nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Reja. Kirish Signallarga raqamli ishlov berish va uning imkoniyatlari Splayn – funksiyalar yordamida approksimagtsiyalash Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar kirish

|
Reja. Kirish Signallarga raqamli ishlov berish va uning imkoniyatlari Splayn – funksiyalar yordamida approksimagtsiyalash Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar kirish
|
bet | 1/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 168,56 Kb. | | #127786 |
Bog'liq SPLAYN
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
MUSTAQIL ISH
MAVZU: Splayn interpolyatsya
Bajardi: TT 21-03 guruh talabasi Abdulloyev Shavkat
Tekshirdi: Qilichov J.
Samarqand – 2023
Reja.
Kirish
Signallarga raqamli ishlov berish va uning imkoniyatlari
Splayn – funksiyalar yordamida approksimagtsiyalash
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH
Bizga ma’lumki, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari salohiyati o’zaro muomila qilish va axborot ayirboshlashning prinsipial jihatdan yangi shakllari va imkoniyatlarini ochadi, fuqarolik jamiyati barpo etilishi va mustahkamlanishiga ko’maklashadi, iqtisodiy islohotlar va mamlakatning demokratik rivojlanishi jarayonlarini jadallashtirish imkonini beradi.
O’zbekiston Respublikasi shakllanayotgan global axborot jamiyatida munosib o’rinni egallashga intilmoqda. Ushbu maqsadlarga erishish uchun mamlakat hukumati tomonidan O’zbekistonda axborotlashtirish jarayonlarini faollashtirish, zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini tez sur’atlarda rivojlantirish, ularni iqtisodiyot va jamiyatning barcha sohalarida joriy etish hamda foydalanishning strategik ustuvorliklari belgilandi.
Axborotlashtirish sohasidagi islohotlar izchil olib borilayotgani natijasida respublikamizning barcha tarmoqlari va davlat boshqaruvi organlari oldiga qo’yilgan vazifalardan kelib chiqib, zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalari va telekommunikatsiya tizimlarini rivojlantirish va ularni hayotga keng joriy qilinishiga erishilmoqda.
Hozirgi vaqtda signallarga raqamli ishlov berish qo‘yidagi sohalarda: raqamli televideniya, radiolokatsiya, aloqa, meditsina, multimediya, nutqni analizlash va IR telefoniya da qo‘llash prinsipial qiymatga egadir. Bugungi kundagi zamonaviy IP tarmoqlarda ma’lumotlar trafigini asosiy tashkil etuvchilari sifatida kommutatsiya paketlari rejimida nutqni jo‘natishdir. Shunday ekan real vaqt rejimida talab darajasidagi sifatli nutqni jo‘natishni tashkil etish ancha qiyinchiliklarni to‘g‘diradi. Ayniqsa ovozli va audio signallarni siqish va filtrlash qo‘yidagi sohalarda qo‘llanilishi muhim ahamiyat kasb etadi. Bularga:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja. Kirish Signallarga raqamli ishlov berish va uning imkoniyatlari Splayn – funksiyalar yordamida approksimagtsiyalash Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar kirish
|
№4 laboratoriya ishi m'avzu: Zamonaviy generatorlarning texnik xolatini aniqlash. Ish o‘tkazishdan maqsad

№4 - LABORATORIYA ISHI
M'avzu: Zamonaviy generatorlarning texnik xolatini aniqlash.
Ish o‘tkazishdan maqsad :
1. Avtomobillarning generator qurilmalarini tuzilishi va texnik tavsifnomalarini o‘rganish.
2. Generatorning texnik holatini tekshirish.
3.
Generatorning
U
G
,I
U
=f(n)
tavsifnomasini kuchlanish rostlagichi ulanmagan holda olish.
4. Generatorning
U
G
,I
U
=f(n)
tavsifnomasini kuchlanish rostlagichi ulangan holda tekshirish.
Ish o‘tkazish uchun zarur bo‘ladigan jihozlar va o‘lchov asboblari :
1.
Avtomobil elektr jihozlarini tekshirish uchun mo‘ljallangan 532-M belgili sinov stendi.
2. Avtomobil o‘zgaruvchan tok generatorlari.
3.
Kontaktli, kontaktsiz va integral kuchlanish rostlagichlari.
4. Avtomobil generatorlari va kuchlanish rostlagichlarining tuzilishi va ishlash tartibiga oid
bo‘lgan o‘quv qo‘llanmalar va ko‘rgazmali qo‘rollar.
Ish o‘tkazish uchun tayyorlanish:
Talaba 1-ilovada berilgan laboratoriya ishining mavzusiga taalluqli nazorat savollarga javob
bera olishi kerak.
Tekshirilayotgan generator va kuchlanish rostlagichi haqida ma'lumotlar :
Tekshirilayotgan generator belgisi
Nominal kuchlanish, V
Nominal yuklama qiymati, A
Nominal quvvati, Vt
Kuchlanish rostlagichining belgisi
1. Generatorning texnik holatini tekshirish
Generatorlarni texnik holatini aniqlash uchun ularni salt
yurishda va yuklama ostida
tekshiriladi.
Kommunal xizmatlar - 1. Хўжалик юритувчи субъектнинг меҳнат ресурслари билан таъминланишини таҳлили

|
1. Хўжалик юритувчи субъектнинг меҳнат ресурслари билан таъминланишини таҳлили
|
bet | 11/16 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #125923 |
Bog'liq MT 3- mavzu. Korxona operatsion faoliyatining tahliliKommunal xizmatlar. Mazkur korxonalarda tahlilda eng muhim e’tibor an’anaviy hisoblangan to‘lovga qobillik, likvidlik, aktivlar va xususiy kapital rentabelligi ko‘rsatkichlarini baholash bilan farqlanadi. Kommunal xo‘jalik korxonalari uchun eng muhim ta’sir birligi sifatida uzoq muddatli majburiyatlarning qoplanuvchanlik darajasi baholanadi. Kommunal xo‘jalik korxonalari xarajatlarining qoplanishiga alohida urg‘u beriladi. Ularning moliyalashtirishdagi mavjud holat (o‘z-o‘zini moliyalashtirish, mahalliy va respublika byudjetidan, turli jamg‘armalardan, fondlardan mablag‘ ajratish hisobiga) baholanadi. Debitorlik majburiyatlarining sifatliligi tahliliga alohida urg‘u beriladi. - Kommunal xizmatlar. Mazkur korxonalarda tahlilda eng muhim e’tibor an’anaviy hisoblangan to‘lovga qobillik, likvidlik, aktivlar va xususiy kapital rentabelligi ko‘rsatkichlarini baholash bilan farqlanadi. Kommunal xo‘jalik korxonalari uchun eng muhim ta’sir birligi sifatida uzoq muddatli majburiyatlarning qoplanuvchanlik darajasi baholanadi. Kommunal xo‘jalik korxonalari xarajatlarining qoplanishiga alohida urg‘u beriladi. Ularning moliyalashtirishdagi mavjud holat (o‘z-o‘zini moliyalashtirish, mahalliy va respublika byudjetidan, turli jamg‘armalardan, fondlardan mablag‘ ajratish hisobiga) baholanadi. Debitorlik majburiyatlarining sifatliligi tahliliga alohida urg‘u beriladi.
- Gaz va neftni qayta ishlash korxonalari. Gaz va neftni qayta ishlash korxonalari moliyaviy hisobotlarida muhim element sifatida gaz va neft zaxiralarini qidirib topish va qazib chiqarish bilan bog‘liq xarajatlarni hisobga olish usullariga ahamiyat qaratiladi. Gaz va neftni qayta ishlash korxonalarida asosiy kapitalning miqdori jami aktivlar qatorida eng yuqori salmoqni tashkil etadi. Majburiyatlar summasi ham boshqa tarmoq kompaniyalariga nisbatan juda yuqori. Investitsion kapitalning samaradorligi va natijaviyligi muhim ko‘rsatkich sifatida baholanadi.
- Transport korxonalari. Transport tashkilotlari barcha bo‘g‘inlarda o‘z ahamiyati va muhimligi bilan alohida o‘rin tutadi. Transport tashkilotlarida muhim samaradorlik ko‘rsatkichlari sifatida bir kilometr, bitta yo‘lovchi, tonna yukga qilingan xarajatlar darajasi baholanadi.
- Qishloq xo‘jaligi. Qishloq xo‘jaligi korxonalari aktivlari tarkibida eng muhim element bu yer hisoblanadi. Boshqa aktivlardan farqli ravishda yer amortizatsiya qilinmaydigan aktiv hisoblanadi. Shuningdek‚ aktivlar qatorida biologik aktivlar salmog‘i ham yuqori ulushni tashkil etadi. Faoliyat samaradorligi va natijaviyligidagi dinamik o‘zgarishlar (o‘sish) qishloq xo‘jaligi korxonalarini rivojlanishining muhim omili hisoblanadi.
- Moliyaviy soha. Moliyaviy kompaniyalarda aktivlar tarkibida asosiy ulushni qimmatli qog‘ozlarga, ko‘chmas mulkka va boshqa instrumentlarga yo‘naltirilgan qisqa va uzoq muddatli investitsiyalar hajmi tashkil etadi.
|
| |
%
  
78.74% - 1. Хўжалик юритувчи субъектнинг меҳнат ресурслари билан таъминланишини таҳлили

|
1. Хўжалик юритувчи субъектнинг меҳнат ресурслари билан таъминланишини таҳлили
|
bet | 15/16 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #125923 |
Bog'liq MT 3- mavzu. Korxona operatsion faoliyatining tahlili80.33%
|
78.74%
|
-1.59%
|
6. O‘zgaruvchan xarajatlarning o‘sish darajasi %
|
65.54%
|
66.37%
|
0.83%
|
7. Doimiy xarajatlarning o‘sish darajasi %
|
14.79%
|
12.37%
|
-2.42%
|
8. Sotishdan foyda
|
38560
|
43306
|
4746
|
9. Sotuv rentabelligi % (q.8:q.4 x 100)
|
11.25%
|
10.26%
|
-0.99%
|
10. Qoplash jamg‘armasi (q.3+q.8)
|
89240
|
95523
|
57157
|
11. Qoplash jamg‘armasi koeffitsiyenti (q.10:q.4)
|
0.26
|
0.23
|
-0.03
|
12. Zararsizlik nuqtasi (q.3:q.11)
|
194923.08
|
227030.43
|
32107
|
13. Moliyaviy mustahkamlik zaxirasi % (q.4:q.12 x 100-100)
|
75.85%
|
86%
|
10.15%
|
14. Operatsion richag
| |
0.005
| | Mahsulot ishlab chiqarishni kritik hajm darajasini hisoblashning quyidagi bog‘lanishli ifodasini berib o‘tish mumkin. Mahsulot ishlab chiqarishni kritik hajm darajasini hisoblashning quyidagi bog‘lanishli ifodasini berib o‘tish mumkin. Yk=(S/P)*Yk+U Bunda: - Yk-kritik hajm darajasidagi mahsulot hajmi;
- U-jami o‘zgaruvchan xarajatlar;
- S-mahsulot birligida o‘zgaruvchan xarajat;
- P-mahsulot birligini bahosi.
Shuningdek, Kritik hajm darajasida mahsulot ishlab chiqarishni quyidagi ifodalar orqali aniqlash ham mumkin. Qk=U/(P-S) Qk= O‘x+Dx+0 yoki Qk= M* S +Dx+0 Belgilar izohi: - Qk-kritik hajm darajasidagi mahsulotni miqdoriy birligi;
- O‘x-o‘zgaruvchan xarajat;
- Dx-doimiy xarajat;
- 0-nol miqdordagi foyda;
- M-mahsulot birligi;
- R-mahsulot birligiga o‘zgaruvchan xarajat.
C+S+0=O‘zgaruvchan xarajatlar+O‘zgarmas xarajatlar+ foyda. Bunda foyda miqdori nolga teng deb olinadi. Ya’ni; ishlab chiqarish va savdo aylanmasidan olingan daromad to‘liq, barcha xarajatlarni qoplagan holda foydaga ega bo‘linmaydi. Mahsulot ishlab chiqarishning kritik darajasini aniqlash ko‘rsatkichlari |
Ko‘rsatkichlar
|
Summasi
|
1
|
Mahsulot birligiga o‘zgaruvchan xarajatlar
|
10000 sum
|
2
|
Doimiy xarajatlar
|
2000000 sum
|
3
|
Mahsulot birligining sotish bahosi
|
12000 sum
|
4
|
Kritik hajm darajasi
|
1000 dona
|
Kritik hajm darajasining aniqlanishi usullari
| | |
5
|
Tomas Karlin formulasi bo‘yicha
|
|
| |
-dastur - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 11/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #228405 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzda1.11-dastur. Reinterpret_cast operatoridan foydalanish.
#include "stdafx.h" #include
using namespace std;
int main(){
int i;
char *p = "Salom Buxoro";
i = reinterpret_cast (p); // koʻrsatkichni int tipiga almashtirish. cout << i<system("pause"); return 0;
}
|
Bu yerda reinterpret_cast operatori p ko‘rsatkichni butun son int qiymatiga aylantiradi. Bu o‘zgartirish asosiy tipni o‘zgarish ifodalaydi. Bu tip almashtirishni oddiy kasting bilan ham amalga oshirish mumkin.
Yangi to‘rtta cast operatorlari bilan anʻanaviy tipni almashtirish amali (kasting) qanday farq mavjud. Baʻzi dasturchilar to‘rt cast operatorlari yuqorida tasvirlangan butunlay anʻanaviy tipni almashtirish amalining o‘rniga deb o‘ylashlari mumkin. Ularning o‘rniga har doim odatiy tipni almashtirishning yangi vositalaridan foydalanish kerakmi? – degan savol qiziqtirishi mumkin. Aslida barcha dasturchilar uchun umumiy qoida yo‘q. Yangi operatorlar bir maʻlumot tipini boshqasiga almashtirishni ancha xavfli amallar xavfsizligini yaxshilash uchun yaratilganligi sababli, ko‘pgina C++ dasturchilari faqat shu maqsadda ishlatilishi kerakligiga ishonch hosil qilgan. Bunga eʻtiroz qilib bo‘lmaydi. Boshqa dasturchilar anʻanaviy tipi almashtirish amali ko‘p yillar davomida ularga "sadoqat" bilan xizmat qilib bergan, undan shunday voz kechish oson emas. Masalan, oddiy va nisbatan xavfsiz tipdagi kasting amallarini bajarish uchun read() va write() funksiyalarini chaqirganda talab qilinadi.
Ammo shunday dasturlashda jarayonlar borki, ularda cast operatorlaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir, masalan, polimorf tiplar uchun cast amallarini bajarishda albatta dynamic_cast operatoridan foydalanishga to‘g‘ri keladi.
|
| |
Oqim xavfsizligi - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 17/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #228405 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaOqim xavfsizligi. Bu STL butunlay xavfsiz kutubxona emasligini tushunish muhim ahamiyatga ega. Lekin bu muammoni hal qilish juda oddiy: ikki oqimlar bir xil to‘plamdan foydalanayotgan bo‘lsa, Mutex seksiyasini amalga oshirish zarur.
STL cross-platform kutubxona hisoblanadi. Albatta, ushbu kutubxona kompilyatorning har qanday versiyasi uchun mavjudligiga mutlaq kafolat yo‘q. Masalan, u kamdan-kam hollarda mobil qurilmalarda amalga oshiriladi, chunki amalga oshirilgan maʻlumotlar tuzilmalarining aksariyati xotirani tejamasdan,
tezlik foydasini tanlaydi hamda xotira mobil platformalarda eng qimmatli texnik resursdir, kompyuterda esa u hozir juda ko‘p. Shuning uchun tez-tez o‘z STL kutubxonangizni lokalizatsiyasini yaratish kerak bo‘ladi, masalan, ilovasini mobil platformaga ko‘chirish uchun.
Konteyner sinflar. Konteyner sinflar muayyan tarzda tashkil qilingan maʻlumotlarni saqlash uchun mo‘ljallangan sinflar. Turli xil tipdpgi maʻlumotlarni saqlash uchun bir xil turdagi konteynerdan foydalanishingiz mumkin. Bu xususiyat sinf shablonlari yordamida amalga oshiriladi, shuning uchun C++ kutubxonasining konteyner sinflarini, shuningdek algoritmlarni va iteratorlarni o‘z ichiga olgan qismi standart shablonlar kutubxonasi (STL) deb ataladi.
Maʻlumotlar konteynerlarda saqlanadi va ular bilan turli amallar konteyner usullari va moslanuvchan algoritmlar bilan aniqlanadi va bajariladi. Iteratorlar bu ikki elementni bir-biriga bog‘lagan holda ishlaydi. Ular tufayli har qanday algoritm har qanday konteyner bilan ishlashi mumkin.
Professonal dasturlashni kutubxona sinflarisiz foydalanishni tasavvur qilish mumkin emas, shuningdek alohida konteynerlarsiz ham. Ulardan foydalanish dasturlarning ishonchliligi, joriy qilish samaradorligi, moslashuvchanligi va ko‘p qirraliligini oshirish hamda dastur tuzish vaqtini kamaytirishga imkonini beradi. Kutubxonani yaratish ko‘p ish va mashaqqat talab qiladi, amao, dastur yaratish vaqtida o‘zini oqlaydi.
STL kutubxonasi dasturlarni yozishda ishlatiladigan asosiy maʻlumotlar tuzilmalarini amalga oshiruvchi konteynerlarni o‘z ichiga oladi: vektorlar, navbatlar, ro‘yxatlar, lug‘atlar va to‘plamlar. Konteynerlarni ikki turga bo‘lish mumkin: ketma-ket va assotsiativ konteynerlar .
|
| |
STL kutubxona algoritmlari

STL kutubxona algoritmlari. STL kutubxonasini ishlab chiquvchilar shablonli maʻlumotlar tuzilmalari majmuasiga ega kutubxona yaratishda o‘zlariga ancha jiddiy vazifa qo‘yishgan. STL kutubxonasi to‘plamlari bilan ishlash imkonini beradigan, mashhur algoritmlarni optimal tatbiqlari va katta majmuini o‘z ichiga oladi. Barcha amalga oshirilgan funksiyalarni uch guruhga bo‘lish mumkin:
Barcha to‘plam elementlari tanlash va ularga ishlov berish usullari:
sount, count_if, find, find_if, adjacent_find, for_each, mis match, equal, search,copy, copy_backward, swap, iter_swap, swap_ranges, fill, fill_n, generate, generate_n, replace, replace_if, transform, remove, remove_if, remove_copy, remove_copy_if, unique, unique_copy, reverse, reverse_copy, rotate, rotate_copy, random_shuffle, partition, stable_partition
Bu usularni vazifalarini ixtiyoriy manbadan, splusplus.com veb sahifasidan foydalanib bilish mumkin.
Saralash usullari:
sort, stable_sort, partial_sort, partial_sort_copy,
nth_element, binary_search, lower_bound, upper_bound, equal_range, merge, inplace_merge, includes, set_union, set_intersection, set_difference,
set_symmetric_difference, make_heap, push_heap, pop_heap, ʻs ort_heap, min, max, min_element, max_element, lexographical_compare, next_permutation,
prev_permutation
Bu usularni vazifalarini ixtiyoriy manbadan, splusplus.com veb sahifasidan
foydalanib bilish mumkin.
To‘plam aʻzolari ustida maʻlum arifmetik amallarni bajarish usullari:
Accumulate, inner_product, partial_sum,
adjacent_difference
|
Bu usularni vazifalarini ixtiyoriy manbadan, splusplus.com veb sahifasidan foydalanib bilish mumkin. Ushbu usularni sanab o‘tishdan maqsad STL kutubxonasi tomonidan taqdim etilgan boy vositalar to‘plami bilan tanishtirishdir. Qo‘shimcha maʻlumot olish uchun, C++ dasturlash tiliga oid sinflarning tegishli hujjatlarida tanishib chiqish mumkin.
Pridekatlar. Ko‘pgina STL kutubxona algoritmlari uchun algoritm to‘plamning muayyan aʻzosi bilan nima qilish kerakligini aniqlaydigan shartni o‘rnatishingiz lozim bo‘ladi. Predikat - bu funksiya, bir necha parametrlarni oladi va Boolean qiymatini qaytaradi (true/false). Standart predikatlar to‘plami ham mavjud.
|
static_cast operatori - Tiplarni dinamik tarzda

|
Tiplarni dinamik tarzda
|
bet | 10/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #228405 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdastatic_cast operatori. Static_cast operatori polimorf bo‘lmagan tipdagi ko‘rsatkichlarni almashtirish uchun foydalaniladi. Har qanday tipni almashtirish uchun foydalanish mumkin. Biroq, dastur bajarilatgan vaqtda hech qanday tekshirish amalga oshirilmaydi. Static_cast operatori quyidagi umumiy yozuv formatiga ega:
Bu yerda type elementi yangi tipdagi almashtirish tipini belgilaydi va expr elementi bu yangi tipga tipi almashtirilishi kerak bo‘lgan ifodani bildiradi.
Static_cast operatori tipni almashtirishning orginal operatoridir. U faqat polimorf bo‘lmagan tiplar uchun amalga oshiradi. Masalan, quyidagi 1.10-dasturni ishlaganda float tipidagi o‘zgaruvchi int tipiga aylantiradi.
1.10-dastur. Static_cast operatoridan foydalanish.
#include "stdafx.h" #include
using namespace std;
int main(){
int i; float f;
f = 199.22F;
i = static_cast (f); cout << i;
return 0; system("pause");
}
|
reinterpret_cast operatori. Reinterpret_cast operatori fundamental tipni almashtirishni amalga oshiradi.
Reinterpret_cast operatori tipni tubdan farq qiladigan tipga aylantiradi. Masalan, bir ko‘rsatkichni int tipiga hamda bir ko‘rsatkichni bir int qiymati uchun ko‘rsatkichga aylantirish uchun foydalanishingiz mumkin. Bundan tashqari, tabiatan mos kelmaydigan ko‘rsatkich tiplarni tashlash uchun foydalanish mumkin. Ushbu operator quyidagi umumiy formatga ega:
Bu yerda type elementi yangi tipdagi tipni almashtirishni belgilaydi va expr elementi bu yangi tipga almatiriladigan ifodani bildiradi.
Reinterpret_cast operatoridan foydalanish quyidagi 1.11-dasturni ko‘rib chiqamiz.
|
| |
- rasm - Matematika fanidan to’garak ish rejasi

|
Matematika fanidan to’garak ish rejasi
|
bet | 50/63 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #135432 |
Bog'liq To\'garak. 10-1141- rasm.
farqli b to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi. Bu to'g'ri chiziqning A nuqtadan farqli nuqtalari a tekislikda a to'g'ri chiziqdan tashqarida yotadi. Shuni isbot qilish talab qilingan edi.
Fazoni tekislik bilan ikkita yarim fazoga ajratish.
1.4- teorema. Tekislik fazoni ikkita yarim fazoga ajratadi. Agar Xva Ynuqtalar bitta yarim fazoga tegishli bo'lsa, u holda XY kesma tekislikni kesib o'tmaydi. Agar X va Y nuqtalar turii yarim fazolarga tegishli bo'lsa,u holda XY kesma tekislikni kesib o'tadi.
Isboti (yodlab olish uchun emas). Faraz qilaylik, — berilgan tekislik bo'lsin. tekislikda yotmaydigan A nuqtani belgilaymiz. S, aksiomaga ko'ra bunday nuqta mavjud. Fazoning tekislikda yotmaydigan hamma nuqtalarini ikkita yarim fazoga quyidagi tarzda ajratamiz. AgarAYkesma tekislikni kesib o'tmasa, A nuqta birinchi
42- rasm.
yarim fazoga tegishli, agar AX kesma tekislikni kesib o'tsa, ikkinchi yarim fazoga tegishli deymiz. Fazoni bunday ajratish (bo'lish) teoremada ko'rsatilgan xossalarga ega ekanini ko'rsatamiz. X va Y nuqtalar birinchi yarim fazoga tegishli bo'lsin. A, X vaY nuqtalar orqali ' tekislik o'tkazamiz. Agar ' tekislik a tekislikni kesib o'tmasa, u holda XY kesma ham bu tekislikni kesib o'tmaydi. Faraz qilaylik, ' tekislik tekislikni kesib o'tsin (42-rasm). Tekisliklar turii bo'lgani uchun ular biror a to'g'ri chiziq bo'yicha kesishadi. a to’g’ri chiziq ’ tekislikni ikkita yarim tekislikka bo’ladi. X va Y nuqtalar bitta yarim tekislikka tegishli, aynan A nuqta yotgan yarim tekislikka tegishli. Shuning uchun XY kesma a to'g'ri chiziqni kesib o'tmaydi, demak, a tekislikni ham kesib o'tmaydi.
Agar X va Y nuqtalar ikkinchi yarim fazoga tegishli bo'lsa, u holda a'tekislik oldindan tekislikni kesib o'tadi, chunki AX kesma tekislikni kesib o'tadi. X va Y nuqta a to'g'ri chiziq bilan bo'lingan ' tekislikning bitta yarim tekisligiga tegishli. Demak, XY kesma a to'g'ri chiziqni kesib o'tmaydi, binobarin, a tekislikni ham kesib o'tmaydi.
Nihoyat, agar X nuqta bitta yarim fazoga tegishli bo'lsa,Y nuqta esa ikkinchi yarim fazoga tegishli bo'lsa, u holda ' tekislik tekislikni kesib o'tadi, X va V nuqtalar esa a to'g'ri chiziqqa nisbatan a' tekislikning turii yarim tekisliklarida yotadi. Shuning uchun XY kesma a to'g'ri chiziqni kesib o'tadi, demak, tekislikni ham kesib o'tadi. Teorema isbotlandi.
|
| |
-t e o r e m a - Matematika fanidan to’garak ish rejasi

|
Matematika fanidan to’garak ish rejasi
|
bet | 49/63 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #135432 |
Bog'liq To\'garak. 10-111.1 -t e o r e m a. To'g'ri chiziq va undo yotmaydigan nuqta orqali bitta va faqat bitta tekislik o'tkazish mumkin.
To’g’ri chiziqni tekislik bilan kesishishi.
1.2- teorema. To'g'ri chiziqning ikkita nuqtasi tekislikka tegishli bo'lsa, u holda
to'g'ri chiziqning o'zi ham tekislikka tegishli bo'ladi.
38- rasni.
1.2-teoremadan shunday xulosa chiqadi: tekislik va und9 yotmaydigan to'g'ri chiziq yo kesishmaydi, yoki hitta uuqtada kesishadi (38- rasm).
Berilgan uchta nuqtadan o’tuvchi
tekislikning mavjudligi.
1.3-teorema. Sitta to'g'ri chiziqda yotmaydigan uckta nuqtadan bitta vafaqat bitta tekislik o'tkazishmumkin.
Aksiomalarga izohlar.
I aksioma stereometriya aksiomalari ro'yxatida planimetriyada ega bo'lgan ma'nosiga nisbatan yangicha ma'noni egallaydi. Planimetriyada bu aksioma tekislikda yotgan berilgan to'g'ri chivqdan tashqarida nuqtalar mavjudligini tasdiqlaydi. Bu aksiomadan biz geometriyani tekislikda yasashda aynan shu ma'noda foydalangan edik. Endi esa bu aksioma berilgan to'g'ri chiziqda yotmaydigan nuqtalarning umuman mavjudligini tasdiqlaydi. Undan tekislikda yotgan berilgan to'g'ri chiziq tashqarisida nuqtalar
mavjud ekani bevosita kelib chiqmaydi. Bu maxsus isbotlashni talab qiladi. Shunday isbotni beramiz. Faraz qilaylik, — tekislik va a — shu tekislikdagi to'g'ri chiziq bo'lsin (41-rasm). tekislikda a to'g'ri chiziqda yotmaydigan nuqtalar mavjudligini isbotlaymiz.
a to'g'ri chiziqda A nuqtani belgilaymiz va tekislik tashqarisida A' nuqtani belgilay-miz. a to'g'ri chiziq va A' nuqta orqali ' tekislik o'tkazamiz. ' tekislik tashqarisida Bnuqtani olamiz va AA' to'g'ri chiziq hamda B nuqta orqali (3 tekislikni o'tkazamiz. a va (3 tekisliklar A nuqtadan o'tuvchi hamda a to'g'ri chiziqdan
|
| |
-teorema: a > - Matematika fanidan to’garak ish rejasi

|
Matematika fanidan to’garak ish rejasi
|
bet | 47/63 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #135432 |
Bog'liq To\'garak. 10-111-teorema: a > 1, b > 0 bo’lsin. Agarda log a x > log a b bo’lsa, u holda x >b bo’ladi. Agarda log a x < log a b bo’lsa, u holda 0 < x < b bo’ladi.
2-teorema. Agar 0 < a < 1 bo'lsin. Agar log a x > log a b bo’lsa, u holda 0 < x < b bo’ladi. Agar log a x < log a b bo’lsa, u holda b < x bo’ladi.
4- m i s o 1. tengsizlikni yeching.
Yechish. Tengsizlikni ko'rinishda yozib olamiz va quyidagi hollarni qaraymiz:
1) 0 bo'lsin. U holda tengsizlikka yoki tengsizlikka ega bo'lamiz. Bu tengsizlik (0; 1) oraliqda yechimga ega emas.
2) x > 1 bo'lsin. U holda 0 < qo'sh tengsizlikka ega bo'lamiz. Bu qo'sh tengsizlik x > 1 shartni qanoatlantiruvchi yechimga ega emas. Shunday qilib, berilgan tengsizlik yechimga ega emas.
Logarifmik tenglamalar sistemasini yechishda algebraik qo’shish, o’rniga qo’yish, yangi o’zgaruvchini kiritish, ko’paytuvchilarga ajratish grafuk yechish usullarudan, shuningdek funksiyalarning hossalaridan foydalaniladi.
5 – m i s o l. ni yeching.
Yechish: Logarifmlarni bir asosga (a=3 ga) keltirib, potensirlashlar va soddalashtirishlar bajariladi. ; log 3 3=1; ; log 3 x = u; log 3 y = v.
.
Mustaqil yechish uchun misollar.
Tengsizliklarni yeching:
1. lg(x+1)<0; 2. log2(5x-1)0;
3. log3(x+2) <3; 4. log8(4-2x)2;
5. lgxlg8+1; 6. lgx2-lg4;
7. 8.
1>
|
| |
Trigonometriya tushunchasining paydo bo’lishi va rivojlanish tarixi 201-guruh Matematika yo’nalishi talabasi

|
Trigonometriya tushunchasining paydo bo’lishi va rivojlanish tarixi 201-guruh Matematika yo’nalishi talabasi
|
bet | 1/3 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 7,44 Kb. | | #273054 |
Bog'liq Trigonometriya tushunchasining paydo bo’lishi va rivojlanish tar-azkurs.org
Trigonometriya tushunchasining paydo bo’lishi va rivojlanish tarixi
Trigonometriya tushunchasining paydo bo’lishi va rivojlanish tarixi 201-guruh Matematika yo’nalishi talabasi Raximberdiyeva Munojot
Reja:
Trigonometriya haqida umumiy ma’lumot
Turli davrlarda trigonometriyaning rivojlanishi
Trigonometriya (yunonchadan "trigon" - uchburchak, "metrezis" - o'lchash so'zlaridan olingan bo'lib, o'zbek tiliga "uchburchaklarni o'chash" deya tarjima qilinadi) - matematikaning asosiy bo'limlaridan biri hisoblanib, uchburchak tomonlari va burchaklari orasidagi bog'lanishlar, trigonometrik funksiyalarning xossalari va ular o'rtasidagi bog'lanishlarni o'rganadi.
Trigonometriya tarixi ajralmas bu qadimiy fan qiyinchiliklar kutib olish uchun, chunki, olimlar bir uchburchak turli parametrlarga munosabatlarni kashf boshladi, astronomiya bilan bog'liq.
Bugungi kunda trigonometriya yuritadigan qadriyatlar va uchburchak tomonlarining uzunligi o'rtasidagi munosabatni o'rganish, shuningdek, trigonometrik funktsiyalarning algebraik kamol tahlil bilan shug'ullanadigan, bir Micro-matematika hisoblanadi.
Trigonometriya tarixi ortiq ikki ming yillar muqaddam boshlagan. Dastlab, uning o'rni uchburchak va eng asl nisbati yuritadigan aniqlash zaruriyati bilan bog'liq edi. tadqiqotlar jarayonida bu munosabatlar matematik ifodasi dastlab ularning soni bir stol sifatida qilingan maxsus trigonometrik funksiyalarga ega, joriy talab aniq bo'ldi.
trigonometriya rivojiga matematika turtki bilan bir qancha hamkor fanlar uchun aniq tarixi edi. tadqiqot olimlari bilan bog'liq Kelib burchakka o'lchov birliklari (daraja) qadimgi Bobil, ko'plab amaliy fanlar ishlatiladigan, o'nlik zamonaviy tug'dirdi hisoblash oltmishlik tizimi asoslangan.
Bu dastlab trigonometriya astronomiya bir qismi sifatida mavjud, deb taxmin qilinadi. Shundan keyin u arxitektura foydalanish boshladi. Va vaqt davomida, inson faoliyatining turli sohalarida, bu ilm-fan foydaliligiga bor edi. Bu, xususan, astronomiya, dengiz va havo saytda harakatlanish, akustika, optika, elektronika, arxitektura va boshqalar.
|
| |
Elektr uzatish liniyalariga misollar
    
25

24
|
Elektr uzatish liniyalariga misollar
|
25
|
Ikki o'tkazuvchi tekislik orasidagi to’lqin tarqalishi. Parallel qutblanish bilan bog’liq hodisa
|
26
|
To’g’ri to'rtburchakli metall to'lqin o'tkazgich
|
27
|
To‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi to‘lqin o‘tkazgichdagi H tipidagi to‘lqinlar. to'lqin turi.
|
28
|
To‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi to‘lqin o‘tkazgichning devorlaridagi oqimlar. Radiatsion va nurlanmaydigan sohalar.
|
29
|
TEM to'lqinli uzatish liniyalari. Koaksiyal uzatish liniyasi.
|
30
|
Mikropoloskali liniya. Yuzaki to'lqin liniyalari.
|
31
|
Elektromagnit maydonning vektor va skalyar potensiallari
|
32
|
Bir jinsli bo'lmagan Gelmgolts tenglamasining yechimi
|
33
|
Elementar elektr nurlatgich uchun elektr vektor potensiali
|
34
|
"Radio to'lqinlarning tarqalishi" asoslari
|
35
|
Radioto'lqinlarning tarqalish mexanizmlari.
|
Mavzu: O’qitish metodlari va ularning tasnifi - bet 11

|
Mavzu: O’qitish metodlari va ularning tasnifi
|
bet | 11/12 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #117309 |
Bog'liq 1476361934 63510 Misol tariqasida 4-sinf o’quvchilariga “to’g’ri to’rtburchak” shakli tasvirlangan varaqalar tarqatilib, “Shu tushunchaga oid nimani bilsangiz yozing!” deb o’qituvchi topshiriq beradi. O’quvchilar bilganlarini qog’ozga tushirishadi va o’qituvchi bu varaqlarni terib, kim to’g’ri to’rtburchakka oid tushunchalarga oid qay darajada bilim va malakaga ega ekanliklarini bilib oladi. - Misol tariqasida 4-sinf o’quvchilariga “to’g’ri to’rtburchak” shakli tasvirlangan varaqalar tarqatilib, “Shu tushunchaga oid nimani bilsangiz yozing!” deb o’qituvchi topshiriq beradi. O’quvchilar bilganlarini qog’ozga tushirishadi va o’qituvchi bu varaqlarni terib, kim to’g’ri to’rtburchakka oid tushunchalarga oid qay darajada bilim va malakaga ega ekanliklarini bilib oladi.
- Bunday metodlar turkumi anchagina: “Qarorlar shajarasi”, “Tajriba vositasida o’qitish sikli” (D.Kolb g’oyasi), “Beshinchi (oltinchi, yettinchi,…) ortiqcha”, “3/3 (“4/4”, “5/5”,…)” metodi, “rasmlarni to’g’ri joylashtir”, “Qizil va yashil rangli kartochkalar bilan ishlash”, “videotopishmoq”, “Zakovatli zukko”, “Qarama-qarshi munosabat”, “Bilaman, bilishni xohlayman, bilib oldim”, “Venn diagrammasi” va boshqalar.
“Zakovatli zukko” metodi. Mavjud bilimlarni puxta o’zlashtirishda o’quvchilarning fikrlash, tafakkur yuritish layoqatlariga qarab egaliklari muhim ahamiyatga ega. Bu metod o’quvchilarda tezkor fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish, shuningdek, ularning tafakkur tezliklarini aniqlashga yordam beradi. Metod o’z xohishlariga ko’ra shaxsiy imkoniyatlarini sinab ko’rish istagida bo’lgan o’quvchilar uchun qulay imkoniyat yaratadi. Ular o’qituvchi tomonidan berilgan savollarga qisqa muddatlarda to’g’ri va aniq javob qaytara olishlari zarur. Savollarning murakkablik darajasiga ko’ra har bir savolga qaytarilgan to’g’ri javob uchun ballar belgilanadi. Yakuniy ballarning o’rtacha arifmetik qimatini topish asosida o’quvchilarning tafakkur tezligi aniqlanadi. Ballarning belgilanishi o’quvchilarning shaxsiy imkoniyatlari to’g’risida aniq tasavvurga ega bo’lishlarini ta’minlaydi. Masalan: Qatorlarda bir kishidan vakil chaqirilib, ularga belgilangan savollar beriladi. 1 daqiqadan vaqt ajratilib, ballar aniqlanadi. |
| |
Aqliy hujum metodi muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo’llaniladigan metod sanaladi

|
Aqliy hujum metodi muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo’llaniladigan metod sanaladi
|
bet | 10/12 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #117309 |
Bog'liq 1476361934 63510 Aqliy hujum metodi muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo’llaniladigan metod sanaladi. - Aqliy hujum metodi muayyan mavzu yuzasidan berilgan muammolarni hal etishda keng qo’llaniladigan metod sanaladi.
- U mashg’ulot ishtirokchilarini muammo xususida keng va har tomonlama fikr yuritish hamda o’z tasavvurlari va g’oyalaridan ijobiy foydalanish borasida ma’lum ko’nikma va malakalarni hosil qilishga rag’batlantiriladi.
“Klaster” metodi. Klaster (g’uncha, bog’lam) metodi o’quvchilarga ixtiyoriy muammo (mavzu)lar xususida erkin, ochiq o’ylash va shaxsiy fikrlarni bemalol bayon etish uchun sharoit yaratishga yordam beradi. Mazkur metod turli xil g’oyalar o’rtasidagi aloqalar to’g’risida fikrlash imkoniyatini beruvchi tuzilmani aniqlashni talab etadi. “Klaster” metodi aniq ob’yektga yo’naltirmagan fikrlash shakli sanaladi. Undan foydalanish inson miya faoliyatining ishlash tamoyili bilan bog’liq ravishda amalga oshadi. Ushbu metod muayyan mavzuning o’quvchilar tomonidan chuqur hamda puxta o’zlashtirilguniga qadar fikrlash faoliyatinig bir maromda bo’lishini ta’minlashga xizmat qiladi. Bu metoddan o’quvchilar bilan yakka tartibda yoki guruh asosida tashkil etilgan mashg’ulotlar jarayonida foydalanish mumkin. - “Klaster” metodi. Klaster (g’uncha, bog’lam) metodi o’quvchilarga ixtiyoriy muammo (mavzu)lar xususida erkin, ochiq o’ylash va shaxsiy fikrlarni bemalol bayon etish uchun sharoit yaratishga yordam beradi. Mazkur metod turli xil g’oyalar o’rtasidagi aloqalar to’g’risida fikrlash imkoniyatini beruvchi tuzilmani aniqlashni talab etadi. “Klaster” metodi aniq ob’yektga yo’naltirmagan fikrlash shakli sanaladi. Undan foydalanish inson miya faoliyatining ishlash tamoyili bilan bog’liq ravishda amalga oshadi. Ushbu metod muayyan mavzuning o’quvchilar tomonidan chuqur hamda puxta o’zlashtirilguniga qadar fikrlash faoliyatinig bir maromda bo’lishini ta’minlashga xizmat qiladi. Bu metoddan o’quvchilar bilan yakka tartibda yoki guruh asosida tashkil etilgan mashg’ulotlar jarayonida foydalanish mumkin.
|
| |
Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan foydalanish

|
Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan foydalanish
|
bet | 1/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #104969 |
Bog'liq Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan Konsentrlar bo’yicha algebra elementlari mavzusini o’rganishda ko’rgazma qurollardan foydalanish Konsentrlar bo’yicha arifmetik amallarni o’rgatish metodikasi O'quvchilarni matematikadagi arifmetik amallarni bajarishga o'rgatish metodikasi. Bu mavzu ustida ishlashda o'qituvchi oldida turgan asosiy maqsadlar quydagilardan iborat: 2) Hisoblash usullaridan O'quvchilarni o'nlik foydalanishlarini ta'minlash; a) sonni qismlari bo'yicha qo'shish va ayirish usuli. b) Yig'indining o'rin almashtirish xossalaridan foydalanish qo'shish usuli. c) sonlarni ayirishda qo'shishning tegishli holini bilishdan yoki yig'indi va qo'shiluvchilardan biri bo'yicha ikkinchi qo'shiluvchilarni topish malakasidan foydalanadigan holda yig'indi bilan qo'shiluvchilar orasida bog'lanishlarni bilganlikda asoslanib ayirish usuli. 3) Qo'shish va ayirish, ko'paytirish va bo'lish ko'nikma, malakalarni shakllantirish. Qo'shish va ayirishni o'rganish ishini o'zaro bog'langan bir nechta bosqichga bo'lish mumkin. Konsentrlar bo’yicha arifmetik amallarni o’rgatish metodikasi O'quvchilarda og'zaki va yozma ko'nikmalarni tarkib toptirish matematika dasturining asosiy yo'nalishlardan biridir. Arifmetik amallarni o'rganishdan oldin bolalar ongiga uning ma'nosini, mazmunini yetkazish kerak. Bu vazifa turli xil amaliy ishlarni bajarish asosida o'tkaziladi. U: "o'nlik" mavzusini qo'shish va ayirish amallarning ma'nosi ikki to'plam elementlarini birlashtirish va to'plamdan uning qismlarini ajratish kabi amallar yordamida olib boriladi .Ko'paytirishni uning komponentlari bilan natijasi orasidagi bog'lanishlarni o'rganish asos bo'lib hizmat qiladi. Demak, o'qitishning 1-bosqichida abstrakt bo'lgan narsa navbatdagi bosqichda yanada abstraktroq bilimlarni shakllantirish uchun aniq asos bo'lib hizmat qiladi.
|
| |
Visual C++ muhitida ko‘p oynali muhitni yaratish

|
Visual C++ muhitida ko‘p oynali muhitni yaratish
|
bet | 125/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #228405 |
Bog'liq Tiplarni dinamik tarzdaVisual C++ muhitida ko‘p oynali muhitni yaratish. Visual C++ muhitida ko‘p oynali dasturlarni yaratish uchun SDI va MDI ilovalar konstruktorlari mavjud. Hozirda MDI ilova konstruktori orqali kichik ko‘p oynali dastur yaratamiz. Bunda quyidagi qadamlardan foydalinadi.
Nazorat savollari
MFC 9.0.21022 (mfc90.dll), .NET 3.5 ning imkoniyatlarini sanab bering.
MFC 14.10.25008.0 (mfc140.dll), .NET 4.6.2 ning imkoniyatlarini sanab bering.
OLE texnologiyasining imkoniyatini sanab bering.
OLE murakkab hujjatlarni qayta ishlash uchun ishlatiladi, qaysi interfeysi orqali turli bog‘liq bo‘lmagan tizimlar o‘rtasida maʻlumotlarni uzatish uchun foydalanish mumkin.
Qaysi texnologiya va uning metodi Microsoft Windows operatsion tizimining oldingi versiyalarida ishlatiladigan DDE (dinamik maʻlumotlar almashinuvi) texnologiyasi asosida 1990-yilda chiqarilgan
OLE 1.0 va OLE 2.2 texnologiyalarini farqini tushuntirib bering.
MFC va OLE texnologiyalari bog‘liqmi va nima uchun.
Ko‘p oynali muhitlarning avfzalligi nimada?
Forma xususiyatlarini o‘zgartirish nima uchun kerak.
Dock xususiyatini nima uchun Fill qiymatga o‘zgartiriladi.
mnufileopen_click hodisasining vazifasini tushuntirib bering.
14-MAVZU: Kichik loyihalarni yaratish
Reja:
Visual C++ muhitida turli sohaga oid masalalarni yechish uchun kichik
loyihalarni loyihalash usullari.
Kichik loyihalar algorimlarini yozish usullari.
Visual C++ muhitida hisobot shaklini tayyorlash va chop etish elementlari.
Kalit so’zlar: Operatsion tizim, amaliy dastur, kichik loyiha, axborot tizimi, IDEF, DFD, Hayot sikli, algoritm, EPS metodologiyasi, BRMI metodologiyaisi, hisobot, hisobot paneli.
Visual C++ muhitida turli sohaga oid masalalarni yechish uchun kichik loyihalarni loyihalash usullari asosan axborot tizimlarni loyihalashtirish usullari nazarda tutiladi. Shuning uchun axborot tizimining obʻyektlari va usullari, algoritmlariga, qo‘llanish sohasi va chegaralariga qarab loyihani katta, kichik loyihalar deyish mumkin. Shuning uchun kichik loyiha deganda funksional imkoniyatlari sanoqli bo‘lgan axborot tizimlari tushuniladi.
Axborot tizimlarining loyihalashtirish uchun axborot tizimining hayot davrini yaxshi bilish va tushunish kerak. Chunki axborot tizimini loyhalashda uchun hayot davri muhim ahamiyatga ega.
Axborot tizimining hayot davri. Hayot davri (HD) tushunchasi axborot tizimlarini loyihalash metodologiyasining asosiy tushunchalaridan biridir. Axborot tizimining hayotiy dari - bu axborot tizimini yaratish fikridan boshlanib, u butunlay foydalnishdan chiqqan paytda tugaydigan uzluksiz jarayondir. Hayot davrining tuzilishini belgilovchi asosiy standart GOST ISO/IEC 12207-02 hisoblanadi. Standartga ko‘ra, hayot davri strukturasi uchta jarayon guruhiga asoslangan:
|
| |
Robotexnikada sun’iy intellekt fani doirasida mustaqil ish vazifalarini bajarish bo’yicha ko‘rsatmalar mustaqil ishning tarkibi

|
Robotexnikada sun’iy intellekt fani doirasida mustaqil ish vazifalarini bajarish bo’yicha ko‘rsatmalar mustaqil ishning tarkibi
|
bet | 1/3 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 20,7 Kb. | | #101904 |
Bog'liq 1699369989 (2)
ROBOTEXNIKADA SUN’IY INTELLEKT FANI DOIRASIDA MUSTAQIL ISH VAZIFALARINI BAJARISH BO’YICHA KO‘RSATMALAR
Mustaqil ishning tarkibi
Mustaqil ish hajmi 10-15 varaq atrofida bo‘lib quyidagi qismlardan tashkil topgan bo‘lishi kerak:
titul varog‘i(1-ilova);
mundarija;
kirish (olib boriladigan izlanish masalasini qo‘yilishi);
muammoning holatini tahlili;
qilingan ish bo‘yicha olingan natijalar, xulosalar va takliflar;
foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati;
ilova (mavjud bo’lsa).
Mustaqil ishni rasmilashtirish bo‘yicha ko‘rsatmalar.
Mustaqil ish kompyuterda tayyorlanib hisobot qismini bayon qilish kompyuter matnida (A4 o‘lchamida), hajmi 10-15 betdan iborat (shrift o‘lchami 14 nomi Times New Roman) va uning chizmalari A4 o‘lchamida 2-3 varaqni tashkil qilishi kerak, o‘ngdan 1,5 sm, chapdan 3 sm, yuqoridan 2 sm, pastdan 2 sm qoldirib matn joylashtiriladi. Varaqning pastki qismining o‘rtasiga sahifa nomeri qo‘yiladi. Grafik yoki chizmalar kompyuterda yoki qalamda chizg‘ichdan foydalanib GOST larga rioya qilingan xolda amalga oshirilishi kerak. Rasmlar nomi 1-rasm. Rasm nomi shaklida rasmning patki qismi o’rtasidan yozilishi kerak. Jadvallar nomi 1-jadval. Jadval nomi shaklida jadvalning o’ng tepa qismidan yozilishi kerak.
Kirish. Bu bo‘limda mashinali o’qitishni tadbiq soxalari haqida ma’lumot keltiriladi. Mustaqil ish maqsadi yoritiladi. Kirish qismining hajmi 2-3 betdan oshmasligi kerak.
Asosiy qismida. Asosiy qismda berilgan vazifa doirasida mavzuga tegishli ma’lumotlar ko’rib chiqiladi hamda ko’rilayotgan masalaning aniq natijalari (ma’lumotlari) keltiriladi. Bunda berilgan ma’lumotlar aniq misollar va asoslar asosida berilishi, statistik ko’rinishda chizmlar va rasmlar bilan to’ldirilishi lozim. Asosiy qismni yoritishda muallifning fikrlari ham bo’lishi talab etiladi.
Xulosa qismida umumiy qilingan ish bo‘yicha asosiy xulosalar kelitiriladi va kelajakda qilinadigan ishlar yoki takliflar ko‘rsatiladi. Hajmi 1-2 bet bo‘lishi mumkin.
Adabiyotlar ro‘yxati mustaqil ishning bajarilishida foydalanilgan ilmiy maqola (mualliflar, maqola nomi, qachon va qayerda chop etilganligi), Internet resurslar manzili, monografiya va o‘quv qo‘llanmalar ro‘yxati alfavit tartibida yoki chop etilgan yilini o‘sib borish tartibida tuziladi.
Ilova qismida mavzuni kengroq yoritish uchun kerak bo‘lgan qo‘shimcha ma’lumot, jadval, grafiklar, sxemalar, dastur kodlari berilishi mumkun.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Robotexnikada sun’iy intellekt fani doirasida mustaqil ish vazifalarini bajarish bo’yicha ko‘rsatmalar mustaqil ishning tarkibi
|
O`zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Kiberxavsizlik asoalari” fanidan
Bajardi: ABDURASULOVA M.
Qabul qildi: KIYAMOV J.
SAMARQAND – 2023
Mavzu: Kompyuter viruslaridan himoya qilish orqali risklarni baholash
Kompyuter viruslaridan himoya qilish va risklarni baholash uchun quyidagi
usullarni amalga oshirishingiz mumkin:
1.
Antivirus dastur ishlatish: Kompyuteringizda qoʻllanadigan sayoxatni
aniqlash uchun yangilanayotgan va eng soʻnggi viruslar bilan taʼminlangan
antivirus dasturini oʻrnatishingiz muhim. Dasturning har bir yangilanishni
oʻrnatish va avtomatik ravishda yangilanishi yoʻlida
sozlamalarni qayta
tekshirib koʻring.
2.
Operatsion tizim va dasturlar yangilanishini toʻgʻirlash: Operatsion
tizim (masalan, Windows, macOS, Linux) va oʻrnatilgan dasturlarni eng
soʻnggi yangilanishlari bilan yangilab turishingiz kerak. Yangilanishlar
oʻrnatilmagan holda, sayoxatlar va noutekisliklarni ishlab chiqish uchun
istismor qilinishi mumkin.
3.
Firewall sozlash: Kompyuteringizda xavfsizlikni oshirish uchun, ishonchli
boʻlmagan manbalardan xavfsizligini oʻshirish uchun qoʻllaniladigan bir
necha manbalar (firewall)ni sozlash juda muhim. Bu sizning tarmoqni
nazorat qiladi va nomaʼlum soʻrovlar va kirishlarga qarshi himoya qiladi.
Kompyuter
viruslaridan
himoya qilish
orqali risklarni
baholash
Shubha qilgan
manbalardan
saqlanish
Firewall sozlash
Regular saqlash
va yedeklash
Antivirus dastur
ishlatish
Operatsion tizim
va dasturlar
yangilanishini
toʻgʻirlash
4.
Regular saqlash va yedeklash: Sizning ma'lumotlaringizni yaxshi
saqlash
va ma'lumotlar yo'qotilganida ularga tezroq qaytarish uchun regular saqlash
va yedeklashni oʻrnatish juda muhim. Shuningdek, sayoxatlardan keyin
nomaʼlum ma'lumotlarni tiklash uchun yedeklarni qaytarish osonliklari ham
boʻladi.
5.
Shubha qilgan manbalardan saqlanish: Elektron pochta orqali kelgan
shubha qilgan manbalar, foydalanuvchilarni aldamoq uchun ishlatilishining
boshqa bir usuli boʻlib, bunday manbalarni ochishdan oldin xavfsizlik
sozlamalaringizni yangilashingiz kerak. Iltimos, manbalar orqali kelgan
bilgan odamlarning ma'lumotlarini doim qondirib oling.
Bu tavsiyalar bilan kompyuteringizni viruslar va sayoxatlar
qilish risklaridan
himoya qilishingiz mumkin.
Xulosa
Biror narsaga xavotir bo'lish uchun risklar, xavfli muhitda yoki faoliyatda mumkin
bo'lgan zararlarni tushuntiradi. Bilan tushuntirilgan risklar kompyuter
tarmoqlariga, dastur va
tizimlarga, ma'lumotlarga, tadbirlarga, tashkilotlarga yoki
insonlar uchun yetarli ta'sir qilishi mumkin.
Jamiyatning ko'p yildan beri Windows 7-ni qo'llab-quvvatlashni to'xtatganligi
sababli, operatsion tizimni yangilash va xavfni ta'minlash katta ahamiyatga ega.
Agar mumkin bo'lsa, yangi Windows-versiyasiga o'tishni inobatga oling, chunki
yangi versiyalar xavfli muhitingizni ta'minlashda ko'proq imkoniyatlar taqdim
etadi.
Konsorsium - Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish

|
Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish
|
bet | 28/44 | Sana | 26.07.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #268689 |
Bog'liq Mustaqil ish Ganijonov OKonsorsium - bu bir necha banklar yoki sanoat tashkilotlari o'rtasidagi qarzlarni birgalikda joylashtirish, yirik moliyaviy yoki tijorat operatsiyalari, investitsion loyihalarni amalga oshirish uchun vaqtincha bitimdir.
Sanoat xoldinglari ishlab chikarish fao liyati bilan shug'ullanmaydilar. Ular o'zlariga kiruvchi korxonalar faoliyati ustidan nazoratni amalga oshiradilar. Xoldingga kiruvi kompaniyalar yuridik va xo'jalik mastaqilligini saqlab qoladilar va o'z nomlaridan tijorat bitimlarini tuzadilar.
Moliya-sanoat guruhlari (MSG) o'z tarkibiga sanoat korxo nalari, tadqiqot tashkilotlari, savdo firmalari, banklar, investitsion fondlar va sug'urta kompaniyalarini birlashtiradilar.
Guruhning boshida bir yoki bir necha banklar turadi, ular unga kiruvchi kompaniyalarning pul sarmoyalarini boshqaradilar, hamda ularning faoliyatini muvofiqlashtiradilar. Boshqa birlashmalarga nisbatan moliya-sanoat guruhi tashkiliy rasmiyatchilikni kamaytirishi bilan farqlanadi. Unga kiruvchi har bir firma savdo bitimlarida mustaqil qatnashadi. Ammo bosh kompaniya, aslida, muhimroq qarorlar qabul qilishda markaz bo'ladi.
Bunday integratsiyalashishning asosiy maqsadlari quyidagilar: investitsion resurs larni iqtisodiyotni rivojlanishining ustivor yo'nalishlarida jamlash; ilmiy- texnik taraqqiyotni jadallashtirish; mamlakat korxonalari mahsulotlarining eksport salohiyati va raqobotbardishligini oshirish; mamlakat sanoatida ilg'or tarkibiy o'zga- rishlarini amalga oshirish; bozor iqtisodiyoti, raqobatli iqtisodiy muhit sharoitlari- da ratsional texnoligik va kooperatsion aloqalarni shakllantirish.
Tajriba shuni ko'rsatdiki, O'zbekiston Respublikasida faoliyat yurituvchi MSG yirik investitsion loyihalarni amalga oshiradilar, ishlab chiqarishni pasayishiga qarshi kurashadilar, pulni barqarorlashiga ko'maklashadilar. Bundan tashqari MSG qayta qurish davrida yetishmagan resurslarni sohalararo qayta taqsimlash mexanizmlarini to'ldiradilar va ishonchli, sifat talablariga javob beruvchi yetkazib berishlar va sotishlar uchun haqiqiy sharoitlarni yaratidilar. Korxonalar va tashkilotlarni guruhga birlashishi jahon bozorlardagi tashqi iqtisodiy o'rinni kuchaytiradi, u yerda ko'pincha transmilliy korporatsiyalar ko'proq qudratli salohiyatga ega bo'lgan moliya-sanoat-savdo majmuasi kabi tashkil qilinganlar.
|
| |
Sindikat - Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish

|
Mustaqil ish mavzu: tashkilotda operatsion protseduralarni boshqarish
|
bet | 27/44 | Sana | 26.07.2024 | Hajmi | 1,52 Mb. | | #268689 |
Bog'liq Mustaqil ish Ganijonov OSindikat - bu kartel bitimining turli-tumanligi bo'lib, tadbirkor-larning byurtmalarni kelishilgan holda taqsimlash, xom ashyoni xarid qilish yoki ishtirokchilar tomonidan ishlab chiqarilayotgan barcha mahsulotni yoki uni bir qismini (yagona sotish tarmog'i yoki ishtirokchilardan bittasi orqali) sotish maqsadida tashkil qilingan birlashmasidir. Sindikat ishtirokchilari o'zlarining yuridik va ishlab chiqarish mustaqilliklarini, ba'zida esa sindikatning sotish idorasi yoki jamiyat bilan bog'lik shaxsiy sotish tarmoqlarini ham saqlab qoladilar. Bunda tijorat mustaqilligi qisman yo'qoladi. Sindikat, qoidaga ko'ra, ommaviy talab tovarlari, xususan ko'mir, po'lat, neft, spirt, shakar, paxta kalavasi va h.k ni sotish bilan shug'ullanadi. Sindiqat raqobot, hamda bozorni xududiy taqsimlanishini vaqtinchalik yumshatish yoki bartaraf qilish vositasi bo'ladi. Sindikat bitimining asosiy bandlari quyidagilardan iborat: ishlab chiqarish hajmi, narxlarni belgilash, mahsulotning sifati va navlari.
Shu tufayli talab va taklif tartibga solinadi. Foyda sindikat ishtirokchilari o'rtasida har biriga belgilangan kvota(ulush)ga muvofik tarqatiladi.
Kartel turidagi birlashmalarga yana pullar, ya'ni tadbirkorlarning, uning ishtirokchilarining foydalarini taqsimlashning tartibini ko'zda tutuvchi alohida birlashmasi ham kiradi. Foydalar umumiy qozonga tushadilar, oldindan belgilagngan nisbatlarda taqsimlanadilar.
Trest - bu birlashmada har xil korxonalar, o'zlarining yuridik va xo'jalik mustaqilliklarini yo'kotgan holda, yagona ishlab chiqarish majmuasiga birlashadilar. Trestda korxonalar xo'jalik faoliyatining barcha tomonlari birlashtiriladi. Trest ishlab chikarish faoliyatining nisbatan bir turdaligi bilan ajralib turadi. Bu shakl kombinatsiyalashgan ishlab chiqarish, masalan, xom ashyoni izchil ishlab chiqarishni tashkil qilish uchun qulaydir. Trestga kiruvchi barcha korxonalar yagona operativ boshqaruvni amalga oshiruvchi bitta bosh kompaniyaga bo'ysunadilar.
Konsern - bu mustaqil korxonalarning (odatda ishlab chiqarish xarakteridagi) birlashmasi, ular ishtirok etish, shaxsiy ittifoqlar, bitimlar, moliyalashtirish, ishlab chiqarishdagi yaqindan hamkorlik tizimi vasitasida bog'lanadilar. Birlashgan korxonalar aksiyadorlik jamiyati yoki o'rtoklik shaklidagi yuridik shaxs bo'lib qoladi. Konsern o'ziga kiruvchi kompaniyalar faoliyatini to'liq nazorat qiladi.
|
| |