Narxni shakllantirish - Mavzu: Past xarajatlar strategiyasi

|
Mavzu: Past xarajatlar strategiyasi
|
bet | 5/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 112 Kb. | | #229037 |
Bog'liq М.Past xarajatlar strategiyasi 2. Narxni shakllantirish
Baho siyosatini ishlab chiqishda quyidagilarga e’tibor berish zarur: xarajatlar, talab, raqiblar narxi, narx belgilashdan ko‘zlangan maqsadlar, narxlarni boshqarish bo‘yicha davlat tadbirlari. Umuman olganda narx maqsadlari uch sohaga nisbatan qo‘llaniladi:
- tovar aylanmasi hajmini aniqlash;
- maksimal foyda olish;
- raqobat sohalari.
Narxlarning shakllanishiga ko‘plab omillar ta’sir etadi. Ularning orasida ta’kidlash kerakki, birinchi o‘rinda korxonaning o‘z faoliyati bilan bog‘liq omillar turadi. Korxona uchun narx uning tushumi, foydasi, hayot tarzi manbasi hisoblanadi, u korxona strukturasiga, savdo hajmi va uning bozordagi ulushiga, imijiga ta’sir o‘tkazadi.
Korxonalar o‘z tovarlariga narx belgilashdan oldin unga ta’sir etuvchi tashqi omillarni chuqur tahlil qilishlari zarur. Jahon tajribasida iste’molchilarni xaridiga qarab turli bo‘limlarga ajratib o‘rganiladi.
Ishlab chiqaruvchi. So‘ralgan narxni xarajatlarning to‘liq, qisman hisobiga mos kelishi.
Iste’molchilar. Narx darajasining potensial sotib oluvchilar nuqtayi nazaridan maqbulligi.
Raqobatchilar. Raqobatchilar tomonidan so‘ralgani bo‘yicha sotilgan narxlar darajasi.
Narx darajasi korxona iqtisodiyotiga kuchli ta’sir ko‘rsatadi. Savdo hajmini o‘zgartirmagan holda narxlarni 1% ga oshirish “Coca Cola”ning daromadini 6,4% ga, “Nestle”ni 17% ga, “Philips”ni 28,7% ga oshirgan bo‘lar edi.
Korxona uchun narx vosita ham bo‘lib, narxning yordamida u ma’lum maqsadga erishishga va o‘ziga raqobatda ustuvorlikni ta’minlashga urinadi. Shuning uchun narxni shakllantiruvchi ichki omillarishlab chiqarish xarajatlari va muomala, firmaning marketing va narxga oid maqsadlari, shuningdek, korxonaning tovar siyosati (assortimentning kengligi, tovar hayotiylik davrining bosqichlari, tovar marketingi, qadoqlash), savdo siyosati va stimullash sohasidagi siyosat hisoblanadi. Xarajatlarni baholash, keyin esa ularni pasaytirish yo‘llarini qidirish har qanday aqlli tadbirkor uchun majburiy mashg‘ulot, chunki narxlarning quyi chegarasini shakllantiruvchi xarajatlar narxga oid raqobat sharoitida muvaffaqiyatni belgilaydi.
Narx siyosati naxlarning ba’zis (dastlabki) darajasi haqida qaror qabul qilishni o‘z ichiga oladi. Narx siyosati marketing kompleksining tarkibiy qismi sifatida marketing yondashuvi asosida ishlab chiqiladi. Marketingga oid narx strategiyalarida hozircha narxlarni xarajat uslublari bo‘yicha belgilashdan keng foydalanilmoqda, lekin yagona va asosiy qiymatli yondashuv sifatida yashab kelmoqda. Tovarning sotilish narxini belgilashda marketingga oid yondashuv narxning klassik nazariyasidan shu bilan farqlanadiki, so‘raladigan narx mahsulotning oqilona kalkulyatsiyasi hisoblanmaydi, bozor tavsifining ba’zi “optimal” tengligini qidirib topishga asoslanadi va bu qidirish xarajatlar hisobi, iste’molchi tomonidan tovar qiymatini baholanish tahlili, korxona faoliyat yuritayotgan real voqelikni aks ettiruvchi tavakkal (risk) omillarini va boshqa unsurlarini hisobga olgan holda raqobat muhiti bilan kuzatiladi.
|
| |