nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Gidrotеxnika inshootlari

Xalokatli suv toshqinida Toshkеnt viloyatidagi sanoat korxonalari
turar
joy binolar, ekin maydonlari katta zarar ko`rishi mumkin. Xuddi
shunday xalokatlar boshqa suv omborlarini buzilishi natijasida yuzaga kеladi.
Qibray, Bo`stonliq, Toshkеnt shaxri, Zangiota, Yangiyo`l, Chinoz,
Sirdaryo
viloyatini ayrim xududlarini suv bosish extimoli bor.
Xavf tuqdiruvchi ko`llardan biri Tojikiston Rеspublikasi tog`li Badoxshon
Muxtor viloyati xududida Pomir tog`ining markaziy qismida joylashgan
ПОЛИЕНЛАР - M. M. Hojimatov- andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi dots., PhD

|
M. M. Hojimatov- andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi dots., PhD
|
bet | 23/131 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 9,69 Mb. | | #141266 |
Bog'liq Органик кимё мажмуа.docx 2023 y (2)ПОЛИЕНЛАР
Бир нечта қўшбоғ тутувчи углеводородлар полиенлар дейилади. Ажратилган қўшбоғли полиенларга каучук макромолекуласини мисол қилиш мумкин. Кўплаб полиенлар ва уларнинг ҳосилалари табиий маҳсулотлар таркибида учрайди.
Помидор таркибида полиен бирикма-ликопин (C40H56) учрайди. У помидор мевасига қизил ранг беради. Ликопин бошқа табиий маҳсулотлар таркибида ҳам топилган. Ликопиннинг тузилиши 1931 йилда П.Каррер томонидан аниқланган.
Табиатда кўп учрайдиган полиенлардан бири β-каротин (C40H56) ҳисобланади. Унинг тузилишини ҳам П.Каррер аниқлаган (1931).
Организмда β-каротиндан муҳим биологик фаол модда-А витамини (ретинол) ҳосил бўлади.
Боғланган қўшбоғли полиен молкуласидаги π-электронли система ҳаракатчан бўлганлиги учун молекуланинг ионланиш энергияси ва қўзғолиш энергияси камаяди. Шунинг учун кўплаб полиенлар рангли моддалар ҳисобланади.
Боғланган қўшбоғли полиенлар ҳар хил реагентларнинг таъсирига чидамли бўлади. Улар полимерланиш реакцияларига киришмайди. Кимёвий ўзгаришлар фақат молекуланинг четки қисмларида боради.
5-маъруза
АЛКИНЛАР
Режа:
1. Алкинларни номенклатураси ва изомерияси
2. Алкинларни олиниш усуллари
3. Алкинларни физик хоссалари
4. Алкинларни кимёвий хоссалари
5. Алкинларни энг муҳим вакиллари
Учбоғ тутувчи очиқ занжирли углеводородлар алкинлар ёки ацетиленлар деб юритилади. Уларнинг умумий формуласи алкадиенлар каби CnH2n-2 га тўғри келади.
Алкинларнинг номлари алкан номидаги –ан қўшимчасини –ин қўшимчасига алмаштириш билан ясалади. Алкинларнинг биринчи вакили C2H2 тарихий ацетилен номини сақлаб қолган. Шунинг учун баъзида ацетиленнинг гомологлари ацетиленлар, учбоғ эса ацетилен боғи деб ҳам юритилади.
Бирикма
|
Номенклатура
|
ИЮПАК
|
Рационал
|
H-C≡C-H
|
Этин
|
Ацетилен
|
CH3-C≡C-H
|
Пропин
|
Метилацетилан
|
CH3CH2-C≡C-H
|
Бутин-1
|
Этилацетилан
|
CH3-C≡C-CH3
|
Бутин-2
|
Диметилацетилен
|
CH3CH2CH2-C≡C-H
|
Пентин-1
|
Пропилацетилен
|
CH3CH2-C≡C-CH3
|
Пентин-2
|
Метилэтилацетилан
|
Алкинларнинг қолдиқлари алкинил-қолдиқлар дейилади. Уларнинг номи алкин номига –ил суффикси қўшиб ясалади.
H-C≡C-
|
Этинил
|
CH3-C≡C-
|
Пропинил-1
|
H-C≡C-CH2-
|
Пропинил-2 (пропаргил)
|
|
| |
материаллар - download

Нометалл материаллар ҳақида умумий маълумотлар Agar polimerlarning asosiy zanjirlari bir XIL atomlardan tashkil topgan bulsa, u gomozanjirli polimer deb ataladi. Agar uglerod atomlaridan tuzilgan bo‘lsa, karbozanjirli polimer deyiladi. Xar XIL atomlardan tashkil topgan bo‘lsa 2,56 Mb. 5
Границы - download

|
Qidiruv: Границы | 1-mavzu: Autocad dasturi Tayanch so`z va iboralar: Autocad, model, chizma, лист, veslin muloqat oyna, 3d studio, parametrlar, границы, экран, рамка, лист, масштаб, печати, просмотр, model maydon, rang 2,53 Mb. 24 | o'qib | | Reja: Autocad dasturi haqida Tayanch so`z va iboralar: Autocad, model, chizma, лист, veslin muloqat oyna, 3d studio, parametrlar, границы, экран, рамка, лист, масштаб, печати, просмотр, model maydon, rang 263,24 Kb. 4 | o'qib | | Reja: Autocad dasturi haqida Tayanch so`z va iboralar: Autocad, model, chizma, лист, veslin muloqat oyna, 3d studio, parametrlar, границы, экран, рамка, лист, масштаб, печати, просмотр, model maydon, rang 266,31 Kb. 4 | o'qib | | I. autocad dasturida chizma chizishga doir ma’lumotlar Tayanch so`z va iboralar: Autocad, model, chizma, лист, veslin muloqat oyna, 3d studio, parametrlar, границы, экран, рамка, лист, масштаб, печати, просмотр, model maydon, rang 2,53 Mb. 18 | o'qib |
1
| |
Qor ko`chkisi - R e j a : xfx fani o’qitilisqidan maqsad

Qor ko`chkisi – og`irlik kuchi ostida tog` yonbaqirlarida xarakatga kеlgan va
surilayotgan katta xajmdagi qor massasining o`pirilishiga
Kuzatuvlar asosida oldindan qor ko`chishi joylarini bеlgilaydi. Qor ko`chish
xavfi tug`ilganda qorda yoriq hosil bo`lish, qorni usti nam bo`lganda ustiga
qor yog`ishi natijasida xam qor ko`chishi kuzatiladi. Ko`chish xavfini ob-
havoni kеskin o`zgarishi hosil etishi mumkin:
Qorni kuchli yoqishi.
Kuchli shamol.
Yomqir yog`ishi.
Tеzlikda isib kеtishi.
Ob-xavoni kеskin ochilib kеtishi.
Ko`chish sababini qor qatlamini ichida kuchsiz siyrak qorlarni hosil bo`lishi
manba hosil qiladi.
Qor ko`chkish i katta hajmdagi qor massasi bo`lib , u 70-100 km/s tеzlikda
xarakat qiladi. Quruq qor ko`chkisining tеzligi 360 km/s. ga еtishi xam
mumkin.
U 25-30 m o`lchamdagi, 2 0 sm qalinlikdagi kichkina ko`chkidan paydo
bo`lishi mumkin.
150 kub.m xajmdagi ko`chkining og`irligi 20 dan 30 tonnagacha еtadi.
Zarb kuchi 1 kv. m. ga 50 tonnagacha еtadi.
Yog`och uylar 1 kv. m. ga 3 t zarbga bardosh bеra oladi.
10 t kuch bilan urilganda asriy daraxtlar ildiz-pildizi bilan qo`porilib chiqishi
mumkin.
O`z.
R
vazirlar
Maxkamasining
2011
YIL
24
avgustdagi
242-sonli ―O`z. R Favquloddavaziyatlarda ularning oldini olish va xarakat qilish
DavlatTizimini yanada takomillashtirish to`g`risida‖gi Qarori
Muxofazadash chora- tadbirlari: Uchburchak shaklidagi dambalarga kеlib urilgan qor massining xarakati
sustlashadi, bo`linib kеtadi va boshqa yo`nalishda xarakat qila boshlaydi. Yirik
qor ko`chkilarini lish maqsadida ularni sun'iy yo`l bilan tushirib turiladi.
Buning uchun artillеriya to`plari , rakеtalar yordamida o`qqa tutiladi.
Gidrotеxnika inshootlari xavfsizligini ta'minlash uchun O`zbеkiston
Rеspublikamizda 1999 yil 20 avgustda
Айрим - download

Qidiruv: Айрим
Гулду табиатшунослик факультети 5А140501- кимё (фан йўналишлари бўйича) магистратураси талабаси Худоёров Хамза Муртозовичнинг “Айрим тритерпеноидлар металлокомплекслари синтези”
Bunda akademik litseylarda informatika va axborot texnologiyalari kursining mazmuni, akademik litseylarda
1,14 Mb.
49
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word alkimyogar ziyouz com doc

Alkimyogar (qissa). Paolo Koelo
www.ziyouz.com kutubxonasi
1
Paulo KOELO
ALKIMYOGAR
Insonning Yerdagi umri mobaynida amalga oshiradigan ishlari nimalardan iborat? O‘z
Taqdiri yo‘lidan borib, ko‘ngliga tukkan orzu-umidlarini amalga oshirishi uchun insonga
eng zarur narsa nima?..
“Alkimyogar” romani mana shunday ko‘lamli, mazmunan falsafiy, mohiyatan esa oddiy
insoniy muammo haqida.
Asar muallifi— hozirgi zamonning mashhur yozuvchisi braziliyalik Paulo Koelo.
“Alkimyogar” Richard Baxning “Oqcharloq Jonatan” yoki “Sharpalar” asarlariga
o‘xshamaydi. Ekzyuperining “Kichik Shahzoda”siga ham o‘xshash tomonlari juda kam.
Biroq negadir “Alkimyogar”ni o‘qiganda beixtiyor o‘sha rivoyat-qissalar yodga tushadi.
Zotan, bu asar aynan hozirgi zamon kitobxonlari uchun yozilgandek va “Alkimyogar”ning
turli davlatlar arboblariyu, mashhur san’atkorlar hamda hozircha bir yuz o‘n yetti
mamlakatdagi millionlab adabiyot muxlislari tomonidan sevib o‘qilishi shundan
dalolatdir.
“Bizning sayyoramizda bir buyuk haqiqat barqaror: agar siz chindan nimanidir orzu
qilsangiz, unga albatta erishasiz. Zotan, bu orzu Olam Qalbida ham tug‘iladi va ayni
shuning o‘zi sizning Yerda mavjudligingiz tasdiqi, sizning taqdiringizdir”, deb yozadi P.
Koelo.
Tarjimon
Ahmad OTABOY tarjimasi
ORZU YO‘LIDAGI TO‘RT TO‘SIQ
“Sofiya” nashriyoti chop etgan “Alkimyogar” romanining birinchi nashrini qo‘lga olib, chin
dildan quvondim. Bir necha yil mobaynida rossiyalik tashabbuskor kitobxonlar bu kitobni
imkon darajasida yoyishga urinishdi— Internetga joylashdi, qo‘lbola
kitob shaklida
tayyorlab almashib o‘qishdi, asar matnining fotonusxasini chiqarishdi. Biroq barcha sa’y-
harakatlarga qaramay, turli bahonayu sabablar bois, hozirgacha “Alkimyogar”ni kitob
tarzida
nashr etib, bozorga olib kirishning iloji bo‘lmagan edi.
Mana, nihoyat uni nashr qilib, talab darajasida tarqatishga jur’at etadigan nashriyot
chiqib qoldi. Romanda hikoya qilingan cho‘pon bola Santyagoning sayohati bilan bog‘liq
voqealar asosida yotgan tub ma’no-mazmun— bu “O‘z Taqdiring” tushunchasidir. “O‘z
Taqdiring” nima degani? Bu Xudo
tomonidan bizga buyurilgan, umrimiz mobaynida ado
etishimiz lozim bo‘lgan oliy majburiyat, har qaysimizning bosib o‘tadigan o‘z yo‘limizdir.
Biz har safar biror-bir amalni quvonch va
hafsala bilan bajarganimizda, O‘z Taqdirimizga
VIII. Fan bo‘yicha talabalar bilimini baholash va nazorat qilish mezonlari

VIII. Fan bo‘yicha talabalar bilimini baholash va nazorat qilish mezonlari
Talabalarning ta’lim natijalari 100 ballik reyting tizimida baholanadi. Talabalar tomonidan ta’lim natijalari buyicha ballarni konvertatsiya qilish YeCTS (European Credit Transfer System) tizimi asosida amalga oshirilai.
Ta’lim natijalarini baholash uchun ballar quyidagi tartibda belgilanadi:
|
Joriy nazorat bali
|
Oraliq nazorat bali
|
Yakuniy nazorat bali
|
Auditoriya mashg‘ulotida berilgan topshiriqlarni bajarilganligi uchun – joriy baholash(JB);
Mustaqil ta`lim topshiriqlarini bajarganligi uchun – mustaqil ishni baholash (MIB);
|
Oraliq nazorat vaqtida javob berganligi uchun – oraliq nazorat bali(ONB);
Mustaqil ta`lim topshiriqlarini bajarganligi uchun – mustqil ishni baholash (MIB);
|
Yakuniy nazorat vaqtida javob berganligi uchun – yakuniy nazorat bali (YNB)
|
Joriy nazoratning maksimal bali 30 ball:
ΣJN = JB + MIB
|
Oraliq nazoratning maksimal bali
20 ball:
ΣON = ONB + MIB
|
Yakuniy nazoratning maksimal bali(YNB)
50 ball.
|
ΣJN + ΣON > 30 ball bo‘lgan talaba yakuniy nazorat topshirishga ruxsat beriladi.
|
Modul(fan)dan o‘zlashtirish ko‘rsatkichi(O‘K):
ΣO‘K = ΣJN + ΣON + YNB
ΣO‘K ≥ 60 ball bo‘lganda modul(fan) o‘zlashtirilgan hisoblanadi.
|
|
Олиниш усуллари - M. M. Hojimatov- andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi dots., PhD

Олиниш усуллари
Алкинлар асосан парчалаш реакциялари ёрдамида олинади.
Ацетилен углерод ва водороддан олиниши мумкин. Реакция углерод электродларини водород муҳитида электр ёйида қиздириб ўтказилади (М.Бертло, 1860).
Мувозанат 3000 oC дан юқори температурада ўнг томонга силжийди. Реакция назарий аҳамиятга эга.
Ацетилен метан ва этанни пиролиз қилиб олинади.
Метан 1500 оC гача қиздирилса ацетилен ҳосил бўлади. Қиздириш жуда қисқа вақт давомида олиб борилади. Чунки бундай температурада ацетилен углерод ва водородга парчаланиб кетади. Шунинг учун пиролиз маҳсулотлари тезда совутилиши керак. Ушбу реакция асосида саноатда ацетилен олинади.
Металл карбидлари сув билан таъсирлашганда алкинлар ҳосил бўлади. Кальций, стронций ва барий карбидлари ацетилен ҳосил қилади.
CaC2 + 2H2O → C2H2 + Ca(OH)2
Кальций карбид кучли қутбланган углерод-металл боғи тутувчи металлорганик бирикма ҳисобланади.
Магний карбиди Mg2C3 сув билан таъсирлашиб пропин ҳосил қилади.
Mg2C3 + 4H2O → CH3-C≡C-H + 2Mg(OH)2
Ушбу метод ҳам саноат миқёсида қўлланилади.
4. Галогеналканлар ва галегеналкенлардан галоген атомларини ажратиб олиш реакцияси алкинлар олишнинг умумий реакцияси ҳисобланади. Реакция концентрланган ишқор таъсирида, юқори температурада боради.
Дигалогеналканлар алкенларга галоген бириктириб олинади.
Алкинлардаги водород атомини алкил гуруҳга алмаштириш йўли билан алмашинган алкинлар олинади. Бу реакция алкинларнинг тузлари орқали боради.
Палладий тузлари иштирокида алкинларнинг галогеналканлар билан бевосита реакцияси кетади.
|
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari

|
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari
|
bet | 121/131 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 9,69 Mb. | | #141266 |
Bog'liq Органик кимё мажмуа.docx 2023 y (2)VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
Ma’ruzalar - interfaol keys-stadilar; seminarlar (mantiqiy fiklash, tezkor savol-javoblar); guruhlarda ishlash; taqdimotlarni qilish; individual loyihalar; jamoa bo’lib ishlash va himoya qilish uchun loyihalar.
Laboratoriya mashg‘ulotlarda - mavzularga oid masalalar yechish, amaliy kuzatish, o‘lchash, kimyoviy jadvallar bilan ishlash amallari bajariladi.
Mustaqil ishlar quyidagi turlarda amalga oshirilishi tavsiya etiladi:
– esse – dolzarb mavzu bo‘yicha shaxsiy fikrini tanqid, publisistik va boshqa janrlarda yozma bayon qilish;
- dokladlar tayyorlash;
- kurs ishi yozish;
- konspekt yozish;
- glossariy tuzish;
- individual va guruhiy o‘quv loyihasi;
- keys-topshiriqlarini bajarish;
- mavzuli portfoliolar tuzish;
- axborot-tahliliy materiallar bilan ishlash;
- manbaalar bilan ishlash;
- infografika tuzish;
- chizma-tasviriy modellar (intellekt-kart, freym, mantiqiy graf va h.k.) yaratish;
- multimediali taqdimotlar yaratish;
- darslarning metodik ishlanmalarini tayyorlash;
- darsdan tashqari mashg‘ulotlar ishlanmalarini tayyorlash;
ta’lim yo‘nalishi(mutaxassislik)ning xususiyatidan kelib chiqqan holda mustaqil ishlarning boshqa turlaridan foydalanish mumkin.
|
VII. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to’la o’zlashtirish, tahlil natijalarini to’g’ri aks ettira olish, o’rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat bo’yicha yozma ishni topshirish.
|
|
|
|
| |
Реферат - download

|
Qidiruv: Реферат | Реферат мавзу: Муфталар Рустамов К. Ж., ассистент Тошкент 2014 йил. Muftalar Tayanch so’zlar: Mufta; vtulkali, flanеtsli, qattiq, elastik, tishli, prujinali, barmoqli muftalar; Saqlagichli (avtomatik), ilashish, friktsion muftalar Реферат 4,51 Mb. 5 | o'qib | | Реферат мавзу : диний экстромизм ва тероризм Ular ijtimoiy tarmoqlarda o’zlariga “Allohning quli” “Allohning qilichi” “Ummu falona” va shu singari jarangdor nomlar qo’yib sodda insonlarni o’z domiga tortishmoqda. Ular dinni o’ziga niqob qilgan ekstremist terrorchilardur Реферат 58,83 Kb. 1 | o'qib | | Реферат мавзулари Integral mikroshemalar haqida umumiy ma’lumotlar va ularning yaratilish tarixi Analog integral mikroshemalar. Analog integral mikroshemalar haqida tushunchalar Реферат 17,03 Kb. 1 | o'qib |
1
| |
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich

Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
Download
2,82 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/26
Sana
14.05.2024
Hajmi
2,82 Mb.
#231819
Download
2,82 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
Download
2,82 Mb.
Matnni ko'rish
Nurfayziyeva Mohinur Zayniddinovna

4
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
M
UND
ARIJ
A
С
О
ДЕР
Ж
АН
ИЕ
C
ONTENTS
YA S H I L I Q T I S O D I Y O T VA TA R A Q Q I Y O T
2024-yil, yanvar.
№
1-son.
Islom moliyalashtirish xizmatlari asosida kichik va o‘rta biznesni
moliyalashtirish usullari
........................................124
Said Po‘latov Maxamedovich
Using Innovative Technologies in Hotels as a Factor of Sustainable Development
of Tourism Industry
..................128
Sayfutdinov Shuxratjon Sultonovich, Egamberdiyev Sirojiddin Sattor o‘g‘li
Dorivor o‘simliklar yetishtirishning dunyo mamlakatlari iqtisodiyotidagi o‘rni va
xalqaro bozor savdosida prognozlar.
.......................................................................................................................................................135
To‘xtabayev Jamshid Sharofiddinovich, Maftuna Ermatova Arslonbek qizi
O‘zbekistonga turistlar tashrifini ko‘paytirishda raqamli texnologiyalarning o‘rni
...........................................................142
Toshmurod Kulmanov
Agrobiznesni moliyaviy quvvatlash
va rivojlanish istiqbollari
....................................................................................................147
Tursunova Dilnavo Islomovna
Oziq-ovqat bozorini qandolat mahsulotlari bilan to‘ldirishda
marketing strategiyalaridan foydalanishni
takomillashtirish
......................................................................................................150
Azlarova Munira Muxammad-Amin qizi
Yoshlar turizmini rivojlantirish holati va uni takomillashtirish yo‘llari
...................................................................................159
Buzrukxonov Sarvarxon Munavvarxonovich

Kalonov Muxiddin Baxritdinovich, i.f.d., prof., “O‘IRIAM” ilmiy tadqiqot markazi direktori ‒ prorektor Yuldashev Mutallib IbragimovichMustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, i.f.d., prof., Xalqaro “Nordik” universiteti rektori Aliyev Bekdavlat AliyevichIsakov Janabay Yakubbayevich, i.f.d., TDIU professori Musyeva Shoira Azimovna, SamDu IS instituti professori Axmedov Javohir JamolovichNosirova Nargiza Jamoliddin qizi, i.f.f.d., TDIU dotsenti Rustamov Ilhomiddin, f.f.n., Farg‘ona davlat universiteti dotsenti Fayziyev Oybek Raximovich |
Buzrukxonov Sarvarxon MunavvarxonovichBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-2024Bu sahifa navigatsiya:
- Kalonov Muxiddin Baxritdinovich, i.f.d., prof., “O‘IRIAM” ilmiy tadqiqot markazi direktori ‒ prorektor Yuldashev Mutallib Ibragimovich
- Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich, i.f.d., prof., Xalqaro “Nordik” universiteti rektori Aliyev Bekdavlat Aliyevich
- Isakov Janabay Yakubbayevich, i.f.d., TDIU professori Musyeva Shoira Azimovna, SamDu IS instituti professori Axmedov Javohir Jamolovich
- Nosirova Nargiza Jamoliddin qizi, i.f.f.d., TDIU dotsenti Rustamov Ilhomiddin, f.f.n., Farg‘ona davlat universiteti dotsenti Fayziyev Oybek Raximovich
Buzrukxonov Sarvarxon Munavvarxonovich,
i.f.d., O‘zR Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri o‘rinbosari
Axmedov Durbek Kudratillayevich,
i.f.d., prof., O‘zR Oliy Majlisi qonunchilik palatasi deputati
Xudoyqulov Sadirdin Karimovich,
i.f.d., prof., TDIU YoMMMIB birinchi prorektori
Abduraxmanova Gulnora Kalandarovna,
i.f.d., prof., TDIU Ilmiy ishlar va innovatsiyalar bo‘yicha prorektori
Kalonov Muxiddin Baxritdinovich,
i.f.d., prof., “O‘IRIAM” ilmiy tadqiqot markazi direktori ‒ prorektor
Yuldashev Mutallib Ibragimovich,
i.f.d., TMI professori
Samadov Asqarjon Nishonovich,
i.f.n., TDIU professori
Slizovskiy Dimitriy Yegorovich,
t.f.d., Rossiya xalqlar do‘stligi universiteti professori
Mustafakulov Sherzod Igamberdiyevich,
i.f.d., prof., Xalqaro “Nordik” universiteti rektori
Aliyev Bekdavlat Aliyevich,
f.f.d., TDIU professori
Axmedov Ikrom Akramovich,
i.f.d. TDIU professori
Po‘latov Baxtiyor Alimovich,
t.f.d., profesor
Eshtayev Alisher Abdug‘aniyevich,
i.f.d., TDIU professori
Isakov Janabay Yakubbayevich,
i.f.d., TDIU professori
Musyeva Shoira Azimovna,
SamDu IS instituti professori
Axmedov Javohir Jamolovich,
i.f.f.d., “El-yurt umidi” jamg‘armasi ijrochi direktori o‘rinbosari
Toxirov Jaloliddin Ochil o‘g‘li,
t.f.f.d., TAQU katta o‘qituvchisi
Xalikov Suyun Ravshanovich,
i. f. n., TDAU dotsenti
Kamilova Iroda Xusniddinovna,
i.f.f.d., TDIU dotsenti
Nosirova Nargiza Jamoliddin qizi,
i.f.f.d., TDIU dotsenti
Rustamov Ilhomiddin,
f.f.n., Farg‘ona davlat universiteti dotsenti
Fayziyev Oybek Raximovich,
i.f.f.d. (PhD), Alfraganus universiteti dotsenti
Sevil Piriyeva Karaman,
PhD, Turkiya Anqara universiteti doktaranti
|
| |
Axunova Shoxistaxon Nomonjanovna, Sultonova Gulbaxor Shoxnazimovna

|
Axunova Shoxistaxon Nomonjanovna, Sultonova Gulbaxor ShoxnazimovnaBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-2024Axunova Shoxistaxon Nomonjanovna, Sultonova Gulbaxor Shoxnazimovna
Davlatning iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashda qishloq xo‘jaligi faoliyatining
nazariy tamoyillari va o‘ziga xos xususiyatlari
....................................................................................................................................74
Bekmirzayev Mirzоxid Adashaliyevich
Mintaqa iqtisodiyotida agrar soha samaradorligini oshirishning ahamiyati .........................................................................78
Butanova Dilnoza Rustamovna
Global krizislar va ularning turizm iqtisodiyotiga ta’siri
................................................................................................................83
Hallakova Barnoxon bahodirjonovna
Agroturizm faoliyati rivojlanishining xorijiy tajribalari va ularda faoliyatni rivojlantirish
modellarining qo‘llanilishi ...........................................................................................................................................................................95
Husanboyev Sadafbek Yorqinjon o‘g‘li
Yashil iqtisodiyotni kreditlashda banklarning o‘rni
..........................................................................................................................101
Ibragimova Sevara Muxamedjan qizi
Qurilish materiallari sanoati korxonalari samaradorligini baholash masalalari
.................................................................104
Isayev Jakhongir Muzaffarovich
Iqtisodiyotni islomiy moliya tamoyillari asosida moliyalashtirish amaliyotini joriy etish istiqbollari
......................110
Kasimov Baxtiyor Usmanovich
Оziq-оvqаt sаnоаtidа tаdbirkоrlik fаоliyаtini tаshkil еtishning iqtisоdiy mеxаnizmi
.......................................................113
Mаhаmаtоvа Mаftunа
Turizm xizmatlar bozorida raqobatbardoshlik ko‘rsatkichlarini takomillashtirish imkoniyatlari
..............................119
|
| |
Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘li

|
Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘liBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-2024Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘li
Korrelyatsion-regression tahlil orqali turizm xizmatlari samaradorligini oshirish mexanizmlari
..............................252
Gapparov Azim Qayumovich
O‘zbekistonda monetizatsiya darajasi va uni makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarga ta’siri
.......................................................258
Isayev Atabek Djurabayevich
Prospects for the Development of Bond Circulation in the Capital Market
............................................................................266
Jurabek Sobirov
Ta’lim xizmatlari bozorida oliy ta’lim muassasalarining rivojlanish holati tahlili
...............................................................270
Kuldashev Sherzod Alimardonovich
Iqtisodiyotga investitsiyalarni jalb qilish va ularning barqaror iqtisodiy o‘sishdagi roli
.................................................276
Mamadiyorova Dilorom Ravshon qizi
Surxondaryo viloyatlarning marketing salohiyatini shakllantirish holati tahlili
.................................................................280
Mamadjanova Tuyg‘unoy Axmadjanovna
Improving Internal Control System
.........................................................................................................................................................287
Mexmonaliyev Ulug‘bek Erkinjon o‘g‘li
Oliy ta’lim xizmatlarini targ‘ib qilishda OTMlar veb-saytlari samaradorligini oshirish
....................................................291
Musayev Bekjon Shukurillayevich
Korxonaning narx-navo tizimi va narx siyosatini tahlil qilish
......................................................................................................298
Musayeva Shoira Azimovna, Usmonova Dilfuza Ilhkomovna
Raqamli iqtisodiyot sharoitida tibbiyot sohasini moliyalashtirish istiqbollari
.....................................................................302
|
| |
S. R. Topildiyev - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich

|
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-2024S. R. Topildiyev
Milliy strategik maqsadlar: ekologik va bojxona boshqaruvi mexanizmlarining maqbul kombinatsiyasi
...............28
Muratova Shohista Nimatullayevna
Green Economy in Tourism in Uzbekistan
............................................................................................................................................32
Alieva Makhbuba Toychievna
Инновационные подходы в сельском туризме: “Зеленые маршруты”
..........................................................................36
Голышева Елена Вячеславовна
Mamlakatimizda “yashil” iqtisodiyotni rivojlantirish strategiyasining ustuvor yo‘nalishlari
........................................42
Vaxabov Abduraxim Vasikovich, Nazarov Nazirjon Narzilloyevich
To‘qimachilik sanoati korxonalarini barqaror rivojlantirish omillari
.......................................................................................47
A.Yu. Mardanov
Turizmni qayta jonlantirish strategiyasini ishlab chiqishda turizmni rejalashtirishning istiqbollari
........................52
A’zamov Saidakbarxon Avazxon o‘g‘li
O‘zbekistonda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishi asosida
barqaror rivojlanishga erishish
.................................................................................................................................................................57
Abdullayev Elyorbek Odiljon o‘g‘li
Barcha tadbirkorlik subyektlariga teng raqobat sharoitini yaratishda soliq imtiyozlarining o‘rni
.............................62
Akbarov Akmalxon Akrom o‘g‘li
Turistik hududlarning barqaror rivojlanishini baholash metodologiyasida
integral baholash ko‘rsatkichlarini aniqlashning nazariy jihatlari
.............................................................................................66
Asraqulov Abduraxmon Sultonovich
Iqtisodiy rivojlanishni ta’minlashda “yashil” iqtisodiyot va uning ayrim masalalari
.........................................................70
|
| |
МУҲИМ ВАКИЛЛАРИ - M. M. Hojimatov- andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi dots., PhD

|
M. M. Hojimatov- andijon davlat universiteti kimyo kafedrasi dots., PhD
|
bet | 21/131 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 9,69 Mb. | | #141266 |
Bog'liq Органик кимё мажмуа.docx 2023 y (2)МУҲИМ ВАКИЛЛАРИ
Этилен. Энг кўп ишлаб чиқариладиган ва ишлатиладиган алкен ҳисобланади. Саноатда нефтни пиролизи ва крекинги натижасида ҳосил бўладиган газлардан ажратиб олинади. Бундай газ таркибида 17-20 % этилен бўлади. Ацетиленни этиленгача водород билан селектив қайтариш методи ҳам ишлаб чиқилган.
Саноатда этилен этил спиртини каталитик дегидратлаш методи ҳам қўлланилади. Лабораторияда этил спиртини концентрланган сульфат кислотаси билан қиздириб олинади.
Пропен (пропилен). Этилен каби кўп миқдорда ишлатиладиган алкен. Пропен ҳам нефтни пиролизи ва крекинги натижасида ҳосил бўладиган газлардан ажратиб олинади. Унинг миқдори 5-8 % ни ташкил қилади. Тоза пропен пропанни дегидридлаб олинади. Пропен саноатда спиртлар, ацетон, фенол, мой альдегиди, полипропилен ва бошқа маҳсулотлар олиш учун ишлатилади.
Бутенлар. Нефт маҳсулотларини қайта ишлаш жараёнида ҳосил бўлади. Улар бир биридан паст температуради ҳайдаш йўли билан ажратилади. Натижада бутан-бутен фракцияси ажратиб олинади.
Бутен-1 ва бутен-2 лар асосан бутадиен-1,3 олиш учун ишлатилади. Бутенлардан кислородли бирикмлар ҳам олинади.
2-жадвал
Бутенларнинг физик константалари
Бутен
|
Тс oC
|
Тқ oC
|
|
|
Бутен-1
|
-185,4
|
-6,3
|
|
1,3792
|
цис-Бутен-2
|
-138,9
|
3,7
|
|
1,3946
|
транс-Бутен-2
|
-105,6
|
1,0
|
|
1,3862
|
Изобутилен
|
-140,4
|
-6,9
|
|
1,3811
|
Изобутилен полимерланса поиизобутилен ҳосил бўлади. Изобутиленнинг димери юқори сифатли мотор ёқилғиси-изооктан олиш учун қимматбаҳо хом ашё ҳисобланади.
5-маъруза
|
| |
№ 1
Ingliz tili muharriri - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-20242024. № 1
Ingliz tili muharriri:
Feruz Hakimov
Musahhih:
Xondamir Ismoilov
Sahifalovchi va dizayner:
Iskandar Islomov
© Materiallar koʻchirib bosilganda ““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali manba sifatida
koʻrsatilishi shart. Jurnalda bosilgan material va reklamalardagi dalillarning aniqligiga mualliflar
ma’sul. Tahririyat fikri har vaqt ham mualliflar fikriga mos kelamasligi mumkin. Tahririyatga
yuborilgan materiallar qaytarilmaydi.
Jurnalga istalgan payt quyidagi rekvizitlar orqali obuna boʻlishingiz mumkin. Obuna boʻlgach,
@iqtisodiyot_77 telegram sahifamizga toʻlov haqidagi ma’lumotni skrinshot yoki foto shaklida
joʻnatishingizni soʻraymiz. Shu asosda har oygi jurnal yangi sonini manzilingizga joʻnatamiz.
Mazkur jurnalda maqolalar chop etish uchun quyidagi havolalarga
maqola, reklama, hikoya va boshqa ijodiy materiallar yuborishingiz mumkin.
Materiallar va reklamalar pullik asosda chop etiladi.
El.Pochta: sq143235@gmail.com
Bot: @iqtisodiyot_77
Tel.: 93 718 40 07
““Yashil” iqtisodiyot va taraqqiyot” jurnali 03.11.2022-yildan
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Adminstratsiyasi huzuridagi
Axborot va ommaviy kommunikatsiyalar agentligi tomonidan
№566955 reyestr raqami tartibi boʻyicha roʻyxatdan oʻtkazilgan.
Litsenziya raqami:
№046523. PNFL: 30407832680027
|
| |
Allayor Norboyev Ismoilovich - Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov...

|
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevichBog'liq PDF Gapparov Azim Qayumovich Jurnal-1-2024Allayor Norboyev Ismoilovich
Biologik aktivlarni baholashning uslubiy jihatlarini takomillashtirish
....................................................................................162
Boltayev Abror Sayitmuradovich
Agrosanoat ishlab chiqarishida innovatsion jarayonlarni tadqiq qilishga uslubiy yondashuvlari
...............................168
Dusmatov Begmuhammad Olimjonovich
Suv rеsurslaridan samarali foydalanishda suv solig‘ining ahamiyatini oshirish
.................................................................174
Ikramov Nuriddin Kamolitdinovich
Xizmat ko‘rsatish sohasida innovatsiya va innovatsion faoliyat bilan bog‘liq
tushunchalarining nazariy masalalari
....................................................................................................................................................179
Mamayunus Qarshibayevich Pardayev, Temur Olimovich Mamayunusov
Aglomeratsiya iqtisodiyoti – Aglomeratsiya iqtisodiyoti –
hududiy rivojlanishni harakatlantiruvchi omili sifatida
.................................................................................................................185
Raximbayev Akmal Azatboyevich
Korxonalarni boshqarish samaradorligini oshirishda
innovatsion yondashuvlardan foydalanish mexanizmlari
.............................................................................................................190
Saipnazarov Sherbek Shaylavbekovich
Globallashuv sharoitida turizm sohasida innovatsion faoliyatni rivojlantirishni
davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash mexanizmini takomillashtirish
.....................................................................................195
Salimov Dilshodbek Davronovich
To‘qimachilik sanoat korxonalarida markеting stratеgiyasi
.........................................................................................................199
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi
Download
8,58 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/58
Sana
22.09.2024
Hajmi
8,58 Mb.
#271938
Download
8,58 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi
Download
8,58 Mb.
Matnni ko'rish
Qayta tarash tizimining texnologik o‘timlari

Qayta tarash tizimining texnologik o‘timlari T/р O‘timlar Mashinalar Texnologik jarayonlar Mahsulotlar 1. Titish-
tozalash
Titish-tozalash
agregati
Titish, aralash-
tirish, tozalash
Titilgan, tozalan-
gan tolali massa
2. Tarash
Tarash mashinasi Tarash
Taralgan pilta
3. Xolstcha
tayyorlash
Piltalash mashi-
nasi 0 – o‘tim,
Piltabirlashtirish
mashinasi
Cho‘zish va qo‘-
shish
Cho‘zish, qo‘-
shish va o‘rash
Piltalangan
pilta
Xolstcha
4. Qayta
tarash
Qayta tarash
mashinasi
Qayta tarash
Qayta taralgan
pilta
5. Piltalash
Piltalash mashi-
nasi I-o‘tim
Cho‘zish va
qo‘shish
Piltalangan pilta
6. Piliklash
Piliklash
mashinasi
Cho‘zish, pishi-
tish va o‘rash
Pilik
7. Yigirish
Yigirish
mashinasi
Cho‘zish, pishi-
tish va o‘rash
Ip
Apparat yigirish tizimi Bu tizim asosan past navli, kalta tolali paxtadan va yigiriluvchan
tolali chiqindilardan 55,5÷1000 teks chiziqli zichlikdagi ip yigirish
uchun qo‘llaniladi.
Apparat tizimida yigirilgan ip bo‘sh, notekisligi yuqori,
pishiqligi past, cho‘zilmaydigan, mayin va tukli bo‘ladi. Ular asosan
arqoq iplari sifatida bumazey, bayka flanel va boshqa issiq hamda
yumshoq gazlamalar to‘qishda ishlatiladi (1.3-jadval).
Ip yigirishning melanj usuli ham mavjud bo‘lib, unda bo‘yalgan
va bo‘yalmagan tolalar aralashmasidan o‘rtacha chiziqli zichlikdagi
iplar tayyorlanadi. Ular pishiq, bir tekis, tukli va toza bo‘lib, har xil,
rang-barang gazlamalar to‘qishda ishlatiladi. Bu usulda ip yigirishda
17
texnologik jarayonlar va o‘timlar karda tizimi bilan deyarli bir xil
bo‘ladi.
1.3-jadval
Yigirish turlari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi

1.4. Yigirish turlari
Yuqorida keltirilgan iplarni paxta tolasidan ishlab chiqarish
uchun uch xil –
karda, qayta tarash, apparat
yigirish tizimlari
qo‘llaniladi:
Ipning ishlatilishiga qarab tanlangan xomashyo, uskunalar va
texnologik jarayonlar majmuasiga
yigirish tizimi
deb aytiladi.
Karda yigirish tizimi
Bu tizimda asosan o‘rta tolali paxtadan 15,4÷40 teks chiziqli
zichlikdagi iplar yigiriladi. Ulardan surp, satin, chit kabi
15
bejirim gazlamalar va trikotaj buyumlari tayyorlanadi. Yigirish
mahsulotlarining 60 % dan ko‘pi karda yigirish tizimida yigiriladi.
Karda yigirish tizimida pnevmomexanik yigirish usuli ham
ishlatiladi. Pnevmomexanik yigirish mashinalarida past navli tolalar
va tolali chiqindilar aralashmasidan yuqori chiziqli zichlikdagi iplar
tayyorlanmoqda.
1.1-jadval
Karda yigirish tizimi texnologik o‘timlari
т/р
O‘timlar
Mashinalar
Texnologik
jarayonlar
Mahsulotlar
1. Titish-
tozalash
Titish-tozalash
agregati
Titish, aralashtirish,
tozalash
Titilgan, tozalan-
gan tolali massa
2. Tarash
Tarash mashinasi Tarash
Taralgan pilta
3. Piltalash Piltalash
mashinasi
I o‘tim
II o‘tim
Cho‘zish va qo‘shish Piltalangan pilta
4. Piliklash Piliklash
mashinasi
Cho‘zish, pishitish
va o‘rash
Pilik
5. Yigirish Yigirish
mashinasi
Cho‘zish, pishitish
va o‘rash
Ip
Qayta tarash yigirish tizimi
Bu tizim asosan uzun tolali paxtadan 5 ÷ 15,4 teks chiziqli
zichlikdagi ingichka iplarni yigirish uchun qo‘llaniladi. Bu tizimda
tayyorlangan iplar pishiqligi, ravonligi, tozaligi, silliqligi va
cho‘ziluvchanligi bilan ajralib turadi. Qayta tarash jarayonida kalta
tolalarni ko‘p miqdorda tarab ajratish ip chiqishining kamayishiga
va mahsulot tannarxi oshishiga olib keladi. Qayta tarash iplaridan
satin, mal-mal, mayya, batist, markizet kabi nafis matolar
bilan birga yuqori sifatli texnik gazlamalar to‘qiladi. Bulardan
tashqari, tikuvchilik, poyabzal korxonalari uchun ingichka, pishiq,
cho‘ziluvchan iplar, g‘altak iplar, mulina va kashtachilik hamda
popopchilik iplari ham tayyorlanadi.
|
Boymuratov B. X., Daminov A. D - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar...

Boymuratov B. X., Daminov A. D.
IPLARNI TO‘QUVCHILIKKA TAYYORLASH
Kasb-hunar kollejlari uchun o‘quv qo‘llanma
Muharrir
M. Po‘latov
Badiiy muharrir
J. Gurova
Texnik muharrir
D. Salixova
Kompyuterda sahifalovchi
E. Kim
Original-maket «NISO POLIGRAF» nashriyotida tayyorlandi.
Toshkent viloyati, O‘rta Chirchiq tumani, «Oq-Ota» QFY,
Mash’al mahallasi Markaziy ko‘chasi, 1-uy.
Litsenziya raqami AI № 265.24.04.2015.
Bosishga 2017-yil 7-oktabrda ruxsat etildi. Bichimi 60×84
1
/
16
.
Ofset qog‘ozi. «Times New Roman» garniturasi. Kegli 12,5.
Shartli bosma tabog‘i 7,5. Nashr tabog‘i 6,97. Adadi 513 nusxa.
Buyurtma 633.
«NISO POLIGRAF» MCHJ bosmaxonasida chop etildi.
Toshkent viloyati, O‘rta Chirchiq tumani, «Oq-Ota» QFY,
Mash’al mahallasi Markaziy ko‘chasi, 1-uy.
Iplarni to‘quvchilikka tayyorlash.
O‘quv qo‘llanma/Boymu-
ratov B. X., Daminov A. D. – T.: «Niso Poligraf», 2017. –120-b.
Ushbu o‘quv qo‘llanma 33220900 – Yengil sanoat buyumlari konstruktsiyasini ishlash
va texnologiyasi kasb-hunar kollejlari tayyorlov yo‘nalishining 3320902-To‘qimachilik
ishlab chiqarish texnik-texnologi kasbi bo‘yicha tahsil olayotgan o‘quvchilar uchun «Iplarni
to‘quvchilikka tayyorlash» fanini o‘zlashtirishda to‘quv dastgohlarida to‘qima ishlab
chiqarish uchun tayyorlov bo‘limi uskunalari va texnologik jarayonlari yoritilgan asosiy
manba sifatida tayyorlangan. O‘quv qo‘llanmada to‘qimachilik ishlab chiqarish texnik-
texnologi kasbi bo‘yicha o‘quvchilarga «Iplarni to‘quvchilikka tayyorlash» fanining maqsadi,
sohaning texnika va texnologiyasi yangiliklarining mazmuni, yo‘nalishi, uning taraqqiyoti,
tashkiliy shakllari, to‘qimaning to‘quv dastgohida shakllanishi uchun tanda va arqoq iplarini
tayyorlash texnologiyasi yuzasidan bilim berishga qaratilgan.
UO‘K 677.023
KBK 37.230.3
ISBN 978-9943-4869-5-9
|
Qayta o‘rash jarayoniga quyidagi talablar

20
joylashmaganligi uchun gardishlar bilan ikki tomondan to‘sib
qo‘yiladi.
Parallel va parallelsimon o‘rash turlarining
kamchiliklari:
1. G‘altakchaning aylanishi hisobiga undan ipni chuva
tish
tandalash mashinasi unumdorligining pasayishiga olib keladi va
chuvatishning boshlang‘ich momentida me’yoriy tezlikni ta’minlash
talab etiladi hamda uzilish miqdori yuqori bo‘ladi.
2. Tandalash jarayonidagi taranglikning keskin o‘zgarishi tanda
sifatiga ta’sir etadi.
3. Bo‘sh g‘altakchalar (og‘irligi va hajmi, joy egallashi) o‘rama-
larni tashishda (transportirovka qilishda) qo‘shimcha xarajatlarni
talab etadi.
4. Tandalashdan so‘ng g‘altakchalarda qolgan katta miqdordagi
qoldiq iplar (nachinkalar) chiqindilar miqdori ning ko‘payishiga olib
keladi.
G‘altak o‘rovchi qayta o‘rash mashinalarining tezligi past bo‘ladi
(xom ipak o‘rashda 140–180
m/min
).
G‘altakchalarni narxining yuqoriligi (qog‘oz patronga nisbatan),
ularning tez ishdan chiqishi, mahsulot tannarxiga bevosita ta’sir
etishi kabi omillar krestsimon qayta o‘rash texnologiyasini
takomillashtirishni yanada rivojlantirishni talab etmoqda.
Afzalligi:
FVK yuqoriligi.
Kamchiligi

27
2.1-jadval
Amallar
Avtomatlashtirilganlik darajasi
Birinchi Ikkinchi Uchinchi To‘rtinchi
1. Tuftakni avtomatga
uzatish
Qo‘lda
Qo‘lda
Qo‘lda
Avtomat
(Avt.)
2. Tuftakni taxtlash (ip
uchini topish, uni tuftak
tutgichga o‘rnatish, ip
uchini qisqichga o‘rnatish)
Qo‘lda
Qo‘lda
Avt.
Avt.
3. Bobina almashtirish
Qo‘lda
Avt.
Avt.
Avt.
4. Tuftak almashtirish
Avt.
Avt.
Avt.
Avt.
5. Uzuqlarni ulash
Avt.
Avt.
Avt.
Avt.
6. Uzilgan ip uchini topish
Avt.
Avt.
Avt.
Avt.
Birinchi darajali
avtomatlarda ishchining faqat 3 amali avto-
matlashtirilgan: naychani almashtirish, tugun ulash va bobinadagi
ipning uchini topish avtomatik ravishda amalga oshiriladi, bobi-
na almashtirish, naychani tayyorlash va uni tashish kabi vazifalar
qo‘lda bajariladi. Shunday bo‘lsa-da, avtomatlashtirilgan 3 amal ish-
chi mehnatining 50–57 % ini tashkil etadi, bu avtomatlarda mehnat
unumdorligi 2–2,5 marta oshishiga olib keladi.
Ikkinchi darajali
avtomatlarda yuqoridagilardan tashqari
bobina almashtirish vazifasi avtomatlashtirilgan.
Uchinchi darajali
avtomatlarda yuqoridagilardan tashqari
naycha tayyorlash, tuftak tutgichga tuftak uzatish va uni qayta
o‘rash barabaniga joylashtirish kabi amallar ham avtomatlashtirilgan
(1.1-jadvalga qarang).
Kamchiligi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi

11
Lavsan matolarning g‘ijimlanmasligini, ishqalanishga bardoshliligi
va kamkirishuvchanligini ta’minlaydi.
Nitron tolalari hurpayib turadi. Uchlari chiqib qolgan tolalar
mo‘rt bo‘lganligi uchun sinadi. Lekin nitron matolar yumshoq
bo‘ladi. Kimyoviy tolalar paxta tolasini qayta ishlovchi uskunalarda
36–38 mm bo‘lishi aniqlangan.
Tola yo‘g‘onligi.
Qancha ingichka bo‘lsa, shuncha yuqori
pishiqikdagi ip olinadi. Yo‘g‘onligi 330 mteksdan yuqori va 133
mteksdan past kimyoviy tolalarni paxta bilan aralashtirish tavsiya
etilmaydi.
1.3 To‘qimachilik iplari
To‘qimachilik ipi
– to‘qimachilik
mahsulotlarini
ishlab
chiqarish uchun foydalaniladigan mustahkam, nisbatan ingichka va
katta uzunlikdagi jism.
Monoip
– uzunligi bo‘yicha bo‘linmaydigan va bevosita
to‘qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan
yakka ip.
Elementar ip
– uzunligi bo‘yicha bo‘linmaydigan va kompleks
iplarning tarkibiga kiradigan yakka ip.
Kompleks ip
– ikkita yoki undan ko‘p elementar iplarni eshish
bilan yoki yelimlab olingan to‘da ip.
Yigirilgan ip
– to‘qimachilik tolalarini eshish yoki yelimlab
olingan ip.
Pishitilgan ip
–
ikkita yoki undan ko‘p kompleks iplarni
qo‘shimcha eshib olingan ip.
Pishitilgan yigirilgan ip
– ikkita va undan ko‘p yigirilgan
iplarni pishitib olingan ip.
Qo‘shilgan iplar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi o‘rta maxsus, kasb-xunar ta’lim markazi

14
To‘qimachilik materiallari tasnifining 3-guruhiga har xil
to‘qimachilik buyumlari kiradi. Ularning asosiy qismini iplardan
to‘qilgan gazlamalar tashkil etadi. Ikkinchi o‘rinda trikotaj matosi
va tayyor trikotaj mahsulotlar turadi. To‘qimachilik buyumlariga
iplarni yoki past sifatli tolalar to‘shamini qavish, yelimlash usullari
bilan olingan noto‘qima materiallar, shuningdek, iplardan ishlab
chiqarilgan tasmalar, to‘rlar, deraza pardalar va har xil bog‘ichlar
kabi attorlik buyumlari kiradi.
To‘qimachilik iplaridan har xil pishitilgan tayyor ip mahsulotlari
ham ishlab chiqariladi. Bularga tikuvchilik va poyabzal sanoatida
ishlatiladigan tikuv iplari, xo‘jalikda foydalaniladigan chilvir,
tasma, kemalarda ishlatiladigan arqonlar kiradi. Past navli tolalar
va momiqlar tarab-tozalangandan keyin ulardan tikuvchilik
va mebelbop, xo‘jalik paxtalari ishlab chiqariladi. Bular ham
to‘qimachilik tayyor mahsulotlari hisoblanadi.
Keyingi yillarda aralash usullar bilan tayyor mahsulotlar
ishlab chiqarilmoqda. Qog‘oz yoki to‘qima ustiga tolalarni
yelimlab, noto‘qima materiallar olish: gazlama, trikotaj, noto‘qima
materiallarni g‘ovakli plyonkalar ustiga yelimlab yopishtirib,
dublerin materiallarini olish shular jumlasidandir. To‘qimachilik
sanoatida tola va iplardan ishlab chiqariladigan materiallarning
turlari juda ko‘p.
Tadqiqot natijalarining aprobatsiyasi

|
Tadqiqot natijalarining aprobatsiyasiBog'liq 7xzfitTga0g1ciDTadqiqot natijalarining aprobatsiyasi.
Dala tajribalari har yili Toshkent davlat
agrar universiteti tomonidan tuzilgan maxsus aprobatsiya komissiyasi tomonidan
ijobiy baholangan. Dissertatsiya ishining asosiy ilmiy natijalari 4 ta xalqaro va 3 ta
respublika ilmiy-amaliy konferentsiyalarida muhokamadan oʻtkazilgan.
Tadqiqot natijalarining e’lon qilinganligi.
Dissertatsiya mavzusi boʻyicha
jami 8 ta ilmiy ish chop etilgan, shulardan, O„zbekiston Respublikasi Oliy attestatsiya
komissiyasi tomonidan doktorlik dissertatsiyalari asosiy ilmiy natijalarini chop etish
uchun tavsiya etilgan ilmiy nashrlarda 3 ta maqola, jumladan, 2 tasi respublika va
1 tasi xorijiy jurnallarda, shuningdek, 1 ta tavsiyanoma nashr qilingan.
Dissertatsiyaning tuzilishi va hajmi.
Dissertatsiya tarkibi kirish, beshta bob,
xulosa, foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati va ilovalardan iborat. Dissertatsiyaning
hajmi 120 sahifani tashkil etadi.
DISSERTATSIYANING ASOSIY MAZMUNI
Kirish
qismida dissertatsiya ishining dolzarbligi va zarurati asoslangan,
dissertatsiya mavzusining O„zbekiston Respublikasi fan va texnologiyalarining ustuvor
yoʻnalishlariga, ilmiy-tadqiqotlar rejalariga mosligi koʻrsatilgan, mavzu boʻyicha
xalqaro ilmiy-tadqiqotlar sharhi va mavzuning oʻrganilganlik darajasi, tadqiqot
maqsadi va vazifalari shakllantirilgan, tadqiqot ob‟ekti va predmeti keltirilgan, ilmiy
yangiligi, amaliy natijalari va ularning ishonchliligi, tadqiqot natijalarining amaliy
ahamiyati, joriy etish toʻgʻrisidagi ma‟lumotlar, tadqiqot natijalarining chop etilganligi,
dissertatsiyaning hajmi va tarkibi bayon etilgan.
Dissertatsiyaning
«Dehqonchilikda tarqalgan begona oʻtlarning keltiradigan
zararlari va ularga qarshi kimyoviy kurash tadbirlari boʻyicha xorijiy va
mahalliy ilmiy adabiyotlar tahlili»
deb nomlangan birinchi bobida dissertatsiya
mavzusi boʻyicha xorijiy va respublikamiz olimlarining ushbu mavzuda olib borgan
ilmiy-tadqiqotlari ishlari tahlil qilingan. Ushbu bobda dunyo dehqonchiligida begona
oʻtlarning turlari, biologik xususiyatlari va ularning keltiradigan zararlari, ekin
maydonlarida tarqalgan begona oʻtlarga qarshi kurashishda gerbitsidlar samaradorligi
tavsifi keltirilgan.
Dissertatsiyaning
|
| |
Agrotexnologiyalar instituti huzuridagi ilmiy - bet 16

17
nisbatan, oʻsimlik boʻyi, umumiy va mahsuldor poyalar soni, tegishlicha 8,9-13,6 sm,
55,9-67,2 va 62,0-90,9 m
2
/donaga yuqori boʻlgan.
O„rganilgan gerbitsidlar turlari va me‟yorlari boʻyicha eng yuqori koʻrsatkichlar
Glifor, 75,7% -1,5 kg/ga qoʻllanilgan variantlarda kuzatilib, yillar boʻyicha boshoq
uzunligi, boshoqdagi donlar soni, bir boshoqdagi va 1000 ta don ogʻirligi nazorat
gerbitsidsiz variantga nisbatan tegishlicha 0,8-1,9 sm, 3,3-4,5 donaga, 0,18-0,26 va
1,7-2,8 g ga, boshqa variantlarga nisbatan, mos ravishda 0,4-0,4 sm, 0,7-0,9 donaga,
0,08-0,07 va 1,4-1,2 g ga yuqori boʻlganligi aniqlangan (4-rasm).
Kuzgi bugʻdoy maydonlarida oʻtkazilgan 2-tajribalar natijalariga koʻra, kuzgi
bugʻdoyni tuplanish davrida gerbitsidlarni Serto Plyus, 75%-100 g/ga+Klodimeks,
8%-0,3
l
/ga va Serto Plyus, 75%-150 g/ga+Klodimeks, 8%-0,4
l
/ga birgalikda
aralashtirib qoʻllanilganda, kuzgi bugʻdoy hosil elementlarini shakllanishiga ijobiy
ta‟sir etib, oʻrtacha yillar (2018-2021 yy) boʻyicha gerbitsid tur va me‟yorlariga mos
ravishda oʻsimlik boʻyi 1,4-1,8 va 1,2-1,6 sm, boshoqdagi donlar 3,7-6,5 va 3,5-6,4
dona, bir boshoqdagi don ogʻirligi 0,17-0,21 va 0,18-0,20 g, 1000 ta don ogʻirligi 1,2-
2,2 va 1,6-2,5g yuqori boʻlganligi aniqlangan (5-rasm).
4-rasm. Nooʻsuv davrida qoʻllanilgan gerbitsidlar- 5-rasm. O„suv davrida qoʻllanilgan gerbitsidlarning
ning kuzgi bugʻdoy bir boshoqdagi donlar ogʻirligi kuzgi bugʻdoy bir boshoqdagi donlar ogʻirligi va
va 1000 ta don ogʻirligiga ta‟siri, g. (2018-2019 y.) 1000 ta don ogʻirligiga ta‟siri, g. (2018-2019 y.)
Koʻp yillik ildizpoyali qamish bilan kuchli zararlangan 1-tajriba maydonida,
nazorat gerbitsid qoʻllanilmagan va kuzgi bugʻdoy maydonida don hosili yigʻishtirib
olingandan soʻng, Dalglifos 500 g/l (etalon) (3,0
l
/ga), Glifor, 75,7 % (1,5-3,0 kg/ga)
gerbitsidlari qoʻllanilgan variantlarda don hosildorligi tajriba yillari boʻyicha (2019,
2020, 2021 yy) mos ravishda 28,5-37,3; 26,8-38,8; 24,3-41,3 s/ga ni yoki oʻrtacha
uch yilda 26,5-39,1 s/ga ni tashkil etgan (3-jadval).
3-jadval