nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Munosabatlar va ehtiѐjlar - 1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning...

|
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 29/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Munosabatlar va ehtiѐjlar ichki va tashqi ta’sirlarni muhokama qilish natijasida munosabatlar shakllanadi. Boshqacha tomondan yashash davomida ba’zi ehtiѐjalar paydo bo’ladi, ba’zilar esa tug’ulgandanoq shakllanadi. Munosabat va ehtiѐjlar ikkalasi individium haѐt tarziga ta’sir etadi ular va bir vaqtning o’zida u haѐt tarzini aks ettiradi.
Iste’molchilarning Qaror Qabul Qilish Jaraѐni
Xoukinsa, Besta va Konilarning modeli iste’molchilar haѐt tarziga ichki va tashqi ta’sirlaining ta’sirini ifodalaydi. O’z navbatida 3.4.1-ilovada ko’rinib turganidek iste’molchilarning haѐt tarzi ularning munosabati va ehtiѐjlariga ta’sir ko’rsatib, qaror qabul qilish jaraѐnini shakllantiradi. Ushbu o’zaro bog’liqlik va ta’sirlarni marketingda psixografika sohasini rivojlanishiga olib keldi. Psixografika psixologik o’lchovlar asosada iste’molchilar haqida ma’lumot va segmentalashga harakat qiladi. Dastlab u harakatlar, qiziqish va tanlovga e’tibor qaratgan bo’lsa, hozirda psixografik tadqiqotlar o’z ichiga munosabatlar, qiymat, demografiya axborot vositalari va foydalanish normalarini xam qamrab oladi.
Ehtiѐjlarning bilib olinishi va ma’lumot izlash – qachonki iste’molchi o’z ehtiѐjlarini anglab yetsa, ehtiѐjlarni qondirish uning maqsadiga ayladi. Agar maqsad tovar ѐki xizmatlar xaridi orqali unga yetib bo’lsa shunda qaror qabul qilish jaraѐni boshlanadi. Birinchidan iste’molchi muxim ma’lumotni kutadi. Bunda ikki xil ma’lumot qaror qabul qilish samarali mezonlari va mavjud marka haqidagi mu’lumotlar zarur hisoblanadi. Iste’molchilar tomonidan ushbu bosqichga sarflangan vaqt iste’mol tabiatiga bog’li holda o’zgaradi. Masalan yuqori sinfdagilar kollej va universitetlarni topish uchun ko’p vaqtini sarflashadi. Ammo kostyumini kimѐviy tozalashga olib bormoqchi bo’lgan inson ko’p xam o’ylab o’tirmaydi.
Evalyutsiya va tanlov – iste’molchilar uchun tovar va xizmatlarni tanlash uchun mezon zarur. Qolaversa ularga oqilona toraytirilgan ma’lumotlar zarur chunki iste’molchilarning ko’pchiligi vaqti, quvvati, axborotni tahlil qilish imkoniyatlari cheklangan. Tovar va xizmatlarni tanlashni rivojlantirish mezonlari mezon evolyutsiyasi deb ataladi. Mezon evalyutsiya tovar va xizmatlarni raqobatbardoshligini oshiruvchi iste’molchilarning mezoni. Mezonlar miqdori va muximligi iste’molchilar tabiati va ehtiѐjiga bog’liq hisoblanadi. Xizmatlarni tanlashdagi bir qancha mezonlar, narxi, sifati, qulayligi, hamma uchun barobarligi, personal xushmuomilaligi va kompaniyaning obro’si kabilarni qamrab oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
Test – baholanishi lozim bo‘lgan domen va konstrukt haqida xulosa chiqarishga asos bo‘ladigan topshiriq yoki topshiriqlar yig‘indisi.3

|
Test – baholanishi lozim bo‘lgan domen va konstrukt haqida xulosa chiqarishga asos bo‘ladigan topshiriq yoki topshiriqlar yig‘indisi.3
|
bet | 12/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Test – baholanishi lozim bo‘lgan domen va konstrukt haqida xulosa chiqarishga asos bo‘ladigan topshiriq yoki topshiriqlar yig‘indisi.3
Shu o‘rinda aniqlik kiritish lozim: test – bu baholanishi lozim bo‘lgan bilim, ko‘nikma, malaka yoki kompetensiya haqida xulosa chiqarishga asos bo‘ladigan har qanday topshiriq yoki topshiriqlar majmuyi. Bu topshiriqlar turlicha ko‘rinishda bo‘lishi mumkin:
yopiq test – berilgan javob variantlaridan to‘g‘risini tanlashni talab qiladigan topshiriq;
ochiq test – javob yozishni talab qiladigan topshiriq;
amaliy test – bajarib ko‘rsatishni talab qiladigan topshiriq.
Test – shunday tuzilishi lozimki, uni bajarish aynan baholanishi lozim bo‘lgan bilim, ko‘nikma, malaka yoki kompetensiyani ishga solishni talab qilsin. Masalan, haydovchilik guvohnomasini berishdan oldin o‘quvchining transport vositasini boshqarish ko‘nikmasini qay darajada egallaganini baholash uchun transport vositasini haydatib ko‘rish kerak, “men mashinani qanday boshqaraman?” mavzusida insho yoki bayon yozdirish orqali bu ko‘nikmani baholab bo‘lmaydi. Yoki o‘quvchining adabiyot fanidan qofiya va radifni farqlay olishini ko‘rmoqchi bo‘lsak, she’r berib, qofiya va radifni topishni so‘rash mumkin.
Baholanadigan domen (bilim, ko‘nikma, malaka, kompetensiyalar majmuyi) va konstrukt (xususiyat)) aniqlanadi.
|
|
Domen va konstruktga mos test (topshiriqlar majmuyi) tuziladi.
|
|
Test topshiriqlari test topshiruvchi tomonidan belgilangan vaqt davomida bajariladi.
|
|
Test topshiruvchining test topshiriqlarini bajarish sifatiga qarab test topshiruvchining domenni qay darajada egallagani haqida xulosalar chiqariladi va tegishli qaror qabul qilinadi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Test – baholanishi lozim bo‘lgan domen va konstrukt haqida xulosa chiqarishga asos bo‘ladigan topshiriq yoki topshiriqlar yig‘indisi.3
|
Elektron hujjatlar bilan ishlash - 1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar....

|
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 88/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 23.Elektron hujjatlar bilan ishlash
4.Boshqaruvda axborot xavfsizligini ta‟minlash
5.Internet saytlarining ahamiyati
1.Axborot texnologiyalari tushunchasi
Axborot eki informatsiya – bu olamdagi butun borliq, undagi ro‘y beradigan hodisalar va jarayonlar haqidagi xabar va ma‘lumotlardir. Informatsiya so‘zi lotincha ―informatio‖ so‘zidan olingan bo‘lib, «tushuntirish», «tavsiflash» degan ma‘noni anglatadi. Axborot inson nutqida, kitobdagi matnlarda, musavvir tasvirida va boshqalarda mavjuddir.
Inson turli a‘zolari yordamida axborotlarni qabul qiladi, ongi bilan idrok etadi, xotirasida saqlaydi, boshqalarga uzatadi. Umuman, insonning kundalik hayoti va faoliyati turli xil axborotlarni to‘plash, qayta ishlash, saqlash va uzatish bilan bog‘liq. Hozirgi kunda axborotni qayta ishlovchi universal vosita sifatida elektron-hisoblash mashinalari xizmat qilmoqda. Texnologiya so‘zi grekcha ―techne‖ so‘zidan kelib
chiqqan. ―Techne‖ - san‘at, mohirlik degan ma‘noni anglatadi. Axborot texnologiyalari yoki informatsion texnologiyalarning rivojlanishi bosqichlari hisoblash texnikasi rivojlanishi bosqichlari bilan bevosita bog‘liqdir.
2.Boshqaruv jarayonlarini tashkil etishda axborot texnologiyalarining roli va o’rni Mehmonxonalarda avtomatlashtirilgan axborot tizimlari nomerlarni rezervlash, doimiy mijozlar, mehmonlarning talablari va ular to’lashi lozim bo’lgan haq haqidagi ma‘lumotlarni kiritish, saqlash va zarur holda tez qidirib topishga yordam beradi.
Muayyan sanada tashrif buyurgan mehmonlar ro’yxatini kompyuter xotirasidan toppish hech qanday muammo tug’dirmaydi. Rezervlash stoli fayllari avtomatlashtirilgan axborot tizimining muhim tarkibiy qismi bo’lib, ular ushbu ish uchun mas‘ul bo’lgan ma‘mur (administrator) yordamchisiga bronlashtirilmagan nomerlar miqdori va ularning tafsilotlari: xonalari soni, derazadan ochiladigan manzara, narxi haqida axborot olish imkonini beradi. Avtomatlashtirilgan axborot tizimi mehmonxona faoliyatiga joriy etilgunga qadar rezervlash bilan shug’ullanuvchi xodim bunday axborotni yig’ishi va
undan foydalanishi ancha og’ir ish bo’lib, juda ko’p vaqtni olar edi.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimi kompyuter dasturlari to’plamidan iborat bo’lib, ular yordamida boshqarish ofislari va yordamchi bo’limlar ishi uchun dolzarb ahamiyatga ega bo’lgan axborotni yig’ish va undan foydalanish mumkin. Bu to’plam tarkibida to’rt dastur ayniqsa muhimdir, chunki ular ma‘murlarni quyidagi yo’nalishlar bo’yicha kerakli axborot bilan ta‘minlaydi:
rezervlash xizmatini boshqarish;
mehmonlarga xizmat ko’rsatishni boshqarish;
mehmonlar bilan hisob-kitob qilishni boshqarish;
mehmonxonani boshqarishning umumiy masalalari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
Ulgurji savdo – - 1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti,...

|
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 38/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Ulgurji savdo – tovar va xizmatlar sotilishi bo‘yicha faoliyatlarning hamma turini: qayta sotish maqsadida ularni kim sotib oladi, professional foydalanish yoki biznesda foydalanish kabilarni o‘z ichiga oladi. Ulgurji sotuvchilar ishlab chiqaruvchilarga tovarlarni ko‘plab turli xil savdo korxonalariga va ishlab chiqarish iste’molchilariga samarali yetkazib berish, transportirovka qilish, omborga joylashtirish, moliyalashtirish, tavakkalchilikni qabul qilish, savdoni rag‘batlantirish kabilarda yordam beradi.
Chakana savdoning maqsadi – oxirgi iste’molchilarga chakana do‘konlar orqali mahsulotni chakana narxlarda yetkazib berishdir. Savdoning bu turi bozor iqtisodiyoti sharoitida o‘zlarining turli– tumanligi va ulardagi narxlar ham egiluvchanligi bilan xarakterlanadi. Chakana savdo aholiga to‘g‘ridan to‘g‘ri tovar sotish va xizmat qilish bilan bog‘liq bo‘lgan tadbirkorlik faoliyatini o‘z ichiga oladi. Chakana savdo tovarlar assortimentining shakllanishida qatnashadi. Xaridorlarga tovarlar sifat ko‘rsatkichlari to‘g‘risida axborotlar beradi. Tovarlarni saqlash, qo‘shimcha ishlash, narxlarni o‘rnatish va boshqa vazifalarini bajaradi. Natijada tovarlarning oxirgi iste’molchilari bilan oldi - sotdi shartnomasini tuzadi.
Chakana savdo mulkchilik shakli, usuli va xizmat ko‘rsatishlari bilan farqlanadi:
1. Xususiy hissadorlar.
2. Ijara mulklarga asoslangan chakana savdo.
3. Qo‘shma mulklarga asoslangan chakana savdo.
Chakana savdo firmalarining turlari 4 ta mezon bilan farq qiladi:
1. Do‘konning jihozlari.
2. Mijozga xizmat ko‘rsatish darajasi.
3. Tovar assortimenti.
4. Savdoda xizmat ko‘rsatish xarakteriga ko‘ra.
Chakana savdo vositachilarini quyidagi belgilariga ko‘ra tasniflash mumkin:
1. Do‘konga taalluqliligi bo‘yicha:
a) mustaqil chakana savdo qiluvchi do‘konlar (odatda, bir odamning mulki hisoblanadi. Bu qoidaga ko‘ra savdo masalalarini do‘kon egasining o‘zi hal qiladi), xizmat ko‘rsatish darajasi yuqoriligi bilan ajralib turadigan uncha katta bo‘lmagan do‘konlar:
b) korporativ tarmoq o‘z ichiga ko‘p sonli do‘konlarni oladi. Mulkdor hisoblanadi. Bu turdagi chakana savdo tashkilotining bu turini afzalligi - yirik partiya tovarlariga buyurtma berish imkoniyati orqali transport xarajatlarini iqtisod qilish va soni bo‘yicha chegirma olish, tashkil etishning yuqori darajasi, sotishni rag‘batlantirish va bashorat qilish imkoniyati, tovar zaxiralari va narxlarni boshqarishdan iborat.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
yig‘masini tanlashning izchilligi

|
yig‘masini tanlashning izchilligi
|
bet | 33/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2yig‘masini tanlashning izchilligi
Sotib olingan mahsulotni tekshirish
Tashkilot sotib olingan mahsulotlarning sotib olishning belgilangan talablariga muvofiqligini ta'minlash uchun zarur bo'lgan boshqarish vositalari yoki boshqa tadbirlarni ishlab chiqishi va amalga oshirishi kerak. Ko'pgina korxonalar sotib olingan mahsulotlarni kirish nazorati shakliga ega, garchi bu nazorat schyot-fakturalarni tekshirish va tovarlarni etkazib berish faktini tasdiqlovchi imzoga cheklangan bo'lsa ham. Keyingi tekshiruvda olingan tovarlar buyurtma qilinganmi yoki yo'qmi ko'rsatilishi kerak.
Sifatni nazorat qilish hajmi va chuqurligi quyidagilar bilan belgilanadi:
1) ishlab chiqaruvchining obro'si;
2) sotib olingan mahsulot turi.
Agar bu yangi etkazib beruvchi bo'lsa va sotib olingan mahsulotlar moddiy resurslar (xom ashyo, butlovchi qismlar va boshqalar) bo'lsa, unda nazorat ayniqsa ehtiyot bo'lish kerak, chunki bu resurslar tayyor mahsulot sifatini shakllantiradi.
Ishonchli ishlab chiqaruvchilarning taniqli mahsulotlariga kelsak, professor Yu.P. Adler ta'kidlaganidek, so'nggi o'n yillikda texnologik jarayon bosqichlarida xom ashyo va tarkibiy qismlar sifatini boshqarish funktsiyasi tubdan o'zgardi. Xom ashyo va butlovchi buyumlar sifatini an'anaviy tekshirish o'tmishdagi narsa, chunki bu katta xarajat, lekin shu bilan birga bu "ishonchsizlik uchun to'lov" dan boshqa narsa emas. Ta'minotchilar bilan uzoq muddatli o'zaro manfaatli hamkorlik aloqalarini o'rnatish bunday tekshiruvlarning ma'nosiz bo'lishiga olib keladi.
Ko'pgina hollarda, etkazib berilgan material resurslarining sifatini tekshirish shunchalik ishonchliki, yig'ish sexiga kelganligi sababli tarkibiy qismlar (masalan, avtomobil qismlari) omborni chetlab o'tib yuboriladi: ularni tekshirish va saqlashga vaqt sarf qilinmaydi, ya'ni. "vaqtning o'zida" tizimi mavjud.
Oziq-ovqat mahsulotlarini (va boshqa xavfli mahsulotlarni) etkazib berishda, qabul qilishning asosiy maqsadi mahsulotlarning xavfsizligini tekshirishdir.
Yetkazib beruvchida sertifikatlangan SMTning mavjudligi iste'molchi tashkilotiga ba'zi hollarda kiruvchi nazoratni istisno qilishga imkon beradi. Ushbu tizim tashkilotlar o'rtasidagi o'zaro ishonchga asoslanadi.
Potentsial xavfli mahsulotlarning yangi etkazib beruvchilarini tanlashda, mijoz muvofiqlik sertifikatining kelib chiqishiga e'tibor berish kerak. Belgilangan hujjat akkreditatsiya qilingan sertifikatlashtirish organi tomonidan berilishi kerak, chunki akkreditatsiya ushbu organning vakolatlari va mustaqilligini tasdiqlaydi. Shunday qilib, METRO Cash & Carry distribyutorlik tarmog'i uning tashqi oziq-ovqat etkazib beruvchilardan faqat xalqaro akkreditatsiya tashkilotlarida ro'yxatdan o'tgan tashkilotlar tomonidan sertifikatlanishini talab qiladi (xususan, Xalqaro akkreditatsiya forumi - IAF).
Agar to'g'ridan-to'g'ri etkazib beruvchining korxonasiga etkazib berilayotgan mahsulotlarning sifatini nazorat qilish zarur bo'lsa, siz bu haqda bu haqda xabardor qilishingiz kerak.
|
| |
Avtomatlashtirilgan axborot tizimining rezervlash xizmati faoliyatini ta‘minlovchi

|
Avtomatlashtirilgan axborot tizimining rezervlash xizmati faoliyatini ta‘minlovchi
|
bet | 89/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Avtomatlashtirilgan axborot tizimining rezervlash xizmati faoliyatini ta‘minlovchi
tarkibiy qismi mazkur xizmat xodimlariga rezervlashga so’rovlarni tez olish, rasmiylashtirilgan bronlarga tasdiqlar olish va mehmonxona nomerlari mijozlar bilan qay darajada to’liqligi haqida doim aniq tasavvurga ega bo’lish imkonini beradi.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimida bevosita ofisda va telefon orqali rezervlash markazlashtirilgan tizimi orqali amalga oshirilgan bronlash haqidagi barcha axborot jamlanadi. Mehmonxona korporatsiyalarining aksariyati mazkur tizimda o’z raqamlariga ega bo’lib, ularning yordamida mijozlar oldindan buyurtma qilish uchun mamlakatning istalgan nuqtasidan, ba‘zan hatto chet eldan (bepul) sim qoqishlari mumkin. Transport agentliklari ham ushbu markazlashtirilgan tizimga kompyuter tarmog’i orqali to’g’ridan- to’g’ri kirish imkoniyatiga ega. Avtomatlashtirilgan axborot tizimidan surunkali
foydalanuvchi mehmonxonaning yuzdan ortiq xizmatchilari istalgan vaqtda quyidagi yo’nalishlar bo’yicha axborot olishlari mumkin:
rezervlash;
bosh ma‘mur ofisi;
jamoaviy tashriflarni rasimylashtirish;
doimiy mijozlar haqida ma‘lumotlar;
hisobotlar matn muharriri;
transport agentliklarining xizmatlari uchun schyotlar;
turlarni rasmiylashtirish;
ma‘muriy-xo’jalik masalalari;
foiz daromadlarini boshqarish;
kompleks dasturlar tuzish;
ulgurji savdo;
kompyuter bo’yicha hisob-kitoblar uchun interfeys;
kinofilmlar namoyishini buyurtma qilish uchun interfeys;
savdo nuqtalari uchun interfeys;
ekologik nazorat;
markazlashtirilgan rezervlash;
shahar grossbuxi; kreditorlik qarzlari;
kondominium egalarining schyotlari; uyushmalarni boshqarish;
nomerlarni uzoq muddatga berganlik uchun ijara haqi; taymsherlar uchun ijara haqi.
O’rta va katta mehmonxonalarda ma‘murning ish joyi schyotlar va xaridlarni nazorat qilish va rasmiylashtirish uchun mini-kompyuter bilan jihozlanadi. Mehmonxonada odatda monitorlar bilan jihozlangan yana bir nechta xizmatlar: savdo nuqtalari, ta‘minot xizmati, konferens zal va boshqa xizmatlar ham faoliyat ko’rsatadi.
Kichiq mehmonxonalar so’rovlarni rasmiylashtirish uchun mini-kompyuterdan alohida foydalanishi yoki uni mahalliy tarmoqqa ulashi mumkin.
|
| |
Kvazi-menejer nima? - 1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti,...

|
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 87/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Kvazi-menejer nima?
Keling, ushbu hodisani uning tarkibiy qismlariga tahlil qilishga harakat qilaylik. Quasi ... (lat. Kvasidan - xuddi shunga o'xshash narsa), "taxmin qilinmoqda", "xayoliy", "yolg'on" so'zlariga mos keladigan murakkab so'zlarning ajralmas qismi. "Menedjer" bilan vaziyat oddiyroq ... menejer (ingliz tilidan menejer - menejer). Ma'lum bo'lishicha, kvazi-menejer o'zini menejer deb bilgan odamdir ("Salom, men Ivan dahshatli, Pyotr I, eng yomoni, Boris Godunov" seriyasidan. 6-sonli bo'lim). Ehtimol, bu talqin mos kelmaydi, u kundalik tashkiliy ma'noda kvazi-menejerning butun mohiyatini aks ettirmaydi. Menimcha, bu holda "soxta menejer" atamasidan foydalanish maqsadga muvofiqdir. Hech bo'lmaganda, bu yanada ishonarli va zamonaviy voqelikning barcha talablariga javob beradi. Ammo biz uchun sevimli bo'lgan bunday Internet manbalaridagi kvazi-menejerlar to'g'risida to'liq ma'lumot deyarli taqdim etilmaydi. "O'zlarini menejer deb tasavvur qilgan odamlar" haqida nima deyish mumkin emas ... Biz taqdim etilgan barcha ma'lumotlarning sifati haqida gapirmaymiz. Keling, bugungi kunda kvazi-menejerning mohiyatini aniq bir tushuncha mavjud emasligiga faqat to'xtalib o'tamiz. Holbuki, hamma joyda o'sha soxta menejerlar tashkilotlarda ishlaydilar va shu tashkilotlar imkon qadar samarali ishlashlari uchun hamma narsani qiladilar ... Bu biroz qo'rqinchli ko'rinadi va "Qozon Vedomosti" gazetasining maqolasidagi "Menejer poyabzalida", unda yirik xolding kompaniyasini oz miqdorda aldagan soxta menejerning harakatlari tasvirlangan. Aniqlanishicha, "soxta menejer" bizning holimizda yuz beradigan menejer turini noaniq tarzda tasvirlaydi. Shu nuqtai nazardan, men Mattias Benz va Alois Stutzerning kvazi-menejerni tayinlash foydasiga dalillarini keltirmoqchiman.
17-MAVZU. MEHMONXONA XO’JALIGIDA AXBOROT BOSHQARISH
Reja:
1.Axborot texnologiyalari tushunchasi
2.Boshqaruv jarayonlarini tashkil etishda axborot texnologiyalarining roli va
o’rni
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
Xaridor uchun narxni aniqlashning ikkinchi formulasi

|
Xaridor uchun narxni aniqlashning ikkinchi formulasi
|
bet | 86/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Xaridor uchun narxni aniqlashning ikkinchi formulasi:
Umumiy sotib olish xarajatlari / mijozlar soni.
Ikkinchi holda, xaridorni jalb qilish uchun qilingan barcha xarajatlarni hisobga olamiz.
Xaridorni jalb qilish qiymati ma'lum bir jalb qilish strategiyasini aniqlamasdan oldin hisoblanishi kerak. Nazariy jihatdan, xaridorlarning maksimal sonini eng kam xarajatlarga jalb qilish imkonini beradigan strategiyani tanlashingiz kerak.
Mijozni jalb qilish narxini hisoblashda eng qiziq narsa shundaki, xarajatlarning maqsadga muvofiqligi mijoz tomonidan belgilanadi. Axir, jalb qilingan iste'molchi sizdan arzon tovarlarni bir marta sotib olishi mumkin va u ko'pincha ko'p narsalarni sotib olishi mumkin.
4. Меҳмон квазиходим сифатида (квазименежер)
Menejer qila oladigan eng muhim narsa bu ish uchun mos keladigan yangi xodimlarni yollashdir. Yakokka Li (1924)
Bugungi kunda hech kimga sir emaski, tashkilotdagi boshqaruv funktsiyasi (va nafaqat) menejerga yuklangan. Bunday holda, ikkinchisining ierarxiyasi alohida ahamiyatga ega emas. Men "menejment" atamasining paydo bo'lishining barcha tarixiy tomonlarini, xususan, iqtisodiy o'zgarishlar davrining iste'molchilari ongi va qalbiga kirib borishini batafsil bayon qilmayman.
"Menejment" atamasi aslida "menejment" atamasining analogidir, uning sinonimi. O'z navbatida, "menejer" bu menejer. Boshqacha qilib aytganda, menejer bu tashkilotdagi ishlarni tashkil etadigan, ishchilar guruhlarining ishlab chiqarish faoliyatini boshqaradigan ma'lum bir bo'g'in. Boshqa narsalar qatorida, uning butun ruscha tushunchasida yuqori darajadagi menejer tashkilotchilik qobiliyatiga, ishbilarmonlik va shaxsiy fazilatlarga ega bo'lishi, egallab olingan lavozimga mos keladigan ma'lumotlarga ega bo'lishi kerak. Buni qat'iylik, mashaqqat va qat'iyatsiz qilmang. Endi tasavvur qilaylik, yuqoridagi barcha xususiyatlar zarracha EMAS bilan taqdim etiladi va bundan tashqari, tashkilotingizning muayyan menejeriga tegishli. Haqiqatni aks ettirishning ushbu sodda usulidan foydalangan holda, bugungi kunda har qanday mulkchilik shaklidagi tashkilotlarda keng tarqalgan kvazi-menejer nomini oldik.
|
| |
O‘rtacha baho berish xatosi - Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat...

|
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
bet | 16/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)O‘rtacha baho berish xatosi. Bu xato ta’lim oluvchilarning nati-jalari o‘rtacha baholanishini bildiradi. Buning sabablari ta’lim beruvchining o‘ta yaxshi yoki o‘ta yomon baho berishdan qo‘rqishi bilan bog‘liq bo‘lishi mumkin.
O‘z fikrini o‘zgartirmaslik xatosi. Ta’lim beruvchi o‘zining birinchi fikrini o‘zgartirishni xohlamasligi tufayli, u o‘z nazoratining natijalarini o‘zgarishsiz qoldiradi. Bir marta sodir bo‘lgan voqea tufayli ta’lim beruvchida biror ta’lim oluvchi to‘g‘risida qolgan ijobiy yoki salbiy taassurot, keyinchalik bu ta’lim oluvchining shaxsiyatiga oid barcha boshqa xususiyatlariga e’tibor bermasligiga olib keladi.
Yoqtirmaslik xatosi. Biror ta’lim oluvchini yoqtirmaslik yoki unga nisbatan salbiy fikrda bo‘lishi tufayli ta’lim beruvchi ta’lim oluvchiga yomon baho qo‘yadi. Bu xato «Hayrixohlik xatosi»ning aksidir.
Ta’lim beruvchining baholashdagi xatolari oldini olish uchun quyidagilarga amal qilish kerak.
Baholash mezonlarini aniq ishlab chiqish va ularni to‘g‘ri tanlash bo‘yicha:
Nazorat varag‘ini ishlab chiqish.
Baholovchining bir emas, balki ikkita bo‘lishi.
Baholash usullarini to‘g‘ri tanlash.
Samarali baholash tizimini qo‘llash.
Baholash topshiriqlarini va ularga javoblarni imkoni boricha yozma ravishda o‘tkazish va rasmiylashtirish.
Baholashda uchraydigan xatolarning oldini olish uchun rioya qi-linishi maqsadga muvofiq bo‘lgan qoidalar:
Baholashdan oldin ta’lim oluvchilar bilan talabalar birgalikda va baho mezonlarini muhokama qilib olishlari lozim.
Baho mezonlarga muvofiq qo‘yilgach, u ta’lim oluvchilarga ma’-lum qilinishi lozim.
Ta’lim beruvchi ta’lim oluvchi bilan birgalikda olingan ba-holarning natijalarini va yo‘l qo‘yilgan xatolarni muhokama qilishlari hamda ularning sabablarini aniqlashlari lozim. Ular xatolarning takrorlanmasligi chora-tadbirlarini belgilab olishlari lozim.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
7 c h a p t e r ■ ■ ■ a quick ssh implementation T

7 c h a p t e r ■ ■ ■ a quick ssh implementation T
Download
62,85 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
31.05.2024
Hajmi
62,85 Kb.
#258282
Download
62,85 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
7 c h a p t e r ■ ■ ■ a quick ssh implementation T
Download
62,85 Kb.
Matnni ko'rish
Fill the gaps using these words

©
Macmillan Publishers Ltd 2005
Taken from the news section in
www.onestopenglish.com
Women MPs bullied and abused in
Commons
Jackie Ashley
The British Parliament has two chambers, the
House of Lords and the House of Commons.
There are 659 members of parliament (MPs)
in the House of Commons. Most of them are
men but
the number of women MPs is
increasing all the time.
Professor Joni Lovenduski of Birkbeck
College, London, and Margaret Moran MP
recently published a report called
Whose
Secretary Are You, Minister?.
The report
shows that many male MPs have very old-
fashioned opinions about women.
The authors
of the report spoke to 83 women MPs. Many
of them said that their male colleagues often
made sexist remarks and even made gestures
when women MPs were speaking in the
House of Commons,
When Gillian Shephard arrived in the House
of Commons as a new Tory (Conservative)
MP in 1987 she
was confused when a male
Conservative MP called her Betty. “He also
called other women MPs Betty,” said Mrs
Shephard. "When I said, 'Look, you know my
name isn't Betty', he said, 'Ah, but you're all
the same, so I call you all Betty because it's
easier'." Another woman MP, Barbara Follett,
says: "I remember some Conservatives saying
sexist things and
making gestures every time
a Labour woman got up to speak."
After Tony Blair’s election win in 1997, 120
new female MPs arrived in the House of
Commons, but many of them still had
problems. One new MP, Yvette Cooper, says
that House of Commons officials did not
believe she was an MP. They thought she was
a secretary or a researcher.
Jackie Ballard, a
Liberal Democrat who left parliament at the
last election, remembers a well-known Tory
MP who always made sexist remarks, "maybe
about someone's legs or something like that".
The same MP once said, when he was drunk
in the House of Commons, that he would like
to "make love to" a nearby woman MP.
Some male MPs think that women should
concentrate on "women's issues", such as
health and education. Many women MPs were
astonished by the negative reactions of their
male
colleagues, especially when women
MPs got a more senior position. It seems that
some male MPs and officials did not want to
accept the new Labour women MPs, many of
them in their 30s and 40s. Some did not
believe that such
young women could be
members of parliament.
Many female MPs say the situation is better
now because of the new "family friendly"
working hours. But it isn't perfect yet. Sarah
Teather, the new Liberal Democrat MP, says:
"A lot of people say it's similar to an old boys'
club. I think it feels rather more like a teenage
public school* - you know, a public school
full of teenage boys."
Women MPs are really angry that they often
do not get any recognition for their successes.
They say that
they have brought a new
feminised agenda to British politics, in
Pedagogik kvalimetriya fan sifatida quyidagi maqsadlarga erishish yo‘lini belgilaydi

|
Pedagogik kvalimetriya fan sifatida quyidagi maqsadlarga erishish yo‘lini belgilaydi
|
bet | 20/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Pedagogik kvalimetriya fan sifatida quyidagi maqsadlarga erishish yo‘lini belgilaydi:
1) Dunyoda sodir bo‘layotgan g‘oyaviy-siyosiy o‘zgarishlar, jahonning rivojlangan mamlakatlari ta’lim muassasalarida qo‘lga kiritilgan yutuqlar, jamiyat hayotidagi ma’naviy-ma’rifiy yangilanishlarni e’tiborga olgan holda ta’lim-tarbiya jarayonining zamon talablariga mos tashkil etilishini nazorat qilish imkonini beradigan me’yoriy talablarni ishlab chiqish;
2) Ta’lim-tarbiya jarayonining huquqiy-me’yoriy hujjatlarini yaratish bosqichida davlat va ijtimoiy buyurtmalarga asoslangan DTS, pedagog kadrlarga qo‘yiladigan malakaviy talablar asosida namunaviy o‘quv rejalari, uzluksiz ta’lim tizimida joriy etilgan modernizatsiyalashtirilgan va uzviylashtirilgan namunaviy dasturlar, o‘quv kurslarining moddiy-texnik, o‘quv-metodik ta’minotining maqsadga muvofiqligini nazorat qilish va sifatini baholash yo‘llarini ishlab chiqish;
3) Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim-tarbiya jarayoni, o‘quv va pedagogik amaliyotning sifatini nazorat qilish va baholash me’yorlarini shakllantirish;
4) Oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilarini ish bilan ta’minlash, ularni pedagogik jarayonga moslashtirish, ustoz-shogird yo‘nalishida olib borilayotgan ishlarning mazmun-mohiyatini tahlil qilish va baholash me’yorlarini ishlab chiqish.
Pedagogik kvalimetriyaning fan sifatidagi asosiy vazifalari:
• “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun, davlat dasturlari, Prezident farmoni, qaror va farmoyishlari, Vazirlar Mahkamasining qarorlarida belgilangan vazifalar ijrosini nazorat qilish;
• oliy ta’lim muassasalarini attestatsiyadan o‘tkazish, akkreditatsiyalash jarayonining me’yoriy hujjatlari va reyting tizimini ishlab chiqish;
• oliy ta’lim muassasalari tarkibidagi kafedralarning ilmiy salohiyati, ilmiy-tadqiqot, ma’naviy-ma’rifiy ishlar, tashkil etiladigan ta’lim-tarbiya jarayonining sifatini aniqlash;
• professor-o‘qituvchilarning pedagogik faoliyati, ilmiy-tadqiqot, ma’naviy-ma’rifiy ishlar, o‘qitiladigan kurslarning moddiy-texnik, o‘quv-metodik majmualarning sifatini aniqlash.
Pedagogik kvalimetriyaning ilmiy-tadqiqot metodlari jumlasiga taqqoslash, olingan natijalarni matematik statistik metod vositasida tahlil qilish va xulosa yasash, pedagog kadrlarni suhbatdan o‘tkazish, o‘qituvchilarning fikr-mulohazalarini aniqlash maqsadida so‘rovnoma o‘tkazish, ekspertizadan o‘tkazish, ijtimoiy metodlarni kiritish mumkin.
|
| |
Nimani baholash kerak? - Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin”...

|
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
bet | 23/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Nimani baholash kerak?
Nazariy bilimlarni;
amaliy ko‘nikma va malakalarni;
xulq-atvor va shaxsiy fazilatlarni.
Qachon baholash kerak?
Ta’lim jarayoni boshida (boshlang‘ich baholash);
ta’lim jarayoni davomida (joriy baholash);
ta’lim jarayoni yakunida (yakuniy baholash).
Baholashning asosiy xususiyatlari:
Ta’lim maqsadiga yo‘nalganlik;
muntazam o‘tkazib borish;
pedagogik, psixologik va huquqiy tamoyillarga asoslanganlik;
umumiy qabul qilingan natija standartlariga asoslanganlik.
BAHOLASH MEZONLARI, SHAKLLARI VA TURLARI
Yuqorida ta’kidlanganidek, nazariy bilimlar baholanilayotganda faoliyatning kognitiv sohasiga tegishli o‘quv maqsadlariga eri-shilganlik darajalari aniqlanadi. Amaliy ko‘nikma va malakalar baholanilayotganda faoliyatning psixomotorik sohasiga, xulq-atvor va shaxsiy fazilatlar baholanilayotganda esa – faoliyatning affektiv sohasiga tegishli o‘quv maqsadlariga erishilganlik da-rajalari aniqlanadi.
Baholash mezonlari. Har qanday baholash natijalari o‘zaro taq-qoslanishi, ya’ni o‘lchanishi lozim bo‘ladi. Ularni taqqoslash baholashdan oldin yoki keyin ishlab chiqilgan mezonlar asosida amalga oshirilishi mumkin. Baholash mezonlari o‘quv maqsadlariga qay darajada erishilganlikni anglatuvchi ko‘rsatkichdir. Bu ko‘rsatkichlar sonlar («besh», «to‘rt», «uch» va hokazo), so‘zlar («a’lo», «yaxshi», «qo-niqarli» va hokazo) yordamida tafsiflanishi mumkin. Boshqacha qi-lib aytadigan bo‘lsak, baholash mezonlari ta’lim oluvchining qaysi o‘zlashtirish darajasini namoyish qilishiga qarab mos qo‘yiladigan baho ko‘rsatkichining tavsifidan iborat.
Baholash shakllari. Baholash uning mohiyatidan kelib chiqib, ikki xil shaklda o‘tkazilishi mumkin:
Mezonga asoslangan baholash
Me’yorga asoslangan baholash.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
Mezonga asoslangan baholash - Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat...

|
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
bet | 24/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Mezonga asoslangan baholash – baholanuvchining ta’lim jarayonida qo‘lga kiritgan natijalarini, bilim, malaka va ko‘nikmalarini oldindan belgilangan o‘quv maqsadlari asosida ishlab chiqilgan hamma uchun umumiy va bir xil mezonlarga ko‘ra taqqoslash va o‘lchashdan iborat bo‘lgai baholash shaklidir. Bunday baholash mezonlarni aniq belgilab beruvchi o‘quv maqsadlari bo‘yicha natijalarga baho berish imkoniyatini yaratadi. Bu orqali natijalar to‘g‘ridan to‘g‘ri va xolis baholanadi, shuningdek, kuchli guruhlarni kuchsiz guruhlardan yaxshiroq farqlash imkonini beradi. Bu baholash shakli ikki bosqichdan iborat bo‘lib, birinchi bosqichda baholanuvchining erishgan natijalari aniqlanadi, ikkinchi bosqichda esa, natijalar mezonlarga taqqoslanadi va o‘lchanadi.
Mezonga asoslangan (yoki maqsadli) baholashning afzalliklari:
O‘quv maqsadiga muvofiq baholanadi.
Ta’lim oluvchining o‘zlashtirish darajasini ob’ektiv baholaydi.
Ta’lim oluvchi olgan bahosida yo‘l qo‘ygan xatolarini yaqqol ko‘rsatib beradi.
Baholanuvchini ta’lim olishga yo‘naltiradi.
Baholanuvchilarning baholanayotgan sohadagi kuchli va kuchsiz tomonlarini xolisona aniqlab beradi, ularning o‘z bilimi va malakalariga bo‘lgan ishochini oshiradi.
Hamma uchun bir xil bilim va malaka talablarni o‘rnatadi.
Talim mazmunini aniqlab beradi.
Baholanuvchilarning o‘z faoliyati natijalariga bo‘lgan mas’u-liyatini oshiradi.
Mezonga asoslangan baholashning kamchiliklari:
Mezonlarni ishlab chiqish ko‘p vaqt talab qiladi.
Mezonlarning ob’ektivligi, haqqoniyligi va aniqligini aniq-lashtirishga nisbatan talablar sonining ko‘pligi.
Ijtimoiy fan yo‘nalishlari bo‘yicha mezonlar ishlab chiqish-da qiyinchiliklarga duch kelinadi.
Me’yorga asoslangan baholash – nisbiy baholash shakli bo‘lib, u baholashda so‘ng baholanuvchilarning ta’lim jarayonida qo‘lga kiritgan natijadarini o‘zaro taqqoslash orqali o‘lchashdan iborat.
1-rasm.
Bu baholash shakli ham ikki bosqichdan iborat bo‘lib, birinchi bosqichda baholanuvchining erishgan natijalari aniqlanadi, ikkin-chi bosqichda esa, bu natijalar o‘zaro taqqoslash orqali o‘lchanadi. Me’yorlangan (normaga asoslangan) baholashda baho bir necha ko‘rsatkichlarga va ta’lim olish shart-sharoitiga ko‘ra o‘zgarishi mumkin bo‘ladi. Masalan, o‘qituvchida xayrihohlikning paydo bo‘lishi, o‘qituvchining o‘ta qat’iyligi sababli ham baho o‘zgarishi mumkin (1-rasm).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
Me’yoriy (normaga asoslangan) baholashning afzalliklari

|
Me’yoriy (normaga asoslangan) baholashning afzalliklari
|
bet | 25/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Me’yoriy (normaga asoslangan) baholashning afzalliklari:
O‘qituvchi ortiqcha vaqt sarflamaydi.
Turli shart-sharoitga oson moslashtirish mumkin.
Baho bo‘yicha ko‘rsatkichlar umumiy tarzda olinadi.
Muayyan baholanuvchilar guruhi ichida ularni o‘zlashtirish darajasiga qarab tabaqalashtirish imkonini beradi.
Baholash natijasida guruh ichidan ma’lum sondagilarini aj-ratib olish imkonini beradi (masalan, kollejga kirish imtihonlari natijasida, boshqalarga nisbatan eng yuqori ko‘rsatkich ko‘rsatgan 25 kishini ajratib olish mumkin.
Me’yoriy (normaga asoslangan) baholashning kamchiliklari:
Baholashda bilim bilan xulqni baholash aralashtirib yuboriladi.
Ba’zan xulqni baholash bilimni baholashni belgilab qo‘yadi.
Baholar o‘qituvchi tomonidan sub’ektiv tarzda belgilanishi mumkin.
Ta’lim oluvchiga nisbatan simpatiya ham bahoni yuqori qo‘yib yuborishga olib keladi. Bilimlarni ob’ektiv va haqqoniy tarzda baholashning pasayishiga yo‘l ochib beradi.5
Baholash turlari. Baholash o‘tkazilish vaqtiga ko‘ra uch turga ajratiladi:
Boshlang‘ich baholash.
Joriy, ya’ni shakllantiruvchi baholash.
Yakuniy, ya’ni umumlashtiruvchi baholash.
Boshlang‘ich baholash – ta’lim jarayoni boshida ta’lim oluvchi-larning dastlabki bilim, ko‘nikma va malakalarini aniqlash uchun o‘tkaziladi. Bunday baholash natijalari ta’lim jarayonining mazmu-ni, usullari va shakllarini tanlash imkonini beradi.
Joriy (shakllantiruvchi) baholash muntazam ravishda o‘tkazib boriladi. U ta’lim jarayonidagi yutuq va kamchiliklarni, ta’lim jarayoni samarasini tezkor (operativ) aniqlab borish, o‘quv jarayonini muvofiqlashtirish va ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchi o‘rtasidagi qaytar aloqani ta’minlash imkonini beradi.
Yakuniy (umumlashtiruvchi) baholash – ta’lim oluvchining ta’lim jarayoniniig ma’lum davridagi o‘zlashtirish natijalarini belgilangan mezon va standartlarga javob berishini aniqlaydi. Yakuniy baholash ta’lim jarayonining ma’lum bosqichi yakunida o‘tkaziladi. U joriy baholash natijalarini jamlaydi.
|
| |
Baholash usulining ishonchliligi - Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga...

|
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
bet | 15/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Baholash usulining ishonchliligi. Agar foydalanilayotgan baholash usulining ishonchliligi yuqori bo‘lsa, talabaning o‘zlashtirish darajasi baholashning har xil usullaridan foydalanganda ham o‘zgarmay qoladi (olingan natijalar bir xil, o‘zgarmas bo‘ladi).
Baholashning o‘zlashtirish darajasini hosobga olishiga tegishli ishonchliligi. Ta’lim oluvchining o‘zlashtirish darajasini baholash usullarining ishonchliligi deb, baholash boshqa joyda va boshqa imtihon oluvchi tomonidan o‘tkazilganda ham, uning bir xil bo‘lishi, o‘zgarmasligi tushuniladi.
Baholash usullarining ishonchliligi quyidagi holatlarda ko‘proq yuqori darajada bo‘ladi:
– hamma ta’lim oluvchilar qo‘yilgan talabni aniq tushunsa;
– baholash shartlari oldindan ma’lum qilinsa va unga to‘liq rioya qilinsa;
– hamma natijalar baholashning oldindan kelishilgan mezonlariga to‘la asoslangan bo‘lsa;
– tasodifiy xatolarni kamaytirish maqsadida mos baholash turlari qo‘llanilsa.
Qulaylik. Baholash tizimi o‘quv maqsadlaridan kelib chiqqan holda o‘quv va ishlab chiqarish standartlariga mos bo‘lishi, murakkab bo‘lmasligi, pazorat o‘tkazuvchi va ta’lim oluvchi uchun qulay bo‘lishi lozim. Baholashni o‘tkazishda imkon qadar kompyuterlardan keng foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Topshiriq yoki test paytida ball beriladigan bo‘lsa, ball berish o‘rganish maqsadlarini nazorat qilishga moslashtirilgan bo‘lishi lozim. Bunda mavzuning muhimroq bo‘lgan qismlariga unchalik muhim bo‘lmagan qismlariga nisbatan ko‘proq ball berish kerak bo‘ladi.
Baholash jarayonida uchraydigan ba’zi xatoliklar. Ta’lim be-ruvchining shaxsiy qarashlari bilan bog‘liq ravishda baholashda bir qator xato hukm surib yuradi.
Xayrixohlik xatosi. Agar ta’lim beruvchi biror ta’lim oluvchiga nisbatan hayrixohlik bilan qarasa, bu bahoning biroz yuqoriroq bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
Yuqori talab qo‘yish xatosi. Agar ta’lim beruvchi o‘ziga nisba-tan yuqori talablar qo‘ysa va xuddi shunday yuqori darajadagi talab-larni ta’lim oluvchilarga nisbatan qo‘llasa, bunday hol bahoning biroz pastroq bo‘lishiga olib kelishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti “Himoyaga ruxsat etilsin” Magistratura bo‘limi boshlig‘i D. A. Mamatqulov
|
Test vositasida domen haqida xulosa chiqarish jarayoni

|
Test vositasida domen haqida xulosa chiqarish jarayoni
|
bet | 13/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Test vositasida domen haqida xulosa chiqarish jarayoni
Ob’ektiv xulosalar chiqara olishimiz va test topshiruvchilarni bir-biri bilan solishtira olishimiz uchun test topshiriqlari va ularni bajarish talablari (sharoitlari) barcha o‘quvchilar (test topshiruvchilar) uchun teng bo‘lishi lozim. Masalan, transport vositasini boshqarish ko‘nikmasini baholayotganda bir o‘quvchi uchun hech qanday svetoforlari va chorrahalari yo‘q tekis trassa, boshqa o‘quvchi uchun harakat tirband bo‘lganmarkaziy ko‘cha tanlansa, berilgan topshiriqni bajarish shartlari o‘rtasidagi bunday farqlar ob’ektiv xulosalar chiqarish imkonini bermaydi. Yoki ona tilidan insho yozish so‘ralgan testda bir o‘quvchiga berilgan vaqt boshqa o‘quvchiga berilganvaqtdan farq qilsa, bu ham o‘quvchilarni bir-biri bilan solishtirish va ob’ektiv xulosalar chiqarishga halal beradi.
Testning shartlari: baholanishi lozim bo‘lgan domen (bilim, ko‘nikma, malaka yoki kompetensiya) haqida xulosa chiqarishga imkon berishi va uni bajarish shart-sharoitlari barcha test topshiruvchilar uchun teng bo‘lishi lozim.
Asosiy xulosa: baholash jarayonida cheklangan sondagi maxsus tuzilgan topshiriqlar (test topshiriqlari) yig‘indisi (test) orqali ma’lum bir bilim, ko‘nikma, malaka, kompetensiyalar majmuyining (domenning) test topshiruvchida qay darajada shakllangani haqida bilvosita xulosa chiqariladi.
2. Ta’lim jarayonida pedagogik o‘lchovning
asosiy tamoyillari
Pedagogik o‘lchov tamoyillari. Bilimlarni tekshirish va baholash muayyan didaktik talablarga javob berishi kerak. Tekshirish va nazorat qilish sistemali, doimiy tarzda bo‘lishi shart. Bu talabga rioya etilmasa, ta’lim oluvchilarning o‘qishga nisbatan munosabati yomonlashadi, bilimlarning sifatiga salbiy ta’sir qiladi.
Bilimlarni o‘lchash individual xarakterga egadir. Har bir ta’lim oluvchi uiing qaysi bilimlari, ko‘nikma va malakalari baholanayotganini bilishi kerak. Ta’lim beruvchining savollariga va vazi-falariga javob berishga tayyorlik holati bilimlarni tekshirish va baholash o‘quv jarayonining muhim bir bo‘lagiga, uning tarkibiy qismiga aylangan taqdirdagina ro‘y beradi.
Ta’lim oluvchining bilimlari, ko‘nikma va malakalari davlat o‘quv rejalarining bajarilishi nuqtai nazaridan tekshiriladi va baholanadi.
Ta’lim oluvchilarning bilimlari, ko‘nikma va malakalarini tekshirish shakllari turlichadir. Ba’zan ta’lim beruvchi bilimlarni tekshirishning uzoq vaqt mobaynida bir xildagi usullarini qo‘llaydi. Unda so‘rash, savol berish, bahoni izohlash sohasida muayyan odat paydo bo‘ladi. Ta’lim oluvchilar bunday tekshirishga moslashib ketadilar, o‘qituvchining qay tarzda so‘rashi ularga oldindan ma’lum bo‘ladi. Ular faqat ta’lim beruvchi uchun, uni qanoatlantirish uchun javob bera boshlaydilar.
Quyidagi beshta asosiy tamoyil baholash tizimi samaradordigi-ning poydevori hisoblanadi:
O‘quv maqsadlariga asoslanganlik.
Haqiqiylik.
Haqqoniylik.
Ishonchlilik.
Qulaylik.
|
| |
Adabiyotlar ro‘yxati - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi fanidan

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ma’lumotlar bazasi fanidan
|
bet | 3/3 | Sana | 07.07.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #266814 |
Bog'liq 2-ishshshshshsAdabiyotlar ro‘yxati
В.П. Базы данных. Книга 2 распределенные и удаленные базы данных: учебник.// Москва ИД «ФОРУМ» - ИНФРА-
М. – 2018. – С 261.
Голицына О.Л. Базы данных: учеб. Пособие // – 4-е изд.,
перераб. И доп. – М.: ФОРУМ: ИНФРА-М, 2018. – 400 с.
Мартишин С.А. Базы данных. Практическое применение СУБД SQL –и NoSQL – типа для проектирования информационных систем: учеб. Пособие // - Москва: ИД
«ФОРУМ» - ИНФРА-М, 2019, – 368 с.
Internet saytlari
www.intiut.ru;
www.oracle.com
www.library.tuit.uz;
www.intuit.ru;
www.w3school.com;
www.ziyonet.uz;
|
| |
Web sayt ma’lumotlar bazasini yaratish.– aloqa diagrammasi

|
Web sayt ma’lumotlar bazasini yaratish.– aloqa diagrammasi
|
bet | 2/3 | Sana | 07.07.2024 | Hajmi | 1,23 Mb. | | #266814 |
Bog'liq 2-ishshshshshs2.Web sayt ma’lumotlar bazasini yaratish.– aloqa diagrammasi.
Yangiliklar turi
Maosh
FISH
Web sayt nomi
Qayta ishlanadi
Ishga olindi
Web sayt
Yangliklar
Hodimlar
3.SQL tilida jadvallar yaratish, o’zgartirish va o’chirish.
Y aratish
create database web_sayt;
c reate table qurilmalar(id int, qurilma_nomi varchar(50));
c reate table xodimlar(id int, fish varchar(100), maoshi varchar(30), lavozimi varchar(20));
c reate table yangiliklar(id int, yanglik_turi varchar(100), yangiliklar_hududi varchar(30));
create table faydalanuvchi(id int, foydalanuvchi_turi varchar(100));
Xulosa: Ma’lumotlar bazasining zamonaviy texnologiyasida ma’lumotlar bazasini yaratish, uni dolzarb holatda yuritishni va foydalanuvchilarga undan axborot olishini ta’minlovchi maxsus dasturiy vosita, ya’ni ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi yordami bilan markazlashtirilgan holda amalga oshirishni nazarda tutadi.
Ma’lumotlar bazasi – EHM xotirasiga yozilgan ma’lum bir strukturaga ega, o‘zaro bog‘langan va tartiblangan ma’lumotlar majmuasi bo‘lib, u biror bir ob’ektning xususiyatini, holatini yoki ob’ektlar o‘rtasidagi munosabatni ma’lum ma’noda ifodalaydi. MB foydalanuvchiga strukturalashtirilgan ma’lumotlarni saqlash va ishlatishda optimal qulaylikni yaratib beradi.
Demak, ma’lumotlar bazasi deganda ma’lum bir strukturada saqlanadigan ma’lumotlar to‘plami tushuniladi. Boshqacha qilib aytganda MB - bu ma’lum berilgan aniq bir strukturaga ega bo‘lgan ma’lumotlarni o‘z ichiga oluvchi maxsus formatga ega bo‘lgan fayldir. Ma’lumotlarni strukturalashtirish - bu shunchaki ma’lumotlarni tasvirlashda qandaydir moslikni kiritish usulidir. Odatda MB ma’lum bir ob’ekt sohasini ifodalaydi va uning ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi, ularni saqlaydi va foydalanuvchiga ma’lumotlarni qayta ishlashda undan foydalanish imkonini yaratib beradi.
M a ‘ l u m o t l a r b a z a s i – bu ma’lum bir predmet sohasiga oid tizimlashtirilgan(strukturalashtirilgan)ma’lumotlarningnomlangan to‘plamidir.
M a ‘ l u m o t l a r b a z a s i n i b o sh q a r i sh t i z i m i – bu ma’lumotlar bazasini yaratish, ularni dolzarb holatini ta’minlash va undagi zarur axborotni topish ishlarini tashkil etish uchun mo‘ljallangan dasturlar majmui va til vositasidir.
Ma’lumotlar bazasi tushunchasi maydon, yozuv, fayl (jadval) kabi elementlar bilan chambarchas bog‘liq .
|
| |
Choose the best answer - Topical News Lessons

©Macmillan Publishers Ltd
Taken from the News section in
www.onestopenglish.com
Find the words which mean:
1. Very, very surprised
2. Very, very frightening
3. The opposite of ‘poor’
4. A flat, dry area without many plants or water
5. Another expression for ‘to become extinct’
6. The opposite of ‘downhill’
7. Another word for ‘regions’
8. A word which means ‘especially’
Fill the gaps using an appropriate preposition.
1. _______ example, …
2. They were shocked _______ what they found.
3. They want to save plants and animals _______ extinction.
4. Some species have a better chance _______ survival.
5. The King Protea is the national flower _______ South Africa.
6. Many _______ the plants that live in this region are very rare.
7. 30% of all life forms may become extinct _______ 2050.
8. Global warming is dangerous _______ plants and animals.
M U N D A R I J A - Zulfiya Saylanma «sharq»

Bu kunlarda uyda em asm an.................................................................157
T ong............................................................................................................. 159
She’r demak............................................................................................. 160
Y illa r........................................................................................................... 161
Onam b o g 'i ............................................................................................. 163
Niyatim, aytajak so‘z, zorlarimga..................................................... 164
Buguningga men bo'lay h o k im ........................................................ 165
Uzugim sirg'ilib tushdi .................................................................... 167
Bu kunning she’ri ............................................................................. 168
Kuylama hijronni ................................................................................. 169
0 ,i jo d ...........................................................................................................170