nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Har bir hujayra hujayra qobig'i (sitolemma) sitoplazma va yadrodan tashkil topgan

|
Har bir hujayra hujayra qobig'i (sitolemma) sitoplazma va yadrodan tashkil topgan
|
bet | 2/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuHar bir hujayra hujayra qobig'i (sitolemma) sitoplazma va yadrodan tashkil topgan. Himyoviy analiz orqali hujayra takibida atmosfera va yer qobig'ida keng tarqalgan moddalar borligi aniqlangan. Odam organizmining 96%- 4 xil elementlardan: uglerod, vodorod, kislorod va azotdan tashkil topgandir. Kalsiy, fosfor, kaliy va oltingugurt esa odam tanasining-3%ni tashkil qiladi. Oz miqdorda natriy, xlor, yod, temir, magniy, mis, marganes, kobalt, ruh va boshqa mikroelementlar ham bo'ladi. Hujayralarning hayotiy hususiyatlari, ularning tarkibidagi oqsilga bog'liqdir. Hujayra qo'yidagi ximiyoviy komponentlardan tuzilgan. Oddiy va murakkab oqsillar, fermentlar, ёg'lar, uglevodlar (karbon suvlar, suv va neorganik tuzlar). Shunday qilib, hujayra murakkab ximiyoviy tuzilishga ega bo'lib, uning tarkibidagi moddalar doimiy harakatda bo'ladi va bu harakat uning modda almashinuvi bilan ifodalanadi Hujayraning assoy tarkibiy qismiga hujayra qobig'i, sitoplazma va yadro kiradi Hujayra tashqi muhitdan sitoplazmatik membrana- parda (hujayra qobig'i) bilan ajralgan bo'lib, yadrodan tashqari hujayra ichidagi tuzilmalarning hammasi sitoplazma deb nomlanadi. Eukariotik hujayralar sitoplazmasining tuzilishi va tarkibi turlicha bo'lib, hujayra organellari kiritmalar va gialoplazmalardan tashkil topgan. Hujayra qobig'i hujayrani atrofidan o'rab turuvchi biologik membranadir. Bu hujayra qobig'i murakkab tuzilishga ega bo'lgan 3 zonadan (qavat): tashqi, o'rta va ichki zonalardan tashkil topgan. Sitolemmaning tashqi zonasi glikokaliks deb nomlanib, oqsil va karbon suvlardan; o'rta zonasi lipoproteidlardan; ichki zonasi esa o'rta zonaga tegib turuvchi sitoplazmaning yupqa qavatidan iboratdir. Elektron mikroskopik tekshirishlar plazmatik membrananing nafaqat har xil hujayralarda, balki bir hujayraning o'zida ham murakkab tuzilishga ega ekanligini ko'rsatib berdi. Hujayra qobig'ining maxsus stukturalarini har xil bo'lganligi uchun, hujayraning qaysi qismida joylashganligiga qarab ular uchta asosiy turga bo'linadilar:
|
| |
Bularga: 1. Yassi sisternalar sistemasi – silliq membranalar bilan chegaralangan. Yassi sisternalar ko'pincha 5-8 ta bo'lib bir-biriga yaqin yotadilar

|
Bularga: 1. Yassi sisternalar sistemasi – silliq membranalar bilan chegaralangan. Yassi sisternalar ko'pincha 5-8 ta bo'lib bir-biriga yaqin yotadilar
|
bet | 5/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuBularga: 1. Yassi sisternalar sistemasi – silliq membranalar bilan chegaralangan. Yassi sisternalar ko'pincha 5-8 ta bo'lib bir-biriga yaqin yotadilar. 2. Mayda mikropufakchalar – sisternalar oxirida joylashib, diametri 30-50 nmgacha bo'ladi. 3. Yirik vakuolalar – ko'pincha yassi sisterna bog'lamalarining o'rta qismida joylashib 0, 2-0, 8 mkm bo'ladilar. Goldji kompleksi faoliyati sekresiya jarayoni bilan bog'liq bo'lib, bez hujayralarida (me'da osti bezi) zimogen granulalarini hosil qilishda va tezlashtirishda muhim rol o'ynaydi. Oxirgi paytlarda Goldji kompleksining glikoproteidlar sintezida, ёg'larni so'rilishida ishtirok etishi ham aniqlangan. Lizosomalar. Lizosoma birinchi marta belgiyalik bioximikDe Dyuv tomonidan kashf qilingan bo'lib (lisis – eritish, soma – tana) – gidrolitik fermentlarga boydir. Lizosomaning asosiy vazifasi, uning xujayra ichida moddalarni hazm qilishdir. Peroksisoma (mikrotanacha) – bir qavatli membrana bilan o'ralgan strukturalar bo'lib, kattaligi 0, 3-1, 5 mkmdir. Bu organellalar amyobada, tuban zamburug'larda (achitqida), ayrim o'simliklarda, umurtqali hayvonlarda esa faqat jigar va buyrakda topilgan bo'lib himoya vazifasini o'taydi. Mikronaychalar – sentriola, bazal tanacha hivchin va kiprikchalarning asosiy struktur birligi hisoblanadi. K.A.Zufarov, A.Yuldoshevlar mikronaychalarni hujayrada tayanch funksiyani bajarishi yoki hujayra ichida moddalar almashishida ishtirok etishini e'tirof etganlar. Sentrosoma. Hujayra markazi 1875 yili Gerting tomonidan kashf qilingan. Sentrosoma barcha hayvon hujayralarida topilgan bo'lib, faqat tuxum xujayraning yetilish davrida yo'qoladi va hujaralarning bo'linib ko'payishida muhim rol o'ynaydi. Maxsus organellalar - faqat ayrim hujayralarga xos bo'lib, tonofibrillalar, miofibrillalar, neyrofirillalar kiradilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bularga: 1. Yassi sisternalar sistemasi – silliq membranalar bilan chegaralangan. Yassi sisternalar ko'pincha 5-8 ta bo'lib bir-biriga yaqin yotadilar
|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti - bet 11

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
bet | 11/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuMasalan, odam tuxumhujayrasining 61012g keladigan DNK si organizm uchun xos boʻlgan barcha oqsillarni kodlaydi. Hujayra ichida ionlarning muayyan konsentratsiyasi saqlanadi. Hujayra muhitdan yirik molekulalar, jumladan, oqsillar, hatto viruslarni pinotsitoz, ayrim mayda hujayralar va ular fragmentlarini fagotsitoz orqali yutish xususiyatiga ega. - Masalan, odam tuxumhujayrasining 61012g keladigan DNK si organizm uchun xos boʻlgan barcha oqsillarni kodlaydi. Hujayra ichida ionlarning muayyan konsentratsiyasi saqlanadi. Hujayra muhitdan yirik molekulalar, jumladan, oqsillar, hatto viruslarni pinotsitoz, ayrim mayda hujayralar va ular fragmentlarini fagotsitoz orqali yutish xususiyatiga ega.
foydalanilgan adabiyotlar - foydalanilgan adabiyotlar
- https://uz.wikipedia.org/wiki/Hujayra
- Зуфаров К.А. Гистология.pdf
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti - bet 6

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
bet | 6/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuSitoplazma kiritmalari – hujayra sitoplazmalarining doimiy bo'lmagan tarkibiy qismlari hisoblanadilar. Ular hujayra ichidagi modda almashinuvi, sekresiya va pigment hosil qtltsh jarayonlari davomida va fagositoz yo'li bilan tashqi muhitdan hujayraga moddalar kirishidan hosil bo'ladi. Kiritmalarning 4 xil guruhi farqlanadi 1. Trofik kiritmalar. 2. Sekretor kirtmalar. 3. Ekskretor kirtmalar. 4. Pigment kiritmalir. Trofik kiritmalarga ёg' tomchilari, oqsil granulalari, glikogen to'plamlari, vitaminlar va b.q. lar kiradi. Pigment kiritmalariga gemoglabin, melanin, lipofussin va b.q.lar. Ekskretor kiritmalarga hujayradan tashqariga chiqishi kerak bo'lgan moddalar kiradi. Sekretor kirtmalarga zimogen donalari va b.q.lar kiradi. Gialoplazma (lot. hyaloplasma – tiniq) asosiy plazma – hujayraning ichki muhiti bo'lib, sitoplazmaning organella va kiritmalarsiz qismidir. Gioplazma hujayraning turli tuzilmalarini o'zaro bog'laydi. Hujayra yadrosi. Yadro (yunon. karyon, lot. nucleus) termini 1833 yilda Broun tomonidan fanga kiritilgan bo'lib, u o'simlik hujayralarida doimiy sharsimon tuzilmalarni shu nom bilan atagan. Yadro barcha eukariot (yuqori o'simlik va hayvon) hujayralarida (faqat eritrositlardan tashqari) bo'ladi. Eritrositlar yuqori darajada diffurensiyalashgan hujayralar hisoblanib, rivojlanish jarayonida o'z yadrosini yo'qotadi. Yadroning shakli har xil bo'lib, hujayra shaklini qaytaradi, ba'zan noto'g'ri bo'lishi ham mumkin. Yadro hujayralarda ko'pincha bitta yoki ikkita bo'lib, ko'p hujayrali hujayralar va simplastlar ham mavjuddir. Ko'p yadroli hujayralarga osteoklast va megakariositlar kirib, ularda bir necha o'nlab yadrolar bo'lishi mumkin. Yadroning kattaligi turlicha 4 mkm.dan 40 mkm.gacha bo'lib, uning hujayralarda joylanishi, shu hujayraning shakli va funksional holatiga bog'liqdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
Yadroning asosiy komponentlari bo'lib yadro qobig'i, xromatin strukturalari (xromatin, xromosoma), yadrocha va karioplazma hisoblanadi

|
Yadroning asosiy komponentlari bo'lib yadro qobig'i, xromatin strukturalari (xromatin, xromosoma), yadrocha va karioplazma hisoblanadi
|
bet | 7/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuYadroning asosiy komponentlari bo'lib yadro qobig'i, xromatin strukturalari (xromatin, xromosoma), yadrocha va karioplazma hisoblanadi. Yadro hujayralarning bo'linib ko'payishida muhim ahamiyatga ega bo'lib, yadrochada ribosomol RNK va ribosomalar hosil bo'ladi. Hujayraning bo'linishi. Hujayraning ajoyib sifatlaridan biri uning o'zidan ko'payishidir. Bu jarayon hujayra avlodlarining tugamasligini ta'minlaydi. Hujayra bo'linishining bir necha turlari bor: mitoz, meyoz va poliploidiya Mitoz. Mitotik bo'linish XIX asrning oxirlarida hayvon hujayralarida Flemming (1882), o'simlik hujayralarida esa Strasburger (1882) tomonidan ta'riflangan. Mitoz bo'linish qonuniyatlari barcha hujayralar uchun umumiy. Mitoz jarayonining o'zida 4 ta faza farq qilinadi. Profazada xromosomalarning kondensasiya bo'lishi va mitotik apparatining shakllanishi kuzatiladi. Xromosomalar kattalashadi va yo'g'onlashadi. Xromosomalarning kattalashishi va yug'onlashishi bilan birga xromatidolar, sentromerlar deb ataluvchi ma'lum bulmalari bilan birlashadi. Profaza oxirida xromosomalar bo'linayotgan yadroni ekvatorial yuzasida joylashib, bo'linish dukchasini hosil qila boshlaydi. Metafazada butunlay shakllangan xromosomalar elvatorial yuzada joylashadi. Xromosomalarni dukka karab harakat qilishi xromosoma sentramerlari mitotik apparatini iplariga birlashishi bilan tugaydi. Xuddi shu fazada har bir xromosoma bir xil ikki nusxadagi xromatiddan tashkil topganligi ko'riladi. Anafaza – xromosoma xromatidlarini bir biridan ajralishidan boshlanadi. Bu vaqtda har bir xromosoma hosil qilgan qiz xromosomalar qarama-qarshi qutbga qarab harakat qiladi. Bu tarzda qiz yulduzi shakllanadi. Xromosomalarni bir xilda sinxiron kechadi. Telofaza – mitozni oxirgi davri uning boshlanishi xromosomalarni hujayrani qarama-qarshi qutbga qarab harakatlantiradi. Telofaza profazani teskarisi hamma proseslar teskari kechadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yadroning asosiy komponentlari bo'lib yadro qobig'i, xromatin strukturalari (xromatin, xromosoma), yadrocha va karioplazma hisoblanadi
|
Hujayra nazariyasi biologiya fanida eng buyuk kashfiyotlardan hisoblanadi

|
Hujayra nazariyasi biologiya fanida eng buyuk kashfiyotlardan hisoblanadi
|
bet | 9/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuHujayra nazariyasi biologiya fanida eng buyuk kashfiyotlardan hisoblanadi. Hujayra nazariyasining rivojlanishida 1858 yilda chop etilgan nemis – patologi R.Virxovning “Sellyulyar patologiya” si katta o'rin tutadi, bu asar nazariy va klinik medisinanning negizini tashkil qildi. R.Virxovning ‘‘hujayra hujayradan’’ degan iborasi biologiyaning keyingi rivojlanishiga turtki bo'ldi. R.Virxovning ‘‘hujayradan tashqarida hayot yo'q’’ degan iborasi hozircha o'z kuchini yo'qotgani yo'q. Hujayra nazariyasi ochilgan davrdan boshlab, hujayraning mikroskopik tuzilishini o'rganish rivojlana boshladi va bu bilan sitologiya faning rivojlanishiga ham asos solindi. Hujayra alohida organizm sifatida hayot kechirishi (bakteriyalar, eng sodda hayvonlar, ayrim suvoʻtlar va zamburugʻlar) yoki koʻp hujayrali organizmlar toʻqimalari tarkibiga kirishi mumkin. Genetik apparat eukariotlarda sitoplazma membrana bilan ajralgan yadroda; prokariotlar esa nukleoidda joylashadi. Jinsiy hujayra meyoz natijasida hosil boʻladi. - Hujayra alohida organizm sifatida hayot kechirishi (bakteriyalar, eng sodda hayvonlar, ayrim suvoʻtlar va zamburugʻlar) yoki koʻp hujayrali organizmlar toʻqimalari tarkibiga kirishi mumkin. Genetik apparat eukariotlarda sitoplazma membrana bilan ajralgan yadroda; prokariotlar esa nukleoidda joylashadi. Jinsiy hujayra meyoz natijasida hosil boʻladi.
Hujayra (lotincha: cellula — „katakcha“ uycha,,) barcha hayot organizmlarning tuzilish, tarkibiy va funksional birligidir (viruslar bundan mustasno). Hujayra organizmning yashayotgan eng kichik boʻlagi, deb belgilanadi. Baʼzi organizmlar (masalan, bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. Boshqa organizmlar esa koʻp hujayralidir (masalan, oʻrtacha odam 100 trillion yoki 1014 hujayradan iboratdir; oʻrtacha hujayra oʻlchami 10 mikrometr, massasi esa 1 nanogramdir). Eng katta hujayra tuyaqush tuxumi boʻlib, uzunligi 15 sm, massasi 1.4 kg gacha boʻladi. Hujayrani ilk marta Robert Guk 1665-yilda kashf qilgan - Hujayra (lotincha: cellula — „katakcha“ uycha,,) barcha hayot organizmlarning tuzilish, tarkibiy va funksional birligidir (viruslar bundan mustasno). Hujayra organizmning yashayotgan eng kichik boʻlagi, deb belgilanadi. Baʼzi organizmlar (masalan, bakteriyalar) bir hujayralidir, yaʼni faqat bitta hujayraga ega. Boshqa organizmlar esa koʻp hujayralidir (masalan, oʻrtacha odam 100 trillion yoki 1014 hujayradan iboratdir; oʻrtacha hujayra oʻlchami 10 mikrometr, massasi esa 1 nanogramdir). Eng katta hujayra tuyaqush tuxumi boʻlib, uzunligi 15 sm, massasi 1.4 kg gacha boʻladi. Hujayrani ilk marta Robert Guk 1665-yilda kashf qilgan
|
| |
O’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh Dаvlаt tizimining (O’DT) stаndаrtlаshtirish оb’еktlаri

|
O’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh Dаvlаt tizimining (O’DT) stаndаrtlаshtirish оb’еktlаri
|
bet | 13/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #125371 |
Bog'liq Kurs ishi3.2 O’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh Dаvlаt tizimining (O’DT) stаndаrtlаshtirish оb’еktlаri.
O’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh Dаvlаt tizimi (O’DT) ning stаndаrtlаshtirish аsоsiy оb’еktlаri quyidаgilаr hisоblаnаdi:
fizik kаttаliklаr birliklаri;
dаvlаt etаlоnlаri vа MDH dоirаsidаgi dаvlаtlаrаrо qiyoslаsh sхеmаlаri;
o’lchаsh vоsitаlаrini qiyoslаsh usullаri vа vоsitаlаri;
o’lchаsh vоsitаlаrining mе’yorlаnаyotgаn mеtrоlоgik хаrаktеristikаlаri nоmеnklаturаsi;
o’lchаshlаr аniqligi mе’yorlаri;
to’g’rilikni bаhоlаsh mеtоdikаsi vа mоddаlаr vа mаtеriаllаrning хоssаlаri hаqidаgi mа’lumоtlаrni tаqdim etish shаkllаri;
mоddаlаr vа mаtеriаllаrning tаrkibi vа хоssаlаri stаndаrt nаmunаlаrigа qo’yilаdigаn tаlаblаr;
o’lchаsh vоsitаlаrining dаvlаt sinоvini, qiyoslаnishini vа mеtrоlоgik аttеstаtlаnishini o’tkаzishni tаshkil qilish vа tаrtibi;
mеtrоlоgiya sоhаsidаgi аtаmаlаr vа tа’riflаr.
O’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh Dаvlаt tizimi tаrkibi, tuzilmаsi vа uning bоshqа stаndаrt tizimlаri bilаn аlоqаsi.
O’z nаvbаtidа mеtrоlоgik tа’minоt sоhаsidа stаndаrtlаsh-tirishning аsоsiy vаzifаlаrigа quyidаgilаr kirаdi:
mаmlаkаtdа mеtrоlоgik tа’minоt tizimini tаkоmillаshtirish, fizik kаttаliklаr birliklаrining dаvlаt etаlоnlаrini, shuningdеk юqоri аniqlikdаgi o’lchаsh usullаri vа vоsitаlаrini yarаtish vа tаkоmillаshtirish;
mаhsulоtni lоyihаlаsh vа ishlаb chiqаrish sоhаsidа mе’yorlаr, tаlаblаr vа usullаrni o’rnаtish;
hujjаtlаr yagоnа tizimini o’rnаtish;
yagоnа аtаmаlаr vа bеlgilаrni o’rnаtish;
mаhsulоt sifаt ko’rsаtkichlаri, uni tеkshirish vа sinаsh usullаri vа vоsitаlаrining yagоnа tizimini аniqlаsh;
o’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh bo’yichа bаrchа ishlаrni bаjаrishning yagоnа qоidаlаrini o’rnаtish;
qоnuniy mеtrоlоgiya qоidаlаrini хаlq хo’jаligi ehtiyojlаrigа muvоfiq o’z vаqtidа o’zgаrtirish vа to’ldirish;
хаlq хo’jаligining bаrchа tаrmоqlаridа qоnuniy mеtrоlоgiya qоidаlаrini bаjаrish ustidаn dоimiy tеkshiruv;
o’lchаshlаr birliligini tа’minlаsh bo’yichа mеtrоlоgik хizmаtning dаvlаt vа mаhkаmаviy idоrаlаri huquqlаri vа jаvоbgаrliklаrini bеlgilаsh.
|
| |
O’lchashlar birliligini ta`minlash sohasidagi idoraviy me`yoriy hujjatlari

|
O’lchashlar birliligini ta`minlash sohasidagi idoraviy me`yoriy hujjatlari
|
bet | 12/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #125371 |
Bog'liq Kurs ishiO’lchashlar birliligini ta`minlash sohasidagi idoraviy me`yoriy hujjatlari
Idoraviy me`yoriy–texnik hujjatlari – texnikaviy shartlar va korxonalar standartlari buyurtmachi bilan kelishuv bo’yicha ishlab chiquvchi tomonidan yoki buyurtmachi bilan birgalikda ishlab chiquvchi tomonidan tasdiqlanadi, korxona standartlari esa korxona rahbariyati tomonidan tasdiqlanadi. TSH loyihalari standartlashtirish bo’yicha texnik qo’mitalar (TQ) tomonidan ishlab chiqiladi. Asoslangan hollarda TSH loyihalari tegishli TQ bilan kelishuvga ko’ra vazirliklar, idoralar, konsernlar va boshqalar tomonidan ishlab chiqiladi.
TSH mazkur mahsulotga taaluqli MDH dalatlararo standartlari, Respublika standartlari va texnikaviy shartlar bo’lmaganda ishlab chiqiladi.
TSH da belgilanadigan talablar mazkur mahsulotga taaluqli amaldagi standartlar talablaridan past bo’lmasligi kerak.
Korxona standartlarini korxonalar:
- chet iste`molchilarga yetkazib berish uchun yaratilayotgan va ishlab chiqarilayotgan mahsulotga va ularga ko’rsatilayotgan xizmatlarga;
- yaratilayotgan va faqatgina ushbu korxonada qo’llanilayotgan mahsulotga, jarayonlar va ichki ishlab chiqarish xizmatlariga, jumladan metrologik faoliyat sohasidagilarga ishlab chiqadi va tasdiqlaydi.
Korxonalar KST ni agar bunday standartlar talablari davlatlararo standartlar va O’zbekiston Respublikasi standartlari ko’rsatkichlaridan oshsa qayta yaratilayotgan, ishlab chiqarilayotgan mahsulot va xizmatlarga ishlab chiqadilar va tasdiqlaydilar.
Ushbu mavzuda sanab o’tilgan hujjatlar yordamida qonunlashtiruvchi metrologiya boshqaruvning barcha darajalarini: davlat darajasidan to alohida korxonalar va tashkilotlarni boshqarish darajasigacha qamrab oladi, shu bilan birga standartlashtirish metrologik faoliyatning barcha turlarining me`yoriy huquqiy asosi bo’lib xizmat qiladi. SHu tufayli, muvofiq kelishuv bo’yicha belgilangan metrologik qoidalar, talablar va me`yorlarni kuzatishga erishilmoqda va mamlakatda o’lchashlar birliligi ta`minlanmoqda.
|
| |
A). Hujayra ustki yuzasining maxsus strukturalariga mikrovorsinkalar, kipriklar misol bo'ladi

|
A). Hujayra ustki yuzasining maxsus strukturalariga mikrovorsinkalar, kipriklar misol bo'ladi
|
bet | 3/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzuA). Hujayra ustki yuzasining maxsus strukturalariga mikrovorsinkalar, kipriklar misol bo'ladi. B). Qo'shni hujayralar yon yuzasidan maxsus tuzilmalar, oddiy va zich birikishlar, desmosomalar tirqishli tutatishlar, sinapslar va sinaptik birikishlar, interdegitasiyalar kiradilar. V). Bazal plazmatik membrananing maxsus tuzilmalari: burmalar, gemidesmasomalar va boshqalar. Hujayra organellalari ikki xil bo'lib, bularga doimiy va maxsus organellalar kiradi. Hujayraning doimiy organellalar maxsus tuzilishga ega bo'lib, ma'lum bir vazifalarni bajaradilar. Bularga mitoxondriyalar, endoplazmatik to'r, ribosoma, polisoma, Goldjining kopleksi, lizasoma, mikronaycha, sentrasoma, peroksisoma va fibrillyar tuzilmalar kiradi. Organellalar tuzilishiga qarab membranali va membranasiz hujayra organellalariga bo'linadi. Membranali hujayra organellalariga mitoxondriya, endoplazmatik to'r, plastinkasimon kompleks (Goldji kompleksi) lizasoma va peroksisomalar kiradi, chunki, ularning tuzilishida elementar biologik membrana ishtirok etadi. Membranalar asosan oqsil, lipid va suvdan tashkil topgan bo'lib, bu hujayraning ichki tuzilmalarining membranalari oqsil va lipid tarkibining o'zgarishi bilangina farqlanmasdan, ularning tarkibiga kiruvchi molekulalarning joylashishi va ultrastrukturasi bilan ham farqlanadi. Membrananing bunday o'ziga xos tuzilishi ularning funksiyasi bilan bog'liqdir. Membranasi bo'lmagan hujayra organellalariga ribosoma, polisoma, mikronaycha, senrosoma, kiprikchalar, xivchin va fibrillyar tuzilmalar kirib, turli xil tuzilishga ega va spesifik funksialarni bajaradilar. Ribosomalar alohida tuzilmalar bo'lib, ular ko'pincha endoplazmatik to'r bilan kompleks hosil qiladilar. Mitoxondriyalar barcha hayvon va odam hujayralarida bo'lib, uni birinchi marta 1898 yilda Benda tomonidan berilgan bo'lsada, Fleming (1882) va Altman (1890) boshqa nom bilan bu organellani undan ilgariroq ta'riflab berganlar.
|
| |
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
bet | 1/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzu Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-A guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. Mavzu: Hujayra sitoskletini strukturaviy va funksional tashkil etish. - Reja:
Hujayra sitoskleti haqida ma’lumot Xulosa Hujayralarning tuzilishi, takomillashuvi va funksiyasini o'rgatadigan fanni-Sitologiya deyiladi. Hujayra (lotincha cellula, yunoncha-cytos) deb, odam, hayvon va o'simlik organizmlarining tuzilishlarini, funksiyalari va rivojlanishlarini negizini tashkil qilgan, sitoplazma va yadrodan tashkil topgan tirik sistemaga aytiladi. Hujayralarning o'ziga xos xususiyatlari butun tirik organizmlarning hayoti davomida moddalar almashinuvida ishtirok etib, yangi hujayra hosil qilib uzluksiz yangilanib turishidir. Hayvon va odam organizmida hujayralardan tashqari hujayra oraliq modda va simplast mavjud bo'lib, simplast - hujayrasiz strukturadir. Uning tarkibida bir necha o'nlab yadrolar bo'lib, hujayraning qo'shilishidan hosil bo'lgan. Bunga ko'ndalang-targ'il mushak tolalari, yo'ldosh epiteliysining sinsitotrofoblast qavati va boshqalar kiradi. Hujayralararo modda hujayralar orasida joylashgan bo'lib, suyuq holda yoki dirildoq yoxud zich konsistensiyaga ega bo'lgan asosiy modda va turli tolalardan tashkil topgan. Odam va hayvon organizmidagi hujayralarning razmerlari va shakllari, tuzilishlari turli tuman bo'lib, ularning funksiyalariga bog'liqdir. Masalan: Epiteliy hujayralari bir-biriga yaqin plast hosil qilib joylashganligi sababli ma'lum shaklga ega, mushak hujayralari esa uzun duksimon shaklda bo'ladilar. Impuls o'tkazuvchi nerv hujayralari esa uzun-uzun o'simtalarga ega bo'ladilar. Odam va sut emizuvchi hayvonlarning hujayralari 7 mkm (mikrometr)dan 200 mkmgacha bo'ladi. Odam organizmida o'rtacha 1014 hujayralar mavjuddir. Barcha tirik organizmlar bir hujayrali va ko'p hujayralilarga bo'linadilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
Земля Узбекистана

Земля Узбекистана
Download
15,52 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/98
Sana
30.05.2024
Hajmi
15,52 Mb.
#257547
Download
15,52 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Земля Узбекистана
Download
15,52 Mb.
Matnni ko'rish
Dizayner:
Axadov B.
     
SHOSHMАSLIK HАQIDА BАLLАDА

Dizayner:
Axadov B.
SHOSHMАSLIK HАQIDА BАLLАDА
Zaminga shoshmasdan qadam qoʻy, boʻtam,
Shoshmasdan aylanar yernnng oʻzi ham.
Shoshmasdan nazar sol cheksiz samoga,
Shoshmay quloq tutgil kuyga, navoga.
Mozorlar yonidan shoshmasdan oʻtgin,
Yorni kutar boʻlsang shoshmasdan kutgin.
Gullarni uzishga shoshilma bir oz,
Koʻrgil, gʻunchalar ham shoshmay qilar noz.
А
vlod-ajdoding kim? Shoshmay ﬁkr qil,
Shoshmay soʻz deginu shoshmay zikr qil.
Shoshqin daryoman deb vaqt-bevaqt toshma,
Ummon boʻlmoqlikka ayniqsa shoshma.
Hukm chiqarmoqqa shoshilmasang bas,
Shoshganda birdekdir kas bilan nokas.
Doʻst izlab har yonda shoshilma, qoʻzim,
Barchani doʻst atab shoshgan men oʻzim
...
Аbdulla Oripov
Oʻzbekiston
Qahramoni,
xalq shoiri
S
hoshmagin gʻanimdan olay deb qasos,
Shoshmaslikniig oʻzi zoʻr tiygʻu olmos.
А
xir, bobolar ham shoshmay deganlar:
Humoyun ovlaydi shoshmas merganlar.
А
fsus, umr oʻzi shoshar doimo,
Shul sabab nomini derlar: bevafo!
Biroq shunday hol bor, shunday fursat bor.
U fursat dastingdan ketsin ixtiyor.
U fursat belingni daf ’atan bogʻla,
Oʻzingni tirnoqli sher kabi chogʻla.
Unut gullarni ham, bulbullarni ham.
Ulfatu shaydoyi koʻngillarni ham.
Oting egarlangan, chaqmoq singari,
Shay boʻlgin u mahal, boqqil ilgari.
Eling madad soʻrab ingragani on,
Shoshilgin oʻsha payt, shoshilgin, oʻgʻlon
!
Document Outline - Страница 1
- Страница 2
- Страница 3
- Страница 4
|
Mаtsаidоvа S.X., Sоbirоv J.X

|
Mаtsаidоvа S.X., Sоbirоv J.XBog'liq 3-2023-uzzamin.uz65
Mаtsаidоvа S.X., Sоbirоv J.X.
Xorаzm viloyаtining relyef tuzilishini
geoаxborot tizimlаri yordаmidа (gаt) o‘rgаnish ...................................
69
Nurmatov A.U.
Qishloq joylarini ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan tadqiq
etishning nazariy va uslubiy asoslari ....................................................
72
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
3
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
3/2023
СОNTENTS
Tojibaev K.Sh., Akbarov F.I.
Floristic research in the bigdata period: Impact on the situation in
Uzbekistan .............................................................................................................................................
4
Bobomurodov Sh.M., Niyazmetov U.X.,
Baxodirov Z.A.
Economic efficiency of software
“allocation of crops by soil features” in agricultural production .........................................................
8
Parpiev G.T., Ruzmetov M.I., Qilichova N.A.
Considerations on the absorbing capacity and
composition of the absored bases in various regional soils ...................................................................
11
Iskhakova Sh.M., Atabayeva N.K.
The sides of the horseshoe soils that we do not know .........................
16
Davronov O.O‘.
Monitoring of natural plants and its significance .......................................................
20
Sharopov R.N., Juraev A.R.
The main reasons of the deterioration of the abandoned irrigated lands
and ways to improve them ....................................................................................................................
|
| |
Bazarova N.Sh - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uz62
Bazarova N.Sh.
From green space to sustainable development and a beautiful life ...............................
62
Mаtsаidоvа S.X., Sоbirоv J.X.
The study of the structure of the relief of the Khorezm region using
geographic information systems (GAT) .................................................................................................
69
Nurmatov A.U.
The oretical and methodological principles of researching rural places from the
socio-economic aspect ...........................................................................................................................
72
Ахатов А., Нурматова В., Менгликулов Э.
Расчетный метод определения гумусовых кислот в
почве .............................................................................................................................................................
43
Боиров А.Дж., Нуриддинова Х.Т., Жўраев Ш.А.
Современное состояние коричневых почв
бассейна .......................................................................................................................................................
48
Махсудов К., Джулиев М.К., Тешаев Н.Н.
Оценка изменений земельного покрова и землепользования
по мультиспектральным космическим изображениям в национальном природном парке Угам-
чаткал ..........................................................................................................................................................
55
Хайонбаев Дж. Ш., Исматуллаев З.Ю., Хамдамов Дж.Ю., Хаитова К.М., Халиков А.Х.
Результаты научного обоснования селекции новых высокоурожайных сортов мось сай для
Ферганской области ...................................................................................................................................
|
| |
Ахатов A., Нурматова B., Менгликулов Э

|
Ахатов A., Нурматова B., Менгликулов ЭBog'liq 3-2023-uzzamin.uzАхатов A., Нурматова B., Менгликулов Э.
Расчетный метод
определения гумусовых кислот в почве ............................................
43
Boirov A.J., Nuriddinova X.T., Jo‘rayev Sh.A.
Chirchiq daryosi
havzasi jigarrang tuproqlarining hozirgi holati ....................................
48
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
3/2023
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
2
O‘zbekiston zamini ilmiy-amaliy innovatsion jurnali O‘zbekiston Matbuot va axborot
agentligida 2019 yil 10 yanvarda 1006-raqam bilan ro‘yxatga olingan.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya komissiyasi Rayosatining qarori bilan quyidagi
fanlar bo‘yicha dissertatsiyalar asosiy ilmiy natijalarini chop etish tavsiya etiladigan milliy ilmiy
nashrlar ro‘yxatiga kiritilgan:
06.00.00-Qishloq xo‘jaligi fanlari
03.00.00-Biologiya fanlari
05.00.00-Texnika fanlari
11.00.00-Geografiya fanlari
08.00.00-Iqtisodiyot fanlari
18.00.00-Arxitektura fanlari
Manzilimiz:
100124, Toshkent Sh.,
Mirzo Ulug‘bek tumani,
Feruza massivi 158B-uy
Tel:
+99894 647 - 87 - 35
+99888 788 - 77 - 84
E-mail:
uzbekiston_zamini
@umail.uz
www.uzzamin.uz
www.uzdavyerloyiha.uz
Chop etilgan
maqola mazmuni
va unda keltirilgan
maʼlumotlarning
to‘g‘riligiga muallif
javob beradi
Obuna indeksi: 1356
Jurnal 2019 yil aprel
oyidan chiqa boshlagan
R.Qurvontoyev
U.Norqulov
A.S. Shamsiyev
A.S. Urolov
E.Yu. Safarov
D.A. Qodirova
M.E. Saidova
K.M. Boymirzayev
L.Q. Qarshiboyeva
O.O‘. Davronov
B.N. Inamov
R.N. Sharopov
T.M. Abdullayev
J.Z. Usmonov
Sh.Sh. Azizov
A.Rabbimov
Bir yilda to‘rt marta chop
etiladi
3/2023
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
СОДЕРЖАНИЕ
Тожибаев К.Ш., Акбаров Ф.И.
Флористические исследования в период
bigdata: Влияние на ситуацию в Узбекистане ..................................................
4
Бобомуродов Ш.М., Ниязметов У.Х., Баходиров З.А.
Экономическая
эффективность програмного обеспечение «размещение культур по
особенности почвы» в сельскохозяйственном производстве ............................
8
Парпиев Г.Т., Рузметов М.И., Киличова Н.А.
Соображения о поглощающей
способности и составе поглощаемых основ различных региональных почв ....
11
Исхакова Ш.М., Атабаева Н.К.
Стороны такырных почв, которые мы не
знаем .....................................................................................................................
16
Давронов О.У.
Мониторинг ествественных пастушных расений и его
значение ................................................................................................................
20
|
| |
Dadajonov Sh., Muxammadrasulov Sh.X., Zokirov G.D

|
Dadajonov Sh., Muxammadrasulov Sh.X., Zokirov G.DBog'liq 3-2023-uzzamin.uz24
Dadajonov Sh., Muxammadrasulov Sh.X., Zokirov G.D.
Determination of some quality indicators
of surgical threads from natural silk ......................................................................................................
30
Jabbarov O., Makhkamova D., Sodikova M.
State of fertility and dynamics of change in irrigated
soils in furkat district, salinity level .......................................................................................................
35
Eshankulov J.S.
Irrigation procedures of oil sunflower planted after the flood of the Sardoba
reservoir ................................................................................................................................................
40
Akhatov A., Nurmatova V., Menglikulov E.
Calculation method for determining humic acids in soil
43
Boirov A.J., Nuriddinova X.T.,
Jurayev
Sh.A
.
Current state of brown soils in the chirchik river
basin ......................................................................................................................................................
48
Maxsudov B.Y., Juliyev M.K., Teshayev N.N.
Assessment of changes in land cover and land use based
on multispectral remote sensing images in ugam-chotkal national nature park ...............................
55
Hayonboyev J.Sh., Ismatullaev Z.Y., Hamdamov J.U., Xoliqov A.X.
The results of the scientific
basis of the selection of new high-yield varieties of mos say for Fergana region ...................................
|
| |
Базарова Н.Ш - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uz62
Базарова Н.Ш.
От зелёнова пространства к устойчивому развитию и красивой жизни ...................
65
Мацаидова С.Х., Собиров Дж.Х.
Изучение структуры рельефа Хорезмской области с
использованием геоинформационных систем (ГАТ) ...............................................................................
69
Нурматов А.У.
Теоретико-методологические основы исследования сельских местности в
социально экономическом аспекте ...........................................................................................................
72
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
4
BIG DATA DAVRIDA FLORISTIK TADQIQOTLAR:
O‘ZBEKISTONDAGI HOLATGA TA’SIRI
UO‘K: 581.9:527.9
Annotatsiya.
Maqolada biologik xilma-xillik obyektlari bo‘yicha raqamlashtirilgan ma’lumotlarni intensiv ravishda
to‘planishi “big data, BD” tushunchasining paydo bo‘lishi, zamonaviy floristika va o‘simliklar geografiyasining
rivojlanishida ilmiy gerbariy fondlarining o‘rni yoritilgan. O‘zbekistonda raqamli formatga asoslangan yangi avlod
izlanishlari, o‘simliklar xilma-xilligini keng ko‘lamli tadqiq etish borasida amalga oshirilayotgan zamonaviy tadqiqotlar
(flora tarkibini to‘r tizimli xaritalash, O‘zbekiston florasining yangi nashrlarini tayyorlash va chop etish) va ularning
natijalari keltirilgan.
Kalit so‘zlar:
big data, gerbariy, o‘simliklar xilma-xilligi, tur, raqamlashtirish.
Флористические исследования в период bigdata: Влияние на ситуацию в Узбекистане
Аннотация.
В статье освещаются интенсивный сбор оцифрованной информации об объектах биологиче-
ского разнообразия, появление понятия «big data, BD», роль научных гербарных фондов в развитии современной
флористики и географии растений. Представлены исследования нового поколения на основе цифрового формата,
современные исследования по крупномасштабным исследованиям растительного разнообразия (сеточное карти-
рование состава флоры, подготовка и печать новых изданий флоры Узбекистана и др.) и их результаты.
Ключевые слова:
big data, гербарий, разнообразие растений, виды, оцифровка.
|
| |
Шаропов Р.А., Джураев А.Р

|
Шаропов Р.А., Джураев А.РBog'liq 3-2023-uzzamin.uzШаропов Р.А., Джураев А.Р.
Основные причины ухудшения состояния
вышедших из сельскохозяйственного оборота орошаемых земель и пути их
устранения ...........................................................................................................
24
Дадажонов Ш., Мухаммадрасулов Ш.Х., Закиров Г.Д.
Определение
некоторых показателей качества хирургических нитей из натурального
шелка ....................................................................................................................
30
Джаббаров О., Махкамова Д., Содикова М.
Состояние плодородия
и динамика изменения орошаемых почв Фуркатского района, уровень
засоленности .......................................................................................................
35
Эшанкулов Дж.С.
Процедуры полива масличного подсолнечника,
высаженного после наводнения водохранилищ Сардоба .................................
40
Maxsudov B.Y., Juliyev M.K., Teshayev N.N.
Ugom-chotqol davlat
milliy tabiat bogʻida yer qoplami va yerdan foydalanish holatining
oʻzgarishlarini multispektral kosmik tasvirlar asosida baholash ........
55
Hayonboyev J.Sh., Ismatullaev Z.Y., Hamdamov J.U., Xoliqov A.X.
Farg‘ona viloyati uchun mos soyaning yangi serhosil navlarini ilmiy
asosda tanlash natijalari .......................................................................
62
Bazarova N.Sh.
Yashil makondan barqaror rivojlanish va go‘zal
hayot sari ..............................................................................................
|
| |
Ajratuvchi bo‘lak - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

|
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari
|
bet | 6/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)Ajratuvchi bo‘lak
Yo‘lning yonma-yon joylashgan qatnov qismlarini ajratuvchi, relssiz transport vositalari va piyodalarning harakatlanishi yoki to‘xtashi uchun mo‘ljallanmagan alohida qismi.
Ajratuvchi bo‘lak yotiq chiziq, yo‘l sathidan baland qurilma, ko‘kalamzorlashtirilgan joylar ko‘rinishida bo‘lishi mumkin.
Asosiy yo‘l Tuproqli yo‘lga nisbatan qattiq qoplamali (asfalt va tsement betonli, tosh yotqizilgan va shunga o‘xshashlar), kesishayotgan yoki tutashgan yo‘lga nisbatan 2.1, 2.3.1-2.3.3 yoki 5.1 belgilari bilan belgilangan yo‘l yoxud yondosh hududdan chiqadigan yo‘lga nisbatan har qanday yo‘l. Ikkinchi darajali yo‘lning bevosita chorrahaga tutash qismining qoplamali bo‘lishi uni asosiy yo‘l bilan teng huquqli qilmaydi.
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
3-Mavzu: Vatan taraqqiyotiga mening hissam
I.Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu haqida tushuncha berish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
|
| |
III. Yakuniy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
4-Mavzu: Ustoz-otngdek ulug‘ (1-oktabr – O‘qituvchilar va murabbiylar kuni munosabati bilan)
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilar qalbiga o‘qituvchi va murabbiylarga hurmat tuyg‘usini singdirish, ularga ustozlarning ulug‘ligini va ularga doimo ehtirom ko‘rsatish lozimligini uqtirish.
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
|
III. Yakuniy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
2-mavzu: Yo‘l belgilari (servis va qo‘shimcha axborot belgilari) joylashuvi (Yo‘l harakati qoidalari).
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: o‘quvchilarga yo‘l belgilari haqida tushunchalar berish, ko‘chada yurish qoidalarini orgatish;
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi — media manbalardan zarur ma’lumotlarni izlab topa olishni, saralashni, qayta ishlashni, saqlashni, ulardan samarali foydalana olishni, ularning xavfsizligini ta’minlashni, media madaniyatga ega bo‘lish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
Ma’lumki, transport vositalarining soni va yo‘llarda harakat jadalligi yil sayin o‘sib bormoqda. Bu esa o‘z navbatida harakat xavfsizligini ta’minlash, yo‘l-transport hodisalarining oldini olish, sodir etilayotgan hodisalarning oqibatlariga, ularning yuzaga kelishi shart-sharoitlariga e’tiborni kuchaytirish lozimligini taqozo qiladi.
Yo‘l harakatining yosh nazoratchilari guruhi bu —o‘quvchilaming ko‘ngilli birlashmasidir. Ular kichik va o ‘rta yoshdagi bolalar o‘rtasida, ko‘cha hamda yollarda to ‘g‘ri harakatlanish qoidalarini tashviq etadilar
.
|
Uyga vazifani so‘rash - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
O‘qituvchi:
Mana,
hademay imtihonlar tugab, yozgi ta’tilga chiqasizlar. Lekin bu ta’tilda siz ko‘proq, o‘z maqsadlaringiz sari qadam tashlaysizlar. Yangi o‘quv yilidan siz bitiruvchi hisoblanasiz va qanday kasb egasi bo‘lasiz-u, qaysi akademik-litseyga yoki kasb-hunar kollejiga hujjatlaringizni topshirasiz. Shuning uchun ta’tilda imkon darajada mana shu masalalarga
oydinlik kiritsangiz, ertaga qiynalmaysiz.
Ta’til asosan aqliy mehnat qiluvchilar uchun miyani dam oldirish.
Albatta, dam olish maskanlariga borasiz. Bundan tashqari kimlardir ota-onasiga yordam berish uchun ishlaydilar. Imkoni bo‘lsa,
qizlarimiz, o‘g‘il bolalarimiz ham ta’tilda birorta o‘quv markazlarida til o‘rgansa, hunar o‘rgansa, bo‘sh vaqtlarini foydali ish bilan o‘tkazsa maqsadga muvofiq bo‘lardi.
Aziz o‘quvchilar, har
bir kuningizni baddiy kitoblar, gazeta, jurnallar bilan o‘tkazsangiz bu dunyoqarashingiz kengayshiga va mustaqil fikrlashingiz va nutqingizga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi.
Hammangizga ta’tilni maroqli o‘tkazishingizga omadlar tilab, quyidagi topshiriqni bajarishni boshlang.
O‘qituvchi tomonidan har bir o‘quvchiga oq qog‘oz tarqatiladi.
O‘quvchilar “Mening ta’til uchun rejalarim” mavzusida o‘z rejalarini yozib beradilar.
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan
bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
O‘ZBEKISTON ZAMINI - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzO‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
1
Tahrir hayʼati
:
A.B. Voitov
(hayʼat raisi)
E.U. Abdualimov
B.N. Tog‘ayev
Q.A. Yuldashev
B.T. Norqobilov
N.J. Bakirov
A.X. Abdullayev
Sh.J.Teshayev
M.I. Ruzmetov
R.A. Turayev
G‘.T. Parpiyev
D. Egamberdiyeva
S.A. Avezbayev
Sh.M. Bobomurodov
L.A. G‘afurova
T.X. Farmonov
N.Y. Abduraxmonov
Z.A. Jabborov
Małgorzata Suska-
Malawska
R.R. Suleymonov
P. Kováčik
A. Sukiasyan
V. Rataj
R.X. Xo‘jaqulov
Sh.T. Xoliqulov
Muassis:
O‘zbekiston
Respublikasi Qishloq
xo‘jaligi vazirligi
“O‘zdavyerloyiha”
davlat ilmiy-loyihalash
instituti
Bosh muharrir
:
Erkin Mengliqulov
O‘ZBEKISTON ZAMINI
Земля Узбекистана
Land of Uzbekistan
2023 yil 3 - son
Ilmiy – amaliy va innovatsion jurnal
МУНДАРИЖА / СОДЕРЖАНИЕ / СОNTENTS
Tojibayev K.Sh., Akbarov F.I.
Big data davrida floristik tadqiqotlar:
O‘zbekistondagi holatga ta’siri ............................................................
4
Bobomurodov Sh.M., Niyazmetov U.X., Baxodirov Z.A.
“Tuproq
xossа-xususiyatlаrigа ko‘rа ekinlаrni joylаshtirish” dаsturiy
tа’minotning qishloq xo‘jаligi ishlаb chiqаrishidа iqtisodiy
sаmаrаdorligi .......................................................................................
8
Parpiyev G‘.T., Ruzmetov M.I., Qilichova N.A.
Turli mintaqa
tuproqlari singdirish sig‘imi va singdirilgan asoslar tarkibiga oid
mulohazalar ..........................................................................................
11
Isxoqova Sh.M., Atabayeva N.K.
Taqir tuproqlarning biz bilmagan
tomonlari ..............................................................................................
16
Davronov O.O‘.
Tabiiy yaylovlar o‘simliklarining monitoringini
yuritish va uning ahamiyati ...................................................................
20
Sharopov R.N., Jurayev A.R.
Foydalanishdan chiqib ketgan
sug‘oriladigan yer maydonlarining yomonlashishiga olib keluvchi
asosiy sabablar va uni bartaraf etish yo‘llari .......................................
24
Dadajonov Sh., Muxammadrasulov Sh.X., Zokirov G.D.
Tabiiy
ipakdan ishlab chiqarilgan jarrohlik iplarining ayrim sifat
ko‘rsatkichlarini aniqlash .....................................................................
30
Jabborov O., Maxkamova D., Sodiqova M.
Furqat tumani
sug‘oriladigan tuproqlarining unumdorlik holati, o‘zgarish dinamikasi
va sho‘rlanish darajasi ...........................................................
35
Eshonqulov J.S.
Sardoba suv ombori toshqinidan keyin ekilgan moyli
kungaboqarning sug‘orish tartiblari ....................................................
40
|
| |
Xulosa, taklif va tavsiyalar

|
Xulosa, taklif va tavsiyalarBog'liq 3-2023-uzzamin.uzXulosa, taklif va tavsiyalar.
To‘r tizimli
xaritalash asosida olib borilayotgan yangi
tadqiqotlar bir yo‘la bir necha yo‘nalishlarga
qaratilgan izlanishlarni olib borish imkonini
bermoqda. Xususan, flora turlarini xaritalash
kadastr talablariga javob berish barobarida
kamyob turlarni aniqlash, IUCN mezonlari
asosida baholash, alohida ahamiyatga ega botanik
hududlarni aniqlash (Important Plant Areas,
https://www.plantlifeipa.org), kamyob va yo‘qolib
borayotgan turlarni bioiqlimiy modellashtirish va
potensial areallarini aniqlash imkonini bermoqda.
Shuningdek, ma’lumotlar bazasini GBIF formatida
tayyorlash olingan natijalarni global bioxilma-
xillik portallariga joriylashtirishni tezlashtirmoqda.
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
3/2023
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
8
“TUPROQ XOSSА-XUSUSIYATLАRIGА KO‘RА EKINLАRNI JOYLАSHTIRISH”
DАSTURIY TА’MINOTNING QISHLOQ XO‘JАLIGI ISHLАB CHIQАRISHIDА
IQTISODIY SАMАRАDORLIGI
UO‘K: 631.4
Annotatsiya.
Ushbu maqolada “Tuproq xossa-xususiyatlariga ko‘ra ekinlarni joylashtirish” dasturiy ta’minotning
iqtisodiy samaradorligi hamda Toshkent viloyati Parkent tumani Zarkent massivi hamda Sirdaryo viloyati Sirdaryo tumani
Malik massivida kartoshka ekining optimal joylashtirilishi to‘g‘risidagi ma’lumotlar aks ettirilgan.
Kalit so‘zlar:
iqtisodiy samaradorlik, rentabellik darajasi, ekinlarni optimal joylashtirish, o‘tmishdosh, dasturiy
ta’minot, ma’lumotlar bazasi.
Экономическая эффективность програмного обеспечение «размещение культур по осо
-
бенности почвы» в сельскохозяйственном производстве
Аннотация.
В данной статье показана экономическая эффективность программы «Размещение культур по
свойствам почвы» и приведены сведения об оптимальном размещении посевов картофеля в Заркентском масси-
ве Паркентского района Ташкентской области и Маликском массиве Сырдарьинского района Сырдарьинской
области.
Ключевые слова:
экономическая эффективность, урожайность, оптимальное размещение культур, предше-
ственник, программное обеспечение, база данных.
|
| |