4-seminar mashg’ulot 4-mavzu: Gen injenerligi metodlarida ishlatiladigan fermentlar Reja: Restriksion endonukleazalar, restriktazalarning klassifikatsiyasi Sun’iy restriktazalar

|
4-seminar mashg’ulot 4-mavzu: Gen injenerligi metodlarida ishlatiladigan fermentlar Reja: Restriksion endonukleazalar, restriktazalarning klassifikatsiyasi Sun’iy restriktazalar
|
bet | 1/5 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 490,22 Kb. | | #137517 |
Bog'liq 4-seminar mashg’ulot 4-seminar mashg’ulot 4-mavzu: Gen injenerligi metodlarida ishlatiladigan fermentlar Reja: 1.Restriksion endonukleazalar, restriktazalar 2.Restriktazalarning klassifikatsiyasi 3. Sun’iy restriktazalar Nukleaza - bu nuklein kislotalaridagi nukleotidlar orasidagi fosfodiester bog'lanishlarini uzish qobiliyatiga ega bo'lgan ferment. U gidrolaz fermentlar guruhiga kiradi, chunki u nukleotidlar orasidagi kimyoviy bog'lanishlarni gidrolizlaydi. Ushbu ferment hujayralardagi va genlarni klonlash, rekombinant DNK texnologiyasi, RFLP, AFLP, genlarni sekvensiyalash, gen terapiyasi, genomlarni xaritalash kabi biotexnologik jarayonlarda yuzaga keladigan tabiiy DNKni tiklash mexanizmlari uchun juda muhimdir. - Nukleaza - bu nuklein kislotalaridagi nukleotidlar orasidagi fosfodiester bog'lanishlarini uzish qobiliyatiga ega bo'lgan ferment. U gidrolaz fermentlar guruhiga kiradi, chunki u nukleotidlar orasidagi kimyoviy bog'lanishlarni gidrolizlaydi. Ushbu ferment hujayralardagi va genlarni klonlash, rekombinant DNK texnologiyasi, RFLP, AFLP, genlarni sekvensiyalash, gen terapiyasi, genomlarni xaritalash kabi biotexnologik jarayonlarda yuzaga keladigan tabiiy DNKni tiklash mexanizmlari uchun juda muhimdir.
Nukleazalarning ikkita asosiy turi mavjud: ular o'z navbatida RNK va DNK monomerlari orasidagi kimyoviy aloqalarni ta'sir qiluvchi va buzadigan ribonukleaza va dezoksiribonukleaza. Nukleazalarning ta'sir joyiga ko'ra, ular endonukleaza va ekzonukleaza kabi ikki guruhga bo'linadi. Endonukleazlar nuklein kislotalarning aniq ketma-ketlik mintaqalarini taniydi va nuklein kislotalarning o'rtasida joylashgan nukleotidlar orasidagi fosfodiester bog'lanishlarini uzadilar. Ekzonukleazalar nuklein kislotalarning uchida joylashgan nukleotidlar orasidagi bog'lanishni to'xtatadi.
Restriksion endonukleazalar, restriktiv fermentlar (lotincha restrictio- cheklash)-bu nuklein kislotalarning gidrolizlanish reaktsiyasini katalizlovchi gidrolazalar sinfiga kiruvchi fermentlar guruhi. Eksonukleazalardan farqli o'laroq, restrikt fermentlari nuklein kislotalarni molekulaning oxiridan emas, balki o'rtasidan ajratib turadi. Bunday holda, har bir restriksiyon fermenti to'rt nukleotid jufti bo'lgan ma'lum bir DNK segmentini taniydi va tanib olish joyi i chida yoki uning tashqarisida nukleotid zanjirini kesadi. Bakterial genom adenin va sitozinning nukleotid qoldiqlarini metillashtirish (maskalash) orqali o'z cheklash fermentidan himoyalangan. Cheklash maqbul bo'lmagan sharoitda amalga oshirilsa, endonukleazlar yulduzlar faolligini namoyish etadi (cheklash o'ziga xosligining pasayishi). - Restriksion endonukleazalar, restriktiv fermentlar (lotincha restrictio- cheklash)-bu nuklein kislotalarning gidrolizlanish reaktsiyasini katalizlovchi gidrolazalar sinfiga kiruvchi fermentlar guruhi. Eksonukleazalardan farqli o'laroq, restrikt fermentlari nuklein kislotalarni molekulaning oxiridan emas, balki o'rtasidan ajratib turadi. Bunday holda, har bir restriksiyon fermenti to'rt nukleotid jufti bo'lgan ma'lum bir DNK segmentini taniydi va tanib olish joyi i chida yoki uning tashqarisida nukleotid zanjirini kesadi. Bakterial genom adenin va sitozinning nukleotid qoldiqlarini metillashtirish (maskalash) orqali o'z cheklash fermentidan himoyalangan. Cheklash maqbul bo'lmagan sharoitda amalga oshirilsa, endonukleazlar yulduzlar faolligini namoyish etadi (cheklash o'ziga xosligining pasayishi).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
4-seminar mashg’ulot 4-mavzu: Gen injenerligi metodlarida ishlatiladigan fermentlar Reja: Restriksion endonukleazalar, restriktazalarning klassifikatsiyasi Sun’iy restriktazalar
|