nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborotdan foydalanish va turli harakatlarni ko‘rsatilgan tartibda mustaqil bajarish ko‘nikmalarini egallash jarayoni bu...?

|
Axborotdan foydalanish va turli harakatlarni ko‘rsatilgan tartibda mustaqil bajarish ko‘nikmalarini egallash jarayoni bu...?
|
bet | 126/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating8. Axborotdan foydalanish va turli harakatlarni ko‘rsatilgan tartibda mustaqil bajarish ko‘nikmalarini egallash jarayoni bu...?
a) taxlil
b) *o‘rgatish
c) bilish
d) o‘rganish
9. Kompetentsiya tushunchasini aniqlang?
a) *bilim, ko‘nikma, malaka, qadriyat, boshqa shaxsiy sifatlar, ijobiy natijalarni faoliyatda ko`rinishi;
b) o‘quv jarayoni va o`qitish jarayonini boshqarish
c) o‘quvchilarning yutuqlari va rivojlanishlarini baholash
d) o‘quvchilarga motivatsiya berish va yordam ko`rsatish
10.Kasbiy kompetensiyaga ega mutaxassis...?
a) * o‘z bilimini izchil boytib, yangi axborotlarni va bilimlarni izlab topib, davr talablarini chuqur anglab, ularni qayta ishlab, hamda o‘z amaliy faoliyatida samarali qo‘llaydi;*
b) kommunikativ (nutqiy, ijtimoiy-madaniy, tilni chuqur bilish) ;
c) ijodiy pedagogik faoliyatida o`zi o`zlashtirgan bilimi, ko`nikma, malakani, analiz va sintez qilish;
d) pedagogik faoliyatini muvofiqlashtirish shaxsiy yutuqlarini boshqarishi, o`zini anglash va kasbiy o`sishi.
11.Shaxsiy kompetentsiyaga nimalar kiradi?
a) *muloqatchanlik va bag`rikenglik, yetakchilik.*
b) o`z fanini chuqur bilish
c) aktni bilish
d) didaktikani bilish
12.Umummadaniy kompetentsiya nima?
a) * madaniyatli, umuminsoniy qadriyatlarga egalik.*
b) nutq tajribasi va muloqotchanlik;
c) til vositasi bilan aloqa qilishi, nutq orqali tahsir qilish;
d) nutq yordamida muayyan tasavvurlar, fikr va tushunchalar, his-tuyg`ular hamda turli harakatalar hosil qilish
13.Quyidagi o‘qitish va tarbiyalash qoidalari qaysi manbada berilgan?
1) diniy va ahloqiy tarbiya;
2) jismoniy tarbiya;
3) o‘qish va yozishga o‘rgatish;
a) “Mahbub-ul-qulub”.
b) “Qobusnoma”;
c) “Fozil odamlar shahri”;
d) *“Avesto”;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborotdan foydalanish va turli harakatlarni ko‘rsatilgan tartibda mustaqil bajarish ko‘nikmalarini egallash jarayoni bu...?
|
Tarbiya tizimining milliy xususiyatlari mavjud qatorni ko’rsating

|
Tarbiya tizimining milliy xususiyatlari mavjud qatorni ko’rsating
|
bet | 128/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating21. Tarbiya tizimining milliy xususiyatlari mavjud qatorni ko’rsating.
a) *Milliy udumlar, an’analar, urf-odatlar, diniy marosimlardan
foydalanish ,milliy tarix madaniyat va jahon madaniyatining o’ziga xos
jihatlarining shakllantirish
b) Milliy tarix va madaniyatning o’ziga xos jihatlarini hisobga olish
c) Milliy udumlar, an’analar, urf-odatlar, diniy marosimlardan
foydalanish
d) Milliy madaniyat jahon madaniyatining bir bo’lagi ekanligi
tushunchasini shakllantirish
22. «Ahloq» deganda nimani tushinasiz?
a) *Ijtimoiy ong shakllaridan biri bo’lib, hamma sohalarda kishilarning
xatti-harakatlarini tartibga solish funktsiyasini bajaradi
b) Jamiyat tomonidan tan olingan va rioya qilinishi zarur bo’lgan xulq-
atvor qoidalari
c) Kishini o’z obro’sini ardoqlash his tuyg’usini ulug’lash
d) Ota-onaga, oila a’zolarini xurmat qilish, xollaridan xabar olish
23. An’ana nima?
a)*Kishilarning ongida, hayotida o’z o’rnini topgan, avloddan-avlodga o’tadigan, takrorlanadigan, hayotning barcha jabhalarida qabul qilingan urf-odatlar.
b) Kishilarning turmushiga singib ketgan, ma’lum muddatda takrorlanib turuvchi xatti-harakatlar
c) Ko’pchilik tomonidan qabul qilingan xulq-atvor qoidalar
d) Hayotda ma’lum muddatda takrorlanib turuvchi xodisalar
24.«Agar oilada tarbiya usullaridan to’g’ri foydalanilsa o’z hayotida baxtga erishadi» - degan misralar qaysi olim qalamiga mansub?
a) * Abu Ali ibn Sino
b) Bobur
c) Firdavsiy
d) Beruniy
25.O`qitish metodikasi nima?
a) ta`lim berish nazariyasi va o`qitish metodikasi
b)*turli o`quv fanlarining o`qitish jarayoning qonuniyatlari, o`qitishning mazmuni, shakllari, uslubiyoti
c) o`qitish jarayonining umumpedagogik, nazariy asoslarini ishlab chiqish
d) tarbiya nazariyasi va tarixi
|
| |
Bozor segmentatsiyasi turlari

|
Bozor segmentatsiyasi turlari
|
bet | 46/109 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #125699 |
Bog'liq portal.guldu.uz-M A R K E T I N G 8.3.Bozor segmentatsiyasi turlari
Bozorni segmentlash marketing kontseptsiyasining xususiyatlaridan biri bo’lib, xaridor tomonidan tovarlarning u yoki bu turini tanlash jarayonini tahlil qilish bozor segmentining ko’pligini ajratishga imkon beradi.
Bozorni segmentlarga bo’lishni o’tkazish xaridorlarning tovarga talablari va xaridorlar tavsiflari to’g’risidagi eng muvofiq bilimlarni talab qiladi.
Makrosegmentlash bozorlarni xududlar, mamlakatlar bo’yicha ularning sanoatlashuviga qarab bo’lishni ko’zda tutadi.
Mikrosegmentlash esa bir mamlakat iste’molchilarini yanada batafsilrok mezonlar bo’yicha guruxlarga bo’ladi.
Ichqarida segmentlashda segmentlash jarayoni keng iste’molchi guruxlari bilan boshlanib, keyin tovar yoki xizmatlarni oxirgi iste’molchilari klassifiqatsiyasiga bog’liqligiga qarab bosqichma-bosqich chuqurlashadi.
1-chizma. Bozor segmentatsiyasi turlari
Chuqurda segmentlash tor iste’molchi guruxlari (segmentlari) bilan boshlanib, keyin tovarni ishlatish va qo’llanish soxasidan bog’liqligiga qarab kengaytirishni nazarda tutadi.
Avvaldan segmentlash maksimal bozor segmentini o’rganishga mo’ljallangan marketing tadqiqotining boshlang’ich bosqichidir.
Yakuniy segmentlash – bozor muhiti sharoitlari va firmaning o’z imkoniyatlarini tartibga solib o’tkazishdagi bozor tahlilini yakunlovchi bosqichidir. U iste’molchilar talabiga va firma imkoniyatiga javob beruvchi segmentga tovarlarni pozitsiyalashtirish maqsadida bozorni optimal segmentini qidirish bilan bog’liq.
Iste’molchilar turiga ko’ra iste’mol talabdagi tovarlari iste’molchilarni segmentlash va ishlab chiqarish, texnik maqsadidagi tovar iste’molchilari bo’yicha farq qiladi.
Tegishli mahsulot ishlab chiqaruvchilar nazarga ilmagan segment bozor darchasi deb ataladi. Bozor darchasi xech ham mahsulot tanqisligini bildirmaydi.
Bozor uyachasi shunday bozor segmentiki, uning uchun ushbu firma tovarlari va ularni etkazib berish imkoniyatlari eng qulay va munosibdir.
|
| |
kasb egalari yetishib chiqadi

|
kasb egalari yetishib chiqadi
|
bet | 34/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsatingkasb egalari yetishib chiqadi?
*a) 23%
b)45%
c) 73%
d) 27%
26. Kommunikativ kompetentlik qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan?
* а) ta’lim jarayonining barcha ishtirokchilari, jumladan,ta’lim oluvchilar bilan samimiy muloqotda bo’lish,ularni tinglay bilish,ularga ijobiy ta’sir ko’rsata olish
b) pedagogic faoliyatga nisbatan tanqidiy va ijodiy yondashish,o’zining ijodkorlikm malakalariga egaligini namoyish eta olish
с) pedagogik jarayonni metodlarni samarali qo’llay olish,vositalarni muvaqqiyatli qo’llash
d) o’quv-tarbiya ishlarini rejalashtirish va natijasini oldindan aytish qobiliyati
27.Perseptiv qobiliyat qanday qobiliyat?
*а) Qisqa daqiqalarda ta’lim oluvchilar holatini idrok qila olish fazilati
b) elementlardan,bo’limlardan yangilikka ega bo’lgan yaxlitlikni yaratish ko’nikmasini anglatadi
с)bu qobiliyato’rganilgan material tarkibini bo’laklarga bo’lib,uning tuzilmasini yaqqol ko’rsatish ko’nikmalarini anglatadi.
d) o’quv-tarbiya ishlarini rejalashtirish va natijasini oldindan aytish qobiliyati
28. Konstruktiv qobiliyat qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan?
*а) o’quv-tarbiya ishlarini rejalashtirish va natijasini oldindan aytish qobiliyati
b) muomala va muloqot o’rnata olish,bolalarga kirishib ketish qobiliyati
с) qisqa daqiqalarda ta’lim oluvchilar holatini idrok qila olish fazilati
d) shaxsning osonlik bilan biron faoliyatni egallay olishini ta’minlaydigan individual psixologik qobiliyati
29.Shaxs rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar?
tarbiya,muhit,irsiyat
ta’lim,tarbiya,bilim,
rivojlanish,faoliyat,muhit
d)bilim,o’qish,tarbiya
30. …….- ta’lim –tarbiya natijasida o’zlasgtirilgan va tizimlashtirilgan bilim, hosil qilingan ko’nikma va malakalar hamda tarkib topgan dunyoqarash majmui?
*a)ma’lumot
b)bilim
c)malaka
d) ko’nikma
|
| |
Individ so’ziga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni toping?

Individ so’ziga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni toping?
*a) alohida mustaqil holda mavjud bo’lgan organism.
b) nerv tizimining bazi genetik nazariyalari va xususiyati.
c) insondagi yangi harakat obraz va tushunchalarning paydo bo’lishi.
d) tashqi muhit va nutqga suyangan holda idrokning ichki rejalari.
Individual so’ziga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni toping?
*a) individning tug’ilgandan boshlab to hayotining so’ngigacha davom etadigan o’ziga xos shakllanish jarayoni.
b) inson psixikasini va ongini jamlagan holga keltirish maqsadida unga aqliy ta’sir o’tkazish.
c) insondagi yangi harakat obraz va tushunchalarning paydo bo’lishi.
d) tashqi muhit va nutqga suyangan holda idrokning ichki rejalari.
E.Erikson o’zining psixosotsial davrlashtirishda maktab yoshidagi bolalarda qaysi faoliyat turi yetakchilik qiladi deb ko’rsatgan?
*a) mehnatsevarlik, noto’liqlik, ta’lim va o’z ustida ishlash.
b) o’yinlar yetakchilik qiladi.
c) ishonch va ishonchsizlik.
d) jinsiy identifikatsiya.
E.Erikson o’zining psixosotsial davrlashtirishda yetuklik davri deb nechi yoshlarni ko’rsatgan?
*a) 26-64
b) 25-50
c) 20-55
d) 26-60
5. L.S.Vigotskiy inson umrini davrlashtirishda tug’ilganda inqroz deb necha yoshlarni ko’rsatgan.
*а) 0dan 1 yoshgacha
b) 2-4 yosh
c) 6-7 yosh
d) 1-3 yosh
6. L.S.Vigotskiy ilk bolalik davri iniqirozi deb nechi yoshlarni ko’rsatgan.
*a)1-3 yosh
b) 4-5 yosh
c) 11-12 yosh
d) 3-7 yosh
7. Xarakterning ekstrovert va introvert tiplarini fanda kim ajratgan
*a)Karl Yung
b) Pavlov
c) Sechenov
d) Gippokrat
8. Individual psixologik xususiyatlarni ko’rsating?
*a) temperament, xarakter, qobiliyat
b) sezgi, idrok, xotira
c) emotsiya, iroda
d) nutq, xotira
9). O’smirlik davrining etakchi faoliyati turi bu.....
*a)Tengdoshlar bilan intim shaxsiy muloqat
b) Rolli o’yin
c) Predmetli faoliyat
d) Ta’lim
10. D.B.Elkonin nazariyasida 7-10 yoshli bolalardagi etakchi faoliyati bu?
*a)Ta’lim
b) Predmetli faoliyat
c) O’quv-kasbiy faoliyat
d) Rolli o’yin
11. Shaxsning bilish jarayonlari to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping?
*a) sezgi, idrok, xotira, tasavvur, tafakkur
b) temperament, xarakter, qobiliyat
c) emotsiya, temperament
d) emotsiya, iroda
12. Xolerik temperamentiga xos psixologik xususiyatlarni ko’rsating?
*a)Kuchli qo’zg’aluvchan besabr jo’shqin muloqatga kirishuvchan
b) Kuchsiz qo’zg’aluvchan kam gap extiyotkor
c) Qo’zg’alishi sust kam gap ikkilanuvchan
d) Muloqatga kirishuvchan ikkilanuvchan qatiyatsiz
13. Individning o’z tajribasini esda olib qolishi, esda saqlashi va keyinchalik uni yana esga tushurishi nima deb ataladi?
*a)Xotira
b) Tafakkur
c) Idrok
d) Sezgi
14. Insonning fikrlash jarayonlari orqali qaror qabul qilishi, hamda qabul qilingan qaror asosida o’z xarakterlarini yo’naltirish bu ....
*a)Iroda
b) Xotira
c) Tafakkur
d) Idrok
|
D.B. Elkonin ilk bolalik davrining etakchi faoliyati turi…

|
D.B. Elkonin ilk bolalik davrining etakchi faoliyati turi…
|
bet | 36/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating15. D.B. Elkonin ilk bolalik davrining etakchi faoliyati turi…
*a)Predmetli faoliyat
b) Ta’lim
c) O’quv kasbiy faoliyat
d) Muloqat
16. D.B. Elkonin ilk o’spirinlik davrideb necha yoshlarni ajratgan.
*a)15-17 yosh
b) 7-10 yosh
c) 12-13 yosh
d) 11-15 yosh
17. E. Erikson psixosotsio dinamik davralshtirishi bosqichlarida tug’ilgandan 1 yoshgacha davrni nima deb ataladi?
*a)Go’daklik
b) Ilk bolalik
c) Kichik maktab yoshi
d) Chaqaloklik
18. E. Erikson 3-6 yoshlarda bollarda qaysi faoliyat turi etakchilik qiladi deb ko’rsatgan?
*a)O’yin b) Intelekt
c) Maktab yoshi
d) Ta’lim
19. Bola rolli o’yinlar orqali... *a)Ijtimoiylashadi b) Ta’lim c) Kasbiy faoliyat ko’nikmalari ortadi d) Mexnatsevarlik
20. O’smirlik davri insonni bolalikdan yoshlikka o’tuvchi o’z navbatida boshqa davrlardan qaysi tamonlari bilan farq qiladi? *a)Keskinroq-murakkabroq do’stlik tuyg’ulari ortadi b) Kasb-hunar c) Intelekt d) Ta’limga bo’lgan munosabati
21. Sezgiga to’g’ri ta’rif berilgan qatorni toping? *a) odamning real yoki abstrakt obektlarga subektiv munosabatini ifodalovchi hissiy jarayon. b) inson psixikasini va ongini jamlagan holga keltirish maqsadida unga aqliy ta’sir o’tkazish.
c) insondagi yangi harakat obraz va tushunchalarning paydo bo’lishi.
d) tashqi muhit va nutqga suyangan holda idrokning ichki rejalari.
22. O’smirlik davrining xarakterli xususiyatlaridan biri bu o’smirlik avtonomiyasidir uning turlarini ko’rsating. *a)Barchasi to’g’ri b) Emotsianal c) Makoniy d) Huquqiy
23. Ota-onalar o’smir yoshdagi bolalar bilan qanday munosabatda bo’lganlari ma’qul? *a)Do’stlashish b) Ishlariga aralashmaslik c) Etibor bermaslik d) Qattiq nazorat
24. Endi u bola emas-u Hali katta ham emas bu formula qaysi davr xarakterini bildiradi? *a)O’smirlik b) Etuklik c) Kichik maktab yoshi d) Bolalik
|
| |
B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralik - bet 54

82
V bob: AHOLI SALOMATLIGINI BAHOLOVCHI
KO‘RSATKICHLAR
5.1. Salomatlik tushunchasi, uni baholash ko‘rsatkichlari
Jahon Sog‘liqni Saqlashni Tashkiloti (JSST) 1948-yilda qabul
qilgan nizomida keltirilgan ta’rificha: salomatlik - bu nafaqat kasallik va
jismoniy kamchiliklarning bo‘lmasligi,balki sog‘lom, jismoniy, ruhiy va
ijtimoiy holatga ega bo‘lishlikdir.
Aholi salomatligiga baho berishda ularning 4
ta darajasini qayd
etish maqsadga muvofiq bo‘ladi:
1.
Alohida shaxs salomatligi – individual salomatlik.
2.
Ijtimoiy va etnik guruh salomatligi – guruh salomatligi.
3.
Ma’muriy mintaqaviy aholining salomatligi – mintaqaviy yoki
regional salomatlik.
83
4.
Jamoat, populyasiya salomatligi - jamoat salomatligi.
JSST hujjatlarida odamlar salomatligi bu - ijtimoiy sifat ekanligi bir
necha bor ta’kidlanib, uni baholashda quyidagi ko‘rsatkichlardan
foydalanish tavsiya etiladi:
– yalpi ichki mahsulotlardan sog‘liqni
saqlashga ajratilgan
umumiyxarajat;
birlamchi tibbiy – ijtimoiy yordamning ommabopligi;
aholini tibbiy yordam bilan qamrab olinganligi;
aholini
emlash darajasi;
malakali mutaxassislar bilan homiladorlarni tekshirish darajasi;
bolalarning ovqatlanish holati;
bolalar o‘limi darajasi;
kutilayotgan o‘rtacha umr;
aholining gigienik savodxonligi.
Tibbiy ijtimoiy
tadqiqotlarda ayrim guruh, mintaqaviy jamoat
salomatligiga baho berishda quyidagi ko‘rsatkichlardan foydalaniladi:
1.
Demografik ko‘rsatkichlari.
2.
Kasallanish ko‘rsatkichlari.
3.
Nogironlik ko‘rsatkichlari.
4.
Jismoniy rivojlanish ko‘rsatkichlari.
Demografik ko’rsatkichlariga tug’ilish, o’lim, bolalar o’limi,
perinatal o’limi, onalar o’limi, serpushtlik, tabiiy o‘sish, o’rtach yashash
davomiyligi kabi ko‘rsatkichlar kiradi.
Kasallanish ko’rsatkichlariga
birlamchi kasallanish, umumiy
kasallanish, vaqtinch mehnat qobiliyatini
yoqotish kasallanish,
jarohatlanish, tibbiy ko’rikda aniqlangan kasallanish ko’rsatkichlari,
kasallanish dinamikasi va hokazolar kiradi.
Nogironlik ko’rsatkichlariga birlamchi nogironlik (kalendar yili
davomida ma’muriy hududa ro‘yxatga olingan birlamchi nogironlar
kontingenti) va umumiy to‘plangan nogironlar (aholi
orasida
nogironlarning umumiy kontingenti) ko’rsatkichlari kiradi.
Jismoniy rivojlanish ko’rsatkichlari - bo’yi uzunligi; vazn; ko’krak
qafasi diametri;
bosh aylanasi; mushaklar kuchi.
Quvnoq, hazilkash, tashabbuskor, xafachilikni yengil o‘tkazib yuboruvchi muvozanatli qaysi tipga mansub?

|
Quvnoq, hazilkash, tashabbuskor, xafachilikni yengil o‘tkazib yuboruvchi muvozanatli qaysi tipga mansub?
|
bet | 40/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating24. Quvnoq, hazilkash, tashabbuskor, xafachilikni yengil o‘tkazib yuboruvchi muvozanatli qaysi tipga mansub?
*a) Sangvinik
b) Xolerik)
c) Melanxolik
d) Flegmatik
25. His-tuyg‘ularning paydo bo‘lish kuchi va tezligi hamda kishining umumiy harakatchanligida namoyon boladigan individual psixologik xususiyatlarning yigindisi deb nimaga aytiladi?
*a) Temperament ;
b) Xarakter
s) Qobiliyat
d) Ehtiyoj
26. Narsa va hodisalarni buzib idrok eish nima?
*a) Illyuziya
b) Interpretatsiya
c) Introspeksiya
d) Adaptatsiya.
27. O‘smir yoshi ularga nisbatan qanday munosabat o‘rganishni talab qiladi?
*a) Tenglik mnosabatlari
b) Raxbarlik bo‘ysunish munosabatlarini
c) rasmiy munosabatlari
d) Cheklangan tenglik munosabatlarini
28. Kishining voqelikka bo‘lgan munosabatida vujudga keladigan va uning xulq-atvori hamda hatti-hararatida ta’sir qoldiradigan muhim, barqaror psixologik xususiyatlarning majmui deb nimaga aytiladi?
*a) Xarakter
b) Qobiliyat
c) Temperament
d) Ehtiyoj
29. E.Eriksonning psixosotsial davrlashtirishi bo’yicha o‘yin davri (3-6 yosh) da qanday xislarga asoslanadi?
*a) tashabbuskorlik/aybdorlik
b) ishonch/ishonchsizlik.
c) tashabbuskorlik/aybdorlik
d) avtonomiya/uyat va shubha
30. YOsh davrlarini davrlashtirishda yetakchi faoliyatga urg’u bergan olim kim?
*a) D.B.Elkonin
b) E.Erikson
c) L.S.Vigotskiy
d) I. P. Pavlov
1. 2017-2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha Harakatlar strategiyasi qachon qabul qilindi.
*a) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi “O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g’risida”gi PF-4947-son Farmoni asosida
b) O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoevning O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag’ishlangan tantanali marosimda
c) O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoevning 2016 yil 14 dekabr kuni Oliy Majlis Qonunchilik palatasi va Senatining qo’shma majlisidagi nutqida
d) 2017 yilni “Xalq bilan muloqot va inson manfaatlari yili” deb e’lon qilinganligida
|
| |
J. Piajening fikricha Ijtimoiy hayot uch narsaning ta’siri

|
J. Piajening fikricha Ijtimoiy hayot uch narsaning ta’siri
|
bet | 37/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating25. J. Piajening fikricha Ijtimoiy hayot uch narsaning ta’siri.... *a)Barchasi to’g’ri b) Mazmun c) Qoidlar d) Til
26. Tasavvurning tafakkurdan farqi nimada? *a)Tasavvurning reallikka to’g’ri kelmasligi. b) Bir xil jarayon. c) Tasavvurning cheksizligi. d) Voqelikni umumlashtirgan holda, qonuniy bog’lanishlarni so’z va tajriba vositasida aks ettirishdir.
27. K.D. Ushenskiyning fikricha bolaning maktabdagi o’qish faoliyatini tayyorligi nima bilan aniqlanadi? a)Umumiy taraqqiyot b) Emotsiya c) Munosabat d) Intelekt
28. O’smirlik davri nechanchi sinflarga to’g’ri keladi? *a)5-8 b) 7-8 c) 4-5 d) 5-6
29. O’smirlik davrida shaxsda egosentrizm qanaqa ko’rinishda bo’ladi? *a)Yuqori b) Sust c) Sezilmaydi d) O’rtacha
30. Elkonin chaqolaqlik davri deb necha yoshlarni ajratgan etakchi faoliyat tipini xam ko’rsating. *a)0-1 bevosita emotsianal muloqat b) 2-4 yosh roli o’yin c) Ta’lim 4-6 yosh d) 2-3 yosh ishonch
Sezgi a’zolarimizga bevosita ta’sir etib turgan narsa yoki hodisalarning ayrim sifat va xossalarining ongimizda aks ettirilishi qanday bilish jarayoni hisoblanadi?
*a) Sezgi
b) Idrok
c) Tasavvur
d) Tafakkur
2. O’quv faoliyati motivlarini aniqlashga ehtiyoj uyg’otish va o’quv faoliyatining ijobiy emotsional ruhda kechishi uchun shart-sharoitlar yaratish.
*a) O’quv jarayonning psixologik ta’minlash
b) O’quv jarayonning interfaol metodlar bilan ta’minlash
c) O’quv jarayonning pedagogik jihatdan ta’minlash
d) O’quv jarayonning metodikalar bilan ta’minlash
3. Tadqiqotlarga layoqatlilik qanday pedagogik qobiliyat ?
*a) Gnostik
b) Akademik
c) Perseptiv
d) Konstruktiv
4. Sezgi a’zolariga bevosita ta’sir etib turgan narsa va
hodisalarning kishi ongida butunligicha aks ettirilishi nima deyiladi?
*a) Idrok
b) Sezgi
c) Tasavvur
d) Tafakkur
|
| |
Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan

|
Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan
|
bet | 41/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating2. Davlat va jamiyat qurilish tizimini takomillashtirish qanday rangda belgilangan.
*a)Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
b) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
c) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik
d) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
3. Qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilish qanday rangda belgilangan.
*a) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
b) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
c) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
d) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik
4. III. Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirish qanday rangda belgilangan.
*a) (Tillarang – iqtisodiyotni rivojlantirish elementlari hisoblangan kuch-qudrat va boylik ramzi,)
b) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
c) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi)
d) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
5. Ijtimoiy sohani rivojlantirish qanday rangda belgilangan.
*a) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
b) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
c) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
d) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
6. Xavfsizlik, diniy bag’rikenglik va millatlararo totuvlik, o’zaro manfaatli va amaliy tashqi siyosat qanday rangda belgilangan.
*a) (Oq rang – tinchliksevarlik siyosati elementlari hisoblangan tinchlik va soflik ramzi)
b) (Moviy havorang – osmon va toza suv ramzi, buyuk Amir Temur davlatining bayrog’ining rangi)
c) (Siyohrang– qonuniylik elementlari hisoblangan ustuvorlik va or-nomuslilik ramzi
d) (Qizil rang – hayot va aholining munosib turmush tarzini ta’minlash ramzi)
|
| |
Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?

|
Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?
|
bet | 46/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating32. Maktab Ustavini kaysi tashkilot kabul kiladi?
*a) maktab pedagogika kengash
b) Xalk Ta'limi Vazirligi
c) viloyat xalk ta'limi boshkarmasi
d) Viloyat xokimliklari
33. Nodavlat talim muassasalari «Talim to`g`risida»gi Qonun hujjatlarini buzgan taqdirda ular faoliyatini qaysi orgon to`xtatib qo`yishga haqli?
*a) Akkreditatsiya qilgan organ;
b) Ta’lim muassasasi
c) Ustavini ro`yxatga olgan organ;
d) Soha Vazirligi;
34. Kadrlar malakasini oshirish va qayta tayyorlar masalasi Maktab ta’limini rivojlantirish Davlat umummilliy Dasturining nechanchi yo’nalishida belgilangan?
*a) 4- yo’nalish
b) 3- yo’nalish
c) 5- yo’nalish
d) 6- yo’nalish
35. Oliy va o’rta maxsus va Xalq ta’limi vazirliklarining 2010 yil 31 martdagi 134-va 62-sonli sonli qo’shma buyrug’larining mazmuni qanday vazifalarga qaratilgan?
*a) “Umumiy o’rta, o’rta maxsus kasb-hunar va Oliy ta’limning Davlat ta’lim standartlari, o’quv dasturlarining uzviyligi va uzluksizligini ta’minlash to’g’risida”
b) “Umumiy o’rta ta’limda o’qitiladigan 24 ta o’quv fani bo’yicha takliflar tayyorlash to’g’risida”
c) “18 ta umumta’lim fanlari bo’yicha takliflar tayyorlash to’g’risida”
d) “Yuqori pedagogik mahorat va tajribaga ega amaliyotchi o’qituvchilari, etakchi olim, metodist va mutaxassislarni jalb etgan holda 31 ta ishchi guruhlari tuzish to’g’risida”
36. Ta’lim sohasidagi davlat boshqaruv organlari qaysilar?
*a) Oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi hamda xalq ta’limi vazirligi
b) Ta’lim muassasalariga ega bo`lgan vazirlik va idoralar
c) O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
d) Viloyat xokimliklari
37. Ta’lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy printsiplari qaysi javobda to`g’ri ifodalangan?
*a) Barcha javoblar to`g’ri
b) Ta’limning uzviyligi va ustivorligi;
c) Umumiy o`rta, o`rta maxsus, kasb-hunar ta’limining majburiyligi;
d) Ta’lim va tarbiyaning insonparvarlashuvi va demokratlashuvi;
38. O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi hamda Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirliklarining 2010 yil 27 maydagi iyundagi 125 va 125 qb-sonli qo’shma buyrug’ining mazmuni qanday
|
| |
Pedagog tomonidan kasbiy faoliyatda tashkil etayotgan o’z amaliy harakatlari mohiyatining o’rganilishi nima?

|
Pedagog tomonidan kasbiy faoliyatda tashkil etayotgan o’z amaliy harakatlari mohiyatining o’rganilishi nima?
|
bet | 39/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating16. Pedagog tomonidan kasbiy faoliyatda tashkil etayotgan o’z amaliy harakatlari mohiyatining o’rganilishi nima?
*a) O’zini o’zi tahlil qilish
b) O’z-o’zini rivojlantirish
c) O’zini o’zi baholash
d) O’z ustida ishlash
17. Favqulotda vaziyatlar (tabiiy ofatlar, texnologik jarayon ishdan chiqqan)da, pedagogik nizolar yuzaga kelganda oqilona qaror qabul qilish, to’g’ri harakatlanish malakasiga egalik nima?
*a) Ektremal kompetentlik
b) SHaxsiy kompetentlik
c) Texnologik kompetentlik
d) Psixologik kompetentlik
18. Ta’lim jarayonida beriladigan bilim, malaka, ko’nikmalarni shaxs tomonidan o’zlashtirishning individual ko’rsatkichlari nima?
*a) Ta’limga beriluvchanlik
b) Ruhiy barqarorlik
c) qobiliyatni rivojlanishi
d) Ruhiy barqarorlik
19. Maktabgacha tarbiya yoshi davrining asosiy faoliyat turi nima?
*a) Rolli o’yin
b) Predmetli faoliyat
c) Ta’lim
d) O’quv – kasbiy faoliyat
20.O‘smirlik davrining asosiy faoliyat turi nima deb ataladi?
*a) Tengdoshlari bilan intim shaxsiy muloqot
b) Bevosita emotsional muloqot
c) Mehnat
d) Ta’lim
22. Psixologiya fanining odamlar oʻrtasidagi individual-psixologik tafovutlarni oʻrganuvchi sohasi qanday ataladi?
*a) Differensial psixologiya
b) Gerontopsixologiya
s) Akmeologiya
d) Yosh davrlar psixologiyasi
23. Harakatchan, chaqqon tezda tushunadigan lekin jaxldor so‘zlari qaysi mijozga taalluqli?
*a) Xolerik
b) Sangvinik
c ) Melanxolik
d) Flegmatik
|
| |
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 12-yanvardagi farmoyishini nomlanishi qaysi qatorda to`g`ri ko`rsatilgan?

|
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 12-yanvardagi farmoyishini nomlanishi qaysi qatorda to`g`ri ko`rsatilgan?
|
bet | 125/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating2.O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 12-yanvardagi farmoyishini nomlanishi qaysi qatorda to`g`ri ko`rsatilgan?
* Kitobni maxsulotlarini chop etish va tarqatish tizimini rivojlantirish, kitob mutolasi va kitobxonlik madaniyati oshirish hamda targ`ibot qilish kamissiya tuzish to`g`risida
Fanlar akademiyasi faoliyati va moliyalashtirishni yanada takomillashtirish chora tadbirlari to`grisida
Qonun xujjatlarini tarqatish tizimini tubdan takomillashtirish to`g`risida
2017-2021 yillarda maktabgacha ta`lim tizimini yanada takomillashtirish chora tadbirlari to`g`risida
3. Nuqtalar o‘rniga tegishli jumlani qo‘ying?
............. aniq maqsadga yo‘naltirilgan, mazmunan boy, tarkibi jihatidan qat’iy shakllangan o‘quv vaziyatida o‘qituvchi va o‘quvchilar orasidagi o‘zaro hamkorlik.
a) pedagogik maqsad
b) dars jaryoni
c)* pedagogik jarayon
d) pedgogik faoliyat
4.Milliy pedagogikaning asosiy yo`nalishlaridan keltirilgan qatorni aniqlang?
a) tarbiya usullari;
b) ta`lim berish shakllari;
c) ta`lim-tarbiyaning uzviy olib borish;
d)* milliy urf-odatlar, an`analar va marosimlar;
5.“Inson kamolotida uch narsa- “Irsiyat” “muhit” “tarbiya” muhim ro‘l o‘ynaydi” degan fikrni ilk bor kim ilgari surgan ?
a)* Abu Rayhon Beruniy
b) Abu Nasr Farobiy
c) A.Temur
d) A.Navoiyi
6.Og‘zaki bayon qilish metodlarining turlari qaysi javobda ko‘rsatilgan?
a) ma’ruza, seminar, laboratoriya ishi.
b) ma’ruza, trening, seminar, namoyish;
c) hikoya, suxbat, mashq, amaliy ishlar;
d) *hikoya, ma’ruza, tushuntirish, suhbat;
7.Nuqtalar o‘rniga kerakli jumlani qo‘ying ?
....... - malakali, raqobatbardosh kadrlar tayyorlashning asosi bo‘lib, ta’limning barcha turlarini, davlat ta’lim standartlarini, kadrlar tayyorlash tizimining tuzilmasi va uning faoliyat ko‘rsatish muhitini o‘z ichiga oladi.?
a)* uzluksiz ta’lim,
b) davlat va jamiyat
c) ishlab chiqarish
d) shaxs va jamiyat
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 12-yanvardagi farmoyishini nomlanishi qaysi qatorda to`g`ri ko`rsatilgan?
|
Akusherlik va genekologiyada hamshiralik ishi - bet 29

va kompetensiyalar
Pedagogik vazifalar:
5.
tug’ruqning 1,2, 3
davri
haqida
ma’lumotlar,
tug’ruqni 1,2, 3 davri
kechishi
xakida
ma’lumot berish.
6. normal tug’ruq
biomexanizmi
haqida
axborot
berish.
7. tug’ruqning
kechishida
feldsherning vazifasi
to’g’risida tushuncha
berish.
8. hamkorlikdagi
tug’ruqning
afzalligini izohlaydi
O’quv faoliyati natijalari:
5.
tug’ruqning 1,2, 3 davri haqida ma’lumotlar,
tug’ruqni 1,2, 3 davri kechishi izohlaydilar
6. normal tug’ruq biomexanizmi haqida
tavsiflaydilar.
7. tug’ruqning
kechishida
feldsherning
vazifasi
aytib berishadi.
8. hamkorlikdagi tug’ruqning afzalligini to’liq
izohlaydi
O’qitish usullari
Tushuntirish, ko’rsatish, yo’riqnoma berish,
mashq va boshqalar
O’qitish vositalari
Yo’riqli texnologik xarita, kerakli jixoz va
asboblar, ko’rgazmali qurollar, proektor,
kodoskop, stendlar, slaydlar, plakat va boshqalar
O’quv faoliyatini tashkil
etish shakli
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, juftlikda, yakka
tartibda
O’qitish sharoiti
Jixozlangan ______________________ xona
Qayta aloqaning usul va
vositalari
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, og’zaki
savol-javob, hisobot va boshqalar
Akusherlik va genekologiyada hamshiralik ishi - bet 32

2.
Ayol
jinsiy
a’zolarining
anatomiyasi
va
fiziologiyasi................................................................................................
19
3.
Homiladorlik fiziologiyasi va diagnostikasi. Homiladorlik
davrida hamshiralik parvarishi............................................................
38
4. Patologik homiladorlikda hamshiralik ishi...............
.......................
72
5. Ekstragenital kasalliklar va homiladorlik. Ularda hamshiralik
parvarishining xususiyatlari...................
...............................................
102
6. Tug’ruqda hamshiraning parvarishi va vazifasi.............................
151
7. Akusherlik qon ketishlari va ularda shifokorgacha shoshilinch
yordam...........................................................................................................
193
8. Chilla davri fiziologiyasi va potologiyasida hamshiralik
parvarishi....................................................................................................
208
IF (Forward Current) - Elektronika va sxemalar 1

|
Elektronika va sxemalar 1
|
bet | 61/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyIF (Forward Current):
IF, yarimo'tkazgichli diodning to'g'ri ulanishida, anod bilan katod o'rtasidan o'tgan elektronlar soni yoki amplitudasi, ya'ni, dreyf toki miqdorini ifodalaydi. IF o'zgarishlari diodning ishlab chiqarilgan materiali, shakli va to'g'ri ulanish sharoitlariga bog'liq bo'ladi.
VRRM (Reverse-Recovery Voltage):
VRRM yarimo'tkazgichli diodning so'ngroq ulanish (reverse-recovery) paytida o'zgartirilgan o'g'irishni ifodalaydi. So'ngroq ulanish paytida diodning anodi bilan katodi o'rtasidagi volta jonsizligi o'zgargan va diod qayta o'tib, boshqa to'g'ri ulanish holatiga kelishi uchun zarur bo'lgan vaqt.
IR (Reverse Current):
IR yarimo'tkazgichli diodning so'ngroq ulanish (reverse-recovery) paytida o'zgartirilgan o'g'irishni ifodalaydi. Bu o'g'irish, diodning so'ngroq ulanish qilib, birinchi to'g'ri ulanish holatiga qaytishi paytida ro'y beradi.
Trr (Reverse Recovery Time):
Trr, yarimo'tkazgichli diodning so'ngroq ulanish vaqtini ifodalaydi. U diodning so'ngroq ulanish paytida bitta to'g'ri ulanish holatidan boshqasiga qaytishi uchun kerak bo'lgan vaqt.
Pulse Current (IFM):
IFM yarimo'tkazgichli diodning sinfiy to'g'ri ulanish paytida o'zgartirilgan o'g'irishni yoki dreyf tokini qabul qilish uchun mo'ljallangan o'g'irish miqdori. IFM, diodning vaqtincha yoritish holatida yoki muayyan kuchga o'zgartirilgan o'g'irish qabul qilishda foydalaniladi.
Bu parametrlar, yarimo'tkazgichli diodning elektr xususiyatlari va ulanishi haqida ma'lumot beringan keyinchalik qurilmalarni boshqarish, tuzatish va aniqlashda muhim bo'ladigan ma'lumotlardir.
Yarimo‘tkazgichli diod, uning temperaturaga bog‘liqligi, VAX si.
Yarimo‘tkazgichli Diod va Uning Temperaturaga Bog‘liqligi:
Yarimo‘tkazgichli diodlar temperaturaga qanday bog‘liq bo‘lganligi, diodning elektr o‘tish xususiyatlari va diffuziya jarayoni o‘rnatilgan energiya zonasi teshkil etilgan tizim bilan bog‘liq. Quyidagi boshqa faktorlar ham ularni temperaturaga qanday o‘zgaradiganligini ta’minlaydi:
|
| |
Unutilgan Teshilish (Forward Bias)

|
Unutilgan Teshilish (Forward Bias)
|
bet | 60/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyUnutilgan Teshilish (Forward Bias):
Unutilgan teshilish paytida, p-turi ustida qo‘yilgan potensial voltaj n-turi bilan p-turi o‘rni orasidagi qo‘rqinli elektrostatik kuchni orqaga surishni ta’minlaydi. Bu esa, diagonal teshilishni yengillatadi va elektronlar o‘tkazgich o‘rni orasida o‘zgargan joylarida joylashadi. Shu jarayonda elektronlar, tizim zonasiga olib boriladi va o‘tish yaratadi.
Misollar:
Diagonal Teshilish (Reverse Bias):
Agar p-n o‘tishga teskari ulanish (reverse bias) qo‘yilsa, potensial voltaj o‘zgarib, diagonal teshilish hosil bo‘ladi. Bu paytda elektronlar o‘tkazgich o‘rni orasida yo‘qotiladi, uning orasida joylashgan energiya zonasida esa bo‘sh joylar (holelar) paydo bo‘ladi.
Unutilgan Teshilish (Forward Bias):
Agar p-n o‘tishga unutilgan ulanish (forward bias) qo‘yilsa, potensial voltaj o‘zgarib, diagonal teshilishni yengillatadi. Bu paytda esa elektronlar, tizim zonasiga olib boriladi va o‘tish hosil bo‘ladi.
Bu turlar p-n o‘tishning umumiy ishlash prinsipi, uni unutilgan (forward bias) va teskari ulangan (reverse bias) holatlari bilan tushuntiradi.
Yarimo‘tkazgichli diod, uning asosiy parametrlari.
Yarimo'tkazgichli diod, bir polusini chiqarib, sinusoidal kirish almashtiruvchini (AC) bittadan bir joyga o'zgartiruvchi qurilma. Uning asosiy parametrlari quyidagilardir:
VAX (Forward Voltage Drop):
VAX, yarimo'tkazgichli diodning to'g'ri ulanishida, ya'ni, anodi bilan katod o'rtasida dreyf toki paydo bo'lishi uchun kerak bo'lgan o'g'irishni ifodalaydi. Bu o'g'irish anod va katod o'rtasidagi volta jonsizligi, ya'ni, energetik zonalarning orqali elektronlarning o'tishini ta'minlaydi. VAX diod turi va ishlab chiqarilgan materialiga qarab o'zgaradi.
|
| |
Akusherlik va genekologiyada hamshiralik ishi - bet 28

beradi.
4.Mustakil ishni bajarilishini maqsadli
aylanish vaqtida nazorat qiladi va ish
jarayonida o’quvchilar tomonidan qo’ygan
xatolarini ko’rsatadi.
Yakuniy yuriqnoma (15 daq)
5.Mashg’ulot tugagandan so’ng ish joylarini
talab darajasiga keltiradi. Tayyorlangan
mahsulotni qabul qiladi.
Xatolarni
to’g’irlaydilar.
Foydalanilgan
jixozlarni mashg’ulot
rahbariga
topshiradilar.
Ish joyini tozalaydilar.
3-Bosqich.
Yakuniy
(20 daqiqa)
Yakunlash.
1.O’quvchilarni amaliy mashg’ulot bo’yicha
baholarini e’lon qiladi(2-ilova).
2.Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda
bajargan ishlarining ahamiyati va
muhimligiga o’quvchilar e’tiborini qaratadi.
3.Kelgusi mashg’ulot mavzusi bilan
tanishtirib uyga vazifa beradi.
O’quvchilar «Tug’ruq. Tug’ruqning kechishi
va uni boshqarish» mavzulariga oid Internet
malumotlari va adabiyotlardan foydalangan
holda referativ malumotlar tayyorlaydilar.
Mavzuga oid vaziyatli masalalar, jadvallar va
krossvord tuzadilar
Tinglaydilar.
Topshiriqni yozib
oladilar.
Rezonans Jarayoni - Elektronika va sxemalar 1

|
Elektronika va sxemalar 1
|
bet | 42/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyRezonans Jarayoni: Rezonans jarayoni, zanjirdagi induktor va kondensatorning rezonans chastotasi bo‘yicha energiya almashishining kuchli bo‘lishini ifodalaydi. Rezonans jarayonlari quyidagi xususiyatlarni ifodalaydi:
Rezonans chastotasi .
Rezonans jarayonida, rezistorning qarshiligi (R) juda kam bo‘lishi mumkin.
Energiya almashishi kuchli bo‘lgan darajaga (Q) moslashtirilgan.
Uzatish Jarayoni: Uzatish jarayoni, zanjirdagi induktor va kondensatorning uzatish darajasi bo‘yicha energiya almashishining kuchli bo‘lishini ifodalaydi. Uzatish jarayonlari quyidagi xususiyatlarni ifodalaydi:
Uzatish darajasi , bu yerda ω - zanjirning angular chastotasi.
Qisqartirish Jarayoni: Qisqartirish jarayoni, zanjirdagi induktor va kondensatorning qisqartirish darajasi bo‘yicha energiya almashishining kuchli bo‘lishini ifodalaydi. Qisqartirish jarayonlari quyidagi xususiyatlarni ifodalaydi:
Qisqartirish darajasi , bu yerda ω - zanjirning angular chastotasi.
Bu jarayonlarni taxlil qilishda, har birining xususiyatlari va qonunlari foydalaniladi. Rezonans jarayonlarida rezistorning qarshiligi kam bo‘lishi energiya almashishini kuchliroq qiladi, uzatish jarayonlari esa uzatish darajasi bo‘yicha energiya almashishini kuchliroq qiladi. Qisqartirish jarayonlarida esa qisqartirish darajasi bo‘yicha energiya almashishi kuchliroq bo‘ladi. Bu klassik usulda o‘tish jarayonlarini tushuntirishga imkon beradi.
Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xususiyatlari. Xususiy va kiritmali Yarimo‘tkazgichlar.
Yarimo‘tkazgichlar (YTM): Yarimo‘tkazgichlar (YTM) yoki yarim-murakkab qurilmalar, elektronik va radioelektronika sohalarida keng qo‘llaniladigan qurilmalardir. Ular, transistorlar, diodlar, tiristorlar, va boshqa qurilmalardan tashkil topgan. Yarimo‘tkazgichlarning elektrofizik xususiyatlari va ularning xususiy va kiritmali turlari mavjud.
|
| |
Kovalent Aloqalar - Elektronika va sxemalar 1

|
Elektronika va sxemalar 1
|
bet | 48/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyKovalent Aloqalar:
Kovalent aloqalar, atomlar orasidagi yorqinlikni baham ko‘rish uchun elektronlarning hammasi birgalikda ishlab chiqqan aloqalardir. Bu aloqalar kovalent aloqalarning tuzilishini belgilab, aloqa qilib yordam bermoqda. Bu aloqalarni tuzishning asosiy sababi, atomlar o‘zaro elektronlarini baham ko‘rib, yangi elektronlar qurilgan aloqaga tushadi.
Kovalent aloqalar yarimo‘tkazgichlarning o‘ziga xos turlaridan biri hisoblanadi. Kovalent aloqalarda atomlar elektronlarini baham ko‘rishadi, shuningdek, bu aloqalarda o‘zgaruvchan elektr yuklari kovalent aloqa ichidagi atomlar o‘rtasida baham ko‘rishadi. Kovalent aloqalarning o‘zgaruvchan yuklari elektronlar orqali o‘tishga olib keladi, va bu aloqalarning o‘zgaruvchan elektr yuklari juda mustahkam bo‘ladi.
Ushbu turlar (donorli, akseptorli yarimo‘tkazgichlar va kovalent aloqalar) kimyo va elektronikada, modellashtirishda, polimerlar tayyorlashda, yorqin elektronlar va quyosh energiyasini o‘z ichiga oluvchi materiallar (solar qo‘llanmalar) tayyorlashda, yarimo‘tkazgichlar (transistorlar) asosida boshqa qurilmalar va texnik qurilmalar ishlab chiqilishida keng qo‘llaniladi.
Начало формы
Donorli va akseptorli Yarimo‘tkazgichlarga misollar keltiring.
Donorli Yarimo‘tkazgichlar:
Germaniy (Ge):
Germaniy (Ge) yarimo‘tkazgichlardan biri hisoblanadi va donorli aloqa yaratadi. Germaniy kristallarida germaniy atomlari, elektronni to‘plab, bu aloqada birinchi kirishni o‘zlashtiradi. Bu elektronlar aloqa bo‘yicha yorqinlik kiritadi, shuningdek, n-turi yarimo‘tkazgichlar sifatida ishlab chiqiladi.
Arsenik (As):
Arsenik (As) yarimo‘tkazgichlardan biri hisoblanadi va donorli aloqa yaratadi. Arsenik atomlari, elektronni to‘plab, bu aloqada birinchi kirishni o‘zlashtiradi. Ular n-turi yarimo‘tkazgichlar sifatida xizmat qiladi.
|
| |
Elektrofizik Xususiyatlar

|
Elektrofizik Xususiyatlar
|
bet | 43/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyElektrofizik Xususiyatlar: Yarimo‘tkazgichlarning boshqa qurilmalardan farqli xususiyatlarining biri, ularning o‘zida elektron va kuyruq elektronlarni o‘zlashtiradigan, ya'ni nuqta-yog‘li, yoki n-tip (negativ tip) bo‘lishidir. Bu o‘zgarishlar YTM larini undagi elektr o‘zgarishlar bilan birlashtirishga olib keladi. Xususan, transistorlar n-tip yarimo‘tkazgichlar sifatida bilinadi.
Xususiy va Kiritmali Yarimo‘tkazgichlar:
N-tip (Negativ tip) Yarimo‘tkazgichlar:
N-tip yarimo‘tkazgichlarda yarimli chipta (yaroq chipta) negativ xususiyatlarni o‘zida jamlaydi.
N-tip yarimo‘tkazgichlar elektronlar (negativ yuk) transport qilishadi. Masalan, n-tip transistorlar va n-tip diodlar.
P-tip (Pozitiv tip) Yarimo‘tkazgichlar:
P-tip yarimo‘tkazgichlarda yarimli chipta (yaroq chipta) pozitiv xususiyatlarni o‘zida jamlaydi.
P-tip yarimo‘tkazgichlar elektronlar (negativ yuk) transport qilishadi. Masalan, p-tip transistorlar va p-tip diodlar.
Xususiy Yarimo‘tkazgichlar:
Xususiy yarimo‘tkazgichlar (bunday qurilmalar kiritmali emas) bir xil ko‘rinishda ko‘rinishdagi hodisalarni bajaradilar, lekin ularning kiritmali yoki xususiy xususiyatlari mavjud emas. Masalan, tansistorlar, diodlar va tiristorlar.
Kiritmali Yarimo‘tkazgichlar:
Kiritmali yarimo‘tkazgichlarda boshqa bir parametr bo‘yicha o‘zgarish qilish orqali boshqa parametrlariga o‘zgarish kiritish mumkin. Masalan, kiritmali n-tip transistorlarda kiritilgan diqqatga ega bolishi mumkin.
Yarimo‘tkazgichlarni boshqa qurilmalardan farqli tashkil qiladigan xususiyatlarining biri, ularning qisqacha va yorqin bo‘lishi, ishlab chiqarish uchun qulaylik va iste‘moliyatga ega bo‘lishidir. Bu qurilmalar elektronikda, kompyuter texnikasi, radioelektronika, va boshqa sohalarda keng qo‘llaniladi.
|
| |
VAX (Forward Voltage Drop)

|
VAX (Forward Voltage Drop)
|
bet | 63/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyVAX (Forward Voltage Drop):
To'g'rilovchi diodning VAX (to'g'ri ulanishli diodning oldindan tashqaridagi volta jonsizligi) qiymati diodning turi va ishlab chiqarilgan materialiga bog'liqdir. U, to'g'rilovchi diodni to'g'ri ulanish holatiga olib kelish uchun kerak bo'lgan minimum volta jonsizligini ifodalaydi.
Yarim Davrli To'g'rilovchi Diodning Ishlash Prinsipi:
Yarim davrli to'g'rilovchi diod, sinusoidal kirish almashtiruvchisini bitta yo'nalishda o'zgartiradi. Uning ishlash prinsipi quyidagicha:
Sinusoidal Kirish Almashtiruvchi:
Yarim davrli to'g'rilovchi diod sinusoidal kirish almashtiruvchisini o'z ichiga oladi.
To'g'rilovchi Ulanish:
Yarim davrli to'g'rilovchi diodning anodi bilan katod o'rtasidagi ulanishi sinusoidal almashtiruvchi bilan bir to'g'ri yo'nalishda joylashadi.
Yarim Davrli Ishlash:
To'g'rilovchi diod sinusoidal almashtiruvchining bitta yarim davrini o'z ichiga oladi va boshqa yarimini o'tkazmaydi. Ushbu jarayon soni sinusoidal almashtiruvchining har bir yarim davri bo'yicha yarim davrli to'g'rilovchi diod tomonidan o'zgaradi.
Yarim davrli to'g'rilovchi diodlar, kuchni kesib o'tadigan yoki uchuvchi (clipping) qurilmalarda, energiya almashtiruvchilarda va yoritgichlarda ishlatiladi. Bu diodlar sinusoidal kirish almashtiruvchisini bitta yo'nalishda to'g'ri o'zgartirish uchun juda oson va ishonchli bo'lgan qurilmalardir.
Diodlar, ularning turlari, sxemada belgilanishi, VAX (stabilitron, tunelli diod).
Diodlar va Ularning Turlari:
Diod (Diode): Diod, elektr energiyasini yalniz bittadan ikkiga (p-n o‘tish yoki teskari o‘tish) olib boradigan asbob hisoblanadi. Elektronika sohasida ko‘p yo‘nalishlarda ishlatiladi.
Diodlar quyidagi asosiy turdagi diodlarga bo‘linadi:
|
| |
Energetik Zonalar va Temperatura

|
Energetik Zonalar va Temperatura
|
bet | 62/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyEnergetik Zonalar va Temperatura:
Temperatura oshishi bilan, diodning energetik zonalari o‘zgaradi. Bu o‘zgarish esa diodning elektr o‘tish xususiyatlarini ham o‘zgartiradi. Misol uchun, temperaturada oshish paytida diodning energetik zonasi kattalashi va o‘tishning xususiyatlari o‘zgaradi.
Diffuziya Tokining O‘zgarishi:
Temperatura oshishi jarayonida, o‘tkazuvchan elektronlar orasidagi diffuziya tokining o‘zgarishi sodir bo‘ladi. Bu esa diodning o‘tish va unutilgan o‘tish paytida elektronlar orasidagi diffuziya tokining intensivligini o‘zgartiradi.
Diodning Elektrik Karakteristikalari:
Temperaturaning oshishi diodning I-V (o‘tish-tomoni elektr o‘tish voltaj va elektr o‘tish) grafiklarini ham o‘zgartiradi. Bu o‘zgarishlar diodning kuchlanish va unutilgan o‘tish xususiyatlari bo‘yicha paydo bo‘ladigan tartibda sodir bo‘ladi.
VAX Si (Varicap Diode) va Temperaturaga Bog‘liqlik:
Varicap diodlari (VAX diodlari) teskari o‘tish (reverse bias) paytida ishlaydigan varactor diodlari hisoblanadi. Ularning temperaturaga bog‘liqligi ham diodning qo‘zg‘ayuvchan elektr xossalari orqali ta’minlanadi.
VAX diodlarining temperaturaga bog‘liqligi, ularning elektr kondensatorining o‘zgarishi orqali ifodalangan. Temperatura oshishi bilan VAX diodlarida energetik zonalarning o‘zgarishi ham o‘tkazuvchan elektronlarining hisoblanish intensivligiga o‘tish qiladi. Bu esa VAX diodlarining elektr kondensatorining o‘zgarishiga olib keladi va shu o‘zgaruvchanlik temperaturaga bog‘liq bo‘ladi.
Shu sababli, yarimo‘tkazgichli diodlar va VAX diodlar temperaturaga qanday o‘zgaradiganligi, ularning energiya zonasi va elektr o‘tish xususiyatlari bilan bog‘liqdir.
To‘g‘rilovchi diod, uning sxemada belgilanishi, VAX va yarim davrli to‘g‘rilovchi diodning ishlash prinsipi.
To'g'rilovchi Diod va Uning Sxemasi:
To'g'rilovchi diod (angl. Rectifier Diode) elektr energiyasini to'g'ri yo'nalishda o'zgartirish uchun ishlatiladi. Uning sxemasi oddiy diod sxemasiga o'xshashdir, ammo to'g'rilovchi diodning bitta yo'nalishi yuqori ohangdagi bir nuqta orqali aniqlanadi. To'g'rilovchi diodni sxemada belgilash uchun, diod belgisining qo'shilgan o'q bilan nuqtani ko'rsatingan harakatli chizmalar qo'llaniladi. Agar nuqta anodi, qo'shilgan o'q esa katod bo'lsa, bu to'g'rilovchi diodni ko'rsatadi.
Bu sxemada to'g'rilovchi diodni ifodalaydi.
|
| |
Yarimo‘tkazgichlar va ularda diffuziya toki

|
Yarimo‘tkazgichlar va ularda diffuziya toki
|
bet | 54/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyYarimo‘tkazgichlar va ularda diffuziya toki.
Yarimo‘tkazgichlarda Diffuziya Toki:
Diffuziya, atom yoki molekulalar o‘rtasida tashqi tomondan joylashgan zarur materiallar o‘zgaruvchan zonalardan ko‘ngli tizim zonasiga yo‘naltirilgan paytda olib borilishi jarayoni hisoblanadi. Yarimo‘tkazgichlar (p-n o‘tishlar, misol uchun) diffuziya toki orqali o‘zgaruvchan elektronlarning joylashgan nuqta-yog‘li zonasidan tizim zonasiga yo‘naltirilishini ifodalaydi.
Diffuziya toki quyidagi tizimlardan kelib chiqadi:
Diffuziya To‘ldiruvchi (Diffusion Carrier):
Diffuziya toki orqali elektronlar va daryolar (xalqollar) o‘zgaruvchan zonadan nuqta-yog‘li zonaga yo‘naltiriladi. Bu to‘ldiruvchilar zarur materiallarni qo‘llab-quvvatlashadi.
Diffuziya To‘ldiruvchi olmagan (Non-diffusion Carrier):
Bu to‘ldiruvchilar esa diffuziya jarayonida ishtirok etmaydi. Ularning energetik zonalari o‘tkazuvchan zonada joylashadi va diffuziya orqali nuqta-yog‘li zonaga o‘tib borilmaydi.
Yarimo‘tkazgichlarda Diffuziya Toki Jarayoni:
P-turidagi Diffuziya:
Elektronlar, p-turidagi yarimo‘tkazgichlar (misol uchun, p-turidagi silikon kristallari) valensiya zonasidan nuqta-yog‘li zonasiga yo‘naltirilishadi. Diffuziya toki o‘zgaruvchan elektronlarni olib borib, nuqta-yog‘li zonadan tizim zonasiga joylashgan energiya zonasini to‘ldiradi.
N-turidagi Diffuziya:
Daryolar, n-turidagi yarimo‘tkazgichlarda (masalan, n-turidagi silikon kristallari) tizim zonasidan nuqta-yog‘li zonasiga yo‘naltiriladi. Diffuziya toki o‘zgaruvchan daryolarni olib borib, nuqta-yog‘li zonadan tizim zonasiga joylashgan energiya zonasini to‘ldiradi.
Yarimo‘tkazgichlarda diffuziya toki, yorqinlik va elektr o‘tish jarayonlarini boshqarishda, qurilmalar tuzish va tuzilmadan tashqari materiallarni joylashgan zonaga olib borishda, transistor va diodlarda keng qo‘llaniladi.
|
| |