Muhammad al-Xorazmiy nomidagi tatu qarshi filiali tt va kt fakulteti tt-11-21 guruh talabasi Rajabov Suxrobning kiberxavfsizlik asoslari fanidan

|
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi tatu qarshi filiali tt va kt fakulteti tt-11-21 guruh talabasi Rajabov Suxrobning kiberxavfsizlik asoslari fanidan
|
Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 5,36 Kb. | | #261926 |
Bog'liq Mustaqil ish mavzu Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshl-fayllar.org
Mustaqil ish mavzu: Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshliligi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi TATU Qarshi filiali TT va KT fakulteti TT-11-21 guruh talabasi Rajabov Suxrobning kiberxavfsizlik asoslari fanidan MUSTAQIL ISH Mavzu: Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshliligi. Reja: 1. Enigma Shifrlash mashinasi haqida 2. Xabarlarni shifrlashning birinchi usuli
Enigma shifrlash mashinasining ishlash printspi
Enigma bugungi kunda ham qo’llaniladimi?
1918 yilda nemis muhandisi Artur Sherbius maxfiy xabarlarni shifrlash uchun dunyodagi birinchi mashinani yaratdi. U "Enigma" deb nomlangan va askarlar va qo'mondonlar maxfiy ma'lumotlarni almashishlari uchun harbiy sohada faol foydalanilgan. Afsonaviy "Enigma" 159 kvintillion belgilar kombinatsiyasidan foydalangan holda xabarlarni shifrlaganligi sababli, dushman qo'shinlari ushlangan xabarlarni o'qiy olmadi. Shifrlash mashinasi ayniqsa Ikkinchi Jahon urushi paytida fashistlar Germaniyasida faol ishlatilgan. Turli manbalarga ko'ra, dunyoda 40 dan 100 minggacha Enigma qurilmalari ishlab chiqarilgan. Keyinchalik, matematiklar va muhandislar xabarlarni shifrlash uchun javob moslamalarini yaratishga muvaffaq bo'lishdi, buning natijasida ko'plab dahshatli ofatlarning oldi olindi. Ushbu maqola doirasida biz Enigma qanday ishlaganligini bilib olishni taklif qilamiz,
Xabarlarni shifrlashning birinchi usullari
Qadim zamonlarda maxfiy ma'lumotlarni yashirish usuli oddiy yozuv edi. Savodli odamlar juda kam edi, shuning uchun ko'proq ma'lumotli odamlar qog'oz varaqalariga xabar yozishlari mumkin edi - ko'pchilik ularni o'qishga qodir emas edi. Ammo vaqt o'tishi bilan odamlar tobora ko'proq savodxonlikka ega bo'ldilar va murakkab shifrlash tizimlariga ehtiyoj paydo bo'ldi. Avvaliga odamlar, ayniqsa harbiylar, alifbo harflarini almashtirish orqali muhim ma'lumotlarni maskalashdi. Misol uchun, miloddan avvalgi 100-yillarda Qaysar shifrlash mashhur bo'lgan - manba matndagi har bir harf ma'lum miqdordagi pozitsiyalardan keyin alifboda joylashgan boshqasi bilan almashtirilgan.
Enigma shifrlash mashinasining ishlash printsipi
Shifrlanishi kerak bo'lgan matn to'g'ridan-to'g'ri Enigma-da chop etilgan. Foydalanishni boshlashdan oldin operator qurilma qopqog'ini ochdi va o'rnatish pozitsiyasini yodlab oldi - keyinchalik xabarning shifrini ochish uchun kerak bo'ladigan uchta raqam. Shundan so'ng, maxfiy matn yozildi, unda har bir belgi boshqasiga o'tdi, buning natijasida xabar tasodifiy harflar to'plamiga o'xshardi. Belgilarni almashtirish mexanizmi ichida o'rnatilgan viteslarga qarab o'zgargan algoritmga ega edi.
enigma klaviaturasi
"Enigma" klaviaturasi
Xabarni yozgandan so'ng, muallif oldindan yozib olingan uchta raqamni radio operatoriga berdi, u ularni Morze kodidan foydalangan holda qabul qiluvchiga yubordi. Boshqa tomonda bir xil Enigmaga ega bo'lgan bir kishi mashinani bir xil sozlash holatiga o'rnatdi va mashinada tushunarsiz harflar to'plamini chop etdi. Ushbu harakat natijasida u shifrlangan matnni oldi.
Enigma shifrlash mashinasini buzish
Enigma shifrini birinchi marta 1932 yilda Polsha razvedkachilari buzgan. Ularning ishi ingliz matematigi Alan Turingni Bombe deb nomlangan shifrni ochish moslamasini yaratishga ilhomlantirdi. Shifrlash mashinasini buzish shifrlash algoritmlaridagi kamchiliklar tufayli mumkin bo'ldi. Keyinchalik, Enigma ko'p marta yangilandi, chunki ishlab chiquvchilar barcha zaifliklarni o'z vaqtida yopdilar.
Bomba shifrini ochish mashinasi
Enigma bugungi kunda qo'llaniladimi?
20-asrning ikkinchi yarmida to'liq kompyuterlar paydo bo'ldi, ular bilan solishtirganda Enigma bolalar o'yinchog'iga o'xshab ko'rinishi mumkin. Shu sababli, endi eski shifrlash mashinasidan foydalanishga hojat qolmaydi. "Enigma" ning ba'zi nusxalari AQSh, Germaniya va boshqa mamlakatlar muzeylarining eksponatlari hisoblanadi. Agar siz hech bo'lmaganda afsonaviy qurilmadan virtual foydalanmoqchi bo'lsangiz, Internetda onlayn Enigma simulyatorlarini topishingiz mumkin. Agar qiziqsangiz, bu erda ulardan biri .
Bugungi kunda Enigma muzey ekspozitsiyasidir
Bugungi kunda Enigma va boshqa mexanik mashinalar o'rniga ma'lumotni shifrlash uchun kompyuter algoritmlari qo'llaniladi. Aslida, ular Enigma bilan bir xil ishni qiladilar, lekin imkon qadar tezroq va eng yuqori ishonchlilik bilan. Agar xabarning shifrini ochish uchun kompyuterning erishib bo'lmaydigan kuchi yoki juda uzoq vaqt kerak bo'lsa, shifrlash algoritmi maksimal kriptografik kuchga ega deb hisoblanadi .
xulosa
Shunisi e'tiborga loyiqki, ma'lumotlarni himoya qilish algoritmlari nafaqat harbiy sohada, balki Internetga ulangan an'anaviy texnologiyalarda ham qo'llaniladi. Bunga misol messenjerlari o'rnatilgan smartfonlar - o'zini va foydalanuvchilarini hurmat qiladigan har bir ishlab chiquvchi barcha xabarlar shifrlangan kanallar orqali o'tishini kafolatlaydi. Va bu tufayli ma'lumotlarni ushlab qolish deyarli mumkin emas.
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi tatu qarshi filiali tt va kt fakulteti tt-11-21 guruh talabasi Rajabov Suxrobning kiberxavfsizlik asoslari fanidan
|