Mavzu: Buxgalteriya xisobining shakllari: Memorial order,bosh jurnal,jurnal order,informatsional texnalogiyalarga asoslangan va soddalashtirilgan shakl

|
Mavzu: Buxgalteriya xisobining shakllari: Memorial order,bosh jurnal,jurnal order,informatsional texnalogiyalarga asoslangan va soddalashtirilgan shakl
|
Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 3,97 Mb. | | #111412 |
Bog'liq Davlatbek Mavzu:Buxgalteriya xisobining shakllari:Memorial order,bosh jurnal,jurnal order,informatsional texnalogiyalarga asoslangan va soddalashtirilgan shakl. Bajardi:Murodqobilov Davlatbek
Korxonalar faoliyati hisobi yuritilar ekan, bunda bir necha buxgalteriya hisob shakllaridan foydalanadi. Korxonada qo‘llaniladigan hisob shakllarini tanlash quyidagi omillarga bog‘liq bo‘ladi:
-korxona hisob ishlarini hajmi ko‘p yoki kamligiga;
-korxona buxgalteriya xodimlarining malaka va tajribalariga va boshqalar. Korxonada qaysi hisob shakli qo‘llanilishidan qat'iy nazar, O‘zbekiston
Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi qonuniga to‘liq amal qilinishi shart.
Buxgalteriya hisobi shakllari quyidagi turlarga bo‘linadi: -memorial order shakli -bosh davtar shakli -jurnal order shakli -elektron-avtomatlashtirilgan shakl. Buxgalteriya hisobi shakllari bir biridan quyidagi xususiyatlariga ko‘ra farq qiladi. 1. Shakldagi registrlarning soni, vazifasiga ko‘ra. 2. Registrlar tashqi ko‘rinishiga ko‘ra. 3. Registrlarda xronologik va tizimli yozuvlar aks ettirilishiga ko‘ra. 4. Sintetik va analitik hisob ma'lumotlarini birgalikda yozish tartibiga ko‘ra. 5. Yozuvlarni yozish tartibi va texnika vositalarning qo‘llash tartibiga ko‘ra.
Memorial - order shakli.
Buxgalteriya hisobining memorial-order shakli hozirgi vaqtda kam foydalanib asosan, kichik korxonalarda va davlat muassasalarida qo‘llaniladi. «Memorial» so‘zining ma'nosi «xotira yoki esdalik» demakdir. Memorial - order shakli asosida yuritiladigan buxgalteriya hisobi shaklida hujjatlar qayta ishlanishi va hisob registirlarida aks ettirilishi ketma ketligi keltirilgan.
Ushbu buxgalteriya hisob shaklini o‘ziga xos xususiyati shundaki, xo‘jalik jarayonlarning yozish uchun sintetik va analitik hisob uchun maxsus jamg‘arma aylanma vedomostlardan foydalanadi. Buxgalteriyaga topshirilgan dastlabki hujjatlar xar tomonlama tekshirilgach, sintetik va analitik hisob maxsus aylanma vedomostlari to‘ldiriladi: bunday jamg‘arma aylanma vedomostlari asosiy vositalar , asosiy vositalarning; pul mablag‘lari va qo‘yilmalar, ishlab chiqarish zahiralari va tayyor mahsulot; ishlab chiqarish xarajatlari, mol etkazib beruvchilar bilan hisoblashish, mehnat haqi yuzasidan hisob kitoblar, byudjet bilan, ijtimoiy sug‘urta tashkilotlari bilan hisob kitoblar, mahsulot(ish, xizmat) sotish va boshqa schyotlar uchun tashkil etiladi. Memorial - orderda yozilgan ma'lumotlar xar oyda « bosh kitob jurnaliga» tarqatiladi. o‘z navbatida «bosh kitob» jurnali asosida oborot va qoldiq summalar aniqlanadi, shundan so‘ng, schyotlardagi qoldiq summalari tegishli tartibda hisobot boshqa shakllarida yoziladi. « bosh kitob» dagi schyotlar debet oborotlari yig‘indisi, ular kredit oborotlari yig‘indisi bilan shuningdek , «order bo‘yicha summalar» qatori jami bilan teng bo‘lmogi zarur.
Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shakli.
Buxgalteriya hisobi shakllari vujudga kelishi, qo‘llanishi, hisob ishlarini hajmidan, hisob xodimlarini malakasidan kelib chiqadi. Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklini vujudga kelishi XIX asr boshlariga to‘g‘ri keldi va hozirgi davrda ham kichik firma va korxonalarda qo‘llanilmoqda. Buxgalteriya hisobining ushbu shakli sintetik schyotlar ham qo‘llaniladigan buxgalteriyalarga xosdir. Tabiiyki, kichik firma va korxonalar faoliyati doirasi katta bo‘lmaganligi sababli, qo‘llaniladigan sintetik schyotlar miqdori ham kam bo‘ladi.
Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklini bir oyda xo‘jalik jarayonlari 100 tadan oshmagan xollarda qo‘llash maqsadga muvofikdir. Buxgalteriya hisobining ushbu shaklida dastlabki hujjat ma'lumotlari Bosh daftar deb ataladigan sintetik registrda yuritiladi. Bosh daftarda xronologik va tizimli yozuvlar birgalikda olib boriladi, shuning uchun ham kombinatsiyalashgan registr hisoblanadi. Buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklida hisob ishlarida qulaylik yaratish maqsadida oy davomidagi xo‘jalik jarayonlari reestrini ham yuritish mumkin. Xo‘jalik jarayonlari reestri asosida esa Bosh daftar to‘ldiriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Buxgalteriya xisobining shakllari: Memorial order,bosh jurnal,jurnal order,informatsional texnalogiyalarga asoslangan va soddalashtirilgan shakl
|