nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli

|
О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
|
bet | 4/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlari О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-6 soat
|
Talabalar soni: ta
|
О‘quv mashg’ulot shakli va turi
|
Amaliy –yangi bilimlarni mustahkamlash va kо‘nikma va malakalarini shakllantirish bо‘yicha mashg’ulot
|
О‘quv mashg’uloti rejasi
|
Texnika , yong’in xavfsizligi va mehnat xavfsizligi qoidalari bо‘yicha yо‘riqnomalar.
Ish joyida xavfsiz ishlash harakatlari va usullari.
Yong’inga qarshi inventarlarni turlari va joylari bilan tanishish.
Elektr xavfsizligi qoidalariga rioya qilish.
|
О‘quv ishlab chiqarish mashg’ulotining maqsadi: О‘quv ustaxonada xavfsizlik
texnikasi va yong‘in xavfsizligi qoidalari haqida kо‘nikmalarni hosil qilish.
|
О‘qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni о‘zlashtirish natijasida о‘quvchida shakllanadigan asosiy bilim, kо‘nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar:
Texnika, yong’in xavfsizligi va mehnat xavfsizligi qoidalari bо‘yicha yо‘riqnomalar berish;
Ish joyida xavfsiz ishlash harakatlari va usullarini о‘rgatish;
Yong’inga qarshi inventarlarni turlari va joylar bilan tanishtirish;
Elektr xavfsizligi qoidalarga rioya qilishni о‘rgatish;
|
О‘quv faoliyati natijalari:
Texnika, yong’in xavfsizligi va mehnat xavfsizligi qoidalari bо‘yicha yо‘riqnomalarni bilib oladilar;
Ish joyida xavfsiz ishlash harakatlari va usullarini ayta oladilar;
Yong’inga qarshi inventarlarni turlari va joylarni ayta oladilar;
Elektr xavfsizligi qoidalarga rioya qila oladilar;
|
О‘qitish metodlari
|
Mashq, yо‘riqnoma berish, amaliy ish, kо‘rsatish.
|
О‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, individual,guruhli va jamoaviy
|
О‘qitish vositalari
|
О‘qitish materiallari tо‘plami, kо‘rgazmali qurollar, gaz alangasida payvandlash jihozlari
|
О‘qitish sharoiti
|
О‘quv amaliyoti ustaxonasi
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki va yozma nazorat,amaliy topshiriq
|
О‘quv ustaxonada xavfsizlik texnikasi va yong‘in xavfsizligi qoidalari mavzusi bо‘yicha amaliy mashg’ulotning texnologik xaritasi
|
| |
О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli

|
О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
|
bet | 9/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlari О‘quv amaliyoti mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-6 soat
|
Talabalar soni: ta
|
О‘quv mashg’ulot shakli va turi
|
Amaliy –yangi bilimlarni mustahkamlash va kо‘nikma va malakalarini shakllantirish bо‘yicha mashg’ulot
|
О‘quv mashg’uloti rejasi
|
Atsetilen generatorini texnik holatini nazorat qilish, ishlashga tayyorlash va tekshirish.
Shlanglarni generatorga, ballonga va gorelkaga о‘rnatish.
Payvandlash gorelkasini texnik holatini tekshirish, ishga tayyorlash.
Gorelkani yondirish va о‘chirish, alangani sozlash.
|
О‘quv ishlab chiqarish mashg’ulotining maqsadi: Gaz alangasida payvandlash
jihozlarini nazoratdan о‘tkazish va ishga tayyorlash haqida kо‘nikmalarni hosil qilish.
|
О‘qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni о‘zlashtirish natijasida о‘quvchida shakllanadigan asosiy bilim, kо‘nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagogik vazifalar:
Atsetilen generatorini texnik holatini nazorat qilish,ishlashga tayyorlash va tekshirish bо‘yicha yо‘riqnomalar berish;
Shlanglarni generatorga, ballonga va gorelkaga о‘rnatish bо‘yicha yо‘riqnomalar berish
Payvandlash gorelkasini texnik holatini tekshirish, ishga tayyorlash bо‘yicha yо‘riqnomalar berish;
Gorelkani yondirish va о‘chirish, alangani sozlash bо‘yicha yо‘riqnomalar berish
|
О‘quv faoliyati natijalari:
Atsetilen generatorini texnik holatini nazorat qilish,ishlashga tayyorlash va tekshirish ishlarini bajarishni о‘rganadilar
Shlanglarni generatorga, ballonga va gorelkaga о‘rnatish ishlarini bajarishni о‘rganadilar
Payvandlash gorelkasini texnik holatini tekshirish, ishga tayyorlash ishlarini bajarishni о‘rganadilar
Gorelkani yondirish va о‘chirish, alangani sozlash ishlarini bajarishni о‘rganadilar
|
О‘qitish metodlari
|
Mashq, yо‘riqnoma berish, amaliy ish, kо‘rsatish.
|
О‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, individual,guruhli va jamoaviy
|
О‘qitish vositalari
|
О‘qitish materiallari tо‘plami, kо‘rgazmali qurollar, gaz alangasida payvandlash
jihozlari
|
О‘qitish sharoiti
|
О‘quv amaliyoti ustaxonasi
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki va yozma nazorat,amaliy topshiriq
|
Gaz alangasida payvandlash jihozlarini nazoratdan о‘tkazish va ishga tayyorlash mavzusi bо‘yicha amaliy mashg’ulotning texnologik xaritasi
|
| |
Udk 11. Mamirov U. X. Namangan viloyat transport boshqarmasi

Udk 11. Mamirov U. X. Namangan viloyat transport boshqarmasi
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
14.05.2024
Hajmi
1,22 Mb.
#233108
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Udk 11. Mamirov U. X. Namangan viloyat transport boshqarmasi
Download
1,22 Mb.
Matnni ko'rish
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq 1 chorraha o tkazuvchanligini oshirish metadalogiyasi namangan shahri"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
194
infratuzilmasi rivojlangan mamlakatlar iqtisodiyoti gurkirab rivojlanmoqda,
mamlakatga xorijiy investitsiyalarni jalb qilinishida ham mamlakatning transport
salohiyati asosiy turtkilardan biri bo‘lib qolmoqda. Hozirda ko‘plab horij
mamlakatlarida shahar jamoat transportini har tomonlama rivojlantirishga katta
e’tibor qaratilmoqda. Shahar aholisi va tashrif buyurgan mexmonlarga qulaylik
yaratish maqsadida shahar jamoat transportida yangidan-yangi innovatsion
g‘oyalarni qo‘llagan holda ushbu soha faoliyatini yanada takomillashtirish o‘ta
muximdir.
Katta
shaharlarda
transport
oqimlarini
boshqarishning
samarali
strategiyalarini izlash, yo‘l tarmog‘ini, undagi muhandislik inshootlarini
loyihalashda va transport oqimini tashkil qilishda maqbul еchimlarni topish uchun
transport oqimlarining juda keng doiradagi xususiyatlarini hisobga olish zarur.
Namangan rivojlanayotgan katta shaharlarda eng katta muommolardan biri
avtotransport vositalarini tirbandligi bo‘lib, bu moammo uzoq vaqtlardan buyon
turli yo‘llar bilan еchimini izlash, hal etish choralari ko‘rilmoqda. Shuningdek,
qo‘shimcha avtomobil yo‘llarini qurilish, mavjud berkitib tashlangan yo‘llarni
ochish, yangi turdagi transport vositalarini (masalan, metro, traleybus) amaliyotga
joriy qilish, transport oqimlarini qayta taqsimlash bo‘yicha еchimlar izlanmoqda
[1].
Transport oqimlarining harakatini o‘rganishda ko‘p omilli modellashtirish
juda istiqbolli bo‘lib, bu ma’lum bir boshlang‘ich parametrlar to‘plami uchun real
transport holatiga adekvat bo‘lgan simulyatsiya modelini yaratish va svetoforni
boshqarishning optimal rejimini topish imkonini beradi.
Matematik modellashtirish zamonaviy axborot texnologiyalari bilan
birgalikda yo‘l tarmog‘i diagrammalarini loyihalash, svetofor parametrlarini
o‘zgartirish va yo‘l o‘tkazuvchanligiga qanday ta’sir qilishini (real vaqt rejimida)
kuzatish mumkin bo‘lgan dasturiy muhitni yaratish imkonini beradi. Virtual
muhit qisqa vaqt ichida shahar yo‘l tarmog‘i faoliyatini takomillashtirish va
yaxshilashga qaratilgan muayyan chora-tadbirlarning samaradorligini tekshirish
imkonini beradi.
Chorrahalarda yo‘l harakatining tashkil etilishi (YHTE) ulardagi transport
oqimining intensivligi bilan belgilanadi. Agar chorrahadagi harakat hajmi
nisbatan past bo‘lsa, chorraha nazoratsiz bo‘lib ishlashi mumkin. Shu bilan birga,
bunday chorrahaning samaradorligi chorrahaga yaqinlashishdagi etarli
miqdordagi qatorlar, shuningdek, transport oqimlarining intinsivligi bilan
belgilanadi. Harakatning intensivligi oshib, ma’lum qiymatlarga еtganda,
chorrahadagi harakatni bir darajadagi tashkil qilish faqat svetofordan
foydalanganda mumkin bo‘ladi [1-4].
|
| |
A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira

|
A.Navoiy, Qo‘qon va NodiraBog'liq 1 chorraha o tkazuvchanligini oshirish metadalogiyasi namangan shahriA.Navoiy, Qo‘qon va Nodira
ko‘chalari kesishmasi chorrahasida
chapga burilishini ko‘rib chiqishimiz
mumkin bo‘ladi.
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
202
5-rasm. A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmasi chorrahani
takomillashtirilgan ko‘rinishi
Xulosa qilib shuni aytadigan bo‘lsak, takomillashtirish natijalariga ko‘ra,
tajribada ko‘rilayotgan chorrahada chapga burilishga 2 ta bo‘lakni tashkil etish
hisobiga 1–jadvaldagi 7 va 9 yo‘nalish chizig‘idagi avtotransport vositalarini
chorrahani 1 sikl davomida yakunlashi ya’ni chorrahada qolib ketgan transport
vositalari mavjud bo‘lmasligini ko‘rsatadi. Shu bilan birga, chorrahadan
svetaforning ruhsat berish ishorasida o‘tishi lozim bo‘lgan har bir bo‘lak bo‘yicha
hisoblashlarni aniqlash imkoni bo‘ladi. Bu orqali transport oqimini nazorat qilish,
svetaforning sikllarini o‘zgartirish va qo‘shimcha bo‘laklarni qo‘shish orqali
chorrahadagi tirbandliklarni oldini olish mumkin. Shuningdek, bir tomondan
harakatlanayotgan boshqariladigan chorrahalar orqali o‘tish jarayonidagi jami
transport vositalarini hisobini topish uchun quyida keltirilgan model blok-sxemasi
orqali aniqlanadi.
Chorrahadagi svetafor yashil chiroq yonish davomiyligini 55 – sekundga
oshirilganda 7 va 9 uchastkalarni o‘tkazuvchanligi 25-30 % ga oshadi, 6 va 8
uchastkalarniki ham shunga mutonosib o‘tkazuvchanligi oshadi.
Chorrahadagi o‘rganilgan transport oqimiga asosan chapga burilishni
taqiqlash maqsadga muvofiq emasligini ko‘rsatadi.[20-29]
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
203
5-rasm. Boshqariladigan chorrahadagi transport oqimini hisoblash modeli
|
| |
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq 1 chorraha o tkazuvchanligini oshirish metadalogiyasi namangan shahri"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
199
4-rasm. A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmasi chorrahasidagi
svetaforni (asosiy yo‘nalishdagi) tartibga solishning turli rejimlari uchun
o‘tkazuvchanlik qobilyatiga bog‘liqlik grafigi.
Simulizatsiya natijalariga ko‘ra, o‘rganilayotgan chorrahada amalga
oshirilishi mumkin bo‘lgan asosiy еchimlarni ko‘rib chiqamiz.
1. Svetaforning signal rejimini takomillashtirish;
2. Chorrahada chapga burilishni taqiqlash;
3. Ko‘cha bo‘ylab yo‘lni kengaytirish;
4. A.Navoiy ko‘chasi tutashgan joyda aylanma yo‘l tashkil etish;
5. Umumiy to‘xtash cho‘ntagi hosil qilish;
Chorrahada svetaforni tartibga solishni signal rajimini o‘zgartirish ishlab
chiqilgan modelda harakat parametrlari o‘lchanadi.
Svetafor boshqarish rejimlarini ko‘rib chiqilayotgan chorraha uchun
uchastkalarning o‘tkazuvchanligi 1–jadvalda keltirilgan.
Transport oqimlarini birinchi tadqiqotlari statistik xarakterga ega edi xalos.
Ular tezlik va transport hajmi kabi transport oqimi xususiyatlarining o‘rtacha va
standart og‘ishlarini o‘lchash usullarini o‘z ichiga oladi. Keyinchalik ehtimollik
tadqiqotini hisobga olish bilan Nuyuton binomiali quyidagi ko‘rinishga ega
bo‘ladi [4-11].
n
x
x
n
n
q
p
x
n
x
n
q
p
x
0
)
(
)
(
)!
(
!
!
)
(
Mustaqil sinovlar ketma-ketligini ko‘rib chiqadigan bo‘lsak, ma’lum bir
xodisaning sodir bo‘lsh ehtimoli
p
bilan belgilab, binom taqsimotining
formulasini quyidagi ko‘rinishda ifodalash mumkin.
)
(
)
(
x
n
x
q
p
x
n
x
P
Bu еrda
p
-har qanday sinovda muvofaqqiyatli natijaga erishish ehtimoli;
q
-Har qanday sinovda muvofaqqiyatsizlik ehtimoli
n
-mustaqil sinovlar soni.
|
| |
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru

|
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ruBog'liq 1 chorraha o tkazuvchanligini oshirish metadalogiyasi namangan shahri"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
200
𝑃(𝑥)
-
x
sinovlarda
n
ta muvofaqqiyatli natijaning yuzaga kelish ehtimoli.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, o‘rganilayotgan
A.Navoiy, Qo‘qon va
Nodira ko‘chalari kesishmasi
chorrahasidan olingan natijalar bo‘yicha 1-
jadvaldagi 1 va 2 yo‘nalish chizig‘laridagi avtomobillarning 35% chapga burilib,
o‘ngga burilish taqiqlangan yo‘nalish bo‘yicha ko‘rib chiqadigan bo‘lsak,
yuqoridagi formulaga ko‘ra, ketma-ket harakatlanayotgan uchta mashinadan
birini chapga burilish ehtimoli quyidagicha hisoblashimiz mumkin [12-22].
443
,
0
)
65
,
0
(
)
35
,
0
(
!
2
!
1
!
3
)
2
(
2
1
P
Chorrahaga avtomobilning kelishini taqsimlash.
Yashil signalning davomiyligini siklning turli bosqichlari o‘rtasida
taqsimlashning bir necha usullari mavjud. Eng oddiy usul, kelish tezligini ko‘rib
chiqayotgan soat davomida har qanday siklda doimiy bo‘lishi, chiqish tezligi va
yashil fazada doimiy bo‘lishi haqidagi taxminlarga asoslanadi.
Agar kelayotgan avtomashinalar bir xil oqim hosil qiladi deb faraz
qiladigan bo‘lsak, u holda sikl vaqtini hisoblash va svetaforning ish rejimini
aniqlash
oqilona
asosda
aniqlanadi.Ushbu
bosqich
uchun
maksimal
o‘tkazuvchanlikni avtomobillar navbatini ishga tushirish va to‘xtatish vaqtida
biroz vaqt yo‘qotishini hisobga olgan holda avtomobillar orasidagi masofani taxlil
qilish orqali olish mumkin.
Puasson taqsimoti chorraha kelayotgan avtomobillar oqimini bashorat
qilish uchun samarali hisoblanadi. Pausson formulasi svetafor siklda chorrahaga
ma’lum miqdordagi transport vositalarining еtib kelish ehtimolini, har bir siklga
kelgan o‘rtacha sonidan kelib chiqqan holda ifodalanadi.
Chorrahaning o‘tkazuvchanligi ketma-ket transport vositalari orasidagi
masofani taxlil qilish orqali aniqlanadi. Ketma-ket transport vositalari orasidagi
o‘rtacha masofa D quyidagi tenglama bilan ifodalanadi.
O‘rtacha kichik masofa
к
интинсивли
вакт
|
| |
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru

"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
197
1-jadval
A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalaridagi transport oqimlari natijalari
Yo‘nalish chizig‘i
Oqim jadalligi,
avt/soat
Oqimni martshrut
bo‘ylab
taqsimlanishi
Jami, avt/soat
1
617
65 %
955
2
338
35 %
3
295
22 %
1315
4
678
52 %
5
342
26 %
6
1713
65 %
2321
7
608
35 %
8
1601
74 %
2023
9
422
26 %
Transport
oqimini
A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari
kesishmasidagi chorrahada hisoblashda 4 ta kamera yordamida amalga oshirildi.
olingan natijalarga asosan, har bir marshrut bo‘ylab harakatlanayotgan transport
vositalari soni hisoblandi.
Y
o
‘n
a
l i
sh
(f
a
z
a
)
(4)
 yoki - Udk 11. Mamirov U. X. Namangan viloyat transport boshqarmasi

"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
201
D
D
K
G
C
V
)
(
3600
Quyidagilardan kelib chiqib, sikl davomiyligi tenglamasini yozishimiz
mumkin.
V
D
D
K
C
3600
)
(
3600
Puasson
taыsimoti funksiyasi formulasi agar siklda keladigan
mashinalarning щrtacha soni
m
ma’lum bo‘lsa, “Pik” vaqtda har bir siklda kamida
x
+1 avtomobil еtib kelish ehtimoli aniqlash imkonini beradi.
1
1
!
)
1
(
)
1
9
x
m
x
x
e
m
x
P
C
V
m
3600
Ko‘cha bo‘ylab yo‘lni ma’lum qismini kengaytirish va qarama qarshi
bo‘lakni ajratuvchi sidirg‘a chizig‘ini siljitish orqali erishilgan samaradorlikni
ko‘rishimiz mumkin bo‘ladi 5-rasm.
Avtomobillarning chorrahaga kelishini ko‘rib chiqilayotganda chorrahaga
qancha mashina kelayotganini aniqlash qiyin bo‘ladi. Bunday holatlarda Puasson
taqsimotini qo‘llash maqsadga muvofiq. Puasson formulasida Eyler doimiysi е
dan foydalanib quyidagicha izohlash mumkin bo‘ladi.
ye
=
1
0!
+
1
1!
+
1
2!
+
1
3!
+ ⋯ = 2,7183
bu raqam natural logorifmlarning asosidir.
Bundan kelib chiqadiki, Puasson taqsimotining dispersiyasini quyidagicha
yozish mumkin.
𝑃(𝑥) =
𝑒
−𝑚
∙ 𝑚
𝑥
𝑥!
bu еrda
x
=0, 1, 2,… qiymatlarga ega bo‘ladi.
Puasson taqsimoti quyidagilarni bajarish imkonini beradi: taxlil, ma’lum
bir nuqtadagi transport hajmi, bo‘sh to‘xtash joyi ehtimolini aniqlash, bazi yo‘l-
transport xodisalarining fazoviy taqsimotini o‘rganish va chapga burilishdagi
transport vositalari uchun kesishmalarni loyihalash.
Yuqoridagi qonuniyatlardan kelib chiqib,
Transportni modellashtirish

Transportni modellashtirish
Transport oqimini modellashtirish uchun Namangan shahrining yo‘l
tarmog‘ining muammoli nuqtalari aniqlanadi.
Namangan shahrini oladigan bo‘lsak, aholi zich joylashganligi sababli
qo‘shimcha yo‘llarni qurish imkonsiz bo‘lgan vaziyatni ko‘rib chiqamiz. Bunday
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
195
vaziyatlarda qo‘shimcha yo‘l transport tizmi vositalarini joriy qilish samarali
emas, chunki boshqa transport tizimlari (tramvay, trolleybus metro va h.k.) joriy
qilinishi faqatgina yo‘lovchi oqimini transportda yurishini kamaytirish imkonini
bersada, muammo еchilmaydi.
Bundan muommolarni еchishni eng oddiy usulidan ya’ni chorrahani
o‘tkazuvchanlik qobilyatini oshirishdan boshlaylik. Avval chorrohadagi
svetaforni boshqarish tirbandlikga ta’sirini aniqlaymiz.
Harakatni tashkil etish bo‘yicha mutaxassis ta’kidlashicha, svetafor takti
transport oqimi va harakat xavfsizligiga ta’sir qiladi.
Bundan tashqari, yo‘l harakati xavfsizligi ko‘plab omillarga bog‘liq:
harakatlanish tartibi va transport vositalarining texnik holati, yo‘l sharoitlari,
transport vositalari haydovchilarining malakasi va boshqalar [2, 3, 4].
Yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlovchi asosiy omillar bu transport
vositalarining tezligi va ular orasidagi masofadir [5]. Binobarin, muammo
harakatlanuvchi avtomobillar orasidagi minimal xavfsiz masofani (masofani)
analitik aniqlash zaruratidan kelib chiqadi.
Yo‘l harakati boshqaruvi sohasidagi ko‘plab mahalliy va xorijiy olimlar va
mutaxassislar chorrahalarda svetofor siklining davomiyligini hisoblash va ularni
takomillashtirishning mavjud usullarini ishlab chiqishga hissa qo‘shdilar [6-8].
Svetafor sikli bosqichi davomiyligining siklning umumiy davomiyligiga
nisbati yashil signalga kelgan avtomobillar sonining butun sikl uchun kelgan
avtomobillar soniga nisbatiga tengdir.
Agar kelayotgan avtomashinalar bir xil oqim hosil qiladi deb faraz qilsak,
u holda sikl vaqtini hisoblash va svetaforning ish rejimini aniqlash oqilona asosga
asoslanadi. Ushbu bosqich uchun maksimal o‘tkazuvchanlikni avtomobillar
navbatini ishga tushurish va to‘xtatish vaqtiga biroz vaqt yo‘qotilishini hisobga
olgan holda avtomobillar orasidagi masofalarni taxlil qilish orqali olish mumkin
[9-10].
|
-rasm. A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmalari chorrahasida

|
-rasm. A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmalari chorrahasidaBog'liq 1 chorraha o tkazuvchanligini oshirish metadalogiyasi namangan shahri
3-rasm. A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmalari chorrahasida
svetaforni tartibga solishning mavjud rejimlari.
Shuningdek, chorrahadagi svetaforni tartibga soluvchi ishoralari (rejimlari)
taxlil qilindi [10-18].
Svetaforning
boshqarish
rejimlarini
optimallashtirish
orqali
o‘tkazuvchanligini oshirish uchun, yo‘l va avtomobillarning texnik
parametrlariga qarab ko‘plab omillar ta’sir qiladi. Shuning uchun, o‘tkazish
qobilyati to‘g‘risida ishonchli ma’lumotlarni olish uchun turli xil yo‘l
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
198
sharoitlarida
oqimdagi
avtomobillarning
o‘zaro
ta’siri
tavsiflovchi
ko‘rsatkichlarni hisobga olish kerak bo‘ladi [9-11].
- Chiziq kengligi,
- Ko‘chada to‘xtash joyi mavjudligi
- Bo‘ylama qiyaligi
- Jamoat transporti bekatlarining mavjudligi
- Xudud turi
- Chapga va o‘ngga burilish yo‘nalishlari
- Piyodalar harakatining mavjudligi
- Boshqariladigan fazalar soni
- Tartibga solish siklining davomiyligi
Avtomatlashtirilgan boshqaruv bilan kesishishning o‘tkazuvchanligini
oshirish uchun boshqarish rejimlarini optimallashtirishda to‘xtash chizig‘i
kesimida qatnov qismining harakatlanish chizig‘ining o‘tkazuvchanligi
quyidagilar bilan aniqlanadi:
- chorrahada harakatlanayotgan barcha avtomashinalar svetafor oldida
kechikishi mumkin, bu esa qatnov qismi imkoniyatlaridan to‘liq foydalangan
holda katta zichlikdagi transport oqimlari mavjud bo‘lganda amalda sodir bo‘ladi.
- svetoforning signali yoqilgandan so‘ng chorraha oldida avtomashinalar
navbati hosil bo‘lganligi sababli chorraha bo‘ylab harakatlana boshlagan transport
vositalarining tezligi va ular orasidagi vaqt oralig‘i qanday bo‘lishidan qat’iy
nazar bir xil bo‘ladi.
Yuqoridagi shartlar mavjud bo‘lganda, to‘xtash chizig‘i qismida qatnov
qismining bir bo‘lagining o‘tkazish qabul qilingan metodika bo‘yicha
hisoblangan algoritmi
Chorrahasida svetoforni tartibga solish rejimlarining ta’sirini baholash
uchun A.Navoiy, Qo‘qon va Nodira ko‘chalari kesishmasi chorrahasida yo‘l
harakati parametrlari bo‘yicha biz svetoforni o‘rnatishning signal rejasini
o‘zgartirish orqali transport holatini simulyatsiya qilamiz. Shu bilan birga,
ikkinchi bosqich o‘zgarishsiz qoladi (30 s), chunki bu vaqt piyodalar piyodalar
o‘tish joyidan o‘tishlari uchun zarurdir.
Birinchi bosqichning vaqti 30 s dan 55 s gacha (dastlabki vaqt 30 s) 5
sekundlik bosqichlarda o‘zgaradi (4-rasm).
Simulyatsiya natijalari - turli xil svetoforlarni boshqarish rejimlari uchun
ko‘rib chiqilayotgan uchastkalarning o‘tkazuvchanligi xar xil bo‘lashini
ko‘rishimiz mumkin [11-22].
|
| |
"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru

"Экономика и социум" №5(108)-2 2023 www.iupr.ru
206
26.
Bahodirxon o‘g S. M. SHAHAR YO ‘LOVCHI
TRANSPORTI
TRANSPORT
XIZMATI
SIFAT
PARAMETRLARINI
BAXOLASH
//Proceedings of International Conference on Modern
Science and Scientific
Studies. – 2023. – Т. 2. – №. 2. – С. 329-335.
27.
Alijon o’g’li X. A. AVTOSERVIS
KORXONALARINI HUDUDIY
JOYLASHUVINI
MODELLASHTIRISH
NAZARIY
ASPEKTLARI
//Proceedings of International Educators Conference. – 2023. – Т. 2. – №. 1. – С.
426-432.
28.
Marufkhon S. Foreign Experience of Assessing the Quality and Reliability of
the Functioning of Urban Public Passenger Transport //Global Scientific Review.
– 2022. – Т. 7. – С. 9-13.
29.
Bahodirxon o'g, Saidyusupov Ma'rufxon. "li, & Po'filatov
Odiljon Olimjon
o'g'li. (2023)."
SHAHAR YO'LOVCHI TRANSPORTI TRANSPORT XIZMATI
SIFAT PARAMETRLARINI BAXOLASH. Zamonaviy fan va ilmiy tadqiqotlar
bo'yicha xalqaro konferentsiya materiallari
2.2: 329-335.
«Zinama-zina» texnologik jadvali

|
«Zinama-zina» texnologik jadvali
|
bet | 7/59 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #150522 |
Bog'liq Jоrayev Soatjon Gaz payvandlash ishlari«Zinama-zina» texnologik jadvali
№
|
Topshiriq nomi
|
Topshiriq natijasi
|
1
|
О‘quv ustaxonasida xavfsizlik texnikasi, elektr va yong‘in xavfsizligi qoidalari?
|
|
2
|
Gaz bilan payvandlash postlari tuzilishi va uning о‘lchamlari?
|
|
3
|
Payvandlash postiga qо‘yiladigan sanitariya, gigiyena va xavfszlik texnikasi talablari bо‘yicha postda ish qanday tashkil qilinadi?
|
|
ilova
Yangi mavzu bayoni
Texnologik zonada ishlatiladigan shaxsiy himoya vositalari.
ilova. Darsni yakunlash
Mavzu xulosalanadi. Darsda faol qatnashgan о‘quvchilar baholanadi.
Uyga vazifa: Payvandlash postiga qо‘yiladigan sanitariya,gigiyena va xavfszlik texnikasi
talablari bо‘yicha postda ishni tashkil qilish bо‘yicha mustaqil ishlanma tayyorlash
YORIQNOMALI TEXNOLOGIK XARITA
Texnologik - yо‘riqnoma beruvchi xarita.
|
| |
1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering

|
1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering
|
bet | 1/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 21,36 Kb. | | #248483 |
Bog'liq Qurilma
Telekommunikatsiya texnologiyalari (“Mobil tizimlar”) 0151-22-guruh talabasi Nazarov Ravshanbekning “Kompyuterni tashkil etilishi fanidan bajargan amaliy ishi.
1-topshiriq
1. Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering. Qurilma | Izoh | Modeli | MacBook Pro M1 | Korpusi | Aluminum qurilma, yuqori sifatli materialdan ishlangan, yorqinlik va qimmatli tasvir | Processor (Chip) | Apple M1 chip, barcha ma'lumotlar ishlab chiqarish uchun kuchli va samarali | Xotira (RAM) | 8 GB yoki 16 GB DDR4 RAM, kompyuterda bir nechta dasturlarni parallel ishlashga imkon beradi | Haydovchi disk (SSD) | 256 GB, 512 GB, yoki 1 TB SSD, tez yuklash va boshqarish vaqtini kamaytiradi | Grafik karta | Apple o'zining M1 chipida integratsiyalangan grafiklar, yuqori darajadagi grafik ishlarini bajarish uchun mo'ljallangan | Ekran | |
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering
|
inch Retina Display, yuqori sifatli tasvir va keng ko'rib chiqish qobiliyati

inch Retina Display, yuqori sifatli tasvir va keng ko'rib chiqish qobiliyati
Qurilma
Izoh: MacBook Pro M1, yuqori sifatli materiallardan ishlangan ergonomik dizaynga ega bo'lib, Apple'ning yangi M1 chipi bilan ta'minlangan, bu kompyuter juda tez ishlaydigan va yuqori darajadagi grafik ishlarini ham o'tkazadi. Yuqori sifatli ekran va tovush tizimlari, shuningdek, foydalanuvchilarga qulay ishlatish imkonini beradi.2. Kompyuterni quyidagi tasnifga ko‘ra tanlang: 1-guruh: ofis dasturlar uchun, video, audio ma’lumotlarni qayta ishlash uchun. 2-guruh: video va tasvirlarni qayta ishlash uchun. 3-guruh: qo‘shimcha grafik protsessorga ega bo‘lgan kompyuter. 4-guruh: o‘yinlar va ilovalarni ishlab chiqish uchun. 5-guruh: yuqori unumdorlikka ega kompyuter. MacBook Pro M1 kompyuteri quyidagi tasnifga ko‘ra 1-guruhga mansub bo'ladi: 1-guruh: Ofis dasturlar uchun, video, audio ma’lumotlarni qayta ishlash uchun. Ushbu kompyuterlar, ofis dasturlari uchun idealdir va video/audio muharrirlikni ham yaxshi o'tkazadi. Ayni vaqtda, ular yuqori amalga oshirish kuchi va kuchli chipti orqali ma'lumotlarni tez ishlash imkoniyatlariga ega. 3. Guruhlar kesimida tasniflangan vazifalarni hamda shaxsiy kompyuteringizni asosiy xususiyatlarini jadval asosida keltiring.
Download 21,36 Kb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa inch Retina Display, yuqori sifatli tasvir va keng ko'rib chiqish qobiliyati
|
Asosiy xususiyatlar - 1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida...

|
1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering
|
bet | 3/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 21,36 Kb. | | #248483 |
Bog'liq QurilmaAsosiy xususiyatlar
1
|
Ofis dasturlar uchun, video, audio ma’lumotlarni qayta ishlash uchun
|
- Model: MacBook Pro M1 - Korpusesi: Aluminum qurilma - Processor: Apple M1 chip - Xotira: 8 GB yoki 16 GB DDR4 RAM - Haydovchi disk: 256 GB, 512 GB, yoki 1 TB SSD - Grafik karta: Integratsiyalangan Apple M1 chip grafiklar - Ekran: 13.3 inch Retina Display - Tovush tizimi: Kuchli tovush qurilmasi, integratsiyalangan mikrofonlar
|
2
|
Video va tasvirlarni qayta ishlash uchun
|
- Grafik karta: Integratsiyalangan Apple M1 chip grafiklar - Ekran: 13.3 inch Retina Display - Tovush tizimi: Kuchli tovush qurilmasi, integratsiyalangan mikrofonlar
|
3
|
Qo‘shimcha grafik protsessorga ega bo‘lgan kompyuter
|
- Processor: Apple M1 chip - Grafik karta: Integratsiyalangan Apple M1 chip grafiklar - Ekran: 13.3 inch Retina Display - Tovush tizimi: Kuchli tovush qurilmasi, integratsiyalangan mikrofonlar
|
4
|
O‘yinlar va ilovalarni ishlab chiqish uchun
|
- Processor: Apple M1 chip - Grafik karta: Integratsiyalangan Apple M1 chip grafiklar - Ekran: 13.3 inch Retina Display - Tovush tizimi: Kuchli tovush qurilmasi, integratsiyalangan mikrofonlar
|
5
|
Yuqori unumdorlikka ega kompyuter
|
- Model: MacBook Pro M1 - Processor: Apple M1 chip - Xotira: 8 GB yoki 16 GB DDR4 RAM - Haydovchi disk: 256 GB, 512 GB, yoki 1 TB SSD - Grafik karta: Integratsiyalangan Apple M1 chip grafiklar - Ekran: 13.3 inch Retina Display - Tovush tizimi: Kuchli tovush qurilmasi, integratsiyalangan mikrofonlar
|
Xulosa
Bu guruhga mansub kompyuter, ofis dasturlari va video/audio muharrirlik uchun juda yaxshi. U yuqori darajadagi ish stolida, matn tahrirlashda, multimedia dasturlar bilan ishlashda yoki videolar va musiqalar tahrirlashda yaxshi ishlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar
https://support.apple.com/ru-ru/111893
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-topshiriq Shaxsiy kompyuteringizning asosiy qurilmalari haqidagi ma`lumotlari jadval asosida taqdim eting va izoh bering
|
Musiqali pauza
O’quvchilar musiqani tinglab asar nomi,xarakteri va qanday cholg’ular ijrosida ijro qilinganligini bilish.
8

|
Musiqali pauza
O’quvchilar musiqani tinglab asar nomi,xarakteri va qanday cholg’ular ijrosida ijro qilinganligini bilish.
8
|
bet | 3/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 264,5 Kb. | | #116546 |
Bog'liq 7-sinf MUSIQA ochiq dars7.Musiqali pauza
O’quvchilar musiqani tinglab asar nomi,xarakteri va qanday cholg’ular ijrosida ijro qilinganligini bilish.
8.Slaydlar bilan ishlash
Slaydlar tasvirini ko’rib,musiqaga oid kamida 5 ta aniq ma’lumotlar berishlari kerak.
9.Tezkor savollar
Har ikkala o’quvchiga tezkor 10 tadan savol beriladi.
Eng ko’p to’g’ri javob bergan o’quvchi g’olib deb e’lon qilinadi.
TEZKOR SAVOLLAR:
1-guruh
1.Doston ijrojisi kim? Baxshi yoki shoir;
2.Shashmaqomning birinchi
maqomi nomi nima? Buzruk;
3.Tanburda nechta tor bor? 3 ta;
4.Birinchi torli musiqa asbobi nima? Arfa;
5.Bastakor nima bilan manzara yasaydi? Ohang bilan;
6.Dirijor kuyni nima bilan boshqaradi? Qo’llari bilan;
7.Sozanda nima qiladi? Soz chaladi;
8.Ikki nayning birlashishi Qo’shnay;
9.Maqom ijrochisi kim? Hofiz;
10.Do major qaysi tovushdan boshlanadi? Do dan;
2-guruh
1.Ham chetib,ham kamon bilan
chalinadigan torli musiqa cholg’usi Sato;
2.Puflab chalinadigan eng kichik asbob Nay;
3.Eng qadimiy cholg’u asboblari Nay,hushtak,
doira;
4.Shashmaqom so’zi qanday
ma’noni anglatadi? Olti maqom;
5.Re major qaysi tovush bilan
tugaydi? Re tovushi bilan;
6.Kim raqs xrom aylaydi? Raqqosa;
7.Musiqada tovush nima bilan
o’lchanadi? Ton bilan;
9.Musiqa sohasida akademik
unvonini olgan kishi kim? Yunus Rajabiy;
10.Tovush belgisi nima? Nota;
10.Bilimdonlik sinovi
O’quvchilarga musiqiy musiqiy belgilar ta’rifi beriladi.Ular bu qaysi belgiga tegishliligini ajratib berishadi
Kuy yokli tovushni yarim ton pasaytiradi. ( Bemol)
Kuy yoki tovushni yarim ton ko’taradi. ( Diyez)
Ko’tarilgan yoki pasaytirilgan
tovushni bekor qiladi .(Bekar).
11.Musiqiy atamalar
O’quvchilar yozuv taxtasiga taklif qilinadi va ularga 1daqiqa vaqt beriladi.Bu vaqtda ular musiqaga oid atamalar yozishlari shart.Eng ko’p atama yozgan o’quvchi g’olib deb topiladi.
12.Ijodiy faoliyat
O’quvchilarga bir nechta to’rtliklar beriladi.Ikki o’quvchi ham o’ziga ma’qul bo’lgan to’rtlikni tanlab,unga kuy bastalaydilar.
Juftliklar o’zaro 12 shart asosida bellashadilar.To’liq va aniq javob bergan o’quvchi RAG’BAT bilan,to’liqsiz javob bergan o’quvchi JARIMA bilan baholanadi.
Umumiy natijaga ko’ra o’quvchilar guruhda va yakka tartibda baholanadilar.
SABOQNI MUSTAHKAMLASH:Saboqda faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va mavzu yuzasidan savol-javob o’tkazish.”Baliq skleti” interfaol uslubida o’quvchilarni olgan bilim,malaka va ko’nikmalarini aniqlash va mustahkamlash.
VAZIFA:Mavzuga oid manbalar yi’gish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Musiqali pauza
O’quvchilar musiqani tinglab asar nomi,xarakteri va qanday cholg’ular ijrosida ijro qilinganligini bilish.
8
|
DARSNING TIPI - Romitan tuman

|
Romitan tuman
|
bet | 2/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 264,5 Kb. | | #116546 |
Bog'liq 7-sinf MUSIQA ochiq darsDARSNING TIPI: Yangi bilim beruvchi
DARS TURI : Yakkama-yakka raqobat
DARS USLUBI : Noan’anaviy integral-aralash
DARS JIHOZI : Musiqa asbobi,darslik,ko’rgazmalar,slaydlar,kompyuter,qo’shimcha adabiyotlar;
DARSNING BORISHI:
a)Tahkiliy qism
b)ovoz sozlash mashqi Lya-minor tonnaligi
v)o’tilgan mavzuni mustahkamlash
Jamoa bo’lib kuylash:
SAVTI KALON SOQIYNOMASI
Bobur g’azali “Rost” maqomidan
Keltursa yuz baloni o’shal bevafo menga,
Kelsun,agar yuzimni evursam balo menga.
Netgaymen ul rafiq bilakim qilur base,
Mehr-u vafo raqibg’a,javr-u jafo menga.
Begona bo’lsa aql meni telbadin ne tong,
Chun bo’ldi ul parisifatim oshno menga.
REJA:
1.Bastakorlar hayoti va ijodi
2.Musiqa asboblari
3.Musiqiy janrlar
4.Shashmaqom haqidagi bilimlar
5.Musiqiy uslublar
6.Topishmoqlar
7.Musiqali pauza
8.Slaydlar
9.Tezkor savollar
10.Bilimdonlik sinovi
11.Musiqiy atamalar
12.Ijodiy faoliyat
DARSNING BORISHI:
O’quvchilar davomati tekshiriladi va darsga tayyorgarlik ko’radi.
O’quvchilar bugungi darimiz “O’yla,izla,top!” o’yini tarzida o’tkaziladi.Darsni ikki guruhga bo’lingan holda olib boramiz.
O’quvchilar 2 guruhga bo’linib,ularga nom beriladi.Guruh nomini o’quvchilar tanlaydilar.
1.Bastakorlar hayoti va ijodi
Har ikkala o’quvchi mustaqil o’qish uchun berilgan 3 ta bastakor rasmlarini tanlab,ular haqida ma’lumotlar beradi.
2.Musiqa asboblari
Har ikkala o’quvchidan tanlangan 2 asbob haqida aniq ma’lumotlar berish talab qilinadi.
3. Musiqiy janrlar
1.QO”SHIQ
2.RAQS
3.LAPAR
O’quvchilar musiqiy janrlarni tavsiflay olishlari va haqida to’liq ma’lumot berishlari lozim
4.Shashmaqom haqidagi bilimlar
O’quvchilar Shashmaqom tarixi va uning bo’limlari,uni
kelib chiqishi va mashhur ijrochilari haqida ma’lumotlar berishlari kerak.
5.Musiqa uslublari
1.SURXANDARYO-QASHQADARYO MUSIQA USLUBI;
2.BUXORO-SAMARQAND MUSIQA USLUBI;
3.XORAZM MUSIQA USLUBI;
4.FARG’ONA – TOSHKENT MUSIQA USLUBI;
Respublikamizda mavjud 4 ta mahalliy uslublar haqida bilim va malakalarini sinovdan o’tkazish.
6.Topishmoqlar
Musiqaga oid belgilar,musiqa asboblari haqida ma’lumotlar beriladi.O’quvchilar qaysi belgi yoki asbob haqida gapirilayotganini bilishlari kerak.
U belgi kuyning ma’lum bir qismini 2 marta takrorlash uchun qo’yiladi.Ko’proq qo’shiq naqarotlarida uchraydi. (Repriza belgisi)
Tovushlarning boshida
Boshlovchi men har doim
Mensiz hech qanday tovush
Yangramaydi hech qachon ( Sol kaliti)
|
| |
Bir qatlamli Perseptonni o’qitish

|
Bir qatlamli Perseptonni o’qitish
|
bet | 15/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordBir qatlamli Perseptonni o’qitish.
Bir qatlamli Perseptonni o'qitish uchun quyidagi jarayonni kuzatamiz:
1.Ma'lumotlarni tayyorlash: O'qitish jarayonida ma'lumotlarni tayyorlash juda muhimdir. Ma'lumotlarni jamlash, normalizatsiya va standartlashtirish amaliyotlari o'tkazilishi mumkin.
2.Vaznlar va biaslarni boshlash qiymatlari: Perseptonni boshlash uchun vaznlar va biaslar boshlang'ich qiymatlari bilan boshlanadi. Ular odatda kichik, boshqa taklif etilgan qiymatlarga o'xshaydi.
3.Ma'lumotlarni kirishlar va chiqishlar qatorlariga joylashdirish: Ma'lumotlar kirishlar va chiqishlar qatorlariga joylashtiriladi. Kirishlar qatorlarida ma'lumotlar joylashadi, chiqishlar qatorida esa maqsad klasslari yoki natijalar joylashadi.
4.Perseptonni faollashtirish funksiyasi (activation function) ni tanlash: Persepton faollashtirish funksiyasini tanlash juda muhimdir. Bu, odatda sigmoid, ReLU yoki tanh funksiyasi bo'lishi mumkin.
5.Perseptonni o'qitish jarayoni: Bir qatlamli Perseptonni o'qitish algoritmi quyidagi jarayonlardan iborat:
a. Ma'lumotlar bo'yicha chiqishni hisoblash: Kirishlar va vaznlar orasidagi ko'paytma va biaslar qo'shilgandan so'ng, chiqishlar hisoblanadi.
b. Chiqishlar bo'yicha xatolarni hisoblash: O'qitish jarayonida, chiqishlar va haqiqiy qiymatlar orasidagi xatolar hisoblanadi.
c. Vaznlar va biaslarni yangilash: Gradient descent algoritmi yordamida, vaznlar va biaslar yangilanadi. Bu yangilanish o'qitish jarayonida chiqishlardagi xatolarni minimalizatsiya qilish uchun amalga oshiriladi.
d. Agar kerak bo'lsa, qayta o'rganish: O'rganish jarayonida kerak bo'lsa, ma'lumotlar qayta tayyorlanadi va Perseptonni o'qitish jarayoni qayta boshlanadi.
5.Natijalarni baholash va nazorat qilish: O'qitilgan Perseptonning natijalari baholanadi va e'tiborli natijalar uchun qo'llaniladi. Agar natijalar maqsadlarga mos kelmasa, algoritmda o'zgartirishlar kiritiladi.
Ushbu jarayonlar o'qitish jarayonida muhim ahamiyatga ega bo'lib, Perseptonning maqsadlarga muvofiq o'rganishini ta'minlashda yordam beradi.
|
| |
Differsiallashning zanjir qoidasi

|
Differsiallashning zanjir qoidasi
|
bet | 10/19 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 58,88 Kb. | | #245889 |
Bog'liq Документ Microsoft Office WordDiffersiallashning zanjir qoidasi.
Differensiallashning zanjir qoidasi (chain rule) funksiyalarni differensiallashda foydalaniladigan asosiy qoidalardan biridir. Bu qoidaning asosiy maqsadi bir nechta o‘zgaruvchili funksiyalarni differensiallashni osonlashtirishdir. Zanjir qoidasi quyidagi tarzda ta'riflanadi:
Agar y=f(g(x)) bo’lsa ya’ni y funksiya g(x) funksiya orqali ifodalangan bo’lsa,u holda y funksiyaning x bo’yicha xosilasi quyidagicha bo’ladi
Chiqish qatlami vaznlarni sozlash.
Chiqish qatlami (output layer) vaznlarni sozlash sun'iy neyron tarmoqlarni o'qitishda asosiy jarayonlardan biridir. Neyron tarmoqni o'qitish jarayonida, vaznlar tarmoqning kirishidan chiqishigacha bo'lgan bog'lanishlarning kuchini ifodalaydi. Chiqish qatlamining vaznlarini sozlash tarmoqning prognoz xatolarini minimallashtirish uchun amalga oshiriladi. Bu jarayon asosan orqaga tarqatish (backpropagation) algoritmi yordamida amalga oshiriladi.
Quyida chiqish qatlamining vaznlarini sozlash jarayoni haqida batafsil tushuntirish keltiriladi:
1. Oldinga tarqatish (Forward Propagation)
Birinchi bosqichda tarmoqdagi kirish ma'lumotlari orqali oldinga tarqatish amalga oshiriladi va neyronlarning har bir qatlamida faollashtirish funksiyalari yordamida chiqishlar hisoblanadi. Yakuniy natijada tarmoq chiqish qatlami hosil qilgan prognoz olinadi.
2. Yo'qotish funksiyasini hisoblash (Compute Loss)
Tarmoqning chiqish qatlami hosil qilgan prognozi haqiqiy qiymatlar bilan solishtiriladi va yo'qotish (loss) funksiyasi yordamida xato hisoblanadi. Yo'qotish funksiyasi sifatida odatda quyidagilar ishlatiladi:
Kvadratik xatolar yig'indisi (MSE - Mean Squared Error) regression vazifalar uchun.
Kross-entropiya (Cross-Entropy) klassifikatsiya vazifalar uchun.
3. Orqaga tarqatish (Backpropagation)
Orqaga tarqatish algoritmi yordamida xatolar tarmoqning so'nggi qatlamidan boshlanib oldingi qatlamlarga tarqatiladi va har bir qatlamdagi vaznlarning gradientlari hisoblanadi.
Chiqish qatlamidagi xatoni hisoblash: Chiqish qatlamidagi neyronlarning xatolari yo'qotish funksiyasining hosilasi yordamida aniqlanadi. Agar chiqish vaqti uchun
L yo'qotish funksiyasi va y haqiqiy qiymat, 𝑦^ esa prognoz qiymat bo'lsa, chiqish qatlamidagi xato:
Chiqish qatlamidagi gradientni hisoblash: Chiqish qatlamidagi vaznlarning gradientlari yo'qotish funksiyasining hosilasiga tarmoqning oldingi qatlamidagi faollashtirishlar bilan ko'paytirish orqali aniqlanadi.
4. Vaznlarni yangilash (Update Weights)
Chiqish qatlamidagi vaznlarni yangilash gradient pasayish (gradient descent) algoritmi yordamida amalga oshiriladi. Har bir vazn yangilanadi:
|
| |
Faktorli daromadlar tarkibi - Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish...

|
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
bet | 10/18 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,18 Mb. | | #233332 |
Bog'liq 2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlarFaktorli daromadlar tarkibi
Rivojlangan mamlakatlarda omil daromadining taxminan 70% mehnat daromadi, 30% esa kapital va boshqa omillardan olingan daromaddir.
Rossiyada bu ulushlar mos ravishda 59% va 41 %
- Kapitalning daromadlari va boshqa omillar
Faktorli daromadlar tarkibi
Rossiyada
Faktorli daromadlar tarkibi
rivojlangan mamlakatlarda
Yalpi milliy mahsulot
Yalpi milliy mahsulot ( YaIM ) shu mamlakat fuqarolariga tegishli bo'lgan ishlab chiqarish omillari tomonidan yil davomida ishlab chiqarilgan barcha yakuniy mahsulot va xizmatlarning umumiy bozor qiymati . Va bu mahsulot aslida qayerda ishlab chiqarilganligi muhim emas: iqtisodiyot ichidami yoki chet elda. Zamonaviy statistikada, shu jumladan Rossiyada bu ko'rsatkich yalpi milliy daromad deb ataladi (YaMM) , chunki u mahsulotni (ishlab chiqarish hajmini) aks ettirmaydi, balki rezidentlar tomonidan ishlab chiqarishdagi ishtiroki va mulkdan olingan asosiy daromadlar yig'indisini aks ettiradi. YaIM va YaMP
U ko'paytiradi :
- Germaniyaning Yalpi ichki mahsulotini
- Italiyaning Yalpi milliy mahsulotini
Germaniyada ishlaydi
italyalik ishchi
Shunday qilib ,
YaIM = YaIM + chet eldan olingan sof faktor daromadi
yoki YaIM = YaIM – chet elliklarning sof omil daromadlari
Boshqa milliy hisob ko'rsatkichlari: sof milliy mahsulot Sof mahalliy mahsulot ( NVP ) = = YaIM – amortizatsiya Sof milliy mahsulot ( H N P ) = = V N P – amortizatsiya yoki Toza milliy mahsulot =
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
Ishlab chiqaruvchilar narxlari indeksi

|
Ishlab chiqaruvchilar narxlari indeksi
|
bet | 15/18 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,18 Mb. | | #233332 |
Bog'liq 2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlarCPI =
- belgilangan narxlarga asoslanadi ishlab chiqaruvchilar tomonidan ishlatiladigan yuzlab oraliq tovarlardan (masalan, yog'och yoki po'latdan) iborat "bozor savati" bazis yilida ishlab chiqarishda ;
- Laspeyres indeksi sifatida hisoblangan , ya'ni. bu belgilangan indeksga ega miqdorlar ( asosiy yil ) , ya'ni. PPIni hisoblash CPIni hisoblashga o'xshaydi;
- CPI dan farq qiladi, chunki :
- xom ashyo, materiallar va tugallanmagan ishlab chiqarishni o'z ichiga oladi - dastlabki bosqichlarda narxlarni o'lchash uchun mo'ljallangan tarqatish tizimlari ; - birinchi (yakuniy emas) narxlari asosida hisoblangan tijorat bitimi ; - kelajakdagi inflyatsiyaning yaxshi bashoratchisi hisoblanadi ( chunki ishlab chiqaruvchilar ko'pincha o'z xarajatlarining oshishini iste'molchilar tomonidan to'lanadigan yakuniy mahsulotlar narxiga o'tkazadilar ).
NEFT
YaIM deflyatori YaIM deflyatori - bu joriy yil bozor savatidagi tovarlarning ahamiyatini aks ettiruvchi umumiy narxlar darajasining muqobil indeksidir. ( joriy yil miqdori ), bazaviy yil miqdori emas .
YaIM deflyatori Paasche indeksi sifatida hisoblangan .
YaIM deflyatori =
yili nominal YaIMni (yoki boshqa nominal ko'rsatkichni) real YaIMga aylantirish uchun formuladan foydalaniladi
Real YaIM =
Haqiqiy YaIMni qanday hisoblash mumkin?
INI (Iste’mol narxlari indeksi) va YaIM deflyatori : taqqoslash |
Iste'mol narxlari indeksi
|
YaIM deflyatori
|
Tovarlar turi
|
Faqat iste'mol tovarlari
|
YaIMdagi barcha yakuniy mahsulotlar
|
|
|
| |
"Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar " fanidan mustaqil ishi

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNALOGIYALAR VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI FARG'ONA FILIALI "TELEKOMMUNIKATSIYA INJINERINGI VA KASB TA'LIMI" fakulteti 730-21 guruh talabasi BEKTOSHEV OYBEKNING "Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar " fanidan
MUSTAQIL ISHI
Mavzu:Qidiruv va xeshlashalgoritmlar.Chiziqli va binary qidiruv. Reja:
1. Ma'lumotlarni qidirish.
2.Chiziqli qidiruv.
3.Binar qidiruv.
4.Chiziqli va binar qidiruv usullarining farqlari va afzalliklari. 5.Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar.
6.Xulosa.
7.Foydalanilgan adabiyotlar.
MA'LUMOTLARNI QIDIRISH
Kompyuterda ma'lumotlarni qayta ishlashda qidiruv asosiy amallardan biri hisoblanadi. Uning vazifasi berilgan argument bo'yicha massiv ma'lumotlari ichidan mazkur argumentga mos ma'lumotlarni topish yoki bunday ma'lumot yo'qligini aniqlashdan iborat.
Ta'rif: Agar kalitlar malumotlar jadvalidan ajratib olinib alohida fayl sifatida saqlansa, u holda bunday kalitlar tashqi kalitlar deyiladi. Aks holda, ya'ni yozuvning bir maydoni sifatida jadvalda saqlansa ichki kalit deyiladi. Ma’lumotlarni qidirish algoritmlari bu – to’plam ma’lumotlar orasidan ma’lum bir kalit so’zga mos keluvchi elementlarni qidirshga aytiladi. Hozirgi davrda qidiruv algoritmlarisiz ishaydigan IT tizimlar deyarli mavjud emas. Ma’lumotlarni qidirish algoritimlari odatda ikki toifaga bo’linadi bular quyidagilar:
Tarkibiy qidiruv: Bunda ro'yxat yoki qator ketma-ket o'tkaziladi va har bir element tekshiriladi. Masalan, Chiziqli qidiruv.
Intervalli qidirish: Ushbu algoritmlar maxsus ajratilgan ma'lumotlar tuzilmalarida qidirish uchun mo'ljallangan. Ushbu turdagi qidiruv algoritmlari Linear Search-ga qaraganda ancha samaralidir, chunki ular qayta-qayta qidiruv tuzilmasi markaziga yo’naladi va qidiruv maydonini ikkiga bo’ladi. Masalan, Binar qidiruv.
CHIZIQLI QIDIRUV
Chiziqli qidiruv tarkibiy qidiruvga misol bo'ladi.
Aytaylik bizga massiv berilgan:
A={1,2,3,4,5,6,7,8,9,10} Bizga ushbu massivda biron bir element bor yoki yo'qligini tekshira oladigan algoritm tuzish sharti qo'yilgan.Ushbu masalani yechishda eng birinchi hayolga keladigan usul - bu massivni ketma-ket har bir elementini solishtirib chiqish va bu usul: Chiziqli qidiruv - Linear Search deb ataladi.
Algoritm g'oyasi: Ma'lumotlar butun jadval bo'yicha operativ xotirada kichik adresdan boshlab, to katta adressgacha ketma-ket qarab chiqiladi.
BINAR QIDIRUV
|
Adabiyotlar ro‘yxati - Ilm-fan muammolari yosh

|
Ilm-fan muammolari yosh
|
bet | 2/2 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 26,6 Kb. | | #147479 |
Bog'liq ta-limda-innovatsion-texnologiyalarning-turlari-va-ahamiyati Adabiyotlar ro‘yxati:
Oliy ta’limda faol va interaktiv ta’lim texnologiyalari (darslarni o‘tkazish shakllari): darslik / komp. T.G.Muxin.-Nijniy Novgorod: NNGASU, 2013.-97 p.
Gushchin Yu.V. Oliy ta'limda interfaol o'qitish usullari // "Dubna" Xalqaro tabiat, jamiyat va inson universitetining psixologik jurnali, 2012. - No 2. - B. 1-18.
Zaxarova, I.G. Ta'limda axborot texnologiyalari: oliy ta'lim uchun darslik. darslik muassasalar / I.G. Zaxarov. - M.: "Akademiya", 2008., 338-bet
Sultanova, S. M., Nurmatova, I., Orzigul, X. (2021). Sovershenstvovaniefinansovogo analiza informatsionnoy sisteme buxgalterskogo ucheta AO “Uzbekiston Temir Yullari”. “O‘zbekiston transport tizimida raqamli va innovatsion texnologiyalarni iqtisodiy samaradorligini baholashning dolzarb masalalari”, 2(1), 137-142.
“Ilm-fan muammolari yosh tadqiqotchilar talqinida” mavzusidagi 1-sonli respublika ilmiy-onlayn konferensiyasi
Sultanova, S.M.,Nurmatova, I. (2021).Temir yo‘l transporti sanoat korxonasining soliq yuki tahlili. Xorazm Ma’mun akademiyasi axborotnomasi, 5(5),23-28.
|
| |
Milliy hisoblar tizimi : AQSh nisbati

|
Milliy hisoblar tizimi : AQSh nisbati
|
bet | 12/18 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,18 Mb. | | #233332 |
Bog'liq 2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlarMilliy hisoblar tizimi : AQSh nisbati
YaIM
C
YaIM
Sof MM
Toza
faktorial
daromad
chet eldan
ND
Mehnat
haqi
I
G
NX
Toza
faktorial
daromad
chet eldan
Iste'mol
asosiy
poytaxt
Bilvosita
soliqlar
Foyda
Foiz
Ijara
Milliy hisoblar tizimi : Rossiyadagi ko'rsatkichlar nisbati
GNI
Final
talab
dangasalik
YaIM
Sof milliy
mahsulot
Balans
asosiy
daromad
chet eldan
ND
To'lov
mehnat
Yalpi
to'plangan
dangasalik
Toza
eksport
Balans
asosiy
daromad
chet eldan
Iste'mol
asosiy
poytaxt
Bilvosita
soliqlar
Foyda
Aralashgan
daromad
YaIM farovonlik va turmush darajasi ko'rsatkichi sifatida YaIM ijtimoiy farovonlik ko'rsatkichi bo'lib xizmat qila olmaydi . Ushbu ko'rsatkichning oshishi turmush darajasining oshishini aks ettirishi mumkin, Lekin YaIM : - tabiiy ofatlar, halokatli epidemiyalar, urushlar, jinoyatlar va boshqalar uchun xarajatlarning o'sishi bilan ham ortadi ;
- bozordan tashqari faoliyat va o'z iste'moli uchun mahsulotlarni o'z ichiga olmaydi ;
- tashqi ta'sirlarning ijobiy va salbiy ta'sirini aks ettirmaydi ( masalan, atrof-muhitning ifloslanishi, bo'sh vaqt miqdorining o'zgarishi, tibbiy yordam va ta'lim darajasi, umr ko'rish davomiyligi, jinoyatchilik darajasi va boshqalar) ;
- mahsulot sifatidagi o'zgarishlarni aniqlamaydi.
|
| |
haqiqiy deb ataladi - Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish...

|
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|
bet | 17/18 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,18 Mb. | | #233332 |
Bog'liq 2-mavzu asosiy makroiqt kursatrichlarBirinchisi haqiqiy deb ataladi real YaIM ( Y ) va yillik real ishlab chiqarish hajmidagi o‘zgarishlarni (ya’ni biznes siklidagi tebranishlarni) o‘lchash uchun ishlatiladi; ikkinchisi potentsial (yoki tabiiy) deb ataladi. real YaIM ( Y* ) va iqtisodiyotning ishlab chiqarish imkoniyatlaridagi o‘zgarishlarni (ya’ni, iqtisodiy o‘sish tendentsiyasini) baholash uchun foydalaniladi . Haqiqiy haqiqiy Haqiqiy haqiqiy YaIM ( Y ) - Qisqa muddatda ishlab chiqarishni xarakterlaydi .
- Yillik ishlab chiqarish hajmidagi o'zgarishlarni o'lchaydi .
- Iqtisodiy tsiklning o'ziga xos xususiyati .
- ishlab chiqarilgan tovarlar va xizmatlarni sotib olish istagi bilan belgilanadi , ya'ni . yalpi talab .
Potentsial real YaIM ( Y *)
Haqiqiy YaIM
TREND
Y ( haqiqiy YaIM )
Y * ( potentsial YaIM )
Tepalik
Pastki
Tepalik
Pastki
Retsessiya
Ko'tarilish
Vaqt (yillar)
YaIMdagi farq
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Makroiqtisodiyot kursi Mavzu Asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlar Umumiy ishlab chiqarish va daromadning asosiy ko'rsatkichlari
|