Ta’limning informatsion-texnik asoslari: zamonaviy informatsion ta’lim texnologiyalari (Media) yordamida o’qitish va o’qish

|
Ta’limning informatsion-texnik asoslari: zamonaviy informatsion ta’lim texnologiyalari (Media) yordamida o’qitish va o’qish
|
bet | 3/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 162,96 Kb. | | #241391 |
Bog'liq Axborot-kommunikasiya texnologiyalari vositalarini ishlab chiqishTa’limning informatsion-texnik asoslari: zamonaviy informatsion ta’lim texnologiyalari (Media) yordamida o’qitish va o’qish
Pedagoglarning axborot-texnologik tayyorgarligi bir nechta komponentlarni o’z ichiga oladi. Ulardan biri axborot-kommunikatsion texnologiyalardan foydalanish asoslari va ularni kasbiy faoliyatda qo’llash metodikasini egallash hisoblanadi. O’zbekiston respublikasi ta’limni axborotlashtirish yangi konsepsiyasi talaba va pedagoglarni ta’limni axborotlashtirish sharoitlarida ishlashga tayyorlashni ko’zda tutadi. Shu sababli bilim berishda raqamli ta’lim resurs(RTR) laridan foydalanish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
RTRlarga Internetdagi ta’lim resurslari, elektron darslik, elektron qo’llanmalar, elektron kutubxonalar hamda MS Office paketi va boshqa dasturlar asosida tayyorlangan va raqamli tashuvchida muhrlangan axborotlar kiradi.
Ta’limi uchun bugungi kunda quyidagi muammolar dolzarb hisoblanadi:
Zamonaviy RTRlarni yaratish, tarqatish va o’quv jarayonida asosli qo’llash.
O’quv jarayonida RTRlardan samarali foydalana oladigan pedagogik kadrlarni tayyorlash.
Darsni RTRlar asosida loyihalash o’z ichiga to’rtta bosqichni oladi:
birinchi bosqichda raqamli resurslardan foydalanish zaruriyati asoslanadi;
ikkinchisi texnologik bosqich bo’lib, unda pedagog dars turi (dars-tadqiqot, dars-taqdimot, virtual ekskursiya, amaliy ish va h.k.), dasturiy va apparat (lokal tarmoq, Internetga chiqish, multimediali kompyuter, dasturiy vositalar) ta’minotni aniqlaydi;
uchinchi bosqichda dars tuzilmasidagi asosiy elementlar ajratiladi, turli komponentlar (o’qituvchi-o’quvchi-RTR-o’quv materiali) orasidagi o’zaro aloqa usullari tanlanadi;
to’rtinchi bosqichda o’rganuvchilarning joriy psixologik holati, bilim darajalari hamda faoliyatlarning eng maqbul ketma-ketligi aniqlanadi .
Turli umumta’lim va kasbiy fanlarni o’qitishda RTR larni qisman qo’llashga qaramasdan, ulardan samarali foydalanish sohasida pedagog kadrlarning malakasini oshirish va tayyorlash optimal tizimini tanlash masalasi yechimini topmay qolmoqda.
Shuning uchun o’qituvchilarni tayyorlash, qayta tayyorlash, malakasini oshirish RTRlarni
amalda qo’llash va o’quv yurti axborot muhitini loyihalash tajribasini o’zlashtirishga yo’naltirilgan amaliy, loyihaviy xarakterda bo’lishi lozim.
Ma’lumki bugungi kunda kompyuter raqamli format hisobiga axborotni barcha ma’lum bo’lgan usullarda taqdim etishni ta’minlaydi. Xuddi shunday u bitta tashuvchida ta’limiy jarayon hamma komponentalarining o’quv-metodik ta’minotini birlashtirishi mumkin.
Umumta’lim muassasalarida yangi o’quv mahsulotlarini tadbiq etish pedagoglarning malakasini oshirish va metodik qo’llab-quvvatlash butun ta’lim jarayonini qayta qurish bilan olib borilishi zarur.
Hozirgi zamonda ta’lim tizimi sifatli RTRlarga kuchli ehtiyoj sezmoqda. Amaliyotda ularni qo’llash quyidagi imkoniyatlarni yaratadi:
O’rganuvchilarning mustaqil ravishda bilimlarni olish bo’yicha turli-tuman faoliyat shakllarini tashkil qilish.
Turli xildagi o’quv faoliyatini amalga oshirish jarayonida zamonaviy axborot va
telekommunikasion texnologiyalarning barcha imkoniyatlaridan foydalanish, jumladan: qayd qilish, yig’ish, saqlash, axborotni qayta ishlash, interfaol muloqot, obyekt, hodisa, jarayonlarni modellashtirish, virtual laboratoriyalar va boshqalar.
O’quv jarayoniga assosiativ bilan bir qatorda multimedia texnologiyalari, virtual haqqoniylik, gipermatn va gipermedia tizim imkoniyatlariga tayanib oniy axborotni olib kirish.
O’rganuvchilarning intellektual imkoniyatlari hamda ularning bilim, uquv, ko’nikma, mashg’ulotga tayyorlik darajasini obyektiv baholash va tashhis qo’yish.
Har bir o’quvchining intellektual darajasiga mos holda ularning o’quv faoliyatini boshqarish.
O’rganuvchilarning individual mustaqil o’quv faoliyatini amalga oshirishlari uchun sharoit yaratish, o’zini o’qitish, rivojlantirish, takomillashtirish, safarbar qilish ko’nikmalarini shakllantirish.
Pedagoglar, o’rganuvchilar va ota-onalarni ta’lim mazmuni va maqsadlariga mos bo’lgan dolzarb, o’z vaqtidagi axborot bilan tezkor ta’minlash.
O’qitish samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagog, o’rganuvchi va ota-onalarning doimiy va tezkor muloqoti uchun zamin yaratish.
O’quvchilarni attestasiyadan o’tkazish uchun an’anaviy shakldan (RTRlar tizimi yordamida tayyorlangan nazorat ishlari va testlar) yoki interaktiv kompyuter shaklidan (kompyuterlar soni yetarli bo’lganda) foydalanish mumkin. Masalan, o’rganuvchilarning bir qismi qog’ozda qo’lda tekshiriladigan murakkab vazifalarni bajaradi, qolganlar esa bu vaqtda kompyuterli testdan o’tadi, so’ngra ularning o’rni almashadi. Katta hajmdagi savol va masalalar o’quvchilar attestasiyasini qisman avtomatlashtirish imkonini beradi.
“EHM va kompyuter tarmoqlarini o’rnatish va ishlatish” uchun yana quyidagi RTRlar ishlab chiqilgan:
1) MS PowerPoint, iSpring dasturlari, veb kamera vositasida yaratilgan va Flash formatiga o’tkazilgan multimediyali ma’ruzalar. Ma’ruza slaydlarining mazmuni animasion effektlar bilan namoyish qilinadi va multimedia (matn, tovush, video uyg’unligi) elementlarini o’z ichiga oladi;
Media ma’ruzada slayd elementlariga mos animasiyalar berilgan. Media ma’ruzani mp3, mp4, Flash va boshqa raqamli formatlarda saqlash va raqamli tashuvchilarga yozib olish hamda undan istalgan vaqtda va joyda foydalanish mumkin.
2) Flash formatidagi grafik animasion interaktiv xujjatlar. Flash tasvirlarni lupa effekti asosida kattalashtirish, harakat imitasiyasini yaratish, kadrlarni takror ko’rish, orqaga qaytish va h.k. kabi imkoniyatlar beradi;
3) Grafik tasvirlar (jpg, gif formatlardagi) – surat va skanerlangan rasmlar, suratlar to’plami. Ularga qisqacha tushuntirish va izohlar berilgan bo’lib, darsda jadval, slayd va plakatlar o’rnini bosishi mumkin;
4) Kompyuter ekranidan o’qish uchun gipermatnli xujjatlar (pdf, html, doc).
5) iSpring, Camtasia Studio 6 dasturlari yordamida yaratilgan elektron qo’llanmalar har qanday murakkablikdagi mavzuni o’rganuvchilarga qiziqarli ko’rinishda taqdim qilish imkonini beradi.
Html formatdagi xujjatlar ko’rinishidagi RTRlar xrestomatiya, ma’lumotnoma yoki didaktik axborotli material o’rnini bosib, frontal, yakka mustaqil ishni bajarishga imkon yaratadi.
Shunday qilib, bir yil davomida yaratilgan raqamli ta’lim resurslari bilan ishlagan o’rganuvchilarda ancha rivojlangan, dinamik kombinator tafakkur, o’z faoliyatini rejalashtirish va rasional qurish uquvi, ma’lumotlarni to’g’ri tanlash va tashkillashtirish, maqsadni aniq, bir qiymatli qo’yish, tashabbus bilan ishlash kuzatildi. Bunday xol yuqori emosional manfaatdorlik bo’lgandagina sodir bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta’limning informatsion-texnik asoslari: zamonaviy informatsion ta’lim texnologiyalari (Media) yordamida o’qitish va o’qish
|