nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARINING

393
Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS)ning tatbiq etilishi
hisobning yagona usullarini qo’llash orqali kompaniyalarni ichki boshqaruv tizimini
takomillashtirish, manfaatdor tomonlarga korxonaning moliyaviy holati to’g’risida
ma’lumot berish va kompaniyaning raqobatbardoshligini oshirish imkonini beradi.
Kompaniyalarning xalqaro bozorlarga chiqishi, shuningdek, salohiyatli
investorlarni jalb qilishda MHXSga muvofiq moliyaviy hisobot tayyorlash muhim
ahamiyat kasb etadi va u hayotiy zaruratga aylanib bormoqda.
Moliyaviy hisbotning xalqaro standartlariga o’tishdan maqsad - xorijiy
investorlarni zarur axborot muhiti bilan ta’minlash va xalqaro moliya bozorlariga
kirish imkoniyatlarini kengaytirish, deb belgilangan. Moliyaviy hisobotning xalqaro
standartlari (MHXS) asosida buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobotni
tayyorlashda tashkilotlar buhgalterlariga MHXS standartlarining mazmuni va tub
mohiyatini tushunish hisobotlarni to’g’ri shakllantirish uchun xizmat qiladigan asosiy
omillardan biridir.
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari - bet 189

390
Рис. 2. Проблемы формирования управленческой отчетности и
направления их решения
1.
Недопонимание цели и роли управленческой отчетности руководством
организации. Данная проблема может быть решена путем разработки и
внедрения стандартов и правил предоставления управленческой отчетности,
которые обеспечат четкое и быстрое формирование внутренней отчетности по
необходимым запросам руководства. Для этого
необходимо проанализировать
стратегию
организации,
определить
цели,
направления
деятельности,
имеющиеся ресурсы.
2.
Недооценка роли построения финансовой структуры организации.
Для
решения
данной
проблемы
необходимо
проанализировать
финансовую
структуру
предприятия,
исследовать
отношения
внутри
подразделений и обеспечить согласованность целей центров ответственности.
3.
Отсутствие
законодательно
установленных
форм
внутренней
отчетности организации
Управленческая отчетность не предусматривает наличие системы
нормативного регулирования и определяется лишь внутренними документами
организации, нацеленными на удовлетворение
информационных потребностей
внутренних пользователей организации. В таком случае возникают следующие
немаловажные вопросы: как составить отчет, как правильно структурировать
полученную информацию без ее искажения и другие.
Например, отчеты могут
391
быть разработаны в зависимости от направлений деятельности, центров
ответственности, структурных подразделений.
Внутреннюю структуру и содержание отчетов
предприятию необходимо
будет разрабатывать самостоятельно в зависимости от степени необходимого
агрегирования показателей. Мы рекомендуем использовать также стандарты
МСФО, которые помогут повысить качество
информации и сделать отчеты
более информативными и структурированными.
-
жадвал - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

|
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari Pdf ko'rish
|
bet | 198/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)1
-
жадвал
МҲХС қоидалари бўйича қарз олувчида қарзга оид бухгалтерия
ёзувларининг акс эттирилиши
Операция
Сумма,
ш.б.да
Дебет
Кредит
Қарз олинди
2 000 000
М5110
М6820
Қарз бўйича кафолатга
қўшимча харажатлар қилинди
50 000
М6820
М5110
Самарали фоиз ставкаси бўйича
фоизлар ҳисобланди
1 950 000 x 12,82%
250 000
M9610
М6820
Фоизлар тўланди
200 000
М6820
М5110
Қарз қайтарилди
2 000 000
М6820
М5110
Юқоридаги жадвалда бир йилда ҳисобланган ва тўланган фоизларнинг
суммалари акс этган. Амалиётда эса фоизлар ҳар ой, ҳар ойдаги қарздан
фойдаланилган календарь кунлари сонидан келиб чиқиб ҳисобланади. Қарз
тўланадиган ва қайтариладиган, шунингдек фоизлар тўланадиган саналар
шартнома шартлари билан белгиланади.
Солиқ солиш мақсадларида қарз олувчи сифатада иштирок этувчи
Жамиятнинг бутун фоизли харажати 250 000 ш.б. фойда солиғини ҳисоб-китоб
қилиш чоғида чегириладиган харажат деб ҳисобланади.
Хулоса.
Электр энергия ишлаб чиқариш қувватларини қуриш ва
мавжудларини модернизация қилиш, эскирган асосий воситаларни янгилаш,
элект энергияси саноатига бозор механизимларини кенг жорий этиш, элект
энергияси
тамиъноти
корхоналарида
молиявий
ҳисоботнинг
халқаро
стандартлари самарали жорий қилиш орқали уларнинг инвестицион
жозибадорлигини ошириш зарур.
411
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1.
Ўзбекистон Республикасининг «Бухгалтерия ҳисоби тўғрисида»ги
Қонуни. 13.04.2016 йилдаги ЎРҚ-404-сон.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Молиявий ҳисоботнинг
халқаро стандартларига ўтиш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги
қарори. Тошкент ш., 2020 йил 24 февралдаги ПҚ-4611 сонли.
3.
Путникoвa E. Л., Уpбaн В. A. Пoдгoтoвкa буxгaлтepcкoй oтчeтнocти
coглacнo мeждунapoдным cтaндapтaм финaнcoвoй oтчeтнocти.. Вecник
Бeлopуccкoй гocудapcтвeннoй ceльcкoxoзяйcтвeннoй aкaдeмии. 2022. №2
4.
Қуpбaнoв З.Н., Aкpaмoв Ф.A. Мoлиявий ҳиcoбoтнинг xaлқapo
cтaндapтлapигa ўтишнинг дoлзapб мacaлaлapи. «Бизнec-экcпepт» жуpнaли.2015
йил.4-coн.
5.
Иcмaнoв
И.
Н.
Буxгaлтepия
ҳиcoби
тизимининг
мoлиявий
ҳиcoбoтлapнинг xaлкapo cтaндapтлapигa тpaнcфopмaцияcининг зapуpияти.
Иктиcoд вa мoлия / Экoнoмикa и финaнcы 2017, 38-44 б.
6.
Ташназаров С. Н. Молиявий ҳисоботнинг халқаро стандартлари.
Дарслик.
-Т.: 2019, 584 б (31).
7.
Бердиев Қ.Ҳ. Хуcуcий капиталнинг бухгалтерия ҳиcоби ва аудитини
такомиллаштириш иқтисодиёт фанлари фалсафа док.....дисс. автореф. –
Тошкент, 2023. 26 б.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 201/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.183
CdS/Si(p) geterostrukturali yarimo`tkazgichning hajmiy zaryad sohasi asosan Si(p) da
to`planganligi sababli, kremniyning taqiqlangan zona kengligiga sirt holatlar zichligini hisoblash
yetarli bo`ladi.
Bunda, Si(p) ni 1-rasmda keltirilgan soha diagrammasi orqali chuqur sathlardagi zaryadlarni
taqsimlash jarayonini va namuna p-tipli bo `lganligi uchun sirt holatlardagi energetik sathlarni
kovaklar bilan E
v
dan boshlab to`lib borayotganligini kuzatish mumkin. Fermi sathini qoidasiga ko`ra,
geterochegaradagi energetik sathlar kvazi Fermi sathigacha kovaklar bilan to`lgan bo`ladi. Lekin,
kvazi Fermi sathdan yuqori holatlarda esa, energetik sathlar bo`sh hisoblanadi.
1-rasm. Chuqur sathlarni hisobga olgan holda CdS/Si(p) [1] geterostrukturasining asosiy
qisminig teskari siljishdagi diagrammasi (E
SS
- sirt holatlarining chuqur sathlari, E
t
-asosiy soha
hajmidagi diskret chuqur sathlar)
Sirt holatlar zichligini aniqlashda sig`im-kuchlanish (CV) usulidan foydalaniladi. CV
xususiyatlarini o`lchashda doimiy kuchlanish geterostrukturaning teskari siljishiga to`g`ri keladi. 1-
rasmdagi energiya zonalarining egilishini ortishi va hajmiy zaryad sohasini kengayishi teskari
kuchlanish qiymatiga to`g`ri proporsional bo`ladi. Shu bilan birga, teskari kuchlanish qiymatini ortib
borishi sirt holatlardagi chuqur sathlarni kovaklar bilan to`ldirib borishiga olib keladi. Bu esa albatta,
kvazi Fermi sathlarni boshqarishga imkon beradi. Si(p) ni valentlik sohasining spinidan boshlab
hisoblanadi.
CdS va Si(p) chegarasidagi, yani geterochegaradagi chuqur energetik sathlar teskari kuchlanish
bilan bog`lanishini quyidagi ifoda orqali ifodalanadi [1].
E
SS
-E
V
=q(Ф-V)
(1)
Bunda E
SS
– sirtdagi chuqur energetik sathning joriy holatdagi qiymati, q-zaryad miqdori, Ф-
kontakt potensiallar farqini effektiv qiymati, V-teskari siljish kuchlanishi.
Agar, teskari kuchlanish qiymatini maksimal darajaga etkazilsa,
𝑉 = 𝑉
𝑆𝑆
𝑚𝑎𝑥
, u holda kvazi Fermi
sathini ham Si(p) ni o`tkazuvchanlik sohasiga yetib borishiga olib keladi. Bu esa, E
SS
ni E
C
ga teng
bo`lishiga sabab bo`ladi. Bunda E
C
– Si(p) ni o`tkazuvchanlik sohasining tubi hisoblanadi. U holda,
E
SS
=E
C
dan (1) ifoda quyidagicha yoziladi
𝐸
𝐶
− 𝐸
𝑉
= 𝑞(Ф − 𝑉
𝑆𝑆
𝑚𝑎𝑥
)
(2)
𝐸
𝐶
− 𝐸
𝑉
= 𝐸
𝑔
(kremniyni taqiqllangan zona kengligi) ni hisobga olgan holda, (2) dan maksimal
teskari kuchlanishni aniqlash mumkin:
𝐸
𝑆𝑆
𝑚𝑎𝑥
=
|𝑞Ф−𝐸
𝑔
|
𝑞
(3)
Yarimo`tkazgichli struktualarga tashqi omillarning ta’siri natijasida, uning xususiyatlari tubdan
o`zgaradi. Yarimo`tkazgichlarning asosiy dinamik parametrlaridan biri taqiqlangan zona kengligi
|
| |
) Xardal yaxması xardal bitkisinin hansı hissəsindən hazırlanır?

703) Xardal yaxması xardal bitkisinin hansı hissəsindən hazırlanır?
A) Toxumlarından
B) Yarpaqlarından
C) Meyvəsindən
D) Kökündən
E) Çiçəyindən
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh. 348-349.
704) Jenşen kökündən hazırlanmış preparatların hansı xüsusiyyəti yoxdur?
A) Cavanlaşdırıcı
B) Ödqovucu
C) Qanda şəkərin miqdarını azaldıçı
D) Orqanizmin müqavimətini artırıcı
E) Əmək qabiliyyətini gücləndirici
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.320-321.
705) Mancur aralıyasının kökünün preparatlarından nə üçün istifadə edilir?
A) Ödqovucu kimi
B) Yuxugətirici kimi
C) Sidikqovucu kimi
D) Qankəsici kimi
E) Tonuslandırıcı kimi
Ədəbiyyat: Y.B.Kərimov, T.A.Süleymanov, C.İ.İsayev , C.S.Xəlilov "Farmakoqnoziya" Bakı-2010 səh.321-324.
|
omillar - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

270
8.5. Ishlab chiqarish xarajatlarining iqtisodiy elementi va
kalkulatsion moddalari bo‘yicha tahlili
Ishlab chiqarish xarajatlarini hisobga olish va tahlil etishning uslu-
biy va me’yoriy shakli O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomo-
nidan 1999-yil 5-fevralda tasdiqlangan 54-sonli «Mahsulot (bajarilgan
ish, ko‘rsatilgan xizmat)lar
ishlab chiqarish tannarxi, mahsulot (ish
bajarish va xizmat ko‘rsatish) ishlab chiqarish va sotish xarajatlari
tarkibi va moliyaviy natijalarning shakllanish tartibi to‘g‘risida»gi
Nizom (o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritilgan holda) bilan belgilanadi.
Sanoat korxonalari ishlab chiqarish xarajatlarini
rivojlantirish
maqsadida buxgalteriya hisobi va hisobotida uning yo‘nalishlari
bo‘yicha guruhlarga ajratish maqsadga muvofiqdir:
1. Xarajatlarning iqtisodiy elementlari bo‘yicha;
2. Xarajatlarning kalkulatsion moddalari bo‘yicha.
Xarajatlarni elementi bo‘yicha guruhlarga ajratishdan maqsad ularni
strukturasi, dinamikasini nazorat qilishdan iborat.
Ko‘rsatkichlarni taqqoslash orqali jonli mehnat bilan boshqa xarajat
turlarini nisbati, ishlab chiqarish zaxiralarini normalashtirish va tahlil
etish, oborot mablag‘larini tezligini aniqlash
va milliy daromadni
hisoblash imkoniyati tug‘iladi.
Xarajatlarni elementlari bo‘yicha tahlil natijalariga muvofiq
material sig‘imi, mehnat sig‘imi va fond sig‘imi darajalari bo‘yicha
tannarxni pasaytirish imkoniyatlarini aniqlash mumkin.
Tahlil etishda jami xarajatdagi har bir
xarajat elementning tutgan
salmog‘i aniqlanib, o‘tgan yildagisi hamda smetadagi ko‘rsatkichlar
bilan taqqoslanadi va bu ko‘rsatkichlarni o‘zgarish sabablari aniqlanadi.
Mahsulotlarning ishlab chiqarish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlari
tarkibini iqtisodiy elementlari va moddalari bo‘yicha quyidagi tarkibda
berish mumkin.
Ishlab chiqarish xarajatlarini iqtisodiy
elementlari va kalkulatsion
moddalari bo‘yicha o‘rganish quyidagicha farqlanadi, ya’ni bo‘limlar va
korxona bo‘yicha jami xarajatlar faqat iqtisodiy elementlari bo‘yicha
o‘rganiladi, mahsulotlar turi va turkumi bo‘yicha esa ishlab chiqarish
xarajatlari kalkulatsiya moddalari asosida ko‘rib chiqiladi. Tahlil etishda
ishlab chiqarish xarajatlarining jami o‘zgarishi va uning tarkibi bo‘yicha
o‘zgarishlari mutlaq va nisbiy jihatdan o‘rganiladi.
Nisbiy jihatdan
o‘rganishda har bir turkum xarajat moddasi yoki elementining jami
ishlab chiqarish xarajatlari tarkibidagi salmog‘iga baho beriladi.
Mahsulot (ish - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 193/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49Mahsulot (ish, xizmat)larni sotishdan olingan sof tushum qatori. Mahsulot sotishdan olingan sof tushum summasi mahsulot (ish va xizmat)larni sotishdan olingan jami tushum summasidan sotishga soliqlar, to‘lovlar va ajratmalar summasini chegirish asosida aniqlanadi.
Sotishga soliqlar, to‘lovlar, ajratmalarga quyidagilar kiritiladi:
qo‘shilgan qiymat solig‘i;
aksiz solig‘i;
reklama solig‘i;
mahsulot hajmidan ijtimoiy sug‘urta bo‘limiga ajratma va h.k. Mahsulot (ish va xizmat)larni sotilgan qatorga kiritishning, odatda,
ikkita sharti xarakterlanadi. Bular kassali va hisobga olish usullaridir. Kassali usulning mohiyati shundaki, bunda mahsulotlar ortib jo‘natilib hisob hujjatlari taqdim etilgan va ularning hisob raqamiga puli kelib tushgandan keyingina sotilgan hisoblash va tushum qatoriga qo‘shish, sotishga soliqlar summasini ham ularning amalga oshish davriga muvo- fiq hisoblashni xarakterlaydi. «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi» qonun- ning qabul qilinishiga qadar respublikamizda ushbu usul qo‘llanib kelindi.
Mahsulot (ish va xizmat)larni sotilgan qatorga kiritishning yoki da- romadlarni tan olishning hisobga olish usuli esa ularning ortib jo‘natilib, hisob hujjatlari taqdim etilgan vaqti bo‘yicha hisobga olish bilan xarak- terlanadi. Bunda pul tushumlari yoki to‘lovlarning amalga oshish vaq- tiga ahamiyat berilmaydi. Sotishga soliqlarning hisob-kitobi ham bevo- sita ularning tushum sifatida tan olish vaqti bo‘yicha hisobga olinadi.
Mahsulot sotishdan yalpi foyda. Mahsulot sotishdan olingan yalpi moliyaviy natija – foyda yoki zarar quyidagi bog‘lanishlar asosida, ya’ni mahsulot (ish va xizmat)larni sotishdan olingan sof tushumdan shu mahsulot (ish va xizmat)larning ishlab chiqarish tannarxini chegirish asosida aniqlanadi.
Korxona foydasining asosiy qismini bevosita mahsulot (ish va xizmat) lardan olingan foyda tashkil etadi.
|
| |
Material xarajatlariga «sarf me’yori» va «material bahosi»

278
bog‘lanish usuli orqali aniqlash mumkin.
Buning uchun materiallar
xarajati 3 xil ko‘rinishga ega bo‘lishi lozim.
1. Rejadagi materiallar xarajati (rejadagi sarf me’yori
rejadagi
bahoda).
2. Haqiqiy materiallar xarajati ( haqiqiy sarf me’yori haqiqiy
bahoda).
3. Shartli material xarajati (haqiqiy sarf me’yori
rejadagi material
bahosi bo‘yicha).
Har 3 ko‘rsatkichni bir-biri bilan taqqoslash orqali materiallar xara-
jatiga sarf me’yorini hamda material bahosining o‘zgarishini ta’siri hi-
soblab topiladi. Materiallarning o‘rindosh qiymatlari bilan almash-
tirilishi va hokazo omillar ta’siri ham, albatta, ushbu ikki omil ta’sirida
hisob-kitob qilinadi. Omillar ta’sirini aniqlashda
iqtisodiy tahlilning
bog‘lanish va aloqadorlik uchun mos bo‘lgan usullari qo‘llaniladi.
Material xarajatlar mahsulot hajmining o‘zgarishiga ta’sir qiluvchi
o‘zgaruvchan xarajatlar hisoblanadi. Shu sababli ularning o‘zgarishini
o‘rganishda, albatta, o‘zaro aloqadorlik darajasiga ham ahamiyat berish
talab etiladi. Bunda har bir so‘mlik mahsulot hajmiga to‘g‘ri keladigan
yoki ishlab chiqarish xarajatlarining material sig‘imi ko‘rsatkichlariga
muhim e’tibor berilishi lozim.
Material xarajatlar o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillarning bir necha
jihatini
keltirish mumkin, lekin hisob-kitob qilinadigan ikki omilni
farqlash lozim. Bular, material xarajatlar sarf me’yori
hamda material
xarajatlar bahosining o‘zgarishidir. Barcha omillar ta’sirini shu ikki omil
vositasida hisoblash mumkin. Bu yerda me’yor o‘zgarishiga miqdoriy
birlik, baho ta’sirini esa sifat birligi deb qaralishi ham mumkin.
76-jadval
Uyga beriladigan topshiriqlar

Uyga beriladigan topshiriqlar:
1. Arg`amchida to`xtamasdan 30 marta sakrash.
2. Sakrab turib, tizzalarni ko`tarib ko`krakka yetkazish (2 marta takrorlash).
3. Qo`llar bilan devorga 45° tayanib ularni bukib yozish:
12 marta- 10 marta -8 marta - o`g`il bolalar uchun;
10 marta - 8 marta - 6 marta - qiz bolalar uchun.
VOLEYBOL
Nazariy ma`lumotlar:
1. Maktabda o`tkaziladigan voleybol haqida tushuncha va uning ahamiyati.
2. Voleybol o`yinida turish holatini, o`yin qoidasini, o`rin o`zgartirish qoidalarini o`rganish. Jismoniy mashqlarni a`zolarga ijobiy yoki salbiy ta`siri haqida tushuncha berish. O`yinchilarning asosiy burchi va huquqlari.
|
Testlar
1. Korxonalar mulk turi bo‘yicha farqlanadi

|
Testlar
1. Korxonalar mulk turi bo‘yicha farqlanadi
|
bet | 166/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODTestlar
1. Korxonalar mulk turi bo‘yicha farqlanadi...
A) Xususiy aksionerlik, davlat, ijaraga olish
B) Xususiy, aksionerlik, qo‘shma korxonalar
*D) Xususiy, jamoaviy, davlat, qo‘shma korxonalar
G) Kichik korxonalar, qo‘shma korxonalar
2. “Tashkilot” – bu ...
A) Ko‘p tarmoqli korporatsiya
B) Mustaqil ishlab chiqarish sub’ekti
*D) Ko‘p qirrali tushuncha
G) Mustaqil xo‘jalik sub’ektining muvoqqat ittifoqi
3. Korxona:
A) Professional mehnat jamoasi, ishlab chiqarish – xo‘jalik birligi
*B) Murakkab xo‘jalik, xo‘jalik majmuasi
D) Ishlab chiqarish vositalari
G) Maxsulot ishlab chiqarish va jamiyatga xizmat ko‘rsatish
4. Bozor iqtisodiyotida quyidagilar asosiy hisoblanadi...
A) Ishlab chiqaruvchi
B) Iste’molchi
D) Ishchi, har qanday kishi
*G) Iqtisodiy erkinlik
5. Kelishuv asosida faoliyat yurituvchi kompaniya...
A) Xolding
B) Korporatsiya
D) Moliya – sanoat guruhi
*G) Sindikat, konsorsium
6. Xolding kompaniyasi o‘zida nimani namoyon etadi...
*A) Boshqa kompaniyalarning vazifalari nazorati va boshqaruvini amalga oshirish maqsadida ularning aksiyalari nazorat paketiga ega bo‘lish
B) Boshqaruv vazifalarini – birlashtiruvchi tashkilot
D) Sanoat sohasida tadbirkorlik bilan bog‘liq tashkilot
G) Savdo va transport sohalaridagi tadbirkorlik bilan bog‘liq tashkilot
7. Korxonaning xo‘jalik mexanizmi bu…
A) Mehnat jamoasi va asosiy ishlab chiqarish vositalari aro aloqa
*B) Xo‘jalik yurituvchi usullari, shakllari va tamoyillari yig‘indisi
D) Mehnat jamoasi va asosiy ishlab chiqarish vositalari aro aloqa
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и...

Песпективы развития фундаментальных наук
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
392
7. Burxonova, M., & Mo’minova, N. (2023). Talim sifatini oshirishda
zamonaviy texnologiyalar o’rni va ahamiyati. Engineering problems
and innovations.
8. Suyumov, J., & Muhammadjonova, N. (2023).
MOODLE tizimi
yordamida baholash texnologiyalarini amalda qo‘llanilishi va undan
foydalanishning o ‘ziga xosligi. Engineering problems and
innovations.
9. Otaqulov, O., & Zokirov, S. (2023). Oliy ta'limda axborot ta’lim
texnologiyalari. Engineering problems and innovations.
10. Зокиров, С., Рахматова, Г., & Кадиралиева, З. (2023).
Современные методы подготовки высококвалифицированных
кадров в области компьютерной инженерии.
Engineering
problems and innovations.
11. Рахматова, Г., & Миркомилов, Д. (2023). Проблемы
преподавания
программирования
при
дистанционном
обучении. Engineering problems and innovations.
12. Burxonova, M., &
Ismoilov, I. (2023). Tarmoq teхnologiyalarini
talabalarga o’qitishning samaradorligini oshirishda CISCO tarmoq
texnologiyasining o’rni. Engineering
problems and innovations.
13. Лазарева, М., & Мухаммаджонов, С. (2023).
Узбекистан на
пути развития цифровой экономики.Engineering problems and
innovations.
14. Dilshodov, A. (2023). Imkoniyati cheklangan yoshlar taʼlimiga doir
kompyuter imitatsion modellar yaratish texnologiyasi. Engineering
problems and innovations.
15. Лазарева, М., & Гаппаров, Р. (2023). Современное
общество и
развитие цифровой экономики. Engineering problems and
innovations.
16. Пулатов, Г., & Рахматова, Г. (2023). Преимущества
применения компьютерного моделирования.
Engineering
problems and innovations.
17. Dilshodov, A., &
Rustamova, P. (2023). O'quv muammolarini hal
qilish modellari. Engineering problems and innovations.
18. Burxonova, M., & Murodullayeva, R. (2023). Jamiyatimizning turli
sohalaridagi
axborot
texnologiyalari
xizmatlarini
sifatini
oshirishning ahamiyati va dolzarbligi. Engineering problems and
innovations.
19. Dilshodov, A., & Adxamjonov, M. (2023).
Application of the
opengl library in the course of programming and computer
simulation. Engineering problems and innovations.
20. Polvonov, A. (2023). CISCO PACKET TRACER uskunalar va
aloqa kabellari. Engineering problems and innovations.
Fundamental fanlarni rivojlantirish istiqbollari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
O`quv mezonlari - Оптималлаштирилган ўқув дастури

O`quv mezonlari:
1. Basketbolning barcha o`rganilgan elementlarini bajarish (bajarilish texnikasi baholanadi).
2. Shit oldida 45° burchak hosil qilib to`pni yelkadan bir qo`l bilan o`ngdan (chapdan) va joyidan turib savatga tashlash 2,5 metr (3 urinishda).
3. Juft bo`lib 20 soniya 2,5 metrdan to`pni uloqtirish va ilib olish.
4. To`pni ko`krakdan halqaga tashlash (3,5metrdan) o`g`il bolalar -7 imkoniyatdan, qizlar 8 imqoniyatdan 3 marta tushirish — 5-«a`lo», 2 marta tushirish - 4- «yaxshi», 1 marta tushirish - 3- «o`rta».
5. Usullar birlashmasi - to`pni ilib olib, yerga urib yurish, sakrab turib to`xtash, yaqin masofadan bir qo`l bilan halqaga tashlash.
|
Toirov Rahmatullo Zokirjon o’g’li

Fundamental fanlarni rivojlantirish istiqbollari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
381
Biz ikkita tebranishli giperbolik tipdagi kvaziziqli tenglamaga e'tibor
qaratamiz. Tenglama quyidagi shaklda yozilishi mumkin:
utt
−
c
2
uxx
+
f
(
u
)+
g
(
u
,
t
)=0,
bu yerda $u(x,t)$ nomaʼlum funksiya, $c$ toʻlqin
tezligini ifodalovchi
konstanta, $f(u)$ $u$ ga bogʻliq boʻlmagan chiziqli funksiya va $g(u,t) )$ - bu
$u$ va vaqt $t$ ga bog'liq bo'lgan bezovtalik. Maqsadimiz ushbu tenglama
yechimlarining xossalarini o'rganish va uni yechishning sonli usullarini ishlab
chiqishdir.
Matematik tahlil:
Tenglamani tahlil qilish uchun birinchi navbatda $g(u,t)=0$, ya'ni buzilish
bo'lmagan holatni ko'rib chiqamiz. Bunday holda, tenglama klassik to'lqin
tenglamasiga tushadi:
utt
−
c
2
uxx
+
f
(
u
)=0.
$ belgisi matematik ifodalar yoki o'zgaruvchilarni
belgilash uchun
ishlatiladi. Matematik yozuvda $ dan matematik ifodalar yoki oʻzgaruvchilarni
alohida satrga yoki alohida tenglama muhitiga qoʻyishdan koʻra, matn bilan
birga belgilash uchun foydalanish odatiy holdir. Masalan, $u(x,t)$ nomaʼlum
funksiyani, $c$ doimiyni, $f(u)$ va $g(u,t)$ esa yechim va vaqtga bogʻliq
boʻlgan chiziqli boʻlmagan funksiyalarni ifodalaydi. [1]
To‘lqin tenglamasi adabiyotlarda keng o‘rganilib, uni yechish uchun
ko‘plab analitik va sonli usullar ishlab chiqilgan. Xususan, to'lqin
tenglamasi
$c$ doimiy tezlikda tarqaladigan va to'lqinga o'xshash xatti-harakatlarga ega
bo'lgan echimlarga ega ekanligi hammaga ma'lum.
Endi $g(u,t)\neq 0$ bo'lgan holatni ko'rib chiqamiz. Bunday holda,
buzilish tizimning dinamikasiga ta'sir qiladi va echimlarning yanada murakkab
xatti-harakatlariga olib kelishi mumkin. Yechimlarning xususiyatlarini o'rganish
uchun biz ularning xatti-harakatlarini tavsiflovchi ba'zi
matematik natijalarni
olishimiz kerak.
Biz olishimiz mumkin bo'lgan muhim natijalardan biri bu yechimlarning
mavjudligi va o'ziga xosligi. Ushbu natijani isbotlash uchun biz qisman
differensial tenglamalar nazariyasidan energiya usuli va maksimal printsip kabi
ba'zi matematik vositalardan foydalanishimiz kerak. $f(u)$ va $g(u,t)$ da mos
Песпективы развития фундаментальных наук
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
382
sharoitlarda tenglama ayrim qonuniyat xossalarini
qanoatlantiradigan yagona
yechimga ega ekanligini ko'rsatishimiz mumkin.
Biz olishimiz mumkin bo'lgan yana bir muhim natija - bu muammoning
yaxshi qo'yilganligi. Yaxshi qo'yilganlik yechimning doimiy ravishda
boshlang'ich
va
chegara
ma'lumotlariga
bog'liqligini
anglatadi
va
ma'lumotlarning kichik buzilishlari eritmaning kichik buzilishlariga olib keladi.
Biz $f(u)$ va $g(u,t)$ da tegishli sharoitlarda muammo yaxshi qoʻyilganligini
isbotlashimiz mumkin. [3]
narx o’zida faqatgina qiymat yoki naflilikning birini

184
Bu chizmadan tovarning narxi ma’lum bir iqtisodiy jarayonni ifoda etuvchi
mustaqil ilmiy tushuncha ekanligi, tovarning ikki xususiyatiga asoslanishini, ular bilan
chambarchas bog’liqlikda o’zgarishini ko’rish mumkin. Undan tashqari, hozirgacha
iqtisodiy fanlarda real hayotda turli-tuman tovarlar va xizmatlar nafliligini, ularning
o’zgarishini bir ko’rsatkichga keltirib hisoblashning pul ko’rinishidan boshqa o’lchami
topilgan emas. Naflilikning marjinalistlar tomonidan kiritilgan shartli o’lchami – yutil
(inglizcha utility – naflilik) ham turli tovarlar nafliligi hisobini olib borishga qodir
emas.
Bulardan xulosa qilib aytish mumkinki,
BASKETBOL

Nazariy ma`lumotlar

BASKETBOL
Nazariy ma`lumotlar:
1. Salomatlikni saqlashda jismoniy mashqlarning ahamiyati.
2. O`zbekistonda basketbolning rivojlanishi to`g`risida qisqacha ma`lumot.
3. Mini-basketbol o`yinining soddalashtirilgan qoidasi.
O`quvchilarga qo`yiladigan talablar:
Tik turgan holda himoya va hujum harakatlarini bajarib yurish, to`pni ilib olish va ikkala qo`l bilan joyda turib va joyni almashtirib harakatlanish, to`pni bir qo`l bilan to`g`ri chiziqdan urib yurish, so`ng to`pni joydan turib bir qo`lda yelkadan oshirib tashlash, ikki tomonlama mini-basketbol o`yinining oddiy elementlarini soddalashtirib bajarish.
|
Narxning mazmuni va uning vazifalari

183
Alohida tovarlarga qilingan mehnat sarflari turlicha bo’lib, ulardan ayrimlari
ijtimoiy mehnat sarfi sifatida to’liq tan olinsa, boshqasi qisman tan olinadi, uchinchisi
esa umuman tan olinmasligi mumkin. Bundan ko’rinib turibdiki, bozordagi mavjud
narxlarga mehnat sarflari yoki qiymatning aynan o’zi deb qarash noto’g’ridir. Chunki
unga mehnat sarfidan boshqa omillar ham ta’sir qilib, natijada narx qiymatdan past
yoki yuqori bo’lishi mumkin.
Jumladan, o’zgarib turuvchi talab va taklif ta’siri ostida biror tovarning bozor narxi
tebranib, uning qiymatidan u yoki bu tomonga farqlanishi mumkin. Raqobat ham
qiymat – narx nisbatiga xuddi talab va taklif kabi ta’sir ko’rsatadi. Bu yerda shuni
ta’kidlash lozimki, xaridor u yoki bu tovarni sotib olishda, nafaqat uning qancha
turishini, balki mazkur tovarning iste’mol xususiyatlari o’zining ehtiyoji va didiga
qanchalik mos kelishini, ya’ni uning nafliligini ham hisobga oladi.
Tovarning xarid qilinishi uning alohida olingan bir kishi uchun emas, balki
jamiyat uchun nafliligini va shu bilan birga ijtimoiy qiymatini ham tan olishni
bildiradi. Shu sababli, «ijtimoiy naflilik» tushunchasining o’zi biror tovar (xizmat)
ning jamiyat uchun nafliligi, qadr-qimmatga egaligini ko’rsatadi. Shu mulohazalardan
kelib chiqib aytish mumkinki,
Takrorlash uchun savollar va topshiriqlar

182
jihatdan himoya qilinishiga sharoit yaratadi. Shuningdek,
u ishlab chiqaruvchilarni
rag’batlantirib, sog’lom raqobat muhitining yaratilishiga katta ta’sir ko’rsatadi. Ushbu
mavzuda narxning iqtisodiy mazmuni va vazifalari,
shakllanish tamoyillari, narx
darajasiga ta’sir ko’rsatuvchi omillar, narx turlari batafsil bayon etiladi. Shuningdek,
turli darajadagi raqobat sharoitida narxning shakllanish xususiyatlari, davlatning narx
siyosati va uning O’zbekistondagi o’ziga xos jihatlari ham ko’rib chiqiladi.
bir yo’la ko’tarasiga sotilganda qo’llaniladigan narx

|
bir yo’la ko’tarasiga sotilganda qo’llaniladigan narx Pdf ko'rish
|
bet | 193/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIbir yo’la ko’tarasiga sotilganda qo’llaniladigan narx.
Ulgurji narx ishlab
chiqaruvchilar va ta’minlash-sotish tashkilotlari xarajatlarini qoplashi hamda ularning
ma’lum miqdorda foyda ko’rishini ta’minlashi zarur. Ulgurji narx tovar birjalari va
savdo uylarida ham qo’llaniladi.
Shartnoma narx – sotuvchi va xaridorning roziligi bilan belgilanadigan, ular
tomonidan tuzilgan shartnomada qayd qilingan narx. Sh
artnoma narx odatda
shartnoma bitimi amal qilib turgan davrda o’zgarmaydi. Mazkur narx ham milliy, ham
xalqaro bozorlarda qo’llaniladi. U xalqaro bozorda qo’llanilganda tovar
(xizmat)larning jahon narxlariga yaqin turadi.
Chakana narx – tovarlar bevosita iste’molchilarga sotiladigan narx.
Chakana
narxga tovarning ulgurji narxi, chakana savdo tashkilotlarining xarajatlari va ularning
oladigan foydasi kiradi. Chakana narx tovarlarga bo’lgan talab va taklifni bog’lovchi
rolini o’ynaydi hamda ularning nisbatiga qarab yuqori yoki past bo’lishi mumkin.
Davlatning narxlarni tartibga solish faoliyati chegaralangan (limitlangan) va
dotatsiyalangan narxlarni vujudga keltiradi. Ch
egaralangan narx –
davlat
tomonidan yuqori va quyi chegaralari belgilanib, shu doirada o’zgarishi mumkin
bo’lgan narx.
Bunday narx yordamida davlat inflyatsiyani jilovlaydi, narx darajasini
nazorat qiladi.
Dotatsiyalangan narx
– davlat budjeti hisobidan maxsus
arzonlashtirilgan narx.
Bunday narxdan kam daromadli oilalar, beva-bechoralar,
ishsiz va nogironlarni hayotiy zarur ne’matlar bilan eng kam darajada ta’minlab
turishda foydalaniladi.
Demping narx – bozorda o’z mavqeini mustahkamlash va raqiblarini
bozordan siqib chiqarish uchun firmalar tomonidan foydalaniladigan maxsus
narx.
U «bozorga kirib olish narxi» deb ham ataladi. Demping narxda rasmiy
narxning bir qismidan kechib yuboriladi.
|
| |
Keys bajarish bo’yicha talabalarning bilimi, uquvi va ko’nikmasiga

546
yagona ta’rif setkasi bo’yicha ta’rif
stavkalarining miqdori, “Yosh mutaxassislar”
mehnat faoliyati, eng kam ish haqi bo’yicha ma’lumot, ta’rif tizimi.
Mazkur keys dala tadqiqotlari
asosida
syujetli toifaga kiradi. Holat muzeyning
tahliliy ko’rsatkichlari asosida tuzilgan. Keysning ob’ekti bo’lib: O’zRFA “Temuriylar
tarixi” Davlat muzeyining to’g’risidagi ma’lumotlarga asoslanadi. U tuzilmaviy va
o’rta hajmdagi keys – stadi hisoblanadi.
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotning asosiy ko‘rsatkichlari, ular bilan shug‘ullanuvchilarning iqtisodiy

|
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotning asosiy ko‘rsatkichlari, ular bilan shug‘ullanuvchilarning iqtisodiy
|
bet | 191/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobotning asosiy ko‘rsatkichlari, ular bilan shug‘ullanuvchilarning iqtisodiy
manfaatlari
Buxgalteriya hisobining milliy standartlarini amalga kiritish zarurati asosan, buxgalteriya hisobining bazaviy qoidalari va tamoyillarini tu- shuntirish va umumlashtirish, asosiy tushunchalarni bayon qilish, u yoki bu buxgalteriya usullarini hisobga olgan holda O‘zbekiston Respublika- sida hisobning o‘ziga xos xususiyatlarini qo‘llashdan iborat. Moliyaviy natijalar hisobini yuritishda «Hisob siyosati va moliyaviy hisobot» nomli 1-son BHMS, «Asosiy xo‘jalik faoliyatidan olingan daromadlar» nomli 2-son BHMS, «Moliyaviy natijalar to‘g‘risida hisobot» nomli 3-son BHMS, «Tovar-moddiy zaxiralar» nomli 4-son BHMS, «Inventari- zatsiyani tashkil etish va o‘tkazish» nomli 19-son BHMS, «Xo‘jalik yurituvchi subyektlar moliyaviy-xo‘jalik faoliyatining buxgalteriya hisobi hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma» nomli 21-son BHMSlar uslubiy asos sifatida qo‘llanilishi mumkin.
Moliyaviy hisobotning betarafligi shundaki, undan ham ichki, ham tashqi axborot foydalanuvchilarning manfaatlari mujassamlashgan. Ichki moliyaviy tahlilda korxonada ko‘proq moliyaviy natijalarni yuzaga chiqish o‘rni, shakli bo‘yicha o‘zgarishlariga ahamiyat beriladi, ya’ni ularning analitik qatoriga ko‘proq ahamiyat beriladi.
Foyda iqtisodiy kategoriya, uning umumiy mohiyati quyidagicha ifodalanadi:
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi umumlashgan ma’lumotlar moliyaviy hisobotning muhim shakli 2-shaklda «Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi» hisobot shaklida ifodalanadi.
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot choraklik hisobot shakliga kirib barcha xo‘jalik yurituvchi subyektlar tomonidan tuziladi.
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot va uni to‘ldirish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining 2002-yil 27-dekabrdagi 140-sonli buyrug‘i asosida belgilanadi.
|
| |
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot shaklining asosiy ko‘rsatkichlariga quyidagilar kiritiladi

|
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot shaklining asosiy ko‘rsatkichlariga quyidagilar kiritiladi
|
bet | 192/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi hisobot shaklining asosiy ko‘rsatkichlariga quyidagilar kiritiladi:
Mahsulot sotishdan olingan yalpi (sof) tushum.
Mahsulot sotishdan yalpi foyda.
Asosiy faoliyatdan foyda (zarar).
Moliyaviy faoliyatdan foyda (zarar).
Umumxo‘jalik faoliyatidan foyda (zarar).
Favqulodda foyda (zarar).
Soliq to‘langunga qadar foyda (zarar).
Sof foyda (zarar).
Ushbu ko‘rsatkichlarni hisob-kitob qilish yuzasidan albatta korxo- naning quyidagi xarajat qatorlarini ham tarkiblash va farqlash lozim.
Sotilgan mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi.
Davr xarajatlari.
Moliyaviy faoliyatdan xarajatlar.
Favqulodda xarajatlar.
Daromad va xarjatlarning bu tarkib turkumlanishi quyidagilarga imkon beradi:
Ishlab chiqarish xarajatlarini boshqa xarajatlardan farqlash va korxona ishlab chiqarish faoliyati samaradorligiga baho berish.
Moliyaviy boshqaruv yuzasidan operatsion xarajatlarni boshqa xarajatlardan farqlash.
Korxona tomonidan olinadigan daromadlarni ularning yuzaga kelishi yoki shakllanishi bo‘yicha alohida tarkiblash (asosiy faoliyatdan, moliyaviy faoliyatdan hamda kutilmagan holatlardan).
Moliyaviy natijalar to‘g‘risidagi yangi hisobot shakli ularning har bir shakllanish qatori bo‘yicha to‘liq axborotlarni olish imkonini beradi. Bu axborotlar ichki va tashqi axborot foydalanuvchilarining manfaatlar to‘qnashuvini keltirib chiqarmaydi. Agar shunday bo‘lganda moliyaviy hisobotni tuzish qoidasi buzilgan bo‘lar edi, chunki moliyaviy hisobot- dagi ma’lumotlarda hech qachon bir turkum axborot foydalanuvchilar foydasiga boshqa turkum zarari hisobiga aks ettirishlar bo‘lmasligi talab etiladi. Ushbu qoida O‘zbekiston Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi» Qonunining 6-moddasida ko‘rsatilgan.
|
| |
Didaktik maqsadlarga ko’ra - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 559/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIDidaktik maqsadlarga ko’ra,
keys
– holatni o’rgatish va baholash hisoblanadi.
SHu sababdan, keys muammosining shakllanishi va tuzilishi uning masalasining
yechimida algoritm va tahlil asosida ishlab chiqilgan. Ba’zi ma’lumotlar nazariy
jihatdan berilgan bo’lib, qo’shimcha axborotlar muammoli holatlarni amaliy
mashg’ulotlarda o’z yechimlariga ega bo’ladi.
Keysning afzalliklariga quyidagilar kiradi:
O’quv darsining keys – texnologiya o’qitish bo’yicha, talabalarning o’zi tashkil
etgan ish faoliyatining ta’minlovchi va uning natijaviy bahosini belgilovchi “Holatiy
tahlil varaqasi” mavjud.
Ushbu keysdan – “Iqtisodiyot nazariyasi”, “Buxgalteriya xisobi” fanlarining
ma’ruza va seminar mashg’ulotlarida foydalanish mumkin.
I. KEYS
«Yosh mutaxassislar: lavozimga ko’tarish va ish haqini oshirish»
Kirish
O’zbekiston Respublikasida barcha mamlakatlar kabi aholini turmush
darajasini yaxshilash xayot farovonliklarini oshirish maqsadida ish haqini oshirish,
mehnat sharoitlarini qulay holatga keltirish va takomillashtirish bo’yicha ko’plab
ishlar amalga oshirilmoqda.
“Yosh mutaxassislar” nomli keysda xuddi shu vaziyat keltirilgan bo’lib,
talabalar tomonidan uni hal etish, yechish ko’nikmalarini hosil qilishga karatilgandir.
Mazkur keysda ushbu O’zRFA “Temuriylar tarixi” Davlat muzeyining yosh
mutaxassislari maoshlarini oshirish va boshqa lavozimlarga ko’tarish bo’yicha
muammolarni hal etish strategiyasi ishlab chiqish, hamda ularning yechishiga yordam
beradi.
Keysda
o’qitishning asosiy maqsadi –
ish haqi umumiqtisodiy kategoriya
ekanligi, ish haqi insonning turmush darajasi va mehnat intensivligini asosiy mezoni
sifatida namoyon bo’lishi, eng kam ish haqi, ish haqini belgilash mezonlarini har
tomonlama chuqur o’rganish, umumlashtirish, ilmiy tahlil etish asosida, ularning
hozirgi davrida ahamiyati ochib berishdan iborat.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 155/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: Elektr montaj ish asbob turlari va ularda ishlash usullarini o`rganish. Elektr bilan ishlovchi sodda uskuna va jihozlar (svetofor, girlyanda va b.) tayyorlash.
Uy-ro`zg`or buyumlarini ta`mirlash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Shahar va qishloq uylarida suv, gaz, elektr energiyasi hamda issiqlik ta`minoti tizimi va undan foydalanish qoidalari. Uy va xonadonlarni ta`mirlash ishlarining asosiy turlari. Ta`mirlashda qo`llaniladigan zamonaviy qurilish materiallari. Uy va xonadonlarni ta`mirlashda qo`llaniladigan asosiy ish asboblari. Qurilish va ta`mirlash bilan bog`liq kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
|
| |
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 161/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mashg`ulot: Milliy liboslardan ko`ylakni tikish. Tikiladigan “Quroq” buyumiga eskiz chizish va shablonlar tayyorlash. Quroqning “Yo`l-yo`l”, “Paxta”, “Parket” usullarini o`rgatish. Quroq usullaridan foydalanib, buyumlar tikish. Tayyorlangan mahsulotga astar tikish va qavish. Bolalar sport, bayram kiyimlari uchun yangi modellar yaratish. Bayram kechalari uchun liboslar ansamblini yaratish. Kichik hajmda pardalar tikish.
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Iste`moldan chiqqan buyum o`lchamiga qarab, bolalar kiyimining andozasini tayyorlash va tikish.
|
| |
Tashqi ko‘rinishi va rangini aniqlash

|
Tashqi ko‘rinishi va rangini aniqlash
|
bet | 225/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeTashqi ko‘rinishi va rangini aniqlash. Namuna 0,5 g miqdorda olinadi va shisha buyum oynasiga bir tekis qilib surtiladi, ustiga boshqa buyum oyna qo‘yib surtilgan massa tekislanadi. Mahsulotning tashqi ko‘rinishi va rangi aniqlanadi.
Mahsulotning hidi organoleptik baholanadi.
Sochiluvchan zichligi. Sochiluvchan mahsulotning sochiluvchan zichligini aniqlash uchun aniqlash uchun olingan namuna oldindan tortilgan va hajmi aniqlangan №4 tiglga 10 sm balandlikda joylashgan elakdan o‘tkaziladi (elakning teshik diametri har bir mahsulot turi va navi uchun texnika shartlarida alohida kedtiriladi). Tigl to‘lganidan so‘ng mahsulotning ortiqcha qismi pichoq yoki chizg‘ich yordamida tekis qilib olib tashlanadi va 0,0002 g aniqlikda tortiladi. Mahsulotning sochiluvchan zichligi quyidagi tenglama bo‘yicha hisoblanadi:
Bu erda: X – mahsulotning sochiluvchan zichligi, g/ml;
a – mahsulot namunasi solingan tigl massasi, g.
b – bo‘sh tiglning massasi, g;
v – tigl hajmi, ml.
Masalan, pudraning sochiluvchan zichligini aniqlash uchun mahsulot tortmasi 1 sm2 da 3600 ta teshigi bor elakdan o‘tkaziladi va yuqorida keltirilgan usulda aniqlanadi.
Granulometrik tarkibi (zarrachalar o‘lchami). Aniqlash MP-3 rusumli yoki shunga o‘xshash, okulyarli mikrometr bilan jihozlangan va 313 marta kattalashtirib ko‘rsatadigan polyarizatsion mikroskopda olib boriladi.
50,0 g mahsulot toza oq qog‘oz ustiga solinib, yaxshilab aralashtiriladi va kvartalash (to‘rtga bo‘lish) usuli bilan 0,1 g atrofida namuna olinadi.
Olingan namuna balandligi 50-60 mm li va diametri 10-12 mm li probirkaga solinadi va shisha tayoqcha bilan 2 ml distillangan glitserin bilan yaxshilab aralashtiriladi. So‘ng aralashma tezda buyum oynachasiga bir tekis qilib surtiladi va o‘lchami 18x18 bo‘lgan yopg‘ich oynacha bilan yopiladi. YOpg‘ich oynacha chetidan chiqib qolgan ortiqcha namuna filtr qog‘ozi yordamida olib tashlanadi. Zarrachalarning kattaligi va soni o‘lchami 3,3-6; 6-15; 16-60 mikronli okulyar mikrometri yordamida aniqlanadi. Mikroskop ostidagi preparat chadan o‘nga suriladi, buyum oynachasiga joylashtirilgan zarrachalar buyum oynachasi surilishiga perpendikulyar ravishda joylashgan okulyar mikrometri yoniga olib kelib, o‘lchanadi va tegishli sinfga ajratib yon daftarchaga qayd etiladi. Okulyar bo‘luv maydonining bir yo‘nalishida belgilab bo‘lingan zarrachalar qayd etilganidan so‘ng, tepa qismidagi bo‘luv maydonga o‘tilib, qayd etish davom ettiriladi. Bunda preparat o‘ngdan chapga surib boriladi.
Qayd etilgan zarrachalarning umumiy soni 100 ta dan oshmasligi kerak. Turli sinfga mansub zarrachalarning o‘lchami quyidagi tenglama bo‘yicha hisoblanadi:
Bu erda: X – xar bir sinfga mansub zarrachalar miqdori, %;
a1+a2+a3+a4+…+an – har bir sinfga mansub bo‘lgan zarrachalar soni.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 154/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: Konussimon va fason burchak sathli detallarni va ularning eskizlarini tuzish hamda chizmalarini tayyorlash. Tayyorlanadigan detallar texnologik xaritalari. Yog`och va metallga ishlov berishni uyg`unlashtiruvchi xalq hunarmandchiligi turlari bo`yicha ish usullari asosida buyumlar tayyorlash.
Elektrotexnika ishlari (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarishda ish o`rni. Kavsharlashda simlar, kavshar, flyuslar turlari. Kavsharlash asosida elektr montaj ishlarini bajarishda ish asboblari hamda ish usullari. Asboblari elektr montaj qilish va ishga tushirishga tayyorlash bilan bog`liq kasb-hunar turlari.
|
| |
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 157/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mashg`ulot: Go`shtdan taom tayyorlash.
Asbob-uskunalar, moslamalar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Go`shtdan tayyorlanadigan taom tayyorlash uchun jihozlangan ish o`rnini tashkil etish. Go`shtga birlamchi ishlov berishda sanitariya-gigiyena talablari va xavfsizlik texnikasi qoidalari. Baliqdan taom tayyorlash uchun jihozlangan ish o`rnini tashkil etish. Baliqqa birlamchi ishlov berishda sanitariya-gigiyena talablari va xavfsizlik texnikasi qoidalari.
Amaliy mashg`ulot: Baliqdan taom tayyorlash.
Pazandachilikda ishlatiladigan jihozlar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Asbob va moslama turlari, ulardan foydalanish qoidalari. Sabzavot va mevalarni konservalash uchun jihozlangan ish o`rnini tashkil etish. Elektr go`sht maydalagichning tuzilishi, vazifalari, ishlash prinsipi. Xavfsizlik texnika talablari.
Amaliy mashg`ulot: Sabzavot va mevalarni konservalash.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 156/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Amaliy mustaqil ishlar: Shahar va qishloq uylarida suv, gaz, elektr energiyasi hamda issiqlik ta`minoti tizimi sxematik tasvirini tayyorlash. Suv ta`minoti tizimi, suv quvurlari, ventil va jumraklarni sozlashda mayda ta`mirlash ishlari.
Servis xizmati yo`nalishi
Pazandachilik asoslari (18 soat)
Umumiy tushunchalar (2 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Go`sht va go`shtli mahsulotlarning ozuqaviy qiymati, ahamiyati. Baliq va baliq mahsulotlarining ozuqaviy qiymati, ahamiyati va mohiyati. Go`sht va baliq turlari, ularning sifatiga bo`lgan talablar, saqlanish muddatlari.
|
| |
DAVLAT KREDITI MUNOSABATLARINING ASOSI

|
DAVLAT KREDITI MUNOSABATLARINING ASOSI
|
bet | 178/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DAVLAT KREDITI MUNOSABATLARINING ASOSI — munosabatlarida bo‘sh turgan pul kapitallariga nisbatan davlat ehtiyojlarining mavjudligi.
DAVLAT MAJBURIY SUG‘URTASI — davlat majburiy sug‘urtasi davlat budjeti mablag‘lari hisobiga amalga oshiriladi.
DAVLAT MAQSADLI JAMG‘ARMALARI – 1) Davlat budjati tarkibida jamlantiriladigan jamg‘armalar bo‘lib, ularning har biri uchun mablag‘lar manbalari, har bir manbadan mablag‘ tushishi normalari va shartlari, shuningdak shu mablag‘lardan foydalanilishi mumkin bo‘lgan maqsadlar qonun hujjatlari bilan balgilanadi. Aniq maqsadlarga mo‘ljallangan pul jamg‘armalari. Aholiga taqdim etiladigan ijtimoiy xizmatlarning ko‘lamini kengaytirish, infrastrukturaning qoloq tarmoqlari rivojlanishini rag‘batlantirish, iqtisodiyot ustuvor tarmoqlarini qo‘shimcha resurslar bilan ta’minlash bu jamg‘armalarning maqsadidir. Bu jamg‘armalar Pensiya jamg‘armasi, Respublika yo‘l jamg‘armasi, Davlat mulkini boshqarish va tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash davlat qo‘mitasining maxsus jamg‘armasi (hisob varag‘i), Ish bilan ta’minlashga ko‘maklashish davlat jamg‘armasidan iboratdir. Ularning daromadlari va xarajatlari o‘rtasidagi vaqtinchalik uzilishni (yetishmovchilikni) qoplash uchun davlat maqsadli jamg‘armalariga O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaroriga binoan respublika budjetidan budjet dotatsiyalari va ssudalari ajratilishi mumkin. Davlat maqsadli fondlariga tushgan daromadlar xarajatlardan oshgan taqdirda O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining taqdimnomasiga binoan O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori bilan ortiqcha summa yilning har bir choragi yakunlari bo‘yicha respublika budjetiga to‘liq yoki qisman olib qo‘yilishi mumkin; 2) Davlat maqsadli fondlari Davlat budjeti tarkibida jamlantiriladigan fondlar bo‘lib, ularning har biri uchun mablag‘lar manbalari, har bir manbadan mablag` tushishi normalari va shartlari, shuningdek shu mablag‘lardan foydalanilishi mumkin bo‘lgan maqsadlar qonun hujjatlari bilan belgilanadi.
DAVLAT MOLIYASI – daromadlar va xarajatlarning yaxlitligidan iborat.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz - bet 206

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.187
o‘lchamli yarimo‘tkazgichli materiallarning energetik holatlar zichligi ossillyatsiyalarini
haroratga
bog‘liqligiga ko‘ndalang kvantlovchi magnit maydonning ta
ʼ
sirini aniqlashning matematik modelini
qurish, bo‘ylama va ko‘ndalang
kvantlovchi magnit maydon ta
ʼ
siridagi yarimo‘tkazgichli
materiallarning taqiqlangan soha kengligini haroratga bog‘liqligini tadqiq etish.
Xo‘jalik yurituvchi subyektning 1-sexida mashina va uskunalar

469
fondining o‘zgarishi esa uskuna va dastgohlarni ichki va tashqi
sabablarga ko‘ra ish vaqtining yo‘qotilishiga bog‘liq.
Mashina va
uskunalardan foydalanishni ifodalovchi ko‘rsatkichlar bo‘lib uning
intensiv, ekstensiv va integral koeffitsiyentlari hisoblanadi.
Mahsulot hajmining rejaga nisbatan 30 mln so‘mga ortig‘i
bilan
bajarilishi asosan mashina va uskunalar unumdorligining o‘sishi
hisobiga yuz bergan. Yo‘qotilgan vaqt 1622 mashina – soatni tashkil
etgan. Mashina va uskunalardan vaqti va quvvati bo‘yicha
foydalanish
koeffitsiyentlari:
Ekstensiv foydalanish koeffitsiyenti:
419699:421321=0,9962.
Intensiv foydalanish koeffitsiyenti:
25859:25688=1,0066.
Integral foydalanish koeffitsiyenti:
0,9962
.
1,0066=1,0027.