nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
"Fan (modul)ning o'zlashtirish darajasini nazorati va baho­lash"bo'limi ekspertizasi

|
"Fan (modul)ning o'zlashtirish darajasini nazorati va baholash"bo'limi ekspertizasi
|
bet | 25/26 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 110,18 Kb. | | #137903 |
Bog'liq “Informatika va at” fani-fayllar.org"Fan (modul)ning o'zlashtirish darajasini nazorati va baholash"bo'limi ekspertizasi
|
|
| | |
| | | |
23.
|
"Fan (modul)ning o'zlashtirish darajasini nazorati va baholash" bo'limida o'qituvchi tomonidan o'quvchining fan (modul)ni o'zlashtirish darajasini nazorati va baholash "Akademik liseylar va kasb-hunar kollejlari o'quvchilarining bilim saviyasi, ko'nikma va malakalarini nazorat qilishning reyting tizimi to'g'risida Nizom"ga mosnazorat va baholash usullari qo'llanilgani.
|
|
|
|
|
"Tavsiya etilgan adabiyotlar va saytlar ro'yxati"bo'limi ekspertizasi
|
|
|
|
24.
|
Ishchi dasturning "Tavsiya etilgan adabiyotlar va saytlar ro'yxati"bo'limi uch qimsdan iborat shakillantirilgani.
|
|
|
|
25.
|
Shu bo'limda Asosiy adabiyotlar, qo'shimcha adabiyotlar, Internet saytlari ro'yxatlariga Yo'riqnoma tavsiyasiga mos adabiyotlar va manbalar ro'yxatihamda saytlar manzillari qayd etilgani.
|
|
|
|
Aniqlangan kamchilliklar:
1.___________________________________________________________________________________________________________________________________________ 2.___________________________________________________________________________________________________________________________________________
3.___________________________________________________________________________________________________________________________________________
4.___________________________________________________________________________________________________________________________________________
|
| |
-BOB. AXBOROT XAVFSIZLIGI (14 soat)

54
|
Axborot xavfsizligi (AX) tushunchasi.
Axborot xavfsizligining jamiyatdagi roli. Axbort xavfsizligining tarkibiy ko‘rsatkichlari .
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
55
|
Axborot xavfsizligi muammolari.
Asosiy xavf-xatarlar. Axborotlarni himoya qilishning tashkiliy, huquqiy va texnik usullari haqida tushuncha. .
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
56
|
Axborot uzatish muxiti. .
Lokal kompyuter tarmog‘i. Regional kompyuter tarmog‘i. .
Global kompyuter tarmog‘i
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
57
|
Lokal kompyuter tarmog‘idagi qurilmalar va ularda saqlanaetgan axborotlar xavsizligini ta’minlash usul va vositalari. .
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
58
|
Internet tarmog‘ida saqlanaetgan axborotlar resurslari xavsizligini ta’minlash usul va vositalari
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
59
|
Elektron pochta (EP) xizmati strukturasi. EP da axborotlarni ximoyalash .
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
60
|
Kompyuter viruslari. Antiviruslar. Antiviruslarni to‘g‘ri tanlash. Antiviruslar bilan ishlash .
|
2
|
Tarkatma materiallar, tayanch so‘z va iboralar
|
Kompyuter, plakat, proektor, doska
|
Ko‘rgazmali plakatlar, savol va test tarqatmalari
|
Tezkor savol-javob, klaster, aqliy xujum
|
P.P.Boqiev“Informatika” Toshkent 2012. A.Sattorov“Informatika va AT” Toshkent 2015 y.
|
|
| |
Yo'l jihozlarini mukammal tamirlash texnologiyalari

|
Yo'l jihozlarini mukammal tamirlash texnologiyalari
|
bet | 1/3 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #229375 |
Bog'liq Iskandarov Shohruhjon.
Talaba: Iskandarov shohruhjon
Qabul qildi: Kosbergenova Nargiza
REJA: Yo'l uskunalarini ta'mirlash texnologiyalari bilan tanishish
Yo'l uskunalarini ta'mirlash texnologiyalariga kirish yo'l ta'mirlash uskunalarining samaradorligi va uzoq umrini oshirish uchun innovatsion echimlardan foydalanishga qaratilgan.
Bashoratli texnik vositalar va ilg'or materiallar kabi ilg'or texnologiyalar yo'l texnikasini ta'mirlash va texnik xizmat ko'rsatish usulini inqilob qilmoqda.
Ushbu texnologiyalarni o'z ichiga olgan holda, yo'l ta'mirlash guruhlari optimal ishlashni ta'minlashi va ishlamay qolish vaqtini minimallashtirishi mumkin, bu esa xarajatlarni tejash va infratuzilma sifatini yaxshilashga olib keladi.
Yo'l uskunalarini ta'mirlashdagi qiyinchiliklar
Yo‘l texnikasini mukammal ta’mirlashga kelsak, samaradorlik va sifatni ta’minlashda texnologiyalar hal qiluvchi o‘rin tutadi. Biroq, yo'l texnikasini ta'mirlash bilan bog'liq turli qiyinchiliklar mavjud.
Asosiy muammolardan biri zamonaviy yo'l texnikasining murakkabligi bo'lib, samarali ta'mirlash uchun maxsus bilim va ko'nikmalar talab etiladi. Bundan tashqari, ehtiyot qismlar va texnik resurslarning cheklanganligi ham ta'mirlash jarayoniga to'sqinlik qilishi mumkin.
Ushbu qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun kompaniyalar doimiy ravishda ta'mirlash jarayonini soddalashtiradigan va yo'l texnikasining ishlashini oshiradigan yangi texnologiyalarni innovatsiya qiladilar va ishlab chiqmoqdalar
Yo'l uskunalarini ta'mirlash uchun innovatsion echimlar
Innovatsion texnologiyalar yo'l texnikasini ta'mirlashga yondashuvni o'zgartirib, har safar mukammal natijalarni ta'minlamoqda.
01
02
03
Ilg'or diagnostika vositalaridan tortib ixtisoslashtirilgan ta'mirlash texnikasigacha, bu echimlar yo'l texnikasiga texnik xizmat ko'rsatish jarayonini optimallashtiradi.
Samaradorlik va sifatga e'tibor qaratgan ushbu texnologiyalar ta'mirlash sanoatida inqilob qilmoqda va mukammallik uchun yangi standartlarni o'rnatmoqda.
|
| |
Tashqi xotira - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 25/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Tashqi xotira. Tashqi xotira qurilmasi yoki boshqachasiga aytganda, tashqi eslab qilish qurilmasi (TEQQ) judaa xilma-xildir. Ularni bir qator belgilar bo’yicha tasniflash mumkin: tashuvchi ko’rinishi bo’yicha, konstrukciya tipi bo’yicha, ma’lumotlarni yozish va o’qish tamoyili bo’yicha, murojaat qilish usuli bo’yicha va h. k.
Tashuvchi — ma’lumotlarni saqlash qobiliyatiga ega bo’lgan moddiy ob’ektdir.
Tashuvchining tipiga bog’liq ravishda barcha TEQQ larni magnit lentadagi yig’uvchilar va diskli yig’uvchilarga ajratish mumkin.
Magnit lentadagi yig’uvchilar o’z navbatida, ikki turli bo’ladi: bobinali lentadagi yig’uvchilar va kassetali lentadagi yig’uvchilar (strimerlar). SHK da faqat strimerlar ishlatiladi.
Disklar bevosita murojaat qilinadigan ma’lumotni mashinali tashuvchilarga taalluqlidir. «Bevosita murojaat» tushunchasi shuni bildiradiki, SHK qidirilayotgan ma’lumot boshlanadigan yoki yangi ma’lumotni yozish lozim bo’lgan yo’lakchaga yozish/o’qish kallagi qayerda joylashishidan qatiy nazar bevosita «murojaat qilishi» mumkin.
Disklardagi yig’uvchilar xilma-xilroqdir:
egiluvchan magnit disklardagi (EMDY) yig’uvchilar, boshqachasiga, floppi- disklarda yoki disketalarda;
qattiq magnit disklardagi yig’uvchilar (K, MDI) yoki vinchesterlar;
almashinadigan qattiq, magnit disklardagi yig’uvchilar, ularda Bernulli effekti ishlatiladi;
floptik disklardagi yig’uvchilar, boshqachasiga floptical-yig’uvchilar;
o’ta yuqori zichlikdagi yozuvli yig’uuvchilor boshqachasiga, VHD-yig’uvchilar;
optik kompakg-disklardagi CD ROM (Compact Disk) yig’uvchilar;
CC WORM tipidagi (Continnous Composite Write Once Read Many, bir marta yozish-ko’p marta o’qish) optik disklardagi yig’uvchilar;
magnit optik disklardagi yig’uvchilar (MODY);
raqamli videodisklardagi DVD (Digital Versatile Disk) yig’uvchilar va b.
Diskli yig’uvchilarning tavsiflari 22-jadvaddd keltirilgan.
Izoh. Murojaat qilish vaqti o’rtacha vaqt oralig’i bo’lib, bu vaqt davonida yig’uvchi talab qilingan qiymatlarni topadi, o’qish yozish kallagini kerakli yo’lkaga to’g’ri keltirish va kerakli sektorni kutish uchun kerak bo’lgan vaqtlar yig’indisi ko’rinishiga egadir. Transfer — ketma-ket o’qishdagi qiymatlarni uzatish tezligi. Murojaat qilish turlari: o’qish va yozish (O’/YO), o’qish (O’), o’qish va bir martalik yozish (O’/1YO).
|
| |
Mikrodasturlarni - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 18/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Mikrodasturlarni doimiy eslab qoluvchi qurilma (DEQQ) o’zining yacheykalarida boshqaruvchi signallarni (impulslarni) saqlaydi, ular SHK bloklarida ma’lumotlarni qayta ishlash amallari jarayonini bajarish uchun kerak. Impuls amallar deshifratori tanlagani bo’yicha amallar kodiga mos ravishda mikroprogrammalarni DEQQ, dan boshqaruvchi signallarning kerakli ketma-ketligini o’qiydi.
Adresni shakllantirish uzeli (MP ning interfeysli qismida joylashgan) buyruqlar registridan va MPX registrlaridan keluvchi rekvizitlar bo’yicha xotira yacheykasining (registrining) to’liq adresini hisoblovchi qurilmadir.
Ma’lumotlarning, adreslarning va ko’rsatmalarning kodli shinalari — mikroprotsessor ichki interfeysli shinasining qismi.
Umumiy holatda BQ, quyidagi asosiy jarayonlarni bajarish uchun boshqaruvchi signallarni shakllantiradi:
MPX ning buyruqlar adresining registr-hisoblagichidan dasturning navbatdagi buyrug’i saqlanayotgan TEQQ, yacheykasining adresini tanlab olish;
TEQQ yacheykalaridan navbatdagi buyruqlar kodini tanlab olish va o’qilgan buyruqni buyruqlar registriga qabul qilish;
amallar kodini va tanlangan buyruqlar belgilarining nimaligini aytib berish (shifrini ochish);
Mikroprotsessorli xotira (MPX) — unchalik katta bo’lmagan, lekin o’ta tezkor xotiradir (MPX ga murojaat qilish vaqti, ya’ni bu xotiradan ma’lumotlarni o’qish, qidirish yoki yozish vaqti nanosekundlar — mikrosekundning mingdan bir ulushlari bilan o’lchanadi).
U mashina ishlashining yaqin taktlarida hisoblashlarda qatnashadigan ma’lumotlarni qisqa vaqt saqlash, yozish yoki berish uchun mo’ljallangan; MPX mashinaning yuqori tezkorliligini ta’minlash uchun ishlatiladi, negaki asosiy xotira (AX) tez harakat qiladigan mikroprotsessorni samarali ishlashi uchun kerak bo’lgan ma’lumotlarni qidirish, o’qish va yozish tezligini har doim ham ta’minlay olmaydi.
Mikroprotsessorli xotira razryadliligi mashina so’zidan kam bo’lmagan tez harakat qiladigan registrlardan tashkil topgan. Registrlarni soni va razryadliligi turli mikroprotsessorlarda turlicha: 8086 MP da 14 ta ikki baytli registrlardan to Pentium MP dagi turli uzunlikdagi bir nechta o’nlab registrlargachadir.
|
| |
ESET NOD32 ANTIVIRUS - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 47/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)ESET NOD32 ANTIVIRUS
ESET NOD32 ham juda mashhur antivirus vositasi bo'lib, boshqa shunga o'xshash mahsulotlar kabi klassik antivirus, veb-antivirus va josuslarga qarshi dasturga ega.
NOD32 - bu eng tezkor antiviruslardan biri bo'lib, uning ishlashi tizimning ishlashiga hech qanday ta'sir qilmaydi.
ESET NOD32 Business Edition troyanlar, reklama dasturlari, qurtlar va boshqa ko'plab tahdidlardan markazlashtirilgan server himoya tizimini o'z ichiga oladi. Mahsulotda korporativ tarmoqlarni boshqarish uchun foydalaniladigan ESET Remote Administrator ilovasi ham mavjud.
ESETNOD32 Business Edition Smart Security yirik korxonalar va ofislardagi serverlar va ish stantsiyalarini har tomonlama himoya qilish vositasi bo'lib, antivirus, antispam, antispyware va shaxsiy xavfsizlik devorini o'z ichiga oladi.
Bepul somodo antivirus
M ashhur antivirus vositalari haqida gapirganda, hech kimni eslatib o'tmaslik mumkin emas COMODO bepul antivirus. Bu eng kuchli antivirus mahsuloti bo'lmasligi mumkin, lekin uning asosiy afzalligi shundaki, u butunlay bepul. Uyda ham, korxonada ham foydalanish bepul. Bepul bo'lishiga qaramay, COMODO juda ta'sirli antivirus vositalarini taqdim etadi.
COMODO shuningdek, pullik xavfsizlik mahsulotlarini ishlab chiqaradi. Ushbu kompaniyaning eng kuchli pullik antivirusi Comodo Internet Security Complete bo'lib, u hatto katta ishlab chiqarish yoki ofisda ham xavfsizlik uchun mos keladi.
Antivirusni tanlash bo'yicha xulosa
Antivirus dasturlarini tanlash juda katta va ularning barchasi ma'lum afzalliklarga va kamchiliklarga ega. Ham pullik, ham bepul antiviruslar mavjud. Albatta, ko'pgina foydalanuvchilar, ayniqsa, tijorat tashkilotlari, o'z shaxsiy kompyuterlarining xavfsizligiga imkon qadar ishonch hosil qilish uchun pulli mahsulotni sotib olishga moyildirlar. Ammo bepul antiviruslar orasida ham ma'lumotlar xavfsizligini kerakli darajada ta'minlashga qodir vositalarning katta tanlovi mavjud.
Kompyuter viruslarining xarakteristikalari, viruslarni aniqlash va ulardan himoyalanish.
|
| |
Dr.Web ishonchli antivirus - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 46/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Dr.Web ishonchli antivirus
Kompaniyaning xavfsizlik dasturlari bozorda 1992 yildan beri mavjud.
Ushbu antivirus dasturi juda qulay interfeysga ega. Skanerlash sekin, lekin juda yuqori sifatli. Dastur deyarli har qanday virusni aniqlay oladi, shundan so'ng u zararlangan dasturni olib tashlash, uni davolash yoki karantinga joylashtirishni taklif qiladi. Dasturdan bir oy davomida bepul foydalanishingiz mumkin, shundan so'ng siz litsenziyani sotib olishingiz kerak.
Kompyuteringizni viruslar yoki yordamchi dastur uchun skanerlash uchun Dr.web CureIt, bu sizning kompyuteringizni tahdidlarni tekshiradi va ularni yo'q qiladi.
Shuningdek, siz boshqa foydali yordamchi dasturni yuklab olishingiz mumkin - Dr.Web Linkcheckers. Ushbu dastur reklamalarni bloklaydigan, havolalar va yuklab olishni tekshiradigan brauzer kengaytmasi.
Shuningdek, Dr.Web-ning foydali komponentlari orasida siz Dr.Web LiveCD-ga e'tibor berishingiz kerak. Bu tizimni tiklash uchun bepul dastur. Ko'pgina mumkin bo'lgan nosozliklar uchun tizimni juda samarali tiklaydi.
Avast - bu mashhur bepul antivirus.
A vast zararli dasturlarni aniqlash va yo'q qilish uchun keng qamrovli dasturiy vositadir. Avast kompyuteringizni bir nechta rejimlarda skanerlashi mumkin: to'liq skanerlash, tezkor skanerlash va bitta papkani skanerlash. Kompyuter ishga tushganda skanerlash ham mumkin. Bu jarayon ancha uzoq davom etadi, lekin eng samarali hisoblanadi.
Avast antivirusi bir nechta versiyalarda mavjud:
Avast Free antivirus - bu bepul antivirus variantidir.
Avast Pro Antivirus - standart nashr.
Avast Internet Security - bu Internetda xavfsizlikni ta'minlash vositasi.
Avast Premier turli xil xavfsizlik xususiyatlariga ega eng to'liq versiyadir.
Bepul versiyadan foydalanish uchun elektron pochta manzilingizni va to'liq ismingizni kiritish kifoya.
Kaspersky Internet Security
Kasperskiy dasturiy ta'minot vositasi bo'lib, uni xavfsiz mahsulotlar orasida etakchilardan biri deb atash mumkin. Ko'pchilik ma'lumotga ega bo'lmagan foydalanuvchilar uni kompyuterning operativ xotirasini ko'p yuklagani uchun tanqid qilishadi. Ammo ilgari ham shunday edi va ushbu antivirusning zamonaviy versiyalari ko'p resurslarni, kompyuterni iste'mol qilmaydi va ishlashga katta ta'sir qilmaydi. Yagona resurs sarflaydigan jarayon qattiq disklarni skanerlashdir va boshqa barcha holatlarda antivirus tizimning ishlashiga deyarli ta'sir qilmaydi.
Antivirus tarkibiga quyidagilar kiradi: klassik antivirus, kompyuteringizni real vaqtda himoya qiluvchi onlayn skaner, josuslarga qarshi dastur moduli. bizning veb-saytimizda.
|
| |
Mikroprotsessor registrlari - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 19/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Mikroprotsessor registrlari umumiy vazifali va maxsus registrlarga bo’linadi.
Maxsus registrlar turli adreslarni (xotira segmentlarining adreslari — Asegm, xotira yacheykalarining segmentlar ichida siljish adreslari — Abaza, Aqayd, Asil buyruqlar va b. ), amallarni bajarilish natijalari va SHK ning ish rejimlari belgilarini (masalan, bayroqchalar registri) va b. saqlash uchun ishlatiladi.
Umumiy vazifali registrlar universal hisoblanadi va istalgan ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatilishi mumkin, lekin ularning ba’zilari bir qator jarayonlarni bajarishda albatga ishlatilgan bo’lishlari shart.
Arifmetik- mantiqiy qurilma arifmetik va mantiqiy operatsiyalarni amalga oshiruvchi qurilmadir.
Arifmetik-mantiqiy qurilma (AMQ) tomonidan qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish mantiqiy qo‘shish va ko‘paytirish, siljitish kabi amallar bajariladi. Fuktsional arifmetik mantiqiy qurilma ikkita registrdan, summator hamda boshqarish sxemalaridan tashkil topgan.
MKSh KShI
Бош-қа-риш схе-маси
Регистр1:1-сон ва натижа
Регистр 2:2-сон
Сумматор
Umumlashgan AMQ sxemasida summator – hisoblovchi sxema sifatida kirish yo`lidagi ikkilik kodlarni qo‘shish uchun xizmat qiladi. Unga ikkilik kodlarni registrlar uzatadi.
Arifmetik- mantiqiy qurilmaning mantiqiy strukturasining qiyinligini arifmetik-mantiqiy qurilmaga qo‘yilgan masalani yechishda ishlatiladigan mikrodasturlar, ko‘pligi bilan tushuntiriladi.
Har bir registrning kirish yo‘liga tegishli mantiqiy sxemalar yig‘ilgan. Ular registrlararo muloqotni qo‘llashda ishlatiladi.
So‘zlar ustida olib boriladigan operatsiyalarni bajarilishi so‘zlarni o‘zgartiradigan va arifmetik-mantiqiy qurilmada so‘zlarni yetkazadigan mikrobuyruqlarga olib boriladi. Mikrobuyruqlarning bajarilish tartibi bajariladigan operatsiyalar algoritmi bilan aniqlanadi. Shundan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, arifmetik- mantiqiy qurilma registrlar va ular bajaradigan funktsiyalar bo‘ladigan operatsiyalarning uslubiga bog‘liq: arifmetik- mantiqiy, maxsus arifmetik.
Arifmetik-mantiqiy qurilma bajaradigan operatsiyalar ro‘yxati raqamli hisoblash mashinasi turiga bog‘liqdir.
Shu tariqa arifmetik-mantiqiy qurilma strukturasi berilgan arifmetik- mantiqiy va maxsus operatsiyalarni bajarilishi bilan belgilanadi. Arifmetik-mantiqiy qurilma qurilishi esa mikrodasturlarda bajariladigan mikrobuyruqlar bilan belgilanadi. Arifmetik- mantiqiy qurilmaning undanda soddaroq sxemasini olish uchun arifmetik- mantiqtsiy operatsiyalardan eng minimalini tanlash lozim. Bunda arifmetik-mantiqiy qurilmaning berilgan tezkorligini hisobga olish zarur.
|
| |
ПРОТОКОЛЛАР - Щзбекистон Республикаси

7.2 ПРОТОКОЛЛАР
Таянч сщз ва иборалар:
Протокол, ыоида, IР протокол, TCР протокол, тармоы даража, транспорт даража, амалий даража, протокол аъамияти.
Протокол ыоидани белгилайди.Буыоида асосида иккита дастур ёки иккита компpютер биргаликда ъаракатланади.Айрим протоколлар маoлумотлар ъаракатини бошыаради, айримлари хабарларни бутунлигича текширади, яна бирлари эса маoлумотларни бир форматдан бошыасига щтказади.
Интернет буйлаб юборилган ъар-бир ахборот протокол орыали камида уч даража буйлаб щтади.
* Тармоы даража - Бунда хабарни бир жойдан иккинчи жойга етказиш кщзатиб борилади.
* Транспорт даража - Бунда узатиладиган хабарлар бутунлиги кщзатилади.
* Амалий даража - Хабарларнинг компpютер формати кишининг маoлумотни ыабул ыилиш учун кулай кщринишга щзгаради.
Интернетда иккита асосий протоколдан фойдаланилади:
1.IР(Internet Рrоtосоl)-тармоылараро пратакол, маoлумотларни алохида пакетларга ажратади. У ыабул ыилувчининг манзили (IP-манзил) бщлган сарлавха таoминлайди. Уларнинг белгиланган пунктга тщьри кетма-кетликда етиб бориши протокол билан кафолатланмайди. Ушбу протоколнинг мухим вазифаларидан бири - бу маршрутлаш (Internet бщйича йул танлаш. Пакетлар шу йул орыали узатилади). IPпротоколи мантиыий бирикишларсиз ишдайди, у хатоларни аниыламайди ва тщзатмайди.
2.TCР(Transmissiоn Cоntrоl Рrоtоcоl) - транспорт даражали протокол - у пакетни тщьри етказиб бериш жавоб беради (6.1 жадвал). Интернет IР протоколини ва TCР оиласига мансуб протоколлардан бирини кафолатли ыщллаб-кувватлайдиган кщплаб тармоыларни бирлаштиради. Ыоида бщйича TCР/IР атамаси TCР ва IР протоколлари билан боьлик барча нарсаларни англатади. У бутун бир протоколлар оиласини камраб олади. Интернетда кщпгина амалий протоколлар мавжуд бщлиб, улар Mail, telnet, ftр, archie, gорher, WAIS, Wоrld Wide Web каби дастурлар фойдаланилади. Масалан файлларни жйнатиш протоко ли (FTР), олислашган машина терминал эмуляцияси протоколи (telnet), оддий почтанинг жщнатиш протоколи (SMTР), номларнинг (DNS) домен (минтакавий) тизимли протоколи, маршрутлашнинг ахборотлашган протоколи (RIР), ва ъоказо . TCР/IР протоколи аввалига глобал тармоыыа мщлжалланган эди.
TCР/IР оиласи 4 - даражали схема бщйича ташкил этилади.
____________________________________________________________
¦ TCР/IР ¦ ISО/ОSI ¦
¦__________________________¦_________________________________¦
¦ 1.Амалий дастурлар ¦1.Амалий дастурлар даражэаси ¦
¦ ¦2.Маолумотларни акс этиш даражаси
¦__________________________¦_________________________________¦
¦ 2.Транспорт даражаси ¦3.Сеанс даражаси ¦
¦ ¦4.Транспорт даражаси ¦
¦__________________________¦_________________________________¦
¦3.Тармоылар даражаси ¦5.Тармоы даражаси ¦
¦__________________________¦_________________________________¦
¦4.Тармоыыа кириш даражаси¦ 6.Канал даражаси ¦
¦ ¦ 7.Жисмоний даража ¦
__________________________¦_________________________________¦
Жисмоний дастур даражасима маoлумотларни такдим этиш муаммосини мустаыил хал этувчи амалий дастурдан иборат.
Транспорт даражаси - маoлумотларни компpютердан компpютерга етказиб беришни таoминлайди.
Тармоыыа кириш даражаси - Аппарат интерфейсларива ушбу аппарат интерфейслари драйверлари.
|
WinZip dasturini chaqirmagan holda ham arxiv yaratish mumkin. Bu usul Проводник dasturi orqali amalga oshiriladi

|
WinZip dasturini chaqirmagan holda ham arxiv yaratish mumkin. Bu usul Проводник dasturi orqali amalga oshiriladi
|
bet | 44/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)WinZip dasturini chaqirmagan holda ham arxiv yaratish mumkin. Bu usul Проводник dasturi orqali amalga oshiriladi:
Vazifalar panеlidagi Пуск tugmasini bosib Windows opеratsion tizimining asosiy mеnyusini oching;
asosiy mеnyudan «Программы»- «Проводник» buyrug‘ini tanlang. «Проводник» dasturining ishchi oynasi ochiladi.
C: \ Program Files \ WinZip papkalarini tanlang
sichqonchaning o`ng tugmasini papkaning ixtiyoriy joyida (fayllar nomi yozilgan ustundan tashqari) bosing. Fayllar bilan ishlash uchun kontеkst mеnyu namoyon bo`ladi.
Создать- WinZip File buyru/i tanlanganda «Проводник» ishchi oynasida yangi fayl – arxiv hosil bo`ladi.
WinZip File.zip nomini Readmi.1.zip ga o`zgartiring va “Enter” tugmasini bosing.
Arxivdan faylni o’chirish uchun quyidagi oynada Delete tugmasidan foydalaniladi.
WinZip arxivatori turli ko`rsatkichlarni sozlash uchun katta imkoniyatlarga ega. Masalan: arxivlashda faylni ixchamlashning turli xil darajalarini o`rnatish mumkin. Arxivning mumkin qadar kichik hajmda bo`lishi talab etilsa, fayllarni yuqori darajada ixchamlash o`rnatiladi. Ammo bunda fayllarni arxivga qo`shish vaqti davomiyligi ortadi. Shuning uchun arxivga juda katta miqdordagi fayllarni tеz joylashtirish lozim bo`lsa, ixchamlashning past darajasini o`rnatish o`rinlidir. Bunda fayllar tеzroq ixchamlanadi.
WinRAR arxivatori xarakteristikasi.
Еvgеniy Roshal tomonidan tuzilgangan WinRAR arxivatori hozirgi kunda kеng qo`llanilmoqda. WinRAR dasturi boshqa arxivatorlarga nisbatan fayllarni, shu jumladan arxivlanishi yomon bo`lgan grafik va multimеdia fayllarini yaxshiroq ixchamlash imkoniyatiga ega. Ayniqsa, kichik, bir tipga mansub katta miqdordagi fayllarni arxivlashda ixchamlashning yuqori ko`rsatkichlariga erishish mumkin. WinRAR dasturining yana bir muhim imkoniyati shundaki, ushbu arxivator yordamida ko`p tomli arxiv, ya'ni bir nеchta qismga bo`lingan arxiv yaratish mumkin. Bunday ko`p tomli arxivni bir nеcha diskеtalarga yozish va kеyinchalik qiyinchiliksiz ularni ochish mumkin. Bunday imkoniyat fayl hajmi ixchamlangan taqdirda ham diskеta hajmidan katta bo`lganda qo`l kеladi.
Arxivatorning kamchiligi esa arxivlash jarayoni tеzligining pastligidir. Bu ixchamlash darajasining yuqoriligi bilan bog‘liqdir.Ammo WinRAR dasturi arxivlash jarayonini nihoyatda nozik sozlash imkonini bеradiki, ixchamlashning imkon qadar yuqori darajasini saqlagan holda, ishning tеzligini oshirish mumkin.
|
| |
Nazorat ushun savol va topshiriqlar

Registrlar va ularning turlari, vazifalari, tasnifi.
Maxzuz registrlar.
Umumiy foydalanuvchiga mo’ljallangan registrlar
Segment registrlari, xolat va boshqaruv registrlar.
Testli registrlar
Pentium mikroprosessorlarida registrlar bloki.
Segment registrlar, Soprosessor registrlari
Registrli kesh xotira va uning vazifalari
Tashqi xotira va uning turlari
Kengaytirilgan xotira va unga murojaat qilish usullari.
Kesh xotira, uning vazifalari
Operativ xotira
Mikroprosessorli xotira.
Tezkor xotira
Xotiraning tezkor yacheykalari. Boshqarish sxemasi.
O’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari

O’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari
|
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 7
1. Avtomobillarni egrida harakatlanishi va ularga taʼsir etuvchi kuchlar.
2. Yo„l poyini qurish ishlari texnologiyasi.
3. Avtomobil yo„llarini saqlash.
4. Avtomobil yo„llarini ta‟mirlash va saqlash bo„yicha tadbirlar tizimi.
5. Aeroportning transport ishlari texnologiyasi. Perron, aerovokzal, aeroportning uchish-qo„nish
tasmasini o„tkazish qobiliyati Uchish-qo„nish tasmalarini yo„nalishini aniqlashda shamol esishini
hisobga olish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 8
1. Viraj. O„tish egrisi. Egrida qatnov qismini kengaytirish.
2. Yer ishlarini bajarish muddati.
3. Avtomobil yo„lining transport-ekspluatatsion ko„rsatkichlarini kompleks baholash.
4. Ko„prik inshoatlari va quvurlarni hisoblash usullari.
5. Aeroportning xizmat-texnik tyerritoriyasida maxsus binolar va inshootlar hisob miqdorlari.
Xizmat-texnik tyerritoriyasida loyihalashtirish. Yo„lovchilar va yuklarga mo„ljallangan bino va
inshootlar.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 27
1. Loyiha qidiruv ishlarining turlari. Loyiha tarkibi va uni taxt qilish.
2. Yo„l poyini qurish ishlari texnologik xaritalari va chiziqli kalendar grafigi.
3. Yo„llarni qum bosishidan saqlash usullari.
4. Ramali, arkali va aralash sistemadagi metall ko„priklarining konstruksiyalari.
5. Quvurlar mustahkamligini hisoblash. Taʼsir yetuvchi kuchning kattaligini hisoblash, hisoblash
chizmalarini ichki kuchlanishlarini aniqlash, mustahkamlik shartlari.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 28
1. Tog„li erlarda yo„l o„q chizig„ini o„tkazish.
2. Yo„l poyi geometrik o„lchamlari nazorati.
3. Transportdan chiqadigan shovqinni kamaytirish chora-tadbirlari.
4. Vantali va osma metall ko„priklarining konstruksiyalari.
5. Sunʼiy qoplamalarga bo„lgan talablar. Aerodrom sunʼiy qoplamalarining tuzilish qatlamlari.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 15
1. Yo„llardagi harakat miqdori va tarkibini aniqlash.
2. Yo„l poyinining suv-issiqlik rejimini ta‟minlovchi inshootlarni qurish.
3. Avtomobil yo„lini joriy va mukammal ta‟mirlash ishlarining texnologik jarayonlarini ishlab
chiqish va ishni tashkil kilish.
4. To„sinli temirbeton ko„priklar turlari.
5. Belgilar va gorizontallar bo„yicha relʼefni loyihalashtirish usuli. Yyer qazish ishlarini miqdorini
aniqlash. Yer qazish ishlarini miqdorini aniqlash usullari(Izochiziq, to„rtburchak va gorizontal
profil).
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 16
1. Yo„l qoplamasi g„adirbudirligini aniqlash. Yo„l qoplamasining ravonligini aniqlash.
2. Yo„l poyinining suv-issiqlik tartibini boshqarish usullari va inshootlari turlari.
3. Avtomobil
yo„llarining ta‟mirlanayotgan bo‟laklarida xarakat xavfsizligini ta‟minlash.
4. Oldindan zo„riqtirilgan armaturali uzlukli va temperaturaviy yaxlit oraliq qurilmalar
konstruksiyalari.
5. Loyihalashtirishning ketma-ketligi. Sunʼiy qatlamlarning ko„ndalang va bo„ylama profilni
loyihalashtirish. Grafoanalitik va grafik usuli bilan qatlam rejasi ustida gorizontallarni
loyihalashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
Аrcie ва Gорher билан ишлаш

|
Аrcie ва Gорher билан ишлаш
|
bet | 24/39 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #141219 |
Bog'liq muzaffar9.2.Аrcie ва Gорher билан ишлаш.
Таянч сщз ва иборалар:
Аrcie, Gорher, Интернет, маoлумотлар базаси, сервер , архив, тармоы.
Интернет орыали кириш бщлган дастурлардан щз компpютерингизга нусха кучиришингиз мумкин. Бунда керакли дастурни ыидириш лозим бщлади. Archie номи бщйича FTР серверда файлни ыидиради ва ыидирилаетган файлни щз ичга олган серверлар руйхатини чиыаради. Шундан сунг FTР ёрдамида керакли файллар щз компpютерингизга юборишингиз мумкин. Archie доимо Интернетни скайнерлайди ва унинг маoлумотларбазаси тухтовсиз янгиланади. Агар сиз файлнинг аниы номини билмасангиз Archie ёрдамида калит сщз бщйича файлни ыидириш мумкин. Archie маoлумотлар базаси кщпгина университетлар ва тармоы ташкилотлар томонидан ыщллаб куватланади.
Archie маoлумотлар базасига киришга рухсатни ыуйдаги усулда олиш мумкин:
* сизнинг хост - компpютерингиз орыали компpютерингизга
щрнатилган Archie мижоз дастури ёрдамида:
* электрон почта орыали;
* Telnet орыали Archie сервер билан компpютерга уланиш;
Керакли файлни ыидириш учун FTР - search ыидирув тизими хизматидан фойдаланиш мумкин. Бу тизим барча доменлар бщйича ёки сиз буюрган домен буйлаб файлни тезкор усулда ыидиради, ташкил этиш ваыти, мамлакатлар ва бошыа белгилар бщйича танланган файлларни хилларга ажратади. Сиз /httр://ftрsearch.ntnu.nо/ манзилгоъи буйича мазкур ыидирув билан боьланишингиз мумкин.
FTР Search - FTР архивида файлларни ыидирувчи энг яхши машина ва у Тронхейм(Норвегия)да жойлашган. FTР Search - кщрсатилган ёки барча доменлар бщйича тезкор ыидирувни амалга оширади, яратиш ваытида натижалари, мамлакатлар ва бошыа белгилар бщйича уни хилларга ажратади. Маолумотлар базаси 4,650 FTР Sites, 5млн. Директория ва 65 млн дан ортик 135 МВ ъажмдаги файллар номини щз ичига олади, ъар хафтада янгиланади.
Gорher кулай шаклда Internet такдим этадиган барча хизматлардан фойдаланиш имконини беради. Gорher серверларидан бирига уланиб, у билан ишлаш мумкин. Одатда ъар бир Gорher - сервер маoлум мавзуга: кишлок хужалаги, иктисод конунчилиги ва хоказоларга багишланган.
Gорher меню тизимидан фойдаланган холда сизга керакли сервер билан боьланиш мумкин. Маoлумотлар архиви билан ишлашни осонлаштириш учун Gорherда Verоniсa (Very Easy Rоdent Оriyntal Netwide Index tо Cоmрuterzed Archives-компpютер архивининг щта оддий тармоы кщрсаткичи) дастури мавжуд. Ушбу дастур ёрдамида сиз калит сщзлар бщйича Gорherнинг ъар ыандай серверида керакли маoлумотларни ыидириб топишингиз мумкин.
|
| |
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 11
1. Bo„ylama profilni setkasini chizish. Nazorat va boshqaruv nuqtalarini belgilash. Loyiha
chizig„ini o„tkazish.
2. Gruntlarni zichlashtirishning maxsus (murakkab) sharoitlari.
3. Avtomobil yo„lini saqlash bo„yicha ishlarni tashkil etish.
4. Temirbeton ko„priklarining asosiy sistemalari.
5. Aeroportning bosh rejasining namunalari. Aeroportlarni obodonlashtirish. Aeroport ishchisining
mehnatini muxofaza qilish. Aeroport bosh rejasini loyihalashtirishda atrof-muhitni muhofazasi.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 12
1. Vertikal egrilarni loyihalash.
2. Yo„l o„qi bo„yicha yer belgilarini aniqlash usullari. Quvur tuynugini aniqlash.
3. Avtomobil yo„llarini qishgi saqlash ishlarining grafigini tuzish.
4. Temirbeton ko„priklari harakat qismi qoplamasi.
5. Samolyotlarning parvoz qilish va qo„nish chizmalari. Aeroportlarni loyihalashtirishda tabiiy
sharoitlarni va metrologiya hisobotlarini yeʼtiborga olish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim
yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan
Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari
Bilet 59
1 Asfaltbetonli yo„l to„shamasi materiallariga bo„lgan talablar. Asfaltbeton
qorishmalari tarkibi,
turlari va tayinlanishi.
2. Yo„l poyini qurishni tashkil qilish va texnologik jarayonlari xaritasini tuzish.
3. Sementbeton qoplamalarini joriy taʼmirlash.
4. Yaxlit yuza usulida grunt qazishning mohiyati nimada?
5. Sunʼiy qoplamali qo„nish yo„laklarini, boshqaruv yo„laklari, boshqaruv yo„laklari,
turar joylari va
Perronlarni yuqoridan loyihalash.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim
yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan
Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari
Bilet 60
1. Plastbetonli qoplamalar. Asfaltbeton qoplamalarini qurishda texnik
nazorat va ishlarni qabul
qilish.
2. Yo„l poyini qurishni tashkil qilish va texnologik jarayonlari xaritasini tuzish.
3. Harakatni yo„nalish bo„yicha ajratishdan maqsad nima?
4. Burg„ilash-portlatish ishlarida foydalaniladigan PM qanday parametrlarga
boglik xolda kabul
kilinadi?
5. Gruntli Aerodromlarning chim qoplamalari va ularning tarkibi.
Gruntli Aerodromlarda donli
maxsulotlarga axamiyat byerib taʼmirlash (o„tlarga qarash, sug„orish, tarash, kemiruvchilarga qarshi
choralar ko„rish).
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 5
1. Yo„ldan suvni chetlatish. yer usti suvlarini chetlatish.
2. Yo„l tasmasini tayyorlash ishlarida buldozer, katoklarning qo„llanishi va mexanizmlarning ish
unumdorligi.
3. Avtomobil yo„lini ta‟mirlash va saqlash bo„yicha ishlarni rejalashtirish.
4. Ko„prik inshoatlarini loyihalash ketma-ketligi .
5. Uchish maydonini ustki qatlamini ko„rinishi. Relʼefni vazifasi va loyihalashtirishni
boshqaradigan qonun-qoidalari. Relʼefni loyihalashtirish uchun boshlang„ich maʼlumotlar.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 6
1. Avtomobilni to„g„rida harakatlanishi va unga taʼsir etuvchi kuchlar (qarshilik kuchlari).
2. Yo„l poyini qurishda gruntlarga bo„lgan talablar.
3. Murakkab sharoitdagi avtomobil yo„llarini ekspluatatsiya qilishning o„ziga xos xususiyatlari.
4. Avtomobil yo„llaridagi suv o„tkazuvchi quvurlar.
5. Aeroport turlari. Aeroport va Aerodromlarni tasniflanishi. IKAO – aeroportlarning xalqaro
tasniflash xususiyatlari.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 17
1. Yo„l o„q chizig„ini o„tkazish. Yo„lni ko„ndalang profili.
2. Grunt suvlari sathini pasaytirish uchun drenajlarni qurish.
3. Avtomobil yo„lini joriy va mukammal ta‟mirlash ishlarining texnologik xaritasini tuzish, chiziqli-
kalendar grafigini kurish.
4. Yig„ma temirbeton ko„prik elementlarini tayyorlash va tashish asoslari.
5. Sunʼiy qatlamlarning tutashuv tugunlarini vyertikal rejalash. Gorizontallarni yo„l chiziqlari ustida
sunʼiy qoplam bilan uchish maydonini grunt yyerlarini tutashuvini loyihalashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 18
1. Avtomobillarni egrida harakatlanishi va ularga taʼsir etuvchi kuchlar. Virajlarni loyihalash.
2. Murakkab tabiiy-iqlim sharoitlarda yo„l poyini qurish.
3. Yo„l to„shamasining mustahkamligini aniqlash.
4. Temirbeton ramali ko„priklarning turlari va konstruksiyalari.
5. Loyihalashtirishning ketma-ketligi. Sunʼiy qatlamlarning ko„ndalang va bo„ylama profilni
loyihalashtirish. Grafoanalitik va grafik usuli bilan qatlam rejasi ustida gorizontallarni
loyihalashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 13
1. Ko„ndalang kesimni murakkab sharoitda loyihalash.
2. Yo„l tasmasini tayyorlash va trassani tiklash ishlarini tashkil qilish.
3. Yo„l qoplamasining ravonligini baholash.
4. To„sinli temirbeton ko„priklari oraliq qurilmalari konstruksiyalari.
5. Uchish-qo„nish tasmasini yo„nalishini aniqlashda shamol esishini hisobga olish. Uchish-qo„nish
tasmasini talab qilingan uzunligini hisoblash, uchish tasmasi va Aerodromlarning boshqa
elementlari.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 14
1. Yo„l to„shamasini hisoblash prinsiplari. Yo„l to„shamasini uchta mezonga hisoblash.
2. Yer poyini barpo etishda rejalash ishlari.
3. Yo„lning xarakati uchun xavfli bo„laklarini aniqlash va xarakat xavfsizligini baxolash.
4. Ko„prik ustidan suvni qochirish.
5. Ustki qatlamni qiyshiqligini va chegaradan chiqib ketganini aniqlashning asosiy qonun-qoidalari.
Uchish maydonining mikrorelʼef va mezorelʼef ustki qatlami.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
____________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 9
1. Yo„l o„qi bo„yicha yer belgilarini aniqlash usullari. Quvur tuynugini aniqlash.
2. Gruntlarni zichlashni alohida usullari.
3. Avtomobil yo„llaridagi nuqsonlar qaydnomasini tuzish.
4. Ko„priklarning tuynugi hisoblari.
5. Aeroportning aerovokzal bo„limi. Aeroportning aviatexnika bazasining bo„limi. Aviatsiya
korxonalari. Maʼmuriy-maishiy va yordamchi bino inshootlar. Perron va samolyotlarning turar
joyini loyihalashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 10
1. Murakkab iqlim sharoitida topokartada yo„l vari-antlarini o„tkazish. To„g„rilar va egrilar jadvali
tuzish.
2. Gruntlarni zichlovchi mexanizmlar turlari va ularni ish jarayonida qo„llanilishi, zichlovchi
mexanizmlarni tanlash.
3. Avtomobil yo„lini ta‟mirlash va saqlash bo„yicha ishlarni rejalashtirish.
4. Temirbeton ko„priklar haqida umumiy malumotlar.
5. Aeroportning injener tarmoqlari va kommunikasiyalari. Harakatdagi temir va avtomobil yo„llar,
ichki yo„llar. Aeroportlarning bosh rejalarini mujassamlashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim

2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 3
1. Yo„ldan suvni chetlatish. yer usti suvlarini chetlatish.
2. Yo„l poyi konstruksiyasi.
3. Avtomobil yo„llarini texnik hisobga olish va pasportlashtirish.
4. Suv o„tkazuvchi quvurlarning klassifikatsiyasi.
5.
Aeroportning
tarkibiy
qismlari.
Aerodromlarning
asosiy
qismlari
va
ularning
vazifalari.Aeroportlardagi transport ishlarini tashkillashtirish.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil
2022-2023 o’quv yilida 5340800 – “Avtomobil yo’llari va aerodromlar” ta’lim yo’nalishi talabalari uchun mutaxassislik fanlaridan Yakuniy davlat attestasiyasi sinovlari savollari Bilet 4
1. Avtomobilni to„g„rida harakatlanishi va unga taʼsir etuvchi qarshilik kuchlar.
2. Yo„l poyini qurishda gruntlarga bo„lgan talablar.
3. Avtomombil yo„llarini ekspluatatsiya qilishda harakat xavfsizligini ta‟minlash.
4. Ko„prik kechuvi elementlari.
5. Aeroport va havo trassalari to„g„risidagi umumiy tushuncha.
Universitet ilmiy-uslubiy kengashining 2023 yil “__” ____dagi yig‟ilishida muhokama qilingan va
tasdiqlangan ( ___ -son bayyonma).
Kafedra mudiri: A.Madatov
DAK raisi: A.A.Abdullayev
“Tasdiqlayman”
O‟quv ishlari bo‟yicha prorektor
______________ U.M.Xodjabekov
“___” __________ 2023 yil