Mavzu: Avtomobillar servisi avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatishni umum tan olgan usulidir

Mavzu: Avtomobillar servisi - avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatishni umum tan olgan usulidir
Reja:
Avtomobil servisini tashkil etish va rivojlantirish bo’yicha hukumat qarorlari.
Avtotransport vositalariga servis usulida xizmat ko’rsatish to’g’risida tushuncha, uning mohiyati, dunyoda va mamlakatimizda paydo bo’lishi va rivojlanishi to’g’risida ma’lumotlar.
Avtotransport vositalari servisining iqtisodiy-ijtimoiy ahamiyati.
Avtomobil servisining turlari. Avtomobil servisiga qo’yiladigan talablar.
Avtomobillarga servis korxonalaridan tashqarida xizmat ko’rsatish.
Tayanch iboralar: servis, avtoservis, texnik xizmat korsatish, mehnat, jamoa, sifat, texnik soz va nosoz, avtomobil, trasnport, texnik servis, tarmoq, diller, qonun, qoidalar, qonun osmti hujjatlari.
Avtomobil servisini tashkil etish va rivojlantirish bo’yicha hukumat qarorlari
Oxirgi o’n yillikdagi ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar avtomobillarga xizmat ko’rsatishda keskin tarkibiy o’zgarishlarga olib keldi, xizmat iste’molchilarining talabalarini sifatli va to’liq qondirishga yo’naltirilgan iqtisodiyotdan, hamda xizmat ko’rsatishlarga hozirgi zamon talablaridan kelib chiqqan holda avtoservis oldiga yangi vazifalarni qo’ydi.
Servis – xizmat ko’rsatishga qaratilgan faoliyatdir. Uning alohida xususiyati shundaki, xizmat ko’rsatish jarayonida ba’zi material resurslar sarf qilinsada, servis material ko’rinishida emas, balki ehtiyojini faoliyat orqali qondirishidadir. Xizmat ko’rsatish ishlab chiqarish jarayonidan ajralmasdir, u saqlanmaydi va doimiy bo’lmagan sifat xususiyatiga ega. Xizmatning ishlab chiqarish jarayonidan ajralmasligi uni shu jarayonda iste’mol qilinishidadir. Xizmatni amalga oshirilgandan so’ng uni saqlab qolish, yig’ishning yoki sotishning iloji yo’q, shuning uchun xizmatni ko’rsatish jarayonida kerakli material, moliyaviy va mehnat resurslari hajmini rejalashtirishda xizmatga bo’lgan talabni aniq bashorat qilish vazifasi turadi.
Xizmat sifatining doimiy emasligi shundaki, iste’molchi xizmat ko’rsatilgunga qadar uni sifatini baholay olmaydi. Buni xizmatni amalga oshirilgandan so’nggina imkoni bor. SHuning uchun, mijozga xizmat ko’rsatilgunga qadar xizmat haqida to’liq tasavvur hosil qilish imkonini beruvchi xizmat turlari va sifati to’g’risidagi ma’lumotlar katta ahamiyatga ega.
Odatda, xizmat ko’rsatishda qo’l mehnatining ulushi katta bo’lganligi uchun servis sifati xizmat ko’rsatuvchining malakasiga bog’liq. Avtotransport vositalarining ekspluatatsiyasi ularni texnik soz holatini, hamda bu vositalardan foydalanish jarayonini ta’minlovchi tadbirlarni o’z ichiga olgan majmuadir. Texnik foydalanish avtotransport vositalarini ishga yaroqli holda saqlashda resurslarni oqilona xarajat qilishni ifodalaydi.
Avtomobil servisi iste’molchilarning avtotransport vositalarini sotib yoki ijaraga olish, texnik soz holda saqlash, kerakli ekspluatatsion xususiyatlarga ega transport vositalariga qulay ishlash sharoitlarini yaratish bo’yicha bo’lgan talab va ehtiyojlarini qondirishga yo’naltirilgan. Texnik servis avtotransport vositalari egalarini talabini qondirish, yo’lovchi va yuk tashishning maromda va xavfsizligini ta’minlashga, loyihalash va ishlab chiqarishda nazarda tutilgan me’yorlarni qoniqtirilishini ta’minlaydi.
Avtomobil transportidan foydalanishning tuzilish tarkibida, ishlab chiqarish majmualari orasida texnik servis alohida o’ringa ega. Uning holati va samarador faoliyati sifatli transport xizmatlarni rivojlanishining muhim shartidir. Avtotransport vositalarining texnik servisi iste’molchilar talablarni qondiradigan, avtomobillarni ishga yaroqli holda saqlab turadigan, harakatlanuvchi tarkibning holatini ekologik va xarakat xavfsizligi shartlariga muvofiq bo’lishini ta’minlaydigan yuqori sifatli xizmatlarni bajaradi.
Texnik xizmat ko’rsatishning shahar va yo’l yoqasidagi shahobchalari, avtomobil zavodining o’ziga tegishli va diler tarmoqlari, avtomobil yuvish joylari, davlat texnik ko’rigini o’tkazish uchun tashxis bo’linmalari, alohida avtomobil qismlari va agregatlarni ta’mirlashga ixtisoslashtirilgan ustaxonalar, avtomobillar tyuningiga ixtisoslashtirilgan korxonalar, o’z o’ziga xizmat ko’rsatish o’rinlari, avtotransport vositalarini, ehtiyot qismlarni va avtomobil bezaklarini sotish bo’yicha avtosalonlar va avtodo’konlar, motellar va kempinglar, avtomobillarni ijaraga berish shahobchalari, garajlar va avtomobillarning saqlash joylari, axborotlar beruvchi va maslahat berish izmatlarini ko’rsatish korxonalari mavjud. Keltirilgan avtoservis korxonalari ro’yxati avtoservis xizmatlarining qanchalik xilma-hil turlarini iste’molchilar tomonidan talab qilinishini va foydalish manbai ekanligini ko’rsatadi. Xizmatlar bozoriga jahon savdosining 20 - 25% i to’g’ri keladi, shunga ko’ra, bu bozor ayniqsa taraqqiy etgan mamlakatlarda umumiy tovar bozorining rivojlanishidan ko’ra tezroq sur’at bilan o’smoqda. O’rtacha hisobda, jahonda xizmat ko’rsatish bozorining o’sish sur’ati o’tgan asrning 80-90 yillarida umumiy tovar bozorini o’sish sur’atidan taxminan ikki marta yuqori bo’lgan – o’rtacha 8,7 va 4,5 munosabatda. 1995 yili jahon bozorida xizmat ko’rsatish taxminan 1 trln. AQSH dollarini yoki umumiy jahon tovar aylanmasining chorak qismini tashkil qildi. Jahonning rivojlangan mamlakatlar ichki yalpi mahsulotida xizmatlar hissasi 60-80% tashkil etadi, xizmatlar sohasida iqtisodiyotda band bo’lganlarning 70%i mehnat qiladi.
Oxirgi yillarda respublikada servis sohasida izchil choralar ko’rilmoqda. Xizmat ko’rsatish bozorining tarkibi xizmatlarning yangi istiqbolli turlari – bank, moliya, sug’urta, axborot-aloqa va boshqalar hisobiga takomillashib bormoqda. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2006 yil 14 apreldagi PP-325-sonli «O’zbekiston Respublikasida xizmatlar va servis sohasini 2006-2010 yillarda jadal rivojlantirish choralari haqida» va 2007 yil 21maydagi PP-640-sonli «O’zbekiston Respublikasida xizmatlar va servis sohasini 2010-yilgacha bo’lgan davrda jadal rivojlantirish qo’shimcha choralari haqida» qarorlariga xizmatlar va servis sohasini jadal rivojlantirish uchun qulay sharoit yaratish, uning iqtisodiyotdagi hissasini oshirish, xizmat ko’rsatish sohasi tarmoqlarida band bo’lganlar sonini ko’paytirish va shuni asosida aholi daromadlarini o’stirish maqsadida xizmatlar va servis sohasini rivojlanishning asosiy yo’nalishlarni belgilagan, ularga quyidagilarni kiritish mumkin:
- xizmatlar sohasida tadbirkorlik tashabbusini tobora kengaytirish uchun qulay sharoit yaratish, shuningdek, rasmiyatchilik to’siqlarini bartaraf etish va uning asosida xizmatlar xajmini yuqari sur’atlar bilan o’sishini ta’minlash, hamda ularning ichki yalpi mahsulotda hissasini 2010 yilgacha 49% ga yetkazish;
- xizmat ko’rsatish sohasida band bo’lganlar sonini 2006-2010 yillarda 1,6 marta ko’paytirish;
- an’anaviy xizmatlar ko’rsatish bilan bir qatorda yangi istiqbolli turlari - huquqiy, maslahatlar berish, bank, moliya, sug’urta, lizing, baholash xizmatlarni jadal rivojlantirish;
- mamlakat korxonalarining xizmatlarini xalqaro bozordagi hissasini va sifatini ko’tarish, shu asosda xizmatlarni eksport qilishni o’stirish;
- xizmatlar va servis sohasida ishlash uchun malakali kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlashni har tomonlama quvvatlash.
“2006-2010 yillarda xizmatlar va servis sohasini rivojlantirish” dasturini amalga oshirish natijasida 2006 yilda aholiga ko’rsatilgan to’lovli xizmatlar 19,3 %ga oshdi, xizmatlar sohasi hissasiga respublikada yaratilgan ichki yalpi mahsulotning 39,5% to’g’ri keldi, bu dasturda belgilangan bashorat ko’rsatkichlaridan ancha yuqori. Xizmatlarning istiqbolli turlari - telekommunikatsiya xizmatlar, uyali telefon xizmatlari, bank va moliya xizmatlari, sug’urta, turizm va ekskursiya xizmatlari jadal sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Xizmatlar sohasida 2006 yili 137 ming yangi ish joylari yaratildi.
Prezident Islom Karimov 2009 yilning asosiy yakunlari va 2010 yilda O’zbekistonni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Maxkamasining majlisidagi «Asosiy vazifamiz - vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini yanada yuksaltirishdir» ma’ruzalarida [2]:
«Aholiga xizmat ko’rsatish sohasini yanada kengaytirish g’oyat muhim ahamiyatga ega. Bunday tarmoqlar tashqi kon’yunkturaga ham, ob-havo sharoitiga ham bog’liq emas, ya’ni, tashqi omillarning o’zgarishi ularga ta’sir ko’rsata olmaydi. Ayni paytda bu xizmatlar o’zimizda ishlab chiqarilgan mahsulotlarning ko’plab turlariga ichki talabni oshiradi, shuningdek, iste’mol bozorida mutanosiblikni saqlashda muhim rol o’ynaydi. Bularning barchasini nazarda tutgan holda, xizmat ko’rsatish sohasining yalpi ichki mahsulotdagi ulushini 2009 yildagi 47 foizdan 2010 yilda 49 foizga yetkazish zarur» deb ta’kidlab o’tdilar.
Avtomobil parkining hozirgi sur’atda o’sishi avtotransport vositalariga sifatli texnik servis muammosini ustivor yo’nalishlar qatoriga qo’yadi. Yo’lovchilar va yuk tashishda eng ko’p hissa avtotransportga to’g’ri keladi. 2009 yili yo’lovchilarni transportning hamma turlari tashigan umumiy soniing (5575,4 mln. kishi bo’lgan) 98,0 % ni avtotransport tashigan, yo’lovchi aylanmasining (62833,6 mln. yo’lovchi) 89,0% yo’lovchi avtotransportga to’g’ri keladi. Avtomobil transporti 2009 yili 976887,6 ming tonna yuk tashigan, bu transportning hamma turlari tashigan yuklarining 94,0 %ni tashkil etadi (truboprovodlarni hisobga olmaganda). Avtotransportning yuk aylanmasi 23185,4 mln. tonna km. yoki umumiy transport yuk aylanmasining 49,0 % ga to’g’ri keladi (truboprovodlarni hisobga olmaganda).
Mamlakat iqtisodiyotida avtomobil transportining muhim o’rni bor, u katta ijtimoiy ahamiyatga ega, eng qulay va foydalanish oson harakatlanish vositasi sifatida fuqarolarning hayotiga mahkam joylashib olgan. Transportning boshqa turlariga nisbatan avtotransport vositasining soddaligi va foydalanishda osonligi avtomobil yo’llarida yuqori tezliklarda va jadal harakatlarda undan foydalanishning xavfsizligiga alohida talablar qo’yiladi. Boshqa tomondan avtotransport vositalarini tuzilishi, birinchi navbatda ishonchliligi, tashxislash vositalari bilan to’la jixozlaganligi, mikroprotsessor texnika keng qo’llanishi, murakkabligi va qiymatini oshib borishi texnik servisning foydalanish xavfsizligini ta’minlashga javobgarligini kuchaytiradi.
O’zbekistonda avtomobil servisi sifatli va keng turda xizmatlar ko’rsatish bo’yicha davomli an’analariga ega. Avtoservis tarmog’i turli xildagi avtoservis korxonalaridan tashkil topgan: avtomobillar ishlab chiqaruvchi zavodlarning servis markazlaridan to uncha katta bo’lmagan avtomobil ta’mirlash ustaxonalari va mayda ta’mirlash postlarigacha. Mamlakatda avtoservisning paydo bo’lishiga aholi shaxsiy avtomobillar parkini o’sishi asosiy turtki bo’lgan. O’tgan asrning to 60-yillariga qadar mamlakat aholisining avtomobil parki juda kichik (1965 yili O’zbekistonda har bir 1000 kishiga 3 ta avtomobil to’g’ri kelgan) va faqat oilaga xizmat qiluvchi yengil avtomobillardan iborat bo’lgan. Davlat siyosati, hamma sohada bo’lgandek, avtomobil transportida ham asosan o’ziga qarashli jamoat transportini rivojlantirishga qaratilgan edi. SHaxsiy fuqarolar transporti, qadrlanmas, unga xizmat ko’rsatish avtomobil egalarining o’z muammolari bo’lib qolgan edi.
Faqat 60-yillarning ikkinchi yarmidan boshlab mahsus, aholi avtomobillariga xizmat ko’rsatuvchi korxonalar tashkil qilinib, ishga tushirila boshlandi. 1968 yilda hukumatning «Fuqarolar transport vositalariga texnik xizmat ko’rsatishni yaxshilash choralari» to’g’risidagi qarori bu sohaga davlat ahamiyatiga ega masala sifatida yondoshish boshlanganidan darak berdi. Aholi avtomobil parki ham ayniqsa 1970-yillardan boshlab tez sur’atlar bilan o’sa boshladi. O’sha paytdagi statistik ma’lumotlarga qaraganda, aholining avtomobillashgani, ya’ni har bir 1000 kishiga to’g’ri keladigan avtomobillar soni mamlakatimizda o’sib borish dinamikasi quyidagi diagrammada keltirilgan. O’zbekiston aholisi avtomobil parki 1991 yil boshida 1 mln.ga yaqinlashib qolgan va markalariga qarab quyidagicha taqsimlangan edi (% hisobida):
«ZAZ» 15,6
«Moskvich» 26,9
«VAZ» 47,4
«Volga» barcha modellari 2,9
«UAZ»-469 barcha modellari 0,05
Boshqalar (chet el avtomobillari) 7,15
Dastlabki tashkil etilgan avtoservis korxonalari – avtomobillarga xizmat ko’rsatish stantsiyalari, avtoustaxonalar, avtomobil prokat (ijaraga berish) punktlari, avtosaqlash joylari mahalliy hokimiyatlar - tuman va shaharlar ijroiya qo’mitalari tasarruflarida bo’lgan, so’ngra (1969 yildan 1000 kishiga tug’ri keladigan) xukumat qaroriga asosan, O’zbekiston aholisiga maishiy xizmat ko’rsatish vazirligi tashkil etilib, uning tarkibidagi «Uzavtoxizmat» boshqarmasiga o’tkazilgan.
1.1-rasmda Respublika miqyosida avtomobillar sonini o’sish surati.
Mavjud ishlab turgan avtoservis korxonalari qatoriga 1974 yildan boshlab firma usulida xizmat ko’rsatuvchi «AvtoVAZ texxizmat», «KAMAZ texxizmat», «AvtoZAZ texxizmat», «Moskvichtexxizmat» va boshqa avtomobil zavodlariga qarashli avtoservis korxonalari qo’shila boshladi. Firma usulidagi avtoservis o’sha paytdagi davlatda va shu jumladan, O’zbekiston uchun ham yangilik bo’lib, bu sohada yangi davr boshlanganidan darak berar edi. Endi mamlakat avtomobil zavodlari dunyo avtomobilsoz kompaniyalari izidan ketib, o’z mahsulotlariga o’zlari xizmat ko’rsatish majburiyatlarini olishi boshlashdi. Avtoservis yangi bosqichga ko’tarildi, uning moddiy-texnik bazasi mustahkamlanadigan, xizmat ko’rsatishning
texnik va madaniy saviyasi yaxshilanadigan bo’ldi.
Fuqarolarga tegishli yengil avtomobillarga xizmatlar ko’rsatadigan avtoservis markazlarini birlashtiruvchi eng yirik bo’linma «O’zavtotexobslujivnie» ishlab chiqarish birlashmasi (ICHB) bo’lgan. O’tgan asrning 90-yillarida, yuk tashuvchi avtomobillar hamda avtobuslarga xizmatlar ko’rsatish va ta’mirlash uchun kichik va hususiy korxonalar tomonidan foydalaniladigan servis markazlarining yetishmasligi natijasida, xizmatlarni rivojlangan ishlab chiqarish bazalariga ega avtotransport korxonalarining avtomobil ta’mirlash ustaxonalari va avtomobil ta’mirlash zavodlari ko’rsata boshladi. O’zbekistonni avtomobil ishlab chiqarishuvchi davlatga aylanishi bilan avtomobil servisini rivojlanishi sifat jihatidan yangi bosqichga o’tdi.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 17 mart 1994 yilgi qarori bo’yicha O’zbekistonada avtomobil sanoatini yaratish maqsadida avtomobil ishlab chiqarish korxonalari assotsiatsiyasi «O’zavtosanoat» tashkil etilgan.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1992 yil 5 noyabrdagi qaroriga [7] asosan avtomobil ishlab chiqarish o’zbek-koreys qo’shma korxonasi «O’zDEUavto» tashkil qilindi. Mamlakatimizning avtomobil qurish yetakchisi, birinchi bo’lib Markaziy Osiyoda yengil avtomobillar ishlab chiqarishni yo’lga qo’ygan Asaka zavodi bo’ldi. 1996 yil martida Asaka zavodi konveeridan birinchi Damas avtomobil modeli tushdi, 2008 yil 27 noyabrida esa konveerdan millioninchi avtomobil tushdi. 2008 yil Asaka zavodi loyixa quvvatiga yetdi – bir yilda 200 ming yengil avtomobil ishlab chiqarildi.
Hozirgi vaqtda Asaka zavodi «General Motors-Uzbekistan» qo’shma korxonasiga o’zgartirilgan va mamlakatimizda avtosanoat korxonalarni birlashtiruvchi «O’zavtosanoat» ochiq aktsionerlik kompaniyasining eng yirik korxonasidir. Asaka avtomobil zavodi ishga tushirilishi bilan turli yengil avtomobillar uchun qismlar, detallar ishlab chiqaruvchi yana 20dan ortiq korxona va lak-bo’yoq zavodlari qurilgan. Hozirgi kunda «General Motors-Uzbekistan» qo’shma korxonsi yengil avtomobillarning iste’molchilarning turli did va havaslariga mo’ljallangan oltita modelini ishlab chiqaradi, mahsulotning salmoqli qismi eksportga ketmoqda. Asaka zavodi ishlab chiqargan yengil avtomobillar servisi va sotish uchun keng tarmoq yaratildi. MDH mamlakatlarining 104 shaharida 144 ta kompaniyadan tashkil bo’lgan keng yoyilgan tarmoq va respublikada -«O’zavtotexxizmat» ochiq aktsionerlik birlashmasi korxonalari orqali xududiy tarmoqlar faoliyat ko’rsatmoqda.
Yiliga 4 ming donagacha kichik sig’imli avtobus (16-32 o’rinli) va 1000 ta 1,5-10 tonna yuk ko’tarish qobiliyatiga ega avtomobil ishlab chiqarish quvvatga ega Samarqand avtomobil zavodi ishga tushdi. 2006 yili «SamKochAvto» MCHJ «SamAvto» MCHJsiga o’zgartirildi, zavoda «ISUZU» kompaniyasi(Yaponiya) ishlab chiqargan shassida avtobus va kichik tonnajli yuk tashuvchi avtomobillar seriyali ishlab chiqarila boshlandi. «SamAvto» MCHJ Toshkent, Asaka, Buxoro, Jizzax, Qo’qon, Namangan, Nukus, Samarqand, Termiz, Xiva, SHahrixon shaharlarida avtobuslarga xizmatlar ko’rsatish va ehtiyot qismlar sotish bo’yicha servis shahobchalari tarmog’ini tashkil qilgan.
Respublika xukumati «O’zavtotexxizmat» OAJ tizimining rivojlanishiga ulkan e’tibor bermoqda. Respublikada zamonaviy servis va xizmatlar ko’rsatish majmuini yaratish maqsadida qator xukumat qarorlari qabul qilindi.
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1995 yil 27 fevraldagi qarori bo’yicha [8] «O’zavtotexobslujivnie» ICHBning hamma tarkibiy bo’linmalari joylardagi «Avtotexxizmat»ochiq aktsionerlik jamiyatlariga aylantirildi. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 26 mart 1996 yilgi qarori bo’yicha [9] «O’zavtotexxizmat» OAJ joylardagi korxonalari quvvatlari asosida «O’zDEUavto» qo’shma korxonasi bilan birgalikda servisli xizmatlar ko’rsatish va Asaka avtomobil zavodi yengil avtomobillarini sotish tarmog’ini tashkil qilish haqida qaror qabul qilindi. Bu qarorni, hamda O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 3 sentyabr 1996 yilgi qarorni [10] bajarish uchun qisqa muddatda joylardagi «Avtotexxizmat» ochiq aktsionerlik jamiyatlarining texnik xizmatlar ko’rsatish shahobchalari qayta qurildi va texnik qayta jihozlandi, zamonaviy avtosalonlar, yangi avtomobillar uchun yopiq saqlash joylari qurildi. Ana shu maqsadlarga respublika xukumati 1 mlrd. so’mdan ortiq uzoq muddatli maqsadli kreditlar ajratdi.
SHuningdek, qayta quriladigan texnik xizmatlar ko’rsatish shahobchalarini yangi texnik jixozlari bilan ta’minlash uchun hamda «O’zDEUavto» aktsionerlik jamiyatining Asaka avtomobil zavodi ishlab chiqaradigan avtomobillarga texnik xizmatlar ko’rsatish va ta’mirlashga mo’ljallangan zamonaviy uskunalar va maxsus asboblar sotib olish uchun 2,5 mln. AQSH dollari miqdorida kredit ajratildi. qayta qurilgan texnik xizmatlar ko’rsatish shahobchalarida 473 dona uskuna o’rnatilgan, shulardan 97 donasi qo’shaloq tirkovichli ko’targichlar, 274 donasi tashxislash va 88 donasi shina o’rnatish uskunalari, 14 donasi ishlarilgan gazlarni toksik zaharlilik darajasini tekshirish uchun gazanalizatorlar, 38 donasi yig’ma
mahsus asboblar.
Joylardagi «Avtotexxizmat» aktsionerlik jamiyatlarining texnik xizmatlar ko’rsatish shahobchalari qayta qurildi va texnik qayta jihozlash ishlari «O’zavtosanoat» assotsiatsiyasining ma’muriyati nazorati ostida amalga oshirildi, «O’zDEUavto» aktsionerlik jamiyatining ishlab chiqaradigan avtomobillarga texnik xizmatlar ko’rsatadigan yuqori malakali mutahassislar tayyorlash masalalariga alohida e’tibor berildi. Janubiy Koreyaning «DEU» korporatsiyasi korxonalarida «Avtotexxizmat» OAJ korxonalarining 150 ta mutaxassislari o’qib kelishdi, gazaballon uskunalar o’rnatish va avtotransport vositalarni harakatlanuvchi bo’linmalarda ta’mirlash bo’yicha texnologik xujjatlar sotib olindi.
Hozirgi kunda «O’zavtotexxizmat» OAJ korxonalari kuchli texnik imkoniyatlarga va kadrlarga ega. Respublikaning barcha xududlarida 26ta zamonaviy texnik xizmatlar ko’rsatish shahobchalari, 3ta avtota’mirlash ustaxonalari, 27 ta avtosalonlar va 36ta ehtiyot qismlarni sotish do’konlari, 3000ta sig’imli avtomobillar uchun yopiq saqlash joylari faoliyat ko’rsatmoqda. Tizimdagi ishlaydiganlar soni 2113 kishini tashkil qiladi.
Avtomobillarni sotish miqdori, uni tashkil qilishga va keyingi servisga bog’liq. Hozirgi vaqtda «O’zavtotexxizmat» tizimi aktsionerlik jamiyatlari, avvallari «O’zDEUavto» YoAJ deb nomlangan «General Motors-Uzbekistan» yopiq aktsionerlik jamiyatining avtomobillarni sotish bo’yicha diler hisoblanadi. Dilerlik faoliyati boshlanganda to shu kungacha «O’zavtotexxizmat» OAJ joylardagi korxonalari orqali Asaka avtomobil zavodi ishlab chiqaradigan 337047 dona avtomobil sotilgan.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining ««O’zDEUavto» yangi modellar ishlab chiqarish choralari haqida» 24 iyul 2007 yil qarorni [6] bajarish bo’yicha «O’zavtotexxizmat» aktsionerlik kompaniyasi «General Motors» kompaniyasi bilan hamkorlikda O’zbekistonda avtomobilning «SHevrolet» modelini ishlab chiqarish bo’yicha ulkan ishlarni amalga oshirdi. Mamlakatimiz avtomobil zavodi konveeridan tushgan birinchi «SHevrolet» modeli avtomobillarini sotish xuquqi «O’zavtotexxizmat» OAJga berildi. Hozirda «SHevrolet» avtomobillari bizning tizim avtosalonlarda «Neksiya», «Matiz» va «Damas» modellari qatorida talab qilinmoqda. Respublika aholisiga 2008 yil sentyabr oyi boshigacha 723 dona «Kaptiva», 1290 dona «Epika» va 242 dona «Takuma» markasida avtomobillari sotilgan. «O’zavtotexxizmat» ochiq aktsionerlik jamiyati tarkibiga kiruvchi aktsioner jamiyatlar servis sohasiga katta e’tibor berishmoqda. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «O’zbekiston Respublikasida xizmatlar va servis sohasini 2006-2010 yillarda jadal rivojlantirish choralari haqida» 2006 yil 17 aprel [3] va «O’zbekiston Respublikasida xizmatlar va servis sohasini 2010-yilgacha bo’lgan davrda jadal rivojlantirish qo’shimcha choralari haqida» 2007 yil 21 maydagi qarorlarini [5] bajarish bo’yicha salmoqli ishlar qilindi, natijada avtomobillarga texnik xizmatlar ko’rsatish va ta’mirlash ishlari xajmi 2 marta oshdi, shulardan aholiga xizmatlar ko’rsatish 1,7 marta. 2006-2008 yillarda avtotransport vositalari texnik xizmatlar ko’rsatish va ta’mirlash 14 mlrd. 479 mln. 158 ming so’mga yetdi. 10ta texnik xizmatlar ko’rsatish kichik shahobchalari avtosalonlari bilan, qishloq joylarda 4ta avtoustaxona qurildi. Yangi xizmat turlar rivojlandi, bular: gazaballon uskunalar o’rnatish va avtotransport vositalarni harakatlanuvchi bo’linmalarda ta’mirlash. qo’shimcha 285ta ishchi o’rinlar yaratildi. 30 yanvar 1997 yil O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 19 dekabr 1996 yilgi qarori bo’yicha «O’zavtosanoatservis» OAJ tashkil etildi. «O’zavtosanoatservis» faoliyatining asosiy yo’nalishi avotoservis majmua shahobchalaridan foydalanish, O’zbekiston Respublikasi magistral avtomobil yo’llarida xizmatlar ko’rsatishdir. Majmuali xizmatlar ko’rsatishga avtomobillarga yoqilg’i to’ldirish, texnik xizmatlari ko’rsatish, ehtiyot qismlar do’koni, avtomobillarni yuvish va kafe kiradi. SHunday avtomobillarni yuvish va kafe-bar kabi qo’shimcha xizmatlarni bo’lishi, xaydovchilarga dam olish, mijozlarga har tomonlama xizmatlar ko’rsatish imkoniyatini beradi, korxonalar ishini samaradorligini oshiradi.
O’zbekiston Respublikasida xalqaro yuk tashishlarga va mamlakatning tranzit-transport imkoniyatlarini rivojlanish imkoniyatini tarkibiy qismi bo’lgan shunga mos infrastrukturani rivojlanishiga katta ahamiyat beriladi. Avtomobil yo’llar yoqasidagi servis asta-asta yaxshilanib bormoqda, yo’l harakati qatnashchilariga xizmatlar ko’rsatishga bo’lgan talab O’zbekiston Respublikasi yo’l tarmog’ining salmoqli qismida qondirilgan. avtomobillarga yoqilg’i to’ldirish, texnik xizmatlari ko’rsatish, yo’l yoqasida savdo va ovqatlanish korxonalari tarmog’i yaratildi.
|