nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bob haqida umumiy - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 88/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik5-bob haqida umumiy
maʼlumot
Bu bobda AKT bizga qanday taʼsir oʻtkazayotganini koʻrib
chiqamiz.
Kompyuterlar paydo boʻlganidan beri bizning ishlash
uslublarimiz tubdan oʻzgardi. Kundalik hayotimizda ATdan
foydalanish natijasida koʻplab ijobiy o’zgarishlar kuzatildi,
biroq alohida urgʻu berilishi kerak boʻlgan bir nechta salbiy
jihatlar ham mavjud.
Ulkan oʻzgarishlarga guvoh boʻlgan sohalardan biri – bandlikdir;
kasblarning koʻplab turlari oʻzgardi va baʼzilari butunlay yoʻq
boʻlib ketdi. Bundan tashqari, ish soatlari modeli ham oʻzgardi va
bu koʻplab insonlarning turmush sifatiga taʼsir koʻrsatdi, masalan,
odamlar bilan koʻproq muloqot qilish uchun koʻproq boʻsh vaqt
paydo boʻldi.
Ammo muayyan AT uskunalarni haddan ortiq ishlatish
oqibatida doimiy zoʻriqishdan shikastlanish (RSI) kabi
mushaklarga oid kasalliklarar, koʻz salomatligi muammolari
singari AT uskunalardan foydalanish bilan bogʻliq xavflar
koʻproq uchramoqda. Xususan, RSI bir harakat koʻp marta
takrorlanganda, masalan, klaviatura, sichqoncha yoki ekrandan
uzoq vaqt foydalanganingizda paydo boʻladi. RSI xastaligini
haddan ortiq mukkasidan ketish kasalligi deb hisoblash
mumkin.
Ushbu bobda mikroprotsessor moʻjizalari ham tadqiq qilinadi,
chunki ular yer yuzidagi deyarli har bir xonadonda bor.
Va nihoyat, AKT va undan foydalanish qay tarzda
salomatligimizga taʼsir qilishini koʻrib chiqamiz. Biz salomatlik
uchun baʼzi yirik xatarlarni aniqlaymiz va ularning oldini olish
yoʻllarini taklif etamiz; kompyuter tizimlarida uchraydigan baʼzi
xavfsizlik masalalarini – kabellardan tortib elektr taʼminoti
uskunalari va mahkamlash anjomlarigacha o’rganamiz.
Mikroprotsessorlar – kompyuterlar ichida uchraydigan
dasturlanadigan kichik protsessorlardir. Ular raqamli axborotni
kirish maʼlumoti sifatida qabul qiladi va xotirada saqlangan
koʻrsatmalarni tahlil qilib, soʻralgan natijani chiqarib beradi.
Kompyuter tizimi ishga yaroqli boʻlishi uchun kiritish va
chiqarish qurilmalarining ulangan boʻlishi talab etiladi.
|
| |
Tayanch tushunchalar - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti «sotsiologiya»

Tayanch tushunchalar
Din sotsiologiyasi, din, antifeodal burjua inqiloblari, uch bosqich qonuni, “qadriyatlarning ahloqiy politeizmi”, total institutlar, mazmun yoki mohiyat funksiyasi; tegishlilik yoki identifikatsiya funksiyasi; sotsial integratsiya va barqarorlik funksiyasi; madaniy qadriyatlar, asosan ahloqiy normalarning muqaddaslashtirilishi funksiyasi, cherkov, denominatsiya va sekta, sekulyarizatsiya
Test savollari
Din sotsiologiyasi qachon mustaqil yo‘nalishi sifatida rivojlana boshladi.
A. XIX asrning o‘rtalaridan
B. XX asr boshlaridan
V. X1Xasr oxirlaridan
G.X1Xasr boshlaridan
2. Din sotsiologiyasining rivojlanishiga qanday sabablar asos sanaladi?
A. yevropa jamiyatida ma'naviy uyg‘onish jarayonlari va antifeodal burjua inqiloblarining sodir bo‘lishi
B. O‘n sakkizi nchi asr faylasuflarining feodal ijtimoiy munosabatlar va g‘arb jamiyatidagi cherkovning tanqidi dini sotsiologiyasining rivojlanishida asosiy sabablardan biri bo‘ldi.
G. O‘rta asrlar yevropasi va yangi davrning boshlanishi ko‘plab diniy asosdagi mojarolarga to‘la bo‘ldi va din sotsiologiyaisining rivojdanishiga sabab bo‘ldi.
D. B va G
ye. A va B.
3. Qaysi olimlar tomonidan dinning salbiy funksiyalari o‘rganilgan?
A. Gobbs, Lokk, Yum, Golbax va Didro
B. J.J.Russo, Lokk, Bell
V. Veber, Dyurkgeym
G.Kant, Yum, Didro, Gobbs
4. Qaysi olim dinni jamiyatni birlashtiruvchi omil sifatida talqin qilib, ma'lum “fuqarolik dini”ning yaratilishini nazarda tutgan?
A.J.J.Russo
B. R.Bell
V.I.Kant
G. Gobbs
5. Dinni taraqqiyot yo‘lidagi to‘siq sifatida baholagan olimlar?
A. Feyerbax, Marks
B.O.Kont, E.Dyurkgeym
V. G.Spenser, T.Parsons
G. Bell, Malinovskiy
6. Din sotsiologiyasining asoschilari?
A. E. Dyurkgeym, K.Marks, M.Veber
B. O.Kont, Dyurkgeym, Veber
V. G.Spenser, T.Parsons
G. Bell, Malinovskiy
7. “Denominatsiya” tushunchasini kiritgan olim?
A. Nibur
B. Berger
V. Djeyms
G. Kant
8. Sekulyarizatsiya jarayoning asosiy harakatlantiruvchi kuchi?
A. Iqtisodiyot
B. Madaniyat
V. Din
G. Protestantlik ahloqi
9. Din insonning chuqur ichki his-tuyg‘ulariga bog‘liq bo‘lgani uchun dinni o‘rganishga aloqador bo‘lgan tadqiqotlarda qaysi sotsiologik usuldan ahloqiy nuqtai nazar tufayli kam foydalaniladi?
A.eksperiment
B.kuzatish
V. So‘rov
G.Hujjatlarni tahlil qilish
10. M.Veber xristianlik va buddaviylikdagi “qutilish” tushunchasini diniy va madaniy jihatdan taqqoslash paytida qaysi usuldan foydalangan?
A.Kross-madaniy taqqoslash
B. Eksperiment
V. Tarixiy manbalarni o‘rganish
G. Ichki kuzatish
|
4-bob: Kompyuter tarmoqlari va ulardan foydalanish taʼsirlari

|
4-bob: Kompyuter tarmoqlari va ulardan foydalanish taʼsirlari Pdf ko'rish
|
bet | 87/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik53
4-bob: Kompyuter tarmoqlari va ulardan foydalanish taʼsirlari
Daftaringizda quyidagi savollarga javob yozing.
Darsligingizga yozmang.
4.04. Mahalliy tarmoqni (LAN) tasvirlang.
[3]
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
4.05. Restoran biznesida allaqachon bir nechta kompyuterlar
mavjud va ularni bitta tarmoqqa birlashtirish
masalasini koʻrib chiqishmoqda. Tadirkorlar kelajakda
boshqa restoranlar ham ochmoqchi. Ular qanday
turdagi tarmoq oʻzlari uchun eng yaxshi boʻlishini
muhokama qilmoqda: LAN, WLAN yoki WAN tarmoq.
Ushbu turdagi tarmoqlar orasidagi farqlarni tasvirlang,
ulardan birini tavsiya qilib, fikringizni asoslang.
[6]
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
……………………………………………………………
54
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
5-bob:
Axborot texnologiyalarining ta’siri
Taʼlim maqsadlari
Bu boʻlimni tugatganingizda:
■
ATning bandlikka taʼsiri;
■
tashkilotlarning ish uslublariga ATning taʼsiri;
■
uyingizdagi mikroprotsessorli qurilmalarga ATning taʼsiri;
■
ATdan uzoq muddat davomida foydalanish bilan bogʻliq salomatlik muammolari haqida bilib olasiz.
55
|
| |
Membranali TTS larning tuzilishi - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus...

Membranali TTS larning tuzilishi:
1. Himoyalovchi o‘tkazmaydigan qavat;
2. Dori moddani eritmasini saqlovchi rezervuar;
3. Mikrog‘ovaq yarim o‘tkazuvchi membrana dori moddani chiqishini belgilangan tezlikda ta’minlaydi;
4. Adgeziv qavat, sistemani teriga yopishtirish uchun.
12-rasm. Membranali transdermal terapevtik sistemaning tuzilishi
1-himoyalovchi qatlam; 2-dori moddani eritmasini saqlaydigan rezervuar;
3- yarim-o‘tuazuvchi membrana; 4-adgezion qatlam
Matritsali TTS ning tuzilishi:
1. Dori modda bilan polimerli matritsa;
2. Himoyalovchi o‘tkazmaydigan qavat;
3. Adgeziv qavat, teriga yopishtirish uchun
13-rasm. Matritsali transdermal terapevtik sistemaning tuzilishi
1-himoyalovchi qatlam; 2-dori modda saqlovchi polimerli matritsa;
3-adgezion qatlam
TTS orqali yuboriladigan dori moddaga quyidagi talablar qo‘yiladi:
- teridan yaxshi so‘rilishi:
- kichik dozada yuqori ta’sirga egaligi:
- teriga mos kelishi:
- oldini olish, davolash va o‘rinbosar terapiyada ishlatilishi
TTSlar yordamida dori moddani difffuziya orqali o‘tish yo‘llari asosan:
- epidermis orqali -transdermal;
- jung follikulalari orqali - transfollikulyar;
- ter va eg‘ bezlari orqali -transglandulyar.
Dori moddaning teridan o‘zidan o‘zi o‘tishi murakkab, shuning uchun har xil penetrantlar qo‘shiladi.
Masalan DMSO, DMFA, N-metil 2 pirolidon. Nopolyar dodetsilaza siklogentanon, olein kislotasi, detsilmetil sulfoksid, anionli SFM lar, natriy laurilsulfat.
Undan tashqari dori moddaning molekula og‘irligi ahamiyatga ega.
Agar dori moddaning molekulyar og‘irligi 800-1000 bo‘lsa, teridan o‘tishi oson bo‘ladi, 3000 dan ko‘p bo‘lsa - o‘tmaydi.
TTS larning surtma va kremlardan afzalligi: ta’sir etuvchi moddaning dozasi aniq.
Birinchi TTS preparati - bu skopolaminlik-"Transderm-V" (skopoderm, TTS eki "transderm-skop"). Skopolamin alkaloidi keng ta’sirli hisoblanadi. Lekin uning qo‘shimcha nojo‘ya ta’siri ham bor.
Skopolaminni teri orqali yaxshi o‘tishi ma’lum, ayniqsa quloq orqasi terisidan, chunki shu erda teri qavati yupqaroq va so‘rilish harakati balandroq.
Transderm-skop - bu plastir bo‘lib, satxi 2,5 yoki 5,0 sm2, bir necha qavatdan iborat. Qavat qalinligi 0,2 mm, rangi teri rangida, tashqi muhitdan saqlaydi.
Rezervuarga - skopolamin asosining yog‘dagi eritmasi kiritilgan. Membrana polivinilpirrolidondan iborat va belgilangan tezlikda moddani chiqishini ta’minlaydi.
Dastlabki dori moddaning dozasi adgeziv qavatda bo‘lib, teri bilan birikadi. Hammasi bo‘lib TTS 1,5 mg skopolamin saqlaydi va 5,5-6,0 mkg/g uni 3 kun dovamida chiqarib turadi.
AQSh, Shveysariya farmatsevtik firmalari hozirgi vaqtda nitroglitserin preparatlarini saqlagan bir necha transdermal terapevtik sistemalar ishlab chiqarmoqda. Ulardan, "Nitroderm", “Minitran”, "Deponit", "Nitrodur" nomli sistemalarni keltirish mumkin.
Rossiya va boshqa davlatlarda ishlatishga ruhsat olgan hamda ishlab chiqarilishi turli bosqichlarda bo‘lgan transdermal terapevtik sistemalar nomenklaturasi 1-, 2- va 3-ilovalarda keltirilgan.
|
TALABALAR MUSTAQIL TA‘LIMINING MAZMUNI VA HAJMI

8
Eruvchanlik haqida tushuncha. DF bo’yicha eruvchanlikni
aniqlash.
4
9
Tozalangan suv. Distillyator haqida tushuncha.
4
10
Suyuqliklarni qadoqlovchi asboblar.
3
11
Suyuq dori turlari. SDSh uchun dorixat yozish.
Sirtga
qo‘llaniladigan suyuq dori turlari va erituvchilar.
3
12
Suvli eritmalar, tavsifi, tasnifi, tayyorlanish bosqichlari. Ichish
uchun ishlatiladigan suyuq dori turlari.
4
13
Byuretka moslamasi. Konsentrlangan eritmalarni tayyorlash
usullari va murakkab miksturalar tayyorlash.
3
14
Byuretka moslamasida qo’llaniladigan konsentratlar ro’yxati.
3
15
Standart farmakopeya suyuqliklarini tayyorlash. Rasmiy suvli
eritmalar og’irligi va og’irlik-hajm konsentratsiyasi orasida
bog’liqlik.
3
16
Suspenziyalar texnologiyasida ishlatiladigan stabilizatorlar, tabiiy
va sun’iy stabilizatorlar haqida.
4
17
Suspenziyalar
texnologiyasida
ishlatiladigan
yordamchi
moddalar.
3
18
Birlamchi emulsiyalarni tayyorlash usullari.
3
Taqdimotning maxsus qismlarini

Taqdimotning maxsus qismlarini manipulyatsiya qilish Ustlavhalar va taglavhalar maketini aniqlash uchun master-
slayd yordamida namuna belgilab olinishi mumkin. Sarlavhalar
taglavhalarga qaraganda yirikroq shrift o‘lchamidan
foydalanadi. O‘q nuqtalar taqdimotdagi muhim xususiyat
bo‘lib, chunki soʻzlovchilar va taqdimotchilar ulardan sufler
sifatida foydalanadi. Ideal holatda juda uzun gaplar yoki yirik
matn bloklaridan foydalanmaslik kerak. Chunki auditoriya
slayddagi har bir soʻzni oʻqishga harakat qilsa, ular notiqning
soʻzlaridan chalgʻib qolishi mumkin. Auditoriyaga yordam
berish uchun ularga har doim qog‘oz shaklda chop etilgan
“Qaydlar sahifasi”ni taqdim etishingiz va u siz foydalangan
soʻzlovchi qaydlarini oʻz ichiga olishi kerak.
19.05-rasm: soʻzlovchi qaydlari sahifasiga
View vositalar paneli
orqali kiring.
19.05-rasm. Taqdimotning chop etilgan shaklida qaydlar
sahifasi.
O‘q nuqtalar haqida matn va qaydlar chop etilgan shaklning
soʻzlovchi qaydlari boʻlimida keltirilishi mumkin (19.05-rasm).
Ayrim holatlarda auditoriya notiq soʻzlayotgan vaqtda qayd
qilib borishni istashi mumkin. Bunday holatda taqdimotingiz
maketini tagiga bo‘sh chiziqlar bilan printerdan chiqarib
qo‘ying. Bu tinglovchilarga har bir slayd yoniga o‘z izohlarini
yozishga imkon beradi (19.07-rasm).
19.06-rasm. Taqdimotlar davomida soʻzlovchilar oʻz
qaydlarini yozib borishi uchun sahifalar.
244 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
19.02-amaliy topshiriq Ayrim holatlarda auditoriya soʻzlovchi soʻzlayotgan vaqtda qayd
qilib borishni istashi mumkin. Bunday holatda chop etishni tanlab,
Print what? katagida Handouts (bir sahifada 3 slayd) boʻlimini
tanlab,
Yetkazib berish haydovchilari

5.02 Tashkilotlarning ish
uslublariga ATning taʼsiri
Oʻtmishda aksariyat ishlar har hafta dushanbadan jumagacha
erta tongda boshlanib, tushdan
keyin taxminan beshda
yakunlanardi. Biroq endilikda AT masofadan turib ishlash va
qayerda boʻlishingizdan qatʼi nazar, ofis bilan aloqada boʻlish
imkoniyatining jiddiy omili boʻldi. Bu shuni anglatadiki, ish
har tong boradigan joyingiz boʻlishi shart emas,
aksincha, u
xodimni ham, ish-beruvchini ham qoniqtirsa, istalgan yerdan
va istalgan paytda bajarilishi mumkin boʻlgan mashgʻulotga
aylanmoqda. Masalan, yuqori tezlikdagi keng polosali va
mobil tarmoqlar orqali virtual uchrashuvlarni oʻtkazish
imkonini beradigan dasturlardan foydalanish mumkin.
Universitetlar onlayn
kurslar taklif eta oladi, bunda oʻqituvchi
va talabalarning barchasi turli mamlakatlarda boʻlgan holda,
nosinxron tarzda aloqa qilish uchun universitet forumlaridan
foydalaniladi. Kommunikatsiya dasturi tufayli, siz loyihalar
yoki hujjatlar ustida ishlash uchun masofadan turib ish
beruvchining LAN tarmogʻiga kira olasiz,
shartnomalar va
hujjatlarni elektron pochta orqali almashish yoki mavjud turli
dasturlar yordamida sinxron yigʻilishlar oʻtkazish mumkin.
Ish odatlaridagi oʻzgarishlardan yana biri shuki,
kompaniyalar
Jami
65 - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

11
Dorixonalarda hozirgi kunda eng ko‘p
tayyorlanayotgan
linimetlar haqida axborot
4
12
Aseptika sharoitini yaratishni o‘ziga xos tomonlari va
muommalari.
4
13
Bacterial
filtr yordamida filtrlash, dori tayyorlashda bakteritsid
lampalarni qo’llanilishi.
3
14
Stabilizator qo’shib tayyorlanadigan in’yeksion
eritmalar
tayyorlash.
4
15
Oquvchan parli sterilizatorlar. Sterilizator S-60. Avtoklav
tuzilishi.
3
16
Hab dorilar tayyorlashda ishlatiladigan yordamchi moddalar.
4
17
Zaharli,
gidrofob,
kompleks
birikma
hosil
qiluvchi,
oksidlanuvchi moddalar bilan hab dorilar tayyorlash.
4
18
Qiyinchilik tug’diradigan retseptlar algoritmi.
4
TALABANI MUSATAQIL ISHI (TMI) - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

tayyorlash kabilar talabalarning darsda olgan
bilimlarini chuqurlashtiradi, ularning Mustaqil
fikrlash va ijodiy qobiliyatini rivojlantiradi. Shuning uchun ham Mustaqil ta‘limsiz o’quv
faoliyati samarali bo‗lishi mumkin emas.
―Dori turlari texnologiyasi‖ fanidan Mustaqil ish majmuasi fanning barcha mavzularini
qamrab olgan va quyidagi 36 ta katta mavzu ko‗rinishida shakllantirilgan.
TMI kafedra arxivida ro’yxatga olinadi va 1 yil mobaynida saqlanadi.
TMI ning hajmini kafedra xodimlari har bir talaba uchun quyidagi hajmda belgilaydi.
I. Agar talaba tanlagan mavzusi bo’yicha
vaziyatli masala tuzadigan
bo‗lsa; 10 va undan yuqori masala uchun 5 ball; 5 tadan 10 tagacha 4 ball;
3 tadan 5 tagacha 3 ball bilan baholanadi.
3 tadan kam bo‗lsa baxolanmaydi.
Agar talaba tanlagan mavzusi bo‗yicha test tuzadigan bo‗lsa: (testlarning har birini
5 tadan javobi bo‗lishi shart);
50 va undan yuqori test tuzilsa 5 ball;
30 tadan 50 tagacha 4 ball;
10 tadan 30 tagacha 3 ball bilan baholanadi.
10 tadan kam testlar baxolanmaydi.
III. Agar talaba tanlagan mavzusi bo‗yicha adabiyotlar taxlilini beradigan bo‗lsa;
5 yillik adabiyotlarni ko‗rib chiqib, internet ma‘lumotlaridan foydalanib, qo‗lyozma
tipida 10 bet referat tayyorlasa 5 ball;
5 yillik adabiyotlarni ko‗rib chiqib, internet ma‘lumotlaridan foydalanib, qo‗lyozma
tipida 8 bet referat tayyorlasa 4 ball
5 yillik adabiyotlarni ko‗rib chiqib, internet ma‘lumotlaridan foydalanib, qo‗lyozma
tipida 3 bet referat tayyorlasa 3 ball bilan baholanadi.
3 betdan kam tayyorlangan referat baholanmaydi.
Nazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi

|
Nazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi
|
bet | 49/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaNazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
Mavzu-15:Konlarni joylashish sharoitlari.
Vaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1.Qatlamsimon uyumlar
2.Murakkab shaklli uyumlar
3.Tektonik buzilgan qatlamlar tizimi
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Qatlamsimon uyumlar , murakkab shaklli uyumlar , tektonik buzilgan qatlamlar tizimio‘rganish.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzuni jarayonida kerakli konlarni joylashish sharoitlari haqida bilinlarga ega bo’lish
|
Pedagogik vazifalar:
1.Qatlamsimon uyumlar haqida ma’lumot berish.
2.Murakkab shaklli uyumlar haqida ma’lumot berish.
3.Tektonik buzilgan qatlamlar tizimi haqida ma’lumot berish.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1.Qatlamsimon uyumlar haqida tushuntirib beradilar.
2.Murakkab shaklli uyumlar haqidatushuntirib beradilar.
3.Tektonik buzilgan qatlamlar tizimi tushuntirib beradilar.
|
O‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
|
|
| |
Veterinar dori turlarini takomillashtirish

|
Veterinar dori turlarini takomillashtirish
|
bet | 126/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Veterinar dori turlarini takomillashtirish
Hayvonlar farmakoterapiyasida in’eksion va ingalyasion dori turla-rini ishlatilishi. Ushbu yo‘llar bilan dorilarni yuborilishi ham biofarmatsevtik jihatdan, ham iqtisodiy tomonidan samaralidir.
Peroral yo‘li bilan dorilarni yuborilishi har tomonlama izlanishlarni talab qiladi, chunki preparatlarni oshqozon-ichak yo‘llarida gidrolitik va fermentativ dekstruksiyaga uchrashi mumkin. Uning uchun quyidagi masalalar echilishi lozim:
ovqat hazm qilish yo‘lidagi ta’sirlarga turg‘unligi;
hayvonning turiga qarab dori moddaning so‘rilish tezligi, so‘rilgan foizi.
Chorvachilikni rivojlantirishda zamonaviy intensifikatsiya usullari qo‘llaniladi. Shu maqsadda BF qo‘shimchalar ishlatiladi. Bu masala esa veterinar, farmatsevt, toksikologlarni hamjihat bo‘lib ishlashini talab qiladi.
12-Ma’ruza
Mavzu: Ta’siri uzaytirilgan dori turlari. Strukturali tabletkalar, polimer dorivor pardalar, immobillangan preparatlar
|
| |
Veterinariyada ishlatiladigan dori turlarini o‘ziga xosligi. Veterinar dorilarni dozalash

Veterinariyada ishlatiladigan dori turlarini o‘ziga xosligi. Veterinar dorilarni dozalash
X DFda zaharli, kuchli ta’sir etuvchi va ayrim keng qo‘llaniladigan dorilarning ot, sigir, qo‘y, it, tovuqlar uchun bir martalik dozalari keltirilgan.
Hayvonning turiga ko‘ra dorivor moddaning dozasini sanab chiqarilishi quyidagi 1-jadval orqali bajariladi:
Otning vazni 400 kg deb olinib, dorivor moddalar nisbati qo‘llaniladi.
Jadval 1
Hayvonning turiga ko‘ra dorivor moddaning dozasi
Hayvonlar
|
Vazni, kg
|
Dozasi
|
Qoramol
|
300-350
|
1-1/5
|
Eshak
|
150-200
|
1/3-1/2
|
Qo‘y
|
32-50
|
1/5-1/6
|
Cho‘chqa
|
50
|
1/5-1/6
|
It
|
10-12
|
1/10-1/16
|
Mushuk
|
2-2,5
|
1/20-1/32
|
Qushlar
|
2
|
1/20-1/40
|
Dozasi ikkita son bo‘yicha keltirish: birinchisi minimal (keng qo‘llanadi; ikkinchisi-maksimal doza. Ular urg‘ochilar uchun, qo‘chqorlar uchun esa 10-25% yuqori bo‘ladi.
Lekin ushbu hisob-kitob barcha dorivor vositalarga to‘g‘ri kelavermaydi, chunki hayvonlardagi dorilarga sezgirligi turlicha. Masalan, qoramol kalomelga sezgir, lekin kalomelga cho‘chqalarning sezgirligi past. Mushuklar yurak glikozidalariga valeriana nastoykasiga, fenilsalitsilat, fenolga sezgir bo‘lsa, apomorfinni sezmaydilar.
Qushlar juda natriy xloridga sezgir bo‘lsa, lekin strixninga sezgirligi kam. Dorivor moddaning ta’sir etish kuchi bir xil dozada bo‘lsa ham, hayvonning yoshiga qarab har xil bo‘ladi. Ot va qoramol 3-4 yoshda rivojlangan bo‘lsa, cho‘chqalarniki 2-3 yoshda bo‘ladi. Har xil yoshdagi ot va qoramollarga dori moddalarni belgilanishi 6-jadvalda keltirilgan ¾.
Veterinariyada dorilarni ishlatishda o‘ziga xos usuldan foydalaniladi, ya’ni tayyor dorilar hayvonlar yaxshi ko‘radigan ozuqalariga qo‘shib beriladi. Masalan, ot va qoramollar osh tuzini, qo‘y va echkilar achchiq moddalarni, it va cho‘chqalar shirinliklarni, mushuklar valerianani yaxshi ko‘radilar. Odatda cho‘chqalar uchun bo‘tqa eng yaxshi dori turi hisoblanadi.
Qush va uy hayvonlari (it, mushuk) uchun xab dorilar, otlar uchun bolyuslar qo‘llaniladi.
Jadval 2
Har xil yoshdagi ot va qoramollarga dori moddalarni belgilanishi
|
O‘qitish metodlari - Konchilik ishi asoslari

|
Konchilik ishi asoslari
|
bet | 44/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaO‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
O‘qitish sharoiti:
|
Kompyuter, proektor bilan jixozlangan auditoriya.
|
Qaytar aloqaning usuli va vositalari
|
Ma’ruzalar matni, kompyuter, proektor, tarqatma materiallar, plakatlar.
|
Umumta`lim fan o‘qituvchisi____________Narzillayev A.N.
O‘quv mashg‘ulotinig texnologik xaritasi-12
Ish bosqichlari va vaqtlari
|
Fa`oliyat mazmuni
|
O‘qituvchi fa`oliyati
|
Ta`lim oluvchi fa`oliyati
|
1bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1Mashg‘ulotga tayorgarlik ko‘radi va davomatni aniqlaydi.
|
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘radilar
|
2-bosqich
Asosiy(70daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni fa`ollashtirish:
Uyga berilgan vazifani tekshiradi
Mavzu yuzasidan savollar beradi
Topshiriqni bajargan o‘quvchilarni baholaydi.
1.Yangi mavzu: Tog’ jinslarini qazish va yuklash. Kon massasini tashish.
1. Tog’ jinslarini qazish nima .
2. Tog’ jinslarini yuklash nima.
3. Kon massasini tashish.
4.Aqliy hujum asosida o‘quvchilarni fa`ollashtirish
5.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish.
6.Yangi mavzu rasmlar va tarqatma materiallar asosida to‘ldiriladi.
7.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan tezkor savollar asosida mustahkamlanadi.
Bahs-munozaralar asosida o‘quvchilar fikrlari to‘ldirilib asoslab beriladi.
8.Kichik guruhlarga bo‘lib masalalar beriladi va nazorat qiladi
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilar.
Yangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Kerakli adabiyotlarni yozib oladilar
Kerakli asosiy tushunchalarni yozib oladilar.
Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan qaytar va qaytmas reaksiya topshiriq
bajaradilar topshiriqga javob yozadilar.
|
3-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
Nazaliy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
|
| |
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari

|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
bet | 42/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua
Umumta`lim fan o‘qituvchisi____________Narzillayev A.N.
O‘quv mashg‘ulotinig texnologik xaritasi-11
Ish bosqichlari va vaqtlari
|
Fa`oliyat mazmuni
|
O‘qituvchi fa`oliyati
|
Ta`lim oluvchi fa`oliyati
|
1bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1Mashg‘ulotga tayorgarlik ko‘radi va davomatni aniqlaydi.
|
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘radilar
|
2-bosqich
Asosiy(70daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni fa`ollashtirish:
Uyga berilgan vazifani tekshiradi
Mavzu yuzasidan savollar beradi
Topshiriqni bajargan o‘quvchilarni baholaydi.
1.Yangi mavzu: : Tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash.
1. Tog’ jinsi nima .
2.Tog’ jinsini qazib yuklash ishlari
3.Kon massasi tashish.
4.Foydali qazilmalarni boyitish.
5.Oraliq nazorat ishi
6.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish jarayoni Klaster metodi asosida ko‘rsatiladi.
7.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan savollar o‘quvchilar fikrlari to‘ldirilib asoslab beriladi.
8.Kichik guruhlarga bo‘linib kimyoviy reaksiya tezligiga ta`siretuvchiharorat,bosim, konsentratsiya katalizator bo‘yicha savollar bajarish lozimligi haqidagi topshiriq beriladi va nazorat qiladi
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilar.
Yangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Kerakli adabiyotlarni yozib oladilar
Kerakli asosiy tushunchalarni yozib oladilar.
Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan kimyoviy reaksiya tezligiga ta`sir etuvchi harorat,bosim,konsentratsiya katalizator bo‘yicha topshiriqbajaradilar topshiriqga javob yozadilar
|
|
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 110/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaYangi mavzuni mustahkamlash.
1. Qazib olish ishlariga ta’rif bering ?
2. Qazish ishlari nima ?
3. Qoplovchi tog’ koeffitsienti va ularning turlari ?
4. Qoplanish koeffitsiyenti nima ?
5. Chegaraviy qoplanish koeffitsiyenti nima ?
6. О‘rtacha qoplanish koeffitsiyenti nima ?
Mavzu-11:Tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash.
Reja:
1. Tog’ jinsi nima
2.Tog’ jinsini qazib yuklash ishlari
3.Kon massasi tashish.
4.Foydali qazilmalarni boyitish.
Karyerlardakonishlariochishvaqazibolishishlarisingariquyidagiishlabchiqarishjarayonlaridaniboratdir:
Tog‘jinslariniqazibolishgatayyorlash;
Tog‘ jinslarini qazish va yuklash;
Konmassasinitashish ;
Koplovi tog‘ jinslaridan ag‘darmalar hosil qilish va omborlarga joylashtirish.
Foydaliqazilmalarniboyitish.
Tog‘jinslariniqazibolishgatayyorlashjarayoniqazibolishningsamaradorliginita’minlashmaqsadida, tog‘jinsiningtabiiyholatiniо‘zgartirishgayо‘naltirilganjarayonniо‘zichigaoladi.
Tog‘jinslariniqazibolishgatayyorlashdapog‘onadagiqattiqtog‘jinslariportlatishyordamidaparchalanadivaо‘rtachaqattiqlikdagitog‘jinslariesamexanikusulbilanparchalanadi.
Mexanikusulbilanmaydalashportlatishusulibilanmaydalashgaqaragandaanchafoydalidir, chunkiunumdorligiyuqori, tannarxikichikvaishdagixavfsizligiyuqoridir. Mexanikusulbilanmaydalashnimustahkamlikkoeffitsiyentif=8 gachabо‘lgantog‘jinslarigaqо‘llashmumkin.
Portlatibyumshatishusulimustahkamlikkoeffitsiyentif=8 danyuqoribо‘lgantog‘jinslarigaqо‘llaniladi. Ochiqkonishlariamaliyotidatog‘jinslariniqazibolishgatayyorlashdaportlatibmaydalashusulikengqо‘llaniladi. Portlovchi moddalarni tog‘ jinsi massiviga qо‘llashning 5 xil kо‘rinishi mavjud:
Kamera zaryadlarini qо‘llash usuli (tog‘li sharoitlarda transheyalarni hosil qilish uchun ommaviy portlatishlarda qо‘llaniladi);
Qozon zaryadlarini qо‘llash usuli (baland va tik pog‘onalarda zaryad massasini oshirish uchun qо‘llaniladi);
Skvajinalizaryadlashusuli ;
Shpurli zaryadlash usuli (asosan, qurilish materiallarini qazib olishda kо‘proqqо‘llaniladi);
Quyma zaryadlash usuli (ikkilamchi maydalash va yordamchi ishlarda qо‘llaniladi).
|
| |
Keys-stadi
CAMELOT LOTEREYASI

|
Keys-stadi
CAMELOT LOTEREYASI
|
bet | 119/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaKeys-stadi
CAMELOT LOTEREYASI
Milliy va mahalliy lotoreyalar ko‘pchilik mamlakatlarda keng tarqalgan. 1993 yil Buyuk Britaniya hukumati ham milliy lotoreyani o‘tkazishni taklif qildi. Bu fikrni parlamentdagi ko‘pgina partiyalar qo‘llab quvvatladilar, ammo kelishmovchiliklar kim bu lotoreyani o‘tkazishi borasida kelib chiqdi. Muxoliflardan bo‘lgan leyboristlar partiyasi buni hukumat (davlat strukturasi orqali) o‘tkazishi kerak, deb hisoblardi, boshqaruvchi konservatorlar partiyasi esa buni xususiy sektor ixtiyoriga topshirish kerak, deb hisoblardi. Lotoreya operatori ma‘lum bir foydaga ega bo‘lsada, lotoreyani xususiy sektor qo‘liga topshirishdan asosiy maqsad tashkiliy ishlarning yanada sifatliroq o‘tkazilishi.
Taklif e‘lon qilinganidan so‘ng qator kompaniya va konsortsiumlar qiziqish bildirdilar. Barcha da‘vogarlar taklif qilinib, lotoreya chiptalari sotuvi bashorati, lotoreyaning asosiy qismi – mo‘ljallanayotgan summa, shuningdek, aktsionerlar foydasi muhokama qilindi. Tashkiliy talablar aniqlab olindi: milliy auditoriyani qamrab olish, axborot tizimlarining xavfsizligi va ishonchliligi, lotoreyaning ochiqligini ta‘minlash imkoni. Va nihoyat, g‘oliblar tez aniqlanishi, yutuq ham kechiktirilmasdan to‘lanishi ta‘kidlandi.
Natijada, Camelot lotoreyasi bo‘yicha birinchi shartnomani Buyuk Britaniya va AQShning 5 ta kompaniyasini o‘z ichiga olgan konsortsium bilan tuzildi. Konsortsium tarkibi:
-
Kompaniya
|
Ulushi,
%
|
Tarmog‟i
|
Cadbury Schweppes plc
|
22.5
|
Oziq-ovqat va ichimliklar
|
De La Rue plc
|
22.5
|
Qimmatli qog‘ozlar, banknotlar,
kredit kartochkalari va b. nashr qilish
|
G-Teck Inc
|
22.5
|
Boshqa mamlakatlar, shuningdek
AQShda lotereya operatsiyalari
|
Racal plc
|
22.5
|
Ma‘lumotlar bazasi va tizim
xavfsizligini o‘tkazish
|
ICL
|
10
|
Kompyuter va axborot
texnologiyalari
|
Lotereyani qonunga ko‘ra nazorat qilib turish uchun hukumatga bo‘ysunuvchi nazorat organi – Lottery Regulator tuzildi. Uning vazifalariga: operator parlament chiqargan qonunlarga ko‘ra ishlashi uchun uning faoliyatini nazorat qilish, lotereyaning barcha ishtirokchilari uchun adolatni kafolatlash. Maqsadli mablag‘lar taqsimlash bo‘yicha mustaqil ekspertlar guruhidan komitet tuzildi.
1998 yil konsortsium a‘zolaridan biri (G-Teck Inc) qoidani buzdi.
Natijada u konsortsium tarkibidan chiqishga majbur bo‘ldi, vaholanki, u tovar yetkazib beruvchi sifatida qolishi ham mumkin edi. Qolgan 4 ta kompaniya Camelotdagi o‘z ulushini qayta taqsimladi. ICL o‘z ulushini 20%gacha, qolganlarning xar biri esa 26,67 %gacha ko‘paytirdi.
Savollar va topshiriqlar:
Nima uchun lotereyani alohida kompaniyalar emas, balki konsortsiumlar tashkil etdi?
Lotereya tashkilotchilarining har biri o‘z tajribasi va bilimlaridan qanday foydalanganini tasvirlab bering.
Nima uchun davlat lotereyaga xolis kuzatuvchini tayinlashni zaruriyat deb hisobladi?
|
| |
O‘qitish metodlari - Konchilik ishi asoslari

|
Konchilik ishi asoslari
|
bet | 48/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaO‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
O‘qitish sharoiti:
|
Kompyuter, proektor bilan jixozlangan auditoriya.
|
Qaytar aloqaning usuli va vositalari
|
Ma’ruzalar matni, kompyuter, proektor, tarqatma materiallar, plakatlar.
|
Umumta`lim fan o‘qituvchisi____________Narzillayev A.N.
O‘quv mashg‘ulotinig texnologik xaritasi-14
Ish bosqichlari va vaqtlari
|
Fa`oliyat mazmuni
|
O‘qituvchi fa`oliyati
|
Ta`lim oluvchi fa`oliyati
|
1bosqich:O‘quv mashg‘ulotiga kirish(5daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1Mashg‘ulotga tayorgarlik ko‘radi va davomatni aniqlaydi.
|
Mashg‘ulotga tayyorgarlik ko‘radilar
|
2-bosqich
Asosiy(70daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni fa`ollashtirish:
Uyga berilgan vazifani tekshiradi
Mavzu yuzasidan savollar beradi
Topshiriqni bajargan o‘quvchilarni baholaydi.
1.Yangi mavzu:Tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash usullari.
Reja:
1. Muzlashdan himoya qilish haqida ma’lumotlar beradilar.
2. Muzlagan tog’ jinsini eritish haqida o‘rganish.
3.Gidravlik usul haqida o‘rgatish.
44.Aqliy hujum asosida o‘quvchilarni fa`ollashtirish
5.Reja asosida mavzuni tushuntirish kerakli ma`lumotlarni qayd ettirish.
6.Yangi mavzu rasmlar va tarqatma materiallar asosida to‘ldiriladi.
7.Mustahkamlash uchun mavzu yuzasidan tezkor savollar asosida mustahkamlanadi.
Bahs-munozaralar asosida o‘quvchilar fikrlari to‘ldirilib asoslab beriladi.
8.Kichik guruhlarga bo‘lib masalalar beriladi va nazorat qiladi
|
Uy ishini taqdim etadilar.
Mavzu yuzasidan savollarga javob beradilarYangi mavzu va rejasini daftarga qayd qilib qo‘yadilar.
Mavzuni diqqat bilan tinglaydilar.
Kerakli adabiyotlarni yozib oladilar
Kerakli asosiy tushunchalarni yozib oladilar.Kerakli ma`lumotlarni tinglab yozib oladilar
Yangi mavzu asosida bahs munozara yuritadilar,savollarga javob yozadilar.
Kichik guruhlarga bo‘linib o‘qituvchi tomonidan berilgan savollarga javob yozadilar,Umumiy formuladan foydalanib alkan gomologik qatorini keltirib chiqaradilar.
bajaradilar topshiriqga javob yozadilar.
|
3-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
|
| |
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)

|
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
bet | 43/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua3-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
Nazaliy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
Mavzu-12: Tog’ jinslarini qazish va yuklash. Kon massasini tashish.
Vaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1. Tog’ jinslarini qazish
2. Tog’ jinslarini yuklash
3. Kon massasini tashish.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:Tog’ jinslarini qazish va yuklash, kon massasini tashish jarayonini o‘rganish.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzuni o‘rganishda tog’ jinslarini qazish va yuklash , kon massasini tashish jarayonini o‘rganish.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Tog’ jinslarini qazish nima .
2. Tog’ jinslarini yuklash nima.
3. Kon massasini tashish.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1. Tog’ jinslarini qazish nimaligini bilib oladilar .
2. Tog’ jinslarini yuklash nimaligini o‘rganadilar.
3. Kon massasini tashishbilib oladilar.
|
|
|
| |
Gametogenez jarayoni va uning biologik mohiyati

2. Gametogenez jarayoni va uning biologik mohiyati. Jinsiy hujayralarning hosil bo‘lish jarayoni
gametogenez deyiladi. Erkak jinsiy hujayrallarni
hosil bo‘linshi —
spermatogenez , urg‘ochi jinsiy hujayralarni hosil bo‘lishi —
oogenez deyiladi.
Gametogenez to‘rtta -
ko‘payish, o’sish, yetilish va
shakllanish bosqichlaridan iborat.
Hayvonlarda gametogenez. Hayvonlarda jinsiy hujayralar xuddi somatik hujayralardek
embrional hujayralardan rivojlanadi. Murtak hujayralaridan bora-bora jinsiy bezlar va jinsiy
hujayralar taraqqiy qiladi.
Ko‘payish bosqichida murtak hujayralari bir necha bor orqali bo‘linib gonial hujayralarni -
goniylarni hosil qiladi. Oldiniga ular ikkala jins organizmlarda o‘xshash bo’lsada, keyinchalik
tabaqalanib, erkaklarda
spermatagoniy , urg‘ochi organizmlarda
oogoniyga ajraladi.
Spermatogenez Urug‘dondagi maxsus to‘qima oldin yo‘li bilan bir necha marota bo‘linib, o‘lchamlari kichraygan
spermatogoniylarni hosil etadi. Shundan so‘ng
o‘sish bosqichi boshlanadi. Ular yana yo‘li bilan
bo‘linib birinchi tartibli spermatositlarga aylanadilar.
Yetilish bosqichida birlamchi spermatosit
hujayralari meyoz bo‘linishga o’tadilar. Reduksion bo‘linishdan so‘ng ikkita ikkinchi tartibli
spermatositlar hosil bo‘ladi. Ekvatsion bo‘linish natijasida 4 spermatidalar rivojlanadi (26-a rasm).
Shakllanish bosqichida spermatidalarning spermatozoidga aylanishi kuzatiladi. Bu jarayonga
yadro va sitoplazmaning barcha elementlari qatnashadi. Yetilgan spermatozoid
boshcha ,
bo‘yin va
dum qismlaridan tashkil topadi. (27 –b rasm) Spermatozoidning bosh qismida Goldji apparatidan hosil
bo’lgan
Nazorat savolllari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

8-MA’RUZA
.
Mavzu
.
Gametogenez va urug‘lanish.
Reja:
1. Jinsiy hujayralar to’g’risida tushuncha.
2. Gametogenez jarayoni va uning biologic mohiyati
3.Gulli o‘simliklarda sporogenez va gametogenez jarayonlari
4. Hayvonlarda otalarish va o’simliklarda urug’lanish jarayonlari.
Tayanch iboralar:
jinsiy hujayralar, tuxum va urug’ hujayra,
akrosoma,spermatogoniy,
oogoniy, mikrosporogenez, megasporogenez, megagametogenez, haqiqiy urug’lanish, soxta
urug’lanish, tashqi urug’lanish, ichki urug’lanish. singamiya,
Mavzu. Marketing tizimida tovar siyosati Keys stadi

|
Mavzu. Marketing tizimida tovar siyosati Keys stadi
|
bet | 115/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaMavzu. Marketing tizimida tovar siyosati Keys stadi
Qo‘shma korxona tuzish jarayonida mahsulotni ichki va tashqi bozorda sotish bo‘yicha asosiy yo‘nalishlar belgilangan, xolos. Shundan so‘ng korxona prezidenti marketing bo‘yicha muoviniga marketing bo‘limini boshqarish tuzilmasini ishlab chiqish va uning kadrlar salohiyatini shakllantirish, so‘ngra mazkur korxona mahsulotlarini sotish sxemasini batafsil ishlab chiqish vazifasini topshirdi. Topshiriqni olgach, marketing bo‘limi rahbari qo‘shni korxonalar mutaxassislarini jalb qilishga qaror qiladi va ular oldiga yanada detallashgan vazifalarni ko‘ndalang qo‘ydi, xususan, ularning mohiyati quyidagiga borib taqaladi:
Marketing bo‘limini boshqarish tuzilmasini ishlab chiqish, bunda chiqariladigan mahsulot sifati va assortimentini hisobga olish.
Bo‘limning tijorat xodimlarini tanlash va quyidagilarni aniqlash:
bozorning mahsulotni sotish uchun ehtiyojlari;
qo‘shma korxonaning ushbu ehtiyojlarni qondiroish imokniyatlari;
mahsulotni faol sotish.
Mahsulot sotishni tashkil qilish:
marketing bo‘limi har bir xodimining real imkoniyatlarini aniqlash;
bozorni mintaqalarga taqsimlash (ichki va tashqi);
bo‘limning har bir xodimi uchun muayyan vazifalar belgilash;
umumiy rahbarlikni yo‘lga qo‘yish va sotuvni tashkil qilishning zaif tomonlarini aniqlashga harakat qilish.
Xodimlarni tijorat faoliyatiga o‘rgatish tizimini ishlab chiqish. Mazkur muammoni hal qilish bo‘yicha muayyan xatti-harakatlarni ifodalash.
Sotuv bo‘yicha marketing xodimining sifat va miqdor tavsifnomalarini aniqlash. U qanday bo‘lishi lozim:
amaldagi ma‘lumotlar;
shaxsiy xislatlar;
qobiliyatlar;
tajriba va b.
Mijozlarni izlab topish va savdo bitimlari tuzish tamoyillarini ishlab chiqish:
potentsial iste‘molchilarni izlab topish usullari;
iste‘molchi bilan savdo bitimi imzolash istiqbollarini baholash;
potentsial iste‘molchini yakuniy tanlash usullari.
Mahsulot sotuvini bashorat qilish:
bashorat davri muddatini aniqlash (qisqa, o‘rta va uzoq muddatli bashoratlar);
muayyan dalillar bilan bashoratning aniqligini isbotlash;
bashorat usullarini asoslab berish.
Reklamaga ajratiluvchi xarajatlar miqdorini aniqlash usullarini tuzish:
Ishlab chiqariluvchi mahsulotni ilgari surishning samarali texnikasini joriy etish:
qanday qilib reklamani mazkur hududda tovarni ilgari surishga moslashtirish?
qanday qilib tovarni ilgari surishda savdo agentlari rolini oshirish?
qanday qilib qo‘shma korxona mahsulotlarini ilgari surishga vositachilarni jalb qilish?
Bunda chakana savdogarlarning roli qanday?
qanday qilib marketing bo‘limi xodimlarini moddiy rag‘batlantirishning samarali tizimini qo‘llash?
Olingan vazifaga asosan marketing bo‘limi rahbari maslahatchilar guruhi bilan birgalikda olingan ma‘lumotlarni umulashtiradi va ularni ishbilarmonlik o‘yini shaklida muhokamaga kiritadi.
Muhokama uchun 26 soat vaqt ajratiladi.
|
| |
O`quv amaliyoti mashg`ulotining o`qitish texnologiyasi

Vaqt: 6 soat (240 daq)
Sana:
|
Ta`lim oluvchilar soni ___15___ ta
|
O`quv mashg`ulotining shakli va turi
|
O’quv amaliy
|
O`quv mashg`uloti rejasi tuzilishi
|
1. Pnevmomexanik flotatsion mashinalar
2.Pnevmomexanik flotatsion mashinasining tuzilishi
3.Pnevmomexanik flotatsion mashinasining ishlashi
|
O`quv mashg`ulotining maqsadi: O’quvchilarga Pnevmomexanik flotamashinasi haqida umumiy ma’lumot berish va tushuntirish
|
O`qitish natijasi
|
Pnevmomexanik flotamashinasi haqida umumiy ma’lumot berish va tushuntirish
|
Pedagogik vazifalar
1.Amaliy mashg’ulotni bajarishni o’rgatish
2.O’quvchilarga mashqni mustaqil bajarishni o’rgatish.
3.Amaliy ish bajargan hatolarini ko’rsatadi
|
O`quv faoliyati natijalari:
Amaliy mashg’ulotni yaxshi bajargan o’quvchilarni ko’rsatadi
O’quvchilar bilim olishini tasniflaydi
Mashqlarni mustaqil bajaradi
Amaliy ish bajargan hatolar ustida ishlaydi
|
|
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)

|
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
bet | 54/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua3-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
Nazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
Mavzu-17:Portlatish usuli bilan tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash.
Vaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1.Portlatish ishlari haqida umumiy ma’lumot.
2.Skvajinalarni burg’ilash.
3.Burg’ilanish haqida.
|
O‘quvmashg‘ulotiningmaqsadi: Portlatish usuli bilan tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash ishini tushinib oladilar.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzuni o‘rganishdaportlatish usuli bilan tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash tushunib oladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
1.Portlatish ishlari haqida umumiy ma’lumot beriladi.
2.Skvajinalarni burg’ilash haqida tushintiriladi.
3.Burg’ilanish haqida ma’lumotga ega bo’ladi.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1.Portlatish ishlari haqida umumiy ma’lumotga ega bo’lishdi .
2.Skvajinalarni burg’ilash haqida ma’lumotga ega bo’lishdi .
3.Burg’ilanish haqida ma’lumotga ega bo’lishdi .
|
|
|
| |
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)

|
-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
bet | 47/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmua3-bosqich
Yakuniy(5daqiqa)
|
Fa`ol ishtirok etgan o‘quvchilar baholanadi va rag‘batlantiriladi.
Mustaqil ta`lim mavzusi beriladi.
Uyga topshiriq beriladi
|
Qo‘yigan baholarni tinglaydilar
Uyga topshiriqni yozib oladilar.
|
Nazariy o‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi.
Mavzu-14:Tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash usullari.
Vaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1.Muzlashdan himoya qilish.
2.Muzlagan tog’ jinsini eritish.
3.Gidravlik usul.
|
O‘quvmashg‘ulotiningmaqsadi:Tog’ jinslariniqazibolishgatayyorlashusullarihaqidashuningdekmuzlashdanhimoyaqilish, muzlagantog’ jinsinieritishvagidravlikusulo‘rganish.
|
|
O‘qitishnatijasi
|
O‘quvchilarbumavzunio‘rganishda tog’ jinslarini qazib olishga tayyorlash usullari bilan tanishadilar.
|
1.Muzlashdan himoya qilish haqida ma’lumotlar berish
2.Muzlagan tog’ jinsini eritish haqida tushuncha.
3.Gidravlik usul haqida o‘rgatish.
|
1. Muzlashdan himoya qilish haqida bilib oladilar
2. Muzlagan tog’ jinsini eritish yozib oladilar.
3. Gidravlik usul bo‘yicha ma`lumotlarni tinglaydilar.
|
|
|
| |
Mavzu-13: Tog’ jinslarini qazish va yuklash. Kon massasini tashish

|
Mavzu-13: Tog’ jinslarini qazish va yuklash. Kon massasini tashish
|
bet | 45/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaMavzu-13: Tog’ jinslarini qazish va yuklash. Kon massasini tashish.
Vaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1. Tog’ jinslarini qazish
2. Tog’ jinslarini yuklash
3. Kon massasini tashish.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi:Tog’ jinslarini qazish va yuklash, kon massasini tashish jarayonini o‘rganish.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzuni o‘rganishda tog’ jinslarini qazish va yuklash , kon massasini tashish jarayonini o‘rganish.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Tog’ jinslarini qazish nima .
2. Tog’ jinslarini yuklash nima.
3. Kon massasini tashish.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1. Tog’ jinslarini qazish nimaligini bilib oladilar .
2. Tog’ jinslarini yuklash nimaligini o‘rganadilar.
3. Kon massasini tashishbilib oladilar.
|
O‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh, aqliy hujum, bahs munozara , slaydlar , jadvallar, tarqatma materiallar va plakatlar.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
|
|
| |
-rasm - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

45-rasm.
Yana
bir misol, 4000 m balandlikka ko‘tarilgan alpinistlarning qonida eritrositlar soni
ikki martaga oshadi, vodiyga qaytganda esa ularda eritrositlar soni normal holatga keladi.
Ba'zan kimyoviy, fizikaviy mutatsiyalar ta’sirida organizmning fenotipi keskin o‘zgaradi va
badbashara organizm rivojlanadi. Shu
singari modifikatsiyalar
morfozlar
deb ataladi.
Organizm belgilarining tashqi muhit omillari ta’sirida genotipga bog‘liq holda o‘zgarish
qobiliyati
reaksiya normasi
deyiladi.
Ba’zi belgilar tashqi muhit ta’siriga ko’proq beriluvchan, boshqalari esa unchalik
tashqi ta’sirotga berilmaydigan, nisbatan turg‘un bo‘ladi. Shunga ko‘ra birinchi
belgilarning
reaksiya normasi keng, ikkinchisiniki tor bo‘ladi. Masalan,
g‘o‘za
o‘simligida mineral
ozuqa va namlikning ta’siri natijasida tupdagi ko‘saklar
soni keskin ortishi yoki
kamayishi mumkin. Lekin ko‘sakning hajmi esa unga nis-batan kamroq o‘zgaradi,
gultojibargning yoki tolaning rangi o‘ta turg‘un sanaladi.
Genetik axborot ko‘chirishning maxsus turlari

|
Genetik axborot ko‘chirishning maxsus turlari Pdf ko'rish
|
bet | 122/251 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 7,63 Mb. | | #261339 |
Bog'liq biologiya majmua
Genetik axborot ko‘chirishning maxsus turlari.
Hozirgi davrga kelib genetik axborot
ko‘chirishning uchta maxsus turi aniqlangan.
1.
DNK dagi genetik axborotni RNKga ko‘chirish
virus bilan zararlangan hujayralarda
kuzatiladi. Bu tamaki mozaikasi va o‘simliklarning boshqa viruslarida hamda RNKga ega
baktyeriofaglarda va hayvonlar polioviruslarida uchraydi. Aytilgan viruslarning genomi RNKdan
tuzilgan bir zanjirli bo‘ladi. RNK molekulasidan RNK molekulasini sintezlanishi komplementar
prinsipga asoslanadi.
2.Teskari transkripsiya.
RNKdan genetik axborotni DNK molekulasiga ko‘chirish yoki teskari
transkripsiyaviruslarning ayrim tipi bilan zararlangan hayvon hujayralarida aniqlangan. Bunday
RNKning o‘ziga xos tipi retrovirus deb ataluvchi viruslar genomida mavjud. Hozirgi vaqtda gepatit
B ni qo‘zgatuvchi virus genomidagi RNK ham DNKni sintez qilishi ma’lum bo’ldi. Retrovirusning
RNKsi «xo‘jayin» hujayra-siga kirgach virus genomida teskari transkripsiya hodisasi ro‘y beradi.
Odatda retro-viruslar genomida RNK nusxasi 2 ta bo’ladi. Shunga ko‘ra oldin RNK-DNK dupleksi
hosil bo’ladi. So‘ngra qo‘shaloq zanjirli DNK molekulasi sintezlanadi. RNK komplementar asosda
DNK sintezlanishi teskari transkriptaza ferment ishtirokida amalga oshadi. Bu ferment odatda
retrovirus zarrachalari (varionlari) bo’lib , virus hujayraga kirgach faollashadi hamda uning
lipidioglikoprotein qobig’ini parchalaydi.
3. DNK transkripsiyasi va translyatsiyasi
. DNKdagi genetik axborotni to‘g‘-ridan-to‘g‘ri
oqsil molekulasiga ko‘chirish laboratoriyadagi
in vitro
da aniqlangan. Bunday sharoitda ba'zi bir
antibiotiklar, xususan, streptomitsin, neomitsin ribosomalar bilan o‘zaro aloqada bo‘lib ularning
xossasini shunday o‘zgartirib yuboradiki, oqibatda ribosomalar oqsil molekulasini hosil etuvchi
axborot qolipi sifatida iRNK emas, aksincha bir zanjirli DNKdan foydalanadilar.
|
| |