nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Differensial tuzatish - Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija

|
Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija
|
bet | 3/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 40,45 Kb. | | #145476 |
Bog'liq GPSDifferensial tuzatish
Bu usul toʻplangan maʼlumotlarning aniqligini sezilarli darajada yaxshilaydi. Bunday holda, qabul qiluvchilardan biri ma'lum koordinatalar nuqtasida joylashgan, ikkinchisi esa ular noma'lum bo'lgan joyda ma'lumot to'playdi.
Differensial tuzatish ikki usulda amalga oshiriladi.
Birinchisi - real vaqt rejimida differentsial tuzatish, bunda har bir sun'iy yo'ldoshning xatolari hisoblab chiqiladi va asosiy stansiya tomonidan xabar qilinadi. Yangilangan ma'lumot rover tomonidan qabul qilinadi, u tuzatilgan ma'lumotlarni ko'rsatadi.
Ikkinchi - post-processingdagi differentsial tuzatish - asosiy stantsiya to'g'ridan-to'g'ri kompyuterdagi faylga tuzatishlarni yozganda sodir bo'ladi. Asl fayl yangilangan fayl bilan birga qayta ishlanadi, so'ngra farqli ravishda tuzatilgan fayl olinadi.
Trimble xaritalash tizimlari ikkala usuldan ham foydalanishga qodir. Shunday qilib, agar real vaqt rejimi uzilib qolsa, undan keyingi ishlov berishda foydalanish mumkin bo'lib qoladi.
Ilova
GPSturli sohalarda qo'llaniladi. Masalan, global joylashishni aniqlash tizimlari tabiiy resurslar sanoatida keng qo'llaniladi, bu erda geologlar, biologlar, o'rmonchilar va geograflar pozitsiyalarni va qo'shimcha ma'lumotlarni qayd qilish uchun foydalanadilar. Bu shuningdek, transport oqimlari va kommunal xizmatlar nazorat qilinadigan infratuzilma va shaharni rivojlantirish sohasidir.
global joylashishni aniqlash tizimlari gps va glonass
Global joylashishni aniqlashning GPS-tizimlari qishloq xo'jaligida ham keng qo'llaniladi, masalan, dalalarning xususiyatlarini tavsiflaydi. Ijtimoiy fanlarda tarixchilar va arxeologlar ulardan tarixiy joylarni kezish va yozib olish uchun foydalanadilar.
GPS xaritalash tizimlarining qamrovi bu bilan cheklanmaydi. Ulardan aniq koordinatalar, vaqt va boshqa maʼlumotlar zarur boʻlgan har qanday boshqa ilovalarda foydalanish mumkin.
GPS qabul qiluvchisi
Bu Navstar sun'iy yo'ldoshlaridan radio signallarining kechikishlari haqidagi ma'lumotlar asosida antenna o'rnini aniqlaydigan radio qabul qiluvchi.
global joylashishni aniqlash tizimlari
O'lchovlar uch metrdan besh metrgacha, yerosti stansiyasidan signal bo'lsa - bir millimetrgacha aniqlikda shakllantiriladi. Eski namunalardagi tijorat tipidagi GPS navigatorlari bir yuz ellik metr, yangilarida esa uch metrgacha aniqlikka ega.
Qabul qiluvchilar asosida GPS loggerlari, GPS kuzatuvchilari va GPS navigatorlari yaratilgan.
Uskunalar maxsus yoki professional boʻlishi mumkin. Ikkinchisifati, ish rejimlari, chastotalari, navigatsiya tizimlari va narxida farqlanadi.
Maxsus qabul qiluvchilar aniq koordinatalar, vaqt, balandlik, foydalanuvchi belgilagan sarlavha, joriy tezlik, yoʻl maʼlumotlari haqida xabar berishga qodir. Ma'lumot qurilma ulangan telefon yoki kompyuterda ko'rsatiladi.
|
| |
Bugungi global joylashuv - Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija

|
Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija
|
bet | 5/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 40,45 Kb. | | #145476 |
Bog'liq GPSBugungi global joylashuv
Taqdim etilgan ma'lumotlarga asoslanib, shunday xulosaga kelish mumkinki, bunday tizimlar allaqachon hamma joyda qo'llanilgan va qo'llanilish doirasi yanada kengroq.
Global joylashuv iste'mol sektorini qamrab oladi. Eng soʻnggi texnik yangiliklardan foydalanish tizimni ushbu bozor segmentida eng koʻp talab qilinadigan tizimlardan biriga aylantiradi.
GPS bilan bir qatorda GLONASS Rossiyada va Galileo Yevropada ishlab chiqilmoqda.
Shu bilan birga, global joylashuvni aniqlash ham kamchiliklardan xoli emas. Masalan, temir-beton binoning kvartirasida, tunnel yoki podvalda aniq joyni aniqlang.imkonsiz. Yerdagi magnit bo'ronlari va radio manbalari normal qabul qilishga xalaqit berishi mumkin. Navigatsiya xaritalari tezda eskiradi.
global joylashishni aniqlash tizimlari va gis
Eng katta kamchilik shundaki, tizim toʻliq AQSh Mudofaa vazirligiga bogʻliq boʻlib, u istalgan vaqtda, masalan, interferensiyani yoqishi yoki fuqarolik qismini butunlay oʻchirib qoʻyishi mumkin. Shuning uchun global joylashishni aniqlash tizimidan tashqari GPS va GLONASS hamda Galileo ham rivojlanayotgani juda muhim.
Tavsiya:
Megafon-da nima uchun pul olganliklarini qanday aniqlash mumkin: asosiy sabablar, tekshirish usullari
Megafon - Rossiyada mashhur va juda muvaffaqiyatli uyali aloqa operatori. Ammo ularning xizmatlaridan foydalanishda ba'zi odamlar muammolarga duch kelishadi. Masalan, "sim-kartalar" dan pul mablag'lari odamning xabarisiz chiqariladi. Nima uchun bu sodir bo'lmoqda? Nega Megafondan pul olib qo'yilganligini qanday aniqlash mumkin?
"Android" da GPS-ni qanday sozlash mumkin? Smartfon va planshetlarda joylashishni aniqlashning global tizimi
Texnologiyaning jadal rivojlanishi smartfon va planshetlar ishlab chiqarishda faol foydalanilmoqda. Deyarli har bir zamonaviy telefon global joylashishni aniqlash tizimi bilan jihozlangan.
|
| |
Foydalanish printsipi - Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija

|
Global joylashishni aniqlash nima? Mundarija
|
bet | 2/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 40,45 Kb. | | #145476 |
Bog'liq GPSFoydalanish printsipi
GPS global joylashishni aniqlash tizimlari quyidagi komponentlar asosida ishlaydi:
sun'iy yo'ldosh trilateratsiyasi;
sun'iy yo'ldosh diapazoni;
aniq vaqt ma'lumoti;
joylashuv;
tuzatish.
Keling, ularni batafsil koʻrib chiqamiz.
Trilateratsiya - uchta sun'iy yo'ldosh ma'lumotlari masofasini hisoblash, buning yordamida ma'lum bir nuqtaning joylashishini hisoblash mumkin.
Ranging deganda yoʻldoshlargacha boʻlgan masofa tushuniladi, yorugʻlik tezligini hisobga olgan holda radiosignal ulardan qabul qilgichgacha yetib borish vaqtiga qarab hisoblanadi. Vaqtni aniqlash uchun psevdo-tasodifiy kod yaratiladi, buning yordamida qabul qiluvchi istalgan vaqtda kechikishni tuzatishi mumkin.
Quyidagi rasm to'g'ridan-to'g'ri ko'rsatadisoatning aniqligiga qarab. Sun'iy yo'ldoshlarda bir nanosekundgacha aniq bo'lgan atom soatlari mavjud. Biroq, qimmatligi tufayli ular hamma joyda qo'llanilmaydi.
Sun'iy yo'ldoshlar Yerdan yigirma ming kilometrdan oshiqroq balandlikda, orbitada barqaror harakatlanish va atmosfera qarshiligini toraytirish uchun zarur bo'lgan darajada joylashgan.
gps global joylashishni aniqlash tizimlari
Dunyoda global joylashishni aniqlash tizimining ishlashi davomida bartaraf etish qiyin bo'lgan xatolarga yo'l qo'yiladi. Bu signalning troposfera va ionosfera orqali o'tishi bilan bog'liq bo'lib, bu erda tezlik pasayadi, bu esa o'lchovdagi nosozliklarga olib keladi.
Xaritalash tizimining komponentlari
Koʻplab global joylashishni aniqlash tizimi mahsulotlari va GIS xaritalash ilovalari mavjud. Ularning yordami bilan geografik ma'lumotlar tezda shakllanadi va yangilanadi. Bu mahsulotlarning komponentlari GPS qabul qiluvchilar, dasturiy taʼminot va maʼlumotlarni saqlash qurilmalaridir.
Qabul qiluvchilar differensial rejimda ishlaydigan soniyadan kamroq chastotali va o'nlab santimetrdan besh metrgacha aniqlikdagi hisob-kitoblarni amalga oshirishga qodir. Ular bir-biridan hajmi, xotira hajmi va kuzatuv kanallari soni bilan farqlanadi.
Odam bir joyda turganda yoki harakatlanayotganda qabul qilgich sun'iy yo'ldoshlardan signallarni oladi va uning joylashuvi haqida hisob-kitob qiladi. Natijalar koordinatalar ko'rinishida displeyda ko'rsatiladi.
Kontrollerlar ma'lumotlarni yig'ish uchun zarur bo'lgan dasturiy ta'minotni ishga tushiradigan ko'chma kompyuterlardir. Dastur qabul qiluvchi sozlamalarini boshqaradi. Drayvlar borturli oʻlchamlar va maʼlumotlarni yozib olish turlari.
Har bir tizim dasturiy ta'minot bilan jihozlangan. Drayvdan ma'lumotni kompyuteringizga yuklaganingizdan so'ng, dastur "differensial tuzatish" deb nomlangan maxsus ishlov berish usuli yordamida ma'lumotlarning aniqligini oshiradi. Dasturiy ta'minot ma'lumotlarni ingl. Ulardan ba'zilarini qo'lda tahrirlash mumkin, boshqalarni chop etish va hokazo.
GPS global joylashishni aniqlash - ma'lumotlar bazalariga kirish uchun ma'lumot to'plashga yordam beradigan tizimlar va dasturiy ta'minot ularni GIS dasturlariga eksport qiladi.
|
| |
2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari. Tokning passiv manbai

|
2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari. Tokning passiv manbai
|
bet | 1/3 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 162,29 Kb. | | #157202 |
Bog'liq 1ISSIQLIK ENERGETI QURILMALAR Andijon Mashinasozlik Instituti “Mashinasozlik texnologyasi ”fakulteti TMJ yo’nalishi K_11_22 guruh talabasi Ozodov Axrorbekning “Elektrotexnika va elektronika ” fanidan tayyyorlagan Mustaqil ta’limi - Reja:
- 1. O’zgarmas tok zanjirlariga oid umumiy tushunchalar
- 2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari.Tokning passiv manbai
- 3. OM qonuni. Elektr zanjir tuguni,
- 4. Murakkab elektr zanjirlarini hisoblash usullari. Kirxgof konunlari
O’zgarmas tok zanjiriga oid tushunchalar - Oʻzgarmas tok— tok kuchi va yoʻnalishi vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmaydigan elektr toki. Oʻzgarmas tok oʻzgarmas elektr yurituvchi kuch taʼsirida oʻtkazgichdan yasalgan berk zanjirda vujudga kelishi mumkin. Agar elektr zanjiri tarmoqlanmagan boʻlsa, uning hamma qismlaridan oʻtayotgan tok kuchi bir xil boʻladi. Oʻzgarmas tokning asosiy qonunlari Om qonuni va Joul — Lens qonunidan iborat. Ishtirok etayotgan qarshiliklar va elektr yurituvchi kuchlardan foydalanib, zanjir tarmoqlarining har biridan oqayotgan tok kuchi va yoʻnalishi Kirxgof qoidalari asosida hisoblanadi. Oʻzgarmas tokdan turli sanoat tarmoqlarida, mas, elektrometallurgiya, transport, aloqa, avtomatika va boshqalarlarda foydalaniladi.
. - O’zgarmas tok
- Tasodifiy o’zgaruvchan tok
Elektr energiya manbalari va istemolchilari. Tokning passiv manbai. - 2. Elektr energiya manbalari va iste’molchilari.Tokning passiv manbai Jarayondagi elektr qarshilikni aktiv qarshilik, tok manbai energiyasi elektr yoki magnit maydoniga uzatiladigan jarayonlardagi electr qarshilikni reaktiv qarshilik deyiladi.Elektr qarshilik tok kuchi va kuchlanishdan farqi unda zaryadga bog'lq emas. Unga olimlar uning uzunligi ko'ndalang uzunligigan bog'lq zaryadga bog'lq emas deyishadi olimlar. Uning formulasi R=Lp/selektir kuchlanish va tok kuchi orasidagi munosabat R=U/I EYuK manbai.Bunday EYuK manbaining ichki qarshiligi noldan farq qiladi. Shuning uchun manba qismlaridagi kuchlanish , ya'ni U tok qiymati I ga bog'lq bo'ladi.
|
| |
Yorug’likning tarqalish tezligi - Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari

|
Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari
|
bet | 3/16 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 201,98 Kb. | | #155334 |
Bog'liq Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xYorug’likning tarqalish tezligi. Yorug’lik juda katta tezlik bilan tarqaladi. Havoda yoki havosiz bo’shliqda и 1 sekundda 300 000 000 metr masofani bosib o’tadi. Demak, yorug’likning havodagi yoki bo’shliqdagi (kosmosdagi) tezligi с=300000000 m/s=3•108m/sekan. Yorug’likning bo’shliqdagi tezligini lotincha «c» harfi bilan belgilash qabul qilingan. Bu tabiatda bo’lishi mumkin bo’lgan tezliklar ichida eng kattasidir. Hech bir jism, zarra bunday katta tezlik bilan harakat qila olmaydi.
Quyoshdan Yergacha bo’lgan masofa o’rta hisobda 150 000 000 km ga teng. Quyoshdan Yerga yetib keluvchi yorug’lik bu masofani taxminan 8,3 minutda bosib o’tadi. Barcha moddalarda yorug’likning tezligi havo va bo’shliqdagidan kichikroq bo’ladi.
Yorugʻlik dispersiyasi -modda sindirish koʻrsatkichi p ning yoruglik chastotasi v ga yoki yorugʻlik toʻlqinlari faza tezligining ularning chastotasiga bogʻlikligi. Yo. d. tufayli oq yoruglik dastasi prizma orqali oʻtganida spektrga ajralishi yuz beradi. Spektrga ajralish hodisasini oʻrganishi oqibatida I. Nyuton yoruglik dispersiyasi hodisasini kashf etdi (1672yil). Spektr sohasida shaffof boʻlgan moddada v ning kattalashishi (X ning kichrayishi) bilan p ortadi: p ning X ga bunday bogʻlanishini normal yoruglik dispersiyasi deyiladi. Moddaning yutish sohasi yaqinida p ning toʻlqin uzunligi X ga bogʻliq tarzda oʻzgarishi ancha murakkab. Masalan, sianin eritmasidan yasalgan yupqa prizmaning yutish sohasida qizil nurlar binafsha nurlarga nisbatan kuchliroq, yashil nur, soʻngra koʻk nur eng kam sinadi. Bunday holatni anomal yoruglik dispersiyasi (X ning kichrayishi bilan p ning kamayishi) deyiladi. Moddada yorugʻlikning sinishi yorugʻlik fazaviy tezligining oʻzgarishi natijasida yuz beradi; moddaning sindirish koʻrsatkichi p=s/sf; bunda sf yorugʻlikning muhitdagi fazaviy tezligi. Yorugʻlikning elektromagnit nazariyasiga koʻra sf=s/ bunda ye —dielektrik singdiruvchanlik, s — magnit singdiruvchanlik. Spektrning optik sohasida barcha moddalar uchun s birga juda yaqin.
|
| |
Adaptatsiya - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 18/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
Adaptatsiya - sezgi organlarini ularga ta’sir etuvchi stimullarga moslashishi, bunda ularning aks etilishini yaxshilashni yoki ortiqcha og`irlikdan xolos etilishi nazarda tutiladi (Qorang`ulik, yorug`likka moslashish).
Sensibilizatsiya - analizatorlar o`zaro munosabati va mashq qilish natijasida sezgi organlarining sezuvchanligini ortishidir (Masalan: ovoz ta’sirida ko`rishni o`tkirlashishi). Analizatorlarning markaziy bulmalari joylashgan bosh miya kobigida kuzgalishning tarkalishi va tuplashishi jaraenlari sezgilari uzaro munosabatning fiziologik mexanizmi bulib xisoblanadi.
|
| |
TAYANCH TUSHUNCHALAR - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 35/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYANCH TUSHUNCHALAR
Temperament, sangvinik, melanxolik, xolerik, flegmatik, unsur, oliy nerv faoliyati tiplari, kuchli muvozanatli, kuchli muvozanatsiz, kuchsiz tip.
NAZORAT SAVOLLARI
Temperament haqida tushuncha bering.
Temperament haqidagi nazariyalar haqida gapiring.
Temperamentning qanday tiplari mavjud.
Nerv tizimi xususiyatlari va temperament orasidagi farq nimada?
Temperament turlariga misol keltiring (adabiyot, kinofil’m, shaxsiy kuzatuv).
Turli temperament xususiyatiga ega bo`lgan kishilarni ish uslubi qanday bo`ladi?
|
| |
XOTIRA SIFATLARI VA TURLARI

XOTIRA SIFATLARI VA TURLARI
Xotiraning quyidagi sifatlari mavjud:
a) ko`lami esda olib qolingan materiallarning miqdori
b) esga tushirishning aniqligi
v) esda olib qolishning tezligi
g) o`zlashtirilgan materialni uzoq vaqt saqlanishi
d) xotiraning tayyorligi, kerak bo`lgan vaqtda kerakli materialni tez esga olish tushirish qobiliyati nazarda tutiladi. Bu xususiyatlar kimda yaxshi rivojlangan bo`lsa, uning xotirasini yaxshi xotira deyish mumkin. Lekin, kishilarning ko`pchiligida xotiraning ba’zi sifatlari yaxshi bo`lsa, boshqa sifatlari yomon rivojlangan bo`ladi.
XOTIRA TURLARI
Psixik faolligiga ko`ra ixtiyoriy va ixtiyorsiz bo`lishi mumkin. Faoliyat maqsadiga ko`ra – harakat emotsional, suz-mantiqiy, obrazli xotiraga ajratiladi. Materialni esda olib qolish muddatiga ko`ra uzoq muddatli, qisqa muddatli va operativ xotira turlariga bo`linadi.
Xotiraning quyidagi individual turlari ajratiladi – ko`rish, eshitish, motor va aralash.
|
-jadval. Shahar aholisining bo’sh vaqtini tejash

|
-jadval. Shahar aholisining bo’sh vaqtini tejash
|
bet | 3/4 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 95,78 Kb. | | #156634 |
Bog'liq Презентация (16).2-jadval. Shahar aholisining bo’sh vaqtini tejash
Uydagi funksional jarayon
|
Ishlatilgan elektr jihozlari
|
Vaqtni tejash s/(oy×yil)
|
Quvvat bilan ta’minlash:
| | |
Mahsulotni saqlash
|
Sovutgich, muzlatgich
|
200-260
|
Mahsulotni qayta ishlash
|
Oshxona mashinasi,kartoshka pechi,
|
80
|
Ovqat pishirish
|
Elektr pechka, ixtisoslashtirilgan priborlar
|
120
|
Idishlarni yuvish
|
Idish yuvish mashinasi
|
50
|
Kirlarni yuvish
|
Kir yuvish mashinasi,suv isitgichi
|
80
|
Dazmollash
|
Dazmollash mashinasi
|
90
|
Kvartirani tozalash
|
Plisos,mato
|
50
|
Kvartirada ta'mirlash ishlari
|
Elektr asboblari
|
40-50
| | | | | | | So’nggi yillarda mamlakatimizda yoqilg’I bilan Real ahvolni hisobga olgan holda amalga oshirilgan texnik-iqtisodiy hisob– kitoblar va aholining turmush sharoitini har tomonlama yaxshilash zaruratini hisobga olgan holda, Markaziy issiqlik ta’minoti manbalariga nisbatan kam qavatli bino uchun elektr va elektr isitgichlarining zamonaviy vositalaridan foydalanishning oqilona ekanligini ko’rsatadi. Shunday qilib, shahar aholi punktlarining kam qavatli turar-joy binolari uchun, hayotni elektrlashtirishning ikki standart darajasiga qo’shimcha ravishda, yanada to’liq elektrifikatsiya masalasi ko’rib chiqilishi mumkin (bu kvartiralarda elektr va issiqlik isitgichlarining zamonaviy shaxsiy vositalaridan foydalanishni nazarda tutadi). Shu bilan birga, oqilona energiyani tanlash asosan mahalliy sharoitlar bilan belgilanadi: yoqilg’I turi, uning qiymati, etkazib berish shartlari, iqlim xususiyatlari, elektr tarmoqlarining xususiyatlari va ko’rib chiqilayotgan hududning energiya tizimlari va boshqalar.
|
| |
Fazoni idrok qilish - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

Fazoni idrok qilish - forma, kattalik, ob’ektlarni joylashishi, ularning re’lefi va yo`nalganligini idrok etishda ifodalanadi. Fazoni idrok etish kuchini, teri tuyush va muskul harakat organlari asosida yuzaga keladi.
Vaqt idrok etish – ob’ektiv vaqtni, uning tezligi va ritmini aks etishidir.
Harakatni idrok etish - ob’ektiv fazodagi joylashishi va o`zgarishini aks etishi bo`lib, bunda ko`rinishi va kinetik analizator muhim ahamiyatga ega.
Idrokning sifati bu tezligi, aniqligi va to`laligi. Idrokning sifati tashqi omillarga bog`liq bo`lib, bunga narsa va hodisalarni sifat, turgan joyi, organi faktorlarga – sezgi organlari va nerv sistemasining holati, sub’ektiv faktorlar – bilim, tasavvur, qiziqish va tafakkur rivojlanishi bilan bog`liq.
Idrokning o`ziga xos xususiyatlari quyidagilardan iboratdir:
a) Predmetliligi
b) Yaxlitliligi
v) Strukturaliligi
g) Konstantligi
d) Mantiqiyligi
e) Tanlanganligi
Predmetlilik – bu ob’ektivlashtirish akti bo`lib, u tashqi olamdan olingan ma’lumotlarni o`zida mujassamlashtiradi.
Yaxlitlik – predmetlarni u haqidagi ma’lumotlarni jamlagan holda yaxlit idrok etishi.
Strukturalilik (tizimlilik)- bu predmetlarni sezgilar yig`indisi sifatida emas, balki bu sezgilar asosida predmet strukturasini ma’lum bir vaqt oralig`ida shakllanuvchi uning elementlari orasidagi borliqni idrok etishdir.
Konstantlilik - idrok etilgan predmet xususiyatlarini doimiyligidir, o`zgarmsligidir.
Mantiqiylik – anglangan holda idrok etish, ya’ni predmetni aniq guruh, sinfga kiritgan holda umumlashtirish.
Tanlanganlik – ko`p ob’ekt ichida boshqalar bilan solishtirilganda konkret ob’ekt fondan ajratilishidir.
Idrokda appertseptsiya hodisasi yuzaga keladi (Nemis psixologi G.Leybnits tomonidan kiritilgan). Bu idrokni mazmunini olingan bilimlar, malakalar, qarashlarga insonni atrofga bo`lgan munosabatiga bog`liqligida ifodalanadi.
Idrokda alohida hodisalar – illyuziya, gallyutsinatsiya va subsensor idroklar.
Illyuziya - sezgi organlarimizga bevosita ta’sir etib turadigan narsa va hodisalarni noto`g`ri yoki buzib idrok etishdan iborat psixik hodisa. Illuyuziya hodisasi ko`ruv, eshituv, harakat idroki kabi - sohalarga xosdir. Ularni jismoniy, fiziologik va psixologik sabablar keltirib chiqarishi mumkin jismoniy sababga misol: stakandagi choyga solingan qoshiqni siniq deb idrok qilish. Fiziologik sabab: ko`zimizning tagiga yon tomondan barmog`imizni bir oz botirsak ko`rib turgan predmetimiz ikkilanadi. Psixologik sabab kontrast natijasida notugri ko`rinish oq fondagi kulrang doimo qora fondagidan ko`ra to`qroq ko`rinadi.
Gallyutsinatsiya alaxsirash, bosinqirash, valdirash real voqealikdagi narsa va hodisalarning analizatorga bevosita ta’sirisiz ongimizda turli obrazlarning xayoliy ravishda paydo bo`lishidan iborat psixopatologik hodisa.
Subsensor idrok – miyaga his etish organlari orqali etib keladigan signallarni inson tomonidan ongsiz ravishda idrok etilishi va qayta ishlanishidir.
|
Mavzu: Shahar elektr ta’minoti tizimini optimallashtirish - bet 2

|
Mavzu: Shahar elektr ta’minoti tizimini optimallashtirish
|
bet | 2/4 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 95,78 Kb. | | #156634 |
Bog'liq Презентация (16).Kundalik hayotni elektrifikatsiya qilishning jiddiy afzalligi aholining shaxsiy vaqtini uy sharoitida saqlashni o’z ichiga oladi. Amaldagi elektr jihozlariga qarab, ushbu jamg’armaning taxminiy qiymatlari 9.2-jadvalda ko’rsatilgan. Aholining bo’sh vaqtini bo’shatish mehnatning ko’payishi, aholining kasbiy va madaniy darajasini oshirish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratadi. - Aholining bo’sh vaqtini tejash va chindan ham qulay yashash sharoitlarini yaratish hal qiluvchi ahamiyatga ega bo’lib, bu maqsadlar uchun shaxsiy foydalanish uchun an’anaviy issiqlik generatorlarini ishlatish o’rniga issiq suv ta’minoti va uyni isitish uchun elektr energiyasidan foydalanish orqali erishiladi. Shu bilan birga, biz zamonaviy elektr isitish tizimlari haqida gapiramiz (ya’ni, batareya rejimida ishlaydigan qurilmalar, tungi soatlarda zaryadlash).
1-jadval. Turar-joy va jamoat binolarining sanitariya-gigiyena ko'rsatkichlari Parameter. Qiymat sovuq davrda ……………………………… 18-20 issiq davrda………………………………… 30-60 Nisbiy namlik, %........................................ 0,05—0,25 0,002 Havo harakat tezligi, m/s……………………… 200—300 500—1000 70—100 Shovqin, dB…………………………………………. Gazlanganlik СО, mgr/l……………………………….. minimal…………………………………….. Maksimal……………………………………. - Umumiy.…………………………………………..
Chet elda issiqlik nasoslari ishlatiladi, ularning ishi atrof-muhit energiya zaxiralaridan foydalanishga asoslangan. Nasoslarning samaradorligi zamonaviy modellarda 2,5-3 oralig’ida bo’lgan isitish koeffitsiyenti bilan tavsiflanadi. Issiqlik pompasi yordamida har bir elektr energiyasining birligi uchun atrof-muhit energiyasi tufayli 2,5-3 teng issiqlik energiyasi ishlab chiqarilishi mumkin. - Qayd etilganidek, shahar aholi punktlari uchun markazlashtirilgan issiqlik manbalaridan foydalanish issiq suv ta’minoti va uy-joylarni isitish masalalarini eng samarali hal etish hisoblanadi. Biroq, shahar tipidagi posyolkalarda va shaharlarning kam qavatli binolarida hozirgi kunga qadar turli xil yoqilg’I turlari bo’yicha ishlaydigan individual issiqlik generatorlari qo’llanilmoqda. Mamlakatimiz shaharlarida kam qavatli binolar hali ham ko’p yillar davom etishiga ishonish uchun asoslar mavjud.
|
| |
Fanni o’zlashtirishga qoyiladigan talablar

|
Fanni o’zlashtirishga qoyiladigan talablar
|
bet | 12/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org1.2. Fanni o’zlashtirishga qoyiladigan talablar.
“Ekologiya” fanini o`zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr:
- tabiatda kuzatish olib borish, inson faoliyatining tirik organizmlarga ko’rsatayotgan ta`sirini to`g`ri anglash, kuzatish natijalarini bayon eta olish, yozma hisobot bera olish, olingan ma`lumotlarni tahlil qila olishni bilishi kerak;
- fazo va vaqt birliklarida eng oddiy miqdoriy hisobini olish, turli asboblar yordamida o`lchov ishlarini olib borish, olingan ma`lumotlarni jadvallar, diagrammalar va grafiklarda aks ettira olish, o`lchov asboblarining o`rganilayotgan miqdor va ko`rsatgichlari asosida tanlash va texnika xavsizligi qoidalariga rioya qilish hamda yozma ko`rsatgichlar va sxema tasvirlarini tavsiya etish haqida nazariy bilim va ko`nikmalariga ega bo`lishi kerak.
- olingan natijalarni isbotlash uchun oddiy jadvallarni turli ko`rinishlarda, diagrammalar, grafiklar yordamida tasvirlash va tegishli xulosalar yoki yakun yasash, atrof-muhit holatini eng oddiy usullar bilan kuzatib borish, monitoring, suv, havo va tuproqlarni tahlil qilish, olingan ma`lumotlardan foydalana olishdek amaliy ko`nikma va malakalariga ega bo`lishlari kerak.
1.3. Fanning boshqa fanlar bilan bog’liqligi.
Bu fanni o`zlashtirishda quyidagi fanlarni to`liq bilishi kerak: zoologiya, odam anatomiyasi va fiziologiyasi, botanika, tabiiy va iqtisodiy geografiya, genetika, kimyo, informatsion axborot texnologiyalari, matematika, fizika-astronomiya va boshqa fanlarni o`zlashtirishi muhim.
1.4. Fanning hajmi.
№
|
Mashg`ulot turi
|
Ajratilgan soat
|
Semestr
|
1
|
| |
|
| |
Kafedra mudiri: ___________ G.S. Tursunboyeva

|
Kafedra mudiri: ___________ G.S. Tursunboyeva
|
bet | 11/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgKafedra mudiri: ___________ G.S. Tursunboyeva.
Fanning ishchi o’quv dasturi “Tabiyot fanlari” fakultet kengashida muhokama etilgan va foydalanishga tavsiya qilingan. (2014 yil “___” ________ dagi “___”-sonli bayonnoma.)
Fakultet kengashi raisi: ___________E.R.Yuzlikayeva.
Kelishildi: O’quv uslubiy boshqarma boshlig’i:_________ F.Piraxunova.
Ishchi o’quv dasturi Nizomiy nomidagi TDPU kengashida ko’rib chiqilgan va tasdiqlangan 2014 yil “___” ________ dagi “___”-sonli majlis bayonnomasi.
I. Kirish
Mazkur ishchi dastur Psixologiya (Psixolog konsultant) ta’lim yo`nalishii uchun mo`ljallangan bo`lib, dasturda ekologiya va tabiatni muhofaza qilish fani predmeti tarixi, ekologik ta`limning maqsadi va vazifalari, inson va tabiat orasidagi munosabatlar, ekologik inqirozlar, muhit tushunchasi, ekologik omillar, biotik munosabatlar, biologik maromlar, populyatsiya, ekotizimlar, biosfera tushunchasi, noosfera, tabiiy resurslar, atmosfera tarkibi, tuzilishi, ahamiyati, ifloslanish manbalari, suv resurslari va ularni muhofaza qilish, tuproqni muhofaza qilish muammolari, hayvonot va o`simlik dunyosini muhofaza qilish haqidagi bilimlarni berish ko`zda tutilgan.
1.1. Fanning maqsadi va vazifalari.
Fanni o`qitishdan maqsad: Hozirgi kunda insonning xo`jalik faoliyati tufayli yer shari resurslarining tabiiy holati tez uzgarib, atrof-muhit ifloslanib bormoqda. Bu hol Yer kurrasi tabiati va tabiiy resurslarning qashshoqlashib borishiga sabab bo`lmoqda. Talabalar ongida yangicha ekologik qarashlarni uyg’otish va har bir resurs haqida psixologik jihatdan ekologik yondashish fanning maqsadi hisoblanadi.
Fanning vazifasi: Yer yuzida e’tirof etilgan ekologik muammolar va ularni bartaraf etish uchun ekologik ma’lumotga ega bo`lish, tabiat qonunlaridan xabardor bo`lish, tabiat bilan jamiyat o`rtasidagi uzviy bog`liklikning tub mohiyatlarini anglab yetish kabi xususiyatlarni talabalarga ongida shakllantirish fanning vazifalaridan biri hisoblanadi.
|
| |
Issiqlik va suv isishi tizimlari uchun solishtiriladigan energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini baholash yuqoridagi xarajatlar asosida amalga oshiriladi

|
Issiqlik va suv isishi tizimlari uchun solishtiriladigan energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini baholash yuqoridagi xarajatlar asosida amalga oshiriladi
|
bet | 4/4 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 95,78 Kb. | | #156634 |
Bog'liq Презентация (16).Issiqlik va suv isishi tizimlari uchun solishtiriladigan energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini baholash yuqoridagi xarajatlar asosida amalga oshiriladi. Texnik-iqtisodiy asoslarga qo’shimcha ravishda, kundalik hayotni elektrlashtirishning yuqori darajasiga o’tishda juda cheklangan shart-bu asosiy yoqilg’ini tejash zarurati bo’lgan talabdir. Ba’zi hollarda bu talab elektr va elektr isitish uchun kundalik hayotda foydalanishni istisno qiladi. Shu bilan birga, aholining turmush darajasini oshirish hisobiga ta’minlanishi mumkin bo’lgan qulay yashash sharoitlarini yaratish mehnatkashlar farovonligini har tomonlama yuksaltirishning eng muhim muammolarini hal etishning ajralmas qismi hisoblanadi. Ushbu talab ushbu muammoni hal qilish bilan ziddiyatga olib keladi va shuning uchun faqat sifatli yoqilg’ining noyob turi bilan cheklanishi yoki umuman olib qo’yilishi kerak. Xulosa - Kundalik hayotni elektrifikatsiya qilishning yuqori darajasiga o'tish muammosi hozirgi kunda ko'plab masalalarni hal qilish bilan bog'liq. Aholi farovonligi va yashash sharoitlarini har tomonlama yaxshilash uchun hamma narsa amalga oshirilayotgan mamlakatimizda bu borada eng katta sa'y-harakatlar amalga oshirilishi lozim. Bundan tashqari, dastlabki tadqiqotlar hozirgi kunda hayotni yanada elektrifikatsiya qilish samaradorligini ko'rsatmoqda.
Foydalanilgan adabiyotlar: 1. Raxmonov, Ikromjon Usmonovich. Elektr ta ’minoti asoslari [Matn]: o’quv qòllanma / Ikromjon Usmonovich Raxmonov. –Toshkent: «Tafakkur - avlodi», 2020. — 192 b.
- 2. https://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Issiqlik va suv isishi tizimlari uchun solishtiriladigan energiya manbalaridan foydalanish samaradorligini baholash yuqoridagi xarajatlar asosida amalga oshiriladi
|
Tabiiy va sun`iy yorug`lik manbaalari

|
Tabiiy va sun`iy yorug`lik manbaalari
|
bet | 7/16 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 201,98 Kb. | | #155334 |
Bog'liq Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning x1.2 Tabiiy va sun`iy yorug`lik manbaalari
Bu hayotning ajralmas qismi sifatida, biz har doim va har joyda nur bilan o'ralgan. Yong'in, quyosh, oy, yoki stol chiroq - barcha bu ushbu turkumga kiruvchi xosdir. Endi bizning vazifamiz tabiiy va sun'iy yorug'lik manbalari ko'rib iborat.
Yorug`lik manbalari
O’zlaridan yorug’lik chiqaradigan jismlar yoruglik manbalari deb ataladi. Masalan, quyosh, yulduzlar, elektor lampochkasi, yonib turgan sham, gulhan alangasi.
Oy, ko’zgular o’zida tushgan yorug’likni qaytaradi.
Ayrim hashorotlar, baliqlar ham o’zlaridan nur chiqaradi. Yorug’lik manbalarini shartli ravishda ikki turga ajratish mumkin: tabiiy va sun’iy manbalar.
Quyosh, yulduzlar, chaqmoq, shimol yog’dusi, yaltiroq qo’ng’izlar, ayrim baliqlar yorug’likning tabiiy manbalariga kiradi.
Yorug’likning asosiy tabiiy manbasi bu quyosh va yulduzlardir
YORUG`LIK MANBALARI Tabiiy yorug'lik manbalari, barcha tirik organizmlar hayotida muhim rol o'ynaydi. tabiatning tabiiy manbalari odam tomonidan nazorat qilinmaydi:
Quyosh nuri.
Yulduzlar.
hayvonlar va o'simliklar turli jilosi.
Va bu butun ro'yxat emas. Siz ko`proq tabiiy yorug'lik manbalari ro'yxatlash mumkin. Misollar: Quyosh, jazirama Iyul kuni, tunda ko'rish mumkin yulduzlar va rang-barang va ajoyib bulutlarni, bir hashamatli dumi bilan kometa yoki Aurora borealis echishga yirtib, bir g'alati yulduz turkumidagi yashin ularni qo'yish. Tabiiy yorug'lik kam oltin, hasharotlar don va baliq ba'zi turlari kabi, u deyarli dengiz qavatda suzuvchi uchun muhim ahamiyatga ega, o't ichida yarqiroq ko'rib chiqilishi mumkin.
Yulduzlararo gaz
Gaz yulduzlar orasidagi oraliq to'ldiradi. Gaz shaffof. yulduzlararo gaz asosiy qismi galaktik tekisligiga yaqin kuzatiladi. Bu qatlam ko'p yuz PC qalinligi. kimyoviy tarkibi yulduzlar eng o'xshaydi - vodorod, geliy va oz og'ir zarralar hisoblanadi. Gaz bir, atom molekulyar va ionlashgan shakli, zichligi va harorat barcha bog'liq. Gaz yutadi ultrabinafsha nurlar, va ular evaziga unga mavjud energiya beradi. Issiq yulduzlar ultrabinafsha nurlanish, gaz issiqlik jarayoni boshlanadi. Yulduz keyin o'zi nur chiqaradi boshlaydi yoritadi. Yorqin tumanligi bo'lib, uni kuzatib yorug'lik manbalari, tabiiy bo'lgan bir yaqinroq qarash bor.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari

|
Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xususiyatlari
|
bet | 16/16 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 201,98 Kb. | | #155334 |
Bog'liq Mundarija kirish I bob. Tabiiy yorug’lik manbalari va ularning xFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.Sh.M.Mirziyoyev "Erkin va farovon, demokratik o'zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz" Toshkent: “O’zbekiston". 2016. -
2.Sh.M.Mirziyoyev. "Tanqidiy tahlil, qat'iy tartib - intizom va shaxsiy javobgarlik har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo'lishi kerak”. Toshkent: “O'zbekiston”, 2017.
3.Landsberg G.S. "Optika" T 1981.
4.Kaliteyevskiy N.I. "Volnovaya optika" M.1971. M. 2006.
5.Karimov R., OtajonovSh., Eshjanov B., 1.Buribaev Optikadan masalalar va laboratoriya ishlari to'plami O’quv qo'llanma, Toshkent, 2012.
6.Sivuxin D.V. «Optika» «Fizmat» M. 2005.
7.MazzoldiR., NigroM., VociS., FisicaVol. 2, Elettromagnetismo - Onde, EdiSES
8.Qo'yliyevV.T. "Optika” “Fan va texnologiya” T. 2014.
9.Mencuccini C., Silvestrini P., Fisica II, Elettromagnetismo - Ottica, LiguoriEditore
10.Focardi S., Massa L, Uguzzoni A., FisicaGenerale-Elettromagnetismo, CasaEditriceAmbrosiana
11.Bertin, N. SempriniCesari, A. Vitale, A. Zoccoli, LezionidiElettromagnetismo, EsculapioEditore (ProgettoLeonardo), Bologna.
12. G.Muralov. «Optika»,O‘quv qo‘llanma, Samarqand, SamDU, 2004.
13.Pod redaksiy Chertova A.G. "Zadachnik po kursu obshey fiziki" M. 1989.
14.Volkenshteyn V.S. "Umumiy fizika kursidan masalalar to‘plami” T. 1969.
15.Xabibullayev P.Q., Nazirov E.N., Otajonov Sh., Nazirov D. «Fizika izoxli lug‘ati» O‘zbekiston Milliy Ensiklopediya nashiriyoti 2002.
Internet manbalari
1.www.pedagog.uz
2.www.arxiv.org
3.http://www.ziyonet.uz
4.https://hozir.org
5.https://fayllar.org
|
| |
TAYANCH TUSHUNCHALAR - Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim

|
Yaratilgan: Ангрен 2005 йил. Kategoriya: Педагогика Bo'lim
|
bet | 21/44 | Sana | 18.03.2021 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #13258 |
TAYANCH TUSHUNCHALAR
Sezgi ob’ektiv olamning sub’ektiv siymosidir.
Sezgi turlari:
Eksterotseptiv sezgilar.
Interotseptiv sezgilar.
Propriotseptiv sezgilar.
Sensibilizatsiya - sezuvchanlikning ortishi.
Sinesteziya - bir analizatorning qo`zg`alishi ta’sirida boshqa analizatorga xos sezgining hosil bo`lishi.
Idrok - narsaning yaxlit obrazidir.
Idrokning konstantligi, o`zgarmasligi.
Illyuziya borliqning noto`g`ri idrok qilinishi.
Gallyutsinatsiya – voqelikdagi yo`q narsalarni idrok qilish.
Appertsentsiya - idrokning psixik hayot mazmuniga mosligi.
|
| |
Foydalanilgan adabietlar - Buxoro davlat universiteti

Foydalanilgan adabietlar
1.German Vanberi: «Buxoro exud Movaroxunaxr tarixi shark yulduzi 1990-5 son
2.Sh.Barakaev: Buxoro tarixi Toshkent «Ukituvchi» 1991
3.B.Tojiev: Kalamda manzara chizish Toshkent 2000y
4.Beymetov B: Toshov N. san’at tarixi Toshkent 2000 y
5.Azimov B: Tasviriy sa’at ukitish uslubieti.
6.R.Xasanov: maktabda tasviriy san’at mashgulotlarini takomillashtirish yullari Toshkent 1996 y
7.R.Xasanov: Tasviriy san’at darslari Toshkent 2000 y
8. Abdullaev S: Rang tasvirdan ma’ruzalar matni Buxoro 2001y
9.A.Maxmudov: tasviriy san’at texnologiyasidan ma’ruzalar matni
10. Abdullaev N. San’at tarixi 1-kitob Toshkent san’at 1986
11.Abdullaev N. San’at tarixi 2-kitob Toshkent san’at 2001y
12. Jabborov B. Rangshunoslikka oid atama va iboratlarini izoxli lugati Namangan 2001
13. Ermimchenko. N Impressionizm Enstiklopediya jivopisi dlya detey 2003
14. Sulaymonov Aabdullaev N Tasviriy san’at umumiy urta ta’lim maktablari uchun darslik 7 sinfi T-2007
15.Kadrlar tayerlash milliy dasturi Barkamol avlod Uzbekiston tarakkietining poydevori Toshkent shark 1997
|
Natyurmort janri - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 5/13 | Sana | 18.06.2021 | Hajmi | 1,6 Mb. | | #15125 |
Natyurmort janri “naturmort” so’zi fransuzcha bo’lib jonsiz narsalar natura ma’nosini anglatadi. Bu janrdan asosan rang tasvir va grafika asarlarida keng qo’llaniladi.
Maishiy janr. Bu janrdagi asarlar kishilarning maishiy turmush tarsi, mehnati, kundalik hayoti bilan bog’liq bo’lib, ularda ko’proq oila maktab, dam olish, shaxsiy va ijtimoiy hayot jarayonlari aks ettiriladi. Maishiy janrdagi asarlar nafaqat hozirgi kun odamlarining balki o’tmishdagi kishilarning turmush tarzi va hayoti haqida ham keng ma’lumot beradi.
Portret janri “portret” fransuzcha portrarit so’zidan olingan bo’lib, kishilarning chexrasini xuddi o’ziga o’xshatib tasvirlash ma’nosini bildiradi. Portretda kishilar yakka, ikki kishi yoki bir guruh sifatida tasfirlanishi munkin.
Tarixiy janr. Bu janrda insoniyat tarixidagi muhim voqealar va qahramonlar hayoti tarsvirlanadi. Rassom bronta tarixiy voqealar ko’rinishini tasvirlash uchun avvalo o’sha voqeaning boshqa tarixiy voqealar orasidagi o’rni va muhimligini aglab yetishi kerak bo’ladi so’ngra u o’sha voqea sodir bo’gan davr haqidagi adabiy manbalarni, tarixiy memorchilik obidalari hamda u yerdan topilgan arxeologik topilmalarni o’rganadi, ular asosida qoralama ranglamar yaratadi. Mavzuga aloqador tarixchilar bilan suhbatlashish voqea mazmunini hamda yaratiladigan asar detallarini aniqlashtirishga yordam beradi.
Batal janri. Bu janrdagi asarlarda rassomlar urush jarayonlarini zavq –shavq, ko’tarinkilik qahramonlik kabi tuyg’ular bilan ifodalashga harakat qiladilar.
|
| |
Tasviriy san’tning janrlari

Tasviriy san’tning janrlari:
Tasviriy san’atda manzara, maishiy, natyurmort, portret, tarixiy, animal, (hayvonot olamiga oid) afsonaviy, dengiz navislik, nyu interyer janrlari mavjud. Janr rassom nimani tasvirlayotganligiga qarab belgilanadi. Masalan, asarlarda odam rasmi ishlansa, ular “portret” tabiat va shahar ko’rinishlari tasvirlansa, “manzara”, turmush va mehnat jarayonlari tasvirlansa “maishiy”janriga xos bo’ladi.
Shuningdek tarixiy voqealarni tasvirlash tarixiy janr, hayvonlarni tasvirlash animal janr deb yuritiladi. “Animal ” janri lotincha anima so’zidan kelib chiqqan bo’lib hayvon ma’nosini anglatadi. “batal” janri esa fransuzcha batay so’zidan kelib chiqqan bo’lib, jang ma’nosini bildiradi. “Nyu” janri fransuzcha so’zidan kelib chiqqandir. Ayrim asarlar bir paytning o’zoda ikki va undan ortiq janrlarga mansub bo’lishi mumkin. Masalan, portret va nyu, dengiz navislik, interyer, manzara va hokazolar.
Har bir janr o’z o’rnida yana bir qancha janrlarga bo’linishi mumkin. Masalan manzara janridan dengiz navislik, tarixiy janridan batal, manzara janridan interyer ajralib chiqqan.
Manzara janri tasviriy san’atda tabiat, shahar industrial- sanoat, interyer ko’rinishlarining tasvirlanishi manzara janriga taalluqlidir. Manzara janridagi asarlarning ayrimlari bevosita tabiatning haqiqiy, ya’ni hayotiy ko’rinishini tasvirlasa, boshqalarida borliq ijodiy tarzda, xayolan ifodalangan bo’ladi. Ba’zan bu ikki hol bir asarda kuzatilishi mumkin.
Manzara janri ko’proq rang tasvirda, qisman grafika va haykaltaroshlikda qo’llaniladi.
|
Amaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
Amaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 189/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgAmaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi
Bosqichlar, vaqti
|
Faoliyatning mazmuni
|
O’qituvchi
|
talaba
|
I-bosqich. Kirish.
(10 minut)
|
1.1. O’quv mashg’uloti mavzu va maqsadi, rejalashtirilgan natijasi va uni o’tkazish tartibini aytadi.
|
1.1. eshitadi va laboratoriya ishga tayyorgarllik ko’radilar.
|
II-bosqich. Asosiy
(65 minut)
|
2.1. Talabalarni zvenolarga ajratadi.
2.2. Blits so’rov o’tkazadi.
2.3. Botanika bog’ida zvenolar bo’yicha ishlarni taqsimlaydi.
2.4.Guruhlarda xulosalar umumlashtiriladi va aniqliklar kirishiladi. Baholash mezonlari aytib o’tiladi.
|
2.1. Talabalar zvenolarga ajraladilar.
2.2. Talaba B.B.B. jadvalini to’ldiradi.
2.3. Talaba zveno bo’yicha taqsimlangan ishlarni bajaradi.
|
III-bosqich.
Yakuniy
(5 minut)
|
3.1. Mashg’ulotga xulosa qiladi. Talabalarga ball beriladi.
3.2. Mustaqil ish uchun vazifa beradi.
|
Eshitadilar, yozib oladilar.
|
Ishning maqsadi: Talabalarni botanika bog’idagi Evropa va Yaponiya o’simliklari shu bilan bir qatorda dorivor o’simliklarning xilma- xilligi bilan tanishtirish.
|
| |
Animal janr - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 6/13 | Sana | 18.06.2021 | Hajmi | 1,6 Mb. | | #15125 |
Animal janr. Bu janrdagi asarlarga anima so’zidan kelib chiqqan bo’lib jonlashtirish demakdir. U tasviriy san’atning barcha turlarida mavjud.
Afsovaiy janr. Afsonaviy janrdagi tasviriy san’at asarlarda hayotda uchramaydigan, biroq xalq tomonidan xayolan o’ylab topilgan odam va hayvonlar, baliqlar, voqea hamda hodisalar tasvirlanadi.
Dengiz navislik. (marinizm). Marina fransuzcha so’z bo’lib, dengiz ko’rinishi ma’nosini bildiradi.
Nyu janri. “Nyu”portret janridan ajralib chiqib, mustaqil ahamiyat kasb etgan.
Interyer janri. Bu janrda binolarning ichki ko’rinishi, faye, yo’lak, xonalarning o’ziga xos jihatlari ulardagi jihozlar, bezaklar va gullar tasvirlanadi.
|
| |
-amaliy mashg’ulot (1) - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

Vaqti 2 soat
|
Talabalar soni: 20 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
Hamkorlikda o’qitish, B-B-B jadvali
|
Mashg’ulotning tashkil etish laboratoriya mashg’ulotini muxokama qilish uchun savollar.
|
O’zbekistondagi o’simlik resurslari haqida.
Botanika bog’i haqida.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’simlik olami bilan tanishini davom ettirish. O’simlik olamini muhofaza qilishni o’rgatish.
|
Pedagogik vazifalar:
Pedagogik vazifalar:
O’simliklar olami bo’yicha bilimlarni kengaytiradi va chuqurlashtiradi;
Mintaqalar bo’yicha o’simliklarni tushuntiradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Talaba:
O’simlik olamining xilma-xilligi haqida ma’lumot oladi.
Mintaqalar bo’yicha o’simliklarnin tizimlashtiradi.
|
O’qitish uslubi va texnikasi
|
B-B-B jadvali, ekskursiya
|
O’qitish vositalari
|
O’simliklar
|
O’qitish shakli
|
Kichik guruhlar va juftliklarda ishlash.
|
O’qitish sharoitlari
|
Botanika bog’i
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki so’rov: natijalari tekshiriladi va baholanadi.
|
Kerakli material va jihozlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

Kerakli material va jihozlar: Seminar mashg’ulotni dars ishlanmasi, ma’ruza matnlari, o’quv qo’llanma, albom, rangli qalamlar, fotoapparat.
Ekskursiya davomida olib borilayotgan ishlarning zvenolar bo’yicha taqsimoti.
zveno. Botanika bog’ida o’simlik turlarini aniqlash. Ularning tuzilishi,.
zveno. Amerika qit’asi o’simlik turlarini aniqlash, tuzilishini, ekologiyasini kuzatish
zveno. Evropa o’simlik turlarini aniqlash, tuzilishini, ekologiyasini kuzatish
zveno. Yaponiya o’simlik turlarini aniqlash, tuzilishini, ekologiyasini kuzatish
zveno. Dorivor o’simlik turlarini aniqlash, tuzilishini, ekologiyasini kuzatish
zveno. Kuzatilgan, tanishib chiqilgan o’simliklarni raqamli fotoaparatda suratga olish va ularni kompyuterga o’tkazish.
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR
1. O’zbekistonda o’simlik olamining xilma-xilligi haqida nimalarni bilasiz?
2. O’simlik olamini muhofaza qilish usullarini ayting?
Nazorat shakli (hisobot, taqdimot): kichik guruhlarda ishlash natijasida oxiriga yetkazilgan ish hisobot tarzida o’qituvchiga topshiriladi. Natijalar “a’lo”, “yaxshi”, “qoniqarli”, “qoniqarsiz” baholar ko’rinishida joriy baholashdagi 30 ball hisobidan mashg’ulotlarga ajratilgan soatlar asosida ballar belgilanadi. Seminar mashg’ulot uchun maksimal ball 1 ball bo’lib, quyidagi mezonlar asosida talabalar bilimlari baholanadi:
1 ball – “a’lo”: xulosa va qaror qabul qilish, ijodiy fikrlay olish, mustaqil mushohada yurita olish, amalda qo’llay olish, mohiyatini tushunish, bilish, aytib berish, tasavvur hosil qilish darajalariga ega bo’lsa qo’yiladi;
0,8-0,9 ball– “yaxshi” mustaqil mshohada yurita olish, amalda qo’llay olish, mohiyatini tushunish, bilish, aytib berish, tasavvur hosil qilish darajalariga ega bo’lsa qo’yiladi;
0,55-0,7 ball – “qoniqarli” mohiyatini tushunish, bilish, aytib berish, tasavvur hosil qilish darajalariga ega bo’lsa qo’yiladi;
0-0,5 ball –“qoniqarsiz”: berilgan topshiriqlar bo’yicha tasavvurga ega bo’lmasa va bilmasa qo’yiladi.
|
Kerakli material va jihozlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

Kerakli material va jihozlar: Laboratoriya mashg’ulotni dars ishlanmasi, ma’ruza matnlari, o’quv qo’llanma, albom, rangli qalamlar, fotoapparat.
Ekskursiya davomida olib borilayotgan ishlarning zvenolar bo’yicha taqsimoti
zveno. Hayvonot bog’ida boqiladigan baliq turlarini aniqlash. Ularning tuzilishi, harakatini, oziqlanishini kuzatish.
zveno. Sudralib yuruvchilar sinfiga mansub turlarni aniqlash, tuzilishini, harakatini va oziqlanishini kuzatish.
zveno. Qushlar sinfiga mansub turlarni aniqlash, tuzilishini, harakatini va oziqlanishini kuzatish.
zveno. Toq, juft tuyoqlilar turkumiga mansub turlarni aniqlash, tuzilishini , harakatini va oziqlanishini kuzatish.
zveno. Yirtqichlar turkumiga oid turlarni aniqlash, tuzilishini, harakatini va oziqlanishini kuzatish.
zveno. Kuzatilgan, tanishib chiqilgan hayvonlarni raqamli fotoaparatda suratga olish va ularni kompyuterga o’tkazish.
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR
1. O’zbekistonda hayvonot olamining xilma-xilligi.
2. Hayvonot olamini muhofaza qilish.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Karimov I. A. XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. T. O’zbekistan. 1997 y.
Karimov I.A. O’zbekiston buyuk kelajak sari. T. O’zbekistan. 1998 y.
Ashurmetov O.A. va boshqalar. ekologiya. T. 2008.
Baratov P. Tabiatni muhofaza qilish. 1995 y.
Beknazov R.U., Novikov YU.P. Oxrana prirodi. T. O’qituvchi. 1996 y.
Biologiya v shkole. Jurnal. 1998-2007 gg. №1-7.
Jelvakova N.V, Vebster K. ekologik ma’lumotdan barqaror rivojlanish ma’lumotigacha. T. 2000 y.
Nigmatov A.N., SHivaldova M.S. Iqlim va biz. T. 2011 y.
5.Novikov YU.V. Priroda i chelovek. M., Prosveщenie 1991 y.
To’xtaev A.S. ekologiya. T. O’qituvchi. 1998 y.
To’xtaev A.S. va boshqalar «Umumiy ekologiyadan laboratoriya mashg’ulotlari» 2003 y.
SHodimetov YU. Ijtimoiy ekologiyaga kirish. 1, 2- qism, T., “O’qituvchi”1994.
Otaboev SH., Nabiev M. Inson va biosfera. T., “O’qituvchi”1995 y.
Rafiqov A.A. va boshq. — ekologiya (o’quv qo’l.). Toshkent. «Adab. jamg’armasi», 2004.
Tursunov X.T. ekologiya asoslari va tabiatni muhofaza qilish. “Saodat RIA”, 1997.
Ekologiya xabarnomasi jurnali. 2009 y. 1-6 sonlar.
Ergashev A. “Umumiy ekologiya” T, “O’zbekiston” 2003 y
Ergashev A., ergashev T. ekologiya, biosfera va tabiatni muhofaza qilish. T., “Yangi asr avlodi”, 2005.
Atrof-muhitni muhofaza qilish. Qonunlar va me’yoriy xujjatlar. T: 2002.
O’zbekiston Respublikasida atrof-muhit holati va tabiiy resurslardan foydalanish to’g’risida Milliy ma’ruza (1988-2007 yillar bo’yicha retrospektiv taxlil). Toshkent.
O’zbekistonda atrof-muhitning holati va tabiiy resurslardan foydalanish: faktlar va raqamlar 2000-2004 statistik to’plam. Toshkent. 2006.
O’zbekiston Respublikasining statistik axborotnomasi. Toshkent-2011.
Haydarova X., Bahodirova Z., Yakubjonova Sh. ekologiya o’qitish metodikasi. T. “Moliya-iqtisod”, 2009y.
|
Amaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi

|
Amaliy mashg’ulotining texnologik xaritasi
|
bet | 192/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org
Bosqichlar, vaqti
|
Faoliyatning mazmuni
|
O’qituvchi
|
talaba
|
I-bosqich. Kirish.
(10 minut)
|
1.1. O’quv mashg’uloti mavzu va maqsadi, rejalashtirilgan natijasi va uni o’tkazish tartibini aytadi.
|
1.1. eshitadi va laboratoriya ishga tayyorgarllik ko’radilar.
|
II-bosqich. Asosiy
(65 minut)
|
2.1. Talabalarni zvenolarga ajratadi.
2.2. Blits so’rov o’tkazadi.
2.3. Hayvonot bog’ida zvenolar bo’yicha ishlarni taqsimlaydi.
2.4.Guruhlarda xulosalar umumlashtiriladi va aniqliklar kirishiladi. Baholash mezonlari aytib o’tiladi.
|
2.1. Talabalar zvenolarga ajraladilar.
2.2. Talaba B.B.B. jadvalini to’ldiradi.
2.3. Talaba zveno bo’yicha taqsimlangan ishlarni bajaradi.
|
III-bosqich.
Yakuniy
(5 minut)
|
3.1. Mashg’ulotga xulosa qiladi. Talabalarga ball beriladi.
3.2. Mustaqil ish uchun vazifa beradi.
|
Eshitadilar, yozib oladilar.
|
Ishning maqsadi: Talabalarni xayvonot bogidagi baliqlar sudralib yuruvchilar qushlar va sut emizuvchilarning xilma-xilligi bilan tanishtirish.
|
| |