rivojlanishi va paxta hosiliga ta’siri

16
kuniga kelib, pushtaga plyonka to„shab, chigitlar 90x10-1 tizimda ekilgan variantda
ushbu tizimda chigitlar ochiq maydonga ekilgan variantga nisbatan bir tup o„simlikda
o„rtacha bosh poya balandligi 6,1 sm, hosil shoxlari soni 3,4 donaga, hosil
elementlari soni 13,6 donaga, ko„saklar soni 2,3 donaga yuqori bo„lganligi kuzatilgan
bo„lsa, pushtaga plyonka to„shab, chigitlar 90x(60x30)x12-1 va 90x(60x30)x15-1
tizimlarda ekilgan variantlarda, ushbu tizimda chigitlar
ochiq maydonga ekilgan
variantlarga nisbatan bosh poya balandligi 14,3-7,3 sm, hosil shoxlari soni 3,4-3,5
donaga, hosil elementlari soni 12,8-13,4 donaga, ko„saklar soni 2,9-2,1 donaga,
chigitlar ushbu tizimlarda pushtalarga yoppasiga plyonka to„shab ekilgan variantlarda
esa bosh poya balandligi 23,8-22,0 sm, hosil shoxlari soni 2,4-2,3 donaga, hosil
elementlari soni 10,5-10,7 donaga, ko„saklar soni 1,1-1,3 donaga yuqori natija
ko„rsatganligi qayd etilgan.
Pushtaga
plyonka
to„shab, chigitlar (76x38)x8,8-1; (76x38)x9,7-1;
(76x38)x11,4-1 tizimlarda ekilgan variantlar tahlil qilinganida, ushbu tizimda
chigitlar ochiq maydonga ekilgan variantlarga nisbatan bosh poya balandligi 16,5-
16,6-12,4 sm, hosil shoxlari soni 3,5-3,5-3,7 donaga, hosil elementlari soni 13,6-13,7-
14,1 donaga, ko„saklar soni 1,6-1,7-1,9 donaga,
chigitlar ushbu tizimlarda
pushtalarga yoppasiga plyonka to„shab ekilgan variantlarda esa ochiq maydonga
chigit ekilgan variantlarga nisbatan bosh poya balandligi 24,9-24,5-24,1 sm, hosil
shoxlari soni 2,0-2,1-2,2 donaga, hosil elementlari soni 9,7-10,4-10,4 donaga,
ko„saklar soni 1,6-1,6-1,5 donaga yuqori bo„lganligi aniqlangan.
1-sentyabr muddatiga kelib, tajriba variantlarida parvarish qilinayotgan g„o„za
o„simliklarining o„sib rivojlanishi bo„yicha fenologik kuzatuvlar olib borilganida,
pushtaga plyonka to„shab, chigitlar 90x10-1 tizimda ekilgan variantda ushbu tizimda
chigitlar ochiq maydonga ekilgan variantga nisbatan bir tup o„simlikda o„rtacha
ko„saklar soni 2,1 donaga, ochilgan ko„saklar soni 3,0 donaga yuqori bo„lganligi
aniqlangan bo„lsa, pushtaga plyonka to„shab, chigitlar 90x(60x30)x12-1 va
90x(60x30)x15-1 tizimlarda ekilgan variantlarda, ushbu tizimda chigitlar ochiq
maydonga ekilgan variantlarga nisbatan bosh ko„saklar soni o„rtacha 2,1 donaga,
ochilgan ko„saklar soni 2,7-3,0 donaga, chigitlar ushbu
tizimlarda pushtalarga
yoppasiga plyonka to„shab ekilgan variantlarda esa ochi maydonga ekilgan
variantlarga nisbatan ko„saklar soni 1,5-1,4 donaga, ochilgan ko„saklar soni 2,1-2,3
donaga yuqori bo„lganligi kuzatildi.
Pushtaga
plyonka
to„shab, chigitlar (76x38)x8,8-1; (76x38)x9,7-1;
(76x38)x11,4-1 tizimlarda ekilgan variantlar o„rganilganida, ushbu tizimda chigitlar
ochiq maydonga ekilgan variantlarga nisbatan ko„saklar soni 2,3-2,3-2,4 donaga,
ochilgan ko„saklar soni 2,8-2,9-3,1 donaga, chigitlar ushbu tizimlarda pushtalarga
yoppasiga plyonka to„shab ekilgan variantlarda esa ochiq maydonga chigit ekilgan
variantlarga nisbatan ko„saklar soni 1,5-1,5-1,6 donaga, ochilgan ko„saklar soni 2,0-
2,0-2,3 donaga yuqori bo„lganligi qayd etilgan.
Barchaga ma‟lumki, har bir ekinga qo„llanilgan agrotexnik tadbirlarning
samaradorligi hosildorlik ko„rsatkichlari bilan baholanadi.
Biz ham olib borilgan tadqiqot yillarimizda variantlarda g„o„za o„simligini
parvarishlashda qo„llanilgan agrotexnologiyalarni paxta hosildorligiga ta‟sirini
aniqlash maqsadida variantlar kesimida paxta hosildorligi aniqlab chiqildi.
17
Jumladan, chigitlar ochiq maydonga 90x10-1 tizimda ekilgan 1-variantda paxta
hosildorligi aniqlanganida, yillar bo„yicha o„rtacha 30,4 s/ga ni tashkil etganligi
aniqlangan bo„lsa, chigitlar
ochiq maydonga qo„shqator qilib pushtaga
90x(60x30)x12-1 va 90x(60x30)x15-1 tizimlarda ekilgan 3-4 variantlarda 1-variantga
nisbatan 2,6-0,8 s/ga, chigitlar ochiq maydonga qo„shqator qilib, (76x38)x8,8-1;
(76x38)x9,7-1; (76x38)x11,4-1 tizimlarda ekilgan 9-10-11 variantlarda 1-variantga
nisbatan qo„shimcha ravishda 3,3-3,9-1,4 s/ga paxta hosili olinganligi qayd etilgan.
1-jadval