-rasm. Fara chiroqlari - 1. Yoritish tizimlarining vazifasi, tuzilishi, turlari va ishlashi

|
1. Yoritish tizimlarining vazifasi, tuzilishi, turlari va ishlashi
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 342,59 Kb. | | #115728 |
Bog'liq 20-mavzu1 -rasm. Fara chiroqlari.
a) va b) 2 FD-42 metall asosli (tsokalli) amerika tizimi uchun,
v) simmetrik evropa tizimi uchun; g) assimetrik R4St-41 metall asosli,
evropa tizimi uchun, galogen chiroqlar: d) N1; e) N2; j) N3; z) N4. Shtiftli chiroqlar: i) ikki kontaktli, ikki cho’lg’amli; k) bir kontaktli, bir cho’lg’amli; l) barmoqsimon; m) safitli;
1-shisha idish (kolba), 2-uzoqni yoritish cho’lg’ami; 3-yaqinni yoritish cho’lg’ami; 4-himolagich (ekran); 5-fokuslovchi flanets; 6-metall asos (tsokol); 7-elektr sim ulagich.
Chiroqlarning cho’lg’amlarini spiral shaklida o’ralgan volfram simidan tayyorlanadi. Cho’lg’am qiziganida volfram bug’lari hosil bo’lib shisha idishning ichki yuzasini qora qatlam qoplay boshlaydi. Buning oldini olish uchun, shisha idishning ichiga inert gazlarining aralashmasi (96% organ va 4% azot) to’ldiriladi. Quvvati 3 Vt gacha bo’lgan chiroqlarning shisha idishi ichida vakuum hosil qilinadi.
I nert gazlari to’ldirilgan chiroqlarning cho’lg’amlarini 3000 K gacha qizdirish mumkin bo’lib, harorat bundan ortsa volframni bug’lanishi kuchayadi. Shu sababdan zamonaviy avtomobillarning faralarida galogen chiroqlar ishlatilmoqda. Galogen chiroqlarida inert gazlariga galogen yoki uning brom bilan birikmasi to’ldiriladi. Galogen chiroqlarining cho’lg’amini 3600 K ga qizdirish imkoniyati ortib, o’lchami kichik bo’ladi va shishaning ichki yuzasida folfram qoplama hosil bo’lmaydi. Chiroq yonganida folfram bug’lanib, inert gaz ta’sirida yana qaytib cho’lg’amga o’tiradi va cho’lg’amni uzilishdan saqlaydi. Bu jarayon to’la to’kis kechishi uchun harorat 9000 K bo’lishi kerak, shu sababdan galogen chiroqlarining shisha idishini issiqlikga chidamli kvarts shishadan tayyorlanadi. Uzoqni yoritish galogen faralari 400 m masofani yorita oladi.
Faralarni boshqarish uchun rul kolonkasining chap tomonida joylashgan, ko’p vazifali tortqidan foydalaniladi. Tortqidagi uzib ulagichni birinchi holatga burilsa: gabarit chiroqlar, davlat raqami yoritgichi va asboblar jamlamasini (shitokni) yorituvchi chiziqlarni yoqadi: ikkinchi holatga burilsa: barcha oldin yondirlgan chiroqlarni va yaqinni yoritishni yoqadi. Uzoqni yoritish faralarini yoqish uchun tortqini pastga bosiladi, bunda asboblar jamlamasidagi uzoqni yoritish farasi yoqilganligini ogohlantiruvchi chiroqcha yonadi. Yaqinni yoritish farasini yoqish uchun tortqini yuqoriga, oldingi holatga ko’tariladi. Barcha chiroqlarni o’chirish uchun uzgich-ulagichni «OFF» holatiga keltiriladi.
Tumanga qarshi faralar ob-havo sharoiti harakatlanishni qiyinlashtirganida (tuman, yomg’ir, qor, chang-to’zon), avtomobilni 2030 kmsoat tezlikda boshqarish va 15 25 m masofadagi narsalarni ko’rish imkoniyatini yaratadi. Tumanga qarshi faralar to’g’ri burchakli yoki doiraviy shaklda bo’ladi. Faraning qaytargichi parabiloid shaklga ega bo’lib, uning fokus markaziga N1, N2, N3 turidagi galogen chiroqlar o’rnatiladi, 2-rasm. Tumanga qarshi faraning nur tarqatgichi asosan sariq rangda bo’ladi.
2-rasm. Tumanga qarshi fara.
|
| |