nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yakuniy bosqich - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
1-ilova Ota-ona ibrati va uning tarbiya jarayonida tutgan o‘rni Reja:
O‘quv mashg’ulotining maqsadi: Oiladagi Yoshlarni buzg’unchi g’oyalar ta’siriga tushib qolishdan, ularni jinoyat yo‘liga kirib qolishdan saqlashda ota-onalarning rolini ko‘rsatish, milliy istiqlol g’oyalarini farzandlar ongiga singdirishda ota-onalarning rolini talabalarga tushuntirish. O‘quv mashg’ulotining natijalari: Yoshlarni buzg’unchi g’oyalar ta’siriga tushib qolishdan, ularni jinoyat yo‘liga kirib qolishdan saqlashda ota-onalarning rolini o‘rganadilar. Milliy istiqlol g’oyalarini farzandlar ongiga singdirishda ota-onalarning roli bilan tanishadilar. 2-ilova Har bir ma’ruza va amaliy mashg’ulot uchun 0,5 dan 2 ballgacha qo‘yiladi. Reyting bo‘yicha natijalar bahosi: 2,0 ball - «a’lo». 1,5 ball - «yaxshi». 1,0 ball - «qoniqarli». 0,5 ball - «qoniqarsiz». 3-ilova Yoshlarni buzg’unchi g’oyalar ta’siriga tushib qolishdan, ularni jinoyat yo‘liga kirib qolishdan saqlashda ota-onalarning roli Markaziy Osiyo xalqlari hayoti, madaniyati, urf-odatlari orasida tarixiy umumiylik mavjud. Demak, mazkur umumiylik ushbu xalqlar orasida tarbiyada ham umumiy lik mavjud bo‘lganligini ko‘rsatadi. Bu haqda islomgacha davr madaniyati tarixi, qadimiy yozma obidalar: Avesto, O‘rxun-Enasoy yozma obidalari, moniylik, mazdakiylik kabi oqimlar ta’limotlarini o‘rgangan olimlarning ilmiy xulosalari mavjud. Avestoning eng eski qismlaridan biri «Yasna»da chorvadorning adolatli, oqil va hurmatga sazovor bo‘lishi maqsadiga etkazishini e’tiqod darajasiga ko‘tarishgan. Lekin qo‘lida qurol bilan, zo‘rlik ishlatib, yaylovlarni er bilan yakson qilib, merosga qolgan mol-mulkini talon-toroj qiluvchi ko‘chmanchilarni manfur dushman hisoblaganlar. Natijada, qadimgi ajdolarimiz nazdidayoq adolatsizlik natijasida «biz», «ular» (bosqinchilar) antitezasi paydo bo‘lgan. Bu esa o‘z navbatida yosh avlodlarda vatapparvarlik, millatparvarlik, fidoyilik kabi fazilatlarni shakllantirishni qabilaviy tarbiya vazifalariga aylantirgan. Download 11,8 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi - bet 195

|
M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi Pdf ko'rish
|
bet | 195/251 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 5,02 Mb. | | #270410 |
Bog'liq Inf metRasm 20. “Informatika” fanidan laboratoriya mashg‘uloti o‘tkazish
uchun tayyorlanadigan ishlanmalarning tarkibiy tuzilishi
346
4 – darajali topshiriqlar.
1. WORD dasturida biror korxona iqtisodiyotining oylik va yillik
o‘sish va kamayishini ko‘rsatuvchi ma’lumotni grafik va diagrammalar
shaklida chiqarish amallarini bajaring.
2. WORD dasturida biror ta’lim muassasa tarkibiy tuzilishini
animatsion vositalar yordamida yaratish amallarini bajaring.
Amaliy mashg‘ulotlarning bir ko‘rinishi bo‘lgan laboratoriya
mashg‘ulotlarida o‘quvchilarga beriladigan mustaqil topshiriqlar ham
tabaqalashgan holatda oddiydan murakkabga qarab taklif qilinishi
maqsadga muvofiq. Shu bilan birga amaliy mashg‘ulotlarni ta’lim
muassasasining yo‘nalishini e’tiborga olib o‘tkazish ijobiy natijalar
berishi tajribalardan ma’lum bo‘lmoqda. Masalan, ijtimoiy – gumanitar
yo‘nalishga ega bo‘lgan ta’lim muassasalarda har xil matnli
ma’lumotlarni qayta ishlashga doir topshiriqlar; aniq fanlar va
iqtisodiyot yo‘nalishiga ega bo‘lgan ta’lim muassasalariga qo‘shimcha
qilib, hisoblash, turli jarayonlarni dasturlashga doir topshiriqlar tavsiya
qilish maqsadga muvofiq.
Laboratoriya mashg‘uloti nazariy va amaliy mashg‘ulotlarda
olingan bilimlarni mustahkamlash maqsadida o‘qituvchi rahbarligida
o‘quvchilar olib boriladigan mustaqil amaliy ish hisoblanadi.
O‘quvchilar laboratoriya topshiriqlarini bajarishda ishni bajarish ketma-
ketligi tartibli bayon qilingan metodik ko‘rsatmalardan foydalanadi,
shuning uchun laboratoriya ishi ko‘rsatmalari yuqori sifatli va didaktik
talablar asosida tayyorlanishi kerak. Laboratoriya mashg‘ulotlari
ishlanmalarini tayyorlashning tarkibiy tuzilishi 20- rasmda keltirilgan.
Laboratoriya
mashg‘ulotlari
ishlanmasi
quyidagi
tashkil
etuvchilardan iborat: laboratoriya ishi mavzusi, mavzuning qisqacha
tavsifi, maqsadi, kerakli jihoz va materiallar, nazariy qism, ishni bajarish
tartibi, topshiriqlar, natijalarni qayta ishlash va hisobot tayyorlash.
O‘quvchilar laboratoriya mashg‘uloti ishlanmasini diqqat bilan tanishib
chiqib, ko‘rsatmalar bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni bajaradilar va
tavsiya qilingan tekshirish uchun savollar asosida hisobotlar
tayyorlaydilar.
“Informatika” fanidan laboratoriya mashg‘uloti o‘tkazish uchun
tayyorlanadigan ishlanmalarning tarkibiy tuzilishi bo‘yicha laboratoriya
mashg‘ulotlarining ishlanmasidan namuna keltiramiz:
|
| |
Axborotlarni elektron vositalarda qayta ishlash va saqlash

198
Sodda grafik muharriri yordamida murakkab bo‘lmagan rasm va
tasvirlar chiza oladi, ular ustida grafik muharrir imkoniyatlaridan
foydalanib amallar bajara oladi;
matn protsessorida sahifaga ustunlar, gipermurojaat, diagramma,
kolontitul, yozuv, ekran suratini joylashtira oladi, ularni tahrir qilish va
formatlash imkoniyatlarini qo‘llay oladi.
A2
Operatsion tizim yoki maxsus dasturlar yordamida fayllarni arxivlay
oladi;
taqdimot slaydlarini hosil qiladi, ularga multimedia elementlarini
tatbiq eta oladi;
elektron jadvallarda elektron jadval imkoniyatlaridan foydalanib
hujjatlar hosil qila oladi;
elektron jadval elementlari ustida formatlash amallarini bajara oladi;
elektron jadvallarda ma’lumotlar ombori va diagrammalar hosil
qilib, turli amallarni bajara oladi;
elektron jadvallar funksiyalaridan foydalanib sodda hisoblashlarni
bajara oladi;
axborot hajmi, uzatish tezligi bilan bog‘liq masalalarni, axborotlarni
qayta ishlashni mustaqil bajara oladi;
kompyuterda masalalar yechish bosqichlariga oid sodda amaliy
masalalarni hal eta oladi;
turli masalalarni yechishga oid algoritmlar tuza oladi;
dasturlash tillaridan birida masalalarni yechishga doir sodda
dasturlar tuza oladi;
media- savodxonlik bilimiga ega bo‘ladi;
elektron pochta, Internet va boshqa resurslardan olingan
axborotlarni tahrir qila oladi;
Web- sahifa ko‘rinishida sodda axborot resurslarini tayyorlay oladi.
A2+
Elektron jadval funksiyalaridan foydalanib matematik, fizik va
iqtisodiy yo‘nalishlarda hisoblashni va mantiqiy masalalarni hal eta
oladi;
tarkibiy Web- sahifa ko‘rinishida axborot resurslarini tayyorlay
oladi;
dasturlash texnologiyasi imkoniyatlaridan foydalanib sodda dasturiy
ta’minot hosil qila oladi.
-ilova

Kontseptual jadval - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

5-ilova
Kontseptual jadval
6-ilova
Ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’siri
O‘sib kelayotgan avlodni tarbiyalashda xalq an’analarining roli Sharq va G’arbning mashhur olimlari va mutafakkirlari asarlarida o‘z aksini topgan. Urf-odatlar va an’analarni tadkiq qilishga bagishlangan falsafiy adabiyotda ushbu ijtimoiy hodisalar, odatda, bir-birga tenglashtiriladi. Urf-odatlar turkumiga kiruvchi ijtimoiy hodisalar ba’zan urf-odatlar deb, ba’zan esa an’analar deb nomlanadi.
An’analar - bu yangi avlodda asrlar davomida yaratilgan xalqning ijtimoiy va madaniy merosini davom ettirish jarayonidir. Jamiyat tomonidan belgilab olingan yo‘nalishlar, xulq-atvor normalari, qadriyatlar, g’oyalar, urf-odatlar, rasm-rusumlar va hokazolar an’anatar sifatida ishlatilishi mumkin. An’analar bevosita insonning ma’naviy dunyosiga yo‘naltirilgan, ular bilvosita emas, balki ushbu munosabatlar tomonidan talab etiladigan ma’naviy fazilatlarni shakllantirish orqali ijtimoiy munosabatlarni barqarorlashtirish va qayta tiklash vositasini bajaradi.
|
Marketing savolnomasida qanday shaklli savollardan foydalaniladi?

309
C)
tadqiqotlarga kirmaydi
D) boshqaruvni amalga
oshirish
97. Korxonaning marketing muhiti bo‟lib nima hisoblanadi?
A) mikro va mikromuhitning yig‘indisi
B) makromuhitning qismi
C) mikromuhitning qismi
D) boshqaruvni amalga oshirish
98. Mikromuhit tushunchasi nimani ifodalaydi?
A) ishlab chiqaruvchi ishlaydigan mikromuhitga ta‘sir
etuvchi kuchlar
B) korxona faoliyatiga ta‘sir
etmaydigan kuchlar
C) korxona faoliyatigi bevosita ta‘sir etuvchi kuchlar
D) boshqaruvni amalga oshirish
99. Segmentlashtirish qanday bosqichlardan iborat ?
A) Bir xil gurux iste‘molchilarini
aniqlash, iste‘molchilarni guruxlarga
birlashtirish, ularni segmentlarga joylashtirish
B) Turli gurux iste‘molchilarini aniqlash, ularni tabaqalashtirish
C) Oddiy, murakkab, kompleks
D) Rejalashtirish, taxlil qilish, tadbiq etish, nazorat
100. Bozor segmentasiyasi nima?
A) Bu bozorni aniq xaridorlar guruhiga bo‘lishidir
B) Bozorni talabga ega bo‘lgan tovarlar guruhiga bo‘lish
C) Bu bozorni tovar guruhlariga bo‘lishdir
D) U bozorda raqobatchilarni turli guruhlarga bo‘linishidir
Sathni o‘lchash asboblari - Sanoat korxonalarining barchasida bugungi kunda texnologik jarayonlarning

173
Bu asboblar ishlash prinsipi va tuzilishi jihatidan bir biridan farq qiladi.
Masalan, suyuqlik sathni o‘lchashga mo‘ljallangan asboblarning ko‘pi
sochiluvchan moddalar sathini o‘lchash
uchun yaroqsiz, usti ochiq (atmosfera
bosim) idishlarda ishlatiladigan asboblar esa yuqori bosimda ishlaydigan idishlar
uchun yaroqsizdir va hokazo.
Sathni nazorat qilish asboblari shkalali va shkalasiz bo‘ladi. Shkalasiz
asboblar, odatda, ikkilamchi asboblar bilan birga ishlaydi, yoki sathning chegarasi
haqida mustaqil signal beradi.
6 – jadvalda o‘lchash diapazoniga ko‘ra sath o‘lchagichlar keltirilgan.
6 – jadval
O‘lchash diapazoniga ko‘ra sath o‘lchagichlar
Diapazon
O‘lchash
chegarasi
-ilova

Toifali jadval - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 91/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
7-ilova
Toifali jadval
oifalash sharhini tuzish qoidasi
1. Toifalar bo‘yicha ma’lumotlarni taqsimlashning yagona usuli mavjud emas.
2. Bitta mini - guruhda toifalarga ajratish boshqa guruhda ajratilgan toifalardan farq qilishi mumkin.
3. Ta’lim oluvchilarga oldindan tayyorlab qo‘yilgan toifalarni berish mumkin emas bu ularning mustaqil tanlovi bo‘la qolsin.
8-ilova
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
Marosimlar xalqimiz hayotida qanday o‘rin tutadi?
-
«Mustaqillik kuni» qanday bayram?
-
«Navro‘z» bayrami xaqida buyuk olimlar nimalarni yozib qoldirgan?
-
Qurbon va Ro‘za hayitlari qachondan boshlab bayram qilina boshlandi?
-
To‘ylarning qanday turlari bor? Qanday to‘ylar bo‘lishini va qanday o‘tishini xoxlaysiz?
-
Dafn marosimlari nima?
-
Mavsumiy marosimlarga nimalar kiradi?
|
| |
Qo‘llanish sohasi - Sanoat korxonalarining barchasida bugungi kunda texnologik jarayonlarning

174
bo‘lgan qo‘shimcha xatolikni bartaraf etish uchun o‘lchashdan avval sath
o‘lchagich shishalar yuviladi. Bu vazifani ventil 2 bajaradi.
120-rasm. Texnologik apparatlarda sath o‘lchagich shishalarni o‘rnatish sxemasi.
Sath o‘lchagich shishalar 3MPa bosimgacha va 300
0
C temperaturagacha
qo‘llaniladi. Sathni sath o‘lchagich shishalar bilan o‘lchashning
absalyut xatoligi
±(1–2) mm.
Moddalar sathini pukakli o‘lchash asbobi.
Pukakli (qalqovichli) o‘lchash
asboblari bilan idishdagi suyuqlik sathi o‘lchanadi. Asbobning sezgir elementi —
pukak suyuqlik sirtida qalqib turadi (121-rasmda) va suyuqlik sathi balandligidagi
o‘rni unga ta’sir qiladigan kuchlar muvozanatiga bog‘liq bo‘ladi. Arximed
qonuniga muvofiq, pukak og‘irligi uning suyuqlikka botgan hajmidagi suyuqlik
og‘irligiga teng bo‘ladi.
Undan tashqari, pukakni o‘rab olgan suyuqlik ustidagi
muhit havo bo‘lmay, zichligi r0 ga teng bo‘lgan modda bo‘lsa, unda pukak
hajmidagi bu modda og‘irligi
ham pukakni pastga bosadi, uning suyuqlikka
botishini oshiradi. Bu ikki kuchga qarshi yo‘nalgan, pukakni yuqoriga ko‘taradigan
kuch G‘ ni quyidagicha hisoblash mumkin:
x
dx
x
S
g
V
g
x
F
0
0
0
)
(
)
(
)
(
175
bu yerda
, р
0
—
suyuqlik ustidagi muhit zichligi
; g
— og‘irlik kuchi tezlanishi
; V —
pukakning hajmi
; р —
pukak botib turgan suyuqlik zichligi
; х —
pukak
botgan
qismning balandligi
; S —
pukakning ko‘ndalang kesim yuzi
.
121 –
rasm. Qalqovich siljishining sxemasi
122
– rasm. Pukakli suyuqlik sathini o‘lchash sxemasi.
122–rasmda doimiy cho‘kadigan pukakli sath o‘lchagichning oddiy sxemasi
ko‘rsatilgan. Pukak 1 roliklar 2 yordamida muvozanatlovchi yuk 3 bilan elastik
tros (po‘lat sim) orqali bog‘langan. Yuk bilan biriktirilgan strelka shkala 4 ga
muvofiq suyuqlik sathni ko‘rsatib turadi.
Pukakli sath o‘lchagichlar uchun, 6.3-rasmda
trosning taranglik kuchi va
roliklardagi ishqalanishni hisobga olgan xolda, «pukakni tortuvchi teskari yuk»
tizimining muvozanat holati quyidagi tenglama bilan yoziladi:
176
G
G
= G
P
– Sh
1
c
g,
bu yerda, G
G
, G
P
- pukak og‘irliigiga qarshi og‘irlik kuchi (teskari yuk) va og‘irlik
kuchi; S – pukak yuzasi; h
1
– pukakning cho‘kish
balandligi;
c
– suyuqlik
zichligi
.
Suyuqliknig sathining oshishi pukakning chuqurligini o‘zgartiradi va va unga
qo‘shimcha itaruvchi kuch ta’sir qiladi. Yuqorida yozilganlarning natijasida
tenglik buziladi va pukak og‘irliigiga qarshi yuk toki osilgan pukak h
1
balandlikka
teglashguncha pastga tushaveradi.
Pukakli sath o‘lchagichlarning turli modfikatsiyalari mavjud. Ular bir-biridan
tuzilishi, o‘lchash xarakteri (uzluksiz yoki qayd qiluvchi),
masofaga uzatish
tizimini (pnevmatik, elektr va boshqalar) ishlatish shartlari va boshqa xususiyatlari
bilan farq qiladi.
Marketing tadqiqot qurollariga nimalar kiradi?

308
A)
siyosiy barqarorlik
B) iqtisodiy infratuzilma
C) biznes-madaniyati
D) davlatning raqobatbardoshligi
92. Dala tadqiqotlari –bu:
A) «axborotni topish joyi» bo‘yicha axborotlarni to‘plash va ishlov berish
uslubidir
B) birlamchi axborotlarni yig‘ishdan va
qayta ishlashdan iborat
C) ikkilamchi axborotlarni yig‘ish va qayta ishlashdan iborat
D) kuzatuvlar o‘tkazish orqali axborotlarni yig‘ish va qayta ishlashdan iborat
93. Kabinet tadqiqotining maqsadi nimadan iborat?
A) ikkilamchi axborotlarni yig‘ish va qayta ishlashdan iborat
B) birlamchi axborotlarni yig‘ishdan va qayta ishlashdan iborat
C) kuzatuvlar o‘tkazish orqali axborot yig‘ishdan iborat
D) so‘rov o‘tkazish orqali ma‘lumotlar yig‘ishdan iborat
-Ilova

10-ilova - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

9-Ilova
10-ilova
Insert jadvali
9-mavzu: Ota-ona ibrati va uning tarbiya jarayonida tutgan o‘rni
Reja:
-
Oiladagi ma’naviy muhitni shakllantirishda va takomillashtirishda ota-onaning roli.
-
Milliy urf-odatlarimiz, qadriyatlarimizda va islom dinida ota-onalar mas’uliyatiga qo‘yilayotgan talablar.
-
Ota-onalar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar va ularning farzand tarbiyasiga ta’siri.
1-masalaning bayoni. Otalik tuyg’usi - inson qalbidagi iymonlilikning namoyon bo‘lishidir. Farzand ko‘rish oson, lekin unga xaqiqiy ota, ma’naviy rahnamo bo‘lish hammaning qo‘lidan kelavermaydi.
Farzandni dunyoga keltirish otalik, erkaklik burchining faqat bir tomonidir. Uning eng asosiy vazifasi esa farzandini yaxshi tarbiyalab, jamiyatda o‘zining munosib o‘rnini egallashini ta’minlashdir.
Farzandlarga otaning pand-nasihatlari emas, balki qilgan ishlari, yurish - turishlari ham ibratlidir...
Otalik mehri inson qoniga, tomiriga, hujayrasiga singib ketgan ma’naviy qadriyatdir.
|
- laboratoriya ishi - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

348
14. Faylni saqlab qo‘ying.
15. «List2»ni to‘laligicha belgilang, shriftini Arial, o‘lchamini 14 pt
ga o‘tkazing.
16. «List2» ni «2- topshiriq» deb nomlang.
17. Matnlarni kiriting, bunda sarlavha va sarlavha osti matnlari ko‘k
rangda bo‘lsin.
18. «SUM» deb nomlangan yacheyka tarkibida satrlar bo‘yicha
yig‘indi.
19. «Average» deb nomlangan yacheyka tarkibida satrlar bo‘yicha
o‘rtacha qiymat.
20. «%» belgi bilan nomlangan yacheyka tarkibida satrlar bo‘yicha
yig‘indining ustunlar bo‘yicha yig‘indiga nisbatining foizi joylashadi.
21. Barcha formulalar va sonlarni chap chegaraga tekislang va
sonlarni $ belgisi orqali tasvirlang.
22. Yacheykaga ixtiyoriy rang bering. Ichki va tashqi chegaralarni
ramkaga oling.
23. Jadvalga mos diagramma tanlang va diagrammani alohida
varaqqa joylashtiring.
24. Hujjatlarni saqlang va ishni tugating.
Tоvar hayotiy davrining davrlari

|
Tоvar hayotiy davrining davrlari Pdf ko'rish
|
bet | 102/187 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 3,23 Mb. | | #153148 |
Bog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quv (1)Tоvar hayotiy davrining davrlari
Jоriy etish
O‘sish
Yetuklik
Pasayish
Maqsad – maq-
sadli auditоriyada
tоvar haqida ta-
savvur hоsil qilish
va uni sоtib оlish-
ga ko‘ndirish
Maqsad – tоvarga
mashhurlik yaratish
va uning to‘g‘risi-
dagi оg‘zaki ijоbiy
fikrlarni rag‘batlan-
tirish
Raqоbatchilar оra-
sida ajralib turish
va yangi mijоzlar-
ni jalb etish uchun
reklama xarajatlari-
ni ko‘paytirish
Mazkur tоvar reklamasi
uchun xarajatlar kamay-
tiriladi, parallel ravish-
da uning sifatini yaxshi-
lash va/yoki yangi tо-
varlar yaratishga hara-
kat qilinadi
varning hayotiy sikliga qarab o‘zgarishini 5.9-jadvalda keltirilgan ma’lu-
mоtlar vоsitasida ko‘rsatish mumkin.
5.9-jadval
Tоvar hayotiy siklining turli davrlarida reklamaning vazifalari
(Bovee C.L., Arens W.F. bo‘yicha)
Yuqоrida keltirilgan jadvaldagi axbоrоtdan reklamaga qilinadigan
eng ko‘p xarajatlar yetuklik bоsqichiga, eng kam xarajatlar esa tanazzul
bоsqichiga xоs bo‘ladi deb xulоsa chiqarish mumkin. Internet-kоmpa-
niya eng katta xarajatlarni, оdatda, o‘z elektrоn magazinlarini оchish
bоsqichida ham amalga оshiradi.
Internet-marketing tarkibida reklama kоmpaniyasini o‘tkazishning
samaradоrligini aniqlash ancha murakkab ilmiy va amaliy muammоdir.
Banner reklamaning samaradоrligini bahоlash uchun ko‘pincha ik-
kita asоsiy ko‘rsatkichdan fоydalaniladi.
1. Banner namоyishlari sоni. Bu ko‘rsatkich u yoki bu banner bo‘-
lajak manfaatdоr xaridоrga necha marta namоyish qilinganligini aks etti-
radi. Banner reklamaga qilinadigan xarajatlar muayyan serverda 1 ming
dоna banner namоyishi qancha turishiga qarab aniqlanadi. Buning uchun
CPM (cost perthosand impression) – ming marta namоyish bahоsi atama-
sidan fоydalaniladi. Internetning Rоssiya qismida 1 ming marta namоyish-
ning bahоsi 2 AQSh dоllaridan 50 AQSh dоllarigacha turadi.
|
| |
Garvard arxitekturasi haqida ma’lummot bering

Klassik kompyuterlarning tuzilishi asosan Fon Neyman arxitekturasiga
asoslangan. Bu arxitektura 1945-yilda Jon von Neyman tomonidan taklif etilgan va
bugungi kunda ko'plab kompyuter tizimlarining asosiy prinsiplarini belgilab beradi.
Klassik kompyuterlarning tuzilishi quyidagi asosiy komponentlardan iborat:
Protsessor (CPU): - Markaziy Protsessor: Kompyuterning "miyasi" bo'lib,
barcha hisoblash va ma'lumotlarni qayta ishlash jarayonlarini boshqaradi. U ikkita
asosiy qismga bo'linadi:
- Aritmetik-logic birligi (ALU): Matematik va mantiqiy operatsiyalarni bajaradi.
- Boshqaruv birligi (CU): Dastur ko'rsatmalarini boshqaradi va ALU va xotira
o'rtasida ma'lumotlarni uzatadi.
Xotira: - Asosiy Xotira (RAM): Dasturlar va ma'lumotlar vaqtinchalik
saqlanadi. U tezkor, lekin o'chirilganda ma'lumotni yo'qotadi.
- Doimiy Xotira (ROM): Dasturiy ta'minot va tizim uchun zarur bo'lgan ma'lumotlar
doimiy ravishda saqlanadi. U o'chirilganda ham ma'lumotni saqlaydi.
Saqlash Qurilmalari:- Qattiq Disk (HDD/SSD): Ma'lumotlarni uzoq muddatli
saqlash uchun ishlatiladi. HDD mexanik disklar bo'lsa, SSD esa elektron xotira
asosida ishlaydi.
- Flash xotira: USB flesh-disklar yoki SD kartalar kabi tashqi saqlash qurilmalari.
Kirish-chiqish Qurilmalari: - Kirish Qurilmalari: Foydalanuvchidan
ma'lumotlarni olish uchun ishlatiladi. Masalan, klaviatura, sichqoncha, skaner.
- Chiqarish Qurilmalari: Ma'lumotlarni foydalanuvchiga ko'rsatish uchun ishlatiladi.
Masalan, monitor, printer.
Shina Tizimi - kompyuterning ichki komponentlari o'rtasida ma'lumotlarni
uzatish uchun ishlatiladigan elektron yo'llar to'plami. Shina tizimi protsessor, xotira
va kirish-chiqish qurilmalari o'rtasida ma'lumot almashinuvi uchun muhimdir.
-jadval 
Elektrоn magazin yaratishning iqtisоdiy jihatdan eng samarali

Optimallik mezоni
Elektrоn magazin yaratishning muqоbil
dasturiy vоsitalari
ICat
www.icat.com
Lotus
www.lotus.com
Microsoft
www.micro-
soft.com
Intershop
www.inter-
shop.com
Mezоnlarning оg‘zaki bahоsi
Dasturiy vоsitaning
оsоn
ishga tushirilishi
juda yaxshi
yaxshi
yaxshi
A’lo
Interfeysning do‘s-
tоnalik darajasi
yaxshi
yaxshi
yaxshi
yaxshi
Savdо yuritish vоsi-
talarining qulayligi
juda yaxshi
qоniqarli
yaxshi
yetarlicha
yaxshi
To‘lоvlarni
qayta
ishlash tezligi
yaxshi
yaxshi
juda yaxshi A’lо
Texnik qo‘llab-quv-
vatlash
juda yaxshi
juda yaxshi
yaxshi
juda yaxshi
Hujjatlashtirish sifati
juda yaxshi
yetarlicha
yaxshi
yaxshi
juda yaxshi
Qo‘llab-quvvatlash
siyosati
juda yaxshi
yaxshi
yetarlicha
yaxshi
juda yaxshi
Xizmat ko‘rsatish
qiymati
yaxshi
juda yaxshi
juda yaxshi juda yaxshi
Yetarli darajada yaxshi
4
Asоsiy talablarni minimal tarzda qa-
nоatlantiradi
Qоniqarli
2
Asоsiy talablarning ancha cheklan-
gan miqdоriga javоb beradi
Qоniqarsiz
0
Eng kam zaruriy talablarni qanоat-
lantirmaydi yoki asоsiy talablarga
umuman
javоb bermaydi
Mutaxassislardan so‘rab chiqish natijasida tegishli muqоbil DTning
har qaysi alоhida mezоni bo‘yicha quyidagi verbal bahоlar оlindi (5.3-
jadval).
5.3-jadval
Elektrоn magazin yaratishning muqоbil variantlariga (amaliy
dasturlar paketiga) mоs keluvchi mezоnlarning оg‘zaki bahоsi (1-2)
Muqоbil dasturiy vоsitalar bo‘yicha mezоnlarning verbal bahоlari o‘r-
niga ularga mоs bo‘lgan raqamli bahоlarni qo‘yamiz (5.4-jadval).
129
Muqоbil
dasturiy
vоsitalar
Elektrоn magazin yaratish uchun mo‘ljallangan dasturiy vоsitaning
maqsadga muvоfiqligini bahоlashda qo‘llaniladigan
mezоnning nоmi
Dasturiy
vоsitani
ng оsоn
ishga tu-
shirilishi
Interfeys-
ning do‘s-
tоnalik
darajasi
Savdо
yuritish
vоsitalari
ning qu-
layliligi
To‘lоv
larni
qayta
ishlash
tezligi
Texnik
qo‘llab-
quvvat-
lash
Hujjat-
lashti-
rish si-
fati
Qo‘l-
lab-
quv-
vatlash
siyosati
Xizmat
ko‘rsa-
tish
qiymati
Mezоnning raqamlarda ifоdalangan bahоsi
Icat
8
6
8
6
8
8
8
8
Lotus
6
4
2
6
8
4
6
8
Microsof
t
6
6
6
8
6
6
4
8
Intershop
10
6
A
10
8
8
8
8
5.4-jadval
Elektrоn magazin yaratishning muqоbil variantlariga (amaliy dasturlar
paketiga) mоs keluvchi mezоnlarning raqamlarda ifоdalangan bahоlari
Aytaylik, ko‘rib chiqilayotgan mezоnlarning
hammasi Internet tar-
mоg‘ida o‘zining elektrоn magazinini оchishni istaydigan bizneschi
uchun bir xil iqtisоdiy va texnik-texnоlоgik ahamiyatga ega. Tadqiq qi-
linayotgan har bir muqоbil dasturiy vоsitaga nisbatan tegishli mezоn-
larning balli bahоlarini satrlar bo‘yicha jamlash yo‘li
bilan quyidagi bal-
lar summalariga ega bo‘lamiz (5.5-jadval).
-bosqich

Asosiy bosqich - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 99/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
2-bosqich
Asosiy bosqich
(55 daqiqa)
|
2.1. Rower Point dasturi yordamida slaydlarni namoyish qilish va izohlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy jihatlarini tushuntirib beradi
-
Oilaviy munosabatlar va ularning yoshlar tarbiyasida va jamiyatning ma’naviy hayotida tutgan o‘rnini sharhlab beradi (4-ilova).
-
2.3 Sovet tuzumi davrida oilaviy munosabatlar borasida milliy va diniy an’analarimizga bildirilgan salbiy fikrlarning mazmun-mohiyatini ochib beradilar (5-ilova).
2.4. Islom dinida va diniy qadriyatlarimizda oilaviy munosabatlarga bildirilgan fikrlar (6-ilova)
2.5. Talabalar bilimlarini faollashtirish va mustahkamlash maqsadida quyidagi savollarni beradi.
|
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
Tinglaydilar, yozadilar.
|
|
|
| |
Buyruqlar tizimi arxitekturasi. Xotira turlari va xususiyatlari - bet 13

o'z ichiga oladi. Operativ xotira - bu ma'lumotni o'qish va yozish uchun
ishlatiladigan xotira. Quvvat o'chirilganida, RAMdagi ma'lumotlar yo'qoladi, bu
o'zgaruvchanlik bilan izohlanadi.Kompyuterda o'rnatilgan operativ xotira miqdori
to'g'ridan-to'g'ri u bilan ishlashingiz mumkin bo'lgan dasturlarni aniqlaydi. Operativ
xotira etishmasligi bilan ko'plab dasturlar umuman ishlamaydi yoki juda sekin
ishlaydi.Ko'pincha operativ xotira uchun RAM (Random Access Memory), ya'ni
tasodifiy kirish xotirasi ishlatiladi.Yarim o'tkazgichlarning tasodifiy kirish xotirasi
hozirgi vaqtda statik RAM (SRAM) va dinamik RAM (DRAM) ga bo'linadi.
5-rasm. Operativ xotirani tasniflash.
NVIDIA GeForce Grafik Protsessorlari

Kuchli Dasturiy Ta'minot Qo'llab-quvvatlashi:
NVIDIA grafik kartalari
ko'plab o'yinlar va dasturlar tomonidan yaxshi optimallashtirilgan, bu esa yuqori
samaradorlikni ta'minlaydi.
G-Sync Texnologiyasi: NVIDIA G-Sync texnologiyasi
ekran yirtilishlarini
kamaytiradi va o'yin tajribasini yaxshilaydi. G-Sync monitorlari yuqori sifatli va
professional o'yinchilar orasida mashhur.
Yuqori Ishlash Ko'rsatkichlari: NVIDIA grafik kartalari ko'pincha yuqori
chastota va kuchli ishlash ko'rsatkichlariga ega bo'lib, eng yangi o'yinlarni yuqori
sifatda o'ynash imkonini beradi.
Keng Dasturiy Ta'minot Ekosistemi: NVIDIAning
GeForce Experience
dasturi foydalanuvchilarga o'yinlarni optimallashtirish, drayverlarni yangilash va
boshqa funksiyalarni taqdim etadi.
Kamchiliklari:
Narxi: NVIDIA grafik kartalari ko'pincha
AMDga nisbatan qimmatroq
bo'ladi, bu esa byudjetli foydalanuvchilar uchun muammo bo'lishi mumkin.
Energiya Sarfi: Ba'zi NVIDIA grafik kartalari yuqori quvvat iste'mol qiladi,
bu esa kuchli sovutish tizimlarini talab qiladi.
Muammoli Drayverlar: Ba'zi hollarda NVIDIA drayverlari muammolarni
keltirib chiqarishi mumkin, bu esa ish faoliyatini pasaytirishi
yoki barqarorlikni
kamaytirishi mumkin.
Fon Neyman arxitekturasi haqida ma’lumot bering.
Fon Neyman arxitekturasi (Von Neumann architecture) — bu kompyuter
tizimlarining asosiy dizayn prinsiplari va tuzilishi bo'yicha klassik modeldir. Ushbu
arxitektura 1945-yilda matematik va kompyuter olimlari Jon fon Neyman tomonidan
ishlab chiqilgan va bugungi kunda ko'plab kompyuter tizimlarida qo'llaniladi.
Ko'pgina oddiy kompyuterlar hali ham soddaligi yoki boshqalarni o'qitish uchun
ishlatiladigan kompyuterlarni ishlab chiqarish
uchun fon Neyman dizaynidan
foydalanadilar.
2-rasm. Fon Neyman arxitekturasi.
Dasturning eski versiyasi juda noqulay edi va agar biron bir xato bo'lsa, butun tizim
qayta o'rnatilishi va qayta loyihalashtirilishi kerak edi. Bu juda uzoq va qimmat edi.
Bir muncha vaqt o'tgach, versiya rivojlandi.Von Neumann arxitekturasi-bu bir
vaqtning o'zida saqlangan ma'lumotlar va ko'rsatmalarni qayta ishlay olmaydigan
kompyuter. Ushbu kamchilik shundaki, saqlangan ma'lumotlar va ko'rsatmalar bir
xil kirish yo'liga ega.Bu,
shuningdek, kompyuterning tezligini sekinlashtiradi.Fon
Neymanning arxitekturasi Garvard arxitekturasi bilan taqqoslaganda sodda va
kompyuter ichida ma'lumot va ko'rsatmalar olish uchun faqat bitta yo'l bor. Fon
Neyman arxitekturasiga misol sifatida asosiy matematik operatsiyalarni bajarish
uchun ishlatiladigan ish stoli kalkulyatorini keltirish mumkin.
Xotira tushunchasi? - Buyruqlar tizimi arxitekturasi. Xotira turlari va xususiyatlari

Xotira qurilmasi – elektron hisoblash mashinasi (EHM), raqamli
hisoblash
mashinasi (RHM) va kompyuterlarning axborotlarni qayd qilish, saqlash va
operator izlaganda „qaytarib berish“ uchun moʻljallangan qismi.
Asosan integral
mikrosxemalardan iborat.
Xotira
qurilmasida
axborotlarni
qayd
qilishda
axborotlarni eltuvchi material (perfokarta, perfolentami mexanik tarzda surish,
magnit materiallar (magnit disk, magnit lenta va boshqalar) ning magnit xossasini
oʻzgartirish, dielektriklarda elektrostatik zaryadlarni toʻplash, tovush va ultratovush
tebranishlaridan foydalanish, oʻta oʻtkazuvchanlik hodisasini qoʻllash
va boshqa
amallar bajariladi.
Xotira qurilmasi, asosan, oʻta operativ, operativ va tashqi qurilmalardan iborat
boʻladi. Axborotlarni izlash usuliga koʻra, adresli (har bir xotira uyasiga zarur raqam
qoʻyiladi va axborot aniq bir adres boʻyicha izlanadi) hamda assotsiativ (axborotlar
alomatlar yigindisi boʻyicha izlanadi) xotira qurilmasi farqlanadi. Xotira
qurilmasining axborotlar oʻchmaydigan (diod matritsalar, perfolentalar va
boshqalardagi axborotlar) va oʻchadigan (magnit eltuvchilar, ferromagnit oʻzaklar
va boshqalardagi axborotlar) turlari bor. Xotira qurilmasining asosiy ish koʻrsatkichi
birligi bit yoki bayt (8 bit)da oʻlchanadigan sigʻim, yaʼni
bir vaqtda Xotira
qurilmasida joylashishi mumkin boʻlgan belgilar soni.
Kesh xotira (L1, L2 va L3).
Kesh xotira kompyuterlar va boshqa raqamli qurilmalarda tezkor
ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlash uchun ishlatiladigan xotira turidir. Kesh
xotira odatda bir necha qatlamlarga (L1, L2, L3) bo'linadi va har bir qatlamning
o'ziga xos xususiyatlari bor. Kesh xotirasivaqtincha
kompyuterda saqlanadigan
ma'lumotlarni ifodalaydi. Asosan kesh xotirasi bu tezkor kirish xotirasi bo'lib,
uning asosiy vazifasi qisqa muddatli vazifalarni bajarish uchun markaziy
protsessor (CPU) tomonidan zudlik bilan ishlatilishi kutilayotgan
ma'lumotlarni saqlashdir. Bu,
shuningdek, asosiy xotiradan ma'lumot
qidirishda kutish vaqtini qisqartirish maqsadida amalga oshiriladi
Kesh xotirasi U markaziy protsessorga juda o'xshash ishlaydi, lekin
kichikroq bo'lsa -da, o'z vazifalarini tezroq bajaradi.Yuqorida
aytib
o'tganimizdek, kesh xotirasi U markaziy protsessor birligi talab qiladigan
ma'lumotlarni qidirish uchun javobgardir, bu esa operativ xotiraga o'tishga
hojat qoldirmaydi. Kesh bo'linadigan har bir darajaning
xususiyatlari uning
ishlashi nuqtai nazaridan quyida keltirilgan:
4-rasm. Kesh xotira darajalari.
L1-
kesh bu degani kesh xotirasi 1 -darajali, ichki xotira deb ham ataladi.
Markaziy protsessor tomonidan eng ko'p ishlatiladigan ma'lumotlarni saqlaydi.
Unga yaqinroq joylashganligi sababli, bu turdagi xotira hammasidan ham eng tez,
lekin eng kichikidir.Asosan, u bajariladigan operatsiyalarning spetsifikatsiyalarini
va ularni qanday bajarish kerakligini o'z ichiga oladi.
Nazorat savollari - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 82/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaNazorat savollari
"Toshbaqalar" saralash algoritmlarini sanab bering?
Murakkabligi o‘rtacha va eng yomon hol uchun O(n2) va eng yaxshi uchun O(n) bo‘lgan saralash algoritmini ayting?
Shell caralash algoritmini tasniflab bering?
multiset konteynyerdan qaysi saralash algoritmida foydalanish mumkin?
Qo‘shish orqali saralashga o‘xshash kabi saralaydigan algoritmlarni sanab bering?
Tanlash orqali saralash g‘oyasini rivojlantirilgan varianti bu qaysi algoritm?
Massivni ikkiga bo‘lasiz, qismlarni rekursiv ravishda tartiblaysiz va keyin birlashtirish protsedurasini bajarasiz. Bu qaysi saralash algoritmi?
Bitli saralash algoritmlarning qanday variantlari bor?
Biton ketma-ketlik nimani anglatadi va qaysi saralash algoritmda ishlatiladi.
Saralash algoritmlarini nima uchun taqqoslanadi?
Tasodifiy sonlar bilan to‘ldirilgan massivni saralash tasodifiy sonlar chegarasiga bog‘liqmi?
Tasodifiy sonlarning eng kattasi 10000 bo‘lganda o‘zini eng yomon tutudigan saralash algoritmini ayting?
Massiv elementlari soni 100000 bo‘lganda o‘zini yomon tutudigan saralash algoritmlarini ayting?
Katta sonlar bilan ishlash bilan ishlash nima uchun kerak?
Nima uchun sonlarga diapozon tushunchasi kiritilgan?
Sonlar ustida arifmeik amallarni bajargada xato natija nima uchun chiqishini tushuntirib bering?
int64 tipining diapozonini ayting?
Katta sonlar chegarasini tekshirish mumkinmi?
20 xona aniqlikda ishlovchi tipni qanday tip?
Katta sonlar bilan ishlaganda xatoliklar qachon chiqib keladi yoki necha xonadan keyin. Nima uchun va misol keltiring?
Katta sonlarni mos tiplardan foydalanmasdan ham arifmetik amallarni bajarish mumkinmi, qanday va nima uchun?
Katta sonlarni massivga olib, qo‘shish amalini bajarish g‘oyasini ayting?
Katta sonlarni massivga olib, ayirish amalini bajarishdagi dastlabki asosiy g‘oya nimadan iborat?
Katta sonlarni massiv ostilarga oli bajarish mumkinmi?
Katta sonlar uchun turli operatorlarni aniqlash mumkinmi va qanday?
OpenSSL qanday kutubxona va nima uchun ishlatiladi?
Libgcrypt kutubxonasi qanday kutubxona va nima uchun ishlatiladi?
GMP qanday kutubxona va nima uchun ishlatiladi?
Boost.Multiprecision kutubxonasi nimasi bilan ustun?
C++ standartlashtirish bo‘yicha Milliy ishchi guruhdan rus ishlab chiquvchilari standart kutubxonaga mustaqil ravishda qanday tiplarini kiritish taklifi bilan chiqqan?
using int_mb = wide_int<1024*1024>; dastur fragmentini tushuntirib bering?
BigInt kutubxonasi haqida nimani bilasiz va undagi stoi funksiyasining vazifasini tushuntirib bering.
|
| |
-rasm. Ensa sohasini - M tojiyev, I. Nigmatov

24-rasm . Qoririning pastki sohasi (a) va son oraliq sohasini
(b) boshoqsimon bog‘lash
ganlar chiqib qolgan bo‘lsa, ularni qorin bo‘shlig‘iga qaytarib tushirib
qo‘yib bo‘lmaydi. Chiqib qolgan ichki organlar atrofidagi jarohatni steril
salfetka yoki steril bint bilan o ‘rab bekitib qo‘yish kerak. Qorinda teshib
kirgan jarohaii bor odamga suv ichirib bo‘lmaydi, faqat lablarini ho‘llab
turish mumkin.
Qorinning ustki qismiga steril bog‘lam qo‘yishda bint pastdan yuqori-
ga tomon gir aylantirib o‘rab chiqiladi (24 rasm, a). Lekin, qorinning
pastki tomoniga spiral bog‘lam qo‘yiladigan bo‘lsa, tushib ketaveradi,
shu sababdan bunda qorin va son oralig‘i sohasiga boshoqsimon bog‘lam
qo‘yiladi (24-rasm, b). Bunday b o g iam qorinni bint bilan gir aylantirib
o ‘rashdan boshlanadi (1-3), so‘ngra bint sonining tashqi yuzasi bo‘ylab
(4) o‘rab boriladi (7). Qorinnning katta-katta joylari kuygan mahalda dur-
rachali bog‘lamlar ham qo‘yilishi mumkin.
QoTga odatda spiral, boshoqsimon va butsimon bog‘lamlar qo‘yiladi.
Barmoqqa spiral bog iam qo‘yishni (25-rasm, a) kaft ustini gir aylantirib
o‘rab olishdan boshlanadi (1), so'ngra bintni qo‘l panjasining orqasidan
timoq falangasiga olib boriladi (2) va barmoqning uchidan to asosiga qa-
dar bintni spiral qilib o ‘rab chiqiladi ( 3-6). yana qo‘l panjasining orqa
sidan o‘tkazib (7), bintni kaft ustiga bog‘lab qo‘yiladi (8-9).Q o‘l panjasi
ning kaft tomoni yoki orqa tomoni shikastlanganida butsimon bog‘lamni
kaft ustida ushlab turadigan o‘ram solishdan boshlanadi, keyin bint qo‘l
panjasining orqasidan kaftiga olib o‘tiladi (25-rasm, b). Tirsak bo‘g'imiga
ta’m inlash vazifaiarini bajaradi. Zero yer yuzida um um iy qirg‘in

|
ta’m inlash vazifaiarini bajaradi. Zero yer yuzida um um iy qirg‘inBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mta’m inlash vazifaiarini bajaradi. Zero yer yuzida um um iy qirg‘in
qurollari, hujumkor qurollarning zam onaviy turlari mavjud ekan, shu
bilan birga tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlam ing
b o ‘lish lig i muqarrar b o ‘lganligidan har bir davlatda va uning har bir
huaudida hamda b o ‘g ‘inida fuqarolar m uhofazasi davlat tizim i tashkil
etiladi v a uning vazifalari aniq belgilanadi.
5,2,
F avq u lod d a vaziyatlar,
ularning
sababchi
omillari
va
xususiyatlari
Insoniyat o ‘zining hayot faoliyatida turli k o ‘rinishdagi: tabiiy,
texnogen,
ekologik va antropogenik xavf-xatarlarga duch
keladi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BM T)ning m a iu m o tig a k o ‘ra, o ‘tgan
asrning 60--/ii!arsdR dunvo aholbining 1.6 foizi, 80-yillard? ста - c
69
favqulodda vaziyatlardan aziyat chekkan. Bunday noxushlik bizning
asrimizda ham, undan keyin ham kuzatilishi muqarrar.
0 ‘zbekiston
Respublikasi
Vazirlar
M ahkamasining
1998-yil
27-oktabrdagi 455-sonli «Texnogen, tabiiy va ekologik tusdagi favqulodda
vaziyatlam ing tasnifi to ‘g ‘risida»gi qarorida mamlakatimiz hududida sodir
boTishi mumkin boTgan barcha turdagi favqulodda vaziyatlar tasniflab
berilgan.
Favqulodda vaziyat
(FV ) - m a’lum hududda yuz bergan falokat,
halokat va boshqa turdagi ofatlar natijasida kishilam ing oTimiga,
salom atligiga, tevarak-atrofdagi tabiiy muhitga sezilarli moddiy zarar
yetkazuvchi, odam lam ing turmush sharoiti buzilishiga olib keladigan
holatdir.
|
| |
o ‘tkazilishini hamda zarar k o ‘rganlarga shoshilinch tibbiy yordam

|
o ‘tkazilishini hamda zarar k o ‘rganlarga shoshilinch tibbiy yordamBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mo ‘tkazilishini hamda zarar k o ‘rganlarga shoshilinch tibbiy yordam
k o ‘rsatilishini talab qiladigan maktablar, kasalxonalar, kinoteatrlar va
boshqa ijtim oiy y o ‘nalishdagi obyektlar, shuningdek, uy-joy sektori
binolari konstruksiyalarining to ‘satdan buzilishi, yon gin lar, gaz portlashi
va boshqa hodisalar;
6) radioaktiv va boshqa xavfli hamda ekologik jihatdan zararli
moddalardan foydalanish yoki ulam i saqlash bilan bog‘liq avariyalar:
73
sanitariya-himoya hududi tashqariga chiqarib tashlanishi natijasida paydo
b o‘lgan yuqori darajadagi radioaktivlik od am la m in g y o ‘l qo‘yiladigan k o ‘p
miqdorda nurlanishini keltirib chiqargan texnologik jarayonda radioaktiv
moddalardan
foydalaniladigan
obyektlardagi
avariyalar;
radioaktiv
materiallarni tashish vaqtidagi avariyalar; radioizotop buyumla
y o ‘qotilishi; biologik vositalam i va ulardan olinadigan prepara
tayyorlash, saqlash va tashishni am alga oshiruvchi ilm iy tadqiqot va
boshqa muassasalarda biologik vositalarning atrof muhitga chiqib ketishi
yoki y o ‘qotilishi bilan b o g iiq vaziyatlar;
7)
Gidrotexnik inshootlardagi halokatlar va avariyalar:
suv
omborlarida, daryo va kanallardagi
buzilishlar, baland to g ‘lardagi
k o ‘llardan suv urib ketishi natijasida vujudga kelgan hamda suv bosgan
hududlarda odamlar o ‘limiga, sanoat va qishloq xo'jaligi obyektlari
ishining, aholi hayot faoliyatining buzilishiga olib kelgan va shoshilinch
k o ‘chirish tadbirlarini talab qiladigan halokatli suv bosishlari.
Ekologik tusdagi favqulodda vaziyatlar.
Ekologik tusdagi FVlar
|
| |
xil turdagi xavfli hodisalar

|
xil turdagi xavfli hodisalarBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M3 xil turdagi xavfli hodisalar
kiradi:
1) geologik xavfli hodisalar:
zilzilalar, yer ko4chishlari, to g ‘
o‘
pirilishlari va boshqa xavfli geologik hodisalar;
2)
gidrom eteorologik xavfli
hodisalar:
suv toshqinlari,
sellar,
qor ko‘chkilari, kuchli shamollar (dovullar), jala va boshqa xavfli
gidrometero 1 ogiк hodisalar;
71
3)
Favqulodda epidem iologik, epizootik va epifitotik vaziyatlar:
alohida xavfli infeksiyalar (o ‘lat, vabo, sarg‘ayma, isitma), yuqum li
kasalliklar, rikketsiyalar-epidem ik toshm ali terlama, Bril kasalligi, zoonoz
infeksiyalar - Sibir yarasi, quturish, virusli infeksiyalar - SPID.
Epidemiya
- odam lam ing guruh b o ‘lib yuqum li kasallanishi, ularning
zaharlanishi (zaharli modda va oziq-ovqatdan ommaviy zaharlanish);
epizootiya - hayvonlam ing om m aviy kasallanishi yoki nobud b o ‘lishi;
epifitotiya - o ‘simliklarning om m aviy nobud b o iis h i.
Texnogen tusdagidagi favqulodda vaziyatlarga 7 xil turdagi vaziyatlar
kiradi:
1) transportlardagi avariyalar va halokatlar
- ekipaj a’zolari v a
y o io v c h ila m in g o iim ig a , havo kemalarining t o i i q parchalanishiga yoki
qattiq shikastlanishiga hamda qidiruv va avariya-qidiruv ishlarini talab
qiladigan avia halokatlar;
Y on gin ga,
portlashga,
harakatlanuvchi
tarkibining
buzilishiga
sabab b o ig a n va te m ir y o i xodimlarining halokat hududidagi tem iry o i
platformalarida, vokzal binolarida v a shahar imoratlarida b o ig a n odamlar
o iim ig a , shuningdek, tashilayotgan kuchli ta’sir ko‘rsatuvchi zaharli
|
| |
Favqulodda vaziyatlar xavfining tarqalish tezligiga k o ‘ra, ular quyidagi

|
Favqulodda vaziyatlar xavfining tarqalish tezligiga k o ‘ra, ular quyidagiBog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov MFavqulodda vaziyatlar xavfining tarqalish tezligiga k o ‘ra, ular quyidagi
guruhlarga boTinadi:
a) tasodifiy FV - yer silkinishi, portlash, transport vositalaridagi
avariyalar v a boshqalar;
b) shiddatli FV - y o n g ‘inlar, zaharli gazlar otilib chiquvchi portlashlar
va boshqalar;
d) m o ‘tadil (o ‘rtacha) FV - suv toshqinlari, vulqonlam ing otilib
chiqishi, radiofaol moddalar oqib chiquvchi avariyalar va boshqalar;
e) ravon FV - sekin-asta tarqaluvchi xavflar:
qurg‘oqchilik,
epidem iyalam ing tarqalishi, tuproqning ifloslanishi, suvning kim yoviy
moddalar bilan ifloslanishi va boshqalar.
Favqulodda vaziyatlar у ana tarqalish m iqyosiga (shikastlanganlar
soniga v a moddiy y o ‘qotishlar m iqdoriga qarab) k o ‘ra 4 guruhga boTinadi:
1. Lokal (obyekt m iqyosidagi) FV.
2. M ahalliy FV.
3. Respublika (m illiy) FV.
4. Transchegaraviy (global) FV.
Lokal favqulodda vaziyat
- biror obyektga taalluqli b o ‘lib, uning
m iqyosi o ‘sha obyekt hududi bilan chegaralanadi. Bunday vaziyat
natijasida 10 dan ortiq b o ‘lmagan odam jabrlangan yoki 100 dan ortiq
b o ‘lmagan odam ning hayot faoliyati sharoitlari buzilgan, yoxud moddiy
zarar favqulodda vaziyat paydo boTgan kunda eng kam oylik ish haqi
miqdorining 1 m ing baravaridan ortiq boTmagan m iqdom i tashkil etgan
hisoblanadi. Bunday FV oqibatlari shu obyekt kuchi va resurslari bilan
tugatiladi.
70
Mahalliy tavsifdagi favqulodda vaziyat
— aholi yashaydigan hudud
(aholi punkti, shahar, tuman, viloyat) bilan chegaralanadi. Bunday vaziyat
natijasida 10 dan ortiq, biroq 500 dan kam b o ‘lmagan odamning hayot
|
| |
Visual Studio.net 2010 - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 89/131 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #144844 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaVisual Studio.net 2010. Aprel oyida 2010, Visual Studio versiyasi edi. Sankt-Peterburgda Visual Studio 2010 ishga tushirilishi marosimida bir qator qiziqarli taqdimotlar va namoyishlar bo‘lib o‘tgan, jumladan, Visual Studio kompaniyasining etakchi ishlab chiquvchisi, Microsoft menejeri Brayan Garri tomonidan hisobot taqdim etildi. Tizimini yoqishni taklif qilib Aspect.net studiyaning kelajakdagi versiyalarini etkazib berishda, chunki AOP tizimimiz taniqli va uning imkoniyatlari, uslubi va Aopni keng tarqatish uchun Visual Studio bilan integrallashgan darajasiga mos keladi muqobil kundalik texnologiyalardan biri sifatida (ubiquitous technologies), Visual Studio-da qo‘llab-quvvatlanadigan texnologiyalarning eng keng to‘plamiga kiritilgan. Shu kungacha, ayniqsa, zamonaviy versiyadan beri amal qiladi Aspect.net Visual Studio so‘nggi versiyasi bilan mos 2013. Tizimi tahrirlash Aspect.net "Visual Studio 2013 da aspektli dasturlashdan (AOP) foydalanish" da ko‘rib chiqiladi.
Visual Studio (ichki versiya raqami-10, kod nomi-Dev10) dagi eng muhim yangilik qo‘llab - quvvatlanadigan tillarning "jentelmenlar to‘plami" da boshqa tilning paydo bo‘lishi - f# funksional tili. Til muallifi Microsoft Research, Kembrij, buyuk Britaniyadan don Syme hisoblanadi. .net Framework va Visual Studioda F# tili sof funksional dasturlash imkoniyatlarini obʻyektga yo‘naltirilgan dasturlash, parallel dasturlash va boshqa barcha xususiyatlar bilan integratsiya vositalari bilan birlashtiradi. Bu, ayniqsa, yosh dasturchilar orasida ko‘plab tarafdorlarni topgan juda istiqbolli tildir.
Dastlab, Visual Studio 2010 Phoenix mahsulotini va unga asoslangan optimallashtiruvchi kompilyatorni Visual C++ tilidan o‘z ichiga olishi rejalashtirilgan bo‘lib, hosil qilingan ikkilik kodni bajarishda Visual C++kompilyatorining mavjud, avvalgi versiyasidan o‘zib ketishi kerak edi. Biroq, afsuski, bu rejalar amalga oshirilmadi - Feniks jamoasi Visual Studio loyihasi boshqaruvi tomonidan belgilangan muddatlarga javob bermadi.
Visual Studio 2010 Ultimate - - "maksimal" versiyada UML diagrammalar yordamida loyiha tuzilishini aks ettirish uchun vositalari, shuningdek, qulay skipped test guruhlar, loyiha manba kodi o‘zgartirish taʻsirini baholash uchun Test taʻsir tahlil komponent bor, chunki keraksiz o‘tish test oldini olish imkonini beradi. Bundan tashqari, debug tarixi va uning to‘liq holatini eslash imkonini beradi. Intellitrace bir debugger bor, shu jumladan multithreading tarixi.
Visual Studio 2010 bulut hisoblashni qo‘llab-quvvatlaydi. Buning uchun Microsoft Azure loyihalarining yangi turlari qo‘shildi. Ularni ishlatish uchun Visual Studio 2010-Microsoft Azure SDK uchun maxsus vosita o‘rnatish kerak.
|
| |
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ishlab chiqarish korxonalarini avtomatlashtirishda sun’iy intellekt tizimlaridan foydalanish

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ishlab
chiqarish korxonalarini avtomatlashtirishda sun’iy
intellekt tizimlaridan foydalanish
Sun'iy intellekt (SI) — bu kompyuter sistemalarining muayyan vazifalarni bajarish uchun
inson kabi o'ylashga, o'rganishga va muammolarni hal qilishga imkon beradigan
texnologiya. SI texnologiyasi axborot-kommunikatsiya (AKT) va ishlab chiqarish sohasiga
katta ta'sir ko'rsatib kelmoqda. Ushbu maqolada, biz ishlab chiqarish korxonalarini
avtomatlashtirish uchun SI tizimlaridan qanday foydalanish mumkinligi haqida gapirishni
rejalashtiramiz.
SI ning AX va ishlab chiqarish sohasidagi ahamiyati:
SI ning amaliy qo'llanilishi, AKT va ishlab chiqarish korxonalarining samarali,
moslashuvchan va oson boshqariladigan bo'lishiga yordam beradi. SI texnologiyalari,
korporatsiyalar va ularning mijozlari o'rtasidagi aloqalarni osonlashtiradi va operatsiyalarini
moslashtirib, qaror qabul qilish jarayonlarini osonlashtiradi.
Ishlab chiqarish korxonalarida SI tizimlarining qo'llanilishi:
1. O'z-o'zini o'rganuvchi tizimlar: O'z-o'zini o'rganish tizimlarini ishlab chiqarish
jarayonlarini optimallashtirish uchun ishlatish mumkin. Bunday tizimlar, ishlab chiqarish
jarayonining har qanday tomondagi o'zgarishlariga moslashish uchun tahlil va o'rganish
algoritmlaridan foydalanadi.
2. Prediktiv tahlil: Avvaldan bajarilgan tahlil, korxonaning kelajakdagi operatsion
faoliyatini tasavvur qila oladi va ularni moslashtirishning eng yaxshi usulini aniqlay oladi.
3. Ovozning to'g'risini topish: Ovozning to'g'ri ergashish texnologiyasi, mashinani ovoz
buyruqlari orqali boshqarishga imkon beradi. Bu, korxonalar uchun ishlab chiqarish
jarayonlarini avtomatlashtirishda juda samarali bo'ladi.
4. Robototexnikaning qo'llanilishi: Korxonalar robo-sistema va avtomatlashtirilgan
mashinalar yordamida ishlab chiqarish jarayonlarini tezkorlashtirishga qodir. Ular
xavfsizlikni oshiradi va uqish vaqtlarini kamaytiradi.
SI tizimlarining AKT va ishlab chiqarish sohasidagi kengaytirilgan qo'llanilishi, korxonalar
uchun yangi imkoniyatlar ochadi va ularning faoliyatining samaradorligini oshiradi. Tezkor
o'zgaruvchi biznes muhitida, SI tizimlari bizneslarning o'z operatsiyalarini moslashtirish va
oshirish uchun juda qimmatli asbob bo'lib xizmat qiladi.
|
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ishlab chiqarish korxonalarini avtomatlashtirishda sun’iy intellekt tizimlaridan foydalanish

Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ishlab chiqarish korxonalarini avtomatlashtirishda sun’iy intellekt tizimlaridan foydalanish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va ishlab chiqarish korxonalarini avtomatlashtirishda sun’iy intellekt tizimlaridan foydalanish
|
Tayanch so‘z va iboralar - Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012

|
Oila ma’naviyati fanini o‘qitish metodikasi (o‘quv-uslubiy qo‘llanma) Toshkent – 2012
|
bet | 96/147 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 11,8 Mb. | | #732 |
Tayanch so‘z va iboralar: jamoatchilik, oila, er, xotin, farzand, ilm, ma’rifat, tarbiya, axloq, din, munosabat, qadriyat, e’tiqod, o‘git, mustaqillik, bola tarbiyasi, islomiy aqidalar, burch, shariat, hadis, Qur’on, diniy bag’rikenglik, Olloh, musulmonchilik, an’ana, rasm-rusum, muhit, mehr-muhabbat, samimiylik, tushuntirish, davlat siyosati, yoshlar tarbiyasi, ma’naviyat, an’ana, urf-odat, buzg’unchi, yot g’oyalar.
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar:
-
Farzandlar uchun axloqiy tarbiyaning ahamiyati nimadan iborat?
-
Ma’naviyat va axloq tushunchalarining mohiyatini aytib bering.
-
Ma’naviy barkamol, jismoniy sog’lom farzandlarni tarbiyalashda ota-onaning o‘rni nimadan iborat?
-
Ota-ona oldidagi vazifalar, farzandning ota-ona oldidagi burchi nimalardan iborat?
-
Oilada farzand tarbiyasiga bo‘lgan axloqiy nizom va qadriyatlarga nimalar kiradi?
-
Yosh avlodni tarbiyalashda ota-onaning mas’uliyati nimalardan iborat?
-
Milliy o‘zlikni anglash, deganda nimani tushunasiz?
-
Otaning qaysi jihatlari farzandlar uchun namuna?
-
Shariatda ota va ona, shuningdek farzand va ularning vazifalari, burchlari haqida nimalar deyilgan?
-
Farzandlarni komil inson qilib tarbiyalashda qaysi jihatlarga e’tibor berish zarur?
|
| |