nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
65
BOSHQARUV MADANIYATI TARKIBI FUNKSIYALARI MEZONLARI -
MADANIYAT MARKAZLARI MISOLIDA
Sh.K.O`rinov,
BuxDU Musiqa ijrochiligi va
madaniyat kafedrasi o`qituvchisi
M.Hasanova
BuxDU San’atshunoslik fakulteti talabasi
Annotatsiya: Har bir tashkilotni boshqaruv xususiyatlari bo’lganidek madaniyat
markazlarini ham alohida boshqaruv tizimi mavjud. Ushbu maqolada boshqaruv
mezonlari haqida so’z boradi.
Kalit so‘zlar: tashkiliy boshqaruv, texnikaviy boshqaruv, moliyaviy boshqaruv.
Boshqaruv tushunchasi tor ma’noda biror-bir tashkilot maqsadini aniqlash va
unga erishish uchun zarur bo’lgan rejalashtirish, tashkil etish va nazorat
jarayonlarining foyda keltirishi, samara berishi, faoliyat yo'nalishini to ‘g‘ri tanlay
bilish, qarorlar qabul qila olishga hamda uning boshqarilishini nazorat qilishga va bu
jarayonning borishiga bog‘liq bo‘ladi. Boshqaruv nafaqat korxona doirasida,
qolaversa, butun bir jamiyat, davlatni o‘z tanlagan yo‘li maqsad va intilishlariga
yetaklovchi, iqtisodiyotni kuchli, barqaror ishlovchi mexanizmga aylantirishda muhim
ta’sir etuvchi kuch hisoblanadi. Boshqaruvni jamiyatning iqtisodiy negizi bilan
bog‘lab, shu bilan birga boshqaruvning ikki tashkiliy-texnikaviy va ijtimoiy-iqtisodiy
tomonlarini hisobga olgan holda o‘rganish lozim. Tashkiliy-texnikaviy boshqaruv aniq
iste’mol qiymatini olish uchun mahsulot tayyorlashda mehnat taqsimoti va
korperatsiyasi bilan ajralib turadi.
Madaniyat va san’at sohalarini rivojlantirish, jahon miqiyosidagi ilg‘or tajribalar
asosida malakali kadrlar tayyorlash, yoshlarning madaniy saviyasini yuksaltirishga
qaratilgan ko‘plab qaror va farmonlar imzolanib, hayotga tadbiq etilmoqda. Yangi
O‘zbekistonda madaniyat markazlari faoliyatini tubdan isloh qilish jarayonlarida
sohani moliyalashtirishning yangicha tizimini yanada takomillashtirish yuzasidan bir
qancha amaliy chora-tadbirlar amalga oshirilib kelinmoqda. Chunki, bugungi bozor
sharoiti madaniy-ma’rifiy sohaning moddiy bazasini mustahkamlash orqali, uning
taraqqiyoti bardavom bo‘lishini ta’minlovchi yagona omil ekanligini isbotlaydi.
Hozirgi global iqtisodiyot madaniyat va san’at sohasiga ham ta’sir ko‘rsatibgina
qolmay,
sohani
moliyalashtirishning
asosiy
omillarini
har
tomonlama
integratsiyalashni talab etadi. Shiddatli jahon bozorining umumiy hususiyatiga
Prezidentimiz Sh.Mirziyoyev quyidagicha fikr bildirgan edi: Jahon bozoridagi
iqtisodiy vaziyat murakkablashdi, mamlakatlar o‘rtasidagi iqtisodiy munosabatlar
tabiati tubdan o‘zgardi. Iqtisodiy raqobat nihoyatda kuchayib, tobora keskin va
shafqatsiz tus olmoqda. Bunday iqtisodiyotning muntazam takomillashib borishini
ta’minlaydigan mexanizmlarni joriy etish, barqaror iqtisodiy taraqqiyot bilan bog‘liq
vazifalarni puxta belgilab olish masalasi dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Zotan, milliy
taraqqiyot strategiyasining ustuvor yo‘nalishlaridan biri ham shundan iborat. Amaliy
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
62
BOSHQARUV KONSEPSIYASI VA ASOSIY TUSHUNCHALAR
Sh.K.O`rinov,
BuxDU Musiqa ijrochiligi va
madaniyat kafedrasi o`qituvchisi
M.Ismoilova
BuxDU San’atshunoslik fakulteti talabasi
Annotatsiya: Boshqaruv tushunchasi tor ma’noda biror bir tashkilot maqsadini
aniqlash va unga erishish uchun zarur bo’lgan rejalashtirish, tashkil etish va nazorat
jarayonlarining foyda keltirishi, samara berishi, faoliyat yo'nalishini to’g’ri tanlay
bilish, qarorlar qabul qila olishga hamda uning boshqarilishini nazorat qilishga va bu
jarayonning borishiga bog‘liq bo‘ladi. Ushbu maqola boshqaruv va uning nazariyasi
haqida so’z boradi.
Kalit so‘zlar: demokratiya, strategik boshqaruv, boshqaruv texnologiyalari.
Boshqaruv atamasi yunon tilidan kelib chiqqan bo’lib kibernan, bu to'g'ridan-
to'g'ri kemani boshqarish harakatiga tegishli bo'lsa-da, yo'naltirishni anglatadi, Aflotun
tomonidan fuqarolarni boshqarish uslubiga murojaat qilish uchun ishlatilgan. Bugungi
tezkor jarayonda ya’ni axborot asrida boshqaruvni yuksaltirish eng dolzarb bо‘lib
turgan bir paytda, jamiyatda boshqaruv texnologiyalarisiz har qanday vazifani bajarish
qiyindir. Albatta, biz bilamizki boshqaruvni uch asosiy turi mavjud: avtoritar,
demokratik va liberal.
О‘zbekiston huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati qurish yо‘lidan borar ekan,
jamiyat boshqaruvida demokratik boshqaruv tamoyillari yetakchi о‘ringa chiqmoqda.
Bugungi kun talabi boshqaruv strategiyasi va amaldagi vazifalarini ham
о‘zgartirmoqda, yangidan yangi maqsadlar va vazifalar qо‘ymoqda. Aynan boshqaruv
texnologiyalari tushunchasi orqali buni ahamiyatini bilish mumkin. Boshqaruv
texnologiyalari asosan: -boshqaruv jarayonlari va umumiy boshqaruv funksiyalari
(rejalashtirish, tashkil etish, motivatsiya, nazorat, muvofiqlashtirish);
- motivatsiyaning mazmuni va jarayon nazariyasi; -boshqarish, aloqa tarmoqlari,
og‘zaki bо‘lmagan ma’lumotlar haqida axborot va kommunikatsiyalar;
- boshqaruv qarorlari: qabul qilish va ijrosini ta’minlash, ijroni nazorat va
monitoring qilish borasidagi amaliy harakatlarni о‘z ichiga oladi. О‘z о‘rnida har
qanday
tashkilotning
nizomi
va
tashkiliy-meyoriy
faoliyatida
boshqaruv
texnologiyalari muhim о‘rinni egallaydi.
Boshqaruv jarayonining rivojlanish bosqichlari haqida gap ketganda Sohibqiron
Amir Temurning davlat va harbiy ishlarni boshqarish borasidagi tashkilotchilik
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
69
асосан лимон, кўкатлар ва сабзавот кўчатлари, помидор, бодринг, қалампир,
булғор қалампири ва карам кўчатлари тайёрланиб, аҳоли томорқаларини зарур
миқдорда кўчат ва уруғлик билан таъминлашга амалий ёрдам бериб келинмоқда.
Мамлакатимиз Президенти Ш.Мирзиёев табири билан айтганда ҳар бир
қарич еримиз тиллога тенг. Фақат бизда ташаббус, саъи-ҳаракат, хафсала бўлса
бас. Томорқалар боғ-роғларга, тўкинчилик манбаига айланади. Дастурхонимиз
тўкин, турмишимиз бунданда фаровон бўлади. Дархақиқат, бугун
томорқачиликни ривожлантириш халқ фаровонлигини янада ошириш
мезонларидан бирига айланиб бормоқда.
Аҳоли томорқаларини ривожлантириш ва қўллаб қувватлаш мақсадида
Наманган вилояти банк бўлимлари томонидан фуқароларга имтиёзли кредит
маблағлари ажратилмоқда. Жумладан, Халқ банкининг 217 миллиард сўм
маблағлари ҳисобидан 10 минг бош қорамол, 26 минг бош қуй-эчкини 23 мингта
кам таъминланган оилаларга тарқатилди.
Вилоятдаги Агробанк, Микрокредитбанк, Алоқабанк, Ипотекабанк,
Ўзсаноат қурилишбанклари ҳам имтиёзли кредитлар билан томорқа
хўжаликларини барқарор ривожлантиришга ўзларини амалий ёрдамларини
кўрсатмоқдалар. Натижада томорқа хўжаликларида етиштрилаётган қишлоқ
хўжалиги махсулотлари миқдори тобора кўпайиб бормоқда. Бу эса бозорларда
серобчилик бўлишини ва нархлар барқарорлигини таъминлашга хизмат қилади.
Наманган вилояти иқтисодиётни ривожлантириш ахоли бандлиги ва
даромадларини ўсишини таъминлайдиган энг мухим соҳалардан бири бўлган
қишлоқ хўжалигини стратегик ёндашувлар асосида ривожлантириш объектив
заруриятга айланиб бормоқда. Чунки, вилоятда 111 минг киши ёки 9,5%
иқтисодий фаол аҳоли ишсиз. Шунингдек, 200 минг ёки 17% меҳнат қилиш
истаги бўлган аҳоли хорижий давлатларга иш излаб чиқиб кетган. Бундан
кўриниб турибдики вилоятда ишсизлик муаммоси ва уни ҳал этиш долзарб
масалага айланган. Президентимиз Ш.Мирзиёев таъкидлаганидек:
“Биз бир нарсани тўғри тушунишимиз керак: битта ишсиз одам-ўнта
муаммо дегани. Бу муаммолар ишсиз одамнинг ўзига, оиласи ва маҳалласига,
жамиятга келтирадиган зарарини ҳисобласак, масалани нақадар жиддий экани
янада ойдинлашади[2].
Юқоридагиларни ҳисобга олган ҳолда Наманган вилоятида томорқа
ерларидан унумли фойдаланишни йўлга қўйиш орқали 1200 нафар ёшлар
мавсумий ишларга жалб этилади. Шунингдек, “Ҳар бир оила тадбиркор” ҳамда
“Ёшлар келажагимиз” дастури доирасида сезиларли ишлар амалга оширилмоқда.
Аҳолини, айниқса ёшларни тадбиркорлик ташаббусларини қўллаб-қувватлаш,
уларни ўз бизнесини йулга қўйиш учун катта имтиёзлар берилмоқда. Шулар
асосида ёшларда тадбиркорлик ташаббусини ривожлантирилса, уларга
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATIBog'liq 98-71-PB
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.
Urinov S. K., Rakhmatova M. THE ROLE OF CULTURE AND ART OF
UZBEKISTAN ON A GLOBAL SCALE //Web of Scientist: International Scientific
Research Journal. – 2022. – Т. 3. – №. 4. – С. 370-376.
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
64
2.
Orinov
S.
K.,
Qodirova
V.
NOMODDIY-MADANIY
MEROSNI
O’RGANISHDA “AVESTO” NING O’RNI //TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI
ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2022. – С. 83-86.
3.
Orinov
S.
K.,
Boboqulova
S.
MADANIYAT
VA
SAN'AT
BOSHQARUVINING BUGUNGI KUNDAGI AHAMIYATI //TA'LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2022. – С. 78-82.
4.
Orinov S. K. et al. MADANIYAT MARKAZLARI AHOLINING IJODIY
QOBILIYATINI SHAKLLANTIRUVCHI OBYEKT SIFATIDA //TA'LIM VA
RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2022. – С. 68-72.
5.
Orinov
S.
K.,
Abdusalomova
H.
TEATRLAR
FAOLIYATINI
RIVOJLANTIRISH
MASALALARI
//BARQARORLIK
VA
YETAKCHI
TADQIQOTLAR ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2022. – С. 766-770.
6.
Orinov S. K. et al. MADANIYAT MARKAZLARI FAOLIYATIDA
AHOLINING TURLI QATLAMLARIGA DIFFERENSIAL YONDASHUV
//TA'LIM VA RIVOJLANISH TAHLILI ONLAYN ILMIY JURNALI. – 2022. – С.
73-77.
7.
S.TO’YCHIYEVA
“BOSHQARUV
TEXNOLOGIYALARI”
O`QUV
QO`LLANMA – T.: 2020 Y.
8.
A.HAYDAROV “MADANIYAT VA SAN’AT MUASSASALARINI
BOSHQARISH” O`QUV QO`LLANMA. – T.: 2020 Y.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
63
faoliyati haqida quyidagilarni keltirish mumkin. Buyuk sarkarda va davlat arbobi
hisoblanmish Sohibqiron Amir Temur madaniyat va san’atga, adabiyotu ma’rifatga
aloqador kishilardan saltanat rivoji yо‘lida foydalanmoqlik, ularning ibratli hayot va
ijod 14 yо‘llarini targ‘ib qilmoqlik masalasida ham dunyoga ibrat bо‘larli ijobiy
ishlarni qilganini tarix tasdiqlaydi.Shuning uchun ham Movoraunnahrning poytaxti
Samarqand madaniyat va san’at rivojining muhtasham markaziga aylangani, undan
tashqari dunyoning eng kuchli sangtaroshlari, naqqoshlari, me’morlarining mujassami
ham Samarqandda qurilgan binolarda о‘z aksini topgani jahongirning ijod kishilariga
bо‘lgan e’tiboridan darakdir. Shuning uchun ham Amir Temur: “Bir daraxtni kessam,
о‘rniga о‘n daraxtni ektirdim”, yoki “Bizning qudratimizga shubha qilganlar qurgan
imoratlarimizga boqsinlar” deb aytgan bо‘lsa kerak. Ma’lumki, boshqaruv jarayonida
rahbariyat va xodimlar о‘rtasidagi munosabat, boshqaruv qarorlarini о‘z о‘rnida va
asosli qabul qilish, muntazam va sifatli ijro, ijroning vaqt va aniqlik mutanosibligidagi
doimiy
22 nazorati jarayonning asosini, negizini bildiradi.
Boshqaruv jarayonlarining uzviy va samarali kechishi inson kapitali, mehnat
turi, mehnat predmeti va ishning kо‘lamiga bevosita bog‘liq. Amalda boshqaruv
jarayoni ishlab chiqarish tarzidagi qator uzluksiz, tizimli jarayonlarni о‘z ichiga oladi.
Bu bosqichlar tashkiliy tayyorgarlik, qaror qabul qilish, qaror ijrosini ta’minlash va
nazorat shakllari asosiga quriladi. Ma’lumki, tahliliy axborot boshqaruv subyekti
uchun faqat mehnat predmeti emas, balki bir vaqtning о‘zida bilim va tajribani, mehnat
mahsulotini amalga oshirish vositasi hamdir. Axborot boshqaruv faoliyatida eng zarur
tushuncha bо‘lib, boshqaruv jarayonining о‘zagi, sifat va samaradorlikning kо‘lami
qabul qilingan axborotning aniq va ishonchli, samarali ekaniga bog‘liq. Ishlab
chiqarish uzluksizligini amalga oshirish boshqaruv texnologiyalarini tizimli tashkil
etishda kо‘proq kо‘rinadi. Har qanday tashkilot kelajak strategik dasturini aniqlashi va
bu strategiyani amalga oshirish uchun butun jamoaning mas’uliyati va javobgarligini
ta’minlashi zarur. Strategik boshqaruvning funksiyasi tezkor boshqaruvning funksiyasi
bilan chambarchas bog‘liq bо‘lishi kerak. Shu bilan bir qatorda va tashkilot
rivojlanishining asosiy shartidir.
Xulosa qilib aytganda, boshqaruv jarayonini yanada takomillashtirish uchun
zamonga qarab doimiy yangicha formatda to’ldirib borish lozimdir.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
67
АҲОЛИ БАНДЛИГИ ТАЪМИНЛАШ ВА ДАРОМАДЛАРИНИ
КЎПАЙТИРИШНИНГ ҲУДУДИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ
Шаҳобов Хамиджон Мухамадович – докторант Наманган
муҳандислик-технология институти,
е-mail:
shakhobov76@mail.
ru (1-йўналиш)
Отамирзаев Абдуқобил Абдурашид ўғли - талаба Наманган
муҳандислик-технология институти,
е-mail:
boburshohabduvaliyev@mail.com
Аннотация: Ушбу мақолада мамлакатимизда, хусусан, Наманган
вилоятида аҳоли бандлигини ва уларнинг даромадларини кўпайтириш борасида
амалга оширилаётган ислоҳотларни ижтимоий-иқтисодий аҳамияти ёритиб
берилган. Аҳоли бандлигини таъминлашда ҳал қилиниши лозим бўлган бир
қатор тавсия ва таклифлар берилган.
Таянч сўзлар: тадбиркорлик, бандлик, ресурслар, даромад, ишсизлик,
томорқа хўжаликлари, кластер, экспорт, озиқ-овқат маҳсулотлари.
Кириш. Мамалакатимизда аҳолини иш билан бандлигини таъминлаш ва шу
асосида мунтазам даромад олишлари мақсадида “Ҳар бир оила–тадбиркор”,
“Ёшлар келажагимиз”, “Обод қишлоқ”, “Обод маҳалла” ва томорқани
ривожлантириш каби дастурлар қабул қилинди. Мазкур дастурларни амалга
ошириш учун хусусан оилавий тадбиркорликни ривожлантириш доирасида
давлат бюджетидан қарийиб 10 трилион сўм имтиёзли кредитлар ажратилди.
Буларни
барчаси
халқимиз,
айниқса
ёшларимизнинг
тадбиркорлик
ташаббусларини қўллаб-қувватлаш ,уларга ўз бизнесини йўлга қўйиши учун
берилаётган имкониятларни далилидир.Мазкур имтиёзлар орқали ёшларимизда
тадбиркорлик ташаббусларини ривожлантирилса, уларга маблағлардан тўғри
фойдаланишни ўргатилса, нафақат иқтисодий , балки кўплаб ижтимоий
муаммоларни хам хал этилган бўлади.
2020 йил 27 февраль куни Прездентимиз Ш. Мирзиёев раислигида
тадбиркорликни ривожлантириш ва касбга тайёрлаш орқали камбағалликни
қисқартиришга қаратилган чора-тадбирлар бўйича видеоселекторда ҳам бу
масалага алоҳида эътибор қаратилди. “Камбағалликни камайтириш ойлик ёки
нафақа миқдорини кўпайтириш, ёппасига кредит бериш дегани эмас. Бунинг
учун, энг аввало, аҳолини касбга ўқитиш, молиявий саводхонлигини ошириш,
одамларда тадбиркорлик ҳиссиётини уйғотиш, инфратузилмани яхшилаш,
фарзандларини ўқитиш, сифатли даволаниш, манзилли нафақа тўлаш тизимини
жорий қилиш керак”-деди Ш. Мирзиёев.[1]
|
| |
51. Infraqizil nurlar qanday nurlar, spektr o‘lchamini va ta’sirchanligini yoritib bering

|
51. Infraqizil nurlar qanday nurlar, spektr o‘lchamini va ta’sirchanligini yoritib bering
|
bet | 1/10 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 42,91 Kb. | | #234751 |
Bog'liq 51-70
51.Infraqizil nurlar qanday nurlar, spektr o‘lchamini va ta’sirchanligini yoritib bering. Infraqizil nurlar (infrachiziq nurlar), elektromagnit tarmoqda nurlarning bir qismidir va kuzatiladigan infrachiziq spektri tarkibiga kiradi. Infrachiziq nurlar, kuzatish (qizg'inlar) qobiliyatiga ega bo'lgan nurlardir. Bu nurlar, chumoqda kuzatishning natijasida tuzilgan material yoki ob'ektning issiqligi orqali olinadi. Spektr o‘lchami: Infrachiziq spektri, nurlarning energiyasini taqqoslash uchun ishlatilgan yig‘inlardan iborat bo‘lgan bir spektrdir. Spektr, qanday nurlarning kuzatilishi, olinishi, va ularga xos issiqlik ta’siri borligini ko‘rsatadi. Infraqizil nurlar kategoriyalari: Infraqizil nurlar, uchta kategoriya bo‘yicha tartibga solinadi: yaqqol (Q) - 0.76 mikron va undan kam; yengil (W) - 0.76 mikron va 3 mikronga qadar; va o‘rtacha (M) - 3 mikron va 100 mikronga qadar.
52.Adittiv va subtraktiv ranglar qanday ranglar, ularning farqlari nimada. Adittiv va subtraktiv ranglar, turli usullar bilan ishlatilgan rang tizimlari bo'yicha konseptlar hisoblanadi. Ularning farqlari rang tizimlarining qanday qilib rang tuzilishini, qo‘llanishini va rang tashqi ko'rinishini tasvirlaydi.Adittiv ranglar: Adittiv ranglar, nurlar qo‘shish orqali rang tuzilishini ifodalaydi. Ular aditiv qo‘shish tizimida ishlaydigan nurlarning intensivligini o‘z ichiga oladi. Adittiv ranglar tizimi, tizimga o‘ziga xos rangni olib kelgan qizil, yashil, va ko‘k nurlar orqali yaratiladi. Bu nurlar yonma-yon qo‘shilganda o‘zgaruvchan ranglarni hosil qilishga imkon beradi.Adittiv ranglar har bir qo‘shilgan nurning intensivligini ko‘rsatish uchun "RGB" (Qizil, Yashil, Ko‘k) modelini qo‘llaydi.Subtraktiv ranglar:Subtraktiv ranglar, ranglarni qirg‘inlarni yotish orqali hosil qiladi. Ular ranglarni chiqishi, tashqi ko‘rinish, va yonma-yon tuzilishi orqali ishlaydi.Subtraktiv ranglar tizimi, o'z ichiga olgan ranglarni birlashtirish orqali rangni hosil qiladi. "CMYK" modeli subtraktiv ranglar tizimida ishlaydi (Qora, Moviy, Sariq, va Siyoh). Subtraktiv ranglar ko‘pchilik bilan chetlash uchun ishlatiladi va ko‘p ranganli chetlash uchun mo‘ljallangan.Farqlari:Adittiv ranglar intensivligi o‘z ichiga oladi va ko‘rinishda qo‘llanilgan nurlarini qo‘shish orqali rang hosil qiladi.Subtraktiv ranglar intensivligi o‘z ichiga olgan ranglarni birlashtirish orqali rang hosil qiladi.Adittiv ranglar tizimi odatda displey, monitor, va boshqa nurlanuvchilar uchun ishlatiladi.Subtraktiv ranglar tizimi chetliq bilan matnlar, rasm va boshqa chet qilinuvchi vazifalarni bajarish uchun ko‘p ravishda ishlatiladi.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
74
Bugungi kunda amaliy o’yinlar, muammoli o’qitish, interfaol ta‘lim, modul-
kredit tizimi, masofali O’qitish, blended learning (aralash o’qitish) va mahorat darslari
ta‘limning innovatsion shakllari sifatida e‘tirof etilmoqda.
Tа’lim sоhаsidа оlib bоrilаyotgаn kеng ko’lаmli islоhоtlаr, tа’lim mаzmunini
tаkоmillаshtirishgа оid qаbul qilingаn qаrоrlаr tа’limni hаyot bilаn bоg’lаshni,
o’qitish sаmаrаdоrligini оshirishni, tеz tаrаqqiy etib bоrаyotgаn jаmiyat uchun hаr
tоmоnlаmа rivоjlаngаn bаrkаmоl аvlоdni tаrbiyalаb yеtishtirishni tаlаb etmoqda.
Kimyo fanini o’qitishdа bеlgilаngаn bilim, ko’nikmа vа mаlаkаlаrni egаllаsh,
fаоliyat davomida uchraydigan turli yo’nаlishdаgi qiyinchiliklаrni yеngishda, ya’ni
yakkа tаrtibdа, hamkorlikda, juftlikdа vа guruhlаrdа ishlаsh kаbi texnologiya va
mеtоdlаrdan foydalanish jаrаyonidа o’quvchi shахs sifаtidа shаkllаnib bоrishida bir
tayanch. Kimyoviy bilimlarni egallashda o’qituvchi intеrfаоl mеtоdlаrdаn mаvzugа
muvоfiqini tаnlаy bilishi muhim hisоblаnаdi. O’qituvchi intеrfаоl mеtоdlаrdаn
аvvаlо оddiydаn murаkkаbgа o’tish nаzаriyasigа аmаl qilgаn hоldа fоydаlаnishi
zarur.
Ilg’оr pеdаgоgik tехnоlоgiya, ya’ni interfaol usullar аsоsidа tаshkil etilgаn dаrslаr
o’quvchilаr bilimlаrini yaхlit o’zlаshtirilishigа ko’mak bеrаdi, o’quvchi tаfаkkurini
rivojlantiradi, mustаqil, ijоdiy fikrlаshgа o’rgаtаdi. Shuning uchun interfaol ta’lim va
usullarini tahlil qilish, dars jarayoniga tadbiq etish amaliy ahamiyat kasb etadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Organik birikmalar odamlarga qadimdan ma'lum bo'lib, ular o'simliklardan
toza holda etil spirtini, sirka kislotani, ba'zi bir bo'yoqlarni ajratib olishni bilganlar.
Keyinchalik odamlar sovun pishirish, matolarni bo'yash jarayonini va boshqalarni
o'rganganlar. Lekin ajratib olingan organik moddalar aralashma holida bo'lgan.
Organik moddalar faqat XVIII asming oxiridagina sof holda, masalan, mochevina,
vino, olma va limon kislotalari olingan.
Hozirda kimyo fanida spirtlar mavzusiga turli o'qitish metodlari orqali
yondashib, takomillashtirish mumkin. Uglevodorodlardagi bitta yoki bir nechta
vodorod o'rniga «OH» - gidroksil guruhining almashinishidan hosil bo'lgan organik
birikmalarga spirtlar deyiladi. Gidroksil guruhining soniga qarab spirtlar bir atomli,
ikki atomli, uch atomli va hokazo ko'p atomli bo'lishlari mumkin. Shunday ekan,
spirtlar mavzusida sinflararo yondashuv va sinfning vakillari o’rtasida bo’glanish va
kimyoviy xususiyatlar asosida o’qitish vositalarini qo’llash muhim ahamiyat kasb
etadi.
Ingliz kimyogari Gimaraesning (2009) fikriga ko'ra, dars jarayonida ta'limdagi
tajribalar natijasini kontekstualizatsiya qilish metodi ya’ni namoyon etish, aks etirish
tadqiqot savollarini bartaraf etishni takomillashtirishga imkon beradigan haqiqiy
muammolarni yechish uchun samarali strategiya bo'lishi mumkin. Ushbu
|
| |
4.3-rasm. Matematik modelni ishlab chiqish tarxi

63
Modellashtirishning boshlang’ich jarayonida ko`rib chiqilayotgan matematik
o`zgaruvchanlik tabiatini belgilash qabul qilinadigan muhim echim hisoblanadi.
Amalda ular ikki sinfga bo`linadi:
• aniq o`lchash va boshqarish mumkin bo`lgan determinlangan
o’zgaruvchilar;
• aniq o`lchash mumkin bo`lmagan va tasodifiy tavsifga ega stoxastik
o`zgaruvchilar.
-BOB.OLINGAN NATIJALARNING TAHLILI

|
-BOB.OLINGAN NATIJALARNING TAHLILI
|
bet | 16/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnoma3-BOB.OLINGAN NATIJALARNING TAHLILI
Biz, Toshkent tibbiyot akademiyasi tibbiy profilaktika fakulteti 502 guruh talabalari (12 nafar), ya’ni shu gurux talabasi G.Abirayeva, Toshkent tibbiyot akademiyasi Bolalar, o‘smirlar va ovqatlanish gigiyenasi kafedrasi professori G.I.Shayxova rahbarligida, Toshkent shahar Olmazor tumanidagi 522-sonli maxsuslashtirilgan maktabgacha tarbiya muassasasini mudirasi F. Giyasova ishtirokida, Toshkent shahar Olmazor tumani TashGU-TashPI massivida joylashgan, Toshkent shahar xalq ta’lim boshqarmasi, Olmazor tumani halq ta’limiga qarashli 522-sonli ixtisoslashtirilgan maktabgacha tarbiya muassasasini O‘zbekiston Respublikasi DSN qonuni 657-XII. (03.07.1992 yil), shuningdek SanMvaQ 0241-2007 «Sanitarnie pravila ustroystva i soderjaniya detskix doshkolnix uchrejdeniy v Respubliki Uzbekistan» sanitariya me’yor va qoidalariga mos kelishini kompleks sanitar-gigiyenik tekshiruvdan o‘tkazdik.
Sanitariya nazorati o‘tkazildi va quyidagilar aniqlandi:
MTT tipik loyiha asosida 1987 yilda qurilgan bo‘lib, 10,5 soatli ish sharoitida 12 guruh 280 o‘ringa mo‘ljallangan. MTMda qayt etilgan bolalar soni 220 nafar bola ro‘yxatdan o‘tkazilgan, nazorat kunida 190 nafar bola qayt etilganligi aniqlandi. Guruhlarda bolalarning soni 15 nafardan 20 nafargachani tashkil qiladi.
MTTning aholi yashash joyida joylashtirilishi QMQ 2.07.01.1994 «Shaxar va qishloqlarni loyixalashtirish va qurish» me’yoriy ko‘rsakichlari talablariga mos keladi, axoli punkti bilan oralii masofasi, ya’ni qizil chiziq masofasining normadagi ko‘rsatkichiga rioya qilinmagan.
MTT gurux maydonchalarining soni 12 ta bo‘lib, barchasi MTMning oldingi tomonida, joylashtirilgan, yasli guruh xonalari uchun aloxida birlashtirilgan yacheykalar mavjud. Gurux maydonchalari bolalarning yoshiga mos ravishda to‘liq jixozlangan, biroq pollari ta’mirlashga muxtoj.
MTT yer maydoni SanMvaQ yasli guruxidagi bolalarga 40 m.kv, maktab oldi guruxidagi bolalarga 35 m.kv maydon to‘g‘ri kelishi kerak edi, biroq nazorat ostiga olingan MTTda bir bolaga to‘g‘ri keladigan maydon 25 m.kv bo‘lib, umumiy 10 m.kvga kamaytirilgan. MTTda qizil chiziq maydonlar yetarli darajada ta’minlanmagan, ushbu maydon MTTning to‘rt tomonida 3-4 metrni tashkil qiladi,bu esa 5%ni tashkil qiladi. Bu masalani SEO va JS vrachi, tuman xokimiyati bilan birgalikda zudlik hal qilish kerak.
Gurux maydonchalarining soni 12 ta bo‘lib, 6 tasi MTTning oldingi tomonida, 6 tasi esa orqa tomonidan joylashtirilib, yasli guruh xonalari uchun aloxida birlashtirilgan yacheykalar joylashtirilgan. Gurux maydonchalari bolalarning yoshiga mos ravishda to‘liq jixozlanmagan, pollari ta’mirlashga muxtoj.
|
| |
Disusun oleh: Agustian Noor - bet 35

|
Disusun oleh: Agustian Noor
|
bet | 35/57 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #14427 |
…(8)
Dari hubungan ini terlihat sistem akan meloloskan frekuensi tinggi (high pass filter), dimana besar penguatan berbanding lurus dengan frekuensi. Namun demikian, sistem seperti ini akan menguatkan noise yang umumnya berfrekuensi tinggi. Untuk praktisnya, rangkain ini dibuat dengan penguatan dc sebesar 1 (unity gain). Biasanya kapasitor diseri dengan sebuah resistor yang nilainya sama dengan R. Dengan cara ini akan diperoleh penguatan 1 (unity gain) pada nilai frekuensi cutoff tertentu.
Penutup
Uraian diatas adalah rumusan untuk penguatan opamp ideal. Pada prakteknya ada beberapa hal yang mesti diperhatikan dan ditambahkan pada rangkaian opamp. Antara lain, Tegangan Ofset (Offset voltage), Arus Bias (Bias Current), Arus offset (offset current) dan lain sebagainya. Umumnya ketidak ideal-an op- amp dan bagaimana cara mengatasinya diterangkan pada datasheet opamp dan hal ini spesifik untuk masing-masing pabrikan.
|
| |
Umumiy jismoniy tarbiya - Talabaning kurs ishi

|
Talabaning kurs ishi
|
bet | 17/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaUmumiy jismoniy tarbiya maydonchalar binoning oldingi tomonida joylashtirilgan bo‘lib, to‘liq umumiy jismoniy tarbiya vositalari bilan ta’minlanmagan, shunga qaramasdan yer maydoni chim bilan qoplanmagan. Jismoniy tarbiya maydonida chalqimchoq o‘ynaydigan xovuz mavjud bo‘lib, uning maydoni 21 m.kv ni tashkil qiladi, uning chuqurligi 0,4 va 0,6 metr tashkil qildi.
Hovli-bog‘ maydoni 16 m.kv tashkil qiladi. Xovli-bog‘ maydonida sabzovotlar ekilmagan.
Ko‘kalamzorlashtirilgan maydoning maydoni 35% ni tashkil qilib, normadan 15% ga kam tashkil qiladi. MTT maydonidagi barcha daraxtlarni butalash zarur. Chinorlarni dekerativ va mevali daraxtlarga almashtirish kerak.
Xo‘jalik mintaqasida axlat idishlar joylashtirilgan bo‘lib, ularning osti asfalt yopilgan.
Bino kompakt blokli tizimda joylashtirilgan bo‘lib, 2 kavatdan iborat. Binoning 1-chi qavatda 6 ta yasli va maktab oldi guruhining 3 ta guruhi, 2 chi qavatida 6 ta maktab oldi guruxlar guruh yacheyklari joylashtirilgan. Yordachi binoning 1-chi qavatida oshxona, tibbiy punkt va kir yuvish xonalari joylashtirilgan bo‘lib, ularning eskiz chizmasi 3- rasmda keltirilgan. Yordamchi binoning 2-chi qavatida musiqa gimnastika zali, uslubchi xonasi va mudira xonasi joylashtirlgan.
MTM yasli guruhning gurux yacheykasini sanitar gigiyenik nazorati davomida quyidagilar aniqlandi. Gurux yacheykasi qabulxona, gurux va o‘ynash xonasi, uxlash xonasi, bufet-moyka va xojatxonadan iborat.
Guruxdagi bolalar soni 20 nafar, nazorat kunida 14 nafar bolalar qayt etilgan va jurnalga belgilangan. Gurux yacheykasining qabulxonasida bolalar uchun 22 ta kiyimlarni ilish javoni bor va xar biri markirovka qilingan. Ertalabki filtr o‘tkazish uchun sharoit yaratilgan, biroq termometrlar soni yetarli emas. Yoritish chiroqlar mavjud, ular cho‘g‘lanma chiroqlar ish sharoitida.
Gurux va o‘ynash xonasida derazalar janubiy oriyentatsiyada joylashtirilgan bo‘lib, bolalar uchun stol va stular soni yetarli biroq markirovka qilinmagan, bolalar o‘ynashi uchun o‘yinchoqlar soni yetarli emas.
TYOK- ichkaridagi yoritilganlik 150 lk, tashqaridagi yoritilganlik 10.000 lk, TYOK darajasi - 1,5 %, YOK- derazaning oynaband soxasi yuzasi 9 m.kv. guruh xonasining pol yuzasi 36 m.kv. YOK-1:5; CHK-1:2 nisbatni tashkil qildi. Bu SanPiN 0241-2007 va KMQ 2.01.05-1998 Tabbiy va sun’iy yoritilganlik talablariga mos keladi.
|
| |
Kasalliklar soni - Talabaning kurs ishi

|
Talabaning kurs ishi
|
bet | 22/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaKasalliklar soni
|
Absolyut soni
|
%, nisbati
|
Gepatit A
|
3
|
42,8%
|
ORZ
|
4
|
57,1%
|
Jami
|
7
|
100%
|
Somatik kasalliklarning tarqalishi darajasi, quyidagi jadvalda keltirilgan:
№
|
Kasalliklar nomi
|
abs
|
%
|
1
|
Nafas olish tizimi kasalliklari
|
14
|
31,1
|
2
|
Yurak qon tomir tizimi kasalliklari
|
5
|
11,1
|
3
|
Oshqozon ichak tizimi kasalliklari
|
6
|
13,3
|
4
|
Endemik buqoq kasalligi
|
16
|
35,5
|
5
|
Ayruv tizimi kasalliklari
|
4
|
8,8
|
|
Jami
|
45
|
100
|
MTMda kasallanishlarning gigiyenik tahlili shuni ko‘rsatdiki, boallar orasida kechki durez va jismoniy rivojlanishinng orqada qolish kabi kasalliklar boshqa kasalliklarga nisbatan keng tarqalganligi aniqlandi.
MTMning hovlisi va binosining umumiy sanitariya holati qoniqarli. Umumiy tozalash ishlari reja asosida o‘tkazilganligi aniqlandi.
XULOSALAR
1.MTM axoli yashash joyida to‘g‘ri joylashtirilganligiga qaramasdan, qizil chiziq masofasiga rioya qilinmagan.
2.Gurux maydonchalarining poli ta’mirlanmagan.
3.Jismoniy tarbiya maydonlariga chim bilan qoplanmagan.
4. O‘tish yo‘lakchalari ta’mirlashga muxtoj.
5.Daraxtlarni bogona shoxlari olib tashlanmagan.
6.Guruxlarda ertalabki filtr ishlarni samarali tarzda o‘tkazilmagan.
7.Guruxlardagi stol va stullar markirovka qilinmagan.
8.Oshxondagi ishdishlar markirovka qilinmagan.
9.Xodimlar shaxsiy kiyimlar bilan to‘liq ta’minlanmagan.
10.Xom va pishgan mahsulotlarning brakeraj tartibi o‘tkazilmagan.
11.Ertalabki badantarbiya mashg‘ulotlari o‘tkazilmagan.
11. Oshxonada ventilyatsion tizmi olib tashlangan.
13. Oshxona xodimlar uchun dush o‘rnatilmagan.
14.Zararsizlantiruvchi vositalarning tayyorlanganlik muddatlari ko‘rsatilmagan.
15.Bolalar orasida gepatit, nafas olish tizimi, endemik buqoq kasalligini soni yuqori.
16. Xodimlari va bolalar orasida sanitariya maorifi ishlarni o‘tkazilmagan.
|
| |
Dari Mikro ke Nano - Disusun oleh: Agustian Noor

|
Disusun oleh: Agustian Noor
|
bet | 36/57 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #14427 |
Dari Mikro ke Nano
Orde mikro (m) dalam satuan menunjukkan nilai sepersejuta (10-6). Satu mikrometer (1mm) misalnya, nilainya sama dengan sepersejuta meter (10-6 m). Sedang nano (n) menunjukkan nilai seper satu milyar (10-9). Satu nano gram (1 ng) nilainya sama dengan seper satu milyar gram (10-9 g). Orde mikro adalah 1000 kali lebih besar dibandingkan orde nano, atau
sebaliknya orde nano adalah seperseribu dari orde mikro.
Kalau dalam dunia elektronika kita mengenal komponen yang disebut mikrochip, berarti di dalam chip elektronik itu terdapat ribuan bahkan jutaan komponen renik berorde mikro. Jika teknologi elektronika kini mulai bergeser dari mikroelektronika ke nanoelektronika, hal ini berarti bahwa komponen- komponen elektronik yang digunakan berode nano atau setingkat molekuler, bagian terkecil dari suatu materi. Berarti pula seribu kali lebih kecil dibandingkan ukuran komponen yang ada dalam mikrochip saat ini.
Sekitar tahun 1920-an, lahir konsep baru di beberapa pusat penelitian fisika di Heidelberg, Gottingen, dan Kopenhagen. Konsep baru tersebut adalah kuantum mekanika atau kuantum fisika yang semula dipelopori oleh Max Planck dan Albert Einstein, kemudian dilanjutkan oleh ilmuwan seperti Niels Bohr, Schrodinger, Max Born, Samuel A. Goudsmith, Heisenberg dan lain-lain. Konsep ini secara fundamental mengubah prinsip kontinuitas energi menjadi konsep diskrit yang benar-benar mengubah fikiran yang sudah berjalan lebih dari satu abad. Sisi lain yang tak kalah mengejutkan sebagai akibat lahirnya konsep kuantum in adalah lahirnya fisika zat padat oleh F. Seitz dan fisika semikonduktor oleh J. Bardeen di Amerika Serikat, W.B. Sockley di Inggris dan Love di Rusia pada tahun 1940.
Kemajuan riset dalam bidang fisika telah mengantarkan para fisikawan dapat meneliti dan mempelajari berbagai sifat kelistrikan zat padat. Dari penelitian ini telah ditemukan bahan semikonduktor yang mempunyai sifat listrik antara konduktor dan isolator. Penemuan bahan semikonduktor kemudian disusul dengan penemuan komponen elektronik yang disebut transistor. Dalam perjalanan berikutnya, transistor tidak hanya mengubah secara mencolok berbagai aspek kehidupan moderen, tetapi transistor
tergolong salah satu dari beberapa penemuan moderen yang memajukan teknologi dengan biaya rendah.
Transistor dapat dihubungkan pada rangkaian elektronik sebagai komponen terpisah atau dalam bentuk terpadu pada suatu chip. Pada tahun 1958, insinyur di dua perusahaan elektronik, Kilby (Texas Instrument) dan Robert Noyce (Fairchild) telah memperkenalkan ide rangkaian terpadu monolitik yang dikenal dengan nama IC (integrated circuit). Kemajuan dalam bidang mikroelektronika ini tidak terlepas dari penemuan bahan semikonduktor maupun transistor. Komputer digital berkecepatan tinggi bisa terwujud berkat penggunaan transistor dalam IC yang merupakan kumpulan jutaan transistor renik yang menempati ruangan sangat kecik, yang semula hanya bisa ditempati oleh sebuah transistor saja.
|
| |
Bolalar soni, absolyut - Talabaning kurs ishi

|
Talabaning kurs ishi
|
bet | 15/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaBolalar soni, absolyut
|
%
|
Yoshi
|
1
|
Birinchi
|
15
|
6,81
|
1-2
|
2
|
Ikkinchi
|
37
|
16,81
|
2-3
|
3
|
Uchinchi
|
42
|
19,09
|
3-4
|
4
|
To‘rtinchi
|
42
|
19,09
|
4-5
|
5
|
Beshinchi
|
43
|
19,54
|
5-6
|
6
|
Oltinchi
|
41
|
18,63
|
6-7
|
|
Jami
|
220
|
100
|
1-7
|
2.2. MAKTABGACHA TARBIYA MUASSASALARINI AXOLI YASHASH JOYLARIDA LOYIXALASHTIRISH VA QURISHNING GIGIYENIK BAHOLASH USULLARI
Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar muassasalarini axoli yashash joylarida joylashtirilishi QMQ 2.07.01-1994 “Shahar va qishloqlarni loyixalashtirish va qurish” bo‘yicha shuningdek (SanMvaQ) 0241-07 «Sanitarnie pravila ustroystva i soderjaniya detskix doshkolnix uchrejdeniy Respubliki Uzbekistan» va maxsus ishlab chiqarilgan bir kunlik va bir xaftalik anketalar asosida o‘rganildi. Olingan natijalar analitik va stastik ishlovdan o‘tkazildi.
2.3.MAKTABGACHA TARBIYA YOSHIDAGI BOLALAR KUN TARTIBINI TЕKSHIRISH USULLARI
Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar kun tartibini tashkillashtirilishi va gigiyenik tahlili sanitariya me’yor va qoidalari (SanMvaQ) 0241-07 «Sanitarnie pravila ustroystva i soderjaniya detskix doshkolnix uchrejdeniy Respubliki Uzbekistan» va maxsus ishlab chiqarilgan bir kunlik va bir xaftalik anketalar asosida o‘rganildi. Olingan natijalar analitik va stastik ishlovdan o‘tkazildi.
2.4. MBM - MAKTABGACHA TARBIYA MUASSASALARIDA JISMONIY TARBIYA MASHG‘ULOTLARNI TASHKILLASHTIRI-LISHINI TЕKSHIRISH USULLARI
Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar orasida ta’lim tarbiya jarayonini gigiyenik taxlil qilishda SanMvaQ 0241-07 «Sanitarnie pravila ustroystva i soderjaniya detskix doshkolnix uchrejdeniy Respubliki Uzbekistan» sanitariya me’yor va qoidalari (Tashkent 2007) dan foydalanildi.
2.5.BOLALAR SALOMATLIK HOLATI, JISMONIY RIVOJ-LANISHI VA JISMONIY TAYYORGARLIK DARAJASINI O‘RGANISH USULLARI
Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarning kasallanish ma’lumotlari shaxsiy kartalari 026 shakl va murojaatlar soni natijalari bo‘yicha taxlil qilindi. Kasallanish ma’lumotlari perechen klassov i rubrik «Mejdunarodnoy statisticheskoy klassifikatsii bolezney i problem, svyazannix so zdorovem» Destogo peresmotra (MKB-10) bo‘yicha o‘rganildi va taxlil qilindi. Bolalar va o‘smirlarni tibbiy ko‘riklari pediatr, endokrinolog, revmatolog, otoloringolog, okulist va boshqa tor mutaxassislari ishtirokida amalga oshirilgan. Ularning salomatlik holati va kasallanish darajasi yashash joyidagi oilaviy shifoxonalarda o‘rganildi.
Maktab yoshidagi bolalar jismoniy rivojlanish maxsus standartlar asosida o‘rganildi va taxlil qilindi. Bolalarning jismoniy tayyorgarlik darajasi dars boshida va dars oxirida Martin Kushalevskiy sinamasi yordamida aniqlandi.
Olingan natijalar statistik qayta ishlovdan o‘tkazildi va IBM Rentium –IV kompyuterda statistik ishlovdan o‘tkazilib, o‘rtacha arifmetik qiymat (M), o‘rtacha kvadarat siljish (0), standart xatolik (m), nisbiy qiymat soni %, kriteriy Styudenta (t), xatolik nisbati (R).
|
| |
Prinsip dasar dan spesifikasi elektriknya

|
Prinsip dasar dan spesifikasi elektriknya
|
bet | 39/57 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #14427 |
Prinsip dasar dan spesifikasi elektriknya
Kapasitor adalah komponen elektronika yang dapat menyimpan muatan listrik. Struktur sebuah kapasitor terbuat dari 2 buah plat metal yang dipisahkan oleh suatu bahan dielektrik. Bahan-bahan dielektrik yang umum dikenal misalnya udara vakum, keramik, gelas dan lain-lain. Jika kedua ujung plat metal diberi tegangan listrik, maka muatan-muatan positif akan mengumpul pada salah satu kaki (elektroda) metalnya dan pada saat yang sama muatan-muatan negatif terkumpul pada ujung metal yang satu lagi. Muatan positif tidak dapat mengalir menuju ujung kutup negatif dan sebaliknya muatan negatif tidak bisa menuju ke ujung kutup positif, karena terpisah oleh bahan dielektrik yang non-konduktif. Muatan elektrik ini "tersimpan" selama tidak ada konduksi pada ujung- ujung kakinya. Di alam bebas, phenomena kapasitor ini terjadi pada saat terkumpulnya muatan-muatan positif dan negatif di awan.
prinsip dasar kapasitor
Kapasitansi
Kapasitansi didefenisikan sebagai kemampuan dari suatu kapasitor untuk dapat menampung muatan elektron. Coulombs pada abad 18 menghitung bahwa 1 coulomb = 6.25 x 1018 elektron. Kemudian Michael
Faraday membuat postulat bahwa sebuah kapasitor akan memiliki kapasitansi sebesar 1 farad jika dengan tegangan 1 volt dapat memuat muatan elektron sebanyak 1 coulombs. Dengan rumus dapat ditulis :
|
| |
Q = CV …………….(1) - Disusun oleh: Agustian Noor

|
Disusun oleh: Agustian Noor
|
bet | 40/57 | Sana | 09.05.2021 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #14427 |
Q = CV …………….(1)
Q = muatan elektron dalam C (coulombs) C = nilai kapasitansi dalam F (farads)
V = besar tegangan dalam V (volt)
Dalam praktek pembuatan kapasitor, kapasitansi dihitung dengan mengetahui luas area plat metal (A), jarak (t) antara kedua plat metal (tebal dielektrik) dan konstanta (k) bahan dielektrik. Dengan rumusan dapat ditulis sebagai berikut :
C = (8.85 x 10-12) (k A/t) ...(2)
Berikut adalah tabel contoh konstanta (k) dari beberapa bahan dielektrik yang disederhanakan.
Udara vakum
|
k = 1
|
Aluminium oksida
|
k = 8
|
Keramik
|
k = 100 - 1000
|
Gelas
|
k = 8
|
Polyethylene
|
k = 3
|
Untuk rangkain elektronik praktis, satuan farads adalah sangat besar sekali. Umumnya kapasitor yang ada di pasar memiliki satuan uF (10-6 F), nF (10-9 F) dan pF (10-12 F). Konversi satuan penting diketahui untuk memudahkan membaca besaran sebuah kapasitor. Misalnya 0.047uF dapat juga dibaca sebagai 47nF, atau contoh lain 0.1nF sama dengan 100pF.
Tipe Kapasitor
Kapasitor terdiri dari beberapa tipe, tergantung dari bahan dielektriknya. Untuk lebih sederhana dapat dibagi menjadi 3 bagian, yaitu kapasitor electrostatic, electrolytic dan electrochemical.
|
| |
AMALIY TAKLIFLAR - Talabaning kurs ishi

|
Talabaning kurs ishi
|
bet | 23/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaAMALIY TAKLIFLAR
1. MTM axoli yashash joyi orasidagi masofani 25 metr yetkazish kerak.
Muddati 13 mart 2014 yilgacha. Ijrochi tuman xokimiyati
2. Gurux maydonchalarining poli ta’mirlash zarur.
Muddati 13 mart 2014 yilgacha. Ijrochi tuman xokimiyati, bog‘cha ma’muriyati.
3. Jismoniy tarbiya maydonchalarini chim bilan qoplash kerak.
Mudati 25 mart 2014 yilgacha. Ijrochi xokimiyat va bog‘cha ma’muriyati
4. O‘tish yo‘lakchalari ta’mirlashga muxtoj.
Mudati 25 mart 2014 yilgacha. Ijrochi xokimiyat va bog‘cha ma’muriyati
5. Daraxtlarni bogona shoxlarni olib tashlanmagan.
Mudati 25 mart 2014 yilgacha. Ijrochi xokimiyat va bog‘cha ma’muriyati
6. Guruxlarda ertalabki filtrni davriy ravishda o‘tkazish kerak.
Mudati doimiy. Ijrochi tibbiy xamshira va gurux tarbiyachilari.
7. Guruxlardagi stol va stullarni bolalar bo‘yiga mos ravishda markirovka qilish zarur.
Mudati doiyimy. Ijrochi gurux tarbiyachilari.
8. Oshxondagi ishdishlar ishlatilishiga qarab markirovka qilish kerak.
Mudati doimiy. Ijrochi oshxona xodimlari va tibbiy hamshira.
9. Oshxona xodimlar shaxsiy kiyimlar bilan to‘liq va davriy ravishda ta’minlanishi kerak.
Mudati doimiy. Bog‘cha ma’muriyati va bog‘cha tibbiy xodimlari, oshxona xodimlari.
10. Xom va pishgan mahsulotlarning brakeraj tartibi o‘tkazilishi davriy ravishda amalga oshirilsin.
Mudati doimiy. Ijrochi oshxona xodimlari va tibbiy hamshira.
11. Ertalabki badantarbiya mashg‘ulotlarini davriy ravishda olib borilishini tashkillashtirish kerak.
Mudati davriy. Bog‘cha ma’muriyati, gurux tarbiyachilari.
12. Oshxonada ventilyatsion tizimni davriy ravishda ish faoliyatida tashkillashtirish kerak.
Mudati 25 mart 2014 yilgacha. Ijrochi xokimiyat va bog‘cha ma’muriyati
13. Oshxonada xodimlar uchun dush o‘rnatish kerak.
Mudati 25 mart 2013 yilgacha. Ijrochi xokimiyat va bog‘cha ma’muriyati
14. Zararsizlantiruvchi vositalarning muddati va %ni aniq tekshirish kerak.
Mudati doimiy. Ijrochi bog‘cha ma’muriyati va tibbiy xodimlar
16. Xodimlar orasida sanitariya maorifi ishlarni davriy olib borish kerak
Mudati doimiy . Bog‘cha ma’muriyati va tibbiy xodimlari
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 24/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.Bolalar va o‘smirlar gigiyenasi. G.I.Shayxova tahriri ostida. Toshkent, 2004, 323 bet.
2.Bolalar va o‘smirlar gigiyenasi. G.I.Shayxova tahrir ostida. – Toshkent, 2011, - 344 bet.
3.Demidenko N.M. Gigiyena. Uchebnik. - Tashkent, 2001, - 615 s.
4.Kuchma V.R. Metodi kontrolya i upravleniya sanitarno- epidemiologicheskim blagopoluchiyem detey i podrostkov. – M., 1999, - 606 s.
5.Kuchma V.R.Gigiyena detey i podrostkov.– M.:«GEOTAR-Media», 2010,- 472 s.
6.Kuchma V.R.Gigiyena detey i podrostkov. Rukovodstvo k prakticheskim zanyatiyam– M.:«GEOTAR-Media», 2010,- 546 s.
7.Serdyukovskaya G.N., Suxarev A.G.Rukovodstvo po gigiyene detey i podrostkov. – M.:«Meditsina», 1986, - 496 S.
8.Ismoilov M.N. Bolalar va o‘smirlar gigiyenasi. Darslik. – Toshkent, 1994, - 205 bet.
8.Shayxova G.I. i dr. Meditsinskiye osnovi fizicheskogo vospitaniya v formirovanii zdorovya i garmonichnogo razvitiya detey i podrostkov. Monografiya. - Tashkent, 2003, - 96 S.
10.Gigiyenicheskiye trebovaniya k fizicheskomu vospitaniyu, sportivnomu oborudovaniyu i inventaryu v obrazovatelnix uchrejdeniyax Respubliki Uzbekistan. SanPiN 0275-09. Tashkent, 2010. 32 S.
11.SanPiN 0241-07. Sanitarnie pravila ustroystva i soderjaniya detskix doshkolnix uchrejdeniy v Respubliki Uzbekistan. Tashkent, 2007.-S.64.
12.Tabbiy va sun’iy yoritilganlik. QMK 2.01.05-98
13.Сайты Интернета: http://www.mma.ru/fppope/child,ҳттп:// www. refworld.ru/referat,http://sociol.ru/sc/,http://referatw.ru/cgibin/main, ҳттп: //tradebooks.ckbib.ru/, http://www.niigd.ru/science
Ilova 1
Bolalar yaslilarida, yasli-bog‘chalarida, bolalar bog‘chalarida va
sanator tipidagi maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalar
muassasalarida tarbiyalanuvchi bolalarning ovqatlanish
me’yorlari (har bir bola uchun kunlik me’yor,gr.)
|
| |
Musiqa-gimnastika zali - Talabaning kurs ishi

|
Talabaning kurs ishi
|
bet | 19/27 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 94,17 Kb. | | #244373 |
Bog'liq BO\'G\' dalolatnomaMusiqa-gimnastika zali binoning ikkinchi qavatida joylashtirilgan bo‘lib, o‘lchami gigiyenik talablar mos keladi. Zalda jismoniy rivojlantiruvchi vositalar bilan birgalikda piyanino mavjud. Zalning deraza romlari katta yoritilganligi, namligi va xavoning xarakat tezligi gigiyenik talablarga javob beradi.
Ovqatlanish bloki – binoning birinchi qavatida joylashgan bo‘lib, xodimlar xonasi, maxsulotlarni saqlash omborxonasi, ovqat tayyorlash blokidan iborat. Oshxonada alohida meva va sabzovotlarni yuvish xonlari ajratilmagan. Xodimlar uchun dush o‘rnatilmagan. Oshxonada tortuvchi ventilyatsion tizim o‘rnatilgan, biroq ishlamaydi. Oshxona markaziy tarmoqqa ulangan issiq va sovuq suv bilan ta’minlangan. Mahsulotlarga ishlov berish tartibi gigiyenik talablarga javob beradi. Oshxonada muzlatgich mavjud bo‘lib, unda mahsulotlarni saqlash tartibi gigiyenik talablarga javob bermaydi. Oshxonada kunlik sinmalar olingan va ular muzlatkichda saqlanadi. Muzlatkichning harorati ko‘rsatkichi ishlamaydi. Kortoshka kasalligi oldini olish uchun 1% sirka kislotasi mavjud. Xodimlar tibbiy ko‘rikdan o‘tgan. Sanitar minimumini topshirgan daftarchasi mavjud, biroq ular biz tomondan berilgan savollarga javob bera olmadi.
Kir yuvish xonasi – Binoning birinchi qavatida joylashgan bo‘lib, ishlatilgan kirlarni qabul qilish, yuvish dazmollash va toza jamoshirlarni tarqatish xonalarida iborat. Yuvish tartibi gigiyenik talablar aosida amalga oishrilmoqda.
Tibbiy punkt- binoning birinchi qavtida joylashgan bo‘lib, vrach ko‘rigi, xojatxona va izolator bilan ta’minlangan. Tibbiy xonada kerakli anjomlar mavjud.
Mudira va uslubchi xonalari- joylashtirilshi bo‘yicha gigiyenik talablarga javob beradi.
3.2.TARBIYAVIY ISHLARGA BAHO BЕRISH
Har bir guruxda kun tartibi MTMning asosiy kun tartibining belgilangan tartibiga mos ravishda qaytadan tuzib chiqilgan va qabulxona va yechininsh xonalardagi e’lonlar taxtasiga osib qo‘yilgan. Kun tartibda
Mashg‘ulotlar jadvali, ochiq xavoda sayr qilish, ovqatlanish tarbi ko‘rsatilgan.
Jismoniy tarbiyaning tashkil qilinishi:
|
| |
«CorelDraw дастурида контурлар ва улар устида бажариладиган амаллар» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта

2-босқич.
Асосий босқич
(60 дақиқа)
|
2.1. CorelDraw дастурининг ускуналари билан ишлаш ва унинг график имкониятлари билан танишиш. Контурлар ва улар устида бажариладиган амалларга доир тарқатма материал тарқатади. (2-илова)
2.2. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш шартлари билан таништиради (3-илова)
2.3. Вазифани бажарилаганлик даражасига кўра баҳолаш меъзонлари билан талабаларни таништиради. Муаммоли вазият юзага келтиради. Тақдимотни эълон қилади ( 4 -илова)
Ҳар бир гуруҳ тақдимотини таққослаш фаолиятини ташкил этади ва энг яхши график обьект яратган талабаларни рағбатлантиради.
|
Тарқатилган назарий маълумот билан танишиб, гуруҳларга бўлиган ҳолда мустақил равишда топшириқни бажарадилар. Таққослай-дилар ва
таҳлил қиладилар
|
Disusun oleh: Agustian Noor - bet 34

G = -R 2 /R 1
Disusun oleh: Agustian Noor
Download
0,62 Mb.
bet
34/57
Sana
09.05.2021
Hajmi
0,62 Mb.
#14427
1
...
30
31
32
33
34
35
36
37
...
57
Bu sahifa navigatsiya:
G = -R 2 /R 1
…(7)
Rumus ini secara matematis menunjukkan
bahwa tegangan keluaran v
out
pada rangkaian ini adalah differensiasi
dari tegangan input v
in
. Contoh praktis dari hubungan matematis ini adalah jika tegangan
input berupa sinyal segitiga
, maka outputnya akan mengahasilkan sinyal kotak.
gambar 4 :
differensiator
Bentuk rangkain differensiator adalah mirip dengan rangkaian inverting. Sehingga jika berangkat
dari rumus penguat inverting
G = -R
2
/R
1
dan pada rangkaian differensiator diketahui :
maka jika besaran ini disubtitusikan akan didapat
rumus penguat differensiator
Download
0,62 Mb.
1
...
30
31
32
33
34
35
36
37
...
57
Download
0,62 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Disusun oleh: Agustian Noor
Download
0,62 Mb.