nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Strateji təhlil fənnindən II kollekvium sualları

|
Strateji təhlil fənnindən II kollekvium sualları
|
Sana | 04.04.2017 | Hajmi | 15 Kb. | | #2971 |
Strateji təhlil fənnindən II kollekvium sualları
-
Strategiya anlayışının məzmunu, müxtəlif əlamətlər üzrə strategiyanın təsnifləşdirilməsi
-
Təşkilatın xarici və daxili mühit anlayışı strateji təhlilin obyekti kimi
-
Ödəmə müddəti anlayışı, metodun üstünlükləri və çatışmazlıqları
-
İnvestisiya layihələrinin növləri
-
Müəssisənin maliyyələşməsi siyasəti anlayışı
-
Müəssisənin maliyyələşməsi siyasətinin növləri və onların məzmunu
-
Kapital bazarında təşkilatın vəziyyətinin təhlili
-
Kapital qoyuluşu proqramının qiymətləndirilməsinin meodları
-
Təkamül anlayışı “rəqabət qabiliyyəti”
-
Müəyyənliyin ekvivalentlik metodunun məzmunu
-
Müəssisənin uğurlarının həlledici göstəricilərinin müəyyən olunması
-
Xalis cari dəyərin müəyyən edilməsi metodu
-
Ödəmə qabiliyyəti olmayan təsərrüfat subyektlərində böhran əleyhinə idarəetmə
-
Təsərrüfat subyektlərinin maliyyə vəziyyətinin təhlili
-
İnvestisiyaların rentabellik indeksi
-
Xüsusi kapitaldan istifadənin səmərəliliyinin təhlili
-
Borc kapitalından istifadənin səmərəliliyinin təhlili
-
Kapitalın strukturunun strateji təhlilinin məqsədi
-
Kapitalın strukturunun tədqiqatının əsas istiqamətləri
-
“Həlledici(əsas) kompetensiya” anlayışı
-
Riskin qiymətləndirilməsi metodları
-
“Diskontlaşdırma” və “artırma” əməliyyatlarının mahiyyəti
-
Təşkilatın missiyası anlayışı
-
Təşkilatın missiyasının mümkün variantları
-
Xərclərin təhlili metodları və strateji təhlil zamanı onlardan istifadə olunması
|
| |
Tarbiya so‘ziga to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni aniqlang

|
Tarbiya so‘ziga to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni aniqlang
|
bet | 26/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org196. Tarbiya so‘ziga to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni aniqlang.
*A) Tarbiya — shaxsda muayyan jismoniy, ruhiy, axloqiy, maʼnaviy sifatlarni shakllantirishga qaratilgan amaliy pedagogik jarayon; insonning jamiyatda yashashi uchun zarur boʻlgan xususiyatlarga ega boʻlishini taʼminlash yoʻlida koʻriladigan chora tadbirlar yigindisi. Tarbiya insonning insonligini taʼminlaydigan eng qad. va abadiy qadriyatdir.
B) Tarbiyaning mazmuni va mohiyati jamiyatning moddiy va madaniy taraqqiyoti darajasi bilan belgilanadi. Ijtimoiy munosabatlar, umumiy maʼlumotga boʻlgan ehtiyoj, kishilarning kasbiy tayyorgarligiga, Tarbiya haqidagi pedagogik gʻoyalarga qarab kishilik jamiyati taraqqiyotining turli bosqichlarida Tarbiyaning mohiyati, metodi, tashkiliy shakllari oʻzgarib brogan.
C) Tarbiya mazmuni uning maqsadiga muvofiq, ijtimoiy shartsharoit, fan va texnika, sanʼat holati va shu kabini hisobga olgan holda belgilanadi.
D) Tarbiya
197. Milliy tarbiya mezonlarini belgilashda nimalar e’tiborga olinadi?
*A) O‘quvchilarning yoshi, aqliy imkoniyatlari.
B) O‘quvchilarning bilish qobiliyatlari.
C) O‘quvchilarning ruhiy holati.
D) O‘quvchilarning umumiy holati.
198. Milliy tarbiyaning ko‘rsatkich va mezonlari qaysi qatorda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*A) Vatanparvarlik, milliy g‘urur, milliy odob, vijdoniylik.
B) Xalqparvarlik, insonparvarlik.
C) Insonparvarlik, vatanparvarlik.
D.) Vatanparvarlik, Milliy g‘urur.
199. Tarbiya metodlari qaysi qatorda to‘g ‘ri berilgan?
*A) So‘z orqali ifodalash, ko‘rgazmalilik, amaliy namuna, rag‘batlantirish va jazo
B) Rag‘batlantirish va jazo
C) Ogohlantirish, tanbeh berish, uyaltirish,
D) O‘rgatish, ogohlantirish, o‘qitish
200. Tarbiya qachon vujudga kelgan?
*A) Kishilik jamiyati paydo bo‘lishi bilan
B) Asrimiz boshlarida
C) Uyg‘onish davrida
D) Quldorlik tuzumi davrida
http://hozir.org
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga

|
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligiga
|
Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 14,76 Kb. | | #132899 |
Bog'liq Bir million dasturchi loyihasi
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,
fan va innovatsiyalar vazirligiga
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “O‘zbekiston – 2030” strategiyasini 2023-yilda sifatli va o‘z vaqtida amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida PQ-300-son qarorining 1-ilovasi 54-bandida “Bir million dasturchi” loyihasini kengaytirish orqali eng iqtidorli yoshlarni tanlab olib, xalqaro nufuzli kompaniyalar talablariga mos dasturlar asosida xalqaro IT bozoriga tayyorlash vazifasi belgilangan. 2023-yil 24-noyabr 3/22-24/11-01-sonli xatni ijrosini ta’minlash maqsadida.
Xalqaro innovatsion universitetida IT dasturlash sohasiga qiziqadigan talabalar o‘rganilib, Raqamli texnologiyalar markazi hodimlari tomonidan “Bir million dasturchi” loyihasining https://uzbekcoders.uz/ platformasi haqida amaliy o‘quv seminar tashkillashtirilib, talabalarga https://uzbekcoders.uz/ va Coursera kurslaridan qanday qilib ro‘yxatdan o‘tish, kurslarga yozilish hamda kurs dasrlaridan to‘liq foydalanish va qanday qilib Coursera Certifikatini olish tartibi to‘liq o‘rgatildi.
Ushbu loyiha haqidagi ma’lumotlar Xalqaro innovatsion universiteti https://xiuedu.uz/ web sahifasi orqali yoritildi.
Xalqaro innovatsion universitet rektori U.D.Ortiqov
Ijrochi: S.Ernaqulov
+998908824016
|
| |
Insho yozishda o‘quvchilar nechanchi sinfdan boshlab mustaqil ravishda reja tuzadilar?

|
Insho yozishda o‘quvchilar nechanchi sinfdan boshlab mustaqil ravishda reja tuzadilar?
|
bet | 4/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org23. Insho yozishda o‘quvchilar nechanchi sinfdan boshlab mustaqil ravishda reja tuzadilar?
*A) 3-4-sinflardan
B) 1-2-sinflardan
C) 2-3-sinflardan
D) 2-sinflardan
24. Hikoya qilish qaysi mashqlar turiga kiradi?
*A) matnli
B) yozma
C) tahlil
D) og‘zaki
25. Logik va grammatik qoidalar asosida tuzilgan, mustaqil, tugallangan va o‘zaro bog‘langan ma’noli qismlarga bo‘linadigan nutq bu…
*A) Bog‘lanishli nutq
B) Yozma nutq
C) Og‘zaki nutq
D) Tashqi nutq
26. 4-sinfda gapning uyushiq bo‘laklarini o‘rganish bilan o‘quvchilarning qanday bilimlari kengaytiriladi?
*A) Gap bo‘laklari haqidagi bilimi kengaytiriladi.
B) Ot so‘z turkumi haqidagi bilimlari kengaytiriladi .
C) Sifat so‘z turkumi haqidagi bilimlari kengaytiriladi.
D) Olmosh so‘z turkumi haqidagi bilimlari kengaytiriladi.
27. 3-4-sinflarda insho yozish uchun qancha vaqt ajratiladi?
*A) Odatda bir dars, zarur bo‘lib qolsa ikkinchi darsdan 15-20 daqiqa ajratiladi.
B) Bir dars, zarur bo‘lsa ikkinchi darsdan 30 daqiqa ajratiladi.
C) Bir yoki bir yarim dars, ayrim vaqtlarda ikki dars.
D) 20-25 daqiqa vaqt ajratiladi .
28. Insho yozish darsining asosiy bosqichini aniqlang.
*A) Kuzatish davrida to‘plangan materialni tartibga solish.
B) O‘qituvchi kuzatuvi ostida inshoni yozish.
C) Mavzuni muhokama qilish.
D) Reja tuzish va rejaga aniqlik kiritish.
29. O‘qituvchi yozilgan inshoni necha kun tekshiradi?
*A) Ikki kun ichida
B) Bir hafta davomida
C) Shu kunning o‘zida tekshirishi shart
D) 4-5 kun davomida
30. So‘zlarning ma’nosini tushuntirish o‘quvchilarni nimasini rivojlantiradi?
*A) Lug‘atini boyitadi va nutqini o‘stiradi.
B) So‘z boyligini oshiradi.
C) Yaxshi va tez fahmlashga yordam beradi.
D) Bog‘lanishli nutqini o‘stiradi.
|
| |
Shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalari Kirish

Shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalari
Kirish
Shaxsiy kompyuter (PC) – bu bir kishi foydalanishi uchun mo‘ljallangan, turli dasturlarni ishga tushiradigan va kundalik vazifalarni bajarishda yordam beradigan universal elektron qurilma. Odatda, uyda yoki ofisda ishlatiladi va foydalanuvchilarga ma’lumot yaratish, saqlash, tahlil qilish, hamda onlayn yoki oflayn faoliyatlarni bajarishga imkon beradi. Shaxsiy kompyuterning asosiy qismlari uning samarali ishlashi va turli maqsadlarda qo‘llanilishi uchun muhimdir.
Asosiy qismlar va ularning ishlash usuli
Shaxsiy kompyuter bir necha asosiy komponentlardan tashkil topgan bo‘lib, har biri muayyan funksiyani bajaradi. Ushbu qismlar birgalikda ishlash orqali kompyuterning barcha imkoniyatlarini ta’minlaydi:
- Protsessor (CPU): Barcha hisob-kitoblarni bajaradi va kompyuterning tezligini belgilaydi. Dasturlarni ishga tushirish va buyruqlarni bajarish uchun javobgar.
- Xotira (RAM): Vaqtinchalik ma'lumotlarni saqlaydi, bu kompyuterning bir vaqtning o‘zida bir nechta dasturda ishlashiga yordam beradi. Masalan, bir vaqtning o‘zida internetda ko‘rish va matn yozish imkonini beradi.
- Saqlash qurilmasi (Qattiq disk yoki SSD): Dasturlar, fayllar, va operatsion tizim doimiy ravishda shu yerda saqlanadi. Saqlash qurilmasining hajmi va tezligi foydalanuvchiga katta hajmli ma'lumotlar bilan ishlash imkonini beradi.
- Grafik karta (GPU): Ekranda tasvirlarni va videolarni yuqori sifatda aks ettirishga yordam beradi. O‘yinlar, dizayn dasturlari va grafika bilan bog‘liq boshqa vazifalar uchun juda muhimdir.
- Ona plata (Motherboard): Barcha komponentlarni o‘zaro bog‘laydi va ularning birgalikda ishlashini ta'minlaydi. Bu kompyuterning markaziy qismi bo‘lib, protsessor, RAM va boshqa qurilmalar bilan o‘zaro aloqani tashkil qiladi.
Foydalanuvchiga qanday yordam beradi?
Shaxsiy kompyuterning asosiy qismlari foydalanuvchiga turli xil amaliy ishlarni bajarishda yordam beradi. Protsessorning tezligi va xotiraning hajmi foydalanuvchilarga dasturlarni tez va samarali ishlatish imkonini beradi. Grafik karta esa yuqori sifatli tasvirlar va videolarni ko‘rishga, o‘yinlarni qulay o‘ynashga yordam beradi. Saqlash qurilmalari foydalanuvchilarga katta hajmdagi ma'lumotlarni saqlash va qayta ishlash imkoniyatini taqdim etadi.
|
1. Yog’ochning turlari va ularning xossalari haqida tushunchalar Yog’och materiallarning asosiy hossalari - bet 2

|
1. Yog’ochning turlari va ularning xossalari haqida tushunchalar Yog’och materiallarning asosiy hossalari
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 46,5 Kb. | | #238116 |
Bog'liq Yog`och xomashyo tayyorlashda asosiy tushunchalar Sanoatda yog’ochni boshqa turli polimerlar bilan kombinatsiyasi katta ahamitga ega. Bunday kompozitsiyalarni ishlab chiqarish uchun mexanik yo’l bilan yog’och maydalaniladi va fenolformalьdegid, mochevina formalьdegid yoki melamin formalьdegidli polimerga shimdiriladi va presslanadi. Yuqori harorat va
Sanoatda yog’ochni boshqa turli polimerlar bilan kombinatsiyasi katta ahamitga ega. Bunday kompozitsiyalarni ishlab chiqarish uchun mexanik yo’l bilan yog’och maydalaniladi va fenolformalьdegid, mochevina formalьdegid yoki melamin formalьdegidli polimerga shimdiriladi va presslanadi. Yuqori harorat va bosim ta’sirida yog’och maydalari smola bilan yelimlanib, plitalar hosil qilinadi. Bu plitalar mebel-jihoz tayyorlashda ishlatiliadi. Plitaning mustahkamligini va mexanik xossalarini yog’och ta’minlaydi. Agar kayin yoki boshqa navdagi daraxt po’stlog’i smola bilan shimdirilib, ularning bir kancha qatlami presslansa yog’och qatlamli plastinkalar (DSP-derevesno-smolistыe plastinki) hosil bo’ladi. Plitalar tarkibida 8-10% smola bo’lsa, DSP da bu miqdor 25 % gacha bo’lishi mumkin. DSP dan kuvurlar, nasos korpuslari, qayiq, standart tipda kuriladigan uyning qismlari, rangli metall yoki kimmatbaho yog’ochdan tayyorlanadigan podshipniklarni tayyorlashda foydalaniladi. Agar daraxt po’stloqlari smola bilan shimdirilmay, balki faqatgina po’stloqga smola surtilsa, u holda faner hosil bo’ladi. Ayrim hollarda po’stloq qatlami orasiga fenolformaldegidga shimdirilgan qog’oz qo’yiladi va so’ngra presslanadi. Bunda chirimaydigan va suv o’tkazmaydigan yuqori sifatli faner olish mumkin. Agar daraxt po’stlog’i kukun holatgacha maydalanib, keyin fenolformaldegid smola bilan shimdirilsa yog’ochli plastinkalar hosil bo’ladi (DP-derevestnыy plastik). Uning tarkibida smola 30% gacha bo’lishi mumkin. DPdan mashina va avtoqurilishda turli mashina detallarini tayyorlashda (shesterna, podshipnik, tsapfa va boshqalar) foydalaniladi. Oddiy fenolformaldegidli presslovchi kukunlarni ham DP lar turkumiga kiritish mumkin, chunki u tarkibida 40-50% yog’och kukunidan tarkib topgan. Bu kukunlarni elektrotexnik, telefon, radio, televizor va boshqa zichlovchi mahsulotlar tayrlashdagi roli juda ahamiyatlidir.
|
| |
Masal janridagi matnlarni o‘rganishda asosiy bosqich nima?

|
Masal janridagi matnlarni o‘rganishda asosiy bosqich nima?
|
bet | 8/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org58. Masal janridagi matnlarni o‘rganishda asosiy bosqich nima?
*A) allegoriyani ochish
B) masal muallifi haqida o‘qituvchi hikoyasi
C) tayyorgarlik ishlari
D) masal muallifi haqida o‘qituvchi hikoyasi,tayyorgarlik ishlari
59. O‘qish malakalarini shakllantirish jarayoni bosqichlari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping.
*A) uch: analitik, sintetik, avtomatlashgan
B) ikki: analitik va sintetik
C) ikki: analitik va avtomatlashgan
D) bu jarayon bosqichlarga bo‘linmaydi
60. O‘qish malakalari deganda nima tushuniladi?
*A)badiiy asar matnini to‘g‘ri, tez, ongli va ifodali o‘qish
B) Badiiy asa rmatnini tez, ongli va ifodali o‘qish
C) Badiiy asar matnini to‘g‘ri, ongli va ifodali o‘qish
D) Badiiy asar matnini ongli va ifodali o‘qish
61. Badiiy asar bilan tanishishning qaysi bosqichida yozuvchilar haqida ma’lumot beriladi?
*A) tayyorgarlik bosqichi
B) Birinchi sintez bosqichi
C) Analiz bosqichi
D) Ikkinchi sintez bosqichi
62. Qaysi o‘qish usulida o‘quvchi matnning berilgan vazifaga mos qismini o‘qiydi?
*A) tanlab o‘qish
B) Ifodali o‘qish
C) Badiiy o‘qish
D) Adabiy o‘qish
63. Qanday o‘qish ohang yordamida asarning g‘oyasi va jozibasini to‘g‘ri, aniq, yozuvchi niyatiga mos ravishda ifodalay bilishdir?
*A) Ifodali o‘qish
B)Izohli o‘qish
C) Tanlab o‘qish
D) Ijodiy o‘qish
64. 1-sinf o‘quvchilarining o‘qish malakasi qaysi bosqichga to‘g‘ri keladi?
*A) Bo‘g‘inlab sidirg‘a o‘qish bosqichiga
B) Bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga
C) Harflarni qo‘shgan holda bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga
D) Sidirg‘a o‘qish bosqichiga
65. 2-sinf o‘quvchilarining o‘qish malakasi qaysi bosqichga to‘g‘ri keladi?
*A) Bo‘g‘inlab sidirg‘a o‘qish bosqichiga.
B) Harflarni qo‘shgan holda bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga.
C) Bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga.
D) Sidirg‘a o‘qish bosqichiga.
|
| |
Bilim berishga yo‘naltirilgan diktantlar bu…

|
Bilim berishga yo‘naltirilgan diktantlar bu…
|
bet | 5/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org31. Bilim berishga yo‘naltirilgan diktantlar bu…
*A) Ta’limiy diktant
B) Tekshiruv diktanti
C) Yoddan yozuv diktanti
D) Grammatik diktant
32. Gap tuzish va uni qayta tuzishga qaratilgan mashqlar bu…
*A) Konstruktiv mashqlar
B) Namunaviy mashqlar
C) Ijodiy mashqlar
D) Mustaqil mashqlar
33. Eshitib idrok qilingan so‘z, gap, matnni yozish bu..
*A) Diktant
B) Bayon
C) Insho
D) Hikoya
34. 1-2-sinfda dasturga muvofiq ona tili darslarida qaysi mavzularni o‘rganishga katta o‘rin berilgan?
*A) Fonetika, grafikaga oid bilimlar
B) Gapni o‘rganishga oid bilimlar
C) Gapni o‘rganishga oid bilimlar
D) So‘z turkumlarini o‘rganishga oid bilimlar
35. «Tovushlar va harflar» mavzusini o‘rganishda qaysi metoddan foydalaniladi?
*A) Tahlil-tarkib metodidan
B) Mustaqil ish metodidan.
C) Til faktlarini kuzatish.
D) Amaliy ish metodidan.
36. O‘quvchilar yozgan inshоlarni tеkshirish, хatоlarini to‘girlashda o‘qituvchi qanday kamchiliklarga ko‘prоq e’tibоrini qaratishi zarur?
*A) Оrfоgrafik, punktuatsiоn, mantiqiy va stilistik
B) Оrfоgrafik uyg‘unlashgan xatolar
C) Gapdagi so‘z tarkibining tuzilishi
D) Harflarni ustidan to‘g‘rilash
37. Boshlang‘ich sinflarda gapning ifoda maqsadiga ko‘ra qaysi turlari o‘rgatiladi?
*A) Darak gap, so‘roq gap, buyruq gap, his-hayajon gap
B) Darak gap, buyruq gap
C) Buyruq gap, his-hayajon gap
D) Darak gap, buyruq gap
38. «Jarangli va jarangsiz undosh tovushlar» mavzusini o‘rganishda qaysi metoddan foydalaniladi?
*A) Taqqoslash metodidan
B) Til faktlarini kuzatish
C) Amaliy ish metodidan
D) Tahlil-tarkib metodidan
39. Qaratqich keligishidagi ot qaysi so‘z turkumiga bog‘lanib keladi?
*A) Egalik qo‘shimchasini olgan otga
B) Zamon qo‘shimchasini olgan fe'lga
C) Bosh kelishikdagi otga
D) Shaxs-son qo‘shimchasini olgan fe'lga
40. Qaysi qatorda unli va sirg‘aluvchi undoshlardan tarkib topgan so‘zlar berilgan?
*A) vazifa, serhafsala, xo‘roz
B) saxovat, xususiylashtirish, g‘azal
C) suyanish, jirafa, sarosima
D) xushbichim, vazifa
41. Qaysi qatorda juft sifatlar yangi imlo qoidasiga ko‘ra to‘g‘ri yozilgan?
*A) yaxshi-yu yomon
B) kattayu-kichik
C) oqu-qora
D) balandu past
|
| |
O’zbekiston temir yo’llari

Toshkent uzel signalizasiya va aloqa distansiyasi “O’zbekiston temir yo’llari” AJ ning tashkiliy tuzilmasi hisoblanadi.
Distansiya aksiyadorlik jamiyatning ishlab chiqarish va temir yo’l transportining boshqa tuzilmalarini, yuridik va jismoniy shaxslarni majmuaviy aloqa hizmatlari bilan ta’minlash maqsadida tashkil etilgan.
Distansiyaning ixtiyorida raqamli tizimlarni qo’llash asosida ishlovchi eng zamonaviy aloqa vositalari mavjud.
Raqamli tizim yordamida poezd dispetcher aloqasi, radio aloqasi, dispetcherlik markazi, avtomatik telefon stansiyalari, telefon-telegraf aloqasi qurilmalarining ishlari tashkil qilingan.
Dispetcherlik markazi va radio aloqalarning zamonaviy raqamli tizimi yordamida Toshkent - Samarkand - Qarshi uchastkasidagi “Afrosiob” tez yurar poezdining harakati ta’minlanadi.
O’zbekiston temir yo’llari” AJ ning boshqa tashkilotlar qatorida distansiyasining mexnat jamoasi infratuzilmani modernizasiya qilish loyihalarni tadbiq etishda faol qatnashadi.
|
-sinf o‘quvchilarining o‘qish malakasi qaysi bosqichga to‘g‘ri keladi

|
-sinf o‘quvchilarining o‘qish malakasi qaysi bosqichga to‘g‘ri keladi
|
bet | 7/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org51.4-sinf o‘quvchilarining o‘qish malakasi qaysi bosqichga to‘g‘ri keladi.
*A) Sidirg‘a o‘qish bosqichiga
B) Harflarni qo‘shgan holda bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga
C) Bo‘g‘inlab o‘qish bosqichiga
D) Bo‘g‘inlab sidirg‘a o‘qish bosqichiga
52.O‘qish va yozuv malakasi...
*A) Nutqqa oid malaka.
B) Tilga oid malaka
C) Ichki va tashqi nutqqa oid malaka
D)Til va nutqqa oid malaka.
53. STO‘ darslarining bosqichlari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*A) Tayyorgarlik 1-bosqich, boshlang‘ich; 2-bosqich asosiy; 3-bosqich.
B) O‘qituvchi o‘qib beradi 1-bosqich, magnitafondan eshittiradi; 2-bosqich, so‘zlab beradi; 3-bosqich.
C)Asar rasmlarini tomosha qilish 1-bosqich, asar muallifi bilan tanishish 2-bosqich, asar muxarriri bilan tanishish 3-bosqich.
D) Kirish suhbati: 1-bosqich asarni o‘qib berish; 2-bosqich yakunlovchi suhbat; 3-bosqich;
54. Savod o‘rgatish davrida “Sinfdan tashqari o‘qish” mashg‘ulotlari uchun necha daqiqa vaqt ajratiladi?
*A) 17-20 daqiqa
B) 25-30 daqiqa
C) 20-25 daqiqa
D) 30-35 da2qiqa
55. Nechanchi sinfdan o‘quvchi matnni reja asosida qayta hikoyalash malakasiga ega bo‘lishi kerak?
*A) 1-sinfdan
B) 3 -sinfdan
C) 4-sinfdan
D) 2-sinfdan
56. Boshlang‘ich sinf o‘qish darslarida qaysi o‘qish turlaridan foydalaniladi?
*A) Ichda o‘qish, shivirlab o‘qish va ovoz chiqarib o‘qishdan
B) Ichda o‘qish va shivirlab o‘qishdan
C) Shivirlab o‘qish va ovoz chiqarib o‘qishdan
D) Ichda o‘qishdan
57. Boshlang‘ich ta’limda sinfda o‘qish uchun qaysi janrdagi asarlar tanlangan?
*A) ertak, hikoya, lirik va epik she’rlar, maqol, masal, doston,topishmoq, ilmiy-ommabop matnlar.
B) tragediya, qissa, lirik va epik she’rlar
C) esse, lirik va epik she’rlar, feleton.
D) lirik va epik she’rlar tragediya.
|
| |
-2-sinfda inshoning janriga ko‘ra qaysi turidan foydalaniladi?

|
-2-sinfda inshoning janriga ko‘ra qaysi turidan foydalaniladi?
|
bet | 6/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org42. 1-2-sinfda inshoning janriga ko‘ra qaysi turidan foydalaniladi?
*A) Jamoaviy insholar
B) Individual va jamoaviy insholar
C) Hikoya tarzidagi insholar
D) Hikoya, tasvir, muhokama tarzidagi insholar
43. O‘qish fani bo‘yicha kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan nechta yo‘nalishda DTS talablari belgilangan?
*A) 2 ta
B) 5
C) 3
D) 4
44. O‘qish fani bo‘yicha kompetensiyaviy yondashuvga asoslangan DTS talablari to‘g‘ri belgilangan qatorni toping?
*A) Adabiy-nutqiy kompetensiyalar, badiiy asarni tahlil qilish kompetensiyasi
B) Adabiy-nutqiy kompetensiyalar
C) badiiy asarni tahlil qilish kompetensiyasi
D) ahglash kompetensiyasi
45. O‘zbek tilida savod chiqarish qaysi metodga asoslanadi?
*A) Analitik-sintetik tovush metodiga
B) Bo‘g‘in hosil qilish metodiga
C) Izchillik metodiga
D) Empirik metodga
46. Analitik - sintetik tovush metodi qaysi jihati bilan afzal?
*A) Tovush va harflarning bir vaqtda o‘rganilishi bilan
B) So‘z va bo‘g‘inga asoslanganligi bilan
C) Avval barcha tovushlarni, so‘ng esa harflarni o‘rganish bilan
D) Ikki-uch harf o‘rganilgandan keyin gap hosil qila olishi bilan
47. Savod o‘rgatish davrida undosh tovushlarni qaysi tovushlardan boshlab o‘rgatiladi?
*A) sonor tovushlar
B) sirg‘aluvchi tovushlar
C) portlovchi tovushlar
D) jarangsiz tovushlar
48. Diksiyaning ma’nosini aniqlang.
*A) ravon, burro talaffuz qilish
B) bo‘g‘indan tovushni ajratish
C) tovush va bo‘g‘inni sintez qilish
D) aniq-tiniq eshitish
49.Boshlang‘ich sinfda o‘qishning qaysi turidan foydalaniladi?
*A) izohli o‘qish
B) badiiy o‘qish
C) adabiy o‘qish
D) badiiy va adabiy o‘qish
50.Boshlang‘ich sinfda matnni qanday tasvirlash kiritilgan?
*A) So‘z bilan va grafik tasvirlash mumkin
B) So‘z bilan tasvirlash mumkin
C) Grafik tasvirlash mumkin
D) Rasm bilan tasvirlash mumkin
|
| |
Boshlang‘ich sinfda beriladigan grammatik bilimlarning sintaksis bo‘limi mazmuni nimadan iborat?

|
Boshlang‘ich sinfda beriladigan grammatik bilimlarning sintaksis bo‘limi mazmuni nimadan iborat?
|
bet | 2/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org9. Boshlang‘ich sinfda beriladigan grammatik bilimlarning sintaksis bo‘limi mazmuni nimadan iborat?
*A) gap, gap bo‘laklari, gapda so‘zlarning bog‘lanishi, tinish belgilari
B) so‘z o‘zgartuvchi va so‘z yasovchi qo‘shimchalarning vazifalari
C) so‘z turkumlari va ularning bir-biridan farqi
D) tovush, harf, unli, undosh, jarangli, jarangsiz tovushlar, bo‘g‘in, bo‘g‘in ko‘chirish, alifbo.
10. Boshlang‘ich sinfda beriladigan fonetik bilimlar mazmuni nimadan iborat?
*A) tovush, harf, unli, undosh, jarangli, jarangsiz tovushlar, bo‘g‘in, bo‘g‘in ko‘chirish, alifbo
B) so‘z turkumlari va ularning bir-biridan farqi;
C) gap, gap bo‘laklari, gapda so‘zlarning bog‘lanishi, tinish belgilari;
D) so‘z o‘zgartuvchi va so‘z yasovchi qo‘shimchalarning vazifalari.
11.Ta’limiy diktant necha turda amalga oshiriladi?
*A) 8 turda
B) 7 turda
C) 5 turda
D) 6 turda
12. Yozuvga o‘rgatishda qaysi malakaga tayaniladi?
*A) Grafik malakaga;
B) Bo‘g‘indan tovushni ajratishga;
C) Nutq madaniyatiga;
D) Tovush talaffuziga.
13. Otni oʻrganishga tayyorlov bosqichi qaysi davrga toʻgʻri keladi?
*A) Savod oʻrgatish davriga
B) 3-sinfga
C) 2-sinfga
D) 4- sinfga
14. Matn nima?
*A) Mazmun jihatdan bog‘langan gaplar, nutqning yozma shakli;
B) Qo‘shma gaplar;
C) gaplar yig‘indisi;
D) So‘zlar yig‘indisi.
15. Ta’limiy diktant turlari to‘g‘ri yozilgan qatorni aniqlang.
*A) Lug‘at, ko‘rsatish, saylanma, yod yozuv, ta’kidiy, erkin, ijodiy va izohli diktant;
B) Bayon va ijodiy diktant;
C) Tekshiruv va erkin diktanti;
D) Insho va saylanma diktant.
16. So‘z turkumlariga oid boshlang‘ich tushuncha nechanchi sinfdan beriladi?
*A) 1-sinfdan
B) 2-sinfdan
C) 3-sinfdan
D) 4-sinfdan
|
| |
STO‘ning tayyorlov bosqichi boshlang‘ich sinfning qaysi davriga to‘g‘ri keladi?

|
STO‘ning tayyorlov bosqichi boshlang‘ich sinfning qaysi davriga to‘g‘ri keladi?
|
bet | 9/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org66. STO‘ning tayyorlov bosqichi boshlang‘ich sinfning qaysi davriga to‘g‘ri keladi?
*A) 1-sinfning 1-yarim yilligiga
B) 1-sinfning 2-yarim yilligiga
C) 2- sinfning 1-yarim yilligiga
D) 2-sinfning 2-yarim yilligiga
67. Ifodali o‘qishning metodik shartlari qaysi javobda ifoda etilgan?
*A) Nafasni to‘g‘ri olish va to‘g‘ri sarflash, tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qilish va burro gapirish, adabiy talaffuz normalariga rioya qilish.
B) Asarning jozibasini saqlab emotsional o‘qish, yozuvchining niyatiga mos ravishda o‘qish.
C) Asar mazmuni va kahramonlarining xatti-harakatini tahlil qilish: pauzaning o‘rnini, urg‘uning tempini belgilash.
D) O‘qishni mashq qilish, ichda o‘qish.
*68. Intonatsiya haqidagi umumiy tushuncha to‘g‘ri berilgan javobni toping?
A) nutqning ritmik va ohangdor tuzilishi
B) o‘zgarib boruvchi ohangning past balandligi
C) sado, kuch va ovoz tebranishi
D) badiiy nutqdagi ta'sirchanlik
69. “Kulminatsiya” nima?
*A) Voqealar rivojidagi eng keskin hayajonli jihati
B) Asardagi voqyealarning yakuni
C) Asarning epigraf qismi
D) Asardagi voqyealar rivojini boshlovchi ziddiyatlarning yuzaga kelishi
70. Turli ta’lim tizimiga ega bo‘lgan davlatlarda kitobxonlik sifati monitoringini tadqiq qilish nima deb ataladi?
*A) PIRLS
B) TIMSS
C) STEAM
D) PISA
71. PIRLS tadqiqotlari nechanchi yildan boshlab o‘tkaziladi?
*A) 2001 yildan
B) 2003 yildan
C) 2005 yildan
D) 2011 yildan
72. Vazirlar Maxkamasining qaysi qarorida Xalqaro baholash dasturlari bo‘yicha Xalqaro tadqiqotlar tashkil etilishi qayd etilgan?
*A) 997-sonli
B) 1026-sonli
C) 187-sonli
D) 334- sonli
73. Kommunikativ kompetensiyaning elementlariga nimalar kiradi?
*A) Dars jarayonida o‘rtoqlari bilan muloqot qilish va muammoli vaziyatlarda bahsga kirisha olish.
B) Kundalik faoliyatida oddiy tabriknomalar va xatlar yoza olish.
C) Bilimini mustaqil ravishda oshirib borish
D) Ota-onasini hurmat qilish va ularning qadriga yetish.
|
| |
To‘sin katagini joylashtirish

1. To‘sin katagini joylashtirish
Talabalarga to‘sin katagining asosiy parametrlari kurs loyihasining topshirig‘i orqali beriladi. Bu ma’lumotlarga bo‘ylama va ko‘ndalang yo‘nalishlarda ustun qadami, to‘shama ustining belgisi, yopmaga tushayotgan foydali yuk, konstruksiya materiallari sinfi kiradi.
Loyihani bajarishda to‘sin katagini joylashtirishning ikki usuli, ya’ni normal va murakkab joylashtirish variantlari ko‘rib chiqiladi (1–rasm). Variantlarni tanlash eng kam po‘lat sarflangan variantga asoslanadi.
b)
1-rasm. To‘sin katagini joylashtirish:
a) – normal, b) – murakkab.
1.1. To‘shama hisobi
Ikkala variant bo‘yicha ham po‘lat listlarning qalinligi 1 – jadvalga asosan foydali yukning qiymatiga mos ravishda tanlanadi.
To‘shamaning tavsiya qilingan qalinligi.
1 – jadval
Foydali yuk Pn (kn/m2)
|
10 gacha
|
11 – 20
|
21 – 30
|
> 30
|
To‘shama qalinligi tH (mm)
|
6 – 8
|
8 – 10
|
10 – 12
|
12 – 14
|
Qabul qilinadigan to‘shama qalinligi karraligi 2 mm ga teng bo‘lishi kerak. To‘shamaning maksimal ruxsat etilgan egilishning [f/l] = 1/150 qiymatida uning bikrlik shartidan quyidagi formula orqali aniqlanadi:
(1)
bu yerda: tH – to‘shama qalinligi, Pn – to‘shamaga ta’sir qilayotgan foydali yuk.
To‘shama normal joylashtirishda to‘shama to‘sini(yordamchi to‘sin)ga, murakkab joylashtirishda esa to‘shama to‘sini(to‘sin)ga tayanadi. Bu to‘sinlarning qadami to‘shama ravog‘idan katta bo‘lmasligi kerak, lekin to‘shama to‘sin tokchasining enini e’tiborga olgan holda bu qiymatni 10 sm gacha oshirishga ruxsat etiladi.
2-rasm. Po‘lat to‘shamaning tayanish sxemasi.
Shunday qilib, aniqlangan to‘shama ravog‘ini e’tiborga olgan holda quyidagi shartga asosan bir xil qadamlar soni aniqlanadi:
a ≤ lH + 10 cm. (2)
|
Yordamchi to‘sinni hisoblash

Yordamchi to‘sinni hisoblash. To‘singa ta’sir etayotgan yukni tekis taqsimlangan deb qarash mumkin. Shu sababli, doimiy yukni to‘shama to‘sinning og‘irligini e’tiborga olgan holda hisoblaymiz.
Shunday qilib yordamchi to‘sindagi yukning qiymati:
gH = 0,01·78,5 + 0,01·15,9/0,9583 = 0,951 kN/m2 ;
bu yerda 78,5kN/m3 -to‘shama materiali(po‘lat list)ning og‘irligi, 15,9kg/m -prokat sortamentidan tanlangan to‘shama ustunining 1 pogon metr og‘irligi.
qn = (gn + pn)·a qn = (0,951+23,5) · 2,7 = 66,02 kN/m ;
q = (gn· γf1 + pn · γf2)·a q = (1,05·0,951 + 1,2·23,5) · 2,7 = 78,84 kN/m.
To‘sindagi maksimal eguvchi moment:
kn·m
(3) formulaga asosan talab qilingan qarshilik momenti:
sm3.
Bu yerda 1000 –o‘lchov birliklarini birxillashtirish koeffitsienti.
“Sortament”ga asosan №50 qo‘shtavr tanlaymiz, Wx = 1598>Wmp. Kesim yuzasining inersiya momenti Ix = 39727 sm4, 1 metrining ogirligi 78,5 kg/m, bt=17sm;
To‘sinning bikrligini tekshiramiz:
To‘sinning bikrligi ta’minlangan. Uning ustivorligini (3) formula orqali tekshiramiz.
To‘sin belbog‘i tokchasining o‘qlari orasidagi masofa:
h0 = h-t = 50-1,52 = 48,48.
To‘sin mahkamlanishining yetarliligini tekshiramiz:
Tekshiruv bajarildi deb hisoblaymiz, chunki tengsizlikning o‘ng va chap qismlarining qiymatlari orasidagi farq juda kichik.
II- variant buyicha po‘lat sarfini aniqlaymiz. To‘shamaning og‘irligi xuddi 1– variantdagidek 78,5 kg; to‘shama to‘sinning og‘irligi 15,9/0,9583 = 16,6 kg; yordamchi to‘sinlar og‘irligi 78,5/2,7 = 29,1 kg; jami 78,5 + 16,6 + 29,1 = 124,2 kg.
1–chi(119,1kg) va 2(124,2 kg)–chi variantlar uchun po‘lat sarfini solishtirganda 2–chi variant uchun bu farq 5,1 kg ga katta yoki 4,3 %. Shuning uchun 1–chi variant po‘lat sarfi bo‘yicha tejamli hisoblanadi. Keyingi xisoblarimizda I-variantni asos sifatida kabul kilamiz.
|
Sifat so‘z turkumini 1-2-sinflarda qanday o‘rganiladi?

|
Sifat so‘z turkumini 1-2-sinflarda qanday o‘rganiladi?
|
bet | 3/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org17. Sifat so‘z turkumini 1-2-sinflarda qanday o‘rganiladi?
*A) 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosi kuzatiladi;
B) 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar va so‘roqlarga javob beradilar;
C) 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatib, so‘z turkumi sifatida o‘rganadilar;
D) 1- va 2-sinfda sifatning leksik ma’nosini kuzatadilar, sifatga qanday?, qanaqa? so‘rog‘ini berishga o‘rganadilar.
18. Grammatik tahlil qaysi mashqqa kiradi?
*A) Analitik mashqqa kiradi
B) Sintetik mashqqa kiradi
C) Morfologik mashqqa kiradi
D) Guruhlashga oid mashqlar kiradi
19. 2-sinfda Ot soʻz turkumi boʻyicha beriladigan bilimlar nimalardan iborat?
*A) Otlarning leksik ma’nosi, atoqli va turdosh otlar atamasiz oʻrgatiladi.
B. Otlarning birlik va koʻplikda qoʻllanishi ustida ishlanadi.
C. Otlarning egalik qoʻshimchalari bilan qoʻllanishi oʻrgatiladi.
D. Kelishik kategoriyasi hisoblanadi.
20. Bayonga to‘g‘ri ta’rif berilgan qatorni toping.
*A) Namunaviy matn asosida bir oz tayyorgarlikdan so‘ng matnni qayta yozma hikoya qilish.
B) Bayon bog‘lanishli nutqni o‘stirishga qaratilgan mashqlar turidir.
C) Biror matn asosida qayta hikoyalashga bayon deyiladi .
D) Hikoya qilishga o‘rgatish mashqlari bayon hisoblanadi.
21. “Insho”so‘zi qaysi tildan kirib kelgan va uning ma’nosi nimani anglatadi?
*A) “Insho” asli arabcha so‘z bo‘lib, ma’nosi “yaratish”, “bino qilish”, “boshlash” demakdir.
B) Insho bog‘lanishli nutqni o‘stirishga qaratilgan mashqlar turidir.
C) Biror mavzu asosida matn tuzish insho deyiladi .
D) Hikoya qilishga o‘rgatish mashqlari insho hisoblanadi.
22. Inshoning janriga ko‘ra turlari qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A) Hikoya, tasvir, muhokama tarzidagi insholar.
B) Individual va jamoaviy insholar.
C) Hikoya, tasvir tarzidagi insholar.
D) Jamoaviy insholar.
|
| |
O‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i: J.Avazov

|
O‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i: J.Avazov
|
bet | 2/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 2,31 Mb. | | #251326 |
Bog'liq Металл конструкциялари Kurs Loyihasi sh sh SH asilO‘quv-uslubiy bo‘lim boshlig‘i: J.Avazov.
Kirish
“Ishchi maydonning to‘sinlar katagini joylashtirish” mavzusidagi kurs loyihasi hisob ishlari A-4 formatda 20-25 betdagi tushuntirish xatida keltiriladi va loyihaning grafik qismi A-1 formatdagi 1 ta listda bajariladi. Tushuntirish xatida kabul qilingan konstruktiv yechimlarni va sxemalarni asoslab berib konstruksiyalarning hisobi keltiriladi. Loyihaning grafik qismida esa ishchi maydon to‘sinlar sistemasining joylashtirish sxemasi, asosiy yuk qo‘taruvchi konstruksiyalarning ishchi chizmalari va tugunlari ko‘rsatiladi.
Tushuntirish xati quyidagi qismlardan iborat:
To‘sinlar katagini joylashtirish variantlarini taqqoslash, po‘lat to‘shama va to‘sinlarning hisobi.
Payvand bosh to‘sinning hisobi.
Markaziy siqilgan ustunning hisobi.
Loyihaning grafik qismi quyidai qismlardan iborat:
To‘sinlar katagini joylashtirish sxemasi, konstruktiv elementlari va tugunlari.
Bosh to‘sinning ishchi chizmalari va sarflangan po‘lat materialning tasnifi.
Ustun ishchi chizmalari va sarflangan po‘lat materialning tasnifi.
Asosiy montaj tugunlar (bosh to‘sinning tutash tuguni, yordamchi to‘sinning bosh to‘sin bilan tutashmasi va bosh to‘sinning ustun bilan birikishi).
Kurs loyixasi topshirig‘i ma’lumotlari va ularning variantlari quyida keltirilgan:
№
|
Dastlabki ma’lumotlar
|
Variantlar
|
1
|
Bo‘ylama yo‘nalishdagi ustunlar qadami (m)
|
12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20
|
2
|
Ko‘ndalang yo‘nalishdagi ustunlar qadami (m)
|
4,5; 5; 5,5; 6; 6,5; 7
|
3
|
To‘shama ustining belgi(otmetka)si (m) –1-qavat poliga nisbatan balandligi
|
6; 6,5; 7; 7,5; 8; 8,5; 9; 9,5; 10
|
4
|
To‘shamaga tushadigan foydali yuk (kn/m2)
|
12, 14, 16, 18, 20, 22, 24, 26, 28, 30, 32
|
5
|
Yopmaning qurilish balandligi (m)
|
1,6; 1,8; 2,0; 2,2; 2,4
|
6
|
To‘shama to‘sin uchun po‘latning sinfi
|
C235, C245, C255, C275
|
7
|
Bosh to‘sin uchun po‘latning sinfi
|
C245, C255, C275, C285, C345, C375
|
8
|
Ustun uchun po‘latning sinfi
|
C235, C245, C255, C275
|
9
|
Fundament uchun betonning sinfi
|
B10, B15
|
10
|
Ishchi maydonining o‘lchamlari (eni va uzunligi)
|
3Vx3L, 3Bx4L, 4Bx3L, 4Bx4L
|
Kurs loyihasiga topshiriq “Bino va inshootlar qurilishi” kafedrasida maxsus kompyuter dasturi asosida beriladi va har bir variantdagi qiymatlar tasodifiy tanlanadi.
|
| |
YERGA ULASH QURILMALARIGA QO’YILADIGAN ТALABLAR

|
YERGA ULASH QURILMALARIGA QO’YILADIGAN ТALABLAR
|
bet | 4/7 | Sana | 30.09.2024 | Hajmi | 24,57 Kb. | | #273017 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi kafedrasi-hozir.org3. YERGA ULASH QURILMALARIGA QO’YILADIGAN ТALABLAR
Amalda PUE bo’yicha yerga ulash qurilmalarining qarshiliklari kuchlanishga bog’lik holda me’yorlanadi. Тransformator yoki generatorning neytral nuqtasi izolyatsiya qilingan, transformator quvvati 100 kV·A dan katta; tarmoq kuchlanishi 1000 V gacha bo’lgan elektr uskunalarida himoya uchun yerga ulash qurilmasi qarshiligi 4 Om dan, quvvati 100 kV·A dan kichik bo’lganda esa 10 Om dan oshmasligi lozim.
Тuproqning solishtirma qarshiligi >100 Om·m bo’lgan vaqtda yuqoridagi me’yorlarni 0,01 barobar oshirish mumkin. Lekin bu oshirish 10 barobardan yuqori bo’lmasligi lozim. Agar yerga ulash qurilmasi bir vaqtning o’zida kuchlanishi 1000 voltgacha va undan katta bo’lgan elektr uskunalari uchun qo’llaniladigan bo’lsa, uning qarshiligi
, Om
bo’lishi mumkin, lekin u 4 yoki 10 Om dan oshmasligi kerak.
Kuchlanishi 1000 voltdan yuqori, yerga oqish tokining miqdori kichik (<500 A) bo’lgan elektr uskunalarida yerga ulash qurilmasining qarshiligi
, Om
bo’lishi mumkin, lekin u 10 Om dan oshmasligi lozim.
Yerga oqish toki katta (>500 A) bo’lgan elektr uskunalarida yerga ulash qurilmasining qarshiligi 0,5 Om dan katta bo’lmasligi kerak.
4. ТUPROQNING SOLISHТIRMA QARSHILIGINI O’LCHASH
Тuproqning solishtirma qarshiligi deb qirralari uzunligi 1 metr bo’lgan tuproq kubining tok oqishiga bo’lgan qarshiligiga aytiladi va u Om·m bilan o’lchanadi. Тuproqning solishtirma qarshiligi loyihaviy qidiruv vaqtida, elektr transformatorlari quriladigan joyda va elektr tarmoqlarining birinchi ishlash yilida o’lchanadi. Тuproqning solishtirma qarshiligi turli usullar bilan o’lchanishi yoki tuproqning xususiyatlariga bog’liq holda maxsus (3-ilovadan foydalangan holda) taxminiy ravishda aniqlanishi mumkin.
Quyida tuproqning solishtirma qarshiligini o’lchashning ikkita usulini qarab chiqamiz.
Тuproqning solishtirma qarshiligini nazorat
500>
|
| |
Matematika o‘qitish metodikasining tadqiqot metodlari…

|
Matematika o‘qitish metodikasining tadqiqot metodlari…
|
bet | 14/26 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 62,8 Kb. | | #101439 |
Bog'liq Boshlang‘ich ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha tuzilgan test savollari -hozir.org108. Matematika o‘qitish metodikasining tadqiqot metodlari…
*A) Induksiya, deduksiya, analogiya
B) Analiz, sintez, induksiya
C) Induksiya, deduksiya, analiz
D) Sintez, deduksiya, analogiya
109. Matematika o‘qitish metodikasi necha bo‘limdan iborat?
*A) 2 ta (umumiy va xususiy metodika)
B) 4 ta (qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish va bo‘lish)
C) 3 ta (induksiya, deduksiya, analogiya)
D)1 ta (masala yechish)
110. Konsentrlar tartibi….
*A) o‘nlik, yuzlik, minglik, ko‘p xonali sonlar.
B) birlik, o‘nlik, yuzlik, minglik, ko‘p xonali sonlar.
C) yuzlik, minglik, ko‘p xonali sonlar.
D) nol, birlik, o‘nlik, yuzlik, minglik, ko‘p xonali sonlar.
111. PISA tadqiqotlari nimalarni o‘rganadi?
*A) Hayotda zarur bo‘ladigan bilim va malakalar holatini
B) Minimal bilimlar qanday o‘zlashtirilganlik holatini
C) Qo‘shish va ayirishni bilish holatini
D) Ko‘paytirish va bo‘lishni bilish holatini
112. Statistik ma’lumotlar ko‘rinishlarning bir turdan boshqa ko‘rinishga o‘tkaza olish qaysi tayanch kompetentsiya tarkibiga kiradi?
*A) Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi
B) O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi.
C) Kommunikativ kompetensiya
D) Milliy va umummadaniy kompetensiya
113. Hozirgi zamon matematikasi natural son tushunchasini asoslashda nimaga tayanadi?
*A) Toplamlar nazariyasiga
B) Algebraik materiallarga
C) Geometrik materiallarga
D)Harfiy ifodalarga
114. Algoritm nima?
*A) Bajariladigan ishni tartibini belgilash.
B) Bajariladigan ishni birinchisini belgilash.
C) Bajariladigan ishni ikkinchisini belgilash.
D) Bajariladigan ishni oxirini belgilash.
115. Raqam –… shartli belgisidir.
*A) sonning
B) ulushning
C) maxrajning
D) suratning
116. Matematikada raqamlarning o‘qilishi, yozilishi va ular ustida bajariladigan amallar tiliga nima deyiladi?
*A) Sanoq sistemalari
B) Geometrik materiallar
C) Kasr va ulushlar
D) Tenglamalar
|
| |
Prokat to‘sinlarni hisoblash

1.2. Prokat to‘sinlarni hisoblash
Yordamchi to‘sinlar va to‘shama to‘sini qo‘shtavr kesimli prokatlardan loyihalanadi. Bu turdagi profillar sortamenti 1 va 2 jadvallarda keltirilgan. Bu to‘sinlarning hisobiy sxemasi bir ravoq(prolyot)li sharnirli tayangan bo‘lib, unga to‘sinning xususiy og‘irligi yopmaning xususiy og‘irligi va yopmaga tushayotgan foydali yuk ta’sir etadi.
Kesim yuzasining talab qilingan qarshilik momenti:
(3)
bu yerda: Mmax – to‘sindagi maksimal eguvchi moment;
c1 – kesim yuzasida plastik deformatsiyani oshishini e’tiborga oluvchi koeffitsient;
R y– po‘latning hisobiy qarshiligi;
c – ishlash sharoitini hisobga oluvchi koeffitsient.
Agar to‘sin qayishqoq ishlasa, u holda koeffitsient s1 = 1,0 ga, plastik deformatsiya e’tiborga olinganda koeffitsient s1 = 1,1 ga teng deb qabul qilinadi. Prokat to‘sinlarni plastik deformatsiya e’tiborga olgan holda hisoblash tavsiya etiladi.
Wmr - ning aniqlangan qiymati asosida “Sortament”ga asosan Wx ≥ Wmp. Shartni qanoatlantiruvchi profil tanlanadi. Bunday to‘sinning mustahkamligi ta’minlangan hisoblanadi.
To‘sinning bikrligi quyidagi formula bilan tekshiriladi:
f ≤ [f], [f] = l / 200 (4)
Yukning tekis taqsimlangan holatida to‘sining egilishi quyidagicha aniqlanadi:
(5)
bu yerda: qn – yukning me’yoriy qiymati;
E – po‘latning elastiklik moduli – 2,06 ·105 MPa ,
Ix - x–x o‘qiga nisbatan kesim yuzasining inersiya momenti.
Agar salqilik bo‘yicha shart bajarilmasa, u holda inersiya momenti katta bo‘lgan profil tanlanadi va tekshirish qayta amalga oshiriladi.
Agar to‘singa yaxlit to‘shama tayangan bo‘lib unga maxkamlangan bo‘lsa, uning umumiy ustivorligi tekshirilmaydi. Agar unga ustidan to‘shama to‘sin tayansa uning ustivorligi quyidagi formula bilan tekshiriladi:
(6)
bu yerda: l0 – mahkamlangan nuqtalar orasidagi masofa (yuqorida yotuvchi to‘sinlar qadami);
b, t – to‘sin tokchasining eni va qalinligi;
h0 – tokcha o‘qlari orasidagi masofa.
Parametr δ to‘sinning elastik holatida δ = 1 ga, plastik deformatsiyani hisobga olganda esa δ = 0,3 ga teng.
Agar (6) formula bo‘yicha tekshirish bajarilmasa, u holda to‘sinning erkin uzunligini l0, kamaytirish yuqorida yotuvchi to‘sinlarni kichik qadam bilan joylashtirish yoki keng belbog‘li qo‘shtavr tanlash kerak.
|
Tashkil etilgan to‘sinning konstruksiyalari

2.4. Tashkil etilgan to‘sinning konstruksiyalari
Devorchaning mahalliy ustivorligini ta’minlash. Kurs loyihasida devorning egiluvchanligini uni ko‘ndalang bikrlik qovurg‘alari bilan mustahkamlash shartidan qabul qilinadi. Bu holda ko‘ndalang qovurg‘alarni har bir to‘shama to‘sin ostiga joylashtirish tavsiya etiladi (8 – rasm).
Agar yordamchi to‘sinlarni bir tekislik bo‘ylab joylashtirilsa ular shu ko‘ndalang qovurg‘alarga mahkamlanadi. Juft bikrlik qovurg‘alarining o‘lchamlarini quyidagi shartlar asosida tanlaymiz:
(19)
8-rasm.Ko‘ndalang bikrlik qovurg‘alarini joylashtirish sxemasi
Ko‘ndalang bikrlik qovurg‘alari bilan mahkamlangan devorning mahalliy ustivorligi quyidagi formula bilan tekshiriladi:
(20)
bu yerda normal va urunma kuchlanishlar quyidagicha aniqlanadi:
(21)
O‘zgartirilgan kesim yuzasidagi zo‘riqishlar va uning geometrik tasnifi oldindan aniqlangan.
Kritik normal kuchlanish:
(22)
bu yerda ccr – koeffitsientning qiymati 2–jadvaldan topiladi.
(22`)
ccr – koeffitsientining qiymatlari
2 – jadval.
.δ
|
≤ 0,8
|
1,0
|
2,0
|
4,0
|
6,0
|
10
|
≥ 30
|
scr
|
30,0
|
31,5
|
33,3
|
34,6
|
34,8
|
35,1
|
35,5
|
Kritik urunma kuchlanishning qiymati quyidagicha:
(23)
bu yerda: μ – devorcha bo‘linmasini katta tomonining kichik tomoniga nisbati, d – bo‘linmaning kichik tomoni. Bu yerda bo‘linma deb devorning qo‘shni qovurg‘alar orasidagi qismiga aytiladi va uning o‘lchamlari hw va a ga teng.
(20) formula bo‘yicha tekshirish bajariladi, agarda bikrlik qovurg‘alari qadami a ≤ 2hw bo‘lsa. Mahalliy ustivorlik sharti bajarilmagan hollarda yordamchi to‘sinlar orasida qo‘shimcha qovurg‘alar qo‘yish va qaytadan tekshirish o‘tkazish lozim.
9-rasm. To‘sinning tayanch tuguni sxemasi
To‘sin tayanch tugunini hisoblash. Bosh to‘sin ustunga pastki belbog‘dan chiqib turuvchi tayanch qovurg‘a orqali tayanadi. Bu qovurg‘aning tayanadigan ko‘ndalang kesim yuzasi yo‘nilgan bo‘lib, u orqali to‘sinning tayanch reaksiyasi ustunga uzatiladi. Bir vaqtning o‘zida tayanch qovurg‘a, bikrlik qovurg‘asi vazifasini bajaradi, uning eni va qalinligi kattaroq bo‘ladi.
Tayanch qovurg‘alarining enini belbog‘ eniga teng qilib bop = b1 tanlash lozim. Qog‘urg‘aning ko‘ndalang kesim yuzasi uning ezilishdagi mustahkamligi shartidan aniqlanadi va keyin uning qalinligi topiladi:
, (24)
bu yerda: Rp – po‘latning egilishdagi hisobiy qarshiligi.
Aniqlangan o‘lcham sortamentga mos qalinlikkacha yaxlitlanadi.
Belbog‘ choklari. Kurs loyihasida payvand choklari konstruktiv ravishda 2 tomonlama 6 mm katetli qilib bajariladi.
Montaj choki. Bosh to‘sinni tashishni qulayligini ta’minlash maqsadida uzunligi bo‘ylab 2 bo‘lakka ajratiladi. Elementlarning montaj choki payvand bilan bajariladi va uning hisobi talab etilmaydi.
Pastki cho‘ziluvchi tokchaning ulanish joyining mustahkamligini ta’minlash maqsadida chok qiya qilib bajariladi.
|
Bosh to‘sinni hisoblash - Termiz muhandislik-texnologiya

2 . Bosh to‘sinni hisoblash
Bizning variantda bosh to‘sinning ravog‘(prolyot)i katta bo‘lganligi va yukning qiymati kattaligi uchun uni prokat qo‘shtavrdan tanlash imkoni yo‘q. Shuning uchun kurs loyihasida bosh to‘sinni yig‘ma payvandlangan simmetrik qo‘shtavrdan loyihalaymiz (5 – rasm).
To‘sin devorini qalin listli po‘latdan tanlaymiz. Tokcha(belbog‘)larni chig‘irlangan universal po‘lat listdan qabul qilamiz. To‘sinning umumiy balandligini 5 sm.gacha yaxlitlagan holda tanlaymiz.
5-rasm. Yig‘ma to‘sin kesim yuzasining umumiy ko‘rinishi
2.1. Yig‘ma to‘sinning kesim yuzasi
To‘sinning hisobiy sxemasini, yuklar, zo‘riqish va talab qilingan qarshilik momentini aniqlashni prokat to‘sinlardek qoldiramiz. To‘sin o‘lchamini aniqlash uchun uning balandligini tanlaymiz. U holda po‘latning eng kichik po‘lat sarfiga mos keladigan balandligi:
(10)
bu yerda: λw –to‘sin devorchasining egiluvchanligi.
Uni devorchaning mahalliy ustivorligi va faqat ko‘ndalang bikrlik qovurg‘alari bilan biriktirilganligi shartidan oldindan qabul qilamiz:
. (11)
Bikrlik shartidan to‘sinning minimal balandligi:
, (12)
bu yerda: ω – normativ yukdan to‘sinning butun uzunligi bo‘ylab eguvchi moment epyurasining maydoni.
Tekis taqsimlangan yuk holati uchun bu kattalik quyidagicha aniqlanadi:
. (13)
To‘sinning balandligi optimal qiymatga teng qabul qilinadi, lekin minimal qiymatdan kichik bo‘lmasligi kerak.
Agar minimal balandlik optimal qiymatdan katta bo‘lsa, u holda h = hmin, hmin ≤ 1,25hopt.
Agar hmin > 1,25hopt bo‘lsa, u holda kichik qarshilik momentiga teng bo‘lgan boshqa sinfdagi po‘lat qabul qilib, talab qilingan qarshilik momentidan boshlab hisob ishlari qaytadan bajariladi.
To‘sinning yakuniy balandligini 5 sm gacha yaxlitlangan holda tanlash kerak. Keyin esa yopmaning qurilish balandligini tekshirish kerak. Chunki, texnologik sharoitga binoan u chegaralangan bo‘lishi mumkin.
Dastlab yordamchi to‘sin tayanishini qavatli qilib tanlaymiz (6,a – rasm) va tekshirishni bajaramiz:
Hcmp = h + hvb + hbn + tN ≤ [H], (14)
bu yerda: [H] – berilgan qurilish balandligi, hvb – yordamchi to‘sin balandligi, hbn – to‘shama to‘sini balandligi (2–chi variant bo‘yicha).
Agar shart bajarilmasa, u holda yordamchi to‘sin tayanishini bir sathda qabul qilamiz (6,b – rasm):
Hcmp = h + tN ≤ [H], (15)
(15) shart juda ko‘p hollarda bajariladi.
Agar bajarilmasa h ≤ hmin, shartni hisobga olgan holda bosh to‘sin balandligini kamaytirish lozim.
6-rasm.Yordamchi to‘sinning bosh to‘singa tayanish variantlari.
a)ustma-ust; b)bir sathda.
Devorcha balandligini quyidagi oraliqda qabul qilamiz:
sm.
U holda devorning qalinligini belgilangan egiluvchanlik bo‘yicha aniqlaymiz:
. (16)
Aniqlangan kattalik standart qalin listli po‘latlar qalinligigacha yaxlitlanadi. Keyin esa devorning mustahkamligini uning kesilish sharti bo‘yicha tekshirish kerak.
, (17)
bu yerda: Qmax – maksimal kesuvchi kuch, Rs – po‘latning qirqilishdagi hisobiy qarshiligi.
Agar shart bajarilmasa, u holda devorchaning qalinligini kattalashtirish kerak.
Belbog‘larning o‘lchamlarini aniqlash va kerakli tekshirishlar 2.3. banddagi misolda keltirilgan.
|