nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sanoat korxonasi hududi - Reja: Sanoat korxonalarini qurish va ishlatishga qo'yiladigan

|
Reja: Sanoat korxonalarini qurish va ishlatishga qo'yiladigan
|
bet | 3/7 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 28,65 Kb. | | #150855 |
Bog'liq Asosiy talablar-fayllar.org3. Sanoat korxonasi hududi
Sanoat korxonasi hududi faqatgina ishlab chiqarish talablariga javob berib qolmasdan, balki sanitar-gigiena me'yorlariga ham javob berishi kerak. U tekis, yaxshi yoritilgan, yetarli miqdordagi o'tish yo'llari va yo'laklari bilan ta'minlangan bo'lishi shart. Har xil chuqurlar, texnik maqsadlarda qoldirilgan xandaqlar, hovuzlar mustahkam qopqoqlar bilan ta'minlanishi va muhofaza vositalari bilan o'rab qo'yilishi shart. Agar muhofaza qopqoqlari bilan berkitish imkoniyati bo'lmasa, uni odam o'taolmaydigan to'siq bilan to'sib qo'yiladi.
Transport vositalari harakatlanadigan yo'llar va odamlar o'tish yo'llari, albatta to'g'ri transport vositalari va odamlarning bemalol o'tishini ta'minlashi, qarama-qarshi tomonga yo'nalish mumkinligini hisobga olishi, odamlarning o'tish soniga qarab yetarlicha keng bo'lishi, transport vositalarining serqatnovligi belgilanishi, ularda olib o'tilayotgan yuklarning erkin o'tishi ta'minlanadi.
Yo'llar asosan mustahkam qatlam bilan qoplangan bolishi kerak. Odamlar o'tadigan yo'llar to'xtovsiz harakatlanadigan temir yo'llar bilan to'qnash kelsa, unda temir yo'l ustiga maxsus ko'priklar qurish, yoki yer osti yo'llari tashkil qilish tavsiya etiladi.
Sanoat korxonasi hududida joylashtiriladigan binolar ishlab chiqariladigan mahsulot bilan uzviy bog'langan bo'ladi. Katta hajmdagi mahsulot ishlab chiqariladigan sanoat korxonalari binosida oxirgi olinadigan mahsulot iloji boricha jo'natish oson bolgan yerga moslanadi.
Agar sanoat korxonasida katta miqdoda chang, zaharli moddalar chiqadigan uchastkalar bo'lsa, ularni iloji boricha chetroqqa joylashtirishga va ular, albatta, shamol yo'nalishida joylashtiriladi.
Ba'zi bir shovqinli sexlarni ham iloji boricha boshqa sanoat binolaridan olisroqqa joylashtiriladi. Hosil bo'lgan oraliqlarga har xil daraxtlar va gullar ekib obodonlashtirish, ishchilar tanaffus vaqtlarida dam oladigan, hordiq chiqaradigan joylar tashkil qilish mumkin.
Sanoat korxonasi hududida joylashgan har qanday sanoat binolari va yordamchi binolar, albatta kanalizatsiya bilan te'minlanishi kerak. Kanalizatsiya bilan to'plangan va ifloslangan sanoat chiqindi suvlarini mavjud suv havzalariga tashlab yuborish taqiqlanadi. Sunday chiqindi suvlar, albatta maxsus hovuzlarda yig'ilishi, mavjud texnik va biologik vositalar bilan tozalanishi hamda texnik zaruratlar uchun ishlatili-shini hisobga olib, sanoat korxonasiga qaytarilishi kerak.
Sanoat korxonasini suv bilan ta'minlaganda va tozalangan kanalizatsiya suvlarini ishlatishda, suv sifatini belgilovchi COST larga amal qilinadi. Agar tozalangan kanalizatsiya suvlari ochiq suv manbalariga tashlab yuboriladigan bofclsa, ularning sifati sanitariya me'yor va qoidalariga to'liq javob berishi kerak.
|
| |
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari

|
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 21/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgIsbot - bu gipotezaning tasdig'idir.
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari Ilmiy bilishning ba'zi usullari:
Kuzatuv - bu faktlarni to'plash uchun ob'ektlar va hodisalarni maqsadli, tashkiliy idrok etish.
Tajriba - bu boshqariladigan va boshqariladigan sharoitlarda tanib olinadigan ob'ektning sun'iy rekreatsiyasi.
Rasmiylashtirish - bu aniq rasmiy tilda olingan bilimlarning namoyishi.
Aksiomatik usul - bu ilmiy nazariyani qurish usuli bo'lib, u ma'lum aksiomalarga asoslanadi, undan boshqa barcha qoidalar mantiqiy ravishda olinadi.
Gipotetik-deduktiv usul - o'zaro deduktiv bog'langan gipotezalar tizimini yaratish, ulardan pirovardida ilmiy faktlarning tushuntirishlari olinadi.
Rasmiy yozish tili va undan foydalanish, xizmat yozishmalari tushunchalari
Rasmiy-idoraviy uslub va uning xususiyatlari
Adabiy tilning yozma rasmiy shakliga xos bo‘lib, muayyan nutqiy qolip, qat’iy odat tusiga kirib qolgan shakllarga ega bo‘lgan nutq uslubi rasmiy uslub sanaladi.
Barcha qonunlar, Prezident farmonlari va hukumat qarorlari, turli hujjatlar, ish qog‘ozlari, idoralararo yozishmalar va shu kabilar rasmiy-idoraviy uslubda yoziladi. Rasmiy-idoraviy uslubda gaplar ixcham va aniq bo‘ladi. Bu uslubda qaror qilindi, inobatga olinsin, ijro uchun qabul qilinsin, tasdiqlanadi kabi qoliplashgan so‘zlar va so‘z birikmalari keng qo‘llaniladi. Bu uslub muayyan nutqiy qolip, qat’iy odat tusiga kirib qolgan shakllarga ega bo‘lgan nutq uslubidir.
Bu uslub, shuningdek, davlat arboblari o‘rtasidagi diplomatik munosabatlarda, idora, korxona, muassasalarning rasmiy ish yuritish jarayonlarida, shaxslarning ariza, tilxat, ishonch qog‘ozi singari ish yuritish qog‘ozlarida qo‘llaniladí.
Rasmiy uslub yozma shaklda ro‘yobga chiqadi. U har qanday tasviriy vositalardan, obrazlilikdan xoli bo‘ladi. Bunday uslubda tilning ikki vazifasi - axborot uzatish va da’vat etish, buyurish vazifasi amalga oshadi.
Rasmiy uslubga xos har qaysi hujjat turining o‘ziga xos leksik, grammatik xususiyatlari mavjud. Rasmiy ish qog‘ozlarining sintaktik tuzilishi qat’iy qoliplarga bo‘ysunadi.
|
| |
Maqola yozishdan oldin quyidagi savollarga javob bering

|
Maqola yozishdan oldin quyidagi savollarga javob bering
|
bet | 18/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgMaqola yozishdan oldin quyidagi savollarga javob bering
Materialdan qanday xulosa chiqarish kerak?
Ish mazmuni nimadan iborat bo‘ladi?
Maqola nima uchun yoziladi?
Maqola tuzilishi
Annotatsiya
Kirish
Asosiy qism Xulosa
Adabiyotlar ro‘yxati
Ilovalar
Ilmiy adabiyotlarda qayd etilishicha, tezis - yunoncha thesis so’zidan olingan bo’lib, asoslash, nuqtai nazar degan ma’noni bildiradi. Tezis - nutq, nuqtai-nazar, ma’ruza,xabarlarning muhim asosiy tomoni, qonun-qoidalarning qisqartirilgan holatidir. Ilmiy adabiyotlarda qayd etilishicha, tezis - yunoncha thesis so’zidan olingan bo’lib, asoslash, nuqtai nazar degan ma’noni bildiradi. Tezis - nutq, nuqtai-nazar, ma’ruza,xabarlarning muhim asosiy tomoni, qonun-qoidalarning qisqartirilgan holatidir.
Dissertasiya va ilmiy ma’ruzalarning qisqartirilgan shakliga ham tezis shakli deyiladi.
Ilmiy xabarga nazariya iborasining ma’nodoshi deyish mumkin. Tadqiqotchi tezisda o’z nazariyasini olg’a suradi. tezis bir mulohaza yoki bir necha mulohazalardan iborat bo’lishi mumkin.
Ilmiy maqolalarda ko’p hollarda tezis yakka hodisani ifoda qilib keladi U mantiqan aniq va ravshan bo’lishi kerak.
Agar shu talablarga mos yozilmasa tezisni isbotlash yoki rad etish uchun asos bo’la olmaydi.
TEZIS TAYYORLASH QOIDALARI
Bilimning asosiy turlari va shakllari
Bilim nima? Bilim tushunchasiga aniq ta’rif berish qiyin, balki hatto mumkin ham emas. Gap shundaki, birinchidan, bu tushuncha eng umumiy tushunchalardan biri hisoblanadi, umumiy tushunchalarga esa doim aniq ta’rif berish qiyin.
Ikkinchidan, bilimning juda ko’p turlari mavjud va ularning hammasini yonma-yon qo’yib bo’lmaydi. Shuni e’tiborga olib, bilim nima ekanligini aniqlashga harakat qilib ko’ramiz. Odatda, biz nimanidir bilishimiz haqida gapirganimizda, o’zimiz bu «nimadir» haqida ancha to’g’ri tasavvurga egamiz, deb hisoblaymiz. Shuningdek, bizning tasavvurimiz xom xayol yoki faqat o’z shaxsiy fikrimiz emasligiga ham ishonchimiz komil bo’ladi.
Nihoyat, biz bu ishonchni mustahkamlovchi qandaydir dalillar keltirishimiz mumkin. Shunday qilib, o’z shaxsiy hayotimizda biz amaldagi holatga mos keladigan va ma’lum asoslarga ega bo’lgan ishonch, e’tiqodni bilim deb hisoblaymiz.
|
| |
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari

|
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 20/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgIlmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
Ilmiy bilim darajalari:
Empirik daraja bilish ob'ektni bevosita eksperimental, asosan induktiv o'rganishdir. U zarur dastlabki faktlarni - ob'ektning individual tomonlari va munosabatlari to'g'risidagi ma'lumotlarni olish, olingan ma'lumotlarni fan tilida tushunish va tavsiflash va ularni birlamchi tizimlashtirishni o'z ichiga oladi. Ushbu bosqichdagi bilish hali ham hodisa darajasida qolmoqda, ammo ob'ektning mohiyatiga kirish uchun zarur shart-sharoitlar allaqachon yaratilgan.
Nazariy daraja oʻrganilayotgan obʼyektning mohiyatiga chuqur kirib borish, nafaqat aniqlash, balki rivojlanish va faoliyat koʻrsatish qonuniyatlarini tushuntirish, obʼyektning nazariy modelini qurish va uni chuqur tahlil qilish orqali xarakterlanadi.
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
Ilmiy bilim shakllari:
ilmiy fakt,
ilmiy muammo
ilmiy gipoteza
isbot
ilmiy nazariya
paradigma
dunyoning yagona ilmiy surati.
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
ilmiy fakt - bu ilmiy bilishning boshlang'ich shakli bo'lib, unda ob'ekt haqidagi birlamchi bilimlar mustahkamlanadi; bu voqelik fakti sub'ekti ongida aks etishidir. Shu bilan birga, ilmiy fakt faqat tasdiqlanishi va ilmiy nuqtai nazardan tavsiflanishi mumkin bo'lgan haqiqatdir.
ilmiy muammo - bu yangi faktlar va mavjud nazariy bilimlar o'rtasidagi ziddiyatdir. Ilmiy muammoni jaholat haqidagi bilimning bir turi sifatida ham aniqlash mumkin, chunki u biluvchi sub'ekt ob'ekt haqidagi u yoki bu bilimlarning to'liq emasligini anglab, bu bo'shliqni bartaraf etishni maqsad qilib qo'yganida paydo bo'ladi. Muammo muammoli masalani, muammoni hal qilish loyihasini va uning mazmunini o'z ichiga oladi.
ilmiy gipoteza - bu o'rganilayotgan ob'ektning ma'lum parametrlarini tushuntiruvchi va ma'lum ilmiy faktlarga zid bo'lmagan ilmiy asoslangan taxmindir. U o'rganilayotgan ob'ektni qoniqarli tushuntirishi, printsipial jihatdan tekshirilishi mumkin bo'lishi va ilmiy muammo tomonidan qo'yilgan savollarga javob berishi kerak.
Bundan tashqari, gipotezaning asosiy mazmuni berilgan bilimlar tizimida o'rnatilgan qonuniyatlarga zid bo'lmasligi kerak. Gipotezaning mazmunini tashkil etuvchi farazlar yetarli bo‘lishi kerakki, ular gipoteza ilgari surilgan barcha faktlarni tushuntirish uchun ishlatilishi mumkin. Gipotezaning taxminlari mantiqiy jihatdan mos kelmasligi kerak.
Fanda yangi gipotezalarning rivojlanishi muammoga yangicha qarash zarurati va muammoli vaziyatlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq.
|
| |
Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
06.12.2023
Hajmi
0,66 Mb.
#112634
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish
Download
0,66 Mb.
Matnni ko'rish
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari

|
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
|
bet | 12/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgAkademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
O’zbеk adabiy tilida quyidagi asosiy nutq uslublari bor:
So’zlashuv uslubi
Ilmiy uslub
Rasmiy-idoraviy uslub
Ommabop (publitsistik) uslub
Badiiy uslub
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
So’zlashuv uslubi
Kеng qo’llanadigan uslublardan biri so’zlashuv uslubidir. Bu uslubda ko’pincha adabiy til mе'yorlariga rioya qilinadi. So’zlashuv uslubidagi nutq ko’pincha dialogik shaklda bo’ladi. Ikki yoki undan ortiq shaxsning luqmasi dan tuzilgan nutq dialogik nutq dеyiladi.
So’zlashuv uslubida ko’pincha turli uslubiy bo’yoqli so’zlar, grammatik vositalar, tovushlarning tushib qolishi, orttirilishi mumkin: Obbo, hamma ishni do’ndiribsiz-da. Mazza qildik. Kеtaqo-o-ol!
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
Ilmiy uslub
Fan-tеxnikaning turli tarmoqlariga doir ilmiy asarlar, darsliklar ilmiy uslubda yoziladi. Ilmiy uslub aniq ma'lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalar (qoidalar, ta'riflar)ga boy bo’lishi bilan boshqa uslublardan farq qiladi: Yomg’ir - suyuq tomchi holidagi atmosfеra yog’ini. Tomchining diamеtri 0,5-0,6 mm bo’ladi.
Ilmiy uslubda har bir fanning o’ziga xos ilmiy atamalaridan foydalaniladi, bu uslubda so’zlar o’z ma'nosida qo’llanadi, qoida yoki ta'rifning mazmunini ochishga xizmat qiladigan ajratilgan bo’laklar, kirish so’zlar, kirish birikmalar, shuningdеk, qo’shma gaplardan ko’proq foydalaniladi.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
Rasmiy-idoraviy uslub
Davlat idoralari tomonidan chiqariladigan qarorlar, qonunlar, nizomlar, xalqaro hujjatlar rasmiy-idoraviy uslubda yoziladi.
Ariza, tilxat, ma'lumotnoma, chaqiruv qog’ozi, taklifnoma, shartnoma, tarjimai hol, e'lon, tavsifnoma, dalolatnoma, hisobot kabilar ham shu uslubda yoziladi. Bunday uslubdagi hujjatlar qisqa, aniq, barcha uchun tushunarli qilib tuziladi.
Bu uslubning asosiy bеlgisi: jumlalarning bir qolipda, bir xil shaklda bo’lishi. Bu uslubda ham so’zlar o’z ma'nosida qo’llanadi, ko’pchilikka ma'lum bo’lgan ayrim qisqartma so’zlar ishlatiladi, har bir sohaning o’ziga xos atamalaridan foydalaniladi.
|
| |
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari

|
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 19/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
Ilmiy bilim - bu voqelik haqidagi haqiqiy bilimlarni ishlab chiqarishga, real faktlarni umumlashtirish asosida obyektiv qonuniyatlarni ochishga qaratilgan bilim turi va darajasidir. U oddiy bilishdan, ya'ni odamlarning hayotiy faoliyati bilan bog'liq bo'lgan va voqelikni hodisa darajasida idrok etuvchi stixiyali bilishdan yuqori ko'tariladi.
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari Imiy bilim xususiyatlari :
Birinchidan, uning asosiy vazifasi voqelikning ob'ektiv qonuniyatlarini - tabiiy, ijtimoiy va tafakkurni ochish va tushuntirishdan iborat. Demak, tadqiqotning ob'ektning umumiy, muhim xususiyatlariga va ularning abstraktsiya tizimida ifodalanishiga yo'naltirilganligi.
Ikkinchidan, bevosita maqsad va oliy qadriyat ilmiy bilish ob'ektiv haqiqat bo'lib, asosan oqilona vosita va usullar bilan idrok etiladi.
Uchinchidan, bilimlarning boshqa turlaridan ko'ra ko'proq darajada amalda qo'llashga qaratilgan.
To'rtinchidan, fan atamalar, belgilar, sxemalardan foydalanishning aniqligi bilan ajralib turadigan maxsus tilni ishlab chiqdi.
Ilmiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlari
Beshinchidan, ilmiy bilim tushunchalar, nazariyalar, farazlar va qonunlarning yaxlit, rivojlanayotgan tizimini tashkil etuvchi bilimlarni takror ishlab chiqarishning murakkab jarayonidir.
Oltinchidan, ilmiy bilimlar ham qat’iy dalillar, ham olingan natijalarning asosliligi, xulosalarning ishonchliligi, ham farazlar, taxminlar va taxminlarning mavjudligi bilan tavsiflanadi.
Ettinchidan, ilmiy bilimlarga ehtiyoj seziladi va bilimning maxsus vositalariga (vositalariga) murojaat qiladi: ilmiy asbob-uskunalar, o'lchov asboblari, asboblar.
Sakkizinchidan, ilmiy bilim jarayon bilan tavsiflanadi. O'z rivojlanishida u ikkita asosiy bosqichdan o'tadi: chambarchas bog'liq bo'lgan empirik va nazariy.
To'qqizinchilfy, Ilmiy bilimlar sohasi hayotning turli hodisalari haqidagi tekshiriladigan va tizimlashtirilgan ma'lumotlardir.
|
| |
Rasmiy-idoraviy uslubda - Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich

|
Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich
|
bet | 13/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgRasmiy-idoraviy uslubda ko’pincha darak gaplardan, qaror, buyruq, ko’rsatma kabilarda esa buyruq gaplardan ham foydalaniladi. Bu uslubda gap bo’laklarining odatdagi tartibda bo’lishiga rioya qilinadi: O’z lavozimini suiistе'mol qilganligi uchun M.Ahmеdovga hayfsan e'lon qilinsin.
Ommabop (publitsistik) uslub
Tashviqot-targ’ibot ishlarni olib borishda qo’llanadigan uslub, ya'ni matbuot uslubi ommabop uslub hisoblanadi. Bu uslubda ijtimoiy-siyosiy so’zlar ko’p qo’llanadi.
Nutq ta'sirchan bo’lishi uchun ta'sirchan so’z va birikmalardan, maqol va hikmatli so’zlardan ham foydalaniladi.
Bunday uslubda gap bo’laklari odatdagi tartibda bo’ladi, kеsimlar buyruq va xabar maylidagi fе'llar bilan ifodalanadi, darak, his-hayajon va ritorik so’roq gaplardan, yoyiq undalmalardan, takroriy so’z va birikmalardan unumli foydalaniladi: Azamat paxtakorlarimiz mo’l hosil еtishtirish uchun fidokorona mеhnat qilishyapti.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
Badiiy uslub
Badiiy asarlar (nazm, nasr va dramatik asarlar) badiiy uslubda bo’ladi. Badiiy asar kishiga ma'lumot bеrish bilan birga, timsollar (obrazlar) vositasida estеtik ta'sir ham ko’rsatadi: O’lkamizda fasllar kеlinchagi bo’lmish bahor o’z sеpini yoymoqda.
Badiiy uslubda qahramonlar nutqida oddiy nutq so’zlari, shеva, vulgarizmlardan ham foydalaniladi.
Badiiy asarlar uslubi aralash uslub hisoblanadi. Unda so’zlashuv uslubiga, kitobiy uslublarga xos o’rinlar ham uchraydi.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
1. Siyosiy-ijtimoiy nutq:
Siyosiy-ijtimoiy va siyosiy iqtisodiy mavzudagi nutq.
Sessiya, konferenciyadagi nutq.
Siyosiy sharh.
Harbiy vatanparvarlik nutqi.
Miting nutqi.
Rasmiy-diplomatik nutq.
Ilmiy-ommabop nutq.
|
| |
№4 - Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish
g-o-zaning-holati-va-asosiy-zararkunandalari-bilan-zararlanish-darajasini-nazorat-qilish-prognozlashtirish-va-boshqarish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish
|
TADQIQOT NATIJALARI - Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

UIF-2022: 8.2
SCIENCE AND INNOVATION
ISSN: 2181-3337
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
2022
№4
139
zararkunandalarga qarshi kurash imkoniyatlari uchun real vaqt rejimida monitoring va
zararkunanda ma'lumotlarini avtomatlashtirilgan feromon joylashtirish bilan birlashtirib, ishlab
chiqaruvchilarga imkoniyatlar beradigan qishloq xo‘jaligi muhiti uchun mo‘ljallangan ishonchli
simsiz tarmoqqa asoslangan aniq zararkunandalarga qarshi kurash texnologiyalari ishlab chiqish
usullarini ishlab chiqilgan. Xitoylik olimlar (Rujing Wang, Rui Li, Tianjiao Chen, Jie Zhang,
Chengjun Xie, Kun Qiu, Peng Chen, Jianming Du, Hongbo Chen, FangRong Shao, Haiying Hu,
Haiyun Liu (2021)) tomonidan avtomatik aniqlash va hisoblash tizimini va inson-kompyuter
statistik ma'lumotlarni qayta ishlash tizimini o‘z ichiga oladigan avtomatlashtirilgan Tizim ustida
izlanishlar olib borilmoqda. Shuningdek, Xindistonlik tadqiqotchilar tomonidan (Andrea
Sciarretta, Pasquale Calabrese 2019 yil) zararkunanda Hasharotlarni kuzatish uchun
avtomatlashtirilgan qurilmalarni ishlab chiqish bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib borishgan.
Mavzu: Bolani mantiqiy rivojlanishiga oid malumotlar bazasini yaratish

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Kutubxona uchun malumotlar bazasini loyhalash” fanidan
labaratoriya ishi
Mavzu:Bolani mantiqiy rivojlanishiga oid malumotlar bazasini yaratish.
Bajardi: 061-19 guruh talabasi Turaboyeva Lobar
Qabul qildi: Abduzoirov SH.
Toshkent 2023
Ishdan maqsad: Omeka dastur tizimida ishlashni va kolleksiyalarni yaratishni
o’rganish.
Ishning borish tartibi:Tizimni o’rganishda to toliq ishlatishgacha bo’lgan bosqichlarni pog’onama –pog’ona amalga oshirish.
OPEN SERVER PANEL pragrammasini o’rnatish uchun kerek bo’ladigan pragrammani telegramdan ko’chirib olamiz.
Bu pragrammalar.OpenServer,Omeka.
OpenServerni o’rnatish.
D:|\OSPanel\domains da Lobar deb papkaga nom qo’ydim.
dbni sozlash.
[database] ni sozladim
Omeka ni serverga o’rnatish.
O’rnatish jarayonida kompyuterni pastki panelida yashil bayroqcha paydo bo’ladi. Yashil bayroqchani bosganimizda’’ настройка’’ paneliga kirib MySQl ni 5.6 ga sozlanadi.
Omekani serverga o’rnatish
Pragpamma o’rnatilgandan keyin Omeka beti ochiladi, va unga soralgan ma’lumotlarni kiritamiz.
Login parol kiritilganda asosiy oyna kelib chiqadi.
Xulosa
Ushbu labaratoriya mashg’ulotini bajarish orqali Omeka dasturini kompyuterga o’rnatish, uni sozlash va undan foydalanishni va bu dasturdan foydalanish orqali kolleksiyalar yaratish ishlarini o’rgandim.Kelajakda ushbu dastur orqali raqamli kutubxona tizimini ishga tushirish va uni kitobxonlarga tadbiq etiash.
|
Ilmiy maqola va tezislar haqida umumiy tushuncha, ilmiy ishlar yozish

|
Ilmiy maqola va tezislar haqida umumiy tushuncha, ilmiy ishlar yozish
|
bet | 17/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org ILMIY MAQOLA va tezis YOZISH USLUBIYOTI
Мa’lumki, bakalvriat, magistratura ta’lim tizimini isloh qilish vo’nalishlaridan biri bo’lib, bunda talabalarni ilmiy faoliyatga tayyorlash, shu jumladan qisqa ilmiy xabar (tezis) va ilmiy maqolalar yozishga o’rgatish bu sohaning muhim vazifalaridan biridir.
Maqolamizni yozishdan maqsad ilm bilan shug’ullanuvchi bo’lg`usi tadqiqotchilarga ilmiy xabar (tezis) va ilmiy maqola yozish uslubiyoti haqida to’laqonli ma’lumot berishdan iboratdir.
Binobarin aksariyat tadqiqotchilar, ayniqsa, yoshlar bu borada yetarli tushunchaga ega emas. Ayrim nashrlarda e’lon (qilinayotgan maqolalar tuzilishi, mantiqiy asoslanishi, yangi nuqtai nazarlarga. ega emasligi, ilmiylik kasb etmaganligi va boshqa salbiy jihatlar bilan - ilmiy jamoatchilikda taassuf uyg’otadi.
Ilmiy maqola
Ilmiy maqola- bu tadqiqotning mustaqil ilmiy tavsifi bo'lib, unda muallif dolzarb ilmiy muammo bo'yicha o'z fikrlarini bayon qiladi, xulosalar chiqaradi va unga rasmlar, grafiklar, raqamlar bilan dalillar keltiradi
Ilmiy maqola ma'lum bir kichik mavzu bo'yicha kichik tadqiqot.
Uch turdagi ilmiy maqolalar mavjud:
■ Ampirik (real tajriba) - bu o'z tajribasi asosida qurilgan maqola.
■ Ilmiy-nazariy - bu tadqiqotning aniq natijalarini tasvirlaydigan maqolalar.
■ Ko'rib chiqish - bu tor doirada muayyan sohadagi yutuqlarni tahlil qiluvchi maqolalar.
Sarlavha yoki sarlavha butun tananing matnining tarkibiy qismidir. Bu yorqin va esda qolarli bo'lishi kerak. Sarlavha uzunligi 12 so'zdan oshmasligi kerak. Maqola sarlavhasi mazmunli va mazmunli bo'lishi kerak.
Maqola ustida ishlashning asosiy bosqichlari
1
2
Reja asosida maqolaning birinchi variant ustida ishlash
3
|
| |
MUHOKAMA - Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

|
Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarishBog'liq g-o-zaning-holati-va-asosiy-zararkunandalari-bilan-zararlanish-darajasini-nazorat-qilish-prognozlashtirish-va-boshqarishMUHOKAMA
Biroq qishloq xo‘jalik ekinlari zararli organizmlari (xususan g‘o‘zaning asosiy
zararkunandalari) rivojlanishini avtomatlashtirilgan prognozlashtirish va ularga asoslangan holda
intellektual kurash tizimini zamonaviy axborot texnologiyalarini qo‘llagan holda ishlab chiqish
masalalari nafaqat O‘zbekistonda, balki xorijiy mamlakatlarda ham tadqiq qilinmagan.
Tadqiqot ishining asosiy maqsadi g‘o‘za rivojlanish davrida zarar keltiradigan asosiy
zararkunandalari g‘o‘za tunlami, kuzgi tunlam, trips, o‘rgimchakkana, shiralarning rivojlanishi,
tarqalishini prognozlashtirish va avtomatlashtirilgan monitoring tizimini, uning asosida himoya
tadbirlari rejalarini ishlab chiqishdan iborat.
Ilmiy tadqiqot ishlarimizning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1.
Zamonaviy axborot texnologiyalarini qishloq xo‘jaligida va xususan o‘simliklarni
himoya qilishda qo‘llash.
2.
Qishloq xo‘jalik ekinlarining asosiy zararkunandalari ko‘sak qurti, ildiz qurti,
trips, shira va o‘rgimchakkananing rivojlanish monitoringi tizimlarini yaratish va joriy qilish.
3.
Ko‘sak qurti, ildiz qurti, trips, shira va o‘rgimchakkana ga qarshi o‘tkaziladigan
himoya ishlarini rejalashtirish.
4.
Axborotlarni to‘plash qayta ishlash va saqlash texnologiyasining kontseptual
asoslarini va avtomatlashtirilgan tizimning axborot ta’minotini ishlab chiqish;
5.
Qishloq xo‘jaligida o‘simliklarni biologik va kimyoviy ximoya qilish vositalariga
bo‘lgan talablarni joriy va ko‘p yillik rejalashtirish usullarini ishlab chiqish;
6.
Foydali entomoflarni ishlab chiqaradigan biologik fabrikalar ishlarini optimal
rejalashtirish usullarini ishlab chiqish;
7.
G‘o‘zaning asosiy zararkunandalari ko‘sak qurti, ildiz qurti, trips, shira va
o‘rgimchakkananing rivojlanishi va tarqalishini avtomatlashtirilgan prognozlashtirish tizim
asosida intellektual kurash tizimini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish.
Tadqiqotlarda umumentomologik (Golub va b., 1980; Doroxova va b., 2001; Alexin,
2002; Tanskiy va b., 2002), prognozlashtirish (Larchenko, 1973; Zapevalova, 1983; Moroko,
1986; Babaxanova, 1988; YAxyaev, 1994) va boshqa (Polyakov, 1980; Saulich, 1985; Sergeyev,
Levina, 1986; Doronina, Makarova, 1994 va b.) uslublardan foydalaniladi.
Laboratoriya va dala sharoitida zararkunanda (ko‘sak qurti) va foydali hasharotlar
(trixogramma, brakon, oltin ko‘z) ning sonini aniqlash (o‘rtacha har 100 o‘simlikda qanchaligi)
Zapevalova, 1983 usulida; ko‘sak qurti rivojlanish fenologiyasini kuzatish va ularni foydali
haroratlar yig‘indisi bilan bog‘lash Zapevalova, 1983; Yahyaev, 1994 usullari yordamida;
UIF-2022: 8.2
SCIENCE AND INNOVATION
ISSN: 2181-3337
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL
|
| |
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari

|
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
|
bet | 10/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
Uslubiyat tilshunoslik fanining bir bo’limi bo’lib, nutq jarayonida til hodisalarining maqsadga, sharoitga va muhitga mos ravishda foydalanish qonuniyatlari bilan tanishtiradi.
Uslubiyatda uslublar, til vositalarining nutqda qo’llanish yo’llari, fonеtik, lug’aviy, frazеologik va grammatik birliklarning qo’llanish xususiyatlari o’rganiladi.
Adabiy tilning ijtimoiy hayotdagi ma'lum bir sohada qo’llanadigan ko’rinishi adabiy til uslubi dеyiladi.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari 1) ogʻzaki va yozma adabiy til meʼyorlari (talaffuz, urgʻu, soʻz qoʻllash, grammatika, uslubshunoslik qoidalari)ni egallash, shuningdek, turli aloqa-aralashuv sharoitlarida tilning tasviriy vositalaridan nutqning maqsad va mazmuniga mos ravishda foydalanish mahorati; 2) tilshunoslikning tilni madaniyat quroli sifatida mukammallashtirish maqsadida meʼyorlashtirish (tartibga solish) muammo larini oʻrganuvchi boʻlimi.
Gʻarb tilshunosligida umumiy maʼnoda "til madaniyati" termini ham qoʻllanadi. 1-maʼnodagi "Nutq madaniyati" tushunchasi adabiy tilni oʻzlashtirishdagi ikki bos-qichni qamrab oladi:
nutqning toʻgʻriligi va boshqa nutqiy mahorat. Nutqning toʻgʻriligi muayyan tilda soʻzlovchilar va yozuvchilar tomonidan "ideal" yoki umum tomonidan qabul qilingan va anʼanaviy saqlanib kelayotgan odatlar, ibrat va namunalar tarzida idrok etiladigan adabiy meʼyorlarga amal qilishdir.
Nutqiy mahorat esa nafaqat adabiy meʼyorlarga amal qilish, balki oʻzaro mavjud boʻlgan variantlardan mazmunan eng toʻgʻri, eng aniq, uslub va vaziyat nuqtai nazaridan eng makbuli va ifodalisini tanlab olish mahoratidir (Mas., aka — oka — ako; kelyapti — kevotti — kelopti variantlaridan bi-rining adabiy meʼyor sifatida tanlanishi). Yuksak Nutq madaniyati kishining umumiy yuksak madaniyatini, fikrlash madani-yatini, tilga nisbatan ongli mehr-muhabbatini namoyon qiladi.
|
| |
№4 - Darajasini nazorat qilish, prognozlashtirish va boshqarish

2022
№4
141
biomahsulotlarni dalaga chiqarish bmuddatlari ham belgilab berilgan hamda Qoraqalpog‘iston
respublikasi va viloyatlarda ushbu prognozdan foydalanish tavsiya etilgan.
O‘zbekiston respublikasi viloyatlari va Qoraqalpog‘iston respublikasida 2022 yilda
ko‘sak qurtining 1-paxta avlodi rivojlanish muddatlari
PROGNOZI
t/r
Viloyatlar
Prognoz
sanasi
Kapalaklar
uchish sanasi
Biousul qo‘llash
muddatlari
1.
Qoraqalpog‘iston
respublikasi
18-may
29 may
Trixogramma – 29 may
Oltinko‘z – 3 iyun Brakon –
11 iyun
2.
Andijon
23 may
5 iyun
Trixogramma – 5 iyun
Oltinko‘z – 8 iyun Brakon –
16 iyun
3.
Buxoro
18 may
30 may
Trixogramma – 30 may
Oltinko‘z – 4 iyun Brakon –
13 iyun
4.
Jizzax
23 may
3 iyun
Trixogramma – 3 iyun
Oltinko‘z – 7 iyun Brakon –
16 iyun
5.
Qashqadaryo
18 may
30 may
Trixogramma – 30 may
Oltinko‘z – 3 iyun Brakon –
11 iyun
6.
Navoiy
18 may
1 iyun
Trixogramma – 1 iyun
Oltinko‘z – 4 iyun Brakon –
13 iyun
7.
Namangan
23 may
6 iyun
Trixogramma – 6 iyun
Oltinko‘z – 9 iyun Brakon –
18 iyun
8.
Samarqand
23 may
1 iyun
Trixogramma – 1 iyun
Oltinko‘z – 5 iyun Brakon –
14 iyun
9.
Sirdaryo
23 may
2 iyun
Trixogramma – 2 iyun
Oltinko‘z – 6 iyun Brakon –
16 iyun
10.
Surxondaryo
18 may
30 may
Trixogramma – 30 may
Oltinko‘z – 2 iyun Brakon –
12 iyun
11.
Toshkent
23 may
2 iyun
Trixogramma – 2 iyun
Oltinko‘z – 6 iyun Brakon –
15 iyun
12.
Farg‘ona
23 may
5 iyun
Trixogramma – 4 iyun
Oltinko‘z – 8 iyun Brakon –
17 iyun
UIF-2022: 8.2
SCIENCE AND INNOVATION
ISSN: 2181-3337
INTERNATIONAL SCIENTIFIC
JOURNAL
2022
№4
142
13.
Xorazm
18 may
28 may
Trixogramma – 28 may
Oltinko‘z – 1 iyun Brakon –
11 iyun
Izox: Prognoz muddatlari ob-havo o‘zgarishiga qarab 1-3 kunga farq qilishi mumkin
REFERENCES
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O‘zbekiston — 2030»
strategiyasini
tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2020 yil 5
oktyabrdagi PF-6079-son Farmoni
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli iqtisodiyot va elektron hukumatni keng
joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2020 yil 28 apreldagi PQ-4699-son qaroriga
3. Vazirlar Mahkamasining 2020 yil 17 dekabrdagi “O‘zbekiston
Respublikasi agrosanoat
majmui va qishloq xo‘jaligida raqamlashtirish tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari
to‘g‘risida”gi
qarori
4. Доспехов Б.А. Методика полевого опыта - М.: Агропромиздат -1985. 420 с.
5. Ларченко К.И. Закономерност развития и размножения озимой совки (
Agrotis segetum
Schiff.) // Изв. АН СССР (серия биол.). – 1949. - №4. – С. 470-495.
6. Ларченко К.И. Экологические особенности хлопковой совки //Экология хлопковой
совки и меры борьбы с ней. – Taшкент: Фан, 1968.–С. 24-67.
7. Макарова Л.А., Доронина Г.М. Агрометеорологические предикторы прогноза
размножения вредителей сельскохозяйственных культур. - Л.: Гидрометеоиздат. 1988.
-213 с.
8. Яхяев Х.К. Разработка научных основ автоматизации прогнозирования и
управления
вредными объектами сельскохозяйственных культур: Дисс. на соис. уч. степ. док. с.-
х. наук. - Ташкент, 1994, -291 с.
Plagiatning qanday turlari bor? - Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich

|
Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari Shodmonov Zuhriddin Zokirho‘jaevich
|
bet | 15/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgPlagiat
Plagiatning qanday turlari bor?
Plagiat birovning ishini o‘zing kabi ishlatish bilan cheklanmaydi, u turli shakllarda bo‘ladi. Mana eng keng tarqalganlar ro'yxati:
To'liq plagiat
Agar siz boshqa birovning ishidan nusxa ko'chirsangiz va uni o'zingiznikidek ko'rsatsangiz, to'liq plagiat sodir bo'lishi mumkin. Bu shakl o'g'irlikdan boshqa narsa emas. Topshiriqni tayyorlash uchun uchinchi shaxsga pul to'lash ham plagiat deb hisoblanishi mumkin. Vaziyatni yaxshiroq tushunish uchun siz talaba o'z dissertatsiyasini bajarish uchun akademik yozish xizmatlarini yollagan vaziyatni ko'rib chiqishingiz mumkin.
To'g'ridan-to'g'ri plagiat
To'liq plagiat tushunchasi ochiq plagiat tushunchasiga juda o'xshaydi, ba'zi narsalar bundan mustasno. To'g'ridan-to'g'ri plagiat - bu birovning asarining har bir so'zini nusxalash. Agar umumiy plagiat butun topshiriqning plagiatini o'z ichiga olsa, to'g'ridan-to'g'ri plagiat muayyan bo'limlar yoki paragraflarga tegishli. Bunday plagiatga misol qilib o‘z niqobi ostida 10 yillik tadqiqot ishini nusxalash va topshirishdir. Plagiat
O'z-o'zidan plagiat
O'z-o'zini plagiat, shuningdek, avtomatik plagiat sifatida ham tanilgan. Agar siz eski ishingizni topshirsangiz yoki barcha ishtirok etgan professorlarning ruxsatisiz uning qismlarini qo'shsangiz, o'zingizni plagiat qilishingiz mumkin. O'z-o'zidan plagiat ko'p hollarda noqonuniy bo'lmasa-da, bu axloqiy muammolarga olib kelishi mumkin, chunki bu insofsizlik va hatto adabiy o'g'irlikdir. Ba'zi hollarda, bu vaqt va kuchni tejashga urinishdan boshqa narsa emas. Biroq, ilgari taqdim etilgan narsalarni iqtibos keltirish muhimligini hech narsa almashtirmaydi.
Plagiatni tarjima qilish
Parafrazlash sizning so'zlaringizdan foydalanib, kimningdir fikrini ularga e'tiroz bildirmasdan taqdim etish atrofida aylanadi. Ko‘pchilik o‘quvchilar hatto ma’nosini ifodalash ham plagiat hisoblanishini bilmasligi mumkin. Qachonki siz boshqa birovning fikrini ulardan iqtibos keltirmasdan taqdim etsangiz, bu uning ishini o'g'irlashga aylanadi. Endi matn parchasini tarjima qilishning turli usullari mavjud, jumladan, jumlaning tuzilishini o'zgartirish, sinonimlarni qo'shish, matn tovushini o'zgartirish va boshqalar.
|
| |
II. Barmoq izini aniqlashni oldindan qayta ishlash

|
II. Barmoq izini aniqlashni oldindan qayta ishlash
|
bet | 2/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 275,86 Kb. | | #118031 |
Bog'liq 7-betlikII. Barmoq izini aniqlashni oldindan qayta ishlash
Skanerdan olingan barmoq izi tasviri kamdan-kam sifatli bo'ladi. Skaner harorat va namlik kabi atrof-muhit sharoitlari tufayli noaniqliklarni keltirib chiqarishi mumkin; barmoq yuzasi quruqligi tufayli buzilgan va noaniq tizmalar, namligi nozik va noaniq vodiylarni keltirib chiqarganligi sababli tasvir buzilishi mumkin. Agar ushbu turdagi tasvir to'g'ridan-to'g'ri xususiyatni ajratib olish moduliga qo'llanilsa, natija ko'plab noto'g'ri xususiyatlarga ega bo'ladi, bu esa o'z navbatida mos keladigan bosqichga va shunga mos ravishda tanib olish jarayonlariga ta'sir qilishi mumkin. Shunday qilib, ishonchli xususiyatni ajratib olish va haqiqiy tanib olish uchun avvalo skanerdan olingan tasvir yaxshi sifatli barmoq izi tasvirini olish uchun qayta ishlanishi kerak. Kichik tafsilotlarni olish uchun dastlabki ishlov berish tasvirni yaxshilash, binarizatsiya va ingichkalash yoki skeletizatsiya qilishni o'z ichiga oladi [8-9].
2.1 Barmoq izini yaxshilash
Barmoq izini yaxshilash - bu xususiyatlarni olishdan oldin barmoq izlari tizmalari va vodiylar tuzilishining ravshanligini yaxshilash uchun amalga oshiriladigan jarayon. Qorong'i chiziqlar sifatida ko'rsatilgan tizmalar teridagi o'zgarishlar, kir va barmoqning skaner bilan bir xil bo'lmagan aloqasi tufayli kiruvchi oq teshiklarni o'z ichiga olishi mumkin. Xuddi shunday, ikkita parallel tizmalar orasidagi oq chiziqlar sifatida tasvirlangan vodiylarda qora dog'lar va tizmalarning istalmagan bog'lanishi bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, barmoq izi tasviri eng shovqinli tasvir turlaridan biridir, chunki biz bajaradigan kundalik hayot vazifalarimizning aksariyatida barmoqlar tashqi qurilmalar bilan aloqa qilish uchun old tomonda qoladi.
2-rasm. (a) Barmoq izi tasvirini yaxshilash (b) Binarlashtirish, (c) Yupqalashtirish
Bu tartib barmoq uchlarini iflos, kesilgan, chandiqli, burishgan, quruq, nam, eskirgan va hokazo qiladi [10].
Shunday qilib, takomillashtirish shovqinni kamaytirish va xususiyatlarni olishdan oldin aniq tizma-vodiy tuzilishini olish uchun zarur. 2-rasmda barmoq izi tasvirining takomillashtirilgan namunasi ko'rsatilgan.
|
| |
IV. Taklif etilayotgan ish - Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish

|
Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish
|
bet | 5/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 275,86 Kb. | | #118031 |
Bog'liq 7-betlikIV. Taklif etilayotgan ish
Minutiae xususiyatlaridan foydalangan holda barmoq izini aniqlash tizma tugashi va tizma bifurkatsiya joylashuvi, uning turi va yo'nalishini hisoblashni o'z ichiga oladi [x, y, tip, Ø]. Ushbu xususiyatlarni olishdan oldin barmoq izi oldindan qayta ishlanadi. Va nihoyat, xususiyatlar shaxsni aniqlashni hal qilish uchun ishlatiladi.
1-jadval: FVC 2002 maʼlumotlar bazasi tafsilotlari [7].
Database
|
Ishlatilgan texnalogiya
|
Skaner turi
|
Tasvir hajmi, ruxsati
|
DB1
|
Optik
|
Identix Touch View II
|
388 × 374, 500 dpi
|
DB2
|
Optik
|
Biometrika FX2000
|
296 × 560, 569 dpi
|
DB3
|
Sig’imli
|
Precise Biometrics 100SC
|
300× 300, 500 dpi
|
DB4
|
Sentetik
|
SFin Ge V.251
|
288 × 384, 500 dpi
|
Taklif etilayotgan ishlar quyidagicha umumlashtiriladi:
1-qadam: Rasmning asosiy nuqtasi Puankare indeksi texnikasidan foydalangan holda olinadi [14]. 4-rasmda FVC 2002 [7] maʼlumotlar bazasi DB1 dan olingan tasvirlarning asosiy nuqtalari koʻrsatilgan.
2-qadam: Gabor filtri [15] yordamida yadro nuqtasini oʻrab turgan 300×300 piksel oʻlchamdagi yuqori egrilik hududi topiladi va yaxshilanadi.
|
| |
VI. XULOSALAR - Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish

|
Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish
|
bet | 7/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 275,86 Kb. | | #118031 |
Bog'liq 7-betlikVI. XULOSALAR
Ushbu maqolada barmoq izini aniqlash uchun to'rtta zamonaviy mashinani o'rganish algoritmlarining ishlashi baholandi. FVC 2002 ma'lumotlar bazasining DB1 jamoat mulkidan barmoq izlari tasvirlari yadrosi atrofidagi minutiae xususiyatlari barmoq izlari tasvirlarini zaruriy qayta ishlashdan so'ng chiqariladi. Poincare Index texnologiyasi asosiy nuqtani aniqlash uchun qo'llaniladi, so'ngra kontekstli fazoviy domen Gabor filtri yordamida yaxshilanadi. Tajribalarda jami 80 ta misol va 150 ta atributdan foydalanilgan. Natijalar shuni ko'rsatadiki, Tasodifiy o'rmon va Radial asos funktsiyalari boshqa mashinani o'rganish algoritmlariga qaraganda turli xil sifatli tasvirlar uchun yaxshiroq natijalar beradi va bu algoritmlarning samaradorligini ko'rsatadi.
|
| |
Binarizatsiya - Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish

|
Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish
|
bet | 3/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 275,86 Kb. | | #118031 |
Bog'liq 7-betlik2.2 Binarizatsiya
Binarizatsiya - kulrang darajadagi tasvirni ikki darajali (ikkilik) tasvirga aylantirish. Ikkilik tasvirda barmoq izi tizmalari bir daraja bilan, vodiy esa boshqasi bilan ifodalanadi. Bu tasvirning kontrastini yaxshilashga olib keladi va uni tizma orientatsiyasi, tizmalararo masofalar, yadro va delta yakkalik nuqtalari kabi kulrang darajadagi xususiyatlarni olish uchun mos qiladi (2-rasmga qarang (b)).
2.3 Yupqalash
Agar barmoq izini aniqlash tizimining mos moduli kichik tafsilotlardan foydalansa, u holda daqiqalarni ishonchli ajratib olishdan oldin bajarilishi kerak bo'lgan dastlabki ishlov berish bosqichi "yupqalash" jarayoni deb ataladi. Yupqalashtirish - bu morfologik operatsiya bo'lib, oldingi piksellarni bir piksel kengligigacha ketma-ket yemiradi [11]. Barmoq izi tasvirini yupqalash 2 (c)-rasmda ko'rsatilganidek, tizma tuzilmalarining ulanishini saqlab qolgan holda ikkilik tasvirning skeletlashtirilgan versiyasini hosil qiladi.
Shakl 3. Minutiae xususiyatlari
2.4 Xususiyatlarni chiqarish
Barmoq izlari yo'naltirilgan tizmalarning kvazi-davriy tuzilishini namoyon qiladi, ular tizma oqimining sxemasi, tizma chastotasi, alohida nuqtalarning joylashishi va joylashuvi bilan tavsiflanadi. Ko'pgina zamonaviy barmoq izini aniqlash algoritmlari ikkita barmoq izi o'rtasidagi taqqoslashni amalga oshirish va ularning bir shaxsga tegishli yoki yo'qligini aniqlash uchun minutia deb ataladigan tizma xususiyatlaridan foydalanadi [4]. 3-rasmda tizma oxiri va tizma bifurkatsiya minutiae xususiyatlari ko'rsatilgan. Ushbu xususiyatlar ajratiladi va mos keladigan modulda barmoq izlaridagi o'xshashlik va farqlarni topish uchun ishlatiladi. Chiqarilgan Minutiae xususiyatlari o'qitish va keyin shaxsiy identifikatsiya qilish uchun mashinani o'rganish algoritmlarini sinab ko'rish uchun xaritaga tushiriladi.
III. Mashina o'rganish algoritmlari
To'rtta zamonaviy mashinani o'rganish algoritmlari, ya'ni Tasodifiy o'rmonlar, Ko'p qatlamli perseptron, Radial Basis Funktsiyalar va Naif Bayesian jamoat domenidagi ma'lumotlar bazasidan barmoq izlari tasvirlarini tanib olish va tasniflash uchun ishlatiladi, FVC 2002 DB1 [7]. Mashinani o'rganishning to'rtta algoritmi baholash uchun ularning eng zamonaviy va tegishli sohadagilarga nisbatan yaxshi ishlashi asosida tanlanadi [16-18].
|
| |
Tasodifiy o'rmon - Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish

|
Minutiae asosidagi avtomatik barmoq izini aniqlash: Mashinani o'rganish yondashuvlari 1Kirish
|
bet | 4/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 275,86 Kb. | | #118031 |
Bog'liq 7-betlik3.1 Tasodifiy o'rmon
Tasodifiy o'rmon mashinasini o'rganish algoritmi ma'lumotlarni qazib olishda qo'llaniladigan turli qaror daraxtlarining kombinatsiyasi. U birinchi marta Tin Xo [12] tomonidan taqdim etilgan. U bir qator qarorlar daraxtlarida o'qitiladi va o'z navbatida har bir daraxt kirish natijalari uchun ovoz beradi.
Tasodifiy o'rmon ixtiyoriy sonli oddiy daraxtlardan iborat bo'lib, ular yakuniy natijani aniqlash uchun ishlatiladi. Bu tasniflash va regressiya uchun ansamblni o'rganish usuli bo'lib, u mashg'ulot vaqtida bir nechta qaror daraxtlarini quradi va daraxtlarning aksariyati ma'lum bir belgiga mos keladigan natijaga ko'ra ma'lum bir misolni tasniflaydi.
3.2 Ko'p qatlamli perseptron
Sun'iy neyron tarmoqlari inson neyronlarining funksionalligini taqlid qiladi. Neyron tarmoqlar ko'plab zamonaviy dasturlarda qo'llanilmoqda. U kirish qatlami, turli yashirin qatlamlar va chiqish qatlamidan iborat. Har bir kirish qiymati neyronlarning ikkinchi qatlami bilan bog'langan bitta neyronga ega. Qatlamlar orasidagi har bir neyronga og'irliklar beriladi. Keyin har bir yashirin qatlam ko'paytiriladi va oldingi birlashtiruvchi qatlamdagi birlashma qiymatlari bilan umumlashtiriladi. Faollashtirish funktsiyasi yashirin qatlamning umumiy yig'indisi bilan ta'minlanadi. Bu esa chiqish qatlamidagi neyronning natijaviy qiymatini hosil qiladi [13].
3.3 Radial asos funktsiyalari
RBF tarmog'i uchta qatlamdan iborat bo'lib, bu erda har bir qatlam butunlay boshqacha rolga ega. Ba'zi kirish qatlami birliklari tomonidan qabul qilingan holda, ular tarmoqni tashqi qatlam bilan bog'laydi. Ikkinchi qatlam yashirin qatlam bo'lib, uning roli kirish maydonidan yashirin qatlamlar orasidagi bo'shliqqa chiziqli bo'lmagan transformatsiyani amalga oshirishdir. Chiqish qatlami chiziqli bo'lib, u kirish qatlamiga javoban faol rejimda harakat qilishni ta'minlaydi.
3.4 Naif Bayesian
Naif Bayesian - bu xususiyatlar to'plamidagi xususiyatlar o'rtasidagi mustaqillik farazi bilan Bayes ehtimollik modeliga (teoremasiga) asoslangan umumiy ehtimollik tasniflagichi.
|
| |
Seshanba “Rangli avtomobillar” S/o‘ 
Kam harakat va erkin o‘yinlar.


CHorshanba

|
Seshanba “Rangli avtomobillar” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
CHorshanba
|
bet | 254/279 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #255854 |
Bog'liq 1-ilova o‘zbekiston respublikasi maktabgacha ta’lim vazirligi-fayllar.orgSeshanba “Rangli avtomobillar” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
CHorshanba "Mening quvnoq jarangdor koptogim” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar
Payshanba “Qaerda Qo‘ng‘iroq chalindi”
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Juma “G‘ozlar”. “Nishonga ur” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
|
Dushanba “Samolyotlar” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Seshanba “O‘zingni rangingni top” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar. CHorshanba “CHumchuqcha va avtomobillar” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar. Payshanba “Koptokni ushlab ol” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar. Juma “CHo‘pon va Qo‘ylar” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
|
Dushanba “Jilg‘adan o‘tish” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Seshanba “Koptokni ushlab ol” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
CHorshanba “Halqani ushlab olish”
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Payshanba “CHumchuqcha va avtomobillar” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Juma “Tulki tovuqxonada”, “Kun va tun” s/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
|
jismoniy tarbiya bo‘yicha yakka tartibda ishlash
|
Dushanba _______________ dan ikki Qo‘l bilan koptokni yuqoriga irg‘itish va uni ushlab olish.
Seshanba ___________ dan polda yotgan arqon ustidan yonlama yurishni o‘rganish.
CHorshanba ___________ dan kaft va tovonga tayanib emaklashgni takrorlang
Payshanba _______ dan polda yotgan arqon ustidan yonlama yurishni o‘rganish.
|
|
| |
MART 

4 hafta ( dan _____ gacha)

Sayr
|
I-hafta ____ dan _____ gacha. 03
|
II-hafta ____ dan _____ gacha. 03
|
III-hafta ____ dan _____ gacha. 03
|
IV-hafta ____ dan _____ gacha. 03
|
kuzatish
|
CHorshanba_SHoxchalarni_terib_olamiz___Payshanba'>CHorshanba'>Dushanba
Erta bahorda tabiatni kuzatish “Salom, Bahor!”.
Seshanba
Gulzordagi bahor gullarini kuzatish
CHorshanba
Kiyim-kechakni kuzatish: o‘zining va o‘tkinchilarning
Payshanba
Buta va daraxtlar kurtaklarini kuzatish
Juma Er maydonchadagi o‘tloqni kuzatish.
|
Dushanba
Hovliga Qo‘ngan qushlarni kuzatish
Seshanba
O‘tib ketayotgan mashinalarni kuzatish
CHorshanba
Bolalar bog‘chasining ekin maydonchasiga ekskursiya
Payshanba
Gulzordagi gullarini kuzatish.
Juma
Osmonni kuzatish.
|
Dushanba
Mushukni kuzatish
Seshanba
Bulutlarni kuzatish
CHorshanba Mavsumiy va ob-havo o‘zgarishlarini kuzatish.
Payshanba Hasharotlarni kuzatish
Juma Bolalar bog‘chasining er maydonchasi bo‘ylab ekskursiya
- erta bahorda tabiatdagi bahor alomatlariga e’tibor bering.
|
Dushanba
Osmonni kuzatish
Seshanba
Parvoz qilayotgan qushlarni kuzatish
CHorshanba
Erta bahorda chumolilarni kuzatish
Payshanba Daraxtlarni kuzatish
Juma
SHamol va bulutlarni kuzatish
|
tabiat Qo‘ynida va maydonchada ishlash
|
Dushanba
“Gullar orolida” gullarni sug‘orish
Seshanba Er maydonchani tozalashga yordam beramiz
CHorshanba
Yo‘lkalarni supurish
Payshanba
SHiyponchani supurish
Juma
Er maydonchani tozalashga yordam beramiz
|
Dushanba
Qumni to‘plab qumdonga solamiz
Seshanba. Qumdon chetlaridagi qumni supurib tashlaymiz
CHorshanba
Er maydonchani tozalashga yordam beramiz
Payshanba
Er maydonchadagi shoxchalarni terib olish.
Juma
Gulzorda gullarni sug‘orish.
|
Dushanba
Er maydonchadagi shoxchalarni terib olamiz
Seshanba Gulzordagi gullarni sug‘oramiz
Sayr yakunida o‘yinchoqlarni yig‘ishtirib olamiz.
CHorshanba
SHoxchalarni terib olamiz
Payshanba
Sayr yakunida o‘yinchoqlarni yig‘ishtirib olamiz.
Juma Gulzorda gullarni sug‘orish.
|
Dushanba
Qushlarning ozuqa idishchasiga don solish
Seshanba
Qushlarning ozuqa idishchasiga don solish
CHorshanba SHiyponchadagi o‘rindiqlarni artib chiqish
Payshanba Er maydonchani tozalashga yordam beramiz
Juma. Bolalarga sayrdan keyin o‘yinchoqlarni yig‘ishtirishga yordam berish
|
Harakatchan
o‘yin, k/h va erkin o'yinlar.
|
Dushanba
“Qarag‘ayzorda ayiq huzurida” serharakat o‘yini.
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Seshanba “O‘zingga sherik top” S/o‘
“Bo‘sh joy” S/o‘
CHorshanba “Bekinmachoq” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Payshanba “Kim xaltachani uzoqroq irg‘itadi” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
Juma “Oq terakmi, ko‘k terak” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
|
Dushanba “Mushuk va sichqonlar” S/o‘
Kam harakat va erkin o‘yinlar.
|
Journal of new century innovations

Journal of new century innovations
Download
478,35 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
18.01.2024
Hajmi
478,35 Kb.
#140620
Download
478,35 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Journal of new century innovations
Download
478,35 Kb.
Matnni ko'rish