nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1 mustaqil ish ma’lumotlarning intellektual tahlilining asosiy tushunchalari va usullari. Ma’lumotlarning intellektual tahlili texnologiyasi. Ma’lumotlarning intellektual tahlil bosqichlari va asosiy g‘oyalari

|
1 mustaqil ish ma’lumotlarning intellektual tahlilining asosiy tushunchalari va usullari. Ma’lumotlarning intellektual tahlili texnologiyasi. Ma’lumotlarning intellektual tahlil bosqichlari va asosiy g‘oyalari
|
Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 21,23 Kb. | | #272180 |
Bog'liq Mustaqil ish (1)
MUSTAQIL ISH
№1 MUSTAQIL ISH
|
Ma’lumotlarning intellektual tahlilining asosiy tushunchalari va usullari. Ma’lumotlarning intellektual tahlili texnologiyasi. Ma’lumotlarning intellektual tahlil bosqichlari va asosiy g‘oyalari. Ma’lumotlarning intellektual tahlilida ma’lumot modellari. Ma’lumotlar bazasi tizimi.
|
№2 MUSTAQIL ISH
|
Obyektga yo‘naltirilgan ma’lumot modellari. Ma’lumotlarning obyekt relyatsion modeli. Mantiqqa asoslangan ma’lumotlar modeli.
|
№3 MUSTAQIL ISH
|
Ma’lumotlar bazasini loyihalashtirish. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi vazifalari. So‘rovlarni qayta ishlash. Tranzaksiyalarni va ma’lumotlarni saqlashni boshqarish. Metama’lumotlar bilan ishlash.
|
№4 MUSTAQIL ISH
|
Ma’lumotlar bazasisi butunligi va uning xavfsizligi. Ma’lumotlar ombori texnologiyasi va uni tashkil etish. Ma’lumotlarning intellektual tahlili va Ma’lumotlar ombori. Ma’lumotlarning intellektual tahlilida paralellashtirish amallari.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 mustaqil ish ma’lumotlarning intellektual tahlilining asosiy tushunchalari va usullari. Ma’lumotlarning intellektual tahlili texnologiyasi. Ma’lumotlarning intellektual tahlil bosqichlari va asosiy g‘oyalari
|
-mavzu: “Tarbiya turlari. Tarbiyaning umumiy metodlari ”  mavzusidagi ma’lumotli ma’ruzaning texnologik kartasi

Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Talaba
|
1-bosqich.
O’quv mashg’ulotiga kirish
(Da’vat bosqichi)
minut)
|
1.1.Talabalarni mavzuning nomlanishi, rejadagi masalalar tayanch tushunchalar va mustaqil o’qish uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi (1-ilova).
|
Tinglashadi, yozib borishadi.
|
1.2.Talabalarning mavjud bilimlarini mustahkamlash maqsadida “Tarbiya turlari. tarbiyaning umumiy metodlari”ga doir blits-so’rov savollarini taqdim etadi (2-ilova).
|
Savollarni tinglaydi va o’z munosabatini bildiradi
|
2-bosqich.
Asosiy
(Anglash bosqichi)
(65 minut)
|
2.1. Tarbiya turlarining maqsad, vazifalari haqida ma’lumot beradi (3-ilova).
|
O’qituvchining kommunikativ malakasini bilib olishadi
|
2.2. Aqliy, ahloqiy, jismoniy, estetik, ekologik, iqtisodiy, huquqiy va g’oyaviy-siyosiy tarbiya turlarining mazmun mohiyati haqida ma’lumot beradi (4-ilova).
|
O’qituvchining kommunikativ ta’sir etish usullarini daftarlariga yozib olishadi
|
2.3. Tarbiya metodlari haqida tushuncha hamda tarbiya metodlari tasnifini ko’rsatib beradi (5-ilova)
|
O’qituvchining kommunikativ qobiliyatini rivojlantirish yo’llari haqida o’z fikrlarini bildiradi
|
|
NAZORAT UCHUN SAVOL VA TOPSHIRIQLAR

|
NAZORAT UCHUN SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
|
bet | 8/8 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 238 Kb. | | #102174 |
Bog'liq 6-mavzu IshlanmaNAZORAT UCHUN SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
Aqliy tarbiyaning maqsadi va vazifalarini izohlang.
Fuqarolik tushunchasining mazmunini sharhlang.
Vatanparvarlik nima va shaxsda vatanparvarlik xislati qanday shakllantiriladi?
Baynalminallik tarbiyasining mohiyati nimadan iborat?
O‘quvchilarni harbiy-vatanparvarlik ruhida tarbiyalashning ijtimoiy mohiyatini ochib bering.
Mehnat tarbiyasining maqsad va vazifalarini tushuntirib bering. Mehnat faoliyatini tashkil etish shakllarini izohlang.
Jismoniy tarbiya deganda nima tushuniladi? Jismoniy tarbiyaning maqsadi va vazifalarini tushuntiring.
Estetik tarbiyaning maqsadi va vazifalarini izohlang.
Tarbiya metodi, usuki va vositasi tushunchalariga ta’rif bering.
Tarbiya metodlarini tasniflashga doir yondashuvlarni izohlang.
Shaxs ongini shakllantirish metodlari haqida gapirib bering.
Faoliyatni tashkil etish va ijtimouy xulq-atvor tajribalarini shakllantirish metodlarini misollar asosida tushuntiring.
Faoliyatni rag‘batlash va motivatsiyalash metodlarini qo‘shimcha manbalardan o‘qib to‘ldiring.
|
| |
Volume-2, issue-5 27 davr xarajatlari hisobini takomillashtirish karimov G‘ayrat Salayevich - bet 4

VOLUME-2, ISSUE-5
30
qo'yadigan korxonalar zamonaviy soliq muhitining murakkabligini boshqarish va moliyaviy
barqarorlikni ta'minlash uchun yaxshi jihozlanadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Salayevich, K. G. (2024). YASHIL IQTISODIYOTGA OʻTISH SHAROITIDA
DAVR XARAJATLARI HISOBINI TAKOMILLASHTIRISHNING OʻRNI. Лучшие
интеллектуальные исследования, 17(3), 68-72.
2.
Khursanaliev, B. (2023). THE IMPACT OF POPULATION GROWTH ON
THE
COUNTRY'S
ECONOMIC
DEVELOPMENT.
QO‘QON UNIVERSITETI
XABARNOMASI, 1, 8-11.
3.
Boburmirzo, K., & Boburjon, T. (2022). Exchange rate influence on foreign
direct investment: empirical evidence from cis countries. International Journal Of Management
And Economics Fundamental, 2(04), 19-28.
4.
Xursanaliyev, B. (2023). KICHIK VA YIRIK BIZNESNI BOSHQARISHNING
ILGʻOR XORIJIY TAJRIBALARI. QO‘QON UNIVERSITETI XABARNOMASI, 7, 28-30.
5.
Boburmirzo, X., & Abbosxon, Y. (2022, March). O’ZBEKISTON
RESPUBLIKASIDA KICHIK BIZNES FAOLIYATINING RIVOJLANISH TAHLILI. In E
Conference Zone (pp. 168-170).
6.
Xursanaliyev, B. (2022). KICHIK BIZNESNING RIVOJLANISH FENOMENI.
Xorazm Ma'mun akademiyasi xabarnomasi.
7.
Dildora, T. (2024, April). ISHLAB CHIQARISH XARAJATLARI HISOBINI
TAKOMILLASHTIRISH JARAYONLARI. In " USA" INTERNATIONAL SCIENTIFIC
AND PRACTICAL CONFERENCE TOPICAL ISSUES OF SCIENCE (Vol. 17, No. 1).
8.
Jaloliddinov A. S. (2023). QISHLOQ XO ‘JALIK KORXONALARIDA
DAROMADLAR HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH. The Journal of Economics, Finance
and Innovation, 816-823.
9.
Abdulazizovich, X. U. B. (2024). MOLIYAVIY AKTIVLAR TASNIFINI
TAKOMILLASHTIRISH. ОБРАЗОВАНИЕ НАУКА И ИННОВАЦИОННЫЕ ИДЕИ В
МИРЕ, 41(2), 82-86.
10.
Dilmurodov, F., Toshpulatov, J., Yuldashev, S., & Ismatovich, A. A. M. (2024).
BUXGALTERIYA HISOBINING XALQARO STANDARTLARI ASOSIDA MOLIYAVIY
NATIJALAR HISOBINI TAKOMILASHTIRISH. JOURNAL OF INNOVATIONS IN
SCIENTIFIC AND EDUCATIONAL RESEARCH, 7(4), 222-231.
11.
Rayimovna, E. S. (2023). IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH
SHAROITIDA
XALQARO
STANDARTLAR
ASOSIDA
AKTIVLAR
HISOBINI
TAKOMILLASHTIRISH. Gospodarka i Innowacje., 301-312.
|
O`zbekistоn respublikasi - bet 11

|
O`zbekistоn respublikasi
|
bet | 11/12 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 94,16 Kb. | | #108725 |
Kichik va o'rta korxonalardagi moliyaviy va boshqaruv hisobini qamrab oluvchi buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish uchun dasturiy majmua ikkita moduldan tashkil topadi. Boshqaruv hisobining moduli. Tovar-moddiy boyliklari va arzon hamda tez eskiruvchan mollarning hisobi, tayyor mahsulotlarning hisobi, ish haqi bo'yicha hisob-kitoblar bo'limlari uchun so'mdagi va miqdoriy aks ettirilgandagi hisobni olib borishga imkon beradi. Moliyaviy hisobning moduli buxgalteriya hisobining barcha schyotlari bo'yicha hisob olib borishga imkon beradi. Tahliliy registrlar va yakuniy hisob registrlari uning asosiy hisob registrlaridan bo 'ladi. Modullar o'rtasidagi aloqani x o ja lik operatsiyalarining qayd daftari orqali amalga oshiriladi. Belgilanishi bo 'yicha ma ’lumotnomalar beshta guruhga bo ‘linadilar: - umumiy belgilanish ma ’lumotnomalari; - materiallar - tovar boyliklarining qayd daftari bilan bog'liq ma'lumotnomalar (mattriallar, o'lchov birliklari, harakat operatsiyalari); - buxgalteriya yozuvlari bilan bog 'liq ma ’lumotnomalar (schyotlar rejasi, provodkalar); - tahliliy hisob bilan bog 'liq ma 'lumotnomalar (korxona obyektlari, bo 'linmalar); - valyuta kurslari bo 'yicha ma 'lumotnomalar. - Kichik va o'rta korxonalardagi moliyaviy va boshqaruv hisobini qamrab oluvchi buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish uchun dasturiy majmua ikkita moduldan tashkil topadi. Boshqaruv hisobining moduli. Tovar-moddiy boyliklari va arzon hamda tez eskiruvchan mollarning hisobi, tayyor mahsulotlarning hisobi, ish haqi bo'yicha hisob-kitoblar bo'limlari uchun so'mdagi va miqdoriy aks ettirilgandagi hisobni olib borishga imkon beradi. Moliyaviy hisobning moduli buxgalteriya hisobining barcha schyotlari bo'yicha hisob olib borishga imkon beradi. Tahliliy registrlar va yakuniy hisob registrlari uning asosiy hisob registrlaridan bo 'ladi. Modullar o'rtasidagi aloqani x o ja lik operatsiyalarining qayd daftari orqali amalga oshiriladi. Belgilanishi bo 'yicha ma ’lumotnomalar beshta guruhga bo ‘linadilar: - umumiy belgilanish ma ’lumotnomalari; - materiallar - tovar boyliklarining qayd daftari bilan bog'liq ma'lumotnomalar (mattriallar, o'lchov birliklari, harakat operatsiyalari); - buxgalteriya yozuvlari bilan bog 'liq ma ’lumotnomalar (schyotlar rejasi, provodkalar); - tahliliy hisob bilan bog 'liq ma 'lumotnomalar (korxona obyektlari, bo 'linmalar); - valyuta kurslari bo 'yicha ma 'lumotnomalar.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
|
bet | 2/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 17,1 Kb. | | #238642 |
Bog'liq Maqola.yanvarFoydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasinin 2019-yil 10-maydagi “Davlat-xususiy sheriklik to‘g‘risida” gi O‘RQ-537-sonli qonuni. http://www.lex.uz
2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 7-noyabrdagi “Ko‘p kvartirali uylarni boshqarish to‘g‘risida” gi O‘RQ-581-son Qonuni. www.lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-sonli farmoni bilan tasdiqlangan «2017−2021 yillarda O‘zbekistonni rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi». www.lex.uz
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 24-apreldagi «2017-2021 yillarda ko‘p xonadonli uy-joy fondini saqlash va undan foydalanish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida» gi PQ-2922-son qarori. http://lex.uz
5. Berdiyeva D.A. (2023). Uy-joy fondi boshqaruvini samarali tashkil etish. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 1(10), 460–465. https://doi.org
6. Rahimov Q.E. Uy-joy fondini boshqarish. Darslik. –T.: TAQI, 2020-y.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - Ditorlik opеratsIYalar

|
Ditorlik opеratsIYalar
|
bet | 91/91 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #267097 |
Bog'liq umumiy ma\'ruzaNAZORAT SAVOLLARI
1. Transport logistikasida hal etiladigan vazifalar.
2. Transport vositalari tanloviga ta’sir etuvchi omillar.
3. Yuk oqimi va yuk ayriboshlash (oborot) haqida tushuncha.
4. Transport vositalarini hisoblash tartibi.
5. Tashishni yo‘lga qo‘yish marshruti.
6. Tashish rejasi (plan).
7. Yuk terminallarining vazifasi (funksiyasi).
8. Transport tariflarining iqtisodiy mohiyati va tarkibi.
9. Transport tariflarining ahamiyati.
10. Universal terminallari qanday qulayliklarga ega?
|
| |
Nazorat savollari - 7- mavzu. Differensial kuchaytirgich. Reja

|
7- mavzu. Differensial kuchaytirgich. Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 205,91 Kb. | | #256007 |
Bog'liq 7- mavzu. Differensial kuchaytirgich. RejaNazorat savollari
Differensial kuchaytirgich nimaga aytiladi.
Simmetrik va Nosimmetrik differensial kuchaytirgich sxemasini tushuntiring.
Differensial kuchaytirgich asosiy parametrlariga nimalar kiradi.
Maydoniy tranzistor asosidagi differensial kuchaytirgich sxemasini tushuntiring.
Dinamik yuklamali differensial kuchaytirgich deb nimaga aytiladi.
Tarkibiy tranzistor asosidagi differensial kuchaytirgich sxemasini tushuntiring.
Nosimmetrik kirish va chiqishli differensial kuchaytirgich sxemasini tushuntiring.
Differensial kuchaytirgich sxemasini tushuntiring.
|
| |
Etilspirti-suv

Qurulmani texnologik hisoblash
”Etilspirti-suv” aralashmasini ajratish uchun tarelkali bragorektifikatsion qurulma hisoblansin va loyhalansin
G= 160 kg/soat aF=18% aD=70.8% aW=0.006% P=8,3 MPa
I. Moddiy balans :
1 ) Distilyat :
2) Kub qoldig’i :
3) Taminlagich :
4) Distilyat :
5) Kub qoldig’i :
6) Taminlagichning nisbiy molyar sarfi :
7) Flegmaning minimal soni :
8) Flegmaning ishchi soni :
1.3*1.305+0.3=1.9965
9) Ishchi chiziqlar tenglamalari
a) Kolonnaning yuqori qismida :
b) Kolonnaning pastki qismida :
II. Bug’ tezligi va kolonna diametrini aniqlash
10) Suyuqlikning o’rtacha konsentratsiyalari :
a) Kollonnaning yuqori qismida :
b) Kollonnaning pastki qismida :
11) Bug’ning o’rtacha konsentratsiyalarini ishchi chiziq tenglamalaridan topamiz:
a) Kollonnaning yuqori qismida
Y’o`r=0.666653x’o`r+0.3166793=0.666653*0.28385+0.3166793=0.506
b) Kollonnaning pastki qismida :
12) Bug’ning o’rtacha temperaturalarini t-x, y diagrammadan aniqlaymiz:
a) da t′o’r=76,32° C
b) da t′′o’r=93.25°C
13) O’rtacha molyar massa va bug’ning zichligi :
a)
b)
14) Kollonnadagi bug’ning o’rtacha zichligi :
15) Kollonnaning yuqori qismida :
|
O‘ZBEKISTONNING BOZOR MUNOSABATLARIGA O‘TISHI DAVRIDA LOGISTIKANING TUTGAN O‘RNI

|
O‘ZBEKISTONNING BOZOR MUNOSABATLARIGA O‘TISHI DAVRIDA LOGISTIKANING TUTGAN O‘RNI
|
bet | 5/91 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #267097 |
Bog'liq umumiy ma\'ruza1.5. O‘ZBEKISTONNING BOZOR MUNOSABATLARIGA O‘TISHI DAVRIDA LOGISTIKANING TUTGAN O‘RNI.
Hozirgi zamonda logistikaning tutgan o‘rni.
Bozor munosabatlarining rivojlanishiga logistikaning ta’siri.
Hozirgi zamonda logistikaning tutgan o‘rni. O‘zbekiston iqtisodiyotining bozor munosabatlariga o‘tish sharoitida logistikaning tutgan o‘rni oshadi. Bozor munosabatlariga o‘tish davrida logistikaning dolzarbligini aniqlab beruvchi 5 ta omilni ajratish mumkin:
- iqtisodiy omil. Hozirgi vaqtda ishlab chiqarish xarajatlari va moliya xarajatlarini kamaytirish imkoniyatlarini qidirish birinchi o‘ringa qo‘yilmoqda. Logistika mahsulot ishlab chiqaruvchi va iste’molchilarning iqtisodiy qiziqishlarini bog‘lash imkonini beradi.
- tashkiliy - iqtisodiy omil. Bozor sharoitida tovar harakati jarayonlarini amalga oshiruvchi yangi tashkiliy shakllarning vujudga kelishi va rivojlanishi davomida, boshqaruv va koordinatsiyaning integratsion shakllari, hamda ishlab chiqaruvchi, moddiy oqimlarni tashkil etish va boshqarishga qo‘yiladigan logistika talablari mahsulot etkazuvchi bilan iste’molchi o‘rtasidagi aloqalarning rivojlanishiga yordam beradi. O‘zining iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yaxshilash maqsadida yetkazib beruvchi, ham hamkor – iste’molchi talablarini bajarishga, ham mahsulotni etkazish bo‘yicha shartnoma munosabatlari rivojlanishi uchun sharoitlarni yaxshilashga intiladi.
Logistik qarashlarga amal qilish va gorizontal aloqalarni rivojlantirib, korxonalar bir - biri bilan ta’sischilarga xizmat ko‘rsatish jarayonida etkazish sifatini oshirishda va mahsulotni eng kam xarajatlar bilan yetkazib borishda raqobatlashadi. Mahsulot bozorida raqobatbardoshlikni oshirishning mustahkam usuli bo‘lib logistika hisoblanadi.
Logistika talablarini bajarishning muhim sharti bo‘lib mahsulotni tayyorlash, omborga joylashtirish, tushirish, yuklash va jo‘natishga ketadigan xarajatlarni kamaytirish yo‘llarini qidirish hisoblanadi. Transport - ombor amallariga ketadigan xarajatlarni kamaytirish ko‘p hollarda raqobatda va bozor munosabatlari tizimida birinchilikni ta’minlaydi.
Logistik boshqaruv mexanizmining rivojlanishi va tatbiq etilishi, doimo, moliyaviy zaxiralarni va boshqa turdagi resurslarni jalb etish bilan bog‘liq. Logistik tizimning hamma bo‘g‘inlarini ishlash samaradorligiga va bunda erishiladigan resurslar iqtisodiga umuman iqtisodiy islohotlarning samaradorligi, bozor munosabatlarining rivojlanishi bog‘liqdir.
Logistik amallar va xizmatlar xilma - xilligi xizmat ko‘rsatish bo‘yicha tashkilotlarning imkoniyatlarini sezilarli darajada kengaytirish imkonini beradi. Oldinlari faoliyat ko‘rsatgan ulgurji savdo bazalari va tashkilotlari kompleks xizmat ko‘rsatuvchi vositachi tashkilotlarga aylanishmoqda, ular korxonalarga turli xil logistik xizmatlar ko‘rsatishadi.
|
| |
YETKAZIB BERISH MENEJMENTI LOGISTIKAGA QARAGANDA

|
YETKAZIB BERISH MENEJMENTI LOGISTIKAGA QARAGANDA
|
bet | 4/91 | Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #267097 |
Bog'liq umumiy ma\'ruza1.4. YETKAZIB BERISH MENEJMENTI LOGISTIKAGA QARAGANDA
KENGPOQ TUSHUNCHA.
Logistika muhim yo‘nalish tyzilmalarini rejalashtiruchi bo‘lib, firma opqali kelib chiqadigan axborot va mahcylotning oqimi uchun yagona rejani vujudga keltirish maqsadida yo‘l qidiradi. Yetkazib berish menejmenti ushbu tyzilma ustida qypiladi va etkazish liniyacidagi boshqa kopxonalarning ishlab chiqapishlari, ta’minotchilar, mijozlar va tashkilotning o‘zi o‘rtasidagi hamkoplik va aloqaga erishish uchun imkon qidiradi.
Micol uchun, yetkazib berish menejmentining Birgina maqcadi inventap bufeplarini baptapaf qilish yoki kamaytirish bo‘lib, bu holat talab va jopiy aksiya darajalaridagi axborotlarning bo‘linishi bo‘yicha zanjirdagi tashkilotlar o‘rtasida mavjud bo‘ladi.
Yetkazib berish menejmenti an’anaviy qo‘l uzunligidan kerakli o‘zgapishni jalb qilishi, paqib, qapindoshchilik, ko‘pincha o‘ziga xos xapidor/o‘tmishdagi ta’minotchi aloqalarini jalb qilishi shybhacizdir. Yetkazib berish menejmentiga e’tibor hamkoplik, ishonch va tan olishda bo‘lib, yaxshi boshqaruvning to‘liqligi uning qicmlari ymymiusidan kattapoq bo‘lishi mumkin.
Ushbu kitobda yetkazib berish menejmentining izohi muvofiqlashtirib o‘tilgan:
Ko‘tarilish va pasayish aloqalarining menejmenti ta’minotchi va mijoz bilan ymymiy yetkazib berish opqali kampoq xapajat qilib mijozga yni yetkazib berish uchun mo‘ljallangan hamkoplikdir.
Demak Yetkazib berish menejmentiga e’tibor aloqalar menejmenti ustida bo‘lib, zanjirdagi bapcha tomonlar uchun foydali natijalarga erishishni maqcad qiladi. Bu bilan Birga u muhim yndovni olib kelib, tomonlarning top manfatlarini zanjirda ymymiy manfat uchun ymymlashtirganda Birop hodicaga aylanishi mymkin.
Ushbu fikrni kengaytirishda yetkazib berish qyyidagi aniqlik bilan bo‘lishini taklif qilib o‘tadi:
Birlashgan va mustaqil tashkilotlarning o‘zapo tapmog‘i va hamkopligi Birgalikda ta’minotchilardan foydalanyvchilarga keladigan ma’lymotlar va matepiallarning oqimini boshqapish va pivojlantirish uchun ishlaydi2.
1 .1-rasm. Paxta xom-ash’yosi va uni qaytash ishlash mahsulotlarini etqazib beruvchi logistik zanjir sxemasi, bu erda - paxta dalalari, - paxta tayyorlash maskanlari, - paxta tozalash korxonalari, - yog‘-moy kombinatlari, - temir yo‘l va stansiyalar
|
| |
Glossary  
Elektr signal

|
Glossary
Elektr signal
|
bet | 4/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 135,7 Kb. | | #250684 |
Bog'liq botirjonGlossary
Elektr signal : Ma'lum bir xil ta'sirga ega bo'lgan energiya o'g'irligi, ma'lum bir mavjudliktan olingan.
Tranzistor: Elektr signalni o'zgartirish va nazorat qilish uchun ishlatiladigan elektron qurilma.
Diod: Elektr oqimni yolg'on yoki yo'qotish uchun ishlatiladigan elektron qurilma.
Optik sensor: Yorug'likni elektr signalga o'zgartiruvchi sensor.
Elektr magnit : Elektr energiyasidan foydalanib ishlab chiqarilgan magnit.
Elektr tezlik: Elektr signalning moslanish tezligi.
Elektr qurilma : Elektr energiyani uzatish uchun moslashgan elektron qurilma.
Elektr tezlik regulyator : Elektr energiya ta'sirida ishlaydigan qurilma yoki usul.
Elektr izolyator : Elektr energiyani o'zgartirishdan boshqa joylarga tarqatish uchun ishlatiladigan material yoki qurilma.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Paul Horowitz, Winﬁeld HillThe art of electronics Third Edition Cambridge University Press, ISBN 978-0-521-80926-9 Hardback, 2015 – 1225 p.
П. Хоровис, У. Хилл Искусство схемотехники. Издание 5-е, переработанное Издателство «Мир» 1998 г.- 608 с.
Титце У., Шенк К. Полупроводниковая схемотехника. 12- изд. Том I,II: Пер. с нем. – М.: ДМК Пресс, 2008.
Павлов, В.Н. Схемотехника аналоговых электронных устройств: Учебник для вузов/В.Н. Павлов, В.Н. Ногин. – М. Горячая линия
Телеком, 2003
Qo‘shimcha adabiyotlar
Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag‘ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisidagi nutqi. –T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 56 b.
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza 2016 yil 7 dekabr. – T.: “O‘zbekiston” NMIU, 2016. – 48 b.
Христич В.В. Лабораторный практикум по курсе “Электроника”. – Таганрог: Изда- воТТИ,2009
Yangi ma’lumotlarni internet saytlaridan izlash
1. Электр сигналини кучайтириш. (1-қисм). (Радиоэлектроника - доц. Ғ.Эшонқулов) (youtube.com)
2. Operatsion kuchaytirgich nima? | Elektrotexnika (youtube.com)
3. Elektr signallarni kuchaytirish - Vikipediya (wikipedia.org)
|
| |
let onReady = function - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 4/8 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,78 Kb. | | #130921 |
Bog'liq 3-amaliy ish Mavzu jquery selektorlar,hodisalar. Jquery ui-fayllar.org
Keling anonim funksiya yaratamiz. Konsolda hozircha hech narsa paydo bo’lmaydi, chunki ushbu funksiyamizni chaqirmadik. Chaqirmaymiz ham.
Chunki dastur yuqoridan pastga qarab o’qilishini bilamiz. Ushbu qatorda button [battn] elementimizni tanlamoqchi bo’lsak, JavaScript bunaqa element yo’qligini ko’rsatadi. Chunki ushbu elementimiz pasroqda paydo bo’layapti va brauzer hali uni o’qib, o’z hotirasiga olgani yo’q.
jQuery(onReady);
Agar ushbu anonim funksiyamizni, jQuery funskiyasiga argument sifatida yuborsak, jQuery ushbu funksiyani birdaniga chaqirmaydi. Brauzer yuqoridan pastga qarab, butun html kodlarni ko’rib chiqqach – bajaradi. Shuning uchun ham o’zgaruvchan nomini onReady deb nomladim, ya’ni “tayyor bo’lganda”, – degan ma’noda.
E’tibor bering, funksiyani chaqirmadim, lekin u baribir ishladi. Chunki, brauzer barcha elementlarni ko’rib bo’lganida, jQueryning o’zi funksiyamizni chaqirdi.
Buni isbotlash uchun body tegining ohirida ushbu matnni konsolga chiqaraman.
Ko’rib turganingiz dek avval ushbu matn ko’rindi, keyin esa, ya’ni brauzer butun html’ni ko’rib chiqqach, bizning onReady funksiyamiz ishladi.
Tugmachamizni topib olish qiyin emas, jQuery funksiyasiga argument sifatida funksiya yuborsak, brauzer tayyor bo’lganda, u ushbu funksiyani chaqiradi dedik. Agar jQuery funksiyasiga string turiga mansub qiymat yuborsak, jQuery uni selector deb tushunadi va kerakli elementni topib oladi. Bu yerda selector tushunchasi, huddi CSS dagi bilan bir.
Shuning uchun ham button deb yozsak – jQuery elementimizni topib beradi.
Aslida u mahsus obyekt qaytaradi. Bu obyektning juda foydali usullari bor. Misol uchun css() usuli – biror css xususiyatini o’zgartirish uchun hizmat qiladi. Birinchi argument sifatida css xususiyati nomi, ikkinchi argument sifatida esa, uning qiymatini ko’rsatish kerak. Ko’rib turganingizdek tugmacha foni qizil rangga o’zgardi.
JavaScript tilida ko’proq hodisaviy dasturlash ishlatiladi. Hodisaviy deganda, biror voqea, hodisa ro’y berganda – ishlaydigan funksiyar yaratishimiz nazarda tutiladi. Misol uchun onReady degan funksiya yaratdik, u faqatgina brauzer tayyor bo’lganda chaqirilsin dedik.
Keling, ushbu fon o’zgarishi ham birdaniga emas, tugmacha ustiga bosilganda ro’y bersin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
div id="error">Iltimos, raqam kiritingdiv> 
Buning uchun yana bir element yaratamiz. 


#error

|
div id="error">Iltimos, raqam kiritingdiv>
Buning uchun yana bir element yaratamiz.
#error
|
bet | 7/8 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,78 Kb. | | #130921 |
Bog'liq 3-amaliy ish Mavzu jquery selektorlar,hodisalar. Jquery ui-fayllar.orgdiv id="error">Iltimos, raqam kiritingdiv>
Buning uchun yana bir element yaratamiz.
#error {
color: red;
}
Kodimizning CSS qismida esa, ushbu element matni qizil rangda bo’lishini ko’rsataylik.
Har doim ushbu div’imiz ko’rinib turishi to’g’ri emas, keling faqat xato bo’lganda ko’rinsin.
JavaScript’da NaN degan tushuncha bor. Biror ma’lumotni string turidan number turiga o’tkazayotganimizda, biror xatolik ro’y bersa (misol uchun hello so’zini number’ga o’girishning iloji yo’q), shunda, o’zgaruvchanimiz turi number’ga teng bo’lgani bilan, uning qiymati NaN’ga teng bo’ladi.
NaN – “Not A Number”, ya’ni “Raqam emas” degan ma’noni beradi.
let num1 = jQuery('#num1').val();
let num2 = jQuery('#num2').val();
num1 = Number(num1);
num2 = Number(num2);
if (isNaN(num1) || isNaN(num2)) {
jQuery('#error').show();
jQuery('#result').html(0);
} else {
jQuery('#error').hide();
jQuery('#result').html(num1 + num2);
}
Raqamni NaN ga tekshirish uchun isNaN() funksiyasidan foydalanamiz. Agar raqamimiz NaN bo’lsa – ushbu funksiya true qaytaradi. Bo’lmasam – false.
Yozgan kodimizni o’qiymiz: Agar num1 raqam bo’lmasa, yoki num2 raqam bo’lmasa – error id’lik elementimizni ko’rsat va javobni 0ga teng qil. Bo’lmasam, error elementimizni yashir va num1 qo’shuv num2 qiymatini javob sifatida ko’rsat.
let onReady = function () {
jQuery('#error').hide();
jQuery('button').on('mousedown', function() {
jQuery(this).css('border-style', 'inset');
});
jQuery('button').on('mouseup', function() {
jQuery(this).css('border-style', 'outset');
let num1 = jQuery('#num1').val();
let num2 = jQuery('#num2').val();
num1 = Number(num1);
num2 = Number(num2);
if (isNaN(num1) || isNaN(num2)) {
jQuery('#error').show();
jQuery('#result').html(0);
} else {
jQuery('#error').hide();
jQuery('#result').html(num1 + num2);
}
});
}
jQuery(onReady);
Kodimiz yaxshi ishlayapti, lekin F5 ni bosganimizda birdaniga hato ko’rsatmoqda. Buni hal qilish uchun keling onReady funksiyamiz boshlanganidan, ushbu elementni yashiraylik.
If (isNaN(num1) || isNaN(num2)) {
jQuery('#error').fadeIn();
jQuery('#result').html(0);
} else {
jQuery('#error').fadeOut();
jQuery('#result').html(num1 + num2);
}
Ohirgi urg’u: show() usuli o’rniga fadeIn() usulini ishlatsak, hide() usuli o’rniga esa – fadeOut() usulini ishlatsak – error elementimiz birdaniga yopilib-ochilmasdan, asta-sekin, animatsiya orqali ochilib-yopiladi. Ya’ni dasturimiz ishlashi chiroyliroq bo’adi.
Qiyida yozgan kodimizni to’laligicha ko’rishingiz mumkin:
<
|
| |
input id="num1" type= - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 6/8 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,78 Kb. | | #130921 |
Bog'liq 3-amaliy ish Mavzu jquery selektorlar,hodisalar. Jquery ui-fayllar.orginput id="num1" type="text" size="5" />
<span>+span>
<input id="num2" type="text" size="5" />
<button type="button">=button>
<span id="result">0span>
Buning uchun, avval tanlamoqchi bo’lgan elementlarimizda – id atributitni ko’rsataylik. Birinchi input id’si num1 bo’lsin, ikkinchisi num2. Javoblarimiz chiqaydigan span tegimiz atributi esa result bo’lsin.
jQuery('#num1');
Endi num1 elementimizni jQuery orqali topib olamiz. Esingizda bo’lsa, buning uchun jQuery funksiyasiga CSS selectorini – qiymat sifatida yuborish kerak edi. CSSda esa elementni, uning id’si orqali tanlash uchun – panjara belgisidan foydalaniladi.
let num1 = jQuery('#num1').val();
Elemntimizni tanlagach, uning value atributini olish uchun – val() usulidan foydalanamiz. Esingizda bo’lsa input tegida foydalanuvchi tomonidan kiritilgan ma’lumotlar aynan ushbu atributda saqlanadi.
Biz ushbu inputda foydalanuvchi tomonidan kiritilgan ma’lumotni, num1 o’zgaruvchaniga joyladik.
let num1 = jQuery('#num1').val();
let num2 = jQuery('#num2').val();
Ikkinchi inputimiz qiymatini olish uchun ham – yana bir o’zgaruvchan yaratdik.
jQuery('#result').html(num1 + num2);
Endi result elementimizni topib, ushbu span tegimiz orasida yozilgan kodni – html() usuli orqali o’zgartiramiz. Hozircha u yerda 0 so’zi yozilgan. Tenglik tugmachasini bosganimizda 0 ning o’rniga num1 qo’shuv num2 qiymati yozilishi kerak.
Keling, kalkulyatorimizni sinab ko’ramiz. Birinchi input’ga 10 raqmi, ikkinchisiga esa 8 raqamini yozaylik.
Ekranda 18 raqami o’rniga, 108 raqamini ko’rdik. Chunki input’larda kiritilgan ma’lumotlar turi string’ga teng. Dars boshida, qo’shuv belgisi ikki string’ni konkatenatsiya qiladi degan edik.
let num1 = jQuery('#num1').val();
let num2 = jQuery('#num2').val();
num1 = Number(num1);
num2 = Number(num2);
jQuery('#result').html(num1 + num2);
Keling, kiritilgan raqamlarni avval Number, ya’ni raqamga aylantiraylik. Boshqa tillardan farqli JavaScript’da integer va float – alohida tur emas, ularning o’rniga number turi ishlatiladi. JavaScriptda 10 ham number, 13.8 ham number.
Sahifamizni yangilaymiz. Raqamlarni kiritamiz. Bu safar kalkulyatorimiz biz istagandek ishladi.
SHOW VA HIDE
Keling kalkulyatorimizni rivojlantiraylik.
Agar input’larimizda raqam o’rniga biror harflar kiritsak – xato bo’ladi va ekranda javobni ko’rmaymiz.
<
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
Mavjud autentifikatsiya vositalarining tahlili

|
Mavjud autentifikatsiya vositalarining tahlili
|
bet | 1/6 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 249,75 Kb. | | #138269 |
Bog'liq Karamaliyev Abbos 5-topshiriq TAQDIMOT Qozoqova T Q KARAMALIYEV ABBOS 071-19 guruh Windows 11-ga kirishda parolni qanday olib tashlash mumkin Windows 11 tizimiga kirganingizda, foydalanuvchi hisob qaydnomasi parolini yoki PIN-kodni kiritishi talab qilinadi, tizim sizni dastlabki sozlash vaqtida o'rnatishni taklif qiladi. Agar xohlasangiz, parol yoki PIN-kodsiz tizimga kirishingiz mumkin. Windows 11 tizimiga kirganingizda, foydalanuvchi hisob qaydnomasi parolini yoki PIN-kodni kiritishi talab qilinadi, tizim sizni dastlabki sozlash vaqtida o'rnatishni taklif qiladi. Agar xohlasangiz, parol yoki PIN-kodsiz tizimga kirishingiz mumkin. Ushbu qo'llanma Windows 11 tizimiga kirishda parol so'rovini qanday o'chirish haqida batafsil ma'lumot beradi, shunda siz PIN-kod talab qilmasdan avtomatik ravishda kirasiz. Bundan tashqari, uyqu rejimidan uyg'onganingizdan so'ng, hisob parolini butunlay olib tashlash va tizimga qayta kirishni bekor qilish imkoniyati tasvirlangan. Hisob sozlamalarida kirish parolini o'chirib qo'ying Sysinternals Autologon Hisob parolini olib tashlash Kutish rejimidan uyg'onganda qo'shimcha ma'lumot Microsoft hisob qaydnomasi va mahalliy hisob qaydnomasi uchun Windows 11 tizimiga kirish uchun parol so'rovini o'chirib qo'ying Microsoft hisob qaydnomasi va mahalliy hisob qaydnomasi uchun Windows 11 tizimiga kirish uchun parol so'rovini o'chirib qo'ying Parol va PIN-kod so'rovini o'chirishning standart usuli Windows 11-ga kirishda ularni kiritmaslikka imkon beradi, ya'ni yoqilganda va qayta ishga tushirilgandan keyin tizimga kirish avtomatik ravishda amalga oshiriladi. Bunday holda, haqiqiy hisob paroli qoladi va kamdan-kam hollarda talab qilinishi mumkin. Parol talabini olib tashlash uchun qadamlar:
|
| |
JAVASCRIPT - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 2/8 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,78 Kb. | | #130921 |
Bog'liq 3-amaliy ish Mavzu jquery selektorlar,hodisalar. Jquery ui-fayllar.orgJAVASCRIPT
<script>script>
JavaScript, html’da console.log("Salom Rustam Axmedov!");
} else {
console.log("Salom notanish odam!");
}
If-else ham o’zgarishsiz.
Umumiy dasturlash teoriyasini o’rganib, boshqa tillarni oson o’zlashtirishingiz mumkin degan edim. Mana, JavaScript o’zagini darrov tushunib oldik. Agar umumiy dasturlash teoriyasini yaxshi tushungan bo’lsangiz, boshqa tillarni ham shunaqa tez o’zlashtirishingiz mumkin. Endi siz istalgan tilda dastur yoza olasiz. Bu narsa php darsida ham o’z isbotini topgan edi.
Lekin har hil tillarda o’zinig qo’shimcha “shirinliklari” bor, ya’ni boshqa tillarda yo’q biror qulay imkoniyatlar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
html> - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
bet | 8/8 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 23,78 Kb. | | #130921 |
Bog'liq 3-amaliy ish Mavzu jquery selektorlar,hodisalar. Jquery ui-fayllar.orghtml>
<head>
<title>jQuerytitle>
<style>
button {
background-color: orange;
color: white;
border: 2px outset orange;
}
input, button {
outline: none;
}
#error {
color: red;
}
style>
<script sre="https://code.jquery.com/jquery-3.5.1.min.js" integrity="sha256-9/aliU8dGd2tb6OSsuzixeV4y/faTqgFtohetphbbj0=" crossorigin="anonymous">script>
<script>
let onReady = function () {
jQuery('#error').hide();
jQuery('button').on('mousedown', function() {
jQuery(this).css('border-style', 'inset');
});
jQuery('button').on('mouseup', function() {
jQuery(this).css('border-style', 'outset');
let num1 = jQuery('#num1').val();
let num2 = jQuery('#num2').val();
num1 = Number(num1);
num2 = Number(num2);
if(isNaN(num1) || isNaN(num2)) {
jQuery('#error').fadeIn();
jQuery('#result').html(0);
} else {
jQuery('#error').fadeOut();
jQuery('#result').html(num1 + num2);
}
});
}
jQuery(onReady);
script>
head>
<body>
<input id="num1" type="text" size"5" />
<span>+span>
<input id="num2" type="text" size"5" />
<button type="button">=button>
<span id="result">0span>
<div id="error">Iltimos, raqam kiritingdiv>
body>
html>
Tayyorladi:_______________________________________Abdimo’minov.A
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti qarshi filiali
|
9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari reja - bet 2

|
9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari reja
|
bet | 2/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 326,5 Kb. | | #231199 |
Bog'liq 9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari rejaCH3-CH=CH2+RCOOH→ RCO-O-CH(CH3)2
Reaksiya mexanizmi va kinetikasi. Ko'p hollarda eterifikatsiya reaksiyasi biomolekulali mexanizm asosida atsil-kislorod bug'ni uzilishi bilan ro'y beradi, qachonki protonlangan kislota spirt molekulasiga hujum eng sekin bosqich bo'lsagina:
Barchabosqichlarmuvozanatlivaularniteskariketma-ketligimurakkabefirnigidroliziga (yokialkagolizga, agarsuvo'rnigaspirtolinsa)olibkeladi. Ushbumexanizmgaquyidagikinetiktenglamamoskeladi:
r=k1[H+] {[RCOOH] [R'OH]-(RCOOR') [H2O]/C}
Bu yerda, kr-to'g'ri reaksiyaning tezlik konstantasi; K—muvozanat konstantasi.
Amaliy sharoitda aralashmadagi uchuvchan reaksiya mahsulotlari (suv yoki efir) ajratilsa, uning konsentratsiyasi kamayadi, uni massa almashinish kinetikasini hisobga olgan holda topish mumkin. Nokatalitik eterifikatsiyada kislota bo'yicha to'g'ri reaksiya tartibi turli ma'lumotlarga asosan 1,5-2 gacha ortadi, buni kislotali katalizi ro'y beradi, deb tushuntirish mumkin. Unda quyidagi kinetik tenglma mos keladi:
r =k1 [RCOOH]0,5+1 { [HRCOOH] [R'OH]-[RCOOR'] [H2O]/C}.
Kislotali katalizda spirtlarni angidridlar bilan eterifikatsiya mexanizmi yuqorida ko'rilganga o'xshash bo'ladi. Jarayon aniq ikki bosqichga bo'linadi: spirtni angidrid bilan tez reaksiyasi. U quyidagi kinetik tenglma orqali ifodalanadi: r =k[H+][(RCO)aO][R'OH]
Va sekin eterifikatsiya, karbon kislota tomonidan sodir bo'ladi, uning uchun yuqoridagi birinchi tenglma mos keladi.
Xlorangidridlar bilan eterifikatsiyada kislotali kataliz ro'y bermaydi yoki kuchsiz ko'rinishda bo'ladi.
Reaksiyaning biomolekular mexanizmiga
Ikkinchi tartibli kinetik tenglama mos keladi: r =k[RCOCl] [R'OH]
Karbon kislota va olefinlar asosida murakkab efirlar sintez qilish mumkin. Reaksiya ekzotermik va qaytar tarzda sodir bo'ladi:
Olefinlarni reaksiyaga kirishish qobiliyatini quyidagi qatorga qo'yish mumkin:
(CH3)2C=CH2> CH3-CH=CH2> CH2=CH2
|
| |
Karbon kislotalar еfirlarini sintez qilish texnologiyasi.Olingan mahsulotlar

|
Karbon kislotalar еfirlarini sintez qilish texnologiyasi.Olingan mahsulotlar
|
bet | 3/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 326,5 Kb. | | #231199 |
Bog'liq 9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari rejaKarbon kislotalar еfirlarini sintez qilish texnologiyasi.Olingan mahsulotlar.
Karbon kislotalar murakkab efirlari muhim amaliy ahamiyatga ega.ular erituvchi, gidravlik suyuqlik, moylovchi moylar, plastifikator va monomerlar sifatida qo'llaniladi.
Sirka kislota va past spirtlar asosida olingan murakkab efirlar ancha arzon bo'lganligi sababli erituvchi sifatida qo'llaniladi. Ushbu barcha efirlar rangsiz bo'lib, ular suvda yomon eriydi. Ular yonish va portlash xususiyatiga ega.
Etilatsetat CH3COOC2H5(Tqayn= 77,l°C). Uni etanolni sirka kislota bilan eterifikatsiyalab olinadi:
CH3COOH + C2H5OH → CH3COOC2H5+ H2O
Sanoatda Tishenko reaksiyasi asosida, ya'ni alyuminiy alkogolyat ishtirokida atsetaldegiddan etilatsetat olinadi:
2CH3CHO CH3COOC2Hs
Bir atomli spirtlar-etanol gomologlari bilan sirka kislota asosida olingan murakkab efirlar orasida eng muhimi quyidagilar hisoblanadi: CH3COOCH(CH3)2 izopropilatsetat (Tqayn=88,40C) CH3COOCH2CH (CH3)2 izobutilatsetat (Tqayn=116,5°C) CH3COOCH2CH2CH2CH3 n-butilatsetat (Tqayn =126,5°C) CH3COOCH (CH3)C2H5 ikki lamchi-buti latsetat (Tqayn.=112,4uC) CH3COOC5H11 - pentilatsetat
Izopropil va ikkilamchi butilatsetat olish uchun propil yoki n-butenni sirka kislota bilan eterifikatsiyalanadi:
(CH3)2 C = CH2+ CH3COOH → CH3COOCH(CH3)2
Ko'p atomli spirtlar-etilenglikol va glitserin bilan sirka kislota asosida ham murakkab efirlar olish mumkin, ularni erituvchi sifatida qo'llaniladi:
Ftal angidridi va C4-C8 spirtlar asosida olingan murakkab efirlar plastifikator sifatida muhim ahamiyatga ega, ayniqsa, izooktanol va 2-etilgeksanoldan sintez qilinganlari:
Ko'pincha murakkab efirli plastifikatorlar tarkibi jihatidan murakkab efirli surkov moylariga o'xshaydi.Bunday plastifikatorlarga misol qilib, ikki asosli alifatik kislotalarni (adipin, metiladipin, sebatsin kislotalar) yuqori bir atomli spirtlar (n-oktanol, izooktanol, 2-etilgeksanol, izononal, izodekanol, butilsellozol) bilan efirlarni olish mumkin. Ular kislotali katalizatorlar ishtirokida spirtlarni kislotalar bilan eterifikatsiyalash orqali olinadi:
|
| |
COCI2 - 9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari reja

|
9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari reja
|
bet | 6/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 326,5 Kb. | | #231199 |
Bog'liq 9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari rejaCOCI2+ROH→CICOOR+HCI
Xlorkarbonatlarni yuqori chiqim bilan hosil boiishiga temperatura va reagentlar nisbatidan tashqari reagentlarni qanday tartibda solish ham ta'sir ko'rsatadi: bunda ortiqcha olingan fosgenga spirt qo'shiladi. Shunday qilib, davriy ravishda olingan sharoitda xlorkarbonatlar sintezini sovutish (=0°C) va aralashtirish bilan, asta-sekin suyuq fosgenga kerakli miqdordagi spirt qo'shish bilan olib borish lozim. Hosil bo'lgan mahsulotni haydash bilan ajratiladi va ajralgan HC1 fosgendan tozalanadi va xlorid kislota holida qayta ishlashga yuboriladi.
Xlorkarbonatlar pestitsidlar-karbamin kislota efirlari (karbamatlar) RNHCOOR ishlab chiqarishda katta amaliy ahamiyatga ega.
Ko'mir kislota diefirlari (karbonatlar)sintezi 70-100 °C fosgen va ortiqcha olingan muhitida ro'y beradi:
COCl2+2ROH → CO(OR)2+2HCl
Natijada oraliq reaksiya sodir bo'ladi, ya'ni spirt va HC1 dan xloralkan hosil bo'ladi. Agar uning o'rni muhim bolsa, unda hosil bo'lgan HC1 ni quruq soda, kalsiy karbonat yoki uchlamchi amin bilan bog'lash mumkin.
Fenol efirlari olishda reaksiyani fenolyatlarni suvli eritmalarida o'tkaziladi: COCl2+2ArONa→CO(OAr)2+2NaCl
Ushbu holda fosgenning oraliq gidrolizini oldini olish uchun jarayonni fenolyatning konsentrlangan eritmasida va erkin fenol ishtirokida olib boriladi (gidroksil ionlari konsentratsiyasini kamaytirish uchun).
Mavzu bo'yicha savollar
Eterifikatsiya jarayoni haqida tushuncha bering?
Olefinlardan alkil-kislorod bog'i orqali efir olish reaksiyalarini tariflang.
Kabon kislota efirlarini sintez qilish usullari.
Glitserin va etilenglikol asosida olinadigan murakkab efirlar.
Bir atomli spirtlar va sirka kislotasi asosida olinadigan murakkab efirlar.
Murakkab efirlar olish texnologiyasini necha guruhga ajratish
mumkin?
Etilatsetat olish texnologiyasi.
|
| |
Playback and Storage of Digital Audio and Video

|
Playback and Storage of Digital Audio and Video
|
bet | 11/16 | Sana | 30.03.2021 | Hajmi | 321,5 Kb. | | #13772 |
Playback and Storage of Digital Audio and Video
Recent advances in storage technology have made it easier and more affordable to work with audio CDs, CD-ROMs, and DVDs. Windows XP introduces native support for reading and writing to DVD-RAM drives using the file allocation table (FAT) or FAT32 file systems. It can also read Universal Disk Format (UDF) version 2.01, a superset of UDF 1.02, which is the current standard for DVD media, including DVD-ROM discs and DVD videos. Further, Windows now makes it possible to burn your own CDs conveniently and efficiently with mastering technology built directly into the operating system.
|
| |
Support for Digital Rights Management

|
Support for Digital Rights Management
|
bet | 10/16 | Sana | 30.03.2021 | Hajmi | 321,5 Kb. | | #13772 |
Support for Digital Rights Management
In addition to the technologies listed above, Windows XP offers improved support for Digital Rights Management (DRM), which allows content providers such as artists and record companies to protect their proprietary music or other data, by encrypting digital content and attaching usage rules to it. These rules determine restrictions such as the number of times content plays and the type of devices that can play it. Using Windows XP, you can ensure that a device or driver is trusted not to violate usage rules or allow a user to circumvent security. Trusted drivers are only relevant to DRM content that requires this security.
Driver modules that handle the audio content must include a DRM signature before they can render protected content that requires a trusted audio device. Windows XP uses a DRM signature in the driver's catalog files to identify a trusted device. To play DRM-encrypted content requiring a trusted audio device, WDM audio drivers and any associated filter components must be DRM-compliant. All audio drivers included in Windows XP are DRM-compliant.
|
| |
Geterogen kataliz bilan eterifikatsiyalash

|
Geterogen kataliz bilan eterifikatsiyalash
|
bet | 5/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 326,5 Kb. | | #231199 |
Bog'liq 9- mavzu. Eterifikatsiya jarayonlari rejaGeterogen kataliz bilan eterifikatsiyalash.Proton kislotalar ishtirokida eterifikatsiyalash jarayonida albatta, mahsulotni neytrallash bosqichini amalga oshirish lozim.Bunda ko'pincha efir kub kolonnada qoladi.Kislota neytrallangandan so'ng efirni yuvish jarayoni sodir bo'ladi. Bu jarayonlar ko'p miqdordagi reagentlarni sarflashga, oqova suvlarni hosil bo'lishiga olib keladi Shuning uchun oxirgi yillarda eterifikatsiya jarayonini geterogen kataliz usuli bilan amalga oshirilmoqda, katalizator sifatida sulfokationitlardan foydalanilmoqda, reaksiya 150-160° C temperaturada olib boriladi.
S ulfokationitlar ishtirokidagi eterifikatsiya jarayoni katalizator qatlamli kolonna turidagi reaktorlarda olib boriladi. Reaksiya suyuq fazada ortiqcha miqdorda olingan spirt muhitida sodir bo'ladi.
27-rasm. Sulfokationitlar ishtirokida sodir bo'ladigan eterifikatsiya jarayonining texnologik sxemasi:1-reaktor; 2- ekstraksiya kolonnasi; 3-spirtni rekuperatsiyalash kolonnasi; 4-kondensator; 5-qaynatgich.
27-rasmda nasadkali adiabatik reaktor, ekstraksiya kolonnasi, bug'latish kolonnasidan iborat eterifikatsiya qurilmasi ifodalangan.Ushbu qurilmada olingan efir ekstraksiya kolonnasining yuqori qismidan rektifikatsiya jarayoniga yuboriladi.Sulfokationitlar ishtirokida olefinlardan ham murakkab efirlar olish mumkin. Masalan, 110-120 °C temperatura va 1,5-2,0 MPa bosim ostida n-buten va sirka kislotadan ikkilamchi butilakrilat olish mumkin.
Xlorangidridlardan efirlar olish.Xlorangidridlardan karbon kisloata efirlari olish juda kam qo'llaniladi, chunki ular juda qimmat moddalar hisoblanadi. Bundan farqli ravishda ko'mir kislota efirlari (karbonatlar) va fosfat kislota efirlari asosan xlorangidridlar asosida sintez qilinadi, chunki tegishli kislota eterifikatsiya reaksiyasiga kirishmaydi.
Xlorkabonatlar va karbonatlar sintezi.Ushbu efirlari fosgendan COCl2 olinadi, u ko'mir kislota xlorangidridi hisoblanadi (oddiy sharoitda u gaz, +8 °C suyuqlikka aylanadi).Katalizator ishtirok etmaganda, xlor atomini alkoksi-guruhiga almashinishi bilan reaksiya sodir bo'ladi.Unda ikkala xlor atomi ham almashinish xususiyatiga ega, lekin ularning birinchisi tez, ikkinchisi esa undan sekinroq almashinadi. Bu esa ancha temperatura va reagentlarni 1:1 nisbatida xlor ko'mir kislota efirini yuqori chiqim bilan olish imkonini berdi, ularni boshqa klassifikatsiya bo'yicha xlorformiatlar deyiladi, ya'ni xlorchumoli kislota efirlari:
|
| |
T

TEST - Fakulteti “Elektronika va sxemalar.”

|
Fakulteti “Elektronika va sxemalar.”
|
bet | 3/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 135,7 Kb. | | #250684 |
Bog'liq botirjonT
TEST
1. Elektr energiyasini nima kuchaytiradi?
a) Tranzistorlar
b) O'mboqning xavfsizligi
c) Qirrali muvozanat
d) Magnitli qushimcha
2. Tranzistor nima uchun ishlatiladi?
a) Chiqindilarning kuchaytirilishi uchun
b) Chiqindilarning izolyatsiyasi uchun
c) Elektr energiyasini o'zgartirish uchun
d) Moslanish uchun
3. P-n dioda nima uchun ishlatiladi?
a) Ilova birligi uchun
b) Diapazonni to'g'rilash uchun
c) Qurilma ishlab chiqarish uchun
d) Diqqatning aylanishini o'lchash uchun
4. Optik sensorlar qanday ishlaydi?
a) Yorug'likni elektr energiyasiga aylantiradi
b) O'zining tovush tezligini o'lchaydi
c) O'zining obyektiv yopiq joyini aniqlaydi
d) O'zining balandlikni o'lchaydi
5. Mikrokontrollerlar qanday qurilgan?
a) Tranzistorlar va diodlar
b) Transistorlar va magnitlar
c) Transistorlar va mikroskop
d) Tranzistorlar va o'mboqlar
6. Elektr signalni kuchaytiruvchi narsa qanday ishlaydi?
a) Tovushni elektr energiyasiga aylantiradi
b) Chiqindilarni kuchaytiradi
c) Yorug'likni kuchaytiradi
d) Moslanishni kuchaytiradi
7. Elektr signalni qaysi qurilmalar o'zgartiradi?
a) Diyaframlar
b) Tranzistorlar
c) Toshlar
d) Kuchaytirilgan diodlar
8. Elektrik modullarining asosiy vazifasi qanday?
a) Elektr energiyasini o'zgartirish
b) Elektr energiyasini tizimlarni ishlatish uchun kuchaytirish
c) Elektr energiyasini tijoratga kuzatish
d) Elektr energiyasini ayirib olish
9. Elektrik devirlarining tajribiy maslahati qanday bo'lishi mumkin?
a) Elektr energiyasini buferlash
b) Elementlarni almashtirish
c) Chiqindilarni yengil ko'chirish
d) Diodlarni sinab ko'rish
10. Elektrik signalni qanday ta'sir etadi?
a) Uyg'onish
b) Tovush
c) Moslanish
d) Quvurlash
|
| |
PED TEXNALOGIYA - Fakulteti “Elektronika va sxemalar.”

|
Fakulteti “Elektronika va sxemalar.”
|
bet | 2/4 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 135,7 Kb. | | #250684 |
Bog'liq botirjonPED TEXNALOGIYA
Elektr signal : Ma'lum bir xil ta'sirga ega bo'lgan energiya o'g'irligi, ma'lum bir mavjudliktan olingan.
Elektr boshqaruv : Elektr texnikani boshqarish va nazorat qilish usullari.
Tranzistor : Elektr signalni o'zgartirish va nazorat qilish uchun ishlatiladigan elektron qurilma.
Elektr tezlik : Elektr signalning moslanish tezligi.
Elektr siginallari kuchaytirgichlar
Diod : Elektr oqimni yolg'on yoki yo'qotish uchun ishlatiladigan elektron qurilma.
P-n dioda : Odatda germaniydan tuzilgan qurilma, elektrik oqimni faollashtirish uchun ishlatiladi
Elektr modul : Elektr signalni ishlab chiqarish, uni o'zgartirish yoki uni nazorat qilish uchun ishlatiladigan moslashtirilgan qurilma.
Optik sensor : Yorug'likni elektr signalga o'zgartiruvchi sensor.
SWOT TAXLILI
Kuchaytirgichlarning asosiy texnik ko‘rsatkichlariga quyidagilar kiradi:
kuchaytirish koeffitsienti(tok bo‘yicha,kuchlanish bo‘yicha,quvvat bo‘yicha):
kirish va chiqish qarshiligi;
chiqish quvvati;
foydali ish koeffitsienti;
S
Kuchaytirgich qurilmasi kuchaytiruvchi element, rezistor, kondensator, chiqish zanjiridagi o‘zgarmas kuchlanish manbai hamda iste’molchidan iborat.
W
Telefon, karnay, galvonometr, ossilograf, rele, elektrodivigetil va h.k qurulmalar istemolchi bo’lishi mumkin.
O
Kuchlanish bo’yicha kuchaytirish koeffitsenti chiqish signali kuchlanishining kirish signali kuchlanishiga nisbati bilan aniqlanadi.
Ku=Kch/Kkr
|
| |