nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Magnitli yuritkichlar masofadan boshqariladigan kontaktor va issiqlik

|
Magnitli yuritkichlar masofadan boshqariladigan kontaktor va issiqlik
|
bet | 1/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 2,97 Mb. | | #130123 |
Bog'liq 1 kurs er mavzu
Magnitli yuritkichlar — masofadan boshqariladigan kontaktor va issiqlik relesidan iborat boshqaruvchi va himoya elektr apparat.
Magnitli yuritkichlarda kontaktorlarning П6 va ПА turlari va issiqlik relelarining ТРП yoki ТРН turlari keng qo’llaniladi.
Magnitli yuritkichlarning kontaktorlarini ta’mirlash va ta’mirlashdan
keyingi sinov amallari alohida kontaktorlarnikidan farq qilmaydi.
Magnitli yuritkichlarning issiqlik relelarini ta’mirlashda bu relelarning butunligiga va ishchi holatiga alohida ahamiyat berish zarur. Issiqlik relelarida, asosan, qizdiruvchi elementlari ishdan chiqadi. Bu elementlar turli qurilmalarga ega bo’lib va har xil toklarga mo’ljallangan olti turli bo’ladi. Birinchi va ikkinchi turli elementlar gixrom yoki fexral simlardan tayyorlanadi. Birinchi turdagi elementda qizdiruvchi sim slyudali plastinaga o’ralib, uning chiqish uchlariga kumushdan qilingan uchlik kavsharlangan bo’ladi. Ikkinchi turdagi elementda sim spiral ko’rinishda bo’lib, uning chiqish uchlariga po’lat uchliklar kavsharlangan bo’ladi. Spiral qizdiruvchi elementlarni oksidlanishdan muhofaza qilish maqsadida ularning ustlari kadmiy bilan qoplanadi. Qizdiruvchi elementlarning qolgan to’rt turlari shtampovka usuli bilan tayyorlanadi.
Magnitli yuritkichlarning ishonchli ishlashini ta’minlash uchun ishdan chiqqan qizdiruvchi elementlar faqat yangisi bilan almashŧiriladi.
Kontaktorlar va avtomatlarning asosiy vazifasi elektr qurilmalarni
tarmoqqa ulash va tarmoqdan uzish jarayonlarini avtomatik amalga
oshirishdan iborat. Shu bilan birga bu apparatlarning ikkinchi asosiy
vazifasi — nol himoya funksiyasini ham bajargani sababli, 1.2-paragrafda
ular to’g‘risida keng materiallar berilgani uchun bu paragrafda asosan
magnitli yuritkichlar haqida ko’proq ma’lumotlar beramiz.
Magnitli yuritkich, asosan, asinxron motorlarni ishga tushiruvchi
kontaktorlar asosida yaratilgan elektromagnit apparatdir.
Kichikroq quvvatli asinxron motorlarni boshqarish uchun to’g’ri yuruvchi magnit tizimli magnitli yuritkichlardan foydalaniladi (5.10-rasm). Magnit o’tkazgich (1) boshqaruv chulg’ami (2) bilan birga yuritkich korpusiga qo’zg’almas qilib mahkamlangan. Boshqaruv chulg’amidan tok ig o’tganida magnit tizimida magnit oqimi (Ф) vujudga keladi, uning ta’sirida yakor (4) prujina (3) ning siqish kuchini yengib, qo’zg’almas magnit o’tkazgichga tortiladi. Yakorga mahkamlangan qo’zg’aluvchan kontaktlar (6) qo’zg’almas kontaktlar (5) ga tutashadi va kommutatsiyalanayotgan zanjirdan tok (I) o’tadi. Yassi prujina (7) kontaktlarni siqadi.
1-rasm. To’g‘ri yuruvchi qo’zg‘aluvchan tizimli magnitli yuritkichning tarkibiy tuzilishi:
1-magnit o’tkazgich; 2-chulg‘am; 3,7-prujinalar; 4-yakor; 5, 6-qo’zg‘almas va qo’zg‘aluvchan kontaktlar; 8-qisqa tutashtirilgan o’ram.
|
| |
Nazorat savollari - Virtual tarmoq texnologiyalari

25
2-LABORATORIYA ISHI (2 SOAT).
VIRTUALBOX PLATFORMASIDA VIRTUAL TARMOQ
SOZLAMALARINI O‘RNATISH
2.1.
Ishdan maqsad
VirtualBox platformasida virtual tarmoq parametrlarini sozlash bo‘yicha
amaliy ko‘nikmalarni o‘zlashtirish.
2.2. Topshiriq
1) VirtualBox platformasida virtual tarmoq sozlamalarini o‘rnating.
2) VirtualBox platformasidagi virtual mashinaga masofaviy ulanishni amalga
oshiring.
2.3. Qisqa nazariy ma’lumotlar
Zamonaviy dunyoda tarmoq interaktiv hisoblashning muhim tarkibiy qismi
hisoblanadi. Hamma narsa tez o‘sib borayotgan
davrda tarmoqga ulanmagan
kompyuterlar o‘rtasida qanday ma’lumot almashishni tasavvur qilish qiyin. Apparat
virtualizatsiyasining markaziy g‘oyalaridan biri bu fizik kompyuterlardan ham
foydalanish mumkin bo‘lgan deyarli barcha holatlarda
virtual mashinalardan
foydalanish qobiliyatidir. Shunday qilib, virtual mashinalar o‘zlarining
virtual
tarmoq adapterlari yordamida fizik va virtual tarmoqlarga ulanishi kerak.
VirtualBox da ishlaydigan virtual mashinalar turli tarmoqlarga ulanishi mumkin.
VirtualBox virtual mashinalar uchun bir nechta tarmoq rejimlarini taqdim etadi.
Ushbu ishda mos ravishda VirtualBox ni sozlashda yordam beradigan VirtualBox
tarmoq sozlamalari haqida so‘z etamiz.
VirtualBox da quyidagi tarmoq rejimlari mavjud.
Biz ularning har biriga
tariflar berib, qiyosiy taqqoslab o‘tishga harakat qilamiz:
26
−
Ulanmagan (Not Attached);
−
NAT;
−
NAT tarmog‘i;
−
Ko‘prik adapter (Bridged Adapter);
−
Ichki tarmoq (Internal Network);
−
Faqat Xost uchun adapter (Host-Only Adapter);
−
Universal drayver (Generic Driver).
Milliy reyting bo’yicha fizika fanidan topshiriqlar Variant 1

|
Milliy reyting bo’yicha fizika fanidan topshiriqlar Variant 1
|
Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 14,21 Kb. | | #249797 |
Bog'liq Milliy reyting fizika
Milliy reyting bo’yicha fizika fanidan topshiriqlar
Variant 1.
108 km/h necha m/s ga teng?
Quyoshga nisbatan Mars sayorasini moddiy nuqta deyish mumkinmi? (ha = 1, yo’q = 0 ni belgilangan)
O’tkazgichdan 5 minutda 3 C zaryad o’tgan bo’lsa, undagi tok kuchini aniqlang.
Javoblar: 1 ga 30, 2 ga ha = 1, 3 ga 0,01
Variant 2.
Avtomobil 2 s vaqt ichida tezligini 54 km/h dan 72 km/h oshirgan bo’lsa, uning tezlanishini aniqlang?
Ko’shish deb yo’lning uzunligiga aytiladi deyish mumkinmi? (ha = 1, yo’q = 0 ni belgilangan)
Qarshiligi 8 Om bo’lgan o’tkazgichdan 0.5 A tok o’tayotgan bo’lsa, uning uchlaridagi kuchlanishni aniqlang.
Javoblar: 1 ga 2.5, 2 ga yo’q = 0, 3 ga 4
Variant 3.
Boshlang’ich tezligi 10 m/s bo’lgan avtomobilning tezlanishi 2 m/s2 bo’lsa, 5 s dan keyingi tezligini aniqlang?
Zanjirning parallel qismlarida kuchlanishning qiymatlari teng bo’ladimi? (ha = 1, yo’q = 0 ni belgilangan)
Sig’imi 2 mF bo’lgan kondensator qoplamalar orasidagi kuchlanish 24 V bo’lsa, undagi zaryad miqdorini aniqlang.
Javoblar: 1 ga 25, 2 ga ha = 1, 3 ga 0.048
|
| |
Kurs ishining dolzarbligi

|
Kurs ishining dolzarbligi
|
bet | 1/11 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 3,08 Mb. | | #245065 |
Bog'liq Kurs ishi asosiy
Kirish
Bugungi raqamli asrda tarmoq har qachongidan ham muhimroq bo‘lib qoldi. Tarmoqlar butun dunyo bo‘ylab odamlar va qurilmalarni bog‘laydigan zamonaviy aloqaning asosidir. Ular kichik mahalliy tarmoqlardan tortib yirik global tarmoqlargacha ko‘p shakllarda bo‘ladi va ular biznes operatsiyalaridan tortib shaxsiy muloqotgacha bo‘lgan hamma narsada hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Tadbirlarda qatnashish va odamlar bilan shaxsan uchrashish kabi an’anaviy tarmoq usullari hali ham dolzarb bo‘lib qolsa-da, raqamli tarmoq tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda. Ushbu kurs ishida men tarmoqlarning har xil turlari va ular taqdim etayotgan imtiyozlarni, shuningdek, korxonalar va jismoniy shaxslar tarmoqlarni qurish va ularga xizmat ko‘rsatishda duch kelishi mumkin bo‘lgan qiyinchiliklarni o‘rgandim.
Har bir tarmoq turi o‘z afzalliklari va qo‘llanilishiga ega. Masalan, LANlar odatda resurslarni almashish va qurilmalar o‘rtasida aloqa o‘rnatish uchun ishlatiladi, WAN esa LANlarni bir-biriga ulash va Internetga kirishni ta’minlash uchun ishlatiladi. Simsiz tarmoqlar mobillikning qo‘shimcha afzalliklarini taklif qiladi, bu foydalanuvchilarga tarmoqqa masofaning istalgan joyidan ulanish imkonini beradi.
Tarmoqlarning ko‘plab afzalliklariga qaramay, korxonalar va jismoniy shaxslar tarmoqlarni qurish va ularga xizmat ko‘rsatishda duch kelishi mumkin bo‘lgan ba’zi qiyinchiliklar mavjud. Eng katta muammolardan biri xavfsizlikdir. Tarmoqlar murakkabroq va ulangan bo‘lsa, ular kiberhujumlar va ma’lumotlar buzilishi kabi tahdidlarga nisbatan ham zaifroq bo‘ladi.
Xulosa qilib aytganda, tarmoqlar zamonaviy korxonalar uchun zarur bo‘lib, xodimlarga hamkorlik qilish, ma’lumotlarni almashish, muloqot qilish va yanada samarali ishlash imkonini beradi. Tarmoqlarning har xil turlari korxonalarga hamkorlikni yaxshilashdan tortib maʼlumotlar almashishni yaxshilash va xarajatlarni tejashgacha boʻlgan qator imtiyozlarni taklif etadi.
Kurs ishining dolzarbligi: Lokal tarmoqlar (LAN) va Internetning (Global Network) o‘zaro integratsiyasi, kompyuter tarmoqlarining boshqa joylarga aloqasi, ma’lumot almashish imkoniyatlari va xavfsizlikni ta’minlashdagi katta ahamiyatga ega. Bu integratsiya orqali, kompaniyalar va xodimlar lokal tarmoq orqali xavfsiz va ishonchli Internetga ulanish imkoniyatiga ega bo‘lishadi, shuningdek, ommaviy xizmatlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lishadi.
|
| |
Ma’ruza №11 Murakkab qarshilik. Reja

|
Ma’ruza №11 Murakkab qarshilik. Reja
|
bet | 1/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 1,65 Mb. | | #159899 |
Bog'liq 11-ma\'ruza
MA’RUZA №11
Murakkab qarshilik.
REJA:
1.Murakkab qarshilik. Qiya egilish, normal kuchlanishlarni hisoblash, neytral o‘q tenglamasi, mustaxkamlik shartlari,
2. Markaziy bo‘lmagan cho‘zilish yoki siqilish, normal kuchlanishlarni hisoblash, neytral o‘q tenglamasi, mustaxkamlik shartlari.
Mashina va inshoot qismlariga ta’sir qilayotgan kuchlardan ularda hosil bo’ladigan bir turdagi oddiy , ya’ni cho’zilish va siqilish, siljish, buralish va egilish deformatsiyalarini tekshirgan edik. Ko’pincha shunday hollar bo’ladiki, mashina va inshoot qismlarida tashqi kuch ta’siridan yuqorida keltirilgan oddiy deformatsiyalarning bir nechtasi bir yo’la hosil bo’ladi. Masalan, harakatdagi avtotransport vositalarining vallari bir vaqtning o’zida buralish va egilishga qarshilik ko’rsatishi mumkin, chunki ularning istalgan ko’ndalang kesimlariga faqat burovchi va eguvchi momentlar ta’sir qiladi. Ko’prik yoki kran fermalari tarkibiga kiruvchi sterjenlar cho’zilishi yoki siqilishi bilan birga egilishi ham mumkin, albatta ularning barcha kesimlari bo’ylama kuch va eguvchi momentlar ta’sirida ekanligidandir.
Mashina va inshoot qismlarining barcha ko’ndalang kesim yuzalariga ta’sir qiluvchi kuchlardan ularda oddiy deformatsiyalarning kombinatsiyalari hosil bo’ladigan barcha hollarga murakkab qarshilik yoki murakkab deformatsiyadeyiladi.
Buralish bilan egilishning birgalikdagi ta’siri.
Markaziy bo’lmagan siqilish va cho’zilish.
Qiyshiq egilish.
Bunday elementlarni mustaxkamlik va bikirligini hisoblashda kuchlar ta’sirining mustaqillik qoidasiga asoslanadi. Murakkab qarshilikning quyidagi turlari mavjud:
Qiyshiq egilish.
Eguvchi momentning ta’sir tekisligi To’sin kundalang kesimi bosh markaziy inertsiya o’qlaridan xech qaysisi bilan mos tushmaydigan egilish qiyshiq egilish deb ataladi.
Qiyshiq egilish.
Eguvchi momentning ta’sir tekisligi To’sin kundalang kesimi bosh markaziy inertsiya o’qlaridan xech qaysisi bilan mos tushmaydigan egilish qiyshik egilish deb ataladi. Masalan, tomlarni yopishda shlatiladigan tunika ostigaqoqiladigan (reyka) taxta panjaralarga shunday kuchlar ta’sir qiladiki, bu kuchlar yotgan tekisliklar taxta panjaralar ko’ndalang kesimlarining bosh inertsiya o’qlari orqali o’tuvchi tekisliklar bilan burchak hosil qiladi. 13.5-shaklda ko’rsatilgandek, tunika va taxta panjaralarning o’z og’irligidan tushadigan Ρ kuch taxta panjaralarning o’qi bilan α burchak hosil qilgan holda yo’naladi
Bir uchi bilan qistirib mahkamlangan burchaklikning kesimi bosh inertsiya o’qlari kuchga nisbatan α burchak ostida yo’nalganligi sababli unda ham qiyshiq egilish sodir bo’ladi
|
| |
Mavzu rejasi

|
Mavzu rejasi
|
bet | 1/4 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 209,69 Kb. | | #272263 |
Bog'liq Tanovorlarga ishlov berish operatsiyalarini tashkil etishda echiluvchi asosiy masalalar
Mavzu: Tanovorlarga ishlov berish operatsiyalarini tashkil etishda echiluvchi asosiy masalalar.
Mavzu rejasi:
Ishlab chiqarish tehnologik jarayonlari.
Tehnologik operatsiya, ornatish, o’rin holat, o’tish.
Bir o`rinli operatsiyalar tuzilish sxemasi.
Ko`p o`rinli o`peratsiya tuzilish sxemasi
Mexanik ishlov berish
Ishlab chiqarish tehnologik jarayonlari.
Ishlab chiqarish jarayoni deb, tabiat buyumlarini to‟g‟ridan-to‟g‟ri ionson uchun foydali buyumga aylantirish bilan bog‟liq bo‟lgan alohida-alohida, jarayonlarning barchasini yig‟indisiga aytiladi.
Mashinasozlik zavodlarida amalga oshiriladigan ishlab chiqarish jarayoni, tabiat buyumlarini mashinaga aylantiruvchi hamma ishlab chiqarish jarayonlarining bir qismi hisoblanadi.
Tayyor mashinaga aylantirilgunga qadar yarimfabrikatlarni bosib o‟tgan barcha bosqichlarning yig‟indisi mashinasozlikdagi ishlab chiqarish jarayoni deb ataladi.
U quyidagilarni o‟z ichiga oladi:
ishlab chiqarish vositalarini tayyorlash va xizmat ko‟rsatish, ish joyini tashkil qilish;
material va yarimfabrikatlarni qabul qilish va saqlash;
mashina detallarining tayyorlashning barcha bosqichlari;
buyum va uzellarni yig‟ish;
tayyor buyum va detallarni tashish;
texnik nazorat;
yig‟ilgan buyumni bo‟laklarga ajratish;
tayyor mahsulotni qadoqlash va boshqalar.
Ishlab chiqarish obhektini (material, tayyorlanma, detal, mashinalar) ko‟rinish sifatini o‟zgarishi sodir bo‟ladigan vaqtdagi ishlab chiqarish jarayonining qismiga texnologik jarayon deb ataladi.
Yahni material, tayyorlanma yoki detalga, mexanik ishlov berishning barcha turida asosan shakl o‟zgarishi bilan bog‟liq bo‟lsa, termik ishlov berish esa detalni fizik xossasini o‟zgarishi bilan bog‟liq bo‟ladi. Yig‟ish detallarining bir- biriga nisbatan joylashuvi va shaklini o‟zgarishi bilan bog‟liq. Mashinalarni pardozlash va bo‟yash tashqi ko‟rinishining o‟zgarishi bilan bog‟liq.
Texnologik jarayonni bajarish uchun ish joyini tashkil qilish va jixozlash zarur bo‟ladi.
Bir yoki ishchilar brigadasi ish bajarishi uchun belgilangan, detal va asoboblar saqlash stellaji, moslamalar, texonologik dastgoh joylashgan tsex maydonining bir qismi ish joyi deb ataladi.
|
| |
Magistrlar bilimini baholash - Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar

|
Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar
|
bet | 14/15 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #148051 |
Bog'liq ИПИ Жомуродова ЮMagistrlar bilimini baholash
Magistrlar bilimini baholash semestr va yakuniy nazorat davomida o‘qitish materiallarini o‘zlashtirish ko‘rsatkichi (test, topshiriq va yozma ish natijasi)ga asoslangan.
Joriy oraliq va yakuniy nazorat ballari quyidagicha taqsimlanadi:
Baholash usullari
|
Ekspress onlayn testlar, yozma ishlar, og‘zaki so‘rov, prezentatsiyalar va h.k.
|
Baholash mezonlari
|
90-100 ball «a’lo»
Fan bo‘yicha xulosa va qaror qabul qilish. Fan yuzasidan ijodiy fikrlay va mustaqil mushohada yurita olish.
Fan bo‘yicha olgan bilimlarini amalda qo‘llay olishi va mohiyatini tushuntirib bera olish.
Bilish, aytib berish. Tasavvurga ega bo‘lish.
|
70-89 ball «yaxshi»
Fanini mustaqil mushohada qilish.
Fan bo‘yicha olgan bilimlarini amalda qo‘llay olish. Mohiyatini tushuntirish.
Bilish, aytib berish. Tasavvurga ega bo‘lish.
|
60-69 ball «qoniqarli»
Fan mohiyatini tushuntirish.
Bilish, aytib berish.
Fan haqida tasavvurga ega bo‘lish.
|
0-60 ball «qoniqarsiz»
Fan haqida aniq tasavvurga ega bo‘lmaslik. Bilmaslik.
|
Reyting baholash turlari
|
|
|
| |
Karl Kleiner - Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar

|
Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar
|
bet | 9/15 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #148051 |
Bog'liq ИПИ Жомуродова ЮKarl Kleiner
Shvetsiyalik fotograf Karl Kleiner (1983) o'zining natyurmortlari uchun eng keng tarqalgan ob'ektlardan foydalanadi va ularni injiq rasmlarga aylantiradi. Karl Kleinerning fotosuratlari rang-barang, grafik va eksperimentaldir. Uning tasavvuricheksizdir, u qog'ozdan tuxumgacha butunlay boshqa materiallardan foydalanadi. Hamma narsa, ular aytganidek, harakatga keladi.
Charlz Grogg
Amerikalik Charlz Groggning natyurmortlari qora va oq rangda yaratilgan. Fotosuratchi suratga olish uchun har bir uyda topiladigan oddiy uy-ro‘zg‘or buyumlaridan ham foydalanadi. Ammo ularning joylashuvi bilan tajriba o'tkazish va g'ayrioddiy kombinatsiyalarda birlashtirib, fotograf haqiqatan ham hayoliy suratlarni yaratadi.
2 Amaliyot
|
VIDEO, FILM VA TELEDASTURLAR DIZAYNI
|
O‘quv jarayoni vaqti: 2 soat
|
Talabalar soni: ___nafar talaba
|
Amaliyot mashg‘ulotida O‘qitish texnologiyasi
O‘quv mashg‘uloti shakli
|
Amaliyot
|
Amaliy mashg‘uloti rejasi
- Manzara janri - Landshaft fotosurat
|
Mavzu: Landshaft (manzara) janridagi fotosuratlar yaratish
|
O‘quv mashg‘uloti maqsadi:
|
Mavzu boyicha umumiy tushuncha berish.
|
Pedagogik masalalar:
|
O‘quv jarayoni natijalari:
|
Atrof muhitni tasvirlayotgan rassom unda oʻzi va zamondoshlarining tabi-atga munosabatlarini ifoda etadi, shu jihatdan yaratilayotgan asar his-tuygʻu va gʻoyaviy mazmunga ega boʻlib, muhim ahamiyat kasb etadi.
|
"Fotogrammetriya” fanini rivojlantirishda, aerosuratlarni qisqa vaqt ichida qayta ishlab chiqish bo'yicha ko'pgina olimlar tomonidan yaratilgan fotogrammetrik asboblar muhim ahamiyat kasb etadi.
|
Usullar
|
Ko’rgazmali ma’ruza. “Insert” metodi
|
O‘qitish shakillari
|
Frontal. Jamoaviy
|
O‘qitish vositalari
|
Ma’ruza matni. Tarqatma material. Proyektor
|
O‘qitish shartlari
|
Auditoriya
|
Monitoring va baholash
|
Savol- javob
|
|
| |
ctrl+a или Home - 5-§. Qobiq dasturlar va ular bilan ishlash

|
5-§. Qobiq dasturlar va ular bilan ishlash
|
bet | 5/5 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 176,22 Kb. | | #150623 |
Bog'liq 5-§. Qobiq dasturlar va ular bilan ishlashctrl+a или Home
|
kursorni satr boshiga o‘tkazadi
|
ctrl+e или End
|
kursorni satr oxiriga o‘tkazadi
|
ctrl+b
|
kursorni oldingi yoki joriy so‘zning boshiga o‘tkazadi
|
ctrl+k
|
matnni joriy kursor pozitsiyasidan satr oxirigacha o‘chiradi
|
ctrl+u
|
joriy qatorni to‘liq o‘chiradi
|
ctrl+w
|
kursor oldidagi so‘zni o‘chiradi
|
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar:
Linuxda Terminalni ochish va ishlatishni tushuntirib bering;
Linuxda Konsolni ochish va ishlatishni tushuntirib bering;
Linuxning turli distributivlarida ishlatiladigan qobiq dasturlarni ayting
Linuxda ishlatiladigan tezkor tugmalar va ularning vazifalarini ayting;
Linuxda ishlatiladigan qobiq dasturlarni ayting.
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlar:
Linuxda terminalda ishlatiladigan buyruqlar ro‘yxatini toping va turli distributivlarda ishlatiladigan buyruqlarning bir-biridan farqini o‘rganing;
Linuxda qobiq dasturlarni ishga tushirish va ular bilan ishlash qoidalarini o‘rganib chiqing;
Linux turli distributivlarida mavjud qobiq dasturlarni o‘rganib chiqing;
Linux qobiq dasturlarida ishlatiladigan tillarni o‘rganib chiqing.
|
| |
11-Ma’ruza Mavzu: Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish Reja: Foydalanishni boshqarish

11-Ma’ruza Mavzu: Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish Reja: Foydalanishni boshqarish
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
29.11.2023
Hajmi
0,64 Mb.
#107701
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
11-Ma’ruza Mavzu: Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish Reja: Foydalanishni boshqarish
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi - bet 2

|
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi
|
bet | 2/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #118557 |
Bog'liq magnit maydoni Karton ustidаgi tеmir kukunlаri mаgnit uchlariga yaqin jоylаrdа zich, qutblar orasida siyrаkrоq jоylаshganligini ko‘rish mumkin.Tеmir kukunlаrining egallagan o‘rni, magnit qutblarini bir-biriga bog‘lovchi kuch chiziqlarini o‘zida aks ettiradi. Mаgnit mаydоn kuch chiziqlarining yo‘nalishi shartli ravishda magnitning shimoliy qutbidan chiqib, uning janubiy qutbiga kiruvchi yopiq chiziqlardan iborat deb qabul qilingan. Kuch chiziqlаri bеrk (yopiq) bo‘lgаn mаydоnlаr uyurmаviy mаydоnlаr dеyilаdi. Dеmаk, mаgnit mаydоn uyurmаviy mаydоn ekаn. Shu хususiyati bilаn mаgnit mаydоn kuch chiziqlаri elеktr mаydоn kuch chiziqlаridаn fаrq qilаdi. Mаgnit mаydоnning chiziqlari kuch хаrаktеristikasini tafsiflovchi fizik kаttаlik mаgnit mаydоn induksiyasi dеb аtаlаdi. Mаgnit mаydоn induksiyasi vеktоr kаttаlik bo‘lib, u hаrfi bilаn bеlgilаnаdi. Karton ustidаgi tеmir kukunlаri mаgnit uchlariga yaqin jоylаrdа zich, qutblar orasida siyrаkrоq jоylаshganligini ko‘rish mumkin.Tеmir kukunlаrining egallagan o‘rni, magnit qutblarini bir-biriga bog‘lovchi kuch chiziqlarini o‘zida aks ettiradi. Mаgnit mаydоn kuch chiziqlarining yo‘nalishi shartli ravishda magnitning shimoliy qutbidan chiqib, uning janubiy qutbiga kiruvchi yopiq chiziqlardan iborat deb qabul qilingan. Kuch chiziqlаri bеrk (yopiq) bo‘lgаn mаydоnlаr uyurmаviy mаydоnlаr dеyilаdi. Dеmаk, mаgnit mаydоn uyurmаviy mаydоn ekаn. Shu хususiyati bilаn mаgnit mаydоn kuch chiziqlаri elеktr mаydоn kuch chiziqlаridаn fаrq qilаdi. Mаgnit mаydоnning chiziqlari kuch хаrаktеristikasini tafsiflovchi fizik kаttаlik mаgnit mаydоn induksiyasi dеb аtаlаdi. Mаgnit mаydоn induksiyasi vеktоr kаttаlik bo‘lib, u hаrfi bilаn bеlgilаnаdi. Mаgnit mаydоn induksiyasining birligi qilib ХBSdа Sеrbiya fizigi Nikоlа Tеslаning shаrаfigа Tеslа (T) dеb аtаsh qаbul qilingаn. Mаgnit mаydоn induksiyasining birligi qilib ХBSdа Sеrbiya fizigi Nikоlа Tеslаning shаrаfigа Tеslа (T) dеb аtаsh qаbul qilingаn. Magnit maydon modda emas, balki alohida zarralardan mujassamlangan moddadan tamomila farqli ravishda, materiyaning fazoda uzluksiz mavjud bo'lgan turidir.
|
| |
Magnit maydonida tokli o`tkazgich ta`sir etuvchi kuch

|
Magnit maydonida tokli o`tkazgich ta`sir etuvchi kuch
|
bet | 4/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #118557 |
Bog'liq magnit maydoniMagnit maydonida tokli o`tkazgich ta`sir etuvchi kuch Magnit maydonida loylashgan tokli o`tkazgichga maydon tomonidan ta`sir etuvchi kuch Amper kuchi deyiladi. Amper qonuni: Bir jinsli magnit maydonidagi tokli o`tkazgichga ta`sir etuvchi amper kuchi o`tkazgichdan o`tayotgan tok kuchi I, o`tkazgich uzunligi L, magnit maydon induksiya vektori va o`tkazgich bilan magnit induksiya chiziqlari orasidagi burchak α ning sinusiga ko`paytmasiga teng: A = IBLsinα Amper kuchi yo`nalishi chap qo`l qoidasi yordamida aniqlanadi. Chap qo`l qoidasi Agar chap qo`lning kaftiga induksiya vektorining perpendikulyar tashkil etuvchisining tik tushadigan qilib, ko`rsatkich barmoq yo`nalishini bilan mos qilib yoysak, ga burilgan bosh barmoq o`tkazgichga ta`sir qiluvchi Amper kuchining yo`nalishini ko`rsatadi.
Agar o`tkazgich magnit induksiya chiziqlari bo`ylab joylashgan bo`lsa, unga Amper kuchi ta`sir etuvchi Amper kuchi nolga teng.
Magnit singdiruvchanlik
Bir jinsli muhitdagi magnit induksiya vektori ning kattaligi vakuumda, shu nuqtadagi magnit induksiyasi vektorining kattaligidan son jihatdan farq qiladi.
Muhitning magnit xossalarini xarakterlovchi: =µ
nisbat shu muhidning nisbiy magnit singdiruvchanligi deyiladi.
Tabiatdagi moddalar magnit xossalari boyicha, shu modda nisbiy magnit sindruvchanligining qiymatiga qarab uch turga bo`linadi:
Diamagnitlar
|
µ≤1
|
Paramagnitlar
|
µ≥1
|
Ferromagnitlar
|
µ>>1
|
Magnit maydonni zaiflashtiruvchi moddalar diamagnet moddalar deyiladi.
Diamagnit moddalarning magnit momenti tashqi maydon bolmasa nolga teng bo`ladi.
Diamagnetik xususiyatlar temperaturaga bog`liq emas
|
| |
TAHLILI № - Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar

|
Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar
|
bet | 5/15 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #148051 |
Bog'liq ИПИ Жомуродова ЮTAHLILI № ___
“_____” __________202_y.
Fanning nomi_________________________________________________________________
Mashg‘ulot mavzusi_____________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
Professor-o‘qituvchining F.I.Sh. ________________________________________________
Jami talabalar soni_____ Mashg‘ulotda qatnashayotgan talabalar soni_________________
O‘quv-me’yoriy hujjatlar:
A. Taqvimiy-mavzular rejasi___________________________________________________
(mavjud/mavjud emas)
B. Ishchi o‘quv dasturi__________________________________________________________
(mavjud/mavjud emas)
V. Ma’ruzalar matni va didaktik materiallar_____________________________________
(mavjud/mavjud emas)
Mashg‘ulotning tashkiliy qismi__________________________________________________
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Yangi mavzuning kirish qismi (o‘tilgan mavzunini takrorlash)__________________ _____________________________________________________________________________
Yangi mavzuning bayoni _________________________________________________________
Mashg‘ulot jarayonida zamonaviy pedagogik va axborot kommunikatsiya texnologiyalarining qo‘llanilishi _________________________________________________________________
Mashg‘ulot jarayonida erishilgan yutuqlar ________________________________________
Mashg‘ulot jarayonida yo‘l qo‘yilgan kamchiliklar __________________________________
Xulosa va takliflar___________________________________________________________
_____________________________________________________________________________
Mashg‘ulotni tahlil qiluvchi ___________________________ _____________
(F.I.Sh.) (Imzo)
Tahlil bilan tanishdim___________________________ _______________
(F.I.Sh.) (Imzo)
“_____”____________ 202 y
Amaliyot mashg‘ulotida O‘qitish texnologiyasi
|
| |
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi - bet 5

|
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi
|
bet | 5/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #118557 |
Bog'liq magnit maydoni Maydonni oz miqdorini kuchaytiruvchi moddalar paramagnit moddalar hisoblanadi. Magnit maydonga kiritilganda paramagnitlar maydon ta`sirida magnitlanadi va ozining xususiy magnit maydoni yuzaga keladi. Bu xususiyat magnit maydon tashqi maydonyo`nalishiga mos keladi va uni kuchaytiradi. Maydonni oz miqdorini kuchaytiruvchi moddalar paramagnit moddalar hisoblanadi. Magnit maydonga kiritilganda paramagnitlar maydon ta`sirida magnitlanadi va ozining xususiy magnit maydoni yuzaga keladi. Bu xususiyat magnit maydon tashqi maydonyo`nalishiga mos keladi va uni kuchaytiradi. Paramagnit moddalar tashqi magnit maydon bolmasa ham, molekulalari magnit momenti noldan farqli jismlar hisoblanadi. Paramagnitning magnitlanishi temperaturaga bo`g`liq bo`lib, temperatura ortishi bilan uning magnit sindiruvchanligi kamayib boradi kamayib boradi. Magnit maydoni juda ham kuchaytirib yuboruvchi moddalar ferromagnitlar deyiladi. Ferromagnit moddalarida tashqi maydon bo`lmasa ham, magnit momenti bir tomonga yonalgan katta miqdordagi atomlarni o`z ichiga olgan sohalar – demonlar mavjud. Har bir ferromagnit modda Kyuri nuqtasi (Tk) deb ataladigan aniq bir temperaturada o`zining ferromagnit xususiyati yo`qotadi. Xulosa Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar Foydalanilgan adabiyotlar https://uz.wikipedia.org/wiki/Magnit_singdiruvchanlik https://uz.wikipedia.org/wiki/Magnit_maydon M.Usmonov ning Fizika Qo`llanmasi E`TIBORINGIZ UCHUN E`TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT
|
| |
Joriy nazorat - Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Televizion texnologiyalar

Asosiy adabiyotlar
|
|
Базарбаев Б.Ж., Фотометрия ва рангшунослик. Тошкент. “Ниҳол принт”. 2021. 292 б.
|
|
Базарбаев Б.Ж., Парманкулов И.П., Ташмуҳамедова Г.Х. Фотометрия и цветоведение. Тошкент. 2019.
|
|
Карлсон В., Карлсон С. Настольная книга осветителя: Пер. с англ. Д.М.Демидовой под ред. С.В.Щульца – М.: ГИТР: Флинта, 2004 – 320 с.
|
|
«Элементарная светотехника». Варфоломеев Л.П. Москва, 2013. 288 с.
|
|
Справочная книга по светотехнике / Под общ. ред. проф. Ю. Б. Айзенберга. 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Знак, 2007.
|
|
Разрядные источники света. Рохлин Г. Н. 2-е изд. перераб. и доп. М. Энергоатомиздат 1991. - 720 с.
|
|
Справочная книга для проектирования электрического освещения / Г. М. Кнорринг, И. М. Фадин, В. Н. Сидоров — 2-е изд., перераб. и доп. — СПб.: Энергоатомиздат. 1992. —448 с: ил.
|
|
Международный светотехнический словарь. – 3-е изд. М.: Русский язык, 1979.
|
|
Санитарные правила и нормы. СанПиН 2.21/2.1.1.1278-03
|
|
Строительные нормы и правила Российской Федерации естественное и искусственное освещение СНиП 23-05-95*.
|
Tavsiya qilinadigan qo‘shimcha adabiyotlar
|
|
Принципы зрительной эргономики. Освещение рабочих систем внутри помещений. ГОСТ ИСО8995-2002.
|
|
Европейские нормы освещённости EN 12464-1.
|
|
Европейские нормы освещенности для рабочих мест вне помещений EN 12464-2.
|
|
Lighting Modern Buildings. Derek Philips. Architectural Press. 2000.
|
|
Lighting design basics. Mark Karlen,James Benya. 2003.
|
|
Lighting control – Technology and Applications. Robert S.Simpson. Linacre House, Jordan Hill, Oxford. 2003.
|
Elektron manbalar:
|
|
www.mtrk.uz
|
|
www.ziyonet.uz
|
|
www.sony.com
|
|
www.arri.de
|
|
www.vgik.ru
|
Mavzu: Rakurs. Suratga olish nuqtasini o’zgartirish

|
Mavzu: Rakurs. Suratga olish nuqtasini o’zgartirish
|
bet | 4/15 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #148051 |
Bog'liq ИПИ Жомуродова ЮMavzu: Rakurs. Suratga olish nuqtasini o’zgartirish,
amaliy suratga olish
Nаtyumort tuzish vа uni tаsvirlаsh usullаri - Tаsviriy sаnаtning bаrchа turlаridа rаng muhim ro’l o’ynаydi. Rаng gаmmаsi degаndа tаsvirlаrni ishlаsh jаrаyоnidа qo’llаnаdigаn tus vа rаnglаrning o’zаro muvofiq kelishini tushinаmiz. Bu xolаtni quyidаgi jonli misol biln izohlаsаk o’rinlidir, mаsаlаn, musiqа sаnаtidаgi ovozlаr mа‘lum notаlаr yоrdаmidа belgilаnаdi vа foydаlаnilаdi. Ulаr o’z holichа аloxidа-аloxidа bir-biri bilаn uyg‗unlаshtirilmаy chаlinsа mа‘nosiz uzuq-yuluq ovozlаrdаn iborаt bo’lib qolаdi. Аgаr mа‘lum bаndlikdа vа tаrtibdа uyg’unlаshtirib chаlinsа yоqimli bo’lib еshitilаdi. Mа‘noli tаsаvvurlаr zаvq berish qudrаtigа еgа bo’lаdi. Ulаrning sifаti ovozlаri o’rtаsidаgi vаqt mаsofаsi, ovozlаr yo’g’on-ingichkаligigа hаm bog’liq. Rаngtаsvirlаrni ishlаsh jаrаyоnidа hаm xuddi keltirgаn misolimiz kаbidir, y‘аni hаr bir rаng vа tusning o’z yоrqinligi vа to’q- ochligi mаvjud.
Rakurs - Oldingi dаrslаrdа biz, аsosаn sur‘аtgа olаyоtgаn predmetlаrni ko’rаrdik, videoqidiruvchi oldidа fаqаtginа аyrim hollаrdа zаtvor tugmаsini bosib oromgа berilаrdik. Lekin shu nаrsа mа‘lum bo’ldiki, аgаr fotoаppаrаt joylаshuvini o’zgаrtirilsа, undа hosil qilinаdigаn fotosur‘аt hаm o’zgаrаdi. Bizgа mа‘lumki ko’z vа fotoаppаrаt orаsidа ko’p o’xshаshliklаr mаvjud. Buni doim yоddа tutish kerаk. Аxir, biz hаttoki sur‘аtgа olаyоtgаn pаytimizdа, biz fotoаppаrаtning videoqidiruvchcisi orqаli qаrаymiz vа bo’lаjаk fotogrаfiyani ko’rаmiz. Аnа shundаy, rаkurs tаnlovidа biz аynаn fotogrаfiyadа nimа hosil bo’lishini tаnlаymiz, fotoаppаrаt videoqidiruvchisidа еsа biz sur‘аtdа nimа hosil bo’lishini ko’rаmiz. Rаkursning еng oddiy misoli – bu s‘yоmkаning ikki gorizontаl nuqtаlаrining ishlаtilishi (yоki shunchаki nаzаrning). Bittа predmetni sur‘аtgа olish еmаs, shunchаki oldindаn vа yоndаn ko’rib chiqishgа urinib ko’ring xаyоlgа kelаdigаn birinchi misol – bu odаm chehrаsi. Fаs vа profil – ikkitа judа fаrq qilаdigаn sur‘аtlаr. Аxir ko’pchilik odаmlаr fаsdа chiroyli ko’rinishаdi, shu bilаn birgа o’zining profilidаn uyalishgа to’liq hаqli. Bu ochiq-oydin tаsdiq nаfаqаt odаmlаrgа vа bаlki turli xil chehrаlаrgа, vа bаrchа predmetlаrgа qo’llаnilаdi, vа еhtimol siz buni s‘yоmkа jаrаyоnidа е‘tiborgа olyapsiz.
Qo’llаnish holаtlаri :Pаssport vа portret s‘yоmkаsidа. Klаssik fotogrаfiya hosil qilish uchun. Еhtimol, dunyоdаgi ko’pchililk fotogrаfiyalаr s‘yоmkаning normаl nuqtаsidаn olinаdi. S’yоmkаning quyi nuqtаsi Bu holаtdа biz, odаtiy ko’z dаrаjаsidаn quyiroqqа tushirgаn holdа fotokаmerаni tutаmiz. Portretlаr s‘yоmkаsidа quyi vа yuqori nuqtаlаrdаn judа еhtiyоtkorlik bilаn foydаlаnish kerаk. 100 tаdаn 80 holаtdа bu ―yоqimli odаmdаn bаdbаshаrаni qаndаy hosil qilish gа еng qisqа yo’l 1 . S‘yоmkаning quyi nuqtаsi ob‘ektlаrgа аnchа monumentаl, buyuk ko’rinish berаdi.
|
| |
- Qora va oq natyurmort 


 - Dekorativ natyurmort turlari

|
- Qora va oq natyurmort
- Dekorativ natyurmort turlari
|
bet | 6/15 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #148051 |
Bog'liq ИПИ Жомуродова Ю
- Dekorativ natyurmort turlari
|
Mavzu: Natyurmort fotosuratlari suratga olish
|
O‘quv mashg‘uloti maqsadi:
|
Mavzu boyicha umumiy tushuncha berish.
|
Pedagogik masalalar:
|
O‘quv jarayoni natijalari:
|
Natyurmort fotosuratlari juda keng tarqalganligi ma'lum. Ko'pincha, ko'plab fotosuratchilar o'zlarining natyurmortlarini qora va oq rangda taqdim etishni yaxshi ko'radilar. Buning uchun siz ob'ektlarni topishingiz, atrofingizdagi kundalik narsalarni solishtirishingiz, shuningdek, to'qimalar va ohanglardagi farqni oshirishingiz kerak. Qora va oq rangga aylantirish sizga fotosuratning o'zini ko'rishda juda ko'p imkoniyatlarni beradi
|
Dekorativ bo'yash asboblari yordamida ob'ektlarni tasvirlashni o'rganing.
Ranglarni shaklda o'zgartirish, bo'lish va tartibga solish ko'nikmalarini egallang.
Turli xil dekorativ bo'yash texnikasini sinab ko'ring.
|
Usullar
|
Ko’rgazmali ma’ruza. “Insert” metodi
|
O‘qitish shakillari
|
Frontal. Jamoaviy
|
O‘qitish vositalari
|
Ma’ruza matni. Tarqatma material. Proyektor
|
O‘qitish shartlari
|
Auditoriya
|
Monitoring va baholash
|
Savol- javob
|
|
| |
O’rinbosar izomeriyasi: 2) Halqa izomeriyasi

|
O’rinbosar izomeriyasi: 2) Halqa izomeriyasi
|
bet | 16/32 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #108684 |
Bog'liq GTL 1-bosqich1111O’rinbosar izomeriyasi: 2) Halqa izomeriyasi:
3) Holat izomeriyasi:
3_6 Javob 2_8
3_7 Izoxorik jarayonni tushuntiring.
Izoxorik jarayon - sistema hajmi oʻzgarmagan holda sistemada sodir boʻladigan fizik jarayon. Sistemaning termodinamik holat diagrammasida izoxora bilan ifodalanadi.
Qattiq jismdagi jarayonlarda, jumladan, izotermik jarayonlar esa hajm deyarli oʻzgarmagani uchun ular, odatda, Izoxorik jarayon deb hisoblanadi. Shuningdek, juda tez sodir boʻladigan jarayonlar (mas, portlash jarayoni) da hajm oʻzgarishga deyarli ulgurmagani sababli ularni Izoxorik jarayon deb qarash mumkin. Izoxorik jarayon issiqlik mashinalari (mas, Otto, Dizel sikllari)da uchraydi.
Izoxorik jarayonda hajm oʻzgarishi bilan bogʻliq mexanik ish bajarilmaydi; sistemaning ichki energiyasi oʻzgarishi issiqlik yutil ishi (yoki chiqarilishi) tufayli sodir boʻladi va temperaturaning oʻzgarishi (ortishi) bosimning oʻzgarishi (ortishi)ga olib keladi. Ideal gyazdagi Izoxorik jarayon Sharl qonuniga boʻysunadi.Real gazlardagi Izoxorik jarayon Sharl qonuniga boʻysunmaydi.
3_8 Desorbsiya jarayoni nima? Misol keltiring ?
Desorbsiya (de... va lot. sorbeo -yutaman) — adsorbentga yutilgan moddaning undan qayta ajralib chiqishi, adsorbsiyanit aksi. Adsorbent atrofidagi muhitda adsorbsiyalanuvchi modda konsentratsiyasining kamayishi yoki temperatura koʻtarilishi D.ga sabab boʻladi. D. laboratoriya amaliyotida adsorbentlarga yutilgan gaz, bugʻ yoki erigan moddalarni ajratib olishda qoʻllaniladi.
Desorbsiya. Yuqori faollikka ega bo’lgan adsorbentlar qimmatbaho materiallar qatoriga kiradi, shu sababli ulardan bir necha marotaba foydalanish lozim. Buning uchun adsorbsiya jarayonidan sochng adsorbent regenerasiya qilinadi, ya’ni unda yutilgan modda ajralib chiqariladi. Adsorbsiyaga teskari boradigan jarayon desorbsiya deb ataladi.
|
| |
Adsorbent quyidagi usullar yordamida regenerasiya qilinishi mumkin

|
Adsorbent quyidagi usullar yordamida regenerasiya qilinishi mumkin
|
bet | 17/32 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #108684 |
Bog'liq GTL 1-bosqich1111Adsorbent quyidagi usullar yordamida regenerasiya qilinishi mumkin:
1) adsorbentning haroratini oshirish yoki uning ustidagi bosimni kamaytirish;
2) adsorbent qatlami orqali isitilgan gaz yoki qizdirilgan bug`ni haydash;
3) adsorbentda yutilgan komponentlarni yutish xossasi yuqori bo’lgan boshqa modda yordamida siqib chiqarish. Harorat qancha yuqori bo’lsa, desorbsiya jarayoni shuncha tez va to’la boradi. Haroratni tochg`ri tanlash katta ahamiyatga molik. Tanlangan harorat yutilgan komponentlarni adsorbentdan to’la ajratib chiqarishni va adsorbentning o’ta qizib, parchalanib ketmasligini tachminlashi zarur. Regenerasiya paytida adsorbentning faolligi biroz kamayadi.
Yuqori haroratlarda oson parchalanib ketadigan moddalarni desorbsiya paytida siqib chiqarish usulini qo’llash maqsadga muvofiq bo’ladi. Bunday usuldan harorat 40-80°C bo’lganda foydalanish yaxshi samara beradi. Har bir sharoit uchun tegishli harorat chegaralari qabul qilinadi. Masalan, gazlarni seolitlar yordamidan quritilgandan sochng, desorbsiya jarayoni (namlikni adsorbentdan ajratib chiqarish) ni amalga oshirish uchun harorat 300-400 C dan ortmasligi kerak. Adsorbentni to’la regenerasiya qilish uchun desorbsiyadan keyin adsorbentni quritish va sochngra sovitish zarur. Shundan sochng adsorbsiyaning yangi siklini boshlash mumkin. Desorbsiya jarayoni adsorbsiyaga ko’ra ancha yuqori haroratlarda olib boriladi, shu sababdan desorbsiyaning vaqti adsorbsiyaniqiga nisbatan kam bo’ladi.
3_9 Korroziya nima misollar keltiring.
Korroziya (lot. corrigere — oʻymoq, yemirmoq) — 1) jismlar (metallar, beton, tosh, yogʻoch, baʼzi plastmassalar va boshqalar)ning tashqi muhit bilan biologik, kimyoviy yoki elektr-kimyoviy taʼsirlashuvi oqibatida yemirilishi. Temir va temir qotishmalari K.si zanglash deb ham ataladi (yana qarang Metallar korroziyasi). Ximoya qoplamlari (mas, lok-boʻyoq materiallar) qoplash, muhitga ingibatorlar (mas, xromatlar, nitritlar, arsenitlar) kiritish, korroziyabardosh materiallar ishlatish yoʻli bilan K.ning oldini olish mumkin; 2) tibbiyotda — oʻyuvchi moddalar taʼsirida toʻqimalarning yemirilishi; 3) geologiyada — kimyoviy yoki mexaniq jarayonlar taʼsirida togʻ jinslarining yemirilishi, kanallar, oʻralar, gʻorlar va boshqa hosil boʻlishi. Kimyoviy K.da suvning kimyoviy taʼsirida jinslar sirti eriydi va yeyiladi (oʻyiladi), mexanik K.da esa jinslarning sirti yediriladi.
|
| |
_4 Piroliz jarayonini tushuntiring

|
_4 Piroliz jarayonini tushuntiring
|
bet | 10/32 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #108684 |
Bog'liq GTL 1-bosqich11112_4 Piroliz jarayonini tushuntiring
Piroliz (yun. rug — olov va ...liz) — pirogenetik jarayonlardan biri; murakkab moddalarni ularga havo bermay (koʻpincha katalizatorlar bilan) yuqori temperatura taʼsirida oddiy moddalarga parchalash. P. texnikada, mas, neftni qayta haydashda (benzin miqdorini oshirish va aromatik uglevodlardan olish uchun) keng qoʻllanadi. Neftni maxsus pechlarda 600—750° gacha qizdirganda uglevodorodgacha boʻlgan mol. m.si kichik birikmalar hosil boʻladi; ayni vaqtda zichlashish reaksiyasi roʻy berib, mol. m.si yuqori boʻlgan moddalar, aromatik va toʻyinmagan uglevodorodlar vujudga keladi. Neft P. kilinganda uglerodli qoldiq, neft koksi va boshqa hosil boʻladi. temperatura, bosim va qizdirish davomiyligi P. natijasiga taʼsir kiladi. Pirolizh. da ishlatiladigan zaharli kimyoviy vositalar, xalq xoʻjaligining turli tarmoqdarida qoʻllanadigan uglevodorodlar (yogʻoch spirti, sirka kislota va boshqalar), qazib olinadigan koʻmirlardan koks, gaz va boshqa olishda qoʻllanadi. Sanoatda metall karbonillarini P.ga uchratib metall kukunlari hosil qilinadi. SaSO3 dan kalsiy oksidi, baʼzi anorganik tuzlarni pirogidroliz qilish yoʻli bilan oksidlar olinadi.
2_5 Konversiya va selektivlik haqida tushuncha bering
Konversiya (lotin. conversio — aylanish, o'zgarish demakdir) - datlabki gaz aralashmasining tarkibini o'zgartirish maqsadida gazlarni qayta ishlash jarayoni bo'lib, odatda, vodorod yoki uning CO bilan aralashmasini olish maqsadida gazsimon uglevodorodlar (metan va uning gomologlari) va CO konversiya qilinadi. Bu aralashmalar organikaviy mahsulotlarni sintcz qilish maqsadida va gaz-qaytaruvchilar sifatida metallurgiyada qo'llaniladi yoki toza vodorod olish uchun bu jarayon amalga oshiriladi. Ko'mir uyumlaridan ajraladigan gaz, metandan tarkib topgan bo'lib, unda uglerod dioksid, azot, oltingugurt, parafin va olefin qatoridagi gazlar ham uchraydi. Kon inshootlari havosida metan miqdori oshganda portlash xavfi kuchayadi
|
| |
Zichlik 1,5206 (n.o.) g/litr - Respublikamizda neft va gaz to`g`risida ingiliz tilida qisqacha bayon yozib bering

Bug’ bosimi 17,6 ± 0,1 atm Kimyoviy xossalari Kislota dissotsilanish konstantasi 6,89, 19±2 Eruvchanlik • suvda 0,025 (40°C)H₂S → HS– + H+ Ka = 6,9⋅10−7 ; pKa = 6,89. Ishqorlar bilan reaksiyaga kirishadi: H₂S + 2NaOH → Na2S + 2H2O (o’rtacha tuz, ortiqcha NaOH bilan)Sikloalkanlar – halqali to’yingan uglevodorodlar. Ular yana naftenlar, polimetilen uglevodorodlar deb ham nomlanadi. Umumiy formulasi CnH2n . Birinchi vakili siklopropan – C3H6Izomeriyasi: S ikloalkanlarda ham alkanlardagi izomeriya turlari kuzatiladi. Shuningdek, ularda halqadagi uglerodlar soni o’zgarishi bilan ham izomeriya hodisasi kuzatiladi. |
Respublikamizda neft va gaz to`g`risida ingiliz tilida qisqacha bayon yozib bering
|
bet | 15/32 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #108684 |
Bog'liq GTL 1-bosqich1111Bu sahifa navigatsiya:
- Bug’ bosimi 17,6 ± 0,1 atm Kimyoviy xossalari Kislota dissotsilanish konstantasi 6,89, 19±2 Eruvchanlik • suvda 0,025 (40°C)
- H₂S → HS– + H+ Ka = 6,9⋅10−7 ; pKa = 6,89. Ishqorlar bilan reaksiyaga kirishadi: H₂S + 2NaOH → Na2S + 2H2O (o’rtacha tuz, ortiqcha NaOH bilan)
- Sikloalkanlar – halqali to’yingan uglevodorodlar. Ular yana naftenlar, polimetilen uglevodorodlar deb ham nomlanadi. Umumiy formulasi CnH2n . Birinchi vakili siklopropan – C3H6
- Izomeriyasi: S ikloalkanlarda ham alkanlardagi izomeriya turlari kuzatiladi. Shuningdek, ularda halqadagi uglerodlar soni o’zgarishi bilan ham izomeriya hodisasi kuzatiladi.
Zichlik 1,5206 (n.o.) g/litr
Ionizatsiya energiyasi 10,46 ± 0,01 eV
Issiqlik xususiyatlari
Harorat • erish -82,30 °C
• qaynash -60,28 ° S
Portlash chegaralari 4 ± 1 vol.%
uch nuqtasi 187,61 K (-85,54 °C), 0,0232 MPa
Kritik nuqta 373,6 (100,45 °C), 9,007 MPa, 67,4 sm³/mol
Bug’ bosimi 17,6 ± 0,1 atm
Kimyoviy xossalari
Kislota dissotsilanish konstantasi 6,89, 19±2
Eruvchanlik
• suvda 0,025 (40°C)
Kimyoviy xossalari
Suyuq vodorod sulfidining ichki ionlanishi juda kichik.
Vodorod sulfidi suvda oz eriydi, H2S ning suvli eritmasi juda kuchsiz kislotadir:
H₂S → HS– + H+ Ka = 6,9⋅10−7 ; pKa = 6,89.
Ishqorlar bilan reaksiyaga kirishadi:
H₂S + 2NaOH → Na2S + 2H2O (o’rtacha tuz, ortiqcha NaOH bilan)
H2S + NaOH → NaHS + H2O (nordon tuzi, 1:1 nisbatda)
Havoda ko’k olov hosil qilib yonadi: [2H_{2}S + O_{2} → 2S + 2H_{2}O]
kislorod etishmaydigan sharoitda: [2H_{2}S + O_{2} → 2S + 2H_{2}O]
Olinishi
Suyultirilgan kislotalarning sulfidlar bilan o’zaro ta’siri: FeS + 2HCI → FeCl2 + H2S ↑
3_5 Sikloalkanlarnig tuzilishi va izomeryasi haqida tushuncha bering.
Sikloalkanlar – halqali to’yingan uglevodorodlar. Ular yana naftenlar, polimetilen uglevodorodlar deb ham nomlanadi. Umumiy formulasi CnH2n . Birinchi vakili siklopropan – C3H6
Nomenklaturasi:
Sikloalkanlarni nomlashda halqa raqamlanadi, o’rinbosar holati ko’rsatiladi, shu sikloalkanga to’g’ri keladigan alkan nomiga siklo- old qo’shimchasi qo’shiladi: Masalan: C3H8 - propan, C3H6 – siklopropan
Izomeriyasi:
S ikloalkanlarda ham alkanlardagi izomeriya turlari kuzatiladi. Shuningdek, ularda halqadagi uglerodlar soni o’zgarishi bilan ham izomeriya hodisasi kuzatiladi.
|
| |
Ko‘p ishlatiladigan tugmalar

|
Ko‘p ishlatiladigan tugmalar
|
bet | 4/5 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 176,22 Kb. | | #150623 |
Bog'liq 5-§. Qobiq dasturlar va ular bilan ishlashKo‘p ishlatiladigan tugmalar.
Buyruqlarni nusxalash
Ko‘pincha, terminalga ayrim matn nusxalarini ko‘chirib qo‘yish kerak bo‘ladi. Ctrl+C tugmalar birikmasi yordamida misol uchun veb-sahifadan nusxa ko‘chirilgan matn Ctrl+V tugmalar birikmasini bosganda terminalga qo‘yilmasligi mumkin. Linuxda matnni terminalga joylashtirishning uchta usuli bor: Ctrl+Shift+V tugmalar birikmasi yordamida, sichqonchaning o‘rta tugmachasini yoki sichqonchaning o‘ng tugmachasini bosib,ochiladigan kontekstli menyudan «Вставить» buyrug‘ini tanlash bilan.
Terminalda ishlatiladigan ayrim buyruqlar va tugmalar birikmasi quyidagi jadvalda keltirilgan:
↑ yoki Ctrl+P
|
oxirgi ishlatilgan buyruqlarni yuqoriga siljib ko‘rish
|
↓ или Ctrl+N
|
oxirgi ishlatilgan buyruqlarni pastga siljib ko‘rish
|
Enter
|
Tanlangan,terilgan buyruqni bajarish
|
Tab
|
buyruqlar va fayl nomlarini avtomatik to‘ldirish xususiyati. Agar tanlangan belgilar bilan faqat bitta buyruq boshlansa, u avtomatik almashtiriladi va agar bir nechta buyruqlar variantlari bo‘lsa, bu tugmani ikki marta bosish orqali barcha mumkin bo‘lgan variantlar ro‘yxati ko‘rsatiladi.
|
Ctrl+R
|
ilgari kiritilgan buyruqlar ichidan qidirish. Agar uzun yoziladigan va murakkab buyruqni qayta bajarishin kerak bo‘lsa, uning faqat bir qismini kiritish va bu tugmalar birikmasi yordamida butun buyruqni to‘laligicha topish mumkin bo‘ladi.
|
History
|
history buyrug‘i foydalanuvchi kiritgan barcha buyruqlar ro‘yxatini ko‘rsatadi. Har bir buyruqga raqam beriladi.” x” raqamli buyruqni bajarish uchun "!x" yozuvini kiritish kerak bo‘ladi. Agar buyruqlar ro‘yxati juda uzun bo‘lsa, «history I less»ni yozish mumkin, bu buyruqlar ro‘yxatni siljitib ko‘rish imkonini yaratadi.
|
Terminalda sichqoncha ishlamaydi. Satrlar bo‘ylab harakatlanish uchun klaviaturadagi chap/o‘ng tugmalarni ishlatish kerak. Belgilar klaviatura orqali kiritiladi bunda oldin mavjud matn o‘chirilmaydi.
|
| |
Konsol oynasi.Konsolda buyruqlarni bajarish

|
Konsol oynasi.Konsolda buyruqlarni bajarish
|
bet | 3/5 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 176,22 Kb. | | #150623 |
Bog'liq 5-§. Qobiq dasturlar va ular bilan ishlashKonsol oynasi.Konsolda buyruqlarni bajarish.
Konsolga Ctrl+Alt+Fx tugmalar birikmasini terish orqali kirish mumkin (bu yerda Fx - F1 dan F6 gacha bo‘lgan tugmalar). Shundan so‘ng foydalanuvchi nomi va paroli kiritilishi kerak (parol hech qanday ko‘rinmaydi, na yulduzcha, na chiziqcha - umuman).Grafik interfeysga qaytish uchun Ctrl+Alt+F7 tugmalar birikmasi bosiladi(38-rasm). Konsol ishlashi uchun grafik qobiq umuman kerak emas.
38-rasm.Консол ойнаси
Yuklash vaqtida Linux Ubuntu ettita to‘liq ekranli konsollarni ishga tushiradi, ularning har biri o‘z mustaqil seansiga ega.Bu konsollarning birinchisidan oltinchisigacha -buyruq qatori interfeysi va ettinchisida grafik rejim ishga tushadi. Foydalanuvchi tizim yuklanish vaqtida faqat grafik rejimini ko‘radi.
Quyidagi klaviatura tugmalarini bosib, virtual konsollardan biriga o‘tish mumkin:
Ctrl + Alt + F1 - birinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F2 - ikkinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F3 - uchinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F4 - to‘rtinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F5 - beshinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F6 - oltinchi virtual konsoli;
Ctrl + Alt + F7 - ettinchi virtual konsoli, grafik rejimiga qaytish.
Terminal bilan bog‘liq yuqorida keltirilganlarning hammasi konsol uchun ham amal qiladi. Barcha terminal buyruqlari konsolda ishlaydi. Bundan tashqari, terminal grafik qobiqda ishlashda konsol yordamchi dasturlaridan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘lish uchun yaratilgan.
Terminal bo‘lsa, nima uchun konsol kerak? Quyidagi misollar yordamida tushunib olish mumkin:
video karta drayveri bilan bog‘liq muammolar bo‘lsa, grafik qobiq umuman yuklanmasligi mumkin. Bunda konsolga kirish mumkin bo‘ladi. Konsol buyruqlarini ishlatib, tizimni qayta o‘rnatmasdan, drayver muammosini hal qilishin mumkin;
ba'zida biror dastur xatosi butun grafik qobiqni muzlatib qo‘yishi va "qotib qolishi"ga olib kelishi mumkin (garchi bu tez -tez sodir bo‘lmasa ham). Bunda quyidagi buyruq bilan konsolga o‘tish mumkin:
top
qotgan yoki osilib qolgan jarayon va buyruq sonini ko‘rib,
kill -9 jarayon raqami
buyruq bilan uni tugatish mumkin.
|
| |