nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
E- conference s e r I e s premium best q uality guaran tee service - bet 33

|
E- conference s e r I e s premium best q uality guaran tee serviceBog'liq Italy Econference Series Nov 2023 package
Proceedings of International Educators Conference
Hosted online from Rome, Italy.
Date: 25
th
Nov., 2023
ISSN: 2835-396X Website: econferenceseries.com
35
rag'batlantirish va ish samaradorligini oshirish uchun juda muhimdir. Mana
menejmentdagi motivatsiyaning asosiy dinamikalari:
Shaxsiy farqlar: Har bir xodim o'ziga xosdir, har xil ehtiyojlar, qadriyatlar va
intilishlarga ega. Menejerlar motivatsion strategiyalarni moslashtirish uchun ushbu
individual farqlarni tan olishlari va tushunishlari kerak. Ba'zi xodimlarni moliyaviy
mukofotlar rag'batlantirishi mumkin, boshqalari esa tan olinishi yoki o'sish
imkoniyatlari bilan shug'ullanishi mumkin. Shaxsiy farqlarni hisobga olgan holda,
menejerlar motivatsiyaga individual yondashuvlarni yaratishi mumkin.
Maqsadlarni muvofiqlashtirish: xodimlarning shaxsiy maqsadlari tashkilot
maqsadlariga mos kelganda motivatsiya kuchayadi. Menejerlar xodimlarning o'z
ishlari kompaniyaning umumiy maqsadlariga qanday hissa qo'shishini
tushunishlarini ta'minlashi kerak. Aniq belgilash orqali shaxsiy sa'y-harakatlar va
tashkilot maqsadlari o'rtasidagi bog'liqlik tufayli xodimlar o'zlarini g'ayratli va faol
his qilishlari mumkin.
Etakchilik va muloqot: Samarali etakchilik xodimlarni rag'batlantirishda hal
qiluvchi rol o'ynaydi. Menejerlar taxminlar haqida gapirishlari, muntazam fikr-
mulohazalarni taqdim etishlari, qo'llab-quvvatlash va ko'rsatmalar berishlari kerak.
Ochiq va shaffof muloqot ishonchni kuchaytiradi va ijobiy ish muhitini yaratadi, bu
esa o'z navbatida motivatsiyani oshiradi.
E'tirof va mukofotlar: Xodimlarni yutuqlari va hissalari uchun e'tirof etish va
mukofotlash kuchli motivatordir. Menejerlar xodimlarning sa'y-harakatlarini og'zaki
maqtash, rag'batlantirish, rag'batlantirish yoki tan olishning boshqa shakllari orqali
tan olishlari va qadrlashlari kerak. Muntazam va mazmunli tan olinishi istalgan xatti-
harakatlarni kuchaytiradi va davomiy yuqori samaradorlikni rag'batlantiradi.
Xodimlarni rivojlantirish: o'rganish, o'sish va malaka oshirish imkoniyatlarini
ta'minlash xodimlarni rag'batlantirish uchun juda muhimdir. Menejerlar o'quv
dasturlari, murabbiylik va martaba oshirish tashabbuslariga sarmoya kiritishlari
kerak. Xodimlar rivojlanish uchun aniq yo'lni ko'rganlarida va o'zlarining kasbiy
o'sishida qo'llab-quvvatlanayotganini his qilsalar, ular eng yaxshi natijaga erishish
uchun ko'proq rag'batlanadilar.
Ish muhiti va madaniyati: ish muhiti va tashkilot madaniyati xodimlarning
motivatsiyasiga sezilarli ta'sir qiladi. Ijobiy va inklyuziv ish madaniyati, unda
xodimlar o'zlarini qadrlashlari, hurmat qilishlari va qo'llab-quvvatlanishini his
qilishlari motivatsiyani kuchaytiradi. Menejerlar hamkorlik, jamoaviy ish va ish va
hayot muvozanatiga yordam beradigan qulay ish muhitini yaratishi kerak.
|
| |
Xamir zuvalalarini oxirgi tindirish

|
Xamir zuvalalarini oxirgi tindirish
|
bet | 35/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.orgXamir zuvalalarini oxirgi tindirish, Xamir boiaklariga shakl berishda ulardan uglerod ikki oksidi gazi butunlay siqib chiqariladi. Agar shakl berilgan xamir zuvalalari birdaniga pechga qo‘yilsa, zich, yomon g‘ovakli yoki g‘ovaklanmagan magizga ega, qobigida yoriqlar boigan non hosil boiadi. Mag‘zi yaxshi g‘ovaklangan non tayyorlash uchun shakl berilgan xamir zuvalalari oxirgi tindirishga yuboriladi.
Dastlabki tindirishdan o‘tgan bug'doy xamiri zuvalalari uchun bu ikkinchi, oxirgi tindirish boisa, javdar xamiri mahsulotlari uchun bu birinchi va shu bilan oxirgi tindirish boiadi.
Oxirgi tindirish jarayonida xamir boiaklarida bijgish davom etadi. Bunda ajralib chiqqan uglerod ikki oksidi xamirni g‘ovaklantirib, hajmini oshiradi.
Boshlangich tindirishdan farqli ravishda oxirgi tindirish maium haroratdagi (35 °C atrofida) va maium nisbiy namlikdagi (75-85%) havo muhitida amalga oshirilishi lozim. Havo haroratining oshirilishi tindirilayotgan xamir boiaklarining bijgishini tezlashtiradi. Havo nisbiy namligining yuqori boiishi esa xamir zuvalalari yuzasini qurib qolishdan saqlaydi. Yetarli boimagan tindirish bilan birga keragidan ortiq tindirish ham non sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Shakl berilgan xamir zuvalalarining tindirish davomiyligi ularning massasi, tindirish sharoitlari, xamir retsepturasi, unning xossalari va boshqa omillarga ko‘ra keng chegaralarda (25 dan 120 minutgacha) tebranib turadi. Havo haroratini 80-85% nisbiy namlikda 30 dan 40 °C gacha oshirish tindirish davomiyligini 23-25 % ga qisqartiradi.
60
«Issiq non» do‘koniga ega kichik novvoyxonalarda xamirni bo‘laklash. Bugungi kunda ko‘pgina kichik novvoyxonalarda xamirni bo‘laklash, dumalatish, xamir bo‘laklariga aniq bir shaklni berish «Vinkler», «Ekmasan» yoki boshqa firmalar jihozlari kompleksiga kiruvchi bo‘laklash mashinalarida amalga oshiriladi. Bulardan gidravlik xamir bo‘laklovchi mashina 2.4-rasmda, uzunchoq (batonsimon) shakl beruvchi mashina «BISTRO» 2.5-rasmda tasvirlangan.
|
| |
E- conference s e r I e s premium best q uality guaran tee service - bet 38

|
E- conference s e r I e s premium best q uality guaran tee serviceBog'liq Italy Econference Series Nov 2023 package
Proceedings of International Educators Conference
Hosted online from Rome, Italy.
Date: 25
th
Nov., 2023
ISSN: 2835-396X Website: econferenceseries.com
40
фикр юритмаган, уни таъминлаш устида бош қотирмаган давр, мутафаккир,
киши топилмайди. Ижтимоий адолатни таъминлаш масалалари фалсафий-
ҳуқуқий тадқиқотларда ҳам тилга олинадиган мавзудир. Мавзу қанчалик
қадимий бўлса да, унга бўлган қизиқиш ва эҳтиёж ижтимоий онг, ижтимоий
муносабатлар ҳамда давлатчиликка оид тадқиқотларда муҳокамадан тушиб
қолмаган. Ҳар бир давр ва ҳар бир давлат ундан ўзига мувофиқ жиҳатларни
қидирган, ижтимоий адолатнинг янги янги қирраларини кашф этган.
Ижтимоий давлат эса ижтимоий адолатни таъминлашни ўзининг бош мақсади,
вазифасига айлантирган. Шунинг учун ижтимоий давлатнинг асосий
функционал хусусиятларини ўрганиш ижтимоий адолатни таъминлаш
имкониятларини аниқлаш ва очиб беришдан бошланиши зарур. “Адолат” ва
“ижтимоий адолат” фалсафий ахлоқий тушунчалар сифатида Суқрот
давридан бери муҳокама қилиб келинади. Уларга бағишланган баҳс, мунозара
ва дискурсларнинг сони саноғи йўқ. Уларни таҳлил қилиш ва бошқача талқин
ёки илмий концепцияни илгари суриш бизнинг вазифамиз эмас. Аммо
уларнинг ижтимоий давлат концепциясини шакллантириш, унинг идеал
моделини реал моделга олиб чиқиш имкониятларини аниқлаш учун зарур
фалсафий-ҳуқуқий жиҳатларини очиб бериш муҳимдир. Суқротнинг
Фрасимах билан баҳси мавзумиз учун бетакрор манба бўлиши мумкин. ўз
фикрларига маҳлиё Фрасимах давлат бошқарувининг тирания, демократия ва
аристократия шакллари борлигини қайд этади. Суқрот бу фикрга,
классификацияга эътироз билдирмайди, уни қабул қилади. Кейин Фрасимах,
“ҳар бир давлатда ким ҳоктимият тепасида бўлса, у кучга эга” дейди. Бу
фикрга ҳам Суқрот эътироз билдирмайди, уни тасдиқлайди. Ким ҳокимият
терпасида бўлса у ўзига зарур қонунларни ўрнатади, дейди Фрасимах. Унинг
фикрича, “демократлар демократик қонунларни, тиранлар тиранияга оид
қонунларни, ва бошқалар ҳам шу тарзда ўзига маъқул қонунларни ўрнатади
ушбу қонунларни ўрнатганлар кучлилар уларни адолатли биладилар ва уларни
бузганларни адолатни бузганлар сифатида жазолайдилар. Барча давлатларда
ҳокимиятга эга кишилар ўзларига мувофиқ қонунларни адолатли деб
биладилар. Барча давлатларда мавжуд ҳокимиятга фойдали нарсалар
адолатлидир”[1]. Фрасимах фикрларига қўшилган Суқроқ унинг “кучлилар”
деган сўзини билмаслигини айтади. Кейин Фрасимах “кучлилар” деган
қонунлар қабул қиладиганларни билдиради ва улар қабул қиладиган қонунлар
қолганлар учун адолат сифатида қабул қилиишини билдиради. Гоҳо
|
| |
Sinf osti - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti
|
bet | 23/25 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 221 Kb. | | #147850 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bSinf osti
[] class : {
}
Supersinf barcha maydonlari va metodlari meros qilib sinf ostiga beriladi. Sinf osti
qo’shimcha maydon va metodlar yasashi va meros qilib olingan metodni qayta
aniqlashi mumkin.
Agar sinf osti metodi qayta aniqlangan supersinf metodi bo’lsa, supersinfning
metodiga “super” old qo’shimcha orqali murojaat qilinadi
Supersinf konstruktoriga super(…) ko’rinishida murojaat qilinadi
Agar sinf osti konstruktoridan supersinf konstruktoriga murojaat qilinmasa
supersinfning parametirsiz konstruktori chaqiriladi. Agar parametrsiz konstruktor
aniqlanmagan bo’lsa kompilyator xato haqida xabar beradi
(odam, ishchi,talaba misolida)
62
2.3. Abstrakt sinflar. Polimorfizm
Abstrakt sinflar
Ildiz sinf ko’pincha konkret ob’ektlar yasash uchun emas, balki boshqa sinf ostilar
yasash asosi sifatida yasaladi.
Ba’zi metodlar ildiz sinfda hali aniq algoritmga ega bo’lmaydi agar sinf ostilar
ularni har xil aniqlashi ko’zda tutilgan bo’lsa.Bunday hollarda bo’sh metod
yasaladi (zaglushka o’rniga) va u abstract deb e’lon qilinadi. Bunday sinf ob’ektini
yasash munkin emas, u faqat sinf osti yasash uchun yasalgan.
abstract metodlar “abstract” modifikatori bilan e’lon qilinadi va ularning tanasi
mavjud bo’lmaydi. Abstract metodga ega sinf ham “abstract” modifikatoriga ega
bo’lishi kerak.
Abstract sinf abstract bo’lmagan metodlarga ham ega bolishi mumkin
Sinflar ierarxiyasidan yuqoriga ko’tarilib borgan sari sinf abstraktliligi oshib boradi
Himoyalangan ruxsat
Modifikator protected (maydon va metod uchun)
Sinf ostilar va shu sinf ostilar turgan paketlardagi sinflar uchun ruxsat
beriladi
Asosan metodlar uchun, maydonlarga ham qo’yish mumkin, lekin tavsiya
etilmaydi.
Protected modifikatori C++ dagi protected modifikatoridan farq qiladi. C++
da faqat sinf ostilargagina ruxsat beriladi
Ruxsat turlari
private – ko’rinish sohasi faqat shu sinf
public - ko’rinish sohasi chegaralanmagan
protected - ko’rinish sohasi paket va sinf ostilar
ko’rsatilmagan - ko’rinish sohasi joriy paket
|
| |
KONSRUKTORLARDA THIS - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi buxoro davlat universiteti

KONSRUKTORLARDA THIS
Point sinfining keyingi varianti this va metodlar joylashishi qanday qilib bir
konstruktor boshqalari negizida qurilishini taqdim etadi.
class Point { int х, у;
57
Point(int х, int у) {
this.x = х; this.у = у;
}
Point()
{
х = -1;
у = -1;
} }
Bu misolda ikkinchi konsruktor oby’ekt inisializasiyasini yakunlash uchun birinchi
konstruktorga murojaat etadi.Nomlar joylashishida qo’llaniladigan metodlar
konstruktor bo’lishi shart emas.
Keyingi misolda Point sinfiga ikkita distance metodi qo’shiladi. Distance
funksiyasi ikkita nuqta orasidagi masofani qiymatini qaytaradi. Joylashtirilgan
metodlardan biriga x va y nuqtali koordinatalari parametr sifatida yuboriladi,
boshqasiga esa xuddi shu ma’lumot Point ob’ekti – parametri sifatida yuboriladi.
class Point { int х, у;
Point(int х, int у) {
this.x = х;
this. y = y; }
double distance(int х, int у) {
int dx = this.x - х;
int dy = this.у - у;
return Math.sqrt(dx*dx + dy*dy);
}
double distance(Point p) {
return distance(p.x, p.y);
} }
class PointDist {
58
public static void main(String args[]) {
Point p1 = new Point(0, 0);
Point p2 = new Point(30, 40);
Console.Write ("p1 = " + pi.x + ", " + p1.y);
Console.Write("p2 = " + p2.x + ", " + p2.y);
Console.Write ("p1.distance(p2) = " + p1.distance(p2));
Console.Write ("p1.distance(60, 80) = " + p1.distance(60, 80));
} }
E’tibor bering distance metodining ikkinchi formasida natija olish uchun uning
birinchi formasi talab etiladi.
Pastda shu ish programmasining natijasi keltirilgan.
р1 = 0, 0 р2 = 30, 40
р1.distance(p2) = 50.0
p1.distance(60, 80) = 100.0
Base
Point 3D sinfli misolda supersinf tarkibidagi kod takrorlanib keladi.Bir eslab
ko’ring ikkinchi konsruktorda this ni biz shu sinfning birinchi konsruktorini
chaqirish uchun qo’llaganmiz.Base kalit so’zi supersinf konsruktoriga murojaat
etishiga yo’l ochib beradi.
|
Kraxmalning sinerezisi bilan - B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston...

|
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
bet | 46/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.orgKraxmalning sinerezisi bilan.
Kraxmalning retrogradatsiyasi bilan.
Erkin va bog'langan suv nisbati bilan.
Yilning qaysi mavsumida non, asosan, kartoshka tayoqchalari kasalligi bilan kasallanishi mumkin?
A. Qishda. B. Bahorda.
C. Yozda. D. Kuzda.
75
5. Pishiriladigan xamir zuvalasida kraxmalning a- va p-amilaza ta’sirida
qisman parchalanishi qaysi jarayonlarga tegishli?
A. Fizikaviy. B. Kimyoviy.
C. Mikrobiologik. D. Biokimyoviy.
Mustaqil ish mavzulari
Un va boshqa xomashyolarni ishlab chiqarishga tayyorlash.
Xamir qorishda kechadigan jarayonlarning mohiyati.
Bug'doy xamiri tayyorlashning usullari.
Javdar xamiri tayyorlashning usullari
Non pishirishda kechadigan jarayonlarning mohiyati.
Nonning chiqishi va uning ahamiyati
Non mahsulotlari oziqaviy qiymatini belgilovchi omillar.
Non mahsulotlarining sifat ko'rsatkichlari.
tajriba ishi
Mavzu. Non mahsulotlari assortimentini o'rganish hamda sifatini aniqlash.
Maqsad. Non mahsulotlari navlari bilan tanishish, ularnining sifatini aniqlash bo'yicha ko'nikmalarga ega bo'lish.
Mazmuni. Standartlar, ma’lumotnomalar, uslubiy ko'rsatmalardan foyda- lanib, non mahsulotlari assortimentini o'rganish, laboratoriya asbob va uskunalarini qo'llab, non mahsulotlari sifat ko'rsatkichlarini aniqlash va xulosa chiqarish.
76
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
§. NON MAHSULOTLARI ASSORTIMENTI - B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari...

|
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
bet | 41/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.org§. NON MAHSULOTLARI ASSORTIMENTI
Novvoylik sanoati mahsulotlari assortimenti non, non-bulka, shirmoy, teshikkulcha va qoqnon mahsulotlari, shular bilan birga mahalliy va davolash parhezbop non mahsulotlarining turlari va navlaridan iborat. Non- bulka mahsulotlarining assortimenti bir necha yuz navlarni qamrab oladi.
Javdar rtoni jaydari, sidirma va elangan javdar unlaridan, javdar va bug‘doy uni aralashmasidan, turli qo‘shimchalar qo‘shib va qo‘shmasdan qolipli yoki tagdonli, asosan, donalab sotiladigan holda ishlab chiqariladi.
Bug'doy noniga qolipda yoki tagdonda pishirilgan, asosan, donalab sotiladigan, jaydari, «0‘zbekiston», I, II va oliy navli bug'doy unlaridan massasi 500 g va undan yuqori boigan nonlar kiradi.
Bulka mahsulotlariga oliy va birinchi navli bug‘doy unlaridan tayyorlanadigan batonlar, bulkalar, saykalar, o‘ramalar, taqasimon, kalach ko‘rinishidagi massasi 500 g va undan kam boigan retsepturasida 100 kg unga nisbatan 7 % dan kam yog‘ va shakar qo‘shilgan mahsulotlar kiradi.
Shirmoy non-bulka mahsulotlariga retsepturasida 100 kg unga nisbatan 7% dan ko‘p yog‘ va shakar mavjud boigan non-bulka mahsulotlarining barcha turlari kiradi.
Teshikkulcha mahsulotlari yumaloq yoki ovalsimon shaklda boiadi. Teshikkulcha mahsulotlari guruhiga bubliklar, barankalar va sushkalar kiradi.
Sushkalar kichik ingichka (donasi 6,7-11,8 g), namligi 9-13%, barankalar biroz kattaroq (25-40 g), namligi (14-19%), bubliklar ulardan ham kattaroq (50-100 g) namligi 22-27% dan yuqori boimagan mahsulotlardir.
Oddiy qoqnonlar odatda boiaklarga kesilib 10% namlikkacha quritilgan javdar yoki javdar-bug'doy nonidan tayyorlangan uzoq muddatli saqlashga moijallangan, har qanday ob-havo sharoitlarida iste’molga yaroqli non mahsulotlari.
Shirmoy qoqnonlar yoqimli ta’m va xushbo'ylikka ega, asosan, choy va kofe bilan iste’mol qilinadi. Namligi kam boiganligi uchun ularni uzoq vaqt saqlash mumkin. Shirmoy qoqnonlar navli bug‘doy unidan
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
rasm - B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi...

|
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
bet | 36/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.org650
rasm. Gidravlik xamir boiaklovchi mashina.
rasm. Uzunchoq (batonsimon) shakl beruvchi toblash mashinasi.
Oxirgi tindirish xamir zuvalalari joylashgan 20 tokchali vagonetkalar uchun mo‘ljallangan tindirish shkaflarida amalga oshiriladi (2.6-rasm). Shkaflarda avtomatik tarzda havoning 32-36 °C harorati va 80-85% nisbiy namligi ta’minlanib turiladi.
2.6-rasm. Vinkler firmasining tindirish shkafi.
61
§. NONNI PISHIRISH
Pishirish-bu xamir zuvalalarini xamir holatidan non holatiga o‘tkazadigan qizdirish jarayonidir.
Non va non mahsulotlarini pishirish uchun issiqlik berish yuzalarining harorati 300-400 °C va pishirish kamerasining taxminan 200-250 °C ga teng bug‘-havo muhiti orqali pishirilayotgan xamir zuvalalariga issiqlik nurlanishi va konveksiya orqali beriladigan pechlar qo‘llaniladi.
Pishirilayotgan xamir zuvalalariga issiqlikning bir qismi zuvalalar joylashtirilgan tagdondan issiqlik o‘tkazish (konduksiya) yo‘li bilan ham beriladi.
Zamonaviy pechlarning tagdoni ham pishirilayotgan xamir zuvalalari kabi issiqlik nurlari va konveksiya bilan qizdiriladi. Bunda issiqlikning nurlanishi konvektiv issiqlik uzatishdan 2-3,5 marta katta bo‘ladi. Shuning uchun oddiy novvoylik pechlarida pishirish jarayoniga-xamir zuvalalarining radiatsion-konvektiv qizdirish jarayoni deb qarash mumkin.
Sanoatda turli konstruksiyaga ega novvoylik pechlari qo'llanilmoqda. Ularning tuzilishi va ishlash prinsipi maxsus adabiyotlarda to‘liq yoritilgan. 0‘zbekiston Respublikasida qolipli non turlarini ishlab chiqarish uchun P6- XRM tindirish-pishirish agregati qo'llanilmoqda (2.7-rasm).
Tindirish-pishirish agregati SHZZ-XDZ-U bo‘laklagich-joylagich
konveyerli oxirgi tindirish shkafi 2, FTL-2-81 pechi 3 va tayyor mahsulotni tashuvchi transportyor 4 dan iborat. Tindirish shkafi pech bilan qoliplar o‘rnatilgan umumiy zanjirli konveyer bilan birlashtirilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
Markiel Fazilov – Yefim Cherkasskiy

|
Markiel Fazilov – Yefim Cherkasskiy
|
bet | 108/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 Markiel Fazilov – Yefim Cherkasskiy
“Kukuyev qurboni” debyuti
O’yinni xalqaro grossmeyster M.Fazilov tahlil qilgan.
1.cb4 fg5 2.bc5 bd4 3.ec5 db4 4.ac5 gf4 5.ge5 cb6 6.cd6 ec5 7.hg3 cb4
I.Fridman – M.Fazilov o’yini quyidagicha davom etgan edi:
7…ba5 8.gf4 de7 9.fe3 ab6
(9…ef6 10.gf2 fd4 11.dc3 fe7 12.ce5 bc7 uchraydi va keyin 13.fg3! ef6? 14.ef2 fd4 15.cd2 va oqlarda yaxshiroq vaziyat)
10.gf2 cb4 11.bc3 bc7?! 12.ab2 ba3 13.fg3 gf6
( Quyidagi variant qiziqarli, lekin majburiy emas: 13…ed6? 14.gh4 dc5 15.cd4 cb4 16.bc3 fe7 17.ef2 ef6 18.fg3 cd6 19.ec7 bd8 20.fe5 dc7 21.ed6! ce5 22.ef4X)
14.eg7 hf6 15.gh4
(15.ed4! cd6 16.de5 fd4 17.cc7 bd8 dan keyin oqlarning ustunligi katta, lekin g’alaba uchun yetarli emas)
15…cd6 16.ed4? Yutqazmoqda.
16…de5 17.fd6 ee3 18.df4 hg5!! 19.fh6 fe5. Oqlar taslim bo’lishdi.
Bu dona qurboni birinchi marta Galaktionov – Kovrijkin o’yinida uchragan.
8.gf4 fe7 9.bc3 ba5 10.fe3 ab6 11.gf2 gf6 12.eg7 gf8 13.ab2 ba3 14.cd4 bc5 15.db6 ac7 16.dc3.
M.Fazilov – Yu.Xarchenko o’yini boshqacha rivojlangan: 16.ed4 cb6 17.de3 (17.dc5 bd4 18.de3 dc7 19.ec5 cd6 20.ed2 va hokazo)
17…ba5 18.fg3 bc7 19.bc3 cb6 20.fe5 hg7 21.ef2 bc5
(21…ef6? 22.cb4! ac5 23.ed6 ce7 24.de5X)
22.db6 ac7 23.ed4 ef6 24.fe3 fe7 25.gh4 ed6 26.cd2 df4 27.ee7 df6 28.de3 cb6 29.ef4gh6 30.fe5 bc5=
16…hg7 17.cd4 ed6.
Kuchliroq 17…cd6! 18.de5
(18.bc3? ba7 19.de5 dc7 va 20…ef6 va 21…fg5 tahdididan himoya yo’q) 18…bc7
(18…dc5 19.fg3 cb4 20.ed2 dc7 21.gh4 ef6 22.ed4 gh6! 23.eg7 bc3 24.db4 ag5 25.gf6 hg5= ham uchragan)
19.fg3 gh6!
20.gh4 hg5 21.hf6 eg5 22.fh6 dd2 23.ec3 cd6 24.cd4 dc7 25.bc3 cb6 26.cd2? N.Nechayev – G.Petrovich o’yini shunday davom etgan (Quyidagicha o’ynash kerak edi 26.de5 df4 27.cd4 va hokazo)
26…ba5 27.de3 dc5 28.db6 ac7 29.ef4 cd6 30.cd4 ab2 yutuq bilan.
18.de5!...
Zamonaviy hujum. Agar 18.ed2 de7! 19.dc5
(19.de5? endi kech, 19… ba7 20.ed4 ef6X)
19…db4 20.bc3 gf6 21.ca5 cd6 22.dc3 dc5 23.fg3 ed6 24.gh4 fe5 25.fg5 durang bilan. V.Gabrielyan – A.Kandaurov.
|
| |
…eg3 5.hf4 hg7 6.cd4 gf6 7.dc3 de5 8.fd6 ce5 9.ac7 db6 10.ab4 ba5

|
…eg3 5.hf4 hg7 6.cd4 gf6 7.dc3 de5 8.fd6 ce5 9.ac7 db6 10.ab4 ba5
|
bet | 107/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 4…eg3 5.hf4 hg7 6.cd4 gf6 7.dc3 de5 8.fd6 ce5 9.ac7 db6 10.ab4 ba5.
Diagrammadagi vaziyatda quyidagi variant tavsiya etiladi: 11.bc5
(11.ab2 ef4! dan keyin ustunlik qoralarda, chunki 12.cd2 yurishi bilan javob berish mumkin emas, sababi – 12…fe5!)
11…gh4 12.fg3
(12.cb4 ac3 13.db2 ed4 14.cb6! ac5 15.ef4 ham mumkin) 12…hf2 13.eg3 hg5 14.cb2! ed6 15.ce7 fd6 16.gh2 gh4 17.gf4 eg3 18.hf4. V.Teder – M.Fazilov o’yini quyidagicha davom etdi: 18…bc7 19.fg5 de5 20.ge7 ef4 21.eg5 hd8 22.de5! cd6 23.ec7 db6 24.cd4 bc5 25.db6 ac5 26.bc3 cb4 27.cd4 bc3!
Oqlar taslim bo’lishdi.
11.gh2 gh4 12.ab2
B.Simonyan – N.Abatsiyev o’yini, 12.bc5? bc7! 13.cd2 cd6 14.ab2 db4 15.ba3 hg5 16.ac5 ed6 17.ce7 fd6 18.fg3 hf2 19.eg1 gf4 va qoralar g’alaba qozonishdi.
12…bc7 13.ba3 ed6
Juda kuchli bo’lgan: 13…hg5 yurishi orqali tuzoq qo’yish mumkin edi,
14.fg3 hf2 15.eg3 ed6 16.gf4 eg3 17.hh6 cb6 18.cd2?
(18.ef4! bc5 19.db6 ac5 20.cb2!= bilan o’ynash kerak edi)
18…bc5 19.db6 ac5 20.ef4 fe5 21.fg5 fg7!!22.hf8 ed4 23.cc7 ae1 24.fb4 eh4X.
Lekin qoralar raqibni kombinatsiyaga undashdi…
14.bc5
Oqlar 14.cd2 bilan o’ynashlari kerak edi
(Ko’rinishidan, 14.dc5 fg5 15.ce7 fd6 16.cd2 yurishi bilan ham himoya qilish mumkin). 14…cb6
[14….hg5 15.fg3 hf2 16.eg1(lekin 16.eg3?mumkin emas,16… gf4! 17.ec5 cb6 18.df6 bb2 19.ac1 ad8X)]
15.bc5! db4 16.ac5 va endi 16…fg5 17.df6 bb2 yordam bera olmaydi, chunki 18.fe7 fd6 19.dc3=; (16…hg5 ga esa 17.fg3 hf2 18.eg1 gh4 19.ef2! va yana 19…fg5 20.df6 bb2 yordam berolmaydi, chunki 21.fe7! fd6 22.dc3 bd4 23.fg3 hf2 24.ge7=.
14…df4 15.fg3 hf2 16.eg3 ec3 17.gg7 cb6!! Boshqa umid qolmadi…
18.gh8 cd2 19.ce3 ab4 20.ac5 bf2. Oqlar taslim bo’lishdi.
Shuni ham aytib o’tishim kerakki,bunaqangi yutuq g’oyasini men birinchi marta A.Kandaurov – V.Vayser o’yinida ko’rganman. U yerda quyidagi yurishlardan keyin “Kosyak” debyuti o’ynalgandi: 1.cd4 fg5 2.bc3 gf6 3.cb4 gh4 4.ba5 bc5 5.db6 ac5 6.ab2 hg7 7.ed4?! ce3 8.fd4 hf2 9.eg3 hg5 10.gh4 de5 (10…gf4 11.dc3 dc5 12.db6 fe5! Vaziyat qoralarda kuchliroq deb hisoblanadi.)
11.bc3 gh6 12.hg3 ed6 13.de3 gf4? 14.ec5 ba7 15.df6 cb6 16.ac7 db2 17.gh2!! xuddi yuqorida keltirilgan vaziyat hosil bo’ldi, faqat teskari ranglarda.
|
| |
gf2 cb6 18.ba5 hg7 19.ac7 db8 20.gh4 ef6

|
gf2 cb6 18.ba5 hg7 19.ac7 db8 20.gh4 ef6
|
bet | 63/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 17.gf2 cb6 18.ba5 hg7 19.ac7 db8 20.gh4 ef6
Markazdagi mustahkam tuzilishdan faqat kamchiliklar qoldi. 20…gf6 ga 21.fg3 X.
21.cb4
Bir qator kombinatsion tahdidlar bilan, oqlar raqibni og’ir ahvolga solib qo’yishmoqda.
21 … bc7
21 … ab6 22.fe3 hg5 23.dc3 fd2 24.ba5 db4 25.ac7 bd6 26.ae7 fd627.hh8X.
22.dc3 cd6 23.cd4! ea5 24.hg5 fh4 25.fg3 hf2 26.ec7 Qoralar taslim bo’lishdi.
Oqlar raqibning tayanchsiz markazini mahorat bilan o’rab olishdi.
L.Glezer – V.Gilyarov
Yurish qoralardan.
11…hg5?
Raqibning o’ng qanotini kuchsizlantirishga intilib, qoralar h4 xonasiga kirib olishga harakat qilishmoqda.
Ushbu reja keskin qarshilikka uchramoqda. Kichik ustunligi bor 11…ef6 bilan o’ynash kerak edi.
12.gh4
Qoralarning rejasini oddiy va ishonchli tarzda barbod qilmoqda.
12 … bc5?
Qoralar o’ng qanotini to’sib qo’yishda raqibga o’zlari yordam berishmoqda. 12…ef6 durang imkoniyatini berardi.
13.hf6 eg5 14.ef2
14.hg3 cb615.ae5 gh4 16.bd6 hf6 X.
14 … gh4
Agar 14…fg7 yurilsa, unda 15.hg3 gh6 16.gh4 gf4 17.eg5 hf4 18.fe3 fd2 19.ce3 de7 20.gf2 ef6 21.fg3 fe5 22.gf4 eg3 23.hf2. Qoloq a7 dona bilan qanotni to’sib qo’yishni ko’rsatuvchi oddiy vaziyat.
15.cb2 de7
Agar 15…fg7 yurilsa, unda 16.bc3 gf6 ( 16 … gh6 17.hg3 de7 18.cd4 ab6 19.gf4 ef6 20.gh2 va xuddi o’yinda bo’lganidek) 17.hg3 fe5 18.ab6 ca5 19.ed4 ce3 20.ff6 hf2 21.ge3X.
16.bc3 ef6 17.cd4 ab6 18.hg3 fg7
19.gf4?
Shu paytgacha qoralar juda aniq o’ynab kelishdi, lekin hal qiluvchi daqiqada 19.gh2 dan keyin qo’lga kiritiladigan g’alabani ko’zdan qochirishdi.
19 … gh6?
19…de5! 20.fd6 cc3 21.bd6 gh6 22.ac7 fe5 23.df4 bd6 24.gh2 ( 24.ab4 ca5 25.ed4 ab4 26.dc5 bc3 27.ce7 cb2 28.cd8 ba1=)
24 … dc5 25.hg3 cb4 26.ac5 cb2 27.fe5 ba1 28.ed6 ad4 29.de7 da7 30.ed8 ab8 =.
|
| |
ba5 gh4 5.cb4 - Shashka haqiqiy xalq o’yini

|
Shashka haqiqiy xalq o’yini
|
bet | 110/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 4.ba5 gh4 5.cb4.
Oqlar 5…fe5 6.bc5 eg3 7.hf4 bd4 8.ec5 db4 9.ac3 ga umid qilishgandi va 9…gf6 10.cd4 va hokazolardan keyin o’yin “Yangi Leningrad himoyasi” variantlaridan biriga borib taqalardi. Nazariy qiziqish uyg’otuvchi ikkita o’yinni ko’rib chiqamiz.
Yu.Kustarev – M.Fazilov, 5.cd4 bc5 6.db6 ac5 7.ab2 fg5 8.bc3 ef6 (8…cb4 9.ac5 db4 10.cd4 ba3 11.dc3 gf6 12.fe5 ed6 13.eg7 gf4 murakkab o’yinga olib keladi.)
9.cd4 ba7 10.db6 ac5 11.fe5 fd4 12.ef4 ge3 13.df4 de7! Yangi yurish. 14.cb2 hg5 15.fh6 gf6 16.ed2. O’rab olish uchun o’ynash to’g’ri javob,
(lekin oqlar, murakkab variantlarni hisoblab chiqa olmasdan quyidagicha javob berishdi: 16.bc3 db2 17.ac1 fe5 18.cb2 ef6 19.ba3 cb6 20.ac7 db8 21.ed2 ed4 22.dc3 db2 23.ac1 bc7 24.cb2 va o’yin durang bilan tugadi). 16…fe5 17.dc3 hg3! 18.fh4 de3 19.cb4 ed2
Oqlarning ahvoli og’irga o’xshaydi, lekin tahlil ularda himoya chorasi borligini ko’rsatadi: 20.gf2! dc1
(20…ef6 21.bc3 dc1 dan keyin xuddi shu, ammo 21…de1 22.fe3 ef4! 23.ee7 cb6 dan keyin emas, va qoralar durangga erishishadi)
21.bc3 ef6 22.fg3 cf4. Qoralarning yurishlari majburiy ekanligini sezish qiyin emas. 23.cd4 ce3 24.bc5 db4 25.ac5 endi oqlar tahdid qilishmoqda 26.ab6 va 27.cd6. Shuning uchun 25…fe7 26.cb6 cd6 27.ba7 ed2 28.ab8 taxminiy durangli natija bilan.
Yu.Yermakov – M.Fazilov, 5.cd4 fg5 6.dc3 [Juda kuchli 6.de5! bc5 7.ab2 ef6 8.dc3 fd4 9.ce5 fe7 10.ed2!
Ushbu yurishdan keyin qoralarning ahvoli og’irlashmoqda.
( 10.hg3 G’alaba qozona olmaydi, 10…ab6 11.ed2 ba7 12.gh2 ef6 13.dc3 fd4 14.ce5 de7 15.cd2 cd4! 16.ec3 dc5 17.fe5 cd4 18.ec5 bf6 19.cd4 cd6!,A.Kandaurov – M.Fazilov tahlili. Keyin tuzoqning imkoni bor: 20.dc5 db4 21.ac5 fe5 22.bc3? ed6! 23.ce7 ed4 24.ce5 gf6 25.eg7 hd6 26.dc3 dc5X. )
10…ef6 11.dc3 fd4 12.ce5 de7 13.cd2 cd4 14.ec3 ef6 15.hg3.
(15.fe5 df4 16.cd4 va hokazolar ham mumkin.)
15…fe5. (Agar 15…ab6 yurilsa, unda 16.fe5! dh2 17.cd4X. )
16.ab4 ab6 17.ed4!! Yakuniy zarba!]
6…gf6 7.ab2 de5 8.fd6 ce5 9.ac7 db6 10.ab4 ba5 11.ba3
(11.cd2 gf4! 12.eg5 hf4 13.fg3! hf2 14.eg3 ab6 15.ba3 bc5 16.db6 ac7 17.bc5 ba7 18.cb4=)
11…ed6 12.cd2 bc7 13.bc5
(13.hg3 dan keyin 13…cb6? mumkin emas,chunki 14.bc5 db4 15.ac5 fe7 16.gf4! eg3 17.cb4 ae5 18.gh2X. Lekin 13.cb6 ning o’rniga, qoralar 13…fe7 14.gh2 cb6 ni davom ettirishlari kerak)
13.db4 14.ac5 cd6 15.ce7 fd6 durangga rozi bo’lishdi.
5…fg5 6.ab2 ef6
6…gf6? Mumkin emas, 7.fg3! hd4 8.bc5 db4 9.ag7X. Qoralar o’ynashi mumkin bo’lgan yurishlar quyidagicha: 6…dc5 7.bd6 cg3 8.hf4 ef6 9.ac7 bd6 10.bc3 fe5 11.gh2 eg3 12.hf4 gf6 13.cd4 va hokazo.
|
| |
…de7 19.fg3 ba7 - Shashka haqiqiy xalq o’yini

|
Shashka haqiqiy xalq o’yini
|
bet | 109/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 18…de7 19.fg3 ba7
M.Fazilov – X.Yaxu o’yinida qoralar yomon o’ynashgan 19…dc5 20.gh4 cb4 21.bc3! bd2 22.ec3 ef6 (aks holda tahdid qilmoqda 23.cb4 va 24.ed4) 23.ed4 cb6 24.cb4 ag5 25.cd2 fd4 26.hh8X.
20.gh4 ab6 21.bc3 ba5 22.ed4 ef6 23.ed2 fe7 24.de3 cb6?
Yutqazmoqda. Juda qiyin durang 24…gh6 25.eg7 hf8 26.de5 (26.fg5 ab4! 27.ca5 cb6 28.ae5 ab2 yoki, shu zahotiyoq 28…ef6 29.ef6 29.eg7 fd2 va hokazo=) 26…fg7 27.hg5 cb6 28.ec7 bd8 29.gh6 gf6 30.cd4 ed6 31.fg5 fh4 32.ef4 ab4 33.hg7 ab2!=
25.ec7 bd8 26.dc5 dc7
26…gh6 yurishi bo’lsa, 27.ed4 g’alaba qozonadi
(lekin bu emas: 27.cd4 dc7 28.cb6? ab4 20.bd8 bc3 30.db2 ed6 31.dg5 de5X) 27…fg5 28.hf6 ee3 29.df2 hg5 30.fe3 de7 31.cd4X Oqlar osonlik bilan yutuqqa erishadi.
27.fg5!
Qoralar faqatgina durangli 27.hg5 fh4 28.cb6 ed6 29.bd8 gf6 ga umid qilishgan ko’rinadi.
27…gh6 28.ed4 hf4 29.cb6 cd6 30.ba7, va tez orada qoralar taslim bo’lishdi.
Markiel Fazilov – B.Kuznetsov
“Klassik kosyak” debyuti
O’yinni xalqaro grossmeyster M.Fazilov tahlil qilgan.
1.cb4 fg5 2.gf4 gf6 3.bc3 hg7
h8 donasini muddatidan oldin harakatlantirish “Kosyak”debyutidagi variantlar sonini kamaytiradi. M.Fazilov – M.Yudin o’yini quyidagicha bo’lgan:
3…bc5 4.ab2? gh4 5.ba5 fg5 6.cd4 ef6! 7.db6 ac5 8.dc3. 8…fe5 9.cb4 eg3 10.hf4 de5! 11.fd6 ce7 12.ed4 gf4 13.bc5 fg3 14.cd2 (A.Ustinov (qoralar) bilan bo’lgan o’yinim boshqacha rivojlangan: 14.cb6 hg7 15.ba7 gh2 16.ab4 hg5 17.bc5 gf4 18.cb6 fg3 19.dc5 gf6 20.bc3 qaltis o’yin bilan).
14…gh2 15.cb6 hg7 16.ba7 gf6 17.ab4 fg5 18.bc5 ef6! 19.cb6 fe5 20.df6 ge7 21.dc3 ed6 22.ba3?
(Durang haqida o’ylashni boshlash kerak edi: 22.cd4 hg5 23.de5 df4 24.fg3 hf2 25.ee5 gf4 26.eg3 hf4 27.gf2 fe7 28.bc3 ef6 29.cb4 fg5 30.bc5 fe3 31.fd4 gf4 32.cd6 cc3 33.bc7 db6 34.ac5=)
22…hg5 23.cd4 de5 24.df6 ge7 25.ed2 ed6.(25…ef6 dan keyin, oqlar donani qurbon qilish orqali qutulib ketishmoqda. 26.ab4
(26.de3? de5 27.ab4 ed4! 28.ec5 fe7X.)
26...fg7 27.de3 gf6 28.bc5! db4 29.ac3 ca5 30.ef4 de7 31.cd4 durang bilan.
|
| |
Nonning eskirishi - B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi...

|
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
bet | 39/231 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #155970 |
Bog'liq Sapayeva, Z. J. G\'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari-fayllar.orgNonning eskirishi. Nonni odatdagi harorat sharoitlarida (15-25 °C) saqlashda taxminan 10-12 soatdan so‘ng, saqlash muddatining uzayishi bilan kuchayadigan eskirish belgilari paydo bo‘la boshlaydi. Bunda yangi nonning yumshoq, oson siqiladigan, uvoqlanmaydigan mag‘zi saqlash jarayonida borgan sari qattiq, kam siqiladigan va uvoqlanadigan bo‘lib boradi; yangi nonning silliq, qattiq va mo‘rt qobig'i saqlash paytida yumshoq, qovushqoq va ba’zida bujmayib boradi; hidi va ta’mi: yangi nonning aniq seziladigan yoqimli hidi va ta’mi saqlashda borgan sari yo‘qolib boradi. Non uzoq vaqt saqlash natijasida eskirgan nonga xos bo‘lgan hid va ta’mga ega bo‘ladi.
Nonning eskirishi haqida turli xil fikrlar mavjud bo‘lib, ularning ko‘pchiligi nonning eskirishi-mag‘iz kraxmalining retrogradatsiyasi 66
(qaytadan o‘z holatiga qaytishi) bilan bog‘liq ekanligidan dalolat beradi. Pishirilayotgan xamir zuvalasida koagulatsiyalangan oqsil moddalar ajratgan namni kraxmal yutib qisman kleysterlanadi. Buning natijasida kraxmal boshlangich kristall holatidan o‘zgargan amorf holatiga o‘tadi. Pishirilgan nonni saqlash vaqtida uning mag‘zida kraxmalning retrogradatsiyasi, ya’ni kraxmalning qaytadan pishirishdan oldingi holatiga yaqin boigan, kristal holatiga o‘tishi yuz beradi. Bunda kraxmalning strukturasi zichlanadi, eruvchanligi kamayadi va kleysterlanishda yutib olingan namning ajralishi kuzatiladi.
Nonning nam o'tkazmaydigan o‘rovga o‘ralishi nonning yangiligining yo'qotilishini sekinlashtirsa ham, eskirish jarayonini to‘xtatmaydi. Nonning qattiq muzlatilishi eskirishning oldini olishning samarali usuli hisoblanadi. Bunda qurish ham kamayib, nonga xos boigan ta’m va hid saqlanadi. Eritilgan non yangidek boiadi.
Javdar unidan tayyorlangan nonning yangiligi bug'doy noniga qaraganda uzoqroq saqlanadi. Bug‘doy unida oqsil miqdori qanchalik ko‘p va kleykovinasi kuchli boisa, non shunchalik sekin eskiradi. Shakar, yog‘ va sut mahsulotlari ham nonning eskirishini sekinlashtiradi.
Eskirgan nonni qaytadan qizdirish bilan yangilash, qadim zamonlardan qoilanilib kelgan. Nonning yangilanishi uning namligi 30% dan yuqori boiganidagina yuz berishi mumkin. Buning uchun harorat non mag‘zining markazida 60°Cga yetgunicha qizdirish kerak. Ammo yangilangan non yangi pishgan nonga qaraganda tezroq eskiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
B isaboyev, Z. Sh. Sapayeva, Z. J. G'Ulomova oziq-ovqat texnologiyasi asoslari o'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta’lim vazir/igi tomonidan 5541100 «Oziq-ovqat texnologiyasi»
|
Ikkilamchi zanjir nosozliklari

• o ‘t o ld irish daqiqasi n o t o ‘g ‘ri o ‘rnatilgan;
• o ‘t o ld irish shamlariga yuqori kuchlanish simlari n o t o ‘g ‘ri
ulangan;
• p o d s h i p n i k n i , taq sim la g ic h k u lac h o g in in g yeyilishi, ta q -
simlagich v a lin in g bukilishi;
• o ‘t o ld iris h n i ilgarilatish burchagini m arkazdan q o c h m a va
v akuum rostlagichlarining nosozligi;
• c h o ‘g ‘d a n o ‘t olish jaray on in i sodir b o ‘lishi;
• y o n m a - y o n o ‘tgan yuqori kuchlanish simlarining izolatsiyasi
buzilishi va u l a r orasida qisqa tutashuv;
• ta q s im la g ic h q o p q og ‘ida y o n m a - y o n joylashgan elektrodlar
orasida t ok o ‘tu v ch i yo‘laklar hosil b o ‘lishi natijasida qisqa tutashuv.
A k k u m u l a t o r l a r b a ta rey a sin in g razryadlanganligi k o ‘p ho l-
larda o ‘t o ld irish tizimini qoniqarsiz ishlashiga sabab b o ‘ladi. Shu-
ning u c h u n o ‘t oldirish tizimidagi nosozliklarni aniqlashga kiri-
shishdan avval akku m ulato rn i holatini tekshirish tavsiya qilinadi.
Xoll datchigi - Avtomobil elektr jihozlarini ishlatish, diagnostika qilish va

D a t c h ik - ta q s im la g ic h n in g
aso siy q ism i b o ‘lgan m ik r o
a l m a s h l a b - u l a g i c h Д П Х - 2
(4.11-rasm ) xoll datchigi (1),
kuchaytirgich (2), shakllantir-
gich (Shm itt triggeri) (3), chi-
qish tra n z isto ri 4 va k u c h la -
nish stabilizatori (5) dan iborat
b o ‘lib, ular bitta blokka yaxlit
qilib q o ‘yilgan. Datchikning ish
qobiliyatini 4 . 12-rasmda kelti-
rilgan sxerna b o ‘yicha yig‘ilgan
indikator y o r d a m i d a tekshirish m u m k in . Ind ik a to r kolodkasi ( 8)
d a tc h ik -ta q s im la g ic h ajratgichga ulanadi va indikator qisqichla-
rini 12 V.li t o k m anbayiga ulab, datchik-taqsim lagich vali q o ‘lda
yoki e le k t r o m o t o r yordam ida aylantiriladi. N azorat lampasi (1)
ning miltillab yonishi datchikning sozlik alomatidir. Datchikni volt-
m etr y o r d a m id a tekshirish aniq ro q natija beradi. D atchik -taq sim -
lagichga v o ltm e tr , a k ku m u lato r batareyasi va (2) kOm.li qarshilik
rasm da k e ltir ilg a n sxerna b o ‘y ic h a u la n a d i. Sxem a yig‘ilgandan
keyin d a tc h i k - t a q s i m l a g i c h vali aylantirilib, v o ltm e tr k o ‘rsat-
kichlari yozib olin adi. D atchik soz b o ‘lsa, impulslarning yuqori
chegarasi to k m a n b a y i kuchlanishidan 3 V.ga kichik, pastki ch e-
garasi 0,4 V .d a n yuqori b o ‘lmasligi kerak.
4.12-rasm. 40.3706 belgili datchik-taqsimlagichning mikro
almashlab-ulagichini tekshirish:
-rasm - Avtomobil elektr jihozlarini ishlatish, diagnostika qilish va

ем кость
Сопрот.
Компенсация
изо*.
измер
внимание ■
'
При нажатии кнопки ш клемму
. Свпрот имя" nodaeme* высокое
напряжение
K o n d e n s a to rn i tek sh irish
.T a q s im la g ic h
iz o la tsiy a sin in g holati
■ U ch q u n hosil b o 'lish
b u rc h a g i
■ K o n ta k t b urchagi
'K o n t a k t qarshiligi
4.4-rasm.
С П З - 8 М q u r ilm a s i:
а —
u m u m iy k o ‘rin ishi;
b —
a sb o b la r paneli;
d —
yu q o rid a n k o ‘rinishi;
e
—
te k sh irila d ig a n a sb o b la r ula sh paneli; / — e lek tro d v ig a teln i boshq arish
d astasi;
2 —
e le k tr o d v ig a te ln i alm ashlab u lagich i;
3 —
tum bler;
4 —
Dvigatelni m e ÿorida ishlashining buzilishiga olib keluvchi no-

Agar qopqoqlarda sinish, darz ketish, kuyish a lo m a tla ri b o ‘lsa,
ular almashtiriladi. Q op qoq larin in g holati yaxshi b o ‘lsa, o ‘t oldirish
g ‘altagi tekshiriladi. B uning u c h u n taq sim la g ic h g a m a h k a m la n g a n
m arkaziy simini ajratib olib, yuqorida k o ‘rsatilgan usul bilan u n d a
yuqori kuchlanish mavjudligi tekshiriladi. M a rk a z iy sim da yuqori
kuchlanish mavjud b o ‘lsa, u holda taqsim lagich no so z boMadi.
Markaziy sim da yuqori kuchlanish b o ‘lm a sa , o ‘t oldirish g ‘al-
tagi tekshiriladi. Buning u c h u n markaziy y u q o ri kuchlanish sim i-
ning uchligini dvigatel korpusidan 2—3 m m m a s o f a d a ushlab tu ri-
ladi. S o ‘ngra taqsim lagichdan past kuchlanish sim i yechib olinadi
(kontakt-tranzistorli o ‘t oldirish tizim ida t r a n z is t o r k o m m u ta to -
rining nomsiz qisqichiga u la n g a n sim ni) va u n i dvigatel korpusiga
tegizib uziladi. Past k u c h la n ish simini k o r p u s d a n uzilgan d a q i-
qada yuqori kuchlanish sim va korpus o ra s id a u c h q u n hosil b o ‘-
lishi kerak. U c h q u n hosil b o ‘lmasligi o ‘t old irish g ‘altagining n o -
sozligini bildiradi. A ksincha, agar u c h q u n hosil b o ‘lsa, bu past
kuchlanish zanjiri va taq sim la gic hn in g nosozlik a lo m a ti. K o n ta k t-
tranzistorli o ‘t oldirish tizim id a tran zisto rning e m itte r-k o lle k to r
o ‘tish joyi teshilgan b o ‘lishi m um kin.
-rasm. Markazdan 
qochma rostlagichini 
rostlash:
1—3

|
-rasm. Markazdan
qochma rostlagichini
rostlash:
1—3Bog'liq Avtomobil elektr jihozlarini ishlatish, diagnostika qilish va ta`mirlash (1)4.5-rasm. Markazdan
qochma rostlagichini
rostlash:
1—3
— p ru jin a ;
2 —
ro stla g ich y u k c h a la ri
ilg a k c h a si.
4.6-rasm. Vakuum
rostlagichini rostlash:
/ — vak u u m r o stla g ic h
gaykasi;
2
— p ro k la d k a ;
3—4
— r o stla g ic h q o b ig ‘i;
5 — r o s tla g ic h n i
q otirish v in ti.
lagich valining aylanishlar chastotasi
yoki siyraklanishni o ‘zgartirib, sinxro-
noskop ko‘rsatkichlari o ‘lchanadi. Olin-
gan m a ’lum otlar tekshirilayotgan asbob
u c hu n belgilangan m e ’yorga mos ke-
lishi kerak (4.1-jadval). M a ’Iumotlarni
bir-biriga m os kelmasligiga rostlagich
m e x a n iz m in i yaxshi ishlamasligi (if-
loslanishi, ishqalanuvchi yuzalarda m oy
y e tish m a slig i, u l a r yeyilishi, zoldirli
podshipnik yeyilishi va h.k.) natijasida
yuzaga kelishi m um kin.
M a r k a z d a n q o c h m a ro stla g ic h n i
prujina (1) ni (4.5-rasm ) tortish ku-
chini o ‘zgartirish hisobiga rostlanadi.
Buning uch un ustun (2) ni tegishli to -
m onga egiladi. V akuum rostlagich p r u
jina (3) ni (4 .6-rasm ) tortish kuchini
maxsus sha yb ala r ( 2) sonini oshirish
yoki kam aytirish hisobiga o ‘zgartirish
yo ‘li bilan am alga oshiriladi.
Sin o v q u r il m a s id a v a k u u m r o s t
lag ichn i z ie h yopilganligi h a m te k -
shiriladi. Siyraklanganlik 400 m m si-
mob ustuni b o ‘lganda 15 s davom ida
siyraklanganlikni o ‘zgarishi 5 m m si-
mob ustuni q iym atidan ortmasligi ke
rak. Bundan tashqari sinxronoskop yor-
d a m id a uzgich k o n ta k tla r in i tu ta s h ib
turish burchagini ham o l e h a s h m u m -
kin. Buning u c h u n taqsimlagichni past
kuchlanishi chiqish joyi bilan «massa»
orasiga n a z o ra t la m p a u lanadi. T a q -
simlagich valini aylantirib sin x ro n o s
kop halqali sh kalasidan uzgich k o n
taktlarini tutashib turish burchagi a n iq -
lanadi.
|
| |
Dvigatel ishga tushmaydi, silindrlarda ishchi aralashm ani onda-

nish z a n jirid a quyidagi nosozliklar b o ‘lishi m umkin:
u c h q u n kon-
taktlariga m o y tushishi yoki ifloslanishi; uzgich kontaktlarini ero-
ziyalanishi
yoki korroziyalanishi; kontaktlarni tutashib turish bur-
chagi m e ’y o r id a n katta yoki kichik, pishangcha prujinasining bikr-
ligi
pasayishi, taqsim lagich valida katta lyuft, uzgichning q o ‘zg‘al-
mas va q o ‘z g ‘aluvchi plastinalari orasidagi o ‘tkazgichda uzilish,
k o n d e n s a t o r n i teshilishi, tra n z is to r k o m m u ta to rin in g nosozligi.
Y uqo rid a keltirilgan nosozliklarning k o ‘pchi!igini
past kuchlanish
zanjirini d i q q a t bilan k o ‘zdan kechirishni o ‘zida aniqlash m u m kin.
T r a n z i s to r k o m m u ta to r nosoz b o ‘lsa, u chq un hosil b o ‘lishdagi
uzilishlar s ta b ilitro n n i teshilishi yoki «M» chiqish joyi bilan av-
tom obil k o rp u si orasidagi k o n tak tn in g yom onligidan ham yuzaga
kelishi m u m k i n .
… gh4 26.gf4 eg3 27.hf4 fg5 28.fh6 hg3 29.cd4 gh2! 30.de5 ab2 31.ef6

|
… gh4 26.gf4 eg3 27.hf4 fg5 28.fh6 hg3 29.cd4 gh2! 30.de5 ab2 31.ef6
|
bet | 59/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 25 … gh4 26.gf4 eg3 27.hf4 fg5 28.fh6 hg3 29.cd4 gh2! 30.de5 ab2 31.ef6
Agar 31.ed4 bo’lsa, unda 31 … hg1 32.hg7 gb6 33.gf8 bd8X.
31 … bc1 32.ed4 ca3 33.hg7 hg1 Oqlar taslim bo’lishdi.
A.Shvartsman – A.Voytseschuk
Qoralarning kuchlari ortiqcha rivojlanib ketganligi ko’rinib turibdi. Markazda almashinuvning yo’qligi oqlarning katta ustunligidan darak bermoqda.
13.de3 fd2 14.ec3
14…bc7 dan keyin tuzilish hosil qilishga to’sqinlik qilmoqda, chunki 15.gf4! ee1 16.ba5 eb4 17.aa7X.
14…hg5 ham yutqazadi, 15.fe3 gh6 16.gf4 eg3 17.hf4 ba5 18.cd2 bc7 19.bc5 db4 20.ac5 cd6 21.cb6! ac7 22.cd4 cb6 23.fe5! df4 24.dc3 fb4 25.de5 fd4 26.hf6X.
Agar 14…bc5 yurilsa, unda 15.fe3 oson g’alaba bilan.
14 … ba5 15.fe3 bc7? Yutqazadi.
15 … ba7! 16.ef4 ab6 17.cd2 ed4 18.cc7 ae1 19.ca5 ec3 va qoralar aniq o’yin bilan durangga erishadi.
16.ed4 ef4 17.ge5 df4 18.bc5 cd6 19.cd2 db4 20.ac5
Qoralar taslim bo’lishdi, chunki 20 … hg5 21.cb6 ac7 22.de3 fb4 23.de5X.
Ye. Semyonov – N. Sretenskiy
10.cd4
Vaziyatni to’g’ri baholab, oqlar bir qarorga kelishdi:
markazdagi bog’lamdan qo’rqmasdan, qoloq a1 donasi uchun yo’l ochish.
10 … gf6 11.ab2 hg5 Ko’rinishidan juda kuchli yurish.
12.bc3 ba7
Qoralar kutish taktikasini qo’llashmoqda.
13.ef2
13.gh2! ni davom ettirish to’g’riroq bo’lardi.
13 … fe5
Kutuvchi yurishlar tugadi va qoralar o’zlarining maqsadlarini namoyon qilishmoqda.
14.hf6?
Bir qator aniq yurishlar yordamida oqlar vaziyatni tenglashtirib olishdi, lekin ularning birinchi navbatdagi vazifasi – markazdagi noqulay joylashgan kuchlarini bartaraf qilish ekanligini hal qiluvchi paytda tushunishmadi.
14,df6 ge7 va endi 15.cd4! biroz yomon, lekin himoya qilish mumkin bo’lgan vaziyat bilan.
14 … eg7 15.ef4 gf6 Markazni o’rab olishga tahdid qilmoqda.
16.cd2??
Og’ir ahvolda qolib, oqlar himoyada ustunlikka ega bo’la olishmayapti.O’yindagi yurishdan keyin qoralar g’alaba qozonishlari mumkin. 16.cb2! dc5 17.fe3 dc7 18.gf2 fg7 19.fg3 cd6 20.gh4gh6 21.hg5! fh4 22.de5 hg3 23.ec7 ge5 24.cb8 dan keyin durang bo’lishi mumkin edi.
|
| |
‘t oldirish g'altagini tekshirish

g ‘a m d a uzilish b o ‘lmasa, lampali simni t a r m o q d a n uzayotganda
kuchsiz u c h q u n hosil b o ‘lishi kuzatiladi. Ikkilamchi c h u lg ‘am i
shikastlangan o ‘t oldirish g ‘altagi almashtiriladi.
0 ‘t oldirish g ‘altagini С П З -8 М qurilm asida tekshirish. T ek-
shirilayotgan g ‘a lta k n in g В К - Б va n o m s iz qisqichlarini sim lar
y o rd am id a r o z e t k a (34)ga (4.4-rasm) ulanadi. Yuqori kuchlanish
simlari bilan g ‘a lta k n in g m arkaziy chiqish joyini qurilmaga o ‘r-
n a tilg a n u z g i c h - t a q s i m l a g i c h n i n g m a r k a z i y kirish jo yi b ila n
tutashtiriladi. D a s t a k (6 ) yo rdam ida u c h qutbli razryadlagichning
elektrodlari orasidagi u chqunli razryad tirqishini 7 m m .ga teng
qilib o ‘rnatiladi. Y u q o ri kuchlanish sim lari (18)ni taqsim lagich
q o p q o g ‘idagi y o n chiqish joylariga kirgiziladi. Almashlab ulagich
(14) « С о с т о я н и я и з о л я ц и и р а с п р е д е л и т е л я » holatiga o ‘tk a-
ziladi. Q u rilm a e le k tr dvigateli ishga tushiriladi va g ‘altakning bir-
lamchi c h u lg ‘a m ig a k e tm a -k e t ulangan ind ikator ( 12) lampasining
yonishi k u zatilad i. Ind ik ato r lampasi y o n m asa , g ‘altakning bir-
lam chi c h u lg ‘a m i d a uzilish mavjud boMadi yoki q o ‘shim cha qar-
shilik kuygan b o ‘ladi. Agar g ‘altakning b irlam chi chulg‘am id a uzi
lish b o ‘lmasa, d astak ( 1) ni elektr m o to rni maksimal aylanishlar
chastota h o latig a
q o ‘y ü a d i,
tu g m a (13) bosiladi va razryadlagichda
uch q u n hosil b o ‘lish kuzatiladi. R azryadlagichda uzluksiz uc h q u n
hosil b o ‘lib tu ris h i, o ‘t oldirish g ‘altagining sozligini bildiradi.
ed4
14.cd4 dan keyin, qoralarga yaxshiroq imkoniyatlar beruvchi 14…ab4 kelishi mumkin edi.
14 … cd6

|
ed4
14.cd4 dan keyin, qoralarga yaxshiroq imkoniyatlar beruvchi 14…ab4 kelishi mumkin edi.
14 … cd6
|
bet | 65/139 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 31,19 Mb. | | #117717 |
Bog'liq Shashka bo\'yicha o\'quv qo\'llanma 100000 14.ed4
14.cd4 dan keyin, qoralarga yaxshiroq imkoniyatlar beruvchi 14…ab4 kelishi mumkin edi.
14 … cd6
Oqlarning harakatchanligini cheklab qo’ymoqda.
15.ba3 hg7 16.cd2? Jiddiy xato.
Dona almashinuvlari uchun muhit tayyorlab, 16.cb2 bilan o’ynash kerak edi.
16 … gf6 17.dc5 Majburlikdan qilingan yurish.
17.fe3 dc7 18.gf2 cb6 19.fg3 de5 20.fd6 ec5 X,
17.de3 dan keyin damkaga o’tish imkonini beruvchi 17…dc7 18.gh2 cb6 19.fg3 fg7 20.gh4 gh6 21.hg3 bc5 22.db6 ac5 kelgan bo’lardi va qoralar oson galaba.
17 … db4 18.ac5 dc7 19.de3 fg5! 20.fh6 cd6 21.cb6 ac7
Yuzaga kelgan vaziyat, bir qarashda sodda ko’ringani bilan, ko’plab nozik tomonlarga ega.
22.ed4?
Oqlar, raqib zaif qanotdan o’tib ketishidan xavfsirab, uni mustahkamlashga harakat qilishmoqda, lekin aynan shu yurish tufayli ular mag’lubiyatga uchrashmoqda. Bor kuchlarni raqibning chap qanotiga tashlash, uni o’z kuchlarini olib ketishga majbur qilish va shu bilan c3 xonasiga qilinadigan hujumni to’xtatish kerak edi. Imkoniyatlardan birini ko’rib chiqamiz:
22.fg3 ab6 23.gh4 ef6 24.gf2 ba5 25.fg3 cb6 26.ef4 fe7 27.cd4 bc5 28.db6 ac7 29.fg5 dc5 30.gf4 cd6 31.fe5=
22 … cb6 23.fg3
23.fe3 ham mag’lubiyatga uchraydi, chunki 23 … dc5 24.gf2 ba5 25.db6 ac5 26.fg3 cb4 27.gf4 bd2 28.ec1 ef6 29.cd2 ab4 30.de3 bc3 31.fg5 fh4 32.ef4 hg3 X.
23 … ba5 24.gf4 ef6 25.gf2 ab6 26.fe3 fg5 27.de5 dc5 28.ed6 ce7 29.fe5 gh4 30.ed4 ed6 31.ec7 bd8 Oqlar taslim bo’lishdi.
B.Blinder – A.Koziyevskiy
Yurish qoralardan.
8 … hg5 Yutqazmoqda.
8 … gf6 9.eg7 hf6 ham yutqazadi va endi 10.ef4! kelmoqda, 11.cb4 yurishi tahdidi bilan va agar 10…fg5 yurilsa, unda 11.fe3 hf2 12.eg1 gc5 13.cb4X.
Qoralar uchun yagona 8…ed6 yurishi mumkin edi.
9.ef6! ge5 10.df6 ed6 11.fe7
Raqib hududida qoloq h8 donasini faollashtirishga to’siq qo’yilmoqda.
|
| |