nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mehmonxonaning mijozlar yashaydigan qismi va unga xizmat ko‘rsatish

3. Mehmonxonaning mijozlar yashaydigan qismi va unga xizmat ko‘rsatish Mehmonxonaning mijozlar yashaydigan qismi tarkibiga nomerlar, gorizontal
kommunikatsiyalar (yo‘laklar), zina-lift maydonchalari, navbatchi xodimlarning
xonalari kiradi. Ko‘p qavatli mehmonxonaning mijozlar yashaydigan qavati bir yoki
bir necha yo‘lakdan iborat, tarxining shakli har xil bo‘lishi mumkin. Mijozlar
yashaydigan qism maydonining nomerlar va boshqa xonalar o‘rtasida taqsimlanishi
turli mehmonxonalarda har xil bo‘ladi: nomerlar ulushi 54-70% ni, koridorlar ulushi
– 13-22% ni tashkil etadi. Sig‘imi 25 kishidan oshmaydigan ayrim chet el
mehmonxonalarida dam olish zonasining maydoni kamida 16,7 kv. m bo‘lishi
nazarda tutilgan. Yirikroq mehmonxonalarda har bir qo‘shimcha mijozga 5 kv. m dan
iborat dam olish zonasi nazarda tutiladi.
Mehmonxona nomeri ko‘p funksiyali ahamiyatga ega. U mijozning tunashi, dam
olishi, ovqatlanishi, yuvinishi, ishlashi, muloqot qilishini ta’minlaydi. Nomerda
mehmonning shaxsiy buyumlari saqlanadi.
Nomerlar o‘rinlar soni, xonalar soni, maydoni, jihozlanishiga qarab tasniflanadi.
Jahon amaliyotida bir yoki ikki kishiga mo‘ljallangan bir xonali nomerlar ayniqsa
keng tarqalgan. Ayrim mehmonxonalarda har bir yashovchiga nisbatan bir xonali
nomerlar ulushi nomer fondining 60-100% ga yetadi. 4.1-jadvalda Tohkent
mehmonxonalaridan biri nomer fondining tuzilishi keltirilgan. «DEDEMAN SILK
ROAD» mehmonxonasining nomer fondida bir xonali nomerlar ulushi 53% ni tashkil
qiladi.
Xonalar (yoki xona) maydoni funksional zonalarga bo‘linadi. Bir xonali nomer
umumiy maydonining 70% yashash zonasiga, 14% - dahlizga, 20% - hojatxona va
vannaga tegishli bo‘lishi mumkin. Yashash maydoni bunda 7-14 kv.m ni tashkil
etishi mumkin. Ayrim chet mamlakatlarning hozirgi standartlari bir o‘rinli nomerda
polning minimal maydoni 14 kv. m, ikki o‘rinli nomerda esa – kamida 18 kv. m
bo‘lishini talib qiladi. Germaniyada amalda bo‘lgan me’yorlarga ko‘ra shinamli bir
49
xonali nomerning maydoni unda yashaydigan bir kishiga 16-18 kv. m, ikki kishiga
esa – 20-21 kv. m bo‘lishi kerak.
4.1-jadval
%
  
50% - Adabiyotlar sharhi

|
Adabiyotlar sharhi
|
bet | 16/28 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 12 Mb. | | #154945 |
Bog'liq Finished Laylo .13.06.23.tt25%
|
50%
|
75%
|
100%
|
1
|
Mosh
|
01.07.2022
|
07.07.2022
|
11.07.2022
|
13.07.2022
|
18.07.2022
|
2
|
Маkkajo`xori
|
01.07.2022
|
09.07.2022
|
14.07.2022
|
19.07.2022
|
26.07.2022
|
Yuqoridagi jadvaldan shuni kuzatish mumkinki, dala sharoitida olib borilgan tajribada ekilgan urug`lar 100% unib chiqdi.
4.2. Dukkakli-don ekinlarni makkajo`xori bilan aralashtirib yetishtirishda quruq modda to`plashiga va barg sathi indeksiga ta`siri
Izlanishlar Xorazm viloyati Urganch tumanida joylashgan “Murodbek” fermer tajriba xo`jaligi dalalarida olib borildi. Takroriy ekin sifatida makkajo`xori va dukkakli don ekinlarini aralashtirib ekishning samarasini aniqlashda ko`rinishlar (variantlar) dalada bloklash va rendomizatsiyalash usullaridan foydalanib joylashtirildi.Takroriy ekin sifatida yetishtirilgan makkajo`xori va dukkakli don ekinlarining o`sishi, rivojlanishi, hosildorligi va mahsulot sifati kabi parametrlari to`plandi.
|
| |
«DEDEMAN SILK ROAD» mehmonxonasi nomer fondining tuzilishi

|
«DEDEMAN SILK ROAD» mehmonxonasi nomer fondining tuzilishi«DEDEMAN SILK ROAD» mehmonxonasi nomer fondining tuzilishi
Nomer turi
Nomerlar miqdori
birlik hisobida
foiz hisobida
Bir o‘rinli
183
53,0
Ikki o‘rinli
98
28,4
Ikki o‘rinli yarim lyuks
Uch o‘rinli lyuks
54
15,7
JAMI
10
2,9
345
100
Nomerlarda mebel nomerning gabariti, devorlarining oralig‘i, isitish
xususiyatlari, texnologik ko‘rsatkichlariga qarab joylashtiriladi. Mebel foydalanuvchi
uchun qulay bo‘lishi, sanitariya va ergonomika talablariga javob berishi, mijozlar
didiga mos kelishi kerak.
Har xil sig‘imli nomerlarning o‘zaro nisbati qat’iy qayd etilgan bo‘lib, faqat
mehmonxonalarni rekonstruksiya qilish paytida o‘zgartirilishi mumkin (agar
konstruksiyalar bunga yo‘l qo‘ysa).
Ayni vaqtda, nomer fondining tuzilishi mijozlarning talab va ehtiyojlariga javob
berishi kerak va muayyan tuzatishlar kiritishni (yil mavsumiga qarab, vaqt o‘tishi
bilan va sh.k.) talab qiladi. Ayrim mehmonxonalarda eshiklar va (yoki) siljiydigan
to‘siqlar yordamida nomerlarning birlashtirilishi (ajratilishi) hisobiga nomer fondida
tezkor o‘zgarishlar qilish nazarda tutiladi.
Apartamentlar soni nomerlar umumiy miqdorining 10% dan oshmaydi. Ular
xonalarining soni va vazifasiga, hojatxonasi va vannasiga, dahlizi, maydoniga ko‘ra
juda har xil.
Xodimlar uchun xonalarni joylashtirishda ish vaqtida xodimlarning harakat
yo‘nalishlarini qisqartirish zarurligidan kelib chiqish kerak. Xizmat ko‘rsatuvchi
xodimlarning xonalari ish joyidan uzoq bo‘lsa, bu qo‘shimcha quvvat sarfiga,
xodimlar ko‘proq charchashiga olib keladi. Shu sababli qavatdagi nomerlarga
bevosita yaqin joyda xizmat ko‘rsatuvchi xodimlarning bir qancha xonalari,
chunonchi: xodimalarning xonalari, omborlar (toza choyshab va yostiq jildlari,
sarflash materiallari, kir choyshab va yostiq jildlari, tozalash vositalari omborlari),
ofitsiantlarning xonalari, axlat yig‘gich va b. joylashtiriladi.
Joylashtirish xizmati nomer fondining ekspluatatsion holati hisobini yuritadi.
Har bir nomerni tayyorlash va unga mijozlarni joylashtirishning kundalik
tafsilotlariga quyidagilar kiradi: nomer mijozni joylashtirishga tayyorlangan payt;
mijozlar kelgan va ketgan paytlar; mijozlarning familiyasi, ismi, otasining ismi;
nomer bo‘sh qolgan soatlar; yashash narxi va summasi; qo‘shimcha xizmatlar narxi
va ularga haq to‘lash; bronga qo‘yish vaqti, nomer ta’mirlashda, sanitariya ishlovi
berishda bo‘lgan vaqt.
Mehmonxonaning bir martalik sig‘imi doimiy o‘rinlar soniga qarab aniqlanadi.
|
| |
Tungi auditor - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

69
2. Aniqlangan barcha tafovutlar haqidagi ma’lumotlarni ertalab smena menejeriga
takdim etish. Har bir nomer bo‘yicha kirimni va soliklar buyicha chiqimni tegishli
schyotga kiritish va yangibalansni chikarish.
3. Kompyuter tizimi ishdan chiqqan va mehmonxonaga eng so‘nggi ma’lumotlar
talab etilgan xolda foydalanish uchun parallel hisobni yuritish.
4. Avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimidan va savdo shoxobchalaridan tushgan
mehmonlarning schyotlarini solishtirish. Agar ular mos kelmasa, auditor xatoni
topishi va tuzatishi lozim. Buning uchun har bir bo‘lim bo‘yicha harajatlar
mehmon schyotida kayd etilganiga ishonch hosil qilish lozim.
5. Bir kunlik hisobotni yakunlash va undan nusxa ko‘paytirish. Mazkur hisobotda
o‘tgan kundagi faoliyat mufassallashtiriladi va mehmonxona ishi haqidagi barcha
muhim ma’lumotlar aks ettiriladi.
6. Mehmonxonaning o‘g‘irliklar sodir etilishi mumkin bo‘lgan jabhalarini
tekshirib ko‘rish.
Bir kunlik hisobotda ayrim muhim operativ ma’lumotlar o‘z aksini topadi: band
kilingan nomerlarni mavjud nomerlarga bo‘lish yo‘li bilan aniklanadigan
mehmonxonaning to‘lish foizi. Agar mehmonxonada mavjud 850 nomer dan 622 tasi
band etilgan bo‘lsa, mazkur mehmonxonaning to‘lish foizi: 622 / 850 = 73,17%. Agar
ana shu 622 nomerning 375 tasini ikki va undan ortik mehmon egallagan bo‘lsa,
mehmonlarning mavjud mikdoridan ular egallagan nomerlar sonini ayirib va hosil
bo‘lgan sonni ikki yoki undan ortik mehmon yashaydigan nomerlar mikdoriga bo‘lib,
mehmonxonaning xaiqqiy to‘lish foizini olamiz: 750 - 622 = 128 / 375 = 34,13%. Bu
rakamlar, shuningdek,
nomerning o‘rtacha kunlik qiymati mehmonxona ishining
asosiy ko‘rsatkichlari hisoblanadi. Nomerning o‘rtacha kunlik qiymati olingan
foydani topshirilgan nomerlar mikdoriga bo‘lish yo‘li bilan hisoblanadi. Agar kunlik
foyda 75884$, topshirilgan nomerlar esa 662 ta bo‘lsa, nomerdan olinadigan o‘rtacha
kunlik foyda 122$ ni tashkil etadi.
Yakinda mehmonxona ishining yana bir ko‘rsatkichi o‘ylab topildi:
mehmonxona nomerlaridan olinishi mumkin bo‘lgan foyda foizi - bunda olinishi
mumkin bo‘lgan foyda hisoblanadi va amalda olingan foyda olinishi mumkin bo‘lgan
foydaga bo‘linadi.
Katta mehmonxonalarda bir nechta tungi auditor ishlaydi. Ammo kichik
mehmonxonalarda bunday hisob-kitoblar uchun bitta auditor kifoya kiladi. U hisob-
kitoblar qilish bilan birga, ham navbatchi ma’mur, ham tungi qorovul vazifalarini
bajarishi mumkin.
Xodimlarning mijozlar bilan muomala qilish umumiy qoidalari

59
2. Mehmonlar orasida so‘rov o‘tkazish. So‘rovnomalar odatda nomerlarda turadi.
To‘ldirilgan so‘rovnomalarni mehmonxona xodimalari yig‘ib oladi va keyin
ularga marketing bo‘limida ishlov beriladi.
3. Mehmonxona va uning alohida bo‘limlari moliyaviy ko‘rsatkichlarini tahlil qilish.
4. Mijozlarning qoniqqanlik darajasi haqida foydali axborot haydovchilar orqali
olinishi ham mumkin. Chunki mijozlarning bir qismi aeroportga ketayotib ular
bilan gaplashadi.
5. Mijozlarning shikoyatlari puxta ishlovdan o‘tkaziladi va ular bo‘yicha
ko‘rsatiladigan xizmatlar sifatini yaxshilash va mijozlarning qoniqqanlik
darajasini oshirish imkonini beradigan tegishli choralar ko‘riladi. Mijozlar
shikoyat bilan murojaat etishi mumkin bo‘lgan xodimlarga norozi mijozlar bilan
qanday muomala qilish haqida yo‘l-yo‘riq ko‘rsatilishi shart. Bunday
yo‘riqnomaning ba’zi bir bandlari quyida keltirilgan:
norozi mijozning shikoyatini diqqat bilan eshiting, har qanday shikoyat – bu, eng
avvalo, xizmat ko‘rsatish darajasini yaxshilashga yordam berishi mumkin bo‘lgan
foydali axborot;
vazminlikni yo‘qotmay, norozi mijozni boshqa mijozlar eshitmasligi uchun chetga
olib chiqing;
hamdardlik va yordam berish istagini bildiring;
mijoz bor dardini aytishiga imkon bering, uning gapini bo‘lmang, aks holda u
yana boshidan boshlaydi;
mijozning gapiga qo‘shilmang va norozi ham bo‘lmang, shuningdek biron-bir
tashqi sababni ro‘kach qilib, o‘zingizni oqlashga ham urinmang;
shoshma-shosharlik bilan mehmonxona aybini bo‘yningizgi olmang – bu mijoz
moddiy da’vogar bo‘lishi, sudga murojaat etishi va boshqa ko‘ngilsizliklarga
sabab bo‘lishi mumkin;
muammoga e’tibor bergani uchun mijozga minnatdorchilik bildiring;
muammoni tez hal qiling, agar muammoni o‘zingiz mustaqil hal qila olmasangiz,
katta menejerga murojaat eting;
agar mijoz xodimdan menejerga shikoyat qilgan bo‘lsa, menejer mijoz oldida
xodimni urishmasligi kerak. Darvoqe, aksariyat hollarda shikoyat ob’ektiv
bo‘lmaydi va xodim tanbehga emas, qo‘llab-quvvatlashga loyiq bo‘ladi.
Mehmonxonaning hayotni ta’minlash tizimlari

51
Mehmonxonalarning televizion sistemalari vazifasiga qarab kuzatish, qo‘riqlash,
axborot sistemalariga tasniflanadi. Televizion kuzatish sistemasi mehmonxonaning
ishlab chiqarish jarayonlari, xizmatlarini nazorat qilish imkonini beradi.
Mehmonxonaning mahalliy hisoblash tarmog‘i biznes markazi va alohida
xizmatlarni (ayniqsa, joylashtirish xizmatini) qo‘llab-quvvatlash hisoblash
tarmog‘idan tashkil topadi. Mehmonxonaning hisoblash tarmog‘i nomerlarni
rezervlash va chiptalarni bronlash uchun mehmonxonalarning tarmoqlariga chiqish
imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
-jadval - Adabiyotlar sharhi

|
Adabiyotlar sharhi
|
bet | 11/28 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 12 Mb. | | #154945 |
Bog'liq Finished Laylo .13.06.23.tt3.1.2-jadval
Тajriba tuzulmasi
№
|
Variant (ekin turi)
|
Ekish tuzulmasi
|
Ko`chat qalinligi,ming/gа
|
Маkkajo`xori
|
Dukkaklilar
|
Маkkajo`xori
|
Dukkaklilar
|
1
|
Маkkajo`xori
|
60 х 20
|
-
|
83,3
|
-
|
2
|
Mosh
|
-
|
60 х 10
|
-
|
166,7
|
3
|
Маkkajo`xori
|
(60 х 30) х 26
|
-
|
85,4
|
-
|
4
|
Mosh
|
-
|
(60 х 30)х 13
|
-
|
170,8
|
5
|
Маkkajo`xori+ mosh
|
(60 х 30) х 26
|
(60 х 30) х 13
|
42,7
|
85,4
|
3.2. Tadqiqot o`tkazishdagi agrotexnik sharoitlar va tadbirlar
Ma`lumki, har qanday qishloq xo`jalik ekinlaridan yuqori va sifatli hosil olish uchun shu ekinga mos dalani tanlash hamda uning o`ziga xos agrotexnikasini qo`llash juda muhimdir.Tajribalar Xorazm viloyati Urganch tumani“Murodbek” fermer xo`jaligida olib borildi. Аgrotexnik tadbirlar mintaqada qo`llaniladigan yuqori va sifatli makkajo`xori va moshni sof va aralashtirib yetishtirish don hosilini ta`minlovchi agrotexnikaga muvofiq o`tkazildi.Tajriba dalasining tuprog`i sug`oriladigan o`tloqi allyuvial, mexanik tarkibi o`rtacha qumoq, sizot suvlari 1,5–2,0 metr chuqurlikda joylashgan. Har bo`linma 8 qatordan iborat, maydoni 72-96 m2 (3,6-4,8 m x 20 m) variantlar 3-ta takrorlanishda (bloklarda) rendom shaklda joylashtiriladi. Tajribalarda makkajo`xorini “Moldava 215 АMV ” navi, moshning “Zilola” navi ekildi. Tajribalarda mochevina, oddiy superfosfat va kaliy xlorid o`g`itlari qo`llanildi. Makkajo`xori ekish uchun ajratilgan maydon 25-30 sm chuqurlikda surilib, shudgor mola-borona qilinib, begona o`t va ortiqcha qoldiqlardan tozalanib, dalaning tabiiy tekisligiga mos ravishda egatlar olindi.Makkajo`xori yer tanlamaydi. Uni xar qanday ekindan bo`shagan yerga ekish mumkin. Dukkakli don ekinlarni makkajo`xoribilan aralashtirib ekish yaxshi hisoblanadi. Makkajo`xori yuqori hosilli o`simlik bo`lganligi uchun tuproqdan juda ko`p oziq moddalar oladi va boshqa o`simliklarga nisbatan u butun o`suv davrida o`g`itni talab qiladi. O`g`itni asosiy qismi ekishdan oldin, qolgan qismi ekish bilan bir vaqtda va o`simliklarni osish davrida berildi.
3.2.1.-jadval
Tajriba dalasining agrokimyoviy xossalari
Ko`rsatkichlar
|
Tuproq qatlamlari, sm
|
0-30
|
30-50
|
0-30
|
30-50
|
ekishdan oldin
|
amal davri oxirida
|
|
|
| |
1. Kompyuter tarmogʻining asosiy maqsadi?

1. Kompyuter tarmogʻining asosiy maqsadi?
Download
39,05 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
21.01.2024
Hajmi
39,05 Kb.
#142240
Download
39,05 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. Kompyuter tarmogʻining asosiy maqsadi?
Download
39,05 Kb.
Matnni ko'rish
Tibbiyot teхnikasi maхsulotlariga teхnik хizmat ko’rsatish va ta’mirlashni huquqiy masalalari

|
Tibbiyot teхnikasi maхsulotlariga teхnik хizmat ko’rsatish va ta’mirlashni huquqiy masalalari
|
bet | 38/75 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #733 |
3.4. Tibbiyot teхnikasi maхsulotlariga teхnik хizmat ko’rsatish va ta’mirlashni huquqiy masalalari
Tibbiyot teхnikasiga teхnik хizmat ko’rsatish davolash muassasalari bilan servis хizmatini ko’rsatish korхonalari orasida tuzilgan shartnoma asosida olib boriladi. Shartnoma tomonlarni huquqi, javobgarligi va ko’rsatilgan teхnik хizmat ko’rsatishni narхi va hisoblash tartiblarini aniqlaydi. Shartnoma muddatli va muddatsiz bo’lishi mumkin. Muddatli shartnoma muddatsiz shartnomaga ko’ra huquqiy tomondan ancha qulay. Bunda tomonlarni biri norozi bo’lsa shartnomaga amal qilish uzaytirilmaydi. Agar tomonlar rozi bo’lsa u uzaytirilishi mumkin. Teхnik хizmat ko’rsatish korхonasi bilan tuzilgan shartnomaga odatda murakkab tibbiyot teхnikasini ta’mirlash (kapital ta’mir) kiritilmaydi. Murakkab tibbiyot teхnikasini ta’mirlash alohida shartnoma va aktlarga ko’ra bajariladi. Davolash muassasalarida buyurtmachi va servis хizmatini ko’rsatish korхonalari orasidagi ikki tomonlama хamkorlikni muvoffiqlashtirish uchun quyidagi хujjatlar bo’lishi lozim:
-
Tibbiyot teхnikasi maхsulotlariga teхnik хizmat ko’rsatish uchun, tibbiyot teхnikasi maхsulotlarini o’rnatish, tibbiyot teхnikasi maхsulotlarini demontaj qilish va ta’mirlash uchun shartnoma;
-
Bajarilgan ishlar haqida akt, naryadlar, bajarilgan ishlar akti;
-
Teхnik хizmat ko’rsatish majmuasini yuritish jurnali;
-
Teхnik хizmat ko’rsatish majmuasini grafigi;
-
Tibbiyot teхnikasi maхsulotlarini pasporti;
-
Buzilishlar kamchiliklar vedomosti;
-
Teхnik хizmat ko’rsatishni guruх kartalari;
-
Teхnik хizmat ko’rsatishni teхnik хolatini tekshirish akti;
-
Tekshirish sertifikatlari;
-
Teхnik хizmat ko’rsatishni amalga oshirish uchun ko’rsatmalar;
-
Tibbiyot teхnikasi maхsulotlariga teхnik хizmat ko’rsatish bo’yicha ko’rsatmalar.
Bu hujjatlardan tashqari davolash muassasalari bilan servis хizmatini ko’rsatish korхonalari orasidagi munosabatlarda zarur bo’lgan umumiy хujjatlar ham bo’lishi kerak. Ularga quyidagilar kiradi.
1.Qoidalar shu jumladan “Tibbiyot teхnalogiyasini teхnik хizmat ko’rsatishni” uslubiy tavsiyanomasi.
2.Dalat standartlari.
3.Uslubiy qo’llanmalar.
4.Sog’liqni saqlash buyruqlari.
Takrorlash uchun savollar:
-
Davolash muassasalari bilan servis хizmatini ko’rsatish korхonalari orasida tuzilgan shartnomada nimalar ko’zda tutilgan?
-
Davolash muassasalarida buyurtmachi va servis хizmatini ko’rsatish korхonalari orasidagi ikki tomonlama hamkorlikni muvoffiqlashtirish uchun qanday хujjatlar bo’lishi lozim?
-
Korхonalar orasidagi munosabatlarda zarur bo’lgan umumiy hujjatlar deganda nima ko’zda tutiladi.
|
| |
-rasm.Dalada agrotexnik tadbirlar

3.2.1-rasm.Dalada agrotexnik tadbirlar
3.2.2-rasm.Tajriba dalasining umumiy ko`rinishi
3.2.3-rasm.Moshni rivojlanish davrlari
III bob bo`yicha xulosalar
Ma`lumki keyingi yillarda aholini oziq-ovqatga bo`lgan talabini qondirish va chorvachilikni yem-xashak bilan ta`minlash maqsadida kuzgi bug`doydan bo`shagan maydonlarda takroriy ekin sifatida dukkakli don ekinlarni makkajo`xori bilan aralashtirib yetishtirishga katta e`tibor qaratilmoqda. Chunki aholini oziq-ovqatva chorvachilikni ozuqa bazasi, shu jumladan, yuqori miqdorda o`simlik oqsili tutuvchi dukkakli don bilan yetarli darajada ta`minlash qishloq xo`jaligining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi.Ularni hosildorligini oshirish maqsadida turli tuproq iqlim sharoitlariga mos keladigan agrotexnika yaratish maqsadida ilmiy izlanishlar olib bordim.Kuzgi bug`doy o`rib olingandan so`ng yoz oylarining ikkinchi yarmidan to kuzning oxirigacha qolgan 120 kun davomida takroriy ekinlar ekib, bir yilning o`zida ikki hosil yetishtirish imkoniyati yaratiladi. Dukkakli don ekinlarining makkajo`xori bilan aralashtirib ekish afzalligi yuqori sifatli oqsilga boy don va ko`k massa berib, o`zlaridan keyin sof holdagi azotni qoldirib, tuproq unumdorligini oshiradi hamda yerdan unumli foydalanib mo`l-ko`l hosil yetishtirish imkoniyatini beradi [14]. Shu sababli respublikamizning turli tuproq iqlim sharoitlarida kuzgi bug`doy ang`iziga ekilgan takroriy, shu jumladan donli dukkakli va makkajo`xori bilan aralashtirib ekinlarni yetishtirish agrotexnologiyasini ishlab chiqish muhim ahamiyatni kasb etadi.
Xorazm viloyatining sug`oriladigan o`tloqi allyuvial tuproqlarida makkajo`xori va dukkakli don ekinlarni sof va aralashtirib ekish usullarining samaradorligi o`rganildi. Izlanishlardan ko`zlangan maqsadni amalga oshirish uchun barcha agrotexnik tadbirlar o`z vaqtida va puxta bajarildi.Sifatli bajarilgan agrotexnik chora tadbirlar bosqichma-bosqich o`z vaqtida olib borilgandan so`ng bu ekinlar sentyabr oylarining oxirida, oktyabr oyining o`rtalariga kelib pishib yetilgan hosil, har bir variantning 5 nuqtasidan namuna, qo`lda o`rib olish yo`li bilan yig`ishtirib olindi. Natijada, yuqori sof foyda beradigan va rentabellik jihatidan samarali bo`lgan variantlar aniqlandi.
|
Iqtisodiy tajribaхona - Ўзбекистон республикаси

Iqtisodiy tajribaхona. Bu erda mehnatni rejalashtirish va boshqaruvning eng ilg’or usullari ishlab chiqiladi, ular tajribada sinab ko’riladi va me’yoriga etkaziladi.
Mahsulot sifati bo’yicha bosh direktor o’rinbosari. U ishlab chiqarilayotgan mahsulotning sifati yuqori sifatli va ishonchli bo’lishini ta’minlaydi. Unga standartlashtirish, tayyor mahsulotning mustahkamligi va uni ishlatish bo’limlari bo’ysunadi.
Хodimlarni ishga qabul qilish va joy-joyiga qo’yish, ularning malakasini oshirish, ishlab chiqarishda хodimlarning o’rnini almashtirish, ularni lavozimga ko’tarish kabilar bilan Direktorning хodimlar bo’yicha o’rinbosari shug’ullanadi. U jamoa safini barqarorlashtirishga, mehnat intizomini mustahkamlashga imkon hozirlaydigan chora- tadbirlarni ishlab chiqadi.
Direktorning bevosita ishtirokida qabul qilingan qarorlarning ijrosini nazorat kiluvchi sifat bo’yicha bosh nazoratchi va bosh buхgalter хizmati ham mavjud bo’lib, bosh buхgalter barcha moddiy va pul vositalarini hisob-kitob qilish ishlariga rahbarlik qiladi. U mablag’larni saqlash va ulardan tug’ri foydalanishga bosh direktor bilan baravar javob beradi. U bosh buхgalter lavozimiga taalluqli bo’lgan tartib-qoidalarga asosan ish olib boradi. Bosh buхgalter birlashmadagi har qanday rahbarning ko’rsatmalari qoidaga хilof bo’lsa, ularning bajarilishini man qilish huquqiga ega.
U qoidaga хilof ravishda berilgan ko’rsatmalarni rahbarlarga tushuntirish, agar bunga bosh direktor ko’nmasa, undan hujjatlarga takroriy imzo chekishini talab qilishi, shundan so’ng uning ko’rsatmasini bajarishi, ayni paytda moddiy va pul mablag’larning notug’ri ravishda birlashmada sarflanayotganligi hakida tegishli kontsern va davlat bankining moliyaviy bo’limini хabardor kilishi kerak.
Bosh nazoratchi o’z lavozimiga bosh direktorning tavsiyasi bilan kontsernning bosh boshqarmasi tomonidan tasdiklanadi va ishdan bo’shatiladi. Bosh nazoratchi mahsulotning hamma tayerlov bosqichlarida tekshirib boradi. U birlashma sifatsiz mahsulot chiqargani uchun shaхsan javobgardir. Bosh nazoratchi bosh buхgalter kabi hujjatlarni qayta imzo ko’ydirish uchun qaytarish huquqiga ega.
Birlashma tarkibiga kirmagan mustaqil korхonalarning tashkiliy tuzilishi birlashmaning yukoridagi tizimiga o’хshaydi, lekin unga qaraganda iхchamrok bo’ladi. Unga korхona direktori rahbarlik qiladi. Direktor o’rinbosarlarining tarkibi, ularning vazifalari bo’yicha iхtisoslashishi va bo’linmalari birlashma tizimiga o’хshash bo’ladi.
Shuningdek, korхona direktori хuzurida maslahat, yo’l - yo’riq berish huquqiga ega bo’lgan alohida ustunlar va brigadirlar kengashi faoliyat ko’rsatadi. Har ikkala kengashning faoliyati ham ish sharoitini yaхshilash va ustalar hamda brigadirlarning malakalarini oshirishga yo’naltiriladi.
Takrorlash uchun savollar:
1. Ishlab chiqarishni boshqarish tizimi nimalarga bo’linadi?
2. Tashkiliy munosabatlar deganda nimani tushunasiz?
-
Хo’jalik boshqaruvining vazifalarini ayting.
-
Boshqaruv tizimining tarkibini ayting.
-
Ishlab chiqarishda qo’llaniladigan zamonaviy teхnologiyalarni ayting.
|
Mehmonxona biznesida ishlashning o‘ziga xos xususiyatlari

57
qariyalar, bosiq va jizzaki, hushyor va mast odamlar, turli kasb egalari, shu
jumladan jinoiy unsurlar ham bo‘ladi;
mehmonxona ishi – o‘ziga xos uzluksiz ishlab chiqarish; mehmonxona kunda 24
soat, yilda 365 kun ishlaydi.
Menejerlarning ish kuni me’yorga solinmaydi va amalda doim kuniga 8 soatdan
ko‘proq (ko‘pincha haftasiga 70 soatga yaqin) bo‘ladi. Bunda oliy daraja menejerlar
ishi asosan mijozlar bilan bevosita va telefon orqali aloqa qilishdan iborat bo‘ladi,
xatlar va hujjatlar bilan ishlashga juda kam vaqt sarflanadi. Menejerlar ishi asabga
katta og‘irlik tushishi bilan tavsiflanadi. Menejer tez qaror qabul qila olishi va har
qanday tasodiflarga, masalan, «prezident» nomeriga da’vogar ikkita oliy martabali
shaxs bir paytda kelishiga doim tayyor turishi kerak. Mehmonxona menejerlarining
kasbiy kasalliklari – oshqozon yarasi, gipertoniya, yurak tanqisligi, shuningdek
alkogolizm ana shunday kelib chiqadi. Umumiy ovqatlanish xizmati xodimlariga esa
nomaqbul semirish xavfi mavjud.
Turli mamlakatlarda o‘tkazilgan tadqiqotlar mehmonxonani boshqarishning
muayyan bir maqbul usulini aniqlash imkonini bermadi: sof avtoritar boshqarish
usulining
muvaqqiyatiga
ham,
demokratik
boshqarish
usulining
muvaffaqiyatsizligiga ham misollar mavjud. Ammo miqdoriy jihatdan avtoritar
boshqarish usuli nisbatan ko‘p uchraydi. Bu holat shu bilan izohlanishi mumkinki,
mehmonxona biznesi uzoq vaqt oilaviy biznes hisoblangan: mehmonxonani oila
boshlig‘i boshqargan, unga qarindoshlari – mehmonxona xizmatchilari so‘zsiz
bo‘ysunishi kerak bo‘lgan. Maxsus ma’lumotli birinchi menejerlar faqat XX asrning
20-yillarida paydo bo‘lgan. Shu davrgacha barcha mehmonxona boshqaruvchilari sof
amaliyotchi bo‘lgan. Shuni alohida ta’kidlab o‘tish kerakki, mehmonxonalar bir-
biridan ancha farq qiladi va shu sababli, aytaylik, kichik biznes-otelda muvaffaqiyatli
ishlaydigan menejer katta kurort kompleksida ham shunday muvaffaqiyatli ishlashi
shart emas va aksincha.
Mosh va makkajo`xori urug`larining laboratoriya sharoitida unib chiqishi (2022-yil)

|
Mosh va makkajo`xori urug`larining laboratoriya sharoitida unib chiqishi (2022-yil)
|
bet | 15/28 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 12 Mb. | | #154945 |
Bog'liq Finished Laylo .13.06.23.ttMosh va makkajo`xori urug`larining laboratoriya sharoitida unib chiqishi (2022-yil)
4.1.1-jadval
O`simlik nomi
|
Ekilgan muddat
|
O`rtacha harorat
|
Unib chiqqan urug`lar soni %
|
Mosh
|
05.04.2022
|
28oC
|
10.04
|
15.04
|
17.04
|
20.04
|
-
|
50%
|
70%
|
95%
|
Makkajo`xori
|
05.04.2022
|
28oC
|
-
|
40%
|
80%
|
100 %
|
Jadvaldan shuni kuzatish mumkinki, mosh 20 dona urug`idan 19 tasi unib chiqqan bo`lib, 1 donasi esa unib chiqmagan, makkajo`xorini esa 20 dona urug`idan barchasi unib chiqdi (4.1.1-rasm). Bundan ko`rinib turibdiki, mosh va makkajo`xorini unib chiqishi uchun harorat va namlik zarur omil hisoblanadi. Urug`larni unib chiqish vaqtida namlik va harorat yetarli bo`lsa, ularning unuvchaligi yuqori bo`lishi kuzatildi (4.1.1 jadval).
4.1.1-rasm. Laboratoriyada unuvchanlikni kuzatish
Mosh va makkajo`xori unuvchanligini laboratoriya sharoitida aniqlangandan so`ng, biz mosh va makkajo`xori urug`larine unuvchanligini dala sharoitida ham o`rgandik.25-iyunda kuzgi bug`doy hosili yig`ib olindi. 27-iyunda bug`doy somoni yig`ildi va ang`izni zaxira suvi bilan sug`orildi.Ang`izni ikki yarusli plug bilan haydab, mola va boronalash tadbiri bajarildi Makkajo`xori va moshni aralashtirib ekish uchun ajratilgan maydon 25 -30 sm chuqurlikda surilib, shudgor mola-borona qilinib, begona o`t va ortiqcha qoldiqlardan tozalanib, dalaning tabiiy tekisligiga mos ravishda egatlar olindi. Bug`doydan bo`shagan maydonlarga mosh va makkajo`xori urug`lari takroriy ekin sifatida 1- iyulda ekildi. Tajriba davomida ekilgan urug`lar namlik bilan yetarli darajada ta`minlab turildi. Tajribadan olingan natijalarni quyidagi jadvaldan kuzatishimiz mumkin(4.1.2-jadval).
Ekinlarni unib chiqish dinamikasi
4.1.2-jadval
|
| |
Mavzuni mustahkamlash uchun T - iadval

topshiriqlarga) ajratib, ushbu qismlar o‘rtasidagi korreJyatsiyani hi
soblash orqali aniqlanadi (Pirson, Spirmen formulalari yordamida).
Adabiyotlar:
1.Анастази А. Психологическое тестирование. М.: 2001.
2. Акимова
М.К.,
Гуревич
К.М.
Психологическая
диагностика.М.: «Питер»,2005.
3.Бодалев А.А., Столин В.В. Общая психодиагностика. М.:
2001
4.Дубровина Б.В. Рабочая книга школьного психолога.
М.:1991.
5.Nishonova Z.T.Psixodiagnostika. Т.: 2008.
6.Немов Р.С. Психология. 3-книга. М.: 2003.
7.Rasulov A. Psixodiagnostika. Т.: 2010.
8.Романова Э.С. Психологическая диагностика, Спб.:
2005.
S - Mavzu: test tuzishning asosiy bo sq ic0lari

berishi, potensiyal sinaluvchilarga u yoki bu psixodiagnostik
metodika sirlarini ochib berishi mumkin emas;
’''Psixolog ehtimoldan holi bo'lmagan diagnostik taxmin bilan
bir qatorda alternativ (muqobil) taxminni ham albatta nazarda tutadi;
S Psixolog psixodiagnostika tamoyillarining buzilishi to‘g‘ri-
sida psixologlar jamiyatining markaziy va hududiy bo‘limlariga
xabar berishi, psixodiagnostikani noahloqiy qollanilishiga shaxsan
to‘sqinlik qilishi zarur.
‘z-o‘zini nazorat va muhokama qilish uchun savollar

0 ‘z-o‘zini nazorat va muhokama qilish uchun savollar:
1. Psixodiagnostik
metodikalarni
yaratuvchiiar
hamda
qo'llovchilar uchun qanday normativ talablar mavjud?
2.Psixodiagnostik adabiyot va metodik materiallarga qanday
talablar qo‘yiladi?
3.Hujjatlar uchun qanday talablar farqlanadi?
4.Ilmiy axborot nimalami o‘z ichiga oladi?
5. Axborot-metodik nashrlarda nimaiar aks etadi?
6.1nstruktiv hujjatlar nima?
T.Ommabop nashrlar uchun psixodiagnostikaning talabi?
8.Psixodiagnostik tadqiqot o'tkazishning qanday bosqichlari
farqlanadi
9. Psixodiagnostika bilan shugullanuvchi psixologga qanday
talablar qo'yiladi?
10.Psixodiagnostika mutaxassisi qanday sifatlarga ega bo‘lishi
kerak?
81
http://fayllar.org
–rasm. Bir fazali transformatorlarning ulanish sxemalari

|
–rasm. Bir fazali transformatorlarning ulanish sxemalari
|
bet | 2/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #237363 |
Bog'liq 6-Ma’ruza Kuchlanish transformatorlari, vazifasi, ish rejimi, ul6.3–rasm. Bir fazali transformatorlarning ulanish sxemalari
6.4–rasm. Ikkita ikkilamchi cho‘lg‘ami bo‘lgan kuchlanish transformatorining ulanish sxemasi.
Qisqa tutashishdan himoya qilish uchun kuchlanish transformatorining erga ulanmagan ikkilamchi chulg‘amlarining chiqishga eriydigan saqlagich yoki avtomatik o‘chirgichlar qo‘yiladi.
Kuchlanish transformatori ikkita xatollikka ega:
Kuchlanish bo‘yicha xatoligi bu uning transformatsiya koeffitsenti bo‘yicha nominal qiymatidan chetga chiqish.
Burchagi bo‘yicha xatoligi.
Kuchlanish transformatorining aniqlik sinfi ularning xatoligi bo‘yicha 3.2-jadvalda keltirilgan.
4.1-jadval
Aniqlik sinfi
|
Kuchlanish bo‘yicha ruxsat etilgan xatolik, %
|
Ruxsat etilgan burchak xatolik min.
|
Kuchlanish chegarasi
|
0,2
|
0,2
|
10
|
O‘lchash tajribasi
|
0,5
|
0,5
|
20
|
Elektr energiyani xisobga olish.
|
10
|
1,0
|
40
|
SHit asboblari uchun
|
30
|
3,0
|
belgilanmagan
|
Himoya va signalizatsiya.
|
YUklamasiga bog‘liq holda kuchlanish transformatori har xil aniqlik sinfida ishlash mumkin. SHuning uchun pasportida uning ikki quvvati ko‘rsatiladi.
-nominal qiymat, bunda transformatorga shu aniqlik sinfi bo‘yicha ishlash kafolatini beradi.
-chegaraviy, bunda chulg‘amlarning qizishi ruxsat etilgan chegaradan chiqmaydi.
Bu xatoliklardan tashqari o‘lchash aniqligi, nazorat kabelidagi kuchlanishning tushishi ta’sir etadi. Kuchlanish isrofi releli himoya zanjirida 3 % dan oshmasligi kerak.
|
| |
Foydalainilgan Adabiyotlar

|
Foydalainilgan Adabiyotlar
|
bet | 2/2 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 27,51 Kb. | | #124211 |
Bog'liq Nanomateryallar va nanobirikmalarFoydalainilgan Adabiyotlar:
1. Hamma uchun nanotexnologiya / Rybalkina M. - M., 2005. - 434 p.
2. Nanotexnologiyaga kirish / Kobayashi N. - Per. yapon tilidan - M .: BINOM. Bilim laboratoriyasi, 2007. - 134 b.: Ill.
3. Nanotexnologiyaga kirish / N.V.Menshutina. - Kaluga: Ilmiy adabiyotlar nashriyoti Bochkareva N.F., 2006. - 132 p.
4. Kukun materialshunosligi / Andrievskiy R.A. - M .: Metallurgiya, 1991 .-- 205 b.
5. Ultradispers metall kukunlarini olish uchun levitatsiya usuli / M.Ya.Gen, A.V.Miller. Yuzaki. Fizika, kimyo, mexanika. - 1983. No 2., S. 150-154.
6. Troitskiy VN. Mikroto'lqinli deşarj plazmasida o'ta nozik kukunlarni olish // Mikroto'lqinli plazma generatorlari: fizika, texnologiya, dastur / Batenin VM. va boshqalar - M .: Energoatomizdat, 1988. - S. 175-221.
7. Ultratovushni materiallar kimyosiga qo'llash / Suslick K.S., Price G.J. Yillik sharh Materialshunoslik. - 1999. V.2., B. 295-326.
8. Impulsli maqsadli isitish usullari yordamida olingan nano kukunlar / Kotov Yu.A. Murakkab materiallar. - 2003. No 4., S. 79-81.
9. Ultradispersli keramik kukunlarni ultratovush bilan presslash / Xasanov OL. Universitetlar materiallari. Fizika. - 2000. No 5., S. 121-127.
10. Metall nanokunchalardan ommaviy nanostrukturali materiallarni ishlab chiqarish: struktura va mexanik xatti-harakatlar / Champion Y., Guerin-Mailly S., Bonnentien J.-L. Skript materiallari. - 2001. V.44. N8 / 9., P. 1609-1613.
11. Nanostrukturali tizimlarda fizik-kimyoviy kinetika / Skoroxod VV, Uvarova IV, Ragulya AV. - Kiev: Akademperodiika, 2001 .-- 180 p.
12. Jiddiy plastik deformatsiyalar natijasida olingan nanostrukturali materiallar / Valiev RZ, Aleksandrov IV. - M .: Logos, 2000 .-- 272 b.
13. Gleser A.M. Eritilgan nanokristallar // Nanostrukturali materiallar: Fan va texnologiya / Eds G.-M. , Noskova N.I. - Dordrecht: Kluwer Academic Publishers, 1998. - P. 163-182.
14. Nanokristalli alyuminiy quyma qotishmalari 1420 MPa yuqori quvvatga ega bo'lgan amorb kukunlari / Kawamura Y., Mano H., Inoue A. Scripta Materialia konsolidatsiyasi natijasida ishlab chiqarilgan. - 2001. V.44. N8 / 9., P. 1599-1604.
15. Interstitsial fazali plyonkalarning sintezi va xossalari / Andrievskiy R.A. Kimyo fanidagi yutuqlar. - 1977. T.66. No 1., S
|
| |
Geografik axborot tizimlaridan foydalanish orqali baholash

|
Geografik axborot tizimlaridan foydalanish orqali baholash
|
bet | 5/8 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 37,73 Kb. | | #109577 |
Bog'liq Atrof-muhitni qadrlash va muhofaza qilish usullariGeografik axborot tizimlaridan foydalanish orqali baholash
O‘zbekiston uchun 1992-yilda Rio-de-Janeyrodagi o‘tkazilgan BMTning “Atrof-muhit va rivojlanish masalasi” anjumanida, olamshumul ekologik muvozanatga erishishda xalqaro hamkorlikni rivojlantirish atrof-muhitni himoya qilishga bog‘liq uzoq vaqtli iqtisodiy taraqqiyotni ta’minlashda yagona yo‘nalish ekanligi belgilandi. O‘zbekiston Respublikasining xalqaro dastur va loyihalarga qo‘shilishi atrof-muhit sohasidagi konvensiyaga muvofiq respublikani atrof-muhitni saqlash va yaxshilash, barqaror rivojlanishga erishish umumjahon jarayoniga qo‘shilishiga imkon tug‘dirdi.
2002-yili Yoxannesburg shahrida o‘tkazilgan Barqaror rivojlanish xalqaro sammitida sammit qarorlarining aniq vazifalari va bajarilish rejalari loyihasi hamda siyosiy deklaratsiyasi muhokama qilindi. Sammitda yangi xalqaro institut tashkil qilinishi e’lon qilindi. “Sherikchilik tashabbusi” Markaziy Osiyoning alohida tashabbuslaridan bo‘lib, bir hududning barqaror rivojlanishini tahlil qilish va amalga oshirish, dunyo miqyosidagi loyiha O‘zbekiston Respublikasi manfaatlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri qiziqtiradi. Xalqaro tabiatni qo‘riqlash hamkorligi asosiy yo‘nalishlari O‘zbekiston Respublikasi tashqi siyosati strategiyasi bilan belgilanadi.
O‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng ko‘p vaqt o‘tmay, 1992-yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti a’zosi bo‘ldi va uning qator dasturlari hamda maxsus tashkilotlari bilan hamkorlik qila boshladi, jumladan, atrof-muhit bo‘yicha Birlashgan Millatlar Tashkiloti dasturi (YUNEP), Birlashgan Millatlar Tashkiloti rivojlanish dasturi (PROON), ta’lim, fan va madaniyat masalalari bo‘yicha Birlashgan Millatlar Tashkiloti (YUNESKO), Xalqaro metereologik tashkilot (XMT), Sog‘liqni saqlash xalqaro tashkiloti (SSXT), Sanoat rivojlanishi bo‘yicha Birlashgan Millatlar Tashkiloti (YUNIDO) hamda uning ikki mintaqaviy komissiyasi: Birlashgan Millatlar Tashkiloti Yevropa iqtisodiy komissiyasi (EEKBMT) hamda Osiyo va Tinch okeani uchun iqtisodiy va ijtimoiy komissiya (ESKATO). Milliy siyosatni va xalqaro hamkorlik asosiy yo‘nalishlarini shakllantirish mamlakat ekologik imkoniyatlarini saqlab qolishga asoslanadi.
|
| |
9 – mavzu Eng kichik kvadratlar usuli asimptotasi va geteroaksdatlik

9 Ekonometrik modellardagi parametrlarni iqtisodiy jihatdan baholash mezonlari
9 – mavzu Eng kichik kvadratlar usuli asimptotasi va geteroaksdatlik
9.1.Ekonometrik modellar sifati va ahamiyatini mezonlar bo‘yicha baholash.
9.2. Gomoskedatlik va geteroskedatlikni aniqlash uchun testlar.
9.3. Ekonometrik modellardagi parametrlarni iqtisodiy jihatdan baholash mezonlari
3.1. Ekonometrik modellarning iqtisodiy tahlilida verifikatsiya bosqichining ahamiyati
Tahlil qilinayotgan qatorlar dinamikasi har doim anchagina uzunroq qatorlarning tanlamasi hisoblanadi. SHuning uchun korrelyasion-regerssion tahlil asosida olingan ekonometrik modellarning ishonchliligini har tomonlama tekshirish va baholash lozim.
Tuzilgan ekonometrik ahamiyatliligi, ishonchliligi va keyinchalik bashoratlashda qo‘llash mumkinligi quyidagi mezonlar asosida baholanadi:
Ekonometrik modellarni ahamiyatini Fisher mezoni va approksimatsiya xatoligi yordamida baholash.
Ekonometrik modellar sifatini ko‘p omilli korrelyasiya koeffitsienti va determinatsiya koeffitsienti yordamida baholash.
Ekonometrik model parametrlarini Styudent mezoni yordamida baholash
Qatorlarda qoldiq avtokorrelyasiyani Darbin-Uotson mezoni bo‘yicha baholash
Tahlil qilinayotgan qatorlar dinamikasi har doim anchagina uzunroq qatorlarning tanlamasi hisoblanadi. SHuning uchun korrelyasion-regerssion tahlil asosida olingan ekonometrik modellarning ishonchliligini har tomonlama tekshirish va baholash lozim.
3.2. Ekonometrik modellar sifati va ahamiyatini mezonlar bo‘yicha baholash
Approksimatsiya xatoligi
(3.1)
n - kuzatuvlar soni
y - asosiy omilni haqiqiy qiymatlari
ŷ - asosiy omilni tekislangan qiymatlari
Approksimatsiya xatoligi 10% gacha qabul qilinadi.
Fisherning mezoni. Ingliz statistigi Fisher korrelyasion va regression tahlillarning ishonchliligini tekshirish uchun logarifmik funksiyadan foydalanish usulini ishlab chiqdi:
. (3.2)
taqsimot kichik tanlamada normal taqsimotga yaqin bo‘ladi. F.Mills va da ( -bosh to‘plamda korrelyasiya koeffitsienti) va taqsimot grafigini o‘tkazadi. ning o‘rtacha kvadratik xatosi quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi:
. (3.3)
Ushbu formulada o‘rtacha kvadratik xato faqat taqsimot hajmiga, ya’ni taqsimoti bog‘lanish zichligiga bog‘liq bo‘lmaydi. dan ga o‘tish tegishli jadvallar bo‘yicha amalga oshiriladi hamda korrelyasion va regression tahlil natijalari ishonchliligini tekshirish uncha qiyin bo‘lmaydi.
Fisher mezoni yordamida to‘liq modelni adekvatligini, ya’ni real iqtisodiy jarayonga mosligini tekshirish mumkin:
(3.4)
|
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 8/8 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 37,73 Kb. | | #109577 |
Bog'liq Atrof-muhitni qadrlash va muhofaza qilish usullariFoydalanilgan adabiyotlar
I.S.Xotamov, M.Q.Sultanov, A.A.Yadgarov “ Atrof – muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti ” ( Darslik) Toshkent-2021.
SH.A.Mutalov, T.T.Tursunov, M.M.Niyozova, K.M.Adilova “ Sanoat iqtisodiyoti” (Atrof-muhitni muhofazasi) Toshkent-2020
Artiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. – T., 2012 y
Avazov SH.M. Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi.–T.: ILMZIYO, 2013.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 15- iyundagi “Ekologiya, atrof-muhitni muhofaza qilish va chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirish jamg‘armasi mablag‘larini shakllantirish va ulardan foydalanish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori.
O‘simlik dunyosi obyektlaridan foydalanish va o‘simlik dunyosi obyektlaridan foydalanish sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tish tartibi to‘g‘risida nizom. 2014-yil. 290-son qaror.
O‘simlik dunyosi obyektlaridan foydalanish va o‘simlik dunyosi obyektlaridan foydalanish sohasida ruxsat berish tartib-taomillaridan o‘tish tartibi to‘g‘risidagi nizomga 19-ilova.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev BMT Bosh Assambleyasining 72-sessiyasidagi nutqidan. // Xalq so‘zi. 2017- yil 20-sentyabr.
Internet saytlari:
My.gov.uz- O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali.
www.mf.uz - O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi rasmiy sayti
www.stat.uz - O‘zbekiston Respublikasi Davlat satistika qo‘mitasi rasmiy sayti.
www.lex.uz - O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
|
| |
Tanlov tajribalari - Atrof – muhitni qadrlash Reja

|
Atrof – muhitni qadrlash Reja
|
bet | 2/8 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 37,73 Kb. | | #109577 |
Bog'liq Atrof-muhitni qadrlash va muhofaza qilish usullariTanlov tajribalari
Atrof-muhitning bosh tadqiqot obyekti ekologik tizim yoki ekotizimdir. U ma’lum maydondan iborat bo‘lib, unda tirik organizmlar va ularni yashash muhitlari majmuasi moddiy-energetik va axborotlarning o‘zaro ta’siri bilan birlashgan. “Ekotizim” atamasi ilk bor ingliz botanigi L.Tensli (1935) tomonidan taklif qilingan. Ekotizim biror kattalikdagi yoki o‘lchamdagi hudud bilan chegaralanmaydi. Shuning uchun ham uni organizmlarning xohlagan (masalan, sun’iy akvarium, issiqxona, bug‘doy maydoni va h.k.) va murakkab yashash tabiiy muhiti (ko‘l, o‘rmon, okean)ga nisbatan qo‘llash mumkin. Odatda quruqlik va suvli (akvatoriyali) ekotizimlar farq qiladi. Ekotizimlarni misollar yordamida tushuntiramiz: qora saksovulzorlar taqirli delta tekisliklarida keng tarqalgan, daryo sohillarida daraxt-butali to‘qayzorlar qamishli qayir ko‘llari rivojlangan.
Tirik organizmlarni o‘rab turgan fizik qurshov yoki tevarakatrofdagi o‘zaro bog‘lanishlardagi shart-sharoitlar va ta’sirlar majmuyi muhit deb ataladi. Odatda tabiiy va sun’iy muhitlar ajratiladi, ularning o‘zaro bog‘liqligini ekologik muhit tushunchasi ifodalaydi. Organizmlarning yashashi uchun bir yoki bir nechta muhitlar zarurdir. Hayot muhitlari alohida yashash muhitlariga bo‘linadi. Yashash muhiti hayot muhitining geografik va ekologik xususiyatlari bilan ajraluvchi qismidir. Masalan, suv hayot muhitida chuchuk va sho‘r suvli yashash muhitlari, oqar va oqmas yashash suv muhitlariga ajratiladi. Yashash muhiti, yashash joyi va geotoplarga bo‘linadi.
Ekotizimning barcha elementlari ham biotik, ham abiotik omillar ta’siridandir. Bu jarayonlar muayyan muhit sharoitlarida ro‘y beradi. Ekologik nuqtayi nazardan muhit shunday tabiiy jismlar va hodisalarki, organizm ular bilan bevosita yoki bilvosita munosabatda bo‘ladi. Organizmning atrof-muhiti nihoyatda xilmaxil bo‘ladi. U vaqt va makonda ko‘pdan-ko‘p harakatdagi elementlar, hodisalar, shart-sharoitlardan tashkil topib, ular omillar sifatida ko‘zdan kechiriladi.
Tirik organizmlar asosan to‘rtta muhitda: suv, havo, tuproq, organizm (muhit sifatida)larda yashashga moslashgan. Suv va havo o‘lik, tuproq oraliq, organizm tirik muhitlardir. Muhitning tirik organizmlarga to‘g‘ridan to‘g‘ri ta’sir etuvchi tarkibiy qismlari ekologik omillar deb ataladi. Hozirda ushbu omillarning kelib chiqish vaqti bo‘yicha muhitga, xarakteriga, ta’sir etish xususiyatlariga qarab abiotik (o‘lik tabiatning ta’siri), biotik (tirik organizmlar bilan bog‘liq ta’sir) va antropogen (inson faoliyati natijasida ta’sir) omillarga bo‘linadi (N.N.Ponomaryova, 1975).
|
| |
Infokommunikatsiya elektr ta’minoti tizimlarini hisoblash va loyihalash tamoyillari

|
Infokommunikatsiya elektr ta’minoti tizimlarini hisoblash va loyihalash tamoyillari
|
bet | 1/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 5,62 Mb. | | #124256 |
Bog'liq elektr-3a
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Energiya ta’minlash tizimlari” kafedrasi
“INFOMMUNIKATSIYA QURILMALARI ELEKTR TA’MINOTI”
fanidan
TOPSHIRIQ №3
Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti
220-21 – guruh talabasi
Xo’jayazov Shohrux
Qabul qildi: Agzamova Mutabar Raximdjanovna
Toshkent 2023
“INFOMMUNIKATSIYA QURILMALARI ELEKTR TA’MINOTI” fandan
№3 T O P SH I R I Q (AMALIYOT)
1 - jadval
Mavzu:
|
Elektr ta’minoti tizimlari
|
Ishdan maqsad:
|
Infokommunikatsiya elektr ta’minoti tizimlarini hisoblash va loyihalash tamoyillari.
|
Adabiyotlar:
|
Stantsiya va podstantsiyalarning elektr qismi. O’quv qo’llanma. Q.R. Allaev, I.H. Siddikov va boshq. O’z.ROO’MTV – T.: Cho’lpon nomidagi NMIU, 2016. 304b.
Aloqa qurilmalarining elektr ta’minoti (o’quv qo’llanma). M.S. Sapayev, F.M. Qodirov, U.T. Aliyev. O’z.ROO’MTV, O’rta maxsus kasb-hunar ta’limi markazi. – T.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2012 – 264 b.
.Yu. Vorobyov Elektrosnabjenie kompyuternыx i telekommunikatsionnыx sistem. – M.: Eko-Trendz, 2002. – 280s.: il.
Siddikov I.X. Aloqa qurilmalari qayta tiklanuvchi elektr ta’minoti manbalari fanidan uslubiy qo’llanma – Toshkent, TATU, 2016 – 92 b.
Pravila ustroystva elektroustanovok (PUE). Inspeksiya «Uzgosenergonadzor», Tashkent, 2007g. – 732s.
Twidell J., Weir T. Renewable Energy Resources. Second edition, 2006
|
Vaqti
|
|
|
| |
Xududning ekologik xolati va mavjud ta'sir etuvchi manbalar

2. Xududning ekologik xolati va mavjud ta'sir etuvchi manbalar;
Loyixa kilinayotgan ob'ekt joylashadigan rayonda tarixiy binolar joylashgan.
Kurilish maydoniga yakin korxonalar: ko‘cha va korxona idoralari.
Bu korxonalardan atrof-muxitga kuyidagi ifloslanuvchi moddalar va chikindilar tashlanadi: Avtomobillardan chiqadigan zaharli gazlar.
Undan tashkari tuprok erroziyasi, kimyoviy va meniral ugitlar ishlatilishi ta'sirida yerning kimyoviy ifloslanishi.
Avtomobil transportlaridan kuyidagi yokilgi koldik moddalari atmasferaga tashlanadi: 200 xil zaharli moddalar va birikmalar.
|
Ob'ekt kurilishida atrof-muxitga ta'sir etuvchi omillarni (kimyoviy moddalar, shovkin, tabiiy resurslardan foydalanish, kattik chikindilar) baxolash

7. Ob'ekt kurilishida atrof-muxitga ta'sir etuvchi omillarni (kimyoviy moddalar, shovkin, tabiiy resurslardan foydalanish, kattik chikindilar) baxolash;
Ob'ekt kurilishida atrof-muxitga ta'sir etuvchi asosiy manbalar;
-foydalaniladigan yerning ma'lum bir kismini kurilishga olish
-kurilish yer maydonining tabiiy xolati buzilishi;
-yer kazish va montaj ishlarini bajarishda xamda kerakli materiallarni tashishda transport vositalarining ishlashi natijasida atrof-muxitga ko‘p mikdorda zararli yokilgi koldik moddalari va xar xil changlar tashlanadi. Undan tashkari transport vositalari shovkin manbai.
-kurilish jarayonida suv resurslaridan foydalanish, suv olish va okava chikazish;
-kurilishda xar xil kimyoviy lok-buyok moddalardan foydalanish natijasida atrof-muxitga ko‘p mikdorda kimyoviy zararli moddalar tashlandi;
-kurilish davomida ko‘p mikdorda kattik chikindilar (gisht siniklari, beton koldiklari, kurilish buyumlari koldilari) xosil bo‘ladi.
a) foydalaniladigan yer maydoni
b) ob'ekt kurilishiga va ob'ektdan foydalanishda olinadigan toza suv mikdorlari va okava suvlar.
Ta'mirlanadigan bino tomonidan suv ta'minoti tarmogidan olinadigan suv asosan ichimlik-xo‘jalik,yonginni o‘chirish va xovli va ko‘chalarni sanitar xolatini talab darajada saklash,daraxt va ko‘kalamzorlarni sugorish maksadida foydalaniladi.
Foydalanishga olinadigan suvning mikdorlari bu yerdagi iste'molchilar soni va sanitar asboblari bilan jixozlanish darajasiga boglik va uning me'yoriy mikdorlari 1.1-jadvalda
ko‘rsatilgan.
Ichimlik suvi ta'mirlash davrida shaxar suv ta'minoti tarmogidan keltiriladi.
Kurilish tugagach bu bino xam shu tarmokka ulanadi.
|
Tayanch iboralar - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

119
aniqrog‘i, 63%ni 39 yoshdan oshgan ayollar tashkil etgan, 60% esa o‘z lavozimida
to‘rt yildan kamroq ishlayotgan bo‘lgan. Garchi so‘ralganlarning yosh doirasi uncha
katta bo‘lmasada, so‘rov faqat bir mamlakatda o‘tkazilgan va Ushbu tahlil natijalarini
dunyoning boshqa ilg‘or turistik mamlakatlariga tatbiq etish mumkin emas. Biroq
axborot shu shu yo‘nalishda amalga oshiriladigan kelgusi tadqiqotlar uchun foydali
bo‘lishi mumkin. Tadqiq qilingan menejerlarning 91% o‘z ishidan qoniqishini
bildirdi. Va ularning majburiyatlariga asosan vakant o‘rinni reklama qilish,
xodimlarni tanlash, ular Bilan suhbatlashish, ular boshqarish va o‘qitib-o‘rgatish
kirishini qayd etdi. Yirik mehmonxonalarning xodimlar bo‘yicha menejerlari juda
ko‘p masalalarni hal qilishga ko‘proq vaqt sarflashi, oliy rahbariyat kam nazorat
qilinishi, bir so‘z Bilan aytganda, kichik korxonalardagi menejerlarga qaraganda
ko‘proq narsalar uchun javob berishi aniqlandi.
Inson resurslarini boshqarishning tabiati biznesning samaradorligini ham, uning
muayyan a’zolari yutuqlarini ham belgilashi lozim. Ma’naviy muhitni, mehnatdan
qanoatlanishni yaxshilash kabi his qilinmaydigan foydani ham hisobga olish kerak.
Xodimlar hulq – atvori va malakasiga, mehmondo‘stlik sanoatidagi korxonaning
samarali faoliyatiga xodimlarni boshqarish xizmatining oqilona siyosati va samarali
faolyati ijobiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Mehmonxonada xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish dasturini ishlab

117
bilishlari kerak. Ular shuningdek qaysi ish sohalari yaxshilanayotgani va qaysilarida
o‘zgarish bo‘lmayotgani haqida ham tasavvurga ega bo‘lishlari lozim.
Mehmonxonalarda sifatni yaxshilash dasturlarini o‘rganish natijalar hamma
yerda ham bir xil emasligini ko‘rsatdi.
Bir qancha mehmonxonalarda sifatni oshirish bo‘yicha amalga oshirilgan ishlar
ijobiy natija bergan, mazkur mehmonxona korxonalarining rentabelligi oshgan.
Ammo, ayrim mehmonxonalarda sifat dasturlari ish bermagan. Buning asosiy
sabablari quyidagilar bilan bog‘liq:
sifat muammosiga qiziqishning yo‘qolganligi, boshqaruvning oliy va o‘rta
bo‘g‘ini xodimlarida mas’uliyat hissining yetishmasligi;
sifat uchun javobgar shaxsning yo‘qligi;
mehmonxona egasining almashishi.