nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Ta’lim sohasidagi eksperimental va innovatsion faoliyat

Ta’lim sohasidagi eksperimental va innovatsion faoliyat ta’limni modernizatsiya qilish
maqsadida amalga oshiriladi hamda yangi ta’lim texnologiyalari va resurslarini ishlab chiqishga,
ularni sinovdan o‘tkazishga hamda ta’lim jarayoniga joriy etishga qaratilgan. Eksperimental va
innovatsion faoliyatni amalga oshirish tartibi va shartlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Ta’lim sohasidagi vakolatli davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari
innovatsion o‘quv dasturlari va loyihalarini amalga oshirish hamda ularning natijalarini amaliyotga
joriy etish uchun o‘z vakolatlari doirasida shart-sharoitlar yaratadi.
Iqtisodiy rivojlanish va innovatsion faoliyat ehtiyojlaridan kelib chiqqan holda, davlat
tomonidan oliy ta’lim tashkilotlari olimlarining ilmiy-tadqiqot ishlari natijalarini ishlab chiqarish
jarayoniga joriy etish uchun tegishli shart-sharoitlar, shuningdek oliy ta’lim tashkilotlari ta’lim
jarayonining yanada takomillashtirilgan shakllariga bosqichma-bosqich o‘tishi uchun imkoniyatlar
yaratiladi.
Ta’lim
tashkilotlari
eksperimental
va
innovatsion
faoliyatda
masofaviy
ta’lim
texnologiyalaridan foydalanishi mumkin.
37-modda. Ta’lim tashkilotlari faoliyatining ochiqligi va shaffoﬂigi
Ta’lim tashkilotlari faoliyatining ochiqligi va shaffoﬂigi ularning rasmiy veb-saytlarida Internet
jahon tarmog‘ida joylashtiriladigan ta’lim tashkilotlari faoliyati to‘g‘risidagi ochiq axborot resurslari
bilan ta’minlanadi.
Ta’lim tashkilotlari rasmiy veb-saytlarida quyidagilarni joylashtiradi:
ta’lim tashkilotining ustavi;
ta’lim berish tillari haqida ma’lumot;
davlat ta’lim standartlari, davlat ta’lim talablari;
ta’lim faoliyatining moddiy-texnika ta’minoti haqida ma’lumot;
litsenziya (nodavlat ta’lim tashkilotlari uchun);
ta’lim tashkilotining reytingi;
ta’lim faoliyatini amalga oshirish uchun davlat akkreditatsiyasi to‘g‘risidagi sertiﬁkat;
ilmiy tadqiqotlar yo‘nalishlari va natijalari, shuningdek ularni amalga oshirish uchun ilmiy-
tadqiqot bazasi to‘g‘risidagi ma’lumot (oliy ta’lim uchun);
ta’lim oluvchilarga stipendiyalar berish tartibi, ularga ijtimoiy yordam ko‘rsatishning
mavjudligi va shartlari to‘g‘risidagi ma’lumot;
vaqtincha yashash joylarining mavjudligi va yashash joylarining soni, shuningdek to‘lov
miqdori to‘g‘risidagi ma’lumot;
pedagoglar va ta’lim oluvchilarning soni, shuningdek pedagoglarning ilmiy salohiyati
to‘g‘risidagi ma’lumot.
Ta’lim tashkilotlarining rasmiy veb-saytlariga joylashtiriladigan axborotning ishonchligini
ta’minlash uchun ta’lim tashkilotlarining rahbarlari shaxsan javobgardir.
Oldingi
tahrirga qarang.
Ayrim ta’lim tashkilotlarining faoliyati to‘g‘risidagi axborotdan foydalanish qonunchilikda
belgilangan hollarda va tartibda cheklanishi mumkin.
(37-moddaning to‘rtinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
-modda. Ta’lim oluvchilarning majburiyatlari

Maktabdan tashqari ta’lim, kadrlar malakasini oshirish va ularni
qayta tayyorlash turlari
bo‘yicha nodavlat ta’lim xizmatlarini ko‘rsatuvchi nodavlat ta’lim tashkilotlari ta’lim
oluvchilarning
kiyim-boshiga doir talablarni mustaqil belgilashga haqli.
(49-modda O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrdagi O‘RQ-721-sonli
Qonuniga
asosan
ikkinchi qism bilan to‘ldirilgan — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 12.10.2021-y., 03/21/721/0952-son)
Ta’lim oluvchilarning ayrim toifalari O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari
hisobidan kiyim-bosh bilan ta’minlanadi.
-modda. Ta’lim jarayoniga o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish

|
-modda. Ta’lim jarayoniga o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish Pdf ko'rish
|
bet | 18/37 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 303,04 Kb. | | #160993 |
Bog'liq O‘RQ-637-сон 23.09.2020. Ta’lim to‘g‘risida35-modda. Ta’lim jarayoniga o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish
O‘quv rejalari va o‘quv dasturlari tegishli ta’lim bosqichlarining maqsad hamda vazifalari
asosida ishlab chiqiladi.
Tegishli davlat ta’lim muassasalari va tashkilotlaridagi o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarining
mazmuni, ularni ishlab chiqish hamda joriy etish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha
ta’lim vazirligi, Xalq ta’limi vazirligi, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi
Prezident, ijod va ixtisoslashtirilgan maktablarni rivojlantirish agentligi hamda Oliy va o‘rta maxsus
ta’lim vazirligi tomonidan belgilanadi.
Umumta’lim fanlarining o‘quv dasturlari shaxsni har tomonlama kamol toptirishga, ta’lim
oluvchilarda bilim, malaka, ko‘nikmalarni, saviyani shakllantirishga va ularning qobiliyatini
rivojlantirishga qaratilgan bo‘lishi kerak.
Kasbga oid fanlarning o‘quv dasturlari ta’lim oluvchilar tomonidan tegishli kasblar va
mutaxassisliklarni egallashga qaratilgan.
Ta’lim jarayoniga o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish ta’lim tashkilotlari tomonidan
amalga oshiriladi.
O‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalar,
o‘qitishning innovatsion shakllari va usullari, axborot-kommunikatsiya texnologiyalari qo‘llaniladi.
Ta’lim jarayoniga o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini joriy etish chog‘ida ta’lim tashkilotlari
kredit-modul tizimiga asoslangan o‘qitish texnologiyalaridan foydalanishi mumkin.
O‘quv rejasida, qoida tariqasida, ta’lim jarayonining jadvali, o‘qitishning boshlanishi, muddati
va davriyligi, o‘quv yillari, choraklar, semestrlar, amaliyot, ta’tillar hamda attestatsiya, ajratilgan
haftalar soni, o‘rganiladigan fanlar (modullar) va ularga ajratilgan soatlar (kreditlar) hamda boshqa
zarur parametrlar aks ettiriladi.
Professional va oliy ta’lim, kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirishga doir
o‘quv rejalarda ta’lim oluvchilar uchun amaliyot o‘tash nazarda tutiladi.
Ta’lim oluvchilarning amaliyotni o‘tash tartibi va uni tashkil etish ta’lim sohasidagi vakolatli
davlat boshqaruvi organlari tomonidan belgilanadi.
Professional va oliy ta’limga doir o‘quv rejalari davlat ta’lim standartlariga muvoﬁq
mutaxassislik fanlaridan, shuningdek umumkasbiy, matematika, tabiiy-ilmiy, gumanitar va
qo‘shimcha fanlardan shakllantiriladi.
O‘quv rejalariga davlat boshqaruvi organlarining topshiriqlariga asosan va ushbu Qonunda
nazarda tutilmagan boshqa yo‘l bilan qo‘shimcha fanlarni kiritishga yo‘l qo‘yilmaydi.
|
| |
Yuqori tartibli differensiallar - Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot...

|
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg‘ona filiali
|
bet | 5/8 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 379,29 Kb. | | #121588 |
Bog'liq Xisob Funksiyaning differensiali. Differensialning asosiy teoremalari4. Yuqori tartibli differensiallar. Aytaylik, funksiya biror intervalda berilgan bo‘lsin. Bu funksiyaning differensiali ga bog‘liq bo‘lib, va orttirma ga bog‘liq emas, chunki nuqtadagi orttirmani ga bog‘liq bo‘lmagan holda ixtiyoriy tanlash mumkin. Bu holda differensial formulasidagi ko‘paytuvchi o‘zgarmas bo‘ladi va ifoda faqat ga bog‘liq bo‘lib, uni bo‘yicha differensiallash mumkin.
Demak, bu funksiyaning differensiali mavjud bo‘lishi mumkin va u, agar mavjud bo‘lsa, funksiyaning ikkinchi tartibli differensiali deb ataladi.
Ikkinchi tartibli differensial yoki kabi belgilanadi. Shunday qilib, ikkinchi tartibli differensial quyidagicha aniqlanar ekan: .
Berilgan funksiyaning ikkinchi tartibli differensiali ifodasini topish uchun formulada ko‘paytuvchi o‘zgarmas deb qaraymiz. U holda
bo‘ladi. Biz kelgusida dx ning darajalarini qavssiz yozishga kelishib olamiz. Bu kelishuvni e’tiborga olsak, bo‘ladi va ikkinchi tartibli differensial uchun quyidagi ifodani hosil qilamiz:
Shunga o‘xshash, uchinchi tartibli differensialni ta’riflash va uning uchun ifodasini keltirib chiqarish mumkin: 3.
Umumiy holda funksiyaning -tartibli differensiali dan olingan differensial funksiyaning -tartibli differensiali deyiladi va kabi belgilanadi, ya’ni . Bu holda ham funksiyaning -tartibli differensiali uning n-tartibli hosilasi orqali quyidagi
(2)
ko‘rinishda ifodalanishini isbotlash mumkin.
Yuqoridagi formuladan funksiyaning n-tartibli hosilasi uning n-tartibli differensiali va erkli o‘zgaruvchi differensialining n-darajasi nisbatiga teng ekanligi kelib chiqadi:
.
5. Parametrik ko‘rinishda berilgan funksiyaning hosilasi. Faraz qilaylik, x argumentning y funksiyasi quyidagicha
(5)
parametrik tenglamalar bilan berilgan bo‘lsin.
Agar x=(t) funksiya teskarilanuvchi bo‘lsa, ya’ni mavjud bo‘lsa, u holda y=(t) tenglamani y=( ) ko‘rinishda yozib olish va y=( ) funksiyaning hosilasini topish masalasini qarash mumkin. Odatda bu masala parametrik tenglamalar bilan berilgan funksiyaning hosilasini topish masalasi deb ham yuritiladi.
8.11-teorema. Aytaylik, (t) va (t) funksiyalar ; da uzluksiz va (;) da differensiallanuvchi hamda ’(t) shu intervalda ishorasini saqlasin. Agar x=(t) funksiyaning qiymatlar to‘plami [a,b] kesma bo‘lsa, u holda x=(t), y=(t) tenglamalar [a,b] da uzluksiz, (a,b) da differensiallanuvchi bo‘lgan y=f(x) funksiyani aniqlaydi va
(6)
formula o‘rinli bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al – xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg‘ona filiali
|
O‘ZBEKISTON ZAMINI - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzO‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
24
3/2023
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
FOYDALANISHDAN CHIQIB KETGAN SUG‘ORILADIGAN YER MAYDONLARINING
YOMONLASHISHIGA OLIB KELUVCHI ASOSIY SABABLAR VA UNI BARTARAF
ETISH YO‘LLARI
UO‘K. 631.586
Annotatsiya.
Hozirda yurtimizda har bir sohada zamonaviy texnologiyalarni qo‘llagan holda yangicha uslublarni
ishlab chiqish, qilinadigan ishlarning sifatini yaxshilash va vaqtdan unumli foydalanish borasida bir qancha ishlar
amalga oshirilmoqda. Jumladan, mazkur maqolada foydalanishdan chiqib ketgan sug‘oriladigan yer maydonlarining
yomonlashishiga olib keluvchi asosiy sabablari va uni bartaraf etish yo‘llari bo‘yicha ma’lumotlar yoritib berilgan.
Kalit so‘zlar:
Monitoring, yer tuzish, yer tuzish loyihasi, kontur, yer osti suvi, sug‘oriladigan yerlar, o‘rmon xo‘jaligi
yerlari, foydalanishga kiritish, tomchilatib sug‘orish.
Основные причины ухудшения состояния вышедших из сельскохозяйственного оборо
-
та орошаемых земель и пути их устранения
Аннотация.
В настоящее время в нашей стране проводится ряд работ по разработке новых методов с
использованием современных технологий, повышению качества работы и эффективному использованию време-
ни. В частности, в данной статье представлена информация об основных причинах ухудшения состояния забро-
шенных орошаемых земель и способах ее устранения.
Ключевые слова:
Мониторинг, землеустройство, землеустроительный проект, контур, подземные воды,
орошаемые земли, лесные угодья, реализация, капельное орошение.
The main reasons of the deterioration of the abandoned irrigated lands and ways to improve
|
| |
FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 2/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODFOYDALANILADIGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
Asosiy adabiyotlar
Ortiqov A. Sanoat iqtisodiyoti. Darslik. -T:Sano-Standart, 2014.-304b.
Mahmudov E.H. Ekonomika promыshlennыx predpriyatiy, Uchebnik,-T: Iqtisodiyot.2015.-370s.
Ivanov I.N.,Belyaev A.M. i dr. Proizvodstvennыy menedjment,Uchebnik dlya bakalavrov/ pod.red,I,N,Ivanova. –M.: YUrayt, 2013,574 s.
Ulashev I. O., Atamuradov SH.A. Korxona iqtisodiyoti va menejmenti.-T:Tafakkur bo‘stoni, 2013.
Qo’shimcha adabiyotlar va manbalar
1.Mirziyoev Sh.M. “Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak”: O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning mamlakatimizni 2016 yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017 yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruzasi-T: O’zbekiston, 2017.
2. Mirziyoev Sh.M. “Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz”. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag’ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo’shma majlisidagi nutq. - Toshkent : O’zbekiston, 2016. - 56 b.
3. Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash - yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi”. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag’ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza. 2016 yil 7 dekabr - Toshkent: “O’zbekiston”, 2017. - 48 b
4. Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz”. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning 2016 yil 1 noyabrdan 24 noyabrga qadar Qoraqalpog’iston Respublikasi, viloyatlar va Toshkent shahri saylovchilari vakillari bilan o’tkazilgan saylovoldi uchrashuvlarida so’zlagan nutqlari. - Toshkent: “O’zbekiston”, 2017. - 488 b.
5. Karimov I.A. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O’zbekiston sharoitida uni bartaraf etish yo’llari va choralari. –T.: O’zbekiston, 2009.
6. Alimxodjayev S.R. Effektivnost razvitiya gorno-metallurgicheskogo kompleksa Uzbekistana. –T.: TGTU, 2004.
7. Luzin B.G. Ekonomicheskiye problemi zolotodobivayushey promishlennosti. -M: MGGU, 1997.
8. Shemetov P.A., Sitenkov V.N. i dr. Formirovaniye usloviy ustoychivogo razvitiya Kizilkumskogo regiona. –T: Iqtisod-moliya, 2010.
9. Ulashev I.O. Razrabotka upravlencheskix resheniy: Uchebnoye posobiye. –T.: Moliya-iqtisod, 2007.
10. Internet saytlari:
president.uz - O’zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti
gov.uz – O’zbekiston hukumati portali,
uza.uz – O’zbekiston axborot agentligi,
ziyonet.uz – O’zbekiston ta’lim portali.
infolib.uz – Respublika Axborot-Kutubxona
press-service.uz - Respublika Axborot-Kutubxona Markazi
|
| |
SOHA IQTISODIYOTIGA OID TESTLAR - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 3/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODTESTLAR
SOHA IQTISODIYOTIGA OID TESTLAR
1. Maxsulot ishlab chikarish uchun talab etiladigan elementlarni aniklang.
A) xom-ashyo
B) yokilgi
V) mexnat vositasi, mexnat predmeti, ishchi kuchi
G) texnika, texnologiya, mashina
D) bino, inshoot
2. Asosiy fond – bu…
A) bino, inshoot
B) texnika, texnologiya, mashina
V) moddiy kurinishga ega bulgan bino, inshoot, dastgoxlar
G) pul mablaglari
D) notugri javob yuk.
3. Asosiy fond ikki kismga bulinadi, bular-
A) faol va tezkor
B) sust va kam xarajat
V) faol va sust
G) tugri javob yuk
D) barcha javob yuk
4. Aylanma fondlar – bu …
A) xom-ashyo, mashina
B) yokilgi, inshoot
V) energiya, bino
G) xom-ashyo, yokilgi
D) barcha javoblar tugri.
5. Rentabellik – bu…
A) foyda
B) daromad
V) yukori foyda
G) foydalilik darajasi
D) tugri javob yuk
6) Foyda – bu…
A) narx (baxo) bilan tannarx orasidagi fark
B) uzgaruvchan xarajatlar
V) doimiy xarajatlar
G) daromadlarning ayirmasi
D) yakuniy natija
7. Muomala xarajatlari – bu
A) tovarlarni sotish jarayoni bilan boglik bulgan xarajatlar
B) maxsulotni ishlab chikarishdan iste’molchilarga etkazib berishgacha ketgan xarajatlar
V) tovarlarni urash, kadoklash,transportga ortishga ketgan xarajatlar.
G) A va B javoblar tugri.
8. Kadrlar zaruriyatiga nechta omil ta’sir kursatadi?
A) 1
B) 3
V) 2
G) 4
9. Aylanma vositalarning normallanishi korxona xujalik vositalarining …… foydalanishining asosi bulib xizmat kiladi.
YUkoridagi nuktalar urniga kuyidagilardan kaysi bir tugri keladi?
A) proporsional
B) diogonal
V) irodiogonal
G) gorizontal
|
| |
maksimallashtirish – bu … - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 4/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD10. maksimallashtirish – bu …
A) mavjud ishlab chikarish resurslari yordamida kup maxsulot yaratishni ta’minlash
B) iloji boricha kam ishlab chikarib maxsulot sotilishini ta’minlash
G) xarajatlar va natijalar kengligini ta’minlash
11. Aylanma fondlarga kuyidagilardan kaysilari kiradi?
A) ishlab chikarish zaxiralari, tugallanmagan maxsulot
B) yarim fabrikantlar
V) kelgusidagi chikimlar
G) noturi javob yuk
12. …. – bu daromadva foydani jalb etish va jamiyat extiyojlarini kondirish maksadida xujalik faoliyatini yuritish uchun tashkil etilgan mustakil xujalik sub’ektlari xisoblanadi.
A) korxona
B) firma
V) tashkilot
G) tugri javob yuk
13. Mamlakat iktisodiyotida davlatning funksiyalari nechaga bulinadi?
A) 4
B) 3
V) 5
G) 6
14. Davlatning iktisodiyotga aralashuvi kaysi xollarda ruy beradi?
A) ishsizlik
B) inflyasiya
V) byudjet tankisligi
G) xamma javoblar tugri
15. Maqbulashtirish (optimallashtirish) – bu …
A) mavjud ishlab chikrish resurslarini doirada kup mikdorda maxsulot yaratishni ta’minlash
B) iloji boricha kam ishlab chikarish resurslarni sarflab maxsulotning sotilishini ta’minlash
V) xarajatlar va natijalar anik optimal tenglik yoki moslikda bulishini ta’minlashni anglatadi.
G) milliy tovarlarning rakobatlashuvidagi usishi pulning chetga okimining pasayishi
16. Firmalar kulami buyicha ishlovchilar soniga asosan 5 toifaga bulinadi. SHulardan kichik korxonalar necha kishidan oshmaydi?
A) 99
B) 100
V) 50
G) 20
17. Tashkilotda barcha ishchilarni ularning ishlab chikarish faoliyatiga karab sanoat ishlab chikarish va noishlab chikarish xodimlarga bulinadi. Noishlab chikarish xodimlariga kaysilari kiradi?
A) uy komunal xujalik, bolalar va soglikni saklash tashkilotlari, madaniy ishlab chikarish xodimlari
B) ishlab chikarishda bajargan vazifalariga karab ishchilarga, muxandis va texnik ishchilarga
G) tugri javob yuk
|
| |
Umumiy xarajatlarning turini aniklang

|
Umumiy xarajatlarning turini aniklang
|
bet | 5/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD18. Umumiy xarajatlarning turini aniklang.
A) doimiy va uzgaruvchan
B) bevosita va muomala
V) muomala va uzgaruvchan
G) tashki va ichki
19. Lizing nima?
A) karz sifatida kaytarib berish sharti bilan beriladigan ssuda
B) asosiy vositalarning uzok muddatli ijara shakli
V) kreditning bir shakli
G) tugri javob yuk
20. Konsern kanday birlashma?
A) korxonalarning tor ma’noda birlashuvidir
B) xukukiy erkin korxonalarning operatsiyalarini boshkarish uchun aksiya kontrol paketiga ega bulgan aksionerlik kompaniyalari
V) korxonalarning gorizontal, vertikal va differensional birlashuvidir.
G) yirik aksionerlik jamiyati
21. Korxonaning umumiy tuzilmasi – bu …
A) sanoat korxonasining tshlab chikarish jarayonini tashkil kilish shaklini uz ichiga oladi.
B) ishlab chikarish buginlari, boshkaruv va xizmat kursatish organlarining mikdori, tarkibi, xajmi va boshkalarni uz iyaiga oladi.
V) asosiy, yordamchi va xizmat kursatuvchi jarayonlarni uz ichiga oladi
G) tugri javob yuk
22. Aktiv aylanma vositasi 3ta jarayonni uz ichiga oladi. SHular kaysilar?
A) moddiy, ishlab chikarish, maxsulot
B) moliyaviy, ishlab chikarish, maxsulot
V) aktivlik, mexnat, maxsulot
G) ishlab chikarish, moliyaviy, mexnat
23. Bevosita ishlab chikarish xarajatlari turlari kaysilar?
A) kushimcha, sof, uzgaruvchan xarajatlar
B) ish xaki, xom-ashyo, yonilgi, amortizatsiya va boshkalar
V) A va B javoblar tugri
G) tugri javob yuk
24. Kadrlarning tarkibi sonini rejalashtirishda nimalardan iborat?
A) ishlab chikarish dasturi, shtat jadvali, kadrlar kunimsizligi
B) ommaviy axborot vositalari, ishchi urinlari
V) ishlab chikarish dasturi, mexnat sigimi
G) xamma javoblar tugri
|
| |
Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?

|
Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?
|
bet | 9/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD48. Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?
A) ishlab chikarish va noishlab chikarish
B) xususiy va ijara
V) bino va inshoot
G) aktiv va passiv
49. Murojaat vositalarining asosiy moxiyati nimada?
A) aylanish sferasini shakllantiradi.
B) pul orkali muomala jarayonini ta’minlaydi
V) korxonani tashkiliy rejalashtiradi.
G) aylanma vositalar tuzilishini xarakterlaydi
50. Bevosita xarajatlarga nimalar kiradi?
A) ish xaki
B) amortizatsiya
V) xom-ashyo
G)yukoridagilarning xammasi
51. Marketingda bozorni urganish tushunchasi uziga nimalarni kiritadi?
*A) xaridorlarning tovarlarga bulgan talablari, «bozor sigimi» va rakobatchi firmalar tovarlarining taxlili;
B) bozordagi milliy valyuta va xalkaro valyutani sotib olish imkoniyatlari;
V) rakobatchilar va ishlab chikarish imkoniyatlari taxlili;
G) xamma javoblar tugri.
52. Bozor kon’nyukturasi nima?
*A) talab va takif urtasidagi munosabat;
B) narxning darajasi;
V) tovarning xarajati;
G) zaxiradagi tovarlar.
53. Marketingda bozorni segmentga bulishning asosiy sababi nima?
*A) xaridorlarning extiyojlari va soitb olish imkoniyatlaridagi fark;
B) tovar sotish shaxobchalarini guruxlarga bulish;
V) ishlab chikaruvchilarni aniklash;
G) demografik xususiyatlarni aniklash.
54. Kuyidagilardan kaysi biri bozorni segmentlariga bulish belgilariga kirmaydi?
A) axolining demografik belgilari;
B) xaridorlarning sotib olishdagi xulk-atvori;
*V) ishlab chikarish kuvvatlari;
G) bozorning iktisodiy-geografik joylashishi.
55. Bozor - bu:
A) natural xo‘jalik xukmron bo‘lgan davrda vujudga kelgan;
B) bozor iqtisodiyotiga o‘tish vaqtidan boshlab vujvdga kelgan;
*V) tovar xo‘jaligi vujudga kelishi bilan paydo bo‘lgan;
G) sanoat taraqqiyeta boshlagan kundan boshlab paydo bo‘lgan.
|
| |
Ishlab chikarish tuzilmalarining va ishlab chikarishni tashkil kilishning turlari?

|
Ishlab chikarish tuzilmalarining va ishlab chikarishni tashkil kilishning turlari?
|
bet | 6/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD25. Ishlab chikarish tuzilmalarining va ishlab chikarishni tashkil kilishning turlari?
A) ommaviy, seriyalab, yakkalab
B) moliyaviy, mexnat, maxsulot
V) texnologik, buyumlashgan, aralash
G) A va B javoblar tugri
26. Kadrlarni toifalash asosan nimaga asoslanib amalga oshiriladi?
A) xizmat kursatish buyicha
B) lavozim buyicha
V) kasb mutaxassislik buyicha
G) kasb malakasi buyicha
27. Ishlab chikarish faoliyatiga faoliyatida katnashish darajasiga kura xodimlar kuyidagilardan kaysilarga bulinadi?
A) muxandis texnik ishchilar
B) sanoat ishlab chikarish, noishlab chikarish
V) xizmat kursatuvchilar, kichik xizmat kursatuvchilar
G) A, B va G javoblar tugri
28. Tashkilotning ishlab chikarish xujalik faoliyati buyicha xodimlarni kanday guruxlarga ajratish mumkin?
A) raxbarla, ishchilar, xizmatchilar, ukuvchi shogirdlar
B) mutaxassislar, xizmatchilar, raxbarlar, xavfsizlikni t’minlovchi xodimlar.
V) raxbarlar, mutaxassislar, xizmatchilar, ishchilar, shogirdlar, kichik xizmat kursatuvchi xodimlar,
G) asosiy va yordamchi ishchilar, muxandis-texnik xodimlar, xizmat kursatuvchilar.
29. Davlatning bozor iktisodiyotidagi funksiyalari?
A) atrof-muxit tozaligi uchun kurash, transfer tulovlar tulovlar tizimini amalga oshirish
B) mamlakatda xavfsizlik va tartibni ta’minlash, iktisodiyotni barkarorlashtirish.
V) inflyasiya, byudjet tankisligi va ishsizlik
G) A va B javoblar tugri
30. Korxonalarda kanday sex turlari faoliyat yuritadi?
A) ishlab chikarish, bozorga etkazib berish
B) xizmat kursatish, asosiy, yordamchi
V) kushimcha, kumakchi
G) B va V javoblar tugri
31. Ishlab chikarish sarf xarajatlari deganda …
A) korxona uzi uchun zarur resurs va xizmatlarga tulovlarni amalga oshirish natijasida vujudga keladigan xaradatlar
B) korxonada yalpi tushum bilan boglik moliyaviy resurslarning asosiy manbai
V) tovar va xizmatlarni ishlab chikrish va iste’molchilarga etkazib berishga kilinadigan barcha sarflar
G) xar kanday tovarni ishlab chikarishga iktisodiy resurs sarflari.
|
| |
Fondlarning aylanishi deganda… - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 7/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD32. Fondlarning aylanishi deganda…
A) korxona mablaglarini boskichlarni bosib utib dastlabki shakliga kaytish
B) ishlab chikarish jarayonida katnashadigan mablaglar
V) mablaglarning bir kurinishdan ikkinchi kurinishga utish jarayoni
G) A va V javoblar tugri
33. YUridik shaxsga xos bulgan belgilarni aniklang.
A) uz nomidan ish kuradi.
B) mulkni uzlashtiradi
V) bankda uz xisob-kitob xisobiga ega buladi.
G) xamma javoblar tugri
34. Tizim – bu…
A) koxona konuniyatlarini uz ichiga oladi.
B) berilgan vazifalarni eng yaxshi suratlarda namoyon buladigan tuzilma
V) bir biri blan boglik kismlar umumiyligi.
G) A va V javoblar tugri
35. Asosiy vositalarning tuzilmasi kaysilar?
A) ishlab chikarish, texnologik, davriy
B) texnologik, doimiy, doiraviy
V) moliyaviy, doiraviy
G) ishlab chikarish, moliyaviy, doimiy
36. Ishlab chikarish xajmining uzgarishiga karab xarajatlar kanday buladi?
A) tashki va ichki
B) bevosita va muomala
V) sof va kushimcha
G) doimiy va uzgaruvchi
37. Transfert tulovlari – bu…
A) xorij volyutasi yoki oltinni bir mamlakatdan ikkinchi mamlakatga utkazish
B) korxona faoliyatnining samaradorligini ta’minlash
V) bankrotlik va sanatsiyani oldini olishni ta’minlash
G) ijtimoiy tulovlar uchun tulanadigan tulovlar
38. Amortizatsiyaning turlarini aniklang.
A) chizikli va proporsional
B) koldikli va proporsional
V) tezlashuvchi, chizikli, proporsional va koldikli
G) tezlashuvchan va koldikli
39. Ishlab chikarish xarajatlari turlarini ankilang.
A) doimiy va uzgaruvchan
B) tashki va ichki
V) kushimcha muomala va sof muomala
G) ish xaki, xom-ashyo, yonilgi va amortizatsiya
40. Kuyidagilardan kaysi biri umum doiraviy aylanma ishtirokchisi xisoblanadi?
A) Davlat solik inspeksiyasi
B) UzDEU-avto korxonasi
V) mexnat resurslari bozori
G) xamma javolar tugri
D) B va V javoblar tugri
|
| |
-modda. Ta’lim tashkilotlariga o‘qishga qabul qilish

Oldingi
tahrirga qarang.
Ta’lim tashkilotlari talabgorlarni va (yoki) ularning ota-onasini yoki boshqa qonuniy vakillarini
ustav, litsenziya yoki xabarnoma qabul qilinganligi to‘g‘risidagi tasdiqnoma (nodavlat ta’lim
tashkilotlari uchun), davlat akkreditatsiyasi to‘g‘risidagi sertiﬁkat (bundan
maktabdan tashqari
nodavlat ta’lim xizmatlarini ko‘rsatuvchi nodavlat ta’lim tashkilotlari mustasno), o‘quv dasturi
hamda ta’lim faoliyatini tartibga
soluvchi boshqa hujjatlar, o‘quvchilarning huquqlari va
majburiyatlari bilan tanishtirishi shart.
(38-moddaning ikkinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 12-oktabrdagi O‘RQ-721-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 12.10.2021-y., 03/21/721/0952-son)
Jismoniy, aqliy, sensor (sezgi) yoki ruhiy nuqsonlari bo‘lgan bolalar o‘qishga o‘z ota-onasining
yoki boshqa qonuniy vakillarining roziligiga va tibbiy-psixologik-pedagogik
komissiyaning
xulosasiga binoan qabul qilinadi.
Ayrim ta’lim tashkilotlariga (oliy ta’lim muassasalariga,
akademik litseylarga, Prezident, ijod,
ixtisoslashtirilgan maktablar va boshqalarga) o‘qishga qabul qilish tanlov asosida amalga oshiriladi.
Ta’lim tashkilotlariga tanlov asosida o‘qishga qabul qilish chog‘ida tanlov ishtirokchilariga tanlovni
o‘tkazish tartibi to‘g‘risidagi axborot taqdim etiladi.
Davlat oliy ta’lim va professional ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish davlat granti va
(yoki) to‘lov-shartnoma asosida amalga oshiriladi.
Davlat ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish tartibi O‘zbekiston
Respublikasi Vazirlar
Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
Nodavlat ta’lim tashkilotlariga o‘qishga qabul qilish tartibi ushbu ta’lim tashkilotlari
tomonidan belgilanadi.
Chet ellik fuqarolarni O‘zbekiston Respublikasining davlat ta’lim muassasalariga qabul qilish
to‘lov-shartnoma asosida (bundan davlat granti ajratilgan hollar mustasno) amalga oshiriladi.
Oliy ta’lim muassasalariga davlat granti asosida o‘qishga qabul qilish parametrlari O‘zbekiston
Respublikasi Prezidenti tomonidan belgilanadi.
Oliy ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish chog‘ida
imtiyozli kontingent uchun
qo‘shimcha qabul parametrlari belgilanadi.
Tadqiqot 
natijalari - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzTadqiqot
natijalari
va
ularning
muhokamasi.
Hududlar kesimida oladigan bo‘lsak,
Jizzax, Qashqadaryo, Samarqand, Surxondaryo,
Toshkent viloyatida – 16 million tupdan, Andijon,
Buxoro, Namangan, Farg‘onada – 15 million
tupdan, Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Navoiy,
Sirdaryo, Xorazmda – 14 million tupdan ko‘chat
ekilishi belgilab berilgandi. Mutaxassislarning
tavsiyasiga asosan, hududlarda ekish uchun 27
turdagi daraxt ko‘chatlari taklif etildi. Masalan,
kashtan, oqqayin, eman, yapon saforasi, shumtol,
qayrag‘och, pavloniya, terak, akatsiya, chinor,
tut, jiyda, yong‘oq, behi, uzum, qrim qarag‘ayi va
virgin archasi bizning mintaqamizga ekish va yashil
hududni kengaytirish uchun mos ko‘chatlardan deb
e’tirof etildi [6]. 2021-yilning kuzida 85 mln dona
ko‘chat o‘tqazildi.
Yurtboshimiz tashabbusi bilan daraxt
ekib yashil makonga aylantirilishi borasida olib
borilayotgan ishlar bugun umummilliy harakatga
aylandi.
Hozirda barcha shahar va qishloqlarda
daraxt ekish bo‘yicha keng ko‘lamda ish olib
borilayotgani tahsinga sazovor. Shu bilan birga
har yili kuz va bahor oylarida ekiladigan daraxtlar
parvarishiga, ularning keyingi taqdiriga ham e’tibor
qaratilishi lozimligi belgilandi.
Biroq shunga qaramasdan afsuski,
yurtimizda achinarli holatlar ham kuzatilmoqda.
O‘zAA ma’lumotiga ko‘ra hisobotlarda ko‘rsatilgan
millionlab ko‘chatlar ekilmagani ma’lum bo‘ldi.
Hisob palatasining O‘zAga maʼlum qilishicha,
“Yashil yillik” umummilliy tadbiri doirasida
2022-yil bahorida hisobotlarga ko‘ra, Respublika
bo‘yicha jami 129,6 mln dona ko‘chat ekilgan.
-Ekilmagan 6,2 mln dona ko‘chatlar
hisobotlarga qo‘shib yozilgan;
-3,4 mln dona ko‘chatlar sug‘orish tizimi
bo‘lmagan joylarga ekilgan;
-2,4 mln dona ko‘chatlar suvsizlik va yetarli
parvarish bo‘lmagani sababli bahor tugamasdan
qurib nobud bo‘lgan.
-Yerning tabiiy iqlim xususiyatlarini
inobatga olmagan holda 341 ming dona ko‘chatlar
yaroqsiz yerlarga ekilgan.
Muhtaram prezidentimiz tashabbusi bilan
mamlakatimizning bugungi va kelgusidagi ekologik
vaziyatni inobatga olib, daraxt ekish davlat siyosati
darajasiga ko‘tarildi va shuning uchun ham bu
umummilliy loyihani puxta tayyorgarlik, aniq
mablag‘i, ekiladigan hudud egasi, sug‘orish tizimi
bilan amalga oshirish lozimligi qat’iy belgilangandi
[7].
Zero har bir nihol mehr va parvarishga
muhtojdir. Vaholangki, daraxtlarni ekish va
parvarishlash jarayonini boshqarish bo‘yicha
kompleks yondashuv qabul qilinmasa, daraxtlarning
taqdiri mavhum bo‘lib qoladi. Shuning uchun
ko‘chat ekishni bioekologik va texnik-iqtisodiy
jihatdan asoslash hamda ishtirokchilarning sa’y-
harakatlarini samarali muvofiqlashtirish tizimi
zarur.
“Yashil makon” umummilliy loyihasi
doirasida 2022-yil yakunigacha 75 million dona,
2023-yil bahor oylarida yana 125 million dona mevali
3/2023
|
| |
Narxning vazifalari - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 14/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD86. Narxning vazifalari
A) ishlab chiqarish va iste’moldagi o‘zgarishlardan darak beradi
B) ishlab chikarilgan mahsulotlar miqdorini ko‘paytirish va eng tejamli usullarini ishlashni rag‘batlantirish
V) daromadlarning taqsimlanishi
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
87. (U) nazariyasi bo‘yicha:
A) ishchilar ishlashni xohlamaydilar
B) ishchilar javobgarlikdan qochadilar
V) ishchilar tabiatan yalqov, ishyoqmas bo‘ladilar
*G) a+v+b.
88. Talab – bu:
A) ehtiyojdir;
B) bozorga chiqarilgan jami tovarlar miqdori;
V) bozorga chiqarilgan jami xizmatlar miqdori;
*G) to‘lovga qobil bo‘lgan, pul bilan ta’minlangan ehtiyojdir.
89. Taklif – bu:
*A) bozorga chiqarilgan yoki keltirilishi aniq bo‘lgan jami tovarlar va xizmatlar miqdori;
B) ehtiyojdir;
V) bozorga chiqarilgan jami xizmatlar miqdori;
G) ehtiyojning pul bilan ta’minlangan qismidir.
90. Narxning o‘sishi bilan:
A) taklifning hajmi ortadi;
*B) taklifning hajmi kamayadi;
V) taklifning hajmi umuman o‘zgarmaydi;
G) taklifning hajmi talab hajmiga mos tushadi.
91. Marketing nazoratiga qaysi biri kirmaydi
A) yillik rejalarni bajarilishi ustidan nazorat
*B) ishlab chiqarishning texnik holati nazorati
V) daromad nazorati
G) strategik rejalar ustidan nazorat.
92. Talab>taklif bo‘lsa:
A) pul taqchil bo‘ladi;
B) bozorda tovarlar o‘tmay yig‘ilib qoladi;
V) bozor muvozanatiga erishiladi;
*G) bozorda taqchillik hukm suradi.
93. Quyidagi ko‘rsatilgan zamonaviy reklama formalarining qaysi biri ko‘proq bozor iqtisodiyoti sharoitida qo‘llaniladi?
A) prospekt (reklama uchun chiqarilgan varaqa), hujjatlar to‘plami;
B) gazeta, spravochnik (ma’lumotnoma);
V) ko‘rgazma (vitrina), tasvir (slayd);
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
|
| |
-modda. Davlat ta’lim muassasalariga o‘qishga maqsadli qabul qilish

Uzluksiz ta’limning tegishli turini tamomlamagan shaxslarga belgilangan namunadagi
ma’lumotnoma beriladi.
Davlat tomonidan tasdiqlangan namunadagi ta’lim to‘g‘risidagi hujjat, shuningdek nodavlat
ta’lim tashkilotlari tomonidan beriladigan O‘zbekiston Respublikasida tan olinadigan ta’lim
to‘g‘risidagi hujjat uzluksiz ta’limning keyingi turi (darajasi) bo‘yicha o‘qishni davom ettirish yoki
tegishli mutaxassislik va kasb bo‘yicha ishlash huquqini beradi.
Xorijiy davlatlarning va O‘zbekiston Respublikasining oliy ta’lim tashkilotlari o‘rtasida tuzilgan
shartnoma asosida ularning bitiruvchilariga O‘zbekiston Respublikasi hududida oliy ma’lumot
to‘g‘risidagi hujjat sifatida tan olinadigan ikki tomonlama diplom (Double Diploma) berilishi
mumkin.
III. Yakuniy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
17-Mavzu: Vatan sajdagoh kabi muqaddasdir (14-yanvar-Vatan himoyachilari kuni munosabati bilan)
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilar qalbi va ongiga Vatan muvaffaqiyatida o‘zlarining ham shaxsiy burchlari va mas’uliyatlari borligini chuqur singdirish, ularda ona yurtga mehr-oqibatli bo‘lish, Milliy armiyamiz haqida ma’lumotlarga ega bo‘lish, Vatan muammolarini o‘zinikidek qabul qilish, Vatan yukini o‘z elkasiga olish, mumkin qadar ona yurtiga foyda keltiradigan shaxs bo‘lib ulg‘ayish xislatlarini tarbiyalash.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
|
-bob. Ta’lim tashkilotlari pedagog xodimlarining huquqiy maqomi

kasaba uyushmalari va nodavlat notijorat tashkilotlari a’zosi bo‘lish, xodimlarining vakillari
bo‘lish, fuqarolik jamiyati boshqa institutlari faoliyatida qatnashish;
o‘z kasbiy huquqlarini va umumiy manfaatlarni ifoda etish hamda himoya qilish uchun
pedagog xodimlarning jamoat birlashmalariga birlashish;
o‘z kasbiy faoliyatiga aralashuvdan himoyalanish;
davlat sog‘liqni saqlash muassasalarida bepul tibbiy ko‘rikdan o‘tish (davlat ta’lim
muassasalari va tashkilotlari uchun);
ta’lim oluvchilarning huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilishda ishtirok etish.
Oldingi
tahrirga qarang.
Pedagog xodimlar qonunchilikka muvoﬁq boshqa huquqlarga ham ega bo‘lishi mumkin.
(45-moddaning beshinchi qismi O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 21-apreldagi O‘RQ-683-sonli
Qonuni
tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-son)
Pedagog xodimlarni ularning lavozim majburiyatlari bilan bog‘liq bo‘lmagan har qanday
boshqa ishga jalb qilish taqiqlanadi.
III. Yakuniy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
25-Mavzu: Navro‘zi olam muborak! (21-mart – Navro‘z bayrami munosabati bilan)
I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarda milliy qadriyatlarimiz, urf-odatlarimiz va an’analarimizga hurmat tuyg‘ularini kuchaytirish orqali ular ongiga mehr-oqibat, insoniylik, milliyligini yo‘qotmaslik, boy, asrlardan asrlargacha yetib kelayotgan urf-odatlarimizni saqlab qolish xislatlarini tarbiyalash.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
|
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
66
Zero, barqaror taraqqiyotning asosiy va muhim
yo‘nalishlaridan biri “Yashil makon” yaratish
hisoblanadi. “Yashil makon” umummilliy loyihasi
dasturlarida atrof-muhitni: havo, suv, tuproq,
bioxilma-xillik, yer osti qazilmalari, tabiiy
landshaftlarni turli salbiy ta’sir qiluvchi omillardan
saqlash, shu bilan birga iqlim o‘zgarishlari, jumladan
cho‘llanish, suv tanqisligi, qurg‘oqchilikni oldini
olish, insonlarga sog‘lom muhit va sifatli hayot
tarzini ta’minlab berish maqsad etib tayinlangan.
Tadqiqot obyekti va uslublari.
“Yashil
makon” umummilliy loyihasi doirasida yiliga
200 million tupdan ortiq daraxt va buta ko‘chatlarini
ekish orqali shaharlardagi yashil maydonlarni
amaldagi 8% dan 30% ga oshirish rejalashtirilgan.
Shahar va tuman markazlarida har 50-100 ming
aholi uchun kamida 2 tadan “yashil maydon” va
“jamoat parklari”ni, shu bilan birga, har bir hududda
“Yashil zamin” jamg‘armalari tashkil etish ko‘zda
tutilgan.
Binobarin, bahor mavsumida 125 million
dona daraxt ko‘chatlarini ekishni samarali
tashkil etish; har bir hududning iqlimiga mos,
kam suv talab qiladigan ko‘chatlarni tanlab,
ularni yetarli miqdorda yetishtirish uchun
ko‘chatxonalarni
ko‘paytirish;
xalqaro
va
respublika ahamiyatidagi yo‘llarning chetlariga
1,5 million dona daraxtdan ixotazorlar tashkil etish
va shu kabi muhim vazifalar belgilab olindi [5].
Shundan kelib chiqqan holda, butun
mamlakatimizda 2021-yilning 2-noyabrdan
10-dekabrga qadar daraxt ekish bo‘yicha “Dolzarb
40 kunlik” e’lon qilingan edi va bu ekologik
xavfsizlikni ta’minlash yo‘lidagi yana bir muhim
tadbir etib qabul qilindi.
Ключевые слова - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzКлючевые слова:
“зеленое пространство”, проект, программа, мораторий, растение, ландшафт, экологиче-
ское равновесие, экосистема, биоразнообразие
.
From green space to sustainable development and a beautiful life
Abstract.
This article provides detailed information about the national project “Green Space” for the legal protection
and greening of the flora and fauna in our Republic, as well as the adoption of decisions of state importance, their
implementation, and the analysis of the work carried out on the basis of the program. The initiatives and activities of our
country's president in this field are presented. The moratorium and its importance in the preservation of plants, the place
of the plant world in nature and in the life of the society are covered.
Key words:
“Green space”, project, programm, moratorium, plant, landscape, ecological sustainability, ecosystem,
biological diversity.
N.Sh. Bazarova
P.f.n., dotsent
QarDU
Kirish.
O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining
2019-yil
30-oktabrdagi
“2030-yilgacha bo‘lgan davrda O‘zbekiston
Respublikasining atrof-muhitni muhofaza qilish
konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmoni,
2019-yil 4-oktabrdagi “2019-2030-yillar davrida
O‘zbekiston Respublikasining “Yashil” iqtisodiyotga
o‘tish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi
qarori, 2021-yil 30-dekabrdagi “Respublikada
ko‘kalamzorlashtirish ishlarini jadallashtirish,
daraxtlar muhofazasini yanada samarali tashkil
etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni,
2022-yil 2-fevraldagi “2030-yilgacha O‘zbekiston
Respublikasining “Yashil” iqtisodiyotga o‘tishiga
qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish
bo‘yicha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarorlari
asosida yurtimizda ekologik barqarorlikka erishish
sohasida talaygina ishlar amalga oshrilmoqda
[1-4].
Dolzarbligi.
Respublikada ekotizimlarni
himoya qilish va tiklash, ko‘kalamzorlashtirish
ishlarini jadallashtirish va yashil maydonlarni
kengaytirish borasida “Yashil makon” umummilliy
loyihasini amalga oshirilishi muhim qadam bo‘ldi.
|
| |
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

|
O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi
|
bet | 38/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)O‘zini-o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi — doimiy ravishda o‘z-o‘zini jismoniy, ma’naviy, ruhiy, intellektual va kreativ rivojlantirish, kamolotga intilish, hayoti davomida mustaqil o‘qib-o‘rganish, kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash va mustaqil qaror qabul qila olish ko‘nikmalarini egallash.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
O‘qituvchi:
O‘zbekiston tabiati betakror. Bu erda o‘simlik va hayvonotning juda ko‘p noyob turlarini uchratish mumkin. Respublikada yirik tabiatni qo‘riqlash proektlari amalga oshirilmoqda. Davlat qo‘riqxonalari va mavsumiy himoya rejalari ishga tushirilgan.
O‘zbek landshafti:
O‘zbekiston Respublikasi yer maydonining katta qismini pasttekisliklar egallaydi. Bularning eng kattasi Turon pasttekisligi (Turon tekisligi). Dengiz sathidan eng baland joy: Hisor tizmasi - balandligi 4643 m, dengiz sathidan eng past joy esa: Mingbuloq cho‘kmasi - -12,8 m (Qizilqum cho‘lida). O‘zbekiston Respublikasi territoriyasida joylashgan Qizilqum - dunyodagi katta cho‘llarning biri hisoblanadi.
O‘zbekiston yovvoyi tabiati:
Tabiati qo‘riqlanayotgan maydonlar zanjiri O‘zbekiston Respublikasidagi biologik xilma-xillikni saqlashda muhim ahamiyat kasb etadi.
O‘zbekiston Respublikasidagi tabiati saqlanayotgan joylar:
-umumiy maydoni 2164 km2 bo‘lgan to‘qqiz Davlat qo‘riqxonalari;
-maydoni 6061 km2 bo‘lgan ikki milliy park;
|
| |
Xulosa va takliflar - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzXulosa va takliflar.
Mamlakatimiz boshqa
Markaziy Osiyo davlatlari kabi okeanlardan
olis masofada joylashgan. Bu esa o‘z navbatida
qishloq xo‘jalik sohasiga bo‘lgan talabni ortishiga
olib keladi va qishloq xo‘jalik yerlarini doimiy
ravishda kuzatib borishni taqoza etadi. Qishloq
xo‘jaligi ehtiyojlari uchun berib qo‘yilgan yoki ana
shu maqsadlar uchun belgilangan yerlar qishloq
xo‘jaligiga mo‘ljallangan yerlar hisoblanadi.
Yer bozori rivojlangan davlatlarda barcha
mulkchilikni, xususan yer mulkdorlarining
huquqlarini himoya qiluvchi qonunlar qabul
qilinmoqda. Ushbu qonunlar asosida yerlarni erkin
tarzda sotish va sotib olish mumkin. Masalan,
AQSHda hozirda fermer xo‘jaliklari jami qishloq
xo‘jaligi yerlarining asosiy qismiga xususiy mulk
sifatida mulkdor hisoblanishadi. Bugungi kunda
dunyo yer fondining tarkibiga doimiy ravishda ikki
qarama-qarshi jarayonlar ta’sir ko‘rsatmoqda.
Birinchisi – insoniyat tomonidan turmush
kechirish uchun va qishloq xo‘jaligida foydalanish
maqsadlarida yangi yerlarni o‘zlashtirishdir
(tashlandiq yerlarni o‘zlashtirish, melioratsiya,
suvini qochirish, yerlarni yumshatish, dengiz va
okeanlar qirg‘oqlarini o‘zlashtirish).
Ikkinchisi – yerlar meliorativ holatining
buzilishi, eroziya, qurg‘oqchilikning kuchayishi,
sanoat va transport qurilishlari, foydali
qazilmalarning ochiq tarzda o‘zlashtirilishi, yer
osti suvlarining ta’siri, sho‘rlanishning kuchayishi
natijasida qishloq xo‘jaligi yerlarining oborotdan
chiqarilishi.
Yuqoridagi jarayonlarning ikkinchisi
yildan-yilga jadallashib bormoqda. Shuning uchun
dunyo yer fondining asosiy muammosi – qishloq
xo‘jaligi yerlarining degradatsiyasi bo‘lmoqda.
Buning natijasida aholi jon boshiga to‘g‘ri
keladigan ishlov beriladigan yerlarning hajmi
sezilarli darajada qisqarib bormoqda, ulardan
foydalanish “yuki” esa doimiy ravishda ortib
bormoqda. Aholi jon boshiga eng kam haydaladigan
yerlar to‘g‘ri keladigan mamlakatlar – Xitoy
(0,09 gektar) va Misr (0,05 gektar) hisoblanadi.
Ko‘plab mamlakatlarda yer fondini saqlab qolish
va ularning tarkibini yaxshilash bo‘yicha chora-
tadbirlar amalga oshirilmoqda. Ushbu masalalar
global va hududiy jihatdan BMT, YUNESKO,
FAO (BMTning Qishloq xo‘jaligi va oziq-ovqat
tashkiloti) va boshqa xalqaro tashkilotlar tomonidan
tartibga solinmoqda. So‘nggi
10 yilliklar davomida amalga oshirilayotgan
yer munosabatlarining tahlili shuni ko‘rsatmoqdaki,
yer munosabatlari jarayonlarida bo‘ladigan har
qanday ishlarni amalga oshirishning aniq va ilmiy
asoslangan mexanizmlarini ishlab chiqish bugungi
kunning dolzarb masalalaridan biri bo‘lmoqda.
Yer resurslarining xususiylashtirilishi
yerlardan erkin foydalanishni, ijtimoiy himoya
va mustaqil faoliyatni ta’minlaydi, yerlarni
sotish va sotib olish, avloddan-avlodga qoldirish,
ijaraga berish, shuningdek qanday ekin ekishni
tanlash imkonini beradi. Tabiiyki, bu borada
turli mamlakatlarda turlicha cheklovlar va
tartiblar o‘rnatilgandir. Yer resurslaridan
3/2023
|
| |