Makrodarajada - Menejment va marketing

|
Menejment va marketing
|
bet | 4/192 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #140803 |
Bog'liq Toshkent – 2023 Mavzu 1«Menejment va marketing asoslari» fanininMenejment ob’ekti va sub’ekti
Makrodarajada
Mamlakat (respublika):
qonun chiqaruvchi xokimiyat (Oliy majlis)
ijro etuvchi xokimiyat (£zR VazirlarMaxkamasi)
sud xokimiyati
Viloyat:
KKR Jokargi kengashi, viloyat deputatlari
KKR Ministrlar soveti, viloyatlar xokimiyatlari
KKR Oliy sudi, viloyatlar sudlari
Tuman (shaxar):
tuman (shaxar) xalq deputatlari
tuman (shaxar) lar xokimiyatlari
tuman (shaxar) sudlari
Megodarajada
Kontsern (ko‘p tarmoqli korporatsiya):
Qo‘mitalar va ularning raislari Sektor (tarmoq):
Vazirliklar va vazirlar
Mikrodarajada
Korxona (firma), korporatsiya:
Jamoa kengashi va raislar, prezident
Xodimlar:
Korxona (firma) rahbarlari, bo‘g‘in boshliqlari
Ishlab chiqarish:
Korxona (firma) rahbarlari, bo‘g‘in boshliqlari
Samaradorlik:
Korxona (firma) rahbarlari, bo‘g‘in boshliqlari
O’z-o‘zini boshqarish:
Fuqarolar yig‘ini, rais (oqsoqol) lar.
Menejment fani voqelikni bilishga bag‘ishlangan umumfalsafiy usullarni qo‘llaydi. Eng avvalo, boshqaruvchi ob’ektni aks ettiruvchi, uni talqin etishga yordam beruvchi ma’lumot(fakt) lar jamlab baxolanadi. Bu ma’lumotlar mikro, mego va makro darajadagi voqelikka oid bo‘lishi mumkin. Bu boshqaruvni tafakkur etishdagi empirik bosqich hisoblanadi.
Boshqarishning sir-asrorlarini ilmiy asosda o‘rganish, taxlil qilish maqsadida bu fan quyidagi uslublardan foydalanadi.
Menejment fanining taxlil usullari
Sistemali yondoshuv:
boshqariluvchi ob’ekt yaxlit tizim tarzida olib qaraladi. Bu yondoshuv turlicha bo‘lishi mumkin:
sistemali - kompleks yondoshuv
sistemali - funktsional yondoshuv
sistemali - tarkibiy yondoshuv
sistemali - kommunikatsion yondoshuv
Kompleksli yondoshuv:
boshqariluvchi ob’ekt boshqa ob’ektlar bilan o‘zaro bog‘lanishda va aloqadorlikda qaraladi.
Tarkibiy yondoshuv:
boshqariluvchi ob’ekt tarkibiy qismlarga bo‘lib o‘rganiladi.
Vaziyat (situatsiya)li yondoshuv:
boshqariluvchi ob’ektning konkret sharoitdagi ichki va tashqi vaziyatiga qarab boshqarishning ma’qul uslubi qo‘llaniladi.
Integratsion yondoshuv:
boshqariluvchi ob’ekt yuqoridagi uslublar (vaziyatli, kompleksli, tarkibiy yondoshuvlar)ni birgalikda qo‘llash yordamida boshqariladi.
Modellashtirish usuli:
boshqariluvchi ob’ektni boshqarish bo‘yicha turli sxema, grafik va chizmalar, xomaki materiallar tayyorlanadi.
Iqtisodiy-matematik yondoshuv:
optimal qaror qabul qilish maqsadida matematik uslublar va hisoblsh mashinalarini keng miqyosda qo‘llash.
Kuzatish usuli:
boshqariluvchi ob’ekt to‘g‘risidagi ma’lumotlarni rejali, ilmiy, uyushtirilgan asosda to‘plash usuli.
Eksperiment (tajriba) usuli:
boshqarish jarayonida boshqariluvchi ob’ektga nisbatan namunaviy tajribadan o‘tgan usullarni qo‘llash.
Sotsiologik kuzatuv usuli:
boshqarish maqsadida turli anketali so‘rovlar, suxbatlar, testlar, infratuzilmaviy taxlillarni o‘tkazish.
Ilmiy jixatdan asoslangan boshqarish qayd qilingan usullarning chambarchas ravishda bog‘lab olib borilishini taqoza etadi.
Menejment-fani boshqarish to‘g‘risidagi bilimlar majmuasidir. U ijtimoiy iqtisodiy, sotsial, xuquqiy, kibernetika va boshqa fanlar bilan aloqadordir.
Menejment, dastavval iqtisodiy nazariya fani bilan yaqindan bog‘liqdir. U iqtisodiy qonunlarni bilib olishga va ularga mos ravishda boshqarish jarayonida iqtisodiy metodlarni qo‘llashga, xar bir xodimga va jamoaga ta’sir ko‘rsatishga asoslanadi. Bir qator iqtisodiy fanlar: makroiqtisodiyot, mikroiqtisodiyot, statistika, istiqbolni belgilash, mexnat iqtisodiyoti kabilar xam menejment fani bilan chambarchas bog‘liqdir.
Boshqarish fani bilan yuridik fanlari o‘rtasida muayyan munosabatlar mavjuddir. Yuridik fan boshqaruv faoliyati qanday doirada amalga oshirilishi lozimligini, xuquqiy normalarni qanday qo‘llash xamda xo‘jalik yuritish jarayonida boshqaruv organlari, rahbarlar va ayrim kishilarning me’yoriy xujjatlardan, qonunlardan foydalanishini belgilab beradi.
Sotsiologiya, psixologiya va mexnat fiziologiyasi boshqaruv muammolarini ishlab chiqishda juda katta rol o‘ynaydi.
Menejment fani boshqarishning umumiy qonuniyatlarini o‘rganuvchi kibernetika fani bilan uzviy bog‘langandir. U boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun zarur bo‘lgan axborotlarni idrok qilish va qayta ishlash jarayonlarini o‘rganadi. Kibernetika yutuqlari:
boshqaruvdagi axborot tizimini takomillashtirishga;
boshqarish jarayonini kompyuterlashtirishga;
avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimini yaratishga keng yo‘l ochib beradi.
Qayd qilingan aloqador fanlarni mukammal o‘rganish boshqarishning sir-asrorlarini chuqur anglashga va uni samarali qo‘llashga imkon beradi.
|
| |