nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1-ma’ruza. Kirish. Emm tushunchasi. Reja

|
1-ma’ruza. Kirish. Emm tushunchasi. Reja
|
bet | 1/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 91,59 Kb. | | #242455 |
Bog'liq 1-maruza
1-MA’RUZA. KIRISH. EMM TUSHUNCHASI.
Reja:
1.1. Kirish.
1.2. EMM tushunchasi.
1.3. EMM vektorlari va muhit parametrlari
1.4. Moddiy tenglamalar
1.1. Kirish.
Elektromagnetizm nazariyasi asosida elektromagnit maydoni tushunchasi yotadi. Elektromagnit maydon esa materiyaning aloxida, muxim ko‘rinishi bo‘lib, bir-birini shartli ravishda to‘ldiruvchi va doimo birga mavjud bo‘luvchi elektr va magnit maydonlarining yig‘indisi xisoblanadi.
Zamonaviy telekommunikatsiya sohasida radiotexnik tizimlarning hissasi tobora yuksalmoqda. Shu bilan birgalikda, foydalanilayotgan radiochastota spektrining yuqoriroq tebranishlar soxasiga siljishi kuzatilmoqda. Masalan, sun’iy yo‘ldoshli aloqa tizimlari 4...6 GGts diapazonining imkoniyatlarida to‘la foydalanib, endi 11...14 GGts chastota diapazoniga ko‘chib o‘tgan. Koinot stansiyalari esa 20...30 GGts diapazonida faoliyat yuritish uchun katta amaliy saloxiyatga ega.
Signallarni tashuvchi chastotalarning oshib borishi uning yordamida ko‘psonli kanallarni uzatish imkonini beradi, ya’ni, foydalanilayotgan diapazon hajmini kengaytirishga ta’sir ko‘rsatadi. Shu nuqtai nazardan ham 3000 GGts chastotali optik diapazonining imkoniyatlari juda ham yuqoridir. Zamonaviy telekommunikatsiya sohasida optik tolali aloqa tizimlarining asosiy o‘rinni egallab borishi xam ana shu omil bilan bog‘liq. OTAT ning asosiy elementi sifatida qurilmalarni bog‘lovchi kvars tolasini e’tirof etish lozim. Ammo, harakatdagi ob’ektlar bilan aloqa o‘rnatishda OTAT asosiy aloqa turi sifatida namoyon bo‘la olmaydi. Chunki, xarakatdagi ob’ekt uchun erkin tarqaluvchi radioto‘lqinlardan foydalanish qulayroq. Masalan, uyali aloqa tizimlarida 450, 800, 900, 1800, 1900 MGts chastota spektrlaridan keng foydalaniladi.
Zamonaviy telekommunikatsiya tizimlaridan keltirilgan misollar shuni ko‘rsatadiki, yuqori chastotali spektrlardan foydalanish rivojlanuvchan yo‘nalishdir. O‘ta yuqori chastotali (shuningdek optik) texnikaning nazariy zaxirasi Maksvell tenglamalariga asoslangan va unda vektorli algebra, vektorlar tahlili elementlaridan foydalaniladi.
Erkin fazodagi, O‘YuCh qurilmalaridagi, xamda uzatish liniyalaridagi to‘lqinli jarayonlarni kvant fizikasi darajasida o‘rganish talab etilmaydi. Ularni cheksiz fazodagi uzluksiz maydonlar ko‘rinishida taxlil qilish yetarli. Bunday kuzatuvni makroskopik kuzatuv deyiladi. Bu kabi yengillashtirilgan nazariyani esa klassik elektrodinamika deyiladi.
Ushbu ma’ruzalar matnining 1-qismi elektrodinamikaning nazariy asoslarini qamrab olgan va texnik elektrodinamika sohasining boshqa qismlarini o‘rganishda nazariy zaxira vazifasini bajaradi.
|
| |
REFERENCES - Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the industry

|
Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the industry
|
bet | 5/5 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 70,17 Kb. | | #260554 |
Bog'liq buyumlar interneti va unda xavfsizlik choralarini ishlab chiqishREFERENCES
Salimbayevich O. I. et al. Internet of things architecture and security challenges //2020 International Conference on Information Science and Communications Technologies (ICISCT). – IEEE, 2020. – С. 1-4.
Salimboyevich, Olimov Iskandar, and Karimov Abduqodir Abdusalomovich. "BUYUMLAR INTERNETINI ASOSIY TASHKIL ETUVCHILARI VA UNDA QO ‘LLANILADIGAN PROTOKOLLAR TAHLILI." International Journal of Contemporary Scientific and Technical Research (2022): 15-19.
S. M. Akmuratovich, O. I. Salimboyevich, K. A. Abdusalomovich, T. O. O. Ugli, Y. S. Botirboevna and T. U. Usmonjanovna, "A Creation Cryptographic Protocol for the Division of Mutual Authentication and Session Key," 2021 International Conference on Information Science and Communications Technologies (ICISCT), Tashkent, Uzbekistan, 2021, pp. 1-6, doi: 10.1109/ICISCT52966.2021.9670057.
Salimboyevich, Olimov Iskandar, Korabayev Eldor Alijonovich, and Jafarov Muzaffar Muxtorjon o‘g‘li. "SIMSIZ SENSOR TARMOQGA BO ‘LADIGAN DOS HUJUMLAR TADQIQI." International Journal of Contemporary Scientific and Technical Research (2022): 19-23.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti
Download
314,51 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
06.02.2024
Hajmi
314,51 Kb.
#152380
Download
314,51 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand davlat universiteti
Download
314,51 Kb.
Matnni ko'rish
– D A R S R E J A S I - Hisoblash texnikasining qisqacha tarixi

23 – D A R S R E J A S I.
Dars o’tish vaqti __________ Fan – Informatika 8 – sinf
Mavzu: ЕXCEL elеktron jadvalida matematik formulalar bilan ishlash
Dars maqsadi:
a) Talimiyligi: O’quvchilarga elektron jadvallarda matematik amallar bajara olishga o`rgatish
b) Tarbiyaviyligi: Bilimga chanqoqlik ruhida tarbiyalash
v) Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning kompyuter savodxonlik malakasini oshirish
Dars turi Yangi bilim berish
(Yangi bilim beruvchi , bilimlarni mustahkamlash , bilimlarni sinash , umumlash –
tiruvchi takrorlash , bilim ko`nikma va malakalarini rivojlantirish aralash .)
Dars metodlari: Ustoz amaliyotidan o`rganish
(Sayohat , ertak , musobaqa , izlanib o`rganish birgalikda o`qitish , sahnalashtirish ,
hamkorlik , ponarama , viktorina , disput , muloqot , mustaqil ijodiy faoliyat ,
zakovat , sinov , parlament , mantiqiy fikrlash , tanlov , kim ochdi ( auksion ) dars.)
|
O’quvchilarga qo’yiladigan talablar DTS

O’quvchilarga qo’yiladigan talablar DTS
1. O’quvchi bilishi kerak: Elektron jadval larda matematik amalar bajara olish.
2. O’quvchi bajara olishi kerak : 1-3- mashqlar
3. Uyga vazifa 9-10-11-mashqlar
Dars jihozi: kompyuterlar, darslik
Oqituvchi: Boltayev A
Dars bayoni
Maqsad.
1.”Excel”da ma'lumotlarni kiritish va ularni qayta ishlashni o’rganish.
2.Hisoblash jadvallarini yaratish.
Vazifa: quyidagi hisoblash jadvalini quring.
Bajarish tartibi:
1.Excel oynasida ustunlarni bеrilgan jadvalga moslab chiqing. Buning uchun sichqoncha kursorini ustunlarni bo’lib turuvchi chiziq ustiga olib kеlib, uning tugmachasini bosgan holda, o’nga yoki chapga kеraklicha surib, kеyin qo’yib yuboring.
2. Ma'lumotlarni kiriting.
3. D3 yachеykaga =C3*15/100 formulasini kiriting va “Enter” tugmasini bosing.
4. E3 yachеykaga =C3*1/100 formulasini kiriting va “ Enter” tugmasini bosing.
5. F3 yachеykaga =C3-D3-E3 formulasini kiriting va “Enter” tugmasini bosing.
6. D3, E3 va F3 yachеykalarini ajrating va vaqtinchalik “bufеr” xotirasiga oling.
7. Qolgan D4:F8 gacha bo’lgan yachеykalarni ajrating va “Enter” tugmasini bosing.
8. “C” ustundagi ma'lumotlarni o’zgartirib ko’ring. Bunda siz D, E va F ustundagi yangi hisoblashlarni ko’rasiz. Dеmak siz avtomatik hisoblash jadvaliga ega bo’ldingiz.
9. Bajargan ishingizni faylga saqlab qo’ying.
|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi

|
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
bet | 1/50 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 1,68 Mb. | | #158962 |
Bog'liq 11066 амалий
Amaliy mashgulotlat
1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
Bosqichlar,
vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchi
|
Talaba
|
1-bosqich.
Kirish (10 min.)
|
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi ( 1-ilova).
|
1.1. Eshitadi, yozib
oladi.
|
2-bosqich.
Asosiy
(60 min.)
|
2.1. Mavzuga oid echiladigan masalalar raqamlarini talabalarga taqdim etadi (2-ilova).
2.2. Talabalarga vazifani bajarishda o‘quv materiallari (ma’ruza matni, o‘quv qo‘llanma, masalalar to‘plami) dan foydalanish mumkinligini eslatadi.
2.3. Masalalarni echish uchun guruhlarda ish boshlashni taklif etadi.
2.4. Ma’lum bir vaqtdan keyin guruhlarda ishlangan masalalarni taqdimoti boshlanganini e’lon qiladi.
2.5. Guruh tarkibiga kirgan talabalar taqdimotini sharxlaydi, masala echish yuzasidan talabalar qilgan xulosalarga e’tibor beradi, ularga aniqlik kiritadi.
2.6. Talabalarga B.B.B usuli bo‘yicha ifodalangan jadvalni namoyish qiladi va uning ustunlarni to‘ldirishni aytadi ( 3-ilova).
2.7. Jadvalni to‘ldirishda ishlatilgan tushunchalarga berilgan izohlarni to‘g‘rilaydi va talabalarning savollariga javob qaytaradi.
2.8. Guruhlar faoliyatiga umumiy ball beradi ( 4-ilova).
|
2.1. Taqdim etilgan masalalarni echa boshlaydi.
2.2.O‘quv materiallaridan foydalanib, masalalarni echa boshlaydi.
2.3.Guruhlardan birortasini tarkibiga kirib, berilgan masalalarni ishlay boshlaydi.
2.4.Ishlagan masalalarini taqdimot qiladi.
2.5. Eshitadi va qilgan xatolarini to‘g‘rilaydi.
2.6. Jadvalni to‘ldiradi.
2.7. Eshitadi va qilgan xatolarini to‘g‘rilaydi.
2.8. Eshitadi.
|
3-bosqich.
YAkuniy
(10 min.)
|
3.1. Mashg‘ulotni yakunlaydi, talabalarni va faol ishtirokchilarni rag‘batlantirish maqsadida baholaydi (5-ilova).
3.2. Mustaqil ish sifatida talabalarga uy vazifa beradi.
|
3.1. Eshitadi.
3.2. Topshiriqni
oladi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Amaliy mashgulotlat 1-mavzu (Neytral aralashmalarda zaryad tashuvchilarni rezonans sochilishi) seminar mashg‘ulotning texnologik kartasi
|
Davlat organlarining turlari - O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja

|
O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja
|
bet | 18/29 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 121,89 Kb. | | #240136 | Turi | Referat |
Bog'liq O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyaDavlat organlarining turlari
Ma’lumki davlat faoliyati nihoyatda serqirra bo‘lib, uning vazifa va funksiyalarini bajaruvchi davlat organlari ham shunga mutanosib ravishda ko‘pqirrali bo‘lib tashkil etilgan. Shu bois ham, davlat organlari turlicha asos va mezonlar bo‘yicha turli guruhlarga ajraladi.
Ilmiy adabiyotda davlat organlari quyidagi mezonlar asosida tasniflanadi:
1. tashkil etilish usuliga;
2. hokimiy vakolatlarining hajmiga;
3. kompetensiyalarning kengligiga;
4. hokimiyatlar bo‘linishi prinsipiga;
5. qarorlarni qabul qilish tartibiga qarab va sh.k.
Davlat organlari tashkil etilish tartibiga qarab birlamchi va hosila, ya’ni ikkilamchi organlarga ajratiladi.
Birlamchi davlat organlari deb shunday davlat organlariga aytiladiki, ular boshqa bironta organ tomonidan tashkil etilmaydi, ya’ni ular yo meros qoldirish tartibi bo‘yicha, (masalan merosiy monarxiya), yoki belgilangan tartibga ko‘ra saylab qo‘yiladi va o‘z vakolatlarini bevosita saylovchilardan olishadi.
Davlat organlarining hosila, ya’ni ikkilamchi turiga shunday organlar kiradiki, ular birlamchi organlar tomonidan tashkil etiladi va davlat-hokimiyat vakolatlar beriladi. Ular sirasiga ijro etuvchi-farmoyish beruvchi organlarni, prokuratura organlarini kiritish mumkin.
Davlat organlari o‘zlariga tegishli bo‘lgan hokimiyat vakolatlar hajmiga qarab, yuqori va mahalliy organlarga bo‘linadi. Davlatning yuqori organlari o‘z faoliyatida bevosita davlat hokimiyatini o‘zlarida ifoda etishadi va o‘z hokimiyatini butun mamlakat miqyosida amalga oshiradi, mahalliy organlar esa, odatda ma’muriy hududiy bo‘linmalarda tashkil etilib, o‘z faoliyatlarini aniq bir mahalliy hududga tarqatadi, xolos.
Hamma mahalliy organlar ham davlat organi bo‘lavermaydi (masalan, mahalliy o‘zini o‘zi boshqarish organi). Davlat; oliy organlari davlat hokimiyatini eng ko‘p darajada o‘zida mujassamlashtiradi va uni davlatning butun hududiga tatbiq etadi. Davlatning mahalliy organlari ma’muriy-hududiy birliklar (grafliklar, okruglar, kommunalar, uyezdlar, viloyatlar va hokazo)da faoliyat ko‘rsatadi, ularning vakolati faqat o‘z hududlari doirasida amalga oshiriladi.
Bundan tashqari davlat organlari yana saylab qo‘yiladigan va tayinlanadigan davlat organlariga bo‘linadi. Davlat mexanizmi, uning oliy organlari tasnifiga bevosita hokimiyatni taqsimlash tamoyili ta’sir ko‘rsatadi. Unga ko‘ra qonunchilik, ijroiya va sud organlari tashkil etiladi.
O‘zbekiston Respublikasining ham saylab qo‘yiladigan davlat organlari mavjud bo‘lib, ular jumlasiga, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi – Parlamenti (Qonun chiqaruvchi organ), O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti va xalq deputat-lari viloyat, shahar va tuman Kengashlarini kiritish mumkin.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Xlorella” yashil suv o‘ti tarkibi va foydali xususiyatlari qarshi muhandislik iqtisodiyot...

|
Xlorella” yashil suv o‘ti tarkibi va foydali xususiyatlari qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti oot-167-21 guruh talabasi
|
bet | 2/2 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #256847 |
Bog'liq “XLORELLA” YASHIL SUV O‘TI TARKIBI VA FOYDALI XUSUSIYATLARIFoydalanilgan adabiyotlar:
Lee-Huang S., Huang P.L., Chen H.C., Huang P.L., Bourinbaiara A., Huang H.A., Kung H.F. Anti-HIV and anti-tumor activities of recombinant MAP30 from bitter melon (англ.) // Gene (англ.)рус. : journal. — Elsevier, 1994. — Vol. 161. — P. 151—156.
↑ Basch E., Gabardi S., Ulbricht C. Bitter melon (Momordica charantia): a review of efficacy and safety (англ.) // American Journal of Health-System Pharmacy : journal. — 2003. — Vol. 60, no. 4. — P. 356—359.
Suvanova F., Qobilova N., Tuxtamishova G. Improvement of solvent recovery technology in oil extraction production //Science and innovation. – 2023. – Т. 2. – №. A1. – С. 209-212.
Шретер А. И., Панасюк В. А. Словарь названий растений = Dictionary of Plant Names / Межд. союз биол. наук, Нац. к-т биологов России, Всерос. ин-т лек. и ароматич. растений Рос. сельскохоз. академии; Под ред. проф. В. А. Быкова. — Кенигштейн/Таунус (Германия): Кельтц Сайентифик букс, 1999. — С. 499. — 1033 с. — ISBN 3-87429-398-X.
Study of amaranth seeds as the raw material for the extraction of biologically active additives TEST Engineering Management (Scopus) May-June 2020. ISSN:0193-4120 Page.№29349-29353
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Xlorella” yashil suv o‘ti tarkibi va foydali xususiyatlari qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti oot-167-21 guruh talabasi
|
Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish

|
Mavzu: Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar. Reja: Kirish
|
bet | 1/10 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #254080 |
Bog'liq Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar Kurs Ishi ..
Mavzu:Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar.
Reja:
Kirish. Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar.
Mavzuning dolzarbligi.
Maqsad va vazifalar
Asosiy qism:
Xomashyo.
Yoqilg‘i.
Elektroenergiya (elektr quvvati).
Suv va iqlim.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar.
Mundarija:
Kirish. Ishlab chiqarish va uni joylashtirishga ta`sir etuvchi omillar…….4
Mavzuning dolzarbligi…………………………………………………………5
Maqsad va vazifalar……………………………………………………………6
Asosiy qism…………………………………………………….…......8
Xomashyo……………………………………………………………………….8
Yoqilg‘i………………………………………………………………………….13
Elektroenergiya (elektr quvvati) …………………………………………......20
Suv va iqlim…………………………………………………………………….28
Xulosa ……………………………………………………………….34
Foydalanilgan adabiyotlar………………………………………….36
Kirish.
Ishlab chiqarishni (moddiy va nomoddiy) hududiy jihatdan tashkil etishda, joylashtirishda, albatta hudud shart-sharoitlari va omillari hisobga olinadi. Bu omillarni to‘g‘ri tanlay bilish ishlab chiqarishning hududiy tarkibi va tizimning rivojlanish qonuniyatlarini asoslashga imkon beradi.
Ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda geografik o‘rin, ekologik omil, bozor iqtisodiyoti omillari bilan bir qatorda tabiiy (xomashyo, yoqilg‘i, suv, iqlim), ijtimoiy (mehnat resurslari, iste’molchi) va iqtisodiy (elektroenergiya, transport) omillar e’tiborga olinadi.
Muayyan bir ishlab chiqarish tarmog‘ini hududiy tashkil etishda barcha omillar emas, balki ulardan faqat ayrimlari yetakchi, hal qiluvchi rol o‘ynaydi.
Ishlab chiqarish tarmoqlarini joylashtirishda qaysi alakaa yetakchi ekanligini aniqlash uchun quyidagi formuladan foydalaniladi: K=O/M bu yerda K — ishlab chiqarish koeffitsienti; O — mazkur korxona yoki umuman ishlab chiqarishni hududiy joylashtirishga ta’sir etuvchi omil; M — mahsulot birligi.
Ushbu formula yordamida ma’lum bir mahsulot birligini hosil qiluvchi barcha omillar alohida-alohida hisoblab chiqiladi (masalan, bir tonna shakar olish uchun qancha xomashyo, ya’ni qancha qand lavlagi ishlatiladi, qancha elektroenergiya yoki mehnat sarflanadi). Qaysi omil bo‘yicha yirik son chiqsa, odatda uning ahamiyati shuncha yuqori bo‘ladi va u mazkur ishlab chiqarish tarmog‘ini joylashtirishda belgilovchi, aniqlovchi vazifasini o‘taydi.
Shuni alohida qayd etish lozimki, ma’lum tarmoqqa kiruvchi barcha korxonalar yoki kichik «tarmoqchalar» uchun bittagina omil tegishli bo‘lmaydi. Jumladan, mashinasozlik tarmog‘iga kiruvchi ba’zi bir korxonalarni joylashtirishda xomashyo (alak) ko‘proq ahamiyatga ega bo‘lsa, boshqasi uchun malakali ishchi kuchi muhim omil hisoblanadi. Endi yuqorida ko‘rsatilgan asosiy omillarga qisqacha to‘xtalib o‘tamiz.
|
| |
Buxoro davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TO’RAYEVA G.H.
GOOGLE CLASSROOM PLATFORMASIDA ISHLASH BO’YICHA METODIK TAVSIYALAR
USLUBIY QO’LLANMA
BUXORO-2020
Google Classroom platformasida ishlash bo’yicha metodik tavsiyalar.
Uslubiy qo’llanma / To’rayeva G.H. / Buxoro: 2020 – 36 b.
Taqrizchilar:
Mazkur uslubiy qo’llanmada bugungi kunda barcha ta’lim muassasalari uchun dolzarb bo’lgan onlayn o’quv platformalarining yana bir shakli bo’lgan Google Classroom haqida atroflicha bayon qilinadi. Google Classroom bulutli texnologiyaga asoslangan bo’lib, Google kompaniyasining mahsuloti hisoblanadi. Hozirda bu platformadan dunyoning ko’pgina davlatlari ta’lim muassasalari foydalanib kelmoqda. Ushbu platforma o’zining foydalanishda qulayligi, soddalgi va ommabopligi bilan ajralib turadi. Qo’llanmada Google Classroomdan foydalanish: Googleda akkaunt ochish, o’quv kursini yaratish, kursga ma’lumotlar, topshiriqlar, testlarni joylashtirish, ularni qabul qilish bo’yicha ko’rsatma va tavsiyalar berilgan. Google Classroomning har bir elementi bilan ishlash to’grisidagi ma’lumotlar grafik tasvirlar orqali izohangan.
Qo’llanma barcha ta’lim muassasalari o’qituvchi va o’quvchilariga, OTM talabalari va magistrlar hamda ushbu servisni mustaqil o’rganuvchilarga mo’ljallangan bo’lib, Google Classroom bulutli ta’lim platformasidan foydalanish uchun asosiy ma’lumotlarni taqdim etadi.
Mazkur uslubiy qo’llanma BuxDU “Axborot texnologiyalari” kafedrasi yig’ilishida ko’rib chiqildi va 2020 yil 29 maydagi 10-yig’ilish bayonnomasi bilan tasdiqlandi.
BuxDU Fizika-matematika fakulteti ilmiy kengashida ko’rib chiqildi va 2020 yil 20 avgustdagi -yig’ilish bayonnomasi bilan tasdiqlandi.
|
Adabiyotlar - A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan...

|
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
bet | 9/9 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #260819 |
Bog'liq marjonaAdabiyotlar
1. O’zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning “Kimyo sanoatini jadal rivojlantirish, tarmoqqa xorijiy investitsiya va zamonaviy texnologiyalarni jalb qilishga bag’ishlangan yig’ilish” ma’ruzasi.
2. Pavlov K. F., Ramonkov P.P., Noskov A.A. “Примеры и задачи по курсу процессов и аппаратов химической технологии” Lelingrad , ,,Химия‘‘ 1987.
3. Salimov Z. “Kimyoviy texnologiyaning asosiy jarayonlari va qurilmalari” Toshkent 1995
4.Дытнерский Ю.И. “Процессы и аппараты химической технологии”. -М.: Химия, 1991.
5. Yusupbekov N.R., Nurmuxamedov X.S., Zokirov S.G. Kimyoviy texnologiya asosiy jarayon va qurilmalari. - T.; «Sharq», 2003.
6. Иоффе И.Л. “Проектирование процессов и аппаратов химической технологии”, Химия, 1991 - 352 с.
Internet saytlari:
7. www.wikipediya.org
8. www.xs.uz
|
|
|
|
|
|
Бет
|
|
|
|
|
|
|
|
Лист
|
№ ҳужжат
|
Имзо
|
Сана
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
ASOSIY QISM
 
1.Anilinning fizik-kimyoviy xossalari va olinishi

|
ASOSIY QISM
1.Anilinning fizik-kimyoviy xossalari va olinishi
|
bet | 2/9 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #260819 |
Bog'liq marjonaASOSIY QISM
1.Anilinning fizik-kimyoviy xossalari va olinishi
Anilin (frantsuz anilin portugalchadan anil, arabchadan النيل — indigo; aminobenzol, fenilamin), eng oddiy aromatik amin, C6H5NH2.
Tarixiy ma'lumotnoma
Anilin birinchi marta nemis kimyogari O. Unferdorben tomonidan 1826 yilda indigoni quruq distillash yo'li bilan olingan va kristalli tuzlar hosil qilish qobiliyati tufayli kristalli deb nomlangan.
Indigo namunasi.
1834 yilda nemis kimyogari F. F. Runge ko'mir smolasidan oqartirgich bilan ishlaganda ko'k rang beradigan moddani ajratib oldi va uni "kyanol" nomi bilan tavsifladi. 1840 yilda Yu F. Fritsshe indigo kaliy gidroksid bilan reaksiyaga kirishganda koʻk rang yoʻqolib, qizil-jigarrang suyuqlik massasi hosil boʻlishini aniqladi; Uni distillash orqali tozalab, o'ziga xos hidli yopishqoq suyuqlikni ajratib oldi, uni anilin deb ataydi. 1842 yilda N. N. Zinin ammoniy sulfidining nitrobenzolga ta'sirida (Zinin reaktsiyasi) asosiy tabiatli birikma oldi va uni "benzidlar" deb atadi. O'zining kashfiyotidan shubhalanib, F. Yu. Fritzshega olingan modda bilan ampula yubordi, u benzidam va anilinning o'xshashligini tasdiqladi. 1843 yilda A. V. fon Xoffman kristallin, kyanol, anilin va benzidam bir xil modda ekanligini ko'rsatdi.
1856-yilda V. G. Perkin Sr. anilinni kaliy dixromat bilan reaksiyaga kirishtirib, mauvin (birinchi sintetik boʻyoq) oldi. Keyinchalik uning asosida boshqa bo'yoqlar olingan. Ushbu kashfiyot uzoq vaqt davomida anilinning asosiy sanoat ishlatilishini aniqladi. Anilin olish uchun 1854 yilda frantsuz kimyogari A. Bechamp tomonidan ishlab chiqilgan usul qo'llanilgan bo'lib, u nitrobenzolni kislotalar (xlorid va boshqalar) ishtirokida temir bilan qaytarishdan iborat edi.
4 C6H5NO2 + 9 Fe + 4 H2O → 4 C6H5NH2 + 3 Fe3O4
Beshan usulida anilinni tayyorlash.
20-asr boshlarida. Anilin kauchuklarning vulkanizatsiyasini tezlashtirishi aniqlandi va 1960-yillardan boshlab. uni qo'llashning yangi va asosiy yo'nalishi poliuretan ishlab chiqarish edi.
|
| |
Olinishi - A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan...

|
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
bet | 4/9 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #260819 |
Bog'liq marjonaOlinishi
Issiqqa chidamli. Piroliz natijasida murakkab uglevodorodlar (anilin, ditolil, naftalin, antratsen) hosil bo‘ladi. Anilinni radiolizlab, ditolil, benziltolil, dibenzil olinadi. Anilinni 500—700° da vodorod bosimi (40—60 atm) ostida dimetillab, undan sanoatda anilin ishlab chiqariladi. Anilinni katalitik oksidlab, benzil spirt, benzaldegid, benzoy kislota, malein angidrid hosil qilinadi.
Anilin kaprolaktam bo‘yoklar, portlovchi moddalar (trinitroanilin), farmatsevtik va turli yarim mahsulotlar olishda ishlatiladi. Plastmassalar, lokbo‘yoq, tipografiya bo‘yoqlari olishda, rezina sanoatida erituvchi sifatida qo‘llanadi.
Anilin juda zaharli bo'lib, markaziy asab tizimiga ta'sir qiladi, qonda methemoglobin hosil bo'lishiga va qizil qon tanachalarining yo'q qilinishiga (gemoliz) sabab bo'ladi, natijada organizm kislorod ochligiga olib keladi. Teri va shilliq pardalar orqali tanaga, nafas olish tizimi orqali esa bug 'shaklida kiradi. O'tkir va surunkali zaharlanish (anilizm) mumkin. Gepatotoksik (jigarning jiddiy shikastlanishiga olib keladi).
Olinishi.
Anilin olishning asosiy usuli nitrobenzolni gaz yoki suyuq fazada katalitik (katalizatorlar Ni, Cu, Pd va boshqalar) gidrogenlashdir. Nitrobenzolning gaz fazali gidrogenatsiyasi 250-350 ° C da amalga oshiriladi; suyuq fazali gidrogenatsiya past haroratlarda (100-200 ° C) sodir bo'ladi. Nitrobenzol benzolni konsentrlangan nitrat va sulfat kislotalar aralashmasi (nitratlash aralashmasi) bilan nitrlash orqali olinadi:
C6H5NO2+3H2→C6H5NH2+2H2O.
Muqobil sintez usuli - fenolning ammonolizi. Jarayon katalizator (Al2O3, aluminosilikat va boshqalar) ishtirokida yuqori haroratda (300 ° C dan yuqori) va bosimda (1 MPa dan ortiq) amalga oshiriladi. Ushbu usulni tanlash arzon fenol mavjudligi bilan belgilanadi va ikkinchisini ishlab chiqaruvchilar tomonidan qo'llaniladi.
2022 yilda jahonda anilin ishlab chiqarish 9,4 million tonnani tashkil etdi. Ishlab chiqarish hajmi bo'yicha Xitoy, AQSh, Yaponiya va Germaniya yetakchilik qilmoqda.
Ishlatilishi
Anilindan boʻyoqlar va pigmentlar, shuningdek, vulkanizatsiya tezlatgichlari, poliuretanlar (izosiyanatlar ishlab chiqarish uchun xom ashyo), portlovchi moddalar, fotomateriallar, dori vositalari (ogʻriq qoldiruvchi, antipiretik, allergiyaga qarshi preparatlar va vitaminlar) va pestitsidlar ishlab chiqarishda foydalaniladi. O'rnini bosuvchi anilin hosilalari (xloroanilinlar, ksilidinlar va boshqalar) ham keng qo'llaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
Texnologik hisoblar - A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar...

|
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
bet | 7/9 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 1,07 Mb. | | #260819 |
Bog'liq marjona3.1. Texnologik hisoblar
Berilgan.
Unumdorligi G=9.2t/soat.
Anilinning harorati: tb=740С, tо= 350С,
Suvning harorati: tb=15С, tо= 34С.
Yechish:
Anilinning o’rtacha harorati;
Anilinning fizik-kimyoviy xossalari.
Zichligi
Qovushqoqlik MPa/sek
Issiqlik sig’imi
Issiqlik o’tkazuvchanlik
Anilin sarfini SI sistemasiga o’tkazamiz.
Anilin uchun issiqlik sarfini aniqlaymiz.
Suvning o’rtacha haroratini topamiz:
Suvning issiqlik balansi
Harorat ta’sirini tuzamiz.
74 35
34 15
Anilin va suvning hajmiy sarfi
Issiqlik koeffitsientini aniqlash.
Suyuqlikning Reynolds kriteriyasini aniqlash.
Oqish rejim qiymatini trubulent oqim uchun Reynolds taxminiy 10000 deb qabul qilamiz.
Diametrni turba ichida turba UAA ГОСТ 9930-78 dan aparatni tayyorlaymiz.
57x3.5 mm parallel ishchi trubalar sonini topamiz.
Anilin uchun shunday qiymatlarni topamiz
Anilinning issiqlik berish koeffitsienti
Prandtli kriterisini aniqlaymiz
Nussel kriteriyasini aniqlaymiz
1
Anilindan devorgacha issiqlik berish koeffitsienti
Suvning issiqlik berish koeffitsienti.
Prandtli kriteriyasi
Nussel kriteriyasini aniqlaymiz
Suvdan devorgacha issiqlik berish koeffitsienti
Devorning termik qarshligini aniqlash
Issiqlik o’tkazish koeffitsientini
F = м2
N=8.5
N*2=8.5*2=17 dona
F=17,5 m2 de = 0,024 mm d=0,05 mm
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
A-guruh iii-bosqich talabasi Musurmonova Marjonaning Asosiy texnologik jarayonlar va qurilmalar fanidan Kurs loyihasi Bajardi
|
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш

|
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштиришBog'liq sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yollari
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM
VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
Qo‘lyozma huquqida
Madaminov Sardor
Sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yo’llari
Mutaxassislik: 5230100 – “Iqtisodiyot”
Bakalavr akademik darajasini olish uchun
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
Ish ko’rib chiqildi va himoyaga ruxsat
etildi: ___________________
Kafedra mudiri: i.f.n., dotsent
R.B.Ismoilov
«___» «_________________» 2015 yil
Ilmiy rahbar:
___________________
K.o’q. M.Bekmirzaev
«___» «___________» 2015 yil
Fakul’tet dekani:
_____________________________
i.f.n. dotsent K.J.Matkarimov
«___» «_______________» 2015 yil
Namangan-2015 yil
2
M U N D A R I J A
Kirish
I-bob.
Sanoat korxonalarida mehnatni tashkil etishning o’ziga
xos xususiyatlari va nazariy asoslari
1.1-§
Mehnatni tashkil etishning nazariy asoslari va mohiyati
1.2-§
Mehnat unumdorligi tushunchasi, uning ijtimoiy-iqtisodiy
mohiyati va mehnat unumdorligini aniqlash usullari
II-bob.
“Mash-Xim” ma'suliyati cheklangan jamiyatida
mehnat unumdorligi va uni tahlili
|
| |
1. Iqtisodiy Pedagogikaning Metodologik Asoslari: a. Ta'lim Resurslarini Samarali Boshqarish farmon va qarorlar(Marjona) tayyor

|
1. Iqtisodiy Pedagogikaning Metodologik Asoslari: a. Ta'lim Resurslarini Samarali Boshqarish
|
bet | 1/3 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #261443 |
Bog'liq farmon va qarorlar(Marjona) tayyor
Bajardi: Abduraimova Marjona
Iqtisodiy pedagogikaning va ijtimoiy pedagogik faoliyat rivojining metodologik asoslari farmon va qarorlar
Iqtisodiy pedagogika va ijtimoiy pedagogik faoliyat rivojlanishining metodologik asoslari o‘z ichiga quyidagi jihatlarni oladi:
1. Iqtisodiy Pedagogikaning Metodologik Asoslari:
a. Ta'lim Resurslarini Samarali Boshqarish:
Ta'lim muassasalari resurslarini (moliyaviy, moddiy-texnik, insoniy) samarali boshqarish va taqsimlash.
Resurslar va xarajatlar samaradorligini oshirish, ta'lim muassasalarida iqtisodiy rejalashtirish va byudjetlashtirish.
b. Ta'lim va Mehnat Bozori O‘rtasidagi Aloqa:
Ta'lim tizimini mehnat bozori talablariga moslashtirish.
Kadrlar tayyorlashda mehnat bozori ehtiyojlarini hisobga olish, kasbiy o‘quv dasturlarini moslashtirish.
c. Ta'limda Iqtisodiy Yondashuv:
Ta'lim jarayonlarini iqtisodiy jihatdan tahlil qilish va boshqarish.
Ta'lim muassasalarining iqtisodiy ko‘rsatkichlarini monitoring qilish va baholash.
d. Innovatsion Texnologiyalar va Investitsiyalar:
Ta'lim tizimiga innovatsion texnologiyalarni joriy etish va ularni moliyalashtirish.
Ta'limda investitsion loyihalarni amalga oshirish.
2. Ijtimoiy Pedagogik Faoliyatning Metodologik Asoslari:
a. Ijtimoiy Adolat va Tenglik:
Ta'lim tizimida ijtimoiy adolatni ta’minlash, barcha qatlamdagi bolalar va yoshlar uchun teng imkoniyatlar yaratish.
Ijtimoiy himoyaga muhtoj bolalar uchun qo‘shimcha qo‘llab-quvvatlash mexanizmlarini ishlab chiqish.
b. Ijtimoiy Tarbiya:
Bolalar va yoshlarni ijtimoiy va axloqiy tarbiyalash, ularni jamiyatga moslashtirish.
Ijtimoiy tarbiya dasturlarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.
|
| |
Formalizmlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 14/27 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 294 Kb. | | #102034 |
Bog'liq Amaliy matemarika va axborot texnologiyalari” kafedrasi Sadullay2.2.2 Formalizmlar
Sintaktik tahlil jarayonida kontekstdan xoli (KX) grammatikadan foydalanish.
KX grammatika tillar nazariyasining muhim tushunchasi bo’lgan hosil qiluvchi grammatika ga asoslanadi.
Ta’rif: Hosil qiluvchi grammatika (0- tipli grammatika , generative grammar, rewrite grammar) deb shunday G= (N, , P, S) to’rtlikka aytiladiki, u quyidagi shartlarni bajaradi:
N, - chekli alfavitlar va N =
P (N )*N(N )* (N )*
S N
Bu joyda:
N- noterminal simvollar alfaviti;
- terminal simvollar alfaviti;
P- qoidalar(produksiyalar) to’plami
S- bosh noterminal deb ataladi.[2,255]
Kontekstdan xoli grammatika
Ko’pchilik dasturlash tillarining asosiy sintaktik tushunchalari tavsifi shunday grammatika bilan beriladiki, bu grammatika qoidalari to’plamidagi har bir qoidaning chap tomonida faqat bitta noterminal ishlatiladi. Bunday hosil qiluvchi grammatika – kontekstdan xoli grammatika, u aniqlaydigan til esa kontekstdan xoli til deb ataladi. KX grammatika formal quyidagicha ta’riflanadi :
Ta’rif : KX grammatika (kontekstsiz, 2-tipli grammatika , context-free grammar) deb shunday hosil qiluvchi grammatika ga aytiladiki, undagi qoida A→в ko’rinishida bo’lib, AN, va в(N)* bo’ladi.[2,260]
Misol 1 : G=({S,A,T,U,V},{a,b},P,S), qaysiki
P={
SASTA, ATUT,
SAbA, UTUV,
Aa, UVTV,
bTbb, TVTA
}
hosil qiluvchi, ammo kontekstdan xoli grammatika emas, chunki oxitgi beshta qoida kontekstdan xolilik shartini bajarmaydi.
Ta’rif : Agar satr chiqarishda doimo eng chap tomondagi noterminal almashtirilsa bunday chiqarish chap chiqarish deb ataladi. Agar doimo eng o’ng tomondagi noterminal simvol almashtirilsa bunday chiqarish – o’ng chiqarish deb ataladi.
Misol2: G = ({S,A,B},{a,b}, {S→AB, A→aA|a, B→bB|b}, S) grammatika dagi aaab satr uchun SABaABaaABaaaBaaab – chap chiqarish, SABAbaAbaaAbaaab – o’ng chiqaruv.
|
| |
Soxta sanoat: raqobat sxemasini tahlil qilish, sanoatga kirish to'siqlari va ta'sir etuvchi omillar

|
Soxta sanoat: raqobat sxemasini tahlil qilish, sanoatga kirish to'siqlari va ta'sir etuvchi omillar
|
bet | 1/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 43,05 Kb. | | #229527 |
Bog'liq Soxta sanoat
Soxta sanoat: raqobat sxemasini tahlil qilish, sanoatga kirish to'siqlari va ta'sir etuvchi omillar
2022-06-24 17:21:25 No Comments Quvvat metallari Yangiliklar / Soxta bilim
I. Umumiy ko'rinish zarb sanoati
Soxtalashtirish - bu qayta ishlash usuli qismning (yoki blankning) ma'lum geometrik o'lchamlari va shaklini olish va uning tashkil etilishi va ishlashini yaxshilash uchun bosimli uskunalar va ish (qolib) asboblari ta'sirida ignabargli yoki quyma qisman yoki to'liq plastik deformatsiyani ishlab chiqarish. Soxtalashtirish jarayonidan keyin. Metall material yaxshi shakl va o'lchovli barqarorlikka, bir xil tashkilotga, oqilona tolali tashkilotga va eng yaxshi keng qamrovli mexanik xususiyatlarga ega. Mashina va asbob-uskunalarda asosiy yuk ko'taruvchi struktura yoki ikkilamchi yuk ko'taruvchi struktura qismlari, odatda, xalq xo'jaligi va mudofaa sanoatining turli sohalarida keng qo'llaniladigan zarbdan yasalgan. Soxtalarning o'lchami va shakliga ko'ra. Asbob va zarb uskunalarining tuzilishi, zarb qilish erkin zarb, zarb zarb va halqa prokatiga bo'linishi mumkin.
Soxtalashtirish jarayonining tasnifi
|
bepul bolg'alash
|
Die forging
|
Ring dumalab
|
1. Halqani aylantirish
Ring prokat, shuningdek, halqali prokat sifatida ham tanilgan, devor qalinligini kamaytirish, diametrini kengaytirish va profilni shakllantirishga erishish uchun halqali prokat mashinasi yordamida halqa qismlarining doimiy mahalliy plastik deformatsiyasini ishlab chiqarish uchun plastik ishlov berish jarayonidir. Rolling va reaming paytida kuchlanish-deformatsiya va deformatsiya oqimi mandrelni raybalash bilan bir xil bo'lib, aylanadigan asbob, uzluksiz deformatsiya va prokat va reaming paytida kichik bosim miqdori bilan tavsiflanadi, shuning uchun u sirt deformatsiyasining xususiyatlariga ega.
An'anaviy bepul zarb qilish jarayoni va zarb qilish jarayoni bilan solishtirganda, halqali prokat uskunaning tonnaji va investitsiyasini sezilarli darajada kamaytirishi mumkin va kichik tebranish va ta'sir, energiya va materiallarni tejash, yuqori ishlab chiqarish samaradorligi va past ishlab chiqarish xarajati va boshqalar afzalliklariga ega. Bu ilg'or. aviatsiya, aerokosmik, yuk tashish, elektr energiyasi, neft-kimyo va boshqa sanoat sohalarida keng qo'llaniladigan choksiz halqa qismlarini qayta ishlash texnologiyasi. U aviatsiya, aerokosmik, yuk tashish, elektr energiyasi, neft-kimyo va boshqa mashinasozlik kabi ko'plab sanoat sohalarida keng qo'llaniladi.
|
| |
Maqola nima haqida?

|
Maqola nima haqida?
|
bet | 1/9 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 27,41 Kb. | | #140191 |
Bog'liq Hujjat (5)
Genetika muhandisligi organizmlarning genetik materialini o’zgartiradigan, tibbiyot, qishloq xo’jaligi va boshqa sohalarda yangi imkoniyatlar ochadigan, shuningdek, axloqiy savollar va xavflarni keltirib chiqaradigan kuchli vositadir.
Maqola nima haqida?
Kirish
Genetika injeneriyasining ta'rifi
Genetika injeneriyasining tamoyillari
Genetik injeneriyaning tibbiyotda qo'llanilishi
Qishloq xo'jaligida genetik injeneriyaning qo'llanilishi
Genetika muhandisligining axloqiy muammolari
Insoniyat kelajagi uchun genetik muhandislik salohiyati
Gen muhandisligining xavf-xatarlari va muammolari
"Gen muhandisligi" mavzusidagi jadval
Xulosa
Kirish
Genetika muhandisligi - bu organizmlarning genetik materialini o'rganadigan va o'zgartiradigan fan sohasi. Genetika injeneriyasi yordamida tirik mavjudotlarning irsiy xususiyatlarini ularning DNKsiga o'zgartirish kiritish orqali o'zgartirishimiz mumkin. Bu texnologiya tibbiyot, qishloq xo‘jaligi va boshqa sohalarda ulkan salohiyatga ega. Biroq, u axloqiy savollarni ham keltirib chiqaradi va ma'lum xavflarni keltirib chiqaradi. Ushbu maqolada biz genetik muhandislikning asosiy tamoyillari, uning qo'llanilishi va insoniyat kelajagi uchun salohiyati, shuningdek, u duch keladigan xavf va muammolarni ko'rib chiqamiz.
Shakl boshi
Ishingizning narxini bilib oling
NARXINI BILIB OLING
Shakl oxiri
Ilmiy maqolalar.Ru / Katalog / Genetika / Genetika muhandisligi: ta'rifi, tamoyillari va tibbiyot va qishloq xo'jaligida qo'llanilishi
Genetika muhandisligi: tibbiyot va qishloq xo'jaligida ta'rifi, tamoyillari va qo'llanilishi
Genetika 25.11.2023 0 84 MuallifXato topdingizmi? GOSTga muvofiq havola
Genetika muhandisligi organizmlarning genetik materialini o'zgartiradigan, tibbiyot, qishloq xo'jaligi va boshqa sohalarda yangi imkoniyatlar ochadigan, shuningdek, axloqiy savollar va xavflarni keltirib chiqaradigan kuchli vositadir.
HUJJAT YOZISHDA YORDAM BERING
BATAFSIL MA'LUMOT
|
| |
Axborot vositachilari - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 16/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburAxborot vositachilari:
Axborot vositachilari jumlasiga quyidagilar kiradi:
elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlari aylanishi bo'yicha xizmatlar ko'rsatuvchi telekommunikatsiya tarmoqlari operatorlari va provayderlari;
elektron tijorat ishtirokchilarining to'lov tizimlaridan foydalanilishini va to'lovlar o'tkazilishini ta'minlash bo'yicha xizmatlar ko'rsatuvchi banklar;
elektron yarmarkalar, kimoshdi savdolari va tanlovlar tashkil etilishini amalga oshiruvchi yuridik shaxslar;
elektron tijorat ishtirokchilarining elektron hujjatlari va elektron xabarlarini saqlash bo'yicha xizmatlar ko'rsatuvchi yuridik shaxslar.
Axborot vositachilari jumlasiga qonun hujjatlariga muvofiq boshqa yuridik shaxslar ham kiritilishi mumkin.
Axborot vositachilari sotuvchi va xaridor o'rtasida tuziladigan shartnomalarning taraflari hisoblanmaydilar. Axborot vositachisi quyidagi huquqlarga ega:
o'z vakolati doirasida shartnoma asosida elektron tijoratda elektron hujjatlar va elektron xabarlar aylanishi bilan bog'liq xizmatlar ko'rsatish;
elektron tijorat ishtirokchilariga ko'rsatiladigan xizmatlar shartlarini belgilash.
Axborot vositachisi:
elektron tijorat sohasidagi standartlar, normalar va qoidalarga rioya etishi;
o'zining to'liq nomi, tashkiliy-huquqiy shakli, ko'rsatiladigan xizmatlar, ularni ko'rsatish shartlari va qiymatlari (tariflari) haqidagi axborotni elektron tijorat ishtirokchilariga oshkor qilishi;
elektron hujjatlarning va elektron xabarlarning mazmunini, ulardan foydalanish tartibini o'zgartirmasligi, elektron tijorat ishtirokchilari bilan tuzilgan shartnomalarda nazarda tutilgan hollar bundan mustasno;
elektron hujjatlarni, elektron xabarlarni hamda shaxsga doir ma'lumotlarni ruxsatsiz foydalanishdan himoya qilish chora-tadbirlari bilan ta'minlashi;
elektron hujjatlarni va elektron xabarlarni uchinchi shaxsga yubormasligi shart (qonunda yoki shartnomada nazarda tutilgan hollar bundan mustasno).
Axborot vositachisi qonun hujjatlariga hamda shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega bo'lishi va o'z zimmasiga o'zga majburiyatlar olishi mumkin.
elektron tijoratni amalga oshirishda foydalaniladigan ma'lumotlarning elektron arxivini tashkil etishi, ular belgilangan tartibda saqlanishini ta'minlashi;
axborot tizimlaridagi mavjud axborotning yaxlitligi va maxfiyligini ta'minlashi shart.
Axborot vositachisi berilayotgan, olinayotgan, saqlanayotgan elektron hujjatlar va elektron xabarlarni nazorat qilishga yoki ularning ishonchliligini, shuningdek ularning qonun hujjatlariga muvofiqligini nazorat qilishga yoki ishonchliligini tekshirishga majbur emas, agar qonun hujjatlarida yoki shartnomada o'zgacha hol nazarda tutilmagan bo'lsa.
Elektron tijorat sub'ektlarining axborot vositachisi orqali yuborilayotgan elektron hujjatlar va elektron xabarlar mazmuni bilan bog'liq bo'lgan huquqiy oqibatlar uchun axborot vositachisi javobgar bo'lmaydi.
|
| |
Raqamli iqtisodiyotda elektron tijorat

|
Raqamli iqtisodiyotda elektron tijorat
|
bet | 10/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq bobur Raqamli iqtisodiyotda elektron tijorat
Internet texnologiyalardan ommaviy ravishda foydalanishga asoslangan tarmoq iqtisodiyotidagi institusional munosabatlar transformatsiyasi elektron tijorat iqtisodiy fenomenining paydo bo'lishiga olib keldi. Elektron tijorat o'zining transaktsion tabiati tufayli qisqa muddatda iqtisodiy munosabatlarni yangi tizim darajasiga chuqur transformatsiyasi bilan bog'liq yangi institusional siklning harakatlantiruvchi kuchlaridan biriga aylandi.
Elektron tijorat tabiati. Bugungi kunda elektron tijorat tarmoq iqtisodiyotini iqtisodiy mazmun bilan to'ldirib bazaviy asosi hisoblanadi. Umuman olganda, elektron tijoratni (“e-commerce “) tarmoq va kompyuter orqali tarmoqda biznes kommunikatsiya va tranzaksiyalarni amalga oshirish yoki raqamli kommunikatsiya vositalaridan foydalangan holda mahsulot va xizmatlarni sotib olish sotish va pul mablag'larini o'tkazish deb tavsiflash mumkin.
Dastlab, elektron tijorat savdo faoliyatini tashkil etishning ko'plab vositalaridan biri bo'lgan an'anaviy tijorat faoliyati shaklini ifodaladi. Mustaqillikka da'vo qilmasdan, faqat faoliyatni virtual muhitga o'tkazgan holda an'anaviy tijorat usullarini qayta ishlab chiqardi. Ba'zi mualliflarning hali ham Internetni faqat “kommunikatsiya qurish muhiti” sifatida ko'rib chiqishlari tasodif emas.
Biroq, yangi ming yillik boshlarida, Internetni kommunikativ muhitdan global dinamik rivojlanayotgan bozorga aylangani kabi, elektron tijorat ham tijorat faoliyatining mustaqil ko'rinishiga aylandi. Bu mahsus,
faqat elektron tijoratga xos, norasmiy institutlar va institusional munosabatlarning shakllanishiga olib keldi.
Endi elektron tijorat Internet tarmog'i imkoniyatlaridan foydalangan holda virtual bitimlarni amalga oshirishni osonlashtiruvchi asosiy funksiyalar bajarilishini ta'minlab beradi. Umuman olganda, bu imkoniyatlar yetkazib berish zanjiri transfarmatsiyaga, xaridorlarni axborotlashtirish, shuningdek, buyurtmalar va to'lovlarni qabul qilishni tashkil qilishga olib keladi.
|
| |
Elektron tijorat sub’ektlari

|
Elektron tijorat sub’ektlari
|
bet | 15/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburElektron tijorat sub’ektlari. Elektron tijorat ishtirokchisi (sotuvchi, xaridor) va axborot vositachisi (elektron tijorat sub'ektlari hisoblanadi). Elektron tijorat sub'ektlari tuzilgan shartnoma talablariga muvofiq huquqni amalga oshiradi va ega bo'ladi, majburiyatlarni bajaradi.
Sotuvchi quyidagi huquqlarga ega:
elektron tijorat maqsadlarida mavjud bo'lgan axborot resurslarida ofertani joylashtirish;
shartnomalar tuzish yo'li bilan mahsulotlarni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar ko'rsatish);
axborot vositachilariga elektron hujjatlar va elektron xabarlarni saqlash uchun berish.
Sotuvchi:
elektron tijoratda mahsulotlarni sotishda (ishlarni bajarishda, xizmatlar ko'rsatishda), shu jumladan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) to'g'risidagi zarur va ishonchli axborotni xaridorga taqdim etish bo'yicha raqobat va iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish to'g'risidagi qonun hujjatlari talablariga rioya etishi;
elektron hujjatlar va elektron xabarlarni belgilangan tartibda saqlashni ta'minlashi;
elektron tijoratning boshqa ishtirokchilarini o'zi to'g'risida elektron shaklda davlat tilida, zaruriyat bo'lganda esa boshqa tillardagi ishonchli axborotdan tegishli foydalanishni ta'minlashi shart, axborot quyidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olishi kerak:
yuridik shaxs uchun — tadbirkorlik faoliyati sub'ektining tashkiliy-huquqiy shakli ko'rsatilgan holda uning to'liq nomi; yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyatini amalga oshiruvchi jismoniy shaxs uchun — familiyasi, ismi, otasining ismi;
davlat ro'yxatidan o'tkazilganligi to'g'risidagi ma'lumotlar, tadbirkorlik faoliyati sub'ektining soliq to'lovchining identifikatsiya raqami;
joylashgan joyi (pochta manzili), elektron pochta manzili, bog'lanish telefoni raqami;
qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda litsenziya yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning mavjudligi to'g'risidagi ma'lumotlar (litsenziyaning yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatning raqami, amal qilish muddati, litsenziyani yoki ruxsat etish xususiyatiga ega hujjatni berishga vakolatli organning nomi).
Sotuvchidan chiquvchi oferta yoxud taklif etilayotgan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) to'g'risidagi axborot axborotni buzmasdan qayta tiklash
va sotuvchi to'g'risida, shuningdek u tomondan taklif qilinayotgan mahsulotlar (ishlar, xizmatlar), ularning narxlari va tariflari, shuningdek ularni sotish (ishlarni bajarish, xizmatlar ko'rsatish) shartlari to'g'risida ishonchli tasavvur hosil qilish imkonini beruvchi elektron shaklda taqdim etilishi kerak.
Elektron tijorat sub'ektlari, elektron hujjatlar va elektron xabarlarni ayirboshlash uchun tegishli axborot tizimlarini boshqarishni aniq tashkil etishni ta'minlab shartnoma asosida axborot vositachisi xizmatlaridan foydalanishlari mumkin.
|
| |
Elektron savdo - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 12/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburElektron savdo (e-trade) – mahsulot xarid qilish (sotish),
shuningdek ularga to'lovlar ham amalga oshiriladigan Internet tarmog'ida savdo operatsiyalari va bitimlar olib borish. Elektron tijoratdagi operatsiyalar mahsulotni tanlash, buyurtmani tasdiqlash, to'lovni qabul qilish va yetkazib berishni ta'minlashni o'z ichiga oladi.
Odatda, bu funksiyalarni amalga oshirish to'g'ridan-to'g'ri sotuvchilar tomonidan amalga oshirilmaydi, balki vositachilik xizmatlarini ko'rsatuvchi provayderlar (sorserlar) tomonidan ta'minlanadi. Bundan tashqari, to'lov va yetkazib berish Internetdan foydalanish bilan bog'liq bo'lmasligi mumkin (masalan, pochta yoki transport kompaniyasi orqali). Elektron savdoning rivojlanish tendentsiyasi mahsulotlarni sotish siklining barcha bosqichlarida Internetdan foydalanishga bosqichma-bosqich o'tilayotganligini ko'rsatadi.
Elektron pullar (e-cash) - emitentning vakolatli tashkilot oldidagi
elektron ko'rinishidagi pul majburiyatlari. Elektron pul bir vaqtni o'zida ham to'lov vositasi, ham, emitentning majburiyati hisoblanadi. Uning afzalligi naqd pulsiz hisob-kitoblarning tezligi kamchiligini esa qo'llash sohasining cheklanganligi. Elektron pullarni oddiy pulga faqat uning egasi va emitent o'rtasidagi o'zaro doirasida munosabatlar o'tkazish mumkin.
To'lov tizimlarida elektron pullardan foydalanish foydalanuvchi- larning to'lov axborotlarni saqlashga imkon beradigan onlayn tranzaksiya xizmatini taqdim etadigan elektron hamyon mavjud bo'lishini ko'zda tutadi. Plastik kartalarning barcha xususiyatlariga ega, ammo ularni to'ldirish imkoniyatini bermaydigan oldindan to'langan plastik kartalar elektron pulning turli ko'rinishlaridan biridir.
Elektron marketing (e-marketing) - bozorni tahlil qilish va Internetda mahsulotlarni harakatlantirish bilan bog'liq marketing tadbirlari majmuasi. Elektron marketing, odatda, tarmoqda marketing axborotlarini joylashtirilish (saytlar, bloglar, reklama va boshqalar), shuningdek, joylashtirish tarkibni boshqarish bilan (web-dizayn, web dasturlash va web-ma'muriyat) tavsiflanadi.
Ammo, agarda elektron marketingga Internetda mahsulot va xizmatlarni harakatlantirish bilan bog'liq faoliyat deb qaralsa, u holda undan an'anaviy marketingning barcha elementlarini topish mumkin. Tarmoq savdosining noma'lum hududda nomalum iste'molchilar doirasi bilan o'zaro hamkorligiga yo'naltirilganligi elektron marketingni Internetda mahsulotlarni harakatlantirishning tengi yo'q vosita darajasiga olib chiqadi.
Elektron banking (e-banking) - Internet orqali mijozning hisob- varaqlari va operatsiyalariga kirish amalga oshiriladigan masofaviy bank xizmatlarini ko'rsatish texnologiyasi. O'zbekistonda bunday texnologiya "mijoz-banki" deb nomlanadi va O'zbekistondagi barcha banklar tomonidan keng qo'llaniladi.
|
| |