nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 13/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 354 Kb. | | #243171 |
Bog'liq operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruviFoydalanilgan adabiyotlar
1. Sh. Mirziyoyev” Ta’lim to’g’risidagi nutqlari”
2. Axmedov A.,Tayloqov N. Informatika: Akademik liцey va kasb-hunar kollejlari uchun darslik.-T.: «O`zbekiston», 2001.
3. Abduqodirov A.A., Hayitov A..G`., SHodiev R.R. Axborot texnologiyalari T. «O`qituvchi». 2002.
4.Sattarov A. Informatika va axborot texnologiyalari T. «O`qituvchi» 2002.
5. Aripov M, Haydarov A. Informatika asoslari T. «O`qituvchi» 2002.
6. Xislop B, Enjell D. Microsoft Wodr 2000. Bibliya pol’zovatelya. Moskva-Sankt Peterburg-Kiev. Komp’yuternoe izdatel’stvo «Dialektika» 2001 g.
7. http://www. Rambler.ru
8. http://www.ilm.uz
9.History and Evolution of Operating Systems // URL: http://lloogg.com/history-and-evolution-of-operating-systems
10 P. Brinch Hansen, The evolution of operating systems. In Classic Operating Systems: From Batch Processing to Distributed Systems, P. Brinch Hansen, Ed. Copyright (c) 2000, Springer-Verlag, New York.
11. Operatsionnie sistemi vichislitelnix mashin // bourbai [2019]. URL: http://bourabai.ru/os/lecture01.htm
12. Operatsionnie sistemi meynfreymov // Lawbooks [2019]. Data izmeneniya: 05.04.2015. URL: https://lawbooks.news/windows_952/operatsionnyie-sistemyi-meynfreymov-66259.html
13. Istoriya razvitiya UNIX // Vanderboot [2019]. Data izmeneniya: 04.12.2014. URL: http://www.vanderboot.ru/soft/unix.php (Wayback Machine saytida 2019-09-16 sanasida arxivlangan)
14. История развития операционной системы OS/2 // Refdb. URL: https://refdb.ru/look/2495394-p2.html
15. ИСТОРИЯ WINDOWS. // Компьютер для чайников [2015–2019]. URL: https://www.pc-school.ru/istoriya-windows/ (Wayback Machine saytida 2021-11-17 sanasida arxivlangan)
16. Эволюция операционных систем или как это было и как будет // habr [2006–2019]. URL: https://habr.com/ru/sandbox/63209/
|
| |
Bloklash- - Operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruvi

|
Operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruvi
|
bet | 7/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 354 Kb. | | #243171 |
Bog'liq operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruviBloklash-Jarayon kirish-chiqish tizimini chaqirganda, jarayonni bloklaydi va operatsion tizim blok rejimiga o'tkaziladi. Bloklash rejimi asosan jarayon kirish-chiqishni kutadigan rejimdir. Shunday qilib, jarayonning o'zi talabiga binoan, operatsion tizim jarayonni bloklaydi va boshqa jarayonni protsessorga yuboradi. Demak, jarayonni blokirovkalash operatsiyalarida operatsion tizim jarayonni “kutish” holatiga keltiradi.
Oldini olish-Vaqt tugashi sodir bo'lganda, bu jarayon ajratilgan vaqt oralig'ida tugatilmaganligini va keyingi jarayonni bajarishga tayyorligini bildirsa, operatsion tizim jarayonni oldindan belgilaydi. Bu operatsiya faqat protsessorni rejalashtirish oldindan o'rnatishni qo'llab-quvvatlasagina amal qiladi. Asosan, bu ustuvor rejalashtirishda sodir bo'ladi, bu erda yuqori ustuvor jarayonning kirishida davom etayotgan jarayon oldindan belgilab qo'yilgan. Demak, jarayonni oldindan tanlashda operatsion tizim jarayonni “tayyor” holatga keltiradi.
Jarayonni tugatish-Jarayonni tugatish - bu jarayonni tugatish faoliyati. Boshqacha qilib aytganda, jarayonni tugatish - bu jarayonni bajarish uchun olingan kompyuter resurslarining bo'shashishi. Yaratish kabi, tugatish jarayonida ham tugatish jarayoniga olib kelishi mumkin bo'lgan bir nechta hodisalar bo'lishi mumkin. Ulardan ba'zilari:
Jarayon o'z bajarilishini to'liq yakunlaydi va Operatsion tizimga uning tugaganligini bildiradi.
Operatsion tizimning o'zi xizmat xatolari tufayli jarayonni tugatadi.Jarayonni tugatadigan apparatda muammo bo'lishi mumkin.Bir jarayon boshqa jarayon bilan tugatilishi mumkin.rejalashtirishning imtiyozsiz rejimiga rioya qilsa, bu cheklangan.
III. Kurs loyihasining amaliy qismi.
Windows NT tizimlarining an'anaviy fazilatlari
Windows 2000 Professional o’ziga Windows Ntning an'anaviy kuchli tomonlari: axborotni ximoyalanganligi, yuqori darajadagi ishonchlilik, unumdorlikni mеros qilib oladi.
Axborotning himoyalangan moditfikatsiyalangan NTFS 5.0 fayl tizimini, shifrlovchi (EFM) fayl tizimini, tarmoqning yopiq vеrtual qismining (VPN) yaratish imkonini bеruvchi kommunikatsion bayon (protokollar), kerberos autеntifikatsiyalash (Windows 2000 tarmoqlarida) bayonini va ma'lumotlarga yo’llashni boshqarishning smor-karta kabi tеxnologiyalarini yo’llash sharofati bilan erishiladi.
Amallar tizimi tizimni (bayonlarni yoki yangi qurilmalar va hokazolarni qo’shgandan so’ng) qayta yuklash zarurati sеzilarli darajada pasaytirilgan, qurilmalarning ishonchliligi oshirilgan, Windows Installer ning dasturiy mahsulotlarni istallyatsiyalash jarayoniga qo’yiladigan yangi talablarni bеlgilovchi yangi xizmati qo’llaniladigan barqaror va ishonchli ish muhitini ta'minlaydi.
Tizimda ilovalarning ko’p vazifalarni bajarilishini ta'minlash yaxshilangan xotirani va protsеssorlarni masshtablanuvchi qo’llab-quvvatlash ta'minlanadi, lokal disklardagi va tarmoqdagi axborotga yo’llash (fayllarning ichidagi ma'lumotlarni indеksatsiyalash tufayli) tеzlashadi.
|
| |
II.2.DOS versiyalari - Operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruvi

|
Operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruvi
|
bet | 3/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 354 Kb. | | #243171 |
Bog'liq operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruviII.2.DOS versiyalari.
IBM PC kompyuterlari uchun birinchi versiya MS DOS 1.0 Microsoft firmasi tomonidan 1981 yili yaratilgan. Undan keyin IBM PC kompyuterlari takomillashib borgan sari DOS kompyuterlarning yangi imkoniyatlarini hisobga oluvchi va foydalanuvchiga yangi qulayliklarni taqdim etuvchi yangi versiyalari chiqarildi.
1987 yili Microsoft firmasi MS DOS operatsion tizimining amalda keyingi 3-4 yilga standartga aylangan 3.3 (3.30) versiyani ishlab chiqdi. Bu versiya juda ixcham va yetarli darajadagi imkoniyatlar to‘plamiga ega bo‘lganidan "standart IBM PC AT" da hozir ham undan foydalanish maqsadga muvofiq. Ammo tezkor xotirani quvvati bir necha megabayt bo‘lgan quvvati balandroq kompyuterlarda MS DOS operatsion tizimining (5.0 va 6.0) versiyalaridan foydalanish maqsadga muvofiq. Bu versiyalar quvvati 640 Kbaytdan ortiq tezkor xotiradan samarali foydalanish uchun mo‘ljallangan zarur vositalarga ega, 32 Mbaytdan ortiq mantiqiy disklar bilan ishlash, odatdagi xotirada amaliy dasturlar uchun joy ochib, DOS va uskunalarning drayverlarini kengaytirilgan xotiraga ko‘chirish va boshqa imkoniyatlarni yaratadi. MS DOS 6.0 versiyasi o‘z ichiga disklardagi axborotni arxivlash vositasi (DoubleSpace), zaxira nusxalarini yaratish dasturi, virusga qarshi dastur va boshqa mayda holatlarni o‘z ichiga oladi. Ammo bu versiyada axborotni qabul qilish dasturlari hamma vaqt ham bexato ishlayvermaydi, bu ayrim foydalanuvchilarda ma’lumotlarning yo‘qotilishiga olib keladi. Bu muammolarni va boshqa xatolarni bartaraf etish uchun Microsoft firmasi MS DOS ning 6.20 versiyasini chiqardi. Bu versiya MS DOS ning 6.0 versiyasiga qaraganda barqaror, ishonchliroq va tezroq ishlaydi hamda o‘z ichiga uncha katta bo‘lmagan bir qator mukammalliklarga ega. Ammo MS DOS da Steck Elektronic firmasining potensiali buzilgani haqidagi sud qarori Microsoft firmasini avval MS DOS 6.21 versiyasini chiqarishga majbur qildi. Undan patentni buzgan, DoubleSpace disklarini dinamik siquvchi dastur olib tashlangan. Bizning fikrimizcha, bu ikki versiyadan afzalrog‘i – MS DOS ning 6.20 versiyasidir.
Foydalanuvchilarning ko‘pchiligi Digital Research (hozirgi vaqtda - bu Novell firmasining bo‘linmasi) firmasining DR DOS operatsion tizimining 6.0 yoki 7.0 versiyalarini yoki IBM firmasining PS DOS operatsion tizimini ishlatadilar. DOSning bu versiyalari MS DOS versiyalariga qaraganda ko‘proq qulayliklarga ega, lekin ular bilan har jihatdan ham moslashgan emas. Masalan, axborot qismining ularda ishlatiladigan vositalari bir-biriga mos emas, birining o‘rnini ikkinchisiga almashtirsa birgalikda ishlay olmaydi.
|
| |
Tasodifiy xatolik - Metrologiya va standartlashtirish

|
Metrologiya va standartlashtirish
|
bet | 23/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQITasodifiy xatolik deyilganda faqat bitta kattalikni qayta-qayta o‘lchash mobaynida tasodifiy o‘zgaruvchi o‘lchash xatoligi tushuniladi. Tasodifiy xatolikning borligini faqat bitta kattalikni bir xil sinchkovlik bilan qayta-qayta o‘lchangandagina sezish mumkin. Agar xar bir o‘lchash natijasi boshqalardan farq qilsa, u holda tasodifiy xatolik mavjud bo‘ladi. Shu xatoliklarni baholash ehtimollar nazariyasi va matematik statistika nazariyasiga asoslangan bo‘lib, ular o‘lchash natijasi o‘lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatiga yaqinlashish darajasini baxolash usullarini, xatolikning ehtimoliy chegarasini baholash imkonini beradi, ya’ni natijani aniqlash, boshqacha aytganda, o‘lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatiga anchagina yaqin qiymatini topish va kuzatish natijasini topish imkonini beradi.
O‘lchashning qo‘pol xatoligi deyilganda berilgan shartlar bajarilganda yuz beradigan, kutilgan natijadan tubdan farq qiladigan o‘lchash xatoligi tushuniladi.
O‘lchashdan ko‘zda tutilgan maqsad va o‘lchash aniqligiga qo‘yiladigan talablarga qarab o‘lchashlar aniq (laboratoriya) va texnik o‘lchashlarga bo‘linadi. O‘lchash natijasining o‘lcha-nayotgan kattalik haqiqiy qiymatiga yaqinligini ifodalovchi o‘lchash sifati o‘lchash aniqligi deb ataladi. Aniqlikni oshirishga intilib, biz o‘lchash xatoligini kamaytirishimiz lozim. Ammo aniqlikni oshirish usullari, ko‘pincha, murakkab bo‘ladi va qimmat turadi. Shuning uchun, avval o‘lchashning konkret shart-sharoitlari va maqsadlarga bog‘liq bo‘lgan maqbul aniqlikni baholab olish va zarur bo‘lsa, so‘ngra aniqlikni oshirish choralarini ko‘rish lozim. O‘lchashni bajaruvchi asboblarning ko‘rsatishi o‘lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatidan farq qiladi. Shuning uchun, o‘lchov asbobining ko‘rsatishi va haqiqiy ko‘rsatishi degan tushunchalar mavjud.
Kattalikning sanoqqa ko‘ra topilgan qiymati o‘lchov asbobining ko‘rsatishi deyiladi. Bu kattalikning namuna asboblar orqali aniqlangan ko‘rsatishi haqiqiy ko‘rsatishi deyiladi.
Asbobning ko‘rsatishi va o‘lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymati orasidagi farq o‘lchov asbobining xatosi deyiladi. Kattalikning haqiqiy qiymatini aniqlash mumkin bo‘lmagani sababli, o‘lchov texnikasida namuna asbobning ko‘rsatishi shu kattalikning haqiqiy kiymati deb qabul qilinadi.
Agar Xk bilan sanoq ko‘rsatishidagi qiymatni, Xh bilan haqiqiy qiymatni belgilasak, quyidagi ifodadan ∆X mutlaq xatolikni topamiz:
(1.6)
|
| |
O‘lchash asbobi - Metrologiya va standartlashtirish

|
Metrologiya va standartlashtirish
|
bet | 21/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQIO‘lchash asbobi deb kuzatish (kuzatuvchi) uchun qulay ko‘rinishli shaklda o‘lchash ma’lumoti signalini ishlab chiqishga mo‘ljallangan o‘lchash vositasiga aytiladi.
Ma’lumotni tavsif etishiga qarab o‘lchash vositalari quyidagilarga bo‘linadi:
Shkalali o‘lchash vositalari;
Raqamli o‘lchash vositalari;
O‘ziyozar o‘lchash vositalari.
4.1-rasm. O‘ziyozar asboblar
a) uzluksiz yozuvli o‘ziyozar asbob; b) nuqtali o‘ziyozar asbob.
3.3. O‘lchash xatoliklari.
O‘lchash natijasida, odatda, o‘lchanayotgan kattalikning haqiqiy qiymatidan farq qiladigan qiymati topiladi. Qo‘pincha, fizik kattalikning haqiqiy qiymati noma’lum bo‘ladi va shu kattalikning qiymati o‘rnida uning tajriba yordamida topilgan qiymatlaridan foydalaniladi. Bu qiymat kattalikning haqiqiy qiymatiga shuncha yakin bo‘ladiki ko‘zda tutilgan maqsad uchun undan foydalanish mumkin. Kattalikning o‘lchash usuli bilan topilgan qiymati o‘lchash natijasi deyiladi. O‘lchash natijasi bilan o‘lchanayotgan kattalikning haqikiy qiymati orasidagi farq o‘lchash xatoligi deyiladi. O‘lchanayotgan kattalik birliklarida ifodalangan o‘lchash xatoligi o‘lchashning mutlaq xatoligi deyiladi:
∆X=X-Xh (1.5)
bu yerda, ∆X — mutlaq xatolik; X—o‘lchash natijasi; Xh — o‘lchanayotgap kattalikning xakiqiy kiymati.
O‘lchash mutlaq xatoligining o‘lchanayotgan kattalikning hakiqiy qiymatiga nisbati o‘lchashning nisbiy xatoligi deyiladi.
O‘lchash xatoliklari ularning kelib chiqishi sabablariga ko‘ra muntazam, tasodifiy va qo‘pol xatoliklarga bo‘linadi.
Muntazam xatolik deyilganda faqat bitta kattalikni qayta-qayta o‘lchaganda o‘zgarmas bo‘lib qoladigan yoki biror qonun bo‘yicha o‘zgaradigan o‘lchash xatoligi tushuniladi. Ular aniq qiymat va ishoraga ega bo‘ladi, ularni tuzatmalar kirtish bilan yo‘qotish mumkin.
Kattalikni o‘lchash natijasida olgan qiymatga muntazam xatolikni yo‘qotish maqsadida qo‘shiladigan qiymat tuzatma deb ataladi. Odatda, muntazam xatoliklar instrumental (o‘lchash asboblari), o‘lchash usullari, sub’ektiv (noaniq o‘qish), o‘rnatish, uslubiy xatoliklarga bo‘linadi.
|
| |
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimini shakllantirish asoslari

|
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimini shakllantirish asoslari
|
bet | 46/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQITexnik jihatdan tartibga solish davlat tizimini shakllantirish asoslari.
8.2.1. Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimining tarkibi.
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimini quyidagilar tashkil etadi:
-O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi;
-texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi vakolatli davlat organlari («O‘zstandart» agentligi, O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash vazirligi, Davarxitektqurilish qo‘mitasi, Tabiatni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi);
-texnik jihatdan tartibga solish sohasida o‘z vakolatlari doirasida faoliyatni amalga oshiruvchi davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari.
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimining keltirilgan tarkibi tizimni boshqarish asosidir. Tizimning normativ-huquqiy bazasini qonun hujjatlari, Hukumat qarorlari, texnik reglamentlar, standartlashtirish sohasidagi hujjatlar (xalqaro, davlatlararo, mintaqaviy, milliy standartlar, usuliyatlar, yo‘riqnomalar, tavsiyanomalar), qoidalar va normalar (sanitariya, veterinariya-sanitariya va fitosanitariya, shahar qurilishi, ekologik va boshqalar), texnik hujjatlar (konstruktorlik, texnologik, loyiha, qurilish, dasturiy, foydalanish, tuzatish) va texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi boshqa ko‘p sonli normativ-huquqiy hujjatlar tashkil etadi. Ushbu hujjatlarning barchasi texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimi kabi aniq bir yaxlitlikni yaratish maqsadida o‘zaro bog‘liq bo‘lishi va doimiy ravishda aktuallashtirilib borilishi kerak. Shuningdek ekspert kengashlari, ekspert komissiyalari, texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar davlat fondi ham tizimning muhim elementlari bo‘lib hisoblanadi.
Yuqorida aytib o‘tilganlardan ham ko‘rinib turibdiki, texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimini shakllantirishga tizimli yondashish hamda Standartlashtirish davlat tizimini tubdan isloh qilish talab etiladi.
8.2.2. Texnik jihatdan tartibga solish davlat tiziminishakllantirish asoslari
Har qanday tizim, qator ilmiy-texnik asoslarga tayanadi, bu qoida Davlat tizimiga ham taalluqli. Quyidagilar Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimining tub negizlari hisoblanadi:
huquqiy asoslar;
tashkiliy asoslar;
atamalar va ta’riflar;
tizim elementlarining tasniflanishi;
asosiy qoidalar;
nazariy asoslar.
|
| |
Muvofiklik bayonoti - Metrologiya va standartlashtirish

|
Metrologiya va standartlashtirish
|
bet | 49/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQIMuvofiklik bayonoti , deb yetkazib beruvchining maxsulot, jaraen va xizmatlarning anik bir standartga yoki boshka me’yoriy xujjatga tula-tukis muvofiklik xakida butun maxsulotni uz ustiga olganligini bayon etishiga aytiladi. Bu atama keyingi yillarda «uz-uzini sertifikatlashtirish» tushunchasi bilan almashtirilmokda . Uz-uzini sertifikatlashtirish deganda maxsulot ishlab chikarib chikaruvchi tomon butun maxsulotni uziga olgan xolda sertifikatlashtirishni uzini utkazadi va maxsulotni kerakli darajada sifatliligi xakidagi kafolatni uz zimmasiga oladi.
Muvofiklikni attestatlash deb, uchunchi tomon tarafidan «sinov laboratoriyasining bayonoti» tushunilib, ma’lum namuna maxsulotga bulgan talablarni belgilovchi ma’lum standartlar yoki boshka xujjatlar bilan muvofik ekanligini bayon etishiga aytiladi.
Sertifikatlashtirish utkazilgan faoliyat natijasida maxsulot sifati xakida iste’molchini ishontiradigan tegishli xujjat – sertifikat beriladi.
Sertifikatlashtirish tizimlari.
Yana bir atama «sertifikatlashtirish tizimi» bulib, u muvofiklikning sertifikatlashtirish faoliyatini utkazish uchun ish tarkibi koidalariga va boshkalarga ega bulgan tizimdir.
«Sertifikatlashtirish tizimi» atamasidan tashkari «Sertifikatlashtirish sxemasi» kiritilib, u kuyidagicha tariflanadi : Muvofiklikning sertifikatlashtirilishini utkazishdagi uchinchi tomon faoliyatining tarkibi va tartibi.
Sertifikatlashtirish tizimida uchta tushuncha bulib, ular sertifikatlashtirish tizimidan foydalanish, sertifikatlashtirish tizimida katnashuvchi va sertifikatlashtirish tizimi a’zosidir.
Sertifikatlashtirish tizimidan foydalanish deganda sertifikatlashtirish tizimining koidalariga muvofik guvoxnoma talablariga berilgan sertifikatlashtirishdan foydalanish imkoniyati tushuniladi.
Sertifikatlashtirish tizimida katnashuvchi deb ushbu tizimning koidalariga binoan faoliyat kursatadigan, lekin tizimni boshkarish imkoniyatiga ega bulmagan sertifikatlashtirish idorasi tushuniladi.
|
| |
II.4.WINDOWS ME opеratsion tizimi

|
II.4.WINDOWS ME opеratsion tizimi
|
bet | 5/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 354 Kb. | | #243171 |
Bog'liq operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruviII.4.WINDOWS ME opеratsion tizimi
Mazkur bo’lim Windows Milleniumga Microsoft kompaniyasi tomonidan chiqarilgan yangi opеratsion tizimga baqishlangan. Windows Millenium (bundan buyon – Windows ME) tizimi asosiy imkoniyatlar va xususiyatlarni Windows 98 tizimidan mеros qilib olgan. Foydalanuvchining Windows Me intеrfеysi esa juda kam o’zgargan, ammo tizimga ayrim qo’shimcha imkoniyatlar qo’shilgan, ularga ushbu kitobda aloqida e'tibor qilgan. Kiritilgan yangiliklar orasida quyidagilarni ta'kidlash mumkin:
-Tizimni tiklash xizmati (System Restore) – agar tizimni qandaydir yo’l bilan yuklash mumkin bo’lsa ma'lumotlarni tiklashga imkon bеruvchi Windows Me ning o’z-o’zini tiklash xizmati;
-Uxlovchi rеjim (Nibernate) – elеktr bilan ta'minlash tizimi yoqilgan qolatda qattiq diskda kompyutеrning tеzkor xotirasining mundarijasini (xotirada mavjud bo’lgan ma'lumotlarning qammasini) saqlab qolish imkonini bеruvchi rеjim;
-Windows Media (Windows Media Player) vositasi – turli shakllarda saqlanuvchi audio va vidеo yozuvlarini qayta tiklovchi, tovush kompakt disklarni eshitish, intеrnеt orqali olib boriladigan radiotranslyatsiyalarga yo’llash, ko’tarib yuriladigan raqamli magnitafonlar va proigrivatеllar bilan ma'lumotlar almashishining univеrsal vositasi.
Bundan tashqari tizimni sozlash vositalari ham takomillashtirilgan – ular oldingiga qaraganda ancha moslashuvchan qilib ishlangan. Foydalanuvchi ancha qulay intеrfеys yaratishi mumkin.
Xuddi Windows 98 dеk, Windows Me ham intеrnеt tarmoqiga ulanish va Web-saqifalarini ko’rib chiqish vositachilari bilan intеgrallashtirilgan. Yaratilishida Web-dizayn sohasida erishilgan so’nggi yutuqlardan foydalanilgan saytlarni uning yordamida ko’rib chiqish qulaydir. Yangiliklar orasida Windows Me ning еtkazib bеrilish to’plamiga kiritilgan, intеrnеt orqali o’ynaladigan o’yinni qo’llab-quvvatlovchi o’yinlar, shuningdеk tarmoq o’yinlari ishtirokchilariga muloqotning yangi imkoniyatini taqdim etuvchi ovoz aloqasi (Voice Chot) tizimi qam bor.
Yangi tizimning Windows ning oldingi vеrsiyalaridan jiddiy farqi – DOS rеjimi (Command Prompt) yuklanish rеjimining yo’qligidir. Bunday qolda MS DOS opеratsion tizimi yoki MS DOS bilan moslashuvchi tizimlarga mo’ljallab yaratilgan ilovalarni faqat Windowsda ishga tushurish va foydalanish mumkin. Bu bilan boqliq chеklanishlar quyida ko’rib chiqiladi. Windows Me ning Windows ning oldingi vеrsiyalari bilan moslashishi, birga ishlay olish imkoniyati to’liq saqlab qolingan.
Windows Me ni yuklash va ishni yakunlash, ishning borishi davomida yordam olish, foydalanuvchining intеrfеysining tipini tanlash tizimining bosh mеnyusidan va ob'еktlarning kontеkstli mеnyularidan buyruqlar bеrish, standart panеllardan foydalanish, tilni o’zgartirish, Windows Me ni yuklashni boshqarish, shuningdеk kutilmagan holatlardagi harakatlar bor.
|
| |
Windows XP Professional boshqa yangi imkoniyatlari

|
Windows XP Professional boshqa yangi imkoniyatlari
|
bet | 9/13 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 354 Kb. | | #243171 |
Bog'liq operatsion tizimlarning jarayonlar boshqaruviWindows XP Professional boshqa yangi imkoniyatlari
Windows XP Professional bilan ishlaganda ko’pgina yangi ancha samarali vositalar va tеxnologiyalarga yo’llash, ularni qo’llash, ishlatish imkoniyati bor. Ish stoli distantsion boshqarish yordamida Windows sеansiga boshqa kompyutеrdan xuddi o’z kompyutеringizdan ishlayotgandеk, kirish yo’llash imkonini qo’lga kiritish mumkin. “Izlash bo’yicha yordamchi” vositasi yordamida kеrakli ma'lumotlarni tеzda topish mumkin. “Windows fayllarini himoya qilish” va “Tizimni qayta tiklash” vositalari muhim fayllarning tasodifan o’chirilishining oldini oladilar va muammolar yuzaga kеlaganida tizimni boshlang`ich holatga qaytaradilar. Tizim yoki dastur xato qilgan hollarda maykrosoft korporatsiyasiga hisobot yuborish, shuningdеk NetMeeting komponеntini boshqa foydalanuvchilar bilan tarmoq bo’yicha istalgan paytda majlis o’tkazish uchun ishlatish mumkin. Ekrani tеkis (xuddi ko’tarib yuriladigan kompyuеrlarnikidеk) monitorli kompyutеrda ishlayotganda ekran shriftlarini aks ettirish uchun ClearType tеxnologiyasidan foydalanish mumkin. (Bu Maykrosoft korporatsiyasining shriftlarining aks etilishining aniqligini ta'minlovchi ilg`or tеxnologiyasidir). Bundan tashqari Dualview tеxnologiyasi ko’tarib yuriladigan kompyutеrli alohida monitordan foydalanish imkonini bеradi.
Ish stolini masofadan turib (distantsion) boshqarish
Ish kompyutеri va uning rеsurslarini uyda ishlatishni xoxlaysizmi Birgalikda bajariladigan ishlarni amalga oshirish uchun o’z kompyutеringizni ish stoliga xodimlarning kompyutеrlaridan kirish uchun imkoni qo’lga kiritish kеrakmi ? Windows XP Professionaldan foydalanilganida bu uncha murakkab ish emas! “Ish stolini distantsion boshqarish” vositasi yordamida, bu paytda o’zingiz boshqa kompyutеr orqasida turib, o’z kompyutеringizdagi Windows sеansiga yo’llashga imkon olishingiz mumkin. Masalan, ish kompyutеrlariga uyda o’tirib ulanish, xuddi ish kompyutеrida ishlayotgan paytdagidеk hamma fayllar, ilovalar va tarmoq rеsurslariga yo’llash imkonini olish mumkin. Shuningdеk xodimning kompyutеrini orqasida turib, o’z kompyutеringiz ish stolidagi fayllar va hujjatlarni ko’rib chiqish mumkin. “Ish stolini masofadan turib boshqarish” vositasidan foydalanilganida bir nеchta foydalanuvchi bitta kompyutеrning o’zida faol sеanslar o’tkazishlari mumkin. Bunday holda hatto tizimga boshqa foydalanuvchilar kirganlarida ham har bir foydalanuvchining Windows sеansining holati o’zgarmay qolavеrmaydi, ishga tushurilgan dasturlar esa avvalgidеk bajarilavеradi.
|
| |
Dunyo mamlakatlarining inson kapitali milliy xarajatlarining baholanishi

|
Dunyo mamlakatlarining inson kapitali milliy xarajatlarining baholanishi
|
bet | 10/12 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 84,3 Kb. | | #154081 |
Bog'liq Reja Kirish Inson kapitalini rivojlantirish omillari,mohiyati-fayllar.orgDunyo mamlakatlarining inson kapitali milliy xarajatlarining baholanishi
Dunyo mamlakatlarining milliy mamlakatimizning iqtisodiyot usuli asosida xarajatnoma asosida Jahon bankining mutaxassislari tomonidan baholandi. Davlat, oilalar, tadbirkorlar va turli xil mablag'lar narxi bo'yicha CSC tarkibiy qismlarini baholash qo'llanildi. Ular jamiyatning inson kapitalini ko'paytirish bo'yicha joriy yillik xarajatlarini aniqlashga imkon beradi. AQShda, XX asr oxirida inson kapitali narxi 95 trln. AQSh dollari yoki 77 foizi, CC qiymatining 26 foizi.
Dunyo miqyosining narxi 365 trln. AQSh dollarining 66 foizi, AQSh darajasining 384 foizini tashkil etdi. Xitoy uchun bu ko'rsatkichlar: 25 trillion dollarga, umumiy ITning 77 foizi, dunyo miqyosining 7 foizi, dunyo miqyosining 7 foizi va AQSh darajasiga 26 foizi. Braziliya uchun mos ravishda: 9 trillion dollar; 74%, 2% va 9%. Hindiston uchun: 7 trillion; 58%, 2%; 7%.
Rossiya uchun ko'rsatkichlar teng: 30 trillion dollar; ellik%; sakkiz%; 32%. "Etti" va taxmin qilingan davrning ulushi dunyodagi 59 foizini tashkil etdi, bu ularning milliy boyligining 78 foizini tashkil etadi.
Ko'pgina mamlakatlarda inson kapitali to'plangan milliy boylikning yarmidan oshdi (istisno - OPEK). CC ulushi tabiiy resurslarning narxiga sezilarli ta'sir qiladi. Xususan, Rossiya uchun tabiiy resurslarning qiymati ulushi nisbatan katta. Global Inson sarmoyasining asosiy qismi dunyoning rivojlangan mamlakatlarida jamlangan. Buning sababi shundaki, so'nggi yarim asrda ushbu mamlakatlarda bu mamlakatlarda jismoniy kapitalga sarmoya kiritish uchun sezilarli sarmoyalar ortdi.KL mamlakatlarining rivojlanishning turli darajadagi rivojlanish xarajatlarini qiyosiy baholashda ma'lum qiyinchiliklar mavjud. O'rnatilgan mamlakat va rivojlangan mamlakatning inson kapitali kapitalning birligi uchun unumdorligi, shuningdek, turli xil unumdorlik, shuningdek, turli xil sifatni (masalan, ta'lim va tibbiy yordamning sezilarli darajada turli xil sifati). Mamlakatimizda xalqaro indekslar va ko'rsatkichlar yordamida inson kapitali samaradorligini, omil tahlil usullarini baholash uchun qo'llaniladi. Bunday holda, CC uchun samaradorligi qadriyatlari turli mamlakatlar Ular ba'zida farq qiladi, bu ularning mahsuldorligi bo'yicha farqlarga yaqin. Mamlakatimizda milliy kapitalni o'lchash usuli ishda belgilangan.
|
| |
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimininghuquqiy asoslari

|
Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimininghuquqiy asoslari
|
bet | 47/58 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #238909 |
Bog'liq “METROLOGIYA VA STANDARTLASHTIRISH” MA\'ruzalar matni SIRTQITexnik jihatdan tartibga solish davlat tizimininghuquqiy asoslari. O‘zbekiston Respublikasining “Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida”gi Qonuni tizimning asosiy huquqiy hujjati hisoblanadi, shu asosda, yani ushbu Qonun qabul qilinishi munosabati bilan “O‘zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o‘zgartishlar kiritish to‘g‘risida” gi Qonun loyihasi ishlab chiqilishi kerak.
Inson hayoti va sog‘lig‘i xavfsizligi, atrof muhit muhofaza qilinishi, shuningdek tabiiy resurslardan oqilona foydalanilishini ta’minlash texnik jihatdan tartibga solishning asosiy vazifalaridir. Ushbu vazifalarning amalga oshirilishi «Oziq-ovqat mahsulotlarining sifati va xavfsizligi to‘g‘risida», «Veterinariya to‘g‘risida», «O‘simliklar karantini to‘g‘risida», «Qishloq xo‘jalik o‘simliklarini zararkunandalar, kasalliklar va begona o‘tlardan ximoya qilish to‘g‘risida», «Urug‘chilik to‘g‘risida», «Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida», «Chiqindilar to‘g‘risida», «Davlat sanitariya nazorati to‘g‘risida», «Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida», «Fuqarolar sog‘lig‘ini muhofaza qilish to‘g‘risida», «Atmosfera havosini muhofaza qilish to‘g‘risida», «O‘rmon to‘g‘risida», «Gidrotexnik inshootlarning xavfsizligi to‘g‘risida», «Xavfli ishlab chiqarish ob’ektlarining sanoat xavfsizligi to‘g‘risida» gi va boshqa o‘nlab qonun hujjatlari orqali ta’minlanadi.
O‘zbekiston Respublikasi mazkur masalalar bo‘yicha xalqaro shartnomalar va bitimlarda faol ishtirok etadi. Masalan atrof-muhitni muhofaza qilish va tabiatdan oqilona foydalanish sohasida O‘zbekiston evropa ittifoqi, Gruziya, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Xitoy, Turkiya, Ukraina va boshqa mamlakatlar bilan bitimlar imzolagan. Ko‘rsatib o‘tilgan qonun hujjatlari, xalqaro va ikki tomonlama bitimlar ham texnik jihatdan tartibga solish tizimining huquqiy asosi bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
8.2.3. Texnik jihatdan tartibga solish davlat tizimining tashkiliy asoslari «Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida»gi Qonun qabul qilinishi munosabati bilan quyidagi qonun osti hujjatlarini tizimning tashkiliy asoslari qatoriga kiritish lozim:
a) «Texnik jihatdan tartibga solish to‘g‘risida»gi O‘zbekiston Respublikasi Qonunini amalga oshirishni davom ettirish chora-tadbirlari haqida O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan tasdiqlangan:
- texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi ekspert komissiyalar to‘g‘risidagi Nizomi;
- texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlar davlat fondini shakllantirish va yuritish tartibi to‘g‘risidagi nizomi;
-2010-2013 yillar uchun texnik reglamentlarni ishlab chiqish dasturi.
b) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartishlar va qo‘shimchalar kiritish to‘g‘risida” gi qarori.
v) “O‘zstandart” agentligining texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi ekspert kengashlari haqidagi nizomini tasdiqlash to‘g‘risidagi buyrug‘i.
|
| |
1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳ

1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳ
Download
2,06 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/94
Sana
04.10.2024
Hajmi
2,06 Mb.
#273607
Download
2,06 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳ
Download
2,06 Mb.
Matnni ko'rish
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti xst

|
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti xst
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 16,6 Kb. | | #247560 |
Bog'liq Iqtisodni yordamchi savollari javoblari
Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (XST) (inglizcha: International Organization for Standardization; qisqartmasi ISO) — butun jahon mamlakatlari uchun umumiy boʻlgan (xalqaro) standartlarni ishlab chiqish hamda standartlashtirish sohasida jahon miqyosida hamkorlik qilish bilan shugʻullanadigan nodavlat tashkilot. Londonda 1946-yil taʼsis qilingan. Idorasi Shveysariyaning Jeneva shahrida joylashgan. Xalqaro standartlashtirish tashkilotiga 167 mamlakatning standartlashtirish milliy tashkiloti aʼzo.
Tijorat banklarmimg daromad manbai kreditlardir.Odamlardan omonatga qoygan pullarini foizga kreditga berib pullarni kopaytirib, omonatlarini kopaytirib qaytaradilar va oshgani ozlariga.
Kutilmagan moliyaviy qiyinchiliklar yuzaga kelganda, mikroqarz kabi kredit mahsulotlar turi qisqa muddatli va har qanday maqsadlar uchun Sizga pul mablag‘larini tez va oson olish imkonini beradi. Mikroqarzlar 50 mln gacha beriladi.
Inkasso — haridor hisobvaragʻidan pul summasini, olib sotuvchi ixtiyoriga oʻtkazish boʻyicha bank operatsiyalari. Mijozga xizmat koʻrsatish hisob-kitob hujjatlari asosida va haridorning oʻz topshirigʻi bilan amalga oshiriladi. Sotib olinayotgan tovar yoki koʻrsatilgan xizmat uchun toʻlov turli shakllar (cheklar, veksellar va b.)da boʻlishi mumkin. Sotuvchi-mijoz haridor-mijozga joʻnatgan tovari yoki koʻrsatgan xizmati toʻgʻrisidagi toʻlov talabnomasini I. (toʻlov uchun)ga bank-ka takdim etadi, bank oʻz navbatida mazkur toʻlov operatsiyasi (haridor hisobvaragʻidan sotuvchi hisobvaragʻiga pul oʻtkazish)ni bajaradi va mijozlardan oʻz xizmati uchun foiz undiradi.
Kadastr – muayyan obʼyektlar toʻgʻrisida tartiblashtirilgan aniq va zaruriy maʼlumotlar majmui, roʻyxati, reyestri (mas, yer kadastri, suv kadastri kabilar). Rasmiy davlat organi yoki muassasasi tomonidan tuziladi va yuritiladi. Boshqa davlatlardagi kabi Oʻzbekiston Respublikasida tabiat resurslari, noyob oʻsimlik va hayvonlar K.lari ham bor Oʻzbekiston Respublikasida davlat K.lari yagona tizimiga kiruvchi davlat va tarmoq tabiat resurslari K.larini tuzish va yuritish Oʻzbekiston Respublikasining „Davlat kadastrlari toʻgʻrisida“ qonuni ga muvofiq olib boriladi. Kadastr qiymatini hisoblash qurilgan yili, necha km joy olishi, joylashgan joyi va necha qavatligiga qarab hisoblanadi.
Kutilmagan moliyaviy qiyinchiliklar yuzaga kelganda, mikroqarz kabi kredit mahsulotlar turi qisqa muddatli va har qanday maqsadlar uchun Sizga pul mablag‘larini tez va oson olish imkonini beradi
Mikroqarzlar qisqa muddatli va 50 mlngacha beriladi. Kreditlar esa qisqa, orta va uzoq muddatli beriladigan kreditva yana uni 600 mlngacha berishi yo undan ham koproq.
|
| |
I-MODUL. STANDARTLASHTIRISHNING UMUMIY QOIDALARI

7
Standartlashtirish mahsulot muomalada bo‗lganida va sotish bosqichlarida
mahsulotni joylashtirishda yaxshi tartib va sharoitlar yaratishga, yuklashga,
saqlashga, omborlarda mahsulot
sifatini buzilmay saqlashga, transportda olib
yurishda, buyumni tarqatish, sotish tashkilotlariga talablar belgilaydi.
Standartlashtirish iqtisod, texnologiya va fundamental fanlar singari asosiy
yo‗nalishlarni bir – biriga bog‗lovchi vosita hamdir.
Standart
bu ko‗pchilik manfaatdor tomonlar kelishuvi asosida ishlab chiqilgan,
ma‘lum sohalarda optimal tartiblashtirishga yo‗naltirilgan faoliyatning har xil turiga
yoki natijalariga tegishli bo‗lgan umumiy va takror qo‗llaniladigan
qonun qoidalar
tavsiflar, talablar va usullar belgilangan va tan olingan idora tomonidan tasdiqlangan
me‘yoriy hujjatdir.
Аннотации - 1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳ

|
1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳBog'liq 1 мъаруза ўЎ Аннотации
Учебное пособие охватывает основные принципы стандартизации и технического
регулирования в соответствии с правилами и нормами международных организаций по
стандартизации (ISO, CEC) и Всемирной торговой организации (ВТО), стандартизации и
технического регулирования Республики Узбекистан. системы, виды технических
регламентов (ТМХА) (технические регламенты, государственные стандарты, стандарты
предприятий, технические условия) и их требования, основные методы стандартизации и их
использование на всех этапах разработки продукции, взаимозаменяемость информации о
принципах поставки и их видах.
Оно предназначено как учебное пособие для бакалавров высших учебных заведений по
специальности 5310900 - «Метрология, стандартизация и управление качеством продукции
(промышленность)», в которую входят научные, технические и инженерные кадры, также
может быть использовано магистрами, независимыми исследователями, докторантами.
Annotations
The textbook covers the basic principles of standardization and technical regulation in
accordance with the rules and regulations of international standardization organizations (ISO, CEC)
and the World Trade Organization (WTO), standardization and technical regulation of the Republic
of Uzbekistan. systems, types of technical regulations (TMXA) (technical regulations, state
standards, enterprise standards, technical conditions) and their requirements, the main methods of
standardization and their use at all stages of product development, the interchangeability of
information on the principles of delivery and their types.
It is intended as a textbook for bachelors of higher educational institutions in the specialty
5310900 - "Metrology, standardization and product quality management (industry)", which includes
scientific, technical and engineering personnel, can also be used by masters, independent
researchers, doctoral students.
|
| |
Standartlashtirish - 1 мъаруза ўЎҒғҚқҲҳ

8
uni ishlab chiqish qoidalarini yaratish, ishlab chiqish va qo‗llash, hujjatlarni nazorat
qilish;
materiallarda energiya sig‗imini kamaytirish, kam chiqindi chiqarish
texnologiyalarini qo‗llash;
metrologik me‘yor, qoida, nizom va talablarni belgilanishi;
standartlashtirish bo‗yicha xalqaro tajribadan foydalanishni
keng avj oldirish,
mamlakatning xalqaro va mintaqaviy standartlashtirishda ishtirok etishini
kuchaytirish;
xorjiy mamlakatlarining talablari O‗zbekiston Respublikasining xalq xo‗jaligi
ehtiyojlarini qondira olgan hollarda ularning xalqaro mintaqaviy va milliy
standartlarini mamlakat standartlari va texnikaviy shartlari tariqasida to‗g‗ridan-
to‗g‗ri qo‗llash tajribasini kengaytirish;
texnologik jarayonlarga talablarni belgilash;
mahsulotni standartlashtirish va uning natijalaridan
foydalanish sohasida
xadqaro hamkorlik qilish yuzasidan ishlarni tashkil qilish;
texnik-iqtisodiy axborotni tasniflash va kodlash tizimini yaratish va joriy etish.
Kompyuterning energiya bloki - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish instituti qurilishni boshqarish fakulteti
|
bet | 5/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 22,72 Kb. | | #153231 |
Bog'liq Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari-fayllar.orgKompyuterning energiya bloki kompyuterning
asosiy korpusidagi qurilma va vositalarni yetarlicha
energiya bilan ta’minlovchi moslama. Uning asosiy
vazifasi vositalarni energiya bilan ta’minlash, havo
almashtirish va prosessor ichini sovutishdir.
Vinchestor - qattiq disk HDD ( Hard Disk Driver).
Qattiq magnit disk kompyuterda ishlanadigan programma-
lar va ma’lumotlarni doimiy saqlash uchun qo`llaniladi.
Ular OS programmalari, taxrirlagichlar, programma
sistemalari, amaliy programmalar va x.k. Vinchester OX
hisoblamaganda boshqa qurilmalar ichida eng tez yuqori
qo`zg`alish ( 7- 20 millisekund, ms) va o`qish-yozishni 5 Mbaytgacha tezligini ta’minlaydi.
Kompyuter foydalanuvchi vinchesterni asosan 3 parametriga qarab aniqlab oladi. Bular – sig`im, tezlik, interfeys. ( HDD SEA CATE – 40-80-120-160, G8, VAHTOR – 40, 80, 120, 250, 200G8.).
Sig`im – diskda joylashishi mumkin bo`lgan ma’lumot miqdorini belgilaydi. Eng birinchi IBM RS kompyuterlarida qattiq disk sig`imi 5 MBayt bo`lgan bo`lsa, xozir 800 Mbaytdan to 1,6 Gbaytgacha, xattoki 2-4 Gbaytga etdi. 500 Mbaytli qattiq disklar eskirgan hisoblanib, ishlab chiqarishdan olingan. Vinchester tezligi qo`zg`alish va ma’lumotlarni o`qish-yozish bilan xarakterlanadi. Ko`p kompyuterlarda diskdagi qo`zg`alish 1-12 ms, yangi disklarda 7 -8 ms ga teng. Vinchester asosan EIDE turidagi interfeys bilan kontrollerga ulangan bo`ladi. Hamma kompyuterlarning ona platasida EIDE kontrollari mavjud.
E giluvchan magnit disklar (disketlar) programmalar,
ma’lumotlarni bir kompyuterdan boshqa kompyuterga
ko`chirishga, hamda saqlashga xizmat qiladi. Disketlar
qurilmasi ( FDD – Floppy Disk Drives) esa o`qish
yozishga xizmat qiladi. Disketlar razmeri 5,25 dyuym
(1.33 mm) va 3.5 dyuym (89 mm) o`lchovida bo`ladi.
3.5 disket hajmi 1.44 Mbayt, 5.25 disket hajmi 3.60 Kbayt
Oxirgi kompyuterlarda 3.5 Mbaytli disketlardan foydalanish amalda kiritilgan. Disketlardan foydalanishdan oldin formatlash zarur (maxsus programma orqali). Formatlanganda buzilgan uchastkalari defektli deb belgilab qo`yiladi va u yerga axborot yozilmaydi. Yo`l, sektorlarga bo`linadi.
Kompakt disklar. 640 – Mbaytgacha ma’lumotlarni
saqlay oladi. Kompakt disklar asosan o`qish uchun ishlatiladi
va ularga ma’lumot tayyorlanayotgan pallada yoziladi. Bu
ma’lumotlar o`yinlar kompleksi, ensiklorediya va x.k. Ovoz
kartasi mavjud bo`lsa, qo`shiq, kino, videoklip eshitish
imkonini beradi. Lazer disklari CD ROM yoki DVD ROM
qurilmasiga qo`yiladi. Axborotlarni o`qish lazer nurlari orqali amalga oshiriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish instituti qurilishni boshqarish fakulteti
|
Foydalanilgan adabiyotlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish instituti qurilishni boshqarish fakulteti
|
bet | 7/7 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 22,72 Kb. | | #153231 |
Bog'liq Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar:
1. O.T. Kenjaboev, R. X. Ayupov, B.S. Sultonov, A.O. Ro‘ziev, A.X.Abdullaev
«Informatika va axborot texnologiyalari» fanidan ma’ruza matnlari to`plami. - Toshkent: TMI, 2009.
2. “Informatika va axborot tehnologiyalari” fanidan tajriba ishlari to’plami.
3. .Abduqodirov. “Axborot texnologiyalari” Toshkent O`qituvchi, 2001 yil.
4. M. R. Musayeva, M. A. Zoidova, F. S. Islamova “Informatika” fanidan amaliy mashg`ulotlar uchun uslubiy qo`llanma, Toshkent 2008 yil, TAQI.
5. S. Simonovich, G. Evseev, A. Alekseev “Obshaya informatika” Moskva: ASTpress, 2003 god.
6. I. G. Lesnichnaya, I.V. Missing, Yu. D. Romanov, V. I. Shestakov “Informatika I informatsionnie texnologii” 2-e izdaniya. Moskva: Eksmo, 2007 god
7. Internet saytlari
Xulosa.
Kompyuterlarning avvalgi chiqqan avlodlarini so`nggi chiqayotgan avlodlarini solishtiradigan bo`lsak yer bilan osmonchalik farq borligiga amin bo`lamiz. Ilk chiqqan kompyuterlarning ko`rinishi juda katta bo`lgan. Kompyuterni joylashtirish uchun maxsus ajratilgan xona zarur bo`lgan. Avloddan avlodga kompyuterlar ko`rinishi ixchamlashib boravergan. Yildan yilga kompyuterlar uchun qo`shimcha qurilmalar soni ko`payib boravergan.
Xozirgi kun shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalarini turli xillari mavjud. Nafaqat xillari balki ularning bajaradigan jarayonlari jihatdan xam kuchli. Berilgan vazifalarni juda tez bajarishi bilan xam ajralib turadi. Ko`rinishi jihatdan ham ixcham turlari mavjud. Xatto kompyuterning qo`shimcha qurilmalarining ko`pligidan odam xayratlanadi. Kompyuterdan foydalanayotgan foydalanuvchi o`z ish yoki uyidan tashqariga yoki biror joyga borishiga xojat xam yo`q. foydalanuvchi o`ziga kerak bo`lgan fayl yoki biror rasmni yoki boshqa zarur narsalarni maxsus qurilmalari bo`lsa shular yordamida bajarishi mumkin. Zarur bo`lgan narsalar yoki buyumlar xaqida ma’lumotlarni bemalol uyidan yoki ish joyidan olishi mumkin. Buning uchun faqat internet tarmog`iga ulansa bo`lgani.
Shaxsiy kompyuterlar va ularning qo`shimcha qurilmalari biz kabi oliy o`quv yurt talabalar, maktab o`quvchilari, litsey va kollej talabari va o`qituvchilari uchun bir qancha imkoniyatlar yaratmoqda.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta ta’lim vazirligi toshkent arxitektura qurilish instituti qurilishni boshqarish fakulteti
|
Xalqaro elektrotexnika komissiyasi – ISO/IEC

19
MEK ning oliy rahbar idorasi Kengash bo‗lib, bunda mamlakatlarning barcha
milliy qo‗mitalari qatnashadi. Saylanuvchi lavozimli shaxslarga prezident uch yillik
muhlatga saylanadi, vitseprezident, haznachi va bosh sekretar kiradi.
MEK texnik idoralarining tuzilmasi ISO dagi kabi: texnik qo‗mitalar (TQ),
kichik qo‗mitalar (KQ) va ishchi guruhlar (IG) dan iborat. Umuman, MEK da 80 dan
ortiq TQ bor bo‗lib, bularning bir qismi xalqaro umumtexnik va tarmoqlararo
xarakterdagi standartlarni (masalan, atamalar bo‗yicha,
grafik tasvirlar, standart
kuchlanishlar va chastotalar, iqlim sinovlari va b.), boshqa qismi esa,
mahsulotning
muayyan turlari uchun (tarnsformatorlar, elektron texnika buyumlari, maishiy
radioelektron apparatlari va b.) standartlarni ishlab chiqadi.
MEK standartlarini yaratish protsedurasi uning Ustavi,
Protsedura qoidalari va
texnik ishlar bo‗yicha Umumiy direktivalar tomonidan belgilanadi. Har 1-1,5 yilda
TQ (KQ) majlislarda o‗z ishlarining dasturlarini tuzadi (yoki to‗g‗rilaydi). Har yili
MEK dasturiga 500 gacha va bundan ham ortiq yangi, xalqaro standartlarni yaratishni
ko‗zda tutuvchi mavzular kiritiladi. MEK/ISO ishlab chiqqan va 1990 yil 1 fevraldan
amalga kiritilgan Direktivalarga muvofiq amaldagi standartni qayta ko‗rib chiqish
yangi mavzuni ishlab chiqish kabi qaraladi.
ISO kabi, 1972 yilda MEK o‗z tavsiyanomalarini
xalqaro standartlar deb
nomladi.
Xozirgi vaqtda 2 mingdan ortiq xalqaro MEK standartlari yaratilgan, bunda
MEK standartlari o‗zlarida mahsulotga va mahsulotni sinash metodlariga texnik
talablarning mavjudligi nuqtai nazardan ISO standartlariga nisbatan ancha to‗liq
tuzilgan bo‗ladi. Buni, bir tomondan, MEK ning faoliyat sohasiga kirgan mhsulotga
talablarda xavfsizlikka oid talablar asosiy hisoblanishi
bilan tushuntirish mumkin,
boshqa tomondan esa, ko‗p o‗n yilliklar davomida to‗plangan ish tajribasi
standartlashtirish masalalarini ancha to‗liq hal qilishga imkon beradi.
Elektrotexnikada standartlashtirish bo„yicha Yevropa komiteti

27
1.5 Standart va standartlashtirish tushunchasi
O‗z SDT da asosiy atamalar va ta‘riflar O‘z DSt 1.10:1998 da qabul qilingan va
ISO/MEK 2:1996 qo‗llanmaga mos keladi.
Standart
– umumkelishuv (konsensus) asosida ishlab chiqilgan va tan olingan
idora tomonidan tasdiqlangan va ma‘lum sohada maqbul darajada tartibga solishga
yunaltirilgan hujjat. Tan olingan idorada barcha uchun va ko‗p marta foydalanishga
mo‗ljallangan faoliyatning turli yunalishlariga yoki ularning natijalariga tegishli
qoidalar, umumiy prinsiplar yoki tavsiflar o‗rnatiladi.
―Standart‖ ta‘rifidagi barcha ibora va jumlalar ―Standartlashtirish‖ ta‘rifidan
tanish. Faqat ―tan olingan idora tomonidan tasdiqlangan‖ va ―konsensus‖ so‗zlari
tushuntirishni talab etadi.
Tasdiqlash darajalari Standartlashtirish
darajalariga qarab aniqlanadi, O‗z SDT
ning asosiy nizomlarida o‗rnatilgan ―tan olingan idoralar‖ ma‘nosi kelib chiqadi.
Konsensus umumkelishuv ma‘nosini anglatadi. Umumkelishuvda manfaatdor
tomonlarning ko‗pchiligida muhim masalalar bo‗yicha jiddiy e‘tirozlar bo‗lmaydi va
barcha tomonlarning fikrini hisobga olishga va mos kelmaydigan nuqtai nazarlarni
bir-biriga yaqinlashtirishga intiluvchi protsedura natijasida umumiy kelishuvga
erishiladi.
Konsensus
to‗liq yakdillikni bildirishi shart emas, chunki
standartlashtirishning murakkab ob‘ektlari bo‗yicha to‗liq yakdillikka amalda erishib
bo‗lmaydi.
Standartlashtirish – haqiqiy mavjud yoki paydo bo‗lishi mumkin bo‗lgan
masalalarda barcha tomondan ko‗p marta foydalanish uchun ma‘lum sohada nizomlar
o‗rnatish vositasida maqbul darajada tartibga solishga yo‗naltirilgan faoliyat.
Bu ta‘rif mazmuni Standartlashtirish mohiyatini
yetarlicha aniq va chuqur
tushunishga imkon beradi. Standartlashtirish faoliyati oddiy tartibga solish emas,
balki ma‘lum sohada tartibga tushirishga yunaltirilgan. Tartibga solishning darajasi
va me‘yori ham aniqlangan - maqbul darajada tartibga solish ko‗zda tutiladi. Tartibga
solish qanday yo‗l bilan erishiladi? Nizomlar (qoidalar, me‘yorlar, talablar va b.) ni
o‗rnatish vositasida erishiladi. Bu nizomlar kimga - barchaga va ko‗p marta
foydalanish uchun mo‗ljallangan. Bunda qanday masalalar hal etiladi? Haqiqiy
mavjud bo‗lgan masalalar, ya‘ni shu kunning ehtiyojlari
va ilmiy-texnikaviy
taraqqiyotni va doimiy o‗zgarib turuvchi va tobora o‗sib borayotgan ehtiyojlarni
hisobga olgan holda kelajak ehtiyojlari hal etiladi.
28
Standartlashtirish ob‘ekti – standartlashtirilishi lozim bo‗lgan ob‘ekt.
Standartlashtirish ob‘ektlariga mahsulotlar, jarayon yoki xizmatlar, shuningdek har
qanday materiallar,
komponentlar, uskuna-jihozlar, tizimlar, ularning o‗zaro mos
keluvchanligi, protseduralar, bayonnomalar, vazifalar,
ularning faoliyat usullari
kiradi. Standartlashtirish har qanday ob‘ektning ma‘lum jihatlari bilan cheklanishi
mumkin. Masalan, poyabzalga nisbatan uning o‗lchamlari va puxtalik mezonlari
alohida standartlashtirilishi mumkin.
Bu bilan bir vaqtda, Standartlashtirish ob‘ektlarining ko‗p xossalarga ega
ekanligini va ob‘ektning o‗z ichida va undan tashqarida bog‗lanishlarning
murakkabligi bilan tavsiflanishini nazarda tutish kerak.