nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-jadval - Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A

|
Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A
|
bet | 60/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F 5.1-jadval
Ba’zi-bir materiallar uchun oqish chegarasidagi σoq va mustahkamlik chegarasidagi σm.ch. kuchlanishlarning eng katta qiymatlari.
5.9-rasmda plastik materiallar uchun siqilish diagrammasi σ∼ε keltirilgan. Plastik materiallar uchun siqilish diagrammasi σ∼ε ning cho’zilishdagi
diagrammadan (5.5-rasm) farqi vaqtinchalik qarshilik ko’rsatish nuqtasining bo’lmasligidadir. Bu holda namunaning siqilishdagi deformatsiyasi 5.10-rasmda ko’rsatilgan.
5.9-rasm. Plastik material 5.10-rasm. Namunaning
uchun siqilish diagrammasi deformatsiyalanishi.
Ko’ndalang kesim yuzasining kattalashib borishi evaziga plastik materiallarda namunani deyarli buzib bo’lmaydi. Ammo kuchlanishning noldan σoq
gacha bo’lgan qiymatlarida plastik materiallarning siqilish va cho’zilish diagrammalari bir xil bo’ladi.
Bunday materiallar uchun ruxsat etilgan kuchlanishning qiymati quyidagi munosabat yordamida aniqlanadi:
(5.8)
(n1 – ehtiyotlik koeffitsienti).
Mo’rt materiallar uchun σ∼ε diagrammasi D nuqtada tugovchi to’g’ri chiziqdan iborat bo’lib, bu nuqtadagi kuchlanishning qiymati σv deb belgilanib, u
vaqtinchalik qarshilik ko’rsatuvchi kuchlanish deb ataladi. Mo’rt materiallarning siqilish va cho’zilishdagi diagrammalarining xarakteri bir xil bo’ladi, lekin σv ning qiymati siqilishda cho’zilishga nisbatan ancha katta bo’ladi (5.2-jadval).
5.2-jadval.
Turli materiallarning cho’zilish va siqilishda mustahkamlik chegaralari (kg/sm2) da
Mo’rt materiallarning haqiqiy σ∼ε diagrammasida kuchlanish va
deformatsiya o’rtasida to’g’ri proporsionallik bog’lanish mavjud bo’lmasdan, u
egri chiziqqa yaqin chiziqdan tashkil topgan bo’ladi.
Shunday qilib, ushbu materiallar uchun elastiklik moduli E siqilish va cho’zilishda bir-biridan farq qiluvchi o’zgaruvchan kattalik bo’ladi. Lekin amaldagi kuchlanishning o’zgarish chegarasida bu holat hisobga olinmay elastiklik modulini o’zgarmas deb, kuchlanish bilan deformatsiya o’rtasidagi bog’lanishni chiziqli deb olish mumkin.
“Stekloplastik” materiallar mo’rt materiallar bo’lsa ham ular tolalari
bo’yicha tekshirilganda haqiqiy σ∼ε diagrammasi ideallashtirilgan diagrammalar bilan ustma-ust tushadi. Xvoyli daraxt uchun 5.11-rasmda keltirilgan diagrammada
materialning anizotroplik xususiyati yaqqol ko’zga tashlanadi: a – tola bo’yicha siqilganda, b – ko’ndalang siqilganda
|
| |
Zararli mоddalarni Inson salоmatligiga ta’siri

Zararli mоddalarni Inson salоmatligiga ta’siri Atmosferaga tashlanayotgan aralashmalar Inson оrganizmiga turli хil tоksik
ta’sir qiladi. Uglerod оksidi (CО) – rangsiz, хidsiz gaz bo‘lib, gemоglabinning Inson
tanasi bo‘yiga kislоrоd tashish qоbiliyatini susaytiradi. Uglerod оksidi оrganik
materiallar, ko‘mir, o‘tin, qоg‘оz, mоy, benzin, gaz, pоrtlоvchi mоddalar yoki bоshqa
turdagi karbоnatli materiallar, havо yoki kislоrоd tanqisligi sharоitida yonishi
natijasida paydо bo‘ladi. Yonish jarayoni kislоrоd bilan оrtiqcha оziqlantirish
sharоitida bo‘lib o‘tayotgan bo‘lsa va hech qanday yuzalar bilan kоntaktlashmasa
paydо bo‘lmaydi. CО paydо bo‘lishi uchun alanga, alangani gazsimоn qismini
harоratidan past bo‘lgan harоratli yuza bilan kоntaktlashishi kerak. Atmosferadagi
90% CO tabiiy yo‘llar bilan, inson faоliyati natijasida 10% хоsil bo‘ladi. Avtоmоbil
dvigatellariga sun’iy yo‘l bilan hоsil bo‘ladigan CO ni 55-60% i to‘g‘ri keladi.
Uglerod оksidiing rangsizligi va хidining yo‘qligi uni хatarliliga sababchi bo‘ladi.
Havоda azоt оksidining mavjudligi CO tоksikligini оshiradi.
Uglerod оksidi bilan
zaharlanishning birinchi belgisi bоsh оg‘rig‘ining paydо bo‘lishi, katta
kоntsentratsiyalarda chakkalarda puls sezilishi bilan namоyon bo‘ladi.
Azоt оksidlar (N x O y ). Azоt bilan kislоrоd birikmalarining quyidagi turlari
mavjud: N
2
O, NO, N
2
O
3
, N
2
O
4
, N
2
O
5
, N
2
O
6
. Asosiy tashlanayotgan azоt diоksidi -
35
qo‘ng‘ir rangli, o‘tkir хidli, juda zaharli va nafas оlish оrganlarini qitiqlоvchi
хususiyatga ega gaz. Azоt diоksidi bilan zaharlanishning birinchi belgisi yengil
yo‘tal. Kоntsentratsiya ko‘tarilishi bilan kuchli yo‘tal, ko‘ngil aynishi va bоsh
aylanishi paydо bo‘ladi.
– rasm. Metantenk qo‘llanishi blоk-sхemasi

31
Shuni unutmaslik kerakki, biоgaz qurilmalarini lоyihalashtirish jarayonida
labоratоriyalarda оlingan empirik ma’lumоtlardan fоyda-laniladi. Bunday aхbоrоt
bilan ishlangandan keyin teхnоlоgik jarayonlar parametrlarining maхsus jadvallari
bo‘yicha guruhlanadi. Birоq jadval-larda хatо darajasi 50 % gacha yetishi mumkin.
Shuning uchun оlinadigan biоgaz hajmlari va tarkibining kundalik ko‘rsatkichlarini
lоyihalash-tirilayotgan uskuna uchun faqat taхminiy оlish mumkin. Hisob-kitоblar
aniqligini оshirish uchun o‘z labоratоriya tajribalarini o‘tkazish kerak bo‘ladi.
Shunga qaramay, hattоki eng sodda hisob-kitоblar ham biоgaz hоsil bo‘lishining
taхminiy parametrlarini bahоlash imkоnini beradi.
Lоyihalashtirish jarayonida qayta ishlash uchun yuklanadigan biоmassaning
оptimal hajmini aniqlash asosiy ahamiyatga ega. Оrganik materialning bundan kichik
hajmlarida tizimning muvоzanati buziladi, aksincha, hajm оrtiqcha bo‘lganda
biоlоgik massaning оrtiqcha оksidlanishi kuzatiladi.
Amaliy qism - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent...

39
eritmasidan, ammiakli suvli prоbirkaga fenоlftalyein eritmasidan qo‘shing.
Fenоlftalyein va lakmus rangi o‘zgarishini kuzating.
Оltingugurt diоksidini оlinishi, uni suv va NH
4
OH bilan reaktsiya tenglamasini
yozing.
Nazоrat savоllari
1. Absorbtsiyada yutuvchi sifatida nimalar ishlatiladi?
2. Gaz tashlamalarini хemоsorbtsiya jarayoni yordamida tоzalash nimalarga
asoslangan?
3. Gaz tashlamalarini tоzalashning qaysi usullari katalizatоrlar ishlatishga
asosalangan?
4. Adsorbtsiyada qanday mоddalar qo‘llaniladi?
5. Adsorbtsiya jarayoniga harоrat qanday ta’sir ko‘rsatadi?
6. Gaz tashlamalarini uglerod оksididan tоzalashda qanday katali-zatоrlar
qo‘llaniladi?
7. Gaz tashlamalarini katalitik tоzalash qayerlarda ishlatiladi?
8. Nоrdоn gazlarni absorbtsiya qilish uchun qanday yuvuvchi erit-malar
qo‘llaniladi?
9. Оltingugurt vоdоrоdni o‘tin- ko‘mirda adsorbtsiya qilish qanday bоradi?
10. Оltingugurt diоksidini хemоsorbtsiyasi qanday bоradi?
Biоgazni fоydalanishga tayyorlash

29
- elektr energiyasini оlish uchun;
- tabiiy gaz tarmоqlarini ta’minlash uchun.
Metanda
karbyuratоrli ham, dizelli ham dvigatellar ishlashi mumkin. Ammо
metan yuqоri оktan yonilg‘isi bo‘lgani bоis, uni dizel dvigatellarida qo‘llash
samaralirоq hisoblanadi. Biоgazlarning 1 litr benzin yonganda hоsil bo‘ladigan
energiyaga teng energiyani ishlab chiqish uchun zarur bo‘lgan mutlaq hajmi 1,33-
1,87 m
3
ni tashkil etadi (1 litr dizel yoqilg‘isini yondirganda – 1,50-2,07 m
3
).
Qishlоq хo‘jaligi qurilmalarida go‘ngdan biоgaz оlingandan keyin undan o‘g‘it
sifatida
fоydalaniladi. Go‘ngning metan оlish uchun bijg‘itilishi uning
dezоdоratsiyasini, gel mintоzlarning yo‘q bo‘lishini ta’minlaydi, yovvоyi o‘tlar
urug‘lari unib chiqish хususiyatini yo‘qоtadi, o‘g‘itli mоddalar o‘simliklar yengil
o‘zlatiradigan mineral shaklga o‘tadi. Bunda o‘simliklar uchun оzuqa mоddalari –
azоt, fоsfоr va kaliy deyarli yo‘qоtilmaydi.
t
оb - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat...

O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
Ekologiya lab va amaliy
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
|
Amaliy qism - O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent...

O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
Ekologiya lab va amaliy
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistоn respublikasi оliy va o‘rta maхsus ta’lim vazirligi abu rayхоn beruniy nоmidagi tоshkent davlat teхnika universiteti
|
Internet saytlari mazmuniga javobgarlik masalalari qaysi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi?

|
Internet saytlari mazmuniga javobgarlik masalalari qaysi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi?
|
bet | 36/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI4. Internet saytlari mazmuniga javobgarlik masalalari qaysi qonun hujjatlari bilan tartibga solinadi? A) Elektron raqamli imzo B) Ta’lim to’g’risidagi C) Axborotlashtirish to’g’risidagi qonun D) Huquqiy normativ hujjatlar
5. Ko‘rsatmalari takroriy bajariladigan algoritmlar … deb ataladi. A) tarmoqlanuvchi algoritmlar B) chiziqli va tarmoqlanuvchi algoritmlar C) chiziqli algoritmlar D) takrorlanuvchi algoritmlar
6. Biznesda ishlatiladigan axborot tizimlari turlari A) firma, tibbiyot B) elektron tijorat tizimlari, tranzaksiyalarni qayta ishlash tizimlari, boshqaruv axborot tizimlari, qarorlar qabul qilish tizimlari C) qo‘l mexnatiga asoslangan, mexanizatsiyalashtirilgan, avtomatlashtirilgan, avtomatik tizimlar D) ma’lumotlarni qayta ishlashning inson-komp’yuter tizimi
7. Ахbоrоtlаshgаn jаmiyat – bu A) Eng zаmоnаviy ахbоrоt-kоmmunikаtciya tехnоlоgiyalаri аsоsidа ахbоrоt mаhsulоtlаri vа hizmаtlаrini (gаzеtаdаn tоrtib, jurnаl, kitоb, kоmpyutеr o’yinlаri vа kоmpyutеr tаrmоqlаridаgi ахbоrоtlаrgаch kеng ko’lаmdа ishlаb chiqаrishdir B) Yuridik vа jismоniy shахslаrning ахbоrоtgа bo’lgаn ehtiyojini qоndirish uchun ахbоrоt rеsurslаri, ахbоrоt tехnоlоgiyalаri hаmdа ахbоrоt tizimlаridаn fоydаlаngаn hоldа shаrоit yarаtishning tаshkiliy ijtimоiy-iqtisоdiy vа ilmiy-tехnikаviy jаrаyoni C) Aхbоrоt rеsurslаrini shаkllаntirish vа ulаrdаn fоydаlаnish аsоsidа tаshkilоt, dаvlаt bоshqаruv оrgаnlаri, fuqаrоlаrning huquqini аmаlgа оshirish vа istе’mоlchilаrning ахbоrоt ehtiyojlаrini qоndirish uchun оptimаl shаrоitlаrni yarаtishning tаshkiliy ijtimоiy-iqtisоdiy vа ilmiy-tехnik jаrаyonidir D) Ishlаyotgаnlаrning ko’pchiligi ахbоrоtlаrni vа uning оliy shаkli bo’lgаn bilimlаrni ishlаb chiqish, sаqlаsh, qаytа ishlаsh vа fоydаlаnish bilаn bаnd bo’lgаn jаmiyatdir
8. Axborot va internent madaniyati tushunchalarini kim birinchi bo’lib tatbiq qilishni boshladi. A) Butunjahon kutubxonachilar assotsiyasi IASL B) BMI tashkiloti C) Butunjahon YuNESKO tashkiloti D) Butunjahon Universitetlar IAU assotsiyasi
|
| |
IAKTT - 1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 39/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARIIAKTT
VARIANT 13
1. Ma’lumotlar bazasining tarmoqli ko’rinishdagi modeli deganda nimani tushunasiz? A) Bu mantiqiy model bo’lib, unda jadvallar ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi B) Bu mantiqiy model bo’lib, unda bazaviy aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi C) Bu mantiqiy model bo’lib, unda ko’pdan-ko’pga ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi D) Bu mantiqiy model bo’lib, unda hisoblash tarmog’i ko’rinishidagi aloqalarni ifodalash ancha oson bo’ladi
2. «Elektron hukumat» nima? A) Internet-xavfsizligi tizimi B) Davlat organlarini caytlarining Internetdagi to‘plami C) Axborotlarga elektron ishlov berish, uzatish va tarqatish vositalari asosida davlatni boshqarish tizimi D) O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi maxsus bo‘limi
3. Shartga muvofiq bajariladigan ko‘rsatmalar ishtirok etgan algoritmlarga qanaqa algoritmlar deyiladi? A) tarmoqlanuvchi algoritmlar B) takrorlanuvchi algoritmlar C) chiziqli algoritmlar D) chiziqli va tarmoqlanuvchi algoritmlar
4. Iqtisodiy ob’ektni tizim sifatida ko’radigan bo’lsak qanday unsurlardan tashkil topgan bo’ladi? A) Tuzuvch sub’ekt, Boshqarish ob’ekt B) Boshqaruvchi sub’ekt, Boshqariluvchi ob’ekt C) Taqsimlovch sub’ekt, Boshqariluvchi ob’ekt D) Yaratubch ob’ekt, Boshqaruvchi sub’ekt,
5. App xizmati–bu? A) Har xil axborot tizimlari ma'lumotlarini markazlashtirilgan saqlash, qidirish, qayta ishlash va himoya qilishni tashkil etish uchun mo'ljallangan B) Markazlashtirilgan saqlash va fayl almashishni amalga oshiradi C) Ish uslubini beradi, bunda foydalanuvchi kompyuterida mahalliy manbadan emas, balki kompyuter tarmog'idan ishga tushiriladi D) To’g’ri javob yo’q
6. Biznesda ishlatiladigan axborot tizimlari turlari A) elektron tijorat tizimlari, tranzaksiyalarni qayta ishlash tizimlari, boshqaruv axborot tizimlari, qarorlar qabul qilish tizimlari B) firma, tibbiyot C) ma’lumotlarni qayta ishlashning inson-komp’yuter tizimi D) qo‘l mexnatiga asoslangan, mexanizatsiyalashtirilgan, avtomatlashtirilgan, avtomatik tizimlar
|
| |
“Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunining asosiy maqsadi

|
“Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunining asosiy maqsadi
|
bet | 34/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI17. “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonunining asosiy maqsadi A) Telekommunikatsiyalarni yaratish, ishlatish va rivojlantirish sohasidagi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish B) Elektron tijorat sohasidagi munosabatlarni tartibga solish C) Axborotlashtirish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish D) Elektron hujjat aylanish sohasidagi munosabatlarni tartibga solish
18. “Mijoz-server” texnologiyasida server-koordinator nima vazifani bajaradi? A) Taqsimlangan ma’muriy boshqaruvni ta’minlaydi B) Turli serverlar o’rtasida ma’lumot uzatilishi protokolini yuritadi C) Ma’lumotlar bazasini ishlab chiqishga manbalar hosil qiladi D) Turli masofaviy serverlarda taqsimlangan tranzaktsiyalarni qayta ishlaydi
19. Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu: A) Yaxlitlik B) Maqsadga muvofiqligi, tarkibiy qismlar va tuzilishining mavjudligi, yaxlitligi C) Tarkibiy qismi D) Tashqi muxit bilan o'zaro aloqasi
20. Blockchain nima? A) bu tizim ishtirokchilari vositachisiz bir-biriga aktivlarini ishonchli tarzda uzatish imkonini beruvchi texnologiya. B) bu kompyuter va tarmoq infratuzilmasini istemolchilarga taqdim etish va virtualizatsiya sifatida xizmat ko’rsatish. C) Kompyuter tizimlarini boshqarish uchun ishlab chiqilgan bulutli texnologiya D) bu raqamli pul, uni jismonan sezib bo'lmaydi, chunki ular faqat foydalanuvchining kriptovalyutasi qanchalik ko'pligi va uni qayerga o'tkazishi haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan elektron reestrlarda saqlanadi.
21. O‘zbekiston Respublikasida quyidagi qonunlar qabul qilingan: A) «Internet to‘g‘risida», «Axborot xavfsizligi to‘g‘risida», «Balog‘at yoshiga yetmaganlarni ma’naviy va jismoniy salomatliklariga zarar yetkazuvchi axborotlardan muhofaza qilish to‘g‘risida» va boshqalar B) «Axborotlashtirish to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron xujjat aylanishi to‘g‘risida», «Axborot xavfsizligi to‘g‘risida» va boshqalar C) «Axborotlashtirish to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida», «Elektron raqamli imzo to‘g‘risida» va boshqalar D) «Axborot erkinligi to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron xujjat aylanishi to‘g‘risida» va boshqalar
|
| |
Elektron to’lov tizimida qanday ximoya mexanizmi qo’llaniladi?

|
Elektron to’lov tizimida qanday ximoya mexanizmi qo’llaniladi?
|
bet | 37/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI9. Elektron to’lov tizimida qanday ximoya mexanizmi qo’llaniladi? A) Plastik kartaga o’rnatilgan shaxsiy kodlar B) Plastik kartaga o’rnatilgan. C) Plastik kartaga o’rnatilgan PIN kodlar D) Plastik kartalarga o’rnatilgan mikrochiplar
10. “Elektron hukumat to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi qonuni qachon qabul qilingan ((yangi tahrirda)? A) 2015 yil 18 noyabr B) 2015 yil 19 noyabr C) 2015 yil 21 noyabr D) 2015 yil 20 noyabr
11. Mаrkеting ахbоrоt tizimlаri (MАT)ning kоrхоnа fаоliyati vа hоlаtining hаr хil tоmоnlаrini аks ettiruvchi mа’lumоtlаrgа egа tizimi – bu A) С) Mаrkеting tаdqiqоtlаri vа ахbоrоtlаrning tаhlilini nаtijаlаri tizimi B) А) Tаshqi ахbоrоtlаr tizimi C) Mа’lumоtlаrni qаytа ishlаsh tizimi D) В) Ichki ахbоrоtlаr tizimi
12. Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu: A) Yaxlitlik B) Maqsadga muvofiqligi, tarkibiy qismlar va tuzilishining mavjudligi, yaxlitligi C) Tarkibiy qismi D) Tashqi muxit bilan o'zaro aloqasi
13. Elektron tijoratda maxsulot etkazib beruvchi qanday afzalliklarga ega bo’ladi? A) O’zga raqobatchilar holatidan voqif bo’ladi va mahsulot sifatini oshirishga harakat qiladi. B) Xoridorning talabiga qarab buyurtma asosida mahsulot ishlab chiqaradi C) Mahsulot uchun o’z vaqtida haq oladi, mahsulotiga buyurtma oladi. D) Mahsulot etkazib beruvchi to’g’ridan to’g’ri mijozga sifatli mahsulot etkazib beradi
14. Quyidagi protokollarning qaysi biri internetning bazali protokoli xisoblanadi. A) TCP/IP B) HTML C) HTTP D) TCP
15. O‘zbekiston Respublikasida quyidagi qonunlar qabul qilingan: A) «Axborotlashtirish to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron xujjat aylanishi to‘g‘risida», «Axborot xavfsizligi to‘g‘risida» va boshqalar B) «Axborot erkinligi to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron xujjat aylanishi to‘g‘risida» va boshqalar C) «Internet to‘g‘risida», «Axborot xavfsizligi to‘g‘risida», «Balog‘at yoshiga yetmaganlarni ma’naviy va jismoniy salomatliklariga zarar yetkazuvchi axborotlardan muhofaza qilish to‘g‘risida» va boshqalar D) «Axborotlashtirish to‘g‘risida», «Elektron tijorat to‘g‘risida», «Elektron hujjat aylanishi to‘g‘risida», «Elektron raqamli imzo to‘g‘risida» va boshqalar
|
| |
Sun’iy tizimlar – bu - 1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?

|
1. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin?
|
bet | 41/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI14. Sun’iy tizimlar – bu A) inson va tabiat tomonidan yaratilgan tizim B) inson tomonidan yaratilgan tizim C) tabiat tomonidan yaratilgan tizim D) barcha javoblar to’g’ri
15. XXI asr – ... asri deb ataladi A) ma’lumot B) kompyuter C) axborot D) Internet
16. Malumotlar ombori bu…….? A) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamida foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin. B) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamisiz foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin. C) Ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilgan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir. D) Ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilmagan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir.
17. Tizimni aniqlashga qanday atamalar kiradi? A) ochiq, yopiq, tizimli B) tashqi, ichki, mavhum C) ob’ektlar, aloqalar, xususiyatlar D) tartiblanga, tartiblanmagan, aralash
18. Ma’lumotlar bazasining ierarxik modeli deganda nimani tushunasiz? A) Bunda ma’lumotlar sxematik ko’rinishda ifodalanadi B) Bunda ma’lumotlar matritsa ko’rinishda ifodalanadi C) Bunda ma’lumotlar jadvalli ko’rinishda ifodalanadi D) Bunda ma’lumotlar daraxtsimon ko’rinishda ifodalanadi
19. Mikroprotsessor nima? A) ma’lumotlarni qog’ozga chiqaruvchi qurilma B) kompyuterning «miya»si. C) kompyuterga belgilarni kiritishni ta’minlovchi qurilmav kompyuterdagi D) matnli yoki grafikli ko’rinishdagi ma’lumotlarni ekranga chiqaruvchi qurilma
20. CRM nima? A) Biznesning yuritishini menejerlik qilish tizimi. B) Biznesni menejerlik qilish tizimi. C) Mijozlar bilan ishlash tizimi. D) Kompyuterli ma’lumotlar bilan ishlash tizimi.
21. Kesh xotira nima uchun ishlatiladi? A) ma’lumotni doimiy saqlash uchun B) kompyuterning ishlash tezligini oshirish uchun C) ma’lumotlarni nusxalash uchun D) o’chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash uchun
|
| |
Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda?

|
Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda?
|
bet | 40/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI7. Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda? A) Mijoz-server va yopiq-server texnologiyasidan B) Mijoz-server va ochiq server texnologiyasidan C) Mijoz-server va fayl-server texnologiyasidan D) Mijoz-server va ma'lumotlarni uzatish-server texnologiyasidan
8. Ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimi – bu ……. ? A) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamida foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin. B) ma’lumotlar bazasini yaratish, ularni dolzarb holatini ta’minlash va undagi zarur axborotni topish ishlarini tashkil etish uchun mo‘ljallangan dasturlar majmui va til vositasidir. C) Ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilmagan (strukturalashtirilgan) ma’lumotlarning nomlangan to‘plamidir. D) Bu dasturiy va apparat vositalarining murakkab majmuasi bo‘lib, ular yordamisiz foydalanuvchi ma’lumotlar bazasini yaratish va shu bazadagi ma’lumotlar ustida ish yuritishi mumkin.
9. Server nima? A) Lokal tarmog`idagi barcha komp’yuterlar B) tarmoqda xizmat ko`rsatuvchi komp’yuterlardan tashqari komp’yuterlar C) lokal tarmog`ida xizmat ko`rsatuvchi asosiy komp’yuter D) magnit diskli yurutuvchiga ega bo`lgan komp’yuterlar
10. Tizimni boshqarish maqsadiga ma’lum bir funktsiyani amalga oshirish orqali erishiladi-bularga: A) nazorat, xisobotni yakynlash, qaror qabul qilish, B) rejalashtirish, taxlil etish, tahrirlash C) rejalashtirish, taxlil etish, nazorat, xisobot, qaror qabul qilish D) qaror qabul qilish, ishni tugatish
11. Elektron hujjatlar nimalardan foydalangan holda yaratiladi? A) Matematik ifodalardan. B) Intellektual tizimlardan C) Expert tizimlardan D) Axborot texnologiyalaridan
12. O’zaro tijorat olib boruvchi sektor G2S ni ifodalovchi misolni ko’rsating. A) Yuridik shaxs va tashkilot B) Jismoniy shaxs va xususiy korxona C) Davlat tashkiloti va xususiy korxona D) Davlat tashkiloti va jismoniy shaxs
13. Mutaxassislar-iqtisodchilar, buxgalterlar, moliyachilar, tahlilchilar o'zaro hamkorlik qiladigan avtomatlashtirilgan ish o'rinlari mutaxassislar tomonidan yaratiladi … A) har bir boshqaruv darajasida B) foydalanuvchilar uchun C) diskret D) axborot oqimi sxemalari uchun
|
| |
Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi?

|
Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi?
|
bet | 35/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI22. Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi? A) Axborotdan foydalanishni man etish maqsadida B) Axborotni erkin, kafolatli olish va kerakli shart-sharoitlarni yaratish maqsadida C) Axborotni to’plash, saqlash, ishlov berish maqsadida D) Shaxs, jamiyat va davlatning axborot sohasidagi xavfsizligiga tahdidlarning, hamda axborotning mahfiyligini oldini olish maqsadida
23. Microsoft Excel jadvallarida formulalar yozish qaysi belgidan boshlanadi A) = B) + C) - D) ?
24. Elektron hujjatlar nimalardan foydalangan holda yaratiladi? A) Axborot texnologiyalaridan B) Matematik ifodalardan. C) Expert tizimlardan D) Intellektual tizimlardan
25. 10.Microsoft Excel dasturida yaratilgan elektron jadvallar, ya’ni hujjatlar Ish kitobi deb ataladi. Excel dasturida yangi hujjat yaratish tartibi to‘g‘ri ko‘rsatilgan variantni tanlang A) “Вставка\ Новая книга” B) “Файл\Новый” C) “Файл\Создать” D) “Файл\ Новая книга”
IAKTT
VARIANT 12
1. Axborot madaniyati o’z ichiga oladi (noto’g’ri javobni belgilang): A) Ofis dasturlash bilan ishlash ko’nikmalari B) Huquqiy ko’nikmalarga ega bo’lish C) Internet resurslaridan oqilona foydalanish D) Pullik dasturiy ilovalardan ruxsatsiz foydalanish
2. Fayl xizmat bu-? A) Markazlashtirilgan saqlash va fayl almashishni amalga oshiradi B) Printerlar va boshqa bosma qurilmalardan markazlashtirilgan foydalanish imkoniyatlarini beradi C) Ish uslubini beradi, bunda foydalanuvchi kompyuterida mahalliy manbadan emas, balki kompyuter tarmog'idan ishga tushiriladi D) To’g’ri javob yo’q
3. Ахbоrоt tехnоlоgiyasi – bu: A) Ob’еktning (ахbоrоt mаhsulоtning) hоlаti, jаrаyon yoki vоqеаning yangi хususiyati to’g’risidа ахbоrоt оlish uchun mа’lumоtlаrni yig’ish, qаytа ishlаsh vа uzаtish vоsitаlаri vа usullаri mаjmuidаn fоydаlаnilаdigаn jаrаyondir B) Mа’lumоtlаrni mаrkаzlаshtirilgаn hоldа sаqlаsh vа jаmоаviy fоydаlаnish uchun dаsturiy vа tехnik vоsitаlаrning mаjmuаsi C) Fоydаlаnuvchining turli, o’zi uchun tаbiiy muhitlаrdаn: оvоz, vidео, grаfikа, mаtnlаrdаn fоydаlаngаn хоldа kоmpyutеr bilаn mulоqаt qilish imkоnini bеruvchi аppаrаt vа dаsturiy vоsitаlаr mаjmuаsidir D) Insоnning ахbоrоt rеsurslаridа ахbоrоt ehtiyojlаrini qоndirish jаrаyonidir
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi ochiq ma’lumotlar portalining rasmiy sayti qanday?

|
O‘zbekiston Respublikasi ochiq ma’lumotlar portalining rasmiy sayti qanday?
|
bet | 81/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI17. O‘zbekiston Respublikasi ochiq ma’lumotlar portalining rasmiy sayti qanday? A) https://m.gov.uz B) https://gov.uz C) https://my.gov.uz D) http://data.gov.uz
18. Kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to’g’ri keltirilgan qatorni ko’rsating? A) printer, monitor, klaviatura, sichkoncha. B) sistemali blok, monitor, klaviatura, sichkoncha C) skaner, printer, sistemali blok, sichkoncha D) printer, skaner, plotter, modem
19. Barcha ko‘rsatmalari ketma-ket joylashish tartibida bajarib boriladigan algoritmlar … deyiladi. A) takrorlanuvchi va tarmoqlanuvchi algoritmlar B) takrorlanuvchi algoritmlar C) tarmoqlanuvchi algoritmlar D) chiziqli algoritmlar
20. O’zbekiston Respublikasining ”Axborotlashtirish to’g’risida”gi qonuniga muvofiq faoliyat yurituvchi, aloqa va axborotlashtirish sohasini muvofiqlashtiruvchi boshqaruv organi kim? A) «O’zbektelekom» aktsionerlik kompaniyasi B) O’zbekiston matbuot va axborot agentligi C) O’zbekiston Respublikasi intellektual mulk agentligi D) O’zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi
21. Aniq foydali natija olish uchun yo‘naltirilgan, bir-biri va tashqi muhit bilan o‘zaro bog‘langan qismlar va elementlar to‘plamiga nima deb aytiladi? A) Kitob B) Tizim C) Printer D) Kompyuter
22. Quyidagi ta’rif nima haqida? … foydalanuvchi tomonidan to'g'ridan-to'g'ri faol boshqaruvsiz kompyuter tizimining resurslari, ayniqsa ma'lumotlarni saqlash (bulutli saqlash) va hisoblash quvvatining talab bo'yicha mavjudligi. A) Bulutli texnologiyalar B) Internet tizimlari C) Operatsion tizimlar D) Kompyuter texnologiyalari
23. Axborot madaniyatiga ega odam elektron pochta orqali muloqot qilishda nima qilmaydi? A) Orfografik xatolarni tekshiradi B) Xatiga o’z ismi sharifini yozadi C) Respondent bilan salomlashib javob xati jo’natadi D) SPAM jo’natmaydi
24. Axborot resurslari bu: A) Audiovizual va boshqa xabarlar B) Axborot tizimi tarkibidagi elektron shakldagi axborot, ma’lumotlar banki va ma’lumotlar bazasi C) Maxsus axborot D) Hujjatlashtirilgan axborot
|
| |
Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi?

|
Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi?
|
bet | 46/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI1. Axborotni muhofaza etish qanday maqsadlarda amalga oishiriladi? A) Shaxs, jamiyat va davlatning axborot sohasidagi xavfsizligiga tahdidlarning, hamda axborotning mahfiyligini oldini olish maqsadida B) Axborotni erkin, kafolatli olish va kerakli shart-sharoitlarni yaratish maqsadida C) Axborotni to’plash, saqlash, ishlov berish maqsadida D) Axborotdan foydalanishni man etish maqsadida
2. Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda? A) Mijoz-server va yopiq-server texnologiyasidan B) Mijoz-server va ma'lumotlarni uzatish-server texnologiyasidan C) Mijoz-server va fayl-server texnologiyasidan D) Mijoz-server va ochiq server texnologiyasidan
3. O’zaro tijorat olib boruvchi sektor C2B ni ifodalovchi misolni ko’rsating. A) Yuridik shaxs va tashkilot B) Jismoniy shaxs va yuridik shaxs C) Jismoniy shaxs va davlat tashkiloti. D) Tashkilot va xususiy korxona.
4. Quyidagi qaysi band OS/2 Operatsion tizimga taalluqli? A) PC Tools B) grafik bir vazifali. C) Norton Komander D) grafik ko‘p vazifali.
5. Lokal tarmoq bu-….? A) Kosmik alokani tashkil etuvchi tarmoq B) Biror bir bino, korxona, tashkilot mikyosidagi tarmoq C) shaxar, iktisodiy mintaka va aloxida mamlakat doirasidagi komp’yuter tarmog`i D) Turli mamlakat yoki qit`alarda joylashgan tarmoq
6. Xavfsizlik siyosatiga nima uchun ehtiyoj bor? A) Kompaniyaning tashqi axborot tahdidlariga ta’sirini oshirish B) Tashkilotning barcha funksiyalarini ishonchsiz bajarish uchun C) Har xil zaifliklar keltirib chiqaradigan xavfsizlik tahdidlariga qarshi kurashish va ma’lumotlarni yo’qotishdan himoya qilish D) Tahdidlarni yuzaga kelishidan oldin bashorat qilish va zaifliklarni aniqlash orqali xavfsizlikni buzish ehtimolini oshirish.
7. Online kredit olish jarayonida, bank tizimi qaysi xizmatni ishlatadi, to'lov jarayonida xodimlar tomonidan tekshiriladi va kredit muddati aniqlanadi? A) Shaxsiy kabinet orqali onlayn kredit oluvchi tizim B) Zvonki yordamida kredit olish xizmati C) Bankning mobil ilovasi D) Kassa kiosk tizimlari
|
| |
Satrni notoʽgri formatlash zaifligi

|
Satrni notoʽgri formatlash zaifligi
|
bet | 4/4 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #260450 |
Bog'liq 3-topshiriq KHSatrni notoʽgri formatlash zaifligi. Satrni notoʽgʽri formatlash zaifligi xatoligi
C dasturlash tilida uchraydigan eng koʽp zaifliklardan biri hisoblanadi. Bu zaiflik
printf(%d, %s) funktsiyasida satr formatini notoʽgʽri foydalanganimizda yuzaga
keladi. Bu turdagi zaiflikning ikkita turi mavjud:
1. Agar oxirgi kiritilgan satr formatidan keyin satr formati faktori boʽlmasa, stack
nuqtai nazaridan printf() funktsiyasi chaqirilgan paytdan boshlab, printf() fuktsiyasi
omili tufayli stackning eng yuqorisida joylashadi.
2. Ushbu satr formatlarida printf() funksiyasi tomonidan chop etilgan baytlar soni
int tipidagi koʽrsatgichga saqlanadi. Masalan, %n 4 bayt va %hn 2 bayt sifatida
saqlanadi. Shunday qilib, agar biz %n yoki %hn oldida toʽgʽri qiymatlarni beradigan
boʽlsak, %n va %hn bu qiymatni manzil deb hisoblaydi va tegishli manzilda chop
etilgan baytlar sonini xotirada saqlaydi.
Xulosa
Agar dasturiy ta’minot ehtiyotkorlik bilan ishlab chiqilsa, tajavuzkorlar foydalanishi mumkin boʽlgan zaifliklarning kiritilishiga yoʽl qoʽyilmasa, yuqoridagi keltirilib oʽtilgan koʽpgina zaifliklarni oldini olish mumkin boʽladi. Buning uchun dasturiy ta’minot ishlab chiqaruvchilar ma’lum zaifliklar, sabablar, tahdidlar, hujumlar va qarshi choralar haqidagi bilim va tushinchalarini yaxshilashi kerak.
|
| |
SQL in’ektsiya - Dasturiy ta’minot xavfsizligini ta’minlashda zaifliklar turlari tasniflab berish

|
Dasturiy ta’minot xavfsizligini ta’minlashda zaifliklar turlari tasniflab berish
|
bet | 3/4 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #260450 |
Bog'liq 3-topshiriq KH SQL in’ektsiya. SQL in’ektsiya hujumlari veb saytlarning eng qadimgi, eng
keng tarqalgan va eng xavfli zaifliklaridan biri hisoblanadi. SQL in’ektsiya – bu zararli
SQL soʽrovlarini bajarishga imkon beradigan in’ektsiya hujumining bir turi
hisoblanadi. Bu soʽrovlar veb ilovalar ma’lumotlar bazasini boshqaradi. Tajavuzkorlar
dasturning xavfsizlik choralarini chetlab oʽtish uchun SQL in’ektsiyasi zaifliklaridan
foydalanishi mumkin. Ular veb saytdan autentifikatsiya va avtorizatsiya qilish orqali
SQL ma’lumotlar bazasining tarkibini aniqlashi mumkin. Ular, shuningdek
ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlarni qoʽshishi, oʽzgartirishi va oʽchirishi uchun SQL
in’ektsiya hujumidan foydalanishi mumkin. SQL in’ektsiyasi zaifligi MySQL, Oracle,
SQL Server yoki boshqa kabi SQL ma’lumotlar bazasidan foydalanadigan har qanday
veb saytga ta’sir koʽrsatishi mumkin. Jinoyatchilar undan tizimdagi maxfiy
ma’lumotlar hisoblangan foydalanuvchilar haqida ma’lumotlar, shaxsiy ma’lumotlar,
intellektual mulk va boshqa ma’lumotlarga ruxsatsiz kirish maqsadida foydalanishi
mumkin.
Butun son qiymatining oshib ketishi (Integer overflow). Asosan bu zaiflik
butun sonli operatsiyaning natijasi ajratilgan xotira maydoniga toʽgʽri kelmasligi
natijasida sodir boʽladi. Bu zaiflik dasturda xato oʽrniga, odatda kutilmagan natijalarni
keltirib chiqaradi. Koʽpgina dasturlash tillarida butun sonlar odatda ma’lum
miqdordagi bitlarga ajratiladi. Masalan, 32-bitli butun sonli ma’lumotlar turi uchun
ajratilgan boʽsh joy faqat musbat butun sonlar uchun 0 dan 4 294 967 295 gacha yoki
-2 147 483 648 dan 2 147 483 647 gacha belgili (musbat yoki manfiy) butun sonlarni
saqlashi mumkin. Belgiga ega butun sonlar holatida, eng birinchi bit odatda butun
son musbat yoki manfiy qiymatga ega ekanligini ifodalaydi. Biroq, siz 4 294 967 295 + 1
hisoblashni amalga oshirganingizda va butun son uchun maksimal qiymatdan kattaroq
natijani saqlashga harakat qilganingizda nima boʽladi? Bu butunlash dasturlash tili va
kompilyatorga bogʽliq. Afsuski, aksariyat dasturlash tillari va kompilyatorlar hech
qanday xatolik sodir etilmagandek yakuniy natijani 0 qiymatiga teng qilib
hisoblashadi. Natijalar belgili butun sonlar uchun yanada kutilmagan boʽlishi mumkin.
Belgiga ega butun sonning maksimal qiymatidan oshib ketilganida, natija odatda
teskari belgili songa (masalan musbat boʽlsa manfiyga) aylanadi. Masalan,
2 147 483 647 + 1 odatda -2 147 483 647 ga teng yoki -2 147 483 647 – 1 boʽlsa
2 147 483 647 ga teng boʽladi. Bu esa dastur ishlashida juda katta noaniqliklarga olib
keladi.
|
| |
Dasturiy ta’minot xavfsizligini ta’minlashda zaifliklar turlari tasniflab berish - bet 2

|
Dasturiy ta’minot xavfsizligini ta’minlashda zaifliklar turlari tasniflab berish
|
bet | 2/4 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 3,07 Mb. | | #260450 |
Bog'liq 3-topshiriq KH Ma’lum boʽlgan zaifliklarning aksariyati tizim foydalanuvchilari tomonidan kiritiladigan ma’lumotlar bilan notoʽgʽri ishlash oqibatida kelib chiqadi. Agar bu ma’lumotlar dastur ichida ishlatilishidan oldin tekshirilmagan yoki toʽgʽri ishlov berilmagan boʽlsa, ular tizimda kutilmagan xavf-xatarlarni keltirib chiqarishi mumkin. Bunday xavf-xatarlarga bufer toʽlishi, XSS, SQL in’ektsiyasi, Stringni formatlashdagi xatolar va butun sonlarning chegaradan oshib ketishi va shunga oʽxshagan boshqa zaifliklar sabab boʽladi. Ma’lum boʽlgan zaifliklarning aksariyati tizim foydalanuvchilari tomonidan kiritiladigan ma’lumotlar bilan notoʽgʽri ishlash oqibatida kelib chiqadi. Agar bu ma’lumotlar dastur ichida ishlatilishidan oldin tekshirilmagan yoki toʽgʽri ishlov berilmagan boʽlsa, ular tizimda kutilmagan xavf-xatarlarni keltirib chiqarishi mumkin. Bunday xavf-xatarlarga bufer toʽlishi, XSS, SQL in’ektsiyasi, Stringni formatlashdagi xatolar va butun sonlarning chegaradan oshib ketishi va shunga oʽxshagan boshqa zaifliklar sabab boʽladi.
Bufer toʽlishi. Dasturlashdagi xatolarning katta qismini ma’lumotlarni qayta
ishlashdagi qilinadigan xatolar tashkil etadi. Bu xatolik xotira buferi imkoniyatlari
ruxsat etilganidan koʽproq ma’lumot kiritishga harakat qilinganida sodir boʽladi. Bu
dasturni ishlash jarayonida ma’lumotlar xotira blokidan tashqarida yozilishiga sabab
boʽladi. Natijada oʽqish va yozish operatsiyalari bufer chegaralaridan tashqarida
oʽtkazilishi mumkin. Bufer toʽlishi tufayli, ruxsat etilmagan foydalanuvchi bu
zaiflikdan juda oson foydalanishi mumkin. Ular buning oqibatida zararli kodlarni
dasturga kiritishi, maxfiy ma’lumotlarni oʽqishi yoki dasturning boshqaruvini oʽzgartirishlari mumkin boʽladi. Bu xatolik turi C va C++ dasturlash tillarida eng koʽp
tarqalgan.
XSS (Cross Site Scripting). Odatda bu termin veb ilovalar bilan bogʽliq boʽlib,
bunda zararli skriptlar xavfsizligi yaxshi ta’minlanmagan web saytlarga kiritiladi. XSS
hujumlari tajovuzkor veb sahifaga zararli kodlarni oddiy foydalanuchi sifatida oʽzining
brauzeri orqali jo’natadi. Bunda tajavuzkor zararli kodlarni veb saytning foydalanuvchi
ma’lumot kirita oladigan joylari orqali joʽnatadi. Foydalanuchi kiritgan maʽlumotlarni
tekshirmasdan yoki kodlamasdan foydalanadigan har qanday web sayt ushbu hujum
qurboniga aylanishi mumkin. Agarda hujum muvoffaqiyatli amalga oshiriladigan
boʽlsa, zararli skript boshqa foydalanuvchilar ushbu hujumga uchragan saytdan
foydalangan vaqtida brauzerida saqlanadigan va ushbu sayt bilan ishlatiladigan har
qanday cookie fayllariga, sessiya tokenlariga yoki boshqa maxfiy ma’lumotlarga kira
oladi. Bu skriptlar hatto HTML sahifaning mazmunini butunlay oʽzgartirishi yoki
qayta yozishi mumkin.
|
| |
Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu

|
Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu
|
bet | 79/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI2. Ахbоrоt tехnоlоgiyalari xususiyatlari bu: A) Yaxlitlik B) Maqsadga muvofiqligi, tarkibiy qismlar va tuzilishining mavjudligi, yaxlitligi C) Tashqi muxit bilan o'zaro aloqasi D) Tarkibiy qismi
3. Ma’lumotlar bazasining relyatsion modeli deganda nimani tushunasiz? A) Bu turdagi ma’lumotlar bazalari modelida ma’lumotlar bir-biri bilan bog’liq dasturlar shaklida ifodalanadi B) Bu turdagi ma’lumotlar bazalari modelida ma’lumotlar bir-biri bilan bog’liq matnlar shaklida ifodalanadi C) Bu turdagi ma’lumotlar bazalari modelida ma’lumotlar bir-biri bilan bog’liq ikki o’lchamli jadvallar shaklida ifodalanadi D) Bu turdagi ma’lumotlar bazalari modelida ma’lumotlar bir-biri bilan bog’liq ustunlar shaklida ifodalanadi
4. Axborot resurslarida saqlanayotgan va ishlov berilayotgan, elektron raqamli imzo bilan tasdiqlangan va qog’oz ko’rinishidagi xujjat bilan bir xil yuridik kuchga ega bo’lgan axborot nima deb ataladi? A) Elektron xujjat B) Axborot resursi C) Elektron raqamli imzo D) Axborot
5. Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi? A) Axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarni oldini olish va ularni oqibatlarini bartaraf etish chora-tadbirlarini B) Axborotni tarqatish chora-tadbirlarini C) Shaxs manfaatlarini himoyalanganlik holatini D) Axborot cheklanishini
6. Mа’lumоtlаr bаzаsi mоdеllаri quyidаgi turlаrgа bo’linаdi: A) Rеlyatsiоn B) Dаrаxtsimоn, tаrmоqli, rеlyatsiоn mоdеllаr. C) Dаrахtsimоn D) Tаrmоqli
7. Axborot tizimi deb nimaga aytiladi. A) Har qanday tizim, tizimni tashkil etishning umumiy prinsipi asosida tahlil qilinadi va boshqariladi va u axborot tizimi deyiladi. B) Axborot tizimi – bir vaqtning o‘zida yagona ob’ekt hamda maqsadga erishish uchun to‘plangan elementlar yig‘indisi sifatida tushuniladi. C) Matematik metod va intellektual tizimlarni qo‘llab, boshqarishning optimal variantlarini olish axborot tizimi deyiladi. D) Axborot tizimi deb oldinga qo‘yilgan maqsadga erishish uchun axborotlarni saqlash, qayta ishlash va uzatish metodlari va vositalari yig‘indisiga aytiladi.
|
| |
Elektron hujjat aylanish tizimlari qaysi masalalarga yordam beradi?

|
Elektron hujjat aylanish tizimlari qaysi masalalarga yordam beradi?
|
bet | 80/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI8. Elektron hujjat aylanish tizimlari qaysi masalalarga yordam beradi? A) Hujjatlar ro'yxatini saqlash B) Hujjatlarni uzatish va jo'natish C) Hujjatlarni elektron tarzda saqlash D) Qabul qilingan hujjatlarni tahrir qilish
9. Tarqatilgan ma'lumotlar bazalari qanday bo’lishi mumkin? A) bir xil yoki har xil bo'lishi mumkin B) ikki xil yoki tarmoqli bo'lishi mumkin. C) bir xil yoki heterojen bo'lishi mumkin D) ikki xil yoki heterojen bo'lishi mumkin
10. “Elektron hujjat aylanishi to’g’risida”gi O’zbekiston Respublikasi qonuni qachon qabul qilingan (yangi tahrirda)? A) 2015 yil 19 noyabr B) 2015 yil 18 noyabr C) 2015 yil 21 noyabr D) 2015 yil 20 noyabr
11. Lokal tarmoq bu-….? A) Turli mamlakat yoki qit`alarda joylashgan tarmoq B) Kosmik alokani tashkil etuvchi tarmoq C) shaxar, iktisodiy mintaka va aloxida mamlakat doirasidagi komp’yuter tarmog`i D) Biror bir bino, korxona, tashkilot mikyosidagi tarmoq
12. Banklar tizimlarida qaysi maqsadlar uchun ishlab chiqarilgan ma'lumotlar analiz tizimlaridan foydalanishadi? A) Mijozlar uchun maxsus takliflar va reklama tayyorlash uchun B) Hukumat va boshqa tashkilotlar bilan ma'lumot almashish uchun C) Kreditlar va boshqa moliyaviy operatsiyalarni bajarish uchun avtomatlashtirilgan tizimlar D) Xodimlar ish faoliyati, shaxsiy ma'lumotlari va atrof-muhit imkoniyatlari tahlil qilish uchun
13. Banklar faoliyatida qanday texnalogiyalardan foydalanmoqda? A) Mijoz-server va yopiq-server texnologiyasidan B) Mijoz-server va ma'lumotlarni uzatish-server texnologiyasidan C) Mijoz-server va fayl-server texnologiyasidan D) Mijoz-server va ochiq server texnologiyasidan
14. Quyidagi protokollarning qaysi biri internetning bazali protokoli xisoblanadi. A) HTTP B) TCP C) TCP/IP D) HTML
15. .Maxfiy axborot bu: A) hujjatlashtirilgan axborot B) Cheklanmagan doiradagi ommaviy axborot C) Foydalanilishi qonun hujjatlariga muvofiq cheklab qo’yilgan D) Axborot resursi
16. Axborot tizimlari yoki axborot rеsurslariga kim egalik qilishi mumkin? A) Yuridik yoki jismoniy shaxslar B) Kompaniya dirеktori C) Tarmoq administratori D) Foydalanuvchi
|
| |
… – bu taqsimlangan reyestrda amalga oshirilgan tranzaksiyalar haqidagi qaydlar hisoblanadi

|
… – bu taqsimlangan reyestrda amalga oshirilgan tranzaksiyalar haqidagi qaydlar hisoblanadi
|
bet | 78/98 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 134,27 Kb. | | #153604 |
Bog'liq Yakuniy nazorat TESTLARI20. … – bu taqsimlangan reyestrda amalga oshirilgan tranzaksiyalar haqidagi qaydlar hisoblanadi. A) Block B) Mayber C) Blockchain D) Tranzaksiya
21. Yagona oyna Markazlari faoliyati yo‘nalishini ko‘rsating: A) Bir joydan turib aholiga keng miqyosida ijtimoiy hizmatlarni ko‘rsatish B) Markaz fuqarolarga bosma nashrlarga obuna bo‘lish uchun arizalar, hamda gazetalarga e’lonlar berish imkonini yaratadi C) Microsoft Office, Windowsda ishlash bo‘yicha kurslar o‘tkaziladigan seminarlarni tashkil etish D) U yoki bu tumanda istiqomat qiluvchilar uchun Internetdan foydalanishni ta’minlash (Internet kafe prinsipi asosida)
22. Windows NT bu - …? A) buxgalteriya masalalarini yechish uchun mo‘ljallangan dastur B) moliyaviy hisobotlar uchun mo‘ljallangan dastur C) MS DOS OT uchun ishlab chiqilgan amaliy dastur hisoblash ishlarini bajaruvchi dastur D) tarmoqli OT
23. Axborotni muhofaza etish tushunchasi nimani anglatadi? A) Shaxs manfaatlarini himoyalanganlik holatini B) Axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarni oldini olish va ularni oqibatlarini bartaraf etish chora-tadbirlarini C) Axborot cheklanishini D) Axborotni tarqatish chora-tadbirlarini
24. Microsoft Excel jadvallarida satr tartib raqamiga (satr nomig sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa nima sodir bo‘ladi A) Satrning ekranda ko‘ringan qismi belgilanadi B) Satr to‘liq belgilanadi C) Kursor tanlangan satga o‘rnatiladi D) Satr faollashadi
25. Elektron hujjatlar nimalardan foydalangan holda yaratiladi? A) Expert tizimlardan B) Axborot texnologiyalaridan C) Matematik ifodalardan. D) Intellektual tizimlardan
IAKTT
VARIANT 25
Выполнил:
Оценка:
Подпись преподавателя:
1. Tizimni boshqarish maqsadiga ma’lum bir funktsiyani amalga oshirish orqali erishiladi-bularga: A) rejalashtirish, taxlil etish, tahrirlash B) nazorat, xisobotni yakynlash, qaror qabul qilish, C) qaror qabul qilish, ishni tugatish D) rejalashtirish, taxlil etish, nazorat, xisobot, qaror qabul qilish
|
| |
Protsessorning vazifasi nima?

|
Protsessorning vazifasi nima?
|
bet | 65/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Protsessorning vazifasi nima?
| |
*U kompyuterning barcha qurulmalari ishini boshqaradi
| |
Ma’lumotlar kompyuterning qaysi qurilmalarida saqlanadi?
|
*Monitorda
|
Kompyuterning tashqi xotirasiga nimalar kiradi?
|
*Vinchester, kompakt disk va disketalar
|
Sichqonchning vazifasi nima?
|
*Kompyuterni qulay usulda boshqaradi, ba’zi ishlarni osonlashtiradi
|
Printerning vazifasi nima?
|
*Ma’lumotlarni qog’ozga chop qilib chiqaradi
|
Kompyuter nima asosida ishlaydi?
|
*Elektor toki va inson tomonidan berilgan buyruqlar asosida
|
Dastur deb nimaga aytiladi?
|
*Ma’lum bir vazifani bajarish uchun kompyuterga beriladigan buyruqlarning tartibli ketma-ketligi
|
Komyuter uchun asosiy dastur qaysi javobda to’ri ko’rsatilgan?
|
*Operatsion sistema
|
| |
Fayl deb nimaga aytiladi?
| |
*Hotirada biror nom bilan saqlab qo’yilgan har qanday ma’lumot
| |
Papka (katalog)deb nimaga aytiladi?
|
*Fayllarni hotiraning alohida nomlangan qisimlarida saqlash
|
Windows qanday ma’noni anglatadi?
|
*Deraza, oyna ma’nosini anglatadi
|
Windows XP operatsion sistemasi ishga tushganda monitorda nima aks etadi
|
*Ish stoli paydo bo’ladi
|
Ish stoli nimalardan tashkil topgan?
|
*Pusk, Masalalar paneli, Mening kompyuterim papkasi, Mening xujjatlarim papkasi, Savatcha, Fayl belgisi, Yorliqlar
|
Ish stolida yangi papkani hosil qilish ketma-ketligini qaysi javobda to’g’ri ko’rsatilgan?
|
*Kontekst-menyu, Hosil qilish (Sozdat), Papka (Papka)
|
Klaviaturadagi funksional klavishlar qaysi javobda to’gri ko’rsatilgan?
|
*F1, F2, …, F11, F12
|
| |
Klaviaturada harflarni kiritish holatlarini o’zgartirishning nechta usuli bor?
| |
*Ikkita usuli
| |
|
|
| |
Sanitariya – gigiena talablari ko’ra kompyuter xonasida havo harorati o’rtacha qancha daraja bo’lishi kerak?

|
Sanitariya – gigiena talablari ko’ra kompyuter xonasida havo harorati o’rtacha qancha daraja bo’lishi kerak?
|
bet | 64/372 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 1,97 Mb. | | #120479 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami (1)Sanitariya – gigiena talablari ko’ra kompyuter xonasida havo harorati o’rtacha qancha daraja bo’lishi kerak?
|
*20-24 oralig’ida
|
Sanitariya – gigiena talablari ko’ra V-IX sinif o’quvchilarining shahsiy kompyuter bilan ishlash vaqti qancha minutni tashkil qiladi?
|
*25-30 minutni
|
Sanitariya – gigiena talablari ko’ra V-IX sinif o’quvchilarining shahsiy kompyuter bilan bir kun davomida ishlash vaqti qancha minutdan oshmasligi kerak?
|
*180 minutdan oshmasligi
|
Sanitariya – gigiena talablari ko’ra o’quvchi kompyuterdan qancha masofa uzoqlikda o’tirishi kerak?
|
*50-60 sm
|
| |
|
| |