Калит сўзлар - Наманган муҳандислик-қурилиш институти механика ва

Key words: direction, traffic, segment, traffic intensity, throughput, traffic interval, city, traffic light, cycle, model, speed, traffic regularity. Кириш. |
Наманган муҳандислик-қурилиш институти механика ваBog'liq амиров У, Саидюсупов М, Турғунов З Bu sahifa navigatsiya:
- Key words: direction, traffic, segment, traffic intensity, throughput, traffic interval, city, traffic light, cycle, model, speed, traffic regularity. Кириш.
Калит сўзлар:
йўналиш, транспорт, сегмент, транспорт ҳажми, сиғими, ҳаракат
интервали, шаҳар, светафор, цикл, модел, тезлик, ҳаракат мунтазамлиги
Ключевые слова:
направление, трафик, сегмент, интенсивность движения,
пропускная способность, интервал движения, город, светофор, цикл, модель, скорость,
регулярность движения.
Key words:
direction, traffic, segment, traffic intensity, throughput, traffic interval, city,
traffic light, cycle, model, speed, traffic regularity.
Кириш.
Шаҳарларни ривожланишида шаҳар транспорт инфратузилмасининг ўрни
жуда муҳим. Шаҳар автомобил йўлларининг равон ва қулай бўлиши шаҳар
инфратузилмасининг асосини ташкил этади. Ўз ўзидан аёнки, транспорт инфратузилмаси
ривожланган мамлакатлар иқтисодиёти гуркираб ривожланмоқда, мамлакатга хорижий
инвестицияларни жалб қилинишида ҳам мамлакатнинг транспорт салоҳияти асосий
турткилардан бири бўлиб қолмоқда. Ҳозирда кўплаб ҳориж мамлакатларида шаҳар
жамоат транспортини ҳар томонлама ривожлантиришга катта эътибор қаратилмоқда.
Шаҳар аҳолиси ва ташриф буюрган мехмонларга қулайлик яратиш мақсадида шаҳар
жамоат транспортида янгидан-янги инновaтцион ғояларни қўллаган ҳолда ушбу соҳа
фаолдиятини янада такомиллаштириш ўта мухимдир.
Катта
шаҳарларда
транспорт
оқимларини
бошқаришнинг
самарали
стратегияларини излаш, йўл тармоғини, ундаги муҳандислик иншоотларини лойиҳалашда
ва транспорт оқимини ташкил қилишда мақбул ечимларни топиш учун транспорт
оқимларининг жуда кенг доирадаги хусусиятларини ҳисобга олиш зарур.
Наманган ривожланаётган катта шаҳарларда энг катта муоммолардан бири
автотранспорт воситаларини тирбандлиги бўлиб, бу моаммо узоқ вақтлардан буён турли
йўллар билан ечимини излаш, ҳал этиш чоралари кўрилмоқда. Шунингдек, қўшимча
автомобил йўлларини қурилиш, мавжуд беркитиб ташланган йўлларни очиш, янги
турдаги транспорт воситаларини (масалан, метро, тралейбус) амалиётга жорий қилиш,
транспорт оқимларини қайта тақсимлаш бўйича ечимлар изланмоқда [1].
Транспорт оқимларининг ҳаракатини ўрганишда кўп омилли моделлаштириш жуда
АВТОМОБИЛ ВА ҚИШЛОҚ ХЎЖАЛИК МАШИНАЛАРИ
МЕХАНИКА ВА ТЕХНОЛОГИЯ ИЛМИЙ ЖУРНАЛИ, МАХСУС СОН 2023, № 1 (4)
69
истиқболли бўлиб, бу маълум бир бошланғич параметрлар тўплами учун реал транспорт
ҳолатига адекват бўлган симулятсия моделини яратиш ва светофорни бошқаришнинг
оптимал режимини топиш имконини беради.
Математик моделлаштириш замонавий ахборот технологиялари билан биргаликда
йўл тармоғи диаграммаларини лойиҳалаш, светофор параметрларини ўзгартириш ва йўл
ўтказувчанлигига қандай таъсир қилишини (реал вақт режимида) кузатиш мумкин бўлган
дастурий муҳитни яратиш имконини беради. Виртуал муҳит қисқа вақт ичида шаҳар йўл
тармоғи фаолиятини такомиллаштириш ва яхшилашга қаратилган муайян чора-
тадбирларнинг самарадорлигини текшириш имконини беради.
|
| |