-p r o te k to r (gidrohimoya)

-p r o te k to r (gidrohimoya);
3 - nasos filtri; 4 - markazdan
qochma nasos; 5 —maxsus
kabel; 6 — y o ‘naltiruvchi
rolik; 7 - kabel barabani;
8 - avtotransformator;
9 — boshqarish stansiyasi;
10 — kabelni qotiruvchi bclbog*.
Markazdan qochma nasos ishlash sharoitiga
qarab ikki turda tayyorlanadi: oddiy va chidamli.
Oddiy nasosiar suvlanganlik darajasi yuqo-
ri, mexanik zarrachalari uncha ko‘p bo'lmagan
(og‘irligi b o ‘yicha 0,01% gacha) mahsulotni
haydash uchun ishlatiladi.
Chidamli nasosiar suvlanganlik darajasi
juda yuqori, tarkibida mexanik zarralari 1%
gacha bo ‘lgan neftni haydash uchun m o‘l-
jallangan bo'lib, ba’zi neftlar tarkibida bo‘-
g‘uvchi gazlar (H,S, CO,) b o ‘lgan m uhitda
ham ishlashga m o‘"ljallangan.
M arkazdan qochma chuqurlik nasosining
tuzilishi va ishlash prinsipi xuddi quduqlarni
burg‘ilashda ishlatiladigan turboburga o ‘x-
shash. Bu nasosda ham aylanuvchi va yo‘naltiruvchi
halqalar mavjud bo ‘lib, ular elektr dvigatel va markazdan
qochma nasosning umumiy o ‘qiga o‘rnatilgan bo'ladi.
Halqalar soni nasosning turi, ish unumiga qarab 127 tadan
413 tagacha b o ‘ladi. Elektr dvigatel o ‘qi aylanganda
nasosdagi aylanuvchi halqalar ham aylanadi va hosil
0 Igan markazdan qochm a kuch hisobiga nasos ichidagi
suyuqlikyo‘naltiruvchi halqaga o'tib, tezligi yanada ortadi.
N atijada h am m a halqalardan o ‘tgan suyuqlik
nasosdan
chiqqan paytda boshlang'ich katta tezlikka ega
b o ‘ladi v-*
N K Q lar bo 'y ich a yuqoriga k o ‘tariladi.
iMarkazdan qochm a nasosning elektr dvigateliga elektr
toki maxsus sim orqali keladi. Bu sim yer yuzidan
nasos^a
qadar dum aloq kesimli b o ‘lsa, nasosdan elektr dvigatel-
gacha b o ‘lgan m asofada yassi shaklda bo'ladi. Odatda bu
sim eng qiyin sharoitlarda (yuqori bosim va yuqori harorat
suyuqlik bor holat, agressiv gazlar ta ’siri va h.k.) ishlashga
moMjallangan.
Yer usti jihozlari, avvalo, quduq usti moslamalaridan
iborat bo'ladi. Bu m oslam a faw oraviy m oslam aning ba’zi
bir elem entlari b o lish i h am m um kin. Sim g‘altagi maxsus
o ‘rnatgichga o ‘rnatilgan h olda g 'altak n in g aylanishini
bem alol ta ’m inlashi kerak. Yer usti jihozlarining eng aso-
siysi—kuch transform atori va uni boshqarish stansiyasidir.
Y u q o rid a ay tib o ‘tg a n im iz d a k , C H M Q E lar ish
sharoitiga qarab, turli xilda ishlab chiqariladi (25-rasm).
O datda, C H M Q E diam etri b o ‘yicha to ‘rt guruhga ajrati-
ladi: 5, 5A, 6 , 6A. Bu guruhlardagi nasoslarning ham ish
usuli va hosil qiladigan bosimi bo'yicha bir necha turi mav
ju d (2 -jadval).
M arkazdan qochm a chuqurlik nasoslari oddiy, zang-
lashga va yemirilishga chidamli qilib tayyorlanadi. CHM QE
larni ishlatish chegarasi ularn i q an ch alik chuqurlikka
tushirish va ish unum i bilan farq qiladi.
C H M Q E lar 1920 m g ach a ch u q u rlik d a ishlashi
mumkin. Ish unumiga ko‘ra 25 dan 900 m /kungacha bo‘lgan
o raliq d a ishlaydigan q u d u q larg a tu sh irilish i m um kin.
C H M Q E larni ishlatish uch un neft qazib chiqarish kor-
xonalari rivojlangan va yaxshi ta ’m inlangan ta ’mirlasb
ustaxonasiga ega b o ‘lishi kerak. C hunki C H M Q E larni
ishlatish jarayonida asosiy ta ’m irlash ishlari: elektr dvi-
gatelning elektr o ‘tkazuvchi o ‘ram larini q o ‘yib ketish,
dvigatel o ‘ram larini tiklash, nasosning yem irilgan halqa-
larini yangisiga alm ashtirishdan iborat.
54
25
-rasm. Ko‘p bosqichli markazdan qochma cho'ktirma nasos:
kallaaj3
4
'Sm; 2 _ t u t 4ich asbob ulanadigan joy;
|