OXQ ning Strukturaviy sxemasi - Mikroprotsessorning ixtirosi. Mikroprotsessor tarixi. Intel keyingi avlod protsessorlari

|
Mikroprotsessorning ixtirosi. Mikroprotsessor tarixi. Intel keyingi avlod protsessorlari
|
bet | 17/20 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 109,62 Kb. | | #255143 |
Bog'liq SAPAYEVANODIRA (1) OXQ ning Strukturaviy sxemasi
Boshqaruv shinasi bo’ylab bajarilishi kerak bo’lgan amalni aniqlovchi signal uzatiladi. Berilganlar shinasi bo’ylab xotiraga yoziluvchi yoki undan o’qilishi kerak bo’lgan axborot uzatiladi. Adres shinasi bo’ylab almashinuvdv qatnashuvchi xotira elementlariadreslari uzatiladi. Berilganlar mashina so’zlari ko’rinishida uzatiladi. Bitta xotira elementi 1 bit axborotni saqlaydi. Xotira elementlari bloki n ta xotira elementlari matritsasidan iborat, bunda n mashina so’zidagi razryadlar soni. Xotira maksimal xajmi sistema magistralining adreslar shinasidagi yo’nalishlar soni bilan aniqlanadi. Masalan, IBM PC XT dagi adres shinasi 20 ta yo’nalishga ega. Shuning uchun OX maksimal xajmi 220=1 Mbayt ga teng. IBM PC Atda (mikroprotsessor i80286) sistema magistrali 24 yo’nalishga ega, shuning uchun OX xajmi 16 Mbayt gacha kengaytirilishi mumkin. i80386 mikroprotsessorlaridan boshlab, adres shinasi 32 yo’nalishga ega. OX maksimal xajmi esa 232=4Gb gacha kengaytirilgan.
Xotira mikrosxemalari statik (SRAM) va dinamik (DRAM) xotira elementlarida qurilishi mumkin. Statik XE sifatida statik triggerdan foydalaniladi. Dinamik XE sifatida kremniy kristali ichida shakllantirilgan elektr kondensatordan foydalaniladi.
Statik XE lar o’z holatini (0 yoki 1) chegaralanmagan uzoq vaqt (elektr toki o’chirilmasa)saqlab turishi mumkin. Dinamik XE lar vaqt o’tishi bilan ularga yozilgan axborotni yo’qotadi(kondensatorning zaryadsizlanishi), shuning uchun ular axborotlarni davriy qayta tiklanishiga muxtoj(regeneratsiya). Dinamik XE li OXQ lari statik XE li OXQ laridan bitta elementdagi komponentlar soni kamligi bilan farq qiladi. Ammo axborotni regeneratsiya qilish extiyoji tufayli dinamik OXQ lar murakkabroq boshqaruv sxemalariga ega. OXQ larning asosiy xarakteristikalari xajm va tezkorlikdir. Zamonaviy ShEHMlarda OXQ modulli strukturaga ega. Modullar turli tuzilishga ega bo’lishi mumkin (SIP, ZIP, SIMM, DIMM). OXQ xajmining oshishi qo’shimchi modullarning o’rnatilishi bilan bog’liq. Ular 30-kontaktli (30-pin) va 72- kontaktli variantlarda 1,4, 8, 16, 32 va 64 Mbayt da chiqariladi. DRAM modullariga murojaat vaqti 60 - 70 nc ni tashkil etadi. EHM uniumdorligiga murojaat vaqtidan tashqari taktli chastota , sistema magistralining berilganlar shinasi razryadliligi kabi xarakteristikalar ham ta’sir etadi. Berilganlar shinasi razryadliligi (8, 16, 32 ili 64 bita) bitta murojaatda OXQ bilan almashish mumkin bo’lgan axborot birligini aniqlaydi. OXQ ning chastota va razryadlilikka bog’liq holda unumdorlik integral xarakteristikasi uning o’kazish qobiliyati hisoblanadi. O’tkazish qobiliyati sekundiga Mbaytlarda o’lchanadi. 60-70 ns murojaat vaqtiga ega bo’lgan, maksimal 64 bit shina razryadligiga ega, bo’lgan operativ xotiraning 50 MGts taktli chastotadagi o’kazish qobiliyati 400 Mbayt/s, 60 MGts da - 480 Mbayt/s, 66 MGts - 528 Mbayt/s . Registrlar – uzunligi turlicha bo’la oladigan tez ishlovchi xotira uyalari (standart uzunligi 1 bayt ga teng va ish tezligi ancha past bo’lgan AXQ uyalaridan farq qiladi); DXQ Mikrosxemalari matritsali struktura printsipi bo’yicha quriladi. Xotira elementlari funktsiyalarini yarim o’tkazgichli diod yoki tranzistorlar bajaradi. Bunday matritsada peremo’chkaning mavjudligi “I” bilan, uning yo’qligi “O” bilan belgilanadi. DXQ ga informatsiya kiritish uni programmalash deb ataladi. Axborot kiritish qurilmasi esa programmator deb ataladi. Dasturlash “O” saqlanadigan
adreslardagi peremo’chkalarning yo’qotilishidan iborat. Odatda DXQ sxemalari faqat bir marta programmalanadi.
Ammo maxsus qayta programmalanadigan mikrosxemalar ko’p marta yangi axborot kiritilish imkoniyatiga ega. O’ta operativ Xotira qurilmalari katta bo’lmagan axborotlarni saqlash uchun ishlatiladi va asosiy xotiraga nisbatan tezroq ( 2 - 10 marta) ishlaydi. Ular regisr va registrli strukturalardan iborat bo’ladi. Registr unga kiritilgan sonni uzoq (elektr o’chirilmaganda) vaqt saqlab tura oladigan elektron qurilmadan iborat. Statistik triggerlardan iborat registrlar eng ko’p tarqalgan hisoblanadi. Vazifasiga qarab registrlar saqlash va siljish registrlariga bo’linadi. Registrlarga axborot parallel yoki ketma ket kiritilishi yoki o’qilishi mumkin. Registrga yozilgan axborotni siljitish o’ngga yoki chapga qarab bajariladi. Agar registr axborot siljishini ixtiyoriy yo’nalishda amalga oshirsa, u reversiv deb ataladi. Registrlar yagona strukturaga birlashtirilishi mumkin. Bunday strukturaning imkoniyatlari registrlarga murojaat va ularni adreslash usuli bilan aniqlanadi. Agar ixtiyoriy registrga uning adresi bo’yicha murojaat qilish mumkin bo’lsa, bunday struktura to’g’ridan to’g’ri murojaatli o’ta operativ xotirani tashkil etadi. Adressiz registr strukturalari ikki turdagi xotira qurilmalarini tashkil etadi. Bular: magazin tipidagi va assoativ xotira qurilmalaridir. Magazin tipidagi xotira ketma ket birlashtirilgan registrlardan tashkil topadi va uning bitta turida registrli strukturaga axborot yozish bir registr bilan, o’qish boshqa registr bilan amalga oshiriladi (FIFO - first input, first output). Agar o’qish va yozish bitta registr orqali amalga oshirilsa, bunday qurilma stekli xotira deb ataladi. (FILO - first input, last output). Stekli xotiraga son kiritilganda stek elementlari oxirgi K registr tomonga suriladi. Bunda stek to’da bo’lsa, K registrdagi son yo’qotiladi, so’ngra son stek boshi bo’lgan 1 registrga kiritiladi. O`qish jarayoni ham 1 registrdan boshlanib, stekdagi sonlar 1 registr tomon suriladi.
|
| |