nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
управлении: Учебник. П од ред. П роф. В.В. Трофимова. — М.: Высшее

|
управлении: Учебник. П од ред. П роф. В.В. Трофимова. — М.: Высшее Pdf ko'rish
|
bet | 167/174 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,18 Mb. | | #156878 |
Bog'liq axborotlashtirishуправлении: Учебник. П од ред. П роф. В.В. Трофимова. — М.: Высшее
обр азов ан и е, 2006. — 4 80 с.
22. O.JI.Голицы на, Н .В . М аксимов, T.JI. Партыка, И .И . П опов.
И н ф ор м ац и он н ы е технологии: У чебник. — М.: Ф О РУ М : И Н Ф Р А -
М , 2006. - 544 с.
23. Г .А .Т и т ор ен к о. А втом атизир ованн ы е и н ф о р м а ц и о н н ы е
техн ологии в эк он ом и к е: У чебник. — М.: Ю Н И Т И , 2006. — 399с.
24. S.S. G 'u lo m o v , R.X. A lim ov va boshqalar. Axborot tizim lari va
texnologiyalari. — Т.: Sharq. 2000.
2 3 2
25. S.S. G 'u lom ov, A.T. Sherm uham m edov, B .A .Begalov. Iqtisodiy
informatika. — Т.: O 'zbekiston, 1999.
26. A.Sh. Begmuradov va boshqalar. O'zbekiston Respublikasi Prezidenti
IA.Karimovning „Mamlakatimizni modemizatsiya qilish va kuchli fuqarolik
jamiyati barpo etish — ustuvor maqsadimizdir" hamda „Asosiy vazifamiz —
V atanim iz taraqqiyoti va xalqim iz farovonligini yanada yuksaltirishdir"
nomli m a’ruzalarini o'rganish bo'yicha o'quv-uslubiy majmua. — Toshkent:
Iqtisodiyot. — 2010. — 340 b.
27. T.A. Zokirova, B.A. Sharipov, N .A. Rasulova. „W eb - dasturlash"
fanidan o'quv qo'llanm a. — T T D I U , 2009.
28. R.X. A lim ov, B.A. Begalov, G .T . Y ulchieva, Sh.A . A lishov.
Iqtisodiyotda axborot texnologiyalari. O 'quv q o'llanm a. — Т.: Sharq,
2006.
29. G .T . Y ulchieva, B.A. M axm udova. „ Iq tisod iyotd a axborot
texnologiyalari" fanidan tajriba m ashg'ulotlarini o'tkazishga oid uslubiy
ko'rsatma va masalalar to'plam i. Т.: T D I U , 2009-y.
30. O '.T. X ayitm atov, S.X. Fayzullaev va boshqalar. Inform atika va
axborot texnologiyalari. — Т.: T K T I, 2005.
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I. KARIMOV

|
O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I. KARIMOV
|
bet | 3/3 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,3 Mb. | | #125064 |
Bog'liq individual loyihaO‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti I. KARIMOV
Vazifani tahlili:
“Keksalarni e’zozlash – oliy qadriyat” mavzusida tayyorlagan induidual vazifamni g‘oya bilan ishlashda boshlab oldim . Birinchi o’rinda 2015-yil “Keksalarni e’zozlash “ yili deb nomlangani hayolimga keldi . Butun bir yilni keksalarga bag’ishlash bu zaminda ularga bo’lgan hurmat va e’tibor nomoyondasidir . Bu esa O’zbek xalqini naqadar oliyjanob va odobli ekanligini ko’rsatadi . Ushbu video roligimda Vatanimiz keksa va nuroniylarini yorqin kadrlar orqali nomoyon qilishga harakat qildim . IShni birinchi navbatda kirish qismini videoga olishdan boshladim . Buning uchun eng ma’qul joy deb universitetimiz hovlisini topdim . U yerda kursdoshlarim Normuratov Abbosbek va G’aybullayev Temurlar videogan olish jarayonida o’z qurilmalari bilan yordam berishdi. Tasvirni Iphone 12 pro telefoni orqali videoga oldik . Tasvir olib bo’lingach uning ranglarini tog’irlab oldim . Kirish qismini tayyoprlab bo’gach kerakli videolar yig’ib olishga kirishdim . Youtoubedan topilgan kerakli videolarni savefrom.com sayti orqali yuklab oldim . Va barchasini PremierPro dasturida birlashtirib montajga kirishdim .
Asosiy qism:
Ishni video kirish qismini hosil qilishdan boshladim . Bunda tasvirga olishda shaxsiy qurilmamdan foydalandim (Iphone 12 pro).
Kamerasi :
iPhone 12 Pro toʻrtta kameraga ega: bitta old kamera va uchta orqa kamera, jumladan, telefoto, keng va ultra keng kamera. iPhone 12 Pro shuningdek, AR va kompyuter yordamida fotosuratlarni yaxshilash xizmatlari uchun LiDAR skaneriga ega. iPhone 12 Pro shuningdek, toʻrtta kamerada ham vaqt oraligʻida video yozish uchun tungi rejimni qoʻshadi.[11] iPhone 11 Pro va iPhone 11 Pro Max’dan farqli oʻlaroq, farq faqat ekran oʻlchami va akkumulyator sigʻimi edi, iPhone 12 Pro Max asosiy kamera linzalariga 47% kattaroq sensor va sensorli siljishli tasvir barqarorligini qoʻshadi va f/ 2.0 diafragma 52 af/2.2 diafragma 65 mm telefoto kamera linzalari mm obʻektiv, 2,5x optik kattalashtirish imkonini beradi. iPhone 12 Pro va iPhone 12 Pro Max sekundiga 60 kadr tezlikda Dolby Vision 4K videoni 10 bitli yuqori dinamik diapazonda suratga olishga qodir birinchi smartfonlardir.
1-rasm Ovoz bilan kadrlarni joylashtirib olamiz
2-rasm rasmlarni usta ust qilib to’girlab joylashtirib olamiz
3-rasm Color bo’limidan ranglarni to’g’rilab olamiz
4-rasm Ovoz va mos rasmlarni b irgalikda joylashtirib chiqamiz
5-rasm Barcha yuklab olingan rasmllarni Assembly bo’limiga tashlab olamiz
6-rasm videoni yuklab olish jarayonlari.
|
| |
Iqtisodiy informatika axborot infratuzilmasining qismi

|
Iqtisodiy informatika axborot infratuzilmasining qismi Pdf ko'rish
|
bet | 170/174 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 4,18 Mb. | | #156878 |
Bog'liq axborotlashtirish2.1. Iqtisodiy informatika axborot infratuzilmasining qismi
sifa tid a ................................................................................................................. 28
2.2. Axborot texnologiyalari taraqqiy etishining asosiy
b o sq ic h la ri.......................................................................................................... 33
2.3. Texnologiya, axborot texnologiyasi va zamonaviy axborot
texnologiyalarining im koniyatlari.............................................................. 36
2.4. Avtomatlashtirilgan axborot texnologiyalarining
tu rk u m lan ish i.................................................................................................... 41
Nazorat va muhokama uchun savollar
.............................................................. 48
3-bob. Axborot resurslari — axborot texnologiyasining
asosidir..........................................................................................................48
3.1. Axborot, axborot resurslari — iqtisodiy kategoriya sifatida...........48
3.2. Axborot hususiyatlari va unga ta’sir etuvchi omillar...................... 55
3.3. Iqtisodiy axborot, uning xossalari va turkumlanishi
60
?S5
3.4. Axborot mahsulotlari barcha resurslardan oqilona foydalanishni
ta’m inlab beruvchi resursdir.......................................................................63
Nazorat va muhokama uchun savollar
.............................................................. 67
4-bob. Axborot texnologiyasi — iqtisodiy tizim sifatida.................68
4.1. Tizim, uning xususiyatlari va tasnifi
68
4.2. Axborotning tashkiliy tizimda boshqaruv darajasiga
|
| |
Fənnin təsviri və məqsədi - Təsdiq edirəm: Kafedra müdiri “ ” 20 il Fənn proqramı (sillabusu) Kafedra

4. Fənnin təsviri və məqsədi:
Ağac məmulatlarının hazırlanma texnologiyası inşaat-xarrat məmulatlarının, mebelin istehsal texnologiyasını öyrədir. İstehsal texnologiyası elm və texnikanın yeni nailiyyətlərinə əsaslanır. Fənn məmulatların hazırlanma texnologiyasından, material sərfinin hesablanma qaydalarından və tələb olunan texniki sənədlərin tərtib olunma qaydalarını öyrədir.
Ağac məmulatlarının hazırlanması zamanı əsas etibarı ilə oduncaq və oduncaq materialları istifadə olunur. İstifadə olunan materialların xassələri məmulatların formasına, onların möhkəmliyinə, uzunömürlülüyünə, emal keyfiyyətinə və s. təsir göstərir. Bu səbəbdən Fizika, Kimya, Oduncaqşünaslıq, Oduncağın hidrotermiki emalı, Ağackəsmə, Yapışdırılmış ağac məmulatlarının texnologiyası, Dəzgah və alətlər fənlərinin bilikləri fənnin öyrənilməsi uçun baza bilikləri hesab olunur.
Məmulatların hazırlanması üçün qədim konstruksiya materialı olan oduncaqla yanaşı AYT-ları, MDF, laminat və s. geniş istifadə olunur. Bu materialların hər birinin özünə məxsus istehsal texnologiyası mövcuddur. Bu da mütəxəssisdən hər bir materiala onun xassələrinə və texnoloji imkanlarına uyğun olaraq fərdi yanaşmanı tələb edir.
Ağac məmulatlarının istehsalının inkişafı üçün əsas faktor geniş profilli, yüksək ixtisaslı, müasir istehsalın mürəkkəb sistemlərini idarə edə bilən mühəndislərdir. Mühəndis hazırlığı insan təfəkkürünün inkişafının yeni formasıdıdır. Bunun üçün tələbələrdən tədris olunan fənni mükəmməl öyrənmək və ona verilən informasiyanı yaxşı mənimsəmək tələb olunur.
|
texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlashni takomillashtirish. Inijjat-

|
texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlashni takomillashtirish. Inijjat-Bog'liq axborotlashtirishtexnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlashni takomillashtirish. Inijjat-
lashtirishning me'yoriy-uslubiy va huquqiy tizimini yaratish va boshqalar
joy olgan. Yuqorida ko'rsatilgan vazifalarni bajarish bir necha bosqichda
amalga oshirilishi ko'zda tutilgan.
Respublikamizda qabul qilinayotgan
m e 'y o r iy
hujjatlarda kompyu
terlashtirish va axborot texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash, ularni
qayta tayyorlashni rivojlantirish va takomillashtirishning aniq vazifalari
oldinga qo'yilgan va maqsadli yo'nalishlari ifodalab berilgan. Jumladan,
Toshkent eletrotexnika aloqa instituti Toshkent axborot texnologiyalari
universitetiga aylantirildi. Ushbu universitetda yangi mutaxassisliklarning
keng doirasi bo'yicha kadrlar tayyorlash tizimini ancha kengaytirish nazarda
tutilmoqda. Bundan tashqari, o'quv yurtlarining moddiy-texnik va ilmiy-
tadqiqot bazasini kengaytirish yuzasidan kompleks chora-tadbirlami amalga
oshirish nazarda tutilgan.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi mavjud qonun
chilik tizimi, umuman olganda, axborot-kommunikatsiya texnologiya-
larining rivojlanish darajasiga ijobiy ta’sir ko'rsatmoqda. Respublikamiz-
dagi ko'pgina firmalar telekommunikatsiya axborot texnologiyalari bo-
zorlariga dadil kirib bormoqdalar.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bo'yicha jahon hamjamiyatiga
kirish faolligini oshirish maqsadida qomusimizga, fuqarolik kodeksiga,
jinoiy protsesual kodekslarga o'zgartirishlar kiritildi.
Hukumatimiz tomonidan so'nggi yillarda axborotlashtirishga oid
quyidagi qonunlar ishlab chiqildi:
1) telekommunikatsiyalar to'g'risida;
2) axborotlashtirish to'g'risida;
3) aloqalar to'g'risida;
4) radiochastotalar spektori to'g'risida;
5) pochta aloqasi to'g'risida;
6) elektron hujjat aylanish to'g'risida;
7) elektron to'lovlar to'g'risida;
8) elektron raqamli imzo to'g'risida;
9) elektrok tijorat to'g'risida;
10) kompyuter jinoyatchiligi to'g'risida;
11) elektron hisoblash mashinalari va ma’lumotlar bazasi dasturlarini
huquqiy himoyasi;
12) topologiya va integral sxemalaming huquqiy himoyasi;
13) axborotga kirishni kafolatlash va erkinliklari to'g'risida;
14) standartlashtirish to'g'risida;
15) kashfiyotlar, foydali modellar va sanoat namunalari to'g'risida;
16
|
| |
1.1-rasm - Axborot texnologiyasi va tizimlari

7
1.1-rasm.
O'zbekiston Respublikasi to‘lov balansining axborot
bazasi tarkibi.
— Iqtisodiyot vazirligi (IV);
— Moliya vazirligi (MV);
— Mehnat va aholini ijtimoiy himoya qilishi vazirligi (MAIHV);
— Davlat soliq qo‘mitasi (DSQ);
— Davlat bojxona qo'mitasi (DBQ);
— Davlat statistika qo‘mitasi (DStQ);
— Tashqi iqtisodiy aloqalar agentligi (TIAA);
— Markaziy bank (MB).
Iqtisodiyot vazirligida yagona iqtisodiy axborot tizimini yaratish
respublikada yagona axborotlashtirish milliy tizimini hal qiluvchi omil-
laridan biri hisoblanadi. Iqtisodiyot vazirligi yaqindagina tashkil topgan
tashkilot bo'lib, makroiqtisodiyot va statistika vazirligini qaytadan tashkil
qilish natijasida vujudga keldi. Iqtisodiyot vazirligi respublikamizdagi barcha
vazirliklardan, idoralardan axborotni qabul qilib, olingan axborotni tahlili
asosida qarorlar qabul qilish uchun shart-sharoit yaratib bermoqda.
Mamlakatdagi asosiy axborot bazasi tadqiq qilinib, tahlillar bu sohada
bank sektori yetakchi ekanligini ko‘rsatmoqda (1.2-rasm). Yagona iqtisodiy
axborot tizimini iqtisodiyot vazirligida yaratish, axborotni tezkor ravishda
olib, bu sohada ishlovchilami hisobotlar yig‘ishdagi mashaqqatli meh-
natlariga amaliy yordam beradi.
2000-yildan boshlab 0 ‘zbekiston Moliya vazirligida global integrir-
lashgan axborot-analitik tizimi ishga tushib, respublikamiz byudjetiga oid
faoliyatni axborot bilan ta ’minlab, quyidagi ishlami amalga oshirishni
nazarda tutadi:
18
15%
22f
13%
□ S
,
t i DSQ
=
m a ih v
,_TIA A
H MV
|
H VM
a Boshqa idoralar u

Yagona iqtisodiy axborot tizimiga turli xildagi talablar qo'yiladi va bu
talablarning eng muhim shartlaridan biri tizimni tashkil qilishda bosh-
qaruvchilar tom onidan to ‘g‘ri yechim qabul qilishdir. Tizim uchun
shunchaki dasturlar kerak emas, balki amaliy dasturlar, kompyuterlar,
kommunikatsiya uskunalari, aloqa kanallaridan iborat bo'lgan yaxlit
texnologiya kerak.
Tizim axborot ta’minoti to'g'risida so'z yuritadigan bo'lsak, bu tizim
ma’lumotlar bazasi quyidagilardan tashkil topishi kerak:
• tijorat banklari hisobotlari ma’lumotlar bazasi (MB);
• tijort banklari (ТВ);
• tilla va valuta zahiralari bo'yicha ma’lumotlar bazasi;
• bank tizimini kadrlar bilan ta’minlash ma’lumotlar bazasi;
• Markaziy bank hujjat aylanishi tezkor ma’lumotlar bazasi;
• tizim m a’muri ma’lumotlar bazasi;
• soliq tashkilotlarida xo'jalik yurituvchi subyektlami ro'yxatga oluvchi
ma’lumotlar baza;
• xo'jalik yurituvchi subyektlari byudjet va nobyudjet fondlari bilan
o'zaro munosabatlari ma’lumotlar bazasi;
• yagona maiumotnoma;
• import va eksport bo'yicha Davlat soliq qo'mitasi bitimlari ma’
lumotlar bazasi;
• avtomobil vositalarini davlat ro'yxatiga oluvchi ichki ishlar vazirligi
ma’Iumotlari bazasi;
• ichki ishlar vazirligining fuqarolar pasportlari bo'yicha ma’Iumotlari
bazasi;
• xo'jalik yurituvchi subyektlami ro'yxatga olish bo'yicha adliya vazirligi
ma’Iumotlari bazasi;
• mahalliy ijro etuvchi hukumat tashkilotlaridagi xo'jalik yurituvchi
subyektlaming ro'yxatga oluvchi ma’lumotlar bazasi va boshqalar.
Bundan tashqari boshqa vazirliklar va idoralar ham yagona iqtiso-diy
axborot tizimiga ulanish uchun o'z ma’lumotlar bazasini yaratishlari lozim.
Respublika yagona iqtisodiy axborot tizimining to'laqonli faoliyati uchun
quyidagi asosiy talablar bajarilishi lozim:
• axborot harakatining tarkibiy qismlariga qo'yiladigan tlablar;
• axborot harakati qo'shma tizimlariga talablar;
• tizimdagi axborotni yig'ish va qayta ishlash texnologiyalariga talablar;
• tizimni tashkil qiluvchilar o'rtasida ma’lumotlar bazasini uzatishga
bo'lgan talablar;
• texnik va dasturiy ta’minotga bo'lgan talab;
§. Umumiy ovqatlanish xonalari va ichimlik suvi ta’minotiga doir talablar

|
§. Umumiy ovqatlanish xonalari va ichimlik suvi ta’minotiga doir talablar
|
bet | 13/16 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #263392 |
Bog'liq amalyot hisoboti12 §. Umumiy ovqatlanish xonalari va ichimlik suvi ta’minotiga doir talablar
152. Eng ko‘p sonli smenada 200 nafar va undan ortiq kishi ishlovchi korxonalarda oshxonalar bo‘lishi lozim.
Bir smenada ishlovchilar soni 200 nafardan kam bo‘lgan holda oshxonadan keltiriladigan issiq ovqatlar tarqatiladigan bufetlar, bir smenada ishlovchilar soni 30 kishidan kam bo‘lgan sharoitda esa — ovqatlanish xonalari tashkil qilinishi lozim.
Uzluksiz texnologik jarayonda ish joylarida ovqatlanish tashkil qilinishi lozim.
153. Oshxona va bufetlarda o‘tirish joylari eng ko‘p sonli smenada 4 kishiga bitta o‘rin hisobida belgilanishi lozim.
Oshxonalar, bufetlar va yordamchi xizmatlar umumiy ovqatlanish korxonalari sanitariya qoidalari talablariga javob berishi va maxsus ajratilgan xonalarda joylashtirilishi lozim.
154. Ovqatlanish punktlarini portlash va yong‘in xavfi bo‘lgan binolarda joylashtirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
155. Suv ta’minoti moslamalari eng ko‘p sonli smenada ishlovchi 200 kishiga bitta moslama hisobida belgilanadi.
156. Ishchilarni gaz suv bilan ta’minlash korxona ma’muriyatini ishchilarni umumiy asosda bir kishiga smenada 4-5 l hisobida qaynatilgan ichimlik suvi bilan ta’minlash majburiyatidan ozod qilmaydi. Ichimlik suvini tarqatish otilib chiquvchi uchlik va boshqa moslamalarga ega yopiq baklardan amalga oshirilishi lozim.
157. Sanitariya qoidalari va me’yorlariga muvofiq ish joylaridan suv ichish moslamalarigacha bo‘lgan masofa 75 m dan oshmasligi lozim. Suv harorati Sanitariya qoidalari va me’yorlariga muvofiq 20 oC dan yuqori va 8 oC dan past bo‘lmasligi lozim.
158. Ishchilarni suv bilan ta’minlovchi xodimlar toza xalatlarda ishlashi, belgilangan muddatlarda tibbiy ko‘riklar va tekshiruvlardan o‘tishi hamda shaxsiy gigiyena vositalari bilan ta’minlanishi lozim.
Gazli suv tarqatish punktlari stakanlarni yuvish moslamasiga, suvni oqizib yuborish chanoqlari yoki maxsus suv oqizib yuborish qurilmalariga ega bo‘lishi hamda toza saqlanishi lozim.
|
| |
• texnik va dasturiy vositalarning nosozlik jarayonlari

d) jamiyatning har bir a’zosi qaerda bo'lishidan qatiy nazar axborot
tarmoqlari asosida xohlagan mamlakatidan turli xil mavzu hamda
yo'nalishdagi axborotni to'liq va tezkor sur’atda olish imkoniyatiga ega
bo‘lmoqda;
e) axborot tarmoqlari doirasida mamlakatlar o'rtasidagi georgrafik va
geosiyosiy chegaralar yo‘qolib borayapti.
Mutaxassislaming fikricha, axborotlashgan jamiyatda kompyuter
lashtirish jarayoni kishilarga ishonchli axborot manbayiga kirishga keng
imkoniyat yaratadi hamda ishlab chiqarish va ijtimoiy sohalarda axborot
mahsulotlarini qayta ishlashning yuqori darajasini ta ’minlash orqali ularni
ko‘p mehnat va vaqt talab etuvchi ishlardan ozod etadi. Axborotlashgan
jamiyatda nafaqat ishlab chiqarish jarayoni tubdan o'zgaradi, balki hayot
mazmuni, xususan, moddiy boylikka qaraganda madaniy hordiq chiqarish
ning ahamiyati ortadi. Tovar ishlab chiqarish va iste’mol qilishga
yo'naltirilgan industrial jamiyatga nisbatan, axborotlashgan jamiyatda ko'proq
aqliy mehnat ulushini orttiruvehi bilim, intellekt, axborot ishlab chiqariladi
va iste’mol qilinadi. Turli xildagi kompyuter texnikasi asosidagi tizim va
tarmoqlar, axborot texnologiyalari hamda aloqa telekommunikatsiyalari
axborotlashgan jamiyatning material va texnologik bazasi bo'lib xizmat
qiladi. Boshqacha qilib aytganda, axborot-kommunikatsiyalar bozori tovarlar
ushbu jamiyat shakllanishining negizi sanaladi.
Axborot-kommunikatsiyalar bozorida asosiy tovar bo'lib axborot
ahamiyatga ega - “Dasturiy injiniringi va raqamli iqtisodiyoti”

"haqiqatning kichik o'lchamdagi modellarini" yaratadi.
Aqliy modelning asosiy qoidalari (The Mental Model Rule of Thumb)
Aqliy model (cognitive model) asosiy qoidalari, inson aqlining ishlashini, ma'lumotlarni
emaslik va axborotlarni o'rganish, qabul qilish, saqlash, ishlovchi
kuchlar va xotiraning
o'zgarishlari to'g'risidagi teorik tavsifdir. Keyinchalik, bu tavsiflar teorikancha eski, ba'zi
parametrlar bilan ta'minlangan, va diskret istisnotlar odatda ko'rsatilgan.
Ushbu modellar
aqliy jarayonlarni va ma'lumotlar qabul qilishni jihadlari yasash, va shaxsiy qabuldan
o'zendi bir qaror qilish yo'lida ishlaydi. Asosiy qoidalari quyidagilardan iborat bo'ladi:
1. Ma'lumot olish:
Modellar, ma'lumotlarni olish,
qayd qilish, saqlash va qayta ishlovchi
kuchlarni tushuntirish imkonini ta'minlashda yordam beradi.
2. Axborotlarni saqlash: Modellar insonning o'rganiladigan axborotlarni qaydnoma,
saqlash va izlash jarayonini ta'riflaydi.
3. Saqlash va kuchlarni ishlovchi: Ushbu modellar, individning saqlash va ishlovchi
kuchlarining modelini tuzish, qarorlar qabul qilish va boshqalar bilan axborot almashish
qobiliyatlarini ta'riflashda foydalaniladi.
4. O'rganish va o'rganmanglar: Modellar, aqliy muammolarni tushuntirish va sinashda,
axborotni va ma'lumotni o'rganish va qayd qilishda yordam beradi.
5. Kompleks huquqiy va yuridik modellar: Aqliy modellar aynan ma'lumotnoma, qaror
qabul qilish va boshqalar bilan axborot almashish jarayonida ahamiyatga ega bo'ladi. Bu
modellar aqliy muammolarni hal qilishda zarur bo'ladi;
ulardagi algoritm, quyidagi uchun
nazorat qilish, avtomatik so'zlashtirish va yoki avtomatik tartiblashda foydalaniladi.
6. Ta'lim va intellektual yangilanish: Modellar, aqliy modellashtirishning shaxsiy,
ta'limot, va ta'limlarda tajriba etayotgan sessiyalar va yurgizuvchilar uchun ahamiyatga
ega. Bu modellar yangi ma'lumotlarni o'rganish va rag'batlantirishda,
sezgirlik, tahmin va
ko'nikmalar yuritishda foydalaniladi.
Aqliy modelning asosiy qoidalari ishlab chiqilgan muayyan bir soha yo'nalish va
modellar uchun mavzu bo'yicha farqli shakllarda qo'llaniladi.
Dizaynda aqliy modellardan foydalanish

Xulosa
Aqliy
model interfeysi, foydalanuvchilar interfeysining (UI) dizayni va yaratilishida aqliy modellar bilan amalga
oshirilgan qobiliyatlar to'plami. Bu interfeys, foydalanuvchilar uchun ma'lumotni o'rganish, tahlil qilish va qaror qabul
qilishda yordam beradi. Ushbu interfeysni yaratishda quyidagi muhim nuqtalar ahamiyat kasb etadi:
1. Adaptatsiya va shaxsiylashtirish: Aqliy model interfeysi, foydalanuvchi o'ziga hodisalarini kirita olish,
ularni ushbu
ma'lumotni to'plash, tahlil qilish va boshqa ishlovlarini bajarishda yordam berish uchun adaptsiya va shaxsiylashtirish
imkoniyatlarini ta'minlaydi.
2. O'rganish va o'rganmanglar: Foydalanuvchilar interfeysi joriy holatda to'plangan ma'lumotlarni o'qish, tahlil qilish,
avtomatik ravishda bo'limlash va qayd qilish, taqdim etishda aqliy modellarni hech
qachon yordamda qolmagan
bo'lmaydi.
3. Foydalanishni samarali qilish: Interfeys, foydalanuvchilar uchun ma'lumotlarni ta'qib qilish va ularga qabul qilishda,
o'rganishda va boshqa maqsadlarda juda samarali bo'lishi kerak.
4. Intellektual oid ma'lumotlar: Foydalanuvchilar interfeysi, ma'lumotlarni o'qish, tahlil
qilish va qabul qilishda
intellektual yangilanishlarning yo'lnomasi va jarayonining avtomatizatsiyasiga imkoniyat beradi.
5. Foydalanuvchi qarorlar qabul qilish: Aqliy model, foydalanuvchilar interfeysida foydalanuvchilar
uchun qarorlar
qabul qilishda, ma'lumotni o'qishda va ta'limot yoki yuksak darajadagi muammolarni tahlil qilishda qo'llaniladi.
6. Ta'lim va intellektual yangilanish: Interfeys, ta'lim va intellektual
yangilanish jarayonlarida, qayd qilish va
o'rganishda, yoki boshqa mahsulotlarni sinovdan o'tkazishda foydalaniladi.
Aqliy model interfeysi aqliy modellashdirishning yuqori darajada nazorat qilish, ma'lumotlarni tahlil qilish va qabul
qilishning optizimi uchun muhimdir. Bu interfeys, foydalanuvchilar uchun qulay va samarali foydalanishni ta'minlash
uchun yaratilgan.
Amaliy mashg`ulot № 12. Tayyorlash kerak

5)
qabariq jadvallari - o'lchov qilingan o'lchovlarga mutanosib
ravishda masshtablangan
doiralar yordamida miqdorlarni taqqoslash.
6)
Jadvallar - satrlar yoki ustunlar ko'rinishidagi ma'lumotlar.
7)
Xronologiya - xronologik tartibda taqvim, gorizontal yoki vertikal chiziq, ba'zan aylana
shaklida joylashtirilgan inson hayotidagi asosiy joylar yoki voqealar,
joylar yoki muammolarni
aks ettiruvchi voqealar yoki ma'lumotlar.
8)
Qadam-baqadam ko'rsatmalar - odatiy yoki favqulodda vaziyatlarni qanday hal qilish
haqida tezkor qo'llanma.
9)
Blok-sxemada qurilmani yoki biron bir narsaning alohida
elementlarining munosabati
ko'rsatilgan. Oila shajarasi, tashkilotlar tuzilishi, ishlab chiqarish jarayonlari tuzilishining tavsifi.
10)
Chizma - narsaning harakat tamoyilini yoki harakat qilish moslamasini tushuntirib
beradigan qismdagi yoki yuqoridagi narsaning tasviri.
11)
Xarita - bu o'quvchiga ob'ektning geografik joylashuvi to'g'risidagi ma'lumotlarni
taqdim etishning tezkor usuli.
Amaliy mashg`ulot № 13 - “Dasturiy injiniringi va raqamli iqtisodiyoti”

sinovni amalga oshirish, natijalarni yig'ish va natijalarni tahlil qilish jarayonini o'z ichiga oladi.
Eksperimental dizaynning asosiy xususiyatlari quyidagilardir:
Sinov amaliyoti: Eksperimental dizayn, biror narsani sinab ko'rish maqsadida amaliy sinovlarni
o'rganishda yordam beradi.
Natijalarni yig'ish: Dastur sinashda to'plangan ma'lumotlarni natijalarga aylantirish
jarayonini
aniqlash va shakllantirishga imkon beradi.
Tuzatish: Eksperimental dizayn muhim vazifalarni yechish uchun mo'ljallangan bo'lib,
sinovlarni amalga oshirish, natijalarni yig'ish va natijalarni tahlil qilishni qamrab oladi.
Ta'lim va ilmiy tadqiqot:
Bu shakl, ta'lim muhitida mahsulotlar yoki metodlar sinovlaridan
o'tkaziladi va yangi ilmiy ma'lumotlar to'plami yig'ish va tahlil qilish uchun keng qo'llaniladi.
Eksperimental dizayn, ta'lim, ilmiy tadqiqot va dasturlash sohasidagi sinovlar va ma'lumotlar
bazalarini yagona tuzatish va tahlil etishning samarali usullaridan biridir. Bu, yangi
texnologiyalar, dizayn shakllari va dasturlash bo'yicha yangiliklarni sinab ko'rish
uchun keng
qo'llaniladi.
Iqtisodiy informatika - Axborot texnologiyasi va tizimlari

Axborot infratuzilmasi — axborotni to'plash, qayta ishlash va ommaga
yetkazish shart-sharoitlarni rivojlantirish imkonini beruvchi vositalar
majmuasidir.
Axborot infratuzilmasi o'z ichiga quyidagilarni oladi:
1. M a’lumotlarning davlat miqyosidagi va mahalliy manbalari
tizimlarini. Bu tizim EHM operatsion tizimlar yordamida turli-tuman
axborotni avtomatlashtirilgan tarzda ishlab chiqadi. U axborot-hisoblash
markazlarining mintaqaviy tarmoqlari, tashkilotlar, korxonalar, bir-
lashmalar va ularning bo'linmalari infratuzilmalarini hamda avtomatlashgan
ish joylarini o'z ichiga oladi.
2. Aloqa tizimlarini — bu elektron pochta, teleks, vidioteks, telefaks,
aloqa vositalari va hisoblash texnikasining bir-biriga mushtarak bo'lib ketishi
va boshqalar. Bular taraqiy eta borib, ma’lumotlar bilan taminlashning
umumdavlat yagona tizimiga aylanadi.
Axborot infratuzilmasini takomillashtirish maqsadida 1992-yil 8-
dekabrda O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan
Fan va Texnika Davlat qo'mitasi qoshida Axboratlashtirish bo'yicha bosh
Boshqarma tuzildi.
O'zbekiston Pochta va telekommunikatsiyalar agentligi „O'zbekiston
Aloqa va axborotlashtirish agentliligiga aylantirildi, unga respublikada
axborotlashtirishni rivojlantirish bo'yicha qo'shimcha vositalar yuklandi.
Axborot xizmatlari sohasini rivojlantirish uchun shart-sharoitlar yaratish
bo'yicha zarur normativ-huquqiy xujjatlami ishlab chiqish maqsadida
„Kompyuter va axborot-texnologiyalarini rivojlantirish hamda joriy etish
markazi" tashkil etildi.
Demak, axborot texnologiyalarining rivojlanishi iqtisodiy informa
tikaning rivojiga, iqtisodiy informatikaning rivojlanishi axborot infratuzil-
masining kengayishiga, ya’ni axborotlashgan jamiyatning shakllanishiga
olib keladi.
a DBQ 
Q DStQ - Axborot texnologiyasi va tizimlari

|
Axborot texnologiyasi va tizimlariBog'liq axborotlashtirisha DBQ
Q DStQ
2 MB
1.2-rasm.
Iqtisodiyot vazirligi axborot bazasini tashkil qiluvchilar.
• respublika byudjeti (RB) xarajatlarini shakllantirish;
• respublika byudjeti xarajatlarini aniqlash;
• respublika byudjeti bo‘yicha rejalashtirish va indeksatsiyani aniqlash;
• pul mablag'lari bilan moliyalashtirish;
• maqsadli moliyalashtirish sxemalari bo'yicha hisob olib borish;
• respublika byudjeti g‘azna va haqiqiy xarajatlarini hisoblash;
• mahalliy byudjet tushumlarini hisoblash;
• respublika byudjeti xarajatlarini aniqlash va bashorat qilish;
• byudjet tashkilotlari o'rtasida qisqa muddatli sudalar, subvensiyalar
va o‘zaro hisob-kitoblami amalga oshirish.
Global integrirlashgan axborot-analitik tizimi yordamida har kuni
respublikamiz Moliya vazirligiga 214 ta tijorat banklaridan, valuta biijasi-
dan, Markaziy bankdan axborot uzatilib, Moliya vazirligidan esa bu
tashkilotlarga qayta ishlangan axborot va ma’lumotlar yuboriladi. Bundan
ko'rinib turibdiki, republikamiz moliya tizimi yagona iqtisodiy axborot
tizimini qurishga har tomonlama tayyor turibdi.
1997-yildan boshlab mehnat va aholini ijtimoiy himoya qilish vazirligi
yagona iqtisodiy axborot tizimi sohasidagi ishlarni boshlab yuborgan.
Respublikamiz aholisini nafaqa bilan ta’minlashda m a’lumotlar bazasi
shakllantirilgan, nafaqalar hajmini hisoblash va ularning indeksatsiyasi
to'lov hujjatlari shakllari bir me’yorga keltirilgan.
Davlat soliq qo'mitasida axborotni qayta ishlash uchun shu sohaning
yagona kompyuter tizimi mavjud. Hozirgi kunda davlat soliq qo'mitasi
tizimida 6000 tadan ortiq kompyuter va 300 tadan ortiq kompyuter serverlari
19
iqtisodiy axborotni. yuridik va jismoniy shaxslar to'g'risidagi axborotni
qayta ishlashda xizmat qilib kelmoqda. Bundan tashqari lokal axborot
|
| |
Amaliy mashg`ulot № 14 - “Dasturiy injiniringi va raqamli iqtisodiyoti”

|
“Dasturiy injiniringi va raqamli iqtisodiyoti”Bog'liq aqliy model 3- dedlineAmaliy mashg`ulot № 14.
Interfaol interfeys dizayni.
Ishning maqsadi
: Interfaol interfeys dizayni elementlari bilan tanishish
1.
Nazariy ma`lumotlar.
Interfaol dizayner (harakat dizayneri)
O'zingizning iPhone-dagi pochtangizni yangilayotganda deyarli sezilmaydigan zerikarli
animatsiyani eslaysizmi? Bu harakat dizaynerining ishi. Statik elementlar bilan ishlaydigan grafik
dizaynerlardan farqli o'laroq, harakat dizaynerlari ilovalar ichida animatsiyalar yaratadilar. Ular
interfeys foydalanuvchiga teggandan keyin nima qilishini ko'rib chiqadi. Masalan, menyu qanday
kengaytirilishi, qanday o'tish effektlari va tugma qanday javob berishi kerakligi to'g'risida qaror
qabul qilishdi. Yaxshi bajarilgan harakat dizayni interfeysning ajralmas qismiga aylanadi.
Interfaol dizayner ishining tavsifi:
Grafik dizayn, kino grafikasi, raqamli san'atni bilish, shrift va ranglarni yaxshi idrok etish,
materiallar va to'qimalarga umumiy e'tibor, shuningdek animatsiyani amaliy tushunish bo'yicha
yuqori malakaga ega. IOS, OS X, Photoshop va Illustratorni bilish, shuningdek, direktor (yoki
analog), Kvars kompoziti (yoki analog), 3D-modellashtirish, harakat grafikasi bilan tanishish.
Foydalanuvchi interfeysi (UI) elementlari
- bu dizaynerlar dasturlar yoki veb-saytlarni
yaratish uchun foydalanadigan qismlar. Ular foydalanuvchi interfeysiga interaktivlikni qo'shib,
ular orqali harakatlanish paytida foydalanuvchiga teginish nuqtalarini taqdim etishadi. Tugmalar,
aylantirish paneli, menyu elementlari va tasdiqlash qutilari.
Foydalanuvchi interfeysi dizayneri sifatida siz vizual tilni yaratish va o'zingizning
mahsulotingizdagi izchillikni ta'minlash uchun foydalanuvchi interfeysi elementlaridan
foydalanasiz, bu foydalanuvchi tomonidan juda ko'p harakat qilmasdan foydalanuvchi uchun
qulay va navigatsiya qilishni osonlashtiradi.
Bugungi amaliy mashg`ulotimizda biz eng keng tarqalgan UI elementlari va ularni qachon
va nima uchun ishlatishingiz mumkinligi haqida ma'lumot beramiz.
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy

|
O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy
|
bet | 1/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #250518 |
Bog'liq 3-deadline 615-22
O‘zbekiston Respublikasi
Raqamli texnalogiyalar vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy
nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti Farg‘ona filiali
Kompyuter injinering fakuteti
Kompyuter injinering yo’nalishi
615-22 guruh talabasi
Sobirjanov jasur
Malumotlar tuzilmasidan fanidan
3- dedline
11-Amaliy mashg‘ulot : Binar daraxtlar bilan ishlash algoritmlari.
Ishdan maqsad. Ushbu amaliyot ishida talabalar daraxtsimon ma’lumotlar tushunchasi bilan tanishib chiqishi hamda daraxt balandligi va binar daraxtlar ustida amallar bajarish
Qo‘yilgan masala. Talabalar topshiriq variantiga mos ravishda binar darxtlar ustida berilgan amallar bilan ishlash ko‘nikmasiga ega bo‘lishlari kerak.
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o‘rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
C++ dasturlash muhitida dasturni yaratish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Binar daraxtlar, ma’lumotlar tuzilishi uchun keng foydalaniladigan ma’lumotlar strukturasi bo‘lib, ularni ma’lumotlarni saqlash, qidirish, va boshqa ma’lumotlar bilan ishlash uchun ishlatish mumkin. Binar daraxtlar quyidagi boshqa ma’lumotlarni saqlash turlari bilan solishtiriladi:
O‘zgaruvchi: Binar daraxt barcha elementlarni saqlash uchun xotira qo‘llanadi. Har bir element o‘zining o‘zgaruvchisiga sahip bo‘ladi. Binar daraxt elementlari o‘zaro bog‘liq bo‘lib, ularning o‘lchamlari odatda bir-martaba ko‘rsatiladi.
Binar daraxtlarning topshiriq ko‘rsatkichlari: Binar daraxtlarning elementlari qo‘llash va ularni izlash uchun ichma-iqtisodiy amallarni bajarishga imkon beruvchi xususiy ko‘rsatkichlar, masalan, ota-ota nisbat, bosh, oxirgi, o‘ng, chap, va yana boshqa ko‘rsatkichlar mavjud.
Binar daraxtlarni yaratish va ular bilan ishlash uchun quyidagi asosiy amallarni bajaring:
Daraxtni yaratish: Binar daraxtni yaratish uchun boshqa elementlar va ularning bog‘liqligi orqali yangi binar daraxt yasashimiz kerak. Odatda, yangi elementlarni qo‘shish va o‘chirish amallari foydalaniladi.
Ma’lumot qo‘shish va olish: Binar daraxtlarga yangi elementlarni qo‘shish va mavjud elementlarni olish uchun binar daraxtlarning topshiriq ko‘rsatkichlaridan foydalanish mumkin.
Boshqarish: Binar daraxtlarni o‘zgartirish, elementlarni o‘chirish yoki yangilash, daraxtlarni yig‘ish, kesishma, qo‘shish, va boshqa boshqarish amallarini amalga oshirish uchun foydalaniladi.
Qidirish: Binar daraxtlarda elementni qidirish uchun qidirish algoritmlari (masalan, ulanish va ikki oshno) ishlatiladi.
Daraxtni chizish: Binar daraxtlarni grafik ko‘rinishda chizish uchun, masalan, turli darajada tartiblangan elementlar bilan, daraxtning tuzilishi va qanday qilib ma’lumotlar olinayotganligini tushuntirish uchun foydalaniladi.
|
| |
O'zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar

|
O'zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar
|
bet | 1/2 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 337,56 Kb. | | #253425 |
Bog'liq Algoritmlarni loyihalash 25.05(Maruza)
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
'Dasturiy injinering' kafedrasi
N°__ Mustaqil ta'lim ish hisoboti
Fan "Algoritlarni loyihalash"
. Guruh: DI 22-11
Talaba: Bo'ronov D.
Rahbar: Bobonazarov A.
Samarqand - 2024 y.
Ketma-ketliklar, to’plamlar, daraxtlar, graflarni ifodalash usullari.
Graflarni eng arzon tayanch daraxtini qurishda Kruskal xasis algoritmi
“Ajrat va hukmronlik qil” tipidagi algoritmlar.
Graflar nazariyasining asosiy tushunchalari. Matematik nazariyada va informatikada graf — bu tugunlar(uchlar)dan iborat bo'lgan bo'sh bo'lmagan to'plam va tugunlarni birlashtiruvchi yoylar majmuidir.
Graf - bu murakkab chiziqsiz ko'pbog'lamli dinamik tuzilma bo'lib, murakkab ob'ektlarning xususiyatlari va munosabatlarini aks ettiradi.
Ob'ektlar tugun yoki graf uzellari ko'rinishida va munosabatlar yoy yoki yo'naltirilgan qirralar kabi ifodalanadi.
«Graf» tushunchasini birinchi marotaba 1936 yil vengriya matematigi Denni Kyonig kiritgan. Lekin graflar nazariyasi bo'yicha 1-ish Leonard Eylerga tegishli bo'lgan va u 1736 yilda bajarilgan edi.
XVIII asrda mashhur shvetsariyalik matematik, mexanik va fizik Leonard Eyler (1707-1783 yy) Kyonigsberg ko’prigi haqidagi masalani yechish uchun birinchi marta graf tushunchasidan foydalanadi.
Graflarni ifodalash usullari. Yo’naltirilmagan, yo’naltirilgan va o’girlikka ega bo’lgan graflarni kompyuter dasturlash tillari hotirasida ifodalash, ya'ni xotirada tashkil etish uchun statik tuzilmasi matritsadan yoki dinamik tuzilmasi ro’yxatlardan foydalanish mumkin. Har qanday masalalarida har bitta usulining o’zining afzalligi va kamchiliklariga egadir. Yo’naltirilmagan, yo’naltirilgan va o’girlikka ega bo’lgan graflarni ifodalash uchun har usulining o’zining qoida asosida shakllanadi. Shunday to’rtta usullarga to’xtalib o’tamiz:
Qo'shma matritsa (adjacency matrix);
Intsidientlik matritsa (incidence matrix);
Qo'shnilik ro'yxati (adjacency list);
Qirralar ro'yxati (edges list).
Ketma-ketliklar
Ma’lumki, axborot texnologiyalari jadal suratlar bilan EXMda ma’lumotlarni qayta ishlashda qidiruv asosiy amallardan biri bo’lib hisoblanadi. Uning vazifasi berilgan argument bo’yicha massiv ma’lumotlari ichidan mazkur argumentga mos ma’lumotlarni topishdan iborat.
Ixtiyoriy ma’lumotlar majmuasi jadval yoki fayl deb ataladi. Ixtiyoriy ma’lumot (yoki tuzilma elementi) boshqa ma’lumotdan biror bir belgisi orqali farq qiladi. Mazkur belgi kalit deb ataladi. Kalit noyob bo’lishi, ya’ni mazkur kalitga ega ma’lumot jadvalda yagona bo’lishi mumkin. Bunday noyob kalitga boshlang’ich (birinchi) kalit deyiladi. Ikkinchi kalit bir jadvalda takrorlansada u orqali xam qidiruvni amalga oshirish mumkin.
|
| |
Audio miksherlar, ularning ishlash texnologiyasi haqida umumiy ma’lumot

18. Audio miksherlar, ularning ishlash texnologiyasi haqida umumiy ma’lumot bering. Audio mikser musiqa ishlab chiqarish uchun ovoz balandligi, tonallik, joylashuv va boshqa
dinamika kabi effektlarni nazorat qilishda kiruvchi audio signallarni yo'naltiruvchi elektron
qurilmadir. Professional ovozni aralashtirishda bu qurilma ba'zan ovoz paneli (tovush
taxtasi), mikser konsoli yoki mikser deb ataladi.
An'anaviy audio mikserlar - bu baraban
mashinalari, yordamchi liniyalar va mikrofonlar kabi asboblar va raqamli qurilmalar uchun
kirishlari bo'lgan jismoniy jihozlar. Aralashtirish texnologiyasi dasturiy ta'minot orqali ham
mavjud, biroq asbob kirishlari bilan jihozlangan rivojlangan ovoz kartasini talab qiladi. Shu
bilan bir qatorda, odam audio dasturlardan foydalanish uchun oldindan yozib olingan
treklarni kompyuterga o'tkazishi mumkin. Zamonaviy raqamli mikserlar ham professional,
ham noprofessional foydalanish uchun ishlab chiqariladi, ular sifat va narxning keng doirasini
qamrab oladi. Studiyalar odatda ajratilganidan foydalanadilar, professional bo'lmagan
bozorda esa ko'pincha raqamli magnitafon bilan birlashtiriladi. Eng arzon, professional
bo'lmagan modellar o'rnatilgan mikser bilan 4 trekli raqamli yozuvga ega. Qo'shimcha
kanallar narxga qo'shiladi, qolganlari bir xil, yuqori darajadagi modellar 24 ta kanalga ega.
Mikser yoki ovoz panelidagi har bir kanal alohida trekka bag'ishlangan, masalan, baraban
uchun bitta kanal, qo'rg'oshin gitara, ritm, bas, klaviatura va boshqalar uchun. Har bir asbobni
o'z yo'lida ushlab turish orqali kanallar nafaqat artefaktlardan tozalanadi, balki ovoz
muhandisi loyihaning har bir elementi va jihatini maksimal darajada nazorat qiladi.
Trek yozib olingandan keyin ham tovushni sozlash uchun ovoz balandligi, aks-sado, reverb,
tenglashtirish va boshqa turli effektlarni qo'llash mumkin. Tovush fizikadakeng maʼnoda —
gazsimon, suyuq yoki qattiq muhitda toʻlqin shaklida tarqaladigan elastik muhit zarralarining
tebranma harakati..
Yevropa televizion studiyalari

27.
Televizion kameralar turlari, ishlash faoliyati.
Javob:5-savol bilan bir xil
28.
Virtual studiylani tashkillashtirishda foydalaniladigan dasturiy vositalar.
Javob:2-savol bilan bir xil
29.
Zamonaviy television studiya povilyonlari, kadr orti orti jarayonlari.
Zamonaviy televizion studiyalari, ko'pgina xususiyatlar va tez-tez turli sohalarda boshqa
mamlakatlarda joylashgan yangi televizion studiyalari bo'lgan, ular kadr orti orti jarayonlari
bilan hamkorlik qiladilar.
Studiyalarning dizayni va o'rnatilishi, yuqori sifatli tashqi va ichki ko'rsatkichlarga ega
bo'lishi, va aynan shu sababli kadr orti orti jarayonlari uchun juda muhimdir. Kadr orti orti
jarayonlari, odatda studiyalarning bir nechta mahalliy xizmatlariga, masalan, kafelarga,
laboratoriyalarga, mualliflik qilish maydonchalariga yoki uyushma tashkilotlari,
ko'rsatkichlar va boshqa yordamchi xizmatlar kabi xizmatlarga kirib chiqishga yordam
beradi.
Kadr orti orti jarayonlari, studiyaning barcha qismlari orasida huquqiy yoki ko'rsatkich
xizmatlar bilan bog'liq muhim ma'lumotlarni almashish imkonini beradi. Shu jumladan, har
qanday o'zgarishlarni aniqlash va moslashtirish imkoniyatiga ega bo'lish, kuchli xavfsizlik
tizimi va boshqa muhim huquqiy yoki shaxsiy faktorlarni muhofaza qilish talablari bilan
birga studiyada faol ko'rsatkichlar uchun muhimdir.
Boshqa bir muhim qisim, kadr orti orti jarayonlari, barcha studiyada ishlayotgan xodimlar va
sayohat qiluvchilar uchun turli ko'rinishlarda yaratilgan sharoitlar bilan bog'liqdir. Shu
jumladan, turli uyushma xizmatlari uchun yoritishni ta'minlash, kuchli tezlanish va yetarli
komfortni ta'minlash, xavfsizlik va boshqa muhim faktorlarni ta'minlash talablari ko'rsatilishi
mumkin.
Video darsliklar, ularning tayyorlanish texnologiyalari

Bunday vositalar, qo'llanishiga ko'ra farqli xususiyatlarga ega bo'lishi mumkin, lekin ularning
bir qancha umumiy xususiyatlariga ega
Dasturlar: Dasturiy ta'minotdagi dasturlar ovoz tayyorlashda keng ko'lamda qo'llaniladi. Ular,
ovozni tahrir qilish, tizimlashing va tahrirlash, shov-shuvli effektlar qo'shish va boshqa
boshqa tahrir ishlarini amalga oshirishga imkon beradi. Adobe Audition, Audacity va
Hindenburg Journalist Pro kabi dasturlar ovoz tayyorlashda keng qo'llaniladi.
Mikrofonlar: Yaxshi sifatli ovoz tayyorlash uchun, yuqori sifatli mikrofonlar kerak. Bu yerda,
dinamik va kondenser mikrofonlar mavjud. Dinamik mikrofonlar ovozni oldindan kelib
olinadi va o'zida batareyani bor, shuning uchun juda qulaydir. Kondenser mikrofonlar esa,
juda yaxshi sifatli ovoz tayyorlash uchun qulay, lekin ular qattiqroq ishlab chiqariladi va
qo'llash jarayoni bir oz yorqin.
Ovoz qayta ishlovchi: Audioda "tamakka" yoki yuqori shamollashga to'g'ri keladigan ovoz
qayta ishlovchi dastur tayyorlashda juda kerakli. Audacity va Adobe Audition dasturlari ovoz
qayta ishlovchiga ega.
Ma'lumotlar: Yangi audioning tayyorlanishida kerakli ma'lumotlar, ularning skripti, maqsadi
va qismlari mavjud bo'lishi lozim. Audioning tayyorlanishi uchun maqsadni belgilash, fikrni
qayta ko'rib chiqish va qo'llanilgan ma'lumotlar to'plamini tayyorlash kerak.
Ovozni tahrirlash uchun eng yaxshi dasturlar

Video
tahrirlash dasturi yoki
video muharriri - bu
chiziqli bo'lmagan tahrirlash tizimida
raqamli video ketma-ketliklarini ishlab chiqarishdan keyingi video tahrirlashni amalga
oshirish uchun foydalaniladigan dastur.
U an'anaviy tekis plyonkali tsellyuloid
plyonkalarni
tahrirlash vositalarini va analog video lentalarni tahrirlash mashinalarini almashtirdi.
Videoni tahrirlash dasturi film yaratish
, audio sharhlar va video mazmunini umumiy
tahrirlash kabi ko'plab maqsadlarga xizmat qiladi .
NLE dasturiy ta'minotida foydalanuvchi video, tasvir va audio qismlarini ketma-ketlikda
boshqaradi. Ushbu kliplarni turli usullar bilan kesish, kesish va boshqarish mumkin.
Tahrirlash tugagach, foydalanuvchi ketma-ketlikni video fayl sifatida eksport qiladi.
Video tahrirlash dasturini iste'molchi darajasiga bo'lish mumkin, bu esa foydalanish
qulayligiga, shuningdek, xususiyatlar mavjudligiga va ilg'or tahrirlash texnikasiga qaratilgan
professional darajadagi dasturiy ta'minotga qaratiladi. Birinchisi uchun odatiy foydalanish
holati shaxsiy videolarni yo'lda tahrirlashdir, agar yanada rivojlangan tahrirlash talab
qilinmaydi.
1. ActivePresenter (Windows) – Also screencast software.
2. DaVinci Resolve (macOS, Windows, Linux)
3. Freemake Video Converter (Windows)
4. iMovie (iOS, macOS)
5. ivsEdits (Windows)
6. Lightworks (Windows, Linux, macOS)
7. Microsoft Photos (Windows)
8. showbox.com (Windows, macOS)
Radio studiyalarda foydalanoladigan dasturiy vositalar, texnik qurilmalar

Mikrofonlar: Mikrofonlar radiosiynlarida yuqori sifatli ovozni ko’rsatishda muhim
qurilmalardir. Mikrofonlar bir nechta turdagi ovozni qabul qilishga moslashtirilgan, masalan,
kondensator mikrofonlar, dinamik mikrofonlar va lavalier mikrofonlar kabi. Shuningdek,
moslashtirilgan parametrlarga ega bo’lgan yuqori sifatli mikrofon preampslari va eqalayzerlar
ham foydalaniladi.
Ta’sirchan eqalayzerlar va effektlar: Ta’sirchan eqalayzerlar va effektlar
Kondensator mikrofonlar, parametrlari, ishlash strukturasi, qo‘llanilish

«Mikrofon» so‘zi yunonchadan olingan bo‘lib, mikros – kichkina, phone – ovoz
ma’nosini anglatadi. Mikrofonlarning asosiy vazifasi ovoz tebranishini elektr toki
tebranishiga aylantirib berishdan iborat.
Kondensatorli mikrofon. Bu mikrofonlarning ularga o‘rnatilgan kondensator hajmiga
bog‘liq. Unga ovoz to‘lqinlarining kelib urilishi natijasida uning plastinasi harakatga keladi,
ya’ni ovoz tebranishi hosil bo‘ladi. Kondensatorli mikrofonlar bilan ishiash davomida
ehtiyotkor bo‘lish lozim. Chunki, bunda kapsul tarang holatda bo‘lib, tirgak va mikrofonlarni
surish, ularni almashtirish, kondensatorlarni ishdan chiqarmaslik maqsadida tavsiya
etilmaydi. Shu sababdan uning korpusiga taqillatish yoki mikrolonga puflash man etiladi.
Barcha ishlarni o‘chirilgan quvvat manbayida olib borgan ma’qul.
14.
O‘zbekiston MTRK tarixi, ish faoliyati, davlat telekanallari haqida umumiy
ma’lumot bering.
1. O‘zbekiston MTRK tarixi, ish faoliyati, davlat telekanallari haqida umumiy ma’lumot
bering.
O‘zbekiston MTRK tarixi- 1996-yil 7-mayda Oʻzbekiston Davlat teleradiokompaniyasi
Oʻzbekiston teleradiokompaniyasi (TRK Oʻzbekiston) deb oʻzgartirildi. 2005-yil 8-noyabrda
O‘zbekiston TRK O‘zbekiston MTRK etib qayta tashkil etildi. uning tarkibida “O‘zbekiston
teleradiokanali” davlat unitar korxonalari “Sport” teleradiokanali “Toshkent”
teleradiokanali “Yoshlar” teleradiokanali” kabi kanallar mavjud edi. 2013-yil 13-dekabrda
O‘zbekiston MTRK “Oilaviy” va “Diyor” telekanallarini ishga tushirdi . 2017-yilda
“Toshkent” radiostansiyasi o‘z chastotasida yopildi, “O‘zbekiston 24” radiostansiyasi ishga
tushirildi. Hozirgi kunda yana bir qator kanalllar ishga tushirilgan. Ular ‘’Mahalla’’, ‘’
Bolajon’’, ‘’Dunyo boylab’’, ‘’Navo’’ , ‘’Kinoteatr’’, ‘’ Madaniyat va marifat ’’ kabi kanallar
ishga tushirilgan.
Ish faoliyati- badiiy dasturlar, musiqa va ko'ngilochar dasturlar, ijtimoiy-siyosiy va ma'rifiy
dasturlar, sport va yoshlar dasturlari, axborot, iqtisodiyot va qishloq xo‘jaligi, adabiy
dasturlar, musiqali dasturlar va bolajonlarimiz uchun multfilm dasturlari boyicah ish faoliyati
olib boriladi.
Davlat telekanallari haqida umumiy ma’lumot bering-
O'zbekiston 24 - axborot-tahliliy dasturi barcha kun davomida sodir bolayotgan yangiliklarni
yetkazib beruvchi kanal
Sport – sport tturlari boyicha musobaqalarni translyatsiya qiluvchi kanal
Madaniyat va maʼrifat (“Madaniyat va maʼrifat”) — ilmiy maʼrifiy suhbatlar uchrashuvlarni
va korsatuvlarni translyatsiya qiluvchi kanal
Dunyo Boʻylab ("Dunyo boʻylab") – dunyo geografiyasini va tabiatini tanishtiruvchi va
ulashuvchi kanal
Bolajon ("Bola") - bolalar uchun qiziqarli multfilmalarni translyatsiya qiluvchi kanal
Navo ("Ohang") – milliy va xalqaro musiqiy kanal
Oilaviy ("oila")-oilaviy korsatuvlar kanali
Kinoteatr – kino kanali
O‘qitishning yangi usullari, ta'limda dasturlashni o‘rgatish asqarov Elbek Erkinjon o‘g‘li

O‘qitishning yangi usullari, ta'limda dasturlashni o‘rgatish asqarov Elbek Erkinjon o‘g‘li
Download
208,95 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
29.01.2024
Hajmi
208,95 Kb.
#148114
Download
208,95 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘qitishning yangi usullari, ta'limda dasturlashni o‘rgatish asqarov Elbek Erkinjon o‘g‘li
Download
208,95 Kb.
Matnni ko'rish
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov

|
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
|
bet | 7/18 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 21,83 Kb. | | #252488 |
Bog'liq Ma\'lumotlar tuzilmasi va algoritmlar variantlarAxborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 12
1. Struktura toifasi qanday beriladi?
2. Testlash deganda nimani tushunasiz?
3. Bir o‘lchovli massivlarni initsializatsiya qilish usullarini ko‘rsating.
4. Vorislik deganda nima tushunasiz?
|
|
“Tasdiqlayman”
Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri __________K. Xolov
“___” __________ 2024-yil
|
Dasturiy injiniring va Kiberxavfsizlik yo‘nalishlari 2-kurs talabalariga
2023-2024-o‘quv yili 4-semestri uchun “Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar” fanidan
yakuniy baholash uchun yozma ish savollari
Variant № 13
1. Inkapulyatsiya nima?
2. UML asoslari
3. Ko‘p o‘lchovli massiv ta’rifi xususiyatlarini keltiring.
4. Polimorfizm nima? Polimorfizmning qanday ko‘rinishlari mavjud?
|
| |