Buxgalteriya hisobida avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalari

|
Buxgalteriya hisobida avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalari
|
bet | 72/81 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 3,49 Mb. | | #261130 |
Bog'liq Axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar2. Buxgalteriya hisobida avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalari.
Buxgalteriya vazifalarni yechishni avtomatlashtirgan axborot texnologiyalari asosida tashkil qilish deganda buxgalteriya hujjatlarni tuzish paytida birlamchi ma’lumotlarni yozishdan boshlab yakuniy moliyaviy hisobotni tuzish bilan yakunlovchi operatsiyalarning yigindisidir. Hozirgi bosqichda temir yo’l transportida buxgalteriya vazifalarni axborot texnologiyasi asosida markazlashtirilgan holda olib boriladi.
Axborot to'plamlarning har xil turlari hisob vazifalarni ishlab chiqarishga asos bo'ladi. 1 chi turdagi birlamchi hujjatlarni yig'ish va ro'yxatga olish bosqich bilan bog'liq. Chunki mahalliy kompyuterdan foydalanishda ularni mashina bilan shakllantirish imkoniyati paydo bo'ladi va ushbu hujjatlarni yaratish jarayeni avtomatlashtiriladi.
2 chi turdagi axborot to'plamlari o'zgaruvchan axborotlarning fayllari, massivlar va shaxsiy kompyuter xotirasidagi shartli doimiy axborotlar bazasi. Shartli-doimiy axborotlar fayllari loyihasini tadbiq etishda bir marta bazaga kiritiladi, ko'p marta foydalaniladi va ularga muayyan ravishda kuzatishlar kiritiladi. Bularga har xil ma’lumotnomalar, asosiy vositalar hisobi bo'yicha varaqlar, xodimlarning shaxsiy varaqlari va h.k. Markazlashtirilgan ishlab chiqarish sharoitlarida texnologik jarayenining barcha operatsiyalari hisobi tomonidan uning ish joyidan bajarilayetgandan mazmuni bir o'z o'zgaradi. Barcha operatsiyalarni bajarish jarayenida o'sha vaqtning o'zida monitorda ko'rsatib beriladi .
Avtomatlashtirish ish joyini tashkil etish sharoitlarda ma’lumotlarni ishlash va qayta ishlash texnologik jarayenida quyidagi asosiy operatsiyalar qo'llaniladi:
I. Avtomatlashtirish ish joyilarda boshqa mutaxassislarning kelib tushgan boshlang'ich ma’lumotlarni kiritish 3 turga bo'linadi:
1.Aloqa kanallari bo'yicha;
2. Bevosita klaviatura orqali
3. Boshlang'ich mashina tashig'ichlarda tayyorlash va qaydetish;
II. Dialog rejimida yeki berilgan qidiruv tanlov bo'yicha yakuniy ko'rsatkichlarni chiqarish.
III. Mashinogrammalarni avtomatlashtirilgan holda ishlab chiqarish va foydalanuvchilarqa usatish.
Buxgalter avtomatlashtirish ish joyida pul mablag'larning hisobini asosiy vositalar va nomoddiy aktivlar hisobini debitorni va kreditor bilan hisoblarni bevosita yuritishni imkoniyati mavjud hisob jarayenida avtomatlashtirilgan ravishda barcha to'lov hujjatlarni tayyorlash mumkin, belgilangan muddatlarda buxgalteriya va moliyaviy hisobotlarni shaklantirish va tayyorlash, bosh kitobini va balans hujjatini (barcha ilovalari bilan) tezkor holda tayerlash va chiqarish mumkin.
Buxgalteriya avtomatlashtirish ish joyining manbalariga:
1) "Analitik va sintetik hisobotlarning yagona tizimi;
2) me’yoriy ma’lumotnoma bazasi umumlashtirish tizimi;
3) axborotlarni kodlash va tasniflash yagona tizimi;
4) echiladigan vazifalarning o'zaro aloqadorligi;
5) foydalanuvchi xohishiga ko'ra tanlov va reglament rejimidagi to'liq yeki qisman yakuniy ma’lumotlarni shakllantirish va chiqarish;
6) Texnologik jarayenining har bir bosqichda ma’lumotlarning xaqqoniyligini nazorat qilinishi
Buxgalter-foydalanuvchi yechiladigan masalalar standartlashi ro'yxati quyidagi namunaviy ro'yxatidan iborat:
1) bank operatsiyalarning hisobi;
2) kassa operatsiyalarning hisobi;
3) asosiy vositalar hisobi;
4) ishlab chiqarish harajatlar hisobi;
5) mehnat va ish haqi hisobi;
6) byudjet bilan hisobotlar;
7) tez eskiruvchi va arzon baholarda tez eskiruvchi buyumlar hisobi;
8)maxsus kiyimni hisobga olish;
9) moddiy boyliklar hisobi;
10) hisobdor shaxslardan hisobi hamda aylanma va saldo balanslarni tuzish.
Buxgalter avtomatlashtirish ish joyida "Bosh menyu"ning tarkibi ro'yhatini quyidagicha:
1. Bank rejimi quyidagi hujjatlarni shakllantirish va tayyorlashni ta’minlaydi: to'lov, to'lov talabnoma hujjatini o'z vaqtida to'lov talabnomani to'lamagan qaydnoma ro'yxatini bankga to'lov hujjatlarni jo'natilgan qaydnomalarni hamda bank tayyorlab qo’ygan hujjatlarning qayta ishlash jurnali. Ushbu jurnalga yezilgan hujjatlar har kunda qayta ishlanadi va hisob davr bo'yicha avtomatlashtirilgan tarzda aylanma qaydnoma hujjati chiqariladi.
"Bank" punkti bosh menyuning quyidagi bandlar bilan bog'liq - ish haqi, kassa, balans, hisobdor shaxslar.
2. Kassa operatsiyalari kun davomida olib boriladi va hisobga olinadi; kirim va chiqim kassa orderlari, g'aznachi hisoboti avtomatlashtirilgan ravishda shakllanadi, deponent summalari bo'yicha kerakli hujjatlar shakllanadi, ya’ni yepilgan to'lov hujjatlar bo'yicha deponent summalari ro’yxati tuziladi.
3. Ish haqi bandida bo'nak to'lov hisobi, ish haqi har xil turlari bo'yicha hisobi, qonun bo'yicha ish haqidan ushlanmalar, kompensatsiya to'lovlari, xodimlarning toifalari bo'yicha va ushlanmalari bo'yicha umumiy qaydnomalar shakllanadi va hisoblanadi. Buxgalter hisoblarni dialog rejimida olib boradi.
4. Ishlab chiqarish harajatlarining menyu rejimida temir yil tranportida o'z ishlab chiqarish bo'lsa ushbu band hisoblanadi. Bunda quyidagi masalalar yechiladi. Haqiqiy qilingan harajatlar hisobi va nazorati, reja ko'rsatkichlarning bajarilishi, bajarilgan ishlar va xizmatlar bo'yicha tannarx hisoblanishi, kalkulyatsiyaning shakllanishi va chiqarilishi hamda korxona tejami yeki ortiqcha harajat qilingan miqdori. Axborot aloqasi esa kassa, bank, hisobdor shaxslar, ish haqi, asosiy vositalar va balans bandlari bilan bog'liq.
5. Hisobdor shaxslar bandida buxgalter-foydalanuvchi bo'nak hisoblarni qayta ishlab chiqib, korxona bo'limlari bo'yicha umumiy ravishda safar harajatlar qaydnomalarni tuzadi va avtomatlashtirilgan ravishda hisobdor shaxslarga yezuvlarni kiritadi.
6. Balans eng muhim umumlashtiruvchi hujjat hisoblanadi va bosh menyuning aloqadorda bo'lgan buxgalter xo’jalik operatsiyalari jurnalini, bosh kitobi, saldo balansini, aylanma balansini, to'lagan soliqlar bo'yicha va hisobotlarni avtomatlashtirilgan ravishda nazorat qiladi.
|
| |