nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Telekommunikatsiya - Ubaydullayev a tekshirdi: Umurzoqov o samarqand 2024 Dirty-Paper kodlari

|
Ubaydullayev a tekshirdi: Umurzoqov o samarqand 2024 Dirty-Paper kodlari
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 103,24 Kb. | | #232644 |
Bog'liq 2-amaliy stTelekommunikatsiya: Mobil aloqa va ma'lumot uzatish tizimlarida, "Dirty-Paper" kodlari aralashuvlarga qarshi chidamlilikni oshirish va ma'lumot uzatish sifatini yaxshilash uchun qo'llaniladi.
"Dirty-Paper" kodlari konseptsiyasi va uning amaliy qo'llanilishini yanada chuqurroq tushunish uchun, ushbu kodlar bilan bog'liq muhim tushunchalar va texnik jihatlarni o'z ichiga olgan jadvalni ko'rib chiqamiz. Bu jadval "Dirty-Paper" kodlarining asosiy xususiyatlari, qo'llanilishi va uning afzalliklari hamda kamchiliklarini o'z ichiga oladi.
"Dirty-Paper" Kodlarining Asosiy Xususiyatlari
Xususiyatlar
|
Tavsif
|
Qarshilik ko'rsatish
|
Signalning o'zgartirilishiga yoki boshqa shovqinlarga qarshi chidamlilik ta'minlaydi.
|
Samimiyat
|
Yashirin ma'lumotni sezilmay qoladi va asl kontentga sezilarli darajada ta'sir qilmaydi.
|
Yuk ko'tarish qobiliyati
|
Nisbatan yuqori darajada ma'lumotni yashirish qobiliyatiga ega, bu esa turli dasturlar uchun mos keladi.
|
Moslashuvchanlik
|
Turli turlardagi ma'lumotlar va aralashuvlar sharoitida samarali ishlaydi.
|
"Dirty-Paper" Kodlarining Amaliy Qo'llanilishi
|
| |
Qo'llanilishi - Ubaydullayev a tekshirdi: Umurzoqov o samarqand 2024 Dirty-Paper kodlari

|
Ubaydullayev a tekshirdi: Umurzoqov o samarqand 2024 Dirty-Paper kodlari
|
bet | 3/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 103,24 Kb. | | #232644 |
Bog'liq 2-amaliy stQo'llanilishi
|
Misollar
|
Suv Belgilari
|
Multimedia kontentining mualliflik huquqlarini himoya qilish uchun raqamli suv belgilari.
|
Steganografiya
|
Maxfiy ma'lumotlarni rasmlar, audio yoki video fayllar ichida yashirish.
|
Telekommunikatsiya
|
Aralashuvlarga qarshi chidamlilikni oshirish va ma'lumot uzatish sifatini yaxshilash.
|
"Dirty-Paper" Kodlarining Afzalliklari va Kamchiliklari
Afzalliklari
|
Kamchiliklari
|
Yaxshi chidamlilik va maxfiylik
|
Kodlash va dekodlash jarayonlari murakkab va hisoblash resurslarini talab qilishi mumkin.
|
Yuqori yuk ko'tarish qobiliyati
|
Amaliy qo'llanilishda ma'lum bir darajada sifat yo'qotilishiga olib kelishi mumkin.
|
Keng qo'llanish imkoniyatlari
|
Boshlang'ich signalning sifatiga bog'liq holda, optimal samaradorlikka erishish qiyin bo'lishi mumkin.
|
Watermarking texnologiyasi
Watermarking texnologiyasi, multimedia kontentiga (masalan, rasmlar, videolar, audio fayllar va hujjatlar) ko'rinmas yoki sezilarli belgilar qo'yish usulidir. Bu belgilar, mualliflik huquqlarini himoya qilish, kontentning kelib chiqishini tasdiqlash, ma'lumotlarni maxfiy tarzda o'tkazish va multimedia kontentining o'zgartirilishini kuzatib borish maqsadida ishlatiladi. Watermarking, steganografiyaning bir turi sifatida ham qaralishi mumkin, chunki u ma'lumotlarni ko'zdan kechirilmaydigan tarzda yashirish imkonini beradi.
Watermarkingning Asosiy Turlari
Ko'rinmas Watermarking: Bu usulda watermark, kontent ichida shunday joylashtiriladiki, u oddiy ko'z bilan aniqlanmaydi. Bu usul, asosan, mualliflik huquqlarini himoya qilish va kontentning autentikligini tasdiqlash uchun ishlatiladi.
Sezilarli Watermarking: Watermark aniq ko'rinadigan tarzda qo'yiladi, masalan, rasmlar yoki videolar ustiga kompaniyaning logotipi yoki muallifning ismi sifatida. Bu usul, kontentning noqonuniy nusxalanishiga qarshi kurashishda va uni reklama maqsadlarida foydalanishda qo'llaniladi.
Watermarkingning Amaliy Qo'llanilishi
Mualliflik Huquqlarini Himoyalash: Yaratuvchilar o'z asarlarini noqonuniy nusxalash va tarqatishdan himoya qilish uchun watermarking texnologiyasidan foydalanadilar.
Kontentni Tracking Qilish: Watermarking orqali kontentning tarqalish yo'lini kuzatib borish va uni qayerda va qanday maqsadlar uchun ishlatilayotganini aniqlash mumkin.
Maxfiy Ma'lumotlarni O'tkazish: Maxfiy ma'lumotlar yoki xabarlar watermark orqali yashirincha uzatilishi mumkin, bu esa ma'lumotlar xavfsizligini ta'minlaydi.
Falsifikatsiyaga Qarshi Kurash: Autentik mahsulotlar va hujjatlar uchun ko'rinmas watermarklar qo'yish, ularning haqiqiyligini tez va oson tekshirish imkonini beradi.
|
| |
№
  
Labotratoriya dərslərinin məzmunu

|
№
Labotratoriya dərslərinin məzmunu
|
bet | 2/5 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #140900 |
Bog'liq movzu 7 (2)№
|
Labotratoriya dərslərinin məzmunu
|
saatlar
|
1
|
LAB. №1. TUD-310 ultrasəs defektoskopu vasitəsilə metallarda daxili qüsurların təyini
|
2
|
2
|
LAB. №2. Yarımkeçirici materialların Rentgen struktur analizinin aparılması
|
2
|
3
|
LAB. №3. Metalların və ərintilərin mikroskopik analizi
|
2
|
4
|
LAB. №4. Yarımkeçiricilərin elektrifiziki parametrlərinin təyini
|
2
|
5
|
LAB. №5. Yarımkeçirici (p-n keçidlərin) diodların VAX-n tədqiqi
|
2
|
6
|
LAB. №6. İşıq diodlarının və fototransistorun işıq və elektrik xüsusiyyətlərinin təyini
|
2
|
7
|
LAB. №7. Bərk dielektriklərdə elektrik keçiriciliyinin tədqiqi
|
2
|
8
|
LAB. №8. Yumşaq maqnit materialların maqnit xassələrinə plastik deformasiyanın təsirinin tədqiqi
|
1
|
Cəmi:
| |
30
| MÜHAZİRƏ 7. MÜHAZİRƏNİN MÖVZUSU: Nanomateriallar MÜHAZİRƏNİN MƏQSƏDİ: Nanomateriallar haqqında məlumatlar MÜHAZİRƏNİN PLANI: 1.Nanomateriallar 2. Kvant çuxuru, kvant naqili və kvant nöqtəsi 3. Nanoborucuqlar 4. Nanoborucuqların elektrik və mexaniki xassələri
|
| |
III.Juwmaqlaw - Ii. Tiykarĝi bólim Strategiya hám strategiyalıq menejmenttiń mazmunı

|
Ii. Tiykarĝi bólim Strategiya hám strategiyalıq menejmenttiń mazmunı
|
bet | 5/5 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 29,96 Kb. | | #107908 |
Bog'liq Стратегик менежментIII.Juwmaqlaw
Báseki ústinligine derlik mudamı tabıslı hújimkor strategiyalıq háreketler esabına eriwiladi. Ústinlikke erisiwdi tamiynlew ushın tabıslı hújimkor strategiyaǵa kancha waqıt talap etiliwi tarmaqtaǵı báseki xarakteristikaına baylanisli.Ústinlikti tamiynlew waqtı qısqa bolıwı, xızmet korsetiw salasındaǵı sıyaqlı, quramalı texnologiyalıq processli kapital talap etetuǵın tarmaqlar daǵı sıyaqlı talay dawamlı bolıwı da múmkin. Ideal dárejede dúzilgen háreketler talay ulken bolǵan (mısalı, jańa qımbat bahalı dáriniń patentine farmacevtikada iye boliw sezilerli ústinlikti ta‟minlaydi) yamasa onsha úlken bolmagan (mısalı,tigiwshilik sanaatında. Bunda kiyimlerdiń jańa modadagi Fasonlari ańsatǵana ózlestiriliwi múmkin, nusqa kúshiriw orkali) báseki artiqmashliǵin jaratılıwması múmkin.Tabıslı hújimnen soñ «miywelerdiñ nátiyjesin» kôriw dáwiri keledi. Bul dáwirdiń dawam etiw waqti bolsa qarsilaslarĝa joĝatilĝan pozitsiyalarni qaytarıp alıw ushın hújimge ôtiwge qansha waqıt kerek bolıwına baylanisli bolıp tabıladı.
IV Paydalanilĝan adebiyatlar
Frank Rothoemel Strategic Management: Concepts (2nd edition) Mc Graw-H:II Education 9 January. 2014. USA. – 528 p.
Michael A. H:II. Strategic Management: Competitiveness and Globalization –Concepts and Cases. South – Western Collage Pub. 2014. USA. – 896 p.
Fred R.David. Strategic Management: A Competitive Advantage Approach,Concepts & Cases. Pearson. 2014. USA. – 696 p
Internet saytlar
www.gov.uz–O„zbekiston Respublikasi Davlat hokimiyati portali
www.press-service.uz–O„zbekiston Respublikasi Prezidentining Matbuot xizmati rasmiy sayti
www.mfer.uz–O„zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar,
investitsiya va savdo Vazirligining rasmiy sayti
|
| |
Raqamli suverenitet davrida kiberxavfsizlik bo'yicha xalqaro huquq

1) xalqaro huquq va kibermakonda boshqaruvning dolzarb muammolari;
2) kibermakon va raqamli suverenitetga oid xalqaro huquq.
Kibermakonga oid puxta ishlab chiqilgan xalqaro huquq xalqaro ommaviy
huquqda yurisdiksiya, arbitraj, huquqiy hujjatlar va yurisprudensiya bilan bog'liq
muammolarni hisobga olgan holda davlatlarga samarali tatbiq etilishi juda murakkab
vazifalardan biri bo‘lib kelmoqda. Kibermakonda xalqaro huquq normalarining
qo‘llanilishi raqamli suverenitet me'yorlarini ilgari surish tendensiyasi kuchayganligi
sababli tobora qiyinlashmoqda.
Xalqaro huquqning kibermakonga moslashuvi : Tallin qo‘llanmasining

qo'llash bo'yicha Tallin yo'riqnomasining yakuniy versiyasi chop etildi. Bu yerda gap
kibermudofaa markazi ekspertlari guruhi tomonidan uch yillik ish natijasida deyarli 300
betlik hujjat haqida boradi. Garchi Tallin yo'riqnomasi
hali hech qanday rasmiy
maqomga ega bo‘lmagan bo‘lsa ham va bunday maqomga ega bo‘la olishi noma'lum
bo‘lsada uning taqdim etilishi NATO davlatlari va Rossiya Federatsiyasida katta
qiziqish uyg'otdi. Hujjat birinchi navbatda ayrim qoidalarning
munozaralarga sabab
bo'lganligi tufayli xalqaro huquq nuqtai nazaridan o'zining kashshof faoliyati bilan
bog'liq xarakterli ekanligi bilan barchaning e’tiborini tortdi.
Yuqorida muhokama
qilinganidek ma’lumotlardan xulosa qilinsa,
xalqaro huquq davlatlarning
kibermakondagi xatti-harakatlariga taalluqlimi, degan savol
javobi samarasizligini
bildiradi. U xalqaro huquqning uch jihati: yurisdiktsiya, arbitraj, huquqiy hujjatlar va
yurisprudensiya bo'yicha o'tmish va joriy muammolarga asoslanadi. Kelajakda raqamli
suverenitet me'yorlarini tobora ko'proq targ'ib qilish tendensiyasi potentsial ravishda
kibermakondagi xalqaro huquqning davlat ishtirokchilariga samarali tarzda yuklanishi
dargumon bo'lishiga olib kelishi mumkin. Agar mavjud bo'lsa, kelajakda kibermakonda
xalqaro huquq ularning nodavlat ishtirokchilarining manfaatlarini hisobga
olgan holda
raqamli suverenitetga bog'liq bo'ladi. Ikkala senariy ham kibermakondagi xalqaro
huquq davlat ishtirokchilari uchun deyarli samarali emasligini va
kelajakda qoidalarga
asoslangan, erkinlikka asoslangan va inklyuziv global Internet normalarini
shakllantirish uchun kengroq chaqiriqlarni talab qilishini ko'rsatadi.
Kibermakon va raqamli suverenitet bo‘yicha xalqaro huquq

kunda ularning platformalarining katta qismi, jumladan, davlat va davlat homiyligidagi
kiberoperatsiyalar uchun muhit bo'lib xizmat qilmoqda. Davlatlarning kibermakonga,
xususan, uning geosiyosiy raqobat zonasi sifatida qiziqishi kun sayin ortib bormoqda.
Shunday qilib, kibermakonni boshqarish davlatlar va asosiy manfaatdor tomonlarni o'z
ichiga oladi.
Oxirgi vaqtlarda Yevropa Ittifoqi va Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT)ning
kiberxavfsizlik masalalarining turli jihatlariga qaratilgan tashabbuslar ilgari surildi.
BMT va Yevropa Ittifoqi kiber barqarorlik siyosatida yetakchi rol o'ynashni maqsad
qilgan. Ikkala siyosiy institut ham qoidalar ishlab chiqarishga juda manfaatdor va ko'p
jihatdan turlicha yondashuvlarni namoyish etadi, chunki ularning birinchisi o'zining
noyobligi bilan ajralib turadigan xalqaro tashkilot bo‘lsa, ikkinchisi esa maxsus
mintaqaviy tashkilotdir.
Hozirgacha BMT kiberxavfsizlik sohasiga oid xalqaro konventsiyani ishlab
chiqmagan. Xalqaro huquq normalarini yaratishning mavjud tartibini birlashtirishga
harakat qilganda bir nechta omillar yuzaga keladigan qiyinchiliklarni tushuntiradi.
Kiberinqilobning yuqori sur'ati va ishlab chiqarish qobiliyati tufayli dunyoni
raqamlashtirish misli ko'rilmagan tezlikda davom etmoqda. 2022 yil oxiriga qadar
dunyoda 21 milliarddan ortiq raqamli qurilmalar paydo bo'lishi kutilmoqda. Xalqaro
huquq normalarining yaratuvchilari XX asrda ishlab chiqqan qonunchilik normalaridan
farqli o'laroq, masalan, "eksklyuziv iqtisodiy zona" tushunchasi doirasida dengiz va
dengiz tubini muhofaza qilishni ta'minlash huquqi va uning maqomini belgilash
“Insoniyatning umumiy merosi” sifatida tan olingan bo‘lsa, kiberinqilob shunday tezlik
va oldindan aytib bo'lmaydigan darajada shiddat bilan rivojlanmoqda va qonun ishlab
chiqaruvchilar innovatsiyalar bilan bir oqimda bo‘lolmayaptilar.
Nanoborucuqların tətbiq sahələri

|
Nanoborucuqların tətbiq sahələri
|
bet | 3/5 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #140900 |
Bog'liq movzu 7 (2)5. Nanoborucuqların tətbiq sahələri Dərsin Hədəfləri Bu dərsi bitirdikdə - Materialların təsnifatını
- Kvant çuxuru, kvant naqili və kvant nöqtəsi
- Nanoborucuqlar
- Nanoborucuqlann elektrik və mexaniki xassələri
- Nanoborucuqlarm tətbiq sahələri
Öyrənmiş olacaqsınız. Müvəffəqiyyətlər diləyirik!.. Nanomateriallar
Nanometr (10-9m) tərtibli ölçülərdə maddənin xarakterik xüsusiyyətlərindən istifadə edilməsi elektronika, materialşünas lıq, kimya, mexanika, eləcə də elmin və texnikanın digər sahələri qarşısında yeni imkan və perspektivlər açır. Belə materialların alınması və onlarm əsasmda müxtəlif strukturların yaradılması ilə məşğul olan sahə nanotexnologiya adlanır. «Nano» önlüyünü əlavə etməklə, miqyası milyard dəfə dəyişmək olar. Nanotexnologiya, müasir texnologiya və üsulların yığımının 1-100 nm miqyasında ayrı-ayrı atom və molekullarla manipulyasiya aparılmasına imkan yaradır ki, bu da onun əsasını təşkil edir.
Nanotexnologiya yeni sahə olsa da, nanometrlik ölçülü struktur və qurğular Yer kürəsində canlı aləmin yaranması zamanından mövcuddur. Belə ki, dəniz balıqqulağının zirehini iç tərəfdən, təbaşir nanozərrəciklərinin xüsusi zülal karbohidrogendə həll edilməsi nəticəsində yaranan pərdə örtür. Bu da həmin zirehin xaricində hər hansı bir səbəbdən yaranan çatm daxilə keçməsinin qarşısını alır. Bu xüsusiyyət nanozərrəciklərlə formalaşan strukturun daha böyük möhkəmliyə malik olması ilə əlaqədardır.
Yeni eranın dördüncü yüzilliyində Romada şüşə emalı zamanı metal nanozərrəciklərdən istifadə edilməsi alman məhsulun adi şüşələrdən kəskin fərqlənməsini təmin etmişdir. 1857-ci ildə ingilis fiziki Maykl Faradey metal nanozərrəciklə- rin rəngli şüşələrin alınmasında rolunu aşkar etməyə cəhd gös-tərmişdir. Lakin ilk dəfə 1908-ci ildə nanozərrəciklərin ölçüsündən asılı olaraq, şüşələrin rənginin dəyişməsini Qustav Mi izah etmişdir.
Nanomaterialların təsnifatı
Nanomateriallar elə maddələrə və ya kompozitlərə deyilir ki, onların baza elementləri nanometrlik xarakterik ölçüyə malik olub, süni və ya təbii nizamlı, yaxud da nizamsız düzülüşə malik olmaqla, materialda miqyas faktoru ilə müəyyənləşən və əvvəl məlum olmayan mexaniki, kimyəvi, elektrofiziki, optik, eləcə də istilikfiziki xassələri özlərində daşımış olsun. Nano- materiallara verilən bu tərifə əsasən, onları aşağıdakı sxem üzrə qruplara ayırmaq olar:
|
| |
Tek bir ayna orayları - 11-tema. Elektron húkimet basqarıw sisteması. Mámleketlik ınteraktiv xızmetler

|
11-tema. Elektron húkimet basqarıw sisteması. Mámleketlik ınteraktiv xızmetler
|
bet | 6/6 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 415,18 Kb. | | #100894 |
Bog'liq 11-lekciyaTek bir ayna orayları arqalı kórsetiletuǵın 16 túrdegi xızmetler ámeldegi:
Xojalıq jurgiziwshi subyektlarni “gilt-gilt” tiykarında injenerlik-kommunikaciya tarmaqlarına jalǵaw.
Jay hám qurılıs sırtqı kórinisindegi ózgerislerdi muwapıqlastırıw (fasadni remontlaw ).
Obiektti qayta profillestiriw hám rekonstruktsiya qılıw ushın ruxsatnama.
Qurılıs -montaj jumısların orınlawǵa ruxsat.
Jer uchastkalarına bolǵan huqıqlardı mámleket diziminen ótkeriw tuwrısındaǵı gúwalıq.
Ímaratlar, imaratlar hám kóp jıllıq nállerge bolǵan huqıqlardı mámleket diziminen ótkeriw tuwrısındaǵı gúwalıq.
Yuridikalıq adamlardıń ımaratları hám imaratları ushın ipoteka hám ipoteka shártnamaların mámleket diziminen ótkeriw.
Sawdaǵa keliw ushın ruxsatnama.
Sırtqı reklama jaylastırıwǵa ruxsat.
Turar -jay binalardı noturarjoy qatlamına ótkeriw tuwrısında qarar.
Jer astı uchastkasınan paydalanıw waqtında buzılǵan erlerdi meliorativ jaǵdayın qayta tiklew boyınsha juwmaq.
Orman fondiga kiritilmegen terekler hám putalardı kesiwge ruxsatnama.
Arnawlı suwdan paydalanıw yamasa suw tutınıw qılıw ushın ruxsatnama;
Ósimlik dúnyası obiektlerinen arnawlı paydalanıw ushın ruxsatnama.
Birden-bir ınteraktiv mámleket xızmetlerin portalınıń xızmetlerinen yuridikalıq shaxs retinde paydalanıw ushın paydalanıwshı birinshi náwbette háreket qılıw huqıqına iye bolǵan shólkem basshısı yamasa wákiliniń OneID identifikaciya sistemasında (id.gov.uz) shaxs retinde onıń atınan dizimnen ótiwi kerek.
Sorawlar
Elektron húkimet túsinigi hám wazıypaları ?
Elektron húkimetti engiziw jáhán tájiriybesi?
Elektron húkimettiń arxitekturası?
|
| |
Principler - 11-tema. Elektron húkimet basqarıw sisteması. Mámleketlik ınteraktiv xızmetler

Principler
|
Elektron mámleket xızmetlerin (EGS) kórsetetuǵın mámleket shólkemlerine qoyılatuǵın talaplar
|
Ashıqlıq hám áshkaralıq ilajlar mámleket keńseleri
|
abituriyentlarga ESPni usınıw tártibi tuwrısındaǵı maǵlıwmatlarǵa ashıq kirisiwdi támiyinlew, sonday-aq. mámleket mákemeleriniń rásmiy veb-saytları arqalı.
ariza beretuǵındıń sorawina qaray elektron formada tiyisli xabarnomalarni jiberiw arqalı onıń sorawın kórip shıǵıw jaǵdayı hám xızmetler kórsetiw nátiyjeleri tuwrısında sıpatlama beriw.
|
EGU usınıs etilip atır bir ayna principi
|
EGSni támiyinlew ushın mámleket mekememesi basqa mámleket keńselerinde ámeldegi bolǵan hújjetler hám maǵlıwmatlardı alıwları kerek bolǵan jaǵdaylarda, EGS “bir ayna” principi boyınsha usınıs etiledi, bunda mámleket organı belgilengen hújjetlerdi hám maǵlıwmatlardı óz-ózinen, arza beretuǵındıń MEW arqalı qatnasıwı
|
Birlestiriw hújjetler mámleket keńseleri
|
EGSni usınıwda, sonıń menen birge MEW processinde paydalaniletuǵın mámleket shólkemleriniń hújjetleri, EGU qaǵıydaları sheńberinde qashannan berli talap etilgen maǵlıwmatlardıń shıǵarıp taslanıwın esapqa alǵan halda, óz-ara birlestirilishi kerek. basqa mámleket shólkemleri.
- hújjetlerdi unifikaciyalaw tuwrıdan-tuwrı mámleket keńseleri tárepinen elektron qol salasındaǵı kepillikli organ menen birgelikte ámelge asıriladı
|
Paydalanıw birden-bir ES identifikatorlari
|
EGU usınıwda hám MEW processinde birden-bir elektron hukumat (EG) identifikatorlaridan paydalanıladı.
- elektron qollardıń oraylıq maǵlıwmatlar bazalarında, sonıń menen birge mámleket shólkemleriniń IS
|
|
IR-larida maǵlıwmatlardı saqlaw hám qayta islew birden-bir elektron qol identifikatorlari járdeminde ámelge asıriladı.
Ulıwma ES identifikatorlari dizimi, onı qáliplestiriw, saqlaw hám isletiw tártibi, sonıń menen birge arza beretuǵındıń ózi tárepinen usınıs etilgen identifikatorga muwapıqlıǵın anıqlaw tártibi ministrler Mákemesi tárepinenbelgilanadi.
|
|
Elektromagnit to'lqinlar va ularning moddalar bilan o'zaro ta'siri

|
Elektromagnit to'lqinlar va ularning moddalar bilan o'zaro ta'siri
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 16,7 Mb. | | #232880 |
Bog'liq Electromagnetic-waves-and-their-interaction-with-matter.en.uz
Elektromagnit to'lqinlar va ularning moddalar bilan o'zaro ta'siri
Ko'rinadigan yorug'lik, radio to'lqinlar va rentgen nurlari kabi elektromagnit to'lqinlar materiya bilan ajoyib tarzda o'zaro ta'sir qiladi. Ushbu o'zaro ta'sirlar fan va texnologiyaning turli sohalarida muhim qo'llanilishiga ega bo'lgan sinishi, yutilish va tarqalish kabi hodisalarga olib kelishi mumkin.
Jamshid Davlatov
Translated from English to Uzbek - www.onlinedoctranslator.com
Nur dispersiyasi: normal va anomal
Oq yorug'lik prizma yoki boshqa dispersiv muhitdan o'tganda yorug'lik dispersiyasi sodir bo'ladi. Oddiy dispersiya ranglarning tanish kamalagiga olib keladi, chunki yorug'likning turli to'lqin uzunliklari turli burchaklarda egiladi. Boshqa tomondan, anomal dispersiya teskari ta'sir ko'rsatadi, ba'zi to'lqin uzunliklari boshqalarga qaraganda ko'proq egiladi.
Yorug'likning sinishi va Snel qonuni
Yorug'lik bir muhitdan (masalan, havo) ikkinchisiga (masalan, suv yoki shisha) o'tganda u egiladi yoki sinadi. Bu egilish yorug'lik tezligi turli optik zichlikka ega bo'lgan materiallar o'rtasida harakatlanayotganda o'zgarganligi sababli yuzaga keladi. Snell qonuni bu hodisani tavsiflab, sinishi burchagi ikki muhitning sinishi ko'rsatkichlarining nisbati bilan belgilanadi.
Yorug'likning modda tomonidan yutilishi
Yorug'lik materiya bilan o'zaro ta'sir qilganda, fotonlarning bir qismi material ichidagi atomlar yoki molekulalar tomonidan so'riladi. Yorug'lik energiyasining bu yutilishi elektronlarning qo'zg'alishiga olib kelishi mumkin, bu esa energiyani issiqlik sifatida chiqarishi yoki uni boshqa yorug'lik to'lqin uzunligi sifatida qayta chiqarishi mumkin. So'rilgan yorug'lik miqdori materialning xususiyatlariga va yorug'lik to'lqin uzunligiga bog'liq.
Nurning tarqalishi: Rayleigh va Mie tarqalishi
Rayleigh Scattering
Bu atmosferadagi kichik zarrachalar yoki molekulalar tomonidan ko'rinadigan yorug'likning qisqaroq to'lqin uzunlikdagi tarqalishining dominant mexanizmidir. U osmonning ko'k rangini va quyosh chiqishi va botishining qizg'ish ranglarini tushuntiradi.
Mie Scattering
Mie tarqalishi, tarqaladigan zarrachalarning o'lchami yorug'lik to'lqin uzunligi bilan taqqoslanganda sodir bo'ladi. Ushbu turdagi sochilish barcha yo'nalishlarda bir xil bo'lib, bulutlarning oq ko'rinishi va uzoq ob'ektlarning tumanli ko'rinishi uchun javobgardir.
Natijalar
Turli xil tarqalish mexanizmlari ko'rinish, fotografiya va masofadan zondlash ilovalari uchun muhim ahamiyatga ega. Bu hodisalarni tushunish atmosfera fani, optika va meteorologiya kabi sohalar uchun juda muhimdir.
Ilovalar
Rayleigh va Mie tarqalishi lazer nurlari namoyishi, optik tolalar dizayni va zarrachalar fizikasi tajribalari uchun sezgir detektorlarni ishlab chiqish kabi turli xil ilovalarda qo'llaniladi.
|
| |
Ichki devorlarga qo‘llaniladigan plitkalar

|
Ichki devorlarga qo‘llaniladigan plitkalar
|
bet | 4/8 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #246986 |
Bog'liq курс иши пардозлаш давоми444Ichki devorlarga qo‘llaniladigan plitkalar:
1–5 – kvadratli; 6–10 – to‘g‘ri burchakli; 11, 12 – fason burchakli; 13–16 – fason karnizli; 17–20 – fason plintus.
Gilam nusxa-koshinkor plitkalar quyma usulda tayyorlanadi. Ular 20 tur o‘lchamlarda ishlab chiqariladi: chekkalari 25, 35, 50, 75, 100 va 125 mm kvadrat, 25x100 mm to‘rtburchak shaklida va boshqa o‘lchamlarda bo‘ladi. Plitkalarning qalinligi 2,5 mm, tashqi yuzasi turli rangli va fakturali bo‘ladi. Ichki devorlarning bezak plitalari turar joy, jamoat va sanoat binolarining sanitariya-gigiyena xonalarini bezashda, konst- 48 ruksiyalarni namdan va vaqtincha alangadan saqlash maqsadida qoplanadi. Polbop keramik plitkalar qiyin eriydigan va erimaydigan gil va qo‘shimchalar asosidagi xomashyo pishirib olinadi. Polbop plitkalar suv o‘tkazmaydigan, kislota va ishqor eritmalari, yog‘ va shirin moddalar eritmalariga chidamli, yedirilishga bardoshli bo‘lishi kerak. Suv shimuvchanligi 4% oshmasligi shart. Plitkalar kvadrat, to‘g‘ri to‘rtburchak, besh, olti, sakkiz qirrali, turli o‘lchamlarda ishlab chiqariladi. Plitkalar yuzasi silliq, relyefli, bir va bir necha rangli, yaltiroq va yaltiramaydigan, rasmli va rasmsiz bo‘ladi. Hozirgi kunda yirik o‘lchamli plitkalar (200x200x11 mm va yuqori) bino pollarini bezashda ishlatilmoqda. Pollarni qoplash uchun tomonlari 23 va 48 mm bo‘lgan qalinligi 6 va 8 mm kvadrat va to‘g‘ri burchakli mozaikali plitkalar ishlatiladi. Plitkalar oq va rangli, suv shimuvchanligi 4% gacha bo‘ladi
Maxsus keramik materiallar va buyumlar
Cherepitsa. Cherepitsa oson eriydigan gillardan, pazli shtamplangan, pazli tasmasimon, yassi tasmasimon va konkisimon turlari ishlab chiqariladi (3.5-rasm). Cherepitsa ishlab chiqarishdagi jarayonlar keramika texnologiyasi singaridir. Cherepitsa tombop mustahkam, atmosfera muhitiga chidamli, olovga bardoshli material bo‘lib, 300 yilgacha xizmat qiladi. Cherepitsa massasining kattaligi, tomga o‘rnatish nishabining yuqoriligi (30% kam emas), tomga yopish jarayonida qo‘l mehnatining ko‘pligi uning kamchiligi hisoblanadi. Cherepitsa tomda biri ikkinchisining ustiga chok bostirib qo‘yilgani uchun foydali yuzasi 50–85% tashkil etadi. Cherepitsaning suv shimgandagi massasi 50–60 kg/m2 bo‘lishi mumkin. Sovuqqa chidamliligi esa F25 dan kam bo‘lmasligi shart. Cherepitsa, asosan, turarjoy, ma’muriy va qishloq xo‘jalik binolari tomlarini yopishda ishlatiladi. Cherepitsa Yevropa mamlakatlari qurilish tizimida ko‘p tarqalgan, hozirgi kunda cherepitsa O‘zbekistonda ishlab chiqarilmoqda va qurilishda ishlatilmoqda. Sanitariya-texnika buyumlari – umivalnik, unitaz, bide, rakovina, pissuar, yuvish bachoklari va shu kabilar chinni, yarim chinni, fayans va shamotlangan massalardan tayyorlanadi. Ular xomashyosini kaolin, oq gil, dala shpati, kvars qumi kukuni, kuydirilgan gil, eruvchan shisha va soda turli miqdorda tashkil etadi. Buyumlar oq va rangli yaltiroq sir bilan qoplanadi hamda pishiriladi.
|
| |
Keramik devorbop materiallarni effetivlik darajasiga ko’ra bilish

|
Keramik devorbop materiallarni effetivlik darajasiga ko’ra bilish
|
bet | 6/8 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #246986 |
Bog'liq курс иши пардозлаш давоми444Keramik devorbop materiallarni effetivlik darajasiga ko’ra bilish
Dekarativ keramik buyumlarning xossalari
Ishlab chiqarish uchun qabul qilingan buyumlarning
asosiy ko’rsatkichlari
1.3-jadval
1.3. Keramik plitalar ishlab chiqarish korxonasining ish rejimi
Loyihalanayotgan korxona buyumlari uchun quyidagilarni qabul qilamiz:
- yilda hisobiy ishchi sutkalari soni – 247
- temir-yo’l transportida materiallar va xomashyoni tushirishda – 365
- sutkada ishchi smenalari soni (issiqlik ishlovisiz) - 2
- xomashyo va materiallarni qabul qilish va tayyor mahsulotlarni yuklashda sutkada ishchi smenalar soni:-1
a) avtotransportda – 2 yoki 3;
Yilda ishchi sutkalari soni (247) 5- kunlik ish haftasidan kelib chiqiladi.
5 kunlik ish haftasi bo’yicha ish rejimi qabul qilinadi:
a) 1 smenada – 8 soat, jami sutkada 8 soat
Asosiy texnologik jihozlarning yillik ish vaqti soni – 247 kun.
Asosiy texnologik jihozlarning yillik foydalanish koiffisenti - 247:262=0.943;
|
| |
III. IQTISODIY QISM - 2. Mahsulot nomenklaturasi, nomlari va ularga qoyiladigan talablar

|
2. Mahsulot nomenklaturasi, nomlari va ularga qoyiladigan talablar
|
bet | 8/8 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #246986 |
Bog'liq курс иши пардозлаш давоми444III. IQTISODIY QISM
3.1. Xom ashyoviy materiallar, sotib olinadigan buyumlar va yarim tayor mahsulotlarga bo’lgan talabni hisoblash
Resurslarga bo’lgan talab diplom loyihasining texnologik qismida berilgan ko’rsatkichlar asosida belgilanadi yani ikkita buyum bo’yicha hisob qilinadi Resurslarni qiymati fabrikanin korxona ombori narxidan belgilaniladi:
C0= Cс + Cт ;
Bu yerda;
Cс – xomashyo va materiallar narxi;
Cт- transport xarajatlar ;
T/r
1.
|
Xomashyo nomi
Sement turi
|
O’lchov birligi t
t
|
Narxi(so’m)
650 000
|
2.
|
Ko’pchitilgan vermikulit
|
t
|
1050000
|
5.
|
Suv
|
m3
|
520
|
Xomashyo materiallarga bo’lgan talabni hisoblash [10]
3.1-jadval.
Mahsulotning nomi
|
Ishlab chiqarish hajmi
|
Keramik plitka
|
birligi
|
umumiy
|
1 donasi uchun norma
|
Kerak bo’lgan miqdor
|
Narxi
|
tonnada
|
Umumiy
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
Vermikulit plita
|
m3
|
10000
|
4.54
|
873208.7
|
105000
|
69856696
|
Sement, kg
|
Suv
|
1 dona uchun norma
|
Kerak bo’lgan miqdor
(kg)
|
narxi
|
1 donasi uchun norma
|
Kerak bo’lgan miqdor
1m3
|
Narxi
|
1kg
|
umumiy
|
|
Umumiy
|
8
|
9
|
10
|
20
|
21
|
22
|
20
|
15
|
12.25
|
2478843
|
650
|
5.25
|
1404677.5
|
520
|
5.25
|
41665810
|
3.5. Brak bo’yicha yo’qotishlar hisobi
Brak mahsulot ishlab chiqarish natijasida chiqadigan xarajatlar xom ashyo materiallarning – 3 % miqdorida hisoblanadi
191914х0.03=5757 so’m.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. Mirziyoyevning 2017-yil 7-fevral kungi “2017—2021 yillarda O‘zbekistonni respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasi to’g’risida’’ PF 4749 farmonidan
2. N.A.Samig’ov, M.Sh. Mirzayev, J.S.Zokirov “Ikkilamchi resurslar asosida qurilish materiallari va buyumlari”. Darslik T., 2014.
3. A.A.To‘laganov, X.X.Kamilov, M.M.Vohidov, A.A.Sultonov «Zamonaviy qurilish materiallari, buyumlari va texnologiyalari» o‘quv qo‘llanma, 96 b. T. 2014.
4. Акрамов Х.А., Ахмедов У.Р. ”Корхонада тайёрланган курилиш конструкциялари. укув кулланма., Т.2014.
5. Махмудова Н.А., Давлетов И. Қурилиш материаллари корхонаси иқтисодиёти. ТАҚИ. Тошкент, 2007. 111 б.
6. Ёрматов Ё., Исомухамедов Ё.У.“Хаёт фаолияти хавфсизлиги” фанидан марузалар матни Т.1999.
7. Акрамов Ҳ.А. Қурилиш ашёлари саноати корхоналарини лойиҳалаш. Т., Ўзбекистон, 2003 й.
8. Акрамов Х.А., Нуритдинов Х.Н. “Бетон ва темир-бетон буюмлари ишлаб чиқариш технологияси”. Дарслик. Т., 2011.
9. Асқаров Б.А. Қурилиш конструкциялари. Дарслик. Т., Ўзбекистон., 1995.
10. KMK 2.01.07-96. Yuk va ta'sirlar.
11. X. Azimov “Qurilishda mexnat xavfsizligi”, 1- qism, Toshkent -1997 y.
|
| |
Energiyaning saqlanish qonuni deb nimaga aytiladi?

|
Energiyaning saqlanish qonuni deb nimaga aytiladi?
|
bet | 3/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 178,2 Kb. | | #118699 |
Bog'liq slayd 6Energiyaning saqlanish qonuni deb nimaga aytiladi? - Energiyaning saqlanish qonuni deb nimaga aytiladi?
- Fizikada saqlanish atamasi vaqt oʻtishi bilan qiymati oʻzgarmaydigan fizik kattalikka nisbatan qoʻllanadi. Biron-bir fizik hodisa sodir boʻlishidan oldin va keyin ham saqlanuvchi fizik kattalikning qiymati oʻzgarmaydi.
- Fizikada saqlanuvchi kattaliklar koʻp. Ular koʻpincha juda murakkab fizik hodisani oldindan ayta bilish uchun foydalidir. Mexanikada uchta fundamental saqlanuvchi kattalik mavjud: energiya, impuls va impuls momenti. Boshqa boʻlimlardagi misollarni koʻrgan boʻlsangiz (masalan, filning kinetik energiyasi), energiya saqlanuvchi kattalik ekani sizni hayron qoldirishi mumkin. Biroq energiya toʻqnashuvlar mobaynida oʻzgaradi
Demak, biz taʼrifga bir qancha muhim qoʻshimchalarni kiritishimiz kerak ekan: - Demak, biz taʼrifga bir qancha muhim qoʻshimchalarni kiritishimiz kerak ekan:
- Biz mavzu davomida ishlatadigan energiya soʻzi sistemaning toʻla energiyasiga nisbatan ishlatiladi. Jismlar harakatlanganda vaqt oʻtishi bilan ularning kinetik, potensial, issiqlik kabi energiyalari oʻzgarishi mumkin, lekin energiya saqlangan boʻlsa, toʻla energiyaning qiymati oʻzgarmaydi. Energiyaning saqlanish qonuni faqatgina yopiq sistemada oʻrinli. Notekis polda yumalayotgan koptok uchun energiyaning saqlanish qonunini qoʻllab boʻlmaydi. Chunki koptok poldan izolyatsiyalanmagan va poldagi ishqalanish kuchi koptokni toʻxtatish uchun ish bajaradi.
Lekin koptok va polni birgalikda bir sistema deb qarasak, energiyaning saqlanish qonuni oʻrinli boʻladi. Buni odatda koptok-pol sistemasi deb ataymiz. - Lekin koptok va polni birgalikda bir sistema deb qarasak, energiyaning saqlanish qonuni oʻrinli boʻladi. Buni odatda koptok-pol sistemasi deb ataymiz.
- Mexanikaga oid masalalarda biz kinetik energiya (\[E_K\]), gravitatsion potensial energiya (\[U_g\]), elastik—prujina—potensial energiyasi (\[U_s\]), va issiqlik energiyasi (\[E_H\]) ni oʻz ichiga olgan sistemalar bilan koʻproq ishlaymiz. Shu kabi masalalarni yechish biron-bir boshlangʻich (i indeks) va keyingi (f indeks) vaqt oraligʻi uchun energiyaning saqlanish qonunini qoʻllashdan boshlanadi.
|
| |
\[E_\mathrm{Ki} + U_\mathrm{gi} + U_\mathrm{si} = E_\mathrm{Kf} + U_\mathrm{gf} + U_\mathrm{sf} + E_\mathrm{Hf}\]

|
\[E_\mathrm{Ki} + U_\mathrm{gi} + U_\mathrm{si} = E_\mathrm{Kf} + U_\mathrm{gf} + U_\mathrm{sf} + E_\mathrm{Hf}\]
|
bet | 4/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 178,2 Kb. | | #118699 |
Bog'liq slayd 6 \[E_\mathrm{Ki} + U_\mathrm{gi} + U_\mathrm{si} = E_\mathrm{Kf} + U_\mathrm{gf} + U_\mathrm{sf} + E_\mathrm{Hf}\] - \[E_\mathrm{Ki} + U_\mathrm{gi} + U_\mathrm{si} = E_\mathrm{Kf} + U_\mathrm{gf} + U_\mathrm{sf} + E_\mathrm{Hf}\]
- Uni quyidagicha kengaytirish mumkin:
- \[\frac{1}{2}mv_i^2 + mgh_i + \frac{1}{2}kx_i^2 = \frac{1}{2}mv_f^2 + mgh_f + \frac{1}{2}kx_f^2 + E_\mathrm{Hf}\] Bu yerda sistema deganda nimani nazarda tutyapmiz?
- Fizikada sistema deb tenglamalar tuzishda ishtirok etadigan barcha jismlar toʻplanmasiga aytiladi. Biz jism harakatini energiyaning saqlanish qonuni orqali tasvirlamoqchi boʻlsak, sistema oʻrganilayotgan jismni va u bilan taʼsirlashayotgan barcha boshqa jismlarni oʻz ichiga olishi kerak.
Amaliyotda qaysi kuchlar taʼsirini hisobga olmaslikni tanlashimizga toʻgʻri keladi. Sistemani aniqlayotganimizda bizni qiziqtirayotgan va bizga kerak boʻlmagan narsalarni ajratib olamiz. Sistemadan tashqari boʻlgan barcha narsalarni bitta qilib muhit deb ataymiz. Muhitning baʼzi qismlarini eʼtiborga olmaslik hisobdagi aniqlikni biroz kamaytiradi. Lekin buning hech yomon tomoni yoʻq. Aslida, yaxshi fizik degani nafaqat fizik hodisani tushunish, balki xavfsiz ravishda baʼzi hodisalarni eʼtiborga olmaslikni bilish demakdir. Masalan, koʻprikdan xavfsizlik kamari bilan sakrayotgan odamni koʻraylik. Sistema kamida sakrovchi, kamar va Yerni oʻz ichiga olishi kerak. - Amaliyotda qaysi kuchlar taʼsirini hisobga olmaslikni tanlashimizga toʻgʻri keladi. Sistemani aniqlayotganimizda bizni qiziqtirayotgan va bizga kerak boʻlmagan narsalarni ajratib olamiz. Sistemadan tashqari boʻlgan barcha narsalarni bitta qilib muhit deb ataymiz. Muhitning baʼzi qismlarini eʼtiborga olmaslik hisobdagi aniqlikni biroz kamaytiradi. Lekin buning hech yomon tomoni yoʻq. Aslida, yaxshi fizik degani nafaqat fizik hodisani tushunish, balki xavfsiz ravishda baʼzi hodisalarni eʼtiborga olmaslikni bilish demakdir. Masalan, koʻprikdan xavfsizlik kamari bilan sakrayotgan odamni koʻraylik. Sistema kamida sakrovchi, kamar va Yerni oʻz ichiga olishi kerak.
|
| |
Mavzu: mexanik energiyaning saqlanish qonuni tatbiqlari Bajardi: Raximov Shaxriyor - bet 5

|
Mavzu: mexanik energiyaning saqlanish qonuni tatbiqlari Bajardi: Raximov Shaxriyor
|
bet | 5/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 178,2 Kb. | | #118699 |
Bog'liq slayd 6Yanada aniqroq natija olish uchun sistemaga sakrovchiga taʼsir qiladigan havoning qarshilik kuchini ham kiritish kerak. Koʻprik va uning poydevorini ham sistemaga qoʻshishimiz mumkin, ammo biz bilamizki, koʻprik sakrovchidan ancha ogʻir, shuning uchun uni hisobga olmasak ham boʻladi. Agar koʻprik ogʻir yuk transport vositalarini koʻtarish uchun moʻljallangan boʻlsa, sakrovchi xavsizlik kamarining arqoni kuchi bilan koʻprikka koʻrsatadigan taʼsiri ahamiyatsiz desa ham boʻladi. Mexanik energiya nima? - Yanada aniqroq natija olish uchun sistemaga sakrovchiga taʼsir qiladigan havoning qarshilik kuchini ham kiritish kerak. Koʻprik va uning poydevorini ham sistemaga qoʻshishimiz mumkin, ammo biz bilamizki, koʻprik sakrovchidan ancha ogʻir, shuning uchun uni hisobga olmasak ham boʻladi. Agar koʻprik ogʻir yuk transport vositalarini koʻtarish uchun moʻljallangan boʻlsa, sakrovchi xavsizlik kamarining arqoni kuchi bilan koʻprikka koʻrsatadigan taʼsiri ahamiyatsiz desa ham boʻladi. Mexanik energiya nima?
- Mexanik energiya \[E_M\] deb sistemaning potensial va kinetik energiyalari yigʻindisiga aytiladi.
- \[\boxed{E_\mathrm{M} = E_\mathrm{P} + E_\mathrm{K}}\]
- Faqatgina konservativ kuchlar, gravitatsiya kuchi va elastik kuchi kabilar potensial energiyaga ega. Ishqalanish va qarshilik kabi konservativ boʻlmagan kuchlar potensial energiyaga ega emas. Konservativ kuchlar orqali sistemaga berilgan energiyani doim qaytib olishimiz mumkin. Konservativ boʻlmagan kuchlar orqali uzatilgan energiyani qaytib olish juda qiyin. Koʻpincha ushbu energiya issiqlik yoki boshqa koʻrinishda sistemadan chiqib ketadi, boshqacha aytganda, tashqi muhitga sarf boʻladi.
Jismlarning harakatini energiyaning saqlanish qonuni bilan qanday ifodalashimiz mumkin? - Jismlarning harakatini energiyaning saqlanish qonuni bilan qanday ifodalashimiz mumkin?
- Sistemamizda energiya saqlanib qolsa, tenglama tuzib energiyalar yigʻindisiga tenglashtirishimiz mumkin. Keyin tenglamalarni yechib tezlik, masofa yoki boshqa bir energiyaning oʻzgarishiga olib keladigan parametrni topish mumkin . Yechimni topish uchun yetarlicha parametrlarni bilmasak, tegishli parametrlar bilan grafik chizib yechimni qanday topishni koʻrish mumkin. Oydagi golf oʻyinchisi – erkin tushish tezlanishi 1,625 m/s\[^2\] – koptokka zarba bermoqda. Aytgancha, fazogir Alan Shepard xuddi shunday qilgan. Koptok oy yuzasiga nisbatan 45\[^\circ\] da uchishni boshlaydi, u 20 m/s gorizontal va vertikal tezlik — umumiy 28,28 m/s tezlikka ega. Koptok maksimal qanday balandlikka koʻtariladi?
E’tiboringiz uchun rahmat
|
| |
Mavzu: mexanik energiyaning saqlanish qonuni tatbiqlari Bajardi: Raximov Shaxriyor - bet 2

|
Mavzu: mexanik energiyaning saqlanish qonuni tatbiqlari Bajardi: Raximov Shaxriyor
|
bet | 2/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 178,2 Kb. | | #118699 |
Bog'liq slayd 6Barcha moddiy hodisalar uchun, ularning tabiati va xarakteridan, katta kichikligi, masshtabidan qatʼi nazar, E.s va a. q. eng asosiy qonunlardandir. Fan sohasidagi yangi gʻoyalar va faktlarda baʼzan E.s va a.q.ni inkor etuvchi ayrim fikrlar uchrab turgan. Chunonchi, radioaktivlik yoki yemirilish hodisalari E.s va a.q.ga qarshi kechadi degan fikrlar ham boʻlgan, ammo yuqoridagi radiaktivlik yoki yarim yemirilish materiyaning saqlanish qonuniga bo'ysunadi (o'sha materiya ham aslida energiya, faqat boshqa ko'rinishi). Lekin masalani tegishli ravishda nazariy va eksperimental tahlil qilish natijasida Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a.q. haqiqatan toʻgʻri va universal qonun ekanligi aniqlandi. Elementar zarralar, galaktikalar va metagalaktikalar dunyosida roʻy beruvchi hodisalarni oʻrganishda Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a.q. bilan bogʻliq ziddiyatlar va muammolar hozirgi zamon fizikasida har tomonlama tekshirilmoqda. - Barcha moddiy hodisalar uchun, ularning tabiati va xarakteridan, katta kichikligi, masshtabidan qatʼi nazar, E.s va a. q. eng asosiy qonunlardandir. Fan sohasidagi yangi gʻoyalar va faktlarda baʼzan E.s va a.q.ni inkor etuvchi ayrim fikrlar uchrab turgan. Chunonchi, radioaktivlik yoki yemirilish hodisalari E.s va a.q.ga qarshi kechadi degan fikrlar ham boʻlgan, ammo yuqoridagi radiaktivlik yoki yarim yemirilish materiyaning saqlanish qonuniga bo'ysunadi (o'sha materiya ham aslida energiya, faqat boshqa ko'rinishi). Lekin masalani tegishli ravishda nazariy va eksperimental tahlil qilish natijasida Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a.q. haqiqatan toʻgʻri va universal qonun ekanligi aniqlandi. Elementar zarralar, galaktikalar va metagalaktikalar dunyosida roʻy beruvchi hodisalarni oʻrganishda Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a.q. bilan bogʻliq ziddiyatlar va muammolar hozirgi zamon fizikasida har tomonlama tekshirilmoqda.
- E.s va a.q.dan tashqari impulsning saqlanish qonuni, impuls momentining saqlanish qonuni va elektr zaryadning saqlanish qonuni, h. k. kattaliklarning saqlanish qonunlari bor. Ularning har biri qandaydir simmetriya xususiyati bilan bogʻlangan. Jumladan, Energiyaning saqlanish va aylanish qonuni va a.q. vaqt simmetriyasi, vaqtning bir jinsliligi xususiyati bilan bogʻlangan (qarang Simmetriya).
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidan

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidanBog'liq Namozov Maxmud 2 ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
MA’LUMOTLAR TUZILMASI VA ALGORITMLAR
FANIDAN
2-AMALIY ISH TOPSHIRIG‘I. QIDIRUV USULLARINI TADQIQ
QILISH.
Bajardi: Namozov Maxmud
Guruh : 030-21
TOSHKENT – 2023
Ishdan maqsad: talabalar berilgan tuzilmaning shakliga qarab biror kalitga
mos elementni qidirishning optimal usulini qo’llashni o’rganishlari va qidiruv
usullarining samaradorligini taqqoslashlari kerak.
Qo’yilgan masala: topshiriq variantidagi masalani so’ralayotgan qidiruv usuli
yordamida funktsiya va rekursiyalardan foydalangan holda yechimini C++ tilidagi
dasturini yaratish ko’nikmasiga ega bo’lish.
Ish tartibi:
➢ Laboratoriya ishi nazariy ma’lumotlarini o’rganish;
➢ Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
➢ Dasturlash muhitida dasturni yaratish;
➢ Natijalarni tekshirish;
➢ Hisobotni tayyorlash va topshirish.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
NAZARIY MATERIALAR
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
1.1. Ma’lumotlarni tuzilmadan qidirish
Kompyuterda ma’lumotlarni qayta ishlashda qidiruv asosiy amallardan biri
hisoblanadi. Uning vazifasi berilgan argument bo’yicha massiv ma’lumotlari
ichidan mazkur argumentga mos ma’lumotlarni topish yoki bunday ma’lumot
yo’qligini aniqlashdan iborat.
Ixtiyoriy ma’lumotlar majmuasi jadval yoki fayl deb ataladi. Ixtiyoriy
ma’lumot (yoki tuzilma elementi) boshqa ma’lumotdan biror bir belgisi orqali farq
qiladi. Mazkur belgi kalit deb ataladi. Kalit noyob bo’lishi, ya’ni mazkur kalitga ega
ma’lumot jadvalda yagona bo’lishi mumkin. Bunday noyob kalitga boshlang’ich
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar fanidan
|
Pisa xalqaro baholash dasturining amaliy ahamiyati

Pedagogik ta’lim klasteri: muammo va yechimlar
Pedagogical Education Cluster: Problems and Solutions
Кластер педагогического образования: проблемы и решения
Chirchik, Uzbekistan 1497 International Conference
PISA XALQARO BAHOLASH DASTURINING AMALIY AHAMIYATI
Latofat Mamadiyorovna Qurbanova
Jizzax Politexnika instituti o‟qituvchisi
gmail:latofatqurbonova@gmail.com
Annotatsiya:
PISA baholash ta‟limimimg amaliy ahamiyati, o‟quvchilarni
fanlardan savodxonligini baholashga xizmat qiladigan xalqaro baholash dasturi bo„lib,
olingan bilim va ko„nikmalarini hayotiy vaziyatlarda qo„llash, oqilona qaror chiqarish,
mustaqil fikrlash, dunyoqarashni shakllantirishga qaratilgan.
Kalit so’zlar: ko‟nikma, tafakkur, tajriba, inovatsiya,
salohiyat, baholash,
kompetensiya, dastur, loyihalash, ilmiy-tadqiqot.
ПРАКТИЧЕСКАЯ ЗНАЧЕНИЕ МЕЖДУНАРОДНОЙ ПРОГРАММЫ
ОЦЕНКИ PISA
Аннотация: Практическое значение моего оценочного образования PISA
заключается в том, что это международная
программа оценивания, которая
служит для оценки грамотности студентов в области науки и фокусируется на
применении их знаний и навыков в реальных жизненных ситуациях, принятии
мудрых решений, независимом мышлении и формировании мировоззрения.
Ключевые слова: умение,
мышление, опыт, инновации, потенциал,
оценка, компетенция, программа, дизайн, исследования.
THE PRACTICAL IMPORTANCE OF THE INTERNATIONAL PISA
ASSESSMENT PROGRAM
Abstract: The practical significance of my PISA assessment education is that
it is an international assessment program that serves to assess students'
literacy,
applying their knowledge and skills in real-life situations, making wise decisions,
thinking independently, and shaping their worldview.
Keywords: skill,
thinking, experience, innovation,
potential, evaluation,
competence, program, design, research.
PISA ta‟lim turi bu o„quvchilarning o„qish, matematika va tabiiy fanlardan
savodxonligini baholashga qaratilgan xalqaro baholash dasturi bo„lib,
uning natijalari
asosida dunyo mamlakatlari o„quv dasturlarida mavjud talablar doirasida
o„quvchilarning bilim va ko„nikmalarini hayotiy vaziyatlarda qo„llash, fikrlash va
Keramik plita ishlab chiqarish korxonasining mahsuldorligini hisoblash

|
Keramik plita ishlab chiqarish korxonasining mahsuldorligini hisoblash
|
bet | 7/8 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 1,22 Mb. | | #246986 |
Bog'liq курс иши пардозлаш давоми4441.4. Keramik plita ishlab chiqarish korxonasining mahsuldorligini hisoblash
Korxonaning yillik ishlab chiqarish dasturi va buyumning nomenklaturasi topshirishga berilgan. Korxonaning ish rejimidan kelib chiqib, buyum va fabrikat ishlab chiqarish dasturi ishlab chiqarishdagi yo’qotish va brakni inobatga olgan holda hisoblanadi.
Ishlab chiqarishdagi yo’qotish va brak qiymati tavsiya etiladi:
Temir-beton korxonalari uchun:
Beton qorishmalari uchun – 0,5% gacha;
Buyum bo’yicha – 1,0% gacha.
Har bir texnologik tizim uchun ishlab chiqarish mahsuldorligi quyidagi formula asosida hisoblanadi:
Мх = = 12.35/0,99= 12.47 m3
Bu yerda:
Мх- hisoblanayotgan tizim mahsuldorligi;
Мт–sex (korxona)ning berilgan mahsuldorligi;
Б – brakdan yo’qotishlar – 1 %.
Мх/ Vм=12.47/0.05=249.4 dona
bu yerda Vм-bitta buyum xajmi
1.5. Keramik plita ishlab chiqarish korxonasining xom ashyo va yarim fabrikatlarga talabini aniqlash
Korxona uchun kerakli qorishma tarkibini hisoblash
Keramik plitani tayyorlash uchun gil kerak bo’ladi. 1 m3 keramik plita ishlab chiqarish uchun gil kg, kg sement, 300-350 litr suv sarflanadi.
Ishlab chiqarishdagi transportda tashish uzatishni inobatga olib 0.5-2%gacha talofat xisoblaymiz.
Gil – 300∙1.01=303=0.303 t
Suv - 230∙1.01=232.3=0.232t
Korxonaning bir yillik maxsuldorligi uchun 10 000 m3 qorishma tayyorlash uchun xomasho materiallarning yillik sarfini aniqlaymiz.
Bunda;
Gil – 303∙10000=3030000 kg
Suv - 232∙10 000=2320000 kg
1.6-jadval.
Xomashyo materiallar sarfi
№
|
Xom ashyo va yarim fabrikatlar nomi
|
O’lchov birligi
|
Sarflar
|
Soatda
|
Smenada
|
Sutkada
|
Yilda
|
1
|
Gil
|
kg
|
722
|
5782
|
11564.8
|
3030000
|
2
|
Suv
|
kg
|
553
|
4427.4
|
8854.9
|
2320000
|
|
| |
O’zbekiston Respublikasi axborot Texnalogiyalari va

O’zbekiston Respublikasi
axborot Texnalogiyalari va
Komunikatsiyalarini
Rivojlantirish Vazirligi
Muhammad Al-xorazmiy
Nomidagi Toshkent Axborot
Texnalogiyalari Universiteti
Dasturiy
Injiniring Fakulteti
315-21- (CSF013-3 )- guruh
talabasi Orazaliev Aminnig
Kiberxavfsizlik asoslari
5-6-7- laboratoriya ishi
5
–
Amaliy ish.
Mavzu: Razvedka hujumini amalga oshirishni o‘rganish
Ishdan maqsad:
maxsus dasturiy vositalarni qo’llash orqali tarmoqda turli
xil razvedka hujumlarini amalga oshirish, ularni
ng imkoniyatlarini o’rganish va bu
borada bilim va ko’nikmalarni shakllantirish.
Topshiriq
1.
3 ta web sayt tanlang va ularni Nmap vositasi yordamida tekshiring.
Natijalarni solishtiring va farqlarni toping. Topilgan natijalar Xavfsizlikka qay
darajada ta’sir ko’rsatishini izohlang.
2.
Nikto va Legion dasturlari yordamida o’zingiz
tanlagan web tizimlarni
tekshirib
ko’ring
va
xavfsizlik
parametrlari
jihatidan
ularning
himoyalanganligini baholang.
Nazorat savollari
1.
Razvedka hujumi nima?
2.
Tizimdagi zaifliklardan qay
maqsadlarda foydalanilsa bo’ladi?
3.
Kali Linux OT qanday maqsadlarga xizmat qiladi?
2.Tizimdagi zaifliklardan qay maqsadlarda foydalanilsa bo
’
ladi?
Tizimidagi nuqsonlarda 2 xil yolda foydalanish mumkun. Birinchisi
buzgunchi go’ya yolida. 2- yaxshi maqsadda.
Yani bu web sayt
havfsizligini taminlash yoli oqali u sayt egasiga yordam berishimiz
mumkun
3.Kali Linux OT qanday maqsadlarga xizmat qiladi?
Kali Linux - Linux operation tizimlari oilasiga kiruvchi maxsus yaratilgan
tizim bo'lib, asosan axborot tizimlaridagi xavfsizlik jihati bo'yicha xar xil
turdagi, o'ziga xos testlar bajarish uchun bir qancha tayyor dasturlarga ega
tizim. Uning asosiy maqsadi tizimlarni xavfsizligini tekshirish, undagi
muommolarni topish va ularni bartaraf etishdan iborat. Avvallari Kali
Linux operatsion tizimi foydalanuvchilarga boshqa nom bilan tanilgan edi,
ya'ni - BackTrack.