nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
AK-74 avtomatini tuzilishi - Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt

|
Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt
|
bet | 2/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish AK-74 avtomatini tuzilishi:
1) Stvol, stvol qutisi, ochik ko‘zlagichi va qo‘ndog‘i bilan;
2) stvol qutisi qopqog‘i;
3) qaytarish mexanizmi;
4) zatvor ramasi,
5) zatvor;
6) gaz quvuri regulyatori bilan;
7) gaz porshini;
8) itargich va prujinasi;
9) stvol niqobi (chap va o‘ng);
10) saqlagich;
11) uruvchi va qo‘yib yuboruvchi qurilma;
12) qo‘ndoq;
13) o‘qdon;
14) optik kuzlagich;
15) nayza pichoq.
7,62 mm Snayper miltig‘i (SVD)
Dragunov snayper quroli (miltig‘i) snayperning quroli xisoblanib, u turli xildagi paydo bo‘luvchi, ochiq va niqoblangan yakka nishonlarni yo‘q qilish uchun muljallangan.
ko‘rsatkichlari
- kalibri - 7,62 mm;
- mo‘ljalga olish uzoqligi:
- optik ko‘zlagich - 1300 m;
- ochiq ko‘zlagich -1200 m;
- to‘g‘ri otish uzoqligi:
a) bosh qismiga (30 sm. balandlikda) - 350 m.;
b) ko‘krak qismiga (50 sm. balandlikda) - 430 m.;
v) gavda qismiga (150 sm. balandlikda) - 640 m.;
- otish tezligi 1 min. 30 ta;
- o‘qning boshlangich tezligi - 830 m/s.;
- o‘qning uldirish qobiliyatini saqlagan masofa -3800 m.;
- qurolning o‘qsiz o‘qdon va qo‘ndok, optik ko‘zlagich bilan, nayzasiz og‘irligi - 4,3 kg.
Snayperning optik ko‘zlagichi (PSO -1) ning vazifasi, ko‘rsatkichlari va umumiy tuzilishi.vazifasi:
SVD – ni otish vaqtida xar xil masofalarga nishonlarga to‘g‘rilash uchun ishlatiladi.
ko‘rsatkichlari:
- yaqinlashtirib berishi -4 marotaba
- ko‘rish kengligi -6 grad
- chiqishdagi linzaning diametri -68 mm.;
- chiqish linzagacha bo‘lgan oraliq -68 mm.;
- ko‘zlagich og‘irligi -0,58 kg.;
- mo‘ljalga olish uzoqligi -1300 m.
tuzilishi:
a) mexanik qismlari:
- korpus
- yuqoridagi masofani ko‘rish uchun qo‘yish maxovigi yon tarafda joylashgan - -gorizontal to‘g‘rilovchi maxovik;
- ko‘zlagich setkasini erituvchi moslama;
- xarakatlanuvchi ximoyalagich;
- rezinali ko‘z ximoyasi;
- qopqoq.
b) optik qismlari:
- ob’ektiv;
- aylantiruvchi tuzilmasi;
- setka;
- lyuminessent ekrani;
- okulyar.
|
| |
Сохранить - Экранда очиқ бўлган такдимотни сақлаш 
     
Сохранить как

Сохранить как… - Экранда очиқ бўлган такдимотни янги ном остида
сақлаб қўйиш ёки бошқа бир каталогга нусхасин жойлаштириш.
Открыть… - Мавжуд бўлган (олдин яратилган) такдимотни кўриш
ёки ўзгартириш
учун очиш
Закрыть - Экранда очиқ бўлган тақдимотни беркитиш.
Сведения - Экранда очиқ бўлган тақдимот ҳақидани маълумотлар
Последние - Сўнгги файллар рўйхати
Создать – янги тақдимот яратиш
Печать – тақдимотни чоп этиш
Сохранить и отправить – тақдимотни сақлаб электрно почта орқали
жўнатиш.
Справка – дастур ҳақида маълумот
Параметры – дасур созламалари
Выход – дастурдан чиқиш
2.
Главная менюси қуйидаги кўринишга эга бўлиб, у “Буфер обмена”,
“Слайды”, “Шрифт”, “Абзац”, “Рисование” ва “Редактирование” каби
бўлимлардан иборат бўлади.
3.
Вставка менюси қуйидаги кўринишга эга бўлиб, у “Таблицы”,
“Изображения”, “Иллюстрации”, “Ссыилки”, “Текст”, “Символы” ва
“Мультимедиа” каби бўлимлардан иборат бўлади.
4.
Дизайн менюси қуйидаги кўринишга эга бўлиб, у “Параметры страниц”,
“Темы” ва “Фон” каби бўлимлардан иборат бўлади.
5.
Переходы менюси қуйидаги кўринишга эга бўлиб, у “Параметры
страниц”, “Темы” ва “Фон” каби бўлимлардан иборат бўлади.
6.
Анимация менюсида
“Просмотр”,
“Анимация”,
“Расширенная
анимация”, “Время показа слайдов” каби бўлимлар мавжуд
7.
Показ слайдов менюси эса “Начать показ слайдов”, “Настройка” ва
“Мониторы” каби бўлимлардан ташкил топган.
Белгиланган - download

Qidiruv: Белгиланган
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammal al-xorazimiy nomidagi toshkent
Signal чекловчилари. Рақамли қурилмаларда кучланиш қийматларининг signal даражалари қурилма турига қараб белгиланган чегараларда ўзгариши керак. Шу мақсадда signal даражаси чекловчилари қўлланилади
0,5 Mb.
4
o'qib
Фан бўйича адабиётлар Goyering C. E., Hansen A. C. Engine and traktor power 4 th edition asae, 2008
«Қишлоқ хўжалиги машинасозлиги соҳасида илмий-техникавий базани янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарорлари ҳамда мазкур фаолиятга тегишли бошқа меъёрий-ҳуқуқий ҳужжатларда белгиланган вазифаларни амалга оширишга муайян
6,02 Mb.
6
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vladimirovning 14,5 mm li yirik kalibrli tank pulemyoti

|
Vladimirovning 14,5 mm li yirik kalibrli tank pulemyoti
|
bet | 5/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish Vladimirovning 14,5 mm li yirik kalibrli tank pulemyoti.
Boshlanshch tezligi - 945 mG’s;
Ogish sur’ati -daqiqaga 550-600 o‘q;
Jangovar tezotarligi -daqiqaga 70-80 o‘q;
Pulemyotning og‘irligi -52,2 kg;
50 ta patronli lenta o‘rnatilgan qutining og‘irligi -12,3 kg;
8.Balandligi 2 m bo‘lgan nishonni to‘g‘ri mo‘ljalga olib otish uzoqligi 935 m;
9.O‘qning og‘irligi -64 g.
KPVT pulemyotining umumiy tuzilishi
Korpus va olov so‘ndirgich stvol.
Stvol qutisi.
Zatvor (zatvor asosi va o‘qpovchi qismi).
Qaytaruvchi jangovar prujina.
Uzatish mexanizmli stvol qutisining qopqog‘i.
Qabul qishgich.
Tepki mexanizmi.
Gardan(zatshnik).
Elekgr tepki.
Pulemyot komplektiga quyidagilar kiradi:
- patron qutilari;
- paxtavon o‘qli patronlarni otish va lentani
o‘qlash moslamasi.
Pulemyotning asosiy qismlari.
1- stvol; 2- korpus; 3- pnevmatik qayta o‘qlash mexanizmi; 4- gilza uloqgir-gich; 5- elektr tepki; 6- stvol qutisi; 7- zatvor; 8- tepki mexanizmi; 9-gardan; 10- qabul qilgich; 11- stvol qutisining qopqog‘i; 12- qaytaruvchi jangovar prujina.
Ishlash prinsipi:
Pulemyotning avtomatik ishlashi stvolning qisqa yo‘lida qaytuvchi energiyadan foydalanishga asoslan-gan.
Pulemyotdan o‘q uzilganida porox gazlari gilza tu-biga va stvol porsheniga ta’sir ko‘rsatib, zatvor va stvolni orqaga suradi. Bunda stvol prujinasi va qay-taruvchi jangovar prujina siqiladi. Zatvor tezlatgi-chi stvol qutisining kopirlari bo‘ylab sirpanib, zat-vorning o‘qlovchi qismini buradi va stvol kanalini ochadi.
Zatvorning o‘qlovchi qismidan ajratilgan stvol o‘z prujinasi ta’sirvda old holatga qaytadi, zatvor esa, inersiya bo‘yicha, orqaga surilishda davom etadi va qabul qilgichdan navbatdagi patronni chiqarib oladi, patrondondan esa bundan oldin otilgan o‘qning gilzasini chiqarib tashlaydi va lentani uzatish mexanizmini harakatga keltiradi. Uzatgich navbatdagi patronni zatvorning o‘qlovchi qismi oraliklari bo‘ylab pastga tushiradi, gilzani gilza uloqgirgachga o‘tkazadi va kapsyuli bilan boyok o‘tishi uchun mo‘ljallangan teshik ro‘parasida to‘xtaydi.
|
| |
Pulemyotning asosiy qism va mexanizmlari

|
Pulemyotning asosiy qism va mexanizmlari
|
bet | 4/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish Pulemyotning asosiy qism va mexanizmlari:
— stvol;
— stvol qutisi va uning qopqog‘i, qabul qilgich asosi va qo‘ndoq bilan birgalikda (faqat PK va PKS pulemyotlarida);
— zatvor ramasi — chiqargich va gaz porsheni bilan birgalikda;
— zatvor;
— qaytaruvchi jangovar prujina yo‘naltiruvchi ustuni bilan birgalikda;
— gaz porshenining trubkasi pulemyot oyog‘i bilan birgalikda (faqat PK va PKS pulemyotlarida);
— o‘t ochish mexanizmi;
— elektr tepki mexanizmi (faqat PKT pulemyotida).
Bundan tashqari pulemyot tarkibiga qutilar, lentalar bilan birgalikda, tozalash anjomlari, tasma, sum-ka, zaxira stvoli, zaxira qismlari va paxtavon o‘qpar bilan o‘t ochish uchun mo‘ljallangan moslama kiradi.
Pulemyotni o‘qlash
Pulemyotni o‘qlash uchun kuyidagi amallarni bajarmok, lozim:
pulemyot dastasini chapga burash;
stvol kutisining krpkrgini ochish;
lentani kabul k^shgich asosiga shunday urnatish lozimki, toki birinchi patron gilhzasi tubining kederasi chikargich ilgichlariga ki-rib borsin;
kayta o‘qlash mexanizmining dastasini oxirigacha ortga tortib, zatvor ramasini jangovar xrlatga keltirish;
kayta o‘qlash dastasini oldinga, oxirigacha turtish.
Ut ochishga xozirlik kurish
14,5 mm li yirik kalibrli KPVT pulemyoti
14,5 mm li KPVT pulemyoti kuchli avtomatik qurol bo‘lib, BTR, tanklarning bashnyasiga va ZPUga o‘rnatiladi.
Pulemyot dushmanning 1000 m gacha uzoqlikda joy-lashgan engil zirhpi nishonlariga, engil to‘siqlar ortidagi o‘t ochish vositalari va jonli kuchiga qarshi jang qilishga mo‘ljallangan. Pulemyotdan 2000 m gacha uzoqliqda guruh bo‘lib joylashgan jonli kuch va trans-port vositalariga o‘t ochish ayniqsa katta samara be-radi.
Pulemyotdan otishda B—32, BS—41 zirhteshar yon-diruvchi o‘qli, BZT, BST yonib uchadigan zirhteshar yondiruvchi o‘qli, ZP va MDZ yondiruvchi o‘kli patron-lardan foydalaniladi.
Pulemyotdan qisqa (3—5) va uzun (20 tagacha) sidirg‘a hamda uzluksiz o‘q uziladi.
Stvol havoda soviydi va uzluksiz 150 tagacha o‘q uzish imkonini beradi.
Taktik- texnik tavsifi:
Kalibr -14,5 mm;
Mo‘ljallab otash uzoqligi -2000 m;
|
| |
Кириш эффекти - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi

Ажралиб чиқиш эффекти. Бу эффектда
объект ўлчами катталашиши ёки кичклашиши, ранги ўзгариши ёки
объект ўз маркази доирасида айланиши мумкин.
Кўчиш йўли. Бу эффектдан объектни тепага, пастга, чапга ёки
ўнгга кўчиришда, ёки доира ва юлдуз кўринишидаги
траектория бўйича ҳаракатлантиришда фойдаланиш мумкин.
Исталган эффектни алоҳида ёкм бошқа
эффектлар билан биргаликда
ишлатиш
мумкин.
Масалан,
киришдаги
“Учиш” эффекти
ва
ажралишдаги
“Ўлчам ўзгариши” ни қўшиб,
матн сатрини экранга чап
томондан кириб келиши билан биргаликда ўлчамининг катталишишига ҳам
эришишимиз мумкин.
Объектга анимация қўшиш.
Объектга анимация эффектини қўшиш учун қуйида кўрсатилган
амалларни бажариш талаб этилади:
1.
Анимация қўйилиши керак бўлган объектни танланади.
2.
Анимация менюсидан
Анимация бўлимидан танлаб,
Дополнительно қисмидан керакли эффектни танлаймиз.
Агар кириш, чиқиш, ажралиш ёки кўчиш эффектлари кўринмаса,
“
Дополнительные эффекты входа
Дополнительные эффекты выделения
Дополнительные эффекты выхода
Другие пути перемещения
бўлимларидан бирини танлаймиз.
Объект ёки текстга анимация танлангандан сўнг слайдда
анимацияланган элекент ёнида чоп этидмайдиган тег пайдо бўлади. Тег фақат
оддий режимда
Анимация менюси танланганда кўринади.
Рецензирование - 1-Amaliy mashg’ulot: Mavzu: Axborotlarni ximoyalovchi dasturiy vositalar bilan ishlash. Ishning maqsadi

Бу менюлардаги кенг қўлланиладиган буйруқ
вазифаларини
клавиатура орқали қўш тугмалар ёрдамида тезкор бажара оламиз. Қуйидаги
рўйхатда
MICROSOFT
POWERPOINT дастурининг
асосий
тезкор
тугмалар кўрсатилган:
−
CTRL+N - Янги тақдимот файлини яратиш.
−
CTRL+M - Тақдимотга янги бўш слайд қўшиш.
−
CTRL+D - Тақдимотга актив слайд нусхасини қўшиш.
−
CTRL+ENTER - Слайднинг кейинги элементини таҳрирлаш
−
CTRL+O - Илгари яратилган тақдимот файлни қайта очиш
−
CTRL+W - Экранда очиқ бўлган тақдимот файлни беркитиш
−
CTRL+P - Тақдимотни қоғозга босмага чиқариш
−
CTRL+S - Тақдимот файлни сақлаш.
−
F5 - Тақдимот намойишини ишга тушириш
−
текст элементи ва ундан Уровень 2

Худди шундай бошқа бўлим, боб ва мавзулар учун ҳам мос
равишда
Уровень 1, Уровень 2, Уровень 3 танлаб чиқилади.
Барчаси амалга оширилгандан сўнг, мундарижа қўйилиши керак бўлган
саҳифага
курсор
ўрнатилади
ва
Ссылка вкладкасидан
Оглавление танланилади
ва
рўйхатдаги
мундарижалар шаблонидан бирор-бири танланади.
Мундарижа ўрнатилгандан сўнг ҳужжатга ўзгартиришлар киритилса ва
мундарижани янгилаш талаб этилса, мундарижа устида сичқонча кўрсаткичи
босилади ва юқорисидан обновить таблицу бўлими танланади.
Ҳосил бўлган мулоқотли ойнада иккита буйруқ пайдо бўлади.
Биринчиси
обновить
только
номера
страниц –
бу
фақатгина
мундарижадаги бўлим, боб ва мавзуларни саҳифа номерини ўзгартиради,
иккинчиси эса
обновить целиком – мундарижани тўлиқ ўзгартиради.
Масалан, мундарижадаги бўлим, боб ва мавзу номларига ўзгартириш
киритилган бўлинса, улар бошқатдан янгиланади,
биринчисида эса
фақатгина саҳифа номери янгиланади.
-
Рассылки – ҳужжатни почта орқали узатиш учун керакли бўлган
ускуналар билан жиҳозланган;
-
Рецензирование – ҳужжатдаги мавжуд
хатоларни топиш ва уларни
бартараф этиш учун мўлжалланган;
-
Вид – таҳрирлаш жараёнидаги кўриниш ҳолатлари (кўриш режими,
саҳифага чизҳич, сетка қўйиш, ойнани иккига бўлиш ва ҳоказо) ;
-
Разработчик – фойдаланувчи томонидан
яни марослар яратиш ва улар
устида турли амаллар бажариш учун керакли буйруқлар тўплами;
Булардан ташқари ҳужжатдаги жорий объектдан келиб чиқиб қўшимча
менюлар ҳам динамик равишда ҳосил бўлади.
Масалан жадваллар,
диаграммалар, расм ёки чизмалар ва ҳоказо.
Тайёр бўлган ҳужжатни сақлаш учун «Файл» менюсидан «Сохранить
как» (ёки ҳужжат олдин сақланган бўлса, « Сохранить») буйруғини
танлаймиз.
машины bo’limiga ko’rsatamiz. Operatsion tizimning turini Тип

Navbatdagi oynadan esa virtual kompyuterimizga qattiq diskini hotira hajmini
belgilaymiz va
Создать новый виртуальный жёсткий диск parametrini tanlab Создать
tugmasini bosib navbatdagi oynaga o’tamiz.
Bu oymadan esa
VDI ya'ni
(VirtualBox Disk Image) Тип bandini tanlab Далее
tugmasini bosamiz.
Navbatdagi oynadan
Динамический виртуалный жёсткий диск bo’limini tanlaymiz
va
Далее tugmasini bosamiz.
Bu bo’limni tanlashimizdan maqsad keyinchalik ish jarayonida bizga ma’lum bir hotira
sig’imi kerak bo’lsa bemalol kompyuterimizning qolgan bo’sh joyidan foydalanishimiz mumkin
bo’ladi.
Quyidagi so’nggi oynadan qattiq diskimizning nomi va hotira hajmini belgilab
Создать
tugmasini bosib ishni yakunlaymiz. Natijada bizga virtual holatdagi
kompyuterimiz ishchi oynasi
paydo shakillanadi.
Endi
Windows 7 operatsion tizimini ushbu virtual kompyuterimiz hotirasiga o’rnatish
tartibini ketma – ketligini ko’rib o’tamiz. Bunda
Настройка bo’limidan
Носители bandiga
kirib u yerdan disk ko’rinishidagi virtual disk yurituvchi tanlanadi.
Disk yurituvchi
piktogrammasi yonida
Пусто yozuvi mavjud. Bu degani hali disk yurituvchining ichiga disk
solingani yo’q degani. Biz bu disk yurituvchini tanlaganimizdan so’ng oynaning o’ng
qismida
Initsiruyushiy - Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt

|
Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt
|
bet | 7/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish Initsiruyushiy (Birlamchi, Qo‘zgatuvchi) portlovchi moddalar. Initsiruyushie (birlamchi qo‘zgatuvchi) portlovchi moddalar tashqi ta’sirlarga juda sezuvchan (sanchish, urish, olov uchquni v.b) bo‘ladi. Ular asosan brizant portlovchi moddalarini va uncha sezuvchan bo‘lmagan portlovchi moddalar o‘q otar qurollarda porox zaryadlarni qo‘zg‘atish uchun xizmat qiladi. Initsiruyushiy (birlamchi qo‘zgatuvchi) porotlovchi moddalari xajmi va bosimidan kelib chiqib yonishi va detonatsiya qilish mumkin. Qo‘zgatuvchi porotlovchi moddalar tarkibiga quyidagi ximik moddalar kirishi mumkin ular rtut, qo‘rg‘oshin stifnat, qo‘rg‘oshin azid va boshqalar. Kapsyul uchun 0,02-0,03 g va portlatgichlarning yondiruchi kapsyullari uchun esa 0,1 – 0,2 g, kapsyul detanator uchun portlovchi 0,2 – 0,4g da etarlidir.
Brizant (Parchalovchi) portlovchi moddalar har xil turdagi snaryadlar o‘q dorilar xamda detanatorlarni tayyorlashga xizmat qiladi. Ular asosan detonatsiya vazifasini bajariadi. Initsirli portlovchi moddalardan farqli o‘laroq ular gramlarda emas balki kilogrammlab qo‘llaniladi. Ushbu portlovchi modda portlaganda asosan uruvchi to‘lqini xosil qiladi va ushbu ta’sir doirasida bosim va temperaturaning sakrashi va ko‘tarilishi olib keladi.
1 kg brizant portlovchi moddadan 4200 (trotil) dan 5400 kDj (geksogen) issiqlik ishlab chiqiladi, 1 l hisoblaganda esa 1000 l gazsimon modda paydo bo‘ladi. Brizant portlovchi moddalarning parchalash zaryadalari snaryadlarning korpuslarni tanalarini, shu bilan bir qatorda kumulyativ snaryadlarning metall quviriga ta’sir o‘tkazib bosim xosil qiladi.
Brizan portlovchi moddalrar tarkibiga asosan quyidagi ximik moddalar kiradi: trotil, geksogen va tetril.
Metatelniy (Uloqtinruvchi) poroxlar. 500 yillar davomida asosan poroxlarning tutunli qora porox ishlatilgan. O‘tgan asrning 80 yillariga kelib tutunsiz poroxlar o‘ylab topilgan. Tutnli poroxlarning 75% silitra kaliy kislorod, 15% ko‘mir va 10% sera(oltin gugurt) tashkil qiladi. Tutunli poroxlarning rangi asosan to‘q ko‘k yoki qora, kulrang qora yoki metalik bo‘ladi.
Tutunsiz porox jangovar zaryadning asosiy qismi xisoblanadi, ularning asosini nitrat sellyuliozi (paxta tolasi yoki g‘o‘zasidan) azot kislotasi va sera kislotasi tashkil qiladi. SHu bilan birga uning tarkibiga stabilizatorlar, flegmatizatorlar va olov so‘ndiruvchi qo‘shimcha moddalar kiradi. 1kg tutunsiz porox 700 dan 1000l gacha gazlarni xosil qiladi.
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi № 23

|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi № 23
|
bet | 2/4 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #139593 |
Bog'liq Mavzu 23O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi № 23
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich. O’quv mashgulotga kirish (5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O’quvchilarni mashgulotga tayyorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
Maksad va vazifani belgilanishi:
Mashgulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tanishtiradi.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi; O’quv mashgulotida o’quv ishlarni baxolash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish: Tezkor – so’rov, savol - javob, aqliy hujum, pinbord, “o’ylang va juftlikda fikr almashing”, va boshka texnikalar orqali bilimlarni faollashtiradi. Yangio’quv materialini mustahkamlash:
Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi;
Kichik guruxlarga bo’ladi, kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi xar bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi
Guruhlarda ishlarni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qayta aloqa o’tkazadi.
Bajarish jarayonini kuzatadi, maslaxatlar beradi.
Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma’lum qiladi, guruhlar tavdimotini tashkil etadi. Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga uzaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi. Javoblarni to’ldiradi va qisqacha xulosalar qiladi;
Guruhlar ishini o’zaro baholashni o’tkazadi, mavzuning xar
|
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar.
Topshiriqni bajaradilar.
Kichik guruhlarga bo’linadilar.
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Xar bir gurux o’z topshirik varaqlari buyicha faoliyatini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar.
Guruh ish natijalarini o’zaro baxolaydilar. Ma’lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
|
|
bir kismi buyicha xulosalar kiladi, eng asosiylariga e’tibor
|
|
|
qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini
|
|
|
eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan
|
|
|
boglab mavzuni yakunlaydi
|
|
3-bosqich. Yakuniy
(10 daqiqa)
|
Mashg’ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan O’quvchilarni javoblarini izoxlab baxolaydi va ragbatlantiradi.
Uyga vazifani berilishi:
Kelgusi mashgulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo’riqnoma beradi .
|
Baholari bilan tanishadilar. Topshiriqni yozib oladilar.
|
|
| |
-§ - Iii-modul. Ilashish asosida

|
Iii-modul. Ilashish asosida
|
bet | 30/35 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 6,43 Mb. | | #101202 |
Bog'liq Извлеченные страницы из TEXNIK MEXANIKA OQUV QOLLANMA7.5-§. Ponasimon tasmali uzatmalar
Ponasimon tasmali uzatmalar o`zining bir qator afzalliklari tufayli boshqa turdagi tasmali uzatmalarga qaraganda mashinasozlikning turli tarmoqlarida keng tarqalgan.
Tasma konstruksiyasining prinsipial asoslari. Bu uzatmada tasmaning ko`ndalang (7.6-shakl) kesimi ponasimon shaklga ega, shuning uchun ham tasma
ponasimon tasma deb ataladi. Shkivlarda tasmalar shakliga mos ravishda ariqchalar o`yilgan bo`lib, tasmalar shu ariqchalarda joylashadi. Uzatmada tasma turi va uzatilayotgan quvvatga va mos holda, bir yoki bir nechta qatorli bo`lishi mumkin.
Lekin uzatmani ishlatish va yig`ishda qulay
7.6-шакл
bo`lishi uchun tasmalar qatori z ≤ 8 bo`lishi
tavsiya etiladi. Agar hisoblarda z > 8 natija olingan bo`lsa, u holda etakchi shkiv diametri 𝑑1 qiymati tavsiyalar asosida oshiriladi natijada bitta tasma uzatishi mumkin bo`lgan quvvat oshishi evaziga, tasmalar qatori soni kamayadi. Yoki katta kesimga ega bo`lgan tasma olinadi. Ya’ni bir nechta ingichka tasmalar o`rniga bitta yo`g`on tasma ishlatiladi natijada eguvchi kuchlanish kamayishiga erishiladi.
Shkivdagi ariqchalar shunday tayyorlanadiki, unga tasma kiydirilganda shkiv tubida Δ masofa qolishi ta’minlanishi kerak. Bu bilan tasmaning yon tomonlari shkiv ariqchasi devoriga ishqalanib ishlashi ta’minlanadi. Shu bilan birga tasma
shkivning tashqi diametridan chiqib qolmasligi lozim, aks holda ariqcha qirralari tasmani tezda ishdan chiqaradi.
Shkivlarning hisobiy diametri 𝑑ℎ tasma ko`ndalang kesimidagi og`irlik markazining aylanasi yoki tasma egilishidagi neytral qatlam hisoblanadi. Tasma va shkivlarning barcha o`lchamlari standartlashtirilgan bo`lib, hisoblab topilgan tasma ko`ndalang kesimiga mos bo`lgan shkiv tanlanadi.
Tasmaning ponasimon shakli uning shkiv bilan ilashishini taxminin uch martaga oshiradi, bu tasmaning asosiy xarakteristikasi bo`lgan tortish layoqatini oshirish imkoniyatini yaratadi.
|
| |
Qo‘shimcha adabiyotlar - Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt

|
Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish tayyorgarligi fanidan konspekt
|
bet | 74/74 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #133527 |
Bog'liq Farg’оna davlat universiteti harbiy ta’lim fakulteti o`t ochish Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Nastavlenie po strelkovomu delu. Ruchnie granati.
2. Nastavlenie po strelkovomu delu.
3. Boevaya mashina pexoti BMP-2. Ch-2.
4. Teh. opisanie i instruksiya po ekspluatatsii izdeliya 2A42.
5. Rukovodstvo po 12,7 mm NSV «Utes».
6. BMP-2. ProverkaTeh. sostoyaniya i soderjaniya BMP-2.
7. Rekomendatsii po viverke voorujeniya BM, AGS-17, RPG-7V.
8. Ruk-vo po uch-mstrelkovim priboram i naglyadnimi posobiyami.
9. Teh. opisanie i instruksiya po ekspluatatsii NNP -22.
10. Spravochnik «Tehnika i voorujenie inostrannix armiy».
11. Nastavlenie po PZRK «Strela-2».
12. Voorujenie BMP-2 (akademiya BTV).
13. Strelkovoe orujie.
14. Metodicheskoe posobie po proverke TS BTR-80.
15. Rukovodstvo po 120 mm minometu.
16. Uchebnik po artillerii.
17. Pravila strelbi i upravlenie ognem artillerii ch. 1,2.
18. Effektivnost strelbi iz avtomaticheskogo orujiya.
19. Pritsel 1 PN22 M2. Teh. opisanie.
20. Teh. opisanie i instruksiya po ekspluatatsii KYa-83.
21. Pistoleti i revolveri.
22. Obuchenie strelbe iz SO i BM na uchebno-trenirovochnix sredstvax.
23. Vintovki i avtomati.
24. Osnovi ustroystva i ekspluatatsii SO i granatomyotov.
25. Izdelie 2A42. Teh. opisanie i inst-ya po ekspluatatsii.
26. Qurolli kuchlar ichki xizmat nizomi.
27. Teh. opisanie i instruksiya po ekspluatatsii BMP-3.
28. Nochnie pribori nablyudeniya i pritselivaniya Ti BMP.
29. 32. Rukovodstvo po nochnim pritselam.
34. BTR-80. Pamyatka ekipaju po ekspluatatsii.
35. Boevie mashini motostrelkovix podrazdeleniy.
36. Elektrooborudovanie i avtomatika BTT.
Elektron ta’lim ressurslari.
1. www.tdpu.uz 2. www.pedagog.uz
3. tdpu.intranet.ped 4. www.ziyonet.uz
5. www.edu.uz 6. tdpu-intranet.ped
7. www.war-history.info 8. forum.noerror.ru
|
| |
1-bob. Konussimon g’ildirakli uzatmalar

Konus tishli g'ildiraklar va uzatmalarni chizish.
Mundarija:
Kirish
1-bob. Konussimon g’ildirakli uzatmalar.
1.1. To`g’ri tishli konussimon g’ildirakli uzatmalarni eguvchi kuchlanish bo`yicha hisoblash
1.2. Mahsulot ishlab chiqarish qobiliyatini tahlil qilish
1.3. Mahsulot materiali va uning xossalari
2-bob. Texnologik qism
2.1 Texnologik asoslarni tanlash va ishlov beriladigan qismlarning sirtlarini qayta ishlash ketma-ketligini oldindan aniqlash.
2.2 Texnologik jarayonning o'lchovli tahlili
2.3 Kerakli asbob-uskunalar va kesish asboblarini tanlash
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Kirish
Mashinasozlik mamlakatimiz sanoat majmuasining muhim tarmoqlaridan biridir. Shu sababli, O’zbekistonda sanoat majmuasini iqtisodiy rivojlantirish rejalari mashinasozlik mahsulotlarini ishlab chiqarishni kamida 1,4
baravar oshirishni, mahsulot turlarini ko'paytirishni va uning tuzilishini yangilashni nazarda tutadi. Bu muammoni hal qilish ilg'or texnologiyalar, asbob-uskunalar va aksessuarlar, mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish vositalarini fan va texnikaning zamonaviy yutuqlariga keng qo'llash orqali mumkin. O‘z
navbatida, mashinasozlikda ishlab chiqarish vositalarini modernizatsiya qilish bo‘yicha ko‘rilayotgan chora-tadbirlar mahsulot sifatini oshirish va jahon bozoridagi eng yaxshi mahsulotlar bilan raqobatbardosh qilish imkonini bermoqda.
Mashinasozlik texnologiyasi sohasidagi asosiy vazifalar va uni rivojlantirish istiqbollari:
plastik deformatsiyalash, kukunli metallurgiya, maxsus prokat profillari va boshqa ilg'or turdagi ishlov berish usullarini qo'llash orqali ishlov beriladigan buyum shaklini tayyor mahsulot
shakliga yaqinlashtirish;
avtomatik yuklash moslamalari, manipulyatorlar,
sanoat robotlari, avtomatik liniyalar, CNC dastgohlari yordamida texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish;
o'tish va operatsiyalarni
kontsentratsiyasi, maxsus va maxsus mashinalardan foydalanish;
guruh texnologiyasi va yuqori samarali uskunalardan foydalanish;
samarali kesish suyuqliklaridan foydalanish va ularni
kesish zonasiga etkazib berish;
qotishmalardan, mineral keramikadan, sintetik o'ta qattiq materiallardan, yuqori va yuqori mahsuldorlikka ega yuqori tezlikli po'latlardan yasalgan yuqori samarali kesish asboblari konstruktsiyalarini
ishlab chiqish va joriy etish ;
elektrofizik va elektrokimyoviy ishlov berish usullarini keng qo'llash, o'rmalab silliqlash;
termik va kimyoviy-termik ishlov berishning eng yangi usullarini joriy etish, aşınmaya bardoshli qoplamalarni qo'llash;
Hozirgi vaqtda mashinasozlik texnologiyasida bir qator fundamental o'zgarishlar amalga oshirilmoqda. Xususan, kompyuter yordamida loyihalash tizimlarini (SAPR) joriy etish. Ushbu tizimlar quyidagi operatsiyalarni bajaradigan kuchli kompyuterlardan foydalanadi:
ishchi
chizmani chizish;
asboblarni hisoblash va loyihalash;
Normativ va texnologik hujjatlarni chop etish:
CNC mashinalari uchun nazorat ish dasturlarini chiqarish;
-ilova
 


Klaster - Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish. O’quv amaliyotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish. O’quv amaliyotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 4/4 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 2,07 Mb. | | #139593 |
Bog'liq Mavzu 232-ilova
Klaster
3-ilova Klаstеrni tuzish qоidаsi
B/B/Busulidanfoydalanibmavzunikengroqyoriting.
Bilaman
|
Bilishni xohlayman
|
Bilib oldim
|
|
|
|
|
|
|
4-ilova
5-ilova uyga vazifa
Yo`riqli texnologik xarita
Kasb kodi va nomi: 40720705 Tikuv buyumlarini konstruksiyalash, modellashtirish texnologiyasi
O`quv amaliyot nomi: Tikuv buyumlariga texnologik ishlov berish
23. Mavzu: Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish
№
|
Bajariladigan ishlar mazmuni
|
Moslamalar, asboblar va xom-ashyolar
|
Eskizlar, chizmalar, rasmlar
|
Bajarish tartibi
|
1
|
Mag‘izning o ‘ngini asosiy
detaining teskarisiga qaratib qo‘yHib, taqilma qirqimi asosiy detal tomonidan ag‘darma chok bilan tikiladi.
|
Mag‘iz asosiy detal teskarisiga bukib dazmolanadi.
|
|
Mag‘iz asosiy
detaining o ‘ng tomoniga bukiladi. Mag‘izning tikilmagan chetini
ichkari tomonga bukib, bostirma chok bilan tikiladi.
|
2
|
Taqilma mag‘izni old bo‘lakka biriktirib tikish.
|
Taqilma mag‘izni «molniya» tasma bilan birga shim old bo‘lagi o‘ng tomoniga biriktirib tikiladi.
|
|
Yubka-shim taqilmasiga bezak baxyaqator yuritish va NII berish. Yubka-shim taqilmasiga 2,5–3,0 sm chok kenglikda, belgilangan chiziq bo‘yicha bezak baxyaqator yuritiladi va NII beriladi.
|
Mavzu №23: Tikma shunurli izmalarni, molniya taqilmasini tikish.
Reja:
«Molniya» tasmali taqiimalar.
Kuylakning “molniya” tasmali taqilmasini tikish.
Taqilma mag‘izni old bo‘lakka biriktirib tikish.
Molniya tasma asosiy detaining choksiz joyiga yoki chokiga qo‘yib tikilishi mumkin. Molniya tasma choksiz joyga tikiladigan bo‘lsa (64-rasm,a), u joyga oldin mag‘iz qo‘yib olinadi. Buning uchun mag'izlar cheti kant kengligidan 0,7-1,0 sm ortiq kenglikda teskarisini ichiga qilib bukiladi. Yubka-shim bel chizig‘ida, beldan yuqorida yoki beldan pastda joylashishi mumkin. Yubka-shim belbog‘i qalin yoki ingichka, ikki uchlari uzaytirilgan yoki bir tomoni uzaytirilgan kamar tutgichli yoki tutkichsiz, yon chokli yoki yaxlit bichilgan bo‘ladi. Kamar tutgich shakli ham turlichadir. Yubka-shim taqilmasi tugma va izmada yoki «molniya»da bo‘lishi mumkin. Yubka-shim modeli odam yoshiga, model ko‘rinishiga, tanlangan uslubga, gazlamaga mos bo‘lishi kerak.
Kamar tutgich shakli ham turlichadir. Shim taqilmasi tugma va izmada yoki «molniya»da bo‘lishi mumkin. Shim modeli odam yoshiga, model ko‘rinishiga, tanlangan uslubga, gazlamaga mos bo‘lishi kerak. Taqilma mag‘izni «molniya» tasma bilan birga shim old bo‘lagi o‘ng tomoniga biriktirib tikiladi. Yubka-shim taqilmasiga bezak baxyaqator yuritish va NII berish. Yubka-shim taqilmasiga 2,5–3,0 sm chok kenglikda, belgilangan chiziq bo‘yicha bezak baxyaqator yuritiladi va NII beriladi.
|
| |
Mashinali o’qitish. Mashinali o’qitish algoritmlari

|
Mashinali o’qitish. Mashinali o’qitish algoritmlari
|
bet | 1/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 3,66 Mb. | | #244277 |
Bog'liq Mashinani o\'qitish algoritmlari
Mashinali o’qitish.
Mashinali o’qitish algoritmlari
Ma’ruza rejasi
Statistik usullar va ularning xususiyatlari
Mashinali o’qitish nima? O’qitish masalasi
Mashinali o’qitish algoritmlari
- Supervised o’qitish
- Unsupervised o’qitish
Data set (Ma’lumotlar to’plami) nima?
SciPy paketida Mashinali o’qitish qo’llanilishi Foydalanilgan adabiyotlar
SI uchun statistik usullar
Hozirgi kunda sun’iy intellekt algoritmlari va dasturlarini ishlab chiqishda an’anaviy statistik usullardan foydalanilmoqda. Berilgan to’plamlar qiymatlari asosida regressiya va chiqizli interpolyatsiya usullaridan foydalanib kelingan. Quyida mavjud statistik usullar keltirilgan bo’lib, bular hozirgi kunda SI algoritmlari va dasturlarini ishlab chiqishda keng foydalanib kelinmoqda:
- Regressiya
- Sinflashtirish
- Klasterlash
- Ehtimollar nazariyasi
- Qoidalar daraxti
Mashinali o’qitish
Mashinali o’qitish (Machine Learning) – bu kompyuterni dasturlashning yangi yo’nalishi bo’lib, dasturning ma’lumotlarni o’qib olish va shu ma’lumotlar asosida o’rganish xususiyatiga ega bo’lishidir.
[Mashinali o’qitish] kompyuterning ma’lumotlarni o’qib olish asosida xususiyatlarni o’rganish qobiliyatidir - Arthur Samuel, 1959
A dastur bu E tajriba asosida T masalani yecishda P samaradorlik o’lchovi bilan yaratiladi, va T masala samaradorligi P orqali tekshiriladi va aniqligi E tajriba asosida amalga oshiriladi - Tom Mitchell, 1997
Tasvirni tanib oluvchi dastur
Tasvirni tanib oluvchi dastur modeli
Kiruvchi tasvir
Modelni o’qitish
.......
Model natijasi
Mashinali o’qitish
X- obyektlar to’plami Y- javoblar to’plami
y:X->Y no’malum bog’liqlik esa target function(maqsad funksiya) deyiladi.
Berilgan:
{x1, . . . , xℓ } X — o’qtiluvchi to’plam(training sample) yi = y (xi ), i = 1, . . . , ℓ — ma’lum javoblar
|
| |
-53-mavzular - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 42/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYA52-53-mavzular. Uch xonali sonni bir xonali va ikki xonali songa yozma
ko‘paytirish usullari (2 soat).
54-55-mavzular. Uch xonali sonni bir xonali songa yozma bo‘lish usullari (2
soat).
56-57-mavzular. To‘rt xonali sonni bir xonali songa yozma bo‘lish usullari
(2 soat).
58-60-mavzular. Ko‘paytirishni bo‘lish bilan, bo‘lishni ko‘paytirish bilan
tekshirish. Qoldiqli bo‘lishni tekshirish (3 soat).
Nazorat ishi (1 soat).
61-62-mavzular. Ikki o‘zgaruvchili ifodalarning qiymatini berilgan sonlar
orqali topish (2 soat).
63-64- mavzular. Ifodaning qiymatini topish (2 soat).
65-67- mavzular. Tenglamalarni yechish (3 soat).
68-69-mavzular. Tengsizlik. Katta emas va kichik emas (≤ va ≥)
belgilari (2 soat).
70-72-mavzular. Bir nechta yechimli va yechimga ega bo‘lmagan masalalar.
Masalalar yechish (3 soat).
73-74-mavzular. Vaqt o‘lchovi birliklari: soat, minut, soniya, Ular orasidagi
munosabatlar: 1 soat = 60 daq, 1 daq = 60 s, 1 sutka = 24 soat, 1 asr = 100 yil, 1 yil
= 12 oy (2 soat).
Nazorat ishi (1 soat).
Xatolar ustida ishlash (1 soat).
O‘quvchilarda shakllangan fanga oid kompetensiya elementlari:
Matematika mazmuniga oid umumiy kompetensiya:
A1
o‘rganilgan matematik tushunchalarni qabul qila oladi, tegishli misollar
keltira oladi;
rim raqamlarini o‘qiy oladi, yoza oladi, taniydi va foydalana oladi;
2-3 arifmetik amalli (qavsli, qavssiz) sonli ifodaning qiymatini hisoblay oladi;
a + b, a - b, a • b, a : b ko‘rinishdagi ikki o‘zgaruvchili ifodalarning qiymatini
berilgan sonlar orqali topa oladi;
x · 4 = 140, x : 9 = 53, 595 : x = 7 ko‘rinishdagi tenglamalarni tanlash usuli
bilan, berilgan va izlanayotgan sonlar orasidagi o‘zaro munosabat asosida yecha
oladi;
miqdorlar (narx-navo, massa, vaqt, uzunlik, yuz) orasidagi bog‘lanishlarni
qo‘llab, kundalik hayot bilan bog‘liq bo‘lgan masalalarni arifmetik usulda yecha
oladi;
189
burchaklarning asosiy turlarini (to‘g‘ri, o‘tkir, o‘tmas burchaklar) tasavvur
qila oladi, solishtiradi va tasvirlay oladi.
A1+
bo‘yashlar, qoplash, qirqishlarga doir sodda geometrik masalalarni yecha
oladi;
arifmetik hisob-kitob texnikasiga va juft-toqlikka oid qiziqarli, nostandart va
matnli masalarni yecha oladi;
sodda amaliy holatlarda kombinator masalalarini yecha oladi.
|
| |
Kognitiv kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 48/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKognitiv kompetensiya (shaxsning mustaqil ijodiy fikrlash kompetensiyasi):
A1
mantiqiy bog‘lovchilar va kvantorlar yordamida mulohazalarni tuza oladi va
ularning rost-yolg‘onligini asoslab bera oladi;
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni o‘quv
vaziyatlarda qo‘llay oladi va yangi bilimlar hosil qila oladi;
194
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni kundalik
vaziyatlarda qo‘llay oladi;
o‘qituvchi bilan hamkorlikda masalaning yechimini topish rejasini tuza oladi,
tuzilgan reja asosida ishlay oladi va o‘z faoliyatini to‘g‘rilab oladi.
A1+
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni murakkabroq
vaziyatlarda qo‘llay oladi.
Takrorlash. Materialni tizimga solish va umumlashtirish
(9 soat, A1+: 14 soat)
Nazorat ishi (1 soat)
Mavzularni o‘rganish uchun - 148 soat (A1+: 216 soat)
Nazorat ishlari uchun - 8 soat (A1+:8 soat)
Xatolar ustida ishlash uchun - 5 soat (A1+: 5 soat)
Takrorlash uchun - 9 soat (A1+: 9 soat)
Jami - 170 soat (A1+: 238 soat)
4-SINF
(170 soat, A1+: 238 soat)
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiya elementlari:
Kommunikativ
kompetensiya:
A1
o‘rganilgan atamalarning ma’nosini tushunib, to‘g‘ri o‘qiy olish;
so‘z va gaplarni bog‘lagan holda o‘z fikrini aniq va ravshan ifodalay olish;
fikrni mantiqiy izchillikda ifodalay olish;
matematikaga oid audio matnni tinglab, videotasvirlarni ko‘rib tushunish,
tegishli munosabat bildira olish;
matematik matn ma’nosini qayta so‘zlab bera olish, matematik qoidalarni
yoddan ifodali ayta olish.
A1+
Mavzuga oid ma’lumotlarni muhokama qilishda o‘zaro muloqotga kirisha
olish, muloqotda muomala madaniyatiga amal qila olish, matematik masalani
hamkorlikda yechishda jamoada samarali ishlay olish.
|
| |
Kognitiv kompetensiya - 2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya

|
2-sinflar uchun barcha fanlardan kompetensiyali dars ishlanmalari Kompetensiya
|
bet | 43/85 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 322,85 Kb. | | #153092 |
Bog'liq KOMPITINSIYAKognitiv kompetensiya (shaxsning mustaqil ijodiy fikrlash kompetensiyasi):
A1
yo‘l qo‘yilgan xato va noaniqliklarni topa oladi, ularni tuzata oladi;
matematik mulohazalarni og‘zaki va yozma tarzda ifodalay oladi;
masalalar yechishda mantiqan to‘g‘ri fikr yurita oladi, mantiqiy noto‘g‘ri
natijalarni aniqlay oladi, misol va qarshi misol tuza oladi;
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni o‘quv va
kundalik vaziyatlarda qo‘llay oladi va yangi bilimlar hosil qila oladi;
o‘qituvchi bilan hamkorlikda masalaning yechimini topish rejasini tuza oladi,
tuzilgan reja asosida ishlay oladi va o‘z faoliyatini to‘g‘rilab oladi.
A1+
o‘rganilgan matematik tushunchalar, faktlar va algoritmlarni murakkabroq
vaziyatlarda qo‘llay oladi.
3-bo‘lim. SODDA (MAXRAJI 2, 3, 4, 5, 6, 8, 10, 12)
BO‘LGAN KASRLAR. KATTALIKLAR.
(35 soat, A1+: 49 soat)
75-77-mavzular. Kasr. Maxraji 2, 4, 8 bo‘lgan kasrlar tushunchasi. Maxraji
2, 4, 8 bo‘lgan teng kasrlar. Matnli masalalar (3 soat).
78-80-mavzular. Maxraji 3, 6, 12 bo‘lgan kasr tushunchasi. Maxraji 2, 4, 8
bo‘lgan teng kasrlar. Matnli masalalar (3 soat).
81-83-mavzular. Maxraji 2, 4, 8 bo‘lgan kasrlar tengligi. Maxraji 2, 4, 8
bo‘lgan teng kasrlar. Matnli masalalar (3 soat).
84-86-mavzular. Maxraji 3, 4, 5, 6, 8, 12 bo‘lgan kasrlarni yarim ulush bilan
taqqoslash (2 soat).
87-89-mavzular. Surati bir xil sodda kasrlarni taqqoslash va tartiblash (3
soat).
90-92-mavzular. Bir xil maxrajli sodda kasrlarni taqqoslash va tartiblash (3
soat).
93-95-mavzular. Bir xil maxrajli sodda kasrlarni qo‘sh ish va ayirish (3
soat).
96-98-mavzular. Maxrajlari karrali bo‘lgan sodda kasrlarni bir xil maxrajga
keltirish (3 soat).
190
|
| |
Shteyn olish uchun eritish

deb nomlangan yarim tayyor mahsulotga o’tkazish uchun ishlatiladi. Shteyndan
tashqari o’zida ruda oksidlari va flyuslarni jamlagan shlak olinadi.
Shteyn olish uchun eritish neytral, oksidlab – qaytaruvchi, oksidlovchi
muhitda olib borish mumkin. Oksidlovchi sharoitda erish jarayoni olib borilganda
temir sulfidining bir qismi oksidlanishi natijasida va uni oksidlarini shlakka o’tishi
natijasida ajratib olinayotgan metall miqdori ko’p bo’lgan shteyn olinadi. Bunday
eritishni jamlovchi eritish ham deb atashadi.
Mis ruda va boyitmalarini shteynga eritish qo’yidagi sxema bo’yicha boradi:
(CuFeS
2
, FeS
2
, SiO
2
, CaO)+(SiO
2
, CaO)+(O
2
, N
2
)→
ruda yoki konsentrat flyus havo
→ (Cu
2
S, FeS)+(FeO, SiO
2
, CaO)+(SO
2
, N
2
)
shteyn shlak gazlar
3) Qayta ishlanayotgan xom ashyoni elektrolizyorda eritish natijasida
olinadigan oksid yoki xlorid eritmalariga o’zgarmas tok ta’sir qilganda hosil
bo’lgan erigan tuzlarni elektroliz qilish –
elektrolitik eritish
deyiladi.
Eritmalarni elektroliz qilish quyidagi sxema bo’yicha boradi:
eritmani elektrolitik dissosiasiyalash MeO(MeCI
2
)→Me
2+
+O
2-
(2CI);
Katodli jarayon: Me
2+
+ 2e → Me
Anodli jarayon: O
2-
- 2e → O
2
↑ yoki 2Cl
-
- 2e → Cl
2
↑
Natijada katodda suyuq yoki quyuq xolda metall, anodda esa gaz ajraladi.
Erigan tuzlarni elektroliz qilish jarayoni deyarli hamma metallarni olish
uchun qo’llasa bo’ladi, biroq bu usulning qimmatligi sababli, boshqa eritish
usullari ishlatib bo’lmaydigan paytda qo’llaniladi. Eritmalarni elektroliz qilish
usuli alyuminiy, magniy va boshqa engil va noyob metallarni olishda ishlatiladi.
4. Qiyin qaytariladigan metallar olishda, metallarga singuvchanlik qobiliyati
bor uglerodli qaytaruvchilar ishlatilganda, karbid Me
x
S hosil bo’lish yuz beradigan
jarayon
Nazorat savollari - Chapter · November 022 citations reads 8,650 author

§ 11. Metallurgik ishlab chiqarishning vazifasi
Metallurgik ishlab chiqarishning
asosiy yakuniy vazifasi, metallarni toza
metall yoki kimyoviy birikma ko‘rinishda, qayta ishlanayotgan xomashyodan
olishdir. Amaliyotda bu vazifa xomashyo tarkibidagi qimmatbaho moddani bo‘sh
porodadan, mahsus jarayon va usullarni qo‘llab, ajratib olish yo‘li bilan yechiladi.
Mahsus jarayonlar va usullar metallurgik jarayonlar deb nomlanadi.
Murakkab polimetallik xomashyodan yuqori tozalikdagi
metallarni olish
uchun bitta metallurgik jarayon yoki bitta metallurgik dastgohni qo‘llash yetarli
emas. Bu vazifani yechish uchun, ketma-ket bir nechta jarayonlarni qo‘llab, qayta
ishlanadigan xomashyodan komponentlarni bosqichma-bosqich bir – biridan,
ajratib olish talab etiladi.
Barcha qo‘llaniladigan metallurgik jarayonlarning kompleksi (tayyorlovchi,
yordamchi va asosiy jarayonlar) uchastka, bo‘lim, tsex yoki umumiy korxonaning
texnologik sxemasini shakllantiradi. Masalan, rangli metallurgiyaning barcha
korxonalari ko‘p bosqichli texnologik sxemalar bilan tavsiflanadi.
Metallurgik
jarayonlarning asosida, qayta ishlanayotgan xomashyoni bir-
biridan tarkibi va fizikaviy xossalari bo‘yicha farqlanadigan, ikki,
uch ayrim
holatlarda undan ko‘p fazalardan tashkil topgan, geterogen sistemaga o‘tqazish
yotadi. Hosil bo‘lgan fazalardan bittasi, ajratib
olinadigan qimmatbaho modda
(metall) bilan boyitilishi va unsur elementlar bo‘yicha kambag‘allashishi lozim,
qolgan fazalar esa aksi qimmatbaho modda bo‘yicha kambag‘allashishadi. Hosil
bo‘ladigan fazalarning fizikaviy hossalarini (agregat holati, zichligi, o‘zaro
namlanuvchanligi, uchuvchanligi va h.) farqi, komponentlarni
bir-biridan sodda
usullar bilan (tindirish, filtrlash va h.) ajratib olishni ta’minlashi kerak.
Metallurgik
ishlab
chiqarishning
amaliyotida
quyidagi
fazalar
kombinatsiyasi keng tarqalgan: G+S; G+Q; S+S; S+Q; G+S+S; G+S+Q, bu yerda
“G”, “S”, “Q” harflari bilan gaz, suyuq va qattiq fazalar belgilangan.
G+S va G+Q fazalarda gaz, suyuq va qattiq fazalarning
zichliklari farq
qilishi sababli, ularni bir birida oddiy tindirish usuli bilan ajratib olish mumkin.
Agar gazlrada gaz fazasida qattiq faza juda mayin dispers ko‘rinishda bo‘lsa,
tindirish usuli bilan fazalarni ajratib olishi juda sekin boradi, bu holda mahsus
usullardan fodylaniladi, masalan chang tutish.
S+S fazalar bir-biridan tindirish yoki sentrifugirlash (sentrifugirovanie)
usulida ajratib olinishi mumkin. S+Q tizmi uchun, fazalarni bir-biridan ajratib olish
uchun tindirish yoki filtrlash jarayonlarni qo‘llash mumkin. G+G fazalar kimyoviy
texnologiya usullaridan
foydalanib ajratiladi, Q+Q fazalar esa boyitish usullari
bilan ajratib olinishi mumkin.
Muhandislik texnologiyalari

|
Muhandislik texnologiyalari
|
bet | 1/6 | Sana | 05.09.2024 | Hajmi | 4,64 Mb. | | #270348 |
Bog'liq diplom ishi madina (2)
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
ISLOM KARIMOV nomidagi TOSHKENT DAVLAT TEXNIKA UNIVERSITETI
“MUHANDISLIK TEXNOLOGIYALARI” fakulteti
“BIOTIBBIYOT MUHANDISLIGI” kafedrasi
qo‘lyozma huquqida
SHOVKATOVA MADINA BAXODIR QIZI
“FIZIOTERAPIYA” APPARATLARINI “PROTEUS” SIMULYATSION DASTURI YORDAMIDA LOYIHALASH
5313000 “Biotibbiyot injeneriyasi” yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr darajasini olish uchun
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
Kafedra mudiri:
|
dots. Haqqulov M.
|
|
|
Raxbar:
|
Shakarov F.
|
TOSHKENT 2024
MUNDARIJA:
KIRISH
Ⅰ BOB.UMUMIYQISM
1.1
1.2
1.3
1.4
Ⅱ BOB. ASOSIY QISM
2.1
2.2
2.3
2.4
Ⅲ BOB. IQTISODIY QISM
IV BOB.HAYOT FAOLIYATI XAVFSIZLIGI
V BOB. ATROF-MUHIT MUXOFAZASINI TASHKIL ETISH
Ⅵ BOB. XULOSA
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
KIRISH
Fizioterapiya - bu fizioterapevtlar tomonidan bemorlarning hayoti davomida tananing maksimal harakat erkinligini va funksionalligini rivojlantirish, saqlash va tiklash maqsadida ko'rsatiladigan xizmatlardir. Fizioterapiya xizmatlari qarilik oqibatida, shikastlanishlarda, og'riqlarda, turli xil kasalliklarda, buzilish, holat yoki atrof-muhit omillari natijasida tananing funksionalligi va harakatchanligi buzilgan hollarda, to'liq funktsional harakat sog'liqning eng muhim omili ekanligini tushungan holda taqdim etiladi.
Galvanizatsiya - bu terapevtik usul bo'lib, unda ish kuchi sifatida 50 mA dan kam past intensivlikdagi doimiy, uzluksiz elektr toki ishlatiladi. 30 dan 80 voltgacha bo'lgan past kuchlanish bilan tavsiflanadi. Oqim maxsus elektrodlarga beriladi, ularning yordami bilan ular mahalliy ta'sirni ta'minlaydi.
Elektrodlar orasida joylashgan to'qimalarda hujayra membranasining polaritesi o'zgaradi. Bu ularning o'tkazuvchanligini oshirishga olib keladi. Hujayralardagi metabolik jarayonlar tezlashadi - bu zararlangan hududdagi organlarga ijobiy ta'sir ko'rsatadi.
Elektroforez - bu fizioterapevtik protsedura bo'lib, unda inson tanasi umumiy va mahalliy terapevtik ta'sirni ta'minlash uchun doimiy elektr impulslariga ta'sir qiladi. Tibbiy ta'sir kuchsiz oqimlar va farmatsevtika vositalarining bir vaqtning o'zida ta'siri orqali erishiladi.
Elektroforez teri va shilliq pardalar orqali dori vositalarini yuborish uchun ham qo'llaniladi. Dorivor moddalar zaif elektr toki ta'sirida tanaga kiradi. Bunda mahsulotlarning ionlashuvi sodir bo'ladi, bu esa preparatning terining chuqur qatlamlariga kirib borishini osonlashtiradi.
Elektroforezning ijobiy ta'siri:
yallig'lanish jarayonlarini sekinlashtirish;
og'riq intensivligining pasayishi (agar yuz nervi siqilgan bo'lsa);
mushaklarning ortiqcha kuchlanishini yo'q qilish;
tiklanish jarayonlarini tezlashtirish (to'qimalarning yangilanishi);
tinchlantiruvchi ta'sir;
teri osti to'qimalarida mikrosirkulyatsiyani yaxshilash.
|
| |
Oksidlab kuydirish - Chapter · November 022 citations reads 8,650 author

MeS + 2O
2
= MeSO
4
Oksidlovchi kuydirish shixtasi tarkibiga turli metallarni sulfidlari (pirit,
xalkopirit, xalkozin, kovellin, bornit,
sfalerit, galenit, ayrim hollarda arsenopirit,
surma yaltirog’i va boshqalar), jins hosil qiluvchi minerallar (kvars, oxaktosh,
glinazem, kremnazem va boshqalar), uncha ko’p bo’lmagan
miqdorda sulfatlar,
nodir metallar, namlik va boshqalar kiradi.
Mahsulotlarni
gidrometallurgik
ishlov
berishga
tayyorlash
uchun
sulfatlovchi kuydirish
qo’llanadi. Bu jarayonda ajratilishi kerak bo’lgan metallar
suvli eritmalarda oson eruvchi birikmalar (sulfatlar va oksidlar) shakliga,
hamda
qiyin eruvchi oksidlar shakliga o’tkaziladi.
Sulfatlovchi kuydirish shixtasi, oksidlovchi kuydirish shixtasidan keskin
farq qilib, faqat ruda yoki konsentratdan iborat bo’ladi.
Tiklovchi kuydirish
temir rudalari: qizil va qo’ng’ir temirtoshni qayta
ishlash uchun qo’llanadi. Natijada, magnitlanmaydigan
oksidlar Fe
2
O
3
va
Fe
2
O
3
·H
2
O magnetit holiga o’tadi:
Fe
2
O
3
+ CO = Fe
3
O
4
+ CO
2
,
bu esa temir rudalarini boyitishning eng samarali usuli – elektromagnit boyitishni
qo’llash imkoniyatini yaratadi.
Tiklovchi kuydirishning yana bir turi
velslash
dir. Bu qattiq fazadagi bir
qator metall oksidlarini ugletermik tiklash jarayoni bo’lib, yuqori haroratda vozgon
holida gaz fazaga o’tadi. Bunday nisbatan
uchuvchan metallar guruhiga Hg, Cd,
Na, Zn, Mg kiritish mumkin. Velchlash jarayoni rux ishlab chiqarishda
(t
qaynash
=907
0 C
) keng qo’llanadi. Rux bilan birga kadmiy,
ayrim hollarda
qo’rg’oshin vozgon holida o’chadi. Ushlab olingan vozgonlardan metall
gidrometallurgik qayta ishlash usuli bilan ajratib olinadi.