nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
tashkil etish va o‘tkazish» - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

-moddiy
javobgar
shaxslarni
tanlash
va
ular
bilan
to‘la
moddiy
javobgarlik
to‘g‘risida
shartnomalar
tuzilishining
asosliligini
tekshirish;
-mulklarning
saqlanish
sharoitini
fizik
xossalariga
muvofiq nazorat qilish;
-omborxona xo‘jaligi va o‘lchash asboblarining holatini aniqlash;
-dastlabki hisobning sifatini baholash;
-dastlabki
hisobni
yuritish
qoidalariga
rioya
qilinishini tekshirish;
-balansda aks ettirilgan pul mablag‘lari, mulklar, tugallanmagan
ishlab chiqarish
qoldiqlarining haqiqiy qiymatini tekshirish.
Buxgalteriya hisobi ma’lumotlari bilan mulklar va majburiyatlar haqiqiy qoldiqlarining
o‘rtasidagi farqlar quyidagi sabablarga ko‘ra vujudga kelishi mumkin:
Korxonalar hisobot yilida o‘tkaziladigan
inventarizatsiyalar sonini, ularning o‘tkazilish
sanasi, mulklar ro‘yxati va tekshiruv o‘tkazuvchilar vazifalarini yuqorida qayd etilgan qonun va
standartlarga muvofiq mustaqil ravishda belgilaydi. Inventarizatsiya o‘tkazish majburiy bo‘lgan
hollar bundan mustasno.
№19-«Inventarizatsiyani tashkil etish va o‘tkazish» nomli
BHMSga muvofiq quyidagi
hollarda inventarizatsiya o‘tkazilishi
shart:
mulklar ijaraga berilganda,
sotib olinganda, sotilganda,
shuningdek, davlat korxonasi qayta
tashkil etilgan (davlat tasarrufidan chiqarilgan) paytda qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda;
yillik moliyaviy
hisobotni tuzish oldidan, inventarizatsiya hisobot yilining 1 oktyabridan
kechiktirmay o‘tkaziladigan mulklardan tashqari. O‘zbekiston Respublikasi №4-«Tovar-moddiy
zaxiralar» nomli BHMSga muvofiq (O‘zR Adliya Vazirligida ro‘yxatga olingan №486
.28.08.1998 y.) tovar-moddiy zahiralar, bir yilda kamida 1 marta inventarizatsiya qilinadi. №5-
«Asosiy vositalar» nomli BHMSga muvofiq (O‘zR Adliya Vazirligida ro‘yxatga olingan №491,
23.09.1998 y.), asosiy vositalar ikki yilda kamida bir marta, kutubxona fondlari esa besh yilda bir
marta inventarizatsiya qilinadi.
Bulardan
tashqari, quyidagi holatlar mavjud bo‘lganda ham inventarizatsiya o‘tkazilishi
БУХГАЛТЕРИЯ - download

Qidiruv: БУХГАЛТЕРИЯ
325 бухгалтерия миллий стандартлари ва молиявий
Kalit so„zlar: Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari, Buxgalteriya hisobining
0,87 Mb.
3
o'qib
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби илмий журнали 2024, 4(01), 142-147. 142 Актуар
In this article, the current state of accounting in trading enterprises, as well
471,5 Kb.
7
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
martalik va bir qatorli - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \Bog'liq Buxgalteriyamartalik va bir qatorli hujjat bo‘lib hisoblanadi; guruhlovchi qaydnoma buxgalteriyada
rasmiylashtiriladigan yig‘ma, bir martalik hujjat; limit zabor kartasi isbotlovchi, farmoyish,
dastlabki va yig‘ma hujjat bo‘lib hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasi “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi” qonunining 8-moddasiga
muvofiq xo‘jalik yurituvchi subekt rahbari yoki u vakolat bergan shaxslar tomonidan pul, tovar-
moddiy va boshqa boyliklarni qabul qilish va berish uchuy asos bo‘lib xizmat qiladigan hujjatlar,
korxona muassasa va tashkilotning kredit va hisob-kitob majburiyatlari hamda buxgalteriya
hisobotlari va balanslari imzolanadi. Shuningdek, xo‘jalik muomalalarini amalga oshirish va subekt
nomidan hujjatlarni imzolash huquqiga ega bo‘lgan shaxslarning lavozimi va buxgaltyerlik
funksiyalari hamda rahbarlik funksiyalarini amalga oshiradigan har bir mansabdor shaxs uchun pul
summalari bo‘yicha cheklanishlarga ko‘ra imzo huquqlarining iyerarxiyasi (ketma-ketligi)
o‘rnatiladi. Xo‘jalik yurituvchi subekt tomonidan elektron raqamli imzodan foydalanilganida zarur
ehtiyotkorlik choralari va tegishli nazorat o‘rnatilishi zarur.
Elektron raqamli imzo deb elektron hujjatdagi mazkur elektron hujjat axborotini elektron
raqamli imzoning yopiq kalitidan foydalangan holda maxsus o‘zgartirish natijasida hosil qilingan
hamda elektron raqamli imzoning ochiq kaliti yordamida elektron hujjatdagi axborotda xatolik
yo‘qligini aniqlash va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasini identifikatsiya qilish
imkoniyatini beradigan imzoga aytiladi.
2.2. Hisob yozuvlaridagi xatolarni tuzatish
Hisob jarayonida ayrim paytlarda xatolar uchraydi va ularni o‘z vaqtida tuzatish zarur.
Xatolarni topish uchun yozuvlarni tanlab yoki yoppasiga tekshirish usullari qo‘llaniladi.
Yozuvlardagi xatolar har xil bo‘lishi mumkin. Masalan, hujjatlarda va hisob registrlarida matn yoki
summa noto‘g‘ri yozilgan, natural yoki qiymat ko‘rsatkichlarini jamlashda xatoga yo‘l quyilishi,
xo‘jalik muomalalarini aks ettirishda schotlar korrespondensiyasi noto‘g‘ri tuzilishi, yozuvlar tegishli
bo‘lmagan boshqa registrlarga yozilgan bo‘lishi mumkin va h.k.
Aniqlangan barcha xatolar hisobot tuzilgunga qadar tuzatilishi lozim.
Hisob registrlaridagi xatolarni tuzatishda xatoning xususiyati va aniqlangan vaqtiga qarab
quyidagi usullardan birortasi qo‘llaniladi: korrektura, qizil storno va qo‘shimcha yozuv.
|
| |
- guruh uchun tarqatma material

214
Tasavvur xayol deb hozir yoki utmishda bo’lgan bo’lsada, lekin xali
bizning tajribamizda uchramagan va biz Idrok kilmagan narsa va xodisalar
tugrisida tasavvur va obrazlar yaratishdan iborat bo’lgan xayol turiga aytiladi.
Ukuvchilar bilimilarni uzlashtirishda tasavvur xayol obrazlaridan keng
foydalanadilar. Chunki ukituvchining tarix, geografiya, adabiyot materiallarini
gapirib, tasvirlab berishi asosida ukuvchilar u narsalarning obrazlarini kuz
oldilariga keltiradilar va uzlashtiradilar.
Ijodiy xayol deb bizning tajribamizda bo’lmagan va vokelikning uzida
ham uchramagan narsa va xodisalar hakida tasavvur va obrazlar yaratishdan
iborat bo’lgan xayol turiga aytiladi. Ijodiy xayol tufayli san’at, adabiyot,
texnika sohalarida yangiliklar yaratiladi. Chunki ijodiy xayol obrazlari
tamoman yangi, original obrazlar bo’ladi.
Ijodiy xayolning o’ziga xos xususiyati shundaki, avvalo yaratilayotgan
obraz haqiqatda yuk, biron yangi obraz bo’ladi. Sungra jamiyatning yoki shu
kishining ehtiyojlari shu obrazning yaratilishiga kishini ragbatlantiradi. Ijodiy
xayol suzlarda va moddiy narsalarda gavdalantiriladi. Orzu va shirin xayol
surishlar ijodiy xayolning Alohida turlaridir.
Orzu ijodiy xayolning kelajakka qaratilgan faoliyatidir. Demak, u orkali
istikbol obrazlari yaratiladi.
Xayol uzining paydo bo’lishiga kura ixtiyorsiz va ixtiyoriy bo’ladi.
Ixtiyorsiz xayolda oldindan belgilangan maksad bo’lmaydi, unda iroda
faol ishtirok etmaydi, obrazlar o’z-o’zidan paydo bo’ladi.
Ixtiyorsiz xayol avvalo shu paytda kondirilmagan ehtiyoj tufayli xosil
bo’ladi. Masalan, kishi chulu-biyobonda ketayotib kattik chankasa, uning kuz
oldiga vodaprovod, bo’lok, arik suvlarining obrazi kelaveradi.
Shirin xayol surish va orzu ham ixtiyorsiz vujudga keladi. Kechasi uxlab
yotgandagi tush ko’rish tufayli xilma-xil obrazlarning kuz oldimizga kelishi ham
ixtiyorsiz xayol materiallaridir.
Ixtiyoriy xayol surishda kishi oldiga kuygan maksadi asosida xayol surib,
ataylab obrazlar yaratadi. Masalan, yozuvchining yangi asar yaratishida surgan
xayollari ixtiyoriy xayoldir. Umuman olganda, san’at asarlarining barchasi
ixtiyoriy xayol natijasidir.
Ixtiyoriy xayol birovlarning turtkisi, topshirigi bilan ham vujudga kelishi
mumkin.
- guruh uchun tarqatma material

213
5. Ijodiy tafakkur.
Inson tomonidan bevosita Idrok kilinayotgan predmetlar emas, balki tasavvur
kilinayotgan obrazlar hakida fikr yuritish kurgazmali – obrazli tafakkur deyiladi.
Bogcha yoshidagi bolalar ilmiy tushunchalarga ega bo’lmaganligi uchun
bilish faoliyatida asosan kurgazmali – obrazlarga suyanib fikr yuritadilar,
muloxaza bildiradilar, xukm chikaradilar.
Ixtiyorsiz tafakkur deb mantikiy tafakkur yordamida ko’p Vaqtlar
davomida xal kilinmagan akliy vazifalarning tusatdan, kutilmaganda xal kilinib
kolishi prosessiga aytiladi.
Ixtiyoriy tafakkur jarayoni muloxaza, muxokama, isbotlash, gipoteza
qilish kabi shakllarda kamoyon bo’ladi. Matematika, fizika, ximiya,
psixologiya va boshqa fanlardagi muammo va masalalarni yechish jarayonlari
bunga yorqin misol bo’la oladi.
Abstrakt tafakkur narsalarning moxiyatini aks ettiruvchi va suzlarda
ifodalovchi tushunchalarga tayanib fikr yuritishdir.
Fikr yuritilishi lozim bo’lgan narsa va xodisalarni Idrok va tasavvur qilish
mumkin bo’lsa, bunday tafakkur KONKRET tafakkur deyiladi.
Nazariy tafakkur deb xodisalarni izoxlashga faraz qilishga qaratilgan
tafakkur turiga aytiladi.
Vokelikni uzgartirish vositasi bilan real narsa va xodisalarni yaratishga
yunaltirilgan fikr yuritish amaliy tafakkur deyiladi. Amaliy tafakkur «Qanday
qilib?», «Kaysi yo’l bilan?» kabi savollarga javob berish jarayonidir.
Konvergent fikrlash masalaning yechimi faqat bitta bo’lgandagi fikrlashni
nazarda tutsa, divergent tafakkur — fikrning shunday turiki, u shaxsga bir
muammo yoki masala yuzasidan birdaniga bir nechta yechimlar paydo bo’lishini
taqozo etadi. Aynan ana shunday ijodiy tafakkur divergent shaklda bo’lsa, u
ijodiy parvoz, yangiliklarni kashf etishga asos bo’ladi.
Ijodiy tafakkur murakkab bilish faoliyatidan biri bo’lib tadrijiy ravishda,
izchil uzaro boglangan jarayonlardan tashkil topadi: dastavval savollar tugiladi,
vazifa aniqlanadi, masala yechish uchun savollarga javob kidiriladi. Ijodiy
tafakkurning navbatdagi komponentlari quyidagicha aks ettiriladi: kuyilgan
savollarga javob izlash, masalani yechishga yordam beradigan yo’llar, usullar,
vositalar, koidalar va kunikmalarni kidirish, ularni tanlash va faoliyatga tadbik
qilish va boshqalar.
- guruh uchun tarqatma material

216
3. Vaziyatga bog’liq bo’lgan xavotirlikni baholash darajasini o’rganish uchun
testlar
Vaziyatga bog’liq bo’lgan xavotirlikni baholash
KO’RSATMA: «Ayni paytda o’zingizni qanday his qilayotganingizga qarab
o’ngdagi raqamlardan birini belgilang»
1 O’zingizni erkin his qilayapsiz.
1 2 3 4
2 Asabiylashayapsiz
1 2 3 4
3 Asabiy zo’riqishni his qilayapsiz.
1 2 3 4
4 Mamnunsiz.
1 2 3 4
5 Tashvishdasiz.
1 2 3 4
Natijalarni qayta ishlash.
2 - nchi va 5 - nchi ta’kidlar ballari yig’indisidan 1, 3 va 4 - ta’kidlar
ballari yig’indisini ayrib tashlab, 15 sonini qo’shing hamda natijani 4-ga
ko’paytiring.
20—30 ball past darajadagi xavotirlanish;
31—45 ball o’rta darajadagi xavotirlanish;
46 va undan baland ball bo’lsa, yuqori darajadagi xavotirlanishni bildiradi.
4.
Emosional xolatlar va ularning shakllari. Stress haqida tushuncha, uning
ijobiy va salbiy oqibatlari. Xis-tuyg’ular va ularning turlari. Irodaviy harakatlar
va irodaviy boshqarish.
Kichik guruhlarda ishlash uchun guruh 4 ta kichik guruhga bo’linadi va ularga
quyidagi tarqatma materiallar berilib, Ushbu masalalar bo’yicha taqdimotlar
tayyorlash topshiriladi.
Takdimot tayyorlash uchun
20 daqiqa va xar bir gurux
taqdimoti uchun 4 daqiqadan
Taqdimotlar muhokamasi uchun 4 daqiqa
ajratiladi.
Muskullar - Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi

|
Rajamurodov z. T., Rajabov a. I. Odam va hayvonlar fiziologiyasi Pdf ko'rish
|
bet | 269/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limot1.Muskullar
tonusining
o ‘zgarishi
(atoniya).
Miyacha
olib
tashlangandan keyin dastlab muskullar tonusi juda ham kamayadi, natijada
muskullar ilvillab qoladi. Miyacha faoliyati izdan chiqqanda muskullar
tonusi shu tariqa buziladi. Ammo bir necha kundan keyin yozuvchi
muskullar tonusi oshadi, qo‘l-oyoq yoziladi, bosh orqaga qayriladi.
Miyacha olib tashlanganda muskullar tonusi y o ‘qolishdan ko‘ra,
tonus
taqsimotini
idora etishning ko‘proq
buzilishi
bir qancha
tekshirishlarda isbot etilgan.
Miyacha olib tashlangandan keyin ikki hafta o ‘tgach, tonus sekin-asta
avvalgi asliga keladi va hayvon birmuncha beo‘xshov harakat qilsa ham,
har qalay anchagina harakatlami bajaradigan bo‘lib qoladi.
2.Tez charchash (asteniya). Miyachasi olib tashlangan hayvon juda
tez charchaydi. Sog'lom it kichik harakatlami bemalol ado eta olsa,
miyachasi olib tashlangan it shunday harakat qilish natijasida charchab
qoladi. Hayvon arzimas harakatdan keyin shu qadar charchaydiki, yotib
dam oladi. Modda almashinuvi juda ham kuchayib ketadi.
3.Q o‘l-oyoq va boshning titrashi (astaziya). Miyachasi olib tashlan
gan hayvon titramasdan turolmaydi va boshini tutolmaydi. Itning
miyachasi olib tashlangandan keyin u oyog‘ini darrov ko‘tara olmaydi; u
oyog‘ini ko‘tarishdan oldin bir qancha tebranma harakatlar qiladi. Agar
bunday it turg‘azib qo‘yilsa, gavdasi va boshi hamisha tebranib turadi.
Agar shunday itga ovqat berilsa, u ovqatni yeya olmaydi, chunki boshini
tebranishdan to‘xtata olmaydi. It faqat tasodifan boshining bir tebranishida
ovqatdan bir luqmasini og‘ziga oladi.
Miyachasi olib tashlangan itning birdaniga to‘xtata olmaydigan va
|
| |
D o‘m bog‘ osti sohasi zararlangan hayvon tana haroratini doimo bir xilda

|
D o‘m bog‘ osti sohasi zararlangan hayvon tana haroratini doimo bir xilda Pdf ko'rish
|
bet | 267/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotD o‘m bog‘ osti sohasi zararlangan hayvon tana haroratini doimo bir xilda
saqlay olmaydi.
RETIKULYAR FORMATSIYA (TUZILMA)
0 ‘tgan asrda V.M.Bexterov bosh miya dastasida alohida tuzilma bor
deb yozgan edi, o ‘sha tuzilma retikulyar formatsiya yoki retikulyar tuzilma
deb ataladigan bo‘ldi.
Retikulyar formatsiya funksional jihatdan har xil bo‘lib, bir-biri bilan
bogiangan to‘plamlar yoki yadrolami hosil qiladigan turli-tuman
hujayralar to‘ridan iborat.
Retikulyar formatsiya uzunchoq miya, Varolio ko‘prigi, o ‘rta miya,
do‘mboq osti sohasi va ko‘ruv do‘mboqlarida markaziy holatni egallaydi.
361
Qanday bo‘lmasin biror sezgini keltirib chiqaradigan qo'zg'alish
ko‘ruv do‘mboqlari orqali bosh miya po‘stlog'ining turli bo‘limlariga
(ko‘ruv, eshituv, taktil boiim lari va boshqalarga) o ‘tadi. Bosh miya
po‘stlog‘iga keladigan afferent impulslar ham retikulyar formatsiya orqali
o ’tadi. Lekin bu qo‘zg‘alish butun po‘stloqqa tarqaladi va spesifik sezgi
keltirib chiqarmaydi, shunga ko‘ra retikulyar formatsiyadan keladigan
impulslar nospesifik impulslar deb ataladi. Bular bosh miya po‘stlog‘ining
ishchi tonusini, shuningdek tiyraklik vaqtidagi holatini quvvatlab turadi.
Shu munosabat bilan retikulyar formatsiya faollashtiruvchi tizim deb
ataladi.
Retikulyar formatsiya yemirib tashlansa, hayvon uzoq uxlab qoladi,
bordi-yu uxlab yotgan mutadil hayvonda retikulyar formatsiya ta’sirlansa,
hayvon uyg‘onib ketadi.
Retikulyar formatsiya o g ‘riq impulslarini bosh miya po‘stlog‘iga
o ‘tkazuvchi asosiy yoidir.
U, orqa miyadagi harakatlantiruvchi hujayralarga tormozlovchi va
qo‘z g ‘atuvchi impulslar ham yuboradi, shuningdek skelet muskullari
|
| |
tonusini idora etishda qatnashadi, ichki sekresiya bezlarining, yurak-qon

|
tonusini idora etishda qatnashadi, ichki sekresiya bezlarining, yurak-qon Pdf ko'rish
|
bet | 268/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limottonusini idora etishda qatnashadi, ichki sekresiya bezlarining, yurak-qon
tomirlar tizimining faoliyatiga, qon ivish jarayonlariga ta’sir ko‘rsatadi va
hakazo.
Retikulyar formatsiyaning funksional holatini esa bosh miya
po‘stlog‘i idora etadi.
MIYACHA
Miyacha o ‘tkazuvchi y o ila r orqali markaziy asab tizimining deyarli
hamma
boiim lari
bilan
bogiangandir.
Miyachaning
funksiyalari
hayvonlar ustida tajriba qilib o ‘rganilgan. Miyacha funksiyalarini
tekshirish uchun hayvonlaming miyachasi tamomila yoki qisman olib
tashlangan.
Miyachani olib tashlash yoki unga zarar yetkazish hayvonning
harakatlariga va gavda vaziyatiga ta’sir etadi. Miyachaning faqat yarmi
olib tashlanganda hayvonning o ‘sha tomondagi oyoqlari cho‘ziladi,
hayvon tura olmaydi va miyachasi zararlangan tomonga qarab yiqilib
tushadi. Oradan bir necha kun o ‘tgach bu hodisalar ancha kamayib,
hayvon o ‘midan turishi, yurishi va ayrim murakkab harakatlami bajarishi
mumkin. Hayvonning miyachasi olib tashlangan tomondagi harakatlargina
birmuncha beo‘hishov boiadi.
Agar hayvonning miyachasi butunlay olib tashlansa, chuqur va jiddiy
o ‘zgarishlar ro‘y beradi. Bunda hayvon dastlabki kunlarda o ‘rnidan tura
362
olmaydi va qanday bo‘lmasin harakat qila oimaydi. Bir
kuuaou
keyin hayvon qisman harakat qila boshlaydi.
Ammo hayvon o ‘midan turish uchun oyoqlarini keng yozadi,
yurganda ko‘pgina ortiq va omonat harakatlami qiladi.
Miyachani olib tashlash natijasida hayvonning harakatlarida kelib
chiqadigan o‘zgarishlar quyidagi to‘rt guruhga boiinadi:
|
| |
qobiliyatini o ‘zgartiradi; shu bilan so ia k ajratishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi

|
qobiliyatini o ‘zgartiradi; shu bilan so ia k ajratishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi Pdf ko'rish
|
bet | 98/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotqobiliyatini o ‘zgartiradi; shu bilan so ia k ajratishga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Iste’mol qilingan ovqatlar o g ‘iz bo‘shlig‘idan m e’daga tushadi va u
yerda navbatdagi kimyoviy va mexanik qayta ishlanadi.
168
10-12 yoshli bolalaming m e’dasining hajmi 1,5 L gacha boisa,
voyaga yetgan odamlarda esa 3,0 L gacha uO ladl. jUyilQuiviaiiU ivU p
iste’mol qiluvchi odamlarda esa m e’daning hajmi ayrim paytlarda 5-10
l.gacha yetishi mumkin bo‘lsa, otlarda 6-15 1, qoramollarda esa - 100 l.ga
yaqindir.
Odamlar m e’dasi odatda ikkita hazmlovchi bir-biridan tuzilishi va
funksiyasi jihatidan jiddiy farq qiluvchi ikkita bo‘shliqdan iborat b o iib ,
ular fundal va pilorik qismlar deb ataladi.
Bir kamerali oshqozonga ega b o ig a n hayvonlarda esa m e’dalar uch
qismga farqlanadi va kardial qismi ham mavjud. Kardial qism bezsiz,
fundal va pilorik qismlar bezli bo'shliqlar hisoblanadi.
Odamlarda fundal bo‘shlig‘i m e’daning umumiy hajmining 4/5
qismini tashkil etsa, pilorik b o'sh lig l 1/5 qismini tashkil etadi. Bu
bo‘shliqlar doimo bir-biri bilan uzviy aloqada b o iib turish bilan birga
muskulli qovuzloq (pilorik oldi sfmektri) bilan ajralib turadi. Bunday
ajralib turish ovqat hazmining ayrim davrlarida yuz beradi. m e’daning
shilliq qavatida bez hujayralari b o iib , ular bosh, qoplama va qo‘shimcha
bezlarga farqlanadi. Fundal qismidagi bosh hujayralardan fermentlar,
qo‘shimcha bezlardan - shilliq va qoplama bezlardan xlorid kislota ishlab
chiqiladi. Xlorid kislotaning hosil bolishida oqsillaming sulfagidril guruhi
ishtirok etadi. Fundal qismning shirasi kislotali muhitga ega b o isa , pilorik
qism esa ishqoriy muhitga ega boiadi.
|
| |
2. Muloqotning tomonlari

42
2. Muloqotning tomonlari.
Muloqotning kommunikativ tomoni ― muloqotlarga kirishuvchilar o’rtasidagi
ma’lumot almashinuvi jarayoni.
Muloqotning perseptiv tomoni ― muloqotga kirishuvchilarning
bir-birlarini
idrok etishlari va tushunishlari bilan bog’liq bo’lgan murakkab psixologik
jarayon.
Muloqotning interaktiv tomoni ― muloqotga kirishuvchilarning xulq-atvoriga
ta’siri.
Endi muloqotning har bir tarkibiy qismi bilan alohida tanishib chiqamiz.
A) Muloqotning kommunikativ tomoni
―
shaxslararo axborotlar, bilimlar
g’oyalar, fikrlar almashinuvi. Bu jarayonning asosiy vositasi ―til. ( yozma-
og’zaki, monologik-dialogik nutq) Diologik nutqning mazmuni,
xarakteri,
davomiyligi
muloqotga
kirishgan
shaxslarning
shaxsiy
qarashlariga,
qiziqishlariga, bir-birlariga bo’lgan munosabatlariga, maqsadlariga bevosita
bog’liq bo’ladi. O’qituvchi-o’quvchi, siyosiy rahbarlarning, diplomatlarning,
dugonalarning suhbati bir-biridan farq qiladi. Monologik
nutq bir kishining
boshqa kishiga murojaati― fikrlarning mantiqan tugal bo’lishi, grammatik
qonun-qoidalarga rioya kilish kerak. Odamlarning muloqot jarayonida
so’zlardan tashqari turli xil harakatlardan, qiliqlardan,
holatlardan, kulgu,
ohanglardan ham foydalanadilar. Mimika, ko’z qarashlar, to’xtashlar (pauza)
ifodalari va hokazo. Buyuk rus yozuvchisi L. Tolstoy odamlarda 97 xil kulgu
turi, 85 xil ko’z qarashlar turi borligini kuzatgan. Andreyevaning yozishicha,
odam yuz
ifodalari, nigoxlarining 2000 ga yaqin ko’rinishlari bor.
Bu noverbal muloqot vositalarining milliy va xududiy xususiyatlari bor.
Masalan: o’zbek xalqining muloqot jarayoni boy, o’zaro munosabatlarning
bevosita xarakteri unda shunday vositalarning ko’proq ishlatilishi bilan bog’liq.
Bolgarlar biror fikrni tasdiqlamoqli bo’lishsa, boshlarini chayqashadi,
inkor
etmoqchi bo’lishsa, bosh siltashar ekan.
Noverbal muloqotda suhbatdoshlarning fazoviy joylashuvlari ham
ahamiyatga ega: Masalan, ayollar xissiyotga berilganligi uchun bir – birlari
bilan yaqin turib gaplashar ekanlar, erkaklar o’rtasida masofa bo’lar ekan.
O’quvchilarni partada orqama – ketin o’tqazgandan ko’ra doira shaklida
o’tqazilsa, ularda javobgarlik xissi yuqoriroq bo’lar ekan,
Emotsiyalar
almashgani uchun ham guruhdagi psixologik vaziyat ijobiy bo’lib, bolalarning
predmetga va bir – birlariga munosabatlari ancha yaxshi bo’lar ekan.
Demak ta’lim – tarbiya jarayonini tashkil etishda muloqotning barcha
vositalariga, ayniqsa, nutqka e’tibor berish kerak. Bolalarni ilk yoshlik
chog’laridanoq nutq madaniyatiga o’rgatish, nutqlarini o’stirish
choralarini
ko’rish zarur. Pedagog ham nutq madaniyatiga ega bo’lishi kerak.
to‘g‘risida - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ Pdf ko'rish
|
bet | 336/371 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #102937 |
Bog'liq Buxgalteriyato‘g‘risida
tushuntirish berish;
-turli
debitor
va
kreditorlar bilan hisob-
kitoblar hisobi haqida
tushuncha berish;
-bank kreditlari bo‘yicha
hisob-kitoblar
hisobi
to‘g‘risida
tushuncha
berish
-hisob-kitob va kredit muomalalari hisobining vazifalarini bilib
olinadi;
-mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblarni
yuritish haqida bilim va ko‘nikmaga ega bo‘linadi;
-hisobdor shaxslar bilan bo‘ladigan muomalalar hisobi to‘g‘risida
tushuncha va bilimga ega bo‘linadi;
-turli debitorlar bilan hisob-kitoblar hisobi haqida tushunchaga
ega bo‘linadi;
-turli kreditorlar bilan hisob-kitoblar hisobi bo‘yicha bilim va
ko‘nikmaga ega bo‘linadi;
-qisqa muddatli bank kreditlari bo‘yicha hisob-kitoblar hisobi
to‘g‘risida tushunchaga ega bo‘linadi;
-uzoq muddatli bank kreditlari bo‘yicha hisob-kitoblar hisobi
to‘g‘risida bilim va ko‘nikmaga ega bo‘linadi
O‘qitish usuli
Prezentatsiya asosida ma’ruza va tushuntirish
O‘qitish vositalari
Videoproyektor, tarqatma materiallar, multimedia vositalari
O‘qitish shakli
Umumiy
O‘qitish sharoiti
Videoproyektor va kompyuter bilan ta’minlangan auditoriya
Ma’ruza mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Bajariladigan
ish bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchi
Talaba
Tayyorgarlik
bosqichi
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘rish va mavzu
bo‘yicha materiallar tayyorlash
Mashg‘ulotga
tayyorgarlik ko‘radi
1 bosqich. O‘quv
mashg‘ulotining
kirish qismi
(20 min)
1.1. O‘quv predmetining nomini e’lon qiladi.
Tashkiliy ishlarni bajaradi (tanishuv, davomat va
b.).
Mavzu, mavzuning maqsadi, kutilayotgan
natijalar, mashg‘ulot rejasini e’lon qiladi.
Tinglaydilar va yozib
boradilar
1.2. Mavzu bo‘yicha asosiy tushuncha va
atamalar, mustaqil ishlash uchun axborot
manbalarini aytib o‘tadi
Tinglaydilar va yozib
boradilar
352
1.3. Ish tartibi va baholash mezonlari bilan
tanishtiradi
Aniqlik
kiritadilar.
Savollar beradi
|
| |
bosqich. 
Asosiy bosqich - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ Pdf ko'rish
|
bet | 337/371 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #102937 |
Bog'liq Buxgalteriya2 bosqich.
Asosiy bosqich
(50 min.)
2.1. Ma’ruza bo‘yicha tarqatma materiallarni
tarqatadi. Prezentatsiyalar (Power Point da)
namoyish etiladi. Quyidagi savolni o‘rtaga
tashlaydi.
Ichki
va
tashqi
hisob-kitob
muomalalariga misollar keltiring? Ana shu savol
bo‘yicha bilimlarni mustahkamlash uchun to‘liq
ta’rif beradi va tushuntiradi
Javob beradilar.
Ta’rifni yozib oladilar
2.2. Kredit muomalalari mazmuni, turlari va
ahamiyatini aytib o‘tadi
Tinglaydilar va yozib
boradilar
2.3. Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar
bilan hisob-kitoblar hisobi haqida tushuncha
beradi
Tinglaydilar va yozib
oladilar.
2.4. Hisobdor shaxslar bilan bo‘ladigan
muomalalar va uning hisobi to‘g‘risida tushuncha
beradi
Tinglaydilar va yozib
oladilar.
2.5. Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-
kitoblar hisobi haqida tushuntirish beradi
Tinglaydilar va yozib
oladilar.
2.6. Uzoq va qisqa muddatli bank kreditlari
bo‘yicha
hisob-kitoblar
hisobi
to‘g‘risida
tushuncha beradi
Tinglaydilar va yozib
oladilar.
3 bosqich.
Yakuniy bosqich
(10 min.)
3.1. Mavzu bo‘yicha xulosalarni umumlashtiradi
va faol ishtirok etgan talabalarni rag‘batlantiradi.
Eshitadilar.
Aniqlashtirib oladilar
3.3. Mustaqil ishlash uchun topshiriq va baholash
mezonlari beriladi
Mustaqil ishlash uchun
topshiriqlar olinadi
5-mavzu. Tovar-moddiy zaxiralar hisobi
Ma’ruza mashg‘ulotini o‘tkazish texnologiyasi
O‘quv vaqti: 80 minut
Talabalar soni: 50-70 nafar
O‘quv mashg‘uloti shakli Axborot, vizual ma’ruza
|
| |
Mashg‘ulot rejasi - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

353
Mashg‘ulotning maqsadi Talabalarda tovar-moddiy zaxiralar hisobining vazifalari, ularni
turkumlash va baholash; materiallar harakatini hujjatlarda
rasmiylashtirish hamda materiallarning
ombordagi hisobini
tashkil etish; materiallarning kirimini, transport-tayyorlov
xarajatlari va chiqimini
buxgalteriyada hisobga olish; xarid
qilingan materiallar bo‘yicha qo‘shilgan qiymat solig‘ini hisobga
olish hamda tovar-moddiy zaxiralarni inventarizatsiya qilish;
tayyor mahsulot (ishlar, xizmatlar) va uni hisobga olish vazifalari,
tayyor mahsulotni baholash
va uning nomenklaturasi;
tayyor
mahsulotning ombordagi va buxgalteriyadagi hisobi, tayyor
mahsulotni jo‘natishni hamda sotish xarajatlarini hisobga olish;
tayyor mahsulot sotishning analitik va sintetik hisobi to‘g‘risida
bilim, mahorat va ko‘nikmalarni shakllantirish hamda
mustahkamlash
Pedagogik vazifalar:
-hisob-kitob va kredit
muomalalari hisobining
Muloqot va uni o’rganish muammolari

48
faoliyati shu qadar murakkab va serqirraki, uning mexanizmlarini o’rganish,
guruhlarda to’g’ri munosabatlarni tashkil etish va odamlarni samarali muloqotga
o’rgatish muammosi bugungi ijtimoiy psixologiyaning muhim masalalaridandir.
Ma’lumki, gaplashayotgan odamlar biri gapiradi, ikkinchisi tinglaydi,
eshitadi. Muloqotning samaradorligi ana shu ikki qirraning qanchalik o’zaro
mosligi, bir-birini to’ldirishiga bog’liq ekan. Noto’g’ri tasavvurlardan biri
shuki, odamni muomala yoki muloqotga o’rgatganda, uni faqat gapirishga,
mantiqan asoslangan so’zlardan foydalanib, ta’sirchan gapirishga o’rgatishadi.
Uning ikkinchi tomoni — tinglash qobiliyatiga deyarli e’tibor berilmaydi.
Mashhur amerikalik notiq, psixolog Deyl Karnegi «Yaxshi suhbatdosh —
yaxshi gapirishni biladigan emas, balki yaxshi tinglashni biladigan
suhbatdoshdir» deganda aynan shu qobiliyatlarning insonlarda rivojlangan
bo’lishini nazarda tutgan edi.
Mutaxassislarning aniqlashlaricha, ishlayotgan odamlar vaqtining 45%i
tinglash jarayoniga ketar ekan, odamlar bilan doimiy muloqotda bo’ladiganlar
35 — 40% oylik maoshlarini odamlarni «tinglaganlari» uchun olarkanlar.
Bundan shunday xulosa kelib chiqadiki, kommunikasiyaning eng qiyin
sohalaridan hisoblangan tinglash qobiliyati odamga ko’proq foyda keltirarkan.
Shuning uchun bo’lsa kerak, nemis faylasufi A. Shopengauer
«Odamlarni o’zingiz to’g’ringizda yaxshi fikrga ega bo’lishlarini xohlasangiz,
ularni tinglang» deb yozgan ekan. Darhaqiqat, agar siz kuyunib gapirsangizu,
suhbatdoshingiz sizni tinglamasa, boshqa narsa bilan ovora bo’laversa, undan
ranjiysiz, nafaqat ranjiysiz, balki u bilan aloqani ham o’zasiz. O’qituvchi
gapirayotgan paytda uni tinglamaslik odobsizlikning eng keng tarqalgan
ko’rinishi deb baholanishini bilasizmi?
Nima uchun biz ko’pincha yaxshi gapiruvchi, so’zlovchi bo’la olamiz-u,
yaxshi tinglovchi bo’la olmaymiz? Psixologlarning fikricha, asosiy halaqit
beruvchi narsa — bu bizning o’z fikr—o’ylarimiz va hohishlarimiz og’ushida
bo’lib qolishimizdir. Shuning uchun ham ba’zan rasman sherigimizni
tinglayotganday bo’lamiz, lekin aslida hayolimiz boshqa yerda bo’ladi.
Tinglashning ham xuddi gapirishga o’xshash texnikasi, usullari mavjud.
Ularning turi ham ko’p, lekin asosan biz kundalik hayotda uning ikki usulini
qo’llaymiz:
X BOB. NAFAS OLISHNING YOSHGA OID XUSUSIYATLARI

|
X BOB. NAFAS OLISHNING YOSHGA OID XUSUSIYATLARI
|
bet | 150/190 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 4,48 Mb. | | #130993 |
Bog'liq Yosh fiziologiyasi va gigienasiX BOB. NAFAS OLISHNING YOSHGA OID XUSUSIYATLARI
10.1. Nafas olish va chiqarishning ahamiyati
Nafas olish – odam organizmi bilan uni o’rab turuvchi tashqi muhit orasidagi hayot uchun zarur bo’lgan doimiy gazlar almashinuvi jarayonidir.
Organizmdagi moddalarning oksidlanishi va qaytarilishi bo’yicha barcha murakkab reaksiyalar albatta kislorod ishtirokida kechadi.
Oksidlanish jarayonlari paytida parchalanish mahsulotlari hosil bo’ladi, shu jumladan karbonat angidrid gazi ham organizmdan ajratib chiqariladi.
Nafas olish va chiqarish paytida organizm bilan uni o’rab turuvchi tashqi muhit orasida gazlar almashinuvi kechadi, ya’ni organizmga doimiy ravishda kislorodning tushishini va undan karbonat angidridning chiqarilishini ta’min etadi. Bu jarayon o’pkalarda kechadi. O’pkadan to’qimalarga kislorodni va to’qimalardan o’pkaga karbonat angidridni tashuvchi bo’lib qon hisoblanadi.
Nafas organlarning tuzilishi. Burun bo’shlig’i. Nafas organlarida nafasga olinayotgan va chiqarilayotgan havolar o’tuvchi –havo yo’llari, hamda atmosfera havosi bilan qon orasida gazlar almashinuvi bajariladigan –o’pka farqlanadi. Nafas yo’li og’iz bo’shlig’idan to’siqlar bilan ajralib turuvchi burun bo’shlig’idan boshlanadi: oldindan – qattiq tanglay, ortdan esa yumshoq tanglay bilan ajralib turadi. Burun bo’shlig’iga havo burun teshiklari orqali kiradi, uning tashqi chekkalarida burunni chang zarrachalari kirishidan himoya qiluvchi tukchalar joylashgan.
Burun bo’shlig’i to’siqlar bilan o’ng va chap bo’limlarga bo’lingan, ularning har biri burun supralari bilan qo’yi, o’rta va yuqorigi burun yo’llariga bo’linadi. Bolalar hayotining birinchi kunlarida burun bilan nafas olishi biroz qiyinroq. Bolalarning burun yo’llari voyaga yetgan odamlarniki singari holatga 14-15 yoshga kelib to’liq shakllanib bo’ladi.
Burun bo’shlig’ining shilliq qavati qalin qon tomirlari bilan ta’minlangan va ko’p qavatli hilpildoq epiteliy bilan qoplangan. Epiteliylarda esa shilliq ajratuvchi bezchalar joylashgan. Shilliq esa nafasga olinayotgan havo bilan kirgan chang zarrachalari bilan birgalikda kiprikchalarning hilpillovchi harakatlari bilan chiqarib tashlanadi.
Burun bo’shlig’ida nafasga olinayotgan havo isitiladi, qisman chang zarrachalaridan tozalanadi va namlanadi.
Burun bo’shlig’i orqa tomondan teshik orqali – xaonlar –hiqildoq bilan tutashgan bo’ladi.
|
| |
Neft mahsulotlarining bug‘lanuvchanlik darajasi boyicha turlari

|
Neft mahsulotlarining bug‘lanuvchanlik darajasi boyicha turlariBog'liq K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda isNeft mahsulotlarining bug‘lanuvchanlik darajasi boyicha turlari
Guruh
Sinf Alangalanish
harorati, °C
Neft mahsulotlari
Oson alangala-
nadigan
пин
28 gacha
28–4545–120
Benzinlar, erituvchilar, kerosin va
boshqa neft mahsulotlari, dizel va mo-
tor yonilg‘ilari, mazutlar, ishlatilgan
moylar
Yonuvchi
IV
120 dan
yuqori
Surkov moylari, plastik surkov moylari
ATK (yoki AYOQSH)ning omborxonalari va, shuningdek,
yonilg‘i quyish shoxobchalari ATKning texnik xizmat bo‘limi to-
monidan belgilangan shaklda tuzilgan pasportga ega bo‘lishi lozim.
Omborxonalarning texnik jihozlanganlik darajasiga bog‘liq hol-
da yonilg‘ilar yer ostiga joylashtirilgan, yerga yarim ko‘milgan va
yer ustiga o‘rnatilgan sig‘imlarda saqlanishi mumkin. Ular amalda-
gi qoidalar asosida jihozlangan bo‘lishi zarur. Yonilg‘ilar sig‘imlar-
da moylash materiallari va maxsus suyuqliklar taralarda markalari
bo‘yicha alohida-alohida saqlanishi lozim. Shuningdek, ularga bo-
rish yo‘laklari qulay bo‘lishi zarur. Sig‘im va taralar ularda saqla-
nayotgan neft mahsulotining massasi, markasi va navi ko‘rsatil-
193
gan holda tamg‘alanishi lozim. Sig‘imda saqlanayotgan yonilg‘i
miqdori har bir sig‘imda mavjud bo‘lgan (yoki tuzib qo‘yilgan)
kalibrlangan jadvallar yordamida aniqlanadi. Neft mahsulotlari-
ni tarqatish haydovchi tomonidan yo‘l varaqasi va tegishli talon
taqdim etilganidan so‘ng amalga oshiriladi. Avtomobil sisternasiga
quyilgan yonilg‘i miqdori yo‘l varaqasi hamda yonilg‘i va moylash
materiallarini kundalik hisobga olish qaydnomasiga qayd etiladi.
Yonilg‘ini yer ostiga joylashtirilgan sig‘imlarda saqlash yong‘in
sodir bo‘lish nuqtayi nazaridan ancha xavfsiz va yonilg‘i bug‘la-
nishi (miqdorining kamayishi) ancha kamdir. Shuning uchun
yonilg‘ini saqlashning bunday usulidan keng foydalaniladi. Yon-
nilg‘i saqlashda foydalaniladigan sig‘imlarga latun to‘rli yong‘in-
dan himoyalagichlar o‘rnatiladi, bu himoyalagichlar sig‘imlarga
yong‘in o‘tib ketishidan saqlaydi.
Dizel yonilg‘ilarini saqlashda qo‘shimcha sig‘im o‘rnatilib, bu
sig‘imlarda yonilg‘i o‘n kun davomida tindirilishi ta’minlanadi.
So‘rish quvurining pastki uchi tomoniga qalqovuch o‘rnatilib, u
idishning ustki tomonida tinib, to‘planib qolgan yonilg‘ini avtomo-
bilga quyish uchun xizmat qiladi.
ATKlarda avtomobil yonilg‘isi va boshqa neft mahsulotlari
avtomobillarning yo‘l varaqasi ko‘rsatilsagina beriladi. AYoQSH-
larda esa yonilg‘i ATK belgilangan fond bo‘yicha neft ta’minoti
korxonalaridan olingan yagona talon asosida beriladi.
Yonilg‘i saqlashda va tarqatib berishda chekish va olovdan foy-
dalanish taqiqlanadi. Avtomobilga yonilg‘i faqat u ishlamay turgan
paytda quyiladi. Yonilg‘i quyish shoxobchalarini o‘t o‘chirgich va
qumli quti bilan jihozlash lozim.
Etillangan benzin alohida sig‘imlarda saqlanib, uni avtomobilga
quyishda maxsus qurilmadan foydalaniladi.
|
| |
Uzluksiz elektr ta'minoti tizimlarini va ularning o'zgaruvchan tok (uetm) va o'zgarmas tok (uetm) qurilmalarini tanlash va hisoblashni o'rganishdir

|
Uzluksiz elektr ta'minoti tizimlarini va ularning o'zgaruvchan tok (uetm) va o'zgarmas tok (uetm) qurilmalarini tanlash va hisoblashni o'rganishdir
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #246672 |
Bog'liq radiotopshiriq3
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
3-topshiriq
Kompyuter injiniring fakulteti
Radioelektron vositalar elektr ta'minoti fanidan
222-21-Guruh
Bajardi: Egamberdiyev Abduraxim
Tekshirdi: Sapayev Mamatkarim
TOSHKENT 2024
Xulosa.
Uzluksiz elektr ta'minoti tizimlarini va ularning o'zgaruvchan tok (UETM) va o'zgarmas tok (UETM) qurilmalarini tanlash va hisoblashni o'rganishdir. UETM, elektr ta'minoti tizimlarining zarurat holatlarida uzluksiz elektr energiyasi ta'minlash uchun qo'llaniladi. UETM lar turlariga ko'ra, chiqish tokining turiga qarab, o'zgaruvchan va o'zgarmas bo'linadi. O'zgaruvchan tok UETM larining o'rnatilishi va ishlash prinsiplari UETM lariga bog'liq. Off-line va on-line sinflar bo'lib, ularning ishlash xususiyatlari farq qiladi. Off-line sinfiga qaraganda, normal rejimda tarmoqdan keladigan elektr energiyasi beriladi, avariya holatida esa sinusoidal kuchlanish generatori ulanadi. On-line sinfiga qaraganda esa tarmoqning har qanday holatida yuklamaga stabil elektr energiyasi beriladi. Har ikkala turdagi UETM larda, sinusoidal chiqish kuchlanishini ta'minlash uchun invertorlar va akkumulyator batareyalari o'rnatingan. O'zgarmas tok UETM larining tuzilishi va ishlash prinsiplari ham aynan o'zgaruvchan tok UETM lariga o'xshash. Ular normal elektr ta'minoti holatida tarmoqdan keladigan elektr energiyasini yuklamaga beradi, avariya holatida esa akkumulyator batareyalari orqali yuklama beriladi. Bu ma'lumotlar asosida, infokommunikatsiya tizimlarining elektr ta'minoti tuzilish sxemasi tuziladi va kerakli elektr quvvatini hisoblash uchun uchun ma'lumotlar to'plab olinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Uzluksiz elektr ta'minoti tizimlarini va ularning o'zgaruvchan tok (uetm) va o'zgarmas tok (uetm) qurilmalarini tanlash va hisoblashni o'rganishdir
|
Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqa

Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqa
Download
1,44 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
22.11.2023
Hajmi
1,44 Mb.
#103457
Download
1,44 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqa
Download
1,44 Mb.
Matnni ko'rish
bosqich. 
Yakuniy bosqich - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

351
4) Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar hisobi
5) Bank kreditlari bo‘yicha hisob-kitoblar hisobi
Mashg‘ulotning maqsadi Talabalarda hisob-kitob va kredit
muomalalari hisobining
vazifalari, mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-
kitoblar hisobi, hisobdor shaxslar bilan bo‘ladigan muomalalar
hisobi, turli debitor va kreditorlar
bilan hisob-kitoblar hisobi,
bank kreditlari bo‘yicha hisob-kitoblar hisobi to‘g‘risida bilim,
mahorat va ko‘nikmalarni shakllantirish hamda mustahkamlash
Pedagogik vazifalar:
-hisob-kitob va kredit
muomalalari hisobining
vazifalarini
tushuntirib
berish;
-mol yetkazib beruvchilar
va pudratchilar bilan
hisob-kitoblarni yuritish
haqida tushuncha berish;
-hisobdor shaxslar bilan
bo‘ladigan muomalalar
hisobi
KO‘RILADIGAN MASALALAR - Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqa

|
Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqaBog'liq AMALIY FAN METODBIRLASHMASI HUJJATI 2023-2024KO‘RILADIGAN MASALALAR:
1.
2022-2024 o‘quv yili yakunlari natijalarining tahlili va yangi 2023-2024-o‘quv yilida amalga
oshiriladigan ishlarning rejasini tuzish, metodbirlashmaning joriy o‘quv yili uchun tuzilgan ish rejasi va
metodbirlashma a’zolarining ish taqsimotini tasdiqlash va maktab rahbariyatiga tasdiq uchun taqdim
etish.
2.
2023-2024 o‘quv yili uchun Tayanch o‘quv rejaga asosan dars taqsimoti va Avgust shu’ba
yig‘ilishlarida ko‘rilgan masalalar va joriy yildagi ta’lim yangiliklarini metodbirlashma yig‘ilishida
o‘rganib chiqish.O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi vazirining 2022 yil 5-dekabrdagi
“Umumiy o‘rta ta’lim maktablari o‘qituvchilariga uzluksiz metodik xizmat ko‘rsatish to‘g‘risidagi 372-
sonli buyrug‘i ijrosini ta’minlash
3.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni, 11.05.2022 yildagi PF-134-son 2022 — 2026-YILLARDA XALQ
TA’LIMINI RIVOJLANTIRISH BO‘YICHA MILLIY DASTURNI TASDIQLASH TO‘G‘RISIDAGI Maktab o‘quvchilarining bilimi va
ko‘nikmalarini shakllantirish, ularni milliy hamda umuminsoniy qadriyatlarga sodiqlik ruhida tarbiyalash, o‘qituvchi kasbi
nufuzini va pedagoglarning sifat tarkibini oshirish, darsliklar va o‘quv metodik majmualarni zamon talablari asosida
takomillashtirish, xalq ta’limi muassasalarining xalqaro standartlarga javob beradigan zamonaviy modellarini barpo etish
mazmunidagi Prezidentining Farmonini mazmun va mohiyati bilan tanishtirish.
Eshitildi:
Kun tartibidagi birinchi masala yuzasidan so‘zga maktab
Amaliy fanlar yo‘nalishi
metod birlashmasi
rahbari
______________________so‘zga chiqib
2022-2024 o‘quv yili yakunlari natijalarining tahlili va
yangi 2023-2024-o‘quv yilida amalga oshiriladigan ishlarning rejasini tuzish, metodbirlashmaning joriy
o‘quv yili uchun tuzilgan ish rejasi va metodbirlashma a’zolarining ish taqsimotini tasdiqlash va maktab
rahbariyatiga tasdiq uchun taqdim etish.
To‘g‘risida to‘xtalib o‘tdi.
Kun tartibidagi ikkinchi masala yuzasidan so‘zga maktab
O‘TIBDO‘_____________________so‘zga
chiqib
2023-2024 o‘quv yili uchun Tayanch
|
| |
M e’daning pilorik qismida faqatgina bosh hujayralarni eslatuvchi

|
M e’daning pilorik qismida faqatgina bosh hujayralarni eslatuvchi Pdf ko'rish
|
bet | 99/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotM e’daning pilorik qismida faqatgina bosh hujayralarni eslatuvchi
hujayralar b o iib ulaming miqdori fundal qismidagidan ancha kam va
qoplama bezlar bilan birgalikda shilliq parda devorlarida joylashgan
boiadi. Bundan tashqari pilorik qism fundal qismidan kuchli rivojlangan
muskulli devor b o iish i bilan farq qiladi. Unda moddalaming so ‘rilishi
kuzatiladi, lekin fundal qismida esa so‘rilish jarayoni juda kuchsiz holda
bajariladi.
M e’da shirasining tarkibi. M e’daning fundal qismining shirasi 99-
99,5 % suvdan, 0,3-0,4 % qattiq moddalardan va 0,4-0,5 % mineral
tuzlardan (xloridar, azot tuzi, fosfatlar, sulfatlar, xlorid kislota va hokazo)
iborat b o iib odamlar m e’dasining toza shirasining muhiti 1,0 dan 2,5 (ph)
gacha o ‘zgarib turadi. Kislota fermentlami faollashtirish bilan, oqsillami
ko‘pchitadi va bu bilan unga fermentlaming ta’sirini yengillashtiradi.
Odamlarda bir kecha-kunduzda 1,5-2 1 m e’da shirasi ajralsa, otlarda 30
l.gacha ajraladi. Oqsillar bilan oziqlantirilganda m e’da shirasining miqdori
ortsa, uglevodlar bilan oziqlantirilganida esa kamayadi.
Shira tarkibida quyidagi fermentlar boiadi:
169
1.Pepsin - oqsillarni albumoz va peptonlargacha gidrolizlovchi
proteolitik ferment b o iib , go‘sht oqsillarini juda tez parchalasa, tuxum
oqsillarini sekin parchalaydi. Pepsin pepsinogenga xlorid kislota ta’sir
etishida hosil boiadi. Pepsin muhit ph 1,5-2,0 boiganda faol proteolitik
ta’sir ko‘rsatadi.
2.Gastraksin - pepsinga nisbatan faol, lekin tuxum oqsilini ancha
kuchsiz hazm qiladi,
ph-3,2 boiganida maksimal darajadagi faollik
ko‘rsatadi.
3.Pepsin V yoki parapepsin parapepsinogendan hosil boiadi.
|
| |
Umumiy o‘rta ta’lim maktabida fan metodbirlashma rahbarlari

ommalashtirish, ularni moddiy-ma’naviy rag‘batlantirish, xalqaro tan olingan ta’lim
dasturlari hamda xalqaro tan olingan va milliy baholash tizimida berilgan
sertifikatlar, fan o‘qituvchilarining dars taqsimotlari, mediasavodxonlik va onlayn
axborot bo‘yicha masalalar muhokama qilinadi va tegishli tavsiyalar beriladi.
Shuningdek, maktabning fan o‘qituvchilari malaka oshirish kurslarida
o‘rgangan yangiliklarini o‘quv jarayonida qo‘llashi va natijada o‘quvchilarning
o‘zlashtirish samaradorligining o‘sganligi, ta’lim sifatining oshishiga erishganliklari
metodbirlashma yig‘ilishlarida muhokama qilib boriladi.
Umumiy o‘rta ta’lim maktabida fan metodbirlashma rahbarlari tomonidan
o‘qituvchilarga ko‘rsatilgan
metodik xizmat sifati, uning natijasi maktabning
pedagogik kengashida muhokama qilinadi hamda tegishli tavsiyalar beriladi.
8. Tuman (shahar) xalq ta’limi bo‘limidagi Pedagog kadrlar salohiyatini
oshirish va zamonaviy metodikalarni targ‘ib qilishni rivojlantirish sho‘basi
metodistlari tomonidan quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
fan o‘qituvchilarining metodik yordamga bo‘lgan ehtiyojini aniqlab, hududiy
xalq
ta’limi boshqarmalaridagi O‘quvchilarda zamonaviy ko‘nikmalarni
shakllantirishni muvofiqlashtirish sho‘basi metodistlari va Pedagoglarni yangi
metodikalarga o‘rgatish
milliy
markazlaridagi Metodik
xizmat bo‘limi
metodistlaridan tegishli metodik yordam olib, umumta’lim maktabi o‘qituvchilariga
yetkazadi;
hududiy
xalq
ta’limi boshqarmalaridagi O‘quvchilarda
zamonaviy
ko‘nikmalarni shakllantirishni muvofiqlashtirish sho‘basi metodistlari va
Pedagoglarni yangi metodikalarga o‘rgatish milliy markazlaridagi Metodik xizmat
bo‘limi metodistlari tomonidan o‘tkaziladigan har xil seminar va treninglarni tashkil
etish choralarini ko‘radi;
oliy ta’lim va boshqa tashkilotlar bilan birgalikda o‘qituvchilarning dars
o‘qitish metodikasiga oid seminarlar, ko‘rgazmalar, uchrashuvlar, mobil metodik
yordamlar ko‘rsatish bo‘yicha tashkiliy metodik ishlarda hamkorlik qiladi;
uzoq va olis hududdagi fan o‘qituvchilari bilan alohida reja asosida ishlash,
ularning metodik ehtiyojlarini aniqlash va qoplash bo‘yicha
hududiy metodistlar
bilan hamkorlik qiladi;
umumiy o‘rta ta’lim maktablarining tayanch o‘quv reja va o‘quv dasturlari
bo‘yicha tushuntirish ishlarini olib boradi;
“
Kollaboratsiya” (
jamoa bo‘lib ishlash qobiliyatini shakllantirish),
“
Kommunikativlik” (
o‘qituvchilar bilan muloqot qilish qobiliyatini rivojlantirish),
“
Kreativ fikrlash” (
o‘z maqsadlarga erishish yo‘lida yangiliklarga qo‘l urish,
noodatiy qarorlar qabul qilish, ixtirochilik ko‘nikmalarini o‘rgatish), “
Kritik
Amaliy fanlar Texnologiya,tasviriy san’at va chizmachilik,jismoniy tarbiya,musiqa - bet 7

2023-2024-O‘quv yili uchun
O‘zbekiston
Respublikasi
XTV ning 2022-yil 5-dekabrdagi 372-sonli buyrug‘i
asosida
Tayyorlangan
“Metodbirlashma”
hujjati
avgust oyida va
va 1-2-3-4-choraklar yakunidagi yig‘ilish bayonomalari
to‘liq yozilgan holatda tayyorlangan
yillik hisobotiham
yozilgan ushbu faylni to‘liq shaklda
olish uchun
TELEGRAM ORQALI MUROJAAT
QILMOQCH BO‘LSANGIZ
@Sifatli_2021
MUROJAAT UCHUN:
TELEFONLARIMIZ
90-2869494
Tel orqali yoki telegram orqali murojaat qiling.
TO‘LOV TURI:
Uzkard: 8600042332624641
Humo: 9860030355671931
Metodbirlashma to‘liq holdagisi
40000 ming so‘m
Liniya kodlarining turlari va ularning shakllanishi

|
Liniya kodlarining turlari va ularning shakllanishi
|
bet | 120/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)11.3.2. Liniya kodlarining turlari va ularning shakllanishi
Raqamli TOA tizimlarining yaratilishida, bir qancha kodlar nazariy va amaliy tadqiq etilgan. 11.6-rasmda ulardan TOATda keng qo'llanish topgan ba’zi turlari keltirilgan [5].
Kodlarni aniqlash, ularning shakllanishi va bu kodlarning 90 foiz energiyasini uzatish uchun chastota polosasi kengligi 11.2- jadvalda, ularning energetik spektrlari esa 11.7-rasmda berilgan [5]. TOAT apparaturalarida qo‘llaniladigan boshlanghch kod NRZ (non return to zero — nolga qaytmaslik) kodi hisoblanadi.
11.7-rasm tahlilidan shuni aytish kerakki, bu kodlar energetik spektrda doimiy tashkil topuvchilarning mavjud bo‘lmasligi va quyi chastotali tarkib topuvchilarining kichikligi kabi talablarga javob bermaydi, RZ kodi NRZ kodiga nisbatan spektr kengligining
283
www.ziyouz.com kutubxonasi
11.6-rasm. Raqamli TOAT liniya kodlarining asosiy turlari
kattaligi bilan xarakterlanadi, lekin afzalligi shuki, bu holatda LD va YD vaqtidan kam ishlaydi va ularni parametrlarining degradatsiya darajasi kamayadi, bu nurlanish manbalarining ayniqsa LDning xizmat muddatini oshiradi. Shuni belgilab o‘tish joizki, NRZ kodining spektrida taktli chastotaning diskret tashkil etuvchilarining mavjud emasligi taktli chastota ajratkich qurilmasining ishlab chiqarishini murakkablashadi va regeneratorning qabul qilish qurilmalarining sinxronizatsiyasi qiyinlashadi.
Barcha optik kodlar blok ko‘rinishida bo‘lib, ularda boshlang'ich NRZ kodining har bir «/и» impulsidan liniya optik kodining «л» impulsi shakllanadi. Bunda har doim ri>m bo'lib, ortiqcha impulslar liniyaga uzatiladi. Bu liniya kodiga ortiqlik deyiladi. Bunday kod mBnB deb belgilanadi, bunda «В» (Binary — ikkilik) boshlang‘ich va liniyaga uzatiladigan kodlarning ikkilik kodi ekanligini bildiradi. Liniya kodi boshlanghch kodni uzatishga ketadigan vaqtda uzatilishi kerak. Turli optik kodlarni ko'rib chiqamiz.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi toshkent shahar xalq ta’limi boshqarmasi toshkent shahar Yakkasaroy tumanidagi

|
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi toshkent shahar xalq ta’limi boshqarmasi toshkent shahar Yakkasaroy tumanidagi
|
bet | 1/7 | Sana | 09.03.2021 | Hajmi | 28,42 Kb. | | #13207 |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA’LIMI VAZIRLIGI
TOSHKENT SHAHAR XALQ TA’LIMI BOSHQARMASI
Toshkent shahar
Yakkasaroy tumanidagi
160-ixtisoslashtirilgan davlat umumta’lim
maktabning mehnat ta`limi
fani o’qituvchisi
Bekmurodova Sojida O`ralovnaning
Innovatsion pedagogik loyihasi
2016 yil
Mavzu: O‘quvchilar bilimini o‘zlashtirishda mavzularni takrorlash va mustahkamlash yo‘llari.
Mavzuga qisqacha annotatsiya.
O‘quvchilar bilimini o‘zlashtirishda mavzularni takrorlash va mustahkamlash yo‘llari mavzusida yaratilgan innovatsion pedagogik loyiha o‘quvchilarni dars jarayonida o‘tilgan mavzularning esda saqlab qolishda turli o‘yin, interfaol shakllari qo‘llash yo‘llari haqida yoritib berilgan.
O‘quvchilar bilimini o‘zlashtirishda mavzularni takrorlash va mustahkamlash yo‘llari innovatsion pedagogik loyiha yaratishdan maqsad:
Mehnat darslarida mavzularni takrorlash va mustaxkamlash usullarini qo‘llash orqali o‘quvchilarning dars mavzusini tushunib olib, amaliy ishlarni sifatli bajrishlariga erishish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi xalq ta’limi vazirligi toshkent shahar xalq ta’limi boshqarmasi toshkent shahar Yakkasaroy tumanidagi
|