Erkən nikah: nazir müavini rəqəmlər açıqlayıb

Erkən nikah: nazir müavini rəqəmlər açıqlayıb
16.12.2015
“BMT-nin qiymətləndirməsinə əsasən, dünyada hər il 18 yaşına çatmamış 14,2 milyon qız nikaha daxil olur, hər gün 39 mindən çox erkən nikah baş verir. Belə vəziyyət qalsa, 2015-2020-ci illərdə 18 yaşına çatmamış 70 milyon qız erkən nikaha girəcək, onların 13,2%-ni və ya 9,2 milyon nəfərini 15 yaşına çatmamış qızlar təşkil edəcək”. Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi nazirinin müavini İdris İsayev Ailə, Qadın və Uşaq Problemləri üzrə Dövlət Komitəsinin təşkil etdiyi “Erkən nikahların qarşısının alınması üzrə imkanların gücləndirilməsi” mövzusunda keçirilən konfransda belə deyib.
Transparency.az-ın məlumatına görə, nazir müavini erkən nikahların əsas hissəsinin Afrika və Cənubi Asiya ölkələrinin payına düşdüyünü, həmin regionlarda nikaha daxil olan hər 3 gənc qadından birinin 18 yaşına çatmadığını bildirib: “Ən yüksək göstərici Nigerdə (75%), Çad və Mərkəzi Afrika Respublikasında (68%), Banqladeşdə (66%), Qvineyada (63%), Mozambikdə (56%), Malidə (55%), Burkina-Faso, Cənubi Sudanda (52%) və Malavidə (50%) qeydə alınıb. Mütləq ifadədə isə erkən nikahlar Hindistanda daha çoxdur. Bu ölkədə nikahların 47%-i erkən yaşda olur”.
Azərbaycanda bu göstəricinin aşağı olduğunu bildirən İdris İsayev bununla belə bəzi dolayı statistik göstəricilərin narahatlıq doğurduğunu vurğulayıb: “Dövlət Statistika Komitəsinin (DSK) məlumatına görə, 2014-cü ildə qeydə alınmış 84912 nikahdan 479-u 18 yaşına çatmamış qızlarla, 2-si isə 18 yaşına çatmamış oğlanlarla olub. Digər tərəfdən diri doğulan uşaqların sayında rəsmi qeydə alınmamış nikahda olan qadınların doğduğu uşaqların xüsusi çəkisi 14,9% olub”.
Nazir müavini əlavə edib ki, 2004/2005-ci tədris ilində dövlət və qeyri-dövlət əyani ümumtəhsil müəssisələrində 1-ci sinif şagirdlərinin sayı təxminən 141 min nəfər təşkil edib: “2014/2015-ci tədris ilində isə 11-ci sinifdə oxuyan şagirdlərin sayı 91,5 min nəfər olub. 2004/2005-ci tədris ilindən təhsil alan şagirdlərin 10,2 min nəfərinin əyani ilk peşə-ixtisas təhsil müəssisələrinə qəbul olunduğunu nəzərə alsaq, 39,3 min şagirdin ümumtəhsil məktəbini bitirmədiyi qənaətinə gəlmək olar. Bu şagirdlərin 61,8%-i kənd yerlərinin payına düşür. Araşdırmalar göstərib ki, məktəbdən yayınan bu şagirdlərin əksər hissəsi erkən nikah qurmuş qızların payına düşür. 2015-ci ildə qəbul imtahanlarının nəticəsi göstərib ki, həmin il ərzində respublikanın cənub bölgəsindən ali məktəblərə sənəd verən abituriyentlərin cəmi 10 faizini qızlar təşkil edir. Bu, bizim qızların erkən yaşlarından təhsil hüququndan məhrum edildiyini göstərir”.
Erkən nikahın əslində sosial hadisə olduğunu qeyd edən İsayev bildirib ki, ailə quran tərəflərin yaşlarının rəsmi nikah üçün qanunvericiliklə müəyyən olunmuş yaş həddindən aşağı olması həmin yeni qurulmuş ailələrdə bir sıra problemlərə gətirib çıxarır. Belə ailələrdə nikahın pozulması, xəstə uşaqların dünyaya gətirilməsi, məişət zorakılığı, fiziki-psixoloji çətinliklər kimi hallar daha çox müşahidə olunur: “DSK-nın məlumatına əsasən, 2014-cü ildə 170503 diri doğulan uşağın 3296 nəfəri, o cümlədən şəhər yerlərində 1054, kənd yerlərində 2242 nəfəri 15-17 yaşlı anaların payına düşüb. Acınacaqlı hal odur ki, 15-19 yaşına qədər anaların 279-u ikinci uşaq, 9-u isə 3-cü uşaq dünyaya gətirib. 18-19 yaşlı anaların isə 158 nəfəri 3-cü uşaq dünyaya gətirib”.
Nazir müavini cəmiyyətin əsasını təşkil edən ailəni qurmaq, formalaşdırmaq, qoruyub saxlamaq və inkişaf etdirmək üçün yeniyetmənin özünün tam mənada formalaşmasının tələb edildiyini nəzərə çatdırıb: “Erkən nikahların səbəblərindən biri də gənclərin erkən nikaha girməklə gələcək sosial risklərdən sığortalanmış olduqlarını düşünmələridir. Amma həyat göstərir ki, əksinə, onlar bu addımı atmaqla fizioloji, həm də psixoloji mənfi təsirlərə məruz qalır, təhsil almaqdan məhrum olaraq öz həyatlarını mənasız edir və mövqesiz insana çevrilirlər”.
İsayev bildirib ki, araşdırmalar erkən nikahların əsasən aztəminatlı ailələrdə geniş yayıldığını göstərir: “Lakin aztəminatlı olmaq erkən nikaha heç vaxt əsas yarada bilməz. Çünki bu gün Azərbaycan kifayət qədər geniş əhali kateqoriyalarını əhatə edən sosial təminat sisteminə malik bir ölkədir”.
Nazir 60 yaşında orden aldı
16.12.2015
Dekabrın 16-da prezident İlham Əliyev ekologiya və təbii sərvətlər naziri Hüseynqulu Bağırovu “Şöhrət” ordeni ilə təltif edib. Orden (lot. ordo - qator, daraja) - 1) metall nishon, takdirlash belgi-si, harbiy yoki fuqarolik xizmatlari uchun beriladigan faxriy mukofot. O.ning takdirlash belgisi sifatida vujudga kelishi ritsarlik tarixi bilan bogʻlikdir. Sərəncamda təltif nazirin Azərbaycan Respublikasında təbiətin qorunması və ekoloji mühitin yaxşılaşdırılması sahəsində xidmətləri ilə əsaslandırılıb.
Transparency.az bildirir ki, Hüseynqulu Bağırovun 60 yaşı tamam olur. 1955-ci ildə doğulan Hüseynqulu Bağırov Bakı Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirib. 1978-1983-cü illərdə Təhsil Nazirliyində, sonra isə komsomol orqanlarında çalışıb. 1983-85-ci illərdə Bakıda və Moskva şəhərində elmi fəaliyyətlə məşğul olub.
1985-1992-ci illərdə Zaqafqaziya Komsomol və Ali Partiya məktəblərində çalışıb. Professordur.
1990-cı ildən Gənclər İnstitutuna, 1992-ci ildən Qərb Universitetinə rəhbərlik edib.
1998-ci ildə Amerika Birləşmiş Ştatlarının İndiana Universitetində çalışıb.
2000-2001-ci illərdə Azərbaycan Respublikasının ticarət naziri olub. 2001-ci ildən ekologiya və təbii sərvətlər naziridir.
Kollegiya üç nəzarət tədbirinin nəticələri üzrə qərarlar qəbul edib
16.12.2015
Hesablama Palatası Kollegiyasının iclası keçirilib. Transparency.az rəsmi məlumata əsasən bildirir ki, iclasda üç nəzarət tədbirinin nəticələri üzrə hesabatlar müzakirə edilib:
- dövlət büdcəsindən Texniki Universitetinə ayrılmış vəsaitlərin və büdcədənkənar daxilolmaların proqnozlaşdırılması və icrası;
- Dövlət Neft Fondundan Məcburi Köçkünlərin Sosial İnkişaf Fonduna ayrılan vəsaitlərin istifadəsi;
- Vergilər Nazirliyinin 14 saylı Ərazi Vergilər İdarəsində vergi qanunvericiliyinə riayət edilməsi vəziyyəti.
İclasda hər bir nəzarət tədbiri üzrə kollegiya qərarının layihəsi təsdiq olunub. Aidiyyəti dövlət qurumlarına təqdimatların göndərilməsi və audit tədbirlərinin nəticələri barədə məlumatların Milli Məclisə təqdim olunması qərara alınıb.
|