Maktab o'quvchilari darslik o'rniga matnli kollaj bilan ishlaydi

|
Maktab o'quvchilari darslik o'rniga matnli kollaj bilan ishlaydi
|
bet | 8/8 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 54,41 Kb. | | #147869 |
Bog'liq portal.guldu.uz-Texnologiyadan amaliy ish jarayoniga integratsion yondashuvMaktab o'quvchilari darslik o'rniga matnli kollaj bilan ishlaydi - hujjatli va tarixshunoslik to'plami. Asosiy tamoyil texnologiyalar - o'rganilayotgan davrning haqiqiy matnlari bilan ishlash. “Matn” so‘zi tor lingvistik ma’noda emas, balki semiotik ma’noda tushuniladi. ma'no: turar-joy qoldiqlari, uy-ro'zg'or buyumlari, tosh rasmlari - bularning barchasi matnlardir. Faqat o'tmishning haqiqiy qoldiqlari bilan ishlashda Tarixiy haqiqat muammosini shakllantirish mumkin.
Innovatsion texnologiyaning asosiy yo'nalishlaridan biri bu ko'rib chiqishdir tarixiy voqea to'rt nuqtai nazardan - zamondosh, chet ellik, avlod va kulgi pozitsiyasi.
Zamonaviy voqealar (xronikachi, yilnomachi, guvoh). "Zamonaviy" rol o'rni sizga narsalarning qalin qismiga kirishga imkon beradi sizning sherigingiz.
avlod(tarixchi, yozuvchi, talaba). Rol pozitsiyasi "avlod" sizga voqeadan uzoqlashishga va unga nisbatan kuzatuvchi pozitsiyasini egallashga imkon beradi. Hukm qilmang, lekin tushuntiring.
Chet ellik(sayohatchi, savdogar, ziyoratchi, diplomat). Bu Rol pozitsiyasi boshqa madaniy ko'rinishga imkon beradi tabiiy madaniyat.
Kulgi tushish pozitsiyasi (buffon, masxara, masxara, Gaer). Komik pasayish pozitsiyasi - imtiyozli pozitsiya bizning texnologiyamizda. Kulgi madaniy hodisa sifatida uzoqni va begonani o‘ziniki, yaqinni ham o‘ziga xos qilish qobiliyatiga ega. (…)
“Integral hujjatli majmualar”ga joylashtirilgan matnlar asosan koʻp janrli boʻlib, adabiy yoki tasviriy asarlardir. (…)
Integratsiya, mening fikrimcha, turli fanlar (masalan, tarix va adabiyot) o'qituvchilarining bir vaqtning o'zida bir xil matn bilan ishlashidan iborat, ammo tarixchi u bilan tarixiy manba bilan, filolog esa xuddi shu matn bilan ishlaydi. ish. Natijada, ularning ishlash usulida sezilarli nomuvofiqlik bo'lar edi: uchuntarixchi, matn u qila oladigan vosita rolini o'ynaydi matn ortidagi voqelikni – o‘tmishni qayta qurish adabiyot o‘qituvchisi uchun, aksincha, matn asarga aylanadi, ya’ni o‘rganish va rivojlantirish predmetiga aylanadi. Tarixchi va filologning ish uslublari o'rtasidagi nomuvofiqlikni ta'kidlab, noan'anaviy bog'liqliklar va sub'ektlararo korrelyatsiyalarni aniqlash mumkin, shuningdek, mavzu bo'linishining tasodifiy emasligi va turli metodologiyalarning to'qnashuvi samaradorligini qayd etish mumkin. bitta dars maydoni.
Hujjatli majmualar tarix va adabiyotdan integratsiyalashgan darslarni (xronikalar, tarixiy nasr, uyda o'qish uchun she'riy va nasriy matnlar) o'tkazish imkonini beradi. Tarix va rus tili saboqlari mumkin (lug'at, frazeologik birliklar, arxaik matnlarning sintaksisi tahlili). Tarix va tasviriy san'atning samarali integral saboqlari (tasvirlangan Qadimgi rus kitobini o'zlashtirgan maktab o'quvchilari tomonidan aytilgan hikoyalar atyura, ob'ektni qayta qurish).
Hujjatli komplekslarning estetik imkoniyatlari sharoitlarzig'irdan badiiy bilan birga to'liq huquqli sifatida foydalanish nym asarlari va tarixiy jurnalistika. Hujjatlar davrning biroz "parchalangan" tasavvurini berishi mumkin. Badiiy va tarixiy-publisistik matnlarning vazifasi turli xil ma'lumotlar va taassurotlarni organik rasmga birlashtirishdir. .
Albatta, taklif qilingan Yu.L. Troitskiyning so'zlariga ko'ra, bir xil materialni bilishning turli usullari orqali integratsiya varianti, garchi u juda samarali bo'lsa ham, integratsiyaning mumkin bo'lgan usullaridan biridir. Hujjatli filmlar bilan ishlashda eng qiziq narsa bizga boshqa narsadek tuyuladi - bir mavzuga turli pozitsiyalardan qarash, turli nuqtai nazarlarni o'z tushunchamizga singdirish imkoniyati. Bunday ish ijtimoiy integratsiyani - boshqasining nuqtai nazarini eshitish va tushunish qobiliyatini va ilmiy integratsiyani - ilmiy haqiqatni izlash doirasida tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi. Shu bilan birga, ta’lim jarayonida “ta’m” mezoni tushunchasini nihoyatda qiziqarli deb topamiz. Estetik sezgirlikni shakllantirish, didni rivojlantirish nafaqat o'quv jarayoni ishtirokchilarining madaniyatini oshirishga, balki kognitiv qiziqish va ijtimoiy faollikni rivojlantirishga ham yordam beradi. Shaklning to'liqligi va go'zalligi istagi ijodiy pozitsiyani faollashtiradi. Bizning fikrimizcha, Yu.L. Troitskiy hujjatli majmualar bilan faqat gumanitar va estetik mavzularda ishlaydi. Valdorf maktabining fizika va geografiya bo'yicha darslarida qadimgi va zamonaviy xaritalar va suzib yurish yo'nalishlari, globuslar va jurnallar, olimlarning eslatmalari va boshqalar va hokazo, aynan Yu.L. Troitskiy taklif qiladi. Va ular har qanday fan sohasi uchun ishlab chiqilishi mumkinligi aniq.
Ko‘p san’at ta’limining butun tizimini tojini o‘zida mujassam etgan badiiy voqea kontseptsiyasi L.G.Savenkova rahbarligidagi San’at ta’limi ilmiy-tadqiqot institutining bir guruh olimlari tomonidan ishlab chiqilgan. Biz ushbu kontseptsiyaga batafsilroq to'xtalib o'tmoqchimiz, chunki badiiy va estetik faoliyat B.P.Yusovdan keyin ko'plab mahalliy olimlar, jumladan A.A.Melik-Pashaev, Z.N.Novlyanskaya, A.P. Ershova va boshqalar, birinchi navbatda, bola uchun mavjud bo'lgan samarali ijodiy loyihadir. Buning uchun kognitiv tajribangizni amaliyotga integratsiya qiling ilmiy kashfiyot yoki innovatsion yaratish texnik model, ehtimol, har bir bola emas, hatto eng qobiliyatli va yuqori motivatsiya - erta maktab yoshida emas. Ammo badiiy va ijodiy ob'ektni yaratish hamma uchun va har qanday yoshda mavjud. Shunday qilib, badiiy va ijodiy faoliyat integratsiya loyihasining birinchi modeli bo'lib, uning doirasida talabalar madaniyatga kiradilar, kontseptsiyadan to amalga oshirishgacha bo'lgan yaxlit yo'ldan borishni o'rganadilar, ya'ni ular nazariya va amaliyotni, xayoliy fikrlashni va texnik amalga oshirishni birlashtiradi. Bu erda birinchi marta ular ijtimoiy integratsiya modellarini sinab ko'rishlari mumkin, chunki loyiha bilan muloqot qilish zarurati mavjud. turli odamlar: kattalar va tengdoshlar. Repetitor tomonidan malakali tarzda olib boriladigan badiiy va ijodiy loyiha ta'limning integratsiya jarayonlarining barcha jabhalarini qamrab olishi va o'quvchiga muvaffaqiyatli samarali faoliyatning bebaho tajribasini berishi mumkin, kelajakda bola boshqa barcha faoliyatlarda asosiy namuna sifatida foydalanadi.
A.A.ning so'zlariga ko'ra. Melik-Pashayev, madaniyatning mavjud shakllarini o'zlashtirmasdan turib, qobiliyatlarni "uyg'otish", faollashtirish va rivojlantirish mumkin emas, lekin yangisini yaratish qobiliyati allaqachon mavjud bo'lganini o'zlashtirishdan kelib chiqishi ham aniq. Ijodiy qobiliyatlar - bu musiqa, matematik yoki boshqa faoliyatning mavjud shakllarini o'zlashtirish natijasida hosil bo'ladigan va ularni takrorlashda namoyon bo'ladigan shaxsning fazilatlari emas, balki musiqaning o'zini, matematikaning o'zini yaratadigan va doimiy ravishda yangilab turadigan fazilatlardir.
Magistratura talabasi Rossiya ta'lim akademiyasining Badiiy ta'lim va madaniyatshunoslar instituti N.A. Gorelik,Moskvadagi 185-sonli maktabning boshlang'ich sinf o'qituvchisi o'zining ilmiy tadqiqotida ushbu hodisaning juda muhim qirralari haqida shunday yozadi: « Bola uchun "oziq-ovqat" bu insoniyatning madaniy tajribasini o'zlashtirish bo'lib, u muqarrar ravishda bilimlarni egallashni va shuning uchun madaniyat bilan tanishish sharti sifatida umumiy aqlni rivojlantirishni o'z ichiga oladi. Estetik rivojlanishning intellektual tarkibiy qismi faktlar va hodisalarning ma'nolari, ma'nolari, o'zaro bog'liqligi mantiqini tushunish va umumlashtirish qobiliyatini, inson mavjudligi va muayyan madaniyat me'yorlarini muvaffaqiyatli moslashtirish qobiliyatini o'z ichiga oladi. (Torshilova E.M. Intellektual va estetik rivojlanish: tarix, nazariya, diagnostika. Dubna: Feniks +, 2008. - 240 p.).
Muayyan ta'lim dasturlari, strategiyalari, texnologiyalarini ishlab chiqishda bolaning madaniyatda mavjud bo'lgan ramziy vositalar yordamida o'z tajribasini umumlashtirishi va ifodalashini hisobga olish juda muhimdir. Psixolog O.M. Dyachenko tajribani tashkil etishning ikki shaklidagi farqlarni ko'rsatadi: birinchi holda, kattalar bolani muayyan umumiy naqsh va ma'nolarni aniqlashga va ularni an'anaviy belgilar shaklida tuzatishga olib boradi; ikkinchi holda, bola o'z munosabatini (va tushunishini) ifodalashi, vaziyatning ma'nosini ramziy shaklda ko'rsatishi mumkin" . Va yana N.A. Gorelik to'g'ri ta'kidlaydi: “Ta’kidlash joizki, I.S. Yakimanskaya o'zining pedagogik gipotezasini doirasida ishlab chiqishi bejiz emas qiyosiy o'rganish bolalarning aniq ilmiy, aniq va badiiy qobiliyatlari, biz uchun bolaning tabaqalashtirilgan va yaxlit ko'rish, analitik va obrazli qobiliyatini rivojlantirishni birlashtirish zarurligi haqidagi samarali g'oyaga asoslanadi, ularsiz fazoviy fikrlash ishlamaydi. Va gaplashamiz bu kabi qobiliyatlar, g'oyalar va ko'nikmalar rivojlanishining uyg'unligi, bir vaqtdaligi, integratsiyasi haqida emas, balki ularning har qanday ustuvorligi, ierarxiyasi, yoshi, pedagogik va ahamiyati haqida emas.
O'quv-pedagogik faoliyat va qo'shimcha ta'lim o'rtasidagi o'zaro ta'sir tuzilmasidagi integratsiyaga murojaat qiladigan bo'lsak, shuni e'tirof etish kerakki, har qanday turdagi ma'lumotlar yoki bolalar bilan amaliy ishlarni to'liq rivojlantirish uchun o'qituvchining faoliyati amalda bir xil qonunlarga asoslanishi kerak. u bo'ladimi: afsonalar, dostonlar, ertaklar, rassom hayoti va ijodini o'rganish, hunarmandchilikni o'zlashtirish, o'z ijodiy faoliyat mahsulini yaratish. Har qanday hodisani, shu jumladan san'atni kompleks rivojlantirish jarayoni o'qituvchidan maxsus tayyorgarlikni talab qiladi, o'quvchi tomonidan faol fikrlash, tasavvur, sezgi, fantaziya, ongni, bilimlarni bir mavzudan ikkinchisiga o'tkazish qobiliyatini nazarda tutadi. o'qituvchi va talabaning o'zaro ijodkorligi.
Agar ta’limdagi integratsiya jarayoniga obrazli tavsif beradigan bo‘lsak, u holda uni ildizlari chuqur etnik o‘tmishga borib taqaladigan daraxt (R.Dekart va R.Arngeymning davomi) sifatida ham ifodalash mumkin; hamma narsani birlashtiruvchi magistral - makon va vaqt; va kron - hozirgi va kelajakka qaratilgan ko'plab bilimlar (kashfiyotlar, harakatlar), bir-biridan oziqlanadi va bir-biriga yordam beradi.
Ushbu tasvirni biz uchun eng muhim integratsiya texnologiyalaridan biri - Badiiy tadbirni tushunish uchun ham qo'llash mumkin. Texnologiya "Badiiy voqea" (mualliflar T. I. Suxova, L. G. Savenkova, E. P. Kabkova). Bu iborani “bayram”, “spektakl”, “spektakl” so‘zlarining sinonimi sifatida qabul qilmaslik kerak. Bu mavzuni uzoq muddatli o'zlashtirish jarayonini yakunlashning maxsus janri, bitta o'zaro faoliyat mavzu bilan birlashtirilgan darslar tsikli, loyiha faoliyati, ekskursiyalar tsikli, muzey pedagogikasi bo'yicha darslar bloklari, sayohat darslari, integratsiyalashgan darslar turkumi. turli mavzular o'rganilayotgan bir mavzu bo'yicha va hokazo. Hamma badiiy tadbirga faol tayyorgarlik ko'rmoqda: talabalar, o'qituvchilar, ota-onalar. Birgalikda tadbir uchun ssenariy yaratiladi, badiiy tadbir o'tkazilishi rejalashtirilgan xona uchun dizayn eskizlari ishlab chiqiladi, uning bezaklari va rang dizayni elementlari yaratiladi. Agar kerak bo'lsa, kostyumlar va yana ko'p narsalar tayyorlanadi. Asosiy shart - hamma narsa mustaqil ravishda amalga oshirilishi kerak. Agar alohida chiqishlar rejalashtirilgan bo'lsa, ular har bir ma'ruzachi tomonidan mustaqil ravishda yoki o'qituvchi bilan hamkorlikda (qolganlardan yashirincha) tayyorlanadi. Agar tadbir loyihasi birgalikda yaratilgan bo'lsa, unda uning tafsilotlari birgalikda muhokama qilinadi. Bolalarning direktorlar shtabi alohida tanlanadi, ular harakatlar stsenariysini, tadbirni tayyorlash rejasini ishlab chiqadi va uning bajarilishini diqqat bilan kuzatib boradi.
Maktab o'quvchilarining barcha chiqishlari, shoulari, o'yinlari, individual chiqishlari badiiy tadbirni tashkil etish va o'tkazishda bevosita ishtirok etgan talabalar tomonidan olib boriladigan uzoq muddatli jamoaviy o'rganish mavzusiga bog'liq bo'lishi kerak. Bu shuni anglatadiki, tadbirning barcha ishtirokchilari nima bo'layotganidan yaxshi xabardor. Ular har doim bir vaqtning o'zida ularga harakat (o'yin), har qanday mavzuda erkin improvizatsiya qilish, taqdimot kursini davom ettirish yoki o'zgartirish qobiliyatiga muhtoj bo'lishiga doimo tayyor bo'lishlari kerak.
Badiiy tadbir jarayonida ishtirokchilarning taqdimoti o'qituvchi bilan mashq qilingan bir yoki bir nechta o'quvchilarning chiqishi emas, balki jamoaviy hamkorlikdir. Har bir "o'z" (individual yoki jamoaviy) tasviri bevosita spektakl (spektakl) ishtirokchilari tomonidan individual rejissyor ssenariysi, o'z adabiy tili (she'riy, badiiy, muxbir va boshqalar) bo'yicha individual ijodiy amalga oshirishda ishlab chiqiladi. rejalashtirilgan yagona rejaning umumiy tuzilishidagi g'oyaning. Maktab o'quvchilarining barcha shoulari, o'yinlari, individual chiqishlari kollektiv tadqiqot mavzusiga tegishli.
Biz badiiy tadbirni tashkil etish va o‘tkazishni yangi o‘ziga xos yaxlit pedagogik texnologiya deb bilamiz.
Shuni ta’kidlash kerakki, badiiy hodisaning texnologiyasini “tarbiyaviy makon” va “ta’lim muhiti” tushunchalarini aniqlamay turib to‘g‘ri ta’riflab bo‘lmaydi.
Manbalar
Kedrov B.M. Fanlar sintezi to'g'risida // Falsafa savollari, № 3, 1973. - b. 81-85.
Terenty M.A. Maktab ijtimoiy-gumanitar fanlarining amaliy tizimining integratsiyalashgan kontseptsiyasi // Rivojlanayotgan Rossiyaning integratsiyasi // Sbyun.t., 2001. - 350 p.
Kedrov V. M. Fanlar tasnifi: K. Marksning kelajak fani haqidagi bashorati / V. M. Kedrov. - M.: Fikr, 1985. - 543 b.
|
| |