nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uot Tayler  

qo`zg`oloni boshlanishi

Uot Tayler
qo`zg`oloni boshlanishi
|
Uot Tayler qo`zg`oloni sabablari
|
Uot Tayler qo`zg`oloni yakuni
|
Uot Tayler qo`zg`oloni natijasi
|
|
|
|
|
III.Yangi mavzu bayoni:
Siyosiy taraqqiyot. Frankoniyaliklar sulolasining so’nggi vakili Genrix va uning farzandi bo’lmagan. Taxtga Saksoniya gersogi Lotar (1125-1137) qo’yiladi. Uning vafotidan so’ng o’g’il vorisi yo’qligi tufayli taxt SHtaufenlar sulolasiga o’tib, ular Germaniyani 1138-1254-yillarda boshqaradilar. Sulolaning eng mashxur vakillaridan biri Fridrix I Barbarossa (1152-1190) edi. Dastlab Fridrix o’z istilolarini salib yurishlari tufayli boyib ketgan Italiya shaxarlariga qaratadi. Imperator shu maqsadda avval Rim papasini qo’llaydi. Keyinchalik papaning o’zini imperator xokimiyatidan ustun qo’yishi ular orasiga nifoq soladi. Barbarossaning maqsadi Italiyani o’z viloyatlaridan biriga aylantirish edi. Bunga faqat Milan va Lombardiyaning 1 necha shaxarlari qarshi chiqadi. 1158-yil Ronkal vodiysida chaqirilgan seym imperatorning Italiyada xokimiyatini cheklanmagan deb e’tirof qiladi. Fridrix I ning Bolonyadan taklif etgan eng bilimdon xuquqshunoslari uning xizmatiga kirib, qonunlar majmualarini tuzib beradilar. Jinoiy ishlar, sud qilish, tanga-chaqa zarb etish, shaxar xokimlarini tayinlash imperator tasarrufiga o’tadi. Bu qonun to’plamlarida Fridrix I «yerdagi jonli qonun» deb e’tirof qilinadi.
Mavjud vaziyatda 1162-yili Milan boshchiligida Lombardiya shaxarlari bosqinchilarga qarshi qo’zg’olon ko’taradi. Qo’zg’olonni bostirish davomida Milan axolisiga 8 kunda shaxarni tashlab ketish sharti qo’yiladi. Milan XII asrning 60-70-yillarida qayta tiklanib, yangi jangga xozirlik ko’ra boshlaydi. 1176-yilda Lenyano jangida Liga qo’shini imperator ritsarlarini tor-mor qiladi. Fridrix I SHimoliy Italiya shaxarlariga kommuna-erkinlik xuquqini berishga majbur bo’ladi.
Keyinchalik Fridrix I o’g’li Genrix VI ni Sitsilya malikasi Konstansiyaga uylantirish orqali Italiyaning janubini qo’lga kiritgan bo’lsada, papalarni va Lombardiya shaxarlarini Germaniyaga qarshi qilib qo’ydi. Papa Innokentiy III - Germaniya siyosatiga o’z ta’sirini o’tkazgan Rim papasi bo’ldi.
SHtaufenlar qudratiga ma’lum qo’rqinch bilan qaragan Innokentiy III deyarli barcha tomonidan unutilgan Barbarossaning 18 yoshli nabirasini dastlab gentian knyazlari qirol deb tan olinishiga erishadi. Uni sodiq xizmatkori bo’lishiga umid qilgan papa Fridrix II ni oradan 8 yil o’tib imperator deb e’lon qiladi.
«G’alati» imperator. Fridrix II boshqaruvi paytida german knyazlari mustaqillikka shunchalik o’rganib qoladiki, keyinchalik biror xukmdorga Fridrix I Barbarossa singari o’zini erkin xis qilishiga yo’l qo’ymaydilar.
|
Serotonin hosil bo‘lishi va ahamiyati

Serotonin hosil bo‘lishi va ahamiyati.
Serotonin 5-
oksitriptofanning dekarboksillanishidan (aromatik aminokislotalar
dekarboksilazasi ta’sirida) hosil bo‘ladi:
Serotonin yuqori faollikka ega bo‘lgan biogen amindir.
u qon tomirlarni toraytiradi va arterial qon bosimni oshiradi;
tana temperaturasini, nafas olishni, buyrak filtratsiyasini
boshqarishda ishtirok etadi;
MNS da nerv jarayonlarida mediator hisoblanadi;
280
allergik reaksiyalar, dempink-sindrom, homilalik toksikozi,
karsinoid sindrom va gemorragik diatezlar vujudga kelishida ishtirok
etadi.
Gamma-aminomoy kislota va uning nerv impulslari
o‘tkazishdagi ahamiyati.
Gamma-aminomoy kislota (GAMK) miya
to‘qimasida glutamatdekarboksilaza ta’sirida glutamatdan hosil bo‘ladi:
GAMK konsentratsiyasi miya va orqa miyada juda yuqoridir. GAMK
(glitsin ham) miya neyronlarining juda ko‘p qismida barcha
sinapslarning taxminan yarmida mediator tarikasida xizmat qiladi.
Ushbu mediatorlar neyronlarda tormozlanish jarayonlariga sabab
bo‘ladi, holbuki, boshqa mediatorlar ham kuzatuvchi, ham tormozlovchi
vazifasini bajaradi.
Biogen aminlarning zararsizlantirish.
Biogen aminlarning
to‘planib qolishi fiziologik jarayonlarga ta sir etib, organizmda salbiy
o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin. Ammo organ va to‘qimalarda ularni
zararsizlantiruvchi maxsus mexanizm mavjuddir. Biogen aminlar
oksidlanish yoli bilan dezaminlanib zararsizlanadi, natijada aldegidlar
va ammiak ajralib chiqadi.
Ushbu reaksiyalarni katalizlovchi fermentlar monoamino- (MAO)
va diaminooksidaza (DAO) deb ataladi. MAO ning kofermenti bo‘lib
FAD, DAO piridoksalfosfat xizmat qiladi. MAO mitoxondriyalarda,
DAO esa sitoplazmada joylashgan. MAO birlamchi, ikkilamchi va
uchlamchi aminlarni, DAO gista’min, putressin, kadaverin va qisman
alifatik aminlarni zararsizlantiradi. Hosil bo‘lgan aldegidlar
aldegiddegidrogenaza ta’sirida organik kislotalargacha oksidlanadi.
Ayniqsa, monoaminlarning oksidlanish yoli bilan dezaminlanishi
batafsil o‘rganilgan. Bu fermentativ jarayon qaytmas bo‘lib, ikkita
bosqichda boradi. Songra hosil bo‘lgan vodorodperoksid katalaza
ta’sirida suv va kislorodga parchalanadi.
|
Triptofan almashinuvi - Biokimyo pmd

289
aminokislotalarni amidli asoslarini dezaminirlanishi (asparagin va
glutamin).
Bir sutkada 100 g iste’mol qilingan oqsilni parchalanishida 19,4 g
ammiak hosil bo‘ladi. Ammiak to‘qimalarda asosan kam
konsentratsiyadagi ionlashma-gan ammiak bilan muvozanatda turuvchi
ammoniyioni (NH
4
+
) korinishida bo‘ladi.
Odam organizmi suyuqliklari
va to‘qimalarida ammiak konsentratsiyasi kamdir, qonda 25-40 mk
mol/l (0,4-0,7 mg/l) bo‘ladi. Uning konsentratsiyasini oshishi zaharli
ta’sir ko‘rsatadi, ayniqsa,
nerv hujayralariga, nerv tizimni kuchli
qo‘zgalishi: odam-ning hadeb qusaverishi, behalovat bo‘lib, ozidan
ketib qolishi kuzatiladi. Ammiak zararsizlanishining
bir necha yollari
mavjuddir:
organik kislotalarning ammoniyli tuzlarini hosil qilish;
aminokislotalar amidlarini hosil bo‘lishi;
qaytarilishli aminirlanish (transreaminirovaniye);
kreatinin sintezi
siydikchilni (mochevina) hosil bo‘lishi;
ammoniy tuzlarini hosil qilish.
-modda. Transfert narxni belgilashda soliq nazorati

|
-modda. Transfert narxni belgilashda soliq nazorati Pdf ko'rish
|
bet | 143/352 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #141154 |
Bog'liq 00000000858c3fb50185edf3c8360039194-modda. Transfert narxni belgilashda soliq nazorati
(1-q.)
Transfert narxni belgilashda soliq nazorati doirasida nazorat qilinadigan bitimlar
tuzilganligi munosabati bilan soliqlarning toʻliq hisoblab chiqarilishi va toʻlanishini tekshirish
(bundan buyon ushbu bobda tekshiruv deb yuritiladi) Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq
qoʻmitasi tomonidan uning joylashgan yeri boʻyicha oʻtkaziladi.
(2-q.)
Tekshiruv ushbu Kodeksning 182-moddasiga muvofiq yuborilgan nazorat qilinadigan
bitimlar haqidagi bildirishnoma yoki hududiy soliq organining xabarnomasi asosida, shuningdek
soliq tekshiruvini oʻtkazish natijasida nazorat qilinadigan bitim aniqlangan taqdirda oʻtkaziladi.
(3-q.)
Tekshiruvlarni oʻtkazishda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi ushbu
Kodeksning 150-152-moddalarida belgilangan soliq nazorati tadbirlarini oʻtkazishga haqli.
(4-q.)
Nazorat qilinadigan bitimlar narxlarining bozor narxlariga muvofiqligini nazorat
qilish Yirik soliq toʻlovchilar boʻyicha hududlararo davlat soliq inspeksiyasi yoki hududiy soliq
organlari tomonidan oʻtkaziladigan soliq nazoratining predmeti boʻlishi mumkin emas.
(5-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi, agar ushbu moddada boshqacha
qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, nazorat qilinadigan bitta bitimga (bir xil bitimlar guruhiga)
nisbatan aynan bir kalendar yil uchun ikki va undan ortiq tekshiruv oʻtkazishga haqli emas.
(6-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan nazorat qilinadigan bitta
bitimga (bir xil bitimlar guruhiga) nisbatan takroriy tekshiruv oʻtkazishga quyidagi hollarda yoʻl
qoʻyiladi:
1) soliq toʻlovchi ushbu Kodeksning 177-moddasiga muvofiq soliq summasi ilgari soliq
hisobotida bayon etilganidan koʻra kamroq miqdorda (zarar summasi - kattaroq miqdorda) aks
ettirilgan aniqlashtirilgan soliq hisobotini taqdim etganda;
2) soliq toʻlovchi tomonidan nazorat qilinadigan bitim haqida ilgari taqdim etilgan axborotda
nomutanosiblik aniqlanganda.
(7-q.)
Tekshiruv doirasida tekshiruv oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror chiqarilgan yildan avvalgi
besh kalendar yildan oshmaydigan davrda tuzilgan nazorat qilinadigan bitimlar tekshirilishi
mumkin.
(8-q.)
Soliq toʻlovchi tomonidan tuzilgan bitimga nisbatan tekshiruv oʻtkazish ushbu soliq
toʻlovchining soliq tekshiruvlarini hamda mazkur bitim tuzilgan soliq davri uchun soliq
monitoringini oʻtkazishga toʻsqinlik qilmaydi.
(9-q.)
Transfert narxni belgilashda soliq nazorati tadbirlarini amalga oshirish chogʻida
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan olingan materiallar va
maʼlumotlardan tekshirilayotgan nazorat qilinadigan bitim ishtirokchilari boʻlgan boshqa
shaxslarni tekshirishda foydalanilishi mumkin.
|
| |
Gipofiz gormonlar - Biokimyo pmd

334
Vazopressinning oksitotsindan farqi shuki, N-uchida 3-orindagi
izoleytsin ornida fenilalanin, 8-orinda esa leytsin ornida arginin saqlaydi.
Oksitotsinning biologik ta’siri tugish paytida bachadon silliq
muskullari va sut bezlari alveolalari atrofidagi muskul tolalari
qisqarishini va sut bezlari alveolalari atrofidagi muskul tolalari
qisqarishini stimullash bilan bog‘liqdir. Vazopressin esa qon tomirlari
silliq muskulaturasi qisqarishini stimullab, shu bois kuchli vazopressor
(tomirlarni qisqartirish) ta’siriga ega. Ammo uning asosiy vazifasi suv-
tuz almashinuvini boshqarishdir. Vazopressin uncha yuqori bo‘lmagan
konsentratsiyada (1 kg tana massasiga 0,2 ng) juda kuchli antidiuretik
ta’sir ko‘rsatadi, buyrak kanalchalari membranasidan suvning qayta
so‘rilishini stimullaydi. Me’yoriy odam organizmi vazopressini qon
plazmasining osmotik bosimini va suv balansini nazorat qiladi.
Patologiyada, xususan, gipofiz orqa bo‘lagi atrofiyasida qandsiz diabet
rivojlanadi. Bu kasallikda siydik bilan juda ko‘p miqdorda suyuqlik
ajralib chiqadi.
Gipofiz o‘rta bo‘lagi gormonlari

336
Xolesterin kortikosteroidlarning o‘tmishdoshi bo‘lib, steroidogenez
jarayoni gipofiz AKTG bilan boshqariladi. O‘z navbatida gipofizda
AKTG sintezi, demak, buyrak usti bezida kortikosteroidlarni sintezini
gipotalamus boshqaradi. U stress holatlarga javoban kortikoliberin ishlab
chiqaradi. AKTGning buyrak usti beziga tez (qisqa vaqt) va sekin
(surunkali) ta’sir etishi isbotlangan, o‘tkir holatlarda bez to‘qimasi qisqa
davrli kortikosteroidlar sintezini oshirish bilan javob beradi, ayni vaqtda
AKTG surunkali ta’sir etganida uning trofik ta’siri korinadi, yani bez
hujayralarining o‘sishi va ko‘payshini ta’minlovchi barcha modda
almashinuv jarayonlari stimullanadi. Shuningdek, steroid gormonlar
sekretsiyasi uzoq vaqt davom etadi. AKTG ta’siri spetsifik retseptor va
adenilatsiklaza-sAMF-proteinkinaza sistemasi orqali amalga oshadi.
Kortikosteroidlar spetsifik m-RNK va tegishli oqsil sinteziga
indutsirlovchi ta’siri tajribalarda tasdiqlangan. Bunday ta’sir ularni
sitozol ta’sir mexanizmiga asoslangandir. Hozirgi vaqtda organizmda
modda almashinuvni kortikosteroid boshqaruv mexanizmi ketma-ketligi
mavjudligi haqida konsepsiya ishlab chiqilgan:
Gormon
gen
oqsil (ferment)
Kortikosteroidlar biosintezini asosiy yo li xolesterinni pregnenolonga
fermentativ aylanishini o‘z ichiga oladi. Pregnenolon barcha steroid
gormonlarning o tmishdoshi hisoblanadi (87-rasm).
Aminokislotalarning uglerod skeletini o‘zgarishi bilan boradigan

282
energiya ajralib chiqadi. Aminikislotalarni jadal atsetil-KoA ga jigarda
parchalanishi keton tanachalarini hosil bo lishiga olib keladi.
Transmetillanish reaksiyalari
Metionin oltingugurt tutuvchi almashinib bo lmaydigan
aminokislotalarga kiradi. Undan sistein va sistin hosil bo‘ladi. Bu 3
oltingugurt tutuvchi aminokislotalar oqsillar tarkibiga kiradi va ularning
gidrolizlanishida erkin holda ajraladi. Shu bilan birga metionin modda
almashinuvi jarayonlarida katta ahamiyatga egadir. Bu uning tarkibidagi
harakatchan metil guruhining bo‘lishidir. Bu metil guruhi boshqa
moddalarga transmetillanish yoli bilan otib turishi mumkin. Bu
jarayonda metioninnig ozi emas balki uning faol hosilasi bo‘lib S-
adenozilmetionin ishtirok etadi.
Eshitish nuqsonlari bor bolalar

|
Eshitish nuqsonlari bor bolalar
|
bet | 148/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Eshitish nuqsonlari bor bolalar.
Nutq murakkab ruhiy faoliyatdir. U ruhiy jarayonlarning tarkib topishiga va bolaning umuman barkamol bo‘lib o‘sishiga katta ta’sir ko‘rsatadi. Nutq eshituv organlari vositasi bilan idrok etishga asoslangan bo‘lib, atrofdagilarga taqlid etish yo‘li bilan rivojlanib boradi. Og‘zaki nutqning shakllanishida eshituv analizatori, nutqni harakatga keltiruvchi analizator eshituv analizatori bilan mahkam bog‘langan holda ishlaydi. Eshituv analizatorining rivojlanishi esa ko‘p jihatdan talaffuzga bog‘liq. Bola nutqining o‘sib borishi tovushlar talaffuzi, fiziologik va fonematik eshitishning kamol topib borish darajasi bilangina xarakterlanib qolmay, balki eng muhimi o‘z nutqi va atrofdagilar nutqidagi so‘zlarning tuzilishi, tovush tarkibini farqlay bilish qobiliyati bilan ham xarakterlanadi. So‘z tarkibini anglab olishdan iborat bu qobiliyat grammatik va leksik komponentlarning rivojlanishida ham muhim ahamiyatga ega.
Ikkala signal sistemasi, shuningdek idrok va so‘zning o‘zaro aloqada bo‘lishi aqliy rivojlanishning negizini tashkil etadi.
Defektologlarning ma’lumotlariga ko‘ra, eshitishida nuqsonlari bor bolalarning rivojlanish darajasi shu nuqsonning bola hayotining qaysi davrida paydo bo‘lganligi va og‘ir-yengilligiga bog‘liq. Surdopedagogikada eshitishida nuqsonlari bor bolalar soqov, zaif eshituvchi, keyinchalik zaif eshituvchi bolalar guruhiga bo‘linib o‘rganiladi. Tug‘ma yoki hali tili chiqmagan, go‘daklik davrida ikkala quloqning mutlaqo eshitmasligi kar-soqovlikka olib keladi. Eshitish qobiliyatining qisman buzilishi natijasida nutqiy nuqsonga uchragan bolalar zaif eshituvchi bolalar guruhiga kiritiladi. Nutqi rivojlanib, shakllanib olgandan so‘ng yaxshi eshitmaydigan bo‘lib qolgan bolalar keyinchalik zaif eshituvchilar guruhiga kiradi. Bu nuqson nutq tarkib topgandan so‘ng vujudga kelsa ham, nuqson tufayli eshitishda xos kamchiliklar bo‘laveradi.
Turg‘un eshitish nuqsonlari kelib chiqish sabablariga ko‘ra tug‘ma va orttirilgan bo‘lishi mumkin.
Kar - soqov bolalarning 25-30 foizida eshitish nuqsonlari tug‘ma bo‘ladi.
|
| |
Ko‘zi ojiz bolalar - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 149/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Ko‘zi ojiz bolalar.
Tiflopedagogikada ko‘zi ojiz bolalar ko‘r va zaif ko‘ruvchi bolalar guruhlariga bo‘linadi. Ko‘r bolalarning ko‘rish qobiliyati keskin kamaygan (total ko‘rlik) yoki korreksiya qo‘llanilganda (ko‘zoynak tutilganda) ham ko‘rish o‘tkirligi 0,04 gacha pasaygan, ya’ni bunday bolalar amalda ko‘r bo‘ladi. Zaif ko‘ruvchi bolalarda ko‘rish o‘tkirligi 0,05 dan to 0,4 gacha bo‘lishi mumkin. Ushbu guruhdagi bolalar tevarak-atrofni ko‘rish analizatori orqali idrok etadi.
Ko‘rishga aloqador nuqsonlar kelib chiqish sabablariga ko‘ra tug‘ma va orttirilgan bo‘ladi. Tug‘ma nuqsonlar sabablari orasida irsiy kasalliklar, homilador ayolning toksoplazmoz, qizilcha va boshqa kasalliklar bilan kasallanishi sabab bo‘lishi mumkin.
Orttirilgan ko‘rish anomaliyalari traxoma, chechak, suzak, ko‘z sili, qizamiq, skarlatina va boshqa kasalliklar oqibatida paydo bo‘lishi mumkin. Aholiga davolash-profilaktika, oftalmologiya yordamining yaxshilanishi hamda tibbiyot sohasidagi katta yutuqlar qo‘lga kiritilganligi munosabati bilan zaif ko‘ruvchi bolalar ancha kamaydi.
Ko‘rish nuqsonlari zo‘rayib boradigan va turg‘un (muqim) bo‘ladi. Zo‘rayib boradigan xili kun sayin og‘irlashib, bora-bora ko‘rlikka olib keladi. Muqim xili esa turg‘un bo‘ladi, bolaning ko‘rish darajasi bir xilda turaveradi. Ko‘rish qobiliyatining zo‘rayib boradigan xili kuksuv, ya’ni glaukoma kasalligi (ko‘z ichki bosimining ko‘tarilib turishi) ko‘ruv nervi atrofiyasi, to‘r parda distrofiyasiga bog‘liq bo‘lib, bolaning har qanday rivojlanish davrida vujudga kelishi mumkin. Gigiyenik talablarga rioya qilmaslik refraksiya anomaliyalari bilan bog‘liq bo‘lgan ko‘z kamchiliklari zo‘rayib borishiga ham olib keladi.
Ko‘zi ojiz bolalar ko‘r tug‘ilgan va ko‘r bo‘lib qolgan bolalar deb ikki guruhga ajratiladi. Birinchi guruhga tug‘ilgandan va tug‘ilgandan so‘ng to uch yoshgacha bo‘lgan davr ichida ko‘rish qobiliyati zaif bolalar kiritilsa, ikkinchisiga keyinchalik ko‘zi ojiz bo‘lib qolgan bolalar kiritiladi. Ko‘z ojizligi qanchalik kech paydo bo‘lgan bo‘lsa, bolaning tevarak-atrof haqidagi tasavvurlari shunchalik boy va ularni mustahkamlash, takomillashtirish shunchalik oson bo‘ladi.
Ko‘zi ojiz bolalar uchun maktabgacha tarbiya muassasalari, maktab-internatlar mavjud. Bu joylarda ishlar kompensatsiya, korreksiya yo‘nalishida amalga oshiriladi.
|
| |
Filialda Talabalar - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 144/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)420.
|
Filialda Talabalar uchun teatr namoyishini tashkil etish.
|
Faol talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari
yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Talabalar gavjum joylarda
|
Talabalarda ijtimoiy hayotidagi turli illatlarni yoʻqotish va muammolarni bartaraf etishga intilish, hayot qiyinchiliklarini yengib oʻtish, har qanday vaziyatda ham hozirjavoblik va uddaburonlik
qila olish qobiliyatlari rivojlantiriladi.
|
|
|
7 mart 2025 yil
|
|
|
421.
|
“Besh tashabbus olimpiadasi” doirasida mini-futbol, stol tennisi, voleybol, yengil atletika, stritbol sport turlari boʻyicha talabalar oʻrtasida ommaviy sport
musobaqalarini oʻtkazish.
|
Faol va tashkilotchi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari
yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Sport zali
|
Talabalarning muayyan qismi sogʻlom turmush tarziga rioya qilishi va jismonan sogʻlom boʻlishiga erishiladi.
|
|
|
|
|
| |
mart 2025 - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 151/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)13 mart 2025 yil
|
|
|
437.
|
“Ommaviy madaniyat”, millatlararo totuvlik va dinlararo bagʻrikenglikka va maʼnaviy- mafkuraviy targʻibot-tashviqot tadbirlarini tashkil etib borish
|
Filial talaba-yoshlari qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari
yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Faollar zali
|
Talabalar ekstremizm, radikalizm va boshqa shu kabi buzgʻunchilik ruhidagi yot gʻoyalarning faol turlaridan ogoh boʻlishi taʼminlanadi hamda ularning buzgʻunchi mafkuralarga qarshi immuniteti muayyan darajada mustahkamlanadi.
|
|
|
438.
|
“Zakovat” intellyektual oʻyinini tashkil etish.
|
“Zakovot”
klubi a’zolari va iqtidorli talaba-yoshlar
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari
yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Filial belgilangan xonalarda
|
Talabalarning intellektual bilimlar oshishi, dunyoqarashi kengayib, hozirjavoblik va topqirlik mahorati
rivojlanashiga erishiladi.
|
|
|
439.
|
“Uch avlod
uchrashuvi”ni tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari
yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Talabalar gavjum joylarda
|
Talabalarda kattalarga hurmat, kasbiga sadoqat, oʻzaro mehr-oqibat,
masʼuliyat, shukronalik,
tejamkorlik, mamlakat
kelajagiga daxldorlik fazilatlari rivojlantiriladi.
|
|
|
|
|
| |
Основы пакета - bet 147

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 147/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
195
axborotlar soni ma‘lum bo‗lishi kerak. Rejalashtirilganidan ko‗p kompyuterlarni
tarmoqqa ulanishi, yuklamaning oshishiga olib kelishi natijasida har qanday
mexanizm ham axborotlarni uzatishga ulgura olmay qolishi tabiiydir. Nihoyatda,
tarmoq deb bu so‗zning tub ma‘nosi kabi, shunday axborot uzatish tizimini
tushunish kerakki, u mahalliy bir-necha o‗nlab kompyuterlarni birlashtirgan
bo‗lishi lozim.
Shunday qilib, mahalliy hisoblash tarmoqlarning (MHT) farq qiluvchi
belgilarini shakllantirish mumkin bo‗ladi:
axborotni katta tezlikda uzatish va yuqori tezlikda o‗tkazish imkoniyati
mavjud bo‗lishi;
uzatish davrida xatolikning darajasi kamligi (yuqori sifatli aloqa
kanallar). Axborotlarni uzatishda mumkin bo‗lgan xatolik ehtimoli 10
-7
– 10
-8
darajada bo‗lishi;
axborot uzatishning unumli va tez amalga oshiruvchi mexanizmi
bo‗lishi;
tarmoqqa ulangan kompyuterlar soni chegaralangan va aniq bo‗lishi
kerak.
Berilgan ta‘rifdan kelib chiqadiki; global tarmoq mahalliy tarmoqdan
quyidagilar bilan farq qiladi: cheklanmagan abonentga mo‗ljallangan va sifatli
bo‗lmagan kanallardan ham foydalaniladi; axborot uzatish tezligi nisbatan kam,
axborot almashish mexanizmi ham nisbatan tezlik bo‗yicha kafolatlanmagandir.
Global tarmoqlarda eng muhimi aloqa sifati emas, balki aloqaning mavjudligidir.
Ko‗pincha kompyuter tarmoqlarining yana bir turi - shahar tarmog‗i (MAN,
Metropolitan Area Network) mavjudligini qayd qilishadi, odatda ular global
tarmoqlarga yaqin bo‗lib, ba‘zida mahalliy tarmoqlarning ba‘zi xususiyatlariga
ham ega bo‗ladilar. Masalan, yuqori sifatli aloqa kanallari va nisbatan yuqori
tezlikdagi axborot almashinuvi bilan o‗xshashdir. Bu xususiyat shahar tarmog‗i
|
| |
Основы пакета - bet 153

204
3.5 – rasm. «Passiv yulduz» topologiyasi.
Hozirgi vaqtda passiv «yulduz» topologiyasi aktiv «yulduz» topologiyasiga
nisbatan ko‗p tarqalgan.
Hozirgi kunda eng ko‗p tarqalgan va taniqli Internet tarmog‗ida ham passiv
«yulduz» topologiyasidan foydalanilgan. Passiv «yulduz» topologiyasidan
foydalaniladigan tarmoq markazida kompyuter emas, balki konsentrator, yoki xab
(hub) o‗rnatiladi, bu qurilma repitr bajargan vazifani bajaradi. Konsentratorning
(xab) vazifasi o‗tayotgan signalni tiklab, ularni boshqa aloqa yo‗llariga uzatishdan
iborat. Vaholanki, kabellarni o‗tkazilishi aktiv yulduzsimon bo‗lsa hamki,
haqiqatda esa biz shina topologiyasiga to‗qnash kelamiz,chunki axborot har bir
kompyuterdan bir vaqtning o‗zida barcha qolgan kompyuterlarga uzatiladi, lekin
markaziy abonent mavjud emas. Tabiiyki, passiv yulduz oddiy shinadan qimmatga
tushadi, chunki bu holda albatta konsentratordan foydalanish shart. Biroq bu
topologiya bir qator qo‗shimcha yulduzsimon topologiyada mavjud, shuning uchun
oxirgi vaqtda passiv yulduz aktiv yulduz topologiyali tarmoqlarni siqib
chiqarmoqda. Aktiv yulduz va passiv yulduz topologiyalarining oralig‗idagi
Konsentrator
205
topologiya ham mavjud. Bu holda konsentrator o‗ziga kelayotgan signalni faqat
tiklabgina qolmay, axborot almashinuvini ham boshqaradi, lekin o‗zi axborot
almashishda ishtirok etmaydi.
Yulduz topologiyasining katta afzalligi shundan iboratki, hamma ulanish
nuqtalari bir joyda jamlangandir. Bu xususiyati tufayli tarmoq ish faoliyatini oson
nazorat qilishga, nosozliklarni u yoki bu abonentni tarmoq markazidan oddiy uzib
qo‗yib tuzatishga (bu holatni shinada amalga oshirib bo‗lmaydi), tarmoqni hayotiy
muhim nuqtalaridan begona abonentlarni ulash imkoniyatini chegaralash kabi
qulayliklarni beradi. Yulduz ulanish holatida har bir tashqi abonent kompyuteriga
bitta axborotni ikki tomonga uzatish va ikkita (axborot har bir kabeldan faqat bir
tomonga uzatiladi) kabel ulanish imkoni mavjud. Ikkinchi holat amalda ko‗proq
uchraydi.
«Yulduz»simon topologiyali barcha tarmoqlarning umumiy kamchiligi
boshqa turdagi topologiyalarga nisbatan kabel ko‗p sarflanishidir. Masalan,
«Shina» topologiyaga (3.1–rasm) nisbatan «yulduz» topologiyasida bir necha
marotaba uzun kabel sarflanadi. Bu holat tarmoq tannarxiga sezilarli darajada ta‘sir
qilishi mumkin.
«Halqa» topologiyasi – bu har bir kompyuter aloqa yo‗llari faqat ikkita
boshqa kompyuter bilan ulanib, biridan faqat axborot oladi va ikkinchisiga faqat
axborot uzatadi. Har bir aloqa yo‗llarida «Yulduz» topologiyasi kabi faqat bitta
axborot uzatuvchi va bitta axborot qabul qiluvchi ishlatiladi. Bu holat tashqi
terminatorlardan voz kechish imkonini beradi. «Halqa» topologiyasining muhim
xususiyati shundan iboratki, har bir kompyuter o‗ziga kelgan signallarni tiklaydi,
ya‘ni repiter vazifasini ham bajaradi, shuning uchun butun halqa bo‗ylab signalni
so‗nish muammosi bo‗lmaydi. Muhimi halqadagi ikki kompyuter o‗rtasidagi
so‗nishdir. Bu holatda aniq ajratilgan markaz yo‗q, tarmoqdagi hamma
kompyuterlar bir xil bo‗lishi mumkin. Ko‗pincha halqada maxsus abonent ajratilib,
u axborot almashinuvini boshqaradi yoki nazorat qiladi. Malumki, tarmoqda
|
Основы пакета - bet 146

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 146/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
194
axborot almashinuvini foydalanuvchi sezmagan holda amalga oshirilishidir.
Bunday ta‘rifda sekin ishlovchi global tarmoq ham, keskin amalga oshiriladigan
ketma-ket yoki parallel portlar ham mahalliy tarmoq tushunchasiga to‗g‗ri
kelmaydi. Bunday ta‘rifdan kelib chiqadiki, keng tarqalgan kompyuterlarning
tezligi oshishi bilan, mahalliy tarmoq orqali uzatiladigan axborot tezligi ham
albatta oshishi kerak. Agar yaqin o‗tmishda axborot almashinish tezligi 1 – 10
Mbit/s yetarli deb hisoblangan bo‗lsa, hozirda esa o‗rtacha tezlikdagi tarmoq 100
Mbit/s tezlikda axborot uzata oluvchi tarmoq hisoblanadi. 1000 Mbit/s va undan
ham ortiq tezlikda axborot uzata oluvchi vositalar ustida ham aktiv ish olib
borilmoqda. Kam tezlikda aloqa o‗rnatish esa tarmoq shaklida ulangan virtual
kompyuterning ishlash tezligini pasaytiradi.
Shunday qilib, mahalliy tarmoqlarni boshqa har qanday tarmoqdan asosiy
farqi – yuqori tezlikda axborot almashinuvidir. Lekin bu birgina farq bo‗lib
qolmay, boshqa omillar ham muhim ahamiyatga ega.
Masalan, axborotlarni uzatishda xatolikni keskin kamaytirish lozim. Juda
tez, lekin xato axborot uzatish bema‘nilikdir, chunki uni yana qaytadan uzatish
kerak bo‗ladi va shuning uchun mahalliy tarmoqlarda albatta maxsus yuqori sifatli
aloqa vositalaridan foydalaniladi.
Yana tarmoqning asosiy texnik ko‗rsatkichlaridan biri katta yuklamada
ishlash imkoniyatidir, ya‘ni axborot almashish tezligi (yana boshqacha qilib
aytganda, katta trafik bilan). Tarmoqda qo‗llanilayotgan axborot almashinuvini
boshqaruvchi mexanizm unumli bo‗lmasa, u holda kompyuterlar axborot uzatish
uchun ko‗p vaqt navbat kutib qolishi mumkin. Navbat kelganidan so‗ng katta
tezlikda va bexato axborot uzatilsa ham, tarmoqdan foydalanuvchiga baribir
tarmoq resurslaridan foydalanish uchun maʻlum vaqt kutishga to‗g‗ri keladi.
Har qanday axborot uzatishni boshqarish mexanizmi kafolatlangan ravishda
ishlashi uchun, oldindan tarmoqqa ulanishi mumkin bo‗lgan kompyuterlar,
|
| |
- jadval Flash foydalaniladigan grafik formatlar ro`yxati

420
foydalanishga to`g`ri keladi. Chindan ham interfaol
dasturlar yaratish uchun
Actionscript dasturlash tilini o`rganib olish kerak. Actionscript obyektga
yo`naltirilgan dasturlash tili hisoblanadi. U sintaksis jihatidan "JavaScript" ga
o`xshab ketadi. Actionscript boshqa dasturlash tillariga o`xshab o`zining
maxsus
sintaksisiga, rezervlashgan so`zlariga, operator va ma'lumotlarni o`zida saqlash
uchun islatiladigan o`zgaruvchilariga ega. Actionscript o`zining
obyekt va
funksiyalariga ega va u foydalanuvchiga o`zining obyekt hamda funksiyalarni
yaratishga imkon beradi. Flashda skript yozish uchun Actionscript
tilining barcha
imkoniyatlarini bilish shart emas. Oddiy buyruqlardan foydalanib ham scriptlar
yaratish mumkin. Actionscript tilini o`rganishdan oldin, Actions (harakat)
paneli
bilan tanishib chiqishimiz kerak. Uni ochish uchun sarlavha satri ustiga
sichqonchani bir marta chertish kifoya. Agar ekranda Actions paneli bo`lmasa [F9]
tugmasini bosish orqali ham uni ishga tushirish mumkin. Bitta rolikda juda ko`p
rolik bo`lishi mumkin. Dastavval Actionscriptda roliklarni qayerlarda o`rnatish
mumkinligini ko`rib chiqamiz.
Roliklarni asosiy kadrlarga, tugmalarga va movie
kilplarga joylashtirish mumkin. Grafik obyektlar
va boshqalarga roliklarni
joylashtirib bo`lmaydi. Hozirda rolikni qaysi obyektga kiritilayotganini bilish juda
oson, buning Actions panelining sarlavha satridagi yozuviga e‘tibor berish kerak.
Amaliy audit - bet 146

|
Amaliy audit
|
bet | 146/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy audit9
.
|
Auditorlik faoliyati to`g`risida»gi O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni. 2000 yil 26 -mayda qabul qilingan
|
1
0.
|
O`zbеkiston Rеspublikasi Moliya vazirligining buyrug`i bilan tasdiqlangan «Moliyaviy hisobot shakllari va ularni
to`ldirish qoidalari» (kеyingi o`garishlar va qo`shimchalar bilan)
|
1
1.
|
O`zbеkiston Rеspublikasi Moliya vazirligi va Davlat Soliq o`mitasi tomonidan 2002 -yil 17- aprеlda 51 va 002-40- sonli qarori bilan qabul qilingan «Amaldagi qonunchilik bilan bеlgilangan muddatlarda Nizom kapitallarini (jamg`armalarini) shakllantirmagan xorijiy invеstitsiyalarga ega bo`lgan korxonalardan soliqlarni undirib olish tartibi to`g`risidagi Nizom»
|
1
2.
|
O`zbеkiston Rеspublikasi Moliya vazirligi, Davlat Mulk qo`mitasi va Davlat Soliq qo`mitasi tomonidan qarori qabul
qilingan «Xojalik yurituvchi subyеktlar tomonidan davlat tasaruffidagi (davlat ulushi) aktsiyalar bo`yicha dividеndlarni hisoblash, to`lash va maqsadli foydalanish tartibi to`g`risida Nizom»
|
1
3.
|
1-sonli «Hisob siyosati va moliyaviy hisobot» O`zbеkiston Rеspublikasi Buxgalteriya hisobi milliy standarti (BHMS). O`zbеkiston Rеspublikasi Moliya vazirligi tomonidan 1998- yil 26 -iyulda 17-07G`86-son bilan tasdiqlangan
|
|
|
| |
Mе'yoriy-huquqiy - Amaliy audit

Mе'yoriy-huquqiy hujjatlar
1.
|
O`zbеkiston Rеspublikasi Fuqarolik Kodеksi 2002 - yil 30 - avgust holatiga o`zgarishlar bilan. 1996 -yil 29 - avgustda
257-1-sonli O`zbеkiston Rеspublikasi Oliy Majlisi qarori bilan 1997 -yil 1 -martdan kuchga kiritilgan
|
2.
|
O`zbеkiston Rеspublikasi Soliq Kodеksi 2015y
|
3.
|
«Aktsiyadorlik jamiyatlari va aktsiyadorlar huquqlarini himoya qilish to`g`risida»gi O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni (kеyingi o`zgarishlar va qo`shimchalar bilan).
|
4.
|
«Mas'uliyati chеklangan va qo`shimcha mas'uliyatli jamiyatlar to`g`risida»gi O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni.
|
5.
|
Fermer xojaliklari to`g`risida»gi O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni (kеyingi o`zgarishlar va qo`shimchalar bilan).
|
6.
|
«Dеhqon xojaliklari to`g`risida» O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni (kеyingi o`zgarishlar va qo`shimchalar bilan).
|
7.
|
«Ayrim faoliyat turlarini litsеnziyalash to`g`risida'»gi O`zbеkiston Rеspublikasi qonuni (kеyingi o`zgarishlar va qo`shimchalar bilan).
|
82.3
|
.1«2B.u2x0g1a5lteriya hisobi to`g`risida»gi O`zbеkiston Rеspu1blikasi qonuni. 1996 -yil 30 -avgustda qabul qilingan. 17
|
|
Rilizing omillari. Gipotalamus-gipofiz tizimi

333
chiqaradi. Oqsil va peptid tabiatli gormonlar uchun hujayralar sathida
maxsus retseptorlar (glikoprotein va gangliozidlarning uglevod
parchalari) mavjud bo‘lib, gormonlar shu retseptorlar orqali maxsus
biokimyoviy o‘zgarishlarni amalga oshiradi. Steroid gormonlarning
retseptorlari esa sitoplazma va yadroda joylashgandir.
Quyidagi jadvalda gipofizning oldingi bo‘lagi gormonlari, ularning
molekulyar og‘irligi hamda gormonlar yetishmasligi va ortiqcha hosil
bo‘lishida rivojlanadigan asosiy sindromlar keltirilgan:
Purinli nukleotidlar biosintezi

|
Purinli nukleotidlar biosintezi Pdf ko'rish
|
bet | 174/273 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 4,12 Mb. | | #249242 |
Bog'liq Sobirova-R.A-biokimyoPurinli nukleotidlar biosintezi
1948-yilda Byuke-
nen hayvonlarga turli
radioaktiv modda-larni
berish orqali sin-
tezlanayotgan nurin
halqasida, radioaktivlik
joylashishini aniqlab,
o ‘ t m i s h d o s h l a r n i n g
tabiatini organishga
muvaffaq bo‘ladi.
Glitsin 4,5 uglerod va 7 azot atomining o‘tmishdoshidir. Formil
radikali tetragidrofolat ishtirokida 2 va 8 uglerod atomlarining ham
o‘tmishdoshi bo‘ladi. Glutamin amid guruhining azoti 3 va 9 holatlarda
joylashgan azotning manbaidir. Asparagin kislotasi o‘zining azot
atomini 1-holatda joylashgan azotga beradi. CO
2
6 uglerod atomining
o‘tmishdoshi hisoblanadi. Sintez davrida purin asoslari emas, balki
birdaniga nukleotid sintezlanadi. Biosintez riboza 5fosfat va ATFdan 5
fosforibozil -1-difosfat hosil bo‘lishidan boshlanadi.
Bu reaksiyani 5-fosforibozilpirofosfatamidotransferaza katalizlaydi.
Uning 2 ta allosterik ingibirlanish qismi bo‘lib, 2 guruh oxirgi
mahsulotlar:
1. ATF, ADF, AMF
2. GTF, GDF, GMF
yordamida ingibirlanadi. Bir qancha reaksiyalar natijasida inozinat
kislota hosil bo‘ladi va undan GMF va AMF sintezlanadi. GMF ikki
bosqichda sintezlanadi. Avval inozin kislota IMF degidrogenaza
ishtirokida 2-uglerod atomi bo‘yicha oksidlanib ksantin kislota (KMF)
hosil bo‘ladi. Keyin bu uglerod atomi GMF sintetaza ishtirokida
glutamin hisobiga pereaminlanadi. Bu reaksiya uchun energiya manbai
bo‘lib ATF hisoblanadi. AMF inozin kislotaning AMF-sintetaza
ishtirokida asparagin kislota hisobiga pereaminlanishi sababli vujudga
kelgan. Reaksiya GTFning GDFgacha gidrolizlanishi natijasida hosil
bo‘lgan energiya hisobiga boradi. Boshqarilish 2 yonalishda amalga
oshiriladi: GTF ko‘payishi AMF sintezini, ATFning ko‘payishi esa GMF
sintezini faollashtiradi.
298
|
| |
-modda. Moliyaviy sanksiyalar - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

(3-q.)
Javobgarlikni yengillashtiruvchi hech boʻlmaganda bitta holat mavjud boʻlgan
taqdirda, jarima miqdori ushbu Kodeksning tegishli moddasida belgilangan miqdorga nisbatan
ikki marta kamaytiriladi.
(4-q.)
Aniqlangan soliqqa oid huquqbuzarliklardagi aybga iqror boʻlinganda va soliq
organining soliqqa oid huquqbuzarlik uchun javobgarlikka tortish toʻgʻrisidagi qarori olingan
kundan eʼtiboran oʻn kunlik muddatda moliyaviy sanksiyalar summasi ixtiyoriy ravishda
toʻlanganda jarima miqdori ushbu Kodeksning tegishli moddalarida belgilangan miqdorga
nisbatan ikki baravarga kamaytiriladi.
(5-q.)
Ushbu Kodeksning 216-moddasi ikkinchi qismida nazarda tutilgan holatlar mavjud
boʻlgan taqdirda, jarima miqdori ikki barobar oshiriladi.
(6-q.)
Bir shaxs tomonidan ikki va undan ortiq soliqqa oid huquqbuzarlik sodir etilgan
taqdirda, moliyaviy sanksiyalar har bir huquqbuzarlik uchun alohida tarzda undiriladi.
28-BOB. SOLIQQA OID HUQUQBUZARLIKLAR VA
ULARNI SODIR ETGANLIK UCHUN
JAVOBGARLIK
219-modda. Soliq organida hisobga qoʻyish tartibini buzish
220-modda. Soliq hisobotini taqdim etish tartibini buzish
221-modda. Nazorat-kassa texnikasini va hisob-kitob
terminallarini qoʻllash tartibini buzish
222-modda. Daromadlar va (yoki) xarajatlarni
hisobga olish qoidalarini buzish
223-modda. Soliq bazasini yashirish (kamaytirib koʻrsatish)
224-modda. Soliqni (yigʻimni) toʻlamaslik yoki toʻliq toʻlamaslik
225-modda. Hisobvaraq-fakturalarni rasmiylashtirish
tartibini buzish
226-modda. Transfert narxni belgilashda soliqlarni
toʻlamaslik yoki toʻliq toʻlamaslik
227-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foyda
ulushi soliq bazasiga kiritilmaganligi natijasida soliqni
toʻlamaslik yoki toʻliq toʻlamaslik
227-1-modda. Fiskal belgilarni aks ettirish yoxud
avtomatlashtirilgan hisobga olish oʻlchov vositalari bilan
jihozlash yoki soliq organlarining axborot tizimlari bilan
integratsiya qilinishini taʼminlash boʻyicha qonunchilikda
beligilangan talablarni yoki tartibni, shuningdek
tovarlarni (mahsulotlarni) identifikatsiya vositalari
orqali majburiy raqamli markirovkalash
qoidalarini buzish
foydasini soliq solishda hisobga olish tartibi

kompaniyasida qaysi yuridik shaxs orqali amalga oshirilayotgan boʻlsa, nazorat qiluvchi
shaxsning ana shu yuridik shaxsda ishtirok etish ulushiga mutanosib ulushda amalga oshiriladi.
(12-q.)
Agar bunda nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining nazorat qiluvchi shaxsda
soliq bazasini aniqlashda hisobga olinishi lozim boʻlgan foydasining summasi nolga teng boʻlsa,
soliq toʻlovchi uni foyda soligʻi (jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻi) boʻyicha soliq
deklaratsiyasida aks ettirmaydi.
(13-q.)
Nazorat qiluvchi shaxs quyidagi hujjatlar ilova qilingan holda soliq boʻyicha soliq
hisobotini taqdim etadi, bunda ushbu soliq boʻyicha soliq bazasini aniqlashda mazkur shaxs
tomonidan nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasi hisobga olinadi:
1) nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining soliq hisoboti taqdim etilgan soliq boʻyicha
soliq bazasini aniqlashda foyda hisobga olingan davr uchun moliyaviy hisoboti yoki moliyaviy
hisobot mavjud boʻlmagan taqdirda boshqa hujjatlar;
2) agar ushbu nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi mansub boʻlgan davlatning
(hududning) qonunchiligiga yoki taʼsis (korporativ) hujjatlariga muvofiq bu moliyaviy
hisobotning auditini majburiy ravishda oʻtkazish belgilangan boʻlsa yoki audit chet el tashkiloti
tomonidan ixtiyoriy ravishda amalga oshirilsa, ushbu qismning 1-bandida koʻrsatilgan nazorat
qilinadigan chet el kompaniyasining moliyaviy hisoboti boʻyicha auditorlik xulosasi.
(OʻzR
21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
(14-q.)
Ushbu moddaning oʻn uchinchi qismida koʻrsatilgan, chet tilida tuzilgan hujjatlar
(ularning nusxalari) davlat tiliga tarjima qilingan boʻlishi kerak.
(15-q.)
Agar moliyaviy hisobot boʻyicha auditorlik xulosasini soliq hisobotini taqdim etish
bilan bir vaqtda taqdim etish mumkin boʻlmasa, moliyaviy hisobot nazorat qilinadigan chet el
kompaniyalari toʻgʻrisidagi bildirishnomada moliyaviy hisobot boʻyicha auditorlik xulosasi
tuzilgan sana sifatida aks etgan kundan eʼtiboran bir oydan kechiktirilmagan muddatda taqdim
etiladi.
(16-q.)
Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining foydasi, agar uning ushbu Kodeksning
XI boʻlimiga muvofiq hisob-kitob qilingan miqdori uch yuz million soʻmdan ortiqni tashkil etsa,
tegishli soliq boʻyicha soliq davri uchun soliq bazasini ushbu moddaning birinchi va ikkinchi
qismlariga muvofiq aniqlashda hisobga olinadi.
(17-q.)
Agar nazorat qilinadigan chet el kompaniyasi moliya yili yakunlari boʻyicha foydani
(toʻliq yoki qisman) oʻz davlati (hududi) qonunchiligida ushbu foydani ustav kapitalini
koʻpaytirish uchun yoʻnaltirish majburiyati belgilanganligi tufayli ishtirokchilar (paychilar,
ishonchli vakillar yoki boshqa shaxslar) oʻrtasida taqsimlay olmasa, bunday foyda nazorat qiluvchi
shaxsda soliq bazasini aniqlashda hisobga olinmaydi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni
tahriridagi qism)
SHahar maktablarining vujudga kelishi

|
SHahar maktablarining vujudga kelishi
|
bet | 178/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023SHahar maktablarining vujudga kelishi. G‘arbiy Evropada XII—XIII asrlarda hunarmandchilik va savdoning rivojlanishi shaharlarning o‘sishiga va shahar madaniyatining vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. SHaharning asosiy aholisini tashkil qiluvchi hunarmand va savdogarlar o‘z bolalariga amaliy faoliyat uchun zarur bo‘lgan bilim berishni istar edilar. Ular o‘sha davrlarda cherkov maktablaridan qanoatlanmadilar. Hunarmandlar sexlarga uyushib, o‘zlarining sex maktablarini ocha boshladilar, bunday maktablarda hunarmandlarning bolalariga o‘z ona tillarida o‘qish va yozish, hisob va din o‘rgatilar edi: hunar esa uyda — otalarining ustaxonasida o‘rgatilar edi. Gildiyalarga uyushgan savdogarlar ham o‘zlarining gildiya maktablarini ocha boshladilar va o‘z bolalariga dastur asosida bilim bera boshladilar. Keyinroq borib sex va gildiya maktablari magistrat maktablariga, ya’ni shahar boshqarmasi (magistrat) harajatidagi maktablarga aylandi.
Bu maktablarning mudir va o‘qituvchilari tegishli sex, gildiya va magistratura tomonidan tayinlanardilar va ular cherkovga qaram emas edilar. Bu maktablarda pul to‘lab o‘qilardi.
CHerkovga qarashli diniy maktablarga nisbatan, bu maktablarda diniy rasmlar bilan bir qatorda amaliy ish uchun zarur bo‘lgan xat, savod va hisob malakalarini egallashga ko‘proq e’tibor berilardi. Ba’zi maktablarda esa grammatika, ritorika va geometriya o‘qitilar edi.
Bir talay sex, gildiya va magistrat maktablarida o‘qish lotin tilidan ona tiliga ko‘chirildi va lotin tili esa ayrim o‘quv fani bo‘lib qoldi.
Mazkur maktablar bilan bir qatorda xususiy maktablar ochila boshladi. Xususiy maktablarda o‘qish ona tilida olib borilar edi va o‘qish uchun pul to‘lanar edi.
Sex, gildiya va magistrat maktablarining vujudga kelishi, G‘arbiy Evropa mamlakatlaridagi maktab ishining taraqqiyotida katta yutuq edi. Hayot talablariga javob beradigan shahar maktablari asta-sekin rivojlanib bordi. XV asrga kelib bunday maktablar G‘arbiy Evropa mamlakatlarining deyarli hamma yirik shaharlarida mavjud edi.
|
| |
Ruhan sust rivojlangan bolalar

|
Ruhan sust rivojlangan bolalar
|
bet | 151/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Ruhan sust rivojlangan bolalar.
RRS bolalar uchun tashkil etilgan o‘quv muassasalari.
Ulgurmovchi o‘quvchilar orasida ruhan sust rivojlangan bolalar ham uchrab turadi. Ularning bilish faoliyati markaziy nerv sistemasidagi modda almashinuvi buzilishidan kelib chiqqan yengil patalogik o‘zgarishlar vaqtinchalik buzilgan bo‘ladi.
Ruhan sust rivojlangan bolalar aqliy darajasi jihatidan 2 guruhga bo‘linadi;
Yengil nuqsoni bor bolalar bular maxsus sharoitda 1-3 yil ta’lim-tarbiya olganlardan so‘ng o‘qishni umumta’lim maktabining tegishli sinfida davom ettirishlari mumkin.
Ruhiy jihatdan rivojlanishida sezilarli darajada orqada qolgan bolalar- bular o‘rta maktabni bitirgunga qadar maxsus sharoitda o‘qitilishi maqsadga muvofiqdir.
So‘nggi yillarda olimlar ruhiy sust rivojlangan bolalarni klinik-psixologik jihatdan qo‘yidagi xillarga bo‘lishni tavsiya etadilar;
Konstitutsional;
Somatogen;
Psixogen;
Serebral shakli;
Konstitutsional xilini xarakterlovchi belgilarga qo‘yidagilar kiradi; bolaning gavda tuzilishi sog‘lom tengdoshlarnikiga nisbatan 1-2 yosh kichik ko‘rinadi. 7 yashar bola o‘zini 5 yashar bolaga o‘xshab tutadi va ta’lim olish uchun xali «yetilmagan» bo‘ladi. Bunday bola o‘quv faoliyatiga yaxshi kirishib ketmaydi, unda o‘qishga qiziqish yo‘q, ish qobiliyati past.
Somatogen xilida surunkali infeksiyalar, allergik xolat, tug‘ma porok va shu kabi kasalliklar ayniqsa tez uchrab turganligi tufayli bolada asteniya holati kuzatiladi. Bola o‘z kuchiga ishonmaydigan, tez charchaydigan, injiq, qo‘rqoq bo‘ladi, hech narsaga qiziqmaydi.
Psixogen xilida bola noqulay, noto‘g‘ri sharoitda tarbiyalanadi. Natijada u ham ulgurmovchi o‘quvchilar qatoriga qo‘shilib qoladi. Psixogen xilida bolalarning 50% da nerv sistemasida organik jarohatlanish kuzatiladi, shuning uchun u nisbatan turgun bo‘ladi. Bu narsa bolaning bilish faoliyati, xis-tuyg‘ulari, irodaviy holatlarining rivojlanmasligiga olib keladi, organik infantalizm kuzatiladi. Bola yo ko‘tarinki ruhda, o‘zidan yosh bolalarga o‘xshab, yoki aksincha kayfiyati past bo‘lib, mayus tortib yuradigan, ishni mustaqil hal qila olmaslik tashabbus ko‘rsata olmaslik, qo‘rqish holatlari kuzatiladi.
Ruhan sust rivojlangan bolalar maxsus yordamga muhtoj, ular maxsus muassasalarda yoki differensial ta’limga jalb etilishi kerak.
|
| |
Oligofren bolalar va ularning tavsifnomasi

|
Oligofren bolalar va ularning tavsifnomasi
|
bet | 152/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Oligofren bolalar va ularning tavsifnomasi
Markaziy nerv sistemasining organik jarohatlanishi natijasida bilish faoliyatida turg‘un buzilgan bolalar-oligofrenlardir. Oligrofeniya yunoncha «oligos»-«kam, oz» ; «fren»-«aql» degan so‘zlardan olingan bo‘lib, esi past, aqli past demakdir. Oligofrenopedagogikada bu bolalar aqliy rivojlanish darajasiga ko‘ra debil, imbetsil va idiotlarga ajratib o‘rganiladi. Debillik- oligofreniyaning eng yengil darajasi bo‘lib, bunday bolalarni tashqi ko‘rinishidan sog‘lom tengdoshlaridan ajratib bo‘lmaydi. Chet el olimlari ularni «ta’lim olishi qiyinlashgan bolalar» deb nomlashmoqdalar. Zehn va fahm-farosatga bog‘liq ishlarda debil bolalar ancha qiynaladilar, biroq maxsus maktabda o‘qigach, ular mustaqil yashab, oddiy turdagi mehnat bilan shug‘ullanib, o‘zini-o‘zi eplab ketadi. Ular uylanadi, turmushga chiqadi, mehnat qiladi. Imbetsil va idiot bolalar o‘zini o‘zi eplay olmaydilar. Ular uchun maxsus bog‘cha va maktab dasturi murakkablik qiladi. Imbetsil bola yuradi, gapiradi, o‘rgatsa o‘ziga o‘zi xizmat qiladi. Idiot bola hattoki o‘z ota-onasini ham tanimaydi, o‘zini-o‘zi uddalay olmaydi. Imbetsil va idiot bolalar ijtimoiy ta’minot vazirligi qoshidagi muassasalarda tarbiyalanadi, ular nogiron bolalarga kiradilar.
Kelib chiqish sabablariga ko‘ra oligofreniya tug‘ma yoki orttirilgan bo‘lishi mumkin. Onaning homiladorlik davrida turli kasalliklar bilan kasallanishi, tug‘ilish vaqtida va tug‘ilgandan to uch yoshgacha bo‘lgan davr ichida shikastlanishi, kasallanishi natijasida oligofreniya kelib chiqadi. Agarda, turli sabablarga ko‘ra, aqlan zaiflik bolaning uch yoshidan keyingi davrida paydo bo‘lsa, bunday aqlan zaiflik demensiya deb yuritiladi. Demensiya progressivlashadigan, ya’ni kuchayib boradigan xususiyatga ega. Oligofreniya esa-turg‘un bo‘ladi.
Oligofreniyaning faqat debil darajasidagi bolalar maxsus bog‘cha va maxsus maktab dasturini o‘zlashtirib, mustaqil hayot kechira oladilar. Imbetsil va idiot bolalar ijtimoiy ta’minot vazirligi qoshidagi bolalar-internatlarida 18 yoshgacha tarbiyalanib, so‘ngra nogironlar uyida umrining oxirigacha yashaydilar.
|
| |
Основы пакета - bet 149

197
bo‗lishi mumkin bo‗lgan nosozliklarni tuzatish va tarmoqni ishlashini nazorat
qiluvchi, ya‘ni tarmoqning boshqaruvchisi ma‘mur (administrator) bo‗lishi kerak.
Tarmoq kompyuterni joyidan ko‗chirilishini chegaralaydi, aks holda ulash uchun
kabellar o‗tkazish lozim bo‗ladi, bundan tashqari, tarmoq viruslarni tarqalishi
uchun qulay muhitga egadir, shuning uchun alohida kompyuterlarga qaraganda
himoya masalalariga katta eʻtibor berilishi lozim.
Shu mavzu doirasida tarmoq nazariyasining muhim tushunchalaridan
bo‗lgan server va mijoz tushunchalarini ham ko‗rish darkordir.
Server – tarmoq abonenti bo‗lib, u o‗z resurslarini boshqa abonentlarga
foydalanishga berib, lekin o‗zi boshqa abonentlar resurslaridan foydalanmaydi,
ya‘ni faqat tarmoqqa ishlaydi. Tarmoqda server bir nechta bo‗lishi mumkin.
Ajratilgan server-bu server faqat tarmoq masalalari uchun xizmat qiladi.
Ajratilmagan server tarmoqqa xizmat ko‗rsatishdan tashqari boshqa masalalarni
ham hal qilishi mumkin.
Mijoz – faqat tarmoq resurslaridan foydalanib, tarmoqqa o‗z resurslarini
ajratmaydigan tarmoq abonentiga aytiladi, ya‘ni tarmoq unga xizmat qiladi.
Kompyuter – mijoz ham ko‗pincha ish stansiyasi deyiladi. Odatda har bir
kompyuter bir vaqtning o‗zida ham mijoz va shuningdek, server bo‗lishi mumkin.
Ko‗pincha server va mijozni kompyuterni o‗zi deb tushunilmaydi, bu kompyuterda
ishlatilayotgan dasturiy ilovalarni tushuniladi. Bu holda tarmoqqa o‗z resurslarini
berayotgan ilova serverdir, faqat tarmoq resurslaridan foydalanayotgan ilova esa
mijozdir.
198
3.1.1. Mahalliy hisoblash tarmoq topologiyasi
Kompyuter tarmog‗ining topologiyasi (joylashtirilishi, tuzilishi, tarkibi)
deganda odatda biz bir-biriga nisbatan kompyuterlar tarmoqda joylashganligi va
aloqa yo‗llarini ulash usullarini tushunamiz. Muhimi shundaki, topologiya
tushunchasi avvalambor mahalliy tarmoqlargagina tegishlidir, chunki bu
tarmoqlarda aloqaning tuzilishini osongina kuzatish imkoni mavjud.
Global tarmoqlarda esa aloqaning tuzilishi foydalanuvchidan berkitilgan va
bilish juda ham muhim emas, chunki har bir ulanish o‗zining alohida yo‗li bilan
amalga oshirilishi mumkin.
Tarmoq topologiyasi qurilmalariga qo‗yiladigan talablarni, ishlatiladigan
kabel turini, axborot almashishning bo‗lishi mumkin bo‗lgan va eng qulay
boshqarish usulini, ishonchli ishlashini, tarmoqni kengaytirish imkoniyatini
belgilaydi. Foydalanuvchida har doim ham tarmoq topologiyasini tanlash
imkoniyati bo‗lmasada, asosiy topologiyalarning xususiyatlarini, afzallik va
kamchiliklarini, balki hamma bilishi kerakdir.[10],[11]
Tarmoqni uch xil topologiyasi mavjuddir.
shina (bus) hamma kompyuterlar bitta aloqa yo‗liga parallel ulangan va
axborot har bir kompyuterdan bir vaqtning o‗zida qolgan kompyuterlarga uzatiladi
(3.1 – rasm);
yulduz (zvezda, star) bitta markaziy kompyuterga qolgan hamma tashqi
kompyutrlar ulanadi, har bir kompyuter alohida o‗z aloqa yo‗llaridan foydalanadi
(3.2 – rasm);
halqa (kolso, zing), har bir kompyuter har doim axborotni faqat bitta
zanjirda joylashgan keyingi kompyuterga uzatadi, axborotni esa zanjirda bitta
|