Orbita turlari - Yer orbitasida boʻlgan turli XIL retranslyatorlar orqali maʼlumotlarni uzatishga asoslangan bir...

|
Yer orbitasida boʻlgan turli XIL retranslyatorlar orqali maʼlumotlarni uzatishga asoslangan bir qator yoʻnalishlar mavjud
|
bet | 18/25 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #103780 |
Bog'liq Antennalar va to\'lqinlar 1-mustaqil ishOrbita turlari. Aloqa sun'iy yo'ldoshi aylana yoki elliptik orbitada bo'lishi mumkin. Shunga ko'ra, Yerning markazi aylana orbita markaziga yoki elliptik orbita fokuslaridan biri bilan mos tushadi (1-rasm).
In'ektsiya i orbita tekisligi bilan ekvator tekisligi o'rtasidagi qiyalik deyiladi. Da i=0 orbita ekvatorial deb ataladi, qachon i= 90 ° - qutbli, qolganlari - oblique. Dumaloq orbitalar nishabligi va Yer yuzasidan H 3 balandligi bilan farqlanadi. Elliptik orbitalar - apogey A va perigey P ning Yer yuzasidan qiyaligi va balandligi bo'yicha. Apogey va perigeyni birlashtiruvchi chiziq apsis chizig'i deb ataladi. Oyning, Quyoshning, sayyoralarning tortishish maydonlari, Yerning magnit maydoni, Yerning sferik emasligi va boshqa bezovta qiluvchi omillar vaqt o'tishi bilan orbita parametrlarining o'zgarishiga olib keladi. Nishabli elliptik orbitalar uchun, agar tanlasak, bu o'zgarishlar minimaldir i= 63,4 °.
Ikki turdagi orbitalar SSSda qo'llanilishini topdi: yuqori elliptik turdagi "Molniya" va geostatsionar orbita. Birinchisi o'z nomini "Molniya" sovet aloqa sun'iy yo'ldoshidan oldi. Uning parametrlari: apogey balandligi taxminan 40 ming km, perigee balandligi taxminan 500 km, i≈63,4 °. Orbitaning apogey nuqtasi shimoliy yarim sharda joylashgan. Sun'iy yo'ldoshning orbital davri 12 soat.Sun'iy yo'ldosh kuniga ikki marta aylanishni amalga oshiradi. Shuning uchun u har kuni Yerning bir xil hududlarida bir vaqtning o'zida ko'rinadi. Sun'iy yo'ldoshning aylanish davri Yer kuniga ko'payadigan orbitaga subsinxron deyiladi. Keplerning ikkinchi qonuniga ko'ra, yuqori elliptik orbitaning apogey hududida sun'iy yo'ldosh perigeyga qaraganda ancha sekinroq harakat qiladi. Aloqa seansi sun'iy yo'ldosh orbitaning apogeyga tutash qismi bo'ylab harakat qilganda amalga oshiriladi. U taxminan 8 soat davom etishi mumkin, chunki bu vaqt ichida "Molniya" tipidagi sun'iy yo'ldosh SSSR bo'ylab ko'rinadi. Orbitaga uchta sun'iy yo'ldoshni joylashtirish orqali kechayu kunduz aloqani saqlab turish mumkin. Ushbu sun'iy yo'ldoshlar ES ga nisbatan harakatlanadi, shuning uchun ikkinchisi sun'iy yo'ldoshni kuzatuvchi mobil antennalarni o'rnatishi kerak.
Geostatsionar orbita(GO) - H 3 = 35786 km bo'lgan ekvatorial aylana orbita. Ushbu orbitada harakatlanuvchi sun'iy yo'ldosh deyiladi geostatsionar. U Yer bilan bir xil burchak tezligida aylanadi va shuning uchun Yerdagi kuzatuvchiga harakatsiz ko'rinadi. Yer yuzasida sun'iy yo'ldosh zenitda joylashgan yuqorida joylashgan nuqta pastki sun'iy yo'ldosh deb ataladi. Geostatsionar sunʼiy yoʻldosh uchun subsunʼiy yoʻldosh nuqtasining traektoriyasi ekvatordagi nuqtaga aylanadi. Bu nuqtaning uzunligi geostatsionar sun'iy yo'ldoshning o'rnini belgilaydi. Bunday sun'iy yo'ldosh orqali aloqa ESning statsionar antennalari yordamida ta'minlanishi mumkin. Aslida, ko'pincha yuqoridagi bezovta qiluvchi omillar tufayli sun'iy yo'ldosh pozitsiyasining nisbatan kichik tebranishlarini hisobga olish kerak. Ularning ta'siri ostida sun'iy yo'ldoshning pastki nuqtasi kunlik chastota bilan tebranishni boshlaydi. Bir muncha vaqt o'tgach, sun'iy yo'ldosh osti nuqtasining bir sutkadagi harakati traektoriyasi shimoliy-janubiy yo'nalishda cho'zilgan, markazi ekvatorda joylashgan "sakkizinchi raqam" shaklini oladi. Bir yil ichida bu raqam sakkizning oralig'i taxminan ± 1 ° bo'ladi. Shu sababli, sun'iy yo'ldoshning orbitadagi holatini vaqti-vaqti bilan tuzatish kerak.
Sun'iy yo'ldosh aloqalari …………………………………………… ..4 1.1 Tarix sun'iy yo'ldosh aloqa ………………………………………………… .4 1.2 Tashkilot sun'iy yo'ldosh magistral …………………………………………………………………………………………………………………………………… ……………………………… radioaloqa(WARC-92), ...
Sun'iy Yer yo'ldoshi (AES) - kosmik samolyot Yer atrofida geosentrik orbitada aylanadi. Yer atrofida orbitada harakat qilish uchun qurilma birinchi kosmik tezlikka teng yoki undan kattaroq boshlang'ich tezlikka ega bo'lishi kerak. AES parvozlari bir necha yuz ming kilometrgacha bo'lgan balandliklarda amalga oshiriladi. AES parvoz balandligining pastki chegarasi atmosferada tez sekinlashuv jarayonini oldini olish zarurati bilan belgilanadi. Sun'iy yo'ldoshning orbital davri, o'rtacha parvoz balandligiga qarab, bir yarim soatdan bir necha yilgacha bo'lishi mumkin. Geostatsionar orbitadagi sun'iy yo'ldoshlar alohida ahamiyatga ega bo'lib, ularning orbital davri qat'iy ravishda kunlarga teng bo'ladi va shuning uchun erdagi kuzatuvchi uchun ular osmonda harakatsiz "osilib qoladi", bu esa antennalardagi aylanadigan qurilmalardan xalos bo'lishga imkon beradi.
Xalqaro shartnomaga muvofiq, agar kosmik kema Yer atrofida kamida bir marta aylanishni amalga oshirgan bo'lsa, u sun'iy yo'ldosh deb ataladi. Aks holda, u ballistik traektoriya bo'ylab o'lchanadigan raketa zondi hisoblanadi va sun'iy yo'ldosh sifatida ro'yxatga olinmaydi. Sun'iy yo'ldoshlar yordamida hal qilinadigan vazifalarga qarab, ular ilmiy tadqiqot va amaliy ishlarga bo'linadi. Agar sun'iy yo'ldosh radio uzatgichlar, u yoki bu o'lchash uskunalari, yorug'lik signallarini etkazib berish uchun chiroq lampalari va boshqalar bilan jihozlangan bo'lsa, u faol deyiladi. Passiv sunʼiy yoʻldoshlar odatda baʼzi ilmiy masalalarni yechishda yer yuzasidan kuzatishlar uchun moʻljallangan (bunday sunʼiy yoʻldoshlarga diametri bir necha oʻn metrga yetadigan sharli yoʻldoshlar kiradi). Tadqiqot sun'iy yo'ldoshlari Yerni, samoviy jismlarni, kosmosni o'rganish uchun ishlatiladi. Bularga, xususan, geofizik yo‘ldoshlar (qarang Geofizik yo‘ldosh), geodezik sun’iy yo‘ldoshlar, orbital astronomik rasadxonalar va boshqalar kiradi. Amaliy sun’iy yo‘ldoshlarga aloqa yo‘ldoshlari, meteorologik sun’iy yo‘ldoshlar (qarang. Meteorologik sun’iy yo‘ldosh), yer resurslarini o‘rganishga mo‘ljallangan sun’iy yo‘ldoshlar, Navigatsiya yo‘ldoshlari (qarang. sun'iy yo'ldosh), texnik maqsadlardagi sun'iy yo'ldoshlar (kosmik sharoitlarning materiallarga ta'sirini o'rganish, bort tizimlarini sinab ko'rish va ishlab chiqish uchun) va insonning parvozi uchun mo'ljallangan boshqa sun'iy yo'ldoshlar boshqariladigan sun'iy yo'ldosh kemalari deb ataladi. Ekvator tekisligi yaqinida joylashgan ekvator orbitadagi AES ekvatorial, Yer qutblari yonidan o'tuvchi qutb (yoki aylana qutb) orbitadagi yo'ldoshlar qutbli deyiladi. Yer yuzasidan 35860 km uzoqlikda joylashgan va Yerning aylanish yoʻnalishiga toʻgʻri keladigan yoʻnalishda harakatlanuvchi aylana ekvator orbitasiga chiqarilgan AES Yer yuzasining bir nuqtasida harakatsiz “osilib qoladi”; bunday sun'iy yo'ldoshlar statsionar deyiladi.
Birinchi sun'iy yo'ldosh "Sputnik".
Quyoshning maksimal faolligi davrida (1957-1958) IGY (Xalqaro geofizika yili) dasturi doirasida ishga tushirilgan. Sun'iy yo'ldoshning massasi 83,6 kg. Koson - shar dia. 0,58 m. Hayot muddati 92 kun.
Hayvon bilan birinchi sun'iy yo'ldosh ("Sputnik-2" Laika iti bilan).
Sun'iy yo'ldosh ajratilmagan va butun ikkinchi bosqichni - raketaning markaziy blokini ifodalagan. Yuk og'irligi 503,8 kg Ishga tushirilgan sana 11/03/1957
Birinchi aloqa sun'iy yo'ldoshi - faol repetitor ("Atlas-Speed")
Ingliz Atlas-Score, raketadan Atlas va Signal Communcations Orbit Relay Experiment dan SCORE - orbitadan aloqa signallarini uzatish tajribasi. Ishga tushirilgan sana 18.12.1958
Birinchi meteorologik sun'iy yo'ldosh "TIROS-1"
("TIROS", qisqacha Television Infra-Red Observation Satellite - bulut qoplami tasvirlarini olish va Yerning termal nurlanishini o'lchash uchun televizor va infraqizil uskunalarga ega kuzatuvchi sun'iy yo'ldosh). Og'irligi 120 kg. Koson - 18 qirrali prizma (balandligi 0,5 m, maksimal eni ~ 1 m) Ishga tushirilgan sana 04.01.1960
Birinchi Sovet razvedka yo'ldoshi (Zenit-2)
Rasmiy nomi "Kosmos-4". Vostok 2K kompressor stantsiyasi asosida yaratilgan. Ilmiy asbob-uskunalar va fotoplyonkalarni Yerga qaytarish uchun tushish kapsulasi bor edi. Ishga tushirilgan sana 26.04.1962
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yer orbitasida boʻlgan turli XIL retranslyatorlar orqali maʼlumotlarni uzatishga asoslangan bir qator yoʻnalishlar mavjud
|