nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta'minoti (O'T va udt) Ma’ruza: 36 soat

|
O'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta'minoti (O'T va udt) Ma’ruza: 36 soat
|
bet | 1/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 6,37 Kb. | | #253071 |
Bog'liq O\'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta\'minoti (O\'T va udt)-fayllar.org
O'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta'minoti (O'T va udt) Ma’ruza: 36 soat
O'rnatilgan Tizimlar va Ularning Dasturiy Ta'minoti (O'T va UDT) Ma’ruza: 36 soat Laboratoriya: 36 soat Adabiyotlar ro’yxati
Abdurahmonov.R.P., Aliyev H.U. O’rnatilgan tizimlar va ularning dasturiy ta’minoti. O’quv- uslubiy majmua. 2016
John Catsoulis. Designing Embedded Hardware. O'Reilly, May 2005.
Michael Barr. Programming Embedded Systems in C and C++. 1999.
Платунов А.Е, Постников Н.П. Высокоуровневое проектирование встраиваемых систем. – СПб.: НИУ ИТМО, 2011.
Mavzu: O’rnatilgan tizimlar va ularning dasturiy ta’minoti fanining maqsadi va vazifalari.
1- Ma’ruza
Kirish
O’rnatilgan tizimlar muayyan vazifani bajarish uchun mo’ljallangan mikrokontroller asosida va dasturiy ta’minot orqali, ishonchli, real vaqt rejimida nazorat qilish hisoblanadi.
GPS qurilmasi
Avtomobillar uchun Telematika tizimi
Kirish
O'rnatilgan tizim, elektron tizimlarga asoslangan turli tizimlardagi ma'lumotlarni kiritish, qayta ishlash, saqlash va boshqarish kabi turli vazifalarni bajarishga mo'ljallangan kompyuter tizimlarining bir turidir.
O’rnatilgan tizimlar apparat va dasturiy ta’minotlarning kombinatsiyasi hisoblanadi.
Kirish
Biz o’rnatilgan tizimlardan deyarli barcha hayot tarzimizda oddiy yoki murakkab qurilmalar orqali foydalanamiz.
Bunday qurilmalarga mikroto’lqinli pech, masofaviy boshqarish pultlari, soch quritgich, uy xavfsizligi qurilmalari, hisob mashinalari, yo’l harakatlarini boshqarish tizimlari va boshqalar kiradi.
O’rnatilgan tizimlarga misollar O’rnatilgan tizimlarga misollar Kundalik hayotdagi O’T
Uyg’onish
Nonushta
Uyning xavfsizligi
Avtomobil
Ishxonagacha bo’lgan yo’l
|
| |
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar - bet 3

|
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar
|
bet | 3/4 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #114064 |
Bog'liq Paxta ishiUshbu o‘zbek xalqiga qaratilgan nohaq siyosat va ayblovdan O‘zbekiston xalqi, jumladan, uning janubiy viloyatlari ahli juda og‘ir, tuzatib bo‘lmaydigan moddiy va ma’naviy zararga duchor bo‘ldilar. Nohaq ayblangan kishilarni oqlash, adolatni qaror toptirish uchun o‘zbek xalqiga mustaqillik zarur edi va mustaqillik tufayli nohaq ayblangan kishilarning yuzlari yorug‘bo‘lib, mustabid tuzum qamoqxonalariga bardosh berib, sog‘–omon qolganlari o‘z oilalariga qaytib kelishga muvaffaq bo‘ldilar. Azob-uqubatlarga chiday olmay olamdan o‘tganlari esa, qatag‘on qurbonlari singari oqlanib, ularning farzandlari oldidagi munosib nomlari tiklandi, insoniy qadriyatlari o‘rniga qo‘yildi. Ma’muriy-buyruqbozlik usuli bilan ishlaydigan vazirliklar va idoralar iqtisodiy islohotlarni yo‘qqa chiqarish, iqtisodiyot taraqqiyotiga to‘g‘anoq bo‘lib qolaverdi. Respublikaning tog‘-kon, metallurgiya, mashinasozlik, elektrotexnika, kimyo sanoatiga qarashli korxonalar Ittifoq vazirliklari va idoralariga tobe bo‘lib qolaverdi. Ijtimoiy va iqtisodiy ko‘rsatkichlarni avvalgidek Markaz belgilab berardi, aholining ijtimoiy ahvoli nochor edi. Maktab va maorif ishlarini isloh qilish va o‘rta maxsus ta’limni qayta qurish borasidagi sa’y-harakatlar ham behuda ketdi. Ma’muriy-buyruqbozlik usuli bilan ishlaydigan vazirliklar va idoralar iqtisodiy islohotlarni yo‘qqa chiqarish, iqtisodiyot taraqqiyotiga to‘g‘anoq bo‘lib qolaverdi. Respublikaning tog‘-kon, metallurgiya, mashinasozlik, elektrotexnika, kimyo sanoatiga qarashli korxonalar Ittifoq vazirliklari va idoralariga tobe bo‘lib qolaverdi. Ijtimoiy va iqtisodiy ko‘rsatkichlarni avvalgidek Markaz belgilab berardi, aholining ijtimoiy ahvoli nochor edi. Maktab va maorif ishlarini isloh qilish va o‘rta maxsus ta’limni qayta qurish borasidagi sa’y-harakatlar ham behuda ketdi. Oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida ham mutaxassislar tayyorlash sifati pasayib ketgan edi. Ijtimoiy hayotning barcha sohalarida muammolar to’planib bordi, ularni ma’muriy-buyruqbozlik usullari bilan hal qilishga urinishlar hech qanday natija bermadi. Xalq orasida pinhona o‘sib borayotgan ishonchsizlik, loqaydlik kayfiyatlari asta-sekin yuzaga chiqa boshladi. Ruxsat etilmagan mitinglar, namoyishlar o‘tkazish hollari, hatto noxush voqealar ham sodir bo‘la boshladi.
|
| |
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar - bet 4

|
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar
|
bet | 4/4 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #114064 |
Bog'liq Paxta ishiOliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida ham mutaxassislar tayyorlash sifati pasayib ketgan edi. Ijtimoiy hayotning barcha sohalarida muammolar to’planib bordi, ularni ma’muriy-buyruqbozlik usullari bilan hal qilishga urinishlar hech qanday natija bermadi. Xalq orasida pinhona o‘sib borayotgan ishonchsizlik, loqaydlik kayfiyatlari asta-sekin yuzaga chiqa boshladi. Ruxsat etilmagan mitinglar, namoyishlar o‘tkazish hollari, hatto noxush voqealar ham sodir bo‘la boshladi.
Oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida ham mutaxassislar tayyorlash sifati pasayib ketgan edi. Ijtimoiy hayotning barcha sohalarida muammolar to’planib bordi, ularni ma’muriy-buyruqbozlik usullari bilan hal qilishga urinishlar hech qanday natija bermadi. Xalq orasida pinhona o‘sib borayotgan ishonchsizlik, loqaydlik kayfiyatlari asta-sekin yuzaga chiqa boshladi. Ruxsat etilmagan mitinglar, namoyishlar o‘tkazish hollari, hatto noxush voqealar ham sodir bo‘la boshladi.
|
| |
1-2-mavzu: pedagogik dasturiy vositalarni loyihalashtirish

|
1-2-mavzu: pedagogik dasturiy vositalarni loyihalashtirish
|
bet | 1/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 30,08 Kb. | | #248648 |
Bog'liq 1-2-mavzu
1-2-MAVZU: PEDAGOGIK DASTURIY VOSITALARNI LOYIHALASHTIRISH
Reja:
Pedagogik dasturiy vositalarni yaratish metodikasi
Pedagogik dasturiy vositalarni yaratish bosqichlari
Pedagogik dasturiy vositalar va ularga qoʻyiladigan talablar
Pedagogik dasturiy vositalar – kompyuter texnologiyalari yordamida oʻquv jarayonini qisman yoki toʻliq avtomatlashtirish uchun moʻljallangan didaktik vosita hisoblanadi. Ular taʻlim jarayonini samaradorligini oshirishning istiqbolli shakllaridan biri hisoblanib, zamonaviy texnologiyalarning oʻqitish vositasi sifatida ishlatiladi. Pedagogik dasturiy vositalar tarkibiga: oʻquv fani boʻyicha aniq didaktik maqsadlarga erishishga yoʻnaltirilgan dasturiy mahsulot (dasturlar majmuasi), texnik va metodik taʻminot, qoʻshimcha va yordamchi vositalar kiradi.
Pedagogik dasturiy vositalarni quyidagilarga ajratish mumkin:
o`rgatuvchi dasturlar – o`quvchilarning bilim darajasi va qiziqishlaridan kelib chiqib yangi bilimlarni o`zlashtirishga yo`naltiradi;
test dasturlari – egallangan bilim, malaka va ko`nikmalarni tekshirish yoki baholash maqsadlarida qo`llaniladi;
mashq qildirgichlar - avval o`zlashtirilgan o`quv materialini takrorlash va mustahkamlashga xizmat qiladi;
o`qituvchi ishtirokidagi virtual o`quv muhitini shakllantiruvchi dasturlar.
Pedagogik dasturiy vositalarni yaratish bir nechta bosqichda amalga oshiriladi:
Birinchi bosqichda pedagogik loyihalashtirish amalga oshiriladi. Bunda maqsad, pedagogik vazifalar aniqlashtiriladi, didaktik imkoniyatlardan kelib chiqib oʻqitishning mazmuni va tuzilmasi tahlil qilinadi.
Ikkinchi bosqichda metodik loyihalashtirish bajariladi. Mazkur bosqichda ilmiy nazariy maʻlumotlarni oʻquv materiallariga aylantirish, oʻquv matnlari, illyustratsiyalar, grafik maʻlumotlar shakllantiriladi. Oʻqitishning maqsadi, metodi va vazifalariga mos oʻquv materiallarining shakllari ishlab chiqiladi, elektron oʻquv materiallaridan lokal, tarmoq, masofaviy taʻlim kabi foydalanish sohalari aniqlashtiriladi.
|
| |
Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari

|
Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari
|
bet | 1/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 32,66 Kb. | | #229099 |
Bog'liq Zamonaviy kompyuterlarning protsessorlari
Mundarija Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari
Mundarija
Kirish. Protsessor va uning asosiy xususiyatlari……………………3
Asosiy qism. Protsessorlarning asosiy parametrlari………………
2.1. Protsessorning takt chastotasi va takt chastotasini markorlash...
2.2. Ma’lumotlar shinasi va manzil shinasi…………………………..
2.3. 8088/8086/80386 protsessorlari…………………………………
2.4. Celeron rusumli protsessor……………………………………..
2.5.Xeon oilasiga mansub protsessorlar…………………………….
2.6.Pentium protsessorlari…………………………………………
Xulosa………………………………………………………………..
Foydalanilgan adabiyotlar………………………………………….
Kirish
Protsessor inglizchada „Process“ soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, „jarayon“ — jarayonni amalga oshiruvchi, boshqaruvchi maʼnolarini bildiradi. Kompyuter Protsessori asosan kompyuterda boʻladigan jarayonlarni amalga oshirish va boshqarish vazifalarini bajaradi. Asosiy oʻlchov birligi chastota hisoblanadi. Protsessor chastotasi uning maʼlum vaqt ichida nechta amalni bajara olishini ifodalaydi.
Protsessor (lot. processus — surilish) — elektron mashinaning dastur (programma) da koʻzda tutilgan amallar; informatsiyani oʻzgartirish, barcha hisoblash jarayonlarini, xisoblash mashinasidagi boshqa qurilmalarning ishini boshqarib turish uchun moʻljallangan markaziy qurilmasi. Asosiy qismlari: arifmetik-mantiqiy qurilma va boshqarish qurilmasi. Arifmetikmantiqiy qurilmada axborot arifmetika va mantiq jihatidan qayta ishlanadi. Boshqarish qurilmasi xotiradagi axborotlarni chiqarish tartibini belgilaydi, boshqaruvchi signallarni ishlab chiqadi, mashinadagi qurilmalarning ishini uygʻunlashtiradi, dasturni uzish signallarini qayta ishlaydi, xotiradagi axborotlarni muhofazalaydi, Protsessor ishini nazorat qiladi. Protsessorda bulardan tashqari, oʻta tezkor xotira qurilmasi va tashkiliy bloklar ham bor.
|
| |
Metama’lumotlar - Web sahifa sarlavhasi

|
Web sahifa sarlavhasi
|
bet | 2/6 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 249 Kb. | | #106148 |
Bog'liq 1-mustaqil ish (1)3.2. Metama’lumotlar
Endi biz metama’lumotlar bilan tanishib chiqamiz. Web sahifalarda meta ma’lumotlarini hosil qilish uchun <meta> tegi ishlatiladi, uning umumiy ko’rinishi quyidagicha:
Agarda biz Web sahifadagi avtor haqida ma’lumot yozmoqchi bo’sak uni quyidagi ko’rinishda yozish mumkin:
Meta ma’lumotlar asosan Internet da joylashgan qidirish mashinalari uchun zarur. Qidirish mashinalari Web sahifalar haqidagi ma’lumotlarni qayerdan oladi degan savol paydo bo’ladi. Xuddi shu ma’lumotlarini qidirish mashinalari metao’zgaruvchilardan oladi. (Web sahifa qaysi sohaga tegishli, unda qanday ma’lumotlar borligi) tegida keymards va description o’zgaruvchisi bor. Keymards o’zgaruvchili Web sahifadagi kalitli so’zlar ro’yxatini o’zida saqlaydi. description o’zgaruvchi esa Web sahifaning qisqacha ma’lumotini o’zida saqlaydi. Masalan, bizning Web sahifamiz kompyuter viruslari haqida tayyorlangan bo’lsin u holda HTML hujjatda meta ma’lumotlarni quyidagicha yozish mumkin:
Misol 3_4.
kompyuter viruslari
kompter, antivirus,…”>
kompyuter viruslari bu ….
4-rasm. (htmlda meta tegining ishlatilishi)
Brauzerlar foydalanuvchi tomonidan ochib ko’rilgan Web sahifalarini kesh xotirada saqlab qoladi. Agar foydalanuvchi yana shu sahifalarga murojat qilsa, Web brauzer oldindan kesh xotirada mavjud bo’lgan (yana yangi sahifani internetdan olmasdan) nusxasini olib ko’rsatadi. Bu jarayon foydalanuvchining vaqtini va iqtisodini tejaydi. Endi Web sahifa qachon yangilanadi degan savol paydo bo’ladi. Bu savolga metama’lumotlardagi expres o’zgaruchilardan javob olish mumkin. Bu o’zgaruvchida Web sahifaning yaroqlilik muddati ko’rsatiladi. Agar kesh xotiradagi web sahifa yaroqlilik muddati o’tgan bo’lsa, brauzer tarmoqdan Web sahifani qaytadan o’qib oladi.
|
| |
Freym atributlari - Web sahifa sarlavhasi

Freym atributlari. Freymda tasvirlanishi kerak bo’lgan HTML hujjatni aniqlash.
Freym nomini aniqlash.
freymning o’ng va chap tomonlaridan bo’sh joy qoldirish.
freymning yuqori va quyi tomonlaridan bo’sh joy qoldirish.
foydalanuchiga freymdagi o’tkazish yo’lakchasi (lineyka prokrutki)ni boshqarish imkonini berish.
freym o’lchamlarining o’zgarmasligini ta’minlash.
Formalar. forma hosil qilish.
Yo’lakchali menyu yaratish.
menyuning har bir alohida elementini ko’rsatish.
Yo’lakchasiz menyu yaratish.
Matn kiritish uchun ko’p satrli maydon yaratish
Bayroqchalar (checkboxes) hosil qilish.
Ulagich (radio) hosil qilish.
matn kiritish uchun satr hosil qilish.
"Qabul qilish" tugmasini hosil qilish.
"Qabul qilish" tugmasi uchun tasvirdan foydalanish.
"Bekor qilish" tugmasini hosil qilish.
Mustaqil ish topshirig’i: “Avtoolam haqida web sayt yaratish”.
Ishni bajarish tartibi:
1-mustaqil ish topshiriqlari: Har bir talabaga tartib raqami bo’yicha html tilida web sayt yaratish talab etiladi:
F.I.Sh.
  
Mavzu nomi - Web sahifa sarlavhasi

F.I.Sh.
|
Mavzu nomi
|
1
|
|
Portfolio saytini yaratish
|
2
|
|
Samarqand shahri haqida web sayt yaratish
|
3
|
|
Book-shoping haqida web-sayt yaratish
|
4
|
|
Sayohat haqida web sayt yaratish
|
5
|
|
Mehmonxona haqida web sayt yaratish
|
6
|
|
Hayvonot olami haqida web sayt yaratish
|
7
|
|
Avtoe’lon haqida web sayt yaratish
|
8
|
|
Navoiy viloyati haqida web sayt yaratish
|
9
|
|
Shaxrisabz haqida web sayt yaratish
|
10
|
|
Sayohat haqida web sayt yaratish
|
11
|
|
Registon haqida web sayt yaratish
|
12
|
|
Mobil telefonlar haqida web sayt yaratish
|
13
|
|
Kompyuterlar haqida web sayt yaratish
|
14
|
|
Havo yo’llari haqida web sayt yaratish
|
15
|
|
Mehmonxona haqida web sayt yaratish
|
16
|
|
Online-shop haqida web sayt yaratish
|
17
|
|
Avtoolam haqida web-sayt yaratish
|
18
|
|
Restoran web sayt yaratish
|
19
|
|
Telefonlar haqida web sayt yaratish
|
Mustaqil ishni bajarish uchun quyidagi

|
Mustaqil ishni bajarish uchun quyidagi
|
bet | 3/6 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 249 Kb. | | #106148 |
Bog'liq 1-mustaqil ish (1)Mustaqil ishni bajarish uchun quyidagi
html tilining asosiy teglarini bilishingiz lozim.
Asosiy teglar.
Web sahifani ko’ruvchi dasturga bu hujjatning HTML hujjat ekanligini ko’rsatadi.
Hujjatda tasvirlanmaydigan har xil ma’lumotlarning joylashish o’rnini ko’rsatadi. Bu yorda hujjatning nomlanish tegi va qidiruv mashinalari uchun teg joylashadi. Bundan tashqari JavaScript funksiyalari ham shu yorda joylashadi.
RRGGBB ko’rinishida rang qiymatini qo’llab hujjat foni rangini o’rnatadi. Misol: FF0000 – qizil rang.
Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi matn rangini o’rnatadi. Misol: 000000 – qora rang.
Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi gipermurojat rangini o’rnatadi. Misol: 00FF00 - yashil rang.
Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi foydalanilgan gipermurojat rangini o’rnatadi.
Misol: 333333 – kulrang rang.
Gipermurojatning bosilayotgandagi rangini o’rnatadi.
Matnni formatlashda ishlatiladigan teglar.
Oldindan formatlangan matnni tasvirlaydi.
ENG KATTA sarlavha hosil qiladi.
eng kichik sarlavha hosil qiladi.
qalin shrift hosil qiladi.
qiya shrift hosil qiladi.
Yozuv mashinkasinikiga o’xshash shrift hosil qiladi.
sitata uchun ishlatiladigan shrift hosil qiladi. Odatda qiya yozilgan shrift ishlatiladi.
matndagi so’zni alohida ajratib ko’rsatadi. (qiya yoki qalin matn)
matnning muhim qismlarini belgilashda ishlatiladi. (qiya yoki qalin matn).
0 dan 7 gacha bo’lgan oraliqda matn o’lchamini o’rnatadi. Rang qiymatini RRGGBB ko’rinishida qo’llab hujjatdagi matn rangini o’rnatadi.
Gipermurojatlar.
Boshqa bir Web hujjatga yoki joriy hujjatning biror bir qismiga gipermurojat hosil qiladi.
Elektron xat yozish uchun ishlatiladigan dasturga murojatni hosil qiladi.
Hujjatdagi matn qismini gipermurojat qilish maqsadida belgilaydi.
Joriy hujjatning qismiga gipermurojat hosil qilish.
Formatlash.
yangi abzas hosil qiladi.
left, right, yoki center qiymatlarni qo’llab abzasni tekislash.
yangi satrdan boshlash.
Matnning ikkala tomonidan bo’sh joy ajratadi. aniqlovchi ro’yxat hosil qiladi.
ro’yxatdagi har bir terminni aniqlaydi.
ro’yxat bandiga izoh berish.
raqamli ro’yxat hosil qiladi.
ro’yxatdagi har bir elementni aniqlaydi va tartib raqam beradi.
raqamlanmagan ro’yxat beradi.
Ro’yxatdagi har bir elementni aniqlaydi.
HTML hujjatlarda matnli bloklarni formatlash.
|
| |
What is Software?

|
What is Software?
|
bet | 1/3 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 166,57 Kb. | | #274559 |
Bog'liq computer software
FRL076
Bajardi: Ja’farov Abduvohid
Tekshirdi: Kadirova Feruza Xikmatullayevna
What is Software? - Software is a set of programs (sequence of instructions) that allows the users to perform a well-defined function or some specified task.
- Software is responsible for directing all computer-related devices and instructing them regarding what and how the task is to be performed.
- the software is made up of binary language (composed of ones and zeros), and for a programmer writing the binary code would be a slow and tedious task. Therefore, software programmers write the software program in various human-readable languages such as Java, Python, C#, etc. and later use the source code.
Types of Software - Software's are broadly classified into two types, i.e., System Software and Application Software.
- . System Software
- System software is a computer program that helps the user to run computer hardware or software and manages the interaction between them. Essentially, it is software that constantly runs in the computer background, maintaining the computer hardware and computer's basic functionalities, including the operating system, utility software, and interface. In simple terms, you can say that the system acts as a middle man that checks and facilitates the operations flowing between the user and the computer hardware.
- They are the first thing that gets loaded in the system's memory wherever you turn on your computer. System software is also known as "low-level software"
The further classifications of system software are as follows: - 1. Operating System
- It is a group of software that handles the execution of programs and offers general services for the application that runs over the computer .examples of operating systems are given below. .
- Microsoft Windows
- Apple's iOS
- Apple's MacOS
- Android
- CentOS
- Linus
- Ubuntu
- Unix
|
| |
Volume ǀ issue ǀ - bet 8

|
Volume ǀ issue ǀBog'liq o-zbekiston-respublikasida-ayollar-mehnat-faoliyatini-muhofaza-qilishning-ahamiyati-va-ularga-yaratilayotgan-shart-sharoitlar
534
UZBEKISTAN |
www.caajsr.uz
yilida oʻqishga qabul qilish parametrlari 57 907 nafarni tashkil etgan boʻlsa, 2021/2022
oʻquv yilida qabul parametrlari qariyb uch barobar oshirilib, 157 755 ni tashkil etadi.
Xususan, davlat granti asosida oʻqishga qabul qilish parametrlari ham 1,5 barobar
oshirildi. Shu oʻrinda xotin-qizlarning taʼlim va kasbiy koʻnikmalar olishi hamda
bandligini taʼminlashga har tomonlama koʻmaklashish maqsadida Mahalla va oilani
qoʻllab-quvvatlash vazirligining tavsiyanomasiga ega boʻlgan xotin-qizlar uchun davlat
granti asosidagi qabul koʻrsatkichlari ajratilganligi, shuningdek, ehtiyojmand oilalar
farzandi boʻlgan xotin-qizlar uchun oliy taʼlimga ajratiladigan davlat grantlari soni 2
barobarga oshirish orqali 2000 taga yetkazilgani tahsinga loyiq. Bunday
imkoniyatlarning yaratilishi qiz-yoshlarni ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, ularni
qoʻllab-quvvatlashga xizmat qiladi. Mamlakatimizda xalqaro talablarga javob beradigan
kadrlarni tayyorlashga eʼtibor qaratilmoqda.
Ta'lim tizimida xotin-qizlar uchun yana bir qator keng imkoniyatlar:
- Yangi o'quv yilidan boshlab magistraturada o'qiyotgan qizlarning kontrakt pullari
to'liq byudjetdan qoplab beriladi (23 ming nafar qizlarga 200 milliard so'm);
- har yili 50 nafar qizlar nufuzli xorijiy oliygohlarga bakalavr va 10 nafari
magistraturaga yuboriladi;
- har bir viloyatda ehtiyojmand oila vakillari, ota yoki onasini yo'qotgan 150 nafar
qizlarning (jami 2,1 ming nafar) ta'lim kontrakti mahalliy byudjetdan to'lab beriladi;
- yosh farzandi bor talaba-qizlarga masofaviy o'qishga sharoit yaratiladi;
- doktorantura yo'nalishida xotin-qizlar uchun har yili kamida 300 tadan maqsadli
kvota ajratiladi.
Yuqoridagi keltirilgan ma’lumotlardan, mamlakatimizda yildan yilga ayollar
mehnatiga qaratilayotgan e’tibor, ta’lim olishlari va mehnat qilishlari uchun
yaratilayotgan shart-sharoitlar, yengilliklar hamda ularni mehnatini muhofaza qilish
bo’yicha respublikamizdagi amalda bo’lgan bir qancha qonun hujjatlarida belgilangan
me’yorlar, imtiyozlar va kafolatlar orqali ularni vaqt o’tgan sayin juda yaxshi
rivojlanayotganliklarini ko’rishimiz mumkin.
|
| |
THE SIGNIFICANCE OF WOMEN'S LABOR PROTECTION IN THE

CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2
ǀ ISSUE 5
ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
528
UZBEKISTAN |
www.caajsr.uz
Keywords: abor protection, labor code, guarantees, benefits, social protection,
women, youth, entrepreneurs, rights, labor protection law, gender equality, labor law.
KIRISH
“Bugungi kunda ayollar va erkaklar mutlaqo teng huquqqa ega. Bu Oʼzbekiston
Respublikasi Konstitutsiyasida mustahkamlab qoʼyilgan. Gender omili Mehnat
kodeksida ancha batafsil aks ettirilgan. Davlat tomonidan ayollar uchun mehnat
meʼyorlari, tugʼruq taʼtillari, voyaga etmagan bolalarni tarbiyalayotgan onalar uchun
ish tartibi belgilangan. Ish beruvchilarning kasaba uyushmalari bilan tuzgan mehnat
shartnomalarida ham xotin-qizlarning huquqlarini taʼminlashning turli normalari
mustahkamlangan.
Bugun Oʼzbekistonda xotin-qizlarning huquq va imkoniyatlarini kengaytirishga,
davlat boshqaruvi va jamiyatning barcha jarayonlarida ularning rolini oshirishga
qaratilgan tizimli islohotlar amalga oshirilmoqda. Soʼz xotin-qizlarning alohida
maqomi va ularga nisbatan hurmatni tiklash haqida bormoqda. Bu tamoyillar gender
tenglik sohasida amalga oshirilayotgan davlat siyosatining asosiga aylandi. Bu
vazifalarni amalga oshirish uchun barcha zarur sharoitlar yaratilgan. Biroq eng
muhimi kuchli siyosiy iroda bor.
Oʼzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoev inauguratsiyadagi nutqida xotin-
qizlarga doimiy eʼtibor va gʼamxoʼrlik davlat siyosatining ajralmas qismi boʼlishini, bu
borada tegishli Milliy dastur qabul qilinishi kutilayotganini taʼkidladi”.
ADABIYOTLAR RO’YXATI - Volume ǀ issue ǀ

ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. E.I.Ibragimov, S.Gazinazarova, O.R.Yuldashev “Mehnat muhofazasi maxsus kursi”,
–Тoshkent, 2014. – 535 b. (oliy o‘quv yurtlari uchun darsliklar).
2. Tursunov Y., “Mehnat huquqi”, O'quv qo'llanmasi. T., «Moliya», 2009 yil.
3. 2030 yilga qadar O'zbekiston Respublikasida gender tenglikka erishish strategiyasi.
4. “Mehnatni muhofaza qilish to’g’risida”gi qonunning yangi taxriri, 23.09.2019.
5. O'zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi (O'zR 21.12.1995 y. 161-I-son Qonuni
bilan tasdiqlangan).
CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2 ǀ ISSUE 5 ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
535
UZBEKISTAN |
www.caajsr.uz
6.
Xotin-qizlarning mehnat huquqlari kafolatlarini yanada kuchaytirish va
tadbirkorlik faoliyatini qoʻllab-quvvatlashga oid chora-tadbirlar (7.03.2019
yildagi
PQ–4235
-son qaror).
7. “18 yoshdan kichik bo’lgan qizlar va ayollar uchun o’g’ir yuklarni qo’lda ko’tarish va
tashishda yo’l qo’yilishi mumkin bo’lgan yuklama me’yorlari”, 12.11.2018.
8.
https://gender.stat.uz/
9.
https://www.norma.uz/
10.
https://yuz.uz/
11.
https://review.uz/
12.
https://lex.uz/
|
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar - bet 2

|
“Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar
|
bet | 2/4 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 8,54 Mb. | | #114064 |
Bog'liq Paxta ishikirish O‘zbekistonda “O‘zbeklar ishi”, “paxta ishi” deb atalgan jinoiy ishlar to‘qib chiqarildi. Moskvadan yuborilgan Gdlyan va Ivanov guruhi O‘zbekistonning boshiga tushgan kulfat bo‘ldi. Guruh a’zolari hech kim bilan hisoblashib o‘tirmay odamlarni qamash bilan shug‘ullandilar. Oddiy dehqondan tortib O`zKP MQ kotiblari va hukumat a’zolarigacha bo‘lgan xodimlarni qamash uchun birovlardan zo‘rlab yozdirib olingan bir parcha qog‘ozning o‘zi kifoya edi. O‘zbekistonda qonunchilik buzildi, o‘zboshimchalik va qatag‘onchilikning yangi davri avj oldi. Ming-minglab iqtidorli, rahbarlik mahoratini puxta egallagan rahbar kadrlar, mirishkor paxtakorlar, ter to‘kib mehnat qilgan halol kishilar qamoqqa olindi. Hibsga olingan respublika partiya va davlat organlarining rahbarlari esa Moskva qamoqxonalariga tashlandi. “Paxta ishi” “O‘zbek ishi” nomli kompaniyalar Ular asosli ravishda jinoiy javobgarlikka tortildilar va sudlandilar. Shu bilan bir qatorda, qo‘shib yozishlarga bevosita aloqador bo‘lmagan, bu ishga ongsiz sur’atda yoki tasodifan o‘ralashib qolgan, rahbarlarning ta’siri va tazyiqi ko‘zbo‘yamachiliklarga noiloj qo‘shilib qolgan, undan shaxsan hech qanday moddiy manfaatdor bo‘lmagan yuzlab va minglab gunohsiz kishilar ham jabr ko‘rib, aziyat chekdilar. “O‘zbeklar ishi”, “Paxta ishi” bo‘yicha qancha odamning qamoqqa olinganligi to‘g‘risida turlicha ma’lumotlar bor. O‘zbekiston janubida shu jumladan, Qarshi cho‘li, Surxon - Sherobod cho‘llarini o‘zlashtirib, Respublikaning janubida joylashgan Qashqadaryo va Surxondaryo viloyatlaridan XX asrning 80 - yillariga kelib, o‘rtacha 1 million tonna paxta yetishtirish vazifasini kun tartibiga qo‘ydi. Gektaridan olinishi lozim bo‘lgan hosildorlik yildan - yilga ortib borib, uni bajarishning iloji bo‘lmagandan keyin, qo‘shib yozish degan bir illat paydo bo‘ldi. Shu yo‘sinda O‘zbekistonda “paxta ishi”, “o‘zbeklar ishi” degan uydurma . vujudga keldi. Ushbu o‘zbek xalqiga qaratilgan nohaq siyosat va ayblovdan O‘zbekiston xalqi, jumladan, uning janubiy viloyatlari ahli juda og‘ir, tuzatib bo‘lmaydigan moddiy va ma’naviy zararga duchor bo‘ldilar. Nohaq ayblangan kishilarni oqlash, adolatni qaror toptirish uchun o‘zbek xalqiga mustaqillik zarur edi va mustaqillik tufayli nohaq ayblangan kishilarning yuzlari yorug‘bo‘lib, mustabid tuzum qamoqxonalariga bardosh berib, sog‘–omon qolganlari o‘z oilalariga qaytib kelishga muvaffaq bo‘ldilar. Azob-uqubatlarga chiday olmay olamdan o‘tganlari esa, qatag‘on qurbonlari singari oqlanib, ularning farzandlari oldidagi munosib nomlari tiklandi, insoniy qadriyatlari o‘rniga qo‘yildi.
|
| |
Oliy Majlis Senati Raisi Tanzila Narbayeva

CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2
ǀ ISSUE 5
ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
529
UZBEKISTAN |
www.caajsr.uz
Insonning mehnat xavfsizligini ta’minlashda ilmiy-nazariy izlanishlar asosida
vujudga kelgan qonunlar, nizomlar, standartlar, ko‘rsatmalar, qoidalar va sanitar-texnik
me’yorlar hamda ularni o‘rganish bo‘yicha uzluksiz ta’lim-tarbiya tizimini vujudga
keltirish, uni rivojlantirish muhim o‘rin tutadi.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA
Mamlakatimizda yillar o’tgan sayin ishlab chiqarish va boshqa juda ko’p sohalarda
ayollar mehnati ortib bormoqda. Ularga ta’lim olishda, kasbiy tayyorlanishda, ishdagi
mehnatlari uchun rag’batlantirishda hamda xizmat yuzasidan ko’tarilishda teng huquqiy
imkoniyatlar yanada ko’p yaratilmoqda. Shunday bo’lsada, ayollar ba’zi hollarda, ayrim
bir sharoitlarda, erkaklar bilan bir xil ishlarni bajara olishmaydi. Ayolning organizmi
o‘ziga xos fiziologik xususiyatga ega bo‘lganligi sababli og‘ir jismoniy mehnatga,
ba’zi zararli omillarga (chang, titrash, organizmning qattiq qizib yoki sovib ketishi va
boshqalar) ta’sirchan hisoblanadi. Bu zararli omillar ta’siri ular organizmining
homiladorlik kezlarida salbiy o‘zgarishlarga olib kelishi, asoratlar qoldirishi
(toksikoz, bola tushib qolishi, o‘lik tug‘ilish va boshqalar) bola tug‘ish
funksiyasining buzilishi (bola ko‘rmaslik), avloddagi o‘zgarishlarga (bolaning erta
tug‘ilishi, nogironlik) sabab bo‘lishi mumkin. Ayollar mehnatini muhofaza qilishda
ko‘p muammolar bo‘lib, uning biologik va ijtimoiy ahamiyati judayam muhim
hisoblanadi.
Shuni alohida ta’kidlab o’tish lozimki, ayollar mehnatini muhofaza qilishda ularga
asosiy tayanch sifatida korxona va tashkilotlarda mehnat muxofazasiga oid asosiy
talablar xamda qoidalar O'zbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi (13-bob, 211-
233-moddalar hamda 14-bob, 224-238-moddalarda), O'zbekiston Respublikasining
1993 yil 6 maydagi «Mehnatni muxofaza qilish to'grisida»gi qonunda, O'zbekiston
Respublikasi Vazirlar Maxkamasi qarorlarida, tarmoq vazirliklari va idoralar tomonidan
ishlab chiqilib, tasdiqlanadigan mehnatni muxofaza qilishga oid standartlar,
korxonalarda tuzilgan jamoa shartnomalari, tarmoq jamoa kelishuvlari, ichki mehnat
tartibi qoidalarida va boshqa me'yoriy xujjatlarda nazarda tutilgan.
Bundan tashqari
Volume ǀ issue ǀ - bet 7

533 UZBEKISTAN | www.caajsr.uz Davlat soliq xizmati organlarida ro‘yxatdan o‘tib, faoliyat ko‘rsatayotgan yakka tartibdagi tadbirkor ayollar soni, yosh guruhlari bo‘yicha 1) (kishi) 2018
2019
2020
Jami 69 756 75 295 81 703 shu jumladan, yosh guruhlari bo‘yicha: 15-19
72
78
86
20-24
8 318
8 977
9 742
25-29
5 659
6 218
6 740
30-34
9 141
9 866
10 709
35-39
11 599
12 534
13 602
40-44
10 835
11 695
12 690
45-49
9 141
9 867
10 707
50-54
8 553
9 232
10 018
55-59
4 589
4 903
5 320
60-64
1 251
1 315
1 427
65+
598
610
662
Jadval ma’lumotlarida ko’rinib turibdiki, 2018-yilga nisbatan 2019-yilda, 2019-
yilga nisbatan 2020-yilda yakka tartibdagi tadbirkorlik bilan shug’ullanuvchi ayollar
soni ortib bormoqda. Ya’ni ayollar va qizlarmiz yoshlaridan qat’i nazar berilayotgan
imkoniyatlardan yaxshi foydalanib o’sib, rivojlanib borishayotganini ko’rishimiz
mumkin. Bu albatta qonunchiligimizda ayollarga yaratib berilayotgan yengilliklar,
imtiyozlar hamda ular mehnatini muhofazasiga berilgan kafolatlar natijasi desak
bo’ladi.
XULOSA Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti tashabbusi bilan 2016–2021-yillarda yoshlar
siyosatiga doir 5 ta qonun va 55 ta qonunosti hujjati qabul qilindi. 2016/2017 oʻquv
CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2 ǀ ISSUE 5 ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
Foydalanilgan - Muhammad al

|
Muhammad al
|
bet | 2/2 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 410,99 Kb. | | #159271 |
Bog'liq Pentium sinfi protsessorlari referatFoydalanilgan adabiyotlar
Rodengen, Jeffrey L. The Spirit of AMD: Advanced Micro Devices . Write Stuff, 1998-yil.
Ruiz, Gektor. Slingshot: AMD sanoatni Intelning shafqatsiz taʼsiridan ozod qilish uchun kurashmoqda . Greenleaf Book Group, 2013 yil.
3.Zokirov, S. I., Sobirov, M. N., Tursunov, H. K., & Sobirov, M. M. (2019). Development of a hybrid model of a thermophotogenerator and an empirical analysis of the dependence of the efficiency of a photocell on temperature. Journal of Tashkent Institute of Railway Engineers, 15(3), 49-57. 2.Горовик, А. А., & Турсунов, Х. Х. У. (2020). Применение средств визуальной разработки программ для обучения детей программированию на примере Scratch. Universum: технические науки, (8-1 (77)), 27-29.
4. Tursunov, H. H., & Hoshimov, U. S. (2022). TA’LIM TIZIMIDA KO‘ZI OJIZ O‘QUVCHILARNI INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDA O‘QITISH TEXNOLOGIYALAR. Новости образования: исследование в XXI веке, 1(5), 990-993. 4.Hamidullo o‘g‘li, T. H. (2022). HOZIRGI KUNNING DOLZARB IMKONIYATLARI. JAWS VA NVDA DASTURLARI. Scientific Impulse, 1(2), 535-537.
5. http://fayllar.org
|
| |
Jamoat xavfsizligi universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi dsc

|
Jamoat xavfsizligi universiteti huzuridagi ilmiy darajalar beruvchi dsc
|
bet | 1/19 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 156,51 Kb. | | #159955 |
Bog'liq Автореферат Исмоилов С 21.09.23
JAMOAT XAVFSIZLIGI UNIVERSITETI
HUZURIDAGI ILMIY DARAJALAR BERUVCHI
DSc.32/30.12.2020.Yu.74.01 RAQAMLI ILMIY KENGASH QOSHIDAGI BIR MARTALIK KENGASH
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
ISMAILOV SARVARBEK ANVARBEKOVICH
TA’LIM JARAYONIDA HUQUQIY ONG VA HUQUQIY MADANIYATNI OSHIRISHDA IJTIMOIY SHERIKLIK PRINSIPLARI
13.00.02 – ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (Huquq sohalari)
PEDAGOGIKA FANLARI BO‘YICHA FALSAFA DOKTORI (PhD))
DISSERTATSIYASI AVTOREFERATI
Andijon - 2023
UDK: 378.013.3:34
Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
dissertatsiyasi avtoreferati mundarijasi
Оглавление автореферата диссертации
доктора педагогики (PhD) по философским наукам
Contents of dissertation abstract
of doctor of pedagogic (PhD) in philosophical sciences
Ismailov Sarvarbek Anvarbekovich
Ta’lim jarayonida huquqiy ong va huquqiy madaniyatni oshirishda ijtimoiy sheriklik prinsiplar 3
Исмаилов Сарварбек Анварбекович
Принципы социального партнерства в повышение правосознания и правовой культуры в образовательном процессе 23
Ismailov Sarvarbek Anvarbekovich
The principles of social partnership in raising legal awareness and legal culture in the educational process 41
E’lon qilingan ishlar ro‘yxati
Список опубликованных работ
List of published works 45
o`zbekiston respublikasi JAMOAT XAVFSIZLIGI
UNIVERSITETI HUZURIDAGI ILMIY DARAJALAR BERUVCHI
DSc.32/30.12.2020.Yu.74.01 RAQAMLI ILMIY KENGASH QOSHIDAGI BIR MARTALIK KENGASH
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
ISMAILOV SARVARBEK ANVARBEKOVICH
|
| |
1-Maruza. Axborot texnologiyalarining ta’limdagi o‘rni. Oficce dasturlaridan foydalanishda gipertexnologiyalarni qo‘llash. Matnli va jadval axborotlarni qayta ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari

1-Maruza. Axborot texnologiyalarining ta’limdagi o‘rni. Oficce dasturlaridan foydalanishda gipertexnologiyalarni qo‘llash. Matnli va jadval axborotlarni qayta ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-Maruza. Axborot texnologiyalarining ta’limdagi o‘rni. Oficce dasturlaridan foydalanishda gipertexnologiyalarni qo‘llash. Matnli va jadval axborotlarni qayta ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari
|
1–ma’ruza. Elektr tokining inson organizmiga ta’siri

|
1–ma’ruza. Elektr tokining inson organizmiga ta’siri
|
bet | 1/7 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,45 Mb. | | #261996 |
Bog'liq elektr tokining inson organizmiga fiziologik tasiri (1) KIRISH
“Elektr xavfsizlik” faniga kirish. Elektr tokining inson organizmiga ta’siri.
Qishloq va suv xo`jaligida elektr energiyasidan keng ko‘lamda foydalanish yo‘lga qo‘yilganligi sababli, elektr toki ta’sirida ro‘y berishi mumkin bo‘lgan baxtsiz hodisalar va ulardan saqlanish masalalari muhim masalalar qatoriga kirib bormoqda. Elektr toki ta’sirining eng xavfli tomoni shundaki, bu xavfni oldinroq sezish ilkoniyati yo‘q. SHuning uchun ham elektr toki xavfiga qarshi tashkiliy va texnik chora-tadbirlar belgilash, to‘siq vositalari bilan ta’minlash, shaxsiy va umumiy muhofaza tizimlarini o‘rnatish nihoyatda muhim.
Umuman elektr toki ta’siri faqat birgina biologik ta’sir bilan chegaralanib qolmasdan, balki elektr yoyi ta’siri, magnit maydoni ta’siri va statik elektr ta’sirlariga bo‘linadi. Bularni bilish har bir kishi uchun kerakli va zaruriy ma’lumotlar jumlasiga kiradi.
🠶 Asosiy adabiyotlar.
🠶 1. Steven W. Blume, Electric power system basics, USA, 2007.
🠶 2. Karimov R.Ch., Rafiqova G.R. Elektr xavfsizligi asoslari. O’quv qo’llanma. –T.: Spectrum Media Group. 2015.
qilishda xavfsizlik texnikasi qoidalari. nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.:
🠶 3. Elektr qurilmalarni ekspluatatsiya
«O‘zdavenergonazorat» elektr energetikada Mehnat. 2016.
🠶 4. Elektr energetika uskunalariga xizmat ko‘rsatishda yuz bergan baxtsiz hodisalar oqibatida jabrlanganlarga shifokordan oldin yordam ko‘rsatish bo‘yicha yo‘riqnoma.
«O‘zdavenergonazorat» elektr energetikada nazorat bo‘yicha davlat inspeksiyasi. -T.:
Mehnat. 2016.
🠶 Qo‘shimcha adabiyotlar
🠶 Mirziyoev SH.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza 2016 yil 7 dekabr. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016.
|
| |
Volume ǀ issue ǀ - bet 5

Bog'liq o-zbekiston-respublikasida-ayollar-mehnat-faoliyatini-muhofaza-qilishning-ahamiyati-va-ularga-yaratilayotgan-shart-sharoitlar
531 UZBEKISTAN | www.caajsr.uz o‘tkazilishi mumkin. Farzandi ikki yoshga to‘lmagan ayollar avvalgi ishini
bajarishi imkoni bo‘lmagan taqdirda, avvalgi ishidagi o‘rtacha oylik ish haqi
saqlangan holda, bolasi ikki yoshga to‘lgunga qadar yengilroq ish bilan
ta’minlanishi zarur.
Mehnat muhofazasining me’yoriy hujjatlariga ko’ra homilador ayollarni va o‘n
to‘rt yoshga to‘lmagan bolasi (o‘n olti yoshga to‘lmagan nogiron bolasi) bor
ayollarni ularning roziligisiz tungi ishlarga, ish vaqtidan tashqari ishlarga, dam
olish kunlaridagi ishlarga jalb qilishga va xizmat safariga yuborishga yo‘l
qo‘yilmaydi. Shuningdek homilador ayollar va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor
ayollar tungi ishlarga jalb qilinmasligi kerak.
Uch yoshga to‘lmagan bolalari bor, budjet hisobidagi korxonalarda qonun
bo‘yicha ishlayotgan, ayollarga ish vaqtining haftasiga o‘ttiz besh soatli qilib
belgilangan muddati joriy etilishi mumkin.
Homilador ayolning, o‘n to‘rt yoshga to‘lmagan bolasi (o‘n olti yoshga
to‘lmagan nogiron bolasi) bor ayolning, shu jumladan homiyligida shunday bolasi bor
ayolning yoki oilaning betob a’zosini parvarish qilish bilan band bo‘lgan
shaxsning iltimosiga ko‘ra, ish beruvchi tibbiy xulosaga muvofiq ularga to‘liqsiz ish
kuni yoki to‘liqsiz ish haftasi (119-modda) belgilashga majbur hisoblanadi.
O‘n ikki yoshga to‘lmagan ikki va undan ortiq bolasi yoki o‘n olti yoshga
to‘lmagan nogiron bolasi bor ayollar har yili uch ish kunidan o‘n to‘rt kalendar
kundan kam bo‘lmagan muddat bilan ish haqi saqlanmagan ta’til olish huquqiga ega.
Bunday ta’til yillik ta’tilga qo‘shib berilishi yoki ish beruvchi bilan kelishib
belgilanadigan davrda undan alohida (to‘liq yoki qismlarga bo‘lib) foydalanilishi
mumkin.
Alohida aytib o’tishim lozimki 2018-yil 12-noyabrdagi “18 yoshdan kichik bo’lgan
qizlar va ayollar uchun o’g’ir yuklarni qo’lda ko’tarish va tashishda yo’l qo’yilishi
mumkin bo’lgan yuklama me’yorlari” tasdiqlangan. Ushbu sanitariya me’yorlari 18
yoshdan kichik bo'lgan qizlar va ayollar tomonidan og'ir yuklarni ko'tarish va tashish
bilan bog'liq bo'lgan ishlarning bajarilishida maqbul mehnat sharoitini ta’minlash,
reproduktiv funktsiyasini va salomatligi holati buzilishining oldini olish maqsadida
o'rnatiladi hamda bu sanitariya me’yorlari va qoidalariga mulk shaklidan qat’i nazar
barcha korxonalar, tashkilotlar va birlashmalar hamda alohida shaxslar tomonidan rioya
qilishlari majburiydir.
Аyollar mehnatini muhofaza qilish faqat ular mehnatdan foydalanish taqiqlangan
ish va kasblarni belgilash, ular koʼtarishi yoki tashishi mumkin boʼlgan yuk
meʼyorlarini belgilashdangina iborat boʼlmay, boshqa koʼplab tashkiliy huquqiy
tadbirlar majmuini ham nazarda tutadi hamda ularning asosiy maqsadi, yuqorida
CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2 ǀ ISSUE 5 ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
Volume ǀ issue ǀ - bet 6

Bog'liq o-zbekiston-respublikasida-ayollar-mehnat-faoliyatini-muhofaza-qilishning-ahamiyati-va-ularga-yaratilayotgan-shart-sharoitlar
532 UZBEKISTAN | www.caajsr.uz taʼkidlanganidek, bola tug’ish, parvarishlash va tarbiyalash qobiliyatlarini himoya
qilish, sog’liklariga shikast yetishining oldini olishdan iborat.
«Mehnatni muhofaza qilish toʼgrisida»gi qonunga koʼra, har bir xodim, shu
jumladan xotin-qizlar ham, oʼzlari mehnat qilayotgan sharoiti haqida, bu sharoitlarning
oʼz sog’ligi uchun qay darajada xavf-xatar tug’dirishi mumkinligi toʼgrisida toʼliq va
obyektiv axborotlarni olishga xaqli. Ular oʼzlarining kasb kasalliklariga yoxud mehnat
faoliyati bilan boglik boshqa kasalliklarga chalinib qolishlari ehtimolining oldini olish
maqsadida navbatdan tashqari tibbiy koʼrikdan oʼtkazilishlari, kasb kasalliklariga
chalinganlarida esa qonunda belgilangan tartibda oʼzlariga yetkazilgan zarar miqdorini
ish beruvchidan qoplab berilishini talab qilishlari mumkin. Kasb kasalliklari roʼyxati
Oʼzbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 1994 yil 11 maydagi 249-sonli
qarori bilan tasdiqlangan.
NATIJALAR Bugun kunda xotin-qizlar turli sohalarda o'z salohiyatlarini ro'yobga chiqarishlari
mumkin. Davlat boshqaruvida ayollar vakillarini ko'paytirish uchun siyosat, iqtisodiyot
va jamiyat hayotida yetakchi lavozimlarni egallashga qodir 15 ming nafardan ortiq
xotin-qizlardan kadrlar zaxirasi shakllantirildi. Lider ayollar tayyorlash borasida keng
qamrovli ishlar amalga oshirilmoqda.
O'zbekiston tarixida ilk marotaba parlamentda xotin-qizlar soni BMT tomonidan
belgilangan tavsiyalarga mos darajaga etib, parlamentdagi xotin-qizlar soni qariyb 32
foizga yetdi va dunyodagi 190 ta parlament orasida 37-o'ringa ko'tarildi.
Boshqaruv lavozimidagi xotin-qizlar ulushi 27 foizga, partiyalarda 44 foizga, oliy
ta’limda 40 foizga, tadbirkorlikda 35 foizga yetdi.
Xotin-qizlarni ijtimoiy-iqtisodiy qo'llab-quvvatlash, ular bilan manzilli ishlash
maqsadida «Ayollar daftari» tizimi joriy etilib, Davlat byudjetidan har yili 300 mlrd
so'm mablag' ajratib borish yo'lga qo'yildi.
Ota-onasi yoki ularning biridan ayrilgan muhtoj qizlar, boquvchisi yo'q yolg'iz
ayollarning o'qish to'lovlarini qoplab berish tizimi joriy etilib, oliy o'quv yurtlariga
qabul qilishda ehtiyojmand oilalar qizlari uchun grantlar soni ikki baravarga ortdi.
Ayollar tadbirkorligini rivojlantirish maqsadida 224 mingdan ortiq xotin-qizga
jami 6,9 trln so'm miqdorida imtiyozli kredit ajratildi.
Sohada olib borilayotgan islohotlar xalqaro reytinglardagi mamlakatimiz o'rniga
ijobiy ta’sir ko'rsatib, Jahon bankining Ayollar, biznes va qonun indeksida O'zbekiston
2020 yilda xotin-qizlar huquqlari va gender tenglik bo'yicha ahamiyatga molik
islohotlarni amalga oshirgan 27 ta davlat qatoriga kiritildi va 5 pog'onaga yuqorilab, 190
ta davlat orasida 134-o'rinni egalladi.
CENTRAL ASIAN ACADEMIC JOURNAL
OF SCIENTIFIC RESEARCH
ISSN: 2181-2489
VOLUME 2 ǀ ISSUE 5 ǀ 2022
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=4.63)
Passport:
http://sjifactor.com/passport.php?id=22230
Umeå universitet tillämpad fysik och elektronik

UMEÅ UNIVERSITET
Tillämpad fysik och elektronik
Digitalteknik
Lars Wållberg/Håkan Joëlson
|
|
2001-01-26
v 2.1
|
ELEKTRONIK
Digitalteknik
Laboration D152
Kombinatoriska nät, VHDL, PLD
Namn:
Datum:
Epostadr:
Kurs:
Studieprogram:
Innehåll:
Kombinatoriska nät beskrivna med VHDL och realiserade med PLD
Uppgift 1 EXOR-grind med kommentar
2 Enbits heladderare
3 Enbits komparator
4 4/1 multiplexer
5 Kombinatoriskt nät med 7-segment-display
Uppgift 1 (introduktion/övning)
Använd en PLD (Programmable Logic Device) för att realisera en EXOR grind.
1. Läs om Warp i häftet "Vägledning till Warp".
2. Beskriv grinden med VHDL. (Använd kod från något av exemplena nedan om du vill.)
3. Simulera funktionen
4. Programmera en kapsel (PALCE 22V10-PC eller GAL22V10)
5. Koppla upp och testa funktionen.
Kommentar
Uppgiften är mycket enkel, men är tänkt att ge grundkunskaper om VHDL och utvecklingsverktyget Warp.
Följande exempel på lösning är ett typiskt exempel på VHDL-kod med BOOLEAN EQUATIONS:
ENTITY exor IS PORT(
a,b :IN bit;
ut :OUT bit);
END;
ARCHITECTURE beh_exor OF exor IS
BEGIN
ut <= ((NOT b) AND a) or (b AND (NOT a));
END;
En annan lösning kunde kort och gott vara
ARCHITECTURE beh_exor OF exor IS
BEGIN
ut <= a XOR b;
END;
VHDL har en bestämd syntax, d.v.s. det finns fasta regler för hur man skriver VHDL-kod. Det finns en bestämd ordning för hur man ska skriva instruktionerna, så att programvaran kan "förstå" den uppgift/funktion man vill ha utförd. Denna syntax är något man måste lära sig.
De tre följande uppgifterna behöver inte redovisas, och programmering av kapsel är inte nödvändig. Uppgift 5 däremot ska redovisas (se nedan).
Uppgift 2
Beskriv en enbits heladderare med insignalerna a0, b0 och Cin samt utsignalerna sum och Cut. med VHDL-kod.
Uppgift 3
Figuren visar en enbits komparator. Beskriv en sådan i VHDL-kod med 2 ingångar, a och b, och tre utgångar som visar resultatet av komparationen enl. diagrammet. (Bara en utgång kan bli aktiv åt gången.)
a>b
a
a=b
a
b
Uppgift 4
En 4/1 multiplexer ska beskrivas med VHDL-kod. Välj själv benämningar på in och utsignaler.
Uppgift 5
Realisera sista uppgiften i laboration D151 med enbart en 22V10-kapsel och en 7-segmentdisplay. BCD/7-segments-omvandlare ska inte användas.
Minst tre insignaler ska "räknas" och visas på en 7-segments display. (Glöm inte att skydda kretsarna med strömbegränsande resistorer till displayen.)
Redovisning Skriftligt: Förarbete (inkl. kodning av in- och utsignaler)
VHDL-kod
simuleringsresultat (inkl. alla insignalskombinationer) med tolkande kommentarer
Praktiskt: Visa upp en fungerande koppling för labhandledare.
|
Dielectric Strength of Solid, Liquid, and Combined Insulators

|
Dielectric Strength of Solid, Liquid, and Combined InsulatorsBog'liq YUQORI KUCHLANISH TEXNIKASI3.3. Dielectric Strength of Solid, Liquid, and Combined Insulators .... 109
3.4. Characteristics and designs of insulation of electrical
installations of stations and substations..........................................
119
10
3.5. The electric strength of the external insulation and the regulation
of its electric field................................................................................
131
3.6. Long-term electric strength of the internal insulation ..................
142
4.
INSULATION OF ELECTRIC TRANSMISSION LINES . ........
155
4.1. Overhead Power Line Insulation.....................................................
155
4.2. Selection of the number of insulators in a string of insulators of
an overhead power line …….……………………………………..
165
4.3. Voltage distribution along a string of insulators……………….....
172
4.4. The surface tension of single and split wires …………………….
178
4.5. Insulation of high voltage cables …………....................................... 187
4.6. Types of high-voltage cables ………….............................................. 196
5.
INSULATION OF ELECTRIC MACHINES AND MACHINES
206
5.1. Isolation of rotating electrical machines ……………….….……… 206
5.2. Types and designs of insulators of electrical machines …………
212
5.3. Isolation of power transformers …………………………………
220
5.4. Isolation of high-voltage capacitors ………….…………….……… 226
5.5. Types and capacities of capacitors ………………………….…….. 236
6.
PREVENTIVE TEST OF INSULATORS OF ELEMENTS OF
ELECTRICAL SYSTEMS…………………………………………
244
|
| |
Pеdagogik dasturiy vositalar tushunchаsi

Pеdagogik dasturiy vositalar tushunchаsi
Download
0,66 Mb.
Pdf ko'rish
bet
4/8
Sana
16.05.2024
Hajmi
0,66 Mb.
#236874
1
2
3
4
5
6
7
8
Bog'liq
1-Maruza. Axborot texnologiyalarining ta’limdagi o‘rni. Oficce d
Pеdagogik dasturiy vositalar tushunchаsi
Elеktrоn pеdаgоgikа ахbоrоt kоmmunikаciyа tехnоlоgiyаlаr bilаn to’yingаn
(uyg’unlаshgаn) ахbоrоt tа’lim muhitidа o’quv jаrаyonlаrni o’rgаnish, bаshоrаtlаsh
vа tаfsirlаsh bilаn shug’ullаnаdigаn ilmiy yo’nаlish.
Elеktrоn pеdаgоgikа - bu yuqоri tехnоlоgiyаli ахbоrоt tа’lim muhitidа tа’lim
vа tаrbiyаning usul
vа shаkllаrini оchib bеrish
, o’quv jаrаyonlаrini o’rgаnish,
tаvsiflаsh vа bаshоrаtlаsh bilаn shug’ullаnidigаn
pеdаgоgikаning yаngi bir
yo’nаlishi.
Pеdаgоgik dаsturiy vоsitаlаr – kоmpyutеr tехnоlоgiyаlаri yordаmidа o’quv
jаrаyonini qismаn yoki to’liq аvtоmаtlаshtirish uchun mo’ljаllаngаn didаktik vоsitа
hisоblаnаdi. Ulаr tа’lim jаrаyonini sаmаrаdоrligini оshirishning istiqbоlli
shаkllаridаn biri hisоblаnib, zаmоnаviy tехnоlоgiyаlаrning o’qitish vоsitаsi sifаtidа
ishlаtilаdi. Pеdаgоgik dаsturiy vоsitаlаr tаrkibigа: o’quv fаni bo’yichа аniq didаktik
mаqsаdlаrgа erishishgа yo’nаltirilgаn dаsturiy mаhsulоt (dаsturlаr mаjmuаsi),
tехnik vа mеtоdik tа’minоt, qo’shimchа yordаmchi vоsitаlаr kirаdi.
Pеdаgоgik dаsturiy vоsitаlаrni quyidаgilаrgа аjrаtish mumkin:
o’rgаtuvchi dаsturlаr
– o’quvchilаrning bilim dаrаjаsi vа qiziqishlаridаn
kеlib chiqib yаngi
bilimlаrni o’zlаshtirishgа yo’nаltirаdi
;
tеst dаsturlаri
– egаllаngаn bilim, mаlаkа vа ko’nikmаlаrni tеkshirish yoki
bаhоlаsh mаqsаdlаridа qo’llаnilаdi;
mаshq qildirgichlаr
- аvvаl o’zlаshtirilgаn o’quv mаtеriаlini tаkrоrlаsh vа
mustаhkаmlаshgа хizmаt qilаdi;
o’qituvchi ishtirоkidаgi virtuаl o’quv
muhitini shаkllаntiruvchi
dаsturlаr (Virtuаl bоrliq tizimlаri)
.
Virtuаl bоrliq
(
Virtuаlьnаyа rеаlьnоstь)
tushunchаsini
Jaron Lanier (Lаnье)
tаklif etgаn. Virtuаl bоrliq
Download
0,66 Mb.
1
2
3
4
5
6
7
8
Download
0,66 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pеdagogik dasturiy vositalar tushunchаsi
Download
0,66 Mb.
Pdf ko'rish