Vitrinalarni bezatish 4 turda bơladi

Vitrinalarni bezatish 4 turda bơladi:
1.Tovarli. Bunda vitrinaga yangi, sotuvda mavjud tovarlar joylashtiriladi.Ularning narhlari ham kơrinib turishi kerak.Agar tovar sotilib bơlgan bơlsa, vitrinadan uning nushasini darhol olib qơyish kerak bơladi.
2.Syujetli. Eng qiziqarli va murakkab kompozitsiyalardan biri bơlib, bunday vitrinalarda tovar va dekorativ elementlarini shunday joylashtirish kerakki unda bir hodisa kơrinishi lozim.
3.Axborot beruvchi.Bunday vitrinalarda dơkondagi brend tơğrisida, dơkondagi har hil tadbirlar tơğrisida axborot beriladi. Masalan:katta reklama plakatlari joylashtiriladi, yangi kollektsiyalar tơğrisida va kompaniya logotiplari haqida ma'lumotlar kơrsatiladi.
4.Dekorativ.Bu vitrinalar xaridorlarga qandaydir murakkab dekorativ elemetlardan foydalanib, bir mavzudagi sahna kơrinishini kơrsatib berishi kerak. Bunday vitrinalar kơproq qimmat brendlarning dơkonlarida qơllanadi.
Nazorat savollari:
1.Savdo hududi qaysi zonalarga bơlinadi?
2.Sovuq zonalarga savdo hududidagi qaysi joylar kiradi?
3.Issiq zonalarga savdo hududidagi qaysi joylar kiradi?
4. Yangi kollektsiyalarni qaysi zonalarga joylashtirish kerak bơladi?
5.Dơkonlar vitrinasi nima uchun hizmat qiladi?
6.Vitrinalar necha hil bơladi?
7.Vitrinachi mutahassis qaysi vazifalarni bajaradi?
Foydalanadigan adabiyotlar:
1.Наталия Гузелевич.Фокусы мерчандайзинга.изд.Питер.2010.
2.Хелен Говорек. Закупки в сфере моды. Пер.с англ.Гревцов Паблишер. Минск.2009.
3.А. Пименов. Хочу- Вижу,изд. Омега,Москва.2010.
13-Ma'ruza
Mavzu: Savdo dơkoni loyhasini tuzish.
Reja:
1. .Savdo dơkonida savdo hududining loyihasini tuzish
2. Savdo dơkonida savdo jihozlarini joylashtirish.
1. Savdo dơkonida savdo hududining loyihasini tuzish.
Savdo dơkoni loyihasini tuzishdan oldin bu magazin qanday magazin ekanligini tasdiqlash kerak bơladi.Hamma dơkonlarni maydoni bơyicha, u yerda sotiladigan tovar assortimenti bơyicha,dizaynerlar bezatishlariga qarab butiklarga,katta savdo markazlariga va ơrtacha dơkonlarga ajratish mumkin.Savdo dơkonining dizayni loyhasini tuzishda shu dơkonda sotilishga mơljallangan tovarlarni savdo markasining imidji katta ahamiyatga ega.
Brend va uning firma uslubi savdo zalining umumiy dizaynini belgilaydi.Agar brend xalqaro brend bơlsa uning butun dunyoda joylashgan dơkonlarining dizayni bir hil bơladi. Dơkonlarning dizaynini yaratganda ularning alohida xususiyatlari ham inobatga olinadi: bu dơkon sinfi, dekorativ elementlari, noan'anaviy yechimlar va ơziga hos zamonaviy savdo jihozlari. Masalan: noyob butik va ommaviy dơkonni kơradigan bơlsak. Ommaviy dơkonda qimmatbaho vitrina bơlishi shart emas, u yerda kơp miqdordagi tovarni joylashtirish kerak holos.Lekin butiklarda esa savdo jihozlari zamonaviy va qimmat bơlishi ma'qul,chunki u yerda sotiladigan tovarlar ham qimmat bơladi.
Dơkonni tơğri zonalarga bơlinishi juda katta ahamiyatga ega.
Bunda biz quyidagi faktlarga e'tibor berishimiz kerak:
Magazinga kirgan xaridorlarning 80- 90% magazinga kirgach ơng tomonga yurishar ekan, shuning uchun aynan ơng tomonda faslning yangiliklarini, yangi kollektsiyalarini va noyob ( eksklyuziv) modellarini joylashtirish kerak.Arzonroq tovarlarni magazinni ichkari qismlarida joylashtirish maqsadga muvofiq bơlar ekan, chunki yơl- yơlakay iste'molchi aynan yangi kollektsiyalarni yaxshi narhda sotib olishlari mumkin. Yana bir fakt- zamonaviy kiyim magazinlari ơz ơziga hizmat kơrsatish joylari hisoblanadi.Savdo hududini rejalashtirganda buni ham hisobga olish kerak.Havfsizlik nuqtai nazaridan savdo zalining hamma qismlari nazoratchiga kơrinib turishi kerak.
Alohida zona bu kassa zonasidir. Kassa zonalari xaridorlarni harakatlanishiga noqulaylik yaratmasligi kerak va tovarlarni ơrab berish uchun joylar kassa oldida bơlishi kerak. Kassa soni ham katta magazinlarda kơproq bơlishi lozim, xaridorlarni navbatda turmasligi uchun.
Keyingi ma'suliyatli zona bu kiyib kơrish xonasi.
Kiyib kơrish xonalari ham dơkonda xaridorlar soniga mos bơlishi kerak,chunki bu joylarda navbat kutish ham xaridorlarga yoqmaydi.Ularni dơkon burchaklarida joylashtirish maqsadga muvofiq, bunda ham xaridorlarga qulay bơladi va dơkon burchaklaridan unumli foydalaniladi. Kiyinish xonalarining ichki intereri ham chiroyli bơlishi kerak va xaridorlarni kayfiyatini kơtarishi kerak. Xaridorlarni shaxsiy buyumlarini qơyishiga maxsus ilgichlar soni kơp bơlishi lozim. Bu xonalarda mahsus ishlab chiqarilgan oynalar soni ham kơproq bơlishi kerak. Albatta kiyinish zonasining loyihasini dơkonni loyihasini ishlab chiqish davrida tuzish lozim.Kiyinish zonalari savdo hodimlari nazoratida bơlishi kerak.Savdo zalini tơğri rejalashtirish iste'molchilarni xaridorlarga aylantirishga yordam beradi.
Har bir savdo dơkoni loyihasini tuzish alohida san'atdir, lekin shunday bơlsada umumiy e'tiborga loyiq jihatlari bor:
-birinchi zonada yangi va eng qimmat tovarlar joylashtiriladi;
-ikkinchi zonada kundalik kiyishga mơljallangan kiyimlar joylashtiriladi;
-uchinchi zonada yoshlar uchun mơljallangan kiyimlar joylashtiriladi;
Hamma zonalar uchun umumiy qoida: kiyim har hil assortimenti bir biriga aralashtirilishi mumkin emas.
2. Savdo dơkonida savdo jihozlarini joylashtirish.
Savdo dơkonining dizayniga brend va savdo dơkoni turi ta'sir etadi. Yana bir muhim jihat - bu savdo dơkonining savdo hududining maydoni. Bu maydon savdo dơkonini zonalarga bơlishga, umumiy merchandayzing va savdo jihozlarini tanlashga ta'sir etadi. Bu masala alohida omborxonalarga ega bơlgan dơkonlarga dolzarb hisoblanadi. Savdo dơkonining potoloklarning balandligi ham ahamiyatga ega, chunki dơkondagi chiroqlarni dizayn proektini ishlab chiqish shunga boğliq bơladi.Yorqin va tơğri tushirilgan yoruğlik kiyim tanlashda juda muhim rol ơynaydi, shuning uchun bunga magazin savdo hududini tanlashda ahamiyat berish kerak.
Maydoni katta va keng dơkonlarda dizayner fikri maydonni tejashga sarflanmaydi, balki bemalol xohlagan intererni yaratishi mumkin. Bu holat kơproq butik va brend dơkonlariga hosdir.Asosiy ğoya - noyoblik ( eksklyuzivlik) bu savdo hududida mebel, chiroqlar,ranglar jilosi,vitrinalarni tashqi bezagi, reklama va poligrafiya mahsulotlari. Savdo mebelini tanlash magazin turiga boğliq bơladi.Ayniqsa savdo jihozlarini zamonaviyligiga, sifatiga va qulayligiga butiklarda va brend magazinlarda katta e'tibor beriladi.
Qimmat savdo dơkonlarida qimmat jihozlar bơlishi shart. Bu dơkonlarda kiyim modellarini yagona nushada va kam sonda bơlishiga urğu beriladi.
Katta dơkonlarni maydoni katta bơlganligi uchun savdo jihozlarini joylashtirishda alohida xaridorlarni tovarni olishga, kơrishga qulayligini e'tiborga olish kerak va xaridor bir qarashida kơp sonli tovarni kơrishi kerak. Va shunga e'tibor berish kerakki, tovarlar juda kơp va zich joylashishi kerak emas, chunki bu holat xaridorga tovarni olib kơrishga noqulaylik tuğdirmasligi kerak.
Xaridor uchun kiyimni tanlash,olish va kiyib kơrish qulay bơlishi shart. Savdo dơkoniga kelgan xaridorga alohida e'tibor qaratish lozim. Dơkondagi savdo jihozlari ham xaridorga tovarni tanlashiga, uni kiyib kơrishiga halaqit bermasligi kerak. Dơkondagi kiyimlar kiyim razmeri bơyicha, assortimenti bơyicha, ayollar uchun alohida, erkaklar uchun alohida va bolalar uchun alohida joylashtirilishi maqsadga muvofiq bơladi.
Dơkondagi savdo jihozlarida eng qulay kơzga tashlanadigan polka va qơl yetadigan polka hisoblanadi. Eng pastki polkalarda oyoq kiyimlar joylashtiriladi.
Katta dơkonlarda savdo maydonini quyidagicha taqsimlash mumkin:
-frontal va kiyim iladigan kronshteynlarni kơproq ishlatish;
-kompakt stellajlarni savdo zalining markazida joylashtirish;
-tovarlarni ilinadigan va taxlanadigan qismlarga tơğri taqsimlab olish;
-manekenlarni kơp miqdorda ishlatish;
-qulay kiyinish zonalarini kerakli miqdorda bơlishi.
Ommaviy sotuv dơkonlari boshqacha yondashishni talab etadi.
Bunday dơkonlarda omborxonalarda qolib ketgan tovarlar va eski kolleksi larning qoldiqlari sotiladi. Bu dơkonlarning maqsadi maksimal darajada sotilmay qolgan tovarlarni sotishdan iboratdir.Shuning uchun bu dơkonlarning zơr intererda bơlishi talab etilmaydi, chunki xaridorlarni tovarlarni katta narhi tushirilganligi qiziqtiradi xolos.Lekin narhni tushirishda ham ehtiyotkorona harakat qilish lozim,chunki bunday dơkonlar (sekond xe nd) kiyilgan kiyimni emas, balki yaxshi sifatli kiyimni sotadilar.
Kiyim tanlashni osonlashtirish uchun va eng qiziqarli noyob modellarni kơrsatish uchun manekenlardan foydalaniladi.Bu eng tarqalgan usullardan bơlib haridorlarni jalb qilish uchun ishlatiladi.Manekenlar savdo hududini va vitrinalarni bezatishda ham ishlatiladi. Manekenga asosan kiyimni butun komplekti kiydiriladi va shu sabab xaridor rejalashtirmagan kiyimni butun komplektini sotib olish ehtimoli bơlishi mumkin.Manekenlar kiyimni odam gavdasida qanday kơrinishini kơrsatadi va kollektsiyalar assortimentini tơğri qơllashni ơrgatadi. Manekenlardagi kiyimlar yangi kollektsiyalardan bơlib xaridorlarga sơngi moda yangiliklari tơğrisida ma'lumot beradi.
Manekenlarni ishlab chiqaradigan eng mashhur kompaniyalardan biri Italiyaning GOLD PLATINUM kompaniyasi hisoblanadi. Italiya (Italia), Italiya Respublikasi (Repubblica Italiana) - Yevropa jan. da, Oʻrta dengiz havzasida joylashgan davlat. Apennin ya.o., Sitsiliya, Sardiniya va b. kichik orollarni oʻz ichiga olgan. Mayd. Manekenlar aks ettirgan real erkak va ayol obrazlari juda chiroyli, jozibali va zamonaviydir. Bu manekenlar qimmatbaho plastikdan ishlab chiqarilgan.Ularning makiya jini va pariklarini har hil zamonaviy moda tendensi lariga mos ravishda ơzgartirib turish mumkin.Naturalistik manekenlarni klassik manekenlar deb ham atashadi,ular odamlarga juda ơxshash bơlib, ularda manik r va pedikyur ham bor.Yosh va ơsmir yoshidagi bolalarning manekenlari ham ishlab chiqariladi. Ayol manekenlarni bơyi 175- 185sm, erkak manekenlarni bơyi 185- 195sm.bơladi. Shuningdek “skulpturali” manekenlar kengroq qơllanadi. Ular makiyajsiz va sochsiz bơladi.
Nazorat savollari:
1.Savdo dơkoniga savdo jihozlarini tanlashda va joylashtirishda qaysi xususi tlarni 'tiborga olish kerak?
2.Savdo dơkonini loyihalashda savdo hududini qanday zonalarga bơlish kerak ?
3. Brend dơkonlarda va butiklarda savdo maydonlari qanday rejalashtiriladi?
4.Zamonaviy manekenlarning bajaradigan vazifalari qanday?
Foydalanadigan adabiyotlar:
1.Наталия Гузелевич.Фокусы мерчандайзинга.изд.Питер.2010.
2.Хелен Говорек. Закупки в сфере моды. Пер.с англ.Гревцов Паблишер. Минск.2009.
3.А. Пименов. Хочу- Вижу,изд. Омега,Москва.2010.
14 –Ma'ruza
Mavzu: Moda industriyasi magazinlari tarmoqlari.
Reja:
1. Moda industriyasi maxsulotlarini sotadigan magazinlarning maxsus tarmoqlari.
2.Franchayzing tushunchasi.
3. Keng tarmoqli universal magazinlar.
1.Moda industriyasi ishlab chiqargan maxsulotlar sotiladigan magazinlar tarmoqlari kategoriyalari
Taklif qilinayotgan assortimentga bog’lik ravishda modadagi maxsulotlar sotiladigan magazinlar tarmoqlarini bir nechta kategoriyalarga bo’lish mumkin. Moda industriyasi maxsulotlarini sotadigan magazinlarning maxsus tarmoqlari. Ular faqat modadagi maxsulotlarni sotishadi. Ularni narx diapazoniga kura tasnif qilish mumkin.
Ommaviy bozorning pastki segmenti: Bay Trading; H&M; Mackays; Mark One; Matalan; Select.Ommaviy bozorning o’rta segmenti: Adams; Gap; Next; Oasis; River Island; Zara.Ommaviy bozorning yuqori segmenti: Coast; East; Karen Millen; Monsoon; Reiss.Garchi bu ro’yxat to’liq bo’lmasa-da, undan firmalar va ular raqobatchilarining narx diapazoni to’g’risida ma'lumot olish mumkin.
2.Franchayzing.
Moda maxsulotlarni sotadigan magazinlarning maxsus tarmoqlari ba'zida franchayzing asosida ishlashadi. Bu ularda franshizo - qabul qilguvchi ishlashini ko’rsatadi, u barcha maxsulotni franshizo - beruvchidan sotib oladi (u kompaniyaning konseptsiyasi va imidjining muallifi bơlib hisoblandi). Franchayzing kontrakta franshizo- qabul qiluvchini franshizo-beruvchiga dastlabki to’lovlarni o’tkazib berishi va keyinchalik litsenzion to’lovlarni amalga oshirishini belgilab beradi. Dastlabki qarashda chakana savdoni yuritishning bunday usuli ko’p xarajatli bo’lib ko’rinishi mumkin, ammo, boshqa tomondan, u tovarlarni mashhur brendlar nomi ostida realizatsiya qilinishiga katta imkoniyat beradi, assortimentni rejalashtirish, buyumlarni ishlab chiqarish va reklama bilan bog’lik xarajatlar franshizo-beruvchi tomonidan qo’planadi. Franchayzing Evropa brendlari Benetton, Mango va Kooka juda ommalashgan va u ularga omadli xalqaro kspansiyani amalga oshirish imkoniyatini bermoqda.
3.Keng tarmoqli universal magazinlar .
Keng tarmoqli universal magazinlar tarmoqlari xaridorga reteyler savdo belgisi ostida ishlab chiqarilgan buyumlar va uy-ro’zgor uchun jixozlarni taklif qiladilar. Woolworths - bu keng profildagi universal magazinlar tarmoqlari bo’lib, ular tovarlarning noyob assortimentini taklif qiladilar. Garchi uning asosini uy-ro’zgor uchun jihozlar va buyumlar tashkil qilsa ham, bu yerda liboslar ham, xususan, bolalar liboslarining liniyasi Ladybird ham taqdim qilinadi.
Univermaglar. Univermag - bu chakana savdo qiluvchi magazin bo’lib, unda mahsulotlarning juda ko’p turi sotiladi, ammo uning asosini liboslar va uy-ro’zgor predmetlari tashkil qiladi. Tovarlarning ko’p qismi turli brendlarga tegishlidir, ammo bu yerda shaxsiy savdo markasi ostida ham mahsulotlar sotiladi. XX asrning birinchi yarmida univermaglar fashion-reteylerlar sifatida gullab- yashnadilar, ammo 1970-yillarda modadagi mahsulotlarni sotadigan magazinlarning maxsus tarmoqlari paydo bo’lishi bilan ularning mashhurligi pasaya boshladi. Bu magazinlar o’z assortimentlari bilan mashhur bo’lib, bu maxsulotlar turli narx kategoriyalariga ega. Ammo bu savdo nuqtalari bozorning ommaviy va o’rta segmentlariga asoslanadi. Ayrim kompaniyalar, masalan, Debenhams ikki va undan ortik assortimentni taklif qiladi, chunki ular xaridorlarning turli kategoriyalariga yonaltirilgan. Ular assortiment ustida ishlash uchun bayerlarning bir nechta guruhini yollashadi, shuning uchun bir tom ostida turli magazinlar to’plangandek ko’rinadi.
Konsessiyalar. Ko’pgina kompaniyalar konsessiyalarni taqdim qilishadi, ya'ni o’z binolarining ma'lum qismini arendaga boshqa reteylerga berishadi. Ko’pincha magazinning bu qismi o’z shaxsiy imidjiga ega bo’ladi, uning personali esa konsessiyaga ega bo’lgan firma tomonidan yollanadi. Ularning ayrimlari ham o’z shaxsiy alohida magazinlariga ega bo’lishi mumkin.
Supermarketlar. Supermarketlar moda bozorining eng muhim elementiga aylanib bormoqda. Supermarketlar ko’p sonli doimiy mijozlarga ega ekanligidan foydalanishadi, shuning ularning auditoriyasi modadagi maxsulotlarni sotadigan magazinlarning maxsus tarmoqlariga nisbatan kichik magazinlarnikidan juda keng va katta.
Diskaunterlar. Bu kategoriya magazinlari turli brendlar mahsulotlari pasaitirilgan narxlarda sotadi. Unda tovarlar turli razmerlarda alohida anturajsiz joylashtirilgan bo’ladi. Ko’pgina maxsulotlar u yoki bu modadagi assortimentning qoldiqlari bo’lsa, boshqalari brendlar bilan hamkorlikda diskaunter uchun maxsus ishlab chiqariladi.
Autletlar. Autlet - amerikacha tushuncha bo’lib, «savdo qishlog’i» Buyuk Britaniyada 1990-yillarda paydo bo’lgan. Savdo qishloqlari, yoki autletlar, odatda, shahar yaqiniga joylashgan bo’ladi va ular maxsus qurilgan binolardan iborat. Ularda dizayner darajasidagi buyumlar, asosan bozorning o’rta va ommaviy segmentiga yunaltirilgan maxsulotlar pasaitirilgan narxlarda sotiladi. Autletlardagi past narxlarning sababi shundaki, unda sotuvga qo’yilgan tovarlarning ko’pchiligi oldingi mavsumda ishlab chiqarilgan, umuman olganda, modadan qolgan bo’ladi.
Moda tovarlari magazinlarining xalqaro tarmoqlari
AQSh va Evropaning moda tovarlari magazinlari tarmoqlari o’z faoliyatini butun dunyoga yoyishga erishdi, ularning bir qismi Britaniya bozoriga ham katta ta'sir ko’rsatdi, bu bilan ular mavjud mahalliy kompaniyalarga kuchli raqobatchi bo’lishi mumkin. Ularning ichida eng mashhurlari quyidagilar:
-Mango, Zara, Bershka, Massimo Dutti (Ispaniya ); -Benetton (Italiya ); Kookai, Morgan (Fransiya ); -Gap(CIUA); Hennes & Mauritz (H&M) (Shvesiya ).
Fabrika magazinlari. Barcha kiyim ishlab chiqaruvchilar ikkinchi sortli tovardan xoli bơlishni istashadi. Bunday tovarlar kơpincha tikish texnologiya sining sifati pastligidan bơladi. Yana bir sabab bu matoning sifatsizligidan bơlishi mumkin. Sifatni nazorat qilish bơlimi va reteylerlar mahsulot magazinga borgunicha hamma muammoni bartaraf etishga harakat qilishadi. Natijada sifati past mahsulotlar magazinga borilmasdan ishlab chiqaruvchida qoladi. Bunday qoldiqlarni sotish muammo bơlib qoladi. Kiyim ishlab chiqaruvchilar ơzlarini maydonida ơz fabrika magazinlariga ega bơladi. Bu magazinlarda narxlar 50% past bơlishi mumkin. Bunday magazinlarni intereri juda oddiy bơladi, lekin iste'molchilarni bu qiziqtirmaydi. Fabrika magazinlari shahar chetida joylashgan bơlsada arzon tovar sotib oluvchilar soni kơp bơladi.
Nazorat savollari:
1.Moda industriyasi tovarlarini sotadigan magazinlar qaysi kategoriyalarga bơlinadi?
2.Franchayzing tushunchasini ta'riflab bering.
3.Keng tarmoqli universal magazinlarni qanday turlari bor?
4.Autletlarda qanday tovarlar sotiladi?
5.Fabrika magazinlari qanday magazinlar hisoblanadi?
Foydalanadigan adabiyotlar:
1.Наталия Гузелевич.Фокусы мерчандайзинга.изд.Питер.2010.
2.Хелен Говорек. Закупки в сфере моды. Пер .с англ. Гревцов Паблишер. Минск.2009.
3.А. Пименов. Хочу- Вижу ,изд. Омега,Москва.2010
15-Ma'ruza
Mavzu: Mijoz bilan ishlash texnikasi.
Reja:
1.Shopping tushunchasi va ta'riflari.
2.Savdo hodimlarini vazifalari.
3.Mijozlarga xizmat kơrsatish qoidalari.
1.Shopping tushunchasi va ta'riflari.
Tovar sotib olish jarayoni xaridorlarning psixologik stereotiplariga boğliq bơladi. Bir hil buyumlar rejalashtirilmasdan tơsatdan sotib olinadi, boshqalari esa yaxshilab ushbu buyum tơğrisida axborotlar ơrganilib sơng sotib olinadi. Dơkondagi iste'molchilar uchun sotib olish jarayoni xar hil tarzda bơlishi mumkin ekan.
Shopping ayrimlarga dơkonga ơrtoqlari yoki dugonasi bilan birga borib aylanib ohirgi yangiliklarni muxokama etish bơlishi mumkin. Bunday holatda tovar sotib olish rejalashtirilmagan bơladi ,bunda tovarni sotib olish jiddiy ơylanmaydi. Bunday savdo jarayonida impulsiv ya'ni tezkor xarid amalga oshirilishi mumkin. Xaridni amalga oshirish kơproq sotuvchilarni mijozlarga bơlgan muomilasiga, xaridni amalga oshirishga ishontirish qobiliyatiga va tovarni qanday joylashtirilganiga boğliq bơladi.
Dơkonlarda olib borilgan kuzatishlar shuni kơrsatadiki,
Kassada kim kơproq pul qoldiradi degan savolga ayol bolasi bilan, ayol bir ơzi, ayol dugonasi bilan va ayol erkak bilan dơkonga kelganda ayol erkak bilan kelganda kơproq pul tashlab ketilar ekan.
Shopping bu ơzini “men” tushunchasini kơrsatishdir. Insonning nimani qaerda sotib olishiga qarab atrofdagilar uni xohishlari va xarakteri tơğrisida xulosa chiqarishlari mumkin.
Sotuvchilar ơzining sotayotgan tovari tơğrisida, tovarni ishlab chiqargan brend tơğrisida kơproq ma'lumotlarga ega bơlishi kerak.
Sotuvchilar haridorlarga tovar tơğrisida bor axborotni aytib berishi kerak bơladi.
Shopping yana ơz ơziga sovğa qilish demakdir. Insonlar bir birini juda kam maqtashadi va hursand qilishadi. Shu sababli kơpchilik insonlar ơzini hursand qilish maqsadida ơzlariga yangi buyumlar sotib olishadi.
2.Savdo hodimlarining vazifalari.
Har bir zamonaviy dơkonda savdoni olib borish jarayoni bevosita savdo hodimlarining tajribalariga boğliq bơladi.Chunki qanchalik dơkon chiroyli zamonaviy dizaynga ega bơlmasin va u erda brend tovarlari merchandayzing qoidalariga mos joylashtirilgan bơlsa, agar savdo hodimlari mijozlarga kerakli zamon talablariga mos muomilani qilmasa bunda mijozlar soni kơpaymaydi. Zamonaviy merchandayzerlar savdo hodimlarini maxsus tanlovlar asosida tanlab olib ularni maxsus kurslarda ơqitadilar. Hozirgi vaqtda supermarketlar va boshqa savdo majmualarda joylashgan savdo dơkonlari ơrtasida mijozni ơziga qaratish va uni ushlab qolish bơyicha raqobat kuchli. Bunday raqobatda ğolib bơlish kơproq savdo dơkonida ishlayotgan savdo hodimlarining mijozlarga hizmat kơrsatish darajasiga boğliq. Savdo hodimlarining asosiy vazifalari - mijozlar tasavvurida dơkon imidjini kơtarish, mijozlarni dơkonga yana qaytib kelishiga xoxish ơyğotish va dơkonga kelgan mijozlarni tovar sotib olishiga yordam berish.
3.Mijozlarga xizmat kơrsatish qoidalari.
Savdo hodimlari va savdo dơkonida hizmat kơrsatayotgan barcha hodimlar qaerda bơlishiga qaramasdan iltifotli va hushmuomila bơlishi kerak.Savdo dơkonidagi barcha hodimlarning yuzidan tabassum arimasligi lozim. Savdo dơkoniga kirayotgan xaridorni “hush kelibsiz” degan ibora bilan kutib olish lozim.Xaridorlar dơkonda kimga murojat qilishiga qaramasdan, barcha savdo hodimlari kerakli javobni hushmuomillalik bilan qaytarishlari kerak. Agar xaridor biror narsani tushirib borsa, yoki dơkon qơriqchisida xaridorni tovarga pul tơlamaganlikda gumoni bơlsa ham, bu vaziya tni yaxshi muomila bilan hal etish maqsadga muvofiq bơladi.
Savdo hududidagi har bir hodim mijozga e'tiborli bơlishi kerak. Mijozlarni har bir savoliga hodimlar e'tibor bilan erinmasdan javob berishlari lozim.Lekin shuni ta'kidlash kerakki, ayrim hollarda savdo hodimlari mijozlarning ketidan yurib ularning jiğiga tegishi mumkin. Shuning uchun ham savdo hodimlari mijozlarning psixologiyasini yaxshi bilishi kerak.
Savdo hodimi dơkondagi tovarlar tơğrisida kơp ma'lumotlarga ega bơlishi lozim va mijozga kerakli maslahatlarni berishni bilishi kerak.
Kiyim va poyabzal sotadigan dơkonlarda sotuvchilar xaridorlarga kerakli ơlchamdagi va rangdagi modellarni tez taqdim qilishlari kerak. Sotuvchi agar mijoz nohaq bơlsa ham uni isbotlashi kerak bơlmaydi, chunki mijozni mustaqil va erkin shaxs ekanligini his etishga yordam berishi lozim.
Kassa apparatida ishlaydigan hodimning ham savdo dơkonining imidjini oshirishda roli katta,chunki xaridorning savdo dơkoni tơğrisida tassavuri va qaytib kelishiga hohishi paydo bơladi.
Kassa hodimi ish jarayonida xar hil holatlarga duch kelishi mumkin. Masalan xaridorlar olgan tovarini qaytarib berishlari mumkin yoki xaridorlarni olgan tovarlarini sotib olishga pullari yetmasligi mumkin. Bunday holatlarda ham kassa hodimi sabrli bơlib mijozga tushuntirishi kerak bơladi.
Savdo hududini tozaligini saqlash uchun, dơkondagi tozalovchi hodimlar tozalash jarayonini mijozlar dơkonda bơlganida amalga oshirishga majbur bơladilar. Shuning uchun shuni unutmaslik kerakki, tozalash jarayoni mijozlarga xalaqit bermasligi kerak.
Savdo dơkonida savdo hodimlarini mijozlar bilan ishlashini nazorat qilish uchun, dơkon rahbari ti tomonidan kerakli kuzatishlar ơtkazib turiladi.
Bu kuzatuvlar notanish insonlar yordamida amalga oshiriladi va aniqlangan kamchiliklarni tez bartaraf qilish kerak bơladi. Faqatgina mashaqqatli mehnat tufayli savdo hodimlarini kerakli darajada hizmat kơrsatishlarini ta'minlash mumkin.
|