Fayllar xavfsizligi - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim va innovatsiyalar vazirligi urganch Davlat Universiteti

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim va innovatsiyalar vazirligi urganch Davlat Universiteti
|
bet | 4/8 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 318,74 Kb. | | #138880 |
Bog'liq Diyorbek kurs ishiFayllar xavfsizligi
Fayl xavfsizligi, tarmoqda va mobil qurilmalarda fayllar bilan ishlashda foydalanuvchilarga ishonch hissiyatini oshiradi va ularga maxfiyiyatni ta'minlash imkonini beradi.
Fayl almashish protokollari, fayllarni bir qurilmadan boshqasiga o'zbek, ularga murojaat qilish va fayllarni almashishda foydalaniladigan standartlar va qoidalardir. Bu protokollar, turli tarmoq va platformalarda fayl almashishni osonlashtirish, yaxshi o'rgatish va foydalanuvchilar uchun samarali tajriba ta'minlash maqsadida yaratilgan. Quyidagi mashhur fayl almashish protokollari mavjud:
**FTP (File Transfer Protocol):** FTP, fayllarni tarmoq orqali almashish uchun standart protokol bo'lib, boshqa qurilmalar bilan murojaat qilishni ta'minlaydi. Odatda, FTP-da fayllarni yuklash va yuklab olish amaliyotlari uchun xizmat bermaydi, lekin uni yaxshi ko'rib chiqilgan FTP klientlar orqali foydalanishingiz mumkin.
**SFTP (Secure File Transfer Protocol):** SFTP, fayllarni himoyalangan shifrlash (SSH) orqali almashish uchun protokol bo'lib, o'zbek tarmoqlar va ulanishlar uchun yaxshi tanlanadi. U fayllarni himoyalash, shifrlash va ma'lumot almashishning xavfsizligini ta'minlash maqsadida ishlatiladi.
**FTPS (FTP Secure):** FTPS, FTP-da himoyalangan variantdir. U SSL (Secure Sockets Layer) yoki TLS (Transport Layer Security) protokollari orqali himoyalangan bo'lib, fayllarni o'zbek yoki umuman internet tarmog'ida xavfsiz almashish uchun ishlatiladi.
**HTTP (Hypertext Transfer Protocol):** HTTP, saytlar orqali tekst va media fayllarni almashish uchun ishlatiladi. Odatda, fayllarni yuklash uchun qo'shimcha qoidalarga ega bo'lgan HTTP qo'llanmalar, masalan, RESTful API, foydalaniladi.
**HTTPS (Hypertext Transfer Protocol Secure):** HTTPS, fayllarni HTTP orqali almashishning xavfsiz va shifrlangan varianti bo'lib, SSL yoki TLS protokollari orqali xavfsizligi ta'minlaydi.
**WebDAV (Web Distributed Authoring and Versioning):** WebDAV, internet orqali fayllarni boshqarish uchun ishlatiladigan protokoldir. U fayllarni yaratish, o'zgartirish va boshqa tahrirlarni bajarishga imkon beradi.
**NFS (Network File System):** NFS, UNIX/Linux tizimlarida fayllarni almashish uchun o'zbek protokoldir. U fayllarni o'qish, yozish va almashishga imkon beradi.
**CIFS/SMB (Common Internet File System/Server Message Block):** CIFS va SMB, Windows tizimlarida fayllarni almashish uchun protokollar bo'lib, faqat lokal tarmoqlarda emas, balki internet orqali ham fayllarni almashish uchun ham ishlatiladi. Fayl almashish protokollari alohida maqsad va tizimlarda ishlatilishi mumkin. Ularni tanlash va sozlashda, o'zingizning tarmoqingiz, xizmatlashgan qurilma va mahsulotlar orqali qaysi protokolni tanlashingiz kerakligini hisobga oling. Fayl integratsiyasi, turli ilovalar, xizmatlar yoki tizimlar orasida fayllarni o'zaro o'zgartirish va almashishni osonlashtirish uchun qo'llaniladigan protsesslarni ifodalaydi. Bu, fayllarning avtomatik ravishda o'zgartirilishini, bir ilovadan boshqasiga o'zbek almashishini, yoki boshqa tizimlarga bog'lanishini ta'minlashni o'z ichiga oladi. Quyidagi bir necha foydalaniladigan fayl integratsiya yo'llari mavjud:
**Bulut xizmat integratsiyasi:** Bulut xizmatlar, fayllarni uzoq masofadagi serverlarda saqlash va ularga o'zaro o'zgartirish imkonini ta'minlaydi. Masalan, Google Drive, Dropbox, OneDrive kabi bulut xizmatlari o'z ichiga fayl almashish protokollari bilan foydalanish orqali fayllarni boshqa tizimlarga o'tkazishga imkon beradi.
**API (Application Programming Interface):** Fayl almashish uchun tashqi ilovalar va tizimlar o'rtasida ko'rsatma punktlari orqali fayllarni almashishni ta'minlaydigan API lar ishlatiladi. API, ilova yaratuvchilari uchun o'zgarishlarni integratsiya qilish uchun kerakli funktsiyalarni taqdim etadi.
**Fayl boshqarish sistemasi integratsiyasi:** Fayl boshqarish sistemalari, masalan, Document Management Systems (DMS) yoki Content Management Systems (CMS), fayllarni boshqarish va ulashishda integratsiyaga imkon beradi. Bu, kompaniya ichidagi ilovalar orasida va tarmoq orqali fayllarni o'zaro almashishga imkon beradi.
**Integratsiya platformalari:** Uyghun integratsiya platformalari, bir nechta ilovalar va tizimlar orasida integratsiyani osonlashtirish uchun yaratilgan xususiy dasturlardir. Ular foydalanuvchilarga boshqarish paneli orqali integratsiyani sozlash imkonini beradi.
**Fayl almashish ilovalari:** Ba'zi xususiy fayl almashish ilovalari, bir nechta tizimlar yoki ilovalar orasida fayllarni almashish va ulashishni osonlashtirish uchun ishlab chiqilgan.
**Boshqaruv panel integratsiyasi:** Boshqaruv panel orqali, boshqaruvchi interfeys orqali tizimni boshqarish, ma'lumotlarni ko'rish va boshqarish, o'z ichiga olgan integratsiya funksiyalarini taqdim etish.
|
| |