nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-teorema. Ikkita funksiya ko‘paytmasining limiti bu funksiyalar limitlarining ko‘paytmasiga teng, ya’ni 

 . 

1-natija

|
-teorema. Ikkita funksiya ko‘paytmasining limiti bu funksiyalar limitlarining ko‘paytmasiga teng, ya’ni
.
1-natija
|
bet | 3/6 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 299,45 Kb. | | #121559 |
Bog'liq Ko’p o’zgaruvchi funksiya.2-teorema. Ikkita funksiya ko‘paytmasining limiti bu funksiyalar limitlarining ko‘paytmasiga teng, ya’ni
.
1-natija. Funksiya da yagona limitga ega bo‘ladi.
2-natija. O‘zgarmas funksiyaning limiti uning o‘ziga teng , ya’ni
.
3-natija. O‘zgarmas ko‘paytuvchini limit belgisidan tashqarida chiqazish mumkin, ya’ni
4-natija. Funksiyaning natural ko‘rsatkichli darajasining limiti bu funksiya limitining shu tartibli darajasiga teng, ya’ni
,
3-teorema. Ikki funksiya bo‘linmasining limiti bu funksiyalar limitlarining nisbatiga teng, ya’ni
, .
4-teorema. Agar nuqtaning biror atrofidagi barcha nuqtalar uchun tengsizlik bajarilsa va bo‘lsa, u holda bo‘ladi.
Misollar . 1. limitni limitlar haqidagi teoremalarni qo‘llab, topamiz:
va .
U holda
2. limitni topish uchun nuqtaga to‘g‘ri chiziq bo‘ylab yaqinlashamiz. U holda
Yuqorida keltirilgan ikki o‘zgaruvchi funksiyasining limiti unung karrali limiti deyiladi. Ikki o‘zgaruvchining funksiyasi uchun karrali limitdan tashqari takroriy limitlar deb ataluvchi va limitlar ham kiritiladi. Umuman olganda karrali limit har ikki argument bir vaqtda nuqtalarga intilganda takroriy limitlar bilan ustma-ust tushish shart emas. Quyida funksiyaning karrali limitini uning takroriy limitlari bilan almashtirish imkonini beruvch teoremani keltiramiz.
Funksiyaning xususiy hosilalari
funksiya to’plamda aniqlangan va uzluksiz bo‘lib, , , va nuqtalar to‘plamga tegishli bolsin, bu yerda argumentlarning orttirmalari.
va
ayirmalarga funksiyaning nuqtadagi va o‘zgaruvchilar bo‘yicha xususiy orttirmalari deyiladi.
ayirmaga
funksiyaning nuqtadagi to‘liq orttirmasi deyiladi.
Misol. funksiyaning nuqtadagi xususiy va to‘liq orttirmalarini va lar uchun topamiz:
1-ta’rif. Agar nisbatining dagi limiti mavjud bo‘lsa, bu limitga funksiyaning nuqtadagi o‘zgaruvchi bo‘yicha xususiy hosilasi deyiladi va ko‘rinishlarda belgilanadi.
Demak,
.
funksiyaning nuqtadagi o‘zgaruvchi bo‘yicha xususiy hosilasi shu kabi ta’riflanadi:
.
( ) o‘zgaruvchi funksiyasining xususiy hosilalari ham funksiyaning xususiy hosilalari kabi ta’riflanadi va belgilanadi.
Misollar. 1. funksiyaning birinchi tartibli xususiy hosilalarini topamiz:
2. funksiyaning birinchi tartibli xususiy hosilalarini topamiz:
funksiya xususiy hosilalarining geometrik ma’nolarini aniqlaymiz.
|
| |
Ikkidan ortiq o‘zgaruvchining funksiyasi

Ikkidan ortiq o‘zgaruvchining funksiyasi
fazoda va to‘plamlar berilgan bo‘lsin.
2-ta’rif. Agar to‘plamning har bir haqiqiy sonlar uchligiga biror qonun yoki qoida bilan to‘plamdagi yagona haqiqiy soni mos qo‘yilgan bo‘lsa, to‘plamda uch o‘zgaruvchining funksiyasi aniqlangan deyiladi.
Uch o‘zgaruvchining funksiyasi ikki o‘zgaruvchining funksiyasi kabi belgilanadi:
Uch o‘zgaruvchining funksiyasini nuqtaning funksiyasi deb qarash
va yozuvni kabi yozish mumkin. Bu holda uch o‘zgaruvchi funksiyasining aniqlanish sohasi fazodagi nuqtalarining biror to‘plamidan yoki butun fazodan iborat bo‘ladi.
Misol. funksiyalarning aniqlanish sohasini topamiz. Bu funksiya yoki shartda haqiqiy qiymatlar qabul qiladi. Demak, funksiyaning aniqlanish sohasi koordinatalar fazosining tekislikda va bu tekislikdan yuqorida yotgan nuqtalar to‘plamidan iborat bo‘ladi.
Uch o‘zgaruvchining funksiyasi jadval va analitik usullarda berilishi mumkin. Bunda ikkidan ortiq kirish parametriga ega jadval foydalanishga noqulay bo‘lgani uchun ikkidan ortiq o‘zgaruvchinig funksiyasi asosan analitik usulda beriladi.
To‘rt o‘zgaruvchining, besh o‘zgaruvchining va umuman o‘zgaruvchining funksiyasi yuqoridagi kabi ta’riflanadi va belgilanadi. o‘zgaruvchining funksiyasi ko‘pincha fazodagi nuqtaning funksiyasi sifatida qaraladi va deb yoziladi. o‘zgaruvchi funksiyasining aniqlanish sohasi haqiqiy sonlar sistemasining to‘plamidan iborat bo‘ladi. Bunda to‘rtta va undan ortiq o‘zgaruvchiga bog‘liq funksiyalarning aniqlanish sohasini ko‘rgazmali (chizmalarda) namoyish qilib
bo‘lmaydi.
Funksiyaning limiti
Ikki (va ikkidan ortq) o‘zgaruvchi funksiyasining limiti va uzluksiligi bir
o‘zgaruvchi funksiyasidagi kabi ta’riflanadi. Bu ta’riflar nuqtaning atrofiga
tushunchasiga asoslanadi. nuqtaning atrofi deb (yoki ) tengsizlikni qanoatlantiruvchi barcha tekislik nuqtalari to‘plamiga aytiladi. Bu to‘plam markazi nuqtada bo‘lgan va radiusi ga teng ochiq (chegarasiz) doirada yotuvchi barcha nuqtalardan tashkil topadi (4-rasm).
3-ta’rif. Agar son uchun nuqtaning shunday atrofi topilsaki, bu atrofning istalgan nuqtasi ( nuqta bundan istisno bo‘lishi mumkin) uchun
tengsizlik bajarilsa, songa funksiyaning nuqtadagi yoki dagi limiti deyiladi va , yoki kabi belgilanadi.
Quyida bu teoremalarni keltiramiz.
1-teorema. Ikkita funksiya algebraik yig‘indisining limiti bu funksiyalar
limitlarining algebraik yig‘indisiga teng ,ya’ni
.
|
Energiya turlarini;   Issiqliq energiyasini

|
Energiya turlarini; Issiqliq energiyasini
|
bet | 30/69 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #251021 |
Bog'liq Маъруза o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vaz (1)Termodinamika fani nimani o’rgatadi?
Energiya turlarini; Issiqliq energiyasini;
Energiya tufayli ish bajarilishini;
Energiyalarni o’rganadi.
Ximiyaviy jarayonlarning issiqlik effektini, moddalarning issiqlik sig’imini fizximiyaning qaysi bo’limi o’rganadi?
Termodinamika;
Elektroximiya;
Termoximiya;
Agroximiya.
Bir jinsli termodinamik sistemaga qanday sistema deyiladi?
Gomogen;
Murakkab;
Geterogen;
Izolyatsiyalangan.
Tashqi muxit bilan energiya va modda almashmaydigan termodinamik sistemaga qanday sistema deyiladi ?
Oddiy;
Geterogen;
Murakkab;
Izolyatsiyalangan.
Bir fazadan iborat bo’lgan termodinamik sistemaga qanday sistema deyiladi?
Izolyatsiyalangan;
Gomogen;
Oddiy;
Geterogen.
Birdan ortiq fazasi bo’lgan termodinamik sistemaga qanday sistema deyiladi?
Gomogen;
Izolyatsiyalanmagan;
Izolyatsiyalangan;
Geterogen.
Ochiq termodinamik sistemaga qanday sistema deyiladi?
Izolyatsiyalangan;
Geterogen;
Izolyatsiyalanmagan
Murakkab.
Agar jarayon davomida termodinamik sistema qator o’zgarishlardan keyin yana u va tashqi muixt avvalgi xolatiga, bunday jarayonga nima deyiladi?
Izotermik;
Qaytar;
Izoxorik;
Izobarik jarayon.
Agar jarayon vaqtida sistema tashqi muxit bilan issiqlik almashinmasa, bunday jarayonga nima deyiladi?
Aylanma jarayon;
Izobarik jarayon;
Izotermik;
Adiabatik jarayon.
Energiya ish va issiqlik tarzida bir-biriga aylanadigan
jarayonlarda o’zgarishini qaysi qonun ifodalaydi?
Boyl’-Mariott qonuni;
Termodinamikaning birinchi qonuni;
Termodinpamikaning ikkinchi qonuni;
Termodinamikaning uchinchi qonuni.
Qaysi qonunga muvofiq energiya sarflamay turib ish bajarib
bo’lmaydi?
Termodinamikaning birinchi qonuni;
Termodinamikaning ikkinchi qonuni;
Energiyaning saqlanish xonuni;
Massalar ta’siri qonuni;
|
| |
Meduzalar - A s daminov, B. S. Salimov

26
tugunchalari-gangliyalar deb atash mumkin.
Ot aktiniyasi
– Actinia equina misolida marjon
polipning tuzilishi bilan
tanishib chiqing. Paypaslagichlar bilan o‘ralgan og‘iz teshigi tanasi va buyumlarga
yopishishi uchun xizmat qiladigan tovoniga e’tibor bering.
Marjon poliplarning ichki tuzilishi ko‘p jihatdan gidro poliplarga o‘xshaydi.
Ammo ulardan gastral bo‘shliqqa nay shaklida osilib turadigan tomoq,
tananing
ichki devoridan markazga yo‘nalgan to‘siq larining bo‘lishi bilan farq qilib turadi.
9- rasm. Gidraning umumiy ko‘rinishi (A), otiluvchi hujayrasi (V), hazm qiluvchi
hujayralar (S).
A. 1-og‘iz teshigi, 2-paypaslagich, 3-ichak bo‘shlig‘i, 4-ektoderma,
5-endoderma, 6-rivojlanayotgan yosh gidra.
V. 1-otiluvchi tola, 2-otuvchi kapsula, 3-sezuvchi tukcha.
S. 4- muskul tolasi, 5-yadro, 6-hazm qiluvchi vakuol,
7-qamrab olinayotgan oziq.
NAZORAT SAVOLLARI:
1.
Ko‘p xujayralilarni kelib chiqishi to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
2.
Ko‘p xujayralilarni bir xujayralilarga nisbatan ustunlik belgilari nimada?
3.
Ko‘p xujayralilarning asosiy vakillarini ayting?
4.
Kavak ichlilar tipida qanday embrional varaqlar paydo bo‘lgan?
1. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsad va vazifalari Ehtiyojlar va resurslar. Iqtisodning asosiy masalalari Bozor va uning vazifasi

|
1. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsad va vazifalari Ehtiyojlar va resurslar. Iqtisodning asosiy masalalari Bozor va uning vazifasi
|
bet | 1/3 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 37,58 Kb. | | #121415 |
Bog'liq mi1
1-mavzu. Kursning mazmuni, maqsadi va vazifalari
1. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsad va vazifalari
2. Ehtiyojlar va resurslar. Iqtisodning asosiy masalalari
3. Bozor va uning vazifasi.
1.Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, uslubi va vazifalari.
Resurslar, daromadlar va tayyor maxsulotlar bilan ayirboshlashning xilma-xil va ko’p sonli barcha jarayonlar uzluksiz, bir tekis kechayotgan bo’lsa, unda iqtisodiy tizim barqaror va muvozanatli deb tushuniladi. Ammo, har qanday iqtisodiy tizimning bunday holati ideal hisoblanadi. Amalda u yoki bu resurslarning, tovar hamda daromadning oshiqchaligi yoki etishmasligi doimo uchrab turadi. Iqtisodiyotda umumiy muvozanatning shu kabi buzilish hollari inflyatsiya va ishsizlik darajasining, ijtimoiy mahsulot va milliy daromadning o’sish sur’atlarini o’zgarishida namoyon bo’ladi.
Sanab o’tilgan hodisalar va jarayonlar ijtimoiy ishlab chiqarishning barcha qatnashuvchilari yoki tizimning barcha iqtisodiy agentlarning faoliyatlari natijasida paydo bo’ladi va milliy iqtisodiyotni yaxlit ifodalaydi, ya’ni ular keng qamrovli xususiyatga ega. Shuning uchun ularni makroiqtisodiy jarayonlar va hodisalar deb ataladi, uni o’rganuvchi fanni esa makroiqtisodiyot deb ataladi.
Resurslar, tovarlar va daromadlarning doiraviy aylanish alohida olingan korxonalar, tarmoqlar, hududlar darajasida ham ro’y beradi. Ularning bu darajadati harakatini boshqa fan - mikroiqtisodiyot o’rganadi. Bu fan korxona yoki tarmoqning daromadlarini, u yoki bu mahsulotga bo’lgan talab va taklifning hajmini, uning narxini va boshqa ko’rsatkichlaring ko’rib chiqadi.
Zamonaviy mikroiqtisodiyot asosiy belgisi va afzalligi- bu jamiyatdagi jarayonlarda mavjud resurslarni cheklanganlarini qayd etib, ularni tejab ishlatish, farovonlikni oshirish yo’llarini asoslab berish hisoblanadi. Bu maqsadni bajarishga qaratilgan fan mikroiqtisodiyot deb nomlangan .
Mikroiqtisodiyot fani- turli moddiy, moliyaviy, mehnat va boshqa tur boyliklarni bir korxona, bir tadbirkor, yakka uy xo’jaligi faoliyati doirasida foydalanishini – olish, sotish, unga talab, uning taklifi, jamiyatdagi ma’lum bir mamlakatdagi barcha resurslar doiraviy aylanishini, ularni samaralik ishlatilishini, iqtisodiy o’sish barqarorligini, ya’ni milliy iqtisodiyotni rivojlanishini umumiy holda o’rganadi.
Mkroiqtisodiyot fanining ahamiyati nafaqat davlat boshqaruvida umumiqtisodiy siyosatni olib borishi va yo’nalishlarini ishlab chiqish uchungina emas, balki alohida tadbirkorlar, korxonalar, uy xo’jaliklari, oddiy fuqarolar faoliyatida ham zarur.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. Mikroiqtisodiyot fanining predmeti, maqsad va vazifalari Ehtiyojlar va resurslar. Iqtisodning asosiy masalalari Bozor va uning vazifasi
|
Ta’limning virtual muhiti (VLE); … ochiq kodli platforma (GNU Public License ga asoslanib) sifatida keng tarqalgan. … tizimi

|
Ta’limning virtual muhiti (VLE); … ochiq kodli platforma (GNU Public License ga asoslanib) sifatida keng tarqalgan. … tizimiBog'liq 2-ON ga test TALABAGATa’limning virtual muhiti (VLE); … ochiq kodli platforma (GNU Public License ga asoslanib) sifatida keng tarqalgan. … tizimi
SCORM 1.2 standartigi mos sertifikatga ega.
A) Masofadan o’qitish tizimi B) SCORM va AICC C) Moodle D) M-learning
MOODLE ning o’zbekcha talqini, bu – ...
A) modali obyektga yo’naltirilgan dinamik o’qitish va o’rgatish muhiti B) modulli obyektga
yo’naltirilgan dasturiy o’quv muhiti C) modulli obyektga yo’naltirilgan dinamik o’quv muhiti D) modulli obyektga yo’g’rilgan dinamik
o’qitish muhiti
… – bu o’qituvchilar tomonidan onlayn-kurslarni yaratish uchun maxsus ishlab chiqilgan sayt tarkibini boshqarish tizimi
(Content Management System - CMS) dir. Uni ko’pincha E-learning tizimlarni o’qitishni boshqarish tizimlari (Learning
Management Systems - LMS) yoki virtual o’qitish vositasi (Virtual Learning Environments - VLE) deb ham atashadi.
A)
Masofadan o’qitish tizimi B) SCORM va AICC C) Moodle D) M-learning
... – bu alohida onlayn-kurslar kabi, ta’lim veb-saytlarini ishlab chiquvchi instrumentlar sohasidir. Loyiha asosida sotsial
konstruktivizm nazariyasi va uni o’qitishni ishlatish yotadi.
A) Masofadan o’qitish tizimi B) Mobil o’qitish C) Moodle D) E-learning
Moodle avtori - …
A) Tim Berners Li B) Google kompaniyasi C) Martin Dougiamas D) Bill Geyts
Moodle: ... – ixtiyoriy ko’rinishda ishlatish mumkin, masalan, kursni yaratishni optimallash uchun.
A) Test B) Izoh C) Anketa
D) Topshiriq
Moodle: ... – formati va strukturasi cheklanmagan.
A) Fayl B) Manba C) Ma’lumotlar bazasi D) Resurs
Moodle: ... – kursning barcha hujjatlari bo’yicha havolalarni avtomatik tashkil qiladigan ta’riflar ro’yxati. Agar ta’rif ...ga
kiritilgan bo’lsa, u holda agar u kurs matnlarida uchrasa, havola ...ning yordamchi elementiga avtomatik ta’minlanadi.
A)
Sharh B) Izoh C) Glossariy D) Slovar
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta’limning virtual muhiti (VLE); … ochiq kodli platforma (GNU Public License ga asoslanib) sifatida keng tarqalgan. … tizimi
|
- elektron konferensiyalarning o’rniga kelib, foydalanuvchi boshqalar uchun yangi mavzular yaratishi mumkin

|
- elektron konferensiyalarning o’rniga kelib, foydalanuvchi boshqalar uchun yangi mavzular yaratishi mumkinBog'liq 2-ON ga test TALABAGA... - elektron konferensiyalarning o’rniga kelib, foydalanuvchi boshqalar uchun yangi mavzular yaratishi mumkin.
Foydalanuvchilar mavzuni ko’rib chiqib o’zining fikr-mulohazalarini yozishi mumkin.
A) Internet-chatlar B) Internet-forumlar
C) Videokonferensiyalar D) Telekonferensiyalar
... - bu aslida web-saytlar bo’lib, uning mazmuni unga kirgan foydalanuvchilar tomonidan o’zgartirib borilishi mumkin.
A)
Forum B) Wiki C) Sharh D) Web 2.0
«Tas-IX» atamasi nimani anglatadi.
A) Tashqi Internet orqali ma’lumot almashinuv nuqtasi B) Toshkentdagi Internet orqali
ma’lumotlar almashinuv nuqtasi C) Toshkentdagi Internet orqali ma’lumotlar izlash nuqtasi D) Toshkentdagi Internet orqali
ma’lumotlar Web nuqtasi
«Tas-IX» yoyilmasi – bu …
A) «Tas»-Tashkil, “IX” - Internet eXchange B) «Tas»-Tashqi, “IX” - Internet eXchange Point C) «Tas»-
Tashkent, “IX” - Internet eXchange Point D) «Tas»-Tashkent, “IX” – IP eXchange Point
Davlat interaktiv xizmatlar portal sаytini belgilang.
A) www.gov.uz B) www.my.soliq.uz C) www.my.gov.uz D) www.prezident.uz
Qarshi davlat universiteti rasmiy web-saytini ko’rsating.
A) www.qardu.uz B) www.qarshidu.uz C) www.karshisu.uz D)
www.karshidu.uz
... dаsturi Google kоmpаniyasi tоmonidаn ishlаb chiqilgаn tеzkоr rеаl vаqt tizimidа хаbаrlаrni аlmаshish dаsturi hisоblаnаdi.
... dаsturi mаtn ko`rinishidаgi хаbаrlаrni аlmаshish, vа tоvushli so`zlаshish imkоniyatini ham tаqdim etаdi.
A) Google Disk B)
Google Talk C) Google Docs D) Google Chat
... -2008-yilning 28-fevralida ... xizmati sizni HTML va web-dizayni bilan tanish bo'lmaganlar uchun web-sahifalarni yaratishga
va tahrirlashga imkon berdi.
A) Google Cloud B) Google Sites C) Google Apps D) Google Docs
... o’zida tizimning bir nechta sinflarini birlashtiradi: - Saytni boshqarish tizimi (CMS); - Ta’limni boshqarish tizimi (LMS); -
|
| |
Moodle: ... (4 tipli) – o’qituvchi javobni elektron ko’rinishda olish uchun ishlatish mumkin (ixtiyoiy formatda)

... ning 3 ko’rinishi mavjud: savol-javob, hammaning o’z mavzusi, standart muzokara.
A) Chat B) E-mail C) Forum D) Moodle
… – real vaqtdagi muzokara.
A) Forum B) E-mail C) Chat D) Moodle
Hozirda ... tizimini dunyoning ulkan universitetlarida o’qitish tizimi uchun ishlatishmoqdalar.
A) Intuit B) M–learning C) Moodle
D) E–learning
... – tizimi dunyoning 200 davlatida 70 tildagi, 46 ming ta’lim portallariga ega va 300 dan ziyod dasturchilarni birlashtiradi.
A)
Intuit B) M–learning C) Moodle D) E–learning
Scorm d moodle boshqa lms tizimlarga qaraganda eng ko‘p qo‘shimcha plagin va modullari mavjud bo‘lgan dasturiy majmua

Scorm d moodle boshqa lms tizimlarga qaraganda eng ko‘p qo‘shimcha plagin va modullari mavjud bo‘lgan dasturiy majmua
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Scorm d moodle boshqa lms tizimlarga qaraganda eng ko‘p qo‘shimcha plagin va modullari mavjud bo‘lgan dasturiy majmua
|
Moodle: … – aniqlangan darajalarda (sayt, kategoriya, kurs va sh.o’.) konkret foydalanuvchilar tomonidan belgilanadigan

|
Moodle: … – aniqlangan darajalarda (sayt, kategoriya, kurs va sh.o’.) konkret foydalanuvchilar tomonidan belgilanadiganBog'liq 2-ON ga test TALABAGAMoodle: … – aniqlangan darajalarda (sayt, kategoriya, kurs va sh.o’.) konkret foydalanuvchilar tomonidan belgilanadigan,
butun tizim uchun aniqlangan ruxsatlar (huquqlar) to’plami. Sayt darajasida …lar administrator tomonidan tayinanadi.
A)
Kurs B) Parol C) Rol D) Huquq
… - elektron konferentsiyalarni hamda tarqatmalar ro’yxatini boshqaruvchi inson. Uning funktsiyalariga konferentsiyada
ishtirok etishga ruxsat berish, materiallarni chop etish, ishtirokchilarni mavzudan chetlashishlarini nazorat qilish kabilar
kiradi.
A) Tutor B) Administrator C) Moderator D) Operator
... - masofadan o’qitish kurslarining avtorlari nomidan kursni boshqaruvchi inson.
A) Tutor B) Moderator C) Administrator D)
Operator
... -Kompyuterda saqlaniladigan foydalanuvchi tavsifi. Odatda u foydalanuvchining tarmoqdagi nomi, haqiqiy nom, parol,
foydalanuvchi huquqlari va uy katalogining nomidan tarkib topgan.
A) Login B) Parol C) Akkaunt D) Avtorizatsiya
Bulutli hisoblash xizmatlari modellari: Xizmat sifatida dasturiy ta'minot - …
A) IaaS B) PaaS C) SaaS D) IoT
Bulutli hisoblash xizmatlari modellari: xizmat sifatida platforma - …
A) SaaS B) IoT C) PaaS D) IaaS
Bulutli hisoblash xizmatlari modellari: infratuzilma xizmat sifatida - …
A) PaaS B) SaaS C) IaaS D) IoT
… - ilm-fan, maorif, referat, diplom, kurs, doktorlik ishlari togʻrisidagi maqolalarni topishga yordam beradigan tizim.
A)
Online Scholar B) Google Sites C) Google Scholar D) Google Classroom
Uyali aloqada 2G texnologiya tezligi …
A) 128 Mbit/s B) 32 Mbit/s C) 64 Kbit/s D) 16 Mbit/s
Uyali aloqada 3G texnologiya tezligi …
A) 4 Mbit/s B) 8 Mbit/s C) 2 Mbit/s D) 16 Mbit/s
Uyali aloqada 4G texnologiya tezligi …
A) 2 Gbit/s B) 4 Gbit/s C) 1 Gbit/s D) 8 Gbit/s
Uyali aloqada 5G texnologiya tezligi …
A) 5 Gbit/s B) 4 Gbit/s C) 10 Gbit/s D) 8 Gbit/s
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Moodle: … – aniqlangan darajalarda (sayt, kategoriya, kurs va sh.o’.) konkret foydalanuvchilar tomonidan belgilanadigan
|
Ochiq dasturiy kodli Moodle ga o’zgartirishlar kiritish, yaxshilash, modifikasiyalash uchun ... manzil bo’yicha kirish mumkin

|
Ochiq dasturiy kodli Moodle ga o’zgartirishlar kiritish, yaxshilash, modifikasiyalash uchun ... manzil bo’yicha kirish mumkinBog'liq 2-ON ga test TALABAGAOchiq dasturiy kodli Moodle ga o’zgartirishlar kiritish, yaxshilash, modifikasiyalash uchun ... manzil bo’yicha kirish mumkin.
A) www.scorm.moodle.org B) www.aicc.org C) www.moodle.org D) www.mooc.org
“MOODLE” so’zi – bu “…” so’zlarining yoyilmasidir.
A) Modular Object - Opened Dynamic Learning Environment B) Modular
Object - Oriented Dynamic Learning Environment C) Moodle Object - Oriented Dynamic Learning Environment D) Modular Obyekt
- Oriented Dinamic Learning Environment
Moodle: … – bu shunday dars ko’rinishiki, unda talabalar nafaqat o’zining ishini bajaradi, balki boshqa talabalarning ishini
baholashadi. Yakuniy baho nafaqat mustaqil ishlarning sifatiga, balki talabalarning taqrizchilar sifatidagi ishiga ham qo’yiladi.
A) Laboratoriya B) Seminar C) Ma’ruza D) Amaliy ish
Sharable Content Object Reference Model – umumiy tarkibli obyektlarni yuborish modeli – masofaviy ta’lim tizimlari uchun
ishlab chiqilgan standart bu –… .
A) AICC B) SCORM C) MOODLE D) MOOC
SCORM yoyilmasi bu – …
A) Sharable Conkret Obyekt Reference Model B) Sharable Content Object Reference Model C) Sharable
Content Object Reference Moodle D) Sharable Content Object Referet Moodely
… – o’quv materiallari bilan almashinadigan xalqaro standartlardan biri. Aviation Industry CBT (Computer-Based Training)
Committee – aviasiya sanoati (kompyuter ta’limi) komiteti tomonidan ishlab chiqilgan.
A) SCORM B) MOODLE C) AICC D)
MOOC
AICC yoyilmasi bu – …
A) Aviation Industry Computer Committee (ICT) B) Aviation Industry CBT (Committee -Based Training)
Computer C) Aviation Industry CBT (Computer-Based Training) Committee D) Aviasion Indastry Computer Committee (Training)
... – bu AICC yoki SCORM ni qo’llaydigan kurs fayllaridan iborat zip (yoki pif) kengaytmali alohida fayl. SCORM …i kurs,
mashg’ulot, modul va boshqalardan iborat bo’lishi mumkin.
A) Kurs B) Fayl C) Paket D) Papka
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ochiq dasturiy kodli Moodle ga o’zgartirishlar kiritish, yaxshilash, modifikasiyalash uchun ... manzil bo’yicha kirish mumkin
|
Elektrolitlarning suyuqlanmalarning elektrolizi

|
Elektrolitlarning suyuqlanmalarning elektrolizi
|
bet | 2/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 454,84 Kb. | | #122234 |
Bog'liq 12.Elektroliz qonunlari .Faradey tenglamalariElektrolitlarning suyuqlanmalarning elektrolizi.
Agar yuqori temperaturada moddani qizdirsak modda suyuqlanadi. Moddalar suyuqlanganda ham elektr to’kini o’tkazadi. Demak, suyuqlanmada ionlar mavjud shu ionlar to’kni o’tkazadi va suyuqlanmalarning elektrolizi sodir bo’ladi. suyuqlanmalarning elektrolizi oson sodir bo’ladi, lekin moddalarni suyuq holatga keltirish uchun katta miqdorda issiqlik kerak bo’ladi. suyuqlanmaning elektrolizi elektrod materiallariga va ionlarning tabiatiga bog’liq emas.
Agar suyuqlanmada xar hil elektrodlar ionlarning aralashmasi bo’lsa, u holda ularning elektrod potensiallari (E) bilan anoiqlanadi.
anodda anionlar (E0) ortib borishi tartibida oksidlanadilar ya’ni anodda birinchi bo’lib elektrod potensiali eng kichik bo’lgan anion oksidlanadi. Masalan; E(Cl)=-1.395 V, E(J)=-0.536 V, birinchi bo’lib xlir ioni, keyin esa yod ioni oksidlanadi.
katodda kationlar elektrod potensiallarini E0 kamayib borishi tartibida qaytariladilar ya’ni katodda birinchi bo’lib elektrod potensiali eng katta bo’lgan kation qaytariladi. Masalan; E(Ag+=Ag)=0.79 V, E(Cu+2=Cu)=0.34 V, birinchi bo’lib kumush ioni , keyin esa mis ioni qaytariladi.
Elektrolitlar eritmasining elektrolizi.
Suyuqlanmalarnign elektroliziga nisbatan eritmalarning elektrolizi murakkab jarayon. Bunga sabab suv malekulasining ishtirok etishi hamda elektrod materialiga, ionlar tabiatiga, elektroliz sharoitiga (temperaturaga, eritma konsentratsiyasi, pH – muhitga, to’k kuchi) ga bog’liq bo’ladi. Bular orasida anod materialining qanday materialdan tayyorlanganiga bog’liq bo’ladi.
Ajralib chiqadigan moddalrni aniqlashda quyidagi qoidalarga amal qilinadi.
Katoddagi jarayonlar /metallning kuchlanishlar qatoriga bog’liq.
Birinchi navbatda kuchlanishlar qatoridagi H2 dan o’ngda joylahsgan kam aktiv metallar kationlari qatnashadi.
O’rtacha aktivlikdagi metallarning kationlari, kuchlanishlar qatorida Al va H2 oralig’ida turadiganlar suv malekulasi bilan birgalikda qaytariladilar va katodda bir vaqtning o’zida ham metall ham vodorod chiqadi.
1. 2.
Aktiv metallarning kationlari Li dan Al gacha (Al ham kiradi) suvli eritmalarining elektrolizida metall kationlari qaytarilmay uning o’rniga H2O malekulalari qaytariladi.
Kislotalarning eritmalari elektrolizida katodda H+ ionlari qaytariladi. H atomlari tezlik bilan birlashib H2 hosil qiladi.
Agar eritmada har xil kation bo’lsa, ularning E qiymati kamayishi tartibida qaytariladi.
Dastlab kam aktiv metallarning kationlari qaytariladi. Keyin o’rtacha aktivlikdagi metallarning kationlari suv malekulalari bilan birgalikda qaytariladi. Eng ohiri suv malekulalari qaytariladi (kislotali muhitda H+).
|
| |
Katod jarayonlari uchun jadval - Elektrodlarda boradigan jarayonlar. Faradey qonunlari. Metallar korroziyasi

|
Elektrodlarda boradigan jarayonlar. Faradey qonunlari. Metallar korroziyasi
|
bet | 3/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 454,84 Kb. | | #122234 |
Bog'liq 12.Elektroliz qonunlari .Faradey tenglamalariKatod jarayonlari uchun jadval.
Aktiv metallarning kationlari.
|
O’rtacha aktivlikdagi metallarning kationlari.
|
Kam aktiv metallarning kationlari.
|
Vodorod kationlari. H+
|
Li+, Cs+, Rb+, K+, Ba+2, Ca+2, Na+, Mg+2, Al+3, NH4+ va boshqalarda.
Metallarning o’rniga suv malekulalari qaytariladi.
|
Mn+2, Zn+2, Cr+3, Fe+2, Co+2, Ni+2, Sn+2, Pb+2 va boshqalarda.
Suv malekulalari bilan birgalikda metall ionlari ham qaytariladi.
1. 2.
|
Cu+2, Hg+2, Ag+, Pt+2, Au+3 va boshqalarda.
Faqat metall ionlarigina qaytariladi.
|
Faqat kislotalarning eritmalari elektrolizida qaytariladi.
|
Anoddagi jarayonlar.Bu jarayonda anod materialiga va anod tabiatiga bog’liq. Anod ikki xil: eriydiga va erimaydigan bo’ladi. Anod erimaydiga (inert) bo’lsa, ko’mir, grafit, platina yoki oltingugurtdan yasaladi. Bunda quyidagi jarayonlar sodir bo’ladi.
Birinchi navbatda kislorodsiz kislota anioni oksidlanadi.
Agar kislorosli kislotaning anionlari (SO4-2, NO3-, CO3-2, PO4-3 …) va F- suvli eritmalarining elektrolizida oksidlanmaydilar ularning o’rniga suv malekulalari oksidlanadi.
Ishqor eritmalarining elektrolizida anodda OH- ionlari oksidlanadi.
Agar eritmada har xil anionlar ishtirok etsa, ular E0 ortib borishlari tartibida oksidlanadilar. Dastlab kislorodsiz kislotalarning anionlari oksidlanadilar J-, Br-, S-2, Cl-, (F dan tashqari). Keyin esa suv malekulalari oksidlanadilar (ishqoriy muhitda OH- ionlari)
Kislorodsiz kislotalarning anionlari SO4-2, NO3-, CO3-2, PO4-3 o’zgarmasdan qoladi.
Agar anod eruvchan (aktiv) Cu, Ag, Zn, Ni, Fe va boshqa metallardan (Pt, Au dan tashqari) tayorlangan bo’lsa, anion tabiatiga bog’liq bo’lmagan holda hamma vaqt anod tayorlangan metall atomlari oksidlanadi. bunda hosil bo’lgan Me+n kationlari eritmaga o’tadi. Anod massasi kamayadi. Shuning uchun bu anod eruvchan anod deyiladi. Eritmadagi ionlarning soni o’zgarmaydi.
|
| |
Ajratish sistemasi - A s daminov, B. S. Salimov

32
b) teri-muskul xaltasining tuzilishi: 1-to’qima hosil qiluvchi hujayra; 2-dorsa-ventral muskul; 3-
bo’ylama muskul; 4-qiyshiq muskul; 5-xalqasimon muskul; 6-bir
hujayrali bez; 7-rabditlar; 8-
kiprik
epiteliy
11-rasm. Trematodalarning ichki tuzilishi:
a) 1-og’iz va uni o’rab olgan og’iz so’rg’ichi; 2-xalqum; 3-xalqum
oldi nerv tuguni; 4-o’rta
ichak; 5-qorin so’rg’ichi; 6-bachadon; 7-tuxumdon; 8-ayirish kanalchasi; 9-sariqdon; 10-ootip;
11-tegument; 12-urug’don; 13-urug’ yo’li; 14-sirrus
b) Trematodaning teri muskul xaltasining tuzilishi:
1-parenxema; 2-dioganal (qiyshiq) muskul; 3-bo’ylanma muskul; 4-xalqasimon muskul; 5-bazal
membrana; 6-teri shipi
zich joylashgan hosilalar; 7-tegmunt; 8-dorsoventral muskul; 9-
tegmuntning botib
kiruvchi qismi
12-rasm. A. V. S. Oddiy jigar qurti (Fasciola hepatica) ning ichki tuzilishi
A. Nerv sistemasi. 1-Xalqum oldi nerv tuguni, 2-qorin va yon nerv tolalari, 3-
komissuralar.
V. Germafrodit jinsiy sistema. 1-urug‘don, 2-sariqdon yo‘li, 3-Laurerov kanali, 4-
ootip, 5-urug‘ qabul qilgich, 6-tuxumdon, 7-sirrus sumka, 8-sirrus, 9-
sariqdon, 10-bachadon, 11-Melis tanachasi, 12-urug‘ yo‘li
S. Etilgan bo‘g‘indagi ochiq (chap tomonda) va yopiq (o‘ng tomonda) tipdagi
33
bachadonlar.
13-rasm. Qoramol solityorining tuzilishi:
A-so‘rg‘ichli boshchasi, V-germafrodit bo‘g‘im, D-tuxumdonga to‘lgan bachadon.
1-so‘rg‘ich, 2-bo‘yincha, 3-bachadon, 4-tuxumdon, 5-urug‘donlar.
NAZORAT SAVOLLARI.
1.
Yassi chuvalchanglar tipining kavakichlilarga nisbatan
ustunlik belgilarini
ayting.
2.
Yassi chuvalchanglarning teri muskul xaltasini tuzilishini aytib bering?
3.
Yassi chuvalchanglar tipini sistematik tahlil qilib bering.
4.
Yassi chuvalchanglar sinflarining nerv va jinsiy sistemalari qanday tuzilgan?
5.
Yassi chuvalchanglar tipining sinflarini ayirish
va ovqat hazm sistemalari
qanday tuzilgan?
6.
Trematodalar sinfini qanday vakillarini bilasiz?
7.
Sestodlar sinfini qanday vakillarini bilasiz?
8.
Sestodlarning tana qismlarini aytib bering?
Uyga vazifa: Trematodlarni taraqqiyotini o‘qib, o‘rganib kelish.
Lentasimon chuvalchanglarning tipik vakili odam ichagida yasovchi

31
Qoramol gijjasining teri muskul xaltasining tuzilishi jigar qurtinikiga
o‘xshaydi. Biroq, kutikulasi yupqalashadi.
Harakati sust, najas bilan uzilib chiqqan bo‘g‘inlar o‘rmalab harakat
qilishlari mumkin.
Nerv sistemasi. Chuqur parazitizmga o‘tganligi tufayli nerv sistemasi va
sezgi organlari ancha sust taraqqiy etgan. Markaziy nerv sistemasi bir juft bosh
nerv tugun va ulardan chiqqan nerv tolalaridan iborat. Yon nerv tolalari yaxshi
rivojlangan. Ko‘z va boshqa sezgi organlari rivojlanmagan.
Ovqat hazm qilish sistemasi. To‘liq parazitizmga moslashganligi munosabati
bilan ovqat hazm organlari regressga uchragan.Xo‘jayin ichagidagi ovqatni butun
tanasi yordamida shimib oladi.
Nafas olishi. Ushbu jarayon kislorodsiz muhitda yashaganligi uchun,
organizmda kechadigan bijg‘ish reaksiyalari natijasida ajratiladigan kislorod
hisobiga kechadi.
Jinsiy sistemasi. Yosh – yangi hosil bo‘lgan bo‘g‘inlarda hech qanday jinsiy
organlar bo‘lmaydi.Proglatidlarda o‘sish bilan bir vaqtda rivojlanish ham boradi.
Strobilaning o‘rtalaridagi proglatidlarda to‘la etishgan jinsiy organlar mavjud
bo‘ladi. SHuning uchun ham ular germafrodit bo‘g‘inlar deb ataladi. Har bir
bo‘g‘inda o‘zining jinsiy sistemasi bo‘ladi. Erkaklik jinsiy sistemasiga urug‘don,
urug‘ yo‘llari va kopulyativ organ-sirrus kiradi. Pufakchasimon urug‘donlarning
soni 1000 dan ziyod bo‘lib, butun bo‘g‘im bo‘ylab taqalgan va parenximada
joylashgan.
Urg‘ochilik jinsiy sistemasiga bachadon, tuxumdonlar, sariqdonlar har hil
jinsiy kanallar, ootip, qin va Melis tanachalari kiradi.
Eritmalardagi anod jarayonlari - Elektrodlarda boradigan jarayonlar. Faradey qonunlari. Metallar korroziyasi

|
Elektrodlarda boradigan jarayonlar. Faradey qonunlari. Metallar korroziyasi
|
bet | 4/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 454,84 Kb. | | #122234 |
Bog'liq 12.Elektroliz qonunlari .Faradey tenglamalariEritmalardagi anod jarayonlari.
Erimaydigan anod (inert) jarayoni.
|
Kislorodsiz kislotalarning
anionlari
J-, Br-, S-2, Cl-
Oksidlanadilar
|
Kislorodli kislota anionlari
SO4-2, NO3-, CO3-2, PO4-3…
H2O malekulalari oksidlanadi
|
OH- anionlar
Faqat ishqor eritmasining
elekro’lizida oksidlanadilar
|
F- anionlari
Uning o’rniga H2O malekulalari
oksidlanadi
|
Eruvchan anod (aktiv) jarayoni.
|
Anionlar oksidlanmaydi. Metall anod atomlarining oksidlanishi boradi;
. Me+n kationlari eritmaga o’tadi.
Anod massasi kamayadi.
|
Biror bir kimyoviy oksidlovchi F- anionini oksidlay olmaydi. Bu faqat ftoridlarning suyuqlanmalari elektrolizidan olinadi.
Anodda anionlar bergan elektronlar soni, katodda kationlar qabul qilgan elektronlar soniga teng bo’ladi.
Elektrolizda hamma miqdoriy hisoblar elektroliz sxemasi asosida tuzilgan malekulyar tenglama boyicha yoki Faradey qonuni tenglamasi boyicha hisoblanadi.
Faradey qonuni.
Faradeyning birinchi qonuni: Elektroliz jarayonida elektrodda ajralib chiqadigan moddaning massasi elektrolit eritmasi yoki suyuqlanmasidan o’tgan elektr to’ki miqdoriga to’g’ri proporsional bo’ladi:
m=k•Q=k•I•t
bu fo’rmulada Q – elektr miqdori (Kl), I – to’k kuchi (A), t – vaqt (s yoki soat), k – ayni elementning elektrokimyoviy ekvivalenti (g/K)
Faredeyning ikkinchi qonuni: Agar turli elektrolitlarning eritmasi yoki suyuqlanmasi orqali bir xil miqdorda elektr to’ki o’tkazilsa, elektrodlarda ajralib chiqadigan moddalarning massa miqdorlari o’sha moddaning kimyoviy ekvivalentlariga to’g’ri proporsional bo’ladi.
bunda E – moddaning kimyoviy ekvivalenti (g)
Faradeyning birinchi va ikkinchi qonunlarini birlashtirib quyidagi fo’rmulaga ega bo’lamiz.
yoki
Bu yerda F – Faradey doimiysi vaqt sekundda olinsa qiymati - 96500 K, vaqt soatda olinsa qiymati – 26.8 A·s, Ar – elektrodda ajralib chiqqan elementning nisbiy atom massasi, n – elektrodlardagi jarayonda ishtirok etgan elektronlar soni.
To’k boyicha unum: buda m1-amalda ajralib chiqqan modda miqdori (g), m – nazariy miqdor.
|
| |
Bosim. Sirtning birlik yuziga tik ta ’sir etuvchi kuchga bosim deyiladi

|
Bosim. Sirtning birlik yuziga tik ta ’sir etuvchi kuchga bosim deyiladi
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #245041 |
Bog'liq Maruza 1 TermodinamikaBosim. Sirtning birlik yuziga tik ta ’sir etuvchi kuchga bosim deyiladi. - Bosim. Sirtning birlik yuziga tik ta ’sir etuvchi kuchga bosim deyiladi.
IN/m2 — bu birlik Paskal (1 Pa) deyiladi. 1 Pa unchalik katta bo‘lmagani uchun texnikada kPa va MPa ishlatiladi.
Bu birliklardan tashqari 1 bar = 105 Pa — bu bosim atmosfera bosimiga yaqin bo'lgan bosimdir.
Bosim o'lchov birliklaridan yana biri 1 kg kuch/sm2 (kg k/sm2) yoki boshqa ko'rinishda quyidagicha yoziladi: kG/sm2, bu 1 kG/sm2 = 1 at bu texnik atmosfera deyiladi.
Bosim o'lchov birliklari orasida quyidagicha bog‘lanish bor:
1 MPa = 10 bar = 10,2 at
1 at = 104 mm suv ust.;
1 atm = 101,325 kPa = 760 mm sim.ust. =10333 mm suv ust.
Fizik atmosfera (1 atm) 0°C haroratda 760 mm sim.ust.-ga teng.
Bosim quyidagi turlarga bo‘linadi: Bosim quyidagi turlarga bo‘linadi: 2) ortiqcha yoki manometrik bosim Port (Pman) — atmosfera bosimidan yuqori bosim; 4) mutloq bosim Pmut - bu jismga ta’sir etayotgan to‘liq bosimdir; Solishtirma hajm. Jismning massa birligiga teng bo'lgan hajmiga solishtirma hajm deyiladi: - Solishtirma hajm. Jismning massa birligiga teng bo'lgan hajmiga solishtirma hajm deyiladi:
;
zichlik — solishtirma hajmga teskari bo‘lgan kattalikdir.
;
Issiqlik energetik qurilmalari energiyani bir turdan ikkinchi turga aylantirib beradi. - Issiqlik energetik qurilmalari energiyani bir turdan ikkinchi turga aylantirib beradi.
- Issiqlik uch xil usulda: issiqlik o‘tkazuvchanlik, konveksiya va nurlanish usulida uzatiladi.
- Har bir texnologik jarayonlarning bajarilishida issiqlik energetik qurilmalari qo‘llaniladi.
- Issiqlik apparatlarini loyihalash va qurish uchun uning vazifasini, ishlash uslubini va u yerda bo‘ladigan issiqlik uzatish jarayonlarini bilish kerak.
|
| |
Termodinamikaning rivojlanishiga - Issiqlik texnikasi fanining maqsadi va vazifalari. Termodinamika asoslari ma’ruzachi:...

|
Issiqlik texnikasi fanining maqsadi va vazifalari. Termodinamika asoslari ma’ruzachi: Abatov n mashg’ulot rejasi
|
bet | 2/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #245041 |
Bog'liq Maruza 1 TermodinamikaTermodinamikaning rivojlanishiga: Termodinamikaning rivojlanishiga: - R.Mayer (1872-y.),
- A.Joul (1843-1846-y.),
- E.X.Lens (1844-y.),
- C.Karno (1824-y.),
- R.Klazius (1854-y.) va
- V.Tomson (1856-y.) o ‘z ishlari bilan katta hissa qo‘shishgan.
Termodinamikaning ikkinchi qonunining yaratilishi dvigatellaming foydali ish koeffitsientini oshirish yo‘llarini ko‘rsatadi. Harorat. Harorat jismning qiziganlik darajasini ko‘rsatadigan kattalikdir, boshqacha qilib aytganda gaz molekulalarning o'rtacha kinetik energiyasiga proporsional bo‘lgan kattalikdir. Harorat. Harorat jismning qiziganlik darajasini ko‘rsatadigan kattalikdir, boshqacha qilib aytganda gaz molekulalarning o'rtacha kinetik energiyasiga proporsional bo‘lgan kattalikdir. Harorat 2 xil bo‘ladi: - 1) Mutlaq harorat — T, °K (Kelvin shkalasi);
- 2) Emperik harorat - t, °C (Selsiy shkalasi).
- Haroratning qiymat sonini harorat shkalalari ko'rsatib beradi. Harorat shkalalari Selsiy (°C) yoki gradusli — Kelvin, Farengeyt va Reonieyur shkalalariga bo‘linadi.
- Selsiy shkalasida asosiy reper nuqtalari qilib, muzning erish harorati 0°C va suvning qaynash harorati 100°C qabul qilingan. Bu nuqtalardagi termometr ko'rsatkichi farqining 100 ga bo‘lingandagi bir bo‘lagi Selsiy gradusi (°C) deb qabul qilinadi.
Angliya va AQSH da qo'llaniladigan Farengeyt shkalasida muzning erish harorati 32°C va suvning qaynash harorati 212°C deb qabul qilingan, demak: - Angliya va AQSH da qo'llaniladigan Farengeyt shkalasida muzning erish harorati 32°C va suvning qaynash harorati 212°C deb qabul qilingan, demak:
SI tizimida mutlaq harorat Kelvin shkalasida o‘lchanadi. Amalda esa har bir asbob Selsiy gradusida o'lchab beradi. Shuning uchun ularning orasidagi bog‘lanishni quyidagicha yozamiz:
+ 273,15
|
| |
Asosiy termodinamik holat parametrlari

|
Asosiy termodinamik holat parametrlari
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #245041 |
Bog'liq Maruza 1 Termodinamika - Istalgan termodinamik tizim uchun bir qancha fizik kattaliklar yig‘indisi ko‘rsatilgan bo‘ladi, shular orqali berilgan tizimni boshqa bir tizimdan ajratish hamda tizimdagi o‘zgarishlarni tekshirish, tizim atrof muhit bilan o‘zaro ta’sir etishini tekshirish mumkin boladi. Bunday kattaliklar yig‘indisiga tizimning holati deyiladi.
- Ishchi jismning fizik holatini ifodalaydigan kattaliklar holat parametrlari deyiladi.
Jismning holati o‘zgarganda bosim, harorat va solishtirma hajm keskin o‘zgaruvchan parametrlar bo‘lgani uchun ularni termik parametrlar deyiladi. - Jismning holati o‘zgarganda bosim, harorat va solishtirma hajm keskin o‘zgaruvchan parametrlar bo‘lgani uchun ularni termik parametrlar deyiladi.
Holat parametrlari
mutlaq bosim
mutlaq harorat
solishtirma hajm
Zichlik
ichki energiya
Entalpiya
entropiya
- Termodinamik tizim nima?
- Ishchi jism nima?
- Holat parametrlari deb qanday parametrlarga aytiladi?
- Bosim va uning turlari haqida tushuncha bering.
- Harorat nima ?
- Absolut harorat nima?
- Shkalalar orasidagi bog ‘lanishni tushuntirib bering.
- Zichlik va solishtirma hajm to‘g‘risida tushuncha bering.
|
| |
Agar tizim boshqa tizimlar bilan energiya almasha olsa, ochiq termodinamik tizim (gaz-turbina qurilmasi)

|
Agar tizim boshqa tizimlar bilan energiya almasha olsa, ochiq termodinamik tizim (gaz-turbina qurilmasi)
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #245041 |
Bog'liq Maruza 1 Termodinamika - Agar tizim boshqa tizimlar bilan energiya almasha olsa, ochiq termodinamik tizim (gaz-turbina qurilmasi);
- Agar tizim boshqa tizimlar bilan energiya almasha olmasa yopiq termodinamik tizim (ichki yonuv dvigatellari) deb yuritiladi;
Agar tizim atrof-muhit bilan o‘zaro ta’sir etmasa yakkalangan termodinamik tizim;
Agar tizim atrof muhit bilan issiqlik almashmasa adiabatik tizim deb yuritiladi.
Termodinamik uslubning asosiy xususiyatlari - Ma’lumki, energiya almashinish jarayonlari muhitdagi holatlar bilan bog‘liq holda ro‘y beradi.
- Termodinamika — fizik, kimyoviy va texnik termodinamika qismlariga bo‘linadi.
- Termodinamikaning konkret holatlardagi umumiy uslublar, qoidalar, fizik xossalariga xos bo'lgan jarayonlarni o‘rgatadigan qismi umumiy fizik termodinamika deyiladi.
- Ishtirok etuvchi jismning kimyoviy xossalari o‘zgarishini, ulardagi issiqlik almashinishini o‘rgatadigan qismi kimyoviy termodinamika deyiladi.
Ishchi jism va termodinamik tizim - Issiqlik mashinalarida issiqlikni ishga aylantirish ishchi jism yordamida amalga oshiriladi. Ishchi jism gaz yoki bug‘ bo’lishi mumkin.
- O‘zaro va atrof muhit bilan issiqlik almashinadigan jismlar majmuasiga termodinamik tizim deyiladi.
- Energetikada elektr stansiyaning hamma mashinalari yoki issiqlik dvigatelining alohida qismlari va ichida gaz joylashgan porshenli silindrlar termodinamik tizimga misol bo‘la oladi.
O‘rganilayotgan termodinamik tizimga kirmaydigan hamma jismlar atrof-muhit deb ataladi. - O‘rganilayotgan termodinamik tizimga kirmaydigan hamma jismlar atrof-muhit deb ataladi.
Termodinamik tizim
adiabatik
ochiq,
yopiq,
yakkalangan
|
| |
Web 1.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …

|
Web 1.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …Bog'liq 2-ON ga test TALABAGAWeb 1.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …
A) "Statistik Web" davri hisoblanadi B) "Intellektual Web" davri deb ataladi
C) "Statik Web" davri hisoblanadi D) "Semantik Web" davri hisoblanadi
Web 2.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …
A) "Semantik Web" davri hisoblanadi B) "Intellektual Web" davri deb ataladi
C) "Ijtimoiy Web" ning yuzaga kelishi hisoblanadi D) "Internet Web" davri hisoblanadi
Web 3.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …
A) "Statik Web" davri deb ataladi B) "Semantik Web" davri deb ataladi C)
"Intellektual Web" davri deb ataladi D) "Statistik Web" davri deb ataladi
Web 4.0 texnologiyasining o'ziga xos xususiyati - …
A) "Internatsional Web" davri hisoblanadi B) "Intellektual Web" davri
hisoblanadi C) "Internet Web" davri hisoblanadi D) "Semantik Web" davri hisoblanadi
Google Docs da qaysi tugmalar kombinatsiyasi yordamida "Голосовой ввод" imkoniyatidan foydalanish mumkin.
A)
Ctrl+Alt+S B) Ctrl+Shift+S C) Shift+Alt+S D) Shift+Ctrl+S
Google Docs ning qanday imkoniyati bilan MS Word dan ajralib turadi.
A) Ikkalasi ham bir xil ishlashi B) Bir vaqtda hamma kirib
ishlashi (on-line) C) Internet orqali ishlashi D) On-line ishlash imkoniyati
|
| |
Касбий психология - bet 201

255
eyilish tirsakli val bo’yni vkladishini ularni yostig’i bilan tegib turgan joylarida oodshioniklar
qo’qog’ida sodir bo’ladi.
olastik deformatsiya va shikastlanish
avtomobil detallari materialini oquvchanlik (po’lat
materiallarda) yoki mustahkamlik (cho’yan materiallarda) chegarasiga etishishiga yoki oshib
ketishiga bog’liq. Bu shikastlanish avtomobillarni ekspluatatsiya qilish qoidalarini buzish natijasidir
(ortiqcha yuklama, noto’g’ri boshqarish hamda yo’l-transport hodisasi). Ba`zan detallarni olastik
deformatsiyalanishiga ularni eyilishi natijasida geometrik o’lchamlarini o’zgarishi va mustahkamlik
zaxirsaini pasayishi sabab bo’ladi.
kerakli texnologik jixozlar

12
qurollari: mexanik, lazer nuri va elektron tizimlar. Bo’yashga tayyorlash ishlari uchun jihozlar.
Qo’lda bo’yash jihozlari. Mexanizatsiyalashgan bo’yash jixozlari. Bo’yash kameralari.
Umumlashgan kameralar. Zanglashga qarshi ishlov berish jihozlari.
Avtomobillarning tortish iqtisodiy xususiyati va dvigatelini diagnostikalash, TXK va
JT ishlari uchun jihozlar.
Avtomobillarning tortish-iqtisodiy xususiyatlarini diagnozlovchi
jihozlar. Yonilg’i sarfini aniqlagichlar. Avtomobillarning ta’minot tizimini diagnozlovchi jihozlar.
CHiqindi gazlar tarkibini nazorat qiluvchi jihozlar. Dvigatel krivoship shatun va gaz taqsimlash
mexanizmlarining texnik xolatini nazorat qiluvchi jihozlar. Dvigatel birikmalari va detallarini
tebranish-akkustika usuli bilan diagnoz qilish jihozlari. Dvigatelni ta’mirlash jihozlari.
Avtomobillarning harakat xavfsizligini ta’minlovchi tizim va birikmalarini
diagnostikalash, TXK va JT ishlari uchun jihozlar.
Avtomobillarning tormozlash xususiyatlarini
aniqlovchi diagnoz qo’yish jihozlari. Avtopoezdlarning tormozlash xususiyatlarini aniqlovchi
diagnoz qo’yish jihozlari. Rul boshqarmasini diagnoz qo’yish jihozlari. Yoritgichlarni nazorat
qiluvchi jihozlar. Diagnostika oqimli qatori uchun ishlatiladigan jihozlar. Tormoz tizimi, rul
boshqarmasi va elektr tizimini ta’mirlash jihozlari.
Avtomobillarning yurish qismi va transmissiyasini diagnostikalash, TXK va JT ishlari
uchun jihozlar.
G’ildiraklarning o’rnatish burchaklarini diagnostikalash jihozlari. Avtomobil
osmasini diagnostikalash jihozlari. Uzatmalar qutisi, gidromexanik uzatma, orqa ko’prik va ilashish
muftasini texnik holatini aniqlovchi asboblar.
Avtobus, yengil va yuk avtomobillarining shinalarini ajratish-yig’ish jihozlari. Kameralarni
yamash jihozlari. SHina va kameralarga ishlov berish jihozlari. SHinalarni tiklash jihozlari.
G’ildiraklarni muvozanatlash jihozlari.
.
Karbyuratorli va injektorli dvigatellarning yonilg’i ta’minoe tizimi texnik servisidi

|
Karbyuratorli va injektorli dvigatellarning yonilg’i ta’minoe tizimi texnik servisidiBog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasi2. Karbyuratorli va injektorli dvigatellarning yonilg’i ta’minoe tizimi texnik servisidi
ishlatiladigan jihozlar.
Yonilg’i bilan ta’minlash tizimidagi asboblarni diagnostikalash va ularni
ta’mirlashda ishlatiladigan jixozlarni o’zlashtirish.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
3. Avtomobillarning tormozlash xususiyatlarini aniqlovchi diagnoz qo’yish jihozlari.
Lobaratoriya ishi kafedra laboratoriya bazasida yoki ilg’or ATK larning birida o’tkaziladi va bu
ishda talabalar gidravlik hamda pnevmatik tormoz tizimlarini jihozlar yordamida tekshirish, ularga
TXK va ta’mirlash ishlari bo’yicha ko’nikma hosil qiladilar.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-animatsiya,
ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari.
4. Yoritish tizimiga diagnoz qo’yish jihozlari.
Talabalar
yoritish tizimiga
diagnoz qo’yish
jihozlari yordamida tekshirish, ularga TXK va tahmirlash ishlari bo’yicha ko’nikma hosil qiladilar.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
5. Rul boshqarmasiga TXK jihozlari.
TXK va JT texnologik jarayonlardagi ishlarning
ayrim operatsiya va o’tishlarini bajarish uchun jihozlardan foydalanish ko’nikmasini hosil qilish.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
6. Avtomobil oldingi g’ildiraklarini o’rnatish burchaklarini aniqlash va sozlash
jihozlari.
Ushbu laboratoriya ishlab chiqarishdagi filiallarida o’rganiladi hamda talabalar avtomobil
oldingi g’ildiraklarini o’rnatish burchaklarini aniqlash va sozlash jihozlari turlari, tuzilishi, ishlash
tartibini o’rganish bilan shug’ullanadilar.
Qo’llaniladigan ta’lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim, video-
animatsiya, ko’rgazmali vositalar, agregatlarning haqiqiy nushalari, aqliy hujum, keys-stadi.
.
|
| |
o’ziga xos hususiyatlari - Касбий психология

|
Касбий психологияBog'liq avtomabillar texnik ekspluatasiyasio’ziga xos hususiyatlari.
Ixtisoslashtirilgan harakatlanuvchi tarkibning maxsus jihozlariga TXK va
T tizimi. O’zi ag’dargich, ko’tarish mexanizmlariga, avtofurgon, avtotsisterna va refrejeratorlarga
TXK va T ishlari texnologiyasi.
Avtotransport korxonalarida moddiy-texnika ta’minnoti.
Moddiy-texnika ta’minnotini
asosiy vazifalari. Yonilg’ini tashib kelish, saqlash va tarqatish. Yonilg’i sarfini me’yorlash.
Moylash materiallari, shinalar, ehtiyot qismlar va texnik materiallarni tashib kelish, saqlash va
tarqatish hamda ularning sarfining me’yorlash.
Avtomobil transportini atrof-muhitga, aholiga va ishlovchilarga me’yoriy ta’sirini
ta’minnlash.
Avtomobil transportini ekologikligi haqida tushuncha. Avtomobil transportini
aholiga, ishlovchilar va atrof-muhitga zararli ta’siri. Avtomobillarni ekologikligiga ularning texnik
holatining ta’siri. Dvigatel chiqindi gazlarining zaharliligini kamaytirish yo’llari.
Texnologik jihozlar va ularning ekspluatatsiyasi fanining predmeti, vazifalari va
manbalari.
Respublikada avtomobil sanoati va transportni rivojlantirish bo’yicha xukumatning
texnik siyosati va ulardan kelib chiqadigan vazifalar. Texnologik jihozlar va ularning
ekspluatatsiyasi fanining maqsadi, vazifalari, tuzilishi, predmeti va bakalavr tayyorlashdagi
ahamiyati.
Tehnalogik jihozlarning turlanishi.
“Texnologik jihoz” tushunchasi
.
Jihozlarning
umulashgan holda turlanishi va tasnifi. Jihozlarning talab qilingan va xaqiqiy nomenklaturasi.
Transport vositalariga texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlashda ishlatiladigan nazorat diagnostika va
texnologik jixozlar. Jihozlarning bajaradigan funktsiyalari va konstruktiv tuzilishi bo’yicha tavsifi.
Texnologik jihozlarga qo’yiladigan talablar.
Avtomobil kuzovi va kabinasiga texnik xizmat ko’rsatish va ta’mirlash ishlari uchun
|
| |