Nazorat savollari - Bilim sohasi: 100000- gumanitar fanlar Ta’lim sohasi: 110000 –Pedagogika Ta’lim yo’nalishi:...

|
Bilim sohasi: 100000- gumanitar fanlar Ta’lim sohasi: 110000 –Pedagogika Ta’lim yo’nalishi: 5110900- pedagogika va psixologiya
|
bet | 31/81 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #259249 |
Bog'liq portal.guldu.uz-R I V O J L A N I S H P S I X O L O G IY A S I V A P E D A G O G I K - P S I X O L O G I Y ANazorat savollari:
Rivojlanishning me’yoriy chizig’i nima
Rivojlanishning 3-6 yosh bosqichida rivojlanish bosqichi qanday
7.BOLANING PSIXIK RIVOJLANIShI XULQ-ATVOR QOIDALARINI O’RGANISh MUAMMOSI SIFATIDA: BIXEVIORIZM
Asosiysavollar:
Dj.Uotsonning bixevioristik nazariyasi.
Operant o’rganish
V.Skinnerning radikal bixeviorizmi.
Mavzugaoidtayanchtushunchavaiboralar:bixeviorizm, stimul, reaktsiya, neobixeviorizm, operant o’rganish, radikal bixeviorizm.
1-savol bo’yicha o’quv maqsadi:Dj.Uotsonningbixevioristiknazariyasi haqida tushuncha shakllantirish.
1- savolbayoni
Jon Uotson 1913 yilda “Bixeviorizm” atamasini qo’lladi. Bixeviorizmning maqsadi xulq-atvorni yuzaga keltirgan stimulni hamda natijani (taqdirlash, jazolash yoki neytral effekt) ning o’zaro munosabatini tushuntirishdan iborat8.
Klassik bixeviorizmning markaziy xulosasi quyidagilardan iborat psixik taraqqiyot bolaning hayoti davomida sodir bo’lib, asosan ijtimoiy muhitdan bog`liq bo’ladi. Bolaning rivojlanishini o’rganuvchi tadqiqotlarda asosiy e`tibor, o’rgatishga yordam beruvchi yoki to’sqinlik qiluvchi ya`ni stimullar o’rtasidagi aloqani hosil bo’lishi va ular asosida yuzaga keluvchi reaktsiyalar sharoitini o’rganishga qaratilgan. Muhit bolaning bevosita jismoniy qurshovi olami aniq hayotiy vaziyatlardan hosil bo’luvchi sharoit sifatida o’z navbatida kuzatuvchilar zanjiriga bo’linishi mumkin va zarur bo’lgan turli stimullar yig`indisidan iborat bo’lgan vaziyat sifatida ko’rib chiqilgan. SHu tarzda, muhit ta`siri stimullar yig`indisi bolaning rivojlanish xarakteri va xulq-atvor mazmunini aniqlaydi.
Hozirga qadar klassik asoslashning mexanizmi insonning psixik rivojlanishida asosiylardan biri bo’lib hisoblanmaydi lekin uning ta`siri xulq-atvorning u qadar murakkab bo’lmagan ba`zi shakllari bilan chegaralangan. Klassik asoslash respondent xulq-atvorini shakllanishiga olib keladi ya`ni har doim mavjud bo’lgan ma`lum stimullarga nisbatan o’ziga xos javob reaktsiyalarini hosil bo’lishiga sabab bo’ladi. Masalan, igna bilan ukol qilganda qo’lni tortib olmoq. Dj. Uotson yondashuvining zaifligi shundaki, klassik asoslashda individ repertuarida avval mavjud bo’lgan reaktsiyalar va yangi stimullarning bog`lanishi sodir bo’ladi. Insonni o’zidan faollikni talab qiluvchi murakkab ko’nikmalarga o’rgatishni masalan, nutq, qiyinmatematik masalalarni echish musiqiy asboblarda o’ynash klassik asoslash nuqtai nazaridan tushuntirish juda qiyin. Individ uchun mutlaqo yangi xulq-atvor shakllarini qanday yuzaga kelish masalasini aniqlashtirish o’rgatishning yangi shakllarini ishlab chiqishni talab qildi.
Erikson hammualliflikda yozilgan “Qarilikda hayotiy qiziqishlar” kitobida 1986 ego-yaxlitlik hissiga erishishda keksa odamlarga yordam ko’rsatish yo’llari haqida fikr yuritgan. Kitob 70 yoshdan oshgan ko’pgina odamlarning tarixini o’rganishga asoslangan. E.Erikson ularning hayot tarixini kuzatib, ular avvalgi bosqichlardagi hayotiy muammolarni qanday engib o’tganliklarini tahlil qilgan. SHu asosda quyidagicha xulosaga kelgan agar keksa odamlar jismoniy va psixologik qobiliyatlarini pasayishi arafasida o’z yashash qobiliyatlarini saqlab qolishni istasalar ular nevaralar tarbiyasi, siyosat sog`lomlashtiruvchi jismoniy tarbiya dasturlari kabi faoliyat ko’rinishlarida ishtirok etishlari kerak. Qisqacha aytganda E.Erikson agar keksa odamlar o’z menining yaxlitligini saqlab qolishga manfaatdor bo’lsa ular o’tmish haqida mulohaza qilgandan ko’ra, biror bir nima bilan ko’proq mashg`ul bo’lishi kerakligini uqtiradi. SHaxs ijtimoiy-psixologik rivojlanishi modeli shaxs va yosh davrlar psixologiyasi uchun juda katta ahamiyatga ega. Nazariya va asosiy tushunchalardagi ayrim mavhumlikka qaramay E.Erikson g`oyalari keng ahamiyatga ega bo’lib ta`lim va ijtimoiy faoliyat doirasida individual va kasbiy maslahat berish sohasida amaliy tatbiqini topdi ayrim empirik tadqiqotlarga masalan, o’smirlardagi identiklikni muvofiqlikni shakllanish shart-sharoitlari va oqibatlarini o’rganish bo’yicha D.Marsianning ishlariga turtki bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bilim sohasi: 100000- gumanitar fanlar Ta’lim sohasi: 110000 –Pedagogika Ta’lim yo’nalishi: 5110900- pedagogika va psixologiya
|