nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Shaxsning shakllanishida motivasiyaning roli

122
pallasidagi motivining dinamik asosi - xatti-harakati qo’zg’alishini muvaqqat, tor
mushitidan tashkil topadi. Chunki bola shali motivlashgan ustanovkalarni uzoq
vaqt ushlab tura olmasligi sababli u tez yo’qoladi. Muhim ahamiyat kasb etuvchi
qo’zg’alishlarda bola chalg’isa, demak, ularni u tezda esdan chiqaradi.
Eshtiyoj qondirilishida, affektiv reaksiyalarda, chalg’ish jarayonida
qo’zg’alish berilgan
vaqt
doirasidan
chetlashadi.
Psixologik doiradagi
boshqarishning o’ziga xos vositalari, faoliyatni tashkil etishni ta'minlovchi
motivlar - inson faoliyatining energetik darajasini strukturaviy aks ettiradi.
Bolaning intellektual darajasi va bilimlarning yetarli emasligi oqibatida kichik bir
amaliy tajriba yaqqol amaliy faoliyat mushitini siqib chiqarishi mumkin. Bola
biron-bir ob'ektga yo’naltirilgan faoliyatni, uni boshqarishni yuksak funksional-
energetik bosqichida motivlarni o’z sholicha uzoq vaqt saqlab yurish imkoniyatiga
ega emas.
Inson faoliyatining samaradorligi (mashsuldorligi)ni oshirish shaqidagi
psixologik usulning rolini L.S.Slavina III-IV sinf o’quvchilarida tajriba yo’li bilan
dalillab berdi. L.S.Slavina murakkab va uzoq davom etadigan faoliyatlarni tashlil
qilish kezida uni nisbatan mustaqil va sodda tarkibiy qismlarga ajratib chiqadi
hamda ularning har birini aloshida nazorat qilish kerak, binobarin, uni xuddi
mustaqil faoliyat strukturasining takomillashuvi va rivojlanishi natijasidagina
motivlar tuzilishining takomillashuvi va rivoji namoyon bo’ladi. Muallifning
fikriga qaraganda, xulq-atvorning muayyan maqsadga bo’ysundirilishi kichik
maktab yoshining pirovard bosqichida amalga oshirilib, mazkur bosqich ixtiyoriy
xulq-atvor shakllanishining boshlang’ich davri bo’lib shisoblanadi.
Maydalash maydalash jarayonining sxemalari

|
Maydalash maydalash jarayonining sxemalari
|
bet | 10/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Maydalash maydalash jarayonining sxemalari.
Foydali kazilmalarni maydalashda, maydalash jarayonlari ochik yoki yopik sikllarda turli xil maydalagichlar yordamida amalga oshiriladi. Bundan tashkari foydali kazilmalar bir yoki birnecha boskichlarda maydalanadi va maydalash operatsiyalari amalga oshiriladi. Maydalash va yanchish operatsiyalariga sarflanadigan elektr tokini xisoblagan vaktimizda butun bir boyitish fabrikasiga etarli elektr energiyasining yarmisi sarflanar ekan. SHuning uchun xam, ruda bo‘laklari ortikcha maydalanishiga yul kuyilmaydi va bu takiklanadi.
Xar-xil kurinishdagi maydalashning texnologik sxemalarini kuyida kurib chikamiz:
Maydalagichlar klassifikatsiyasi.
Maydalagichlar tuzilishiga karab xilma – xil buladi:
Jagli maydalagichlar (щekovыe drobilki)
Konusli maydalagichlar (konusnыe drobilki)
Juvali maydalagichlar (valkovыe drobilki)
Bolgali maydalagichlar (molotkovыe drobilki) va boshqa xillari mavjud.
Jagli maydalagichlarda maydalash jarayonlari ko‘zg‘almas va ko‘zg‘aluvchan jaglar orasida xom ashyoning maydalanishi xisobiga amalga oshiriladi. Maydalagich jaglari sillik yoki mayda tishli buladi. Bu jaglar maydalagichlarning turlariga karab oddiy va murakkab xarakatlanadi. Jagli maydalagichlar asosan birinchi boskich maydalashda va boyitish fabrikasining unumdorligi katta bo‘lgan xollarda kullaniladi. Bunday maydalash mashinalaring birnecha xil markadagi turlari mavjud bo‘lib, foydali kazilmalarni fizik xossalariga asoslangan xolda tanlanadi.
Konusli maydalagichlarda maydalash jarayonlari ko‘zg‘almas va ko‘zg‘aluvchan ekssentrik aylanadigan konuslar orasida xom ashyoning uzluksiz maydalanishi natijasida amalga oshiriladi. Bunday maydalagichlarning birnechta tulari mavjud bo‘lib uch boskichli maydalashda kullash mumkin. Ularni kuyidagi turlari mavjud: katta ulchamda maydalovchi konusli maydalagich (KKD konusnoe krupnoe drobilka); urtacha ulchamda maydalovchi konusli maydalagich (KSD konusnaya srednaya drobilka); va mayda ulchamda maydalovchi konusli maydalagich (KMD konusnыy melkiy drobilka).
|
| |
Motiv klassifikasiyasi - *zbekiston respublikasi

125
Jahon psixologiyasi fanining nazariy mushoshadalariga va o’zimizning
shaxsiy ma'lumotlarimizga asoslanib, motivlarni quyidagi turkumlarga ajratishni
lozim topdik.
I. Shaxsning ijtimoiy eshtiyojlari bilan uyg’unlashgan,
ularning moshiyati
mezoni orqali o’lchanuvchi motivlar:
1)
dunyoqarashga taalluqli, aloqador bo’lgan g’oyaviy motivlar;
2)
ichki va tashqi siyosatga nisbatan munosabatni aks ettiruvchi,
shaxsiy
pozisiyani ifodalovchi siyosiy motivlar:
3)
jamiyatning axloqiy normalari, prinsiplari,
turmush tarzi, etnopsixologik
xususiyatlariga asoslanuvchi axloqiy motivlar;
4)
borliq go’zalligiga nisbatan eshtiyojlarda in'ikos etuvchi nafosat (estetik)
motivlari.
II.
Vujudga kelishi, hartlanganlik manbai bo’yicha umumiylikka ega
bo’lgan, boshqaruv va boshqariluv xususiyatli motivlar:
1)
keng qamrovli ijtimoiy motivlar (vatanparvarlik, fidoiylik, altruistik);
2)
guruhiy, jamoaviy, shududiy, umumbahariy motivlar;
3)
faoliyat tuzilishi, moshiyati va tuzimiga yo’naltirilgan prosessual motivlar;
4)
faoliyat mashsulini basholashga, maqsadga erishuvga mo’ljallangan
rag’batlanuv, mukofot motivlari.
III. Faoliyat turlari moshiyatini o’zida aks ettiruvchi motivlar:
1)
ijtimoiy-siyosiy voqeliklarni mujassamlashtiruvchi motivlar;
2)
kasbiy tayyorgarlik va mashoratni o’zida namoyon etuvchi motivlar;
3)
o’qishga, bilishga (kognitiv), ijodga (kreativ) oid motivlar.
IV. Paydo bo’lish
xususiyati, muddati, mushlati, barqarorligi bilan
umumiylikka ega bo’lgan motivlar:
1)
doimiy, uzluksiz, longityud xususiyatli motivlar;
2)
qisqa
muddatli, bir lashzali, bir zumlik va soniyalik motivlar;
3)
uzoq muddatli,
vaqt taqchilligidan ozod, xotirjam xatti-harakatlarni talab
etuvchi motivlar.
V. Vujudga kelishi, kechishi sur'ati bioquvvat bilan o’lchanuvchi motivlar:
1)
kuchli, qudratli, ta'sir doirasidagi shijoatli motivlar;
2)
paydo bo’lishi, kechishi o’rta sur'atli motivlar;
3)
yuzaga kelishi, kechishi zaif, bo’sh, kuchsiz, beqaror motivlar.
VI. Faoliyatda, muomalada va xatti-harakatda
vujudga kelishi xususiyati,
xislati hamda sifatini aks ettiruvchi motivlar:
1)
aniq, yaqqol, voqe bo’luvchi real motivlar;
2)
zarurat, yuksak talab va eshtiyojlarda ifodalanuvchi dolzarb motivlar;
3)
imkoniyat (potensiya), zoshira (rezerv), yashirin (latent) xususiyatlarini
o’zida mujassamlashtiruvchi motivlar.
VII. Aks ettirish darajasi, sifati nuqtai nazardan ierarxiya vujudga keltiruvchi
motivlar.
1)
biologik motivlar;
2)
psixologik motivlar;
3)
yuksak psixologik motivlar.
Rasm 13. Kuzgaluvchan valli konusli katta maydalagich

|
Rasm 13. Kuzgaluvchan valli konusli katta maydalagich
|
bet | 11/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Rasm 13. Kuzgaluvchan valli konusli katta maydalagich.
1- kuzgalmas konusning yukorigi kismi; 2-maydalovchi konus; 3- val; 4-ekssentrik stakan; 5-tashki kuzgalmas konusning pastki kismi; 6- konusli tishli uzatma; 7-uzatma val; 8- shkiv.
Juvali maydalagichlarda xom ashyo 2 ta bir-biriga karama-karshi aylanadigan silindrik yoki utkir tishli juvalar orasida uzluksiz maydalanadi.
Bolgali maydalagichlarda xom ashyo tuxtovsiz aylanadigan valga biriktirilgan birnechta bolgalarning kuchli zarbi natijasida rudalarni maydalaydi. Bunday maydalagichlardan asosan o‘rtacha va yumshoq (Fosforit rudalari, sement xom ashyolari, oxaktoshlar va h.)tog‘ jinslari hamda foydali qazilmalarni maydalash uchun foydalaniladi.
Rasm 14. Bolgali maydalagichlarning asosiy sxemalari. a – bitta rotorli; b – oxirgi maydalashda kullaniladigan parallel joylashgan ikki rotorli; 1 – gorizontal val; 2 – bolgalarning uklari; 3 – maydalagich korpusi; 4 – kolosnikli panjara (galvir); 5 – rotorlar diski; 6 – futerovka plitkalari; 7 – bolgalar 8 – yuklash kismi.
Bolgali maydalagichlar tashki tomonidan plitkalar asosida korpus kilingan bo‘lib ichki kismiga esa rotorlarga biriktirilgan bolgalardan iborat. YUkori va pastki kismlari po‘lat listlardan payvandlash yordamida yoki kuyma po‘latlar yordamida kotiriladi. Korpusning pastki tayanuvchi kismiga (rolikli yoki sharikli) podshipniklar urnatilgan bo‘lib bu podshipniklar rotor vallarini engil aylanishiga xizmat kiladi. Rotor oxirgi kismlarida ikkiti va oralik kismlarida bir nechta disklardan tashkil topgan. Bu disklar shponkalar yordamida kotiriladi. Yirik maydalash boskichlarida bu disklarga ogir bolgalar kam mikdorda urnatiladi. Kichik maydalash boskichlarida esa aksincha engil bolgalar ko‘p mikdorda urnatiladi. Maydalagichlarning tepa kismlari plitkalar yordamida futerovka kilinadi va bu futerovkalar vakti vakti bilan almashtirib turiladi. Pastki kismida esa tayanib turuvchi moslama ustida kolosnikli g‘alvir joylashtirilgan. Bu g‘alvir panjara kolosniklar blogidan, aloxida kolosniklardan yoki perforirlangan po‘latdan bo‘lib, g‘alvirlarning kolosniklari orasi maydalangan maxsulotning tushishiga karab va bolgalarning aylanish tomoniga karab 10 – 200 burchak ostida buladi.
Bolgalar esa eyilishga chidamli bo‘lgan po‘latlardan yasaladi. Maydalanadigan materialning xususiyatiga va talab darajasida maydalanishiga karab bolgalar bir necha xil shaklda, ogirligi esa 1kg dan 135kg gacha bo‘ladi.
|
| |
Ongning ikkinchi xossasiga

Ongning ikkinchi xossasiga binoan, ongda ob'ekt bilan sub'ekt o’rtasidagi aniq farq o’z ifodasini topadi, ya'ni odam "men" degan tushunchani "men emas" tushunchasidan farqini ajratadi. Odam o’zini bilish qobiliyatiga ega bo’lgan, ya'ni psixik faoliyatda o’z-o’zini tekshira oladigan yagona mavjudotdir.
Ongning uchinchi xossasiga asosan ong yordami bilan odamning maqsadni ko’zlash faoliyati ta'minlanadi. Faoliyat maqsadlarini yaratish ongning vazifasiga kiradi. Bunday faoliyat motivlari yuzaga keladi va chamalab ko’riladi, irodaviy qarorlar qabul qilinadi, harakatlarni bajarish yo’llari hisobga olinadi.
Ongning to’rtinchi xossasiga asosan turli munosabatlardan ongli ravishda turli his-tuyg’ular yuzaga keladi. Ong kishilar munosabatlarining yig’indisidir.
Ong yuzaga kelishining asosiy sharti, vositasi tildir. Psixikaning eng quyi darajasi ongsizlikdir.
Ongsizlik - bu shunday psixik jarayonlar va hodisalar yig’indisiki, unda inson o’z xatti-harakatlariga javob bermaydi, anglamaydi. Bunga tush ko’rish, ba'zi patologik hodisalar, alaxlash, gallyusinasiya kabilar kiradi. Xulosa qilib aytganda, psixologiya hayot faoliyatining o’ziga xos shakli bo’lib, psixik rivojlanishning qonuniyat va mexanizmlarini o’rganuvchi fandir. Psixologiya fanining asosiy vazifasi psixik hodisalarni o’rganish va ilmiy asoslashdir. Psixik hodisalar ma'lum qonuniyatlarga bo’ysunadi. Psixologiya shunday qonuniyatlarni mohiyatini ochishga, ularni tarkib topishi va rivojlanishini o’rganishga qaratilgandir. Ushbu qonuniyatlarni bilish, ularni boshqarish, tashkil etish, ta'lim-tarbiya jarayonini to’g’ri olib borishga yordam
beradi.
Mavzu yuzasidan amaliy topshiriqlar 1 - Topshiriq
Quyidagi hukmlardan qaysi biri psixikaning tabiatini idealistik nuqtai nazardan va qaysi biri materialistik qarashda tushuntiradi?
psixika o’zga alohida bir olamdir. U tashqi sabablarga bog’liq emas;
psixika eng yuqori darajada tashkil topgan materiya ya'ni - miyaning xususiyatidi;
v) psixikani faqat o’z-o’zini kuzatish orqali o’rganish mumkin;
Rasm 62. Tasmali radiometrik saralagich sxemasi

|
Rasm 62. Tasmali radiometrik saralagich sxemasi
|
bet | 83/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Rasm 62. Tasmali radiometrik saralagich sxemasi.
1- lentali konveyr; 2- datchik; 3- ekran; 4 – shiber; 5 - elektromagnit; 6 –radiometr
Rasm 63. Titrama radiometrik saralagich sxemasi:
1-titrama konveyr; 2-datchik; 3-ekran; 4-ajratish qurilmasi;
5-rama; 6-titramani so‘ndirgich; 7-prujina; 8-titratgich
6. Gamma nurlari bilan faolantirilganda hosil bo‘lgan radioizotoplar miqdarini o‘lcha uchun qo‘llaniladi. Bu usul bilan oltin rudalari boyitiladi.
7. Gamma nurini yuttirish usuli (gamma absorbsiyasi). Minerallarning gamma yoki rentgen nurlarini yutish qobiliyatlarini farqini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Bu usul ko‘mir va temir minerallarin ajratib olish uchun ishlatiladi.
8. Neytron yuttirish usuli (neytron absorbsiyasi). Minerallardagi kimyoviy elementlar yadrosida neytronlarni ushlab qolish hisobiga neytronlar oqimini kamaytirish farqini o‘lchash uchun qo‘llaniladi. Bu usul bor va koalin minerallarini ajratish uchun ishlatiladi.
8. Radiometrik saralagichlar quyidagi qismlardan iborat bo‘ladi: konveyer, nurlanish manbai, elektron sistema (radiometr), saralovchi mexanizm.
Rudalarni saralashdan oldin ular o‘lchamlari bo‘yicha (+150; -150+75; -75+50; -50+25; -25) tasniflanadi. Har bir guruh, alohida saralash jarayoniiga yuboriladi.
Oltinni sianirlash
Bu usul oltinni sianidli eritmalardan ajratib olishdan iborat.
Erish jarayoni ishqoriy muxitda oxak qo‘shib (rN 11-12) olib boriladi. Sianirlash oltin ajratib olishda keng qo‘llanilib, bunda natriysianid, kalsiysianid va ba’zida kalsiy sianid ishlatiladi. Sianirlash natijalari oltin rudasini tarkibi va xarakteriga bog‘liq. Sirti toza bo‘lgan oltin minerallari sianid tuzlarida yaxshi eriydi. Rudani mineral tarkibi asosiy faktorlardan biri bo‘lib, sianirlanish effekti uning tarkibidagi mis, temir, surma va mishyak minerallari, grafit va ko‘mirli slanetslarni ishtirokiga bog‘liq. Sianirlanish jarayoni uzoq davom etadigan jarayon xisoblanib (24-30 soat) undagi oltinni xarakteriga bog‘liq bo‘ladi.
|
| |
Rasm 65. Quyultirigichdagi oqimlar sxemasi

|
Rasm 65. Quyultirigichdagi oqimlar sxemasi
|
bet | 87/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Rasm 65. Quyultirigichdagi oqimlar sxemasi:
Ws – bo‘tananing sliv oqimi, Wpit – yuklanayotgan bo‘tana oqimi; Wp- qum oqimi
CHo‘kish jarayonini tezlashtirish va tiniqroq suv olish maqsadida bo‘tanaga xar xil sirt faol moddalar – flokulyatlar qo‘shiladi. Flokulyatlar o‘ta mayda zarrachalarni bir-biriga yopishib yirik zarra hosil bo‘lishiga yordam beradi.
Rasm 66. Markazdan harakatlantiruvchi periferik quyiltirgich
MA’RUZA №23
Mavzu: CHangni ushlash. Sanoat changi.
Reja:
1. CHanglarning turlari
2. CHanglarni tutishning yo‘llari va samarali usullari
3. Og‘irlik kuchi ta’sirida changni tutish
CHanglarning turlari
CHanglarga diametri 0.1 – 0.5 mm dan kichik bo‘lgan mayda qattiq zarrachalar kiradi. Sanoat changlari deganda mayin qattiq zarralar va havodan tashkil topgan dispers tizim tushuniladi.
Ruda va boyitishning quriq mahsulotlarini qayta ishlash, tashish va qayta to‘kish ishlari chang chiqishi bilan boradi va bu chang boyitish fabrikasi ishlab chiqarish maydoni atmosferasiga chiqadi. Eng ko‘p chang miqdori maydalash va g‘alvirlash jarayonlari, havo yordamida saralash va boyitish mahsulotlarini quritish jarayonlarida ajralib chiqadi.
CHangni hosil bo‘lish manbai qayta ishlanayotgan mahsulot tarkibidagi kichik zarrachalar bo‘lib, uning boyitish fabrikasining ishchi maydonida paydo bo‘lish sababi foydali qazilmalarni qayta ishlash joylariga bog‘liq.
CHanglar kimyoviy tarkibiga ko‘ra ular hosil bo‘lgan mahsulotdan farq qiladi. Agar, tog‘ jinslari mustahkam, mo‘rt, yumshoq minerallardan tashkil topgan bo‘lsa, uni qayta ishlashda hosil bo‘ladigan chang maxsulotlari tarkibida yumshoq va mo‘rt minerallar bo‘ladi. Mustahkamligi bo‘yicha bir xil bo‘lgan minerallarni qayta ishlashda chang ularning tarkibiga mos bo‘ladi.
Birlamchi va ikkilamchi changlar mavjud. Birlamchi yoki asosiy changlarga texnologik va transport uskunalardan chiquvchi, ikkilamchi changlarga esa – uskunalarning ustiga qo‘ngan va tozalash vaqtida hosil bo‘ladigan changlar kiradi.
Granulometrik tarkibiga ko‘ra changlar 5 taga bo‘linadi:
- yirik changlar o‘lchamlari 100 mk dan 500 mk gacha;
- kichik changlar o‘lchamlari 10 mk dan 100 mk gacha. Ishchi binoning havosida ushlanib qoluvchi va tinch holatda dastlab tez va vaqt o‘tishi bilan bir xil tezlikda cho‘kuvchi changlar;
- yupqa chang yoki tuman o‘lchamlari 0,1 – 10 mk gacha bo‘lgan zarrachalar, tinch sharoitda ham qiyin cho‘kadi (qo‘nadi).
- o‘ta yupqa chang yoki tutun, o‘lchamlari 0,1 mk dan kichik bo‘lgan va og‘irlik kuchi ta’sirida cho‘kmaydigan changlar.
CHangning havodagi ruxsat etilgan miqdori PDK normasi bilan nazoratga olinadi. Boyitish fabrikalari sanoat korxonalari xonalarining ishchi maydonida xizmat ko‘rsatadigan ishchilar salomatligiga yomon ta’sir ko‘rsatadigan chang ruxsat etilgan miqdori 28-jadvalda keltirilgan.
|
| |
Tegirmon futerovkalari (koplamalari)

|
Tegirmon futerovkalari (koplamalari)
|
bet | 15/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Tegirmon futerovkalari (koplamalari)
Tegirmon barabanining devorlari sharlar va rudalarning urilishi, u erda buladigan fizik kuchlar ta’siri natijasida eylanib ketmasligi maksadida barabanning ichki kismlarida ximoya koplamalari – futerovkalar joylashtiriladi. Bu futerovkalar yanchilayotgan rudalarning kattiklik darajasiga karab xar 6–8 oyda almashtirib turiladi. Odatda futerovkalar marganetsli va xromli po‘latlardan yoki chuyanlardan tayyorlanadi. Katta diametdagi sharlar yuklaganda kuyma marganetsli po‘latdan tayyorlangan futerovkalardan foydalaniladi. Kichik tegirmonlar uchun futerovka plitkalarining kalinligi 50mm dan katta buladi, katta tegirmonlar uchun esa futerovka plitkalarining kalinligi 130 – 150 mm gacha buladi. futerovka plitalarining profili kuyidagi 18 rasmda kursatilgan.
Rasm 18. Tegirmon futerovkalari (koplamalari)
a, b va v rasmlar aloxida plitalari barabandan tashki xo-latda bulib barabanga boltlar yordamida kotiri-ladi. g rasmda esa oxirgi konstruksiyalarda ishlab chi-karilgan futerovkalar joyi-ga osonlikcha urnatiladi. Sement ishlab chikarish sanoatida kullaniladigan tegirmonlarning «tovonli» futerovka plitalari (Rasm. 19) marganetsli pulatdan tayyorlanadi. Bunday fute-rovkalar baraban-ning yuza kismida sharlarni zanjir-sifat uzluksiz boglanib ayla-nishini ta’minlaydi. «Tovonning» yuzasida kattik yuza katlamining xosil bulishi, futerov-kaning sharlar urilishi ta’sirida emirilishi muddatini uzaytiradi.
Har xil profildagi futerovkalarni tatbik etib sinab kurganda, marganetsli po‘latdan tayyorlangan “Norilsk III” (Rasm 20a) profilidagi futerovka I – boskich sharli tegirmonlarda sharlar 100 – 125mm bo‘lganda xizmat vakti uzayib metal sarfining kamayishi kuzatildi.
Nikel rudalarini kayta ishlaganda II boskich tegirmonlarda “Norilsk IV” (Rasm 20b) profilida tayyorlangan futerovkalardan foydalanilganda bu futerovkalarning xizmat muddati z yilga uzaydi1.
|
| |
- Topshiriq - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 12/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim 2 - Topshiriq.
Rossiyalik psixolog - idealist A. Y. Vvedinskiy bunday yozgan edi: "Boshqa kishilarning ruhiy hayotini idrok qilishimiz mumkin emas, chunki u har qanday tajriba o’tkazish imkoniyatidan chetdadir". Ko’rinib turibdiki, A. I. Vvedinskiy psixik hodisalarni fa qat bevosita bilish mumkin, deb hisoblaydi.
Aytingchi, boshqa kishilarning ruhiy hayotini idrok qilishimiz mumkin emas, deb aytilgan A. I. Vvedinskiyning fikri to’g’rimi?
Shu bilan A. I. Vvedinskiy psixik hodisalarni bilishning qaysi usulini inkor etadi.
Tayanch tushunchalar
Akc ettirish nazariyasi- in'ikos nazariyasi; psixik hodisalar borliqni aks ettirishning shakllaridan biri deb qaraladigan nazariya.
Animizm (lot. anima - jon) - odam, hayvonot, o’simlik, predmetlarda mustaqil jon borligi haqidagi tasavvur tizimi.
Asab tizimi - xayvon va odam organizmining barcha funksiyalarini o’zaro hamda tashqi muhit bilan to’g’rilab, uyg’unlashtirib turuvchi a'zolar tizimi.
Birinchi signal tizimi - narsa va xodisalarning sezgi, a'zolariga bevosita ta'sir etishi natijasida bosh miya yarim sharlari qobig’ida hosil bo’ladigan shartli muvaqqat nerv bog’lanishlari, u sezgi va idrok turlarida namoyon bo’ladi.
Bosh miya - markaziy nerv tizimining old (yuqori, oliy) qismi bo’lib, u bosh miya qobig’ida joylashgan oliy nerv tizimining moddiy asosi.
Bosh miya katta yarim sharlari - bosh miyaning ikki pallasi. Uning ustki qismi uchun chuqur bo’lmagan o’nqir cho’nqirlardan iborat. Bosh miya katta yarim shari orqa, old, yon, orolcha, orqa umurtqalarga bo’linadi. Miya nerv kataklari neyronlardan iborat bo’lib, ikki katta yarim sharlar po’stlog’ini tashkil etadi. Miyadagi oq suyuqlik neyron o’simtalaridan tarkib topib, miya yo’llarini ko’rsatib turadi.
Vegetativ nerv tizimi (lot. vegetatio - o’simlik) - nerv tizimining organizm ichki a'zolari faoliyatini va modda almashinuvini boshqarib turadigan bir qismi. V.n,t, markaziy nerv tizimi bilan uzviy bog’liq bo’lib, bu bosh miya qobig’i tomonidan boshqariladi. V.n.t. simpatik va parasimpatik nervlar deb ataluvchi ikki qismga bo’linadi,
Dualizm (lot, duafis - ikki yoqqlami) - borliq ham moddiy, ham ruhiy bo’lgan ikki asosdan tashkil topgan deb hisoblovchi falsafiy ta'limot bo’lib, psixofizik parallelizm konsepsiyasining asosidir.
|
| |
Ikkinchi signal tizimi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim
|
bet | 13/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'limIkkinchi signal tizimi - odamga xos shartli reflektor bog’lanishlar tizimi bo’lib, nutq signallarining bevosita ta'sirida shakllanadi, I.S.T. - birinchi signal tizimi asosida hosil bo’ladi. Bu - umumlashgan mavhum tafakkurning asosi.
Mielin (yunon. myelos - iliq)- nerv tolalarnnnng yumshoq qobig’i tarkibiga kiruvchi yog’simon moddalar aralashmasi.
Neyron (lot. neoron - tola, ip) - asab tizimining asosiy tuzilishi va funksional birligi, u asab katakchalari, to’qima va undan uzoqlashuvchi o’simtalardan iborat.
Nervlar - tizimchasimon murakkab tuzilma, nerv tolalari tutami, ular miyani va nerv tushunchalarini tananing boshqa a'zolari bilan bog’laydi.
Ong - ob'ektiv borliqni psixik aks etgirishning faqat insongagina xos yuqori usuli. Odamlarning ijtimoiy tarixiy faoliyati vositasida paydo bo’lgan.
Ongsizlik - odam ongiga borib yetmagan psixik jarayonlar majmui.
Ong osti holatlari - aktual ravishda anglab olinmaydigan psixik jarayonlar va psixik holatlar yig’indisi. Odamning xatti -harakatlari va uning ongi mazmuniga ta'sir etishga qodir.
Psixika (yunon. psychikos - ruhiy) - yuksak darajada tashkil topgan materiya
- miyaning funksiyasi. Uning mohiyati tuyg’ular, idrok, tasavvur, fikrlar, iroda va boshqalar ko’rinishida aks etirishdan iborat.
Psixik jarayonlar - u yoki bu psixik mahsulot va natijalarni (psixik obrazlar,holatlar, tushunchalar, hissiyot va x.k.) hosil qiluvchi, shakllantiruvchi va rivojlantiruvchi jarayon.
Psixologiya (yunon. Psyche - puh logos - bilim) - odamning ob'ektiv borliqni sezgi, idrok, tafakkur, tuyg’u - hissiyot va boshqa psixik holatlar orqali aks ettirish jarayonini o’rganadigan fan.
Refleks (lot. Reflexus - aks etish) - organizmning markaziy nerv tizimi orqali ichki yoki tashqi muhit omillari ta'sirida reseptorlar qo’zg’alishiga javoban ko’rsatiladigan reaksiyasi.
|
| |
"Jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faolyatning oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarni namoyon qiladi" mazkur fikr kim tomonidan ilgari surilgan?

|
"Jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faolyatning oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarni namoyon qiladi" mazkur fikr kim tomonidan ilgari surilgan?
|
bet | 16/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim "Jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faolyatning oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarni namoyon qiladi" mazkur fikr kim tomonidan ilgari surilgan?
Aflotun B) Anakseman V) Arastu G) Geraklit D) Fales
Dunyoda kim birinchi bo’lib psixoterapevtik usullarni qo’llagan?
Aflotun B) Arastu V) Abu Ali ibn Sino G) Abu Nasr Farobiy D) Abu Rayxon Beruniy
Qaysi qatorda inson miyasining og’irligi to’g’ri ko’rsatilgan?
1250-1300g B) 1250-1350g V) 1380-1450g D) 1350-1475g
G) 1350-1400g
Inson miyasida qancha miqdorda nerv hujayralari mavjud?
11 mil. B) 13 mil. V) 14-15 mil G) 13-14mil. D) 12-13 mil.
Inson miyasining funksional tuzilishini o’rgangan olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
I.P.Pavlov B) I.M.Sechenov V) A.R.Luriya G) M.Teplov D) Neblisin
Nerv hujayrasi va uning o’simtalari ularni qoplovchi pardalar ………… deb ataladi?
akson B) dendrite V) sinaps G) neyron D) refleks
"Bosh miya reflekslari" asarining muallifi qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
I.P.Pavlov B) I.M.Sechenov V) A.R.Luriya G) M.Teplov D) Neblisin
"Ongli va ongsiz hayotning barcha aktlari o’zining yuzaga kelishi jihatidan reflekslardan iboratdir" mazkur fikr muallifi va asarning nomi qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
I.M.Sechenov "Bosh miya funksiyalari" B) I.P.Pavlov "Bosh miya reflekslari"
V) I.P.Pavlov "Oliy nerv faoliyati qonuniyatlari" G) I.M.Sechenov "Refleks va reflektor yoyi" D) I.M.Sechenov "Bosh miya reflekslari"
22. Psixik jarayonlar organizmda qanday funksiyalarni bajaradi?
A) aks ettiruvchanlik B) signalilik V) boshqaruv G) psixikD) aks ettiruvchilik, signallik, boshqaruv
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Jon qismlarga bo’linmaydi, lekin u faolyatning oziqlanishi, his etishi va harakatga kelishi, aql-idrok kabi turlarga oid qobiliyatlarni namoyon qiladi" mazkur fikr kim tomonidan ilgari surilgan?
|
Rasm 26. Siklondagi quyun oqimlarini sifat ko‘rinishi

|
Rasm 26. Siklondagi quyun oqimlarini sifat ko‘rinishi
|
bet | 22/90 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 13,14 Mb. | | #228770 |
Bog'liq Noyobvaradioaktivmetallarrudalariniboyitish (1)Rasm 26. Siklondagi quyun oqimlarini sifat ko‘rinishi
Bu erda r- aylanish radiusi, n- daraja ko‘rsatkichi, (qovushqoqligi yuq suyuqlik uchun) n = 1; real suyuqlik uchun n = 0,3 : 0,9)
Ichki quyunning tangensal tezligi ( ) aylanish radiusining kamayishi bilan sekinlashib boradi.
Gidrotsikloning radiusi bo‘yicha suyuqlikning tangensial tezligining o‘zgarishi ma’lum darajada dc va d o‘lchamlarining nisbatiga bog‘liq bo‘ladi.
Masalan d c katta qiymatlarda aylanish radiusini kamayishi bilan t – sekinlashadi , d c kichik qiymatlarida buni teskarisi bo‘ladi.
Suyuqlikning vertikal tezligi gidrotsiklon devorlariga va ћavo ustuniga yaqinlashgan sari bir tekisda oshib boradi. Siklon balandligi bo‘yicha suyuqlik tezligining eng yuqori qiymati sliv chiqib ketayotgan turuba yaqinida bo‘ladi .
Radial tezlikning qiymati nisbatan kichik bo‘ladi. Masalan : Tangensial tezlik 10 – 15 m/s, vertikal tezlik () 2-3 m /s bo‘lsa radial tezlik 0,2 m/s bo‘ladi.
Gidrotsiklonlarda qattiq zarrachalarning xarakat qonuniyatlari to‘liq o‘rganib chiqilmagan bo‘lsa xam kuyidagilar aniqlangan :
- zarrachalarning saralanishi gidrotsikloning butun xajmida sodir bo‘ladi;
- zarrachalar markazdan kochma kuchi, suyuqlikning radial va vertikal oqimlarining qarshilik kuchi tasirida bo‘ladi.
Markazdan qochma kuchning ( F = m t2 / r ) zarrachaga ta’siri radius buyicha bir xil emas , siklon davrida eng oz , markazda kuchliroq .
Suyuqlikning radial oqimidan xosil bo‘lgan gidrodinamik kuchlar zarrachaga ta’siri xam radius bo‘yicha o‘zgaruvchan bo‘lib, siklon devoriga yaqin joyda eng yukori kiymatga ega bo‘ladi. va F = tenglama bilan aniqlanadi. Radial oqim ta’sirida mayda (mayin) zarrachalar suyuqlik bilan birga siklon markazi tomon xarakatlanib slivni (suyuklik bilan mayin zarrachalar aralashmasi, loyqa suvni) xosil qiladi va yuqoriga qarab xarakatlanadi. Qanday kattalikdagi zarracha slivga o‘tishini
dr = 5,6 ; (31)
tenglama bilan aniqlanadi .
bu erda, dr - zarrachaning chegara diametri ( qum bilan sliv o‘rtasida teng taqsimlanadi, mkm ;
dcl dk - sliv chiqarib yuboriladigan va bo‘tana beriladigan trubalarning diametri , m ;
D - gidrotsiklon diametri , m ;
K- bo‘tanadagi qattiq zarrachalarning miqdori , % ;
H- bo‘tanani gidrotsiklonga kirish joyidagi bosimi , Pa ;
- qattiq zarracha va suyuqlikning zichliklari, kg / m3
Amalda slivga o‘tadigan zarrachalarni o‘lchami dr ga nisbatan 1,5 – 2 marta kattaroq bo‘ladi.
|
| |
Psixik faoliyatning ruhiy jihatdan boshqarilishi reflektor xarakterga ega ekanligi haqidagi g’oyani ilgari surgan psixolog olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?

|
Psixik faoliyatning ruhiy jihatdan boshqarilishi reflektor xarakterga ega ekanligi haqidagi g’oyani ilgari surgan psixolog olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
|
bet | 17/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Psixik faoliyatning ruhiy jihatdan boshqarilishi reflektor xarakterga ega ekanligi haqidagi g’oyani ilgari surgan psixolog olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
I.P.Pavlov B) I.M.Sechenov V) A.R.Luriya G) M. Teplov D) Neblisin
I.P.Pavlovning psixologiya fanidagi yangiligi nimadan iborat?
oliy nerv faoliyati qonuniyatlarini B) ikki xil signal tizimi haqidagi talimot
V) shartsiz va shartli reflekslar tajriba asosida o’rganildi G) oliy nerv faoliyati qonuniyatlarini, ikki xil signal tizimi haqidagi talimot D) Barcha javoblar to’g’ri
………………psixikaning eng yuksak darajasi bo’lib u, faqat insongagina xosdir.
psixika B )ongsizlik V) ong G) amaliy tafakkur D) to’g’ri javob yo’q
Ongning xarakterli xossalari qaysi qatorda ko’rsatilgan?
anglash B) obekt bilan subekt o’rtasidagi farqni anglash V) maqsad ko’zlash
G) kishilar munosabatlarining yig’inisidir. D) barcha javoblar to’g’ri
………………. bu shunday psixik jarayonlar holatlar yig’indisiki, unda inson o’z xatti-рarakatlariga javob bermaydi, anglamaydi?
tush ko’rish B) ongsizlik V) alahlash G) gallyusinasiya D) patalogik hodisalar
Turli nerv hujayralarining to’plashgan joyi bu……
oraliq miya B) neyron V) dendrite G) akson D) sinaps
Refleks tushunchasi dastlab fanga kim tomonidan kiritilgan?
I.M.Sechenov B) I.P.Pavlov V) R.Dekart G) Spinoza D) Anoxin
Organizmning tashqi va ichki tasirotlariga markaziy nerv tizimi orqali beradigan javob reaksiyasi deb ataladi?
instinct B) refleks V) ko’nikma G) malaka D) odat
Quyidagi fikr kim tomonidan ilgari surilgan "Ongni katta ko’lamiga ega materiyadan sira qolishmaydigan voqelik, yani yaqqol narsa deb tushuntiradi"
Leybnis B ) Gartli V) Spinoza G) Gobbs D) Dekart
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Psixik faoliyatning ruhiy jihatdan boshqarilishi reflektor xarakterga ega ekanligi haqidagi g’oyani ilgari surgan psixolog olim qaysi qatorda ko’rsatilgan?
|
Chap yarim - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta'lim

4.
|
Nutq faoliyati mohiyatini his etish
|
Emosional holatni idrok etish
|
5.
|
Olamni xursandchilikda osoyishta ko’rish
|
Olamni g'amgin holda ko'rish
|
6.
|
Batafsil idrok qilish
|
Yaxlit idrok qilish
|
Odamning har bir psixik jarayoni holati va xususiyati butun markaziy nerv tizimining faoliyati bilan bog’liqdir.
Ong haqida tushuncha
Ong-psixikaning eng yuksak darajasi bo’lib u faqat insongagina xosdir. Ong ijtimoiy tarixiy sharoitda odam mehnat faoliyatining tarkib topishida til yordamida boshqa kishilar bilan doimiy munosabatda bo’lish natijasidir. Bu ma'noda ong mutafakkirlar ta'kidlab o’tganlaridek, ijtimoiy mahsulotdir.
Ongning birinchi xossasi - bu anglash demakdir. Inson ongi tevarak atrofdagi tashqi olamga doir bilimlar yig’indisidan iboratdir. Anglash tashqi olamdagi narsalarni tushunish bo’lib, uning tarkibiga muhim bilish jarayonlari kiradi.
Kommutatsiya tizimi kanallari (CSS)

3.5. Kommutatsiya tizimi kanallari (CSS)
CSS GSM tarmog‘idagi ananaviy kommutatsiya tizimini (SS) o‘zini namoyon qiladi, u autentifikatsiya markazi (AVC), abonent qurilmalar ma’lumotlar bazasi (EIR), “uy” abonentlar ma’lumotlar bazasi (HLR), o‘zini xizmat ko‘rsatish xududida turgan abonentlar ma’lumotlar bazasi (VLR) va kommutatsiya markazi (MSC) kabi bog‘lanmalarni o‘z ichiga oladi.
GPRS ni amalga kiritishda MSC ning dasturiy ma’lumotini moderizatsiya qilish zarur, bunda kombinatsiyalangan jarayonlarni GSM/ GPRS bajarish imkonini beradi, masalan, MS ni kombinasion ulanish jarayoni IMSI/ GPRS amalga oshirish.
GPRS ni amalga kiritish shlyuzli kommutatsiya markaziga (GSMC) ta’sir ko‘rsatmaydi.
HLR hamma abonentlar ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan ma’lumotlar bazasi hisoblanadi, shu bilan birga GPRS xizmatlariga kiruvchi ma’lumotlarni ham o‘z ichiga olgan. Shunday qilib, HLRda kanallar kommutatsiya xizmati uchun ham, paketlar kommutatsiya xizmati uchun ham, ma’lumotlar saqlanadi. Bu axborotlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: GPRS abonentga xizmatlardan foydalanishga ruxsat yoki taqiqlanish, ruxsat nuqtasining matnli ismi (Access Point Name - APN), hamda MS uchun biriktirilgan IP adress ajratilganligi haqida ko‘rsatmalar.
GPRS haqida axborot HLR da PDP (Paket Data Protocol) matn yozilma ko‘rinishda saqlanadi. HLR da bitta abonent uchun 5 PDP matn saqlanishi mumkin. HLR dagi saqlanayotgan axborotlardan foydalanish uchun ruxsat SGSN da amalga oshiriladi. Rouming paytida axborotga murojaat HLR ga amalga oshiriladi, u o‘zining SGSN bog‘lanmasi bilan bog‘lanmagan bo‘ladi.
HLR ni GPRS tarmog‘ida ishlashi uchun uning dasturiy ta’minotini modernizatsiya qilish lozim. AVC GPRS ishlayotganda hech qanday o‘zgartirish talab qilinmaydi. AVC ni GPRS tarmog‘idagi yangi xususiyat nuqtai nazaridan, shifrlash jarayonini SGSN ning o‘zi amalga oshirishi hisoblanadi.
SMS-IW-MSC GPRS funksiyalari bilan MS SMS larni GPRS radiokanallar orqali uzatish va qabul qilishga imkon beradi. SMS-IW-MSC GPRS ishga tushirilayotganda o‘zgartirilmaydi.
|
Baza stansiya tizimi (BSS) - В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий...

|
В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm
|
bet | 18/38 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #794 |
3.4. Baza stansiya tizimi (BSS)
GPRS tizimi radiointerfeys bo‘yicha MS bilan o‘zaro ta’sir qiladi, BSS tizimi orqali radiosignallarni uzatadi va qabul qiladi. BSS hamma turdagi xabar uchun radiosignallarni uzatish va qabul qilishni boshqaradi: kanallar kommutatsiya qilish va paketlarni kommutatsiya qilish rejimlarida nutq va ma’lumotlar uzatiladi. GPRSni amalga kiritish baza stansiyalari (BTS) uchun qo‘shimcha dasturiy ma’lumotni talab qiladi.
BSS kanallar kommutatsiya rejimida va paketlar kommutatsiya rejimida uzatilayotgan ma’lumotlarni taqsimlash uchun ishlatiladi, chunki faqat kanallar kommutatsiya rejimida uzatilayotgan xabarlar kommutatsiya markaziga (MSC) yo‘naltiradi. Paketlar GPRSni paketlar kommutatsiya ya’ni bog‘lanmasiga qayta yo‘naltiradi.
|
| |
Qaysi qatorda psixik aks ettirish xususiyatlari ko’rsatilgan?

|
Qaysi qatorda psixik aks ettirish xususiyatlari ko’rsatilgan?
|
bet | 15/314 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #138209 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta\'lim Qaysi qatorda psixik aks ettirish xususiyatlari ko’rsatilgan?
obektiv borliqni to’g’ri aks ettirish imkonini beradi B) obektiv borliqni to’g’ri aks ettirish xususiyatlari ko’rsatilgan V) doimo rivojlanib va shakllanib boradi.
G) shaxsning individualligi orqali namoyon bo’ladi D) barcha javoblar to’g’ri
Qaysi qatorda dastlabki psixologiya to’g’risidagi ilk tasavvur ko’rsatilgan?
dualism B) animism V) afaziya G) ideyalar tug’ma bo’ladi D )to’g’ri javob berilmagan
Jon o’z mohiyatiga ko’ra olovsimon uchqundan iboratligini ilgari surgan olim?
Geraklit B ) Demokrit V) Aflotun G) Arastu D) Fales
Jon o’z mohiyatiga ko’ra olovsimon atomdan iboratligini ilgari surgan olim?
Geraklit B) Demokrit V) Aflotun G) Arastu D) Fales
"Ideyalar abadiy va o’zgarmas mohiyatdir, ularning tabiiy olamidan tash qarida oliy olam mavjud bo’lib, ularni odam ko’zi bilan ko’ra olmaydi" mazkur fikr muallifini toping?
Geraklit B) Demokrit V) Aflotun G) Arastu D) Fales
"Dualizm" oqimining asoschisi qaysi katorda to’g’ri ko’rsatilgan?
Geraklit B) Demokrit V) Aflotun G) Arastu D) Fales
Dualizm talimotining mohiyati?
moddiy va ruhiy olam tana va psixikasining bir-biriga bog’liq bo’lmagan holda mavjud bo’lib, azaldan qarama- qarshi narsalar deb tushuntiradi B) ideyalar adabiy va o’zgarmas moxiyatdir. V) jon va tana bir-biriga bog’liqdir. G) jon va tana bo’linmas birlika ega, lekin faoliyatlar jarayonida ular bir-birlarini tark etadilar. D) to’g’ri javob berilmagan
Kishilik tafakkuri tarixida kim birinchi bo’lib, ruh va jonli tananing ajralmasligini isbotlab berdi?
Aflotun B) Anakseman V) Arastu G) Geraklit D) Fales
|
| |
The progress of science journal

The progress of science journal
Download
0,73 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
26.05.2024
Hajmi
0,73 Mb.
#254375
Download
0,73 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
The progress of science journal
Download
0,73 Mb.
Matnni ko'rish
Marshrutlashtirish - - В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm

Marshrutlashtirish - funksiyasi SGSN va GGSN ikki bog‘lanmaga integrallashtirish tirilgan. Bu IP marshrutizatorning standart funksiyalarni hamda foydali uchun ham va boshqarish trafiki uchun ham ichki yuklanishni taqsimlash uchun qo‘shimcha funksiyalar. Marshrutizator shunday qilib umumiy IP trafikni ham, maxsus GPRS protakolini ham qayta ishlay oladi.
Marshrutlashtirish funksiyalari, jiddiy qilib aytganda GPRS standarti tashkil qiluvchisi hisoblanmaydi, lekin ular GPRS tarmog‘ining muhim qismini tashkil qiladi. GPRS quyidagi marshrutlashtirish bilan ishlash mumkin: RIP v2, OSPF v2, BGP v7.
Hozirgi paytda bog‘lanmalarda sitatistik marshrutlashtirish va OSPF v2 kombinatsiyasini qo‘llash tafsiya qilinadi.
Tarifikasion ma’lumotlarni tayyorlash.
Bu funksiya operatorni abonent harakatlari va uzatilgan axborot hajmi ( uzatilgan ma’lumotlar xajmi SMS) asosida hisob tuzish imkonini, hamda ma’lumotlar uzatish seansining davomiyligi (ulanish, ro‘yxatga olish vaqti, PDR kontekst aktib holatining davomiyligi) haqida yetarlicha ma’lumotlar bilan taminlaydi.
GPRSning imkoniyatlari S-CDR ( SGSN ), G-SDR ( GGSN ) va CDR ( SMS ) uchun to‘lov yozish bo‘yicha ETSI spesifikatsiyalariga to‘laligicha mos keladi.
CDR GPRS bog‘lanmalarida avval vaqtincha saqlash buferiga tushadi unda tahminan 15 minut saqlanadi, keyin ular qattiq diskga yoziladi. Tarifikasion ma’lumotlarni saqlash uchun diskning hajmini 72 soatgacha CDR larni saqlash uchun mo‘ljallangan.
Operator quyidagi parametrlarni shakllashi ( boshqarishi ) mumkin:
- mo‘ljal punkti ( masalan, billing tizim )
- CDR larni saqlash uchun diskdagi maksimal xotira hajmi
- CDR larni maksimal saqlash vaqti
- operativ ( tezkor ) xotiralarni ( RAM ) buferlash taymeri
- operativ xotirani buferlash hajmi
GGSN ni tanlash.
GGSN PDP kontenet, APN va tarmoq konfiguratsiyasi haqidagi ma’lumotlar asosida GGSN ni ( ruxsat berish serverini ham ) tanlaydi.
3.3-rasm. GGSN ni tanlash
U APN ni so‘rovchi abonentga GGSN ni aniqlash uchun ichki tarmoqda uy serverini ( Domain Name Server-DNS ) ishlatadi. So‘ngra GGSN keyinchalik axborotni qayta ishlashga GGSN ni tayyorlash uchun GTP ( GPRS tunneling protocol ) protokoli yordamida tonnelni o‘rgatadi.
|
Billing shlyuzi - В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm

Billing shlyuzi
Billing shlyuzi (Biling Gateway - BGW) GPRS ni mobil aloqa tarmog‘iga ishga tushirishga funksiyani amalga tushirish yo‘li bilan yengillashtiradi, billing tizimi GPRS uchun to‘lovlarni hisoblashda boshqarishni yengillashtiradi.
GPRS xizmatlaridan foydalanishga to‘lovlarni hisoblash omili kanallar kommutatsiyali xizmatlar uchun qo‘llaniladigan omillardan tubdan farq qiladi. Asosan ular uzatilgan va qabul qilingan axborotni hajmiga asoslangan, kanallar bandlik vaqtiga bog‘liq emas. GPRS seansi vaqtini uzoq davr davomida aktiv holatda bo‘lishi mumkin, aslida real ma’lumotlar uzatish qisqa vaqt oralig‘ida radioresurslar mavjudligida amalga oshiriladi.
Bu holda radioresurslarni bandlik vaqti ma’lumot hajmi bilan solishtirilganda to‘lov yozish uchun muhim bo‘lmagan omil hisoblanadi.
To‘lov yozish haqidagi axborot SGSN va GGSN lardan olinishi mumkin, ular ishlatadigan interfeys MSC interfeysdan farq qiladi va bu axborot yangi turdagi CDR hisobotlar yartiladi. CDR ning ba’zi bir yangi turlari quyidagilar hisoblanadi:
-
S-CDR, radiotarmoqni ishlatilishi bilan bog‘liq va SGSN dan uzatilgan ma’lumotlar;
-
G-CDR, ma’lumotlar uzatish tashqi tarmoqlar bilan bog‘liq va GGSN dan uzatilgan ma’lumotlar;
-
CDR, GPRSasoslangan qisqa xabarlar xizmatini ishlatilishi bilan bog‘liq ma’lumotlar;
GPRSning bitta seansi vaqt davomida bir necha S-CDR va G-CDR lar generatsiya qilinishi mumkin.
BGW mavjud billing tizimga minimal ta’sir bilan ma’lumotlar uzatish xizmatiga to‘lov yozish imkonini beradi. BGW ma’lumotlarni mavjud billin tizimi tushinadigan formatga aylantirishi mumkin yoki hajmga to‘lov yozish uchun maxsus lashtirilgan yangi billing ilovasini yaratish uchun qo‘llanishi mumkin.
Bu ma’lumot uzatish xizmatini juda tez ishga tushirish imkonini beradi va real vaqt rejimida o‘sha vaqtning o‘zida xizmatlardan foydalanganlik uchun to‘lov yozishni amalga oshirish mumkin.
|
“тасдиқлайман”

|
“тасдиқлайман”
|
bet | 1/10 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 301,5 Kb. | | #109368 |
Bog'liq variyant ON -2 ishi
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №1
1. “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” faninig kelib chiqish tarixi.
2. Suyuqlikka botirilgan jism uchun Arximed qonuni.
3. Suyuqliklar va ularning turlarini tushuntiring.
4. Suyuqlikning solishtirma ogirligi va dinamik qovushqoqligi teng. Kinematik qovushqoqligi aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №2
1. Gidrostatikaning asosiy tenglama.
2. Ideal suyuqlik real suyuqlikdan qanday farq qiladi?
3. Nasoslarning turlari va asosiy ko‘rsatkichlari.
4. Agarda suyuqlikning 10 litr ogirligi 95 n bo’lsa, shu suyuqlikning solishtirma ogirligi va zichligi aniqlansin.
Tuzivchi: I.X.G’ayimnazarov
“TASDIQLAYMAN”
G va GI kafedrasi mudiri
__________ prof. S.S.Eshev
“______”“________” 2021 yil
5320300 - " Texnologik mashinalar va jihozlar " bakalavr ta’lim yо‘nalishi 2-bosqich talabalari uchun “Gidravlika va gidropnevmoyuritmalar” fanidan ON ishi savollari.
VARIANT №3
1. Gidrodinamikaning asosiy masalasi nimadan iborat.
2. Suyuqlikning harakat turlarini ayting.
3. Suyuqlikning barqaror va nobaqaror harakatini tushuntiring.
4. Agarda naydagi simob ustuni balandligi hc = 30 sm, hamda simob bilan suvni ajratadigan farq idish o’qidan h = 10 sm pastdan o’tsa, idishdagi suvning to’liq va manometrik bosimlari aniqlansin.
|
| |
Kompaniya ahvolining tahlili

|
Kompaniya ahvolining tahlili
|
Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 153,85 Kb. | | #106245 |
Kompaniya ahvolining tahlili
1. Kompaniya strategik pozitsiyasini baholash uslubi tahlili
2. Amaldagi strategiya qay darajada samarali?( tahlili)
3. Kompaniyaning kuchli va zaif tomonlari nimada? (tahlili)
4. Kompaniyaning narxlari va xarajatlari raqobatbardoshmi?( tahlili)
5. Kompaniyaning raqobat pozitsiyasi qay darajada mustaxkam? (tahlili)
6. Kompaniya qanday strategik muammolarga to’qnash keladi?( tahlili)
7. Qadriyatlar zanjiri. Asosiy faoliyatdagi qadriyatlar zanjiri. (tahlili)
8. Iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida kompaniyalar axvolini tahlili (tahlili)
9. Korxona funksional tuzilmalarining strategik ustunliklari va strategik kamchiliklari(tahlili)
10. Boshqaruvni matritsa tuzilmasining strategik afzalliklari va kamchiliklari(tahlili)
11. Korxonaning strategik muammolari(tahlili)
12. Raqobat ustunligini saqlash uchun himoya strategiyalaridan foydalanish(tahlili)
13. Korxona strategiyasining samaradorligi(tahlili)
14. Strategiyani amalga oshirish va nazorat etish(tahlili)
15. Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi(tahlili)
16. Firma strategiyasini mavjud sharoitga moslashtirish (tahlili)
17.Yangi tarmoqlarda raqobat strategiyasi, yetuklik bosqichida bo’lgan tarmoqlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
18.Depsinayotgan yoki tushkunlik xolatidagi korxonalar uchun strategiyava tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
19.Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
20.Ikkinchi darajali o’rinda bo’lgan firmalar strategiyasiva muvaffaqiyatli ishbop strategiya ishlab chiqish uchun tavsiyalar(tahlili)
21.Firma strategiyasini mavjud sharoitga moslashtirish. (tahlili)
22.Yangi tarmoqlarda raqobat strategiyasi va yetuklik bosqichida bo’lgan tarmoqlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
23.Depsinayotgan yoki tushkunlik xolatidagi korxonalar uchun strategiya va tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
24.Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi. (tahlili)
25.Ikkinchi darajali o’rinda bo’lgan firmalar strategiyasi va muvaffaqiyatli ishbop strategiya ishlab chiqish uchun tavsiyalar. (tahlili)
Izoh. Taxlil malumotlarni tizimga yuklang va himoya qiling. Mavzularni yoritilishida individual yondoshuv bo‘lishi kerak.
Baholash mezoni:
mavzu bo‘yicha maqsad va vazifalarni to‘g‘ri taqsimlash- 0.5 ball;
mazmunning mavzuga muvofiqligi – 0.5 ball;
tayorlangan mustaqil ishni ximoya kilish – 4 ball
|
| |
Seanslarni boshqarish - - В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm

Seanslarni boshqarish - GPRS ga paketli uzatishli aloqa seansini yaratish PDP kontekstni aktivatsiya qilish deyiladi.
Seanslarni boshqarish (Session Management-SM) ma’lumotlarni paketli uzatish prujinali kontekstini aktivatsiya qilish, bu kontekstni deaktivatsiya qilish va uni modifikatsiyalash ( takomillashtirish) kabilarni o‘z ichiga oladi.
PDP kontekst MS va GGSN larga ulangan terminal orasidagi ma’lumotlar uzatish virtual kanalini ulanish va uzilishi uchun qo‘llaniladi.
So‘ngra SGSN quyidagilarni o‘z ichiga olgan ma’lumotlarni saqlaydi:
-
PDP kontekst identifikatori – indeks, u aniq bir PDP kontekstni ko‘rsatish qo‘llaniladi.
-
PDP turi. Bu turdagi PDP kontekst maskur paytda IPv7 bilan ulab turiladi.
-
PDP adresi. MS uchun biriktirilgan yoki dinamik beriladigan IP adres.
-
APN (Access Point Name). Nuqtalar bilan taqsimlangan xizmatlar servering nomi, masalan: Wap.mts.uz, wap.beeline.uz va h.z
-
QoS(Quality of sevice) – xizmat ko‘rsatish sifati QoS ga odatda, tezlik va ma’lumotlarni uztish sifati (qabul qilishdagi tekshirishlar soni) kabi larni tasvirlovchi ko‘p sonli parametrlar kiradi.
PDV (ma’lumotlar paketi) MS ga uztilishi yoki MS da olinishidan oldin PDP kontekst SGSN da aktivatsiya qilingan bo‘lishi zarur.
SGSN ga PDP kontekstni aktivatsiya qilish so‘rovi haqida xabar kelganda u ulanishga ruxsat boshqarish funksiyasini so‘raydi. Bu funksiya bitta SGSN bog‘larni chegarasida ro‘yxatga olingan foydalanuvchilar sonini chegaralaydi va har bir hududdagi sifatni nazorat qiladi. Keyin SGSN aniq bir ISP (Internet Service Provider) tarmog‘i yoki ma’lumotlar uzatish korporativ tarmog‘iga (ruxsat etilgan APN ro‘yxatini tekshirish yo‘li orqali) abonentni ulashga ruxsat bor - yo‘qligi tekshiriladi.
|
SGSN funksiyalari - - В данной выпускной квалификционной работе исследованы вопросы внедрение gprs технологий в стандарте gsm

SGSN funksiyalari - GPRS tarmoq tarkibida SGSN bog‘lanmasi quyidagi funksiyalarni bajaradi:
MS harakatini boshqaradi (MM-Mobility Management). MM jarayonlari bu interfeys bo‘yicha ishlaydigan, GPRS chaqiriqlari uchun ham, kanallar kommutatsiyali chaqiriqlari uchun ham IMSI ulanish hisoblanadi, joylashuv hududi yangilanishi, GSM va GPRS uchun joylashuv hududi kombinasion yangilanishi, peydjing signallarini uzatish.
MM jarayonlari tarmoqda abonentlarni harakatlanishlarini nazorat qilish imkonini beradi. MM MS ga bir sotadan boshqasiga ko‘chishga, SGSN bir mashurutlashtirish hududidan boshqasiga, GPRS tarmog‘i ichidagi SGSN bog‘lanmalar orasida ko‘chib yurish imkonini beradi.
|