Elektron to'lov tizimlarining rivojlanish tarixi

|
Elektron to'lov tizimlarining rivojlanish tarixi
|
bet | 9/28 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 8,4 Mb. | | #156780 |
Bog'liq Mundarija Kirish. 5 I bob. Internet to`lov tizimlari, ular orqal 1.2 Elektron to'lov tizimlarining rivojlanish tarixi
1871 yilni elektron to'lov tizimlarining tug'ilgan yili deb hisoblash mumkin. Aynan o'sha paytda taniqli Western Union kompaniyasi dunyoda birinchi elektron pul o'tkazmasini amalga oshirdi. Albatta, uni elektron deb atashning iloji yo'q, chunki u telegraf xabarlari orqali amalga oshirildi. O'shandan beri Western Union o'z ixtirosidan muvaffaqiyatli foydalanmoqda. Ammo nafaqat ushbu kompaniya pul aylanmasining ushbu turini qabul qildi.
1.1-rasm. Dunyodagi elektron to’lov tizimlari.
1980 yilda Gollandiya kompaniyasi modernizatsiya qilingan tizimdan foydalandi, uning maqsadi ishonchli va tezkor to'lov tizimini yaratish edi. Bunday ishonchlilikka qarz majburiyatlarini bajaruvchi kompaniya erishdi. Ushbu kompaniya eCash deb nomlangan, uning asoschisi Western Union tizimini modernizatsiya qilgan gollandiyalik tahlilchi Devid Chaum edi.
Elektron to'lov tizimlarida birinchi va eng qadimgi hisoblangan ushbu kompaniyalardan biri E-Gold. Elektron pul ishlarida yurishni boshlaganida, u baland ovoz bilan va muvaffaqiyatli ravishda bankrotlikka uchradi va uning rahbariyati firibgarlikda ayblandi.
yilda elektron to'lov tizimlari Rossiyada birinchi marta paydo bo'ldi. Rossiyada EPT ni naqd pul bilan taqdim etadi. Ushbu elektron tizim Rossiyaning uchta kompaniyasi: Tavrichesky Bank, ALKOR kompaniyasi va Aerokosmik jihozlar korporatsiyasining qo'shma loyihasi sifatida boshlandi.
1.2-rasm.Naqd pulni electron shaklga o’tirilayotganini ko’rsatuvchi jarayon.
yilda, allaqachon elektron to'lov tizimlari bozorida ustun bo'lgan mashhur WebMoney paydo bo'ldi.
2002 yil EPTning rivojlanishi uchun juda muhim yil bo'ldi, chunki bu yil RUpay tizimini yaratish to'g'risida shartnoma imzolandi. Muhimi shundaki, shartnoma Rossiya va Ukraina dasturchilari o'rtasida tuzilgan.
Bugungi kunda elektron to'lov tizimlarini rivojlantirish uchun asosiy vosita aloqa sohasini rivojlantirish: Internet texnologiyalari, mobil aloqa hizmatlari va banklarning ishi hisoblanadi.
Elektron to'lov tizimlari ishlash prinspi va xalqaro to'lov tizimlari
To'lov tizimi bu moliyaviy sheriklar: banklar, muassasalar, do'konlar va boshqalar o'rtasidagi bitimlar va hisob-kitoblarni almashish tizimidir. Keng ma'noda, bu xaridor va sotuvchi o'rtasidagi vositachilar.
To'lov tizimining funktsiyalari bank kartalari yordamida pul mablag'larining barqaror aylanishidan iborat. Plastik karta bilan to'lovni amalga oshirayotganda, maxsus terminal xaridorning pul mablag'larini o'z bankiga o'tkazish to'g'risida so'rov yuboradi va u erdan kerakli miqdorni sotuvchining hisobiga o'tkazadi. Barcha hisobkitoblar real vaqt rejimida amalga oshiriladi va 10 soniyadan oshmaydi. Davlat ichida, kredit muassasasi ichida va davlatlar o'rtasidagi pul muomalasini boshqaruvchi ko'plab to'lov tizimlari mavjud. Internet orqali to'lovlarni amalga oshirish uchun elektron to'lov tizimlari ham mavjud.
Xalqaro to'lov tizimlari barcha mamlakatlardagi moliyaviy aylanmalarga kirishni ta'minlaydi, bu sizga hududlar va hududlarni hisobga olmagan holda xaridlar va hizmatlar uchun haq to'lashga imkon beradi. Bu to'lov tizimining eng xavfsiz turi. Eng zamonaviy kompyuter texnologiyalari doimiy ravishda yangilanib turadigan va firibgar hujumlarga qarshi turishga yordam beradigan va shaxsiy ma'lumotlar xavfsizligining yuqori darajasini ta'minlaydigan xalqaro tizimlarga hizmat ko'rsatish uchun ishlatiladi.
Mamlakatimizda eng mashhurlari Visa yoki MasterCard. Asosiy global tizimlar, shuningdek, American Express, Diners Club va JCB.
Viza
Viza to'lov tizimi Amerikada o'tgan asrning 60-yillarida paydo bo'lgan. Shu sababli, Visa to'lov tizimining o'ziga xos xususiyatlaridan biri shundaki, u dollar valyutasidagi operatsiyalarga yo'naltirilgan. To'rt turdagi kartalar mavjud - debet kartalari, kredit kartalari, to'lov kartalari va oldindan to'langan kartalar, ular birbiridan zaryadlashda farq qiladi. Bu dunyodagi eng mashhur plastik kartalar turlaridan biri. Maxsus kod - egasining shaxsini tasdiqlovchi pin kod yordamida xaridlarni amalga oshirish, pulni olish va hisobni to'ldirish mumkin. Shuningdek, kartalar shaxsiylashtirilishi va Internetda xavfsiz xarid qilish uchun maxsus raqamli kodlarga ega bo'lishi mumkin.
1.3-rasm. Infin bank visa card.
|
| |