Kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni himoyalashning asosiy yo’nalishlari

|
Kompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni himoyalashning asosiy yo’nalishlari
|
bet | 10/13 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 40,04 Kb. | | #139735 |
Bog'liq Kompyuter xavfsizlik muammolari-fayllar.orgKompyuter tarmoqlarida ma’lumotlarni himoyalashning asosiy yo’nalishlari
Axborotlarni himoyalashning mavjud usul va vositalari hamda kompyuter tarmoqlari kanallaridagi aloqaning xavfsizligini ta’minlash texnologiyasi evolyusiyasini solishtirish shuni kursatmokdaki, bu texnologiya rivojlanishining birinchi bosqichida dasturiy vositalar afzal topildi va rivojlanishga ega bo’ldi, ikkinchi bosqichida himoyaning xamma asosiy usullari va vositalari intensiv rivojlanishi bilan xarakterlandi, uchinchi bosqichida esa quyidagi tendensiyalar ravshan bo’lmoqda:
- axborotlarni himoyalash asosiy funksiyalarining texnik jixatdan amalga oshirilishi;
- bir nechta xavfsizlik funksiyalarini bajaruvchi himoyalashning birgalikdagi vositalarini yaratish:
- algoritm va texnik vositalarni unifikasiya qilish va standartlashtirish.
Kompyuter tarmoqlarida xavfsizlikni taminlashda xujumlar yukori darajada malakaga ega bo’lgan mutaxassislar tomonidan amalga oshirilishini doim esda tutish lozim. Bunda ularning xarakat modellaridan doimo ustun turuvchi modellar yaratish talab etiladi. Bundan tashkari, avtomatlashtirilgan axborot tizimlarida personal eng ta’sirchan qismlardan biridir. Shuning uchun, yovuz niyatli shaxsga axborot tizimi personalidan foydalana olmaslik chora-tadbirlarini o’tkazib turish xam katta axamiyatga ega.
Internet tarmogida mavjud aloqaning himoyasini (xavfsizligini) ta’minlash asoslari
Ma’lumotlarni uzatish tizimlarining rivojlanishi va ular asosida yaratilgan telekommunikasiya xizmat ko’rsatish vositalarining yaratilishi bevosita foydalanuvchilarga tarmoq zaxiralaridan foydalanish tartiblarini ishlab chiqarish zaruriyatini paydo qildi:
• foydalanuvchining anonimligini ta’minlovchi vositalar;
• serverga kirishni ta’minlash. Server faqatgina bitta foydalanuvchiga emas, balki keng mikyosdagi foydalanuvchilarga uz zaxiralaridan foydalanishga ruxsat berishi kerak;
• ruxsatsiz kirishdan tarmoqni himoyalash vositalari.
Internet tarmogida ruxsatsiz kirishni takiklovchi tarmoqlararo ekran — Fire Wall vositalari keng tarkalgan. Ushbu vosita asosan UNI operasion tizimlarida kuldanilib, bevosita tarmoqlar orasida aloqa urnatish jarayonida xavfsizlikni ta’minlaydi. Bundan tashkari, Fire Wall tizimlari tashqi muxit, masalan, Internet uchun, asosiy ma’lumotlarni va MBlarini xotirasida saqlab, bevosita malumot almashuvini ta’minlashi va korxona tizimiga kirishini takiklashi mumkin.
Lekin Fire Wall tizimlarining kamchiliklari xam mavjud, masalan, E-mail orqali dasturlar junatilib, ichki tizimga tushgandan so’ng uzining kora niyatlarini bajarishida ushbu himoya ojizlik kiladi.
Fire Wall sinfidagi tizimlarning asosiy qismi tashqi xujumlarni qaytarish uchun muljallangan bulsa xam, xujumlar ularning 60 foizi kuchsiz ekanligini kursatdi. Bundan tashkari, Fire Wall zabt etilgan serverning ishlashiga qarshilik kursata olmaydi.
Shu bois, Internet tizimida xavfsizlikni ta’minlash buiicha quyidagi o’zgarishlar kutilmoqda:
• Fire Wall tizimlarining bevosita xavfsizlik tizimlariga kiritilishi;
• tarmoq protokollari bsvosita foydalanuvchilarni huquqlarini aniqlovchi, xabarlarning yaxlitligini ta’minlovchi va ma’lumotlarni shifrlovchi dasturiy imkoniyatlaridan iborat bulishlari. Hozirgi kunda ushbu protokollarni yaratish bo’yicha anchagina ishlar olib borilmokda. SKIP protokoli (Simple Key management for Internet Protocol — Internet protokollari uchun kriptokalitlarning oddiy boshqaruvi) shunga misol bula oladi.
|
| |