nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 1/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov X
List Type (Ro‘yxat ko‘rinishi) qism menyusida, ro‘yxatdagi belgilangan toifalardan nazorat belgilarini olib tashlaganda, tegishli ob’ektlar g‘oyib bo‘ladi (masalan: kameralar, yorug‘lik manbalari va b.).
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash;
None (Hech birini) – tanlashni bekor qilish;
Invert (Inversiya) – tanlanmagan ob’ektlar va teskarisini tanlash.
Select by name oynasiga o‘xshash Selection Floater (Tanlashning suzuvchi oynasi) oynasi hisoblanadi va u bosh menyuning Tools (Uskunalar) bandida joylashgan.
Sahnada va Select Objects oynasida bir qancha ob’ektlarni tanlash uchun, tanlash jarayonida Ctrl klavishasini bosish (proeksiya oynasida kursor tagida «+» belgisi paydo bo‘ladi) lozim.
Ob’ekt tanlashni bekor qilish – Alt klavishasini bosish (proeksiya oynasida kursor tagida «-» belgisi paydo bo‘ladi), yoki tanlangan ob’ektda Ctrl klavishasini yana bir marta bosib foydalanish mumkin. .
General (Asosiy xususiyatlar) sahifasida paydo bo‘ladigan oynada quyidagi qism menyulari joylashgan:
Object Information (Ob’ekt haqida axborot) – ob’ekt nomi, rangi, koordinatalari va b.;
Interactivity (Interaktivlik) – ob’ektni yashirish va mustahkamlash;
Display Properties (Displey xususiyatlari) – ob’ektni yarim shaffof qilish imkoniyati (See-Through), uning uchlarini ko‘rish (Vertex Ticks) va b.;
Rendering Control (Vizuallashni boshqarish) – vizuallashdan ob’ektni chiqarish (Renderable bandida nazorat belgisini olib tashlash), soyalar tasvirlanishini o‘chirish (Cast Shadows) va b.;
G-Buffer – ob’ektning individual nomeri (videomontaj effektlarini yaratishda kerak);
Motion Blur (Harakatdagi xiralashish).
Murakkab sahnalar bilan ishlashda qulay bo‘lishi uchun, tanlangan ob’ektlarni vaqtinchalik yashirish (Hide) va mustahkamlash (Freeze) mumkin.
Sahna ob’ektlarini tasvirlash va mustahkamlash ishlari Display (Displey) sahifasida olib boriladi va u quyidagi bo‘lmalardan tashkil topgan:
1. Display Color (Displey rangi) – ob’ektning o‘zini yoki tayinlangan ob’ekt materialini chizishning turli rejimlarida rangni tasvirlash.
2. Hide by Category (Toifalar bo‘yicha yashirish) – menyuning tegishli bandlarini faollashtirganda turli ko‘rinishdagi ob’ektlar yashirinadi. Masalan: Cameras varianti o‘rnatilganda barcha kameralar g‘oyib bo‘ladi.
3. Hide (Yashirish) – ob’ektni yashirish. Mazkur bo‘lim quyidagi buyruqlardan tarkib topgan:
|
| |
Gorizontal yo‘l belgi chiziqlari aholi yashaydigan

|
Gorizontal yo‘l belgi chiziqlari aholi yashaydigan
|
bet | 8/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlashGorizontal yo‘l belgi chiziqlari aholi yashaydigan punktlarda tezyurar, magistral yo‘llarda, shuningdek, jamoat passajir transportlari qatnaydigan yo‘llarda tushiriladi.
Gorizontal yo‘l belgi chiziqlari aholi yashamaydigan punktlarda natural harakat miqdori 1000 avt/sut va undan ortiq hamda qatnov qismining kengligi 6 m va undan ko‘p bo‘lgan yo‘llarda tushiriladi. Bunda yo‘l belgi chizig‘i bilan belgilangan kenglik 3,0 m dan kam bo‘lmasligi kerak.
Vertikal yo‘l belgi chiziqlari turli tayanchlarni, ko‘prik, yo‘l o‘tkazgichlarning to‘siqlarini, tonnellarning devorlarini, yo‘l to‘siqlarining yon tomonlarini, xavfli joylarda o‘rnatilgan xavfsizlik orolchalarini belgilashda ishlatiladi.
Gorizontal belgi chiziqlari birinchi yo‘l chiziqlari guruhiga kirib, jami 23 xil bo‘ladi. Quyida har bir belgi chizig‘ining o‘lchamlari va qanday yo‘l sharoitida ishlatilishi kerakligi to‘g‘risida to‘xtalib o‘tamiz.
Yo‘l belgi chizig‘i
quyidagi joylarda ishlatiladi:
a) ikki va uch polosali yo‘llarda transport vositalarini qarama-qarshi yo‘nalishlar bo‘yicha ajratishda;
b) rejadagi va vertikal kichik egriliklardagi ko‘rish masofasi me’yordagidan (25-jadvalga qarang) kichik bo‘lganda qarama-qarshi yo‘nalishdagi harakatlarni ajratishda;
v) ikki va undan ortiq harakat polosasi bo‘lgan (bir yo‘nalish uchun) yo‘llarda harakat polosasining chegarasini ko‘rsatish uchun;
g) quvib o‘tish ta’qiqlangan uchastkalarda.
Yo‘l belgi chizig‘ini yo‘lning qatnov qismi chetidan 0,2 m masofada tushiriladi.
Yo‘l belgi chizig‘i
Avtomagistral yo‘llarida chetki
yo‘l chizig‘i bo‘lib, uni qatnov qismining chetidan 0,2 m masofada tushiriladi.
Yo‘l belgi chizig‘i
ikki tomonga 4 ta va undan ko‘p
bo‘lgan harakat polosali yo‘llarda
o‘q bo‘yicha tushirilib, transport
vositalarini qarama-qarshi yo‘nalishlarga
bo‘ladi.
|
| |
Egotsentrizm so`zi lotincha «ego» - men va «centrum»

Egotsentrizm so`zi lotincha «ego» - men va «centrum» - doira markazi so`zlaridan
olingan. Ma`nosi - o`z fikr-o`ylari, manfaatlari doirasida qotib qolgan insonning atrof-muhit va
odamlarga oid o`z bilimlari va o`zgalarga munosabatini o`zgartira olmasligini bildiradi.
Psixologiyada egotsentrizmning bir qancha turlari - bilishga oid, axloqiy va kommunikativ
egotsentrizmlar farqlanadi. Oxirgisi - boshqalarga biror xil ma`lumot berish jarayonida ularning
fikri bilan hisoblashmaslik, ularni mensimaslikda namoyon bo`ladi. Nazarimizda, zamonaviy
informatsion xurujlarning mualliflarida aynan shu kabi egotsentrizm kuzatiladi va ular o`zlariga
o`xshash faqat o`z manfaatinigina ko`zlaydigan avlod ongini qamrab olishga harakat qiladi.
Shuning uchun ham shaxsga psixologik himoya zarur. Psixologik himoya bo`lishi uchun shaxsda
mustaqil fikr bo`lishi lozim. Keyingi yillarda milliy va diniy qadriyatlarning tiklanishiga katta
e’tibor berilishi bu narsa hukumatimizning ustuvor siyosatga aylandi. Ko’plab diniy bayramlar
ommaviy nishonlanmoqda, televideniye va matbuot tomonidan xalq ehtiyojida bo’lgan diniy
masalalar tez-tez yoritila boshlandi. Fuqarolar o’rtasida diniy ilm va an’analarga o’rganish qiziqish
kuchaydi. Biroq bundan foydalangan ba’zi shaxslar o’z manfaatlari yo’lida chet ellik yurtimizga
suqulib kirmoqchi bo’lgan ekstremistik oqimlar «da’vatchi»lariga aylandilar. Ular xorijliklar
tomonidan istaganlaricha mablag’ va diniy adabiyotlar bilan ta’minlandilar. Bu harakatlar tezda
o’z natijasini berdi. Farg’ona vodiysi va Toshkent shahrida avj olgan «vahhobiychilik» harakati,
jumhuriyatimizning deyarli barcha shahar va qishloqlariga yetib borishga ulgurgan «Hizb at-tahrir
al-islomiy» kabi guruhlarning keyingi yillarda Vatanimizning turli joylarida uyushtirgan fitna-
fasod harakatlari shundan darak beradi. Modomiki, biz yoshlarimizni, Prezidentiz aytganidek
Imom Buxoriylar, Naqshbandiylar va Yasaviylar ta’limoti asosida tarbiyalar ekanmiz, biz ularni
turli islom niqobi ostidagi g’arazli guruhlar bilan buyuk ajdodlarimiz amal qilgan va bizlarga ham
tavsiya etgan musaffo islom o’rtasini ajrata oladigan darajada bilimli qilishimiz zarur bo’ladi.
|
Masala: Murakkab efirning chiqish unumi 90% bo’lsa, 120 g sirka kislota va 138 g etanoldan necha gramm etilasetat olish mumkin? Javob

|
Masala: Murakkab efirning chiqish unumi 90% bo’lsa, 120 g sirka kislota va 138 g etanoldan necha gramm etilasetat olish mumkin? Javob
|
bet | 8/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Masala: Murakkab efirning chiqish unumi 90% bo’lsa, 120 g sirka kislota va 138 g etanoldan necha gramm etilasetat olish mumkin? Javob: 158 g
Masala: Quyidagi o’zgarishlarni amalga oshiring
C2H6 → C2H5Cl → C2H5OH → CH3COOH → CH3COONa
C2H6 + Cl2 → C2H5Cl + HCl
C2H5Cl + KOH → C2H5OH + KCl
C2H5OH + CuO → CH3COH + Cu + H2O
CH3COH + Ag2O → CH3COOH + 2Ag↓
2CH3COOH + 2Na → 2CH3COONa + H2↑
II-variant
Masala: 21,7 g metilamin olish uchun qancha hajmdagi (n.sh) vodorod gazi kerak bo’ladi?
Masala: Kimyoviy korxonada 82 g nitrobenzol yordamida 60 g anilin olingan bo’lsa, reaksiyaning unumini hisoblang.
Masala: 40% li natriy ishqorining 200g metilasetat bilan ta’sirlashuvidan necha gramm spirt hosil bo’ladi?
Masala: 46 g anilinni to’liq bromlah uchun qanday massadagi (g) brom sarflanadi?
Uyga vazifa: II-variant nazorat ishi masalalarini yechish
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Mavzuga doir masalalar va mashqlar yechish
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Masala: 30g noma’lum bir atomli spirtdan natriy (n.sh.) 5,6 litr vodorodni siqib chiqarishi ma’lum bo’lsa, spirtning molyar massasini toping.
30g 5,6 l
2CnH2n+1OH + 2Na → 2CnH2n+1ONa +H2↑
2x 22,4
30g — 5,6 14n + 18 = 60
2x — 22,4 x = 60 n = 3
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Masala: Murakkab efirning chiqish unumi 90% bo’lsa, 120 g sirka kislota va 138 g etanoldan necha gramm etilasetat olish mumkin? Javob
|
Uyga vazifa - Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni

|
Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni
|
bet | 5/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Uyga vazifa: 130-betdagi 2-3-masalalarni yechish
__________________________________________________________________________________
Mavzu : 7- Nazorat ishi
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
1-masala: 26,7 g massadagi noma’lum aminokislotaning natriy ishqori bilan reaksiyasi natijasida 5,4 g suv hosil bo’lsa, shu reaksiyaga kirishgan aminokislotaning nomini aniqlang.
Javob: CH3 ̶ CH ̶ COOH aminopropan kislota
NH2
2-masala: 4,5 mol maltoza va saxaroza aralashmasidan 1260 g glukoza olingan bo’lsa, dastlabki moddalar qanday massa nisbatda olingan? Javob: 2,5:2 nisbatda olingan.
3-masala: Protein molekulasi tarkibida 2 atom temir bo’lib, uning massa ulushi 0,28 % ga teng. Proteinning nisbiy molekulyar massasini hisoblang. Javob: 40000
4-masala: Katta odamning sutkalik ratsionida 120 g oqsil bo’lishi kerak. Sutkalik ratsiondagi oqsilning 15 % ini sutdan olish uchun 1 kunda necha gramm sut iste’mol qilish kerak? Sutda oqsil 3,3 % ni tashkil etadi. Javob: 545 g
Uyga vazifa: Oqsil molekulasining tarkibida 1 atom oltingugurt bo’lib, uning massa ulushi 0,32 % ga teng. Oqsilning nisbiy molekulyar massasini hisoblang.
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Tabiiy va sun’iy tolalar. Amaliy mashg’ulot
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Kerakli jihozlar: Stakan, probirka, shisha tayoqcha
Kerakli reaktivlar: Tuxum oqi, NaOH, CuSO4, nitrat kislota, distillangan suv
Oqsillar turli fizik xossalarga ega: ba’zilari suvda kolloid eritma hosil qilib eriydi (tuxum oqsili), ba’zilari tuzlarning suyultirilgan eritmalarida eriydi, uchinchilari umuman erimaydi (teri to‘qimalari-ning oqsillari).
|
| |
Savol:
Organik birikmalar tuzilish nazariyasi qaysi olim tomonidan yaratilgan? Javob

|
Savol:
Organik birikmalar tuzilish nazariyasi qaysi olim tomonidan yaratilgan? Javob
|
bet | 12/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Savol:
Organik birikmalar tuzilish nazariyasi qaysi olim tomonidan yaratilgan? Javob: A.M.Butlerov
Izomeriya: Umumiy formulasi bir xil, ammo tuzilishi turlicha bo’lgan moddalarga izomerlar deyiladi. Izomeriya hodisasi butandan boshlanadi, ya’ni butanda 2 ta pentanda 3 ta, geksanda 5 ta izomeri bor.
Savol :
Izomeriya tushunchaini fanga qaysi olim kiritgan ? Javob: I.Berselius
Organik birikmalar
Azotli organik birikmalar
Kislorodli organik birikmalar
Uglevodorodlar
Savol :
Quyidagi organik birkmalardan faqat uglevodorodlar sinfiga tegishlini toping Javob: etan, butan
Organik birikmalar nomenklaturasi : Trivial, rasional, sistematik
Savol:
CH3 – CH2 – CH3 dimetilmetan. Ushbu organik birikma qaysi nomenklatura asosida nomlangan?
Javob: rasional
Kimyoviy diktant
To’yinmagan uglevodorodlarga alkenlar, …………, alkinlar va aromatik uglevodorodlar kiradi. Shu bilan birga uglevodorodlar ………… zanjirli va ………… zanjirli bo’lishi mumkin.
Javob: alkadiyenlar, ochiq, yopiq
Kislorodli organik birikmalar
Oksobirikmalar Fenollar Spirtlar Karbon kislotalar Yog’lar Uglevodlar
Savol:
Tarkibida bir yoki bir necha gidroksil guruhi bo’lgan organik birkmalar qanday nomlanadi?
Javob: Spirtlar
Uyga vazifa:
Organik birikmalarning kundalik turmushda ishlatilishi va ahamiyati haqida yozing.
Organik birikmalar inson organizmiva qanday ahamiyatga ega?
|
| |
Javob: CH2(NH2)COOH - glitsin
Uyga vazifa

|
Javob: CH2(NH2)COOH - glitsin
Uyga vazifa
|
bet | 2/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Javob: CH2(NH2)COOH - glitsin
Uyga vazifa: 138-bet 9-10-masala, 145-bet 8-9-masalalarni yechish __________________________________________________________________________________
Mavzu : Yog’lar. Olinishi va xossalari
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Yog’lar deb, oqsillarning asosini tashkil etuvchi ikki yoki undan ortiq aminokislotalarni polikonden-satlanishidan hosil bo‘lgan moddalar deb qarash mumkin. Ular ikki aminokislota qoldig‘idan tashkil topgan bo‘lsa – dipeptid, uchtadan – tripeptid va hokazo deyiladi. Oqsillar α-aminokislotalarning qoldiqlaridan tashkil topgan yuqori molecular murakkab organik birikmalardir. Aminokislotalar soni 50 tagacha bo‘lgan yuqori molekular birikmalar peptidlar (10 gacha bo‘lganlari oligopeptid, undan yuqorilari polipeptid) 50 dan ortiqlarini shartli ravishda oqsillar deb atash qabul qilingan.
Tabiatda tarqalishi. Oqsillar o‘simlik protoplazmasining asosini tashkil etadi. Ular hayvonlarning qoni, suti, muskul va tog‘ayi tarkibida bo‘lib muhim hayotiy ro‘l o‘ynaydi. Oqsillar soch, tirnoq, teri, pat, jun, ipak tarkibiga ham kiradi. Shuningdek, tuxumning asosiy tarkibiy qismini tashkil etadi.
Sinflanishi. Oqsillar kimyoviy tarkibiga ko‘ra oddiy va murakkab oqsillarga bo‘linadi.
Oqsillar denaturatsiyasi - bu oqsillar konfiguratsiyasining (ikkilamchi va uchlamchi strukturalarining) qizdirish, radiatsiya, kuchli kislota, ishqorlar, og‘ir metallar tuzlari, kuchli silkitish ta’sirida buzilishidir.
Uyga vazifa: 145-betdagi 3-4-topshiriqlarni bajarish. __________________________________________________________________________________
Mavzu : Uglevodlar. Monosaxaridlar
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
|
| |
Korxonalarni tasniflash - Mavzu: korxona rentabelligining iqtisodiy mazmuni

2.3.Korxonalarni tasniflash
Har bir korxona boshqa korxonalardan avvalo ishlab chiqarayotgan maqsuloti, shuningdek, ishlab chiqarishning tavsifi va miqyosi, joylashishi, xalq xo`jaligining boshqa tarmoqlari bilan aloqalari va boshqa ko`rsatkichlari bilan farq qiladi. Biroq bularning barchasi ishlab chiqarishni tashkil etish, rejalashtirish va boshqarish masalalarini qar bir korxona uchun individual tarzda aloqida ishlab chiqish kerak, degani emas, albatta. Aloqida korxonalar guruqiga nisbatan qo`llash mumkin bo`lgan umumiy qarorlarni tayyorlash mumkinligi nazariy va amaliy jiqatdan isbotlab berilgan. Bu bilan korxonalarning ishlab chiqarish, meqnat va boshqaruvni tashkillashtirish masalalarini bir xil tipda qal qilish mumkin bo`lgan guruqlarini aniqlash maqsadida ularni tasniflashning maqbulligini izoqlash mumikn.
Korxonalarning eng muqim xususiyatlari ularning qaysi tarmoqqa qarashliligi; qajmi; ishlab chiqarishning turli jabqalarini qamrab olganligi; ixtisoslashtirish darajasi va bir tipdagi maqsulotlarni ishlab chiqarish miqyosi;ishlab 28 chiqarishni tashkillashtirish usuli qamda uni mexanizatsiyalash va avtomatlashtirish; tashkiliy-ququqiy shakllarini prognozlashtirishga bog`liq bo`ladi. Qaysi tarmoqqa tarmoqqa tarmoqqa qarashliligiga qarashliligiga qarashliligiga ko`ra korxonalar ishlab chiqarish va noishlab chiqarish (mashinasozlik, ko`mir qazib chiqarish, sug`urta va qokazo) soqalariga mansub bo`lishi mumkin. Ishlabchiqarilayotgan chiqarilayotgan chiqarilayotgan mahsulot turi va ko`ra, korxonalar sanoat, qishloq xo`jaligi, transport, moliya-kredit va boshqalarga bo`linadi. Texnologik umumiyligiga ko`ra, korxonalar ishlab chiqarish jarayonini uzluksiz va diskret ravishda, kimyoviy yoki mexanik jarayonlarning ustunligi asosida yurituvchilarga bo`linadi. Tayyor maqsulotning maqsulotning maqsulotning maqsadlariga maqsadlariga maqsadlariga ko`ra, barcha korxonalar ikkita katta guruqga bo`linadi: ishlab chiqarish vositalarini ishlab chiqaruvchilar va iste`mol maqsulotlarini ishlab chiqaruvchilar. Foydalaniluvchi xomashyo turiga ko`ra, sanoat korxonalari qazib chiqaruvchi va qayta ishlovchi korxonalarga taqsimlanadi.
Yil davomida davomida davomida ishlash ishlash ishlash muddatiga muddatiga muddatiga ko`ra, korxonalar mavsumiy va yil bo`yi faoliyat yurituvchilarga bo`linadi. Qajmiga Qajmiga ko`ra, korxonalar yirik, mikrofirma va kichik korxonalarga taqsimlanadi. O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2003 yil 30 avgustdagi «O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 1998 yil 9 aprel’dagi «Xususiy tadbirkorlik, kichik va o`rta biznesni rivojlantirishni yanada rag`batlantirish choratadbirlari to`g`risida»gi Farmoniga o`zgartish va qo`shimchalar kiritish qaqida»gi Farmoniga asosan ishlab chiqarish tarmog`ining o`rtacha yillik xodimlari soni 20 kishigacha bo`lgan qamda xizmat ko`rsatish va boshqa noishlab chiqarish soqasidagi o`rtacha yillik xodimlari soni 10 kishigacha bo`lgan; ulgurji, chakana savdo va umumiy ovqatlanish soqasida 5 kishidan oshmagan korxonalar mikrofirmalar ofirmalar ofirmalar qatoriga kiritiladi.
|
Javob: C5H10 penten
  
Masala

|
Javob: C5H10 penten
Masala
|
bet | 7/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Javob: C5H10 penten
Masala: 20 litr noma’lum alkinni to’liq yondirish uchun 170 litr kislorod sarflandi. Noma’lum alkinni toping
20 l 170 l
CnH2n-2 + (1,5n – 0,5)O2 → nCO 2 + (n+1)H2O 1,5n -0,5 = 170/20 n = 6 C6H10
Javob: C6H10 geksin
Masala: Noma’lum alkanning 6 litrini to’liq yoqish uchun 32,5 litr ozon-kislorod aralashmasi sarflandi. Aralashmadagi kislorodning hajmiy ulushi 60% ga teng. Noma’lum alkanni toping.
6 l 39 l
CnH2n+2 + (1,5n + 0,5)O2 →nCO 2 + (n+1)H2O
V(O2) = (32,5*60)/100 = 19,5 l V(O3) = 32,5 – 19,5 = 13 l
2O3 → 3O2 2mol (O3) — 3 mol (O2)
13 l (O3) — x = (13*3)/2 = 19,5 litr
V(O2) = 19,5 + 19,5 = 39 litr 1,5n + 0,5 = 6,5 n = 4 C4H10
Javob: C4H10 butan
Masala: Quyidagi o’zgarishlarni amalga oshirish uchun zarur bo’lgan reaksiyalarni yozing.
CaCO3 → CaO → CaC2 → C2H2 → CH3COH →CH3COOH
Uyga vazifa: 0,25 mol alkan tarkibida 12,04 * 1023 ta vodorod atomi bo’lsa, ushbu alkanni toping.
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Amaliy ish -10. Organik birikmalarni o’ziga xos bo’lgan reaksiyalar asosida aniqlash
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Masala: 45 g etilamin olish uchun qancha hajmdagi (n.sh.) vodorod gazi kerak bo’ladi?
Masala: Kimyoviy korxonada 41 g nitrobenzol yordamida 18,6 g anilin olingan bo’lsa, reaksiyaning unumini hisoblang.
x l 45g
C2H5NO2 + 3H2 → C2H5NH2 + 2H2O x — 45
67,2 — 45 x = 67,2litr Javob: 67,2 litr
41g 18,6g
C6H5NO2 + 3H2 → C6H5NH2 + 2H2O 41 — x
123 — 93 x = 31g
η = (18,6 * 31)/100 = 60% Javob: 60%
|
| |
Javob: C3H7OH
  
Masala

|
Javob: C3H7OH
Masala
|
bet | 9/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Javob: C3H7OH
Masala: 11,5 ml hajmdagi zichligi 0,8 g/ml bo’lgan etanolni to’laligicha yoqqish uchun zarur bo’lgan havoning hajmini (n.sh.) toping. (Havo tarkibida kislorodning hajmiy ulushi 20%)
9,2g xl
C2H5OH + 3O2 → 2CO2 + 3H2O
V = 11,5ml m = V*ρ = 11,5 * 0,8 = 9,2g
ρ = 0,8 g/ml 9,2g — xl 13,44 l — 20%
Ϥ(O2) = 20% 46g/mol — 67,2l/mol x l — 100%
V (havo) = ? x = 13,44 l
Javob: 67,2 litr
Masala: 36g noma’lum ketonni spirt hosil bo’lguncha qaytarish uchun 11,2 litr (n.sh.) vodorod kerak bo’lsa, noma’lum ketonni toping.
36g 11,2 l
CnH2nO + H2 → CnH2n+1OH
36g — 11,2 l
14n +16 — 22,4 n = 4
Javob: C4H8O
Masala: 7,4g bir atomli spirtga natriy ta’sir ettirilganda 1,12 litr vodorod ajralib chiqqan bo’lsa, reaksiya uchun qaysi spirt olingan?
Javob: C4H9OH
Topshiriq
Masala: 70g etilendan olish mumkin bo’lga bir atomli spirtning massasini toping.
Masala: 20g propanolning to’la yonishi uchun qancha hajm (n.sh.) kislorod kerak?
Uyga vazifa: Yuqoridagi topshiriqda berilgan masalalarni yechish
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Mavzuga doir masalalar yechish . Nazorat ishi 8
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Masala: 20,16 litr (n.sh.) atsetilendan 18,72 gramm benzol olingan bo’lsa, reaksiya unumini (%) hisoblang.
20,16 l 18,72g
3C2H2 —→ C6H6
Berilgan:
V = 20,16 l 67,2 — 78 η = (18,72 * 100) / 23,4 = 80%
m = 18,72g 20,16 — x
η = ? x = (20,16 * 78) / 67,2 = 23,4g
|
| |
Yuqori kuchlanishli elektr aparatlari

|
Yuqori kuchlanishli elektr aparatlari
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 56,12 Kb. | | #239054 |
Bog'liq Rafiqjonov Davronbek tezis
Yuqori kuchlanishli elektr aparatlari
Talaba: Rafiqjonov Davronbek Ravshanbek o’g’li
Farg‘ona politexnika insituti , Farg‘ona shahri
rafiqjonovdavronbek@gmail.com
Katta kuchlanishli zanjirlar uzilganda kontaktlar orasida tok mavjud bo’lgan xollarda elektr yoyi hosil bo’ladi. Elektr yoyi yuqori haroratga va o’tkazuvchanlikka ega bo’lgan ionlashgan gazlardan tashkil topgan bo’ladi. Kontaktlar ajralish vaqtida ular orasida potentsiallarning katta farqi hosil bo’ladi va katta kuchlanganlikka ega bo’lgan elektr maydoni hosil bo’ladi. Bu maydon kontaktlararo bo’shliqdagi erkin elektronlarga ta’sir qilib, ularga kinetik energiya berib, katoddan anodga qarab harakatlanishiga majbur qiladi[3].
O’zgarmas tokning turg’un yoyidagi kuchlanish
U (a) va kuchlanganlik
Ye (b)-ning taqsimlanishi.
Uk-katod zonasi;
Ua-anod zonasi;
Uyo.u-yoy ustuni;
Ue-yoy kuchlanishi;
lyo-yoy uzunligi;
lk-katod bo’shlig’i;
la-anod bo’shlig’i;
Uzish apparatlarida quyidagi ionlashish faktorlari mavjud[2]:
Zarbaviy ionlanish.
Avtoelektron emissiya.
Termik yoki issiqlik ionlanishi.
Termoelektron emissiya.
Zarbaviy ionlanishda katoddan anodga harakat-lanayotgan erkin elektronlar yetarli kinetik energiyaga ega bo’lsa gazning neytral molekulalari bilan to’qnashib, ularning elektronini ajratib yuboradi. Natijada musbat ion hosil bo’ladi va ular ham zarbaviy ionlanishida ishtirok etadi.
Yoyni yoy so’ndirish kamerasini tor tirqishiga tortib so’ndirish.
yonsa, sovuq yuzaga tegish orqali intensiv sovush va zaryadlangan zarrachalarni atrof muhitga diffuziyasi sodir bo’ladi. Bu esa aksionlashish hodisasini tezlashuviga va yoyning so’nishiga olib keladi
Yoyni magnit maydonda harakatlantirish[3]. Elektr yoyiga tokli o’tkazgich sifatida qarash mumkin. Agar yoy magnit maydonda bo’lsa, unga kuch ta’sir etadi. Yoy o’qiga perpendikulyar yo’naltirilgan magnit maydoni hosil qilinsa, yoy ilgarilanma harakatga erishib, yoy so’ndirish kamerasi tirqishiga tortilib cho’ziladi va so’nadi.
Yoyni magnit maydonida aylantirib so’ndirish.
Xulosa.Yuqori kuchlanishdagi elektr apparatlaridan foydalanishdan avval ular tarmoqqa to’liq ulanan yoki to’liq uzilgan holatda ekanligiga ishonch hosil qilish kerak. Chunki yuqori kuchlanishda ishlaydigan elektr appatarlarida qurilmalar tarmoqdan uzilish holatida ham tarmoq va qurilma o’rtasida yuqori kuchlanishdagi elektr yoyi hosil bo’ladi. Hosil bo’lgan yoy qurilmaga salbiy ta’sir ko’rsatadi, buni oldini olish maqsadida yuqoridagi yoy so’ndiruvchi apparatlardan foydalanamiz.Bu esa tarmoqdagi qolgan qurilmalarni uzoq vaqt ishlashiga yoqdam beradi. Bu bizga iqtisodiy tarafdan ham foyda keltiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1) https://uz.wikipedia.org/wiki/Elektr_ta%CA%BCminoti
2)Karimov X .G \, Bobojanov M.K. Avtomatik boshqarish va rostlash nazariyasi asoslari. Ma’ruzalar matni/ -T., 2000.
3)https://edusammono.uz/wp-content/uploads/2021/12/1000-V-gacha-va-undan-yuqori-kuchlanishdagi-kommutatsion-apparatlar.docx
|
| |
Oqsillar denaturatsiyasi - Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni

|
Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni
|
bet | 6/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Oqsillar denaturatsiyasi - bu oqsillar konfiguratsiyasining (ikkilamchi va uchlamchi strukturalarining) qizdirish, radiatsiya, kuchli kislota, ishqorlar, og‘ir metallar tuzlari, kuchli silkitish ta’sirida buzilishi-dir. Oqsillar denaturatsiyasida fazoviy strukturasi buzilishi (vodorod, tuz, efir, polisulfid bog‘larining buzilishi) natijasida oqsillarning biologik faolligi ham yo‘qoladi.
Oqsillarga sifat reaksiyasi. Oqsillarga sifat reaksiyalaridan biri biuret reaksiyasi hisoblanadi. Biuret reaksiyasi: ishqoriy muhitda mis (II) sulfatning eritmasi binafsha rangga bo‘yaladi. Biuret reaksiyasi — CO — NH — bog‘lar yoki peptid bog‘lar uchun xos reaksiyadir. Masalan, dipeptid – ko‘k, tripeptid binafsha, yuqori peptidlar esa qizil rang beradi.
Oqsil molekulasi tarkibida 1 atom S bo’lib, uning massa ulushi 0, 64% ga teng. Oqsilning nisbiy molekulyar massasini hisoblang. Javob: 5000
Katta odamning sutkalik ratsionida 120 g oqsil bo’lishi kerak. Sutkalikn ratsiondagi oqsilning 35% ini no’xatdan olish uchun 1 kunda necha gramm no’xat iste’mol qilish kerak? No’xatda oqsil 21 % ni tashkil qiladi. Javob: 200 g
Uyga vazifa: Masala yechish
Katta odamning sutkalik ratsionida 120 g oqsil bo’lishi kerak. Go’shtda oqsilning massa ulushi 50 % ni tashkil qiladi. Sutkalik oqsilning 20% ini go’shtdan olish uchun 1 kunda necha gramm go’sht iste’mol qilish kerak?
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Uglevodorodlar bobiga doir masalalar yechish
O‘qituvchi: Lobar Boboqulova
Mavzu bayoni:
Masala: 2,8 g alkenni to’la gidrogenlash uchun 0, 896 litr vodorod sarf bo’lsa, alkenni toping
2,8g 0,896 l
CnH2n + H2 → CnH2n + 2 14n = (2,8*22,4)/0,896 = 70 n = 70/14 =5 C5H10
|
| |
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI

|
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALIBog'liq xeshlashPEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
536
9. Xavf-xatarlarni baholash va darajalash: Xeshlash funksiyasi, tahlil qilinayotgan
xavf-xatarlarni baholash va darajalashga yordam beradi. Bu baholash va darajalash
natijasida, xavf-xatarlar prioritet tartibida belgilanadi, ularga talqin berish darajasi
belgilanadi va ularning ta'sir darajasi hisobga olingan.
10. Xavf-xatarlarni takomillashtirish: Xeshlash funksiyasi, tahlil qilinayotgan
xavf-xatarlarni takomillashtirishga yordam beradi. Ushbu takomillashtirish jarayoni
davomida, xavf-xatarlarga oqibatlilik darajasi pastga olib tashlanadi va ularni oldindan
ta'minlash uchun to'g'ridan-to'g'ri javob beriladi.
Xeshlash funksiyasini qo'llash sohasidagi yutuqlar tizimning xavfsizligini sinash,
xavf-xatarlarni identifikatsiya qilish, tahlil qilish, javob berish va takomillashtirish
jarayonlarini kuchaytirishga yordam beradi. Bu yutuqlar tizim administratorlari va
xavfsizlik xodimlari uchun tizimning xavfsizlik darajasini oshirish, xavf-xatarlarga tez
va samarali javob berish, tahlil va ta'limlarni amalga oshirish, xavf-xatarlarni oldini
olish strategiyalarini belgilashda muhimdir.
Xulosa: Xeshlash funksiyalari, matnlardan unikal xesh qiymatlarni generatsiya
qilishda foydalaniladigan matematik vositalardir. Ularning asosiy maqsadi, matnlarni
xesh qiymatlarga aylantirish orqali ma'lumotlar bozilmaganligini ta'minlash va
integritetni tekshirishdir.
Xeshlash funksiyalarining afzalliklari ko'plikda mavjuddir. Ularning unikal xesh
qiymatlarni generatsiya qilishdagi kuchi, xatolik aniqlash imkoniyati, tezlik va
matnlarning o'zgarib bo'lmaganligini tekshirish imkonini berishadi. Shuningdek, ular
abstrakt va ishonchlilikka ega bo'lgan matematikiy amallardir.
Xeshlash funksiyalarining kamchiliklari ham mavjud. Ularning qiyinchiliklarining
biri, bir nechta matnlarni bir xil xesh qiymatiga aylantirishning tezligi va unikal xesh
qiymatlarni topishda muammo bo'lishi mumkin. Shuningdek, qisqa xesh qiymatlarga
ega bo'lishi va ma'lumotlarni o'zgartirib bo'lishga bo'lgan oqibatlar ham kamchiliklarga
misol bo'lishi mumkin.
Barcha qoida va qonunlar bilan birgalikda, xeshlash funksiyalari muhim
kriptografik protokollarda, tizimlarda va dasturlarda ma'lumotlar bozilmaganligini,
autentifikatsiyani va qidiruv algoritmlarini ta'minlashda ishlatiladi. Ularning abstrakt
va ishonchlilik xususiyatlari, ularni muvaffaqiyatli va xavfsizlikni ta'minlashga
qaratilgan amalga oshirishini ta'minlaydi.
Umuman olganda, xeshlash funksiyalari kriptografiya sohasida katta ahamiyatga
ega bo'lgan vositalardir. Ularning ma'lumotlar bozilmaganligini ta'minlash,
autentifikatsiya, qidiruv va shifrlash jarayonlarida yuqori darajada foydalaniladi.
Xeshlash funksiyalari matematik asosida yaratilgan abstrakt va ishonchlilikni
kombinatsiyalashgan vositalardir, bu esa ularni muvaffaqiyatli va foydali qiladi.
|
| |
MD5 (Message Digest Algorithm 5)

PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
533
MD5, keng tarqalgan xeshlash funksiyalardan biridir. Misol uchun, "Hello World"
matnining MD5 xesh qiymati:
Kiruvchi matn: "Hello World"
MD5 xesh qiymati: 5eb63bbbe01eeed093cb22bb8f5acdc3
Matning o'zgartirilganda xesh qiymati o'zgaradi.
Misol uchun, "Hello World!"
matning MD5 xesh qiymati:
Kiruvchi matn: "Hello World!"
MD5 xesh qiymati: ed076287532e86365e841e92bfc50d8c
2. SHA-256 (Secure Hash Algorithm 256-bit):
SHA-256, xavfsizlik va integritetni ta'minlash uchun keng qo'llaniladigan
kuchli
xeshlash funksiyalardan biridir. Misol uchun, "OpenAI" matnining SHA-256 xesh
qiymati:
Kiruvchi matn: "OpenAI"
SHA-256
xesh
qiymati:
98e91d8a86ee7233980d7c7ef727e07c4c595e8c9a8e9eb5973f1c5e4137f505
Matning o'zgartirilganda xesh qiymati ham o'zgaradi. Misol uchun, "OpenAI is
amazing" matning SHA-256 xesh qiymati:
Kiruvchi matn: "OpenAI is amazing"
SHA-256
xesh
qiymati:
a72ee880a2a4cc4b647c7a904f92cb8b327d8f7ea12e778b9a1e8eb587e4a314
3. CRC32 (Cyclic Redundancy Check 32-bit):
CRC32, ma'lumotlar to'plamining bozilmaganligini tekshirish uchun ishlatiladi.
Misol uchun, "Hello" matningning CRC32 xesh qiymati:
Kiruvchi matn: "Hello"
CRC32 xesh qiymati: 3610a686
Matn o'zgartirilganda ham xesh qiymati o'zgaradi. Misol uchun, "Hello!"
matningning CRC32 xesh qiymati:
Kiruvchi matn: "Hello!"
CRC32 xesh qiymati: a591a6d4
Xeshlash funksiyalari matnlardan xesh qiymatlarni
generatsiya qilishda
foydalaniladi va ularning o'zgarishi katta ham o'zgarishlarni aniqlashni ta'minlaydi. Bu,
ma'lumotlar bozilmaganligini va integritetni tekshirish uchun muhimdir.
Xeshlash funksiyasi

Xeshlash funksiyasi
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
22.01.2024
Hajmi
0,56 Mb.
#142764
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Xeshlash funksiyasi
Download
0,56 Mb.
Matnni ko'rish
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI

PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
538
2. "Metasploit: The Penetration Tester's Guide" - David Kennedy, Jim O'Gorman,
Devon Kearns va Mati Aharoni
3. "The Basics of Hacking and Penetration Testing:
Ethical Hacking and
Penetration Testing Made Easy" - Patrick Engebretson
4. "Penetration Testing: A Hands-On Introduction to Hacking" - Georgia Weidman
5. "Hacking: The Art of Exploitation" - Jon Erickson
6. "Network Security Assessment: Know Your Network" - Chris McNab
7. "The Shellcoder's Handbook: Discovering and Exploiting Security Holes" - Chris
Anley, John Heasman, Felix Lindner, Gerardo Richarte
8. "The Mobile Application Hacker's Handbook"
- Dominic Chell va Tyrone
Erasmus
9. "Red Team Field Manual" - Ben Clark
10. "Web Hacking 101: How to Make Money Hacking Ethically" - Peter Yaworski
Jurnallar:
1. Journal of Penetration Testing
and Application Security
2. International Journal of Network Security & Its Applications
3. Journal of Information Warfare
4. IEEE Security & Privacy
5. ACM Transactions on Information
and System Security
6. Journal of Computer Security
7. International Journal of Information Security
8. Journal of Cybersecurity
Xeshlash funksiyasi - bet 9

PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
537
FOYDALANILAGAN ADABIYOTLAR:
Axborot xavfsizligi tizimini qurish metodologiyasi haqida ma'lumotlarni olish
uchun quyidagi adabiyotlardan foydalanishingiz mumkin:
Rossouw, R., &
von Solms, R. (2016). Information Security Governance: A
Practical Development and Implementation Approach. Auerbach Publications.
Whitman, M. E., & Mattord, H. J. (2016). Principles of Information Security.
Cengage Learning.
Pfleeger, C. P., & Pfleeger, S. L. (2018). Security in Computing. Pearson.
Stoneburner, G., Goguen, A., & Feringa, A. (2002). Risk Management Guide for
Information Technology Systems. National Institute
of Standards and Technology
(NIST) Special Publication.
ISO/IEC 27001:2013. Information technology — Security techniques —
Information security management systems — Requirements.
ISO/IEC 27002:2013. Information technology — Security techniques — Code of
practice for information security controls.
NIST Special Publication 800-53. Security and Privacy
Controls for Federal
Information Systems and Organizations.
Schneier, B. (2015). Applied Cryptography: Protocols,
Algorithms, and Source
Code in C. John Wiley & Sons.
Anderson, R. (2008). Security Engineering: A Guide
to Building Dependable
Distributed Systems. Wiley.
«Axborot texnologiyasi. Ma’lumotlami kriptografik muho- fazasi. Elektron
raqamli imzoni shakllantirish va tekshirish jarayonlari» O‘zbekiston Davlat standard.
0‘z DSt 1092:2005.
«Axborot texnologiyasi. Axborotlami kriptografik muhofazasi. Ma’lumotlami
shifrlash algoritmi» 0‘zbekiston Davlat standard. 0‘zDSt 1105:2006
«Axborot texnologiyasi. Ochiq tizimlar o‘zaro bogMiqligi. Elek tron raqamli imzo
ochiq kaliti sertifikati va atribut sertifikatining tuzil- masi» 0‘zbekiston
Davlat
standarti. 0‘zDSt 1108:2006.
С
.В. Симонов. Анализ рисков в информационнмх систе- мах. Практические
советь
! // Конфидент. -2001. -№2.
S.S.Qosimov. Axborot texnologiyalari. 0‘quv qoMlanma. - T.: «Aloqachi», 2006.
S.K.G‘aniyev, M.M. Karimov. Hisoblash sistemalari
va tar- moqlarida
informatsiya himoyasi. Oliy o‘quv yurt.talab. uchun o‘quv qoMlanma. —Toshkent
Davlat texnika universiteti, 2003.
Kitoblar:
1. "The Web Application Hacker's Handbook: Finding
and Exploiting Security
Flaws" - Dafydd Stuttard va Marcus Pinto
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI

|
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALIBog'liq xeshlashPEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
535
11. Tashkilotning xavfsizlik siyosatini tahlil qilish: Xeshlash funksiyasi
tashkilotning xavfsizlik siyosatini tahlil qilishga yordam beradi. Ushbu tahlil natijasida
tashkilotning xavfsizlik darajasini oshirish, xavf-xatarlarni oldini olish va tashkilotni
xavf-xatarlarga qarshi to'g'ridan-to'g'ri tayyorlash uchun qo'llanish sohasida kerakli
o'zgarishlarni belgilash mumkin.
Xeshlash funksiyasini qo'llanish sohasidagi yutuqlar
Xeshlash (penetration testing) funksiyasini qo'llash sohasidagi yutuqlar
quyidagilardir:
1. Tizimning xavfsizlik holatini tekshirish: Xeshlash funksiyasi, tizimning
xavfsizlik holatini tekshirish uchun amalga oshiriladi. Ushbu tekshirishda tizimdagi
xavf-xatarlar va nizolar aniqlanib, ularga qarshi imkoniyatlar o'rganiladi.
2. Xavf-xatarlarni identifikatsiya qilish: Xeshlash jarayoni, tizimdagi xavf-
xatarlarni identifikatsiya qilishga yordam beradi. Xeshlashchilar, tizimni qarshi hamda
tarmoqni to'g'ridan-to'g'ri tanish uchun xavf-xatarlarni qidirib topadi.
3. Xavf-xatarlarni tahlil qilish: Xeshlash funksiyasi, tizimning xavfsizlikka qarshi
qonuniy tartibga solishiga o'z hissasini qo'shadi. Ushbu tahlil, xavf-xatarlarni baholash,
ularning ta'sir darajasini o'rganish va ularga javob berish strategiyalarini belgilashni o'z
ichiga oladi.
4. Xavf-xatarlarga tezlik bilan javob berish: Xeshlash funksiyasi, tizimdagi xavf-
xatarlarga tez va samarali javob berishni ta'minlaydi. Ushbu javob berishning asosiy
maqsadi xavf-xatarlarni qisqartirish va ulardan oqibatlarni minimalga tushirishdir.
5. Xavf-xatarlarni dokumentatsiyalash: Xeshlash jarayonida aniqlangan xavf-
xatarlar va ularga qarshi qilingan muomala qilish jarayoni dokumentlashga olinadi. Bu,
tizim administratorlari va xavfsizlik xodimlari uchun asosiy ma'lumotlar bazasini
shakllantirishga yordam beradi.
6. Xavf-xatarlarni oldini olish strategiyalarini belgilash: Xeshlash funksiyasi, xavf-
xatarlarni oldini olish va ularni oldindan ta'minlash strategiyalarini belgilashda muhim
rol o'ynaydi. Ushbu strategiyalar, tizimning xavf-xatarlarga qarshi harakatlarini
o'rganish, muomala qilish protsesslarini tuzish, tizimni yangilash va xavf-xatarlarni
oldindan to'xtatishning usullarini o'z ichiga oladi.
7. Xavf-xatarlarni ta'lim va tajribalar olish: Xeshlash funksiyasi, tizim
administratorlari va xavfsizlik xodimlariga xavf-xatarlarni tahlil qilish va tahlil qilishga
imkon beradi. Ushbu jarayon tizimni xavf-xatarlarga qarshi qilishda kuchaytiradi va
tizimni xavfsizligini oshirishga yordam beradi.
8. Xavf-xatarlarni to'liq tahlil qilish: Xeshlash funksiyasi, tizimning xavf-
xatarlarini to'liq tahlil qilishga yordam beradi. Ushbu tahlil natijasida xavf-xatarlar
haqida asosiy ma'lumotlar, ularning ta'sir darajasi, tizimning qo'llash vaqtida o'zgarishi,
o'zgarishlar uchun takliflar va yangi xavf-xatarlarni oldini olish strategiyalari olish
mumkin.
|
| |
Xeshlash funksiyasini qo'llanish sohasi

PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
534
jarayonda xeshlashchilar, tizimdagi potentsial xavf-xatarlarni
aniqlab chiqarish,
nizolarni topish va ularga kirish uchun yo'llarni izlash bilan shug'ullanadi.
2. Xavf-xatarlarni identifikatsiya qilish: Xeshlash funksiyasi tizimning xavf-
xatarlarini identifikatsiya qilishda muhim rol o'ynayadi. Xeshlashchilar tizimni
qurilmalar,
tarmoqlar, dasturlar va boshqa tizim komponentlari orqali sinaydilar va
potentsial xavf-xatarlarni topishga harakat qilishadi.
3. Xavf-xatarlarni baholash: Xeshlash jarayonida topilgan xavf-xatarlarni
baholash va darajalash amalga oshiriladi. Bu baholash
natijalariga asosan xavf-
xatarlarning ta'sir darajasi, potentsial oqibatlilik darajasi va ularga javob berish uchun
prioritizatsiya qilinadi.
4. Xavf-xatarlarga tez javob berish: Xeshlash funksiyasi, topilgan xavf-xatarlarga
tez va samarali javob berishni ta'minlayadi. Xeshlashchilar, topilgan xavf-xatarlarni
dokumentlash, xavf-xatarlarni ishlab chiqish va ularga oqibatlarni minimalga tushirish
uchun tahlil qilish va tavsiyalar berish bilan shug'ullanadi.
5. Xavf-xatarlarni oldini olish strategiyalarini belgilash:
Xeshlash funksiyasi
tizimga xavf-xatarlarni oldini olish va ularni ta'minlash uchun strategiyalar belgilashda
ham muhim rol o'ynayadi. Ushbu strategiyalar tizim administratorlariga va xavfsizlik
xodimlariga qo'llanib, tizimga xavf-xatarlarga qarshi harakatlar tizimini amalga
oshirishga yordam beradi.
6. Xavf-xatarlarni ta'lim va tajribalar olish: Xeshlash funksiyasi tizim
administratorlari va xavsizlik.
7. Xavf-xatarlarni tuzatish va tashkil etish: Xeshlash
funksiyasi tizimga xavf-
xatarlarni tuzatish va ularga oqibatlarni tashkil etishda muhim rol o'ynayadi. Bu
jarayonda xeshlashchilar tizimning nizolari yordamida xavf-xatarlarni ishlab chiqish,
ularga imkoniyat berish va ulardan oqibatlanishlarni kuzatish bilan shug'ullanadi.
8. Xavf-xatarlarga qarshi tavsiyalarni berish: Xeshlash funksiyasi, topilgan xavf-
xatarlarga qarshi tizimga tavsiyalarni berishda muhimdir. Ushbu tavsiyalarni qo'llab-
quvvatlash bilan birga, tizim administratorlari va xavfsizlik
xodimlari tizimni xavf-
xatarlarga qarshi to'g'ridan-to'g'ri ta'minlash uchun qadam qo'yishlari mumkin.
9. Xavf-xatarlarni monitorlash va yangilash: Xeshlash funksiyasi, tizimning xavf-
xatarlarni monitorlash va yangilash jarayonlarida o'z hissasini o'z ichiga oladi.
Xeshlashchilar tizimning xavf-xatarlarga qarshi harakatlarini kuzatib borish, yangi
xavf-xatarlarni aniqlash va ularga moslashtirilgan muntazam
yangilanishlarni amalga
oshirish bilan shug'ullanadi.
10. Xavf-xatarlar haqida ma'lumotlar berish va xavf-xatarlarni ta'limlamoq:
Xeshlash funksiyasi tizim administratorlari va xavfsizlik xodimlariga xavf-xatarlar
haqida ma'lumotlar berish va ularni ta'limlamoqda muhim rol o'ynayadi. Ushbu
ma'lumotlar va ta'limlar tizimni xavf-xatarlarga qarshi
himoya qilish va xavfsizlik
prinsiplarini amalga oshirishda foydalaniladi.
Kalit 
so’zlar - Xeshlash funksiyasi

|
Xeshlash funksiyasiBog'liq xeshlashKalit
so’zlar:
O'zgaruvchilar,Ustun,Barqaror,Qisqaxatolik,Unikallik,Tezlik,
Ma'lumotlar, Abstraktlik, Ishonch, Protokollar, Tizimlar, Dasturlar, Xavfsizlik,
Matematik, Formalizmlar, Algoritm, Amalga oshirish, To'g'ridan-to'g'ri , Matematikiy
analiz, Tizim optimallashtirish, Elektronik imza, Parol, Blokcheyn, Kriptovalyuta
Abstract: A hash function is a mathematical operation that generates a unique hash
value from a piece of text. Its main purpose is to obtain a stable and stable hash value related
to the size, content and structural variables of the input text. Hashing functions can have
several properties, such as having short hash values, uniqueness, speed, and enabling data
integrity checks.
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
6 – TOM 5 – SON / 2023 - YIL / 15 - MAY
www.bestpublication.org
531
Hashing functions work through mathematical formulas and algorithms. Their main
characteristics are abstraction and trust. Abstractness means that hashing functions are
subject to problems and regularities in the process of generating a hash value from text.
Hashing functions, using mathematical formalisms and algorithms, allow for a high level of
abstraction and direct implementation in handling textual problems.
Trust, on the other hand, can be used to provide security in areas where hashing
functions are associated with other protocols, systems, or applications. The reliability of
hashing functions, their integrity and uniqueness ensure that the text has not been tampered
with.
It also means that the abstraction and reliability of hashing functions is ensured by their
mathematical analysis and use in practice for many years. Their hashing functions perform a
wallet function in verifying data integrity, optimizing search algorithms, and providing
security aspects that are important in cryptographic practices such as electronic signatures,
passwords, blockchain technology, and cryptocurrencies.
Keywords:Variables, Column, Stable, Conciseness, Uniqueness, Speed, Data,
Abstraction, Trust, Protocols, Systems, Programs, Security, Mathematical, Formalisms,
Algorithm, Implementation, Directness , Mathematical analysis, System optimization,
Electronic signature, Password, Blockchain, Cryptocurrency
|
| |
Yo‘l belgi chizig‘i - Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash

|
Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash
|
bet | 9/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlashYo‘l belgi chizig‘i
(rangi sariq) transport vositalarini
to‘xtashi man etilgan joylarda yo‘lning qatnov qismining chetidan
0,1 m masofada yoki yo‘l to‘sig‘ining ustiga tushiriladi.
Yo‘l belgi chizig‘i
l1 va l2 qiymatlari uchastkadagi
harakat tezligiga bog‘liq bo‘lib,
quyidagi nisbatlarda qabul qilinadi. < 60 km/soat = 1 3 m; = 3 9 m > 60 km/soat = 3 4 m; = 9 12 m bu belgi chiziqlari quyidagi hollarda ishlatiladi:
a) ikki va uch harakat polosali yo‘llarda transport vositalarining qarama-qarshi harakat yo‘nalishini bo‘lishda;
b) bir tomonga ikki va undan ko‘p harakat polosasi bo‘lgan yo‘llarda, shu harakat polosalarini chegaralashda ishlatiladi. 1.5 yo‘l belgi chizig‘i quvib o‘tishni yoki sekin harakatlanayotgan transport vositasini aylanib o‘tib ilgarilab ketishini man etmaydi.
0,1 м
Yo‘l belgi chizig‘i
Tezlikka nisbatan quyidagicha
o‘lchamlari o‘zgaradi.
< 60 km/soat = 3 6 m; = 1 2 m > 60 km/soat = 6 9 m; = 2 3 m
yo‘l belgi chizig‘i 1.1 yoki 1.11 chiziqlariga yaqinlashib kelayotganda kami bilan 50 m masofada tushiriladi.
0,1 м
Yo‘l belgi chizig‘i
0,5м 0,5 м
Chorraha ichidagi harakat
polosalarining chegaralarini belgilaydi.
|
| |
Nomi
  
Monomerlar - Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni

|
Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni
|
bet | 4/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Nomi
|
Monomerlar
|
Eng muhim xossasi va qo’llanilishi
|
Divinil
kauchuk
|
CH2 = CH ̶ CH = CH2
butadiyen-1,3
|
Chidamliligi va elastikligi jihatidan tabiiy kauchukdan ustun. Shina ishlab chiqarishda ishlatiladi.
|
Butadiyen
kauchuk
|
CH2 = CH ̶ CH = CH2
butadiyen-1,3
|
Suv va gazlarni o‘tkazmaydi. Elastiklik jihatidan tabiiy kauchukdan keyinda turadi. Kabel, poyabzal, turmush uchun zaruriy buyumlar ishlab chiqarishda ishlatiladi.
|
__________________________________________________________________________________
Oqsil molekulasi tarkibida 4 ta oltingugurt bo’lib, u molekulaning 5,5 % ini tashkil etadi. Oqsilning molekulyar massasini toping. Javob: 2327,27 gramm
Katta odamning sutkalik ratsionida 120 g oqsil bo’lishi kerak. Surkalik ratsionda oqsilning 30 % ini mol go’shtidan olishi uchun 1 kunda necha gramm go’sh iste’mol qilishi kerak? Go’shtning 20,2 % ini oqsil tashkil etadi. Javob: 178 gramm
Polistirolning o’rtacha molyar massasi 104000 grammga teng bo’lsa, uning polimerlanish darajasini toping. Javob: 1000
Molyar massasi 56280 g/mol bo’lgan poliizobutilenning polimerlanish darajasini hisoblang.
Javob: 1005
Uyga vazifa: 152-betdagi 5-6-9-10-masalalarni yechish __________________________________________________________________________________
Mavzu : Polisaxaridlar
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Polisaxaridlar tabiiy yuqori molekular moddalar bo‘lib, tabiatda juda ko‘p tarqalgan hamda inson va hayvonlar hayotida muhim rol o‘ynaydi. Polisaxaridlar juda ko‘p monosaxarid qoldiqlaridan tashkil topgan. Ularga kraxmal va sellulozalar misol bo‘ladi.
Kraxmal (C6H10O5)n tabiiy polimer modda bo‘lib, bu moddaning molekular massasi aniq topilma-gan, lekin uning juda kattaligi ma’lum va har xil namunalarida turlicha bo‘lishi mumkin. Shu sababli boshqa polisaxaridlar singari kraxmalning formulasi (C6H10O5)n tarzida ifodalanadi.
Kraxmalning gidrolizi natijasida faqat glukoza hosil bo‘lgani uchun bu zvenolar glukoza molekulasi qoldiqlari degan xulosaga kelamiz: (C6H10O5)n + (n-1)H2O H2SO4 , t nC6H12O6
Kraxmal makromolekulasi halqali α-glyukoza molekulalari qoldiqlaridan tashkil topganligi isbot-langan. Kraxmal hosil bo‘lishini quyidagicha ifodalash mumkin :
|
| |
Xeshlash funksiyalarining afzalliklari va kamchiliklari quyidagicha

|
Xeshlash funksiyalarining afzalliklari va kamchiliklari quyidagichaBog'liq xeshlashXeshlash funksiyalarining afzalliklari va kamchiliklari quyidagicha:
Afzalliklar:
1. Unikallik: Xeshlash funksiyalari unikal xesh qiymatlarni generatsiya qilishda
muvaffaqiyatli bo'ladi. Bir matn uchun generatsiya qilingan xesh qiymati boshqa bir
matn uchun generatsiya qilingan xesh qiymatidan farqli bo'ladi. Bu, matnlarni bir xil
xesh qiymatlariga moslashishini qiyinlashtiradi.
2. Xatolik aniqlash: Xeshlash funksiyalari matnlarning o'zgarib bo'lmaganligini
tekshirish imkonini beradi. Agar bir matn o'zgartirilsa, xesh qiymati ham o'zgaradi. Bu,
ma'lumotlar bozilmaganligini aniqlash uchun foydali bo'ladi.
3. Tezlik: Xeshlash funksiyalari matnlarni xesh qiymatlariga o'girish jarayonida
tezkorlik bilan ishlaydi. Ular, katta hajmli ma'lumotlarni ham tezkor vaqt ichida xesh
qiymatiga aylantirishda ishlatilishi mumkin.
Kamchiliklar:
1.
Qiyinchilik:
Xeshlash
funksiyalari
matnlarning
qaysi
to'plamga
aylantirilganligini aniqlash qiyinligini ta'qiqlovchi xususiyatlarga ega bo'lishi mumkin.
Bunda bir nechta matnlar uchun bir xil xesh qiymatlarni topishning tezligi ham qiyin
bo'lishi mumkin.
2. Qisqa xesh qiymati: Xeshlash funksiyalari qisqa xatoliklarni topish uchun kichik
hajmdagi xesh qiymatlarni generatsiya qiladi. Bu xatoliklar ma'lumotlar o'zgarib
qolishiga olib kelishi mumkin.
3. Qavatli matnlar: Xeshlash funksiyalari o'zgaruvchisiz funksiyalar bo'lib, qavatli
matnlarni tekshirishda samarali emas. Misol uchun, xeshlash funksiyasini bir faylning
butunligini tekshirish uchun ishlatishning qavatli matnlar bilan bog'liq muammo
bo'ladi.
Xeshlash funksiyalari kriptografik protokollarda, ma'lumotlar bozilmaganligini,
autentifikatsiyani va qidiruv algoritmlarini ta'minlashda muhim ahamiyatga ega
bo'ladi. Bu esa kamchiliklari katta hisoblanmasa ham, ularning afzalliklari kriptografik
amaliyotlarda ularga yordam beradi.
Xeshlash funksiyalari matnlardan unikal xesh qiymatlari generatsiya qilishda
foydalaniladi. Quyidagi misollar xeshlash funksiyalarining amaliyotlarini ko'rsatadi:
|
| |
Kichik biznes korxonalarini rivojlantirishda investitsiyalarni jalb qilishning ahamiyati

Kichik biznes korxonalarini rivojlantirishda investitsiyalarni jalb qilishning ahamiyati
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/16
Sana
16.01.2024
Hajmi
0,89 Mb.
#139014
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kichik biznes korxonalarini rivojlantirishda investitsiyalarni jalb qilishning ahamiyati
Download
0,89 Mb.
Matnni ko'rish