7-mavzu. Amaliy dasturiy ta’minot. Amaliy dasturlar paketi bilan ishlash

|
7-mavzu. Amaliy dasturiy ta’minot. Amaliy dasturlar paketi bilan ishlash
|
bet | 1/20 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #237052 |
Bog'liq 7-mavzu. Amaliy dasturiy ta’minot. Amaliy dasturlar paketi bilan
7-mavzu. Amaliy dasturiy ta’minot. Amaliy dasturlar paketi bilan ishlash. Antivirus dasturiy vositalar. Kompyuter viruslarining xarakteristikalari, viruslarni aniqlash va ulardan himoyalanish.
Reja
Amaliy dasturiy ta’minot va uning tasnifi.
Matn muharrirlari, grafik muharrirlar.
Audio va video muharrirlar, animator dasturlar, ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimlari va ularning imkoniyatlari.
Amaliy dasturlar paketi va ularning kasbiy sohalarda qo’llanilishi.
Kasbiy sohalarda turli hujjatlar va elektron manbalar tayyorlash.
Antivirus dasturiy vositalar: DoctorWeb, Kasperskiy, NOD.
Kompyuter viruslarining xarakteristikalari.
Ta’sir etish yo’llari va ko’rinishlari.
Viruslarni aniqlash va ulardan himoya qilish dasturlari.
Tayanch iboralar: «Amaliy dasturlar paketlari», amaliy dasturlar paketlari, uslubiy-mo‘ljallangan paket, muammoviy - mo‘ljallangan paketlar, predmetli sohasi, PKT.
Amaliy dasturlar paketlarining ta’rifi. «Amaliy dasturlar paketlari» atamasi turli murakkablikdagi va belgilanishdagi dasturlar majmuasiga nisbatan qo‘llaniladi. Oldin ta’kidlanganki, amaliy dastur bo‘lgan dasturiy mahsulot va amaliy dasturlar paketlari o‘rtasida aniq chegarani o‘tkazish mumkin emas. Dasturlar paketlarining borgan sari ko‘proq soni ishlab chiqilishi bilan dasturlar paketi ostida tushinish kerak bo‘lgan yangi ta’riflar paydo bo‘lgan.
Zamonaviy qarashlarga ko‘ra, amaliy dasturlar paketlari - bu masalalarning belgilangan sinfini yechish uchun hamkorlikdagi dasturlarning majmuasidir. Amaliy dasturlar paketlari hamisha ham dasturlashda va ham ushbu amaliy dasturlar paketlarini qo‘llash bilan yechiladigan masalalar kiruvchi sohadagi belgilangan malakadagi foydalanuvchilarga mo‘ljallangan.
Amaliy dasturlar paketlarini tashkil qiluvchi dasturlarni birga bo‘la olishligi ularda o‘zaro foydalanish imkoniyatini, boshqaruvchi ma’lumotlar va axborot massivlaridan foydalaniladigan tuzilmalarning umumiyligini bildiradi. Bundan tashqari amaliy dasturlar paketlariga mustaqil dasturiy mahsulot sifatida, amaliy alohida turi sifatida qarash kerak.
Ta’rifdan kelib chiqqan holda amaliy dasturlar paketlarining quyidagi umumiy xususiyatlarini ajratish mumkin.
- Paket bir necha dasturiy birliklardan iborat bo‘ladi.
- Paket masalalarning belgilangan sinfini yechish uchun mo‘ljallangan.
- O’z sinfi doirasida paket belgilangan universallikka ega, ya’ni ushbu sinfdagi barcha yoki deyarli barcha masalalarni yechishga imkon beradi.
Paketda ko‘zda tutilganlardan aniq imkoniyatlarni tanlab olishga imkon beruvchi boshqaruv vositalari ko‘zda tutilgan. Paket qo‘llanishning aniq shartlarini sozlashga yo‘l qo‘yadi.
Paket u yaratilgan tashkilot doirasida undan foydalanish imkoniyatlarini hisobga olish bilan ishlab chiqilgan va dasturiy mahsulotga umumiy talablarni qanoatlantiradi.
Hujjatlar va paketni qo‘llash usullari paket tomonidan yog‘iladigan masalalarga tegishli bilimlar sohasidagi malakaning belgilangan darajasiga ega foydalanuvchiga mo‘ljallangan.
Amaliy dasturlar paketlari masalalarining belgilangan sinfini yechish uchun mo‘ljallanganligi sababli, paketning vazifaviy belgilanishi haqida gapirish mumkin.
Amaliy dasturlar paketlarining tasnifi. Vazifaviy belgilanishga ko‘ra OT imkoniyatlarini kengaytiruvchi amaliy dasturlar paketlari ajratiladi, masalan, ko‘p foydalanuvchili tizimlarni ko‘rish, uzoqlashtirilgan abonentlar bilan ishlash, fayllarning maxsus tashkil qilinishini amalga oshirish, OT bilan ishlashni soddalashtirish va h.k uchun. EC OTda vaqtni taqsimlash rejimini amalga oshiruvchi CPB paketi, shaxsiy EHMda MS DOS operatsion tizimi bilan ishlashni yengillashtirish uchun Norton Commander paketi xuddi shunday paketlarga misol bo‘lib xizmat qiladi.
Foydalanuvchilarning amaliy masalalarini yechish uchun mo‘ljallangan paketlar orasida uslubiy-mo‘ljallangan va muammoviy-mo‘ljallangan paketlarni ajratish mumkin. Uslubiy mo‘ljallangan paket foydalanuvchining masalasini paketda ko‘zda tutilgan bir necha usullardan biri bilan yechishga mo‘ljallangan, buning ustiga usul yoki foydalanuvchi tomonidan belgilaniladi, yoki kiruvchi ma’lumotlarning tahlili asosida avtomatik tanlanadi. Bunday paketga - qavariqli dasturlashni yo jarima vazifalari usuli bilan yoki ehtimol blgan yo‘nalishlar usullarining variantlaridan biri bilan yechishga imkon beruvchi matematik dasturlash paketi misol bo‘ladi.
Muammoviy-mo‘ljallangan paketlar umumiy ma’lumotlardan foydalanuvchi masalalarning guruhlar (izchilliklari)ni yechish uchun mo‘ljallanganlar. Bu paketlarning eng ko‘p sonli guruhidir. Muammoli-mo‘ljallangan paket tomonidan bajariladigan operatsiyalarning umumiy xarakterida aks ettirilishi mumkin. Bunday paketlarga - matnli muharrirlar, jadvalli protsessorlar, to‘g‘ri chiziqli dasturlash paketi namunaviy misol bo‘la oladi.
Muammoli-mo‘ljallanish umumiy amaliy muammoda ham berilishi mumkin, uning yechimi alohida masalalarga bo‘linadi, ularning har birlari uchun paketda o‘z algoritmi ko‘zda tutilgan. Sohalararo balanslarni hisoblashini o‘tkazish uchun paket, loyihalashni avtomatlashtirishning har xil tizimlarida foydalaniladigan paketlar - namunaviy misollardir.
Keyingi yillarda keng belgilanishli paketlardan iborat bo‘lgan matnli muharrir, elektron jadvallar protsessori, ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi, ma’lumotlar grafik aks ettirish (ishga doir grafika) paketi va uzoqlashtirilgan abonentlar bilan ma’lumotlarni almashtirish vositalarini birlashtiruvchi integratsiyalangan paketlar deb atalganlar keng tarqalgan.
Dasturlash paketini belgilashda paket bir necha dasturiy birliklardan tashkil topadi deb ta’kidlanadi. Bunday dasturiy birliklarni odatda dasturiy modullar deb ataydilar. Paket belgilangan sinfdagi masalalarni yechish uchun mo‘ljallangan. Masalalarning bu sinfini odatda paketning predmetli sohasi deb ataydilar. Hisoblash masalalarini yechish uchun amaliy dasturlar paketlariga nisbatan predmetli soha ma’lumotlarning ba’zi bir tarkibini, ya’ni kiruvchi, oraliq va chiquvchi ma’lumotlarni tashkil qilishni belgilaydi. Aytadilarki, paket o‘zining predmetli sohasiga mos keluvchi axborot bazasidan foydalanadi.
Foydalanuvchi tomonidan tanlab olingan aniq amallarni amalga oshirish uchun paket foydalanuvchidan boshqaruvchi axborotni qabul qilib olishi kerak. Bu boshqaruvchi axborot rasmiy tilda - paketning kirish tilida beriladi. Foydalanuvchining aniq vazifasini kirish tilida bayon qilinishi kirish tilidagi dastur (KTD) deb ataladi. ADP OTni kengaytiruvchi va vazifalarni yechish uchun ajratilishi mumkin.
Shunday qilib, amaliy dasturlar paketlarini kirish tili, axborot bazasi, boshqaruvchi, xizmat ko‘rsatuvchi va ishlab chiquvchi modullarning birlashuvi sifatida ko‘rib chiqish mumkin. Ishlab chiquvchi modullarning majmuasini ko‘pincha paketning vazifaviy to‘ldirilishi deb ataladi. Boshqaruvchi va xizmat ko‘rsatuvchi modullar paketning tizimli ismi yoki paketning tizimli to‘ldiruvchisi deb ataladi.
Amaliy dasturlar paketlarini qo‘llash usuli ostida masalani yechishda foydalanuvchining paket bilan o‘zaro hamkorligini tashkil qilishni tushunamiz. Amaliy dasturlar paketlarini qo‘llash usulini tanlash ko‘pincha omillarga bog‘liq, OT va dasturlashning tanlangan tilining imkoniyatlari, ishlab chiqilayotgan ma’lumotlarning hajmlari, masalani yechishning davomiyligi, amaliy dasturlar paketlaridan foydalanishning tezligi (qaytarilish tezligi), paketdan foydalanuvchilar malakalarining xususiyatlari va masalalarni yechishning operativligiga talablar (hisoblash natijalarini kutishning yo‘l qo‘yiladigan vaqti) ulardan eng muhimlari bo‘ladilar.
Kompyuter dasturlari har qanday jarayonlarni avtomatlashtirish, ma'lumotlarni saqlash va ishlov berish, modellashtirish, loyihalash va h.k. murakkab hisoblash jarayonlari. Dasturlar odatda ikki sinfga bo'linadi: tizim dasturlari va amaliy dasturlar. Birinchisi, asosan, ba'zi bir uskunalardan kirish ma'lumotlarini qayta ishlash uchun ishlatiladi: tarmoq kartasi, video karta, ulangan uskunalar, ya'ni. bular apparat yoki tashqi qurilmalar bilan o'zaro aloqada bo'lgan dasturlar. Keyingi maqolalarda ular haqida gaplashamiz. Ammo ikkinchi amaliy dasturlar haqida batafsilroq gaplashaylik.
Ilova dasturlari oxirgi foydalanuvchi bilan, ya'ni boshqalarga ta'sir o'tkazish uchun yaratilgan. foydalanuvchi, xuddi o'zi kabi, o'zi bilan aloqa qiladi, faqat dastur orqali, kirishga ba'zi ma'lumotlarni kiritadi va chiqishda ishlov berilgan ma'lumotlarning ma'lum bir natijasini oladi. Bu ma'lum bir odam uchun o'ziga xos qaror amaliy topshiriq, masalan, bu rasmlarni skanerlash va ularni keyinchalik qayta ishlash yoki kerakli fayllarni qidirish. Amaliy dasturlardan foydalanishni inson faoliyatining deyarli barcha sohalarida, korxonada buxgalteriya hisobida bo'ladimi yoki grafik tasvirlar, rasmlar yaratishda va boshqalarda ko'rish mumkin. Shuningdek, amaliy dasturlardan foydalanish ma'lumotlar bazasini boshqarish tizimlari kabi juda muhim tizimlarda mavjud. Bu juda ko'p foydalanuvchilar ishlaydigan va haqiqatdan ham katta miqdordagi ma'lumotlarni saqlashi va ishlatishi kerak bo'lgan yirik korxonalarda juda muhimdir.
|
| |