high definition (HD) image preprocessing modules whereby each of
them takes around 5ms per frame we thus do reach a total ranging between 30 ms and
50ms of processing time if one tries to use the traditional processing schemes. This figure
of 50 ms does fail to fulfill the real-
time constraint of “maximum 15 ms” processing time
per frame. It is therefore clear that traditional processing schemes are not capable of
fulfilling the real-time constraints of visual sensors in/for ADAS.. Examples of ADAS
solution of relevance for visual sensors are: the
Lane Departure Warning
(LDW),
Adaptive
Cruise Control
(ACC), Emergency
Brake Assistant
(EBA) and
Blind Spot Detection
(BSD), etc.
The different ADAS solutions should be able to re-use the same components/modules for
the image processing. Another weakness of classical algorithms they do not enable an easy
re-use of functional components. Therefore we do need and are looking for a special
architecture that is reconfigurable by software; such a concept will enable an easy re-use of
the same platform for different functionalities and algorithms.
Ultra fast cnn based Hardware Computing Platform Concepts for adas visual Sensors and Evolutionary Mobile Robots - bet 81

neural networks.
Proceedings IWSSIP 2000, 2000: p. 33-36.
150.
Beasley, J. and P.C. Chu,
A genetic algorithm for the set covering problem.
European
Journal of Operational Research, 1996. 94(2): p. 392-404.
151.
Bilotta, E., G. Cutrí, and P. Panano,
Evolving Robot’s Behavi
or by Using CNNs.
From
Animals to Animats 9, 2006: p. 631-639.
152.
Wolff, K. and P. Nordin.
Learning biped locomotion from first principles on a
simulated humanoid robot using linear genetic programming
. 2003: Springer.
126
153.
Marbach, D. and A.J. Ijspeert.
Co-evolution of configuration and control for
homogenous modular robots
. 2004.
154.
Muthuswamy, B.,
Implementing central pattern generators for bipedal walkers using
cellular neural networks
. 2005, UNIVERSITY OF CALIFORNIA.
155.
Arena, P., et al.
Realization of a CNN-driven cockroach-inspired robot
. 2006: IEEE.
|
processing for ADAS? Are there some limitations; how can

10
the specific problems [22, 24]. CNNs are a special type of ANN consisting of a grid of cells
which are connected to eachother locally. The local connectivity makes CNNs more suitable
for hardware implementation (while compared to other ANN which require a global
connectivity) [25]. The main advantage of CNN is that by changing two templates matrices
one can change the functionality of the CNN processor without any hardware
reconfiguration. CNN cells do work in parallel and therefore ensure an ultrafast
manipulation of pixels [26].
For processing information based on neuro-computing we have to consider parallel
computation, learning method and adaptation [27]. Depending on the specific task, we can
define a learning rule for training the network [28]. This method can play an important
role for solving complex and time consuming problems in machine vision. Pattern
recognition, optimization, classification and image enhancements are important tasks in
ADAS concept for which we can use neuro-computing techniques [28]. In ADAS concepts,
the key issues are real-time processing and robustness. Neuro-computing can provide very
stable, accurate and ultra fast solutions for various problems. In most cases, the training
phase is slow and time consuming but at the end, that is after the training phase, operating
artificial neural networks it is very fast [24].