Shaxsiy himoya vositalarini o’rganish va

|
Shaxsiy himoya vositalarini o’rganish va
|
bet | 1/3 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 77,93 Kb. | | #151213 |
Bog'liq Shaxsiy himoya vositalarini o’rganish va
Shaxsiy himoya vositalarini o’rganish va tanlash
Ishning maqsadi: Ishlab chiqarish jarayonida qo’llaniladigan maxsus kiyim boshlar va shaxsiy himoya vositalari bilan tanishish hamda ulardan foydalanish bo`yicha amaliy ko`nikmalar hosil qilish.
Mashg`ulot rejasi:
1.Umumiy ma‘lumotlar. 2.Ishni bajarish tartibi. 3.Hisobot tarkibi.
Mashg`ulot uchun kerakli jihozlar: gazniqoblar, respiratorlar, havo shlemlari, havo niqoblari, namdan himoyalovchi kostyumlar, kombinezon, xalat, plash, pustin, fartuk, nimchalar, etiklar, botinka, kalish, qo‘lqoplar, kaska, shlem, himoya niqoblari, himoya ko‘zoynaklari.
Topshiriqlar:
Ishlab chiqarish jarayonida qo’llaniladigan maxsus kiyim boshlar va shaxsiy himoya vositalari bilan tanishishing.
Maxsus kiyim boshlar va shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish tartibini o`rganing.
Quyida ko`rsatilgan tarkibda hisobot tayyorlab topshiring.
Tayanch iboralar: shaxsiy va jamoa himoya hamda texnik vositalari, respirator, kombinezon, kaska, shlem, himoya niqoblari, himoya ko‘zoynaklari,
Umumiy ma‘lumotlar
HFXning aspektlariga loyiq juda ko‘p boshqaruv vositalari mavjud. Bular qatoriga xalq ommasining ma’rifatli, kasbni tanlash va urgatish, odamlarda intizom madaniyatini tarbiyalash, boshqaruvchi shaxslarga (subektlarga) ruhiy ta’sir, shaxsiy va jamoa himoya (SHHV va JHV) hamda texnik vositalari kabilar kiradi.
O‘zbekiston Respublikasining «Mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risida»gi Qonuniga muvofiq korxona ma’muriyati ishchi va xizmatchilarni bepul shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlashi, ularni saqlash, yuvish, quritish, dezinfeksiyalash va ta’mirlash ishlarini bajarishi kerak.
Barcha himoya vositalari ishlatilishiga qarab jamoa himoya vositalari va shaxsiy himoya vositalariga bo‘linadi. Ishning xavfsizligini mashinalarning konstruksiyasi, ishlab chiqarish jarayonini tashkil qilish, arxitektura-rejalashtirish yechimlari va jamoa himoya vositalarini qo‘llash bilan ta’minlashning iloji bo‘lmagan taqdirda shaxsiy himoya vositalaridan foydalaniladi.
Himoya vositalari texnik estetika, ergonomika talablariga javob berishi, himoya samaradorligi yuqori, ishlatishda qulay, texnologik jarayonda bajarilayotgan ish turiga mos bo‘lishi kerak. Shu ish uchun mo‘ljallangan va qabul qilingan tartibda tasdiqlangan texnik hujjatlari bo‘lmagan shaxsiy himoya vositalarini qo‘llash taqiqlanadi. Ular vazifasi, ishlash muddati ko‘rsatilgan yo‘riqnoma hamda saqlash va ishlatish qoidalari bilan ta’minlanadi.
Shaxsiy himoya vositalari (SHHV) vazifalariga qarab quyidagilarga bo‘linadi:
-ihotolovchi kostyumlar (pnevmokostyumlar, namdan ihotolovchi kostyumlar, skafandrlar);
nafas olish a’zolarini himoya qilish vositalari (gazniqoblar, respiratorlar, havo shlemlari, havo nikoblari);
korjomalar (kombinezon, yarim kombinezon, kurtka, shim, kostyum, xalat, plash, pustin, fartuk, nimchalar);
maxsus poyafzal (etik, qo‘nji kalta etik, botinka, qo‘njli botinka, tufli, kalish, botilar);
qo‘llarni himoya qilish vositalari (qo‘lqoplar);
boshni himoya qilish vositalari (kaska, shlem, shapka, shlyapalar);
yuzni himoya qilish vositalari (himoya niqoblari);
ko‘zni himoya qilish vositalari (himoya ko‘zoynaklari);
eshitish a’zolarini himoya qilish vositalar;
ehtiyot moslamalari (ehtiyot kamarlari, dielektrik gilamchalar, qo‘l changaklari, manipulyatorlar, tizza, tirsak va yelkani ehtiyot qilish moslamalari);
himoyalovchi dermotologik vositalar (yuviladigan pasta, krem, moylar).
Shaxsiy himoya vositalari bilan ta’minlash, ularni o‘z vaqtida almashtirish, ta’mirlash va ularni vazifalari bo‘yicha ishlatish yuzasidan korxona ma’muriyatiga quyidagi vazifalar yuklanadi:
Ishchi va xizmatchilarga shaxsiy himoya vositalarini berish bo‘yicha nazorat hamda hisobot ishlarini tashkil qilish, ulardan ish paytida to‘g‘ri foydalanishni, buzilgan, ifloslangan hollarda esa ularni qo‘llashni taqiqlashni nazorat qilish.
Shaxsiy himoya vositalarini belgilangan muddatlarda muntazam ravishda sinovdan o‘tkazish, uning sozligini tekshirib turish hamda ularning himoya xossalari pasaygan, oyna va boshqa qismlarni o‘z vaqtida almashtirish va tekshirilgan vositalarga kelgusi sinov muddati to‘g‘risida tamg‘a qo‘yish.
Tozalash, yuvish, ta’mirlash, degazatsiyalash, dezaktivatsiyalash, zararsizlantirish va changsizlantirish ishlarini o‘z vaqtida amalga oshirish, ishchi va xizmatchilarni shaxsiy himoya vositalari bilan o‘z vaqtida ta’minlash korxona ma’muriyatiga, nazorat qilish esa kasaba uyushmasi qo‘mitasiga yuklanadi.
Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha tadbirlarni ishlab chiqishda insonda mavjud bo‘lgan tabiiy himoya sistemalarini hisobga olish kerak. Insondagi bu tabiiy himoya sistemalari ishlab chiqarishdagi darajasi uncha yuqori bo‘lmagan xavfli va zararli omillardan ishchilarni ma’lum sharoitlarda yetarlicha himoya qilaoladi. Ammo bu tabiiy himoya sistemalari har bir odamlarda har xil rivojlangan bo‘ladi. Shu sababli, ma’lum ishlab chiqarish uchastkasiga ishchilarni yo‘llayotganda ham, himoya tadbirlarini ishlab chiqishda ham ana shu holatni hisobga olish lozim bo‘ladi.
Evolyusiya jarayonida insonda tashqi muhitning unga ta’sir qiluvchi har xil omillariga nisbatan mukammal himoya sistemalari rivojlangan. Ular organizmga zararli mikroblarni kirishidan, saqlaydi, har xil xavfsizliklar va zararliliklar mavjudligi haqida o‘z vaqtida ogohlantiradi. Bu himoya sistemalari ichida sezgi organlari boshqalarga nisbatan muhim rol o‘ynaydi.
Ko‘rish esa mavjud xavfni o‘lchami, shakli, rangi, fazodagi joylashishi, harakat yo‘nalishi va xavfliligi darajasi haqida qisqa daqiqada ma’lumot beruvchi muhim tahlil organi hisoblanadi.
Ko‘zning tabiiy himoyasi qovoq va yosh suyuqligi hisoblanadi. Kiprikka tegish shu daqiqada qovoqni yopilishiga sabab bo‘ladi va u ko‘zni kuchli yorug‘likdan va mexanik
jarohatlanishdan himoya qiladi.
Yuqorida qayd qilinganlarga qaramasdan ko‘zning tabiiy himoyasiga har doim ishonish mumkin emas. Ko‘zning shox pardasiga changli havo, har xil zarra va kimyoviy moddalarning o‘tirishi shox pardani xiralashishiga, sezgirligini yo‘qotishga va hatto ko‘zda oq dog‘lar paydo bo‘lishiga olib kelishi mumkin. Shuning uchun ko‘zning tabiiy himoya qobiliyatini himoyalash uchun qo‘shimcha muhandislik-texnik vositalardan foydalanish kerak.
Ko‘rish qobiliyati ham hamma odamlarda bir xil bo‘lmaydi. Ba’zi odamlar yorug‘likda yaxshi ko‘rsa, ba’zilar qorong‘ulik tushishi bilan hech narsani ko‘rmaydi. Xuddi shuningdek ayrim kishilar ko‘rgan narsalarini rangini, o‘lchamini va shaklini aynan tasavvur eta olmaydi yoki aylanma harakatdagi detallarni aylanish chastotasini noto‘g‘ri baholashadi.
Eshitish ham xavfdan xabar beruvchi muhim va foydali himoya sistemasi hisoblanadi. Insonni har xil tovushlarni eshitish qobiliyati uni har xil muqarrar xavflardan himoya qiladi.
Xavfdan xabardor etish bo‘yicha, insonni navbatdagi himoya sistemasi hid bilish hisoblanadi. Uning natijasida inson har xil zararli va xavfli hidlardan o‘z vaqtida himoyalanadi. Natijada ular har xil zararli gazlarning hidini sezmay qoladi. Ya’ni neft bazada ishlovchilar neft mahsulotlari bug‘ini sezmaydi.
Tam bilish ham xavf haqida xabar beruvchi himoya sistemasi hisoblanadi. Inson tam bilishi orqali suvdagi va ovqatdagi achchik va sho‘rlikni o‘z vaqtida aniqlaydi.
Sezish orqali ham inson turli xil xavfli va zararli omillardan o‘z vaqtida himoyalanadi. Sezish xavfli jism yuzasi, harorati, gadir-bo‘dirligi va elektr zaryadidan insonni xabardor etadi. Sezish insonni teri qoplamasi orqali amalga oshadi.Teri qonga har xil kimyoviy moddalarni kirishini oldini olib organizm zaharlanishini oldini oladi. Teri qisman organizmni issiqlikdan va mexanik jarohatlanishdan himoya qiladi.
|
| |