-
amaliy ish - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari...

9-
amaliy ish
Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish
Ishdan maqsad: Virus infektsiyasining oldini oladigan va samarali kurashish
usullaridan foydalanishni o‘rganish, shaxsiy kompyuterlarni viruslardan himoya
qilish uchun antivirus dasturlarini sozlash bo‘yicha bilim va ko‘nikmalariga ega
bo‘lish.
Win+R tugmasini bosgandan so`ng chiqgan buyruqlar oynasuga
control buyruqini
kiritamiz.
Tizm xavfsizligini tanlaymiz
Ushbu bo`limni tanlaymiz
Kampyuterimiz uchun Avast free Antivirus dasturini antivirus sifatida o`rnatamiz.
Nazorat savollari
1. Kompyuter virusi nima?
2. Kompyuter viruslarining qanday turlari mavjud?
3. Viruslarga qarshi qanday choralar mavjud?
1. Kompyuter virusi, bir dastur yoki fayl shaklida yaratilgan zararli kod bo'lib,
kompyuter tizimlariga o'tkazilganida o'zini nusxalash, tarqatish, tizimni buzish yoki boshqa
zararli faoliyatni amalga oshirish uchun o'zaro aloqani qo'llaydi. Bu zararli kodlar odatda
hech qanday foydali vazifalarni bajarish uchun yaratilmagan, balki tarmoq xavfsizligi,
ma'lumotlarni olish, kompyuter ishlashini buzish yoki reklama, spam yoki boshqa zararli
faoliyatni amalga oshirish maqsadida yaratilgan.
2. Kompyuter viruslari turli xil usullarda tarqatilishi, o'z faoliyat xususiyatlari va
o'zgarishlari bo'yicha turli turlarga bo'linadi. Quyidagi turli kompyuter viruslari mavjud:
1. File Infector (fayl nusxalaydigan): Bu viruslar kompyuter fayllarini o'zgartirib, o'zning
kodini o'zgartiradi va virusning o'z nusxasini yaratadi. Bunday viruslarning asosiy maqsadi,
fayllarni infeksiya qilish va virusni qoKompyuter viruslari turli xil usullarda tarqatilishi, o'z
faoliyat xususiyatlari va o'zgarishlari bo'yicha turli turlarga bo'linadi. Quyidagi turli
kompyuter viruslari mavjud:
2. Boot Sector Virus (yuklash sektori virusi): Boot sektori virusi, kompyuterning yuklash
jarayoni davomida yuklab olinadi. Bu viruslar odatda diskning yuklash sektorlariga
joylashadi va kompyuter boot qilganda virus bilan birga ishga tushadi. Boot sektori viruslari
kompyuter yuklash jarayonida qo'llaniladigan viruslardan biri hisoblanadi.
3. Macro Virus (makro virusi): Macro viruslari odatda Microsoft Office programlarining
makro tillarida yaratilgan fayllarda joylashadi. Bu viruslar, makro tillar orqali avtomatik
ravishda ishga tushadi va fayllarni infeksiya qiladi. Ehtimol, foydalanuvchi makrolar
yoqilganida faylga virus kiritadi.
4. Polymorphic Virus (polimorfik virus): Polimorfik viruslar o'zlarini o'zgartirish va
nusxalaydigan kodlarni ishlatish orqali avtomatik ravishda o'zlarini to'xtatishga harakat
qilishadi. Bu viruslar, virus imzolarini o'zgartirish orqali o'zlarini noma'lum va
aniqlanmasdan qilish imkoniyatini oshirishga harakat qiladi.
5. Worm (chirmoviq): Wormlar o'zlarini avtomatik ravishda tarqatish, tarmoq orqali
yoyish va o'zlarini ko'paytirish qobiliyatiga ega viruslardir. Bu viruslar o'zaro aloqalar orqali
tarqatilishi mumkin va tarmoqda tez tarqalish, ma'lumotlarni o'sish va tarmoq tizimlarini
buzish imkonini beradi.
6. Trojan (trojan virusi): Trojanlar zararli dasturlar sifatida tarqatiladi, ammo foydali
dasturlarga sig'maydigan funktsiyalarni bajarishadi. Bu viruslar o'zgarishsiz ko'rinishda
foydali dasturmiş gibi ko'rinadi, ammo foydali olmaydigan faoliyatni amalga oshiradi,
masalan, ma'lumotlarni olish yoki kompyuter tarmoqiga kirish imkonini berish.
7. Ransomware (rashk virusi): Ransomware viruslari kompyuter tizimlarini infeksiya
qilib, fayllarni shifrlaydi va ularga kirishni to'xtatish uchun foydalanuvchidan pul so'raladi.
Foydalanuvchi pulni to'lashga majbur qoldi va keyincha fayllarga kirishni tiklash uchun bir
kod yoki kalit beriladi.
3.Kampyuterni viruslardan asrashning eng yaxshi usullari bu qurilmaga boshqa ma’lumot
tashuvchi qurilmalarni tekshiruvsiz ulamaslik.
Letzensiyaga ega bo`lgan antivirus dasturlardan foydalanish va doiming uning bazasini
yangilab turish .
|