nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Glossariy
Raqamli tugmalar

|
Glossariy
Raqamli tugmalarBog'liq 5-sinf informatika (Cambridge )133
Glossariy
Raqamli tugmalar
ing
Number keys
raqamlar koʻrsatilgan klaviaturadagi har qanday
tugma.
Faylni ochish
ing
Open file
faylni kompyuterning doimiy xotirasidan
vaqtinchalik xotirasiga o‘tkazish. Fayl ochilganda
vaqtinchalik xotiraga yuklanadi.
Ochiq manbalar
ing
Open source
foydalanish uchun erkin va ochiq bo‘lgan dastur va
fayllar.
Tartiblash, Saralash
ing
Order
ro’yxatni ma’lum tartibda joylashtirish.
Output
ing
Output
odatda displey ekrani, mikrofon yoki printer kabi
chiqish moslamasidan uzatiladigan har qanday
axborot.
Rang bilan bo‘yash (rangli chelakcha)
ing
Paint bucket
figuralar yoki obyektlarni bo‘yash uskunasi.
Parol
ing
Password
begonalarning kompyuterga va dasturga kirishidan
saqlash uchun foydalanadigan soʻz, ibora yoki
belgilardan iborat maxfiy kod qatori.
Qoʻyish
ing
Paste
xotiraga saqlab olingan matn yoki rasmlarni
sahifaga joylashtirish.
Qalam
ing
Pencil
chizish uchun vosita.
Periferik
ing
Peripheral
bu kompyuter uchun kirish va chiqishni
ta’minlovchi har qanday tashqi qurilma. Masalan,
klaviatura va sichqoncha kirish periferik qurilmalari,
monitor va printer esa chiqish qurilmalaridir.
Qalam uskunasi
ing
Pencil tool
qalamda chizilgan chiziqlarga oʻxshash chiziqlar
chizish uskunasi.
Piktogramma
ing
Pictogram
soʻzlarning rasmlar orqali ifodalanishi.
Diagrammada piktogrammali rasmlar obyektlarni
aks ettirish uchun ishlatiladi.
|
| |
Amalga oshirish muammolari

|
Amalga oshirish muammolari
|
bet | 5/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 14,08 Kb. | | #240773 |
Bog'liq algorithm Jamshid FarhodovAmalga oshirish muammolari:
Samarali algoritmlarni amalga oshirish bo'yicha mulohazalar: Samarali algoritmlarni amalga oshirish ma'lumotlar tuzilmalari, algoritmik tanlovlar va kodni optimallashtirish kabi omillarni hisobga olishni o'z ichiga oladi. Istalgan vaqt va xotira samaradorligiga erishish uchun to'g'ri dizayn qarorlari va o'zaro kelishuvlarni qabul qilish qiyin bo'lishi mumkin.
Amalga oshirishdagi keng tarqalgan xatolar va xatolar: Noto'g'ri algoritmik mantiq, suboptimal ma'lumotlar tuzilmasini tanlash yoki samarasiz kodlash amaliyoti kabi amalga oshirish xatolari algoritmning ishlashiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Samarali algoritmlarni amalga oshirish uchun keng tarqalgan xatolar va xatolarni aniqlash va ulardan qochish juda muhimdir.
Vaqt va xotira samaradorligini oshirish uchun optimallashtirish va strategiyalar: Optimallashtirishni amalga oshirish va algoritmik takomillashtirish, keshlash yoki maʼlumotlar strukturasini yaxshilash kabi strategiyalarni qoʻllash vaqt va xotira samaradorligini oshirishga yordam beradi. Biroq, optimallashtirishning tegishli usullarini tanlash va ularni to'g'ri qo'llash qiyin bo'lishi mumkin, bu esa sinchkovlik bilan tahlil va sinovni talab qiladi.
Xulosa:
Vaqt va xotira hajmini tahlil qilishdagi qiyinchiliklarning qisqacha mazmuni: Vaqt murakkabligi va xotira hajmini tahlil qilish murakkab algoritmlarni tahlil qilish, o'zaro kelishuvlar bilan shug'ullanish, kirishga bog'liqlikni hisobga olish va apparat va atrof-muhit omillari tufayli o'zgarishlarni hisobga olish kabi muammolarni keltirib chiqaradi. Ushbu qiyinchiliklarni bartaraf etish murakkablikni aniq tahlil qilish uchun juda muhimdir.
To'g'ri murakkablik tahlilining ahamiyati: Aniq murakkablik tahlili algoritmik samaradorlik, masshtablilik va resurslarga bo'lgan talablar haqida tushuncha beradi. U tegishli algoritmlarni tanlash, unumdorlikni optimallashtirish va samarali va kengaytiriladigan dasturiy tizimlarni ishlab chiqish uchun asosli qarorlar qabul qilishda yordam beradi.
Algoritm murakkabligini o'lchashning kelajakdagi yo'nalishlari: Algoritmning murakkabligini o'lchash bo'yicha kelajakdagi tadqiqotlar murakkab algoritmlarni tahlil qilishdagi muammolarni hal qilishga, vaqt va xotira talablarini baholashda aniqlikni oshirishga va ishlab chiqishga qaratilishi mumkin.Algoritm murakkabligining statik va dinamik o'lchovlarini, shuningdek, vaqt va xotira hajmini tahlil qilishdagi qiyinchiliklarni o'rganib, ushbu mustaqil ish algoritm samaradorligini tushunish va baholash bilan bog'liq bo'lgan nozikliklar haqida tushuncha beradi. U algoritm murakkabligi va unga bog‘liq bo‘lgan murakkabliklarni har tomonlama tushunishga intilayotgan tadqiqotchilar, amaliyotchilar va ishqibozlar uchun qimmatli manba bo‘lib xizmat qiladi.
|
| |
Murakkablikning statik o'lchovlari

|
Murakkablikning statik o'lchovlari
|
bet | 2/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 14,08 Kb. | | #240773 |
Bog'liq algorithm Jamshid FarhodovMurakkablikning statik o'lchovlari
Vaqtning murakkabligi:
Ta'rif va belgilar (Big O, Big Theta, Big Omega): Vaqtning murakkabligi algoritmning kirish hajmiga bog'liq ishlashi uchun qancha vaqt kerakligini o'lchaydi. U odatda Big O (yuqori chegara), Big Theta (qattiq chegara) va Big Omega (pastki chegara) kabi belgilar yordamida algoritmning ishlash vaqtining kirish hajmiga nisbatan o'sish tezligini ifodalash uchun belgilanadi.
Vaqt murakkabligini tahlil qilishdagi qiyinchiliklar: vaqt murakkabligini tahlil qilish ichki halqalar, rekursiv qo'ng'iroqlar yoki chiziqli bo'lmagan boshqaruv oqimiga ega murakkab algoritmlar uchun qiyin bo'lishi mumkin. Eng yomon, o'rtacha yoki eng yaxshi vaqt murakkabligini aniq aniqlash uchun algoritm xatti-harakatlarini chuqur tushunish va matematik tahlilni talab qiladi.
Misollar va umumiy vaqt murakkabligi sinflari: Umumiy vaqt murakkabliklariga misollar: O(1) (doimiy vaqt), O(log n) (logarifmik vaqt), O(n) (chiziqli vaqt), O(n^2) (kvadrat vaqt) ), va O(2^n) (eksponensial vaqt). Ikkilik qidiruv kabi algoritmlar vaqt murakkabligi O(log n), qabariqli tartiblash esa eng yomon holatda O(n^2) vaqt murakkabligiga ega.
Kosmik murakkablik:
Ta'rif va belgilar (Big O, Big Theta, Big Omega): Fazoning murakkabligi algoritmning kirish hajmiga bog'liq ishlashi uchun zarur bo'lgan xotira miqdorini bildiradi. Algoritm xotirasidan foydalanishning o'sish tezligi bo'yicha mos ravishda yuqori chegara, qattiq chegara va pastki chegarani ko'rsatish uchun Big O, Big Theta va Big Omega kabi belgilar yordamida ifodalanadi.
Kosmik murakkablikni tahlil qilishdagi qiyinchiliklar: Algoritmlar dinamik ma'lumotlar tuzilmalaridan foydalanganda yoki murakkab xotira ajratish naqshlariga ega bo'lsa, kosmik murakkablikni tahlil qilish qiyin bo'lishi mumkin. Bu algoritmni bajarishning turli bosqichlarida xotiradan foydalanishni kuzatishni va vaqtinchalik o'zgaruvchilar, ma'lumotlar tuzilmasi yuki va rekursiv qo'ng'iroqlar kabi omillarni hisobga olishni talab qiladi.
Misollar va umumiy fazo murakkabligi sinflari: Umumiy fazoviy murakkabliklarga O(1) (doimiy fazo), O(log n) (logarifmik fazo), O(n) (chiziqli fazo), O(n^2) (kvadrat fazo) kiradi. va O(n^k) (ko‘p nomli fazo). Birlashtirish tartiblash kabi algoritmlar boʻshliq murakkabligi O(n) boʻladi, chunki ular kichik massivlarni birlashtirish uchun qoʻshimcha xotira talab qiladi, oddiy iterativ algoritmlar esa doimiy xotira hajmidan foydalanganligi sababli O(1) boʻshliq murakkabligiga ega boʻlishi mumkin.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 6/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 14,08 Kb. | | #240773 |
Bog'liq algorithm Jamshid FarhodovFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
Cormen, T. H., Leiserson, C. E., Rivest, R. L., & Stein, C. (2009). Introduction to Algorithms. MIT Press.
Dasgupta, S., Papadimitriou, C. H., & Vazirani, U. V. (2006). Algorithms. McGraw-Hill.
Sedgewick, R., & Wayne, K. (2011). Algorithms. Addison-Wesley Professional.
Skiena, S. S. (2008). The Algorithm Design Manual. Springer Science & Business Media.
Bentley, J. (1986). Programming Pearls. Communications of the ACM, 29(5), 364-371.
Mehlhorn, K., & Sanders, P. (2008). Algorithms and Data Structures: The Basic Toolbox. Springer Science & Business Media.
|
| |
Tekstura
ing 
Texture - Cover ict stb indd

|
Cover ict stb inddBog'liq 5-sinf informatika (Cambridge )Tekstura
ing
Texture
turli chizish uskunalaridan foydalanib hosil qilingan
chiziq ko‘rinishi.
Tizimli blok (tauer)
ing
Tower
kompyuterning tik turuvchi qo‘zg‘almas tizimli bloki
Trekpad
ing
Trackpad
noutbuk/netbuk netbookdagi dagi kursorni
boshqaruvchi/sichqoncha o‘rnini bosuvchi qurilma,
odatda noutbuk klaviaturasi tagidagi to‘rtburchak
sensorli maydoncha.
Trolling
ing
Trolling
kimnidir xafa qilish yoki ulardan gʻazablangan
javobni olish maqsadida qasddan tajovuzkor yoki
provokatsion onlayn post yuborish. Trolling —
kiberhujumning bir turi.
Bekor qilish
ing
Undo
oxirgi bajarilgan amallarni bekor qilish
buyrug‘i.
Foydalanuvchi akkaunti
ing
User account
kompyuter foydalanuvchi nomi, parol va boshqa
ma’lumotlarni saqlash uchun ishlatiladigan tarmoq
serveridagi joy. Masalan, sizning internet yoki
elektron pochta akkauntingiz.
Vertikal flip
ing
Vertical flip
tasvirni vertikal yoʻnalishda aks ettirish.
Veb-brauzer
ing
Web browser
veb sahifalarni boshqarishda foydalaniladigan
dasturiy ta’minot.
Oyna
ing
Window
bir necha tanlovlarni amalga oshirish imkoniyatini
beruvchi qism.
Matnni tahrirlash
ing
Word processing
matnni terish(kiritish) va tahrirlash mahorati
Tugmachalar (klavishalar)
ing
Keys
klaviaturadagi bosish mumkin boʻlgan narsalar.
Ular orqali kompyuterga harflar, raqamlar, belgilar
va b. kiritiladi.
|
| |
Uch tomonlama xizmat ko'rsatish simulyatsiyasi modeliO'ynang

|
Uch tomonlama xizmat ko'rsatish simulyatsiyasi modeliO'ynang
|
bet | 13/23 | Sana | 20.08.2024 | Hajmi | 9,3 Mb. | | #269712 |
Bog'liq Whole-diplom Uch tomonlama xizmat ko'rsatish simulyatsiyasi modeliO'ynang . Uch tomonlama xizmat ko'rsatish sifati ko'rsatkichlariO'ynang .
audio va videoni buzilishlar va shovqinlarsiz qabul qilish imkonini beruvchi kafolatlangan xizmat sifatini ( QoS ) taʼminlashdir. Mavjud paketli kommutatsiya tarmoqlarining aksariyati signal kechikishiga ayniqsa sezgir bo'lmagan vazifalar va ilovalarni bajarish uchun qurilgan. Ovoz va video, aksincha, ma'lumot uzatish tezligi jihatidan juda talabchan va paketning 200 ms dan ortiq kechikishi ma'lumotlar eskirganligi sababli bu paketga kerak emasligini anglatadi. Shu sababli, ovozli va video tarmoqlari real vaqt rejimida paketlarni uzatish samaradorligini oshirish uchun loyihalashtirilishi, qurilishi va ishlatilishi kerak.
Albatta, video traffik tarmoqli kengligidan foydalanishga eng katta hissa qo'shadi. Buni ma'lum darajada yaqinlashish bilan ko'rib chiqish mumkin. Bugungi kunda bitta televizion eshittirish va videoni talab qilish ( Vod ) uchun uzatish tezligi taxminan 4 Mbit / s ni talab qiladi . Vaziyat sezilarli darajada yaxshilanadi. MPEG -4 standartiga o'tish amalga oshirilganda , lekin har qanday holatda, video trafik uchun yuqori sifatli tasvirni olish uchun siz taxminan 2 Mbit / s ni zaxiralashingiz kerak bo'ladi .
WAN ) orqali uzatiladigan signal sifatini saqlab qolish zarur bo'lganda, muammolar ko'p marta ortadi . Mahalliy tarmoqlar uchun odatiy tezliklar (10, 100 Mbit/ s va hatto 1 Gbit/ s ) yuqori xarajat tufayli WAN- ga kirishda foydalanilmaydi va shuning uchun WAN-ga odatiy kirish tezligi taxminan 1,45 Mbit/s va undan pastroqdir. LAN / WAN chegarasida darboğaz yaratish . Elektron pochta va boshqa turdagi ma'lumotlar almashinuvi uchun, garchi bu ma'lum kechikishlarni keltirib chiqarsa ham, bu juda muhim emas. Yorqinlik va videoni uzatish uchun tarmoqli kengligining bir qismini zaxiralash kerak, aks holda xizmatlarni qabul qilish ma'nosi butunlay yo'qoladi.
Xizmat sifati ( QoS ) Triple xizmatlarni amalga oshirishning asosiy natijasidirO'ynang . Muammo shundaki, har xil turdagi trafik ostida paketlarning uzatilishini, ehtimol, past ustuvorlikdagi trafikning aralashuvi tufayli kechikish yoki paket tushishisiz qanday qilib kafolatlash mumkin.
QoS uchun asosiy xususiyatlar quyidagicha aniqlanadi:
paketni yetkazib berish kechikishi. Ushbu parametr asosan ovozli va video xabarlarni uzatishda rol o'ynaydi;
jitter (tarqalish) - paketlarni etkazib berish vaqtida kechikishlarning o'zgarishi. Jitterni bir necha usullar yordamida o'lchash mumkin. Jitterni hisoblash quyidagi ko'rsatmalarda aniqlanadi:
- IETF RFC 3550 RTP: Haqiqiy vaqtda ilovalar uchun transport protokoli;
- IETF RFC 3611 RTP: Boshqarish protokoli kengaytirilgan hisobotlari (RTCP XR);
paketni yo'qotish - ortiqcha yuk bo'lganda, u alohida paketlarni tashlab yuborishga majbur bo'ladi. Ovozli va video xabarlarni uzatishda muhim rol o'ynaydigan parametrlardan biri.
|
| |
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti nurafshon filiali

Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti nurafshon filiali
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti nurafshon filiali
|
2 - Cover ict stb indd

30
Brush uskunasidan foydalanish
Brush uskunasi ajoyib ijodiy uskunadir. Bu chizayotgan tasviringiz uchun
turli
teksturalar hosil qilish imkonini beradi. Undan xuddi qalam vositasi
kabi foydalanasiz, lekin teksturani shunchaki oddiy chiziqdan farqli ravishda
oʻzgartirishingiz mumkin.
Brush uskunasi
yordamida chizish uchun uning ikonkasi tanlanadi.
Sichqoncha koʻrsatkichini kanvasga, chizishni boshlamoqchi boʻlgan joyingizga
joylang.
Sichqonchang chap tugmasini bosib ushlab turgan holda harakatlantiring.
Brush uskunasi teksturasini almashtirish uchun uskuna ikonkasining pastki
qismida joylashgan strelkani bossangiz,
Soʻz va gaplar orasida boʻsh joy qoldirish

10
Vergul yozish uchun vergul tugmasini bosishingiz kerak.
<
,
Nuqta yozish uchun nuqta tugmasini bosishingiz kerak.
>
.
Klaviaturada ayrim tugmalarning ham pastki, ham yuqori qismida belgi
joylashganini koʻrishingiz mumkin. Klaviatura tugmasini bosganingizda, uning
pastki qismida joylashgan belgi yoziladi.
Agar yuqori qismidagi belgini yozmoqchi boʻlsangiz,
Shift tugmasini bosib
ushlab turgan holda, kiritmoqchi bo‘lgan belgi tugmasini tanlashingiz kerak,
shunda yuqori qismda joylashgan belgi yoziladi.
2.1-mashg‘ulot
Hujjatingizga quyidagi gaplarni yozing:
Men informatikani yaxshi ko‘raman, bu juda ham qiziqali fan va men
ko‘pgina foydali bilimlarni olaman.
Tinish belgilaridan o‘z o‘rnida foydalanganingizni tekshiring.
2.2-mashg‘ulot
“Soʻz va gaplar orasida boʻsh joy qoldirish” qismidagi ma’lumotlarni yodga
oling. Yangi xatboshi yarating va siz yoqtirgan AKTga oid biror qiziqarli gap
kiriting.
Oxirgi gapingiz va yangi gapingiz orasida yangi xatboshi yaratganingizni
koʻrsatuvchi boʻsh joy mavjud ekanligini tekshiring.
Print
tugmasidan foydalanasiz. Siz 
Print

17
1
Matnli hujjat bilan ishlashni boshlash
Faylni saqlamoqchi boʻlgan joyni tanlang, keyin “Enter filename here” degan
maydonchaga qulay fayl nomini yozing. Qanday qilib qulay fayl nomini
tanlashni navbatdagi amaliy ko‘nikma boʻlimida bilib olasiz. Fayl nomini yozib
boʻlganingizdan keyin
Save
tugmasini bosing. Microsot Word hujjatingizning
birinchi qatoridagi matnni avtomatik tarzda fayl nomi sifatida kiritganini
ko‘rasiz. Ushbu taklif etilgan matnni oʻchirib, foydalanishingiz uchun qulay fayl
nomini yozishingiz kerak.
Faylni birinchi marta saqlaganingizdan keyin, istalgan vaqtda
Save
tugmasini
bosishingiz va uni qayta saqlashingiz mumkin. Har safar fayl nomini yozishingiz
shart emas, u birinchi marta yozgan fayl nomi bilan saqlab boradi.
4.1-mashg‘ulot
Oʻqituvchingiz bergan “Letter.doc” faylini oching. Xatda biror xato borligini
bilish uchun imlo tekshiruvini bajaring.
4.2-mashg‘ulot
Doʻstingiz yoki oʻqituvchingizga xatni qanday chop etishingizni tushuntiring.
4.3-mashg‘ulot
Faylni
Enter: kursorni 
keyingi qatorga 
tushirish uchun 
foydalaniladigan 
klaviatura 
tugmasi.
Tinish belgilari

11
1
Matnli hujjat
bilan ishlashni boshlash
Matnni belgilash va tahrirlash
Ayrim hollarda matn yozayotganingizda xato qilib qoʻyishingiz mumkin. Yoki
yozib boʻlgan matn yoki uning qismlari oʻzingizga yoqmaydi va uni oʻzgartirishni
xohlaysiz. Matnning biror qismini oʻzgartirsangiz, bu uni
tahrirlash deb ataladi.
Matnni oʻchirish
Matnni tahrirlash uchun
avval keraksiz qismini
oʻchirishingiz kerak boʻladi.
Matnni bitta harfdan yoki butun soʻzni belgilab o‘chirishingiz mumkin. Agar
bitta gapni to‘liq o‘chirmoqchi bo‘lsangiz, ushbu gapni belgilashingiz kerak
bo‘ladi.
Matnni bitta harfdan oʻchirish uchun kursorni siz oʻchirmoqchi boʻlgan
harfning
oʻng tomoniga sichqonchaning chap tugmasini bir marta bosish orqali
joylashtiring. Kursor endi harfdan keyin joylashadi.
Endi
Backspace tugmasini bosing va shunda harf oʻchib ketganini koʻrasiz.
Agar
Backspace tugmasini
ushlab tursangiz, harflar birin-ketin oʻchib ketadi.
Backspace
Matnda soʻz yoki gapni bir vaqtda oʻchirish uchun avval soʻz yoki matnni
belgilang. Matnni belgilash uchun sichqoncha koʻrsatkichini
siz belgilamoqchi
boʻlgan soʻz yoki gapning oʻng tomoniga joylashtiring.
Sichqonchaning chap tugmasini bosib turgan holda,
sichqoncha kursorini
chapga, siz belgilamoqchi boʻlgan soʻz yoki gapning boshiga suring. Endi
sichqonchaning chap tugmasini qo‘yib yuboring, shunda soʻz
belgilanganini
koʻrasiz. Bunday
matn belgilangan deb ataladi, chunki uning foni boshqa rang
bilan bo‘yalganini ko‘rasiz.
Bu yerda qaysi matn belgilanganini ayta olasizmi?
Save
tugmasi yordamida saqlang.
     
18

18
5-amaliy ko‘nikma
Hujjatlarni qulay nom bilan saqlash
Hujjatni nomlayotganingizda, uni qisqa vaqtda
tezda topa olishingizga
ishonchingiz komil bo‘lishi kerak. Demak, siz hujjatni ochib tekshirmasdan ham
uning ichida qanday axborot borligini bildiradigan nom tanlashingiz zarur.
“Mening_xatim” nomi
sizga bu xatligini eslatadi, lekin bu boshqa ma’lumot
bermaydi. Agar hujjatlaringiz ichida koʻplab xatlar saqlagan boʻlsangiz, ushbu
nom bilan uni qayta topishingiz qiyin boʻladi.
Hujjatingizni nomlayotganingizda quyidagi koʻrsatmalarga amal qiling:
• fayl nomi juda uzun boʻlmasin;
• u hujjatda nima borligini ko‘rsatib tursin;
• fayl nomida boʻsh joy boʻlmasin.
Fayl nomida boʻsh joy boʻlishi ayrim dasturlar uchun fayl nomini oʻqishda
qiyinchilik tugʻdiradi, shu sababli undan foydalanmasligingiz tavsiya etiladi.
Boʻsh joy oʻrniga pastki chiziqdan foydalanishingiz mumkin.
Bu kichik chiziq
boʻlib, uni har bir soʻz orasiga yozish mumkin, masalan, “Mening_xatim.docx”.
Pastki chiziq belgisi klaviaturada joylashgan.
5.1-mashg‘ulot
Daftaringizga quyidagi savollarga javob yozing. Darsligingizga yozmang.
Siz doʻstingizga yozgan xatingizni hujjat sifatida saqlamoqchisiz.
Ushbu
xatda matn bilan ishlashga oid yangi ko‘nikmalaringiz haqida yozilgan. Xatni
“Mening_xatim” deb saqlamoqchi boʻldingiz, lekin
ushbu nom fayl uchun mos
keladigan fayl nomi emasligini tushunib yetdingiz.
Quyidagi nomlardan qaysi biri fayl uchun mos deb o‘ylaysiz? Nima uchun?
MatnniQaytaIshlashHaqidagiDoʻstimgaYozganXatim
MQI_Haqida_Xat
DoʻstimgaXat
Ushbu nom nima uchun mos ekanligi haqida fikringizni yozing.
Menyu: bu 
ekranda 
ochiluvchi va sizga 
tanlov variantlari 
roʻyxatini taqdim 
etuvchi oynadir.
Cut

13
1
Matnli hujjat
bilan ishlashni boshlash
Agar ayni bir matnni ikki turli joyda joylashtirishini istasangiz, Cut va Paste
buyruqlari orqali bajarilgan koʻrsatmalardan
foydalanishingiz mumkin, lekin
Cut buyrug‘ining oʻrniga menyudan
Copy buyrug‘idan foydalaning.
Bu Cut
buyrug‘i kabi matnni olib tashlamaydi, lekin u matndan clipboardga nusxa
oladi.
Shundan so‘ng siz matnni xohlagan joyga joylashingiz mumkin.
3.1-mashg‘ulot
Hujjatingizda joylashgan “qiziqarli” soʻzini harfma-harf oʻchiring
va uning
oʻrniga “hayajonli” soʻzini kiriting.
3.2-mashg‘ulot
Hujjatingizdan “foydali” soʻzini to‘liq belgilab oʻchiring va uning oʻrniga “yaroqli”
soʻzini kiriting.
3.3-mashg‘ulot
Hujjatingizning oxiriga quyidagi gapni kiriting:
Men bu gapni matn bilan ishlash ko‘nikmamni namoyish etish uchun
ko‘chiraman.
Yangi hosil qilgan gapingizni hujjatning boshiga koʻchiring.
3.4-mashg‘ulot
Hujjatingizning oxiriga quyidagi gapni kiriting:
Men bu gapdan nusxa olib, hujjatimning boshiga joylamoqchiman.
Yangi hosil
qilgan gapingizdan nusxa olib, hujjatning boshiga joylang.
Copy: belgilagan
matnni
clipboardga
saqlab olish.
Ushbu amal
bajarilganda
sahifangizdan
matn oʻchib
ketmaydi.
Nazorat savollari - Iqtisod-moliya

T/r
Tushunchaning taklif
etilayotgan ta’rifi
Muallif
Manba
1 Elektron biznes – bu sub-
yektlar o‘rtasidagi munosa-
bat elektron tarzda (Inter-
net texnologiyalarni qo‘lla-
gan holda) amalga oshadi-
gan biznes jarayonning ix-
tiyoriy shaklidir
A. Summer, Gr.
Dunkan
Суммер A, Дункан Гр. E-
COMMERCE. Электронная ком-
мерция. Маркетинг:
пятая вол-
на. M., 1997
2 Elektron savdo – biznes tran-
saksiyasining butun sikli yoki
uning bir qismi elektron tarz-
da amalga oshadigan tovar
yoki xizmatlarni xarid qilish-
sotish jarayonidir.
A Summer,
Gr.Dunkan
Суммер A, Дункан Гр. E-
COMMERCE. Электронная ком-
мерция. Маркетинг:
пятая вол-
на. M., 1999
3 Elektron biznes deb ishbi-
larmon tashkilot bir-biri bilan
tarmoq orqali bog‘langan
kompyuterlar vositasida amal-
ga oshiradigan har qanday ja-
rayongan aytiladi
L.Novomlinskiy
http://www.int.kiev.ua/citforum/im
99/
im99a/32_ novomlinsky. shtml
4 Elektron biznes - bu sub-
yektlar o‘rtasidagi munosa-
bat elektron shaklda amalda
oshadigan biznes jarayon-
ning istalgan shaklidir.
L.Novomlinskiy Доклад на РИФ 1998 г. на сек-
цые «Электронная коммерция
в Интернете»
Xulosa - Mavzu: Boshlang’ich sinf o’qituvchisning jarayondagi axboraot kompetensiyasi kasbiy tayyorgarlik sifatida...

A.Minovarov. “Pedagogika”. —Т.: 0 ‘qituvchi, 1996.
R.Mavlonova va boshqalar. “Pedagogika”. —Т.: 0 ‘qituvchi, 2008.
.R,Mavlonova, N.Raxmankulova, N.Vohidova. “Pedagogika nazariyasi va tarixi.” Darslik. -Т.: Fan va texnologiyalar. 2010.
J.Yo‘ldoshev, F.Yo‘ldosheva, G.Yoidosheva. “Interfaol ta’lim sifat kafolati”. -Т., 2009.
Xasanboyev, H.Sariboyev, G.Niyozov, O.Hasanboyeva, M.Usmonboyeva. “ Pedagogika”. Q‘quv qo‘llanma. -Т.: Fan, 2006.
M.Inomova. “Oilada bolalaming ma’naviy-axloqiy tarbiyasi”. Т., 1999 у.
RMavlonova, N.Raxmonqulova, N.Voxidova, K.Matnazarova. “Pedagogika” -Toshkent, 2013.
A. To‘xtayev. “Ekologiya”. -Т.: 0 ‘qituvchi, 1998.
M.X.Toxtaxodjayeva va boshqalar “Pedagogika nazariyasi va tarixi” -Т., 2006.
. S. Jo‘raqulov. “Pedagogik mahorat”. -Toshkent, 2008.
-amaliy ko‘nikma - Cover ict stb indd

12
Endi belgilangan matnni oʻchirish uchun
Backspace tugmasini bosing.
Shuningdek, sichqoncha koʻrsatkichini soʻzning
istalgan joyiga olib kelib,
sichqonchaning chap tugmasini ikki marta bosish orqali ham butun soʻzni
belgilashingiz mumkin.
Matnni koʻchirish
Ayrim hollarda hujjatga matn yozib boʻlganingizdan so‘ng matn noto‘g‘ri joyda
joylashgan ekanligiga qaror qilasiz. Bu muammoni hal qilish uchun matnni
osongina koʻchirishingiz mumkin.
Matnni koʻchirish uchun uni avval belgilashingiz kerak.
Matnni
belgilaganingizdan keyin, sichqonchaning oʻng tugmasini bosing. Bunda
menyu ochiladi. Sichqonchaning chap tugmasidan foydalanib,
menyudagi Cut
buyrug‘ini tanlang. Bu matnni joylashgan joyidan kesib oladi.
Kesib olingan matn
clipboardda vaqtincha saqlanadi. Endi siz ushbu matnni
kerakli joyga qoʻyishingiz mumkin.
Buni bajarish uchun kursorni siz matnni qoʻymoqchi boʻlgan
joyga joylashtiring
va sichqonchaning oʻng tugmasini bosing. Avval ochilgan menyu qaytadan
ochiladi.
Sichqonchaning chap tugmasini bosing va
Paste boʻlimidagi
birinchi buyruqni
tanlang. Endi matn yangi joyda paydo boʻlganini koʻrasiz.
Tanlash
ing 
Select - Cover ict stb indd

135
Glossariy
Yopish (oʻchirish)
ing
Shut down
kompyuterning quvvatini oʻchirishga
tayyorgarlik
koʻrish uchun barcha dasturiy ta’minotlarni yopish
jarayoni.
Bir marta bosish
ing
Single click
sichqoncha tugmachasini bir yoki bir necha marta
bosish harakatini ifodalash uchun ishlatiladigan atama.
Dasturiy ta’minot
ing
Software
kompyuterda turli xil
amallarni bajarish uchun
ishlatiladigan dastur. Masalan, matn muharriri.
Saralash
ing
Sort
tartiblash yoki guruhlarga ajratish.
Boʻsh joy (probel)
ing
Space bar
soʻzlar orasida boʻsh joy qoldirishga imkon beradigan
klaviaturaning pastki qismidagi uzun tugma.
Sprayt
ing
Sprite
Scratch kompyuter dasturi ekranidagi qahramon.
Matn
ing
Text
klaviatura tugmachalarini bosish orqali ekranda
hosil qilingan harflar va soʻzlar.
Yillar 
Faoliyat yuritayotgan

|
Yillar
Faoliyat yuritayotganBog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quv (1)Yillar
Faoliyat yuritayotgan
web-serverlarning so-
ni, dona
O‘tgan yilga nisbatan
mazkur yildagi o‘sish
foizi
1992
26
100
1993
500
1923
1994
5000
1000
1997
100000
2000
2007
3000000
-
Nizolarning hal qilinishi muzokaralar, sud amaliyoti yoki hakamlik sudi
orqali amalga oshiriladi. Bank tuzilmalari uchun transaksiyaning mohi-
yati tegishlicha o‘zgaradi.
Autentifikatsiya – bu yetkazilayotgan tovarlar sifati va tavsifini aniqlash,
bitimda qatnashayotgan tomonlarning haqiqiyligini aniqlash hamda ularning
harakatini imzolangan shartnomaga mosligini tekshirish jarayonidir.
Elektron biznes Internet-iqtisodiyotning tarkibiy qismi hisoblanadi.
2.2-jadval
Turli yillarda Internetga kiritilgan web-serverlarning soni
2.2-jadvaldan ko‘rinib turibdiki, 2007-yilda web-serverlar soni 1992-
yilga nisbatan 8069230 barobar o‘sgan. Web-serverlar sonining bu qadar
tez o‘sishi Internet-iqtisodiyotni funksional imkoniyatlari o‘sish sur’atini
ham aks ettiradi.
Eksponenta tamoyili. So‘nggi yillarda Internet-iqtisodiyotni rivoj-
lanishi eksponensial qonunga ko‘ra kechmoqda. Bu uning tarkibiy qism-
lari namoyon bo‘lishi bir chiziqda bo‘lmagani bilan bog‘liq.
Masalan, eksponensial o‘sish Tarmoqda aloqalar (tugunlar) soni tez
o‘sishi bilan bog‘liq. Avval kompyuter o‘rgimchak to‘ri paydo bo‘lib,
keyinchalik esa Tarmoq vujudga keldi.
Burilish nuqtalari tamoyili. Uning mohiyati shundan iboratki,
Tarmoqda tugunlar ma’lum soniga yetganda uning kelgusi rivojlanishi
avtomatik ravishda, o‘sishni rag‘batlantirish bo‘yicha qo‘shimcha cho-
ralarsiz amalga oshiriladi. Epidemiologiyada ham shunga o‘xshash hol
bor. Biron-bir yuqumli kasalga (masalan, grippga) chalinganlarning soni
ma’lum chegaraga yetganda, kasallik epidemiyaga aylanadi. Ushbu ta-
moyilga ko‘ra Internet-iqtisodiyot hajmi har yarim yilda ikki barobar
o‘sib bormoqda.
|
| |
1 - Cover ict stb indd

20
Ssenariy
Asalarining hayot tarzi
Do‘stingiz siz bilan birgalikda
ishlayotgan loyiha uchun
hujjat tayyorladi. Siz ushbu hujjatni tekshirishingiz kerak.
Loyihaning mavzusi asalarilarning hayot tarzi haqida.
Doʻstingiz sizga tahrirlash kerak boʻlgan matnni o‘z ichiga
olgan bir nechta koʻrsatmalar berdi.
1-mashg‘ulot
Oʻqituvchingiz bergan “Asalarilar.doc”
faylini
oching.
Fayl oxiriga quyidagi matnni qoʻshing:
Bu bizning asalarilar haqidagi loyihamiz. U asalarilar haqida biz o‘rgangan
axborotlarni hamda ularning muhimligini namoyish etadi.
Matnni yangi xatboshi hosil qilib, qatorning boshidan kiriting.
2-mashg‘ulot.
“davron” ismi boshidagi kichik harfni katta D harfiga almashtiring.
3-mashg‘ulot.
Hujjatning imlo xatolarini tekshiring.
4-mashg‘ulot.
Hujjatni “Asalarilar” nomidan koʻra qulayroq fayl nomi bilan saqlang.
5-mashg‘ulot.
Boshqa xatolar mavjudligini bilish uchun hujjatni tekshirib chiqing.
INDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCE

|
INDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCEBog'liq Tursunov Mirzo MaxmudovichINDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCE
THE THEORY OF RECENT SCIENTIFIC RESEARCH IN THE FIELD OF PEDAGOGY
80
tufayli yuzaga keladi. Tilni rivojlantirishga yordam beradigan vositalar har bir ingliz tilini
o`rganayotgan kishi uchun yaxshi yordamdir. Ular sizga suhbat mavzularini,qiziqarli fikrlar
va iboralarni, shuningdek har qanday suhbatga muvaffaqiyatli ishlatilishi mumkin bo`lgan
yangi iboralarni beradi. Amaliyot,mashq va faqat gapirish kabi mashg`ulotlar kerakli
natijalarni beradi. Faqatgina nazariyaning o`zi yetarli bo`lmaydi. Nazariy o`rganilgan
bilimlarni amalda albatta qo`llay olishimiz lozim. Masalan, ingliz tilida o`rganilgan yangi
so`zlarni suhbat davomida tilimizda ishlatmasak, ular xotiradan chiqib ketadi.
Grammatikani a`lo darajada bilish va kuniga minglab so`zlarni yodlash chet tilida yaxshi
gapira olish uchun yetarli bo`lmaydi. Doimiy muloqot juda muhimdir. Nafaqat ingliz tilini,
balki boshqa chet tillarini ham xuddi pichoqni yaxshi kesishi uchun charxlagandek har
doim charxlab turish shart. Tilda doimiy muloqot bo`lmasa, uni tezda unutish mumkin.
Shuning uchun o`rganilayotgan chet tillarini doimiy ravishda ―charxlab‖ turish kerak. Chet
tillarini o`rganish va ularda so`zlashish hozir ko`pchilik insonlarning diqqat markazida.
Globallashuv davrida xorijiy tilni bilishlik bu har bir kasb uchun o`ziga yarasha hurmat va
obro`-e`tibor desam adashmagan bo`laman va bunda kishining chet tilini qay darajada
bilishi albatta uning chet tilidagi nutqi, suhbati davomida namoyon bo`ladi. Gapirish
ko`nikmasini har bir o`rganuvchiga o`rgatish davomida ularga o`rganish usullarini hamda
metodlarini o`rgatish, ularni talaffuz qoidalari bilan tanishtirib, bilimlarini yanada
rivojlantirish, suhbatni va amaliyotni ko`paytirish kabi mashg`ulotlar gapirish ko`nikmasini
o`rgatishning bosh omillaridir. Intonatsiya va tovushni to`g`irlashni tushuntirish kerak.
Gapirayotganda tushunib, fikr asosida to`g`ri va ravon so`zlashish mashqi gapirish
ko`nikmasini ancha rivojlantiradi. Metodikani psixologiya bilan birga olib borish lozim,
chunki o`quvchining o`rganish uslubini bilib shu yo`l orqali gapirish ko`nikmasini
rivojlantirish kerak.
|
| |
-praktikum. Elektrоn biznesda ishlatiladigan axbоrоt

3. Prоvayder.
4. Brоuzer.
5. Paket.
6. Kriptоgrafiya.
7. Stenоgrafiya.
8. Shlyuz.
10. Terminal.
11. Autentifikatsiyalash.
12. Himоya imitatsiyasi.
13. Ichki tarmоq.
14. Brandmauer.
15. Elektrоn raqamli imzо.
9. Chat.
Ta’riflar
1. Turli prоtоkоllardan fоydalanuvchi
ikki tarmоqni birlashtirish
uchun mo‘ljallangan dastur, uning yordamida bu ikki tarmоq o‘rtasida
ma’lumоt almashish imkоniyati paydо bo‘ladi.
2. Mulоqоt yoki do‘stоna suhbat.
3. Raqamli tarmоq bo‘yicha uzatish uchun guruhlangan ma’lumоtlar.
4.
Mijоz ehtiyojlari, mahsulоt to‘g‘risidagi ma’lumоtlar yig‘iladi-
gan va sug‘urta alоqalari muvоfiqlashtiriladigan Internet xizmati ta’mi-
nоtchisi, miya markazi.
5. HTML-hujjatlarga va bоshqa WWW fayllardan
fоydalanish uchun
server bilan bоg‘lanish imkоnini beruvchi dasturiy ta’minоt.
6. Axbоrоtlarni kiritish va
chiqarish, alоqa kanallari оrqali fоydala-
nuvchilar va EHM o‘rtasida axbоrоt almashish uchun mo‘ljallangan hi-
sоblash tizimining yakuniy tashqi qurilmasi.
7. Ikki kоmpyuter yoki kоmpyuter va оlisda
jоylashgan terminal
o‘rtasida оddiy o‘tkazgich simlar bo‘yicha axbоrоt almashish qurilmasi.
8. Maxfiy yozuv.
9. Axbоrоtni yashirincha uzatish yoki yashirincha saqlash texnikasi.
Stenоgrafiyaning maqsadi ma’lumоt uzatish amalining o‘zini
ham ya-
shirish hisоblanadi.
10. Internet tarmоg‘i оrqali uzatilayotgan axbоrоt.
11. Elektrоn pоchtani tasdiqlaydigan imzо.
Ikki - оchiq va maxfiy
kalitlardan fоydalanishga asоslangan.
12. Firma ichida axbоrоt almashishda qo‘llaniladigan TCP/IP prоtо-
kоllarini qo‘llоvchi tarmоq.
13. Kоmpaniya tarmоg‘iga kirib, undan fоydalashni cheklоvchi qurilma.
14. Maxfiy kalitga qarab maxsus qo‘shimcha
axbоrоtni shakllanti-
rish yo‘li bilan, yolg‘оn ma’lumоtni taqdim etilishidan himоyalanish.
15. Qоnuniy qabul qiluvchi tоmоnidan оlingan xabar qоnuniy jo‘-
natuvchidan kelganligi faktini tasdiqlash.
-jadval 
1998-2007-yillarda bahosiga qarab an’anaviy va Internet

Tartibsizlik (xaos) tamoyili. Uning mohiyati shundaki, Internet-
iqtisodiyotda kompaniyalarning yashovchanligi
vaqti-vaqti bilan muvo-
zanatsizlik holati yordamida ta’minlanadi. Bu holatda eski (raqobatbar-
dosh bo‘lmagan) Internet-biznes tugatilib, bir vaqtning o‘zida
bundan
samarali yangi biznesni tashkil qilish uchun qulay sharoit yaratiladi.
Amaliyotga ko‘ra, Tarmoqda yangi biznesni yashash muddati an’anaviy
iqtisodiyotga qaraganda taxminan uch barobar kam. Bundan tashqari,
eski ish o‘rinlari yo‘q qilinishi bilan birga mehnat haqi to‘lovi
ancha yu-
qori bo‘lgan ko‘p sonli yangi ish o‘rinlari paydo bo‘ladi. Bir qator muta-
xassislarning fikriga ko‘ra,
Internet-iqtisodiyot, odatda, vaqti-vaqti bilan
paydo bo‘ladigan tartibsizlik sharoitida amal qiladi.
Tartibsizlik Internet-
iqtisodiyotni dinamik rivojlanishining asosiy dvigateliga aylanadi.
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg - bet 7

|
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg
|
bet | 7/7 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 50,87 Kb. | | #235424 |
Bog'liq Mustaqil ish\' XULOSA
Hozirgi kunda har bir kishining ish faoliyatida doimiy ravishda multimediadan foydalanish ehtiyoji mavjud. Multimedia vositalari zamonaviy axborot-kommunikatsion texnologiyalarining ajralmas qismi bo’lib , hayotimizning bir bo’lagiga aylangan. Multimedia texnologiyalaridan o’quv jarayonida foydalanish ta’lim sifatini hamda ta’lim oluvchining o’zlashtirish samaradorligini oshirishga xizmat qiladi. Multimedia texnologiyalari makro va mikro olam jarayonlarini modellashtirish va ularni tasavvur qilish , unutilmas daqiqalarni yozib olish , ko’ngilochar materiallarni tayyorlash imkonini beradi hamda insonlarning dam olishi va hordiq chiqarishga zamin yaratadi.
1. R.X.Alimov , O’.T.Xayitmatov , A.F.Xakimov , G.T.Yulchieva , O.X.Azamatov , U.A.Otajanov. Axborot tizimlari. Toshkent 2013.
2. Xodiev.B.Yu , va boshqalar. ‘’Informatika’’ Oliy o’quv yurtlari uchun dasrlik. Toshkent. TDIU , 2010
3. G’ulomov C.C , Alimov R.X , va boshqalar . Axborot tizimlari va texnologiyalari. Sharq. Toshkent 2000
4. www.ictcouncil.gov.uz
5. tami.uz/kitob.php
6.uz.denemetr.com/docs/769/index-317671-1.html
7. znanio.ru/media/multimediyaning tushunchalar
|
| |
A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va B to‘plamlarning ayirmasini toping

|
A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va B to‘plamlarning ayirmasini toping
|
bet | 18/64 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 124,02 Kb. | | #255784 |
Bog'liq joriy diskret 24. A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va B to‘plamlarning ayirmasini toping.
{2}
25. ¬x∨¬y ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
x|y
26. A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
{1;3;7}
27. Qurilish tashkilotining duradgorlar bo‘limida 15 nafar ishchi bor. Ko‘p qavatli uyning eshiklarini ta’mirlash uchun 3 nafar duradgorni tanlash zarur. Agar bo‘limdagi har bir duradgor bu topshiriqni bajarishga layoqatli bo‘lsa, bunday tanlash imkoniyatlari(variantlari) qancha?
455
28. A={x: x ∈Z, (x-1)(x+2)(x+5)=0} va B={x: x ∈Z, (x-2)(x+1)(x+5)=0} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
{-2;-1;1;2}
29. Istalgan ikkita uchlari qo‘shni bo‘lgan sirtmoqsiz va karrali qirralarsiz oriyentirlanmagan graf to‘la graf deb ataladi?
to‘la graf
30. А={2, 4, 5} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plаmdа aniqlangan ρ={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=y} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
ρ ={(2, 2), (4, 4), (5,5)}
31. x va y mulohazalarning dizyunksiyasi deb …..qiymat qabul qiladi?
shunday yangi x∨y mulohazaga aytiladiki, bu yangi mulohaza x va y mulohazalar faqat “yolg‘on ” bo‘lgandagina “yolg‘on” boshqa hollarda esa “chin”
33. ¬(x|y) ifoda quydagilardan qaysi biriga teng?
x∧y
34. Savatda 4 ta anor, 5 ta nok va 6 ta olma bor. Savatdan ikkita turli nomdagi mevani tanlashni necha usulda amalga oshirish mumkin?
74
36. A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va C to‘plamlarning ayirmasini toping.
{1;3;6}
38. Tepalikdagi buloqqa 4 ta yo‘l olib boradi. Sayyoh necha xil usulda buloqqa borishi va qaytishi mumkin?
16
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
A={1;3;5;6;8;10}, B={5;6;7;8;10} va C={2;5;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, C va B to‘plamlarning ayirmasini toping
|
“MATEMATIKA” so‘zidagi harflar yordamida nechta so‘z tuzish mumkin?

|
“MATEMATIKA” so‘zidagi harflar yordamida nechta so‘z tuzish mumkin?
|
bet | 23/64 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 124,02 Kb. | | #255784 |
Bog'liq joriy diskret 1. “MATEMATIKA” so‘zidagi harflar yordamida nechta so‘z tuzish mumkin?
151200
2. 118 sonini natural bo‘luvchilari nechta?
4
3. A={x: |x − 2| < 3, x ∈N} to‘plamning eng katta elementini toping.
4
4. A={1,2,3,a,c} , B={2,a,b} berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
{1,3,b,c}
5. Agar orgrafning istalgan ikkita uchini har bir yo‘nalishda tutashtiruvchi faqat bittadan yoy mavjud bo‘lsa, u holda unga ..... deb ataladi.
to‘la orgraf
6. A={x: x ∈N, (x-6)(x-2)(x+5)=0} va B={x: x ∈Z,(x-8)(x+1)(x-5)=0} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, B va A to‘plamlarning ayirmasini toping.
{1-;5;8}
7. Agar G va G/ graflarning uchlari to‘plamlari X va X/ orasida o‘zaro bir qiymatli va uchlarning qo‘shnilik munosabatini saqlaydigan moslikni (⇔) o‘rnatish mumkin bo‘lsa, ya’ni ∀x,y∈X va ularga mos bo‘lgan x/,y/∈X/(x⇔x/, y⇔y/) uchun xy∈U⇔x/ y/∈U/ bo‘lsa, u holda bu graf ….deyiladi?
Izomorf
9. А={2, 4, 5} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plаmdа aniqlangan ρ={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=y} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
ρ ={(2, 2), (4, 4), (5,5)}
10. Futbol bo‘yicha mamlakat chempionatida 18 ta komanda qatnashadi. Necha xil usulda oltin va kumush medallar taqsimlanishi mumkin?
306
11. A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini toping.
{5;6;8;10}
13. Talabaning kiyimlar javonida 2 xil galstuk, 3 xil koʻylak va 2 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta koʻylak, 1 ta shimni necha xil usulda kiyishi mumkin?
12
14. In’ektivlik sharti to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping?
∀x1,x2∈ Dl(f) x1≠x2 uchun f(x1)≠ f(x2) bajarilsa
15. 1,3,5,7 raqamlardan foydalanib nechta turli ikki xonali son tuzish mumkin?
12
16. {< 2, 4 >, < 3, 3 >, < 6, 7 >} ∈ρ munosabat berilgan bo‘lsa uning qiymatlar sohasini toping?
{4, 3, 7}.
|
| |
Elektron biznes tizimini qo‘llash sohalari

2.3. Elektron biznes tizimini qurish tamoyillari
“
Internet-iqtisodiyot” atamasiga maxsus adabiyotda tarmoq iqtiso-
diyoti, raqamli iqtisodiyot, yangi iqtisodiyot
kabi sinonim tushunchalar
taalluqlidir. Biroq asosan “Internet-iqtisodiyot” atamasini afzal ko‘ra-
dilar. Shuning uchun biz ham bundan keyin eng ko‘p takrorlanadigan
atama – Internet-iqtisodiyotdan foydalanamiz. Bugungi kunda ushbu tu-
shunchaning har xil ta’riflari mavjud va eng ma’qul deb quyidagi ta’rif
topilgan.
Internet-iqtisodiyot – bu iqtisodiy subyektlar o‘rtasida o‘zaro
aloqalarning tarmoqli, tizim asosida tashkil qilingan tuzilmadan iborat.
U o‘ziga yangi axborot texnologiyalari va mahsulotlarni tashkil qilish
hamda
ulardan foydalanish sanoatini, telekommunikatsiya xizmatlarini,
elektron biznesni, elektron biznesni, elektron bozorlarni va boshqa tar-
kibiy qismlarni oladi.
Internet-iqtisodiyotni mavjudligi kompyuterlarni
katta soni joriy qili-
nishi bilan emas, mazkur kompyuterlarning kommunikatsiyalari bilan
bog‘liq. Bir butunga birlashgan ko‘p sonli kompyuterlar maxsus tarmoqni
tashkil qiladi. Bu tarmoq an’anaviy iqtisodiyot uchun xos bo‘lgan tamo-
yillardan ancha farq qiladigan tamoyillar asosida amal qiladi.
Bugungi
kunda tarmoq iqtisodiyotida kompaniyalarni samarali faoliyat ko‘rsatishi-
ni tashkil qilish bilan bog‘liq bir qator nazariy va uslubiy muammolar kam
ishlangan yoki jiddiy aniqlashtirishni talab etadi. Jumladan,
gap Internet-
iqtisodiyot amal qilishning asosiy tamoyillari haqida ketmoqda.
Biroq ularni jiddiy aniqlashtirish va ularga qo‘shimchalar qilish kerak.
Mazkur tamoyillarni tarkibi va mazmunini aniqlab, ularni to‘ldiramiz.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 7/7 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 98,85 Kb. | | #264840 |
Bog'liq Buxgalteriya hisobining xalqaro standartlariFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
“O‘zbеkistоn Rеspublikаsini yanаdа rivоjlаntirish bo‘yichа Hаrаkаtlаr strаtеgiyasi to‘g‘risidа” O‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеntining 2017- yil 7- fеvrаldаgi PF-4947-sоn Fаrmоni;
O‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеnti Shаvkаt Mirziyoеvning Оliy Mаjlisgа Murоjааtnоmаsi (2018- yil 28- dеkаbr);
O‘zbеkistоn Rеspublikаsi Prеzidеnti Shаvkаt Mirziyoеvning Mustаqil Dаvlаtlаr Hаmdo‘stligi Dаvlаt rаhbаrlаri kеngаshi mаjlisidаgi nutqi (2017- yil 12- оktyabr);
O‘zbеkistоn Prеzidеnti Shаvkаt Mirziyoеv BMT Bоsh Аssаmblеyasining 72-sеssiyasidа nutq so‘zlаdi (2017- yil 20- sеntyabr);
Internet sayitlari
www.iqtisodiyot.uz
www.cyberlelinka.ru
www.gov.uz
uz.wikipedia.org
www.kun.uz
www,stat.uz
|
| |
Tugʻilgan kuningizga taklif etilgan 6 ta doʻstingizni 6 ta stulga necha xil usulda oʻtkaza olasiz?

|
Tugʻilgan kuningizga taklif etilgan 6 ta doʻstingizni 6 ta stulga necha xil usulda oʻtkaza olasiz?
|
bet | 19/64 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 124,02 Kb. | | #255784 |
Bog'liq joriy diskret 39. Tugʻilgan kuningizga taklif etilgan 6 ta doʻstingizni 6 ta stulga necha xil usulda oʻtkaza olasiz?
720
40. A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
4
41. “MEGA” so‘zidagi harflar yordamida nechta so‘z tuzish mumkin?
24
42. A={1,2,3} va B={2,3,5} bo‘lsa AUB ni toping?
{1,2,3,5}
45. A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning yig‘indisini toping.
{1,2,3,4,5}
46. A={x: |x − 4| < 8, x ∈N} to‘plamning eng katta elementini toping.
11
48. x={chin, chin, chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on}, y={chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, chin, chin, yolg‘on, yolg‘on} va z={chin, yolg‘on, chin, yolg‘on, chin, yolg‘on, chin, yolg‘on} bo‘lsa x → y ni qiymatini toping?
{chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, chin, chin, chin, chin}
49. “Matbuot tarqatuvchi” do‘konida 6 xil konvert va 4 xil marka sotilmoqda. Konvert bilan markani necha usulda sotib olishimiz mumkin?
24
50. A={1,2,3,4} to‘plamning barcha qism to‘plamlari soni nechta?
16
2. Agar mashrut boshlangich uchga ega bo‘lib, oxirgi uchga ega bo‘lmasa yoki, aksincha, oxirgi uchga ega bo‘lib, boshlangich uchga ega bo‘lmasa ….. deb ataladi.
bir tomonlama cheksiz marshrut
3. R⊂An munosаbаtgа А to‘plаmdаgi …..deyilаdi?
n o‘rinli munosаbаt (predikаt)
4. “Matematika” so‘zidan undosh va unli harflar juftligini necha xil usul bilan tanlab olish mumkin?
18
6. x↔y ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
(¬x∧¬y)∨(x∧y)
7. Talabaning kiyimlar javonida 2 xil galstuk, 2 xil koʻylak va 3 xil shim bor. Talaba 1 ta galstuk, 1 ta koʻylak, 1 ta shimni necha xil usulda bir xil rangda boʻlmaslik sharti bilan kiyishi mumkin?
12
8. А={2, 3, 4, 5} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plаmdа aniqlangan ρ={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=y} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
ρ ={(2, 2), (3,3), (4, 4), (5,5)}
10. Bir oʻquvchida qiziqarli matematikaga oid 9 ta kitob, ikkinchi oʻquvchida esa 12 ta badiiy kitob bor. Ular necha xil usul bilan birining bitta kitobini ikkinchisining bitta kitobiga ayirboshlashi mumkin?
108
|
| |
Ijobiy teskari aloqa tamoyili

2.1-rasm.
Internet tarmog‘i va uning tarkibiga kiruvchi lokal
tarmoqlarni yaratilish tamoyillarining o‘zaro iyerarxik bog‘liqligi
Internet iqtisodiyot yaratish tamoyillari
Elektron biznes tizimini yaratish
tamoyillari
Elektron savdo tizimni yaratish
tamoyillari
- to‘g‘ri
aloqa
- teskari aloqa
Elektron biznes har xil darajada amalga oshirilishi mumkin: milliy
va xalqaro miqyosda. Mazkur darajalarda ishbilarmonlik operatsiyalarini
amalga oshirishda farqining asosini texnik-texnologik ko‘rsatkichlar
emas (chunki elektron biznes global xarakterga ega), qonunchilik me’-
yorlari tashkil qiladi. Xalqaro miqyosda (ichki milliydan farqli o‘laroq)
elektron biznes tizimini amalga oshirish jiddiy murakkablashadi. Bu qu-
yidagi omillarga bog‘liq: soliq solishni, bojxona yig‘imlarining
har xil
tizimlarini qo‘llash, har xil mamlakatlar o‘rtasida o‘ziga xos va bir-biri-
ga o‘xshamagan bitimlarni imzolash, bank operatsiyalarini amalga oshi-
rishda qo‘llanadigan qoidalardagi farqlar.
Milliy darajada elektron biznes tizimlarini amal
qilishi asosan tar-
moqda firma taqdimoti, reklama, shuningdek, sotuvdan oldin va sotuv-
dan keyingi qo‘llab-quvvatlash bilan bog‘liq.
Internet tarmog‘ida to‘liq
biznes operatsiyasi, odatda, elektron usul-
da o‘tkaziladi. Unga tovarni buyurtma qilish, tashish, qabul qilish, hi-
soblarni yozish va to‘lovni amalga oshirish kiradi.
Bunda bojxona va so-
liq majburiyatlarini bajarish maqsadida muallif markazlari
bilan kerakli
o‘zaro aloqalar ta’minlanadi.
Transaksiya – bu ishbilarmonlik operatsiyasidir.
Transaksiya qiymatiga mahsulot (hizmat)ni izlash bo‘yicha xarajat-
lar, yetkazib berish rejasini tuzish, manfaatdor tomonlar bilan kerakli
muzokaralar olib borish, bitim shartlarini asoslash, bitimni imzolash,
shuningdek, bitimni bajarish hamda nizom masalalarni hal qilish kiradi.
24
x∧(y∨z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?

39. x={chin, chin, yolg‘on, yolg‘on} va y={chin, yolg‘on, chin, yolg‘on} bo‘lsa x ∧ y ni qiymatini toping41. 40 xil bolt va 13 xil gaykadan bittadan olinib, necha xil juftlik tuzish mumkin44. A va B to‘plamlarning yig‘indisi yoki birlashmasi deb, shu to‘plamlarning …… to‘plamga aytiladi46. A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping. |
x∧(y∨z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
|
bet | 25/64 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 124,02 Kb. | | #255784 |
Bog'liq joriy diskretBu sahifa navigatsiya:
- 39. x={chin, chin, yolg‘on, yolg‘on} va y={chin, yolg‘on, chin, yolg‘on} bo‘lsa x ∧ y ni qiymatini toping
- 41. 40 xil bolt va 13 xil gaykadan bittadan olinib, necha xil juftlik tuzish mumkin
- 44. A va B to‘plamlarning yig‘indisi yoki birlashmasi deb, shu to‘plamlarning …… to‘plamga aytiladi
- 46. A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
37. x∧(y∨z) ifoda quydagilarda qaysi biriga teng?
(x ∧ y) ∨ (x ∧ z)
38. x={chin, chin, chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on}, y={chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, chin, chin, yolg‘on, yolg‘on} va z={chin, yolg‘on, chin, yolg‘on, chin, yolg‘on, chin, yolg‘on} bo‘lsa x ↔ y ni qiymatini toping?
{chin, chin, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on, chin, chin}
39. x={chin, chin, yolg‘on, yolg‘on} va y={chin, yolg‘on, chin, yolg‘on} bo‘lsa x ∧ y ni qiymatini toping?
{chin, yolg‘on, yolg‘on, yolg‘on}
40. Berilgan elementar mulohazalar(o‘zgaruvchilar) yoki ularning inkorlari kon’yunksiyalaridan tashkil topgan formulaga …. deb ataladi.
shu o‘zgaruvchilar elementar kon’yunksiyasi
41. 40 xil bolt va 13 xil gaykadan bittadan olinib, necha xil juftlik tuzish mumkin?
520
42. A={1;3;5;6;8;10} va B={5;6;7;8;10} to‘plamlar berilgan. A va B to‘plamlarning ko‘paytmasini elementlar sonini toping.
4
43. Agar G=(X,U) va G/=(X/, U/) graflar uchun X/ ⊆X, U/ ⊆U bo‘lsa, u holda G/ graf G ning ….deyiladi?
Bo‘lagi
44. A va B to‘plamlarning yig‘indisi yoki birlashmasi deb, shu to‘plamlarning …… to‘plamga aytiladi?
takrorlanmasdan olingan hamma elementlaridan tuzilgan
45. x va y mulohazalarning dizyunksiyasi deb …..qiymat qabul qiladi?
shunday yangi x∨y mulohazaga aytiladiki, bu yangi mulohaza x va y mulohazalar faqat “yolg‘on ” bo‘lgandagina “yolg‘on” boshqa hollarda esa “chin”
46. A={1,2,3} va B={2,4,5} to‘plamlar berilgan bo‘lsa, A va B to‘plamlarning simmetrik ayirmasini toping.
{1,3,4,5}
47. А = {а,b,с}, В= {d,е,f}, С = {а,к,с} to‘plamlarning kesishmasini toping?
∅
48. A={x: |x − 4| < 8, x ∈N} to‘plamning eng katta elementini toping.
11
49. А={2, 3, 4, 5} berilgan bo‘lsa, AxA to‘plаmdа aniqlangan ρ={(x,y): x,y∈A, y element x ga bo‘linadi va x=y} munosabat quyidagi javoblarning qaysi birida to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
ρ ={(2, 2), (3,3), (4, 4), (5,5)}
|
| |