nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fayl tizimi funksiyalari va ma’lumotlar ierarxiyasi

|
Fayl tizimi funksiyalari va ma’lumotlar ierarxiyasi
|
bet | 9/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasFayl tizimi funksiyalari va ma’lumotlar ierarxiyasi.
Fayl deganda, odatda nomlangan, bir xil tuzilishga ega bo’lgan yozuvlardan tashkil topgan ma’lumotlar to’plami tushuniladi. Bu ma’lumotlarni boshqarish uchun, mos ravishda fayl tizimlari yaratiladi. Fayl tizimi, ma’lumotlar mantiqiy strukturasinining va ularga ishlov beri jarayonida bajariladigan amallar bilan ish olib borish imkonini beradi.
FAT fayl tizimi
FAT fayl tizimi, o’z nomiga quyidagi ma’lumotlarni o’z ichiga olgan oddiy jadval orqali ega bo’lgan:
fayl yoki uning fragmentlari uchun ajratilgan, mantiqiy diskning bevosita adreslanuvchi qismlari (uchastkalari);
disk makoni bo’sh sohalari;
diskning defektli sohalari (bu sohalar defekt joylariga ega bo’lib, ma’lumotlarni o’qish va yozishni xatosiz bajarishga kafolat bermaydi).
FAT fayl tizimida, ixtiyoriy mantiqiy disk ikki sohaga: tizimli soha va ma’lumotlar sohasiga bo’linadi.
Fayllarni joylashtirish jadvali
Fayllarni joylashtirish jadvali, juda muhim ma’lumotlar strukturasidir.
V FAT va FAT 32 fayl tizimlari
FAT boshlang‘ich fayl tizimi muhim xarakteristikalardan biri fayl nomlari 8.3 formatidan foydalanishdir. FAT standart tizimiga (FAT 16 ko’z tutilmoqda) yana 2 ta, keng tarqalgan MS OT – Windows 95 va Windows NT uchun ko’rinishlari: V FAT (FAT virtual tizimi) va FAT 32 tizimidir. Hozirgi vaqtda FAT 32 – Windows Millennium Edition, Windows 2000 va Windows XP tomonidan qo’llaniladi, bu FAT 32, tizimining Windows NT va Linux uchun ham ishlab chiqilgan versiyalari mavjuddir.
NTFS fayl tizimi
NTFS (New Technology File System –yangi texnologiya fayl tizimi) fayl tizimi nomida yangi so’zi mavjuddir. Haqiqatda, NTFS fayl tizimi, taniqli FAT 16 (va hatto FAT 32)ga nisbatan sezilarli mukammalliklar va o’zgarishlarni o’z ichiga olgan. Foydalanuvchi nuqtai-nazaridan qaraganda, fayllar har doimdagidek (oldindagidek), Windows muhitida ishlash vaqtida ko’pincha “papka” deb ataluvchi kataloglarda saqlanadi. Ammo unda talay yangi xususiyat va imkoniyatlar paydo bo’ldi.
|
| |
Ochilgan oynadan olib tashlanadigan ilovani topamiz va sichqoncha yordamida ajratamiz va

|
Ochilgan oynadan olib tashlanadigan ilovani topamiz va sichqoncha yordamida ajratamiz va
|
bet | 7/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasOchilgan oynadan olib tashlanadigan ilovani topamiz va sichqoncha yordamida ajratamiz va Udalit tugmasini bosamiz.
Rasm. 7.18
So’ngra, ilovani hamma komponentalari bilan olib tashlashga rozilik berib deinstallsiya jarayonini ishga tushirib, uni tugashini kutish kerak.
8.Periferik qurilmalarni o’rnatish va o’chirish
Bu jarayon, ya’ni periferik qurilmalarni o’rnatish va olib tashlash. Maxsus nazariy ko’rsatmalarni talab etmaydi. Shundan kelib chiqqan holda bu jarayonni ko’rish mumkin.
Bajarilish tartibi:
Kompyuterni tizimli blokdagi tugmalar yordamida ishga tushiring.
Monitorni ishga tushiring (agar monitor protsessordan alohida elektr manbaasiga ulangan bo’lsa)
Masalalar panelidagi “Pusk” tugmasini bosing Nastroyka -> Panel Upravleniya bo’limini tanlang. (rasm-1)
Rasm. 7.19
Ustanovka oborudovaniya ob’ektini ochganda (Ustanovka oborudovaniya ma’lumotlar oynasi ochiladi) Dalee > tugmasini bosing.
“Povesti avtomaticheskiy poisk novыx ustroystv?” savoliga mos bo’limdan Da ni bosing (tavsiya etiladi)
Dalee > tugmasini bosing
Kompyuter yangi o’rnatilgan qurilmani qidiradi. Agar kompyuter yangi qurilmani topsa, “Svedeniya” tugmasini ko’rasiz.
“Svedeniya” tugmasini bosasiz, va topilgan qurilmalar bilan tanishishingiz mumkin. Dalee > tugmasini bosing.
Kerakli qurilma tipini tanlang: Modem keyin Dalee > tugmasini bosing.
Ne opredelyat tip modema (vыbor iz spiska) belgilang. Dalee > tugmasini bosing (rasm-2).
Rasm. 7.20
( O’rnatilgan qurilma tipini toping)
|
| |
Nazorat savollari - Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja

|
Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja
|
bet | 22/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasNazorat savollari
OT stili va mavzusini o’zgartirish uchun qanday amallarni bajarish kerak?
OT da konsol va oynali rejim qanday farq qiladi?
OT da fayl va papkalar asosiy atributlarini ko’rsating.
(Full control) murojaatiga ega foydalanuvchi qanday imkoniyatlarga ega bo’ladi.
OT da ma’lumotnoma tizimidan foydalanish usullari.
OT ning “Dispetcher ustroystv” oynasida qanday ma’lumotlarni ko’rish mumkin.
Dasturlarni o’rnatish va olib tashlash qanday olib boriladi?
Ma’lumotlarni saqlashda asosiy vazifalar.
Fayl tizimi asosiy funksiyalar ma’lumotlar ierarxiyasi.
Eng ommaviy fayl tizimlari.
Ma’lumotlarni qidirishning eng samarali usullari
NTFS fayl tizimining asosiy imkoniyatlari
Ma’lumotlarni arxivlash nima uchun kerak va u qanday olib boriladi.
MSBACKUP utilitasining asosiy funksiyalari nimalardan iborat?
Fayllarni siqishtirish qanday olib boriladi?
Win OS tarmoq imkoniyatlari va ularni sozlash.
Komp’yuterni boshqa komp’yuterga to’g‘ridan – to’g‘ri qanday ulash mumkin?
Internet ulanishlarni qanday to’g‘ri va samarali bajarish mumkin.
Ma’lumotlarni qabul qilish va uzatish qurilmalari.
Tizim adminitratorining yuqori vakolatli huquqlari mavjud?
|
| |
3-Modul: Atmosfera havosini muhofaza qilish asoslari. Mavzu: Atmosferaning tarkibi va tuzilishi reja - bet 4

|
3-Modul: Atmosfera havosini muhofaza qilish asoslari. Mavzu: Atmosferaning tarkibi va tuzilishi reja
|
bet | 4/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 387,63 Kb. | | #243900 |
Bog'liq 3-LECTUREAtmosfera -deb nimaga aytiladi?
Atmosferani qanday qatlamlarga ajratiladi?
Atmosfera nechi xil yo’l bilan ifloslanadi?
Iflosliklar –-deb nimaga aytiladi?
Atmosfera havosini Antropogen ifloslovchi manbalar qanday guruhlarga boʹlinadi?
Atmosferada ifloslantiruvchi moddalarning tarqalishiga meteorologik omillarga taʹsiri qanday?
Tayanch soʹz va iboralar:
Atmosfera, ifloslantiruvchi manba, elektromagnit, fotokimyoviy, Troposfera, Mezosfera, Termosfera, Ekzosfera, Statsionar.
|
| |
Tema (Theme) - Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja

|
Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja
|
bet | 2/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasTema (Theme) oynasidan o’ng tarafda joylashgan pastga qaratilgan ko’rsatkich bosiladi, so’ng ro’yxatdan Klassicheskaya (Windows Classic) mavzuini tanlash lozim bo’ladi. Tanlovingiz mavzuyingiz namnasini namoyish etish uchun tizim oynasi o’zgaradi.
O’zgarishlarni tasdiqlab dialog oynasini yopish uchun OK tugmasini bosish darkor bo’ladi. Siz shunda oq fonda ochilgan Oformlenie i temы (Appearance and Themes) dialog oynasiga qaytasiz. Masalalar paneli va Pusk (Start) menyusi ham shu qatorda o’zgaradi.
Ishchi stoliga qaytish uchun oynani Zakrыt (Close) tugmasi bosiladi. Klassik foydalanuvchi ishchi stoli Windows XP ishchi stoliga nisbatan anchayin yoqimli ko’rinishga egadir.
2. Operatsion timzimlarning oyna va konsol rejim interfeysi
Windows OT ining grafik qobig‘i foydalanuvchi va kompyuter munosabatlarini dialog shaklda grafik ma’lumotlarni kiritish va chiqarish orqali, dasturlarni piktogrammalar yordamida boshqarish, menyu, oyna, panellar (boshqaruv, masalalar, uskunalar) va boshqa boshqaruv elementlari bilan ta’minlaydi.
Windows grafik interfeysi asosiy elementlari quyidagilar: Ishchi stoli, Pusk tugmasidagi masalalar paneli. Windows ning foydalanuvchi interfeysi grafik ko’rinishi qo’llanilganligi sababli, dasturlarni asosiy boshqaruv qurilmasi sichqoncha manipulyatori hisoblanadi.
Windows grafik interfeysining asosiy elementlari quiydagilar:
Piktogrammali ishchi stoli
Masalalar panelida joylashgan dasturlar tugmalari, indikatorlar, Tezkor ishga tushirish paneli
Asosiy menyu (Pusk tugmasi)
Rasm.7.3
Kontekst menyusi (tanlangan ob’ekt ustida sichqonchaning o’ng tugmasi bosilganda aks etuvchi)
Rasm.7.4
Konsol interfeysi katta tarixga ega, ammo hozirga qadar foydalanuvchi interfeysining asosiy tashkil etish usuli bo’lib qolgan. Ushbu interfeysning asosiy spesifikasi shundan iboratki, kiritish chiqarish o’zida mantiqiy ketma-ket oqimni mujassam etadi. Bu degani kiritilgan simvollarni keyinchalik o’zgartirish imkoni mavjud emas.
Konsol ilovalarni dasturlash standart va oddiyligi bilan ommabop hisoblanadi.
Konsol ilovalari ilmiy dasturlarni yaratishda samarali hisoblanadi, qaysiki natijalarni chiqarish qoidaga ko’ra fayllarda aks ettiriladi. Shuningdek konsol interfeysi turli operatsion tizimlarda (Windows, Linux va x.k.) ishlashi zarur bo’lgan dasturlarni standart dasturlash tillarida (masalan S++) ishlab chiqishda qulay hisoblanadi.
Bundan tashqari konsol ilovalar dasturlarni masofaviy terminallar orqali boshqarish zaruriyati bo’lganda ishlab chiqiladi (masalan SSH).
Ammo Windows operatsion tizimi ilovalari uchun yaratilgan ko’pgina konsol ilovalar to’g‘ri kelmaydi. Ayniqsa bu tijoriy ilovalarni ishlab chiqishga taaluqli.
Konsol buyruqlar rejimini ishga tushirib foydalanuvchi lokal resurslar singari masofaviy mashina resurslarini ham boshqarish imkoniyatiga ega bo’ladi.
Rasm.7.5
|
| |
vaksina programmalar yoki immunizatorlar

|
vaksina programmalar yoki immunizatorlar
|
bet | 7/10 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #240106 |
Bog'liq Aniviruslarvaksina programmalar yoki immunizatorlar disk yoki programmalarni shunday o`zgartiradiki, bu narsa programmalarning ishida namoyon bo`lmaydi, lekin vaksinatsiya ishlatilganda virus programma va disklarni zararlagan deb hisoblaydi.
Windows lar uchun Doctor Web Bu programma 32 bitli Windows turkumidagi operatsion sistemalar uchun mo`ljallangan bo`lib, qisqacha DrWeb32W deb ataladi.
DrWeb32W funksional jihatdan DOS ning DrWeb antivirusiga o`xshash. Lekin DrWeb ning 4.0 versiyasidan boshlab antivirus programma ishlashining arxitekturasi va algoritmiga sezilarli o`zgartirishlar kiritilgan. Bu esa o`z navbatida yangi antiviruslar yaratilishiga asos bo`ldi. DrWeb 4.0 antivirusining asosiy yangiligi modul prinsiplarining qo`llanilganidir, ya'ni viruslar bazasi alohida faylda tashkil etilgan bo`lib, u asosiy programma ishga tushgandan so`ng qo`shimcha fayl sifatida yuklanadi. Natijada operativ xotira yetishmovchiligining oldi olinadi. DrWeb32 antivirus programmasida programma biror muhitda (masalan, Windows 95/98/NT) ishlaydigan qobiq programma va muhitga bog`liq bo`lmagan yadrodan tashkil topadi. Programmalarni bunday tashkil etish quyidagi afzalliklarga ega:
bitta virus bazasining faylidan DOS ning DrWeb programmasi uchun ham, Windows 95/98/NT, OS/2, Novell Netware uchun ham foydalanish mumkin;
programmaning yadrosini boshqa qobiq programmalar va amaliy dasturlarga ulash mumkin;
qobiq programmalar, yadrolar va virus bazalarini Internet tarmog`i orqali avtomatik kengaytirish hamda yangilash imkonini beradi.
DrWeb32 ning yana boshqa yangiliklaridan biri uning test qilinadigan obyektlarni ixtiyoriy diskdagi kataloglar ro`yxatidan (hatto alohida fayllarni ham) tanlash imkoniyatining mavjudligidir.
DrWeb32 antivirus programmasini ishga tushirganda (Windows ning ish stolidan, PUSK menysining
Quyida asboblar panelining, menyu bo`limlari va bandlarining asosiy funksiyalari berilgan.
|
| |
Asboblar paneli va funksiyalari

|
Asboblar paneli va funksiyalari
|
bet | 8/10 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #240106 |
Bog'liq AniviruslarAsboblar paneli va funksiyalari
Zararlangan fayllar ro`yxatini chiqarish holatiga o`tish.
Tekshiriladigan sohani tanlovchi daraxt holatiga o`tish.
Virusga tekshirish natijalarining ma'lumotlarini chiqarish.
Zararlangan fayllar haqidagi ma'lumotlarni saqlovchi ro`yxatni tozalash.
DrWeb bazasini Internet orqali to`ldirish.
Antivirus programmaning ishlash parametrlarini o`rnatish.
Chiqish (ishni tugallash).
File (Fayl) menysi
Davolashni boshlash
Ishni to`xtatish
ro`yxatni tozalash
bazani to`ldirish
ishni tugallash
View (Ko`rish) menysi
zararlangan fayllar ro`yxati
ob’yektni tanlash
statistika
Options (Opsiya) menysi
holat parametrlarini o`zgartirish
holat parametrlarini saqlash
holat parametrlarini tiklash
Help (Yordam) menysi
mavzular bo`yicha yordam
programma haqida ma'lumot
1-rasm. Kasperskiy antivirusi
2-rasm. NOD32 antivirusi
3-rasm. Panda antivirusi
4. NOD32 antivirusini kompyuterga o’rnatish
NOD32 antivirusini znachoki
Nentrust – tugmasini bosamiz
Extract-tugmasini bosamiz
Kutamiz
Dalee -tugmasini bosamiz
Dalee -tugmasini bosamiz
Kutamiz
Gatova-tugmasini bosamiz
|
| |
Kompyuter virusi qanday namoyon bo`ladi

|
Kompyuter virusi qanday namoyon bo`ladi
|
bet | 3/10 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #240106 |
Bog'liq AniviruslarKompyuter virusi qanday namoyon bo`ladi
Kompyuter zararlanganda, bir qancha g’aroyib hodisalar yuz beradi:
ba'zi bir programmalar ishlamaydi yoki yomon ishlay boshlaydi;
ekranga boshqa xabarlar yoki simvollar chiqa boshlaydi;
kompyuter ishlashi sekinlashadi;
ba'zi bir fayllar buziladi yoki ularning hajmi ortiqcha har xil yozuvlarni qo`shish hisobiga o`zgaradi, kattalashadi;
operativ xotiraning bo`sh joyi qisqaradi;
sistemali disketadan programmalarni yuklash qiyinlashadi yoki umuman yuklanmaydi. Shuni ta'kidlash kerakki, programmalar va hujjatlar matnlari, berilganlar bazasining axborot fayllari, jadvallar va boshqa shunga o`xshash fayllar zararlanmaydi. Ular faqat buzilishi mumkin.
Virus bilan quyidagi turdagi fayllar zararlanishi mumkin:
Bajariluvchi fayllar: COM va EXE ko`rinishidagi fayllar. Fayllarni zararlaydigan viruslar fayl viruslari deyiladi. Bajariluvchi fayllaridagi viruslar shu fayl tegishli bo`lgan programma ishlaganda o`z faoliyatini boshlaydi;
Operatsion sistemaning yuklovchisi va qattiq diskning asosiy yuklovchisi yozuvlaridan iborat fayllar. Bu sohalarni zararlaydigan viruslar yuklovchi yoki but viruslari deyiladi. Bunday viruslar kompyuter yuklanishi bilan ishlay boshlaydi va u rezidentlik holatiga o`tadi, ya'ni doim kompyuter xotirasida saqlanadi. Tarqalish mexanizmi - kompyuterga qo`yiladigan disketalarning yuklovchi yozuvlarining zararlanishi. Bularda joylashgan viruslar shu qurilmalar, qurilmalar drayverlari, ya'ni har xil qurilmalar ishini ta'minlovchi programmalarga murojaat qila boshlaganda ishga tushadi. Diskdagi fayl sistemani o`zgartiradigan viruslar. Odatda bunday viruslar DIR deb ataladi. Bu viruslar diskning biror-bir sohasida fayllarning oxiri sifatida yashirinadilar.
Ular ko`rsatgichlar boshini yozuv oxiriga olib o`tib qo`yadi va NDD (Norton Disk Doctor) bilan tekshirganda diskning buzilganligi ma'lum bo`ladi.
|
| |
Viruslardan himoyalanishning asosiy vositalari

|
Viruslardan himoyalanishning asosiy vositalari
|
bet | 6/10 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #240106 |
Bog'liq Aniviruslar3. Viruslardan himoyalanishning asosiy vositalari
Eng yaxshi himoya turi - viruslarni qay tarzda ta'sir etishini bilishdir. Viruslar oddiy programmalar bo`lib, biror g`aroyib kuchga ega emaslar.
Kompyuter viruslar bilan zararlanishi uchun undagi biror-bir zararlangan programma ishlashni talab qilinadi. Shuning uchun kompyuterning birlamchi zararlanishi quyidagi hollarda ro`y beradi:
kompyuterdagi virus bilan zararlangan programmalar yuklanishi (COM, BAT yoki EXE fayllar) yoki moduli zararlangan programmaning ishlatilishi;
kompyuterga virusli disketning yuklanishi;
kompyuterga zararlangan OS yoki qurilmalarning zararlangan drayverlarining o`rnatilishi.
Viruslardan quyidagi usullar bilan himoyalanish mumkin:
o`qilayotganda disketani, albatta, virus borligiga tekshirish;
axborot nusxalarini ko`chirish, shuningdek disklar va axborotni saqlash uchun ishlatiladigan umumiy qoidalardan foydalanish, disklarni jismoniy zararlanishdan, programmalarni esa buzilishdan saqlash;
axborotdan noqonuniy foydalanishni cheklash, xususan, programma va ma'lumotlarning viruslar ta'sirida o`zgarishidan, noto`g`ri ishlayotgan programmalar va foydalanuvchilarning noto`g`ri harakatlaridan himoya qilish;
viruslar bilan zararlanish ehtimolini kamaytiruvchi chora-tadbirlar;
viruslar bilan kurashuvchi maxsus programmalardan foydalanish.
Viruslar bilan kurashuvchi ba'zi programmalar (antiviruslar)
Antiviruslarni quyidagicha guruhlash mumkin:
detektor va doktor-viruslar bilan zararlangan fayllar va zararlantiruvchi virus turini aniqlaydigan programmalar (Aids, doktor Web, Virus Scan, NU VS). Bu turdagi antiviruslar fayllarda viruslarning bayt kombinatsiyalari mavjudligini tekshirib, mos bo`lgan axborotni ekranga chiqarib beradi. Ba'zi detektor programmalar viruslarning yangi turlariga moslasha oladi, buning uchun shu viruslarga mos bo`lgan baytlar kombinatsiyasini belgilab berish kerak. Doktorning vazifasi zararlangan fayllar va disk sohalarini tekshirib, ularni dastlabki holatiga qaytarishdir. Tiklanmagan fayllar, odatda, ishlatib bo`lmaydigan holga tushadi yoki yo`q qilib yuboriladi.
|
| |
Fayllarga birgalikda murojaat - Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja

|
Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja
|
bet | 14/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasFayllarga birgalikda murojaat
Papka yoki printerni umumiy qilib tayinlash uchun, ob’ektning kontekst menyusidan (sichqoncha o’ng tugmasi) “dastur” bo’limini ta’minlash kerak. Umumiy papka va printerlarga murojaat xuquqini cheklash tizimida parollar tizimidan foydalanishdan iboratdir. Zarur bo’lsa, xar bir resurslardan foydalanuvchilar uchun aloxida ro’yxatlar yaratish mumkin. Agar resurslardan birgalikda foydalanish ko’zda tutilmagan bo’lsa, boshqarish panelidagi “set” belgisini tayinlash (yoqish) mumkin.
Tarmoqni qulay ko’rish
Tarmoqni qanday tashkil qilinganligini va uning tarkibidagi kompyuterlar va printerlarga murojaat xuquqini olish uchun “setevoe okrujenie” belgisini ikki marta bosiladi. Tarmoq resurslarini disk ko’rinishida ulash, ular bilan ishlashning majburiy sharti emasdir.
“Setevoe okrujeniya” papkai bir nechta tarmoqlar tuzilishini bir vaqtda ko’rish imkonini xam beradi.
Tarmoqda kompyuterni qidirish.
Bosh menyudan “Poisk” bo’limini tanlang.
Bu bo’limdan “Kompyuter” bo’limini tanlang.
Agar kompyuterning faqat nomi ma’lum bo’lsa, “imya” maydoniga uni kirgizing. Agar umumiy papka nomi ma’lum bo’lsa, uni kiriting.
“Nayti” tugmasini toping.
Kompyuterni ishchi stoldagi “Setevoe okrujenie” papkaini ochib xam topish mumkin.
Boshqa kompyuterdagi umumiy papkani topish.
“Setevoe okrujeniya” papkaini ochib, uumiy papkaga ega bo’lgan kompyuterni ko’rsating. Boshqa kompyuterlarni ko’rish uchun “Vsya set” tugmasini bosing.
Murojaat xuquqini olish talab qilinadigan papka belgisini tanlang.
Papkaga umumiy murojaat xuquqini berish.
“Moy kompyuter” papkaidan, umumiy murojaat xuquqini olinadigan papkani tanlang.
Fayl menyusidan “Svoystva” bo’limini tanlang.
“Dastur” bo’limidan “obshiy resurs” parametrini tanlang. Agar “Dastur” bo’limi yo’q bo’lsa, demak resurslarga umumiy murojaatga ruxsat berilmagan.
Yuqorida keltirilgan usul yordamida butun diskka xam umumiy murojaat xuquqini berish mumkin.
|
| |
Bulutli texnologiyalar nima?

|
Bulutli texnologiyalar nima?
|
bet | 1/4 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #157428 |
Bog'liq Bulutli texnologiya Mavzu: Bulutli texnologiyalar nima? Reja: Bulutli texnologiyalar nima? - Bulutli texnologiyalar foydalanuvchiga qurilmaga dasturlarni o'rnatmasdan ma'lumotlarga kirish imkoniyatini anglatadi, chunki barcha qo'llab-quvvatlovchilar serverlar tomonidan ta'minlanadi.
- Masalan, elektron pochta mijozi kompyuterga o'rnatilganda va barcha ma'lumotlar qattiq diskda saqlanganda elektron pochtani oling. Bunday holda, foydalanuvchi fayllar bilan nima qilishni hal qiladi.
- Agar biz brauzer orqali foydalanadigan pochta haqida gapiradigan bo'lsak, unda bu allaqachon texnologiya. Bu erda aniqki, agar serverda muammolar bo'lsa, u holda pochtaga kirish yo'qoladi.
Bulutli xizmatlarning afzalliklari:
- Ma'lumotni saqlash uchun siz qimmatbaho kompyuter va aksessuarlarni sotib olishingiz shart emas, chunki hamma narsa "bulutda" saqlanadi.
- Kompyuterning ishlashi yaxshilanadi, chunki ofis ishlarida va boshqa sohalarda bulutli texnologiyalar masofadan turib dasturlarni boshqaradi, shuning uchun kompyuterda juda ko'p bo'sh joy qoladi.
- Har yili texnik xizmat ko'rsatish bilan bog'liq muammolar kamayadi, chunki jismoniy serverlar soni doimiy ravishda kamayib boradi va dasturiy ta'minot doimo yangilanib turadi.
- Dasturni sotib olish narxi kamayadi, chunki dasturni "bulut" uchun faqat bir marta sotib olish kerak va bu hammasi, va ba'zida siz uni ijaraga buyurtma qilishingiz ham mumkin.
5.Bulutli texnologiyalar saqlanadigan ma'lumotlar miqdorida cheklovlarga ega emas. Aksariyat hollarda bunday xizmatlar hajmi millionlab gigabaytni tashkil qiladi. 5.Bulutli texnologiyalar saqlanadigan ma'lumotlar miqdorida cheklovlarga ega emas. Aksariyat hollarda bunday xizmatlar hajmi millionlab gigabaytni tashkil qiladi. 6.Dasturlar avtomatik ravishda yangilanadi, shuning uchun yuklab olingan dasturlarda bo'lgani kabi, bunga rioya qilishning hojati yo'q.
|
| |
Fayllarga murojaatni boshqarish - Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja

|
Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillashtirish. Reja
|
bet | 5/22 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 3,25 Mb. | | #151059 |
Bog'liq Amaliy mashg‘ulot windows otda ishlash ko’nikmalarini takomillasFayllarga murojaatni boshqarish
Ko’pgina foydalanuvchilar ishchi guruh va r2r – tarmoq a’zolari uchun murojaatni erkin bo’lishi uchun:
1. Murojaat qilinishi kerak bo’lgan faylli papkalarga sichqoncha o’ng tugmasini bosing.
2. Ochilgan muloqot oynasida Sharing (murojaat) bo’limini tanlang.
3. Papka xossalari muloqot oynasida Sharing (murojaat) bo’limiga o’tib, Share This Folder (bu papkaga umumiy ruxsat ochish) komandasini tanlang (rasmda ko’rsatilgan).
Rasm.7.9
A tasvir. Papka xossalari muloqot oynasida guruh va foydalanuvchilar murojaatini boshqarishni sozlash bajariladi.
1.Share name (umumiy resurs nomi) grafasiga papka nomi kiritiladi.
2.Zaruriyat bo’lsa, Comment (tavsif) grafaga bir nechta tushuntirish so’zlarini qo’shish mumkin.
3.OK tugmasini bosing.
Hamma foydaluvchilar (Everyone) uchun ruxsatni o’chirish va har bir foydalanuvchi uchun murojaat darajasini individual tarzda sozlash uchun:
1.Kerakli papka ustida sichqoncha o’ng tugmasini bosing.
2.Ochilgan menyudan “Sharing and Security” (umumiy murojaat va xavfsizlik) bo’lishini tanlang.
3.Permissions (ruxsat) tugmasini bosing.Permissions for… (... uchun ruxsat) muloqat oynasi (B tasvirda ko’rsatilganidek) ochiladi.
Rasm.7.10
V tasvir. Share Permissions (umumiy resurs uchun ruxsat) bo’limidagi Permissions For… (… uchun ruxsat) muloqot oynasi.
4. Keltirilgan foydalanuvchilar guruhi yoki foydalanuvchilar ro’yxatidan Everyone (hamma) ob’ektni ajrating.
5. Remove (olib tashlang) tugmasini bosing.
6. Add (qo’shish) tugmasini bosing. Select Users Or Groups (Tanlash: foydalanuvchi yoki guruh) oynasi rasmda ko’rsatilganidek ochiladi.
Rasm.7.11
S tasvir. Murojaatni sozlash talab qilinayotgan guruh yoki foydalanuvchilarga tanlab, Enter The Object Names To Select (tanlangan ob’ekt nomlarini kiriting) maydoniga kiritib, OK tugmasini bosing.
7. Enter The Object Names To Select (tanlangan ob’ekt nomlarini kiriting) murojaat huquqi o’zgartiriladigan guruh yoki foydalanuvchilarni tanlab, OK tugmasini bosing.
8. Group Or Users Names (guruh yoki foydalanuvchilar) panelida murojaat sozlanadigan ob’ektni belgilang: ruxsat berish va man qilish (Allow yoki Deny); to’liq murojaat (Full Control), o’qish (read) va o’zgartirish (change).
9. O’zgartirishlar kuchga kirishi uchun muloqot oynasini yoping. Papka xossasi oynasidan chiqish uchun OK ni bosing.
To’liq murojaat (Full Control) huquqi guruh yoki foydalanuvchilarga papkadagi fayllarni o’qish, o’zgartirish, olib tashlash va ishga tushirishga imkon beradi. Bundan tashqari, bunday foydalanuvchilar bu katalogda yangi papkalar yaratish va papkalarni olib tashlash huquqiga ega.
Papkadagi ma’lumotlarni o’zgartirish (change) huquqiga ega bo’lgan foydalanuvchilar katalogdagi ma’lumotlarni ko’rishlari va o’zgartirishlari, u yerda o’z fayl va papkalarini yaratishlari va undagi dasturlarni bajarishga burishlari mumkin.
|
| |
Ushbu о‘quv fani bо‘yicha talabalarni mustaqil ta’lim ma’ruzalar

Ushbu о‘quv fani bо‘yicha talabalarni mustaqil ta’lim ma’ruzalar
Download
69,26 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
17.11.2023
Hajmi
69,26 Kb.
#100384
Download
69,26 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ushbu о‘quv fani bо‘yicha talabalarni mustaqil ta’lim ma’ruzalar
Download
69,26 Kb.
Matnni ko'rish
Conference on the role and importance of science in the modern world

Conference on the role and importance of science in the modern world
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
15.05.2024
Hajmi
0,64 Mb.
#234736
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Conference on the role and importance of science in the modern world
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Kompyuter tizimining ishlash blok-sxemasi

|
Kompyuter tizimining ishlash blok-sxemasi
|
Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 0,52 Mb. | | #111875 |
Bog'liq ozodbek 00
Kompyuter tizimining ishlash blok-sxemasi
Kompyuter, ehtimol, inson tomonidan yaratilgan eng qudratli va ko‘p qirrali vositadir. Bugungi kunda dunyoda kompyuterlardan foydalanish shu qadar tez sur’atlarda kengayib boryapdiki, endi ularni e’tiborsiz qoldirolmaymiz. Hozirgi kunda biz hayotimizni osonlashtiradigan ko‘plab funksiyalarni bajarish uchun kompyuterlardan foydalanilayotganini ko‘ramiz. Kompyuterlardan foydalaniladigan sohalar ro‘yxati juda keng.
Kompyuter asosan apparat va dasturiy ta’minotdan iborat. Ushbu ikkala komponent ma’lumotlar bilan ishlash jarayonida birgalikda ishlaydi.
Texnik vositalar tarkibiga axborot tizimida kirish, qayta ishlash va chiqarish jarayonlarini bajarish uchun ishlatiladigan qurilmalar kiradi. Texnik vositalar atamasi kompyuter ichidagi va tashqarisidagi barcha komponentlarga murojaat qilish uchun ishlatiladi. Ikki yoki undan ortiq komponentlar o‘rtasida aloqa qiladigan komponentlar, masalan simlar, qo‘shimcha qurilmalar sifatida ham ko‘rib chiqiladi.
Ma’lumotlarni qayta ishlash tsiklining turli bosqichlarida ishlatiladigan turli xil apparat qurilmalari mavjud. Kirish ma’lumotlarini kiritish qurilmalari deb nomlanadigan texnik vositalar. Ma’lumotlarni qayta ishlash jarayonida ishlatiladigan texnik vositalar qayta ishlash qurilmalari va axborot chiqarishga mo‘ljallangan qurilmalar chiqish qurilmalari deyiladi.
Ushbu toifalarning har biri turli xil markalar va sifatlarga ega bo‘lgan keng assortimentga ega. Kirish / chiqish portlari / ulanishlari turli xil qurilmalarni ona plataga ulash uchun ishlatiladi.
Kompyuter - bu ko‘rsatmalar to‘plami nazorati ostida ma’lumotlarni qabul qiladigan, saqlaydigan va qayta ishlaydigan elektron qurilma. Dastur deb nomlangan ko‘rsatmalar kompyuter xotirasida saqlanadi va kerak bo‘lganda avtomatik ravishda ishlaydi. Kompyuter odamlarga qaraganda ancha aqlli va ma’lumotliroq bo‘lib tuyuladi, ammo gap shundaki, u biron bir vazifani o‘zi bajara olmaydi. Buning uchun biz unga ushbu harakatlarni amalga oshirish bo‘yicha ko‘rsatmalar berishimiz kerak
Agar kutilmagan vaziyat yuzaga kelsa, kompyuterlar noto‘g‘ri natijalar beradi yoki muammoni hal qilishdan bosh tortadi. Ular muqobil echimlardan tashqarida ishlash imkoniyatiga ega emaslar
|
| |
Microsoft Internet Explorer

|
Microsoft Internet Explorer
|
bet | 12/16 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #240853 |
Bog'liq O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi nMicrosoft Internet Explorer
Microsoft Internet Explorer xozirgi kunda internetdagi eng mashxur brauzer xisoblanadi. Dastur menyulari
saxifalarning ko’rinishi va brauzer parametrlarini sozlash buyruqlarini o’z ichiga oladi.
Fayl – Fayllar(web-xujjatlar) bilan ishlash buyruqlari.
Pravka – Matn parsalari, qidirish va almashtirish buyruqlarini taklif qiladi.
Vid – Veb-saxifaning ko’rinishi va kodirovka turini tanlash uchun xizmat qiladi.
Izbrannoe – foydalanuvchi tanlagan Internet-manzillarni saqlab turadi .
Servis - Internet Explorerning qo’shimcha parametrlarini sozlashga imkon beradi.
Spravka - Internet Explorerda ishlash xaqida kerakli ma`lumotni saqlaydi.
Internet explorer asboblar paneli
|
Oldingi saxifaga o’tish
|
|
Keyingi saxifaga o’tish
|
|
Saxifa yuklanishini toxtatish
|
|
Yangilash
|
|
UY saxifasini yuklash
|
|
Qidirish
|
|
"Izbrannoe" papkasiga dostup
|
|
Dostup jurnalini ochish
|
|
Saxifani qog’ozga chiqarish
|
|
|
Internet Explorer asboblar paneli tarmoq xujjatlari bilan ishlash uchun yaratilgan. Asboblar panelini chaqirish uchun menyuni oching: Vid\Paneli instrumentov\Obichnie knopki.
|
| |
Manzil qatori - Jdpi ning Veb saxifasi

|
Jdpi ning Veb saxifasi
|
bet | 13/16 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #240853 |
Bog'liq O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi nManzil qatori
Adres maydonida Internet-manzilni kiritib Perexod tugmasini yoki [Enter] tugmasini bosing. Manzil qatorini chaqirish uchun quyidagi menyu komandasini bajaring: Vid\Paneli instrumentov\Adresnaya stroka. Web-saxifa dasturning Ishchi soxasida aks ettiriladi.
Intrenetda xaqiqiy ish faqat Interenetda ulangandan keyin boshlanadi. Bu xolda Internet Explorer yuklanib o’zining Web-saxifasini asosiy sifatida yuklaydi. Brauzerning oynasida bitta saxifa ochiladi. Odatda web-saxifalarni navbat bilan kerakli ma`lumotni qidirib ko’rishadi. Web- saxifalar matnli ma`lumot va import qilingan ob`ektlardan tashkil topadigan xujjatlardir. Xozirgi paytda web- saxifalarning ko’pi ko’p illyustrasiyalarni o’z ichiga oladi. Ya`ni illyustrasiya sifatida rasm, tovush, videorolik va boshqa kattagina xajmli multimedia-ob`ektlari qo’shiladi.
Web-saxifalar – matn muxarriri yordamida tuzilgan xujjatlarga o’xshaydigan formatlangan elektron xujjatlardir. Ammo, ularning muxim xususiyatlari bor. Matn muxarriridagi tayyorlanadigan xujjatlar oldindan qaysi parametrda va qaysi formatda bo’lishi aniq bo’ladi (qanday qog’ozda bosib chiqariladi). Web-xujjatlar universal bo’ladi: ular foydalanuvchining ekran kattaligi va necha ranglarni aks ettirishiga qaramay ochilishlari kerak. Eng sifatli web-saxifalar shunday universalki ularni eng oddiy grafik bo’lmagan brauzer yordamida ko’rish mumkin.
Internet Explorer web-saxifadagi barcha ma`lumotni namoyish etadi. Agar ba`zi- bir ob`ektlarni ko’rsata olmasa u joylarni bush turtburchaklar yoki maxsus belgilar bilan ajratib quyadi. Kup web-saxifalar ob`ektlarga bog’langan alternativ matnni o’z ichiga oladilar. Agar ko’rish vositasi ba`zi bir sabablarga ko’ra ob`ektni aks ettira olmasa unga bog’langan alternativ matnni ko’rsatadi.
4.Gipermatnli murojaatlar
Ko’p web-saxifalar gipermatnli murojaat ya`ni gipermurojaatlarni o’z ichiga oladi. Gipermurojaat – bu boshqa web-saxifa manzilini saqlaydigan web-saxifa ob`ekti. Bunday ob`ekt sifatida odatda boshqa rangli va ostiga chizilgan matn yoki ramkaga olingan rasm ishlatiladi. Gipermatnli murojaatlar odatda joriy web-saxifaning mavzusiga mos tushadigan web-saxifaga olib keladi. Murojaat vazifasini bajarib keladigan matn shu web-saxifaning mavzusi yoki nomi bo’lishi mumkin. Gipermurojaatga olib kelinganda sichqoncha kursori bir barmogi ko’rsatilgan qo’l ko’rinishiga keladi. Gipermurojaatga o’tish uchun uning ustiga bosish kifoya. Bundan so’ng brauzer ushbu gipermurojaat manzilidagi web-saxifaga o’tadi.
Agar bir necha gipermurojaatga o’tgandan keyin bir saxifa ortga qaytmoqchi bo’lsangiz Nazad tugmasini bossangiz bo’ldi. Bu tugma yonida qo’shimcha ochadigan tugmacha bor, u ko’rilgan saxifalar tarixini ochadi va keraklisini tanlashga imkon beradi.
|
| |
Test savollari - Jdpi ning Veb saxifasi

|
Jdpi ning Veb saxifasi
|
bet | 11/16 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 1,56 Mb. | | #240853 |
Bog'liq O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta`lim vazirligi nTest savollari
1. World Wide Web deganda nimani tushunamiz?
A.*Xalqaro o‘rgimchak to’ri
B. Xalqaro pochta tarmogi.
C. Xalqaro aloqa tarmog’i;
D. To‘g‘ri javob yo‘q
2. Web-sayt nima?
A. internetdagi adres;
B. *Web-saxifalar to’plami;
C. Web saxifadagi matn
D.Resurs
9-mavzu: Brauzerlar va ularning turlari. Internet Internet Explorer, Opera va boshqa brauzerlar bilan tanishish. Internet tarmog‘ida qidiruvni tashkil etish (2 soat ma`ruza)
Reja:
1. Brauzerlar va ularning turlari.
2. Internet Explorer.
3. Internet tarmog’ida qidiruvni tashkil etish
1.Brauzerlar
WWW tizimi bilan ishlashda foydalanuvchilar bu tizim klient-dasturlari, ya`ni brauzerlar bilan ishlaydi. Brauzer (ingl. browse – ko’rib chiqmoq, varaqlamoq) – foydalanuvchi va www tizimi orasida dialog amalga oshiradigan dastur, www-saxifalarini uqiydi, www-serverlari va boshqa Internet resurslari bilan ishlaydi.
Brauzerlar xar qanday serverlar bilan ularning protokollarini ishlatgan xolda ishlay oladi. Serverdan olingan ma`lumotni brauzer ekranga oddiy va qulay ko’rinishda chiqaradi. Odatda bir protokoldan boshqasiga o’tish ko’zga ko’rinmaydi.
Brauzer grafik yoki matnli bo’lishi mumkin. Brauzerlar xujjatlarni interpretasiya qila olishlari uchun ular html tiliga asoslanib maxsus ishlanishlari kerak. Html tilining asosida matnning mantiqiy bo’linishi yotadi, va bu fakt sarlavxalarni katta yoki kichikroq shriftda yozishini nazorat qiladi. Grafik brauzer esa sarlavxalarni kursiv yoki qalin shriftda chiqarishi mumkin.
Birinchi grafik brauzer bu AQShning superkompyuter ilovalarining milliy markazida (NCSA) ishlangan Mosaic edi.
1994 yilda Netscape Communications korporasiyasi ochildi, uning asoschilari esa Mosaicning yaratuvchilari bo’lgan. Keyinchalik grafik brauzerning yangi savdo versiyasi Netscape chiqdi. Netscape Navigator 2.0 Java-applet va JavaScript tillarini qo’llay olardi. 1996 yilda Netscape dunyoni zabt etdi.
1996 yil boshida bozorda Microsoft Internet Explorer 2.0 brauzeri, yozida esa Microsoft Internet Explorer 3.0 paydo bo’ldi. Internet Explorer 3.0 Netscapening barcha kengaytmalarini qo’llab u bilan bir pogonaga chiqib oldi. Keyinchalik Microsoft Internet Explorer 4.0, Microsoft Internet Explorer 5.0, Microsoft Internet Explorer 6.0 versiyalar chiqdi.
Xozirgi paytda bozorda xilma- xil (matnlilari xam) brauzerlar borligiga qaramasdan ko’pchilik Netscape va Microsoft brauzerlaridan foydalanadi.
|
| |
ANGREN KAOLIN MCHJ faoliyati haqida

|
ANGREN KAOLIN MCHJ faoliyati haqida
|
bet | 2/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #240651 |
Bog'liq Xayrullayev Shohrux1.ANGREN KAOLIN MCHJ faoliyati haqida
Boyitilgan kaolinni ishlab chiqarish va sotish borasida korxonamiz ISO 9001:2008 sifat menedjmenti tizimining muvofiqlik sertifikatiga ega.
“Angren Kaolin” MCHJ korxonasi quyidagi mahsulotlarni ishlab chiqaradi:
- AKF- 78 kaolini, kaolin paxtasi, yuqori sifatli keramika, kabel, plastmassa, elektr texnikasi (izolatorlar), lok-bo‘yoq, parfumeriya mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun xom ashyo ko‘rinishida, shuningdek qog‘oz, koagulyantlar va sir ishlab chiqarishda to‘ldirgich sifatida ishlatiladi.
- Keramika mahsulotlari va chinni uchun AKS-30 kaolini. U sanitar-texnik keramika, devorlarni ichkaridan va tashqaridan qoplash uchun taxtachalar, o‘tga chidamli materiallar, keramikadan esdalik buyumlari va oq loy g‘ishtini ishlab chiqarishda xom ashyo ko‘rinishida ishlatiladi.
AKT-10 kaolini maishiy kimyoning tozalash vositalari, sun’iy qatron, yelim, rezina texnika mahsulotlari, kabel mahsulotlari va plastmassalarni ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Fabrika hududida zamonaviy yuk ortish texnikasi bilan jihozlangan tayyor mahsulot ombori mavjud. Mahsulot idishsiz ustma-ust ortib yetkazib berilgani kabi, Big-begi (1 tonnadan) o‘ramida ham yetkazib beriladi.
TEMIR YO‘L ORQALI YETKAZIB BERISHLAR
Tayyor mahsulotni temir yo‘l vagonlariga yuklab jo‘natish Angren stansiyasidan (kodi 722608) amalga oshiriladi va yetkazib berishning manfaatli usullaridan biri bo‘lib hisoblanadi.
AVTOMOBILLAR BILAN YETKAZIB BERISH
“Angren Kaolin” MCHJ tayyor mahsulotni O‘zbekiston bo‘ylab “Sotib oluvchining” omborigacha yetkazib berish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatadi.
Xalqaro yetkazib berishlar transport kompaniyalarining avtotransport vositalari bilan amalga oshiriladi.
|
| |
Conference on the role and importance of science in the modern world - bet 5

|
Conference on the role and importance of science in the modern worldBog'liq 91-97
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 01, Issue 04, 2024
94
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
universalconference.us
bosqichma-bosqich qurilishini yaxshi tashkillashtirganda mumkin bo’ladi (maxsus
statsionarda,sanatoriyada va ambulatory yordam).
Reabilizatsiya tadbrlarining kompleksliligi,tartiblanganligi va adekvatligi.
Reabilitatsiyada bemorning o’zi uning yaqin va qadirdonlarining faol ishtiroki.
Reabilitatsiya tadbirlarida kutulayotgan natijaga erishish eng muhim vazifa
bemorlarni har bir bosqich uchun mos ravishda saralashdir. [32,33,36].
Ko`plab yondash kasalliklar reabilitatsiya davrida harakatlarni cheklab qo`yadi
yoki to`sqinlik qiladi:yurak ishemik kasalligi tez-tez stenokordiya xurujlari
harakatda yoki tinch holatda, yurak ritmi buzilishi,shuningdek sutkalik
elektrokardiografiya monitoringgi o’tkazilishida namoyon bo’ladigan miokardning
o`g`riqsiz ishemik, surunkali kasalliklar dekompensatsiya bosqichi, uyqu
arteriyasidagi beqaror ateroskleroz blyashkasi, yuqori va yomon boshqorluvchi
arterial gipertenziya, onkologik kasalliklar, o’tkir yallig’lanish kasalliklari, ba’zi
tayanch-harakat apparati kasalliklari,og’ir artrit va artrozlar,operatsion yo’qotilgan
tana qismlari kabi ko’plab Psixoz, kognitiv buzilishlar (demesiya) nafaqat harakat
reabilitatsiyasi uchun balki nutuq reabilitatsiyasi uchun qarshi ko`rsatma
hisoblanadi. Reabilitatsiya tadbirlar davomida buzilgan funksiyalar tiklanishi
to’xtagani aniq bo’lishi bilanoq reabelitatsiyani tugatish zarur bo’ladi.
Bu holda bemorni nuqsoniga moslashtirishga yo’naltirilgan tadbirlar birinchi
o’ringa chiqadi(nogironlik aravachasini boshqarishni o’rgatish ,hayotiy faoliyatini
amalga oshirish uchun moslamalardan foydalanish).Bumdan tashqari bemor
intensive reabilitatsiya natijasida o’zlashtirgan ko’nikmalarini yo’qotgan bo’lishi
mumkin,bunda qo’llab-quvvatlash reabilitatsiyasi amalga oshirilishi zarur
[21,3,34,35,40,42]. Shunday qilib,insult o’tkazgan bemorlar muvaffaqiyatli
tiklanishi va ularning hayot sifatini oshirish uchun barcha etaplarda yaxshi yo’lga
qo’yilgan neyroreabilitatsion yordam zarur.
Buzilgan funksiyalar tiklanishi haqida gap ketganda tiklanishning 3 ta
darajasini farqlash kerak.
1.Haqiqiy tiklanish – eng yuqori daraja bo’lib ,buzilgan funksiyalar patologik
o’chog’ida neyronlarning to’liq halok bo’lishi yo’qligidagi dastlabki holatga
qaytishidir.Haqiqiy tiklanish asosan birinchi 3-6 oylikda sodir bo’ladi.
2.Tiklanishning ikkinchi darajasi kompensatsiya hisoblanadi.Funksiyalar
kompensatsiyasining asosiy mexanizmi bosh miya neyroplastikligi hisoblanadi va
bu asosan insult o’tkazilganda keyin birinchi 6 oylikka to’g’ri keladi.Shuni ham
qayd qilishimiz kerakki,kompensatorli o’zgartirishda funksiyalarning to’liq
tiklanishiga erishishga kamdan kam hollarda muvaffaq bo’linadi.
|
| |
Conference on the role and importance of science in the modern world - bet 2

|
Conference on the role and importance of science in the modern worldBog'liq 91-97
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 01, Issue 04, 2024
92
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
universalconference.us
eng ko’p uchraydigan simptomlari gemiparez hisoblanadi,u miya qon aylanishi
o’tkir buzilishining 80-90% holatlarida namoyon bo’ladi [10,11,14]. Shuningdek
sezuvchanlik, nutq izdan chiqishi va emotsional buzilishlar kabi o`zgarishlar ham
ko`p hollarda yuzaga keladi [23,32,].
Buzilgan funksiyalar natijasida bemor kundalik hayot faolligi ya’ni o`z-o’ziga
xizmat qilish qobiliyatini yo’qotadi. O`z-o’ziga xizmat qilish mustaqil kiyinish,
ovqatlanish, shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish,vanna va tualetdan
foydalanish,bino ichida yoki ko’chada mustaqil harakatlanish (hassaga tayangan
holda, hassasiz, aravachada), mustaqil o’tirib turishni o’z ichiga oladi[.
N.P.Bazeko va Y.V.Alekseyenko ma’lumoylariga qaraganda (2012)
o’tkazilgan insultdan keyin birinchi yil oxiriga kelib 60% shaxslar o’zgalar
yordamiga muhtoj bo’lishmaydi,o’zlariga xizmat qila oladilar,uyda ishlay oladilar.
Taxminan 20% bemorlarda faqat murakkab vazifalarni (masalan vannadan
foydalanish vaqtida) bajarishdagina yordam talab qilinadi,15% atrofdagi odamlarga
qaram bo’ladilar va faqat 5%bemorlargina kundalik hayotda ojiz bo’lib qoladilar va
doimiy parvarishga muhtoj bo’ladilar.Ishga layoqatli yoshdagi bemorlarning 30%
ga yaqini o’z ishiga qaytishi mumkin[1].
Buyerdan kelib chiqadiki reabilitatsiyaning birinchi navbatdagi maqsadi
o’zo’ziga xizmat va harakat qobilyatini tiklashga qaratilgan.Undan tashqari insult
o’zidan keyin kasallikkacha bemor uchun me’yor bo’lgan ijtimoiy rolini (uning
yoshi ,jinsi,ta’limi,ijtimoiy holati,kasbi ,madaniy saviyasiga mos ravishda) amalga
oshirishdagi cheklanishlarida ifodalanadigan ijtimoiy harakatlanishining buzilishiga
olib keladi va o’z ichiga mehnat qilish imkonining pasayishi yoki
yo’qlishiga,ijtimoiy aloqaning ,jamiyatda va oilada ijtimoiy ro’l cheklanishlarini o’z
ichiga oladi.
|
| |
Conference on the role and importance of science in the modern world - bet 6

|
Conference on the role and importance of science in the modern worldBog'liq 91-97
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 01, Issue 04, 2024
95
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
universalconference.us
3.Uchinchi tiklanish darajasi –readaptatsiya ,ya’ni nuqsonga moslashtirish
jarayonidir.Bu
daraja
buzilgan
funksiyalar
kompensatsiyasining
imkoni
bo’lmaganda va patologiya o’chog’I katta bo’lganda kuzatiladi.
Xulosa:
Shunday qilib yuqoridagilarga asoslangan holda quyidagicha xulosani
aytishimiz mumkinki reabilitatsiya maqsadi bemorning o’ziga xizmat qilishining
zaruriy darajasiga erishish, insultdan keying davrda uning ijtimoiy, psixologik,
jismoniy adaptatsiyasi va nihoyat mehnat qobiliyatini tiklash hisoblanadi. Bu eng
avvalo bemor shaxsiga qaratilgan va uning hayot sifatini oshirishga yo’naltirilgan
jarayondir.
FOYDALANGAN ADABIYOTLAR
1.
Avrov.M.V. Povshenie pokazatelya kachestva jizni patsientov s
kognitivnmi narusheniyami svyazannыx s xronicheskoy ishemiey golovnogo mozga
/ M.V. Avrov A.V. Kovalenko / Material IX mejdunarodnogo kongressa
«Neyroreabilitatsiya – 2017» : tez. – Moskva, 2017. – S. 3–5
2.
Alekyan B.G., Pokrovskiy A.V., Zotikov A.E., Karapetyan N.G.,
CHupin A.V., Popov V.A., Varava A.B., Timina I.E., Gyoletsyan L.G., Irodova
N.L., Grigoryan M.V., Knsh YU.B., Kravchenko V.V., Galstyan A.V., Revishvili
A.SH. Rezultat razlichnx strategiy lecheniya patsientov s sochetannыm porajeniem
vnutrennix sonnx i koronarnx arteriy. Endovaskulyarnaya
3.
Alyoshinan.I.Kombinirovannaya neyroprotektivnaya terapiya ishemic
heskogo insulta v ostrom periode: avtoreferat. Saratov 2015.
4.
Alidjanov x. k. i dr. nash opыt lecheniya bolnx, perenesshix ostry
ishemicheskiy insult //editor coordinator. – 2020. – S. 1297.
5.
Axmediev.M.I dr. Opt transmagnitnoy elektrostimulyasii v komplekse
lecheniya operirovannoy spinalnoy dizrafii u detey: dis. – 2021.
6.
Axmetov, V. V. Potrebnost rekonstruktivnыx operatsiy na sonnx
arteriyax v mnogoprofilnom statsionare / V. V. Axmetov, I. P. Dudanov
//Angiologiya i sosudistaya xirurgiya. – 2017. – № 2 (23). – S. 24-26.
7.
Batrashov V. A. I dr. Analiz urovnya laboratornogo markera ishemii
golovnogo mozga s otsenkoy neyrokognitivnogo statusa pri operativnom lechenii
patologicheskix izvitostey vsa //Vestnik Natsionalnogo mediko-xirurgicheskogo
Sentra im. NI Pirogova. – 2022. – T. 17. – №. 3. – S.28-32.
8.
Baxmetev A.S., Kovalenko V.I., CHexonatskaya M.L., i soavt.
Flotiruyuщaya struktura sonnoy arterii kak prichina mikroembolii v basseyne
mozgovx arteriy // Angiologiya i sosudistaya xirurgiya. 2021, T.27. №1. S.164-167.
|
| |
Conference on the role and importance of science in the modern world - bet 8

CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 01, Issue 04, 2024
97
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
universalconference.us
20.
Jdanova S.G. «Osobennosti izmeneniy mozgovogo krovoobrasheniya i
gazotransportnoy funksii krovi u bolnx v ostreyshem periode ishemicheskogo
insulta: avtoreferat dis. Kandidata meditsinskix nauk: 14.01.11 / Jdanova Sofya
Gennadevna; [Mesto zashit: Ros. Nats. Issled. Med. Un-t im. N.I. Pirogova]. -
Moskva, 2012.
21.
Zakirjanov N.R., Komarov R. N., Xalilov I. G. Sravnitelny analiz.
2018-S23-27
22.
Ismailov Oʼ.S., Batirov D.Y., Rahimov A.P., Аllanazarov А.X.,
Umarov Z.Z..,Sheniyazov Sh.Sh., Rojobov R.R
.
Molecular
genetic association of
simultan pathologies gallstone disease
and metabolic syndrome
International //
International Medical Scientific Journal Art Of Medicine. Volume 3. Issue 1. ISBN
978-0-578-26510-0. Pages 286-292
23.
Yangiboyev Z.R., Batirov D.Y., Rahimov A.P., Аllanazarov А.X Our
tactics in the treatment of complicated forms of impassability of the terminal section
of common bile duct and the vater's papilla in cholelithiasis// European Journal of
Molecular & Clinical Medicine ISSN 2515-8260 Volume 07, Issue 01, 2020. 3377-
3381 pages.
24.
Ismailov Oʼ.S., Batirov D.Y., Rahimov A.P., The role of rs1799883
polymorphism of the FABP2 gene in the pathogenesis of nosological syntropy of
gallstone disease and metabolic syndrome //
The
American Journal of Medical
Sciences and Pharmaceutical Research Published: June 18, 2021. Pages: 46-51
25.
Ismailov O’.S., Batirov D.Y., Boboyev K.T., Rakhimov A. P.,
Molecular-genetic basis in the pathogenesis of nosological synthropy of gallstone
disease and metabolic syndrome// Central
Asian Journal of Medicine, Volume 4,
2021 Pages:133-140
26.
Maktkuliev U.I, Batirov D.Y, Umarov Z.Z, Allanazarov A.Kh.,
Rakhimov A.P., Nurmatov S.T. Minimally Invasive
Interventions in Portal
Hypertension Complication with Esophageal and Gastric Varicose Veins.
Scholastic: Journal of Natural and Medical Education. 2023;2(4):274-9.
Tadqiqotning maqsadi - Conference on the role and importance of science in the modern world

CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE
OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
Volume 01, Issue 04, 2024
93
CONFERENCE ON THE ROLE AND IMPORTANCE OF SCIENCE IN THE MODERN WORLD
universalconference.us
kasalliklar. Tekshirilgan bemorlarning umumiy sonidan (130 nafar) 82 nafari (63
foizi) erkaklar va 48 nafari (37 foizi) ayollardir. Bemorlarning o'rtacha
yoshi
54,2±7,1 yil.
Bemorlar 2 guruhga bo'lingan:
1-guruh - asosiy - bosh miya qon aylanishi
ishemik tipdagi buzilishi, uyqu
arteriyalarining stenozi va patologik deformatsiyalari bo’lgan bemorlar.
Ularga
invaziv hamda kaminvaziv jarrohlik davolash usullari o’tkazilgan
2-guruh - nazorat, bosh miya qon aylanishi ishemik tipdagi buzilishi bo’lgan
bemorlar. Ularga bosh miya qon aylanishini yaxshilovchi
konservativ davo
muolajalari o’tkazilgan.