nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
DAB
standartlari kompleksi - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R....

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»Bog'liq Muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uDAB
standartlari kompleksi
ma’lumotlarni uzatish usullari,
egallanadigan chastotalar sohalari, servis xizmatlari to‘plami va ularni
taqdim etish usullari va boshqalarni aniqlaydi. Tizimli qurilishi va
174
tizimning texnik xarakteristikalari 1995 yilda qabul qilingan va 1997
yilda to‘ldirilgan Yevropa ETS 300401 standartida belgilangan.
DAB-radiodasturlarni translyatsiyalash tamoyili ko‘rib chiqilgan
radioeshittirish tizimlaridan tamoyilial farq qiladi. Endi bitta emas,
balki bir necha turli dasturlar ansambl (ENSEMBLE yoki
MULTIPLEX) deyiladigan yagona blokka birlashtiriladi va bitta
tashuvchi chastotada uzatiladi. Har bir ansambl 6 ta asosiy
dasturlardan,
shuningdek
dasturlarga
bog‘liq
qo‘shimcha
ma’lumotlardan tashkil topishi mumkin.
Raqamli efir ma’lumotlarini uzatish uchun COFDM (Coded
Orthogonal Frequency Division Multiplexing) tizimidan foydalanish
aniqlangan. Bu tizim analog oqimni nafaqat vaqt bo‘yicha, balki
chastota bo‘yicha ham diskretlashtirilishini ko‘zda tutadi. Olingan
elementlar raqamlashtiriladi, ma’lum tarzda aralashtiriladi va keyin
soni uzatiladigan axborot oqimining quvvati orqali aniqlanadigan
tashuvchilar majmuiga modulyatsiyalanadi DAB standartida 192
tadan 1536 tagacha tashuvchilar ishlatilishi mumkin. Tashuvchilar
orasidagi masofa shunday tarzda tanladiki, qo‘shni tashuvchilar
spektrlarining kesishishi demodulyatsiyalashda halaqitlar hosil
qilmasligi, ya’ni ularning ortogonallik sharti bajarilishi kerak.
Chastota bo‘yicha qo‘shimcha diskretlashtirish halaqitlarga
ma’lumotlarning barqarorligini oshiradigan aralashtirish va o‘rama
kodlarning qo‘llanilishiga imkon beradi. COFDM tizimining yana bir
sezilarli afzalligi alohida simvollarni uzatishlar orasida himoya
intervallaridan foydalanish hisoblanadi. Bu interval simvolning
qaytish signalining ko‘zda tutiladigan paydo bo‘lishi vaqtini qoplaydi,
bu radioto‘lqinlarning ko‘p nurli tarqalishi keltirib chiqaradigan
halaqitlarga sezgirlikni kamaytiradi.
Tashuvchilar soni, ular orasidagi masofa, himoya intervalining
uzunligi va FEC (o‘rama kodning qo‘llanilishi hisobiga himoyalash
darajasi) qiymati o‘zgaruvchan qiymatlar hisoblanadi. Bunday uzatish
tizimining ishlatilishi zich shahar qurilishlari joylarida toza qabul
qilish imkoniyatini ta’minlaydi. COFDMni qo‘llanilishining yana bir
muhim afzalligi mobil qabul qilishning yuqori sifati hisoblanadi,
uning
asosiy
muammolaridan
biri
qaytgan
signallarning
konfiguratsiyalarini o‘zgarishi tufayli signal quvvatining doimiy
o‘zgarishlariga
qabullagichni
moslashishining
murakkabligi
hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
|
OFDMA texnologiyalari - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

OFDMA texnologiyalari. OFDM modulyatsiyalashni OFDMA
- Orthogonal Frequency Devision Multiple Access ulanish tamoyili –
kanallar ortogonal chastota bo‘yicha ajratiladigan ko‘p tomonlama
ulanish aniqlaydi. Uning ma’nosi shundan iboratki, operatorning
ishlashi uchun ajratilgan butun chastota-vaqt maydoni ham chastota
bo‘yicha (15 kGs), ham vaqt bo‘yicha (0,5 ms) uncha katta
bo‘lmagan bloklarga bo‘linadi. Tarmoq bu bloklarni abonentlar
orasida ularning ehtiyojlari va tarmoqning imkoniyatlariga bog‘liq
ravishda taqsimlaydi. Shunday qilib, resurslardan maksimal samarali
foydalanish ta’minlanadi (2.14- rasm) [14].
OFDMAda foydalanuvchilar chastotalar nimtashuvchilarini va
vaqt
slotlarini
birgalikda
ishlatadi.
Bunday
yondashish
multifoydalanishlik
ajratilishini
oshiradi,
kanallarni
foydalanuvchilarga biriktirilishini rejalashtirishda erkinlikni va bir
necha boshqa, lekin ishlatilishidagi muhim afzalliklarini oshiradi.
OFDMAning ishlatilishi har ikkala yo‘nalisharda sarlavhani uzatish
kabi ayrim qo‘shimcha sarflarni talab qiladi, chunki qabullagich ham
Birinchi simvol
Ikkinchi simvol
Ichki simvolli hudud
Маksimal
kechikish
Agar GI bo’lmasa, simvollararo
interferensiya vujudga keladigan
hudud
108
foydalanuvchiga qaysi chastotalar nimtashuvchilari biriktirilganligini
bilishi kerak.
2.14- rasm. OFDMA – modulyator
OFDMAning afzalliklari. OFDMAda foydalanuvchilarga turli
vaqt slotlaridagi chastotalar nimtashuvchilari tayinlanadi (TDMA),
ya’ni u ma’nosi bo‘yicha FDMA
va
TDMAlarning aralashmasi
hisoblanadi. OFDMA afzalliklari ko‘p nurlilikni barqaror so‘ndirish
va chastota bo‘yicha ajratish tufayli hatto yagona foydalanuvchi
OFDM afzalliklaridan boshlanadi. Modomiki, ko‘p stansiyali ulanish
raqamli ko‘rinishda bajarilgan ekan (Fure tez o‘zgartirishigacha –
IFFT), chastotalar polosasi kengligini dinamik va samarali taqsimlash
mumkin. Bu foydalanuvchilarga yaxshi xizmat ko‘rsatish uchun vaqt
va chastota slotlarini tanlash algoritmlarini birlashtirishga imkon
beradi.
OFDMAning OFDMga nisbatan yana bir sezilarli avzalligi
uning uzatish quvvatini kamaytirishning potensial imkoniyatlari,
shuningdek
matematik
kutishga
(PAPR
– Peak-to-Average
Power Ratio) maksimum quvvatga nisban talablarni kamaytirilishi
imkoniyati hisoblanadi. PAPR muammosi, ayniqsa, “yuqoriga”
yo‘nalishda uzatishda o‘tkir turibdi, bu yerda quvvat samaradorligi va
quvvat amper soatlari narxi katta qiziqtirishga ega.
To‘liq chastotalar polosasi kengligini bitta yacheykada ko‘plab
mobil stansiyalari (MS) orasida taqsimlashda har bir MS faqat uncha
katta bo‘lmagan nimtashuvchi chastotalar nimto‘plamini ishlatadi.
Shuning uchun har bir MS pastroq PAPR nisbatli va agar bu to‘liq
chastotalar polosalari kengligida uzatilganidagiga qaraganda pastroq
to‘liq quvvatda uzatiladi. Pastroq ma’lumotlarni uzatish tezligi va
keskin ortadigan ma’lumotlar OFDM, TDMA yoki CDMAdagiga
qaraganda OFDMAda ancha samarali qayta ishlanadi. Maksimal
109
yuqori quvvatda butun polosalar kengligi bo‘yicha OFDMA o‘sha bir
bir quvvatni ishlatish bilan o‘sha tezlikda uzoq vaqt uzatishga imkon
beradi.
IBOC texnologiyasi - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov,...

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»Bog'liq Muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uIBOC texnologiyasi.
IBOC texnologiyasining asosiy g‘oyasi
analog uzatishdan raqamli uzatishga qo‘shimcha kanallardan
foydalanilmasdan asta-sekin o‘tishdan iborat. Bugungi kunda
amplitudaviy modulyatsiyalashli (AM) uzatishda band bo‘lgan uzun,
qisqa va o‘rta to‘lqinlar diapazonlari va chastotaviy modulyatsiyali
(FM) 87,5-108 MGs diapazondagi UQT-diapazonlari ko‘rib
chiqilmoqda. Ulardan har birida ikkita uzatish rejimlari – aralash va
to‘liq raqamli rejimlar ko‘zda tutilgan. Birinchi holda bir vaqtda
analog va raqamli uzatish, ikkinchi holda esa faqat raqamli uzatish
bo‘lib o‘tadi.
IBOC uzatish tizimi COFDM ortogonal tashuvchilardan
foydalaniladigan
modulyasyailash
texnologiyasida
quriladi.
Audiosignal raqamli va analog ko‘rinishda parallel translyasiya
qilinadi. Raqamli traktda audiokodlash, himoyaviy kodlash va
navbatlashtirish bo‘lib o‘tadi, bundan keyin raqamli ketma-ketlik
OFDM-modulyatorga beriladi. Analog signal kechikish bilan standart
analog traktga beriladi va qayta ishlanganidan keyin OFDM-
modulyator raqamli signali bilan aralashtiriladi. Fazaviy-amplitudaviy
modulyatsiyalashdan keyin yig‘indi signal standart uzatish moduliga
beriladi.
Yevropa tizimiga qaraganda Amerika tizimining asosiy afzalligi
bu qurilmalarning, avvalo qabullagichning arzonligi hisoblanadi.
Yer usti uzatish tizimlaridan tashqarida AQShda muhim rol
sun’iy yo‘ldoshli raqamli radioeshittirishga beriladi. Bu yerda Sirins
Satellite Radio va XM Satellite Radio kompaniyalarining ikkita
tizimlari real raqobatlashadi. Texnik nuqtai nazardan bu sun’iy
yo‘ldoshli tizimlar ko‘p jihatdan noyob. Chunki ular asosan avtomobil
radiosi biln ishlash uchun mo‘ljallangan va ommaviy iste’molchilar
bozoriga yo‘naltirilgan, ularning qabullagichlari oldin chiqarilgan
istalgan sun’iy yo‘ldoshli resiverlarga qaraganda arzon bo‘lishi kerak.
Qabul qilish antennalari majburiy yo‘nalitirilmagan va past
kuchaytirishli bo‘ladi, chunki qimmat turadigan sun’iy yo‘ldoshni
kuzatish antennalari tizimi ma’qul emas.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
|
ESTETIK MADANIYAT VA IJODKORLIK KOMPETENSIYASI

ESTETIK MADANIYAT VA IJODKORLIK KOMPETENSIYASI
turli-xil mashqlarni bajarishda estetik zavq olish hamda mashqlar majmuasini tuzishda ijodkorlik qila oladi
|
harakatlarning go'zalligini ko'rish, insonning harakatlarida estetik xususiyatlarni ajrata oladi
|
mashg‘ulotlar jarayonida chiroyli qomatni shakllantiradigan maxsus mashqlardan foydalana oladi
|
O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISH VA ASRASH KOMPETENSIYASI
|
har xil nojo‘ya harakatdan shikastlanishni oldini olishni biladi
|
yengil atletika darslarida xavfsizlik qoidalariga rioya qiladi
|
o‘yin jarayonida xavfsiz harakatlanadi
|
AMALIY FAOLIYATNI RIVOJLANTIRISH KOMPETENSIYASI
|
safda doira bo‘lib yura oladi
|
safda yurganda ilon izi bo‘lib yura oladi.
|
400-600 m masofalarga yuguradi
|
estafeta tayoqchalarini sherigiga uzata oladi
|
yakka va juft-juft bo‘lib o‘ynaladigan harakatli o‘yinlarni biladi
|
futbol to‘pini darvozaga to‘g‘ri yo‘naltira oladi
|
mantiqiy fikrlash, xotirani charxlash uchun shaxmat sportining afzalligini biladi
|
o‘zi yoqtirgan usulda belgilangan masofalarga suza oladi
|
yotgan holda tirsaklarga tayangan holda mashqlar bajara oladi

2-SINF
|
ESTETIK MADANIYAT VA IJODKORLIK KOMPETENSIYASI
|
tengdoshlari bilan turli xil qiziqarli o‘yinlar oynay oladi
|
musiqa sadolari ostida turli xil mashqlar majmuasini ketma-ket bajara oladi
|
O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISH VA ASRASH KOMPETENSIYASI
|
ota-onasi va o‘qituvchisi ko‘rsatmasi asosda to‘g‘ri ovqatlanish tartibiga rioya qiladi.
|
kun tartibiga rioya qilish qoidalarini biladi
|
sport kiyimlarining toza va ozodaligiga amal qiladi.
|
umumiy rivojlantiruvchi mashqlarni to‘g‘ri bajara olad
|
AMALIY FAOLIYATNI RIVOJLANTIRISH KOMPETENSIYASI
|
gimnastika tayoqchalar, kichik to‘plar bilan mashqlar bajara oladi
|
gimnastika narvoniga ikki qo‘llab osilgan holda oyoqlarini uzatib yuqoriga ko‘tarib tushushurishga harakat qiladi.
|
yugurish qoidasiga amal qilgan holda erkin, yengil qo‘llarni tabiiy harakatlantirib yuguradi
|
koptokchani chap va o‘ng qo‘l bilan devorga otish mashqini bajara oladi
|
|
Reja: dtsning mazmuni - bet 3

|
Reja: dtsning mazmuni
|
bet | 3/23 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #104212 |
Bog'liq 2-maruza mashg\'uloti5. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi taqdim etgan xarajatlar smetalari asosida umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlari, akademik litseylarning ta’lim yo‘nalishlari va kasb-hunar kollejlarining tayyorlov yo‘nalishlari bo‘yicha malaka talablarini, o‘quv rejalari va dasturlarini, akademik litsey va kasb-hunar kolleji diplomlari blankalarini chop etish uchun sarflanadigan mablag‘larni belgilangan tartibda ajratsin. - 5. O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Xalq ta’limi vazirligi, Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi markazi taqdim etgan xarajatlar smetalari asosida umumiy o‘rta va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlari, akademik litseylarning ta’lim yo‘nalishlari va kasb-hunar kollejlarining tayyorlov yo‘nalishlari bo‘yicha malaka talablarini, o‘quv rejalari va dasturlarini, akademik litsey va kasb-hunar kolleji diplomlari blankalarini chop etish uchun sarflanadigan mablag‘larni belgilangan tartibda ajratsin.
- 6. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 6-ilovaga muvofiq ayrim qarorlariga o‘zgartirishlar kiritilsin.
- 7. O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining 7-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari 2020-yil 1-sentabrdan boshlab o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblansin.
8. Vazirliklar va idoralar o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar. - 8. Vazirliklar va idoralar o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsinlar.
- 9. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Vazirlar Mahkamasining Ta’lim va ilm-fan masalalari axborot-tahlil departamentiga yuklansin.
Ta’lim bosqichi
|
Bitiruvchilar
|
Standart darajalari
|
|
|
| |
Reja: dtsning mazmuni - bet 6

|
Reja: dtsning mazmuni
|
bet | 6/23 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #104212 |
Bog'liq 2-maruza mashg\'uloti,
sport turlarining kelib chiqishi, uning rivojlanish tarixini biladi
tanlangan yo‘nalish bo‘yicha nazariy va amaliy bilimlarga ega bo‘ladi
,
“Umid nihollari” 21 sport turi haqida biladi
sport o‘yinlarini amaliyotda qo‘llay oladi
Maktab o‘quvchi yoshlari tayyorgarligini hisobga olish
UMUMIY O‘RTA TA’LIM MAKTAB O‘QUVCHILARIGA JISMONIY TARBIYA FANIDAN QO‘YILADIGAN TALABLAR
(1-11-SINFLAR)
1-SINF
|
ESTETIK MADANIYAT VA IJODKORLIK KOMPETENSIYASI
|
musobaqalarda o‘zining chiroyli harakatlari va ishtiroki bilan tengdoshlarida yaxshi taasurot qoldira oladi
|
sport maydonchalari go‘zolligidan zavq olib turli xil harakatli o‘yinlar o‘ynaydi
|
O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISH VA ASRASH KOMPETENSIYASI
|
kun tartibiga rioya qiladi
|
koptok, xalqa, arqon kabi sport jihozlaridan foydalanishda xavfsizlikka rioya qiladi
|
kiyinish tartibini biladi
|
tozalikka rioya qiladi
|
safga tartib bilan turadi
|
haraktli o‘yin jarayonida xafsizlikka amal qiladi.
|
AMALIY FAOLIYATNI RIVOJLANTIRISH KOMPETENSIYASI
|
saf mashqlari, saflanish buyruqlarini bajaradi
|
harakatli o‘yin jarayonida mashqlarni to‘g‘ri bajaridi
|
Safning “Sinf saflan!”, “Sinf tekslan!”, “Sinf o‘nga!”, “Sinf chapga!”, “Sinf ortga!”, “Sinf qadam bos!”, “Sinf to‘xta!” buyruqlarini bajaradi
|
arg‘amchida sakrash va gardishni aylantirish mashqlarini ko‘rsatma asosida bajarishga harakat qiladi
|
|
|
| |
SCIENCE AND INNOVATION IN THE

|
SCIENCE AND INNOVATION IN THEBog'liq SIES 1006SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
35
avtomatlashtirilgan omborlarga xizmat ko‘rsatadigan harakatlanuvchi
qurilmalar kiritilishi mumkin. Ijro sistemasi mobil robototexnik tizimlarning
kuch bilan ta’sir etuvchi qismi hisoblanib uning asosiy funksiyasi - tashqi muhit
bilan kuch orqali aktiv o‘zaro ta’sirda bo‘lishdan iboratdir. Rivojlangan mobil
robototexnik tizimlar tarkibida ijro sistemasi o‘z-o‘zini sozlash va uyushtirish
funksiyalarini amalga oshirishda ishtirok etib manipulyatorlar, ko‘chma harakat
qurilmalari va ijro sistemasining yordamchi qurilmalari tomonidan amalga
oshiriladi. Ular orasidan mobil robototexnik tizimlar asosiy qismlaridan biri
sifatida manipulyator mexanik qo‘l hisoblanib, aynan manipulyator mobil
robototexnik tizimlar bilan aktiv kuch orqali o‘zaro ta’sirda bo‘lishidagi asosiy
tashqi funksiyasini amalga oshirish uchun mo‘ljallangan bo’lib, ijro
sistemasining yana bir ajralmas qismi bo‘lib ko‘chma harakat qurilmasi
hisoblanadi. Mobil robototexnik tizimlar ko‘chma harakatning shunday
vositalari qo‘llaniladiki, ulardan hozirgi kunda quruqlikda, havoda, dengizda
harakatlanuvchi texnik ob’ektlarda foydalanilib intellektual hatti-harakatlarning
funksional xususiyatlarini ta’minlash va ro‘yobga chiqarish uchun xizmat qiladi.
Robotlarning uch turi aniqlandi:
- qat'iy harakatlar dasturi bilan;
- inson operatori tomonidan boshqariladi;
- inson aralashuvisiz maqsadli oqilona harakat qiluvchi sun'iy intellekt bilan.
Dastur nazorati sanoat ob'ektlarida manipulyatorlarni boshqarish uchun
ishlatiladigan eng oddiy boshqaruv tizimi. Adaptiv boshqarish. Adaptiv
boshqaruv robotlari sensorli qism bilan jihozlangan. Aqlli boshqaruv usuli sun'iy
intellekt usullariga asoslangan.
References:
1.
Dmitrievskaya
N.A.
Smart
education.
–
Access
mode:
http://www.myshared. en/slide/72152/
2.
Tikhomirova N.V. Global strategy for the development of a smart society.
MESI
on
the
way
to
Smart-university.
–
Access
mode:
http://smartmesi.blogspot.com/2012/03/smart-smart. html
3.
Paraskevov A.V. Levchenko A.V. Modern robotics in Russia: realities and
prospects // Polythematic network electronic scientific journal of the Kuban
State Agrarian University. 2014. No. 104(10).
4.
Joraev H.O. Use of media education tools to teach information about
alternative sources of energy. Monograph. - Tashkent, 2017. - p. 160.
5.
Juraev Kh.O. Ways of Using Educational Materials on Alternative Energy
Sources at Physics Lessons//Eastern European Scientific Journal. –Düsseldorf,
2017. № 2. – P. 83–86.
|
| |
OFDM va OFDMA texnologiyalari - Texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

101
2.4- rasm. Signalni ko‘p nurli tarqalishi modeli
Ko‘p nurli interferensiya har qanday
signallar turlari uchun
xarakterli bo‘lib, ayniqsa u keng polosali signallarga salbiy ta’sir
qiladi. Ish shundan iboratki, keng polosali signal ishlatilganida
interferensiya natijasida ma’lum chastotalar sinfaz qo‘shiladi, bu
signalning
ortishiga olib keladi, ayrimlari esa, aksincha,
qarama
qarshi-fazada
qo‘shiladi
va
bu
chastotadagi
signallarni
kuchsizlanishiga olib keladi (2.5- rasm).
Signallarni
uzatilishida
vujudga
keladigan
ko‘p nurli
interferensiya haqida gapirilganida ikkita chegaraviy holga ajratiladi.
2.5- rasm. Ko‘p nurli interferensiyaning mavjudligi hisobiga
signalning buzilishi
Birinchi holda turli signallar orasidagi maksimal kechikish bitta
simvolning davomiyligi vaqtidan ortiq bo‘lmaydi
va interferensiya
bitta uzatiladigan simvol chegaralarida vujudga keladi. Ikkinchi holda
turli signallar orasidagi maksimal kechikish bitta simvolning
davomiyligi vaqtidan ortiq bo‘ladi va interferensiya natijasida turli
SCIENCE AND INNOVATION IN THE

|
SCIENCE AND INNOVATION IN THEBog'liq SIES 1006SCIENCE AND INNOVATION IN THE
EDUCATION SYSTEM
International scientific-online conference
36
6.
Juraev Kh.О., Khamdamova N.М. “Использование альтернативных
источников энергии в образовании” // Modern humanitarian research. –
Moscow, 2015. №3. – P. 42–48.
7.
Sayfullayeva D.A. Innovative and Individual Approach in Professional and
Vocational Training of Young People with Disabilities // Eastern European
Scientific Journal. Ausgabe 6, 2017. Part I. P. 154-157.
8.
Qaxorov S.X. Pedagogical Properties Of "Technological Education" // The
American Journal of Social Science and Education Innovations (ISSN – 2689-
100x) Published: May 31, 2021.
|
| |
CDMA-2000 - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov,...

Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
Muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari u
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
|
past turnikda osilib turishdan kuch bilan ko‘tarilib, tayanchga ko‘tarila oladi

|
past turnikda osilib turishdan kuch bilan ko‘tarilib, tayanchga ko‘tarila oladi
|
bet | 14/23 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #104212 |
Bog'liq 2-maruza mashg\'ulotipast turnikda osilib turishdan kuch bilan ko‘tarilib, tayanchga ko‘tarila oladi
qo‘shpoyaning yuqori poyasida osilgan holatdan bukilib, yozilish hamda tebranish mashqlarini bajara oladi
|
800 m masofaga yugurishda yurish bilan almashib yugurish mashqlarini bajaradi
|
tezlikka yugurishda startda turish startdan chiqish va marrani bosib o‘tish ketma-ketligiga amal qiladi
|
qarshi jamoa o‘yinchisiga 1x1 nisbatan tezlikni va tomonlarni o‘zgartirib harakatlana oladi
|
o‘yin davomida o‘rganilgan usullardan foydalangan holda harakatni yo‘qotmaydi
|
uzoq masofalarga to‘pni tepish texnikasiga amal qilgan holda tepa oladi
|
qo‘llar yordamida qo‘ldan ushlab yelkadan tashlashda xiyla ishlata oladi
|
9-SINF
|
ESTETIK MADANIYAT VA IJODKORLIK KOMPETENSIYASI
|
estetik tarbiya odamlarda estetik ehtiyojlarni shakllantirishi haqida tushunchaga ega
|
jismoniy go‘zallik va harakatlarining go‘zalligi bir-biri bilan uzviy bog'liqligi haqida ma’lumotga ega
|
Inson tanasini estetik qiymati, shuningdek, jismoniy madaniyatning moddiy qiymati haqida tushunchaga ega
|
O‘Z-O‘ZINI RIVOJLANTIRISH VA ASRASH KOMPETENSIYASI
|
uzoq davom etadigan jismoniy mashg‘ulot davomida o‘zini-o‘zi nazorat qila oladi
|
tanlagan sporti bo‘yicha yuklamalar me’yorini biladi
|
hayotga va mehnatga tayyorgarlik ko‘rish davomida jismoniy tarbiyaning o‘rnini biladi
|
|
|
| |
Kanallar kod bo‘yicha ajratiladigan raqamli HSATlar

|
Kanallar kod bo‘yicha ajratiladigan raqamli HSATlarBog'liq Muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uKanallar kod bo‘yicha ajratiladigan raqamli HSATlar.
CDMA bu umumiy foydalanishdagi abonentlarni kod bo‘yicha
ajratishli harakatdagi radioaloqa tizim bo‘lib, birinchi marta
Qualcomm (AQSh) firmasi tomonidan ishlab chiqilgan va
MOTOROLA firmasi tomonidan muvaffaqiyatli rivojlantirilmoqda
[1,6]. AQShda CDMA tizimlariga IS-95 nomini olgan standart qabul
qilindi. Dunyoda birinchi marta kanallar kod bo‘yicha ajratiladigan
(CDMA) tijorat tizimi 1995 yilda Hutchison Telephone (Gonkong)
kompaniyasi tomonidan joriy etilgan. Bu tarmoq Motorola firmasining
SC9600
turdagi
bazaviy
stansiyalar
va
EMX2500
turdagi
kommutatsion stansiyalari qurilmalarida qurilgan.
CDMA tizimlarda har bir ovozli oqimni o‘z noyob kodi
belgilangan va bir vaqtda bitta kanalda ko‘plab boshqa kodlangan
ovozli oqimlar bilan birga uzatiladi. Qabul qiluvchi tomon shovqinni
signaldan ajratib olish uchun o‘sha kodni ishlatadi. Ko‘plab ovozli
oqimlar orasidagi yagona farq bu noyob kod hisoblanadi.
Kanal juda keng va har bir ovozli oqim diapazonning butun
kengligini egallaydi. Bu tizim 1.23 MGs kenglikdagi kanallar
to‘plamini ishlatadi. Ovoz 8.55 kbit/s tezlikda kodlanadi, lekin
ovozning aktivligini aniqlash va turli kodlash tezliklari 1200
bit/sgacha ma’lumotlar oqimini kesishi mumkin.
CDMA tizimlarda signal quvvatining past qiymatiga, nazariy
jihatdan signal shovqin sathidan kuchsizroq bo‘lishi mumkinligiga
qaramasdan juda mustahkam va himoyalangan bog‘lanishlar
o‘rnatilishi mumkin.
CDMA tamoyili oddiy xabarlarni uzatilishi uchun zarur bo‘lgan
chastotalar polosasidan sezilarli ortiq bo‘lgan keng polosali signallarni
(KPS) ishlatilishiga asoslangan.
89
2.4. Uchinchi avlod sotali tizimlari
|
| |
Mavjud 
raqamli - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D....

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»Bog'liq Muhammad al xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uMavjud
raqamli
ovozli
radioeshittirish
tizimlari.
«EVRIKA-147/ DAB» tizimi
yer usti, sun’iy yo‘ldoshli va kabelli
uzatishni tashkil etishga mo‘ljallangan va quyidagi texnik
afzalliklarga ega:
- ovozni qayta eshittirishning yuqori sifati (kompakt-disklar
pleyerlari darajasida);
- raqamli signalni uzatilishi analog signalning uzatilishidan kam
quvvatni talab qiladi, yangrash sifati esa signalni qabul qilishi mumkin
bo‘ladigan momentdan boshlab o‘zgarishsiz qoladi;
- 1,54 MGs kenglikdagi tor chastotalar polosasida oltita
stereodasturlarni turli xil qo‘shimcha ma’lumotlar bilan (kompakt-
disklar pleyerlari uchun xarakterli bo‘lgan sifatda) birga uzatilishi
imkoniyati;
- har bir kanal uchun o‘z chastotalar polosasi ishlatiladi va
uzatish sifatini uzatish olib borilayotgan joyda dinamik rostlash
imkoniyati;
- katta hududlarni bir chastotali tarmoqlarni (ya’ni o‘sha bir
chastotada sinxron rejimda ishlaydigan uzatkichlardan tashkil topgan
tarmoqlarni) tashkil etish yo‘li orqali uzatish bilan qamrab olish yoki
Yerning sun’iy yo‘ldoshlaridan uzatish;
- yer usti va bevosita sun’iy yo‘ldoshli uzatish dasturlarini uy
sharoitlarida, harakatlanayotgan avtomobilda yoki sayr sharoitlarida
yo‘naltirilmagan shtirli antennalarli radioqabul qilgichlarda qabul
qilishi imkoniyati;
- murakkab ko‘p qavatli qurilishlar bo‘lgan shahar tumanlarida
hatto avtomobillarning tez harakatlanishida stabil qabul qilishga
erishishga imkon beradigan halaqitlar darajasi, shu jumladan ko‘p
nurli tarqalishlar halaqitlar ta’siriga yuqori barqarorlik;
- cheklangan foydalanuvchilar guruhiga ma’lumotlarni uzatish
uchun maxsus kanallarning (parolli yopiq kanallar yoki peyjing)
mavjudligi;
- yer usti, sun’iy yo‘ldoshli, aralash va kabelli uzatish
variantlarini ishlatilishida universal qabullagichdan foydalanish
imkoniyati.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
|
Ishlash prinsipi - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 82/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XIshlash prinsipi: Tishli uzatmalarda burovchi moment miqdori va yo‘nalishi har xil tishlar soniga ega bo‘lgan tishli shesternya va tishli g‘ildiraklarni o‘zaro ilashishi hisobiga turli miqdordagi uzatishlar sonini hosil qilish hisobiga amalga oshiriladi tishli shesternya A dan tishli g‘ildirak B ga burovchi moment uzatilganda uning miqdori 2 marotaba oshadi, chunki uzatishlar soniga teng, lekin ikkinchi valning aylanishlar soni 2 marotaba birinchi valning aylanishar soniga nisbatan kamayadi. Uzatmalar qutisida bir nechta yetaklovchi va yetaklanuvchi tishli shesternya va tishli g‘ildiraklar o‘rnatish hisobiga bir nechta uzatishlar sonini olish mumkin. Masalan, (47a, b-rasm) yetaklovchi, valga dvigatelning tirsakli validan kelayotgan burovchi moment tishli shesternya (yetaklovchi)dan tishli g‘ildirak (yetaklanuvchi)ga o‘tganda 2 marta oshadi yetaklanuvchi valning aylanishlar soni esa marta kamayadi, so‘ngra ikki marta oshgan burovchi moment yetaklovchi shesternyadan yetaklanuvchi tishli g‘ildirakka o‘tganda uning qiymati ikki marta oshadi, lekin yetaklanuvchi valning aylanishlar soni ikki marta kamayadi. Dvigateldan kelayotgan burovchi momentning umumiy miqdori uzatmalar qutisidan uzatilganda marta oshadi, valning aylanishlar soni esa marta kamayadi.
Burovchi moment yo‘nalishining o‘zgarishi.
Dvigateldan kelayotgan burovchi momentning yo‘nalishini o‘zgar-tirish sxemasi 48-rasmda keltirilgan. Dvigateldan kelayotgan burovchi moment birlamchi (yetaklovchi) val, shesternyadan oraliq valga uzatiladi, so‘ngra burovchi moment orqaga yurishni ta’minlash shesternyasidan o‘tadi va o‘z yo‘nalishini o‘zgartiradi, yo‘nalishi o‘zgargan burovchi moment (yetaklanuvchi) ikkilamchi valdan yetaklovchi g‘ildiraklarga yetkaziladi. Tishli g‘ildiraklarning qo‘zg‘almas o‘qli uch valli uch pog‘onali uzatmalar qutisining sxemasini (48-rasm) ko‘rib chiqamiz. Yetakchi, yetaklanuvchi va oraliq vallar, yetakchi va yetaklanuvchi vallar qutida podshipniklarda o‘rnatilgan. Yetakchi valda oraliq valning g‘ildiragi bilan doimiy ilashishlikda turgan shesternya qattiq qotirilgan. Boshqa shesternyalar xuddi shunday oraliq valda qattiq qotirilgan. Yetaklanuvchi valning g‘ildirak-koretkasi val bilan shlitsalar yordamida shunday birlashtirilganki, uni val bo‘yicha surish mumkin. Xuddi shunday, yetaklanuvchi valdagi tishli muftani val bo‘ylab siljitish mumkin. Tishli g‘ildirak bu valda erkin o‘rnatilgan va shesternya bilan doimiy ilashishda bo‘ladi.
|
| |
Amortizatorning sxemasi - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 89/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XAmortizatorning sxemasi.
1-yuqori tayanch; 2-himoyalovchi qobig‘; 3-shtok; 4-silindr; 5-klapanli porshen; 6-pastki tayanch; 7-g‘ildirak o‘qi; 8-avtomobil kuzovi.
Amortizator maxsus suyuqlik bilan to‘ldirilgan bo‘lib, suyuqlikni bir hajmdan ikkinchisiga haydashda xosil bo‘ladigan qarshilikdan kuzov tebranishi so‘ndiriladi.
Uyga vazifa:
1. Osmalarning turlari.
Amortizatorlarning vazifasi.
Amortizatorlarning ishlashi.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
21. Mavzu: Tormoz tizimi. Tormoz tizimlarining vazifasi va turlari.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Tormoz tizimi.
2. Tormoz tizimining vazifasi.
3. Tormoz tizimining turlari.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: “Tormoz tizimi. Tormoz tizimlarining vazifasi va turlari” mavzusi bo’yicha bilim va ko’nikmalarga ega bo’lish bilimlarini mustahkamlash.
|
|
|
| |
Mavjud 
raqamli - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D....

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari uMavjud
raqamli
ovozli
radioeshittirish
tizimlari.
«EVRIKA-147/ DAB» tizimi yer usti, sun’iy yo‘ldoshli va kabelli
uzatishni tashkil etishga mo‘ljallangan va quyidagi texnik
afzalliklarga ega:
- ovozni qayta eshittirishning yuqori sifati (kompakt-disklar
pleyerlari darajasida);
- raqamli signalni uzatilishi analog signalning uzatilishidan kam
quvvatni talab qiladi, yangrash sifati esa signalni qabul qilishi mumkin
bo‘ladigan momentdan boshlab o‘zgarishsiz qoladi;
- 1,54 MGs kenglikdagi tor chastotalar polosasida oltita
stereodasturlarni turli xil qo‘shimcha ma’lumotlar bilan (kompakt-
disklar pleyerlari uchun xarakterli bo‘lgan sifatda) birga uzatilishi
imkoniyati;
- har bir kanal uchun o‘z chastotalar polosasi ishlatiladi va
uzatish sifatini uzatish olib borilayotgan joyda dinamik rostlash
imkoniyati;
- katta hududlarni bir chastotali tarmoqlarni (ya’ni o‘sha bir
chastotada sinxron rejimda ishlaydigan uzatkichlardan tashkil topgan
tarmoqlarni) tashkil etish yo‘li orqali uzatish bilan qamrab olish yoki
Yerning sun’iy yo‘ldoshlaridan uzatish;
- yer usti va bevosita sun’iy yo‘ldoshli uzatish dasturlarini uy
sharoitlarida, harakatlanayotgan avtomobilda yoki sayr sharoitlarida
yo‘naltirilmagan shtirli antennalarli radioqabul qilgichlarda qabul
qilishi imkoniyati;
- murakkab ko‘p qavatli qurilishlar bo‘lgan shahar tumanlarida
hatto avtomobillarning tez harakatlanishida stabil qabul qilishga
erishishga imkon beradigan halaqitlar darajasi, shu jumladan ko‘p
nurli tarqalishlar halaqitlar ta’siriga yuqori barqarorlik;
- cheklangan foydalanuvchilar guruhiga ma’lumotlarni uzatish
uchun maxsus kanallarning (parolli yopiq kanallar yoki peyjing)
mavjudligi;
- yer usti, sun’iy yo‘ldoshli, aralash va kabelli uzatish
variantlarini ishlatilishida universal qabullagichdan foydalanish
imkoniyati.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti r. R. Ibraimov, D. А. Davronbekov, M. O. Sultonova, E. B. Tashmanov, U. T. Aliyev «simsiz aloqa tizimlari va dasturlari»
|
Ikki qismga ajraladigan yetakchi ko’prik

|
Ikki qismga ajraladigan yetakchi ko’prik
|
bet | 85/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XIkki qismga ajraladigan yetakchi ko’prik
Engil avtomobillarda,yengil va o’rta yuk ko’taruvchi yuk avtomobillarida hamda avtobuslarda ishlatiladi.
Boshqariluvchi ko’prik balkasi qo’shtavr shaklida yasalgan bo’lib, balkaning o’rta qismi pastga egilgan, natijada dvigatelni pastga joylashtirishga imkon yaratiladi. Balkaning ikki uchida ishlangan burovchi tsapfa g’ildiraklarni burish vazifasini o’taydi. Burovchi tsapfa qulog’i shkvorenga bronzali vtulka orqali o’tqazilgan. Shkvorenning pastki qismiga to’sin va sapfa oralig’iga tayanch podshipnik joylashtirilgan. Sapfada ikkita konussimon rolikli podshipniklarga old g’ildiraklarning gupchagi o’rnatilgan bo’ladi.
Aralashgan turdagi ko’prik hamyetakchi, ham boshqariluvchi vazifasini birgalikda bajaradi. Bunday ko’priklarda yarim o’q qobig’iga sharsimon tayanch qilingan bo’lib, unda shkvorenli barmoq qilingan sharsimon tayanch qobig’i va burovchi mushtcha oralig’ida kardan sharniri (burchak tezliklari bir xil bo’lgan) joylashgan bo’lib, u oraliq yuritma vazifasini bajaradi.
Ko’tarib yuruvchi ko’prik tirkama va yarimtirkama hamda old yuritmaliyengil avtomobillarda ishlatiladi.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
20. Mavzu: Osmalarning turlari. Amortizatorlarning vazifasi va ishlashi.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
|
| |
Orqa osmaning tuzilishi va ishlashi

|
Orqa osmaning tuzilishi va ishlashi
|
bet | 88/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XOrqa osmaning tuzilishi va ishlashi. «Neksiya» avtomobilining orqa osmasi mustaqil emasdir. Osma ikkita bo‘ylama joylashgan richagdan iborat bo‘lib, kuzovga maxkamlangan, hamda bir-biri bilan ko‘ndalang to‘sin bilan biriktirilgan, bundan tashqari ikkita bochkasimon prujina va amortizator ham bor.
«Neksiya» avtomobilining orqa osmasi mustaqil emasdir. Osma ikkita bo‘ylama joylashgan richagdan iborat bo‘lib, kuzovga maxkamlangan, hamda bir-biri bilan ko‘ndalang to‘sin bilan biriktirilgan, bundan tashqari ikkita bochkasimon prujina va amortizator ham bor.Amortizator va prujinalar ayri joylashgan. Osmaning ko‘ndalang to‘sini sharnir yordamida kuzov kronshteyniga mahkamlangan. Osma richaglariga avtomobilning ko‘ndalang turgunligini ta’minlash stabili-zatori mahkamlangan.
Orqa g‘ildirak osmalari ham mustaqil emas, ressorali bo‘lib, so‘ndiruvchi qismi ikki tomonlama ishlaydigan teleskopik amortiza-torlardir. Yuk avtomobilyining orqa g‘ildiraklariga to‘g‘ri kelgan yuklamaning o‘zgarishini hisobga olib asosiy ressoraga qo‘shimcha ressora biriktirilgan.Osmada elastik qismning mavjudligi, kuzovni tik yo‘nalishda tebratadi. Tebranishning me’yoriy chegarasidan katta chastota va amplitudasi yuk va yo‘lovchiga salbiy ta’sir etadi. Demak, kuzov tebranishini me’yorlash muammosi paydo bo‘ladi. Osmaning uchinchi asosiy qismi, kuzov tebranishini so‘ndirgich -amortizatordir.
Neksiya avtomobilining orqa osmasi.
Amortizatorlar ikki turli, richagli va teleskopik bo‘ladi. Teleskopik amortizatorlar o‘z navbatida bir tomonlama va ikki tomonlama ishlaydi-ganlarga ajraladi. Richagli amortizatorlar zamonaviy avtomobillarda ishlatilmaydi.
Ikki tomonlama ishlaydigan amortizator nafaqat kuzov yuqoriga harakatlanganda, balki pastga tushayotganda ham uning tebranishini so‘ndiradi. Natijada avtomobilning yurish ravonligi yanada yaxshilanadi.
Amortizator uchta bo‘lakdan, silindr va silindr tagi, shtok va porshen hamda yo‘naltiruvchi vtulkalardan iborat (61-rasm).
|
| |
Elektr ta’minotchi (блок питания)

Elektr ta’minotchi (блок питания)
Elektr ta’minotchi kompyuterni hamma qismlarini elektr quvvati bilan taminlaydi.
Ofes va uy kompyuterlariga – 400Vt li
Arzon igravoy kompyuterga – 450 -500Vt li
Qudrati igravoy kompyuterga – 600 – 700Vt 80 PLUS sertifikati bilan. Quidagi ishlab chiqaruvchilarni tavsiya qilamiz:
Chieftec, CoolerMaster, Corsair, Enermax, FSP, LEPA, OCZ, Sea Sonic, Zalman
Korpus (yuza qismi)
Kompyuterni korpusi qismlarini o’rnatish uchun kerak. Quidagi ishlab chiqaruvchilarni tavsiya qilamiz:
AerCool,Antec,Asus,Chieftec, CoolerMaster,Corsair, Foxconn, Fsp, InWin,Thermaltake, Xigmatek.
Korpuslar yuqori sifatli, hozirgi korpuslarda elektr ta’minotchisi o’zida bo’ladi. Korpus rangi sizning tabingizga bog’liq.
Монитор.
Все знают, зачем вам монитор. Мы не рекомендуем глянцевые экраны с диагональю 19 дюймов и меньше .
20 ″ матовый TN для офисного компьютера
22-23 ″ (IPS, PLS), 1920 x 108 (Full HD) для хорошего домашнего компьютера
23-27 ″ для игрового компьютера (IPS, PLS)
Dell, HP, NEC, Samsung, LG
Klaviatura.
Kompyuterda ishlash qulayligi klaviaturaga bog’liq.
Ofes kompyuteriga har qanday sfatli klaviatura bo’laveradi.
Uy kompyuteri uchun klaviaturadagi qo’shimcha tugmachalar ishlashga yordam beradi.
Igravoy kompyuterga maxsus klaviatura tanlash kerak tugmachalari kauchukli, programmalangan tugmachalari o’yinlarda yordam beradi.
Biz simsiz klaviaturalarni tavsiya qilmaymiz.
Sichqoncha (мишка)
Kompyuterda ishlash qulayligi sichqonchaga ham bog’liq.
Ofes kompyuteriga har qanday sfatli sichqoncha bo’laveradi.
Uy kompyuteriga qulayroq ergonomik sichqoncha tavsiya qilamiz.
Igravoy kompyuteri uchun lazerli qo’shimcha tugmali sichqoncha tavsiya qilamiz.
|
Tezkor xotira - Amaliy ish Qalandarov Umrbek Mavzu: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish Maqsad

|
Amaliy ish Qalandarov Umrbek Mavzu: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish Maqsad
|
bet | 2/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 21,45 Kb. | | #247771 |
Bog'liq UmrbekTezkor xotira.
DDR-3 chastotasi har xil bo’ladi. Bitta planka yagona kanalli rejim. Ikkita planka ikkitab kanalli rejim (tavsiya qilamiz)
Qanaqa kompyuterga qanaqa tezkor xotira o’rnatish kerak?
Ofes kompyuteriga – 1 ta planka DDR-3 1333 MGz 2Gb li.
Uy kompyuteriga – 2 ta planka DDR-3 1600 MGz 2Gb dan
Arzon igravoy kompyuterga – 2 ta planka DDR-3 1600 MGz 4Gb dan
Qudratli igravoy kompyuterga – 2 ta planka DDR-3 1866 MGz 8Gb dan
Videoxotira
Ofes va uy kompyuterlari uchun alohida vidyokarta kerak emas, protsessordagi vidyo yadro yetarli.
Vidyokarta ishlab chiqaruvchilar: Nvidia va AMD kompanyalari vidyokartalar ishlab chiqaradi. Nvidia vidyokartalari GeForce brendi bilan sotiladi (sifati yaxshi). AMD vidyokartalari Radeon brendi bilan sotiladi (arzonroq). Eng yaxshi vidyokarta ishlab chiqaruvchilar Asus, MSI, Gigabyte (tavsiya qilamiz).
Vidyokartalar xususiyatlari: Vidyokartani qudrati unga o’rnatilga vidyochip yoki vidyoprotsessorga bog’liq. Narxi ham shunga bog’liq. Vidyokartalar turi va hajmiga qarab har xil bo’ladi.
Qanaqa vidyokarta o’rnatish kerak?
Дешевый игровой компьютер - GeForce GTX 750Ti
Игровой компьютер средней ценовой категории - GeForce GTX 760
Мощный игровой компьютер - GeForce GTX 770, 970, 780
Более мощная видеокарта - GeForce GTX 780 Ti.
Qanaqa vidyokarta o’rnatish kerak?
Arzon igravoy kompyuterga – GeForce GTX 750Ti
O’rta narxli igravoy kompyuterga – GeForce GTX 760
Qudratli igravoy kompyuterga – GeForce GTX 770, 970, 780
Yanada kuchli vidyokarta – GeForce GTX 780 Ti
|
| |
Qattiq disk (Жесткий диск) - Amaliy ish Qalandarov Umrbek Mavzu: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish Maqsad

Qattiq disk (Жесткий диск).
Qattiq disk nima uchun kerak?
Birinchi navbatda aperatsion tizim (Windows) o’rnatish uchun. Programmalar o’rnatish, igralar o’rnatish va foydalanuvchini
Qattiq disk miqdorlari (объём диска).
Ofes kopyuteri uchun – 250 – 500 Gb
Uy kompyuteri uchun – 1 Tb
Arzon igravoy kompyuteri uchun – 1 Tb
Qudratli igravoy kompyuteri uchun – 2 Tb Tavsiya qilamiz.
Hitachi (barqaror sifat). Seagate (yuqori tezlik) Qattiq disk xsusiyatlari.
O’rtacha o’qish tezligi – 120 – 140 Mb/s
Tasodifiy kirish vaqti – 14 -15 Mb/s
SSD disk.
Bu kichik hajmli tezkor disk operatsion tizim (windows), programmalar, igralarni yuklashni tezlashtiradi.
Ofes va uy kompyuterlariga SSD disk o’rnatmasaham bo’ladi.
Qudratli igravoy kompyuterga – 120 Gb (450/450 Mb/s) Quidagi SSD disk ishlab chiqaruvchilarni tavsiya qilamiz:
Corsair, Crucial, Intel, Kingston, OCZ, Samsung, SanDisk, Toshiba, Transcend…
Optik disk (Оптический привод).
Optik disk DVD disklarni o’qish va yozish uchun mo’ljallangan. Optik disk hamma kompyuterlarda bolgani maqsadga muvofiqdir.
Ona platasi ( материнская плата ).
Ona plataga hamma qisimlar ulanadi.
Ona platasidagi protsessorni bashqaruvchi (chipset) Intel yoki AMD bo’ladi. Siz qanaqa protsessor o’rnatmoqchi bolsangiz (Intel yoki AMD) shunaqa chipsetli ona platasi tanlashigiz kerak.
Qanaqa chipset tanlash kerak?
Ofes kompyuteri uchun – har qanday (любой )
Uy kompyuteri uchun – Intel P,Z yoki AMD 880,970, A75, A78
Arzon igravoy kompyuter uchun – Intel P, Z yoki AMD 880, 970, A75, A78
Qudratli igravoy kompyuter uchun – Intel Z, X yoki AMD 990, A85, A88 Quidagi ishlab chiqaruvchilarni tavsiya qilamiz:
Asus, MSI, Gigabyte, Asrock
|
O’qitish usullari - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 94/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XO’qitish usullari:
|
Tushuntirish, ko’rsatish, “Blits – so’rov”, “Klaster”, “Nima uchun”,Aqliy hujum. VENN diagrammasi
|
O’quv faoliyatini tashkil etish:
|
Guruhiy, guruhlarga bo’lib o’tish
|
O’qitish vositalari:
|
Ko’rgazmali qurollar, proektor, kodoskop. stendlar.
|
O’qitish sharoiti:
|
Kichik guruxlarda, Jihozlangan o’quv honasi.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, ogzaki savol - javob va boshqalar.
|
MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ish
bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.1. O’quvchilarning davomatini tekshiraman ;
1.2.O’quvchilarning darsga tayyorgarligini nazorat qilaman.
|
Mashg’ulotga
tayyorgarlik ko’radilar
|
Maqsad va vazifani belgilanishi:
1.3. Mashg’ulot nomi, rejasi, maqsad va kutila-yotgan natijalar bilan tanishtiraman. (1-ilova)
1.4. Mashgulotning baholash mezonlari bilan tanishtiraman.
|
Yozadilar. Tinglaydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daq)
|
O’quvchilar bilimini faollashtirish
2.1. O’tilgan mavzuni savol-javob orqali takrorlayman.
2.2. Blits savollar bilan o’quvchilar bilimini faollashtiraman.(2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
2.3. Aqliy hujum bilan mavzuni bayon etaman.(3-ilova)
2.4. Klaster, Nima uchun, VENN diagrammasi bilan mavzuni bayon qilaman.
Yangi o’quv materialini mustahkamlash (4-ilova)
2.5. Tarqatma materiallar bilan yangi mavzuni mustahkamlayman.
2.6. Guruhlarga bo’lib savol-javob bilan mavzuni mustahkamlayman..
2.7.Piyodalar to’plangan joylarda avtomobilni boshqarishda YTH sodir bo’lganda qanday choralar ko’rilishini Nima uchun diagrammasi bilan mustahkamlayman.
2.8. O’tilgan yangi mavzu bo’yicha baxs-munozara o’tkazaman.
|
Savollarni eshitib , o’ylab, tahlil qilib javob beradilar.
Tinglaydilar,berilgan ma’lumotlarni yozib boradilar.
Muhokama qiladilar, faol qatnashadilar
O’quvchilar guruh bilan birga topshiriuqlarni bajaradi.
|
3-boskich.
Yakuniy qism (10 daq)
|
Mashg’ulot yakuni
3.1. Mavzuni umumlashtirib, mashg’ulotni yakunlayman. Faol qatnashgan o’quvchilar baholayman.
Uyga vazifa berish
. Uyga vazifa berib reja bo’yicha darsga yakun yasayman..
|
Tinglaydilar.
Vazifani yozib oladilar.
|
O’qituvchi: Sharipova Dilfuza.
|
| |
Sichqoncha uchun bo’yra (коврик) - Amaliy ish Qalandarov Umrbek Mavzu: Kompyuter tizimining umumiy tarkibini tashkillashtirish...

Sichqoncha uchun bo’yra (коврик)
Yaxshi sichqonchaga yaxshi bo’yra kerak, sichqoncha yaxshi ishlashi boyraga ham bog’liq.
Kompyuterning afzalliklari:
arzon narx, individual xaridor uchun mavjud bo'lgan doirada;
atrof-muhit sharoitlari uchun maxsus talablarsiz avtonom ishlash;
arxitekturaning moslashuvchanligi, uning boshqaruv, fan, ta'lim, kundalik hayotda turli xil qo'llanmalarga moslashuvchanligini ta'minlash;
operatsion tizim va boshqa dasturiy ta'minotning "mutonosibligi", bu foydalanuvchiga u bilan maxsus kasbiy tayyorgarliksiz ishlashga imkon beradi;
yuqori operatsion ishonchlilik.
Variantlar bo'yicha amaliy qism:
Quyidagi tasnif bo'yicha shaxsiy kompyuterni tanlang: Office kompyuteri.
Quyidagi tasnif bo'yicha shaxsiy kompyuterni tanlang: videoni tahrirlash uchun kompyuter.
Quyidagi tasnifga ko'ra shaxsiy kompyuterni tanlang: ovozli tahrirlash uchun kompyuter.
Quyidagi tasnif bo'yicha kompyuterni tanlang: nashriyot uchun kompyuter.
Quyidagi tasnif bo'yicha kompyuterni tanlang: rasm ishlash uchun kompyuter.
Quyidagi tasnif bo'yicha shaxsiy kompyuterni tanlang: Flash-animatsiya bilan ishlash uchun kompyuter.
Quyidagi tasnifga ko'ra kompyuterni tanlang: o'yin va dastur ishlab chiqaruvchisi uchun kompyuter.
Quyidagi tasnif bo'yicha shaxsiy kompyuterni tanlang: yuqori samarali kompyuter.
Quyidagi tasnif bo'yicha shaxsiy kompyuterni tanlang: dizayner uchun kompyuter.
Quyidagi tasnifga muvofiq shaxsiy kompyuterni tanlang: savdo vakili uchun kompyuter.
|
) Daraxtdan DSP qanday olinadi? - 5 – sinf. Texnologiya. 1-chorak. (I-variant) Yog`ochning xossalrini ko`rsating

|
5 – sinf. Texnologiya. 1-chorak. (I-variant) Yog`ochning xossalrini ko`rsating
|
bet | 50/77 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 252,66 Kb. | | #106448 |
Bog'liq 5 – sinf. Texnologiya. 1-chorak. (I-variant) Yog`ochning xossalr-www.hozir.org6) Daraxtdan DSP qanday olinadi?
A) daraxt qirindisidan B) po’stlog’idan D) tanasidan E) shoxlaridan
7) Ko’karib turgan daraxt qanday qismlarga bo’linadi?
A) ildiz, tana va shox – shabbalarga B) ildiz, tana va taxtalarga
D) ildiz, po’stloq va faneralarga E) taxta va shox-shabbalarga
8) O’quvchila ustaxonaga kirishlaridan oldin qo’llarida nomalar bo’lishi kerak?
A) daftar, qalam, chizg’ich, o’chirg’ich, arra va bolta
B) daftar, qalam, chizg’ich, o’chirg’ich, kitob va kundalik
D) Daftar, qalam, bolta va bolg’a
E) Barcha javoblar to’g’ri
9) Yog’ochga ishlov berish ishlari qaysi xonada o’tkaziladi?
A) Metallga ishlov berish xonasida B) Yog’ochga ishlov berish xonasida D) Tikuvchilik xonasida E) Laboratoriya xonasida
10 Ish o’rnidagi payraxa va qirindilar nima bilan tozalanadi?
A) Latta bilan B) Qo’l bilan D) Maxsus sho’tka bilan
E) qo’l va latta bilan F) Barcha javoblar to’g’ri
11) Yog’ochni qanday nuqsonlari bilan ishlatish mumkin emas?
A) Yorog’I bo’lsa B) Chirigan bo’lsa
D) Xidi bo’lsa E) ko’zi bo’lsa , xo’l bo’lsa F) barcha javob to’g’ri
12) Duradgorlikda ishlatiladigan yelim qanday tayyorlanadi?
A) Maxsus yelim qaynatgichda B) kastryulda
D) qozonda E) biron – bir idishda F) barcha javoblar to’g’ri
13) Yelimning sifatliligina qanday bilamiz?
A) Yelim payrahada olinganda uzilib – uzilib tomsa
B) yelim payraxada olinganda asalga o’xshab uzilmasdan oqib tursa va rangi tiniq bo’lsa D) yelim sal qattiqroq bo’lsa E) barcha javoblar to’g’ri
14) Yelim ishlatilayotganda nima bilan surkaladi?
A) payraha bilan B) latta bilan
D) So’tka bilan E) barcha javoblar to’g’ri
15) Duradgorlik stanoklari qaysi birlari?
A) ТВ – 6, СТД – 120, ФПШ-5М В) НГФ, ФПШ-5М, ТВ – 6
D) СТД-120, ФПШ – 5 М. E) ТВ – 6, НГФ
|
| |
O’quvchilar ustaxonadagi stanoklarda ishlashlari mumkinmi?

25 O’quvchilar ustaxonadagi stanoklarda ishlashlari mumkinmi?
A) Mumkin emas. B) Mumkin D) Ayrim hollarda E) O’qituvchi o’rgatib ruxsat bergandan so’ng F) Barcha javoblar to’g’ri
7 – SINFLAR UChUN TEXNOLOGIYADAN TЕST SAVOLLARI
IV-chorak. II - VARIANT
1) Ho’l yog’ochni duradgorlikda ishlatib bo’ladimi?
A) bo’ladi B) ayrim hollarda bo’ladi
D) bo’lmaydi E) barcha javoblar to’g’ri
2) Daraxtdan DSP qanday olinadi?
A) daraxt qirindisidan B) po’stlog’idan D) tanasidan E) shoxlaridan
3) Ko’karib turgan daraxt qanday qismlarga bo’linadi?
A) ildiz, tana va shox – shabbalarga B) ildiz, tana va taxtalarga
D) ildiz, po’stloq va faneralarga E) taxta va shox-shabbalarga
4) O’quvchila ustaxonaga kirishlaridan oldin qo’llarida nomalar bo’lishi kerak?
A) daftar, qalam, chizg’ich, o’chirg’ich, arra va bolta
B) daftar, qalam, chizg’ich, o’chirg’ich, kitob va kundalik
D) Daftar, qalam, bolta va bolg’a
E) Barcha javoblar to’g’ri
5) Yog’ochga ishlov berish ishlari qaysi xonada o’tkaziladi?
A) Metallga ishlov berish xonasida B) Yog’ochga ishlov berish xonasida
D) Tikuvchilik xonasida E) Laboratoriya xonasida
6 Ish o’rnidagi payraxa va qirindilar nima bilan tozalanadi?
A) Latta bilan B) Qo’l bilan D) Maxsus sho’tka bilan
E) qo’l va latta bilan F) Barcha javoblar to’g’ri
7) Yog’ochga ishlov beradigan tokarlik stanogining asosiy qismlari qaysilar?
A) taglik, stamina, oldingi bobka, ketingi bobka, tirgak, himoya oynasi, maxsus yoritgich B) tasma, shesterna, ventilyator, dvigatel D) himoya turi, tiskilari, keskichlar E) barcha javoblar to’g’ri
8) Yog’ochlar bir-biri bilan qanday mahkamlanadi?
A) Mixlar bilan, yelim bilan, qalaylanib, kavsharlanib B) yelim bilan, oshiq-moshiq bilan, mixlar bilan, tirnoqli biriktirish bilan D) Svarka bilan, burama mixlar bilan, yelim bilan E) mixlar bilan, simlar bilan o’rab bog’lash
|