nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Aktiv Elementlar - Guruh talabasi Ismoilova Muyassarxonning Elektronika va Sxemalar fanidan tayyorlaga slaydi

|
Guruh talabasi Ismoilova Muyassarxonning Elektronika va Sxemalar fanidan tayyorlaga slaydi
|
bet | 3/3 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #253476 |
Bog'liq 619-22 elektronika - Aktiv Elementlar
- Aktiv elementlar elektr manbai talab qiladigan komponentlar bo‘lib, ular signalni kuchaytirish va nazorat qilishda ishlatiladi. IC'larda keng qo‘llaniladigan aktiv elementlar:
- Transistorlar
- Transistorlar eng ko'p ishlatiladigan aktiv elementlardir.
- Ular signalni kuchaytirish va almashtirishda ishlatiladi.
- Bipolyar (BJT) va maydonli (FET) transistorlar mavjud.
- Diodlar
- Diodlar bir tomonlama tok oqimiga ruxsat beradi.
- Ular to'g'ri tuzatish, signallarni ko'paytirish va kuchlanishni stabilizatsiya qilishda qo'llaniladi.
- Operatsion Kuchaytirgichlar (Op-Amps)
- Op-Amps analog signallarni kuchaytirish uchun ishlatiladi.
- Ular kuchaytirgichlar, filtrlar va boshqa analog funksiyalarni bajarishda muhim rol o'ynaydi.
- MOSFETlar
- Metal-Oksid-Semiconductor Field-Effect Transistors (MOSFET) kuchlanish boshqariladigan qurilmalardir.
- Ular yuqori tezlikda kommutatsiya qilish va signalni kuchaytirishda ishlatiladi.
Integral Mikrosxemalarning Ishlash Printsipi: - Integral Mikrosxemalarning Ishlash Printsipi:
- Yarimo'tkazgich Plastinka Tayyorlash:
- Integral mikrosxemalar kremniy plastinka (wafer)dan tayyorlanadi. Kremniy yuqori tozalikdagi kristal shaklida tayyorlanadi va bu plastinkalar yuqori aniqlik bilan kesiladi va silliqlanadi.
- Fotolitografiya:
- Fotolitografiya bu mikrosxema yuzasida kerakli naqshlarni yaratish jarayoni. Plastinka fotorezist qatlami bilan qoplanadi va bu qatlam ultrabinafsha nurlari yordamida nurlantiriladi. Nurlanish naqshining ta'sirida fotorezist qatlamning bir qismi o'zgartiriladi va bu naqsh plastinkaga ko'chiriladi.
- Doping:
- Yarimo'tkazgichlarning elektr xususiyatlarini o'zgartirish uchun doping jarayoni qo'llaniladi. Bu jarayonda kremniy plastinkaga boshqa elementlar (masalan, bor yoki fosfor) kiritiladi. Bu elementlar n-turi yoki p-turi yarimo'tkazgichlarni hosil qilish uchun qo'llaniladi.
|
| |
Qurilishda narxni shakllantirish asoslari

Qurilishda narxni shakllantirish asoslari
Download
479,63 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
11.12.2023
Hajmi
479,63 Kb.
#116186
Download
479,63 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Qurilishda narxni shakllantirish asoslari
Download
479,63 Kb.
Matnni ko'rish
Ustama harajatlar - Qurilishda narxni shakllantirish asoslari

qurilishning mexanizatsiyalashish va industrializatsiya darajasiga, qollanaladigan qol mehnatining ulushiga, qurilish
tashkilotlarining quvvati va strukturasiga, qurilish materiallari narxlariga hamda tashish, elektro-energiya tariflarining ozgarishiga
bogliq boladi.
+qurilishning smeta hujjatlari – inshootning (yo’l, koprik, tonel va hakozo) smeta qiymatlarini asoslab beruvchi hujjatlar
kompleksidan iborat boladi. Smeta hujjatlari loyihalashtirish jarayonida qurilishni tashkil etish boyicha qabul qilingan loyiha
yechimlari asosida ishlab chiqiladi va loyihaning tarkibiy bir qismi sifatida tasdiqlanadi.
Smeta hujjatlarning tarkibi loyihalashtirishning bosqichligiga bogliq. Ikki bosqichli loyihalashtirishda loyiha tarkibida
qurilish bahosining umumiy smeta hisobi va harajatlar toplami (ishlab chiqarishdan tashqari ob’ektlar qurilish qiymatini hisobga
olgan holda) ob’ekt va lokal smetalari, smeta hisob – kitoblari, loyiha va izlanishlar smetalari ishlab chikiladi. Ishchi hujjatlar
tarkibida ob’ekt va lokal smetalari ishlab chiqiladi.
Bir bosqichli loyihalashtirishda ishchi loyiha tarkibi qurilish bahosining umumlashma smeta hisob – kitobi, harajatlar
toplami, ob’ekt va lokal smetalari, smeta hisob – kitoblari va loyiha izlanish ishlari smetalaridan tashkil topadi.
Loyiha tarkibidagi smeta hujjatlarini yiriklashtirilgan smeta me’yorlari, qurilish smeta bahosining yiriklashtirilgan
korsatgichlari boyicha, ishchi hujjatlarni kataloglarga jamlagan materiallar, konstruksiyalar, buyumlar, transport harajatlari
Adabiyotlar - Qurilishda narxni shakllantirish asoslari

|
Qurilishda narxni shakllantirish asoslariBog'liq 1474962390 65208
Adabiyotlar:
1. I.A.Karimov. Hzbekiston iktisodiy isloxotlarni chukurlashtirish yulida. -Тoshkent, Uzbekiston, 1995y.
2. Hzbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining «Yul xujaligini bosharishni takomillashtirish choralari oaida» gi.
28.08.1998 yildagi arori.
3. Karimov I.A. Uzbekistan na puti uglubleniya ekonomicheskix reform. –Тashkent: Uzbekistan, 1995g.
4. Postanovleniye Kabineta Ministrov RUz «O merax po sovershenstvovaniyu upravleniya dorojnom xozyaystvom» ot
28.09.1998g..
5. Postanovleniye Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan ot 18.08.99g. za №396 «O proyektirovaniye stroitelstva
skorostnoy avtomagistrali «Andijan-Тashkent-Nukus -Kungrad».
6. Postanovleniye Kabineta Ministrov Respubliki Uzbekistan № 361 ot 21.08.03g. «O voprosax organizatsii deyatelnosti
Gosudarstvenno-aksionernoy kompanii «Uzavtoyul» i Respublikanskogo dorojnogo fonda pri Ministerstve finansov
Respubliki Uzbekistan».
7. Axmedjanov A. Voproso sovershenstvovaniya finansirovaniya dorojnogo xozyaystva gg V jurn. Ekonomicheskiye
obozreniya. №7(47) 2003. s.10-14.
8. Lobanov Ye.M. Zadachi sovershenstvovaniya otraslevoy normativnoy bazo dorojnogo xozyaystva gg V sb. nauchnox
trudov MADI - M., 2000 s.12-18.
9. Mejdunarodnaya konferensiya po reabilitatsii Shelkovogo puti. 20-22 sentabrya 1999, Uzbekistan, Тashkent.
|
| |
Infrastructure management

|
Infrastructure managementBog'liq 34. FS-Green-TechnologyInfrastructure management
– farmland management, agricultural water management and agricultural
facility management
•
Economic means
– provision of grants
•
Legal and institutional improvement
– insurance system expansion, resource management system set-up
and regional plans
•
Human resource training and education
– training, education and public relations
•
Monitoring
– assessment of adaptation and vulnerability
•
Technology and management applicable to farm households
– production technology management,
soil management, water management and farm household finance management.
Not all the measures apply to all of the three phases, but many do. The three measures included in the infrastruc
-
ture management category, constitute the main tasks in all phases. In the economic category, the low-carbon
grant is critical in the base build-up phase but it should continue as well. In the legal and institutional improve
-
ment category, the agricultural disaster insurance system needs to be carried on continuously so that it can be
established securely. Public relations and education should also be continued in order to establish a consensus
on adaptation to climate change. In the monitoring category, the tasks for developing a model to make
medium- and long-term forecasts of the world food demand and supply should also be kept up in each phase.
And in the category of technology and management applicable to farm households, R&D programmes should
be present in each phase to promote new, green technologies.
Source: Chang-Gil Kim,
The Impact of Climate Change on the Agricultural Sector: Implications of the Agro-Industry for Low Carbon, Green
Growth Strategy and Roadmap for the East Asian Region
, Consultant Report (Bangkok, UNESCAP, 2011).
13
The Food and Agriculture Organization of the UN (FAO, 2010) has a new report out on precisely this issue: “Climate-Smart” Agriculture:
Policies, Practices and Financing for Food Security, Adaptation, and Mitigation.
|
| |
Yagona rayon birlik qiymatlari (YeRER)ni mahalliy shart-sharoitlarga boglash(moslash)

Mahalliy qurilish materiallaridan
foydalanishni kozda tutuvchi, qurilish konstruksiyalari va ishlari yagona rayon birlik
qiymatlari (YeRER), faqat qurilishning mahalliy shart-sharoitlariga boglangandan keyingina qollaniladi.
Boglash smeta qiymatining togridan-togri harajatlariga baholashda hisobga
olinmagan mahalliy materiallar, buyumlar va
konstruksiyalarning franko qurilish maydoni tomonidan avvaldan kalkulyatsiya qilingan smeta narxlari asosidagi smeta qiymatini
qoshish orqali amalga oshiriladi. qurilishning mahalliy sharoitlarga boglangan yagona rayon birlik qiymatlari asosida vazirliklar
va idoralar birlik qiymatlarning quyidagi turlardagi kataloglarini tuzadilar:
-sanoat - qurilish zonalari va alohida qishloq qurilishi rayonlari boyicha maxsuslashmagan
qurilish uchun umumtarmoq
rassenkalari katalogi;
-maxsuslashgan qurilish, shu jumladan liniyaviy qurilish uchun idoralarga qarashli kataloglar;
-yirik qurilish uchun, aerodromlarning uchish - qonish polasalari va avtomobil yo’llarini
qurish uchun ularning smeta
qiymatidan qat’iy nazar qurilishni ta’minlovchi yo’llarga, kolxoz va sovxozlar ichidagi, qurilish
hududidagi aholi yashash
punktlaridagi korxonalarga 3 km gacha bolgan kirib-chiqish yo’llari bundan mustasno.
Rassenkalarni qurilish shart-sharoitlariga qoplashda materiallarning smeta qiymatlari yordamchi jadval boyicha
hisoblanadi. Yagona rayon birlik qiymatlari (YeRER)ni tuzishda kozda tutilmagan materiallar jadvalning «+iymatlashda hisobga
olinmagan material resurslar» grafasida korsatilgan bolib, u yerda bu materiallarning nomlari, texnik xarakteristikasi va sarflanish
me’yorlari keltiriladi. Ularning smeta qiymatlari bir birlik materialning smeta narxini uning sarflanish me’yoriga kopaytirib va
yagona rayon birlik qiymatini ishlab chiqarishda hisobga olingan materiallarning smeta qiymatlariga qoshib topiladi.
Yagona rayon birlik qiymatlari (YeRER) asosida smetalar tuzishda (qurilishning mahalliy sharoitlariga boglangan)
qoshimcha ravishda quyidagilar hisoblanadi:
-lokal smetalarda – oshiruvchi rayon koeffitsiyentlari qollanilishi sababli ishchilar ish haqining ortishi;
-avtomobil yo’llari qurilish qiymatining umumlashma smeta hisob – kitobida – elektro-energiya
va siqilgan havoga
boladigan harajatlardagi farq, agar qurilish ular bilan YeRERda qabul qilingan narxlardan boshqa narxlarda ta’minlansa, olib
kelinadigan materiallarni transportirovka qilishga boladigan xarajatlardagi farq, agar ularning tashilish masofasi YeRER da qabul
qilinganiga nisbatan ozgargan bolsa, qoshimcha harajatlar, agar qurilish ishlari qish mavsumida olib borilsa va boshqalar.
ISSIQLIK UZATISHNI JADALLASHTIRISH

|
ISSIQLIK UZATISHNI JADALLASHTIRISH
|
bet | 13/17 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #125401 |
Bog'liq Jovliyev Sardor2.5 ISSIQLIK UZATISHNI JADALLASHTIRISH
Issiqlik qurilmalarini amalda ishlatish issiq muhitdan soviq muhitga issiqlik uzatilishini yaxshilash sharoitlarini talab qiladi. Bu sharoit asosan issiqlik uzatish koeffitsientiga bog’liq.
Barcha issiqlik uzatish termik qarshiliklari nisbatlarining tahlili issiqlik uzatish jarayonini tadqiqot qilish va issiqlik oqimi qiymatini sezilarli o`zgartirish imkonini beradi.
Issiqlik uzatishni jadallashtirishni ikki usulini ko`rib chiqamiz:
a) issiqlik berish koeffitsienti K ni oshirish hisobiga.
Issiqlik uzatishning asosiy tenglamasi:
devorning termik qarshiligi juda kichik deb faraz qilamiz, ya`ni
hamma vaqt K< αmin. Demak, katta qiymatga ega bo`lgan α ni (ya`ni α1 birinchi holda, α2 ikkinchi holda) o`zgartirish issiqlik uzatish koeffitsientini deyarli o`zgartirmaydi.
Issiqlik berish koeffitsientini oshirish uchun, ya`ni issiqlik berishni jadallashtirish uchun kichik kiyatga ega bo`lgan α ni oshirish zarur bo`ladi. Agar α1 α2 bo`lsa, K qiymatini istalgan α ni hisobiga oshirish mumkin.
Misol ko`rib chiqamiz.
Bug’ qozoni o`txonasidagi gazlardan devorga issiqlik berish koeffitsienti α1=30 , devordan qaynayotgan suvga issiqlik berish koeffitsienti α2=5000 , po`lat devorning issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti λ=50 qalinligi δ=20 mm. Devor yassi deb faraz qilamiz. U holda:
Agar issiqlik uzatish koeffitsientini oshirish uchun devordan suvga issiqlik berish sharoiti yaxshilansa (α2 qiymati oshirilsa) yoki issiqlik o`tkazuvchanligi yaxshirok bo`lgan yupqa devor ishlatilsa K ni sezilarli o`zgartirib bo`lmaydi. Agar o`txona gazlaridan devorga issiqlik berish yaxshilansa (α1 qiymati oshirilsa) K qiymati ham sezilarli oshadi.
Faraz qilaylik α2=10000 ga oshdi, u holda:
yoki α1=60 oshdi, u holda:
Demak kichkina qiymatga ega bo`lgan α ni oshirish natijasida K ham ancha oshdi va uning qiymati kichik α qiymatidan ham kam bo`ldi.
b) Devorni qavariqsimon qilish hisobiga.
tenglikdan barcha sirtlar uchun termik qarshilikni quyidagicha yozish mumkin:
(2.21)
Belgilash kiritamiz.
(2.22)
(14.21) tenglik tahlilidan ko`rinadiki qavariqsimon sirt yuzasini quyidagi qiymatgacha oshirish ma`noga ega:
Qavariqsimon devorlar texnikada issiqlik berishni jadallashtirish maqsadida issiqlik almashinuvi qurilmalarida keng ishlatiladi.
Masalan isitish asboblarini (radiator, konvektor) tashqi sirti qavariqsimon qilinadi, chunki sirtdan havoga issiqlik berish koeffitsienti (α2=2-60 ) issiq suvdan devorga issiqlik berish koeffitsientidan (α1=2500 - 6000 ) ancha kichik.
SINOV SAVOLLARI:
Issiqlik uzatish nima ?
Yassi devor orqali issiqlik uzatish.
Silindrik devor orqali issiklik uzatish.
Issiqlik uzatish koeffitsienti.
Issiqlik uzatish qarshiligi.
Izolyatsiya materiallari.
Issiqlik uzatishni jadallashtirish.
Kûp qatlamli yassi devor orqali issiqlik uzatish.
Issiqlik uzatish koeffitsientini aniqlash.
Issiqlik izolyatsiyasining kritik diametri.
|
| |
Тogridan-togri harajatlar

Тogridan – togri harajatdarda barcha materiallar qurilishning ob’ekt oldi franko omborxonasi
narxlarida hisobga olinadi,
ya’ni u narxlar ulgurji sotilish narxlari, sotish tanlash tashkilotlarning ustamalari, tara va rekvizitlari narxi, materiallarni ob’ekt
oldi omborxonalarigacha yetkazib kelish uchun bolgan transport harajatlari, tayyorgarchilik – ombor harajatlari yigindisidan
iborat boladi.
+qurilish va yo’l mashinalarini, transport vositalarini tasarrufiga boladigan harajatlar mashina
va mexanizmlarni qurilish
maydoniga yetkazib kelish, ularni bir ob’ektdan boshqa ob’ektga kochirish,
montaj va demontaj qilish,
amartizatsiya
ajratmalari, ta’mirlash harajatlari, ishchi – mexanizatorlarining ish haqlari, yonilgi – moylash materiallariga va elektro-energiyaga
harajatlardan tashkil topadi.
+abul qilingan ish olchamiga (100m
2
ga, 100m
3
ga 1m
3
ga, 1m
2
ga) togri keladigan togridan – togri harjatlar miqdori birlik
qiymati deb ataladi.
Bunday smeta hisob – kitoblarning ob’ekti, loyihalarda kozda tutilgan, konstruktiv elementlari va ish turlari boyicha ish
hajmini birlik qiymatiga kopaytirib aniqlanadigan togridan – togri harajatlar sanaladi.
Policies to improve human resource capacity include

|
Policies to improve human resource capacity includeBog'liq 34. FS-Green-TechnologyPolicies to improve human resource capacity include: several policies centre on training and education, such
as financial and fiscal incentives for students pursuing studies in green technology disciplines at both the under-
graduate and graduate levels; retraining and apprenticeship schemes for green jobs; a grading and certifica-
tion mechanism for green technology-related skills; and brain gain programmes to strengthen local expertise.
Source: Kementerian Tenaga Teknologi Hijau Dan Air, “The national green technology policy”, PowerPoint presentation (2010). Available
from http://portal.ppj.gov.my/c/document_library/get_file?p_l_id=17335&folderId=27605&name=DLFE-4709.pdf (accessed 06 March 2012).
Box 1: Recent developments in eco-design in Europe
Eco-design, which is often referred to as cradle-to-cradle design (C2C), is a policy tool aimed at improving the
environmental performance of products throughout their lifecycle by introducing specific requirements in their
design stage. Eco-design can take a variety of forms, such as guidelines, checklists, indicators and life-cycle
assessment. While eco-labelling helps to disclose information on the products in order to assist consumers in
making informed decisions, eco-design, in contrast, directly influences the way the product is designed, manu-
factured, packaged, transported, used and disposed. Eco-design can play a critical role in greening markets by
singling out inefficient products and pulling them out of the market.
In the European Union, concerted efforts are being made to establish and update eco-design through the
Ecodesign Directive. The Ecodesign Directive sets minimum energy efficiency requirements and other environ-
mental standards for 32 indicative product groups, including electronic appliances and office lighting, based on
a life-cycle approach.
4
The implementing measures vary depending on the respective product groups. Nine
new broad product groups may be added for the period 2012 to 2014, depending on their energy saving poten-
tial and market volume. These groups under consideration include windows, steam boilers (less than 50MW),
power cables, enterprises servers, storage and ancillary equipment, and smart appliances/meters. According to
the working plan, these priority product groups are estimated to achieve energy savings of 1,157 TWh per year
by 2030.
Source: European Commission, Communication from the Commission to the Council and the European Parliament: Establishment of the
Working Plan for 2012-2014 under the Ecodesign Directive, Draft (Brussels, 2012). Available from
www.ebpg.bam.de/de/ebpg_medien/wp2_2011-12_wd_kom.pdf (accessed 06 March 2012).
|
| |
Table 1: Motivation and influence for technology adoption

|
Table 1: Motivation and influence for technology adoptionBog'liq 34. FS-Green-TechnologyTable 1: Motivation and influence for technology adoption
Source: United Nations Environment Programme, Environmentally Sound Technologies for Sustainable Development (Osaka, Division of
Technology, Industry and Economics, 2003). Available from www.unep.or.jp/ietc/techtran/focus/sustdev_est_background.pdf (accessed 6
March 2012).
Until fossil energy resources and GHG emissions are priced appropriately, marked by the point when distorting
subsidies are removed and externalities are internalized, government policies will need to support R&D and the
adoption of certain green technologies. Four policy measures that have proven successful in the Asia-Pacific
region are: i) renewable energy targets and portfolio standards; ii) renewable energy certificates; iii) feed-in
tariffs; and iv) green public procurement.
8
Green technology – agriculture
Agriculture accounts for about 13–15 per cent of global greenhouse gas emissions.
9
Having a share in global
GDP of only about 4 per cent, it is very greenhouse-gas intensive. Under a business-as-usual scenario, agricultural
greenhouse gas emissions are predicted to rise by almost 40 per cent by 2030. Climate change could reduce
total agriculture production in many developing countries by up to 50 per cent in the next few decades. At the
same time, the population of the world is projected to nearly double, potentially creating tensions between food
supply and demand.
10
Green growth in agriculture is achieved through a shift to practices that take into account the regional environ-
mental capacity, by promoting low-carbon production and carbon sequestration capacities. What is needed is
a low-carbon life cycle, not only in terms of production but also encompassing distribution, processing and con-
sumption.
Agriculture that pursues green growth can be characterized as green agriculture – although the term is not
widely used. There are several green concept terms more commonly used in reference to agriculture. Sustain-
able agriculture is one such term. It integrates the three goals of sustainable development: environmental
protection, economic profitability and social equity. Sustainable agriculture covers organic farming, low
external-input agriculture, agro-ecological and bio-dynamic production systems, integrated livestock and crop
farming systems and conservation tillage.
|
| |
Asosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar

|
Asosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar
|
bet | 16/17 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #125401 |
Bog'liq Jovliyev SardorAsosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar
1. I.Karimov. Barkamol avlod orzusi. T., Sharq, 1999
2. Barkamol avlod – O’zbekiston tarqqiyotining poydevori T,: O’zbekiston, 1997
3. I.A.Karimov. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. T.: Ma’naviyat, 2008
4.O’zbekiston Respublikasi «Ta’lim to’g’risida»gi Qonun. Barkamol avlod O’zbekiston taraqqiyotining poydevori. T. «Sharq» 1997 yil.
5.O’zbekiston Respublikasi kadrlar tayyorlash milliy dasturi. Barkamol avlod O’zbekiston taraqqiyotining poydevori. T. «Sharq» 1997 yil.
6. Azizxodjayeva N.N. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat - T., 2006.
7. Tojiyev M. Va boshqalar. Pedagogik texnolgiya: Zamonaviy ilmiy – nazariy asosi. T. 2008 y.
8. Kamoliddinov M., Vaxobjonov B. Innovasion pedagogik texnologiya asoslari. T; “Talqin”. 2010.
9. Xodiyev B. Golish L. Sposobы i sredstva organizasii samostoyatelnoy uchebnoy deyatelnosti. T. TGEU. 2007.
10.Ishmuhamedov R. J. va boshqalar Tarbiyada innovasion texnologiyalar T.: O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Iste’dod” jamg’armasi. 2010.
11. Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar – T., 2000.
Qo’shimcha adabiyotlar:
Bogolyubov V.I. Leksii po osnovam konstruirovaniya pedogogicheskix texnologiy. Petigorsk PGLU, 2001, 188 st.
Sayidahmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar.-T., Moliya, 2003. 172 b.
Saydahmedov N.S. Pedagogikada yangicha fikrlash.T., «Istiqbol», 2002. 62 b.
Farberman B.L. va boshqlar. Oliy o’quv yurtlarida o’qitishning zamonaviy usullari. – Toshkent; 2003y.
Pedagogicheskiye texnologii: Uchebnoye posobiye dlya studentov pedagogicheskix spesialnostey /Pod obщyey red. V.S. Kukushina/ Moskva; 2004 god.
Umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi: T.: 2010,
Avliyakulov N.X. Novыye pedagogicheskiye texnologii. Uchebnik dlya vыsshix uchebnыx zavedeniy. 145 s.Pedagog.uz.
Saydaxmedov N.S. Pedagogik mahorat va pedagogik texnologiyalar.T., 2003.
9. Mavlanova R.A., M. Arabova “Pedagogik texnologiya” T.: Fan, 2008.
|
| |
ISSIQLIK IZOLYATSIYASINING KRITIK DIAMETRI

|
ISSIQLIK IZOLYATSIYASINING KRITIK DIAMETRI
|
bet | 12/17 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #125401 |
Bog'liq Jovliyev Sardor2.4 ISSIQLIK IZOLYATSIYASINING KRITIK DIAMETRI
Atrof muhitga issiqlik yo`qotilishini kamaytiradigan, har qanday issiq sirt qoplamasi – issiqlik izolyatsiyasi deyiladi.
Issiqlik izolyatsiyasi sifatida – asbest , po`kak, slyuda, penobeton, jun, shishali momiq va shunga o`xshash boshqa issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti past bo`lgan materiallar ishlatiladi.Aytaylik, tsilindrik devor bir qatlamli izolyatsiya bilan koplangan. Izolyatsiya qalinligi o`zgarganda α1, α2, d1, d2 , λ1, λ2, t1 va t2 o`zgarmas bo`lib, to`liq termik qarshilik quyidagiga teng:
Izolyatsiyaning tashqi diametri d3 ortishi bilan izolyatsiya qatlamining qarshiligi ( ) ham ortadi, lekin bir vaqtda izolyatsiya tashqi sirtining issiqlik berish qarshiligi kamayadi.
Tenglamaning o`ng tomonidagi birinchi kattalikdan d3 bo`yicha hosila olib va Q ga tenglashtirib, quyidagiga ega bo`lamiz.
bundan
(2.19)
Formuladan ko`rinib turibdiki, izolyatsiyaning kritik diametri d kr quvurning issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti qanchalik kichik va izolyatsiyaning tashqi sirtidan atrof - muhitga issiqlik berish koeffitsienti α2 qanchalik katta bo`lsa, shunchalik kichik bo`ladi.
Kts dan olingan ikkinchi hosila Q dan katta bo`ladi. SHuning uchun kritik diametrda issiqlik qarshiligi eng kichik, issiqlik oqimi esa eng katta qiymatga erishadi. (2.3-rasm).
q
dizkr e diz >dkr
A B
2.3-расм.
d2 dkr d3 d
(2.19) tenglamaga ko`ra agar izolyatsiyaning tashqi diametri diz= dkr bo`lsa atrof - muhitga issiqlik yo`qotilishi maksimal qiymatga erishadi. K(nuqta) va izolyatsilanmagandagi qiymatiga teng bo`ladi.
Agar d ortsa, lekin dkr dan kichik bo`lsa issiqlik yo`qotilishi ortadi (AK chiziq).
Agar izolyatsiyaning tashqi diametri ortib borsa diz dkr issiqlik yo`qotilishi kamayib boradi (KV).
Demak izolyatsiyaning yaxshi natija berishi uchun kritik diametr –izolyatsiyalanmagan quvur diametridan kichik bo`lishi kerak dkr< d2 yoki izolyatsiya materialining issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti quyidagicha bo`lishi kerak:
(2.20)
|
| |
TSILINDRIK DEVOR ORQALI ISSIQLIK UZATISH

|
TSILINDRIK DEVOR ORQALI ISSIQLIK UZATISH
|
bet | 11/17 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,77 Mb. | | #125401 |
Bog'liq Jovliyev Sardor2.3 TSILINDRIK DEVOR ORQALI ISSIQLIK UZATISH
Issiq muhitdan soviq muhitga tsilindrik devor orqali uzatilayotgan issiqlik miqdori yassi devor uchun topilgan uslubda topiladi.
Aytaylik, diametri uzunligidan juda kichik bo`lgan quvur ichidan issiq suyuqlik yoki gaz o`zgarmas t1 temperaturada harakat kilsin. quvur atrofidagi soviq muhitning temperaturasi o`zgarmas va t2 ga teng bo`lsin (2.2-rasm).
2
2.2-расм.
Quvur devori bir qatlamli bo`lib, issiqlik o`tkazuvchanlik koeffitsienti λ, ichki diametri d1 tashqi diametri d2 ga teng. Issiq muhitning devorga issiqlik berish koeffitsienti α1 va devor sirtidan soviq muhitga issiqlik berish koeffitsienti α2. Devor sirtlarining noma`lum temperaturalari tdev1 va tdev2.
Barqaror rejimda issiq muhitdan devor sirtiga beriladigan, devor orqali o`tadigan va devor sirtidan soviq muhitga beriladigan issiqlik oqimi o`zgarmas va bir-biriga teng bo`ladi. U holda issiqlik oqimi uchun quyidagi uchta tenglikni yozishimiz mumkin:
(2.12)
Bu tengliklar sistemasini temperaturalar farqiga ko`ra echib va qo`shib quyidagi tenglikni hosil qilamiz:
(2.13)
bu erda:
chiziqli issiqlik uzatish koeffitsienti deyiladi va birligi [ ] bo`ladi.
TSilindrik devor orqali uzatilayotgan issiqlik oqimining zichligi:
CHiziqli issiqlik uzatish koeffitsientining son qiymati 1 m uzunlikdagi quvurdan temperaturalari farqi 10 bo`lgan issiq muhitdan soviq muhitga uzatiladigan issiqlik oqimining qiymatiga teng bo`ladi. SHuning uchun (14.12) tenglikni quyidagicha yozishimiz kerak:
(2.14)
Ko`p qatlamli tsilindrik devor orqali issiqlik uzatilganda , issiqlik oqimi quyidagi tenglikdan topiladi:
(2.15)
Devorning ichki yoki tashqi sirtiga qaratilgan issiqlik oqimining zichligi quyidagi tenglamalar yordamida topiladi:
CHiziqli issiqlik uzatish koeffitsientiga teskari bo`lgan 1/Kts kattalik, tsilindrik devor orqali umumiy chiziqli termik qarshilik deyiladi:
(2.16)
bu erda: tashqi termik qarshilik;
ko`p qatlamli tsilindrik devorning ichki termik qarshiligi;
Rts – ning birligi
Ichki sirtning temperaturasi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
(2.17)
Tashqi sirtning temperaturasi:
(2.18)
|
| |
Oʻzbekistonda turistik tashkilotlarning ahamiyati

|
Oʻzbekistonda turistik tashkilotlarning ahamiyati
|
bet | 15/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIKOʻzbekistonda turistik tashkilotlarning ahamiyati
O'zbekiston kengaytirilgan imkoniyatlarga ega mamlakatdir turizm sanoat. Uning ko'pi Markaziy Osiyo shaharlar asosiy savdo nuqtalari bo'lgan Ipak yo'li, bog'lash Sharqiy va G'arb tsivilizatsiyalari. Bugungi kunda O'zbekiston muzeylarida ikki milliondan ortiq eksponatlar saqlanmoqda, bu mintaqada yashagan Markaziy Osiyo xalqlarining noyob tarixiy, madaniy va ma'naviy hayotidan dalolat beradi. O'zbekiston
o'z tarixiy, arxeologik, me'moriy va tabiiy boyliklari bilan sayyohlarni o'ziga jalb qiladi
So'nggi bir necha yil ichida mintaqadagi sayyohlik salohiyati ba'zi yangi ob'ektlar va diqqatga sazovor joylar bilan yaxshilandi. Ulardan biri
shaharchadagi Savitskiy muzeyi Nukus, bu erda avangardizm asarlari to'plami joylashgan. Muzeyda mintaqaviy kollektsiya ham mavjud. Joylashgan kema qabristoniga bir qator "ekologik sayohatlar" uyushtirilmoqda Mo'ynoq bir vaqtlar qirg'oq chizig'i bo'lgan.
Savol va topshiriqlar
Rekreatsiya so`ziga tasnif bering.
Turizmning kelib chiqish mohiyatini yozing.
Turizm tashkilotlarini tushuntiring (qanday va qay tartibda bo`ladi?).
Turistik tashkilotlarning faoliyat turini sanang va ularga qisqacha ra`rif bering.
Topshiriq: Milliy turistik tashkilot haqida ma`lumot yozing.
mavzu. Turizm mohiyati. Turizm klassifikatsiyasi Reja:
Turizm haqida tushuncha.
N.Efrimov klassifikatsiyasi.
Turizmning geografik belgilari bo‘yicha tasniflanish va turistik oqimlarning yo‘nalishlari.
Turizmning maqsadiga ko‘ra tasniflanishi va mablag‘ bilan ta’minlanish manbayi.
Turizmning xarakatlanish va joylashish joyi bo‘yicha tasniflanishi.
Turizmda qatnashuvchilar soni va tashkiliy shakli.
|
| |
Organic agriculture - Fs green Technology 01 02

|
Fs green Technology 01 02Bog'liq 34. FS-Green-TechnologyOrganic agriculture
Organic agriculture, according to the Codex Alimentarius Commission, is “a holistic production management
system that avoids use of synthetic fertilizer, pesticides and genetically modified organisms, minimizes pollution of
air, soil and water and optimizes the health and productivity of interdependent communities of plants, animals
and people.”
11
Box 3: Codex Alimentarius Commission
The Codex Alimentarius Commission, working under the Joint FAO/WHO Food Standards Programme, develops
food standards, guidelines and codes of practice since its foundation in 1963 by FAO and WHO. The programme
aims to protect the consumer health, promote fair trade practices and facilitate the coordination of all food
standards work undertaken by international government and non-government organizations.
Source: World Health Organization and Food and Agriculture Organization, Understanding the Codex Alimentarius, third edition (Rome,
2006). Available from ftp://ftp.fao.org/codex/Publications/understanding/Understanding_EN.pdf (accessed 06 March 2012).
8
Jeffrey Crawford, Promoting Trade and Investment in Climate-Smart Goods, Services and Technologies in Asia and the Pacific (Bangkok,
UNESCAP, 2011).
9
Ulrich Hoffmann, Assuring Food Security in Developing Countries under the Challenges of Climate Change: Key Trade and Development
Issues of a Fundamental Transformation of Agriculture (Geneva, United Nations Conference on Trade and Development, 2011). Available
from www.unctad.org/en/docs/osgdp20111_en.pdf (accessed 31 January 2012).
10
ibid.
11
Nadia El-Hage Scialabba and Maria Müller-Lindenlauf, “Organic agriculture and climate change”,
Renewable Agriculture and Food
Systems (2010), vol. 25, No. 2, pp. 158-169. Available from www.redagres.org/Organic-agric.pdf (accessed 05 March 2012).
|
| |
Kimga mansubligi bo`yicha

|
Kimga mansubligi bo`yicha
|
bet | 10/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIKKimga mansubligi bo`yicha:
Davlat turistik tashkilotlar;
Ijtimoiy turistik tashkilotlar;
Xususiy turistik tashkilotlar.
Turistik tashkilotlar turistlarga xizmat ko`rsatish jarayonida va bir vaqtning o`zida turli faoliyat bilan ham shug`ullanadilar. Bu turistlarni qabul qilish uchun loyihalarini ishlab chiqishdan tortib, to ularni kutib olib, xizmat qilib, kuzatib qo`yishgacha va ushbu faoliyatni xisob kitobini amalga oshirishgacha bo`lgan jarayonni o`z ichiga oladi.
Shu tufayli turistik tashkilotlar faoliyat turi bo`yicha bir qancha turlarga bo`linadi va ular quyidagilar :
Tartibga soluvchi ;
Maslaxat beruvchi ;
Loyihalashtruvchi ;
Bozor agentligi ;
O`rgatuvchi ;
Nashr qiluvchi ;
Savdo qiluvchi ;
Iste`mol qiluvchi ;
Ishlab chiqaruvchi ;
Kasaba uyushmalarga birlashishi.
Tartibga soluvchi turistik tashkilotlar – turizmni rivojlantirish, uning faoliyatini ma`lum me`yorlar asosida boshqarish kabi me`yoriy – huquqiy hujjatlarini ishlab chiqadi va ularning bajarilishini nazorat qiladi.
Loyihalashtiruvchi turistik tashkilotlar – ham turizm infratuzilmasining tarkibiy qismi bo`lib, turistik obyektlarning joylanishi va ular bo`yicha turistlarning harakatini loyihalash bilan shug`ullanadilar. Yetkazib beruvchi tashkilotlar – turistik maxsulotlarni yetkazib berish bilan shug`ullanadilar. Ular ham turizmning ajralmas bir qismidir. Bozor agentligi – har qanday bozorda bo`lgani kabi, asosan turizm bozorining juda ko`p jihatlar, xususan marketing faoliyati, bozor
konyukturasi kabi qirralarini o`rganadilar.
|
| |
Turizm haqida tushuncha - Rekreatsiya va turizm geografiyasi

|
Rekreatsiya va turizm geografiyasi
|
bet | 16/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIK Turizm haqida tushuncha.
Turizm (fransuzcha: tour – sayr, sayohat) faol dam olish turlaridan biri. Turizm deganda – jismoniy shaxsning doimiy istiqomat joyidan sog‘lomlashtirish, ma‘rifiy, kasbiy-amaliy yoki boshqa maqsadlarda borilgan joyda (mamlakatda) haq to‘lanadigan faoliyat bilan shug‘ullanmaganholda uzog‘i bilan 1 yil muddatga jo‘nab ketishi (sayohat qilishi) tushuniladi. Turizmning tarixi XIX asr boshlariga borib taqaladi. Dastlab Angliyadan Fransiyaga uyushgan sayyohlik tashkil etilgan (1813-1815y). Turizmning asoschisi hisoblanmish ingliz ruhoniysi Tomas Kuk 1843-yilda 1-temir yo‘l sayyohligini tashkil qildi. Shundan so‘ng u o‘zining xususiy turistik korxonasini tuzdi va 1866-yilda dastlabki sayyohlik guruhlari AQSHga jo‘natildi. Sharqda arab sayyohi Ibn Battuta 21 yoshida sayohatni boshlab, deyarli barcha Sharq va Shimoliy Afrika mamlakatlarini piyoda kezib chiqdi. Mavarounnahrda ilk sayyohlarning safarlari Amir Temur va Temuriylar davrida faollashgan. Amir Temur fransuz qiroli Karl VI va ingliz qiroli Genrix IV bilan doimiy aloqada bo‘lgan. Uning elchisi 1403-yili Parijga kelgan. Ispaniyalik Klavixonning “Buyuk Temurning hayoti va faoliyati” kitobida Movarounnahrdagi ijtimoiy hayot va sayyohlarning Temur davlatiga intilishi aks etgan.
Hozirgi davrda Turizm dunyoning juda ko‘p mamlakatlarida ommaviy tus olgan. Odatda, Turizm turizm tashkilotlari orqali turizm
marshrutlari bo‘yicha uyushtiriladi. Turizmning juda ko‘p turlari va shakllari mavjud (ichki, xalqaro, havaskorlik turizmi, uyushgan turizm, uzoqqa sayohat, yaqin joyga sayohat, bilim saviyasini kengaytirish maqsadidagi turizm, toqqa chiqish, suv turizmi, avtoturizm, piyoda yuriladigan turizm, sport turizmi va boshqalar).
N.Yefrimov (1998 y) fikriga ko‘ra turizmni asl mohiyati geografik belgilar (ichki va xalqaro), turistik oqimlarning yo‘nalishlari (kelish va ketish), maqsadi (davolanish, dam olish, ish yuzasidan, ilmiy, sport va h.k.), mablag‘ bilan ta‘minlanganligi (ijtimoiy va savdo), xarakatlanishi (piyoda, velosipetda, samalyotda, dengizda), joylashishi (mehmonxona, motelda, pansionatda, kempingdda, palatkada), turizmda qatnashuvchilar soni (yolg‘iz, oilaviy, guruh bilan) va tashkiliy huquqiy asoslari (tashkiliy, ixtiyori) ochib beradi.
|
| |
Challenges to green technology adoption

Overcoming these barriers is a complex process because it can involve
a large number of parties, ranging from
government, private sector, and NGOs to financial, research and educational institutions.
Promoting green
growth requires identifying and removing these barriers that hinder the large-scale dissemination of clean tech-
nology to developing countries, especially to those countries with special needs, such
as least developed coun-
tries and small island developing states.
7
Table 1 highlights motivating and influencing factors for adopting new
technologies from the viewpoint of various parties.
Savol-javob Kompyuter qaysi tildan olingan va qanday ma’noni bildiradi? Inglizcha: computer – “hisoblayman”

5 ta xossasi bor: Diskretlilik, aniqlilik, tushunarlilik, ommaviylik, natiyjaviylikГлавная->Создать слайд yoki CTRL+M hotkeyslari ishlatiladi Kompyuterning asosiy qurilmalariga nimalar kiradi Monitor, klaviatura, tizimli platasi, sichqonchaTroyan, Chernobil virusi, I Love You, Chuvalchang Antivirus dasturlariga misollar ayting Kasperskiy, Eset Nod32, Avast Free, Windows defender |
Savol-javob Kompyuter qaysi tildan olingan va qanday ma’noni bildiradi? Inglizcha: computer – “hisoblayman”
|
Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,82 Kb. | | #249901 |
Bog'liq SavolBu sahifa navigatsiya:
- 5 ta xossasi bor: Diskretlilik, aniqlilik, tushunarlilik, ommaviylik, natiyjaviylik
- Главная->Создать слайд yoki CTRL+M hotkeyslari ishlatiladi Kompyuterning asosiy qurilmalariga nimalar kiradi Monitor, klaviatura, tizimli platasi, sichqoncha
- Troyan, Chernobil virusi, I Love You, Chuvalchang Antivirus dasturlariga misollar ayting Kasperskiy, Eset Nod32, Avast Free, Windows defender
Savol-javob
Kompyuter qaysi tildan olingan va qanday ma’noni bildiradi? Inglizcha: computer – “hisoblayman”
Operatsion tizim turlarini ayting? Windows, Unix, Linux, MacOT, Android, iOS
Algoritmning nechta xossasi bor nomlari qanday?
5 ta xossasi bor: Diskretlilik, aniqlilik, tushunarlilik, ommaviylik, natiyjaviylik
Wordta yaratilgan hujjatga dastur tomonidan qanday nom beriladi? Документ1.docx
Excelda yaratilgan hujjatga dastur tomonidan qanday nom beriladi? Книга1.xlsx
Power point dasturida yangi slayd yaratish uchun qanday buyruq bajariladi? Главная->Создать слайд yoki CTRL+M hotkeyslari ishlatiladi
Kompyuterning asosiy qurilmalariga nimalar kiradi? Monitor, klaviatura, tizimli platasi, sichqoncha
Virus deb nimaga aytiladi? Kompyuterni zararlovchi maqsus yozilgan dastur
Antivirus deb nimaga aytiladi? Kompyuterni viruslardan himoyalash maqsadida yozilgan dastur
Virus nomlarini ayting? Troyan, Chernobil virusi, I Love You, Chuvalchang
Antivirus dasturlariga misollar ayting? Kasperskiy, Eset Nod32, Avast Free, Windows defender
Kompyuter tarmoqlari nechta turga bo’linadi va nomlari qanday? Global, local, mintaqaviy tarmoq
|
| |
Turizm geografik - Rekreatsiya va turizm geografiyasi

|
Rekreatsiya va turizm geografiyasi
|
bet | 17/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIKTurizm geografik belgilar bo‘yicha 2 ga bo‘linadi; ichki va tashqi (xalqaro) turizm.
Ichki turizm – bu o‘z mamakati hududida qiyinchiliksiz (vizasiz, bojxona to‘siqlarisiz va h.k) istalgan joyga safar qilishi, dam olishi va boshqa turistik faoliyatda mashg‘ul bo‘lishidir. Ichki turizm bilan xalqaro turizm bir-biri bilan chambarchas rivojlanib boradi. Ammo ichki turizmda so‘zlashuv, transport (ko‘pchilik o‘z shaxsiy avtomabillarida sayohat qilishini hisobga olib) va boshqa muammolar oson kechadi. Hozirgi kunda ichki turizm salmog‘i – 90 %.
Xalqaro turizm – bu bir davlatdan boshqa davlatga uyushtirilgan sayohatidir. U viza, meditsina tekshiruvi, valyuta almashtirish va boshqa ko‘pgina tadbirlarni o‘z ichiga oladi. Xalqaro turizm ma‘lum maqsadda uyushtirilgan marshrut yo‘nalishi asosida guruh yoki yakka tartibda
kechishi mumkin. Bunda eng avvalo sayyohlar shu davlatning o‘ziga xos bo‘lgan tarixiy obida va shaharlari, madaniyati san’ati, urf-odati bilan tanishish hamda boshqa betakror turistik obyektlaridan zavq olishdan iboratdir.
Xalqaro turizm mamlakatning to‘lov balansiga ta’sir ko‘rsatishga qarab faol va nofaol turlariga bo‘linadi. Har bir mamlakat uchun uning fuqoralari boshqa mamlakatlarga sayohat qilishi nofaol turizm, xorijiy sayyohlarning kelishi esa faol turizm deyiladi.
Sayohat qilishning davomiyligiga qarab xalqaro turizm qisqa muddatli va uzoq muddatli turlariga ajratiladi. Agar turistik sayohatning davomiyligi 3 kungacha bo‘lsa, uni qisqa muddatli turizm, 3 kundan oshsa uzoq muddatli turizm qatoriga kiritadilar.
Turistik oqimlar asosan 2 ta yo‘nalishda kechadi; bular kelish va ketish. Ma’lum bir davlat fuqoralarining boshqa davlatlarga sayohat qilishi ketish yo‘nalishiga misol bo‘la o‘lsa, boshqa davlatlardan bizning davlatimizga turistlarning tashrif buyurishi kelish yo‘nalishiga misol bola oladi.
Maqsadiga ko‘ra turizm quyidagi turlarga bo‘linadi Rekreatsiya turizimi – turistlarning o‘z yurti yoki biror bir
mamlakatga dam olish uchun borishdir. Ispaniya, Italiya, Fransiya va Avstraliyaga boruvchi turistlar ko‘proq dam olish uchun boradilar.
|
| |
Maslaxat beruvchi - Rekreatsiya va turizm geografiyasi

|
Rekreatsiya va turizm geografiyasi
|
bet | 11/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIKMaslaxat beruvchi turistik tashkilotlar – mutaxasisilar va turistik faoliyat bilan shug`ullanuvchi shaxslarga maslaxat berish jarayonida pullik maslaxat xizmatini ko`rsatadilar.
O`rgatuvchilar – bu soha bilan shug`ullanish istagida bo`lgan, ushbu sohaning sir-sinoatini turizm biznesidan ham bexabar bo`lgan kishilarni ham o`rgatadilar. O`rganuvchi ma`lum nazariy malaka va amaliy ko`nikmaga ega bo`lgach ularga imtihon natijasi bo`yicha shu soha mutaxasisiligini tasdiqlovchi guvohnoma (sertifikat) beriladi.
Nashr qiluvchi – turizm sohasi ham mukammal boshqarilishni, turli axborotlarni tarqatishni, turistik obyektlar va ularning tavsifini berish kabi ishlarni amalga oshiradi. Bu shu sohasiz amalga oshirilmaydi. Ko`rinib turibdiki turizm infratuzilmasi tarkibidan munisib joy olgani.
Iste`mol qiluvchi – turizm maxsulotlari, xizmat, pirovardida iste`mol uchun ishlab chiqariladi. Turistik maxsulotlarning iste`molchisi turistlarning o`zlaridir. Lekin shu iste`molni amalga oshirish uchun iste`molchi tashkilotlar faoliyat ko`rsatadi.
Kasbiy uyushmalar – hozirda turistik faoliyat bilan shug`ullanadigan juda ko`p xususiy firmalar mavjud. Ular o`z ishini
muvofiqlashtirish va hamkorlik qilish maqsadida kasbiy uyushmalar (asotsiatsiyalarga) birlashganlar.Bu tashkilotlar o`z a`zolarini erkin faoliyat bilan shug`ullanish uchun sharoitlar yaratib beradilar.
Turistik faoliyat soxasining yana bir asosiy qismini transport sohasi tashkil qiladi. Transport sohasi ham bir qancha turlarga, xususan, havo, temiryo`l, avtomobil, suv va boshqa harakatlantiruvchilarga (ot-ulov) ga bo`linadi.
Turistik tashkilotlar turizmni rivojlantirishga qaratilgan muxim omillardir. Ularning takomillashib borishi shu sohaning yanada ravnaq topishi uchun asos bo`ladi.
Oʻzbekistonda turistik tashkilotlarning ahamiyati.
O'zbekiston kengaytirilgan imkoniyatlarga ega mamlakatdir turizm sanoat. Uning ko'pi Markaziy Osiyo shaharlar asosiy savdo nuqtalari bo'lgan Ipak yo'li, bog'lash Sharqiy va G'arb sivilizatsiyalari. Bugungi kunda O'zbekiston muzeylarida ikki milliondan ortiq eksponatlar saqlanmoqda, bu mintaqada yashagan Markaziy Osiyo xalqlarining noyob tarixiy, madaniy va ma'naviy hayotidan dalolat beradi. O'zbekiston o'z tarixiy, arxeologik, me'moriy va tabiiy boyliklari bilan sayyohlarni o'ziga jalb qiladi
|
| |
Turizmga oid boshqa me’yoriy hujjatlar mazmuni

|
Turizmga oid boshqa me’yoriy hujjatlar mazmuni
|
bet | 53/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIK
Hozirgi paytda «O‘zbekturizm» MK tomonidan vazirliklar, korxonalar, tashkilotlarning taklif va mulohazalarini inobatga olgan holda O‘zbekiston davlat standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish markazining 1998-yil 31-dekabrda ro‘yxatdan o‘tkazgan
«Mehmonxonalar klassifikatsiyasi» ishlab chiqildi. Mazkur standart kamida 10 nomerga ega bo‘lgan mehmonxonalar, motellar, kempinglar,
turistlik bazalar, shuningdek, O‘zbekiston Respublikasiga kelayotgan turistlar va fuqarolarning boshqa vaqtincha yashab turish joylarining klassifikatsiyasini belgilaydi.
Unda shuningdek, ishlatiladigan asosiy terminlarning sharhi, mehmonxonalarga qo‘yiladigan umumiy talablar, ularning javobgarligi, turli toifadagi mehmonxonalarga qo‘yiladigan talablar haqida batafsil ma’lumotlar berilgan. Ayniqsa, turli toifadagi mehmonxonalarga qo‘yiladigan talablarda: bino va unga tegishli hudud, texnik jihozlar, nomerlar fondi, texnik ta’minot, mebel va boshqa jihozlar ta’minoti, jihozlash va nomerlardagi sanitariya-gigiyena buyumlari, umumiy foydalanish sanitariya ob’ektlari, jamoat joylari, ovqatlanish xizmatlari ko‘rsatish joylari, xizmatlar, ovqatlanish xizmatlari, xizmatchilar va ularni tayyorlashga bo‘lgan talablar haqida 1-5 yulduzli mehmonxonalarga xos aniq vazifalar berilgan.
Turizm bo‘yicha Samarqand deklaratsiyasi
1994-yil 5-oktyabrda Samarand shahrida BTT ning majlisida ushbu deklaratsiya qabul qilindi. Unda butun dunyoga murojaat qabul qilinib, turizmni rivojlantirish masalalariga e’tibor berildi. Ayniqsa, «Buyuk Ipak yo‘li» ning markazini tashkil etgan O‘zbekistonga turizm ishida keng ahamiyat berilishi xususida, yurtimizdagi mavjud turistlik resurslardan unumli foydalanish uchun imkoniyatlarni izlab topish haqida fikr- mulohazalar bildirildi.
YUNESKO bo‘yicha ma’lumotlar:
Ma’lumki, O‘zbekiston tarixiy va madaniy yodgorliklarga boy mamlakat. Mana shu bebaho merosimizning ko‘pgina qismi insoniyat mulkiga aylanganligiga ko‘p vaqt bo‘lgan. YUNESKO ning Jahon merosi
ro‘yxatiga Xivadagi Ichan Qal’a 1990-yil, Buxoroning tarixiy markazi 1993-yil, Shahrisabzning tarixiy markazi 2000-yil kiritilgan. 2001-yil 12- 16 dekabr kunlari Finlyandiyaning Xelsinki shahrida YUNESKOning Jahon merosi Qo‘mitasining navbatdagi yig‘ilishi bo‘lib, unda Samarqand shahri YUNESKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritildi. Bundan tashqari, ushbu ro‘yxatga respublikamizdan «Boysun bahori» nomi bilan Surxandaryo mintaqasi ham kiritildi. Demak, endilikda mazkur to‘rtala tarixiy maskan xalqaro hamjamiyat muhofazasida bo‘ladi. Hozirgacha dunyodagi 721 ta madaniy va tarixiy yodgorliklar YUNESKOning Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan.
|
| |
Low Carbon Green Growth Roadmap for Asia and the Pacific

“Grid energy storage” (also large-scale or utility-scale storage) refers to a grid-connected energy storage
system. A high penetration of renewable energy sources will require major alterations to a power system’s opera-
tion. Electricity from renewable energy sources (specifically wind and solar) are intermittent, which can lead to
system instability and a mismatch in supply and demand. Thus, energy storage is essential to increase the pen-
etration of renewable energy power generation as well as for the overall energy efficiency in the power genera-
tion sector.
The commercial readiness of energy storage varies according to the technology and application. Pumped
storage is the most widespread system in use on power networks, representing about 3 per cent of the global
generating capacity. Other storage technologies include compressed air energy storage (CAES), flywheels,
lead-acid batteries, sodium sulphur batteries and capacitor systems.
23
Battery storage methods are suitable for
small-scale applications, such as battery-backup systems for solar panel homes.
Smart grids
Smart grid technology consists of multiple components and systems. A smart grid basically describes the existing
grid enriched by new networks of sensing, communication and control technologies. These networks are linked
by universal standards and protocols that are constantly added and updated. The grid becomes “smarter”
through the deployment of communication and control devices and through the integration of complex
optimizing software enabled by advances in information technology. In simpler terms, a smart grid is made up
of a series of smart devices connected over a network to computers that use the data provided by the devices
to optimize the system.
Figure 3: Forecast for global wind market development, 2011–2015

Geothermal
Geothermal technology uses energy from the earth’s crust to generate heat or electricity. The energy can be
accessed by drilling wells into underground reservoirs to bring the hot geothermal fluid to the surface. The heat
can then be converted into electricity or used directly in heating applications.
In the geothermal field, the term “energy conversion” refers to power-plant technology that converts the heat
of geothermal fluids into electricity. There are three types of geothermal power plants currently in operation: dry
(or direct) steam, flash steam and binary-cycle plant. The plant type depends on the specific location of the
geothermal resource. Due to the variation in resources, such as composition, pressure and temperature of the
geothermal fluid, geothermal power plants must be designed according to an assessment of the site-specific
conditions in order to optimize the power generation efficiency. Unlike wind and solar power, electricity gener-
ated from geothermal sources is not intermittent, which means that it can provide reliable base-load power.
Box 5: Potential growth in geothermal power generation
The current global capacity of geothermal power is around 10.7 GW across 26 countries. Pike Research, a
market research and consulting firm, has projected that the total worldwide geothermal power capacity could
grow to 25.1 GW by 2020. The firm also estimated that there is a minimum of 190 GW of conventional geothermal
resources around the globe that can be exploited using currently available technologies.
Source: Ecoseed website “Global Geothermal Capacity Can Hit 25.1 GW by 2020: Research” (30 September 2011). Available from
www.ecoseed.org/geothermal/article/14-geothermal/11357-global-geothermal-capacity-can-hit-25-1-gw-by-2020-%E2%80%93-research
(accessed 06 March 2012).