nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zbekiston resрublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

O‘ZBEKISTON RESРUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Himoyaga ruxsat berildi”
Kafedra mudiri Allanov O.
______________________
«___»_______________2023 y.
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
Mavzu: “Axborot tizimlarida shaxsiy ma’lumotlarni himoyalash tizimlarini qurish usullari”
Bitiruvсhi: _____________ Jo‘rayev Sh.K.
(imzo) (f.i.sh)
Raxbar: ____________ Seidullayev M.K.
(imzo) (f.i.sh)
HFX maslaxatсhisi: _________ Qodirov F.M.
(imzo) (f.i.sh)
Taqrizсhi: ______________ Yusupov B.K.
(imzo) (f.i.sh)
Toshkent – 2023
O‘ZBEKISTON RESРUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Fakultet Kiberxavfsizlik
Kafedra Kiberxavfsizlik va kriminalistika
Yo`nalish (mutaxassislik) 5330300 – Axborot xavfsizligi (sohalar bo‘yicha)
«TASDIQLAYMAN»
«K va K» kafedra mudiri
Allanov O. ____________
«_____» _______ 2023 y.
Bitiruv malakaviy ishini bajarishga
TOРSHIRIQ
Jo‘rayev Shaxbos Komilovich
1. BMI mavzusi: Axborot tizimlarida shaxsiy ma’lumotlarni himoya tizimlarini qurish algaritimlari
2. Universitet qarori bilan tasdiqlangan: “28” noyabr 2022 y. № 1256
3. Ishni to‘liq bajarish uсhun berilgan vaqt: 01.06.2023
|
- rasm. Xizmat qilishdan voz kechish (DoS) hujumini tashkil qilish

300
majoziy maʻnoda uyning eshigi yoki derazasiga oʻxshatish mumkin.
Portlarni tekshirish hujumi esa oʻgʻrilar uyga kirishdan oldin eshik va
derazalarni ochiq yoki yopiqligini bilishiga oʻxshaydi. Agar deraza
ochiqligini oʻgʻri payqasa, uyga kirish oson boʻladi. Hakker hujum
qilayotgan vaqtda port ochiq yoki foydalanilmayotganligi haqida
maʻlumot olishi uchun Portlarni tekshirish hujumidan foydalanadi.
Bir vaqtda barcha portlarni tahlil qilish maqsadida xabar yuboriladi,
natijada real vaqt davomida foydalanuvchi kompyuterning qaysi portini
ishlatayotgani aniqlanadi, bu esa kompyuterning nozik nuqtasi
hisoblanadi. Aynan maʻlum boʻlgan port raqami orqali foydalanuvchi
qanday xizmatni ishlatayotganini aniq aytish mumkin. Masalan, tahlil
natijasida quyidagi port raqamlari aniqlangan boʻlsin, aynan shu
raqamlar orqali foydalanilayotgan xizmat nomini aniqlash mumkin
• Port #21: FTP (File Transfer Protocol) fayl almashish protokoli;
• Port #35: Xususiy printer server;
• Port #80: HTTP traffic (Hypertext Transfer [Transport] Protocol)
gipermatn almashish protokoli;
• Port #110: POP3 (Post Office Protocol 3) E-mail portokoli.
VPN (Virtual Private Network) virtual xususiy tarmoq

|
VPN (Virtual Private Network) virtual xususiy tarmoq Pdf ko'rish
|
bet | 208/243 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 7,35 Mb. | | #258127 |
Bog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob6.1.3. VPN (Virtual Private Network) virtual xususiy tarmoq
VPN (Virtual Private Network) virtual xususiy tarmoq sifatida
taʻriflanadi. Bu texnologiya foydalanuvchilar oʻrtasida barcha
maʻlumotlarni almashish boshqa tarmoq doirasida ichki tarmoqni
shakllantirishga asoslangan, ishonchli himoyani taʻminlashga qaratilgan.
VPN uchun tarmoq asosi sifatida Internetdan foydalaniladi.
VPN texnologiyasining afzalligi
. Lokal tarmoqlarni umumiy VPN
tarmogʻiga birlashtirish orqali kam xarajatli va yuqori darajali
himoyalangan tunelni qurish mumkin. Bunday tarmoqni yaratish uchun
sizga har bir tarmoq qismining bitta kompyuteriga filiallar oʻrtasida
maʻlumot almashishiga xizmat qiluvchi maxsus VPN shlyuz oʻrnatish
kerak. Har bir boʻlimda axborot almashishi oddiy usulda amalga
oshiriladi. Agar VPN tarmogʻining boshqa qismiga maʻlumot joʻnatish
kerak boʻlsa, bu holda barcha maʻlumotlar shlyuzga joʻnatiladi. Oʻz
navbatida, shlyuz maʻlumotlarni qayta ishlashni amalga oshiradi,
ishonchli algoritm asosida shifrlaydi va Internet tarmogʻi orqali boshqa
filialdagi shlyuzga joʻnatadi. Belgilangan nuqtada maʻlumotlar qayta
deshifrlanadi va oxirgi kompyuterga oddiy usulda uzatiladi. Bularning
barchasi foydalanuvchi uchun umuman sezilmas darajada amalga oshadi
hamda lokal tarmoqda ishlashdan hech qanday farq qilmaydi.
Eavesdropping hujumidan foydalanib, tinglangan axborot tushunarsiz
boʻladi.
Bundan tashqari, VPN alohida kompyuterni tashkilotning lokal
tarmogʻiga qoʻshishning ajoyib usuli hisoblanadi. Tasavvur qilamiz,
xizmat safariga noutbukingiz bilan chiqqansiz, oʻz tarmogʻingizga
ulanish yoki u yyerdan biror-bir maʻlumotni olish zaruriyati paydo
boʻldi. Maxsus dastur yordamida VPN shlyuz bilan bogʻlanishingiz
mumkin va ofisda joylashgan har bir ishchi kabi faoliyat olib borishigiz
mumkin. Bu nafaqat qulay, balki arzondir.
|
| |
LHT (Local Area Network) - Tarmoq texnologiyalari

98
Bunday serverlarga texnik xizmat va xizmat koʻrsatish katta
xarajatlar talab qilinar edi, chunki ishchi stansiyalar boshqarar edi.
Keyinchalik disk-serverlarni faylli serverlar (File-Server) bilan
almashtirishdi. Bunda boshqarish vazifalarini server oʻziga oldi. Ishchi
stansiya resurslariga kirishni qoʻshimcha chegaralash uchun yangi
imkoniyatlar tugʻildi. Yakka ShK afzalligi bu koʻp sonli amaliy dasturlar
bilan avtonomli ishlash. Buning uchun unga markaziy kompyuter
resurslariga kirish kerak emas. Bunday ishlashni kamchiligi esa, qayta
ishlangan maʻlumotlarni saqlash lokal tariqasida boʻladi. Yaʻni, bu
maʻlumotlar bilan boshqa foydalanuvchilar ham ishlamoqchi boʻlsa,
ularni avval saqlash kerak yoki diskga nusxa koʻchirish kerak.
Kompyuter tarmoqlarini boshqaruvchi vositalar

93
ishlovchi turli brauzerlar, elektron pochta vositalari, Web-peyjerlar,
faks-dasturlar misol boʻla oladi.
Modem orqali maʻlumot almashinish uchun maxsus dasturlar zarur.
Koʻpgina operatsion sistemalar tarkibida bunday dasturlar mavjud va
yaratilmoqda. Masalan, Macintosh System da - SmartCom; Windows
SmartCom, CrossTolk, WinCom, Comm Works, Telix, Procom Plus,
Hyper Terminal; OSF2 Warp da - Hyper Access dan foydalanish
mumkin. Kommunikatsion dasturlar kompyuterlar orasida aloqa
oʻrnatishdan tashqari yana bir qator quyidagi ishlarni bajaradi:
-
Тitul varag’i - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

130
mumkin.
Shuningdek, biznes reja yoki uning ayrim qismlaridan har qanday
maqsadlarda nusxa ko’chirish yoki uni uchinchi shaxslarga berish ta’qiqlanganligi
haqida ham aytilishi mumkin. Hamda kelishuvda biznes reja sarmoyadorni sarmoya
ob’ekti sifatida qiziqtirmagan holda uni muallifga qaytarish to’g’risidagi talab ham
bo’lishi mumkin.
3. Rezyume.
Biznes-reja
rezyumesi rahbarlar, yozma murojaatlar, reklama e’lonlari uchun
yoziladi.
Ushbu bo’lim potensial sarmoyador yoki loyiha hamta’sischilarini
qiziqtirishga mo’ljallangan. Aynan shu bo’limdan potensial sarmoyadorlar eng
birinchi taassurot oladilar va ko’pincha ana shu ilk taassurot
asosida loyihaning
taqdiri belgilanadi.
Biznes-reja potensial sarmoyadorlarga mo’ljallangan bo’lib, odatda ularning
qo’lidan ko’plab biznes g’oyalar o’tadi. Ular sizning loyihangizning mohiyati va
samaradorligi
nimadan iborat ekanligini, uni amalga oshirishga qancha mablug’
zarurligi va moliya manbalarini bilishga qiziqadilar. Ularni qiziqtiring.
Ushbu bo’limda tezis shaklda butun biznes reja,
korxonaning mohiyati va
maqsadi ochilgan holda bayon qilinadi. Unga asos qilib, ishlab chiqilgan biznes reja
barcha bo’limlarida keltirilgan ma’lumotlar olinishi mumkin.
Rezyume tarkibi quyidagicha bo’lishi tavsiya qilinadi:
-
Loyihaning qisqacha tavsifi,
uning maqsadi va vazifalari, ta’minlash
manbalari;
-
Amalga oshirish mexanizmlari;
-
Mahsulot yoki xizmatlarning noyobligi va raqobatbardoshligi;
-
Zarur
tashqi moliyalash hajmi;
-
Sotuv va daromad hajmlari prognozlari;
-
Sarmoyadorlarga qarzlarni qaytarish.
Rezyumega qo’yilgan asosiy talab – bayonning tushunarli va lo’nda bo’lishi,
maxsus iboralarning iloji boricha kam ishlatilishidan iborat. Hajmi bir betdan
oshmasligi kerak.
Arduino IDE (Integral Development Environment)

92
oʻta olmaydi. Shuning uchun uzatuvchi va qabul qiluvchi bir-biriga
“qarab” turishi kerak [11].
Mikrotoʻlqinlarni uzatish va qabul qilishda yerdagi balandlikdagi
stansiyalarni yaratish maʻlum qiyinchiliklarga olib keladi. Bu
qiyinchiliklarni bartaraf etish uchun “uchar stantsiyalar” - yaʻni
yoʻldoshlar yaratilgan. Fazodagi yoʻldosh va yerdagi antenna oʻrtasida
toʻsiq boʻlmaydi va antenna balandlikda joylashishi xam shart emas.
Odatda bu yoʻldoshlar 22300 milya (
36800 km) balandlikda yer
atrofida oʻz orbitalarida aylanishlari kerak. Baʻzi yangi tizimlarda ular
pastroqda “joylashgan”. Ularning aylanish tezligi yerning oʻz oʻqi
atrofida aylanish tezligi bilan bir xilligi sababli ular yerga nisbatan
“xarakatsiz”. Ular quyosh batareyalariga ega. Ular maʻlumotni bir
antennadan qabul qilib boshqasiga uzatishga, shuningdek, xam raqamli,
xam analogli signallarni uzatishga qodir.
-rasm. Lokal sath bilan ulangan har bir adapterda noyob manzil mavjud

104
ixtiyoriy protokollar bilan ishlash uchun ishlab chiqiladi. Agar
adapterlarga«neytral»LAN-manzillari o‘rnigaIP-manzillari belgilansa,
ulargatarmoq
sathining
boshqa
protokollari
(masalan,
IPX
yokiDECnet)ni qo‘llab-quvatlash qiyin bo‘lardi. Ikkinchidan, agar
adapterlar LANmanzili o‘rniga IP manzilidan foydalanishlari kerak
bo‘lganida,tarmoq sathidagi manzilni adapterning operativ xotirasida
saqlash va uni - adapterni har bir ko‘chirish yoki manbaga ulash
chog‘ida qayta sozlash kerak bo‘lardi. Shunday qilib,protokollar
stekidagi sathlarning yuqori darajada o‘zaro bog‘lik bo‘lmasliklari
uchun sathlar xususiy manzil tuzilmalariga ega bo‘lishlari kerak.
Bizmanzillarning uch xili bilan:qo‘llanish tusidagi sathdagi xostlar
nomlari, tarmoq sathidagi IP-manzillari va kanal sathidagi LAN-
manzillari bilan tanishib chiqdik.
Nazorat uchun savollar - Tarmoq texnologiyalari

|
Tarmoq texnologiyalariBog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob
Nazorat uchun savollar:
1.
Paketlar va ularning tuzilishi haqida ma’lumot bering.
2.
Prokotokollarning nechta darajasi bor? Ularni sanab bering.
3.
Standart protokol toʻplamlarini sanab bering.
4.
Deytogramma usulini tushuntirib bering.
5.
Trаnsivеrlаrning vazifasi nima?
6.
Rеpeatеrlаr qanday qurilma?
7.
Marshrutlovchilar (routers)ning vazifasi?
8.
Tarmoqda kommutatorlar (Switches) nima vazifani bajaradi?
9.
Konsentratorlar (HUB) ning tarmoqdagi vazifasi?
10.
Ko’priklar nima?
11.
Bluetooth texnologiyasi haqida tushunchalar bering?
95
12.
Bluetooth tizimi diapazoni va standarti
13.
Wibree texnologiyasi qanday ishlaydi?
14.
Wibree texnologiyasi diapazoni va standarti
15.
ZigBee texnologiyasi haqida tushunchalar
16.
ZigBee-tarmoqlarini qurish printsiplari
17.
UWB texnologiyasi haqida tushunchalar bering?
18.
UWB texnologiyasining texnik ko’rsatkichlari
19.
WUSB USB nima?
20.
Wireless HD texnologiyasi diapazoni va standarti
21.
Wi-Fi tarmog’i tuzilmasi va texnik ko’rsatkichlari
22.
WiMAXning usullari
23.
Arduino platformasi nima?
24.
Arduino IDE (Integral Development Environment) dasturiy
taʻminoti.
25.
Mikrotoʻlqin va sun’iy yuldosh tizimlari haqida ma’lumot
bering?
96
III
BOB.
LOKAL
KOMPYUTER
TARMOGʻIGA
KIRISH
§ 3.1. Lokal tarmoq va uning turlari
|
| |
Moliya rejasi - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

138
ekologik muammolarni hal qilish;
raqobat muhitini kengaytirish.
11. Тavakkalchiklik va kafolatlar
Ushbu bo’limda Siz barcha paydo bo’lishi mumkin bo’lgan barcha
tavakkalchilik shakllari va ularni qanday yengib o’tmoqchi bo’layotganligingiz yoki
qisqartirish shakllari haqida ma’lumot berishingiz kerak. Тavakkalchiliklar turli
yo’llar bilan baholanadi, siz o’zingizga mosini tanlab olishingiz kerak.
Ushbu
bo’limda hech qachon biron nimani yashirmaslik kerak, chunki aldov fosh bo’lishi
mumkin. Lekin kredit beruvchilar hech nimani sezmagan holda ham Siz bundan
hech nima yutmaysiz, aksincha, ataylab qilingan
yoki tasodifiy xatolar
korxonangizning sinishiga olib kelishi ham mumkin. Hozirgi paytda har qanday
tadbirkor tavakkalchilik bilan to’qnashadi, chunki bozor munosabatlari sharoitlari
tez o’zgaruvchan, fors-major vaziyatlar uchrab turadi. Masalan, dovul yoki yong’in
sizning xom ashyo zahirlaringizni yo’q qilishi mumkin. Umuman, bu masalaga
jiddiy yondashish kerak.
Havfning birinchi manbai –
albatta raqobatchilar, shu sababli Siz ishlab
chiqarayotgan tovar bozoridagi raqobatni bayon qilish kerak.
Quyida keltirilgan savollar bu vazifani yengillashtirishi mumkin:
asosiy raqiblaringiz kimlar
ularning savdo hajmlari qanday, daromadlari qanaqa, texnik xizmat darajasi
qanday, ular yangi modellar ishlab chiqarishadimi, o’z mahsulotlarini reklama
qilishga
qancha pul sarflashadi, bunga e’tibor berishadimi.
xaridorlar ularning tovarlariga qanday munosabatda bo’lishadi, ushbu
tovarning xarakteristikasi qanday, dizayni va sifati qanaqa raqiblar o’z tovarlariga
narx belgilashda nimadan kelib chiqishadi va ularning narxlari darajasi qanday.
Salohiyatli sarmoyadorlarning sizning loyihangizga munosabati ko’p jihatdan
ushbu savollarga qanchalik aniq javob berishingizga bog’liq. Siz uchun eng asosiysi
– paydo bo’lishi mumkin bo’lgan tavakkalchilikni ko’zdan qochirmaslik, ularning
manbalarini aniqlash va taxminan qachon yuzaga kelishi mumkinligini aniqlashdan
139
iborat. Va, albatta, yuqorida ta’kidlanganidek, yuzaga kelishi mumkin bo’lgan
yo’qotishlarni iloji boricha kamaytirish.
Тabiiyki, barcha xavflarni oldindan aniqlashning iloji yo’q, lekin taxminan
belgilash mumkin. Shundan keyin Siz ushbu xavflarga qarshi qanday choralar
qo’llashingizni bayon qilishingiz va bu vaziyatdan
chiqib ketish dasturingizni
tuzishingiz kerak. Shuningdek, qanday sug’urta polislarini va qanchaga olishingizni
ham bayon qilishingiz zarur.
Hamkor va sarmoyadorlarga turli shakllardagi kafolatlar berilishi mumkin.
Ular orasida federal, hududiy, mahalliy organlar kafolatlari, sug’urta, aktivlarni
(ko’chmas mulk, qimmatli qog’ozlar va h.k.) garovga qo’yish,
bank kafolatlari,
huquqlarni berish, tovar kafolatlari (tayyor mahsulot bilan) kabilarni ajratib
ko’rsatish mumkin.
Lokal tarmoqlar - Tarmoq texnologiyalari

|
Tarmoq texnologiyalariBog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob3.1.1. Lokal tarmoqlar
Lokal tarmoqlar keyingi vaqtda bitta kompyutyerdan koʻproq
boʻlgan har qanday kompaniyani majburiy buyumiga aylanayapti. Lokal
tarmoqlar (LAN, Local Area Network) aynan, lokal deganda shunday
tarmoqlarni tushinish kerakki, oʻlchamlari katta boʻlmagan bir-biriga
yaqin joylashgan kompyuterlarni birlashtiradi. Apparaturalarni va
dasturiy vositalarni takomillashtirish shunday bir darajaga yettiki, oddiy
tarmoqni oʻrnatish va ekspluatatsiya qilish amalida har qanday ozmi-
koʻpmi savodi boʻlgan foydalanuvchining qoʻlidan keladigan boʻlib
qoldi. Oxirgi eng koʻp tarqalgan Windows operatsion tizimlari esa
yetarli rivojlangan tarmoqli vositalarga ega, shu tufayli maxsus tarmoqli
dasturlarni taʻminot hech majbur emas. Avval faqat maxsus oʻqitilgan
professionallarning qoʻlidan keladigan boʻlsa, endi har qanday
foydalanuvchi oson bajarishi mumkin.
LAN
IEEE standartizatsiyalash komiteti
tomonidan LAN
standartining loyihasi ishlab chiqilgan bo‘lib, 802 standarti deb nom
olgan. 802 standartining LAN modeli asosiy tavsiyalardan tarkib topgan,
ularga konkret LAN larni qurishda asoslanish tavsiya etiladi. Lokal
tarmoqqahar bir kompyuter, maxsus plataga ega bo‘lishi kerak (tarmoq
adapteri). Kompyuterlar o‘zaro (tarmoq adapteri) kabel yoki radiokanal
yordamida ulanadi, ular LAN ma’lumotlar uzatishning fizik muhiti
deyiladi.
Fizik muhit – tarmoqning eng quyi sathi. LAN da ma’lumotlar
uzatishning fizik muhiti sifatida koaksial kabel, mis juftlik, TOAL,
infrqizil va radiokanallar ishlatilishi mumkin. Uzatish muhitining
xarakteristikalari tarmoq uzunligiga ta’sir etadi (kompyuterlar bir
biridan qanday masofada joylashishi mumkin) va lokal tarmoqda
ma’lumotlar uzatish tezligi (3.1.1-jadval).
Lokal tarmoqlar ikki turga boʻlinadi:
PBX (Private Branch
Exchange)
va
|
| |
Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yicha

|
Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (2)Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yicha:
Veb dasturlashga kirish. Asosiy tushunchalar. WWW ning rivojlanish
bosqichlari. Veb dizayn. HTML ga kirish. HTML-hujjatlar tuzilishi. Sarlavha
elementlari. Asosiy HTML elementi uchun teglar. Jadval navigatsiyasi. HTML-freymlari,
formalar va ob’ektlar. HTML5 yangi standartlar. Teglar va atributlar. Audio, video va
grafika bilan ishlash. Vizual effektlar. CSS ga kirish. Stillarning kaskadli modeli. Stillar
jadvali bilan HTML xujjatni bog‘lash. Selektorlar turlari. Elementlar va sinflar. O‘lchov
birliklari. CSS xususiyati. CSS Page. CSS3 xususiyati. CSS3 yordamida html sahifalarni
tahrirlash. CSS4 yordamida maketlarni verska qilish. CSS orqali dinamik effektlar.
JavaScript xususiyati. O‘zgaruvchilar. Ma’lumotlar turlari. Massiv. Operatorlar.
Dasturlash asoslari. JavaScript funksiyalar va ob’ektlar. Grafika va doimiy ifodalar.
JavaScript brauzer va veb-hujjat ob’ektlari modeli bilan ishlash. JavaScript sintaksis.
DOM va JavaSsript. JavaScript ssenariylarini HTML-xujjat bilan bog‘lash. JavaScript
funksiyalari yordamida xodisalarni qayta ishlash. Date ob’ekti usullari va xususiyalarini
o‘rganish. Date o‘rnatilgan ob’ektidan foydalanib ssenariylar yaratish. Doimiy ifodalar.
PHP asoslari. O‘zgaruvchilar, konstantalar, ma’lumotlar turlari. Operatorlar. PHP
funksiyalari va ob’ektlari. PHP da xatolar va ularni qayta ishlash. PHP cookie va
sessiyalar. O‘zgaruvchan maydonlar. PHP fayllari bilan ishlash. PHP sinflari.
Ma’lumotlar bazasi. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. SQL tili. Ma’lumotlar
bazasida SQL-so‘rovlar. Sayt yaratishda CMS texnologiyasini qo‘llash. Framevork
platformada Veb-dasturlash. Webweather Editor ilovalar, Dreamweaver misol. Veb-
dasturlashda usullar. Veb-serverni sozlash. XAMPP, Denver, WAMPP, Server paketlarni
ochish. Denwer o‘rnatish. Virtual xost bilan ishlash. SOAR, Google Analytics dan
foydalanish.
|
| |
O‘quvchilarni baholash - Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy

|
Mavzu: Kirish. Adabiyot – ma’naviyatni yuksaltirish vositasi darsning maqsadi: a ta’limiy
|
bet | 162/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
O‘quvchilarni baholash: O‘quvchilar darsdagi ishtirokiga ko‘ra belgilangan baholash mezonlari asosida baholanadilar. Baholar o‘quvchilarning kundalik daftarlarida va sinf jurnalida aks ettiriladi. Darsda faol ishtirok etmagan o‘quvchilar bilan ishlanadi.
Uyga vazifa: o‘quvchilarga uyga vazifa sifatida mazkur mavzuni o‘qib-o‘rganish, qo‘shimcha materiallar izlab topish va tushunchalarini boyitish topshiriq qilib beriladi.
O‘TIBDO‘: _______ A.Azizov
Sana: “__” ___________ 201__-yil. Sinflar: 11-“_____”. O‘qituvchi: S.Nuriddinov
|
| |
MAVZU: Mustaqillik davri dramaturgiyasining o’ziga xos jihatlari va yutuqlari

|
MAVZU: Mustaqillik davri dramaturgiyasining o’ziga xos jihatlari va yutuqlari
|
bet | 163/200 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 325,51 Kb. | | #13866 |
MAVZU: Mustaqillik davri dramaturgiyasining o’ziga xos jihatlari va yutuqlari
DARSNING MAQSADI:
a) ta’limiy: o‘quvchilarga mustaqillik davri adabiyoti, Mustaqillik davri dramaturgiyasining o’ziga xos jihatlari va yutuqlari haqida yangi bilim berish;
b) tarbiyaviy: o‘quvchilar nutqining chiroyli, mazmundor bo‘lishiga erishish, xushmuomalalikka o‘rgatish;
d) rivojlantiruvchi: o‘quvchilarni o‘z-o‘zini rivojlantirishga o‘rgatish, mavzu yuzasidan olgan bilimlarini hayotiy vaziyatlarga qo‘llay bilishiga erishish.
Mavzuga oid shakllantiriladigan kompetensiyalar:
a) tayanch kompetensiya(lar): TK1, TK2;
b) fanga oid kompetensiya(lar): FK1.
Dars turi: yangi tushuncha, bilimlarni shakllantiruvchi.
Dars uslubi: an’anaviy.
Dars jihozlari: darslik, adabiyotshunoslik atamalari lug‘ati, mavzuga oid ilmiy adabiyotlar, slaydlar, bukletlar, tarqatma materiallar, ko‘rgazmali qurollar (audio, video, fotolavhalar, jadvallar) jamlanmasi.
|
| |
Birinc - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 180/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiBirinchi guruh omillar – atrof-muhitning sanitariya- gigiyena holati. Bunga havo harorati, atrof-muhitning
tozaligi (toza, changlangan, boshqa zararli moddalar bilan ifloslangan va b.), yorug‘lik hamda shovqin darajasi va boshqalar kiradi.
Ikkinchi guruh omillarga – mehnat vositalari: ishlab chiqarishda foydalaniladigan mashina-mexanizmlar, asbob-
uskunalar va moslamalar kiradi.
Uchinchi guruh omillarga – tashkiliy tadbirlar, уa’ni ish va dam olish rejimini to‘g‘ri tashkil etish, mehnat taqsimoti, mehnat intizomi kabilar kiradi.
Тo‘rtinchi guruh – odamlarning o‘zaro munosabatlari, ishchining ish joyi va mehnat natijalariga bo‘lgan munosabatlari bilan bog‘liq ijtimoiy omillarni o‘z ichiga oladi.
Mehnatni to‘g‘ri tashkil etish kishi organizmiga ijobiy ta’sir etib, unda yengillik va kuch-quvvatni oshiradi. Inson
fiziologiyasini o‘rganish esa normal ish rejimini tashkil qilishga, mehnat qobiliyatini oshirishga va turli ishlarni bajarayotganda ishchi qanday holatda bo‘lishi zarurligini aniqlashga yordam beradi.
Мa’lumki, inson uchun ko‘rish, eshitish, nafas olish, sezish va asab sistemalari muhim a’zolar hisoblanadi. Inson
20 dan 20000 Gs chastotali tebranishgacha bo‘lgan tovush to‘lqinlarini eshita oladi. Quloqning sezish qobiliyati ancha yuqori bo‘lib, 2000 Gs dan 4000 Gs gacha diapozondagi tovushlarni normal eshitadi, biroq 800 Gs dan past va 6000 Gs dan yuqoriroq chastotada sezish qobiliyati birmuncha pasayadi.
Odam nafas olganda o‘pkaga kirayotgan havo tarkibida kislorod 21%, chiqarayotganda 16% ni tashkil qiladi. Наvо
tarkibidagi zararli moddalar (gazlar, bug‘lar, chang va b.)
inson uchun juda zararli bo‘lib, har xil kasalliklarni keltirib chiqaradi. Sof toza havo tarkibida 77% azot, 21% kislorod, 1% is gazi va boshqa aktiv gazlar, 1% inert gazlar (argon, neon va b.) mavjud. Наvо tarkibi qanchalik kislorodning manfiy ionlari bilan to‘yingan bo‘lsa, inson organizmini kislorod bilan ta’minlanish darajasi shunchalik yaxshilanadi. Lekin ishlab chiqarish sharoitida tabiiy sof toza havo deyarli uchramaydi. Chunki ko‘pgina texnologik jarayonlar har xil zararli moddalarni ajralib chiqishi bilan kechadi. Ish joyi xonasining havosi tarkibidagi ushbu zararli moddalarni me’yorlashtirish ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish, yangi zamonaviy texnika vositalaridan foydalanish, ishlab chiqarishni kompleks mexanizatsiyalash, avtomatlashtirish, germetiklashtirish orqali amalga oshiriladi.
|
| |
-Seminar - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 179/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibi3-Seminar mashg‘uloti.
Hayot faoliyati xavfsizligining sanitar-gigiyena sharoitlari.
Ishlab chiqarish sanitariyasi – bu ishchilarga ta’sir etuvchi zararli omillarni bartaraf etishga qaratilgan tashkiliy, gigiyenik va sanitar-texnik tadbirlar hamda vositalar tizimidir.
Ishlab chiqarish sanitariyasining asosiy vazifasi esa zararli moddalarning belgilangan ruxsat etilgan miqdori (REM) asosida sog‘lom va xavfsiz ish sharoitini yaratishdan
iboratdir.
Мa’lumki, xalq xo‘jaligining ауrim sohalarida, jumladan, qishloq хо‘jaligi, neft va gaz quduqlarini qazish va ulardan foydalanishda ko‘pgina ishlar ochiq havoda o‘tkaziladi. Bunday holda ishchilarga meteorologik sharoitlar, уa’ni havoning harorati, namligi, bosim, qor, yomg‘ir, quyosh radiatsiyasi va boshqa shu kabi omillar katta ta’sir etadi. Ushbu omillar ikki xil yo‘l, уa’ni, havo orqali yoki bevosita muloqotda bo‘lish orqali ta’sir etishi mumkin.
Наvо orqali ta’sir etuvchi zararli omillarga ish joyining mikroiqlim holatini belgilovchi ko‘rsatkichlar miqdori, chang, gaz, shovqin, infra va ultratovushlar, yoritilganlik
darajasi elektromagnit maydon, infraqizil va ultrabinafsha nurlanishlar hamda boshqalarni misol qilishimiz mumkin.
Ikkinchi уo‘l, bevosita muloqot orqali ta’sir etuvchi omillarga esa har xil qattiq va suyuq zararli moddalar, titrash
bilan ishlovchi asbob va moslamalar kiradi.
Yuqoridagi omillarni hisobga olgan holda, ularni inson sog‘ligiga ta’sirini o‘rganish hamda bu ta’sirni bartaraf etish
tadbirlarini ishlab chiqish muhim va zarurdir. Bu masala esa mehnat gigiyenasining asosiy vazifasi hisoblanadi.
Mehnat gigiyenasi – tibbiyot fanining bir qismi bo‘lib, ish sharoitlarining inson sog‘ligiga va ish qobiliyatiga
ta’sirini o‘rganadi, shuningdek, mehnat sharoitlarini
sog‘lomlashtirish hamda ishlab chiqarishni yuksaltirishga уo‘naltirilgan sanitariya-gigiyena, oldini olish va davolash tadbirlarini ishlab chiqadi.
Mehnat sharoitlari mehnat qilish jarayonini, уa’ni bajarilayotgan ishlarning jadalligini ish davomida kishi
gavdasining holati, asablarning psixologik zo‘riqish darajasi,
organizmdagi ba’zi organlar zo‘riqishini belgilovchi kishi harakatining xususiyati va atrof-muhitning ahvoliga qarab aniqlanadi.
Mehnat sharoitlarini asosan to‘rt guruh omillarga ajratish mumkin:
|
| |
-Telekommunikatsiya texnologiyalari (Telekommunikatsiyalar

KIRISh
5350100-Telekommunikatsiya
texnologiyalari
(Telekommunikatsiyalar,
Teleradioeshittirish, Mobil tizimlar) bakalavriat ta’lim yo‘nalishi – fan va texnika
sohasidagi yo‘nalish bo‘lib, u telekommunikatsiya, teleradioeshittirish va mobil aloqa
texnologiyalari va tizimlari, sifatini oshirishga, soha istiqbolini belgilashga, kasbiy
ko‘nikma, mutasaddilik qobiliyatiga yo‘naltirilgan inson faoliyatining vositalari, usullari
va uslublarining majmuasini qamrab oladi.
Ta’lim yo‘nalishi negizidagi mutaxassislikning vazifasi – talabalar bilimini
chuqurlashtirish va raqamli televidenieda va kinoda ovoz va tasvirni yozib olish, qayta
ishlash, saqlash, chop etish, yoritishni loyihalashtirish va boshqarishga oid dasturlar,
ularning matematik, axborot va dasturiy ta’minotiga oid muhandislik masalalarini
yechish, ilmiy jihatdan tahlil qilish, algoritmik va dasturiy ta’minotini yaratish,
texnologik yechimlarni ishlab chiqish bo‘yicha hamda ilg‘or pedagogik texnoligiyalardan
foydalangan holda bilimlarni oshirish va ko‘nikma hosil qilishdan iboratdir.
Axborotlarni himoyalashning asosiy vositalari

6.1.2. Axborotlarni himoyalashning asosiy vositalari
Hozirgi kunda axborot-kommunikatsiya tizimlariga boʻladigan
taxdidlar, ruhsatsiz tizimga kirish holatlari turli xil yoʻllar bilan amalga
oshirilishiga javoban xavfsizlikni taʻminlash turli xil usullar va vositalar
yordamida amalga oshirilmoqda.
Axborot xavfsizligi taʻminlashning birinchi va eng asosiy vositasi
bu – foydalanuvchilarni identifikatsiyalash va autentifikatsiyadan
oʻtkazishdir.
Identifikatsiya
– foydalanuvchining roʻyxat yozuvi (login) ni
kiritishi. Foydalanuvchining tizimdagi logini orqali u haqidagi barcha
kerakli axborotlarga: uning shaxsi; tizimdagi ruhsat darajasi; tizimdagi
faoliyati tarixi va boshqalar ega boʻlish mumkin.
Autentifikatsiya
– bu foydalanuvchining shaxsini tasdiqlashi.
Odatda bu jarayon maxfiy soʻz (parol) orqali amalga oshiriladi. Yaʻni
foydalanuvchi dastlab tizimga oʻzining kalit soʻzini kiritadi va soʻng shu
kalit soʻz rostdan ham unga tegishli ekanligini maxfiy soʻz orqali
tasdiqlaydi.
295
Identifikatsiya va autentitifikatsiya vositalari birlashishi ham
mumkin. Bu yerda barchamiz uchun maʻlum boʻlgan xizmat
guvohnomasini keltirish mumkin. Unda shaxsning identifikatsiyasi
uchun
ismi,
familiyasi,
mansabi
(va
boshqa
maʻlumotlar),
autentifikatsiya uchun esa uning surati keltirilganligini aytishimiz
mumkin. SHuni alohida taʻkidlash kerakki autentifikatsiya va
identifikatsiya vositalarining oʻzi haqiqiylikni tasdiqlovchi belgilarga
ega boʻlishi mumkin. Misol uchun guvohnomadagi muhr, imzo yoki
uning himoyasini saqlovchi boshqa qalbakilashtirishdan himoyalovchi
vositalar.
Agar foydalanuvchi bu jarayonlardan muvafaqqiyatli oʻtsa, u
axborot tizimiga kirishiga va unga berilgan vakolat darajasida
istalgancha foydalanish huquqiga ega boʻladi.
Hozirgi vaqtda axborot–hisoblash tizimlarida foydalanuvchilarni
autentifikatsiya va identifikatsiyalashning usullarini quyidagi asosiy
guruhlarga boʻlish mumkin:
−
foydalanuvchidan qandaydir maxsus axborotni soʻrash (masalan,
login yoki parol);
−
foydalanuvchidan qandaydir maxsus tavsiyaga yoki xususiyatga
ega boʻlgan ashyoni soʻrash (masalan, smart-karta, USB-token va
boshqalar);
−
autentifikatsiya qilinayotgan axborot foydalanuvchi tanasining
muhim qismi (masalan, barmoq izlari yoki boshqa biometrik
maʻlumotlar).
Demak, identifikatsiya va autentifikatsiya yordamida tizimga kirish
huquqini olish mumkin. Endi foydalanish chegarasini belgilovchi
mantiqiy boshqaruv vositasi ishga tushadi. Ularning vazifasi ham
foydalanishga ruhsat beruvchi fizik vositalar kabidir. Foydalanishga
ruhsat berishning mantiqiy boshqaruv vositalari ham foydalanuvchilarni
tizimda saqlanayotgan u yoki bu axborot boʻlimiga murojaatini nazorat
qiladi. Foydalanishga ruhsat berishni mantiqiy boshqaruvi – bu
axborotni butunligi va mahfiyligini taʻminlab beradigan koʻp
foydalanuvchili tizimning asosiy mexanizmidir.
Tarmoq xavfsizligi – bu tarmoqdagi maʻlumotlarni himoyalash
chora-tadbirlari boʻlib, ular: ruhsat etilmagan murojaatdan himoyalash;
tizimning meʻyorida ishlashiga tasodifan yoki ataylab taʻsir qilishdan
himoyalash; tizim tarkibiy qismlariga zarar etkazishdan saqlashdan
iborat.
|
Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yicha

|
Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)Web-ilovalarni yaratish fani bo‘yicha:
Veb dasturlashga kirish. Asosiy tushunchalar. WWW ning rivojlanish
bosqichlari. Veb dizayn. HTML ga kirish. HTML-hujjatlar tuzilishi. Sarlavha
elementlari. Asosiy HTML elementi uchun teglar. Jadval navigatsiyasi. HTML-freymlari,
formalar va ob’ektlar. HTML5 yangi standartlar. Teglar va atributlar. Audio, video va
grafika bilan ishlash. Vizual effektlar. CSS ga kirish. Stillarning kaskadli modeli. Stillar
jadvali bilan HTML xujjatni bog‘lash. Selektorlar turlari. Elementlar va sinflar. O‘lchov
birliklari. CSS xususiyati. CSS Page. CSS3 xususiyati. CSS3 yordamida html sahifalarni
tahrirlash. CSS4 yordamida maketlarni verska qilish. CSS orqali dinamik effektlar.
JavaScript xususiyati. O‘zgaruvchilar. Ma’lumotlar turlari. Massiv. Operatorlar.
Dasturlash asoslari. JavaScript funksiyalar va ob’ektlar. Grafika va doimiy ifodalar.
JavaScript brauzer va veb-hujjat ob’ektlari modeli bilan ishlash. JavaScript sintaksis.
DOM va JavaSsript. JavaScript ssenariylarini HTML-xujjat bilan bog‘lash. JavaScript
funksiyalari yordamida xodisalarni qayta ishlash. Date ob’ekti usullari va xususiyalarini
o‘rganish. Date o‘rnatilgan ob’ektidan foydalanib ssenariylar yaratish. Doimiy ifodalar.
PHP asoslari. O‘zgaruvchilar, konstantalar, ma’lumotlar turlari. Operatorlar. PHP
funksiyalari va ob’ektlari. PHP da xatolar va ularni qayta ishlash. PHP cookie va
sessiyalar. O‘zgaruvchan maydonlar. PHP fayllari bilan ishlash. PHP sinflari.
Ma’lumotlar bazasi. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. SQL tili. Ma’lumotlar
bazasida SQL-so‘rovlar. Sayt yaratishda CMS texnologiyasini qo‘llash. Framevork
platformada Veb-dasturlash. Webweather Editor ilovalar, Dreamweaver misol. Veb-
dasturlashda usullar. Veb-serverni sozlash. XAMPP, Denver, WAMPP, Server paketlarni
ochish. Denwer o‘rnatish. Virtual xost bilan ishlash. SOAR, Google Analytics dan
foydalanish.
|
| |
Web ilovalarni yaratish fani bo‘yicha

|
Web ilovalarni yaratish fani bo‘yichaBog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)
Web ilovalarni yaratish fani bo‘yicha:
Veb dasturlashga kirish. Asosiy tushunchalar. WWW ning rivojlanish bosqichlari.
Veb dizayn. HTML ga kirish. HTML-hujjatlar tuzilishi. Sarlavha elementlari. Asosiy
HTML elementi uchun teglar. Jadval navigatsiyasi. HTML-freymlari, formalar va
ob’ektlar. HTML5 yangi standartlar. Teglar va atributlar. Audio, video va grafika bilan
ishlash. Vizual effektlar. CSS ga kirish. Stillarning kaskadli modeli. Stillar jadvali bilan
HTML xujjatni bog‘lash. Selektorlar turlari. Elementlar va sinflar. O‘lchov birliklari.
CSS xususiyati. CSS Page. CSS3 xususiyati. CSS3 yordamida html sahifalarni tahrirlash.
CSS4 yordamida maketlarni verska qilish. CSS orqali dinamik effektlar. JavaScript
xususiyati. O‘zgaruvchilar. Ma’lumotlar turlari. Massiv. Operatorlar. Dasturlash asoslari.
JavaScript funksiyalar va ob’ektlar. Grafika va doimiy ifodalar. JavaScript brauzer va
veb-hujjat ob’ektlari modeli bilan ishlash. JavaScript sintaksis. DOM va JavaSsript.
JavaScript ssenariylarini HTML-xujjat bilan bog‘lash. JavaScript funksiyalari yordamida
xodisalarni qayta ishlash. Date ob’ekti usullari va xususiyalarini o‘rganish. Date
o‘rnatilgan ob’ektidan foydalanib ssenariylar yaratish. Doimiy ifodalar. PHP asoslari.
O‘zgaruvchilar, konstantalar, ma’lumotlar turlari. Operatorlar. PHP funksiyalari va
ob’ektlari. PHP da xatolar va ularni qayta ishlash. PHP cookie va sessiyalar.
O‘zgaruvchan maydonlar. PHP fayllari bilan ishlash. PHP sinflari. Ma’lumotlar bazasi.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. SQL tili. Ma’lumotlar bazasida SQL-so‘rovlar.
Sayt yaratishda CMS texnologiyasini qo‘llash. Framevork platformada Veb-dasturlash.
Webweather Editor ilovalar, Dreamweaver misol. Veb-dasturlashda usullar. Veb-serverni
sozlash. XAMPP, Denver, WAMPP, Server paketlarni ochish. Denwer o‘rnatish. Virtual
xost bilan ishlash. SOAR, Google Analytics dan foydalanish.
|
| |
Odamlar texnika bilan birgalikda nima deyiladi?

266
C) bir boshqarish pog’onasidagi teng huquqli xodimlarning munosabatlari.
D) Bir bosqichning boshqasiga bo’ysunish ketma-ketligi.
5. Ishlab chiqarish jarayonini boshlash va uni uzluksiz davom ettirish uchun:
A) ishlab chiqarish vositalari, texnika, xom-ashyo, energiya;
B) maqsad, xom-ashyo, energiya, transport kabi moddiy ta’minot vositalari zarur;
C) maqsad, xom-ashyo, energiya, texnika kabi moddiy ta’minot vositalari zarur;
D) kadrlarni tanlash, mehnatni tashkil qilish, nazorat va
tekshirish, ishlab
chiqarishga xizmat ko’rsatish kabilar;
6. Ichki xujjatlar bilan ishlash texnologiyasi
A.
Ichki xujjatlar,
buyruqlar, yo’riqlomalar
B. q
oidalar, ma’lumot rasmiylashtiriladi va ijro etiladi.
C.
tushuntirish xatlari kabilar tashkilotning o’z doirasida tayyorlanadi
D.
xamma javob to’g’ri
7. Kommunikatsiya kanallarining ikki tipi mavjud, bular qaysilar?
A) shaxsiy va shaxsiy bo’lmagan.
B) ichki va
tashqi
C) aloqa va vositachi
D) sifatli va sifatsiz.
8.Mahsulot yoki g’oya bilan ikki yoki undan ortiq kishini tanishtirish,
muhokama qilish maqsadidagi xabar nima deyiladi.
A) shaxsiy kommunikatsiya
kanali
B) shaxsiy bo’lmagan kommunikatsiya kanali
C) aloqa kommunikatsiya kanali
D) sifatli kommunikatsiya kanali
9. Korxona da xodimlar necha toifaga bo’linadi.
A)
ishlab chiqaruvchilar, boshqaruvchilar
B)
ishchilar, raxbarlar
C) ishchilar, raxbarlar, bo’lim boshliqlari
D) menejerlar, marketologlar
Xulosa - O‘zbek davlat akademik drama (2001-yil), O‘zbekiston akademik rus drama teatrlari (1999-yil) kabi poytaxt...

|
O‘zbek davlat akademik drama (2001-yil), O‘zbekiston akademik rus drama teatrlari (1999-yil) kabi poytaxt hamda viloyat teatr jamoalariga yangi binolar qurildi, ta’mirlandi
|
bet | 3/3 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #130222 |
Bog'liq San\'at va madaniy asarlar kolleksiyalari ma\'lumotlariga oid metama\'lumot tavsiflari tahliliXulosa: - San'at va madaniy asarlar kolleksiyalari ma'lumotlari tahlili, bu kolleksiyalarni tashkil etuvchi asarlar, ularning muallifi yoki asarlar haqida ma'lumotlar, asarlar haqida tavsiflar, rasmli materiallar, audio va video materiallar, tarixiy ma'lumotlar, va boshqa ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Bu ma'lumotlar asarlar va ularning tarixiy, madaniy, san'atiy, va ijtimoiy mohiyatini tushunishga yordam beradi.
- Kolleksiyalardagi ma'lumotlarni tahlil qilish orqali, o'zbekiston san'at va madaniyatining tarixiy rivojlanishini, milliy va jahon san'atining o'zaro aloqalarini, ijtimoiy va madaniy o'zgarishlarni tushunishimizga yordam beradi. Bundan tashqari, bu ma'lumotlar san'atshunoslik, tarixshunoslik, ijtimoiy fanlar va turizm sohasida tadqiqotchilar uchun muhim manba sifatida xizmat qiladi.
- 1. O’zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. -Toshkent: O’zbekiston, 2016.
- 2. O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish to’g’risidagi Harakatlar strategiyasi” O’zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to’plami. -2017 yil.
- 3. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 1 avgustdagi “Madaniyat va san’at sohasida davlatxususiy sheriklikni rivojlantirish uchun shartsharoitlar yaratish chora-tadbirlari To’g’risida”gi PQ-3892-sonli qarori2017 yil 16 oktyabr, PQ-3325- son.
- 4. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori O’zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi huzurida madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg’armasini tashkil etish to’g’risida, 2018 yil 1 avgust, PQ-3892-son.
- 5. Karimov I.A. Ozod va obod vatan, erkin va farovon hayot -pirovard maqsadimiz. T, 8. -Toshkent: O’zbekiston, 2000.
- 6. Karimov I.A.Yuksak ma’naviyat-yengilmas kuch.Toshkent:Ma’naviyat,2008.
- 7. Karimov I.A. Mamlakatimizda demokratik islohotlarni yanada huqurlashti
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbek davlat akademik drama (2001-yil), O‘zbekiston akademik rus drama teatrlari (1999-yil) kabi poytaxt hamda viloyat teatr jamoalariga yangi binolar qurildi, ta’mirlandi
|
Avariyalarning kelib chiqishiga quyidagi omillar sababchi bо‘lishi mumkin

|
Avariyalarning kelib chiqishiga quyidagi omillar sababchi bо‘lishi mumkin
|
bet | 47/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiAvariyalarning kelib chiqishiga quyidagi omillar sababchi bо‘lishi mumkin:
tabiiy ofat tufayli;
inshootlarni loyihalashda yoki uni qurishda qо‘yiladigan xatoliklar tufayli;
ishlab chiqarish texnologiyasining buzilishi natijasida;
transport, mexanizm, jihozlardan notо‘g‘ri foydalanganda;
agressiv moddalarni (portlovchi, tez alangalanuvchi zaharli moddalarni) notо‘g‘ri saqlanishi va uni ishlatilish qoidalarining buzilishi oqibatida;
texnika xavfsizlik qoidalarining buzilishi va boshqalar.
Mana shunday xatoliklar tufayli ishlab chiqarishlarda katta avariyalar sodir bо‘ladiki, oqibatda kо‘pdan-kо‘p insonlar jabrlanadi va moddiy boyliklar yо‘q bо‘lib ketadi. Kо‘pincha kimyo, neftni qayta ishlovchi sanoat, qog‘oz ishlab chiqarish sanoati, gо‘sht-sut, oziq-ovqat, metallurgiya, konchilik va boshqa sanoat korxonalarida avariyalar tez-tez uchraydi. Ayniqsa, KTZM ta’sirida bо‘ladigan avariyalar: kimyo, neftni qayta ishlovchi, qog‘oz-sellyuloza gо‘sht-sut, oziq-ovqat sanoati, suv tozalash inshootlarida hamda temir yо‘llarda KTZMni tashishda kо‘p uchraydi. KTZM kо‘rsatilgan konsentratsiyadan ortiq bо‘lganda odamlarga, qishloq xо‘jalik hayvonlariga, о‘simliklarga, tashqi muhitga ta’sir etib, turli darajada shikastlantiradi. KTZM qatoriga texnologik jarayonlarda qо‘llaniladigan ammiak, xlor, sulfat kislotasi, vodorod ftorid, azot va oltingugurt oksidlari va boshqalar kiritish mumkin. Shulardan sanoatda kо‘p ishlatiladigani ammiak.
Ammiak – nashatir hidli rangsiz gaz. Uni sanoatda sovutgich vositasi sifatida, azotli о‘g‘itlar olishda va boshqa maqsadlarda ishlatiladi. Agar ammiak havo bilan 4:3 nisbatda aralashsa portlaydi. Uning yuqori konsentratsiyasi insonning markaziy asab tuzumini izdan chiqarib, asablarni falaj bо‘lishiga olib keladi. Agar ammiak ta’sirida inson zaharlansa, bir necha soatdan sо‘ng uni о‘limga olib keladi. Teriga tegsa turli darajadagi jarohatlanish rо‘y beradi.
Xlor - о‘tkir hidli, sariq rangli gaz. U havodan 2,5 barobar og‘ir bо‘lib, 340C haroratda suyuq holatga о‘tadi. U suvda, organik erituvchilarda yaxshi eridi. Xlor qog‘oz-selluloza, tо‘qimachilik sanoatida, xlorli ohak ishlab chiqarishda, suvni zararsizlantirishda va boshqa sohalarda ishlatiladi.
Xlor bо‘g‘ish xususiyatiga ega. Uning havodagi miqdori 0,01 mg/l bо‘lganda inson organizimiga salbiy ta’sir etadi, miqdori 0,1 mg/l dan yuqori bо‘lganda о‘limga olib keladi.
|
| |
Тayanch iboralar - Navoiy davlat konchilik instituti ashurova n. B. Atamuradov sh

265
qilishlari lozim?
7.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida boshqarishda xodimlarning ishtiroki qanday
ta'minlanadi?
8.
Sardorlik usullarini ta'riflang.
9.
Rahbarning qaror qabul qilish modeliga ta'rif bering.
10.
X (iks) U (igrek) nazariyasining mohiyati nima?
Mavzuni mustahkamlash uchun test savollari
1. Boshqarishning ijtimoiy-ruhiy usullari:
A) ishlab chiqarish jamoalarini, ulardagi «psixologik vaziyatlarni», xar bir
xodimning shaxsiy xususiyatlarini o’rganishga
asoslanadi
B) kadrlarni to’g’ri tanlashga asoslanadi
C) jamoada sog’lom ijtimoiy-ruhiy muhitni yaratishga asoslanadi
D) iqtisodiy manfaatlarga asoslanadi
2. Хodimlarni tanlash va ishga qabul qilish uchun xarajatlarga nimalar
kiradi?
A) e’lon, reklama, turli kuzatish va so’rovlar, tibbiy tekshirish uchun xarajatlar va
boshqalar
B) e’lon va reklama xarajatlari
C) xodimlarni tanlash va ularni tibbiy tekshirishdan o’tkazish uchun xarajatlar
D) xodimlarga sarflanadigan xarajatlar
Quyidagi jadval ma’lumotlarida ushbu tuzilmalrning faoliyatlari aks

|
Quyidagi jadval ma’lumotlarida ushbu tuzilmalrning faoliyatlari aks
|
bet | 44/201 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 7,87 Mb. | | #264582 |
Bog'liq Αquv – uslubiy majmuaning tarkibiQuyidagi jadval ma’lumotlarida ushbu tuzilmalrning faoliyatlari aks
ettirilgan :
Italiya sohil qo‘riqchilari :
Faoliyati
Dengizdagi qutqaruv va qidiruv (QVQ)
Dengiz ekologiyasi himoyasi
Dengizdagi baliq ovlash nazorati
Davlat mamuriyatining uncha muhim bo‘lmagan funksiyalari, savdo va baliq ovlash kemalarini ro‘yhatga olish, dengizda sodir etilgan jinoyatlarga jarima solish
Dengiz Politsiyasi
Tashkilotlar
14 Dengiz Hududidagi Operatsiyalar Nazoratiga boshchilik qiluvchi Dengiz Boshqarmasi
52 Capitanerie di Porto – 45 dengiz tuman offislari – 136 mahalliy dengiz offislari – 45 sohil delegatsiyasi
Capitanerie di Portoning dengiz-atrof muhit diviziyasi (Atrof muhitni muhofaza qilish Vazirligi)
Bosh ovchilik boshqarmasi (qishloq xo‘jalik Vazirligi)
3 suvosti opertorlar guruhi – 3 havo nazorati seksiyasi – 1 vertolyotchilar seksiyasi
Texnik aslahalar
Bari COSPAS/SARSAT sputnik stansiyasi (Fuqaro Muhofazasi Bo‘limi tomonidan ixtisoslashtirilgan)
VS xizmati – AIS ma’lumotlar bazasi – 300 dengiz vositalari (patrol kemalari, qo‘riqlovchi kemalar)
9ta vertolyot va 7ta samolyot
|
______________
2Christe Pursiainen (ed.) assisted by Per Francke. Early Warning and Civil Protection. NORDREGIO 2008 (ing.tilidan tarj. 142 b.)
|
| |
“O‘ta yuqori chastota qurilmalari va antennalari” fani bo‘yicha

|
“O‘ta yuqori chastota qurilmalari va antennalari” fani bo‘yicha Pdf ko'rish
|
bet | 105/122 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #236273 |
Bog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)
“O‘ta yuqori chastota qurilmalari va antennalari” fani bo‘yicha:
Radiosignallarni nurlatish va qabul qilish tamoyillari, Zamonaviy antenna
texnikasining muammolari, Sodda vibratorli antennalar yordamida maydon hosil qilish,
Ko‘p vibratorli antennalar yordamida maydon hosil qilish, Ko‘ndalang nurlatuvchi
panjaralari yordamida maydon hosil qilish, Bo‘ylama nurlatuvchi antenna panjaralari
yordamida maydon hosil qilish, Sirt to‘lqinli antennalar yordamida maydon hosil qilish,
Apertur antennalar yordamida maydon hosil qilish, Ko‘zguli antennalar yordamida
maydon hosil qilish, Magnit antennalar yordamida maydon hosil qilish, Antennalar
texnikasida o‘lchashlar.
Adabiyotlar ro‘yxati
1.
Мирзиёв Ш.М. “Ўзбекистон Республикасини янада ривожлантириш бўйича
ҳаракатлар стратегияси тўғрисида” Ўзбекистон Республикаси Президентининг
фармони. 2017 йил 7 феврал.
2.
R.R.Ibraimov, D.A.Davronbekov, M.O. Sultonova, U.T.Aliev, E.B. Tashmanov.
Simsiz aloqa tizimlari va dasturlari. darslig, T.: “Aloqachi”, 2018, 216 bet.
3.
D.A.Davronbekov, Sh.U. Pulatov, M.O. Sultonova, U.T.Aliev, E.B. Tashmanov.
Simsiz keng polosali texnologiyalar. darslig, T.: “Aloqachi”, 2018, 304
bet.
4.
А.Х.Абдукадиров, Д.А.Давронбеков. Мобил алоқа тизимлакрининг 4G авлоди.
Ўқув қўлланма, Т: 2015., 328 б.
5.
”
Мобил алоқа тизимида узатувчи ва қабул қилувчи қурилмалар
”darslig, T.:
“Aloqachi”, 2021,
6.
Р.Р. Ибраимов Мобильные системы связи. Учеб. пос., Т.: ТУИТ, 2005.
7.
Р.Р. Ибраимов, Д.А. Давронбеков, Ш.У. Пулатов, А.П. Хатамов. Спутниковые
системы связи и приложения. Учеб.пос., Т: ”Aloqacni”, 2018. -365с.
8.
14. В. Вишневский, С. Портной, И. Шахнович. Энциклопедия WiMAX. Путь к
4G. М: Техносфера, 2009. – 472с
9.
Устройства СВЧ и Антенны. Воскресенский Д., Гостюхин В., Максимов Л.,
Пономарев Л. – М.: Радиотехника. 2006.
10.
Антенно-фидерные
устройства
и
распространение
радиоволн.
Под.редакциейГ.А.Ерохина. М.:Горячая линия – Телеком, 2004.
11.
Антенны. Б.А.Панченко. Горячая линия – Телеком, 2015.
|
| |
Simsiz aloqa tizimlari - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги Pdf ko'rish
|
bet | 104/122 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #236273 |
Bog'liq ¡çáåêèñòîí àëî à âà àõáîðîòëàøòèðèø àãåíòëèãè (3)
Simsiz aloqa tizimlari
fani bo‘yicha:
Simsiz aloqa tizimlari,Kanallar va to‘lqinlarning tarqalishi,Simsiz aloqa
antennalarining o‘ziga xos xususiyatlari, Sotali tizimlarning 1G dan 4Gga rivojlanishi,
Ko‘p tomonlama ulanish texnologiyalari, Simsiz aloqada signalni modulyatsiyalash
turlari, Simsiz aloqada signalni modulyatsiyalash turlari,Sotali va ko‘p foydalanuvchili
tizimlar, Sotali aloqa konsepsiyasi,3G sotali tizimlari, OFDM va OFDMA
texnologiyalari, 4G sotali tizimlari, Simsiz keng polosali ulanish texnologiyalari,
Radioreleli va sun’iy yo‘ldoshli aloqa, Sun’iy yo‘ldoshli navigatsiya, Bluetooth
texnologiyalari, HomeRF texnologiyalari, ZigBee texnologiyalari, NFC va Wireless
USB aloqa texnologiyalari, Kognitiv radio, Mobil aloqaning istiqbolli texnologiyalari,
Keng polosali simsiz tarmoq texnologiyalari, Ochiq tizimlararo ulanish modeli,
Zamonaviy raqamli tarmoqlarda qo‘llanadigan simsiz texnologiyalar, Simsiz keng
polosali aloqani tashkil qilish, IEEE 802 tizimlari arxitekturasi, IEEE 802.11 standarti
xaqida asosiy tushunchalar, Tarmoqlarning ishlash rejimlari va ularni tashkil etishning
o‘ziga xos xususiyatlari, Simsiz tarmoqlarni tashkil etish va rejalashtirish, WiMAX
texnologiyasi,
Simsiz
tarmoqlarda
xavfsizlik
masalalari,
Simsiz
tarmoqlarda
autentifikatsiyalash, Ma’lumotlarning yaxlitligi va konfidensialligi texnologiyasi.
Mobil aloqa tizimlarida uzatish va qabul qilish qurilmalari fani bo‘yicha:
Kuchaytirish qurilmalarning umumiy tavsifi,Radiouzatish qurilmalarning umumiy
tavsifi, Radioqabul qilish qurilmalarning umuiy tavsifi, Dasturlangan radio (SDR-
Software Defined Radio) xususiyatlari va tuzilmasi, SDR uzatish va qabul qilish
qurilmalari, Adaptiv ko‘p rejimli radiochastotali zanjirlar, Raqamli uzatkichlardagi
amplituda, faza/chastota modulyatorlari, Passiv radiochastota qurilmalarlarda chip
ustidagi tizimlardan (SoC-System on Chip) foydalanish, SDRdagi RAO‘ va ARO‘lar,
Multistandartli aloqa uchun OFDM qabul qilgichlar, Radiosignallarga raqamli ishlov
berish, Kuchlanish bilan boshqariladigan generatorlardagi subdiskretizatsiyali ARO‘lar,
Simsiz mobil terminallaridagi tashqi va konfiguratsiyasi o‘zgaradigan radioqabul qilish
qurilmalarning jihozlari, Radioqabul qilgichlarning raqamli linearizatsiyalovchi bloklar,
Keyingi avlod simsiz aloqa tizimlarida chiziqlilik
i va samradorlikni oshirish, Mobil aloqa tizimlarida maydoniy tranzistorlar asosidagi
radiochastota quvvat kuchaytirgichlari, Raqamli radiochastotali kuchaytirgichlarning
arxitekturasi,Signallar detektorlari. Kelajakdagi radiotizimlarda radiochastota signallarida
buzilishlarni kamaytirish usullari, Raqamli filtlar, Kognitiv radio uchun kam quvvatli
protsessorlar.
|
| |
О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi - bet 36

Umurtqada sinish ro`y berganda jarohatlangan odamni tag qismiga paner yoki tenis yog`och qo`yish lozim (5.-rasm).
Bunda jarohatlangan kishini gavdasini egilmasligini taminlash kerak. Jarohatlangan kishining qovurg`asi singan (nafas olishda og`riq bo`lsa) nafas chiqarishda ko`krakni bint bilan yoki sochiq bilan qisib o`rash kerak bo`ladi. Organizmda suyaklar chiqqanda ularga faqat tibbiy yordam ko`rsatishga ruхsat beriladi.
5-rasm umurtqasi singan kishiga birinchi yordam ko`rsatish.
Jarohatlanganda lat egan shishgan joylar mahkam bog`lanadi va lat egan joy sovo`tuvchi narsa bosiladi. Qorin atrofida lat eyishi juda хavflidir. Bunday holda jarohatlangan kishini tezlik bilan kasalхonaga etkazish kerak.
|