Axborot tehnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi tatu farg’ona filiali - bet 11

O`qituvchining ta`limda yangi axborot texnologiyalari sohasidagi umumiy bilim va
ko`nikmalari:
- shaxsiy kompyuter va ularning tashqi qurilmalarining ishlash tamoyillarini bilish;
- zamonaviy dasturiy ta`minotni egallash;
- Internet tarmog`ida ishlashning asosiy tamoyillari va dasturiy ta`minotini egallash;
- ta`limda yangi axborot texnologiyalarining vositalarini foydalanish muammosi bo`yicha
uslubiy materiallar va ilmiy adabiyotlarni bilish;
- o`quv jarayonini boshqarish uchun kompyuterni foydalanish imkoniyatlarini tushunish;
- dasturiy ta`minotning didaktik imkoniyatini tahlil qila olish;
- yangi axbort texnologiyalarining vositalarini foydalangan holda mashg`ulotlarni tashkil
etish va o`tkazish uslubiyotiini egallash;
- mustaqil ravishda Internet, turli elektron ma`lumotnomalar, ma`lumotlar ombori, axborot
izlash tizimlari va lug`atlardan axborotlarni izlay olish;
- axborotlarni saqlash, u taxlil qila olish va tasvirlash shakllarini tanlay olish;
- olingan ma`lumotlarni hal qilinayotgan masalalarga qo`llay olish.
O`qituvchilarning Internet texnologiyalari sohasidagi maxsus bilim va ko`nikmalari:
- telekommunikasiya tizimlari asosiy shakllari va umumiy ishlash ptamoyillarini bilish;
- foydalanuvchilarni Internetga turli darajada kiritish xususiyatlarini tushunish;
- teleanjumanlar tashkil etish va o`tkazish xususiyatlarini bilish;
- telemmunikasiya muomalasi (aetiketi)ni bilish;
- boshqa foydalanuvchilar bilan axborot almashinish uchun telekommunikasiyaning turli
vositalaridan foydalana olish;
- tarmoqda axborot "navigasiya" malakalariga ega bo`lish;
- tarmoqning axborot ashyolari bilan ishlay olish;
- masofali o`qitish kurslarini yaratish uchun dasturiy vositalarni foydalanish xususiyatlarini
tushuna olish;
- elektron pochta bilan ishlay olish;
- tarmoq orqali foydalanuvchilar bilan muloqat qila olish;
- zamonaviy gipermatnli va gipermedia tizimlari bilan ishlay olish;
- Internet axborot ashyolari ichidan ta`lim maqsadiga moslarini ajrata olish;
- turli amaliy dasturlari va zaruriy utilitlardan foydalangan holda axborotlarni tarmoqdan
uzatish uchun tayyorlay olish.
O`qituvchining pedagogika va psixologiya sohasidagi umumiy bilim va ko`nikmalari:
- masofali o`qitishda o`quvchilarning o`quv - bilish faoliyatida shaxsiy stillarini bilish;
- masofali o`kitishda o`quvchilarni faoligini aniqlovchi omillarni bilish;
- masofali o`qitishda bilimlarni egallash jarayonining xususiyatlarini bilish;
- Internetning axborot bilish muxitida o`quvchilarni mustaqil ishlashini tashkil etish
xususiyatlarini bilish;
- masofali ta`lim ishtirokchilari bilan muloqat tashkil etish usullariga ega bo`lish;
- o`quvchilarni psxologo-pedagogik testlardan o`tkazishni tashkil etish va o`tkaza olish;
- o`quvchining shaxsiy psixologo-pedagogik portretini tuza olish;
- o`quv faoliyatning dastlabki bosqichida o`quvchilarni psixologik qo`llab-quvvatlay olish;
- o`quvchilar psixologik mosliklari prinsipiga ko`ra kichik o`quv guruhlar shakllantira olish;
- virtual o`quv guruhini psixologo-pedagogik tashxisini o`tkaza olish;
- virtual o`quv guruhi ichida yaxshi psixologik muxit yarata olish;
- nizolik vaziyatlarni oldini olish va yecha olish.
O`qituvchining yangi axborot texnologiyalari sohasidagi umumiy bilim va ko`nikmalari:
- shaxsga yo`naltirilgan zamonaviy uslublar - hamkorlikda ta`lim olish uslubi, loyihalar
uslubii, tadqiqot uslublari va boshqa uslublarni bilish;
- ta`limning yakama-yakka, guruhiy va frontal uslublariga ega bo`lish;
- qo`llanilayotgan ta`limning kunduzgi shaklini Internet sharoyitiga moslashtira olish;
- ta`limning kunduzgi va sirtqi shakllarini birlashtira olish;
- masofadagi o`quvchilar bilan ishlayotganda ta`limning yakkama-yakka, guruhiy va frontal
shakllarini birlashtira olish;
- telekommunikasiya loyiha tashkil etish va o`tkaza olish;
- moderator sifatida o`quv mavzulik telekonferensiya tashkil etish va o`tkaza olish;
- mavzuga oid chat tashkil etish va o`tkaza olish;
- o`quvchilarning o`quv faoliyatini monitoringini tashkil etish va o`tkaza olish;
- o`quvchilarni bilimini samarali nazorat qilish va testlash tizimini tashkil eta olish.
Masofali o`qitish orqali olib o`rta maxsus, kasb-hunar muassasalari kadrlarini malakasini
oshirish va qayta tayyorlash tizimi kam xarajatli, ana`naviy o`qitish tizimiga qaraganda samaraliroq
hamda kelajagi porlok shakllardan biridir.
Xozirgi kunda Amerika Qo`shma shtatlarida 50% korporasiyalari MO` dan foydalanadilar,
200 (Universitetlarning 60 foyizi ) OU, 1000 dan ko`p kollej-lari MO` kurslarini taqdim etadilar.
Unga 3 mln. mutaxas-sis jalb qilingan. Bir necha yillardan keyin ularning soni 5 mln.ga
yetishi mumkin.
Masofali o`qitishda ta`limni rejalashtirishdan natijalarni tahliligacha bo`lgan besh bosqich.
Har qanday masofali kurs qo`yidagi bosqichlarda amalga oshadi: g`oyani tug`ulishi, amalga
oshirishni rejalashtirish, kursning kontenti (mazmuni)ni yaratish, kursni kursni siljitish, kurs
bo`yicha shaxsan o`qitish va o`qitish kursini yoki ashyoni ishlab turish naijalarini tahlili. O`qitish
natijalari bo`yicha kursni to`g`rilash, to`ldirish va o`zgartirish.
Yuqorida keltirilgan bosqichlar, mohiyati bo`yicha savol, muammo yoki masala (jarayon)larni
shakllantirish va ularni amalga oshirish, hal qilishdan iboratdir.
Quyida tuzilishli keltirilgan matn masofali o`qitish kursi yoki ashyosning texnik vazifalarning
uni ishlab chiqish yoki rejalashtirilayotgan loyihaning texnik-ishchi loyihasini tashkil etishi
mumkin.
Bundan tashqari, bu oddiy savollar yig`indisi bo`lishi mumkin va unga javob berib, masofali
o`qitish kursi bo`yicha loyihangizning amalga oshirilishini tassavur qilishingiz mumkin.
Kursning hayotilik sikli(mavjudligi)ning har bir bosqichida "yaratuvchining" savollari va/yoki
harakat qilishini to`la vazifalari tavsiflangan. Zarur bo`lmagan yoki ortiqcha harakatlar ko`rib
chiqish va bajarishdan olib tashlanishi mumkin. "O`qitish kursining kontenti (mazmuni)ni
tayyorlash" bosqichining bo`limi o`qitish ashyosini yaratishning sodda harakat rejasini tashkil etishi
mumkin.
Ixtiyoriy bosqich (bosqichning mavjudligi) avtonom holda foydalanilishi mumkin.
Material o`zining katta bo`lmagan shaxsiy ashyosini yaratuvchi (2 bosqich) va uni o`qitishda
foydalanilayotgan (3 bosqich) o`qituvchiga ham, shuningdek, masofali tinglovchilarni ommaviy
o`qitish (barcha bosqichlari) uchun kurs yoki bir qancha kurslarni yaratishni o`ylayotgan menejerga
ham foydali bo`lishi mumkin. U holda ham, bu holda ham "yuqoridan pastga yurish", javoblarni
ifodalash, amallarni bajarish yetarli va mujiza - masofali o`qitish ashyolarini "tug`ilishi" paydo
bo`ladi.
Taklif qilinayotgan tuzilish o`qitish ashyosini loyihalashning chiziqli va izchil algorimi
bo`lib xizmat qilishi mumkin. Ushbu algoritmda oshkor bo`lmagan sikllar (loyihalashda qaytish va
to`g`rilash), bosqichlarni takrorlanishi ("MO` kursini o`ikazish" bosqichini "adadi", shaxsiy o`qish
jarayoni).
Qo`llanilayotgan atamalar [ 1 ] ishga mos keladi.
1. Masofali o`qitish kursini rejalashtirish
2. O`qitish kurs kontenti (mazmuni) ni tayyorlash
3. Masofali o`qitish kursini oldinga siljitish va faollashtirish
4. MO` kurslarini o`tkazish
5. O`tkazilayotgan o`quv kursining natijasini tahlil qilish
Xindistonda masofali o`qitish. Xindistondagi Indra Gandi nomidagi Milliy ochiq universiteti
1985 yili tashkil etilgan bo`lib, faqat 1987 yildan e`tiboran talabalarni akademik dasturlar asosida
tayyorlay boshlagan. Universitetning asosiy vazifasi-axborot va kommunikasiya texnologiyalardan
foydalangan xolda o`kitish sifatini, shu jumladan nashr etiladigan materiallarni ham, ko`tarishdan
iboratdir. Universitet axolining keng qatlami, shu jumladan ayollar, nogiron va kam ta`minlangan
aholilarga ta`lim imkoniyatini yaratishga qaratilgan.
Taqdim etayotgan Masofali o`qitish ta`lim muhitilari uz ichiga chop etilgan qo`llanmalar,
audio-vidiokasetalar, radio-tele eshittirishlar, shuningdek, mamlakatning turli qismlarida joylashgan
ana`nviy universitet va kollejlarda joylashgan ko`p sondagi o`quv markazlarida kunduzgi
maslahatlar o`tkazishnini oladi.
Universitetda umumiy kontengenti 185000 nafar talabao`qiydi. Har yili universitetning turli
dasturlari bo`yicha 80000 ga yaqin talaba qabul qilinadi.
Evropadagi masofali o`qitish. Shimoliy Amerika doirasidan tashqarida masofali o`qitish
asosan davlat tomonidan ta`minlanadigan "Ochiq" universitetlar hisobiga rivojlanmoqda. 60
yillarda Buyuk Britaniyada paydo bo`lgan MU Yevropa tashkiloti dastlab qandaydir darajada sirtqi
ta`lim tizimiga o`xshash edi. Ularning asosiy farqi shunda ediki, o`qitish talabaning turar joyiga
yaqin yerga ko`chirilgan bo`lib, ular maxsus qo`llanmalardan foydalangan xolda o`zlari mustakil
ravishda tayyorgarlik qilar edilar. Bunda talabalar o`zlarining asosiy faoliyatidan uzok ajralishga
ega bo`lmaganlar. Bundan tashkari o`quv jarayonida asosiy ahamiyat talabaga yaqinyashab, ularga
o`quv jarayonida maslahatlar beradigan, seminar va yakshanba maktablarini tashkil qiladigan
tyutorlar berillangan edi. Kurslarning bir qismi televidenie va radiodan foydalangan holda taqdim
etadilar. Yevropada MO`T Ochiq, universitetlarning tashkil etilishi bilan bog`liq ravishda 70
yillarda faol ravishda rivojlandi.
Ispaniyaning Masofali o`qitish Milliy universiteti (Universidad National de education a
distancia UNED) mamlakatida 58 ta o`quv yurti va chet davlatlarda 9 ta o`quv yurtini o`z ichiga
qamrab olgan. Buyuk Britaniyada boshqaruv soxasida magistr darajasi uchun mo`ljallangan
dasturlarining 50% dan ko`prog`i MU orqali amalga oshiriladi. Ushbu sohada Britaniya Ochiq,
Universitetining Ochiq, tijorat maktabi ilg`or hisoblanadi.
Oxirgi paytlarda Yevropa MO` da imkoni boricha zamonaviy kompyuter va kommunikasiya
texnologiyalari qo`llanilmokda. Bu bilan shimoliy Amerika va Yevropa tashkilotlari orasidagi
texnologik farq, borgan sari kamaymoqda. Umuman olganda, elektron oliy ta`lim dasturlari 30 dan
ortiq, davlatlarda ishlab chiqilmoqda.
Xitoyda masofali o`qitish. XX
asrning 50-yillari Xitoyda masofali o`qitishning
asosiy shakli sirtdan o`qitish bo`lgan.1951 yili Shimoliy-Sharqiy tajriba maktabida sirtqi bo`lim
ochildi, Pekinda esa sirtqi pedagogik bilim yurti tashkil etildi va shu bilan o`rta maxsus sirtqi
pedagogik ta`lim boshlandi. Sirtqi oliy ta`lim dastlab Xitoy xalq universitetida (1952 y.) va
Shimoliy-Sharqiy pedagogika instituti (1953 y.) da ochildi. 1965 yilga kelib Xitoyning 123 ta
oliygoxida 138 ta mutaxassislik bo`yicha sirtqi ta`lim joriy qilingan bo`lib, unda 189 ming talaba,
ya`ni barcha o`qiyotgan talabalaning 28 % ni tashkil etgan. 1960 yilda Pekinda birinchi
radioteleuniversiteti tashkil qilinda. U radio,televidenie va nashr etilgan materiallar orkali ochiq
o`qitish olib bordi.
1966 yilga kelib bunday universitetni 8 ming kishi maxsus kurs bo`yicha va 50 ming kishi
alohida fanlar bo`yicha bitirib chiqdi.1986 yili Xitoy o`qitish televideniyasi (SETU) ochildi.
Shundan boshlab Xitoy zamonaviy texnikali uchta: o`quv yurtlarida o`qitish tizimi, radio va
televidenie orqali o`qitish tizimi va sun`iy yo`ldosh orkali o`qitish tizimiga ega bo`ldi. 1998 yilning
oktyabridan e`tiboran masofali o`qitishda sun`iy yo`ldosh aloqasi foydalanila boshlandi va ular
birinchi navbatda iqtisodiy koloq rayondagi o`quvchilarni o`qitishga karatilgan edi. 1996 yili
Sinxua Politexnika instituti zamonaviy masofali va tarmoqli o`qitish tizimini ko`tarib chiqdi, shu
bilan 1998 yili Xitoyning 4 ta -Sinxua politexnika instituti, Pekin aloqa instituti, Chjeszyan
universiteti va Xunan universiteti hamda Markaziy radioteleuniversitet, keyinchalik Pekin
universiteti Xitoyda zamonaviy masofali o`qitishning birinchi tajriba markavzlariga aylantirildi va
1999 yildan boshlab masofali o`qitish dasturi amalga oshira boshlandi. 2000 yildan boshlab Xitoy
o`qitish televideniyasi ommaviy axborot vositalarini sun`iy yo`ldoshli keng tasmali translyasiya
platformasini ochilishi tomoshabinlarga uylaridan chiqmasdan turib masofali o`qiishning 30
xil turidan ixtiyoriysini tanlash imkoniyatini berdi.
Pekin universitetining masofali o`qitish uslubiga kelsak, u quyidagicha: tinglovchilar
o`qishga kirayotgan paytda ularning qo`liga ma`ruzalar jadvali kiritilgan o`quv rejasi beriladi.
Rejadagi ma`ruzalarni o`tagan tinglovchi o`qishni tugatishi mumkin. Ma`ruzalar sun`iy yo`ldoshli
raqamli radiotarmog`i bo`yicha uzatiladi. Bunday o`qish asosan auditoriyalarda o`tadi. Internet
orqali asosan fanlar bo`yicha o`quv material, tinglovchi savollariga javoblar va vazifalar uzatiladi.
Tinglovchilar aniq bir markazlarda, imkoniyati bo`lgan tinglovchilar esa, mustaqil ravishda
Internet orqali o`qishlari mumkin.
Pekin universitetining barcha auditoriyalari ochiq bo`lib, ularga turli oliygoxlarning
o`qituvchilarini ma`ruzalari uzatiladi. Mamlakatning 8 provinsiyasida oliygoxlardan tashqarida 9 ta
masofali o`qitish markazlari ochilgan. Bu markazlarda tinglovchilar Internet orqali o`qituvchilar
bilan kompyuter yordamida muloqat qilishlari mumkin.
Tinglovchilarning o`qishga sarflaydigan to`lovlari oddiy oliygoxlarda o`qishlariga
qaraganda 10% ga kamroq. Hozirgi kunda Pekin universitetining bir yillik to`lovi 4800-5200
yuanni tashkil etadi.
2000 yilning oxirlaridan boshlab boshlang`ich va o`rta maktab o`qituvchilarning malakasini
oshirish kompyuter tarmog`i (www.chinatde.net) ishlay boshladi. Unda navbat bilan 10 mln.
o`qituvchi malakasini oshirish mo`ljallangan.
29 provinsiyada o`z tayanch nuqtalariga ega bo`lgan Sinxua Politexnika instituti masofali
o`qitish tarmog`iga ixtiyoriy vaqtda nafaqat pedagoglar, balki institutning o`zida taxsil olayotgan
talabalari ham bog`lanishlari mumkin. Ushbu institutning tarmog`ida masofali o`qitish orqali
magistrlar ham tayyorlanmoqda.
"Xuasyadadi" tarmog`i
(www. edu-edu.com.cn) o`zlarining taniqli institutlari bilan
birgalikda mustaqil ravishda o`quvchilarga imtixon topshirishlari uchun kompyuter maslahatlari
o`tkazishni tashkil etdi. Unda har yili 14 mln. o`quvchilar mustaqil ravishda o`zlariga zarur
axborotlar olishlari mumkin.
Ispaniyada masofali o`qitish. Ispaniyaning masofali o`qitish Milliy universiteti 1972 yili
turli sabablarga ko`ra an`anaviy dastur asosida o`qiy olmaydigan barcha kishilarga oliy ta`lim
berish maqsadida Parlament tomonidan tashkil etilgan. Universitet Madridda joylashgan. Mamlakat
tumanlarida qator o`quv markazlari bo`lib, ular bakalavriat, magistratura va oliy o`quv yurtdan
keyingi ta`limga mo`ljallangan kurslar taklif etadilar.
O`quv materiallari sifatida audio-va video kasetalar, kompyuterli o`qitish texnologiyalari,
telema`ruzalar va telematnlar bilan to`latiladigan maxsus tayyorlangan nashrlardan foydalaniladi.
Talabalar bilan doimiy muloqatda bo`lib turish va telefonda suhbat qurib turish maqsadida 50 ta
o`quv markazlarida o`quv materiallarini muhokama qilish bo`yicha kunduzgi uchrashuvlar
foydalaniladi. Oxirgi vaqtlarda universitet boshqa mamlakatlar bilan birgalikda o`qitish maqsadida
yana 8 ta markazlarini tashkil etilgan.
Universitetda taxsil olayotgan talabalarning umumiy soni 124000 ta bo`lib, shulardan 85000
tasi turli daraja olish uchun o`qimoqdalar.
Germaniyada masofali o`qitish. Germaniyadagi masofali o`qitish o`ziga xos xususiyatlarga
ega. U markalashtirilgan xolda oliy kasbiy ta`lim mutaxassislarini masofadan turib tayyorlashni
rejalashtirishdan boshlangan. Sharqiy yerlarni birlashtirilishi masofali o`qitish bozorini yanada
kengaytirish imkoniyatini berdi. Mutaxassislarni masofali tayyorlashni amalga oshirayotgan oliy
kasb-hunar o`quv yurtiga misol sifatida Xagen (Reyn-Vestfaliyaning shimoliy yerida) shahridagi
Sirtsi universitetni keltirish mumkin Universitet bir yilda 50000 dan ortiq talabaga ta`lim xizmatini
amalga oshiradi.
Lekin ta`lim talablariga bardosh bera olmagan talabalar ro`yhatdan chiqarilganligi tufayli
umumiy kontengentning 20% dan ko`p bo`lmagan qismi oliy kasb-hunar ta`limini diplomiga ega
bo`ladilar.
Kanadada masofali o`qitish. Kanadada ochiq va masofali o`qitish texnologiyasini turli
xududlardagi, shu jumladan, uzoq va aholisi kam bo`lgan xududlardagi kishilarninig ta`limga
bo`lgan ihtiyojlari rivojlanishi bilan asosan Atabaskaning universitetlari va Teleuniversitet amalga
oshirmoqdalar.
Kanadadagi masofali o`qitish universitetlarining asosiy vazifalari: an`anviy universitetva
kollejlarga kira olmagan abiturientlarga oliy ma`lumot berish; ishsizlarga ta`lim berish va ularni
bo`sh yurishga yo`l qo`ymaslikni ta`minlash; faoliyat sohasi o`zgarishi munosabati bilan bilimlari
etishmayotgan xizmatchilar va texnik xodimlarni kasbiy qayta tayyorlashni, barcha odamlar uchun
butun umrlari mobaynida uzluksiz ta`lim va qayta tayyorlashni ta`minlash va inson ashyolarini
yangilab turishdan iborat. Universitet 20 dan yuqori bo`lgan yoshdagi ishlayotganlarlar uchun
maqsadli guruhlariga ega. Ular uchun masofali o`qitish ikkinchi oliy ta`limdan ko`ra ko`proq,
kasbiy tayyorgarlikni olishdan iborat. Qabul
talablari oliy ta`lim modeli bilan bir xildir.
Kanada masofali o`qitish universitetlari o`quv kurslarini
an`anaviy
axborot
tashuvchilarida ta`minlaydilar. Kurslar odatda nashr etilgan materiallardan iborat bo`lib, o`z ichiga
uslubiy ko`rsatmalar, qo`shimcha ta`lim uchun makrlalar to`plami, laboratoriya praktikumlarini
bajarish uchun uslubiy ko`rsatmalar va boshqalarni oladi. Faqat ba`zi universitetlargina ta`limning
bir qismi sifatida kompyuter ta`limi imkoniyatlari va elektron aloqalardan foydalaniladilar.
Kanadaning Nyu Brunsvik shahari uzoq provinsiyada joylashganligiga qaramay, undagi barcha
maktablarga optik tolali aloqa o`rnatilgan. Masofali o`qitish bo`yicha 38 kurslarning faqat
uchtasidagini vidioanjuman foydalaniladi.
Kanadaning eng shimoliy qismida joylashgan Atabaska universiteti uzoqda va kam aholilik
joylardagi kishilarning ta`limga bo`lgan talabini qondirish maqsadida 1970 yili tashkil etilgan.
1972 yili yoshi katta yoshdagi kishilar uchun ushbu universitet noan`anaviy ta`lim
shaklidagi universitetga aylantirildi. Universitet boshqarish, san`at, savdo mutaxassisliklaridan
masofali o`qitish bo`yicha bakalavr va magistr darajalarini olish uchun kurslar taqim etadi. 1980
yillardan toki 1992 yillarga qadar talabalar soni 3446 nafardan 11351 nafargacha ko`paygan.
Tavsiya etilayotgan kurslar olti martaga oshdi, ya`ni 1980 yildagi 40 ta kursdan 90 - yillarga 248
taga yetdi.
Indoneziyada masofali o`qitish. Terbuka universiteti Indoneziyaning 45 - chi universiteti
hisoblanadi. Ushbu universitet 1984 yili Jakartada birinchi Masofali o`qitish universitei qatorida
tashkil etilgan. Universitetning diplomi boshqa ihtiyoriy davlat universitetlari bilan bir xil tan
olinadi. Universitet taklif qiladigan Masofali o`qitish dasturlari qishlok, xo`jaligi, statistika,
kompyuter va axborot texnologiyalari, ijtimoiy fanlar sohalarini o`z ichiga qamrab oladi.
Universitet mamlakatning turli tumanlarida talabalarga ta`lim olishda yordam berish uchun
32 o`quv markazlariga ega. O`qitish uslublari mustaqil ta`lim olish uchun mo`ljallangan materiallar
majmuasini foydalanishga asoslangan. Bular ichiga audiokasetalar, mashqlar to`plamlari,
ma`ruzalarni radio va televidenie orqali translyasiya qilishga mo`ljallangan seanslar ham kiradi.
Uning barcha bo`limlarida taxsil olayotgan o`quvchilar soni 172000 kishiga yetgan.
Indoneziyaning bank ishlarini rivojlantirish instituti 1985 yili tashkil etilgan bo`lib o`z
tizimiga masofali o`qitish bo`limini olgan an`anaviy ta`lim shakliga ega bo`lgan institutlardan
hisoblanadi. Hozirgi kunda institut tomonidan masofali o`qitish bo`yicha ikkita: zaymlar va qishloq
xo`jaligi sohasida bankni boshqarish bo`yicha mutaxassislarni tayyorlash dasturlarini taqdim
etmoqda. Ushbu institutning talabalari asosan Indoneziyaliklar bo`lib, unga kirish uchun ish bilan
ta`minlovchilarning tavsiyasi talab qilinadi. O`qitishda foydalaniladigan asosiy materiallar nashr
etilgan materiallar hamda audiokasetalardan iborat. Hozirgi kunda Indoneziyaning ushbu institutida
5000 dan ortik, talaba o`qimoqda.
Isroilda masofali o`qitish. Isroilning Ochiq universiteti fuqorolarini faqat masofali o`qitish
uslubiga asoslangan. Universitet 1974 yili Xalq ta`limi vazirligi tomonidan tashkil etilgan bo`lib,
hozirgi kunda tabiiy fanlar, matematika, xisoblash texnikasi, boshqarish, musiqa, san`at va boshqa
sohalar bo`yicha 200 dan ortiq kurslarni taqdim etmoqda. O`quv jarayonini tashkil etishda nashr
etilgan materiallar muhim o`rin egallagan.
Xulosa.
Mustaqilligimiz tufayli, biz nafaqat ijtimoiy xayotimizda, shu bilan barcha dunyoning ilg`or
mamlakatlari fan va tehnika yutuqlari, yuqori sifatli texnik vositalarni qo`llash, ularni yaratish
imkoniga ega bo`lib bormoqdamiz. Bu ishlab chiqarishning turli sohalarida yangi kompyuter
texnologiyalarini rivojlantirish hamda etuk mutaxassislar yetishtirishga xizmat qiladi.
Jamiyatimiz rivojlanib borayotgan bir vaqtda Informatika va axborot texnologiyalarini
o’qitishning roli juda katta deb o`ylayman.
Xulosa qilib aytganda, Informatika fanida qiziqmaydigan va uni o’rganishni xoxlamaydigan
shaxsni uchratish qiyin shuning uchun ham yangigan-yangi metod va shakllardan ta’lim tizimida
foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Ularni o`quv jarayoniga tadbiq qilish va ularni tajribada o’quvchi-talaba yoshlarga
mukammal o’rgatish bugungi kunda zarur ehtiyojlardan biri hisoblanadi.
Shu qatorda Informatika va axborot texnologiyalarining imkoniyatlaridan foydalanish, unda
ishlash mexanizmini o`zlashtirish va uni o`quv jarayonida qo`llay bilish o`quvchining bilim olish
jarayonini osonlashtiradi.
Ushbu malakaviy bitiruv ishini bajarish davomida, men aballo Informatika va axborot
texnologiyalari haqida to`liq ma`lumot izlab va uni o’qitish jarayonida qaysi metod yoki usullardan
foydalanib o’quvchi-talaba yoshlarga fanni chuqur o’rgata olish mumkinligini yoritishga harakat
qildim. Ushbu bitiruv malakaviy ishim 2 bo’limdan tashkil topgan bo`lib asosan Informatika va
axborot texnologiyalarini o’qitish shakl va metodlarining barcha qirralari yoritilgan
|