nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yuqoridagi xulosalar asosida bitiruv malakaviy ishimizning quyidagi takliflarini keltirdik

|
Yuqoridagi xulosalar asosida bitiruv malakaviy ishimizning quyidagi takliflarini keltirdik
|
bet | 20/21 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #266004 |
Bog'liq jahon moliyaviy iqtisodiy inqirozi sharoitida ishlab chiqarish korxonalarida Yuqoridagi xulosalar asosida bitiruv malakaviy ishimizning quyidagi takliflarini keltirdik:
Korxonalarda xom ashyo va materiallardan samarali foydalanish, ya’ni ulardan ortiqcha isrofgarchilikka yo’l qo’yilmasligi lozim. Aks holatda korxonaning xom ashyo va materiallarga bo’lgan xarajatlarini oshirib mahsulot ishlab chiqarish tannarxini oshiradi. Agarda ulardan oqilona foydalanishni yo’lga qo’yilsa mahsulot ishlab chiqarish tannarxini kamaytirishga erishgan bo’ladi.
Korxona ishchi xodimlaridan samarali foydalanishni yo’lga qo’yish orqali mehnat unumdorligini oshirish lozim. Ulardan mahsulot ishlab chiqarishda sifat va miqdorining yaxshilashi ustidan nazoratni kuchaytirish lozim. Mehnat unumdorligi qancha oshsa mahsulot tannarxi ham shuncha kamayadi.
Asosiy vositalardan samarali foydalanishni yo’lga qo’yish lozim. Ishlab chiqarishda kam samara berayotgan asosiy vositalarni sotishi yoki boshqa xo’jalik yurituvchi sub’ektlarga ijaraga berish lozim. Natijada amortizatsiya kam hisoblanib, mahsulot ishlab chiqarish tannarxini yanada kamaytiradi.
Uzluksiz ravishda korxonada barcha hisob kitoblarni olib borish hamda tahlil qilish lozim. Amortizatsiya hisoblash usulining eng maqbulini tanlash kerak. Eng maqbul deganda shu korxonaning shu davrdagi sharoitidan kelib chiqadi. Tezlashtirilgan amortizatsiya usulini tanlashi natijasida korxonaga ko’proq pul mablag’lari keladi. Buning natijasida korxona turli operatsiyalarini moliyalash imkoniga ega bo’ladi yoki ishlab chiqarish uchun zarur bo’lgan zamonaviy texnikani tezroq olishga imkoni bo’ladi. Bu esa keyinchalik ishlab chiqarish tannarxi pasayishiga imkon yaratadi.
Banklar tomonidan taqdim etilayotgan imtiyozli kreditlardan samarali foydalanish lozim. Bunda korxona ishlab chiqarishda turli uzilishlarni oldini olib o’z vaqtida ishlab chiqarishni amalga oshirib, realizatsiya qilishi mumkin bo’ladi, imtiyozli kreditlardan samarali foydalanish natijasida mehnat unumdorligi ham oshadi. Bu esa mahsulot tannarxining pasayishiga zamin yaratadi.
Jahon moliyaviy - iqtisodiy sharoitida mahsulot realizatsiya qilishda, eng maqbul to’lov usuli oldindan to’lashni ta’minlash lozim. Bu esa korxonada debitorlik qarzlarini oshib ketish oldini oladi va ishlab chiqarish bir maromda borishini ta’minlaydi.
|
| |
Transformatordagi quvvat isroflari va uning foydali ish koeffitsienti

|
Transformatordagi quvvat isroflari va uning foydali ish koeffitsienti
|
bet | 2/3 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 11,72 Kb. | | #153790 |
Bog'liq 1. Transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi -fayllar.org (1)2. Transformatordagi quvvat isroflari va uning foydali ish koeffitsienti
Har qanday elektr mashinalaridagi kabi transformatorlarda ham keltirilgan energiyaning bir qismi uning o‘zida isrof bo‘ladi. Bu quvvat isroflari quyidagilardan iborat:
1. Tokning issiqlik ta’siri tufayli mis chulg‘amlarda yuzaga kelgan quvvat isrofi
2. Magnit oqimining o‘zgaruvchanligi tufayli yuzaga kelgan po‘lat o‘zakdagi gisterezis va uyurma toklarga sarf bo‘ladigan quvvat isrofi Pn = Pr + Py Bu quvvat isrofi po‘lat o‘zakning materialiga, magnit induksiyasiga va o‘zgaruvchan tokning chastotasiga bog‘liq.
3. Transformatorning konstruksiyasiga bog‘liq bo‘lgan quvvat isrofi Pk.
Bulardan Pm va Pn asosiy isroflar hisoblanadi. Mis chulg‘amlardagi quvvat isroflari yuklamaga bog‘liq bo‘lgani uchun o‘zgaruvchan, po‘lat o‘zakdagi quvvat isroflari Pn esa transformatorning ish jarayonidan o‘zgarmas (nominal kuchlanish chegarasida) dir.
Transformatorning foydali ish koeffitsienti
bu yerda: P1 - transformatorning kirish tomonidagi quvvati;
P2 - transformatorning chiqish tomonidagi foydali quvvati;
ΔP - transformatordagi to‘la quvvat isrofi.
Agar transformatorning foydali ish koeffitsientini uning qanday yuklanganligini ko‘rsatuvchi yuklanish koeffitsienti
cosφ2 yuklama quvvat koeffitsienti, Snom transformatorning to‘la quvvati, VA. Katta quvvatli transformatorlarning foydali ish koeffitsienti 0,97‚0,99, kichik quvvatlilarniki esa 0,82‚0,9 atrofida bo‘ladi. Transformatorlarda Rp=Pm bo‘lganda uning yuklanish koeffitsienti optimal (βopt 0,5‚0,6) bo‘lib, bunda transformatorning foydali ish koeffitsienti eng yuqori bo‘ladi.
3. Transformatorning nominal kattaliklari va ish rejimlari
Transformatorlardan normal foydalanish maqsadida uning pasportida quyidagi nominal kattaliklar ko‘rsatilgan bo‘ladi:
1) transformatorning turi;
2) chiqish tomonidagi nominal quvvat Snom, kVA;
3) birlamchi va ikkilamchi chulg‘amlarning nominal liniya kuchlanishlari
(U1nom va U2nom ) kV;
4) salt ishlagandagi quvvat isrofi (P0 = Pp ) , kVt;
5) mis chulg‘amlardagi, ya’ni qisqa tutashuv paytidagi quvvat isrofi (Pm= Pk) kVt;
6) qisqa tutashuv kuchlanishi (uq ) %
7) yuklama nominal va uning yarmiga teng hamda cosφ2 =1 dagi foydali ish koeffitsienti.
Transformator birlamchi va ikkilamchi chulg‘amlarining nominal toklari esa uning nominal kattaliklaridan hisoblab topiladi.
Bir fazali transformatorlarda
Kichik quvvatli transformatorlarning nominal kuchlanishi va toki xujjatda ko‘rsatilgan bo‘ladi.
|
| |
O‘ lchash transformatorlari - Reja: Transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi

|
Reja: Transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi va ishlash prinsipi
|
bet | 3/3 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 11,72 Kb. | | #153790 |
Bog'liq 1. Transformatorlar haqida umumiy tushunchalar, uning tuzilishi -fayllar.org (1)O‘ lchash transformatorlari
* Kuchlanish transformatori Kuchlanish transformatorining tuzilishi va ish prinsipi avval ko‘rilgan bir fazali kuch transformatoriga o‘xshaydi. Birlamchi chulg‘amning o‘ramlar soni ko‘p bo’ladi va unga yuqori kuchlanish beriladi.
4.14-rasm Kuchlanish transformatori: a) ulash sxemasi, b) kuchlanishli transformatorning shartli belgisi.
Ikkilamchi chulg‘amning o’ramlari soni ozgina bo‘ladi va unga yuqori ichki qarshilikli asboblar ulanadi (masalan, voltmetr, vattmetr, schetchiklarning kuchlanish g‘altaklari). Shuning uchun ikkilamchi chulg‘amdan juda kichik tok o‘tadi. Demak, kuchlanish transformatori oddiy kuch transformatori singari salt yurish rejimida ishlaydi. Kuchlanish transformatori yuqori kuchlanishni 100 V gacha kamaytirib beradi. Shuning uchun ikkilamchi chulg‘amga 100 V li voltmetr ulanadi. U holda birlamchi kuchlanish: UI=U2 KU
KU - transformatsiya koeffitsiyenti.
Kuchlanish transformatorlari bir fazali va uch fazali qilib ishlab chiqariladi. Bir fazali kuchlanish transformatorning ulash sxemasi 4.14,b - rasmda ko‘rsatilgan.
Tok transformatori
Tok transformatorlari katta o‘zgaruvchan toklarni o‘lchashda qo’llaniladi. Ularning birlamchi chulg‘ami ampermetr singari liniya kesimiga ulanadi va o‘ramlar soni kam, ba’zida bir - ikki o‘ram yoki qalin o‘tkazgichning bir qismi bo’ladi. Ikkilamchi chulg‘amda o‘ramlar soni ko‘p bo‘ladi va u 5 amperga (ba’zan 10 amperga) mo‘ljallangan bo‘lib, vattmetrlar, ampermetrlar va boshqa asboblarning tok chulg‘amiga parallel ulanadi (4.15 - rasm).
4.15-rasm. Tok transformatori:
a) ulash sxemasi, b) tokli transformatorning shartli belgisi.
Agar ulovchi simlar va ulangan o‘lchash asboblari chulg‘amlarning qarshiligi transformator uchun yo‘l qo‘yilgan miqdordan yuqori bo‘lmasa, K - const bo‘ladi. Unda birlamchi tok:
http://fayllar.org
|
| |
Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti

Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti
Download
157,69 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
24.05.2024
Hajmi
157,69 Kb.
#253054
Download
157,69 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti
Download
157,69 Kb.
Matnni ko'rish
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA
MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
AKROM ABBASOVICH KARIMOV,
FARXOD RASHIDOVICH ISLOMOV,
ANVAR ZIYADULLAEVICH AVLOQULOV
XALQARO AUDIT
(Darslik)
Bilim sohasi:
200 000 - Ijtimoiy soha, iqtisod va huquq.
Ta’lim sohasi:
230 000 - Iqtisod.
Ta’lim mutaxassisligi:
5A230902 – Audit (tarmoqlar bo’yicha).
TOSHKENT- 2014
2
Karimov A.A., Islomov F.R., Avloqulov A.Z. Xalqaro audit. Darslik.
Ushbu darslik 5A230902 - «Audit» magistratura mutaxassisligi talabalari
uchun mo’ljallangan bo’lib, unda xorijiy davlatlarda auditorlik faoliyati, xalqaro
auditorlik faoliyati standartlari mazmuni va ulardan foydalanish tartiblari, xalqaro
standartlarning milliy standartlar bilan bog’liqligi va boshqa masalalar yoritib
berilgan.
Данный учебник предназначено для студентов, обучающихся в
магистратуре по специальности 5А230902-«Аудит», и содержит в себе
сведения по аудиторской деятельности в зарубежных странах, содержание
международные стандарты аудита и порядок их применения, взаимоувязка
международных стандартов с национальными стандартами и освещены
прочие вопросы.
This textbook is intended for students studying in the Master's degree in
5A230902- "Audit", and contains information on the audit activities in foreign
countries, the content of international auditing standards and their application,
harmonized and international standards to national standards and other matters
covered.
Darslik Toshkent moliya instituti ilmiy-uslubiy Kengash majlisida muhokama
qilingan va nashrga tavsiya etilgan.
2014 yil 28 маydagi 6-son
majlis bayoni.
|
Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti

O’ZBЕKISTON RЕSPUBLIKASI AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI
UNIVЕRSITЕTI
SAMARQAND FILIALI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
Guruh raqami-KI-22-02
‘’Ma’lumotlar bazasi ’’FANIDAN
3-MUSTAQIL ISHI HISOBOTI
Tekshirdi:
AXROROV M. SH..
Bajardi:Atamurodov Akmal
SAMARQAND-2024
5-variant:
Vektorli ishlov berish va undan foydalanish.
Vektorli ishlov berish va undan foydalanish, grafika, matematika, ma'lumotlar
analizi, va boshqa sohalar uchun juda kutilgan va foydali bo'lgan bir qulaylikdir.
Bu, matematik konsepti "vektorlar"ni boshqa dasturlash tillariga o'girish orqali
ma'lumotlarni modellash va qayta ishlashda yordam beradi.
1.
Grafika va Dizayn:
Vektorli grafika, ilovalarni rasm tuzish, logotiplarni
yaratish, veb sahifalarni dizayn qilish, va boshqa vizual ma'lumotlarni
yaratishda foydalaniladi. Bu usulda, obyektlar va rasm elementlari
matematik koordinatalariga asoslangan vektorlarda ifodalangan.
2.
Ilmiy va Texnik Ta'lim:
Vektorli ishlov berish, matematika va fizika fanlarida
yordamchi bo'lib, grafik yoki o'lchovli tasavvurlar yaratishda yordam beradi.
Masalan, fizika modellarini tasavvur qilishda, vektorlar ko'rsatgichlar, kuch
va hajmlarni tushuntirishda ishlatiladi.
3.
Ma'lumotlar Analizi:
Ma'lumotlar analizida, vektorlar ma'lumotlar
to'plamlarini boshqarishda va ularning mazmuni bo'yicha tahlil qilishda
foydalaniladi. Masalan, vektorlar ma'lumotlar o'lchovlarini yashirish,
o'lchash va ulardan foydalanishda yordam beradi.
4.
|
Vektorlar va Nuktalar - Samarqand filiali kompyuter injiniringi fakulteti

Vektorlar va Nuktalar:
Vektor, uzunlik va yo'nalishni ifodalovchi ma'lumot
elementi hisoblanadi. Uzunlik va yo'nalishni aks ettirish uchun foydalaniladi.
Nukta esa belgilangan koordinatalar bo'yicha joylashgan nuqtadir.
Vektorli Grafika Dasturlari
: Adobe Illustrator, CorelDRAW, Inkscape kabi dasturlar
vektorli ishlov berish uchun eng mashhur dasturlardan ba'zilari hisoblanadi. Ular
murakkab logotiplar, grafik dizaynlar, illyustratsiyalar va boshqa grafik turlarni
yaratishda foydalaniladi.
Matematik Modellash:
Vektorlar va matritsalar matematik modellashda ham
foydalaniladi. Bu, texnik modellash, grafiklar, matematik tasvirlar va boshqa
amallar uchun muhimdir.
Yorliqning Tashqi Joyni Cheksizlashtirish:
Vektorli ishlov berish, yorliqlarni
cheksizlashtirishda foydalaniladi. Chunki vektorlar, moslashtirish o'rnini saqlaydi,
ularni kattalashtirish va kichiklashtirishda o'zgarishsiz.
Chizmalar va Grafikalar:
Vektorli grafika dasturlarida chizmalar va grafikalar
yaratish oson va samarali bo'ladi. Ular yorliqlar va moslashishlarni o'z ichiga oladi,
shuningdek, sifatli chizmalar yaratishga imkon beradi.
Vektorli ishlov berish, murakkab grafika va matematik amallarni oson va samarali
bajarishda muhim vosita sifatida qaraladi. Ushbu dasturlar o'qituvchilar,
dizaynerlar, inshootlar va boshqa sohalar uchun zarur bo'lib, ularning
imkoniyatlari va yaratish qobiliyatlaridan foydalanish juda oson va samarali.
|
Bevosita(to’g’ri) - Microsoft Word Ж. Зеваржон bmi

|
Microsoft Word Ж. Зеваржон bmi
|
bet | 15/21 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 1,51 Mb. | | #266004 |
Bog'liq jahon moliyaviy iqtisodiy inqirozi sharoitida ishlab chiqarish korxonalaridaBevosita(to’g’ri) xarajatlar-bu aniq tannarx obyektiga iqtisodiy mohiyatiga ko’ra to’g’ridan-to’g’ri identifikatsiyalanadigan(olib borish mumkin bo’lgan) xarajatlardir, masalan stol ishlab chiqarishdagi taxtani aniq stol turiga olib borilishi mumkin. Xuddi shuningdek, agar u yoki bu stolni ishlashda muayyan ishchilarning sarflagan ish soatlari aniq bo’lsa, ish haqi xarajatlarini ham stol turlariga to’g’ridan- to’g’ri identifikatsiyalash mumkin. Shu bois, bu xarajatlarni bevosita(to’g’ri)xarajatlarga kiritishimiz mumkin.
Bilvosita xarajatlar (to’g’ri bo’lmagan) xarajatlar- bu aniq tannarx obyektiga iqtisodiy mohiyatiga ko’ra to’g’ridan–to’g’ri identifikatsiyalanmaydigan(olib borish mumkin bo’lmagan) xarajatlardir. Masalan, mahsulot sifati bo’yicha inspektorning ish haqi, ishlab chiqarish binosining ijara xarajatlarini u yoki bu mahsulot turiga to’g’ridan-to’g’ri olib borish imkoni yo’q va shu bois, bunday xarajatlar bilvosita xarajatlar sifatida tan olinishi lozim. Ba’zi xollarda ayrim turdagi xarajatlarni u yoki bu turdagi mahsulotlarga olib borish imkoni bo’lsada, ularning iqtisodiy salmoqliligi va hisob xarajatlarini kamaytirish maqsadida ular bilvosita xarajat sifatida hisobga olinadi. Masalan stol ishlab chiqarishda ishlatiladigan mix va boshqa yordamchi materiallarning qiymatini u yoki bu turdagi materiallar qiymatiga to’g’ridan –to’g’ri olib borish imkoni bo’lsada, ushbu xarajatlarning salmoqliligi tifayli va hisob kitoblarni qiyinlashtirmaslik maqsadida bilvosita xarajatlarga olib boriladi.
Bevosita va bilvosita xarajatlarni farqlash tannarx obyektiga bog’liq bo’ladi. Masalan, ishlab chiqarish asbob-uskunalariga xizmat ko’rsatuvchi ustaning ish haqi, agar tannarx obyekti ishlab chiqarish sexi bo’lsa, u bevosita xarajat bo’lishi mumkin, agar tannarx obyekti mahsulotlar bo’lsa, u holda ustaning ish haqi bilvosita xarajat
bo’ladi.
Tannarxning shakllanishi bevosita ushbu tasnifga tayanadi. Unga muvofiq hisobotlarda aks ettirilayotgan ishlab chiqarilayotgan mahsulot tannarxi, sotilgan mahsulot tannarxi o’z tarkibida bevosita va bilvosita xarajatlardan tarkib topadi. Bevosita xarajatlar tannarx obyektida to’g’ridan-to’g’ri o’tiradi. Bilvosita xarajatlar bir qancha tannarx obyektlariga taqsimlash bazalari asosida olib boriladi.
“Urganch yog’-moy”OAJda mahsulot tannarxi tarkibini ko’rib chiqamiz.
|
| |
Robototexnika va Avtomatlashtirish

ko'ordinatalarda nuqtalarni, chiziqni yoki boshqa ob'ektlarni aylantirishda
ishlatiladi.
Vektorli Islovlarni Berish:
Vektorli ishlov, biron bir boshlang'ich
nuqta va
o'zgaruvchilarning ko'p o'lchamdagi ro'yxatini qabul qiladi va boshlang'ich
nuqtadan shu o'zgaruvchilarning o'ziga mos keluvchi chegaralarni hisoblash uchun
qo'llaniladi. Bunda, o'zgaruvchilarning qiymatlari vektorning ko'ordinatalariga
qo'shiladi.
Vektorli Islovlarni Foydalanish:
Vektorli
ishlovlar, grafik dasturlashda ko'p
maqsadlarni amalga oshirish uchun qo'llaniladi. Ular, grafik elementlarni
(masalan, grafikalar, tasvirlar, animatsiyalar) ko'chirish, o'lchamlarni o'zgartirish,
ob'ektlarni aylantirish va ko'paytirish kabi amallarni bajarishda foydalaniladi.
Vektorli ishlov
berish va undan foydalanish, grafik dizayn, animatsiya, interaktiv
dizayn va boshqa sohalar ustida ishlashda muhimdir. Ularning yordami bilan, ko'p
tomonlama grafik vazifalarini bajarish oson va samarali bo'ladi. Adobe Illustrator,
CorelDRAW va Inkscape kabi dasturlar vektorli ishlov berish uchun keng ko'lamli
vositalardir. Bu dasturlar orqali, foydalanuvchilar
grafik elementlarni yaratish,
tahrirlash va ularga qo'shimcha tahrirlar kiritish imkoniyatiga ega bo'ladi.
Vektorli ishlov berish, matematik va fizikada eng ko'p ishlatiladigan konseptlardan
biridir. Vektor, belgilangan yo'nalishda uzunligi va yo'nalishi bo'yicha ma'lumot
beruvchi o'zgaruvchi mavjud bo'lgan matematik obyektidir.
Vektorlar qator hisoblash va geometriya ilgari bilan qo'llaniladi. Ular
bilan
murakkab amallar bajarish uchun arifmetik va integral hisoblashda ishlatiladi. Ayni
paytda, vektorlarning geometrik tavsifi va ulardan foydalanib turli
xil fizika
masalalarini hal qilishga yordam beradi.
Vektorlarni topshirish, qo'shimcha vektorlar qo'shish, kattalashtirish,
koordinatalar orqali vektor tavsifi va boshqa amallarni bajarish mumkin.
Vektorlardan foydalanish, har xil sohalarda matematikali yechim topishda yoki
fizika masalalarini hal qilishda juda foydali bo'ladi.
Vektorli ishlov berish va undan foydalanish, amaliyotda grafika, dizayn,
matematika, va boshqa sohalar uchun juda muhimdir. Bu, vektorli grafika
dasturlarida yoki matematik modellashda ishlov berishning amaliy qismi bo'lib,
murakkab chizmalar, matritsalar, grafikalar va boshqa ilovalarni yaratishda
yordam beradi.
Vektorli ishlov berishda quyidagi asosiy nuqtalar o'z ichiga oladi:
Keywords - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya «innovative...

It gives readers a brief overview of what the mass media is going about and what they
11
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
write articles, messages or news in English. Or social networks, that is, electronic media, that
is, in internet networks, they can land their own personal blog in English. Through this also
increases the writing skills.
Next skill is speaking, which can be used freely from all types of media. For example, it
will be necessary not only to focus on films, but also to behave themselves as actors and
actresses, as well as to return such roles, having mastered their accent on what they say.
Including, students can prepare themselves an Information Program or a show, talk and make
a video and also place it on social networks.
The media created by the students will be an alternative or supplement to the traditional
research of the bachelor students. By implementing a digital storytelling project, it is possible
to encourage readers' personal feedback and communication.
Studies show that people no clear to learn new and new concepts more easily when
presented in oral and visual form than other research suggests that visual media becomes
more understandable to people than text media and helps them to remember later. In a 2009
Willingham study, he asks a simple question to express his opinion: "Why do students
remember everything on television and forget about what we have taught them?" Because
visual media helps readers retain insights and ideas," he said. - American researcher
Willingham who provides with answers. It also notes the decisive role of technology to create
a learning environment that imposes on the capabilities of one-way communication tools such
as movies, documentaries, TV shows and music. It is an interactive education, like
visualization and content created by learners.
Advantages of using mass media: many mass media (feature films, music videos,
visualization, News) have a very high production quality, capable of demonstrating complex
ideas in a short time. This helps develop quantitative thinking. The Media offers both
cognitive and immersive experiences. This can come up with a discussion, an assessment of
one's own values, and a self-assessment if the scenes have a strong emotional context. The
use of Media sources helps to connect students with events of cultural significance. As a
result, the positive result of the use of mass media and technology is that teachers need to
keep their materials and examples updated. With the help of news, theories taught in the
classroom can be attributed to real events and politics.
Zonali eritish usulida - Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab...

|
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
bet | 40/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISHZonali eritish usulida monokristall ifloslantiruvchi kiritmalardan qo‘shimcha tozalanadi. Bunda kristalning tor zonasi eritilib, eritilgan zona kristalning bir uchidan ikkinchi uchiga asta siljitib boriladi. Kiritmalarning erigan fazada eruvchanligi qattiq holatdagi eruvchanligiga qaraganda katta bo‘lsa, o‘sha kiritmalar suyuq fazaga o‘tib kristalning ikkinchi uchiga siljib boradi, va o‘sha yerda to‘planadi. Kiritmalar to‘plangan soha tozalash jarayonlari tugagandan so ‘ng kesib tashlanadi.
Bipolyar tranzistorlar asosidagi integral mikrosxemalarni tayyorlash.
Bipolyar tranzistorli IMSlar elementlari (tranzistorlar, diodlar, rezistorlar, kondensatorlar) asosini n+ - p — n tuzilma tashkil etadi. IMS tayyorlash uchun planar, planar — epitaksial texnologiyalardan foydalaniladi. Planar texnologiyada elementlar p — yoki n — turli yarimo'tkazgich asosda hosil qilinadi. Planar-epitaksial texnologiyasida elementlar asos sirtiga o'stirilgan epitaksial qatlamda hosil qilinadi. Texnologiya asosni (epitaksial qatlamni) navbatma-navbat donor va akseptor kiritmalar bilan legirlashga asoslanadi, natijada sirttagida turli o‘tkazuvchanlikka ega yupqa qatlamlar va qatlamlar chegarasida p —n o‘tishlar hosil bo‘ladi. Alohida qatlamlar rezistorlar sifatida, p — n o'tishlar esa diod va tranzistor tuzilmalari sifatida ishlatiladi. Kondensatorlar sifatida teskari siljitilgan p —n o ‘tishIar xizmat qiladi.
Integral rezistorlar. Integral rezistorlar tranzistorlarning baza yoki emitter sohasini hosil qilish operatsiyasi bilan bir vaqtda tayyorlanadi. Rezistor qarshiligi berk holatdagi p —n o‘tish chegarasi bilan cheklangan qatlamning hajmiy qarshiligidan iborat bo‘ladi. Emitter soha asosida qarshiligi 3 Om bo‘lgan kichik qarshilikli rezistorlar hosil qilinadi, chunki emitter qatlamning solishtirma qarshiligi kichik bo‘ladi. Katta qarshilikli rezistorlar nisbatan katta solishtirma qarshilikka ega baza qatlamda tayyorlanadi. Bunday rezistorlarning maksimal qarshiligi 200 300 kOm bo‘ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
-Rasm. Asos va uning sirtida bir vaqtida tayyorlanadigan IMS lar tizimi

|
-Rasm. Asos va uning sirtida bir vaqtida tayyorlanadigan IMS lar tizimi
|
bet | 42/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISH7.3-Rasm. Asos va uning sirtida bir vaqtida tayyorlanadigan IMS lar tizimi.
Bunday asosda elementlari soni mingtagacha yoki yuzlarcha bo‘lgan o‘rta va yuqori integratsiya darajali mikrosxemalar bir vaqtda hosil qilinadi (har bir kvadratda bir xil IMSlar joylashadi). Asos sirtida termik oksidlash yo‘li bilan qalinligi 0,5 1 mkm bo‘lgan qatlam hosil qilinadi. Shundan so‘ng birinchi fotolitografiya oksid qatlamda “darcha” lar ochish uchun o‘tkaziladi. Darchalar orqali 1 2 mkm qalinlikka donor kiritmalar (surma yoki margumush ) diffuziya qilinadi. Natijada bo‘lg‘usi tranzistorlar kollektorlari ostida elektr tokini yaxshi o ‘tkazuvchi n+ — soha hosil bo'ladi. Ushbu qatlam yashirin — qatlam (cho‘ntak) deb ataladi. U kollektor qarshiligini kam aytiradi, natijada tranzistor tezkorligi ortadi, kollektor esa ikki qatlamli — n bo‘lib qoladi.
Shundan keyin kremniy oksidi yemiriladi, asos sirtiga qalinligi 8 10 mkm ni tashkil etuvchi n — turli epitaksial qatlam o‘stiriladi va epitaksial qatlam sirtida oksid qatlam hosil qilinadi. Ikkinchi fotolitografiya yordamida oksid qatlamda ajratuvchi diffuziyani o'tkazish uchun “darcha”lar ochiladi. Akseptor kiritmalarni (bor) “darcha”lar orqali qatlam oxirigacha diffuziya qilib to‘rtta n - soha (sxemadagi elementlar soniga mos) hosil qilinadi. Bu n — sohalar bir-biridan p —n o ‘tishlar yordamida izolatsiyalangan bo'lad i. Ushbu sohalarning biri tranzistorning kollektori bo‘lib xizmat qiladi. Tranzistorning bazasi, kondensator, diod va rezistor hosil qilish uchun bir-biridan izolatsiyalangan n — sohalarga akseptor kiritmalar diffuziyasi amalga oshiriladi. Buning uchun avval hosil qilingan oksid qatlamda uchinchi fotolitografiya yordamida shunday o‘lchamli “darcha”lar hosil qilinadiki, bunda hosil qilingan elementlar parametrlari talab etilgan nominallarni qanoatlantirsin. Keyin tranzistor emitteri, diod katodi, kondensator qoplamasi, kollektor sohaning omik kontaktini hosil qiluvchi — turli emitter sohalar hosil qilinadi. Buning uchun yangidan hosil qilingan oksid qatlamida to ‘rtinchi fotolitografiya yordamida zarur ko‘rinishdagi “darcha”lar ochib, ular orqali — turli kiritma hosil qiluvchi atomlar diffuziyasi amalga oshiriladi. IMS tuzilmasi hosil qilinuvchi texnologik jarayon elementlarga omik kontaktlar olish va elementlarni o‘zaro ulash bilan yakunlanadi. Bu qatlamda beshinchi fotolitografiyani amalga oshirish, aluminiyni vakuumda purkash, aluminiyni ishlatilmaydigan sohalardan olib tashlash va termik ishlov berish bilan amalga oshiriladi. 7.2-rasmda keltirilgan sxemaga mos IMS tuzilmasi 7.4-rasmda ko'rsatilgan.
|
| |
Pardalar hosil qilish - Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab...

|
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
bet | 39/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISHPardalar hosil qilish. Pardalar IS elementlarini elektr jihatdan ulash hamda rezistorlar, kondensatorlar va gibrid ISlarda elementlar orasidagi izolyatsiyani amalga oshirish uchun qo‘llaniladi. Misol tariqasida metallashni – kristall yoki asos sirtida metall pardalar hosil qilish jarayonini ko‘rib chiqamiz. Metallash uchun oltin, nikel, kumush, alyuminiy va Cr-Au, Ti-Au va boshqalar ishlatiladi.
Kremniy asosidagi IMSlarda metallashni amalga oshirish uchun asosan alyuminiydan foydalaniladi. Metallash jarayoni yarimo‘tkazgich plastina hajmida sxema elementlari hosil qilingandan so‘ng amalga oshiriladi.
Plastinalarni kristallarga ajratish va yig‘ish operatsiyalari. Barcha asosiy texnologik operatsiyalar bajarib bo‘lingandan so‘ng, yuzlarcha va undan ko‘p ISlarga ega plastina alohida kristallarga bo‘linadi.
Plastinalar lazer skrayber yordamida, ya’ni tayyorlangan ISlar orasidan lazer nurini yurgizib kristallarga ajratiladi. Ishlatishga yaroqli kristallar qobiqlarga o‘rnatiladi, bunda kristal avval qobiqqa yelimlanadi yoki kavsharlanadi. So‘ng kristal sirtidagi kontakt yuzachalar qobiq elektrodlariga ingichka (ø 20÷30 mkm) simlar yordamida ulanadi.
Simlar ulanayotganda termokompressiyadan foydalaniladi, ya’ni ulanayotgan sim bilan kontakt yuzachasi yoki mikrosxema elektrodi 200÷300 0S temperaturada va yuqori bosimda bir – biriga bosib biriktiriladi. Montaj operatsiyalari tugagandan so‘ng kristall yuzasi atrof muhit atmosferasi ta’siridan himoyalash uchun qobiqlanadi.
Odiiy integral sxemalarda chiqish elektrodlari soni 8-14 ta, KISlarda esa 64 tagacha va undan ko‘proq bo‘lishi mumkin. ISlar qobiqlari metall yoki plastmassadan tayyorlanadi.
Tayyorlov operatsiyalari. Yarimo'tkazgich IMSlar tayyorlash uchun asosiy material bo'lgan — kremniy monokristall quymalari olishdan boshlanadi. Monokristall quymalar hosil qilishning bir qancha usullari mavjud.
Choxralskiy usulida tarkibiga donor yoki aksep tor kiritmalar qo'shilgan o‘ta toza kremniy eritmasi yuziga kremniy monokristali tushiriladi. Eritma eritgan monokristall o‘z o‘qi atrofida asta-sekin aylantirilib ko‘tariladi. Monokristall ko‘tarilishi bilan eritma kristalanadi va kremniy monokristali hosil bo'ladi. Hosil bo‘lgan kremniy quymasi n — yoki p — turli elektr o‘tkazuvchanlikka ega bo'ladi. Quyma uzunligi 150 sm, diametri esa 150 mm va undan katta bo‘lishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
-rasm. ISning yuklama qobiliyatini oshirish uchun tashqi o‘tish

|
-rasm. ISning yuklama qobiliyatini oshirish uchun tashqi o‘tish
|
bet | 35/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISH4.28-rasm. ISning yuklama qobiliyatini oshirish uchun tashqi o‘tish tranzistoridan foydalanish
4.28-rasmdagi sxema tranzistorni yuklamada qisqa tutashuvdan himoyalash zanjiriga ega emas. Katta quvvatli tranzistor uchun sxemaning qisqa tutashuv rejimi eng og‘ir ish rejimi hisoblanadi, bu holatda undan juda katta tok oqib o‘tadi, uning kollektor-emitter o‘tishidagi kuchlanishning pasayishi kirish kuchlanishi 𝑈kir qiymatiga tenglashadi. Shu sababli o‘tish tranzistorini qisqa tutashuvdan himoyalash
uchun yuklamada chiqish tokini cheklash sxemasidan foydalaniladi (4.29-rasm).
Agar chiqish tokining qiymati o‘rnatilgan chegaraviy qiymatdan oshmasa, 𝑅1 rezistorda kuchlanishning pasayishi kichik, VT1 tranzistori yopiq va sxema 4.28- rasmdagi stabilizator kabi faoliyat ko‘rsatadi. Yuklama toki o‘rnatilgan qiymatdan oshadigan bo‘lsa 𝑅1 rezistorda kuchlanishning pasayishi bilan VT1 tranzistor ochiladi, uning kollektor-emitter o‘tishi o‘tish tranzistorining emitter o‘tishini shuntlaydi, VT2 yopiladi va uning kollektor toki qiymati kamayadi.
4.29-rasm. O‘tish tranzistori sxemasida chiqish tokini cheklash
Misol ko‘rib chiqamiz. Faraz qilaylik, tok qiymati 5 A gacha bo‘lgan, chiqish kuchlanishi 5 V bo‘lgan stabilizator talab etilsin. Kirish kuchlanishi 15 V ga teng bo‘lsin. Qisqa tutashuv holatida chiqish quvvatining quyidagicha tarqalishini ta’minlaydigan VT2 o‘tish tranzistorini tanlaymiz:
𝑃tar.qt = 𝑈kir ∙ 𝐼chiq max = 15 𝑉 ∙ 5 𝐴 = 75 𝑊.
Bizga bir muncha qo‘shimcha zaxirani hisobga olganda ruxsat etilgan tarqalish (sochilish) quvvati 90÷100 Vt bo‘lgan tranzistor zarur bo‘ladi. Ushbu shartni p-n-p o‘tishga ega bo‘lgan, KT818A bipolyar tranzistori qanoatlantiradi
(𝑃tar.max = 100 Vt, 𝐼k = 5 A da ℎ21 = 15, 𝐼k = 5 A da 𝐼k max = 15 A, 𝑈be = 0,9V).VT2 tranzistorining baza toki 𝐼b2 ni kollektor tokining qiymati 𝐼k2 = 5 A bo‘lganda aniqlaymiz: 𝐼b2 = 𝐼k2/ℎ21e ≈ 0,33 A. ISning chiqish toki 𝐼chiq ni keragidan ortiqcha shunday tanlaymizki, bunda u 𝑈be kuchlanish va elementlar parametrlarining mumkin bo‘lgan chetlanishlaridan oshmasligi lozim. Aytaylik ushbu zaxira 20% ga teng deb olaylik, u holda 𝐼chiq = 1,2𝐼b2 , 𝑅2 rezistordan oqib o‘tayotgan tok 0,2𝐼b2 teng bo‘ladi. Shuning uchun 𝑅2 = 𝑈be2/(0,2𝐼b2) = 0,9 𝑉/ (0,2 ∙ 0,33 𝐴) = 13,5 Om.
VT1 tranzistori sifatida o‘rta quvvatli p-n-p o‘tishli KT816A turidagi bipolyar tranzistorni olish mumkin (𝐼k = 2 𝐴 > 𝐼b2, 𝑃tar.max = 20 𝑉𝑡 > 𝑈kir ∙ 𝐼b2 ≈ 15 ∙ 0,3 ≈ 4,5 Vt, 𝐼k ≈ 0,4 𝐴 bo‘lganda 𝑈be = 0,7 V). Natijada, 𝑅1 = 𝑈be /𝐼chiq bo's, bunda 𝐼chiq bo's = 5 A – ruxsat etilgan maksimal chiqish toki. 𝑅1 = 0,7/5 ≈ 0,14 Om. Shunday qilib, 4.27-rasmdagi sxema uchun talab etilgan ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan quyidagi elementlardan foydalanish mumkin:
𝑅1 ≈ 0,15 Om, 𝑅2 ≈≈15 Om, VT1-KT816A, VT2-KT818A.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn...

19
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy,
masofaviy, onlayn
konferensiya
THE USE OF ICT İN EDUCATİON AND İTS ROLE AND İMPORTANCE İN
LEARNİNG A FOREİGN LANGUAGE
Berdiyarova Shohida Mardon qizi
1
, Ibodulloyeva Ozoda Ismoiljon qizi
2
,
Khiloliddin Abdusalomov
3
1
Student of Samarkand State Institute of Foreign Languages,
2
Student of Samarkand State Institute of Foreign Languages,
3
scientific instructor,
A teacher at the Samarkand State Institute of Foreign Languages
https://doi.org/10.5281/zenodo.6279781
Abstract
In this article you will learn about the role and importance of foreign languages in our lives and in
our exchange of information. In this process, we can learn more about the extent to which we need
ICT tools. In this regard, you can get acquainted with the decisions and orders of the President of
the Republic of Uzbekistan
and their current results
Key words
ICT, acquainted, challenge, discuss, public, regards.
Introduction
Today, general education schools are perhaps one of the most important tasks in the whole country
to teach foreign language and their main role. We know that today the world is developing rapidly.
Of course, the role and importance of language in this is incomparable, because language is a means
of communication and exchange of ideas. Without language, people lose the ability to understand
and comprehend each other. There are so many languages in the world.
Each country has its own
language exchange tool.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn...

10
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn
konferensiya
THE USE OF MODERN TECHNOLOGISTS IN THE STUDY OF ENGLISH
Qobilov Shahzod Jamolitdin o’g’li
1
, Abdurakhimov Boburjon Fozil o’g’li
2
,
Khiloliddin Absalomov
3
1
2nd Stage Student of Samarkand Institute of foreign languages foreign
language and literature ( evening),
2
2nd Stage Student of Samarkand Institute of foreign languages foreign
language and literature ( evening),
3
Scientific leader
https://doi.org/10.5281/zenodo.6279423
Annotation: The use of mass media and technology has come out of the traditional
method of lecture from the teacher and the use of students in learning and teaching English as
a foreign language through the mass media is today one of the
easiest and most effective
methods in learning foreign languages. This approach will not only simplify the process of
obtaining knowledge from students, but also make them an interesting occupation. The use of
media materials, audio-formatted texts, dialogues, listening to podcasts, films with a variety of
subtitles from visual materials, allows students to compare the topics discussed in the English
language with the help of an image that they can compare and
learn through real English
human pronunciation. In this article, the views on the role and
importance of learning and
teaching English through mass media materials will be discussed in the case of using modern
technology in teaching English as a foreign language.
– Rasm. Zanjirni uzish (a), dinistorni shuntlash (b), anod tokini kamaytirish (v), teskari kuchlanish berish (g) bilan dinistorni o‘chirish usullari

|
– Rasm. Zanjirni uzish (a), dinistorni shuntlash (b), anod tokini kamaytirish (v), teskari kuchlanish berish (g) bilan dinistorni o‘chirish usullari
|
bet | 16/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISH18 – Rasm. Zanjirni uzish (a), dinistorni shuntlash (b), anod tokini kamaytirish (v), teskari kuchlanish berish (g) bilan dinistorni o‘chirish usullari.
Dinistorni undan oqayotgan tokni Iuzil qiymatgacha kamaytirib yoki dinistor anodidagi kuchlanish qutbini o‘zgartirib o‘chirishi mumkin. Dinistorni o‘chirishning turli usullari 18 - rasmda keltirilgan. Birinchi sxemada (a) dinistor zanjiridati tok kaliti K yordamida uziladi. Ikkinchi sxemada (b) dinistordagi kuchlanish pasayishi nolgacha kamayadi. Uchinchi sxemada (v) dinistordagi tok qo‘shimcha qarshilik Rq qo‘shish bilan Iuzil gacha kamaytiriladi. To‘rtinchi sxemada (g) kalit K tutashtirilganda ajratuvchi kondensator S yordamida dinistor anodiga teskari qutbli kuchlanish beriladi.
18 - rasmda: Ryu - yuklama qarshiligi, Rd - qo‘shimcha qarshilik, S - ajratuvchi kondensator, K - kalit.
2.3. Tiristor tuzilishi va ishlash prinsipi.
Tiristor dinistorga o‘xshash tuzilm aga ega bo‘lib, baza sohalaridan biri boshqaruvchi bo‘ladi. Agar bazalardan biriga boshqaruvchi tok berilsa, mos tranzistorning uzatish koeffitsienti ortadi va tiristor ulanadi. Boshqaruvchi elektrod (BE) joylashgan sohasiga mos ravishda tiristorlar katod bilan va anod bilan boshqaruvchilarga ajratiladi. BElarning joylashishi va tiristorlarning shartli belgilanishi 19-rasmda keltirilgan.
19-Rasm. Katod (a) va anod (b) orqali boshqariluvchi tiristor tuzilmasi va shartli belgilanishi.
BE ga signal berilganda yopiluvchi tiristorlar ham mavjud. Bunday tiristorlarning BE toki tiristor uzilayotganda asosiy kommutatsiyalanayotgan tokka qiymat jihatdan yaqinlashgani uchun chegaralangan hollarda qo‘llaniladi. Tiristorning ulanish sxemasi va VAXsi 20-rasmda keltirilgan. Tiristorning dinistordan farqi shundaki, ulanish kuchlanishi BE zanjiridagi tokni o‘zgartirib rostlanadi. Shunday qilib, tiristor ulanish kuchlanishi boshqariladigan dinistorga ekvivalent.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
– Rasm. Zanjirni uzish (a), dinistorni shuntlash (b), anod tokini kamaytirish (v), teskari kuchlanish berish (g) bilan dinistorni o‘chirish usullari
|
Foydalanilgan adabiyotlar - О‘zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi muhаmmаd аl-xоrаzmiy nоmidаgi...

|
О‘zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi muhаmmаd аl-xоrаzmiy nоmidаgi tоshkеnt аxbоrоt tеxnоlоgiyаlаri univеrsitеti
|
bet | 2/2 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 385,44 Kb. | | #124167 |
Bog'liq О‘zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar:
1. Axborot xavfsizligi asoslari: Ma’ruzalar kursi / fizika-matematika
fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim I.M.Karimovning umumiy tahriri
ostida. – T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2013. – 123 b.
2.Axborot xavfsizligi asoslari: Ma’ruzalar kursi / fizika-matematika
fanlari nomzodi, katta ilmiy xodim I.M.Karimovning umumiy tahriri
ostida. – T.: O‘zbekiston Respublikasi IIV Akademiyasi, 2013. – 123 b.
3. Seymour Bosworth, Michel Ye. Kabay, Eric Whyne. Computer security handbook. Wiley.2014.
4. Shon Harris. ALL IN ONE CISSP. McGraw-Hill 2013.
5. G’aniev S. K., Karimov M. M., Tashev K. A. ―Axborot xavfsizligi‖. Aloqachi. 2008.
6. Makarenko S. I., Informatsionnaya bezopasnost. Uchebnoe posobie. Stavropol, 2009.
7. Michael Ye. Whitman. Herbert J. Mattord. Principles of Information Security, Fourth Edition. Course Technology, Cengage Learning. 2012.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
О‘zbеkistоn rеspublikаsi raqamli texnologiyalar vаzirligi muhаmmаd аl-xоrаzmiy nоmidаgi tоshkеnt аxbоrоt tеxnоlоgiyаlаri univеrsitеti
|
Integral kondensatorlar - Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida...

|
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
bet | 41/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISHIntegral kondensatorlar. Integral kondensatorlar hosil qilish uchun ixtiyoriy p —n o‘tish: kollektor — asos, baza — kollektor, emitter — baza, yashirin — qatlam — izolatsiyalovchi p — soha ishlatilishi mumkin. Teskari siljitilgan p -n o‘tishning barer sig‘imi berilayotgan kuchlanishga bog‘liq bo‘ladi. Ko‘p hollarda kollektor o'tish sig‘imi ishlatiladi.
Integral diodlar. Integral diodlar integral tranzistor asosida hosil qilinadi. Tranzistorning istalgan p —n o‘tishi diod hosil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Ko‘p hollarda baza-emitter o‘tishi, kollektor baza bilan tutashtirilgan holda ( =0) yoki kollektor zanjiri uzilgan holda ( = 0) baza-emitter o‘tish ishlatiladi. Bunday diodlarning ochiq holatdan berk holatga o‘tish vaqti eng kichik bo‘ladi.
IMS tayyorlashda yarimo‘tkazgich asosning bir tomoniga ishlov beriladi, hosil qilingan elementlarning chiqish elektrodlari plastina sirtida bitta tekislikda joylashadi. Shuning uchun “planar texnologiya” deb nom berilgan.
Yarimo‘tkazgich IMSlarni tayyorlashda operatsiyalar ketma-ketligi mikrosxemada elementlarni elektr jihatdan izolatsiyalash usullari bilan belgilanadi: elementlarni teskari siljitilgan p —n o‘tishlar bilan izolatsiyalash; dielektrik ( qatlam) yordamida izolatsiyalash. Shu munosabat bilan yarimo‘tkazgich IMSlar tayyorlashning ikkita asosiy jarayoni:
a) elementlarni p —n o ‘tish bilan izolatsiyalovchi planar-epitaksial texnologiya;
b) dielektrik qatlam yordamida izolatsiyalovchi planar-epitaksial texnologiya (EPIC — texnologiya) mavjud.
Planar-epitaksial texnologiya. Planar-epitaksial texnologiya asosida to'rtta element (kondensator С , diod D, tranzistor T va rezistor R) dan tashkil topgan (7.2-rasm )
7.2-Rasm. Ishlab chiqilayotgan IMS ning prinsipial sxemasi.
IMS tayyorlash uchun p — o‘tkazuvchanlikka ega, qalinligi 0,2 0,4 mm , bo‘lgan kremniy asosdan foydalaniladi (7.3-rasm ). Bunday asosda elementlari soni mingtagacha yoki yuzlarcha bo‘lgan o‘rta va yuqori integratsiya darajali mikrosxemalar bir vaqtda hosil qilinadi (har bir kvadratda bir xil IMSlar joylashadi).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yarimo’tkazgichlar jaxon fani va texnikasida salmoqli o’rinni egallaydi. Ular asosida ishlab chiqarilayotgan asboblar va qurilmalar miqdori tez ko’payib, ularning turli soxalarga tatbiqi kengayib bormoqda
|
-rasm. Dinistorni ikkita tuzilmaga ajratilishi (a) va almashtirish sxemasi (b)

|
-rasm. Dinistorni ikkita tuzilmaga ajratilishi (a) va almashtirish sxemasi (b)
|
bet | 15/43 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 4,76 Mb. | | #139134 |
Bog'liq KIRISH16-rasm. Dinistorni ikkita tuzilmaga ajratilishi (a) va almashtirish sxemasi (b).
16.b - rasmga muvofiq tiristor orqali oqayotgan tok ikkala tranzistor kollektor toklari va sizilish toki IK0
(2.1)
yig‘indisiga teng bo’ladi:
Tashqi zanjirdagi tok 1E1 = 1E2 = I, shuning uchun I ni (2.1) ga qo‘yib: I(1 -a1 -a2) = IK0 deb yozish mumkin. Bundan tashqi tok I qiymati
(2.2)
ekanini topamiz.
(a1 +a2)<1 shart bajarilganda dinistor orkali oqaditan tok IK0 ni tashkil etadi. (a1 +a2)>1 bo‘lganda dinistor ochiladi va tok o‘tkaza boshlaydi. Dinistorning ulanish sharti shundan iborat.
Dinistorda a1 yoki a2 tok uzatish koeffitsientlarni oshirishning yagona usuli uning anodida kuchlanishni oshirishdan iborat. Kuchlanish ortishi bilan U = Uyeah dan tranzistorlarning biri to‘yinish rejimita o‘tadi. Ushbu tranzistornint kollektor toki, ikkinchi tranzistorning baza zanjirida oqib uni ochadi, o‘z navbatida, birinchi tranzistornint baza tokini oshiradi. Natijada tranzistorlarning kollektor toklari ular to‘yinish rejimiga o‘tmaguncha ko‘chkili ortadi.
Tranzistorlar ulangandan so‘ng dinistor ochiladi va tok I faqat tashqi zanjir qarshiligi bilan chegaralanadi. Ochiq asbobdagi kuchlanish pasayishi 1V dan kichik bo‘lib, tahminan oddiy dioddagi kuchlanish tushishiga teng. Dinistorning VAXi 17.a - rasmda, impuls ulanish sxemasi esa 17.b - rasmda ko‘rsatilgan.
17-Rasm. Dinistor VAXi (a) va uning impuls ulanish sxemasi (b).
17 - rasmda iulan - dinistorning ulanish kuchlanishi, iqol - ochiq dinistordagi qoldiq kuchlanish pasayishi, Tq - yuklama toki, Iy3rn - dinistorni o‘chirish toki, VD1 - yarimo‘tkazgich diod, VD2 - dinistor, YAyu - yuklama qarshiligi, R - chegaralovchi qarshilik, S - ajratuvchi kondensator.
1>
|
| |
Список литературы - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya...

92
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
INGLİZ VA O’ZBEK TİLLARİDA TEMPORAL SİNTAKSEMALARNİNG
ADVERBİAL VARİANTLARİ
Sunnatova Maftuna Akbar qizi
Samarqand davlat chet tillar instituti magistranti
https://doi.org/10.5281/zenodo.6362645
Annotatsiya: hozirgi zamon tilshunoslik fani oldida turgan dolzarb muammolardan biri va,
bizningcha, eng muhimi “eng kichik kommunikativ til birligi” bo’lmish gapning tabiatini
mufassal o’rganish va shu asosda tilning umumiy nazariyasini va tilning tafakkur bilan
munosabatini bilishga yordam beruvchi umumahamiyatga molik bo‟lgan nazariy tizimni
yaratishdir. Tillarning tipologiyasini o‟rganish faqatgina har xil strukturaga va alomatlarga
ega bo‟lgan barcha tillarning tipologik klassifikatsiyasini yaratish bilan birga ularning asosiy
glottogonik (kelib chiqish) tarraqqiyotini ham aniqlashga yordam beradi. Mazkur maqola
Ingliz va o’zbek tillarida temporal sintaksemalarning adverbial variantlari haqida so’z
yuritadi.
ПРОИЗВОДСТВЕННЫЙ РОМАН. ТЕОРИИ И ПРОБЛЕМЫ ЖАНРА

90
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
разных местах (как на производстве, так и на войне). «Производственный роман» –
само по себе производство становится главным персонажем произведения. Перед
писателем стоит цель не столько изобразить индивидуальные личности, особенности
их характера и взаимоотношений в социуме сколько показать производство как
единый механизм, в котором одновременно, существуют многие персонажи,
пересекаются различные человеческие судьбы, параллельно происходят различные
события. Одновременность всего происходящего – главная отличительная черта
«производственного романа». Тут важен процесс происходящего, который в свою
очередь складывается из отдельных описаний, историй, происшествий. Иными
словами, «производственный роман» можно сравнить с мозаикой, в который
невозможно увидеть цельную картину не собрав все части пазла в едино.
История развития жанра в СССР - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn...

91
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
частым приёмом при создании похожих произведений в СССР была необходимо-
творческая командировка писателя на
производство или даже стройку, которые
играли важнейшее значение для превращение СССР в индустриализированное
общество. Роль пропаганды и публицистики которой отводилась огромнейшая роль в
идеологии советской литературе, отражалась не только на форме, а также и на
содержании самой литературы. У писателя Валентина Катаева в его работе "Время,
вперёд!" трудящиеся проводят дни и ночи на стройке, и
забывают даже о базовых
нуждах, таких как еда; в произведении
4
"Цемент" Фёдора Гладкова - герои отрекаются
от своего счастья, и теряют дорого человека, дочь, ради превращения страны в
промышленное общество, ради индустриализации; и
в романе этого писателя
"Энергия" один из героев погибает на своей работе прямо на виду у заграничной
делегации. Для романов в сфере производства того периода было свойственно очень
сильное чувство коллективизма и узко-профильный взгляд на личность, которая
нередко просто вытеснялась далеко за границы романного произведения. М. М.
Кузнецов в 1954 писал, что самым основным героем является конвейер, но не
работник, не
человек. Многие
писатели
того
периода
писали
в
жанре
производственного романа только из личностных соображений,
так как это давало
своеобразную гарантию того, что власть того времени будет относиться к ним
благосклонно, что в свою очередь вело в материальное благополучие и собственной
безопасности.
Научная
и
в
то
же
время фантастическая
работа
Александра
Беляева
"
Подводные
земледельцы
" тоже была написана в стиле тех
времен, по правилам производственного романа, который включал вредителей и
обращался к ним как к врагам народа.
In conclusion - «Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya» nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya...

12
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya
1. Bransford, John, Brown, Ann, and Cocking, Rodney. (1999) How People Learn - Brain,
Mind, Experience, and School.National Academy Press, Washington, DC.
2. Salomon, G. (1979) Interaction of media, cognition, and learning: An exploration of how
symbolic forms cultivate mental skills and affect knowledge acquisition.San Francisco:
Jossey-Bass.
3. Bluestone, Cheryl. (2000) Feature Films as a Teaching Tool. College Teaching, 48(4):141-
146
4. Champoux, Joseph E. (1999) Film as a Teaching Resource. Journal of Management Inquiry,
8(2): 206–217.
5. Goldenberg, Marni, & O'Bannon, Teresa. (2008) Teaching with Movies: recreation, sports,
tourism, and physical education. Human Kinetics.
13
«Zamonaviy dunyoda pedagogika va psixologiya»
nomli 10-son ilmiy, masofaviy, onlayn konferensiya