nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
7-mavzu. Tadqiqot loyihasi

|
7-mavzu. Tadqiqot loyihasi
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 365,2 Kb. | | #230676 |
Bog'liq 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi ppt 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi Ma’ruzachi: dotsent Mamayev B.N. Innovatsion loyihalar - Ushbu matn talabalarga tadqiqot loyihaning ba'zi rasmiy jihatlarini taqdim etadi. Ushbu loyihani tashkil etuvchi turli boblarning ekspozitsiyasi (kirish; maqsadlar; asoslash; metodologiya va bibliografiya) va uning mazmuni turli kurslar uchun standartlashtirish bo'yicha taklifni shakllantirishga qaratilgan.
- Tadqiqot loyihasi matndan oldingi elementlardan tashkil topgan bo'lib, muqova va xulosalar asosida tuzilgan; Kirish, maqsadlar, asoslash va metodikadan iborat matnli elementlar; va xronogramma va bibliografiya tarkibiga kirgan matndan keyingi elementlar.
Innovatsion loyihalar - Zamonaviy iqtisodiyotda deyarli barcha firmalar loyiha faoliyatidan foydalanadilar. Bu kompaniyalarga tender va tanlovlarda qatnashish, o‘z g‘oyalarini amalga oshirish uchun pul olish imkonini beradi.
- Innovatsion tadqiqot loyihasi zamonaviy sharoitda kompaniya faoliyatini maqsadli boshqarish shaklidir.
- Qo'yilgan maqsadlarga erishish uchun loyihada resurslar, muddatlar va ijrochilar nuqtai nazaridan o'zaro bog'liq bo'lgan yaxshi o'ylangan faoliyat va qarorlar tizimi bo'lishi kerak.
Innovatsion loyihalar - Innovatsion faoliyatni amalga oshirishda har bir jarayon uchun alohida loyiha tanlanadi. Bu alohida sohalarda koʻplab yechimlardan tashkil topgan tizim:
- texnik;
- ilmiy;
- ishlab chiqarish;
- moliyaviy;
- marketing;
- menejer
Innovatsion loyihalar - Innovatsion loyihaning boʻlimlari
- Chunki buni ko'rib chiqish mumkinbiznes loyihasi, standart bo'limlarni ajrating:
- tavsif;
- kompaniya profili;
- mahsulot tavsifi;
- marketing tadqiqotining xususiyatlari;
- ishlab chiqarish loyihasi;
- sotuv xususiyatlari;
- moliyaviy hisoblar
Innovatsion loyihalar - Tadqiqot loyihasini ishlab chiqish uzoq va jiddiy ishni talab qiladi.
- U iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy, siyosiy ahamiyatga ega bo‘lgan dolzarb amaliy va nazariy muammolarni hal qilishga qaratilgan.
- Tadqiqot loyihasining o‘ziga xos xususiyati maqsadning dolzarbligi va yangiligi, qo‘yilgan vazifalarning realligidir.
|
| |
2-ma’ruza mavzu: algoritmlash va dasturlashning asosiy tushunchalari reja

|
2-ma’ruza mavzu: algoritmlash va dasturlashning asosiy tushunchalari reja
|
bet | 1/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 286,49 Kb. | | #114744 |
Bog'liq JLS1mK4JE8xpBizx6WVHiS1sqk6pm5BLfsKMFqou
2-MA’RUZA
MAVZU: ALGORITMLASH VA DASTURLASHNING ASOSIY TUSHUNCHALARI
Reja:
Unar va ternar operator;
Statik operator (sizeof);
Kompilyator va uning turlari;
Qiymat o‘zlashtirish operatorlari va ularning ishlash usullari;
Format modifikatorlari: printf(), scanf() funksiyalari;
Preprotsessor direktivalari.
Kalit so‘zlar: Algoritm, kompilyator, sizeof, ternar, preprotsessor direktivalar
Algoritm — ijrochi uchun ma’lum bir masalani yechishga qaratilgan ko‘rsatmalarning aniq ketma-ketligi.
“Algoritm” so‘zi O‘rta Osiyolik buyuk matematik Al-Xorazmiyning nomi bilan bogʻliq. Al-Xorazmiyning nomini lotincha ifodasi — Algorithm. Algoritm — informatika va matematikaning asosiy tushunchalaridan hisoblanadi.
“Algoritm ijrochisi”.
Algoritm ijrochisi — algoritmda ko‘rsatilgan buyruqlarni bajara oladigan abstrakt yoki real (texnik, biologik yoki biotexnik) tizim.
Algoritmlarga xos xususiyatlar:
Buyruqlar tizimi. Har bir ijrochi faqatgina ushbu ijrochi tushunadigan buyruqlarni (ya’ni, ijrochi bajaradigan buyruqlar ro‘yxatiga mansublarni) bajara oladi.
Ijrochi buyruqlarni bajarish jarayonida oddiy harakatlarni bajaradi.
Odatda ijrochiga algoritmning maqsadi ma’lum bo‘lmaydi. Shuning uchun ijrochi “nimaga” va “nima uchun” degan savollarni bermaydi.
Informatikada algoritmlarning universal ijrochisi bo‘lib kompyuterlar hisoblanadi.
Algoritmning xossalari
Algoritmlarning asosiy xossalari quyidagilardan iborat:
Tushunarlilik. Algoritm ijrochisi buyruqlar ketma-ketligini qanday bajarishni aniq bilishi kerak.
Diskretlilik. Algopitm ijrochisi masalani yechish jarayonini alohida va sodda qadamlar ketma-ketligini bajarish deb tushunishi kerak.
Aniqlik. Algoritmning har biri qoidasi, undagi amallar va buyruqlar bir ma’noli bo‘lishi kerak. Shu xossaga asosan algoritm ijrochisi buyruqlar ketma-ketligini mexanik bajarish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Natijaviylik. Bu xossaning mazmuni shundan iboratki, har qanday algoritmning ijrosi oxir-oqibat ma’lum bir yechimga kelishi kerak.
Ommaviylik. Masalani yechish algoritmi umumiy hollar uchun yaratiladi, ya’ni faqatgina boshlangʻich qiymatlari bilan farqlanuvchi bir turdagi masalalar sinfi uchun tuziladi. Bunda boshlangʻich qiymatlar algoritmning qiymatlar qabul qilishi mumkin bo‘lgan sohadan olinadi.
|
| |
Innovatsion loyihalar - 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi

|
7-mavzu. Tadqiqot loyihasi
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 365,2 Kb. | | #230676 |
Bog'liq 7-mavzu. Tadqiqot loyihasi ppt - Keling, tadqiqot loyihasini nima tavsiflashini ko'rib chiqaylik. Mavzular muallifning o'zi tomonidan tanlanadi, shunda ular amaliy qiziqish uyg'otadi, ya'ni ular dolzarbdir.
- Uning mantiqiy sxemasi innovatsion ishlanmalarga oʻxshaydi.
- Birinchi bosqich dizayn maqsadini belgilash, asosiy tarkibiy, operatsion, iqtisodiy ko'rsatkichlarni aniqlashni o'z ichiga oladi.
- Xalqaro ilmiy-tadqiqot loyihalari texnik topshiriqlar bilan bogʻlangan. Ularda marketolog, innovatsiya menejeri, dizayner, konstruktor ishtirok etadi.
- Keyingi bosqichda yaratilgan mahsulotning strukturaviy-funktsional sxemasi uchun variantlarni tanlash, uning o'ziga xosligini tekshirish mavjud. Istalgan natijaga erishish uchun texnologik muhandisning ishtiroki talab qilinadi.
- Ushbu bosqich yakunida iqtisodiy va texnik hisob-kitoblar, mahsulot sifati xaritasi, funktsional va strukturaviy diagrammalar, bayonotlar, patent shakli bilan yozuvlar kiritilgan texnik taklif tuziladi.
Innovatsion loyihalar - Texnik va taklif shartlari marketing tadqiqotlari natijalaridan olingan bozor ehtiyojlariga asoslanadi. Ular yaratilgan texnik ob'ektning tannarxi, iste'molchi, funksional xossalari tarkibini aniqlaydi.
- Loyihaning ilmiy rahbari ishning maqsad va vazifalarini belgilaydi, u shuningdek keyingi rejani tuzishga mas'uldir.
- Dizaynning dastlabki bosqichlarida loyihani yakunlash uchun eng yaxshi usul va vositalarni tanlash muhim ahamiyatga ega.
- Keyin, muammo hal qilinadiyaratilayotgan mahsulotning strukturaviy fundamental yechimlarini tanlash bo'yicha: tarkibi, tartibi, sxemalari. Iqtisodiy hisob-kitoblar uchun loyiha mavzusiga oid ilmiy adabiyotlardan foydalaniladi.
- Oʻziga xosligi ijodiy yondashuv boʻlgan dizayn ishlari uchun klassik ilmiy yondashuvlardan chetga chiqish, innovatsion usullardan foydalanishga ruxsat beriladi.
Innovatsion loyihalar - Ko'pincha tadqiqot loyihaning eng qiyin qismi nimani o'rganish kerakligini aniqlashdir. Tanlashga shoshilmang, chunki quyidagi qadamlarning barchasi siz tanlagan g'oyaga asoslanadi.Sizni qiziqtiradigan, ajablantiradigan yoki chalkashtirib yuboradigan narsa haqida o'ylab ko'ring va bu siz loyiha uchun oqilona tadqiq qilishingiz mumkin bo'lgan narsani bilib oling. Siz nimani o'rganmoqchi ekanligingizni sarhisob qiladigan bitta savolni tuzing.
- Keling, ushbu bo'limda batafsil ko'rib chiqadigan misolni ko'rib chiqaylik: siz pizza qutisidan oddiy quyosh pechini tayyorlashingiz mumkin deb eshitgansiz. Biroq, buni amalga oshirish mumkinmi yoki hech bo'lmaganda izchil bajarish mumkinmi degan savolga shubha bilan qaraysiz. Demak, sizning savolingiz shunday bo'lishi mumkin: "Oddiy quyosh pechini har xil sharoitlarda doimiy ravishda ishlaydigan qilib qo'yish mumkinmi?"
Innovatsion loyihalar Innovatsion loyihalar Innovatsion loyihalar
|
| |
Úyge tapsırma beriw - 5 minut - «Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw

|
«Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw
|
bet | 19/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna AÚyge tapsırma beriw - 5 minut
Úyge tapsırma búgingi taza temanı oqıp kelıw, temaǵa baylanıslı qosımsha hár kim óz betinshe máseleler sheship kelıw.
2.4. Termodinamika nızamları temasınan ámeliy sabaqlarda «Kim, qay jerde qáte qıldı?» metodın qollaw.
Fizika pániniń áhmiyeti onıń ilim texnika rawajlanıwında, islep shıǵarıw tarawlarında, kúndelik turmısında tutqan ornı menen belgilenedi. Fizikanı oqıtıw oqıwshılardıń ilimiy dúńyaqarasın, oylaw qábiliyetin, aqılıy rawajlanıwın, ózin-ózi ańlaw qásiyetin rawajlandırıw hám ósiriw, olarda milliy hám ulıwma insaniy qádiriyatlardı shólkemlestiriw hám jámiyetlik ómirinde hám tálim alıwı dawam etiwleri ushın zárúr bolǵan bilimler beriledi.
Fizika páni eksperimental pán bolǵanlıǵı ushın hár bir sabaq ámeliyat penen bekkemlenedi. Fizika nızamlıqları, olardıń anıqlanıw-formulaları keltirip shıǵarıw álbette máseleler sheshiw arqalı hám laboratoriya shınıǵıwların ótkiziw menen oqıwshı miyneti sińdiriledi.
Máseleler sheshiw sabaǵı tuwrı shólkemlestiriw hám oqıwshılar bilimin bahalawda fizika páni oqıtıwshısınan úlken pedagogikalıq sheberlikti hám jańa pedagogikalıq texnologiyalardı qollay alıw uqıbın talap etedi. Másele sheshiw sabaǵında bazı bir tartınshaq oqıwshılar máseleni tuwrı sheship bolsa da, ózgelerge isenbey oqıtıwshıǵa aytpaydı. Yamasa usınday unamsız háreketler hám boladı, sabaqta jaqsı qatnasıwshı oqıwshılar máseleni sheship, bolǵanda oqıtıwshı bul máseleniń tuwrı ekenligin tastıyıqlaw ayırım «kóshiriwshi» oqıwshılar máseleni kóshirip aladı hám oqıtıwshıǵa kórsetedi.
Bunday waqıtlarda oqıtıwshı sabaqtı dásturiy usılda emes, bálki jańa pedagogikalıq texnologiyalar tiykarında shólkemlestirse, usı unamsız háreketler sheshim tabadı.
Tómende “Kim, qay jerde qáte qıldı?” metodınıń «Termodinamika nızamları» temasın ótiwde qollanılatuǵın kórip shıǵayıq. Oqıtıwshı jańa temanı taxtaǵa jazıp qoyadı.
Termodinamika nızamları temasına baylanıslı shamalardı tabıw formulaları haqqında keńnen túsindirildi.
Sabaqta tómendegi másele shárti oqıldı dep aytayıq.
Máselen. Eger gaz 000 Dj jıllılıq alıp, ishki energiyasın 0 Dj ge artırsa, gazdıń atqarǵan jumısın anıqlań.
Másele shárti aytıp ótiledi, oqıwshılarǵa máseleni sheshiw ushın belgili waqıt beriledi hám oqıtıwshı oqıwshılardı tekserip turadı. Belgilengen waqıt tawsılǵansha oqıtıwshı juwaplardıń qaysı tuwrı ekenligin aytpaydı. Topar oqıwshılarınıń dizimi kiritilgen kesteni tayarlaydı. Keste tayarlanadı hám qaysı oqıwshı máseleni sheship bolǵan bolsa óz familiyası tuwrısına másele juwabın jazıp qoyadı (1-keste).
Ayrım oqıwshılar formulanı tuwrı qollansa, shamalardı birdey birlikke ótkiziw kerekligine itibar etpeydi. Nátiyjede máseleniń juwabı qáte shıǵadı. Máselen oqıwshı tómendegi qátege jol qoyıwı múmkin:
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti ekologiya kafedrasi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA
O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
TABIIY FANLAR FAKULTETI
EKOLOGIYA KAFEDRASI
Ochilova Culrux Farxod qizi
“Tuproqda organizmlarning mohiyati va ularning tarqalishi”
5630100 – Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi ta’lim yo’nalishi
BMI kafedraning «__»______2015 yildagi
№ __ sonli qarori bilan himoyaga ruxsat etilgan
Kafedra mudiri: ______________ A.E. Xolliyev
Fakultet dekani: ______________X.T.Artikova
Ilmiy rahbar: ______________ F.Nazarova
Buxoro-2015
.
Kirish.......................................................................................................4
|
Bixeviorizm - Ta`limda akt qo`llash Tarmoq taexnologiyalarini o`rganishda xorij tajribasi

|
Ta`limda akt qo`llash Tarmoq taexnologiyalarini o`rganishda xorij tajribasi
|
bet | 3/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 63,88 Kb. | | #235688 |
Bog'liq tal refeBixeviorizm[tahrir | manbasini tahrirlash]
Ushbu nazariy asos XX asrning boshlarida Ivan Pavlov, Edvard Thorndike, Edvard C. Tolman, Clark L. Hull va BF Skinner tomonidan hayvonlarni oʻrganish tajribalari asosida ishlab chiqilgan. Koʻpgina psixologlar bu natijalardan insonni oʻrganish nazariyalarini ishlab chiqish uchun foydalanganlar, ammo zamonaviy oʻqituvchilar odatda bixeviorizmni yaxlit sintezning bir jihati sifatida koʻrishadi. Bixeviorizm boʻyicha oʻqitish hayvonlarni oʻrganish tajribalariga urgʻu berib, mashgʻulotlar bilan bogʻlangan. Bixeviorizm odamlarga mukofot va jazolar bilan biror narsa qilishni oʻrgatish nuqtai nazaridan iborat boʻlganligi sababli, u odamlarni tarbiyalash bilan bogʻliq[40].
BF Skinner ogʻzaki xatti-harakatlarning funktsional tahlili asosida oʻqitishni takomillashtirish haqida koʻp yozgan[41] va „Oʻqitish texnologiyasi“ ni yozgan[42] zamonaviy taʼlim asosida yotgan afsonalarni yoʻq qilishga, shuningdek, targʻib qilishga urinish. uning tizimini u dasturlashtirilgan koʻrsatma deb atagan. Ogden Lindsli xatti-harakatlar tahliliga asoslangan, ammo Keller va Skinner modellaridan tubdan farq qiladigan Celeration nomli oʻquv tizimini ishlab chiqdi.
Kognitivizm[tahrir | manbasini tahrirlash]
Kognitiv fan 1960 va 1970-yillarda sezilarli oʻzgarishlarga duch keldi, baʼzilar bu davrni, ayniqsa, bixeviorizmga munosabatda „kognitiv inqilob“ deb taʼrifladilar.[43] Bixeviorizmning empirik asosini saqlab qolgan holda, kognitiv psixologiya nazariyalari oʻrganishni rivojlantirish uchun inson xotirasi qanday ishlashini hisobga olgan holda miyaga asoslangan oʻrganishni tushuntirish uchun xatti-harakatlardan tashqariga qaraydi. U oʻrganishni inson ongi tomonidan „sezgi maʼlumotlarini oʻzgartirish, qisqartirish, ishlab chiqish, saqlash, tiklash va ishlatish jarayonlari“ deb ataydi[43][44]. Atkinson-Shiffrin xotira modeli va Baddeleyning ishchi xotira modeli nazariy asos sifatida yaratilgan. Kompyuter fanlari va axborot texnologiyalari kognitiv fan nazariyasiga katta taʼsir koʻrsatdi. Ishchi xotira (ilgari qisqa muddatli xotira deb ataladigan) va uzoq muddatli xotiraning kognitiv tushunchalari kompyuter fanlari sohasidagi tadqiqotlar va texnologiyalar yordamida osonlashtirildi. Kognitiv fan sohasidagi yana bir katta taʼsir Noam Chomskiydir . Bugungi kunda tadqiqotchilar kognitiv yuk, axborotni qayta ishlash va media psixologiyasi kabi mavzularga eʼtibor qaratmoqdalar. Ushbu nazariy nuqtai nazarlar oʻquv dizayniga taʼsir qiladi[45].
Kognitivizmning ikkita alohida maktabi mavjud boʻlib, ular kognitivist va ijtimoiy kognitivist. Birinchisi shaxsning fikrlash yoki kognitiv jarayonlarini tushunishga qaratilgan boʻlsa, ikkinchisi ijtimoiy jarayonlarni bilishdan tashqari oʻrganishga taʼsir koʻrsatadi[46]. Biroq, bu ikki maktab oʻrganish xulq-atvorni oʻzgartirish emas, balki oʻquvchi tomonidan qoʻllaniladigan aqliy jarayon degan fikrga qoʻshiladi[46].
|
| |
-tema. Rawajlanıw filosofiyası - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 26/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYA3-tema. Rawajlanıw filosofiyası.
Joba:
Filosofiya tariyxında rawajlanıw haqqındaġı kóz-qaraslar evolyuciyası.
Filosofiya nızamlarınıń tiykarġı formaları
Kategoriya túsinigi hám olardıń túrleri
Filosofiya kategoriyalarınıń klassifikaciyası
İnformaciya civilizaciyası dáwirine qádem qoyıp atırġan házirgi zaman adamı ushın jedel pátlerde ózgerip atırġan dún`ya haqqındaġı túsinik onıń dún`yaqarasınıń ajıralmas quram bólegi. Biraq rawajlanıp atırġan dún`yanıń bir pútin teoriyalıq obrazın jaratıw – awır hám mashaqqatlı wazıypa. Onı sheshiwdiń filosofiyalıq jolı eki yarım mıń jıl burın baslanġan bolıp, sonnan berli ótken dáwir dawamında rawajlanıw filosofiyası qáliplesken hám basqıshpa-basqısh hár tárepleme islep shıġılġan. Filosofiyanıń bul bólimi rawajlanıw mashqalasın túrli kóz-qaraslardan úyreniwshi koncepciyalardı óz ishine aladı. Olardıń arasında dialektika, metafizika hám sinergetika ayrıqsha orın iyeleydi. Olardan ásirese keń tán alınġanı hám jetik islep shıġılġanı dialektika bolıp tabıladı. Sol sebepli bul bólimde oġan tiykarġı itibar qaratıladı. Dialektikanı biliw, onıń principleri, nızamları hám kategoriyalarınan dóretiwshilik penen paydalanıw hár qanday tarawdıń qánigesiniń konkret dún`yaqarası hám metodologiyalıq tártibiniń áhmiyetli shárti esaplanadı.
Dialektika ne, onıń mazmunı neden ibarat, rawajlanıwdıń dialektikaġa al`ternativ qanday koncepciyaları bar?
Dialektikanıń tariyxıy formaları hám ózgeshelikleri. «Dialektika» (grek. dialektike – sáwbet qurıw iskusstvosı) sóziniń «dialog» (grek. dialogos – eki yaki bir neshe sáwbetleslerdiń sóylesiwi) sózi menen ulıwmalıq aspektleri kóp. Dáslep dialektika tartısıw, diskussiyaġa kirisiw iskusstvosı sıpatında túsinilgen, bunda pikirler, kóz-qaraslar qarama-qarsılıġı quralında haqıyqattıń túbine jetiw maqsetinde mashqalanı óz-ara mápdarlıqta talqılawġa qaratılġan diskussiya kózde tutılġan. Dialektikalıq – bul soraw beriw hám juwap qaytarıwġa usta adam, dep esaplanġan.
|
| |
Taza tema túsindiriw – 30 minut - «Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw

|
«Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw
|
bet | 15/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna ATaza tema túsindiriw – 30 minut
Termodinamikanıń 2-nızamı hám onıń mazmunı.
Termodinamik processlerdi túsindiriw ushın Termodinamikanıń 1-nızamı jeterli emes. Sebebi ol processtiń qanday baǵıtta bolıp atırǵanlıǵın esapqa almaydı.
Termodinamikanıń II-nızamı tarixiy tárepten jıllılıq mashinalarınıń jumısın talqılaw qılıw nátiyjesinde jaratıldı. Sonıń ushın jıllılıq dvigateliniń islew processi menen tanısamız. Jıllılıq dvigatellerinde barlıq waqıt cikl dawamında T1 temperaturalı ısıtqıshdan Q1 jıllılıq muǵdarı alınadı hám T2 tómen temperaturalı suwıtqıshga Q2 jıllılıq muǵdarın berip, A = Q1 Q2 jumıs orınlanadı. Jıllılıq mashinasınıń PJK sı = 1 bolıwı ushın Q2 = 0 bolıwı, yaǵnıy jıllılıq mashinasi tek bir jıllılıq deregi-ısıtqıshǵa iye bolıwı hám suwıtqısh bolmaslıǵı kerek. Francuz injeneri N.Karno jıllılıq mashinası islewi ushın albette eki túrli temperaturalı ısıtqısh hám suwıtqıshtıń bolıwı zarurligin kórsetti. Termodinamikanıń II-nızamı bir jıllılıq deregi esabınan, yaǵnıy denelerdıń suwıtqısh esabınan islewshi mángi dvigateldiń bolıwın inkar etedi. Termodinamikanıń II-nızamına Kelvin hám Planklar tómendegishe táriyp bergen:
1) Ekinshi túr mángi dvigateldi jaratıw mumkin emes.
2) Aqırǵı nátiyjesi ısıtqıshtan alınǵan jıllılıq muǵdarınıń tolıq jumısqa aylandırıp beretuǵın processti ámelge asırıp bolmaydı.
Suwıtqısh mashinasında Q2 jıllılıq muǵdarı temperaturası T1 bolǵan denege beriledi. Bunda T2 < T1. Bizge belgili, aylanba processte Q = A biraq Q = Q2 Q1 < 0 shartine kóre A < 0 yaǵnıy:
Q2 Q1 = A1
yaki Q1 = Q2 + A
boladı. Bunnan kórinip tur, temperaturası T1 bolǵan ısıtqıshǵa berilgen jıllılıq muǵdarı, temperaturası T2 bolǵan suwıtqıshdan alınǵan jıllılıq muǵdarınan orınlanǵan jumıs muǵdarı shaması úlken bolıp shıǵıp atır. Bul sonnan dalalat beredi, jumıs orınlanbastan turıp jıllılıqtı temperaturası tómen deneden temperaturası joqarı denege ótkerip bolmaydı. Termodinamikanıń II-nızamı ushın bunday juwmaqtı R. Klazius bergen:
Jıllılıq hesh qashan óz-ózinen temperaturası tómen deneden temperaturası joqarı denege ótpeydi.
|
| |
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt

|
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt
|
bet | 1/32 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 46,87 Kb. | | #125194 |
Bog'liq mashinali
1. Sun’iy intellek nima? Mashinali o‘qitish va suniy intellekt.
Sun’iy intellekt (SI) — bu, kompyuterlarning, mexanik usullar yordamida o‘rganish, fikrlash, maslahat berish, muammolarni yechish, ko‘mak bermoq va boshqa intellektual vazifalarni bajarish qobiliyatlari. Bu texnologiyalar, inson intellektual faoliyatini emulyatsiya qilish, ma’lumotlarni o‘rganib chiqish, mavzularni tahlil qilish va maslahat berish kabi vazifalarni bajarishda ishlatiladi.
Mashinali o‘qitish, yoki ma’lumotlarni tushuntirish (machine learning) SIning asosiy qismini bildiradi. Bu, kompyuterlarga ma’lumotlarni o‘rganish, moslashuvlarni aniqlash va aniqlangan malumotlarga asoslangan sifatli qarorlar qabul qilish uchun algoritmlarni yaratish usullaridan biridir. Bu texnologiyalar o‘rganilayotgan ma’lumotlar bilan o‘zgaruvchanlikni ko‘rib chiqadi va o‘z-o‘zini ishlab chiqish, takrorlash va yangi narsalarni o‘rganish orqali o‘zini yaxshilash qobiliyatiga ega bo‘ladi. Bu xususiyatlar, mashinali o‘qitishni siyosiy sohasiga o‘rnatish uchun qo‘llaniladi va ko‘pchilik sohalarda qo‘llanilmoqda, masalan, telekomunikatsiya, tibbiyot, transport, va boshqalar.
2. Mashinali o‘qitish algoritmlarini qo‘llanish sohalari.
ChatGPT
Mashinali o‘qitish algoritmlari bir nechta sohalarda foydalaniladi. Ularning ba'zilari quyidagilardir:
Sifatli Boshqaruv (Supervised Learning): Bu, ma'lumotlar va undagi moslashuvlar o'rtasidagi munosabatlarni aniqlash uchun foydalaniladi. Misol uchun, klassifikatsiya (classification), regressiya (regression) va boshqa vazifalarni hal qilishda ishlatiladi.
Nazoratli Olmagan O‘qitish (Unsupervised Learning): Bu algoritmlar, ma'lumotlar orasidagi ajralmas moslashuvlarni aniqlash uchun ishlatiladi. Bu yordam bilan ma'lumotlar tahlil qilinishi mumkin, masalan, klasterlash (clustering) va boshqa usullar orqali.
Qismli Boshqaruv (Semi-Supervised Learning): Bu, qismen etiketlangan ma'lumotlar bilan qismen etiketsiz ma'lumotlarni ishlatish orqali amalga oshiriladi.
|
| |
Jilliliq mashinasi - «Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw

|
«Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw
|
bet | 10/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna AJilliliq mashinasi. Jilliliq mashinasi dep janilǵi ishki energiyasın mexanikaliq energiyaǵa aylandirip beretuǵın qurilmaǵa aytıladı. Jilliliq mashinasınıń islew principi 1-súwrette kórsetilgen.
1.4.1-súwret
Bir ciklde temperaturalı jilitqishtan jilliliq muǵdarı olinib, temperaturalı suwitqishqa jilliliq muǵdarı qaytariladı hám muǵdardaǵı jumis orinlanadı.
1.4.2-súwret
1.4.2-súwrette jilliliq mashinasınıń dúzilisi kórsetilgen. Hár qanday dvigatel ush bólimnen ibarat: isshi bólekshe (gaz yaki puw), jilitqish hám suwitqish. Jilitqishtin janıwı nátijesinde jilitqishtiń temperaturası turaqli bolip qaladi. Qisiliwda isshi bólekshe jilliliq muǵdarın temperaturalı suwitqishqa beredi. Jilliliq dvigateli cikllik túrde islewi kerek. Aylanba processte yaki cikl dep sistema bir qansha hallarǵa ótip dáslepki hallarǵa qaytatuǵın processke ótedi.
Saat strelka aylaniwi boylap júz beretuǵın process (gaz aldin keńeyip keyin qisiladi) tuwri cikl, saat strelkasi aylaniwina keri baǵitta (gaz aldin qisilip keyin keńeyedi) júz beretuǵın process bolsa keri cikl delinedi. Jilliliq mashinalari tuwri cikl, suwitqishlar bolsa keri cikl tiykarinda isleydi. Cikl tamamlanǵanda isshi bólekshe óziniń dáslepki halina qaytadı, yaǵniy onıń ishki energiyası baylaniw mánisine iye boladı.
Karno cikl. Karno cikl eki izetermiyaliq hám eki adiabatalıq processlerden quralǵan. (1.4.3-súwret)
1.4.3-súwret
1-2 processte ideal gaz jilitqishtan alǵan jilliliq muǵdarı ( ) esabina izotermiyalıq keńeyip, jumis atqaradi. bolǵanda gazdiń jilliliq energiyası ózgermeydi. 2-3 processte adiabatalıq keńeyip ishki energiyası esabina jumis atqaradi. Sebebı bul processte gaz jilliliq muǵdarın almaydi. 3-4 izotermiyalıq qisiliwda ajıralatuǵın bárshe jilliliq muǵdarı suwitqishqa uzatilip, ishki energiya ózgermeydi. 4-1 adiabatalıq qisiliwda atqarǵan jumis gaz ishki energiyasınıń artiwina sarıplanadı. Solay etip, ideal gaz óziniń dáslepki halina qaytadi hám ishki energiyasın toliq iyeleydi. Cikl dawaminda ideal gaz jilitqishtan jilliliq muǵdarın aladi hám suwitqishqa jilliliq muǵdarın beredi. Termodinamikanıń birinshi nızamına muwapiq, jilliliq muǵdarı jumis orinlawǵa sarıplanadı hám cikl orap turǵan maydanǵa teń.
|
| |
Stixiyali dialektika - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 27/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAStixiyali dialektika. Keyin ala áyyemgi oyshıllar qarama-qarsılıq hám ózgeriwsheńlik oy-pikirlerde ġana emes, al bálkim real bolmısta da orın alġanlıġın bayqaġan. Bul fakttiń túbine jetken alġashqı oyshıllardan biri efeslik Geraklit bolġan. Ol dún`yanı «janlı ot» yaki «eki márte kiriw» múmkin bolmaġan dár`ya aġımı sıpatında elesletken. Háreketsheń dún`yada waqıttıń ótiwi menen hámme nárse óziniń dáslepki forma-kórinisin joġaltadı hám áste-aqırın óziniń qarama-qarsısına ótedi: Ig`al nárse qurġaydı, qurġaq nárse bolsa ızġar tartadı; bir nárse basqa nársege: suwıq ıssıġa, tiri ólikke ótedi. Bul pikirlerde házirgi interpretaciyadaġı dialektikanıń tiykarları jámlengen. Sol sebepli áyyemgi filosoflardıń stixiyali dialektikasın dialektikanıń tariyxıy birinshi forması dep esaplaw ádet túsine kirgen. Stixiyalı dialektika bolmıs hám biliwdiń processler mánisin ańlap jetiwge tiykarlanbaġan ápiwayı dialektika bolıp tabıladı.
Orta ásirlerde metafizika filosofiyadan dialektikanı qısıp shıġarġan. Nátiyjeda dialektika adamlar sanasına diniy dún`yaqarastı sińdiriw hám bekkemlew ushın húkimran klasslar belsendi paydalanġan sofistika hám sxolastikaġa aynalġan.
İdealistlik dialektika. Metafizika elementlerin óz ishine alġan dialektikaġa qaytıw jańa dáwir filosofiyası (Rene Dekart, Benedikt Spinoza, Deni Didro hám b.)da júz bergen. Usıġan qaramastan dialektikanıń eń bir pútin koncepciyasın klassik nemis filosofiyasında Georg Gegel` táriyplegen. Bul koncepciya dialektikanıń ekinshi forması dep ataladı.
Gegel` alġashqı ret dún`yanı tómennen joqarıġa qarap barıwshı ulıwmalıq rawajlanıw procesi sıpatında súwretlegen, rawajlanıw deregi - qarama-qarsılıqlar gúresin kórsetip bergen, dialektikanıń tiykarġı nızamları hám kategoriyaların táriyplegen. Biraq Gegel` dialektikası idealistlik ózgeshelikke iye bolġan. Gegel` idealistlik dialektikasıń úlgisi bolıp ob`ektiv bolmıs emes, bálki onı sáwlelendiriwshi oy xızmet etken. Bul teoriya tereń dialektika ideyaları: geologiyaġa qollanġanda rawajlanıw teoriyası (Ch.Loyel`), Lamarktiń evolyuciyalıq ideyaları, Kant – Laplas kosmologiyalıq ideyaları hám basqalar ilgeri súrilgen tábiyattanıw tiykarlarına qayshı bolġan.
|
| |
Termodinamikanıń jaratılıw tariyxınan maǵlıwmatlar

|
Termodinamikanıń jaratılıw tariyxınan maǵlıwmatlar
|
bet | 16/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna ATermodinamikanıń jaratılıw tariyxınan maǵlıwmatlar.
Termodinamikanıń birinshi nızamı-bul energiyanıń saqlanıw nızamı. Bul nızamnıń ornatılıwı tiykarınan -jıllarda birinshi bolıp jıllılıq hám jumıstıń bir-birine aylanıwı múmkinligi pikirine kelgen nemis vrachı Yu. Maynerdiń, -jılda birinshi bolıp jıllılıqtıń mexanikalıq ekvivalentin esaplap tapqan anglichan fizigi J. Djouldıń hámde jılda birinshi nızamdı táriplegen hám onı energiyanıń saqlanıw nızamı sıpatında mánisin túsingen nemis alımı G. Gelmgolctıń nızamları menen baylanıslı.
Termodinamikanıń ekinshi nızamınıń proekti francuz injeneri S. Karnonıń atı menen baylanıslı bolıp, ol -jılda Karno ciklliq-jıllılıq mashinalarındaǵı aylanbalı cikldı jarattı. Bul cikl nátiyjesinde dene jumıs atqarıp, soń usı jumıstıń bir bóliminen paydalanǵan halda baslanǵısh halǵa qaytadı. Ol birinshi bolıp jıllılıq qızǵan deneden suwıǵıraq denege ótkerilgende paydalı jumıs alıw múmkin ekenligin kórsetip berdi.
Karno pikirlerin rawajlandırıp anglichan fizigi U. Tomson -jılda Termodinamikanıń ekinshi nızamın tómendegishe táripledi «Jıllılıq rezervuarınıń suwıwı esabınan alınǵan mexanikalıq jumıstan ibarat processtiń bolıwı múmkin emes». Bul táriplew jıllılıq hám jumıstıń bir-birine aylanıwları teń mánisli bolmaytuǵınlıǵın kórsetedi jıllıqtı tolıq jumısqa aylandırıp bolmaydı. Termodinamikanıń ekinshi nızamı máńgi dvigatellerdiń bolıwın maqullamaydı.
U. Tomsonnan ǵárezsiz túrde 0-jılı nemis fizigi R. Klauzius ekinshi nızamnıń táriyplewin berdi «Jıllılıq suwıq deneden jıllı denege óz-ózinen ótiwi múmkin emes». Bul táriyplew real processlerdiń bir tárepleme ekenligin kórsetedi.
Klauzius -jılda ózinshe júz beriwshi processlerdiń baǵıtı haqqındaǵı máseleni jańa funkciya – entropiyanı kiritiw menen sheshti hámde onıń eń áhmiyetli qásiyetlerin ashıp berdi termoizolyaciyalanǵan sistemalarda processler óz-ózinshe entropiyanıń artıwı baǵıtında boladı jıllılıq teń salmaqlıǵı halında entropiya maksimum halǵa jetedi.
Entropiyanıń absolyut mánisin esaplaw nemis fizigi-ximigi V. Nernst atı menen baylanıslı. 0-jılı ol temperatura absolyut nolge umtılǵanda hár qanday ózgeriw menen baylanıslı bolǵan entropiya ózgeriside nolge umtılatuǵının anıqlaǵan. Bul Termodinamikanıń 3-nızamı dep ataladı.
|
| |
Óz betinshe islew ushın tapsırmalar

|
Óz betinshe islew ushın tapsırmalar
|
bet | 18/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna AÓz betinshe islew ushın tapsırmalar
. 0 g kislorod gazın izobaralıq halda K ge ısıtqanda qanday jumıs islenedi Kislorodtıń molyar massası M=90- kg/mol.
. Sırtqı kúshler gaz ústinde 00 Dj jumıs atqardı. Bunda gazdıń ishki energiyası 00 Dj ge arttı. Gaz qansha jıllıq muǵdarın alǵan
. 0, MPa basım astındaǵı gaz , l kólemnen , l kólemge shekem izobaralıq keńeygende qansha jumıs atqarıladı
. Maydanı 00 sm bolǵan erkin jıljıy alatuǵın porshen astındaǵı basım 0 kPa bolǵan gazge jıllılıq muǵdarı beriliwi nátiyjesinde porshen sm ge kóterildi. Atqarılǵan jumıstı tabıń.
. mol ideal gaz turaqlı basımda 00 K ge qızdırıldı. Atqarılǵan jumıstı anıqlań.
Tarqatpa test materiallar
. Gazge 0 Dj jıllılıq muǵdarı berilgende ishki energiyası 00 Dj ge artqan bolsa, sırtqı kúshler gaz ústinde qanday jumıs atqarǵan
A) 0 Dj V) 00 Dj S) 0 Dj D) 0 Dj
. Eger gaz ústinde sırtqı kúshler gaz ústinde 00 Dj jumıs atqarǵan bolsa, al b’erilgen jıllılıq muǵdarı 00 Dj ge teń. Bunda gazdıń ishki energiyası ózgerisin tabıń.
A) 00 Dj V) 00 Dj S) 00 Dj D) 00 Dj
. Adiabatalıq processte gazdıń ishki energiyası Dj ge kemeydi. Atqarılǵan jumıstı tabıń.
A) , Dj V) Dj S) 0 Dj D) 0, Dj
. Dj jıllılıq muǵdarı berilgende, ideal gaz izotermalıq keńeyip qansha jumıs atqaradı
A) Dj V) , Dj S) Dj D) , Dj
. Qanday process nátiyjesinde gazdıń keńeyıwındegi atqarǵan jumısı gazǵa berilgen jıllılıq muǵdarına teń boladı
A) izotermiyalıq V) izobaralıq S) izoxoralıq D) adiabatalıq
Tarqatpa test materiallar juwapları
-
Soraw
|
|
|
|
|
|
Juwap
|
S
|
D
|
V
|
S
|
A
|
|
| |
-modda. Reklamaga bo‘lgan mualliflik huquqi

10-modda. Reklamaga bo‘lgan mualliflik huquqi
Reklamaga bo‘lgan mualliflik huquqi va turdosh huquqlarni tartibga solish qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
11-modda. Reklamani aynanlashtirish
Reklama, uni tarqatish shakllari yoki vositalaridan qat’i nazar, boshqa axborotdan reklama deb hisoblash mumkin bo‘ladigan darajada ajratilgan bo‘lishi kerak.
Televidenie va radiodagi reklama boshqa dasturlardan uning boshlanishi va oxirida audio-, video-, aralash vositalar yoki boshlovchilarning sharhlari yordamida ajratib qo‘yilishi lozim.
Mahsulotga qiziqishni shakllantirish va mahsulot realizatsiyasiga ko‘maklashish uchun mahsulotning muayyan markasiga (modeliga, artikuliga) yoki uning ishlab chiqaruvchisiga iste’molchining e’tiborini atayin jalb etuvchi, shuningdek mazkur mahsulotni ishlab chiqaruvchi yoki tarqatuvchi shaxsga taalluqli ma’lumotlardan (rekvizitlardan) iborat axborot materiali, muallif va tahririyat materiali - reklama hisoblanadi hamda u "Reklama" yoki "Reklama o‘rnida" rukni ostida joylashtirilmog‘i lozim.
12-modda. Homiylik
Teleradiodasturlarni yaratishda, boshqa ommaviy axborot vositalari uchun materiallar tayyorlashda, teatr-konsert, sport tadbirlari va boshqa tadbirlarni uyushtirishda homiylar qatnashishi mumkin.
Reklama televidenie va radio, audiovizual mahsulot bilan bog‘liq bo‘lgan va homiylik xizmatlaridan foydalanilayotgan taqdirda, homiylar to‘g‘risidagi axborot dasturning boshlanishida va oxirida qisqa va aniq qayd etilishi kerak. Homiyning nomi (nomlanishi) yonida yoki homiyning o‘rniga uning tovar belgisi (xizmat ko‘rsatish belgisi) ko‘rsatilishi mumkin.
Yangiliklar to‘g‘risidagi teleradiodasturlarda homiylarning xizmatlaridan foydalanishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Homiylik ko‘rsatilayotgan shaxsning faoliyatiga homiy aralashishga haqli emas.
13-modda. Noto‘g‘ri reklama
Noaniqligi, ikki xil ma’noni anglatishi, bo‘rttirib yuborishi, yashirib ketishi oqibatida, reklamani tarqatish vaqti, joyi va usuliga nisbatan qo‘yilgan talablarni va qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa talablarni buzishi natijasida reklamadan foydalanuvchilarni chalg‘ituvchi yoki chalg‘itishi mumkin bo‘lgan, shaxslarga, shuningdek davlatga zarar va ma’naviy zarar yetkazishi mumkin bo‘lgan reklama noto‘g‘ri (insofsiz, bilaturib yolg‘on) reklama hisoblanadi.
Noto‘g‘ri reklama taqiqlanadi.
Reklamani noto‘g‘ri deb topish to‘g‘risidagi qarorni O‘zbekiston Respublikasi Monopoliyadan chiqarish va raqobatni rivojlantirish davlat qo‘mitasi yoki uning hududiy organlari (bundan buyon matnda vakolatli davlat organi deb yuritiladi) qabul qiladi. (O‘zR 06.10.2010 y. O‘RQ-264-son Qonuni tahriridagi qism) (Oldingi tahririga qarang)
|
-modda. Yashirin reklama - Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni

14-modda. Yashirin reklama
Yashirin reklama iste’molchining idrokiga uning o‘zi anglamagan holda ta’sir o‘tkazadigan, shu jumladan, maxsus videoilovalardan (qo‘sh ovozli yozuvdan) foydalanish yo‘li bilan hamda boshqa usullar bilan ta’sir o‘tkazadigan reklamadir.
Yashirin reklamadan radio-, tele-, video-, audio- va kino mahsulotida, shuningdek boshqa mahsulotda foydalanishga va uni o‘zga usullar bilan tarqatishga yo‘l qo‘yilmaydi.
Reklamani yashirin deb topish to‘g‘risidagi qarorni vakolatli davlat organi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qabul qiladi. (O‘zR 17.09.2010 y. O‘RQ-259-son Qonuniga muvofiq kiritilgan qism)
15-modda. Qiyosiy reklama
Qiyosiy reklama - raqobatchiga yoki uning tomonidan taqdim etilayotgan muayyan bir turdagi mahsulotga bevosita yoki bilvosita aynanlashtiriladigan reklamadir.
Agar reklamada mahsulotning moddiy, muhim, ishonchli xossalari xolisona va insofli taqqoslansa, agar bunda reklama undan foydalanuvchini chalg‘itib qo‘ymasa va chalg‘itib qo‘yishi ham mumkin bo‘lmasa, reklama beruvchi bilan raqobatchining shaxsi yoki reklama beruvchining va raqobatchining tovar belgilari (xizmat ko‘rsatish belgilari), firma nomi, mahsuloti aralashib ketmasa hamda raqobatchining ishchanlik obro‘sini yoki uning tovar belgisini (xizmat ko‘rsatish belgisini), firma nomini, mahsuloti yoki faoliyatini badnom etmasa, qiyosiy reklamaga yo‘l qo‘yiladi.
16-modda. Ijtimoiy reklamali axborot
Ijtimoiy reklamali axborot sog‘liqni saqlash, atrof-muhitni muhofaza qilish, energiya resurslarini saqlab qolish, huquqbuzarliklarning oldini olish, aholini ijtimoiy himoya qilish va xavfsizligini ta’minlash, ma’naviyat va ma’rifat masalalariga doir axborot, shuningdek notijorat yo‘sindagi boshqa axborotdir.
Shaxslarning ijtimoiy reklamali axborotni tekinga tayyorlash va tarqatishga doir faoliyati, o‘z mol-mulkini (shu jumladan, pul mablag‘larini) ijtimoiy reklamali axborot tayyorlash va tarqatish uchun boshqa shaxslarga berishi hayriya faoliyati deb e’tirof etiladi. Bunday shaxslar qonun hujjatlarida nazarda tutilgan imtiyozlardan foydalanadilar.
Reklama tarqatuvchilar reklama uchun ajratilgan efir vaqti, nashr yoki reklama maydoni umumiy yillik hajmining 5 foizidan kam bo‘lmagan hajmda ijtimoiy reklamali axborotni joylashtirishi shart. Bunda faoliyati O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti hisobidan to‘liq yoki qisman moliyalashtiriladigan reklama tarqatuvchilar ijtimoiy reklamali axborotni bepul joylashtiradi. (O‘zR 10.04.2008 y. O‘RQ-150-son Qonuni tahriridagi qism), (Oldingi tahririga qarang)
|
Tema: I. Yusupov shıǵarmalarında jámiyetlik-siyasiy leksika. Jobası: Kirisiw

|
Tema: I. Yusupov shıǵarmalarında jámiyetlik-siyasiy leksika. Jobası: Kirisiw
|
bet | 1/5 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 46,46 Kb. | | #252696 |
Bog'liq I Yusupov shıǵarmalarındaǵı jámiyetlik siyasiy leksika (2)
Tema: I.Yusupov shıǵarmalarında jámiyetlik-siyasiy leksika.
Jobası:
Kirisiw
I.Yusupov shıǵarmalarında qollanılǵan jámiyetlik-siyasıy leksikanıń temtikalıq toparları.
Lawazım hám ataqtı bildiriwshi sózler.
Diplomatiyaǵa tán jámiyetlik-siyasıy leksika.
Aymaqlıq-territoriyalıq bóliniw menen baylanıslı jámiyetlik-siyasıy leksika.
Sociallıq qatlamdı bildiriwshi jámiyetlik-siyasıy leksika.
Ekonomikalıq qatlamdı bildiriwshi jámiyetlik-siyasıy leksika.
Siyasıy process penen baylanıslı jámiyetlik-siyasıy leksika.
Juwmaq.
Paydalınılǵan ádebiyatlar.
Kirisiw
Kórkem ádebiyat tili, yaǵnıy kórkem ádebiyat stili milliy ádebiy tilde ayrıqsha orın iyeleydi, sonlıqtan da onıń funkcionallıq stiller qatarındaǵı ornına kóz qaraslar hár qıylı. Kópshilik ilimpazlar kórkem ádebiyat stilin funkcional stiller sistemasına qosıp qaraydı, al geypara izzertlewshiler onı funkcional stip dep esaplamaydı.
Haqıyqatında da kórkem ádebiyat stili basqa funkcional stillerge salıstırǵanda ózine tán bolǵan ózgesheliklerge iye, ol birinshi gezekte óziniń tásir etiw funkciyasın iske asırıw ushın ulıwma xalqlıq tildegi barlıq quramalardan qatlamlardan paydalanadı.
Kórkem ádebiyat tili-milliy tildiń bir bólegi onıń ayrıqsha bir kórinisi, sonlıqtan onıń milliy tilden bólek alıo qarawǵa bolmaydı. Kórkem shıǵarmanıń tilin onıń ózine tán ózgesheliklerin hár tárepleme úyreniw úlken áhmiyetke iye.
Kórkem shıǵarmanıń tili birinshi gezekte ádebiy tilden óziniń funkcıyası boyınsha ózgeshelenedi.
Ádebiy til hám onıń stilleri, tiykarınan, kommunikativlik funkciya, yaǵnıy adamlardıń óz ara pikir alısıwı ushın xizmet etedi.
Kórkem shıǵarmada tildiń etikalıq funkciyası birinshi orında turadı.
Ádebiy shıǵarma belgili bir waqıyanı xabarlawı menen birge, óziniń obrazlı mazmunı menen oqıwshıǵa tásir etedi.
Házirgi Qaraqalpaq poeziyasında usınday poetikalıq shıǵarmalardıń avtorı, talantlı shayır, kórkem sóz sheberi, “Ózbekistan Haqarmanı” Ibrayım Yusupov onıń atı kópshilikke keńnen málim. Shayırdıń lapızlı lerikası, obrazlı, filosofiyalıq shıǵarmaları oqıwshılar jámiyetshiligi tárepinen bahalandı.
I.Yusupov házirgi qaraqalpaq poeziyasınıń shıńı. Onıń Qaraqalpaq poeziyasında poema janırın rawajlandırıwda xizmeti ayrıqsha. Shayırdıń “Joldas muǵallim”, ”Aktrisanıń ıǵbalı”, “Akaciya gúllegen jerde” , “Dala ármanları” , “Tumaris” hám taǵı basqa poemaları kitap oqıwshılarına keńnen tanıs, onıń shıǵarmaları russ, ózbek, qazaq, hám t.b tillerge de awdarıldı.
Biz I.Yusupovtıń shıǵarmaların oqıp qaraǵanımızda ótkir obrazlı, tereń ideyalı ekenin kóremiz, ol hár bir shıǵarmasında súwretlegen waqıyanı, qubılıstı oqıwshınıń yadında qaldırıw ushın obrazlıq qatarlar menen sheber súwretleydi. Jazıwshı óziniń aytayın degenin tek jay ǵana xabarlap qoymaydı, ol oqıwshınıń sezimine tásir etedi, shıǵarmanıń qaharmanı menen quwanıwǵa, qayǵırıwǵa, olardıń háreketlerin durıs yamasa nadurıs dep tastıyqlawǵa májbúrleydi.
|
| |
O`zbekiston Respublikasida reklama faolyatining huquqiy asoslari

|
O`zbekiston Respublikasida reklama faolyatining huquqiy asoslari
|
bet | 2/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)O`zbekiston Respublikasida reklama faolyatining huquqiy asoslari
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASINING
QONUNI
25.12.1998 y.
N 723-I
REKLAMA TO‘G‘RISIDA
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi va vazifalari
Ushbu Qonunning maqsadi reklamani tayyorlash va tarqatish bilan bog‘liq munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
Ushbu Qonunning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
yuridik va jismoniy shaxslar yoki mahsulotlar to‘g‘risida axborot oqimini shakllantirish;
tadbirkorlik va iste’mol madaniyatini takomillashtirish;
reklamaning davlat va jamoat manfaatlariga, axloq va ma’naviyatning umum e’tirof etilgan normalariga, yuridik va jismoniy shaxslarning ishchanlik obro‘siga, atrof-muhit holatiga tajovuzidan himoyalanish choralarini ta’minlash;
mahsulotning xarakteri, tayyorlanish usuli va joyi, iste’mol xususiyatlari, sifati va boshqa tavsiflari, uni realizatsiya qilish shartlariga ko‘ra iste’molchilarni chalg‘itadigan yolg‘on yoki noaniq ma’lumotlar reklama vositasida tarqatilishining oldini olish.
2-modda. Ushbu Qonunning qo‘llanish sohasi
Ushbu Qonun O‘zbekiston Respublikasi hududida reklama tayyorlash va tarqatish bilan bog‘liq munosabatlarga tatbiq etiladi.
Ushbu Qonun ijtimoiy voqealarni, siyosiy partiyalarning, diniy tashkilotlar va jamoat birlashmalarining manfaatlarini aks ettiruvchi va (yoki) ularni qo‘llab-quvvatlashga mo‘ljallangan axborot bilan bog‘liq munosabatlarga tatbiq etilmaydi.
3-modda. Reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari
Reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari ushbu Qonun va boshqa qonun hujjatlaridan iboratdir.
Qoraqalpog‘iston Respublikasida reklama sohasidagi munosabatlar Qoraqalpog‘iston Respublikasining qonun hujjatlari bilan ham tartibga solinadi.
Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlaridagidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.
|
| |
Basqarıw wazıypaların anıqlaw

|
Basqarıw wazıypaların anıqlaw
|
Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 19,18 Kb. | | #153533 |
Bog'liq Basqarıw wazıypaların anıqlaw (2)
Basqarıw wazıypaların anıqlaw
Kópshilik úlken tarmaqlar juwapker shaxslar tárepinen basqarıladı. Tarmaq qánigesi ádetde tarmaqtı turaqlı monıtorıng etedi, mashqalalardi sheshedi, natiyjeliligi hám qawipsizligin támiyinleydi.
Tómendegi kestede tarmaq basqarıwı boyınsha bir neshe wazıypalar keltirilgen:
Basqarıw wazıypası
|
Tariypi
|
Qurılmalardı basqarıw
|
Tarmaq qurılmalarına xizmet kórsetiw. Atap aytqanda :
• yangi qurılmalardı sazlaw ;
• qurilmalardi almastırıw.
|
Programmalıq támiynattı
basqarıw
|
Tarmaq programmalarına xizmet kórsetiw.
Birpara tarmaqlar tuwrı islewi ushın olarǵa tarmaq operatsion sistemaları ornatılǵan. Programmalıq támiynattı basqarıw tómendegilerden ibarat :
•tarmaqqa jalǵanatuǵın kompyuterlerge programmalıq
támiynattı ornatıw ;
•serverlarge programmalıq támiynat ornatıw ;
•dasturiy támiynattı jańalaw (update);
•dasturiy támiynattı jaqsılaw (upgrade).
|
Paydalanıwshılardı muwapıqlastırıw
|
Tarmaqlardan nátiyjeli paydalanıw ushın geyde paydalanıwshı akkauntlari jolǵa qóyıladı. Olardı basqarıw wazıypaları tómendegilerden ibarat :
•jańa akkauntlar jaratıw ;
•serverdegi hár bir paydalanıwshı profilin basqarıw ;
•individual paydalanıwshılarǵa erkin paydalanıwǵa tiyisli arnawlı bir huqıqlardı beriw.
|
Qawipsizlikti basqarıw
|
Tarmaqlar qawipsizlikti támiyinlewi kerek. Atap aytqanda :
• fayervollar hám malwarega qarsı programmalıq támiynattı sazlaw ;
• malwarega qarsı programmalar, mısalı, antiviruslardı úzliksiz jumısqa túsiriw;
• shifrlaw ámellerin sazlaw ;
• rezerv nusqaların úzliksiz jaratıw
|
Jańalaw (update): ámeldegi programmalıq támiynatqa jańa sazlamalar ornatıw yamasa buzılıwdı saplastırıw.
Jaqsılaw (upgrade): programmalıq támiynat yamasa kompyuter komponentleriniń jańa versiyasın ornatıw.
Erkin paydalanıw huqıqı : paydalanıwshılarǵa arnawlı bir háreketlerdi ámelge asırıwdı sheklew yamasa ruxsat beriw. Mısalı, paydalanıwshınıń málim tarmaq resurslarınan erkin paydalanıw múmkinshiligin sheklew
|
| |
-modda. Transportdagi va - Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni

|
Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni
|
bet | 9/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)21-modda. Transportdagi va
pochta jo‘natmalaridagi reklama
Reklama transport vositalarida, shu jumladan, metropolitenda faqat ularning egalari yoki mulkdorlari bilan kelishilgan holda hamda xavfsizlik talablari va yo‘l harakati qoidalariga muvofiq joylashtirilishi mumkin.
Reklamani umum foydalanishdagi transport vositalarida, metropoliten bekatlarida, vokzallarda, portlar va aeroportlarda yo‘lovchilarga xabar beruvchi ovozli tarmoqlar orqali tarqatish taqiqlanadi, ijtimoiy reklamali axborot bundan mustasno.
Reklamani pochta jo‘natmalari orqali tarqatish belgilangan tartibda shartnoma asosida amalga oshiriladi. (O‘zR 04.04.2006 y. O‘RQ-28-son Qonuni tahriridagi qism), (Oldingi tahririga qarang)
22-modda. Dori vositalari, tibbiy buyumlar,
kosmetika va maishiy kimyo vositalari reklamasi
Dori vositalari reklamasida quyidagilar bo‘lishi shart:
dori vositasining to‘liq nomi (shu jumladan, xalqaro farmakologik nomi) va ishlab chiqaruvchisining nomi;
dori vositasidan foydalanish yoki uni qo‘llash haqidagi axborot.
Quyidagilarni reklama qilish taqiqlanadi:
faqat shifokorning ko‘rsatmasi (retsepti) bo‘yicha beriladigan dori vositalari;
tarkibida giyohvandlik vositalari va (yoki) psixotrop moddalari bo‘lgan dori vositalari;
O‘zbekiston Respublikasida tibbiyotda qo‘llanishga ruxsat berilmagan dori vositalari.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining ruxsatisiz quyidagilarni reklama qilish taqiqlanadi:
voyaga yetmaganlarga mo‘ljallangan dori vositalari;
davolash seanslari, gipnozdan va ruhiy yoki bioenergetik ta’sirning boshqa usullaridan foydalanib amalga oshiriladigan shunga o‘xshash tadbirlar;
tibbiy yo‘sindagi buyumlar, tibbiy texnika, gigiena vositalari, dezinfeksiya, dezinseksiya va deratizatsiya vositalari;
davolab bo‘lmaydigan yoki davolash qiyin bo‘lgan kasalliklarga nisbatan samarali terapevtik usul.
Qo‘llanishi va realizatsiya qilinishi yuzasidan tegishli davlat organlari maxsus ruxsatnoma bermay turib kosmetika vositalari, maishiy kimyo, oziq-ovqat mahsulotlari, vitaminli va biologik jihatdan ta’sirchan oziq-ovqat qo‘shimchalarini reklama qilish taqiqlanadi.
Ushbu moddaning qoidalari tibbiy muassasalar va tibbiyot xodimlari uchun mo‘ljallangan reklamaga tatbiq etilmaydi. Tibbiy muassasalar va tibbiyot xodimlari uchun mo‘ljallangan dori vositalarini reklama qilish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi.
|
| |
Sabaqtıń barısı - «Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw

|
«Termodinamikanıń 2-nızamı» temasın jańa pedagogikalıq texnologiyalar negizinde oqıtıw
|
bet | 12/21 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #116440 |
Bog'liq Ametova толык таяр Мaftuna ASabaqtıń barısı
1. Shólkemlestiriw - 5 minut
Auditoriyaǵa kirip oqıwshılar menen sálemlesiw, auditoriya tazalıǵın, oqıwshılardıń qatnasın kózden ótkeriw.
2. Úyge tapsırma soraw – 20 minut
Úyge tapsırma soraw ushın ótilgen temalar boyınsha “Zakovat” interaktiv metodınan paydalanaman. Bunda oqıwshılardı 2 toparǵa bólgen halda tómendegishe tarqatpa materiallar berıledı:
Bunda konvertlerde sorawlar boladı, oqıwshılar sorawlarǵa juwap berıw arqalı bahalanadı. Sorawlar tómendegishe:
Kólem birligindegi molekulalar sanına teń bolǵan shama ne dep ataladı?
Molekulaları materiallıq noqatlar dep qaralatuǵın hám olar arasındaǵı óz ara tásir kúshleri itibarǵa alınbaytuǵın dárejede kishi bolǵan gazler ne dep ataladı?
Qásiyetleri molekulalarınıń óz ara tásirine baylanıslı bolǵan gaz ne dep ataladı?
Bolcman turaqlısınıń san mánisi neshe?
Ideal gaz basımınıń formulası qanday?
Universal gaz turaqlısınıń san mánisi neshe?
Temperaturanıń Celsiy shkalasınan Kelvin shkalasına ótiw formulası qanday?
Mendeleev-Klapeyron teńlemesi qanday?
Izotermiyalıq processte ne turaqlı?
Izobaralıq processte ne turaqlı?
Izoxoralıq processte ne turaqlı?
Izobaralıq processti kim ashqan?
Juwapları:
Molekulalar koncentraciyası
Ideal gaz
Real gaz
K = 1.38* 10-23 J/K
P = nkT
R = 8.31 J/mol*K
T = t + 273
pV = mRT/M
Temperatura T = const
Basım P = const
Kólem V = const
Gey - Lyussak
3. Taza tema túsindiriw – 30 minut
|
| |