Ta'limiy Internet resurslar va ulardan o'quv jarayonida foydalanish

• Regional ta’lim Web-serverlar bazasida axborot-ta’lim muhiti shakllantiriladi, uning
mazmunan to’ldirilishi turli o’quv yurtlari pedagoglarining birgalikdagi sa’y-harakatlari bilan
amalga oshiriladi.
• Umum Rossiya virtual ta’lim makonini yaratish dasturi doirasida, joylarda
Rossiya virtual
universitetining regional markazlari tashkil qilinadi. Mavjud bo’lgan, shu jumladan, ushbu
dasturda qatnashayotgan boshqa oliy o’quv yurtlaridagi elektron o’quv resurslari to’g’risidagi
axborotdan barcha manfaatdor shaxslar – o’qituvchilar, talabalar Internet orqali foydalanishlari
mumkin bo’ladi. Barcha regional markazlar o’quv resurslaridan foydalanish uchun yagona
qobiqdan foydalanadilar. Ularning gipermatnli texnologiya yordamida rasmiylashtirilgan
bo’lishi, ular uchun yagona cheklash hisoblanadi.
Ta’lim Web-serveri konsepsiyasi. Makonda taqsimlangan ta’lim tizimini yaratishdagi ko’plab
masalalarni hal qilishda, pedagoglar ham, o’quvchilar ham katta rol o’ynashlari mumkin.
Ta’lim Web-serveri negizidagi virtual o’quv markazini axborot jihatdan qo’llab-quvvatlash
kompleksini shakllantirish va rivojlantirishning ustuvor yo’nalishlari sifatida, ikkita
asosiy
yo’nalishni belgilash mumkin.
Birinchi yo’nalish – bu o’quv yurti serverida joylashtirilgan va virtual o’quv markazi
ma’muriy, o’quv-metodik, ilmiy-tadqiqot faoliyatining axborot jihatdan qo’llab-quvvatlanishini
ta’minlaydigan axborot-ma’muriy Web-saytini loyihalash. Bunday saytlar mustaqil ahamiyat
kasb etadi, ularni rasmiy Web-sahifalar bilan almashtirib bo’lmaydi, chunki ularning strukturasi
virtual o’quv markazi faoliyatining xarakteri bilan belgilanishi kerak. Bu, masofadan o’qitish
ham, ijodiy loyihalarni bajarish ham, tarmoq olimpiadalarini o’tkazish ham bo’lishi mumkin.
Tegishlicha, bu yo’nalishlarning har biri uchun, sayt negizida shuni tashkillashtirishga alohida
yondashuv talab etiladi. Aynan, pedagog axborot resurslaridan foydalanish
tartibini rejalash-
tirishi, o’quvchilar bo’yicha ma’lumotlar bazasida serverda to’planadigan axborot yordamida,
o’quv yoki ijodiy jarayon boshqarilishini va monitoring tashkillashtirilishini mulohaza qilib
ko’rishi mumkin. Loyiha dasturiy jihatdan mutaxassislar tomonidan amalga oshiriladi (oliy
o’quv yurtlarida bu axborot texnologiyalari markazlarining yoki boshqa o’xshash struktura-
larning xodimlaridir). Albatta, bunday saytlar yaratilishini bosqichma-bosqich, pastdan yuqoriga
texnologiyasida – o’quvchilarni oddiy ro’yxatga olishdan tortib, virtual o’quv markazi butun
faoliyatini to’la ma’muriy
boshqarishgacha, real amalga oshirish mumkin. Ikkinchi
yo’nalishning mohiyati, ta’lim serverini mazmunan to’ldirish uchun turli elektron o’quv
materiallari tayyorlashda ko’rinadi. Bu ishda asosiy rol, albatta pedagoglarga tegishli, lekin
o’quvchilar uchun ham keng faoliyat maydoni ochiladi. Bu, masalan, obzorli materiallarni ichiga
oluvchi Web-sahifalarni tayyorlash, u yoki bu fan bo’yicha eng
qimmatli axborot manbalari
(Internet havolalari) ro’yxatlari bo’lgan annotasiyalangan kataloglar, modellashtiruvchi
dasturlarda ma’lumotlar bazalarini shakllantirish bo’lishi mumkin. Gipermatnli texnologiyadan
foydalanish, ham pedagoglar, ham o’quvchilar uchun axborot bilan ishlash imkoniyatini doimo
yaxshilab borgan holda, butun tizimni oson o’zgartirish va kengaytirish imkonini beradi.
Gipermatnli texnologiyadan foydalanish o’z-o’zidan barcha ishlanmalarni yagona standart
doirasiga
kiritadi, lekin O’AT dasturiy ta’minoti kompleks ishlashi uchun, odatda, yagona
axborot makoni shakllanishini ta’minlaydigan va o’zida, o’quvchilar, o’quv yurti pedagoglari va
ma’muriyati operativ foydalana oladigan, muammoga yo’naltirilgan axborot muhitini
ifodalaydigan standart dastur – qobiq tuziladi yoki jalb qilinadi. Bunday qobiqlarni (VLE, Net-
maktab va boshqalar) joriy qilish pedagoglarning bevosita ishtirokida olib borilmoqda.
Pedagoglar tajriba foydalanish bosqichidayoq, o’z takliflarini ishlab chiquvchilarga bergan
holda, ta’lim jarayonini tashkillashtirish uchun ularning imkoniyatlarini o’rganadilar. Biroq,
afsuski, bunday dasturiy ta’minot uchun yagona standart hozircha ishlab chiqilmagan.
Masofadan va ochiq o’qitish dasturlarini amalga oshiradigan o’quv yurtlari va
markazlari
(mamlakatimizdagi va chet eldagi), axborot muhitini saqlab turish uchun faoliyatlarining o’ziga
xos xususiyatlarini hisobga olgan holda, o’zlarining dasturiy ta’minotini ishlab chiqishmoqda.
Bundan tashqari, standartlashtirilgan dasturiy vositalarning yo’qligi tufayli, o’quv yurtlari
kommunikasion texnologiyalarni qo’llab-quvvatlash uchun mo’ljallangan dasturiy ta’minotni