nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI

|
PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALIBog'liq Karabayeva M.I.PEDAGOG RESPUBLIKA ILMIY JURNALI
1 – SON / 2022 - YIL / 15 - SENTYABR
www.bestpublication.org
86
1-rasm.
Suv molekulalarida yodning tarqalishi.
2-rasm.
Diffuziya jarayonining bosqichma-bosqich borishi.
Massa almashinish jarayonlari faol komponent va inert tashuvchi fazalar bilan
xarakterlanadi. Faol komponent-bu fazadan fazaga o`tuvchi massa, inert
tashuvchilarning miqdori esa, jarayon davomida o`zgarmaydi. Massa almashinish
jarayonini harakatga keltiruvchi kuch – kontsentratsiyalar farqi.
Absorbstiya – bu gaz aralashmasidan biror moddaning suyuq fazaga selektiv
ravishda yutilish jarayonidir.
Suyuqliklarni haydash va rektifikastiya – bu suyuq va bug`fazalar orasida
komponentlar o‟zaro modda almashinish yo‟li bilan suyuq aralashmalarni
kimponentlarga ajratish jarayonidir. Ushbu jarayon issiqlik ta‟sirida olib borilib,
komponentlarning qaynash temperaturasi har xil bo‟lishiga asoslanadi. Bu jarayon 2 xil
bo‟ladi: oddiy haydash (distillash) va murakkab haydash (rektifikastiya). Shu alohida
ta‟kidlash kerakli, bunda modda suyuq fazadan bug`ga va bug`dan suyuq fazaga o‟tadi
Ekstrakstiya – bu eritma yoki qattiq jismdan erituvchi yordamida bir yoki bir
necha komponent ajratib olish jarayonidir («suyuqlik-suyuqlik» sistemasida faol
komponent bir suyuq fazadan ikkinchisiga o‟tadi. «Qattiq jism – suyuqlik» sistemasida
modda qattiq jismdan suyuq fazaga o‟tadi. Bunday sistemada komponentning suyuq
fazaga o‟tishi eritish jarayon deb ataladi.
Adsorbstiya – bu gaz, bug` yoki suyuq aralashmalardan bir yoki bir necha
komponentlarni qattiq, g`ovakli jism bilan yutilish jarayonidir. Juda katta faol yuzaga
ega qattiq jismlar adsorbentlar deb ataladi
Quritish – bu qattiq materiallar tarkibidagi namlikni bug` shaklida ajratib olish
jarayonidir. Ushbu jarayonda faol komponent - namlik qattiq fazadan gaz yoki bug`
fazasiga o‟tadi.
|
| |
PptxGenjs presentation

|
PptxGenjs presentation
|
Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #107119 |
Bog'liq Mobil ilova 2-mustaqil
Mobil ilovalar yaratish uchun tillar va mavzulardan foydalanish
Mobil ilovalarni ishlab chiqish uchun dasturlash tillari
iOS Apps
Objective-C va Swift iOS ilovalarini ishlab chiqish uchun mashhur tanlovdir. Ikkalasi ham kuchli xususiyatlar va uzluksiz foydalanuvchi tajribasini taklif etadi.
Android Apps
Java va Kotlin odatda Android ilovalarini ishlab chiqish uchun ishlatiladi. Ular moslashuvchanlik, ishlash va keng Android ekotizimiga kirishni ta'minlaydi.
Cross-Platform Apps
React Native ishlab chiquvchilarga JavaScript yordamida platformalararo ilovalar yaratish imkonini beradi. Mahalliy ishlashni saqlab, kodni qayta ishlatishni taklif qiladi.
Turli xil dasturlash tillaridan foydalanishning afzalliklari
1
Kengaytirilgan ishlash va foydalanuvchi tajribasi
To'g'ri dasturlash tilini tanlash optimallashtirilgan ishlash va yoqimli foydalanuvchi tajribasiga olib kelishi mumkin.
2
Tezroq ishlab chiqish va oson texnik xizmat ko'rsatish
Har bir dasturlash tili rivojlanish jarayonini tezlashtiradigan va texnik xizmat ko'rsatish vazifalarini osonlashtiradigan kuchli tomonlariga ega.
3
Mahalliy xususiyatlar va kutubxonalarga kirish
Maxsus dasturlash tillari platformaga xos xususiyatlar va keng kutubxonalarga to'g'ridan-to'g'ri kirishni ta'minlaydi, bu esa ishlab chiquvchilarga ilg'or funksiyalarni beradi.
Mobil ilovalar uchun to'g'ri mavzuni tanlash
Foydalanuvchi interfeysi va foydalanuvchi tajribasi (UI/UX) dizayni ilova muvaffaqiyatida hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Mavzuni tanlashda rang sxemalari, tipografiya va navigatsiya uslublari kabi omillarni hisobga olish kerak.
Tanlangan mavzu foydalanuvchilar uchun ajoyib tajriba yaratish uchun ilovaning moʻljallangan funksionalligi, maqsadli auditoriyasi va brendingiga mos kelishi kerak.
Mobil ilovalar yaratish uchun eng yaxshi amaliyotlar
1
Puxta tadqiqot va rejalashtirish
Ilovalarni ishlab chiqishga kirishdan oldin bozor tendentsiyalari, foydalanuvchi kutishlari va raqobatchilarni tushunish uchun keng qamrovli tadqiqotlar o'tkazing.
2
Toza va samarali kodni amalga oshirish
Yaxshi tuzilgan va optimallashtirilgan kodni yozish miqyoslilikni, barqarorlikni ta'minlaydi va xatolar ehtimolini kamaytiradi.
3
Muntazam sinov va disk raskadrovka
Rivojlanish jarayonida sinovdan o'tkazish muammolarni erta aniqlash va hal qilishga yordam beradi, bu esa barqaror va ishonchli ilovaga olib keladi.
Xulosa
Mobil ilovalarni ishlab chiqish uchun to'g'ri dasturlash tillari va mavzularni tanlash muhimligini ta'kidlab, muhokama qilingan asosiy fikrlarni takrorlang.
Tomoshabinlarni ilovalarni ishlab chiqish ko'nikmalarini oshirish va ajoyib foydalanuvchi tajribasini taqdim etish uchun turli tillar va mavzularni o'rganishga undash.
Taqdimotni savol-javob seansi bilan yakunlang va auditoriyangizning savollariga javob bering.
E’tiboringiz uchun raxmat
|
| |
Qisqa xulosalar - Reja: Tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari

|
Reja: Tovar bozori tushunchasi va tovar bozori turlari
|
bet | 6/6 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 70,42 Kb. | | #99881 |
Bog'liq Bozorni va iste’molchilarni o‘rganishQisqa xulosalar
Marketingda bozor deganda ma’lum tarmoq tovarlariga ehtiyoj sezuvchi va uni qondirish imkoniyatiga ega bo‘lgan potensial iste’molchilarning majmui tushuniladi.
Konyunktura deganda ma’lum omillarning ta’siri natijasida vujudga keladigan qisqa muddatli shart-sharoitlar tushuniladi. Omillarning o‘zgarishi konyunkturaning o‘zgarishiga olib keladi. Konyunkturani o‘rganishning birinchi bosqichi iqtisodiyotning holatini tahlil qilishdan boshlanadi. Bozor konyunkturasining hozirgi holati iqtisodiy siyosatning bir-ikki yil oldin bajarilgan harakatlarning mahsuli bo‘lganligi sababli, makroiqtisodiy tahlil kamida ikki yillik muddatni qamrab olishi maqsadga muvofiq.
Bozor konyukturasini o‘rganishning sotuvchi va ishlab chiqaruvchilar uchun zarurligi kelajakda ishlab chiqarish quvvatlarini qaysi yo‘nalishda rivojlantirish va qanday sotish siyosatini qo‘llash bo‘yicha aniq va ishonchli axborotga ega bo‘lishda namoyon bo‘ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Yo‘ldoshev N.Q., Umarjonov A.M. Iqtisodiyot va menejment. - T.: TDIU, 2005
2. Sh.N.Zaynutdinov, N.R.Qodirxodjaeva. “Menejment” fani bo‘yicha o‘quv-uslubiy majmua. “Iqtisodiy ta’limdagi o‘qitish texnologiyasi” seriyasidan. T.: TDIU, 2006, 156 b
3. Sh.N.Zaynutdinov, N.R.Qodirxodjaeva. “ Menejment” fani bo‘yicha o‘quv uslubiy ta’lim texnologiyasi. Uslubiy qo‘llanma. “Iqtisodiy ta’limdagi o‘qitish texnologiyasi” seriyasidan. T.: TDIU, 2006, 185 b
4. Yo‘ldoshev N.Q., Qozoqov O.S. Menejment. Darslik. - T.: Fan, 2004.
5. Gerchikova V.I. Menedjment. Uchebnik. – M.; 2003
6. Galkovich R.S., Nabokov A.M. Menedjment. Uchebnik. – Perm, 2000
7. Vixanskiy O.S., Naumov A.I. Menejment. Uchebnik. – M.: Ekonomika, 2003 (61-125).
8. Dyatlov A. N. Obщiy menedjment: Konsepsii i kommentarii: Uchebnik. - M.: Alpina Biznes Buks, 2007. - 400 b.
9. Zagorodnikov S.V. Kratkiy kurs po menedjmentu: ucheb. posob. –M.: “Okey – kniga”, 2007.-160 b.
10. Ivankov A.Ye., Ivankova M.A. Menedjment: uchebnыy minimum. –M.: “Yurisprudensiya”, 2008. -32 b.
11. Ivashkovskiy S. II. Ekonomika dlya menedjerov: Mikro i makrouroven: Ucheb. posob. -M.: Delo, 2007. - 440 b.
12. Ilin Ye.P. Motivatsiya i motivы. – SPb. Piter, 2008.-512b.
13. www. morozov. ru – Rossiya Menejment va bozor akademiyasining rasmiy sayti.
14. www.edu.ru
15. www.som.pu.ru
16. www.cfin.ru – Korporativnыy menedjment.
17. www.salesmanagment.ru – Upravlenie prodajami.
|
| |
II. Amaliy topshiriq - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tosh

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tosh
|
bet | 4/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #243341 |
Bog'liq xayotII. Amaliy topshiriq
Ishlab chiqarishdagi yoritilganlikni hisoblash
Xulosa
Ushbu amaliy ishda ishlab chiqarishdagi baxtsiz xodisalar va baxtsiz xodisalarni tekshirdim va ishlab chiqarishdagi yoritilganilgini hisobladim.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Hayot faoliyati xavfsizligi va ekologiya. Sapaev M.S., Qodirov F.M. O‘quv qo‘llanma, Toshkent-“Aloqachi”-2019, 276 b.
2. Hayot faoliyati xavfsizligi. Ekologiya. O.D.Raximov, I.X.Siddiqov, M.O.Murodov. Oliy ta’lim bakalavriyat yo‘nalishlari uchun darslik. T.: “Aloqachi”, 2017-332 b
3.Internet mal’lumot(lex.uz,fayllar.org)
|
| |
Akustik tizimmlarning asosiy xarakteristikalari

akustik tizimning 1 m masofadagi o
’rtacha tovush bosimini nisbati. Ko’pgina
Hi Fi
toifadagi
akustik tizimlarda b uko
’rsatkich 86-90 dBgacha (adabiyotlarda
odatda
sezuvchanlik o
’lchov birligi sifatida dB emas dB/m/vt ko’rsatilasdi). Oxirgi
yillarda keng polasali yuqori sifatli akustik tizimlarda 93-95 dB ga yetkazilgan.
Bu
xarakteristika akustik tizimning dinamik diapozonini bildiradi, ya
’ni akustik
tizimning taminlaydigan eng maksimal tovush bosimini eng minimal tovush
bosimiga nisbatini bildiradi.
Nochiziqli siljish koefitsenti
Boshlang
’ich signalda mavjud bo’lgan spektrlarni ijro etish jarayonida
vujudga kelishini ifodalaydi, qisqachasiga ijro etish aniqligi.
Signal quvvati
oshishi
bilan nochiziqli siljish koefitsenti ortadi ya
’ni aniqlik kamayadi. O’lchov birligi
%
yiki dB
Elektr akustik quvvat
Ma
’lum xona imoratda akusti ktizimni taminlab berishi mumkin bo’lgan
tovush bosimini belgilaydi. Bir qancha quvvat turlari bor:
Xaarkteristikaviy quvvat
Akustik tizimning berilgan sathda o
’rtacha tovush bosimini taminlab berish.
MEK tavsiyanomasida bu ko
’rsatkich 1 m masodfada 94 dB deb belgilanadi.
Bunda akustik tizim uzoq muddat davomida maxsus signally shovqin ostida
sinaladi va akustik tizim hech qanday mexanik yoki issiqlik shikastlanishi
kerak
emas (ya
’ni qizib ketishi yoki sinib ketishi kerak emas) pasportda ham shu
ko
’rsatkich ko’rsatiladi.
Maksimal sinusoidal quvvat
Uzoq vaqt issiqlik va mexanik shikastsiz berilgan
chastotada uzoq vaqt
mobaynida
berilgan chastotada uzluksiz sinusoidal signal ostida ishlay olish quvvati.
Maksimal uzoq muddatli quvvat
1 minut davomida issiqlik va mexanik shikastsiz passport quvvatidagi
signalga bardoshlik quvvati. Bunda 1 -2 minut vaqt oralig
’I bilan 10 marotaba
tajriba o
’tkaziladi.
Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi

Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi
Download
464,36 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
16.05.2024
Hajmi
464,36 Kb.
#237560
Download
464,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi
Download
464,36 Kb.
Matnni ko'rish
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash - bet 6

|
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash
|
bet | 6/6 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 217,24 Kb. | | #265134 |
Bog'liq 16. Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash.I1F2=I2F1 (5.9)
shunday bo`ladi.
Tok oqimining kuchiga to`g`ri proporsional ekanligini hisobga olsak,
F1=M21I
F2=M12I2
U vaqtda (5,9) ni quydagicha ifodalaymiz:
I1i2M12=i2i1M21, bundan =M21 Kelib chiqadi. Har doim bu koifisentlar o’zaro teng bo’ladi.(5,9) formuladan ko’rinadiki, o’zaro induksiya koifisenti ham indukyivlik kabi genri hisobida o’lchanadi.
Olingan ikki o’tkazgichning birida to’k kuchi bir sekuntda bir amper tekis o’zgarishi natijasida ikkinchi o’tkazgichda bir volt EYUK induksiyalansa, bunday ikkita o’tkazgichning o’zaro induksiyasiga bir genri deyiladi.
Magnit maydon energiyasi va uning zichligi
Agar o’tkazgichdan o’zgarmas to’k o’tib tursa, bilamizki induktivlik katta bo’lganda Joul-Lents qonuniga muvofiq o’tkazgichda shu tok uchining kvadratiga proporsional issiqlikmiqdori-ikkinchi energiya
Aidt=i2Rdt (5,10)
O’tkazgichdagi elektr maydon inersiyasi magnit maydon inersiyasiga aylanadi. Induktivlik 1 bo’lgan zanjirdan o’tayotgan barqaror tok uchun Om qonuni
orinlidir. Bu ifodani har ikkala tomoni iRdt ga ko’paytirsak,
i2Rdt=iEdt-ildi
shu kelib chiqadi. Bu ixtiyor olingan zanjirda energiyaning saqlanish qonuni ifidalaydi .
Agar t vaqt davomida tok kuchi 0 dan I gacha o’zgarsa, bu vaqtda umumiy bajarilgan ish (5,11)
Mana shu ko’rinishda bo’ladi. (5,11) formulani kinetik energiya ya’ni mv2/2 formulasi bilan solishtirsak, bunda demak induktivlikelektr zanjirning enertlik o’lchovi bilan hisoblanadi.
Maydonni harakterlovchi kattaliklar orqali magnit maydon energiyasini ifodalasak, buning uchun uzun salenoid olaylik. Uning induktivligini (5,7) ga asosan quydagicha yozsak:
L=MM0n2SI=MM0n2V,
Bunda V=SI salenoidning hajmi va H=nI larni hisobga olsak (5,11) dagi formulamiz quydagicha bo’ladi:
W=MM0H2/2v . (5,12)
E3ndi magnit maydon energiya zichligini aniqlasak:
Magnit maydan kuchlanishligi bilan maydon induksiyasi orasidagi bog’lanishni (B=MM0H) etiborga olsak, bundan (5,12)formulani quydagicha
(5,13)
Ko’rinishda yozishimiz mumkin
Agar kuzatilayotgan magnit maydon o’zgaruvchan bo’lsa , magnit maydon energiyasini hisoblashimiz uchun (5,12) (5,13) formulalarni hajm bo’yicha integrallashtirishimiz kerak bo’ladi , yani:
(5,14)
Shu formula bo’yicha yozamiz.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. S.Tursunov, J.Kamolov, “Umumiy Fizika kursi”
2. Fizika-1-qism G’aniev A.T, Avliyoqulov A.K.
3. “Amaliy fizika” ma’ruzalar matni dots. D.T.Rasulov
4. www.ziyonet.uz
|
| |
-tajriba - Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash

|
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash
|
bet | 2/6 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 217,24 Kb. | | #265134 |
Bog'liq 16. Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash.2-tajriba:Ikki g`altakni yonma-yon qo`yib, ikkinchi g`altakning uchlarini galvonometrga ulab, birinchi g`altakning uchlarini tok manbaiga ulasak, birinchi g`altakdagi tok kuchini R-reostat bilan o`zgartirib, ya`ni (2-rasmdagidek), yoki kalit yordamida zanjirga ulab uzib turilsa (2-b rasm) ikkinchi g`altakda induksion tok hosil bo`lganini ko`ramiz.
R
K
Б
Б
Bu ikkala holda ham ikkinchi g`altakni kesib o`tuvchi magnit induksiya oqimi o`zgaradi, chunki birinchi g`altak zanjirida tok o`zgaradi.
3-tajriba: Bir g`altakni ikkinchi g`altak ichiga joylashtirsak unga yaqinlshishni yoki uzoqlashishni yoki uzoqlashishni ko`rish mumkin.(3-rasm)
Katta diametri g`altakka galvonometr ulab, berk zanjir hosil qilaylik. Kichik diametrli g`altakka tok manbai, reostat orqali ulab berk zanjir hosil qilaylik va undagi tok kuchini reostat orqali o`zgartirsak, yoki bir-biriga yaqinlashtirib yoki uzoqlashtirsak galvonometr strelkasini o`zgarganini ko`ramiz.
Masalan shu rasmni chizaylik…
E
R
Endi shu tajribalar asosida quyidagi xulosaga kelamiz.
1.G`altakning shakli o`zgarmagan holda magnit oqimining har qanday usulda o`zgarishi berk zanjirdagi galvonometr strelkasining o`tishiga olib keladi. Hosil bo`lgan induksion tokning yunalishi magnit oqimi yunalishining o`zgarishiga bog`liq.
2.G`altakdagi sim o`ramlar soni ko`p, magnit induksiya oqimining o`zgarishi tez bo`lsa, induksion hodisasi tez bo`ladi.
3.Agar g`altak ichida ferromagnit jism bo`lsa, effekt kuchli bo`ladi.Bunday induksion hodisasi magnit maydon kuchlanganligiga emas,balki magnit maydon induksiyasiga bog`liq ekanligi kelib chiqadi.
Demak, hodisa o`tkazuvchanlik tokiga bog`liq bo`lmasdan, balki elektr induksiya maydoning hosil bo`lishiga bog`liq bo`lar ekan. Bu kuzatilgan tajribalarning hammasida ham elektr maydon kuchlanganligi vektorining hosil bo`lishi ko`zatilayapti, bularga asosan Faradey o`zining quyidagi qonuni ta`riflaydi:
Kuzatilayotgan kontur l bo`yicha olinayotgan elektr maydon kuchlanishining tsirkulyasiyasi shu konturni kesib o`tuvchi magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligi orqali aniqlanib, bu induksiya konturda hosil bo`layotgan induksion EYUK ga teng.
(5.1)
Bundan mamnun induksiya oqimining birligi veberni qo`yidagicha ta`riflanadi.
Agar berk kontur bilan chegaralangan yuz orqali o`tadigan magnit induksiya oqimi bir sekund ichida nolgacha bir tekis kamayganda konturda bir volt induksiya EYUK hosil bo`lsa, bu magnit induksiya oqimi bir veberga teng bo`ladi.
1Vb=1Vc (1.2)
R- qarshilikka ega bo`lgan konturda hosil bo`layotgan induksion tokning oniy qiymati
(1.3)
bo`lib, kuzatish davomida konturdan o`tayotgan to`la zaryad miqdori quyidagicha ifodalanadi.
(1.4)
Zaryad miqdori magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligiga bog`liq bo`lmay, balki magnit maydon induksiya oqimining o`zgarishiga bog`liq bular ekan.
|
| |
-jadval 
K - Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi

Tashqi ta’sirlar sokinlik tokini o’zgartirib kuchaytirgichni berilgan ish
rejimdan chiqaradi.
Bu ayniqsa, A sinf rejimi uchun xavfli, chunki tranzistor
xarakteristikalarni nochiziqli
sohasiga chiqarishi mumkin, bu esa nochiziqli
buzilishlar koeffitsiyentini oshishiga olib keladi. Shu sababli kuchaytirichlarni
loyihalashda sokinlik rejimini barqarorlash
eng muhim masalalardan biri
hisoblanadi.
Kuchaytirgichlarda teskari aloqa
Teskari aloqa
(
TA
) deb kuchaytirgich chiqish zanjiridan kirish zanjiriga
energiya uzatishga aytiladi. Chiqish signali kuchaytirgichning kirish zanjiriga
to„liq yoki qisman uzatilishi mumkin. Bitta kaskadni egallagan TA
mahalliy
, ko„p
kaskadli kuchaytirgichni butunlay egallagan TA esa
umumiy
deb ataladi.
Umumiy holda TA signali kirish signaliga qo„shilishi
yoki ayirilishi
mumkin. Shunga qarab, mos ravishda, musbat va manfiy TAga ajratiladi. Agar
kuchaytirgichning kirish signali va TA signali fazalari bir xil bo’lsa, TA
musbat
,
agar π burchakka
farq qilsa, ya’ni fazalari teskari bo„lsa, TA
manfiy
deb ataladi.
Manfiy TAning kiritilishi, tranzistor ishlash sharoiti o’zgarganda,
kuchaytirgichning kuchaytirish koeffitsiyenti va boshqa parametrlari barqarorligini
oshiradi. Bundan tashqari, manfiy TA kuchaytirgichning o’tkazish polosasini
oshirish imkonini beradi, nochiziqli buzilishlar darajasini pasaytiradi.
Manfiy
TA kuchaytirgichlarda, musbat TA esa elektr signallar
generatorlarida va maxsus elektron qurilmalarda ishlatiladi.
TAli kuchaytirgichning tuzilish sxemasi 8.8-rasmda keltirilgan. Bu yerda,
K
– kuchaytirish koeffitsiyenti, TA zanjiri TA koeffitsiyenti æ bilan ifodalanadi.
Chiqish signalining qanday qismi kuchaytirgich kirishiga uzatilayotganini æ
ko’rsatadi.
Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi - bet 2

Ushbu kaskad uchun aytib o’tilganlarning barchasi
p-n-p
tranzistor asosidagi
kaskadlar uchun ham o’rinli bo’ladi. Bunda kuchlanish
manbaining qutbini va
toklar yo’nalishini o’zgartirish yetarli bo„ladi.
Kuchaytirgich kaskadning kirish kuchlanishi Δ
U
KIR
miqdorga o’zgardi deb
faraz qilaylik. Bu baza tokining ortishiga olib keladi. Tranzistorning emitter va
kollektor toklari hamda kaskadning chiqish kuchlanishi Δ
U
CHIQ
orttirma oladi.
Shunday qilib, kirish kuchlanishi (toki)ning har qanday o’zgarishi chiqish
kuchlanishi (toki)ning proporsional o„zgarishiga olib keladi.
Qiymat jihatdan
ushbu o„zgarishlar kaskadning kuchaytirish koeffitsiyenti bilan aniqlanadi.
Birlamchi asosiy parametrlar bo’lib tok bo’yicha kuchaytirish koeffitsiyenti
α, emitterning
r
E
, kollektorning
r
K
va bazaning
r
B
o’zgaruvchan tokka qarshiliklari,
ya‟ni ularning differensial qiymatlari xizmat qiladi.
r
E
qarshilik EO’ qarshiligi va
emitter soha qarshiligidan,
r
K
qarshilik esa KO’ qarshiligi
va kollektor soha
qarshiligi yig’indisidan iborat bo„ladi. Emitter va kollektor sohalar qarshiligi
o’tishlar qarshiligiga nisbatan juda kichik qiymatga ega bo’lgani sababli ular
e’tiborga olinmaydi.
Ikkilamchi parametrlarning (
h
va
y
- parametrlar)
barcha tizimi tranzistorni
to„rt qutbli sifatida ifodalashga asoslanadi.
UE ulangan kuchaytirgich kaskadning eng muhim parametrlarining
qiymatlari 8.2-jadvalda keltirilgan.
Kompaniya maqsadlarini o’rnatish

|
Kompaniya maqsadlarini o’rnatish
|
bet | 2/4 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 60,63 Kb. | | #270464 |
Bog'liq Мустақил иши Ойбек хожи
2.Kompaniya maqsadlarini o’rnatish
Maqsadni aniqlash strategik ko’rish va kompaniyaning rivojlanish yo’nalishlarini aniq maqsadga aylantirib beradi. Maqsad - bu firma boshqaruv apparatining belgilangan vaqtda aniq natijaga erishish majburiyatidir.
Firmaning uzoq muddatli rejalari aniq o’lchanadigan konkret vazifalarga aylantirilmaguncha missiya va firmaning kelajak niyatlari chiroyli so’zlar bo’lib qolaveradi. Maqsadni aniqlash strategik boshqarishning xal qiluvchi daqiqasidir.
Korporativ maqsad - bu tashkilot o’z aksionerlarining manfaatlariga qanday qarashini ko’rsatuvchi birinchi xhal qiluvchi ko’rsatkichdir. Maqsadga yo’nalganlik firmaning biznesini, asosiy maqsadlarini, xarakteristikalarini va uning yetakchi falsafasini ifodalaydi. Maqsadga yo’nalganlik kelgusi strategik qarorlar uchun tashkiliy mazmun kasb etadi.
Korporativ maqsadga yo’nalganlikning uch asosiy tarkibiy qismi quyidagilardan iborat:
firmaning biznesini aniqlash uning asosiy maqsadlarini belgilash
korporativ falsafani aniqlash.
Kompaniyaning maqsadga yo’nalganligi va strategiyasini ifodalashga turli tashqi va ichki guruhlar ta‟sir ko’rsatadi (4-rasm.)
Ichki guruxlar menejerlar.
Directorlar kengashi. Аksionerlar Yollama ishchilar
Мaqsadni belgilash. Biznesni aniqlash. Bosh tizimlar.
Bisnes falsafasi
Tashqi guruxlar: Istemolchilar.
Xukumat.
Kasaba uyushmalari. Raqobatchilar.
Vazifa va mavqeidan kelib chiqib
strategiyani ifodalash
-rasm. Maqsadni belgilash va firma strategiyasini shakllantirishda harakatlanuvchi guruhlar
Biznesni aniqlashda quyidagi savollarga javob berish lozim:
Bizning biznesimiz nimadan iborat?
U qanday bo’ladi?
U qanday bo’lishi kerak?
Birgina biznes bilan shug’ullanuvi kompaniya uchun «Bizning biznesimiz nimadan iborat?» degan savolga beriladigan javob quyidagi savollarga javob topishni taqozo etadi:
kimning ehtiyoji qondiriladi (iste‟molchilarning qanday guruhlari)?
qanday ehtiyojlar qondiriladi (iste‟molchilarning qaysi ehtiyojlari)?
iste‟molchilarning ehtiyojlari qanday qondiriladi (san‟at yoki farq qiluvchi ustunliklar)?
Diversiyalangan kompaniya uchun «Bizning biznesimiz nimadan iborat?» degan savol ikki tabaqada ko’rib chiqilishi kerak:
xo’jalikning o’rta bo’g’inlari uchun iste‟molchiga yo’naltirilgan (birgina biznes bilan shug’ullanuvchi kompaniya uchun ham);
korporatsiya miqyosidagi xo’jalikning o’rta bug’inlari portfeliga yo’naltirilgan.
Bu esa quyidagilarni o’z ichiga oladi:
kompaniya portfelining maqsadlari;
xo’jalikning o’rta bug’inlari portfeli diversifikatsiyasi;
portfeldagi xo’jalikning o’rta bug’inlari o’rtasidagi balans.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 4/4 | Sana | 06.09.2024 | Hajmi | 60,63 Kb. | | #270464 |
Bog'liq Мустақил иши Ойбек хожиFoydalanilgan adabiyotlar
Frank Rothoemel Strategic Management: Concepts (2nd edition) Mc Graw-H:II Education 9 January. 2014. USA. - 528 p.
Michael A. H:II. Strategic Management: Competitiveness and Globalization – Concepts and Cases. South - Western Collage Pub. 2014. USA. - 896 p.
Fred R.David. Strategic Management: A Competitive Advantage Approach, Concepts & Cases. Pearson. 2014. USA. - 696 p.
Strategic Management concepts and cases. Arthur A. Thompson. Jr. A.J Strikland. 2012. - 778 p.
Kersner Garold. Strategicheskoe upravlenie v kompanii. M.: DMK press, 2013. - 320 s.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag‘ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisidagi nutq. – T.: O‘zbekiston, 2016. - 56 b.
Mirziyoyev SH.M. Tanqidiy tahlil, qat‟iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. Mamlakatimizni 2016- yilda ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017- yilga mo‘ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo‘nalishlariga bag‘ishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma’ruza, 2017- yil 14- yanvar. – T.: O‘zbekiston, 2017. – 104 b.
KIRISH
Erkin raqobatga asoslangan bozor iqtisodiyotiga o’tishning asosiy shartlari -ijtimoiy ishlab chiqarishni rivojlantirish, uning samaradorligini oshirish, fan -texnika taraqqiyotini jadallashtirish, yangi texnologiyani joriy etish, mehnat unumdorligini oshirish, hamda raqobatbardosh mahsulot ishlab chiqarishdan iboratdir.
Respublikamiz to’qimachilik va engil sanoat tarmoqlarini rivojlantirish uchun katta salohiyatga ega. Bu esa ushbu soha mutaxassislarining kasbiy tayyorgarligiga, tadbirkorligiga, tovar bozoridagi kon’yunkturani o’rganish uslublarini bilishga, ulgurji yarmarka va auksionlarda ishtirok etish yo’llarini topishga, marketolog va menejerlar mahoratini egallashga, tijorat va birja sirlarini egallashga, bank, kredit va moliya sohasidagi operatsiyalarni chuqur bilishlariga bo’lgan talabning ortishiga olib keladi.
Yuqorida sanab o’tilgan muammolarni hal etishda strategik rejalashtirish fanini chuqur egallash, strategik tahlil usullarini qo’llash ham katta ahamiyatga egadir.
|
| |
Informatika va axborot texnoligiyalari

1.Ilk hisoblash quroli nima hisoblanadi?
A. Abak mashinasi
B. Paskal g’ildiragi
C. Qo’l barmoqlari
D. Neper tayoqchalari
2. Velgilim Shikkartning hisoblash mashinasining chizmasi nechinchi yilda topilgan?
A. 1642- yil
B. 1623-yil
C. 1649-yil
D. 1981-yil
3. Rim raqamlari sestemasida 1000 sonini ifodalang
A.,,D’’
B ,,M’’
C.,,C’’
D.,,L’’
4.Sanoq sistemalari necha xil bo’ladi?
A. 2 xil
B.3 xil
C 4 xil
D. 4 xil
5. Axborotni o’lchash miqdorini ko’rsating .
A. bayt
B. bit
C. mega bayt
D. A va B
6. Dezyunksiya so’zining ma’nosi?
A. mantiqiy ko’paytirish
B. mantiqiy qo’shish
C. ifodalash
D. saqlash
7. Matn muharirining asosiy elementlari….
A. ishchi maydon, yurgich,menyu,
B. masalalar paneli,yurgich
C. ishchi maydon,uskunalar paneli.
D. uskunali maydon
8. Elektron hisoblash mashenalari necha davrni o’z ichiga oladi.
A. 3
B. 4
C. 5
D. 9
Lentsning induksiya qonuni - Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash

|
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash
|
bet | 3/6 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 217,24 Kb. | | #265134 |
Bog'liq 16. Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash.Lentsning induksiya qonuni
Induksion tokning yunalishini aniqlash uchun E.X. Lenets juda ko`p tajribalar o`tkazgan va shu tajribalari asosida magnit qutbni g`altakka yaqinlashtirganda g`altakning magnitga yaqin ichida shu qutb bilan bir xil qutb hosil bo`lishini (4-a va b rasmlarda ko`rsatilgan), magnitning qutbini g`altakdan uzoqlashtirganda esa g`altakning magnitga yaqin ichida boshqa ismli ya`ni (qarama-qarshi) qutb hosil bo`lishini aniqladi. (4- v,g rasmlar). Bundan induksion tokning magnit maydonning harakatiga qarshilik qilishi ko`rinadi.
S N N S
N S S N
N N S S
a) b) v) g)
Lenets o`z tajribalarini umumlashtirib induksion tok yunalishini va uning sharafiga Lenets qonuni deb ataladi. Bu qonun ta`rifi: har doim induksion tokning magnit maydon induksiyasi tokning o`zini yuzaga keltigan magnit maydon induksiya oqimining o`zgarishiga qarama-qarshi ta`sir ko`rsatadi.
Bunga asosan, o`tkazgichda hosil bo`lgan induksion tokning yunalishi o`ng qo`l qoidasidan foydaanib aniqlaymiz.
Agar biz o`ng qo`limizni magnit maydonda magnit induksiya vektori kaftimizga kiradigan qilib, 900 ga kelgan bosh barmog`imiz esa o`tkazgichning harakat yunalishini kursatadigan qilib tutsak u holda yozilgan to`rtta barmog`imiz induksion tokning yunalishini ko`rsatdi.
Lens qonuni energiyaning saqlanish qonunidan foydalanib chiqarish ham mumkin. Buning uchun bir jinsli magnit maydonda unga tik ravishda l uzunlikdagi tokli o`tgazgich amper kuchi ta`sirida harakatlansin. 5-a rasmda ko`rsatilganidek.
dt
-
E -
+ FA
a) + a б) -
Bu yerda o`tkazgichning d h masofaga siljishi natijasida A=IdF ish bajardi. dF-o`tkazgich harakati tufayli kesib o`tilgan induksion oqimi (dF=Bldf). O`tkazgich qarshilikka ega bo`lganligi uchun Joul-Lenets issiqligi J2Rdt hosil bo`ladi.
Umumiy holda manbaning d t vaqtda bajargan ishi uchun energiyaning saqlanish qonuni quyidagilardan iborat:
|
| |
B=MM0 - Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash

|
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash
|
bet | 5/6 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 217,24 Kb. | | #265134 |
Bog'liq 16. Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash.B=MM0In
O`tayotgan oqim:
F1=BS= MM0In
Tutunish oqimi;
F=NF1= MM0InSI
O`zindusiya EYUK I esa
As=-dF/dt= MM0n2sldI/dt
bo`lib, uni (5.4) bilan taqqoslasak,induktivlik
L=- MM0n2Sl
bo`ladi. Bu ifoda bir qatlam o`ralgan toroid yoki juda uzun soleoid(g`altak) uchun o`rinli.
O`zaro induksiya hodisasi
Biz bir-biridan ma`lum masofada joylashgan ikkita kontur olaylik. Ularning biri tok manbai, ikkinchisiga esa galvonometr ulangan bo`lsin. (7-rasm)
1 2
- E + l2
Г
l1
Agar birinchi konturdagi kalitni ulasak, ikkinchi konturda induksion tok hosil bo`lganligini galvonometr strelkasining og`ishidan bilamiz. Bunda hosil bo`lgan EYUK tok kuchi eng katta qiymatga erishguncha ortib boradi. Faradey qonuniga muvofiq bu EYUK E2 – birinchi konturda hosil bo`lgan magnit induksiya iqimi F1 ning o`zgarishiga to`g`ri proporsional bo`lib konturni kesib o`tadi. Ikkinchidan bu F1 oqim shu birinchi konturdan o`tgan tok kuchiga to`g`ri proporsional bo`ladi, ya`ni
E2=-df1/dt=-M12di1/dt (5.8)
M12 – o`zaro induksiya koeffisienti bo`lib, ikkala konturning geometriyasiga bog`liq. Agar bu konturdagi manba bilan galvonometrning o`rinlarini almashtirsak, u vaqtda birinchi konturda hosil bo`luvchi induksion EYUK
E1=-M21id1/dt (5.8)*
Endi bu konturlarni bir-biriga nisbatan cheksizlikdan r masofagacha yaqinlashtiraylik. U vaqtda konturlar bir-birining magnit induksiyasiga kirishi natijasida bajargan ishlari o`zaro teng bo`ladi. Birinchi kontur maydoniga ikkinchi kontur kirganda bajargan ishi A21=i1(F1-O) va aksincha birinchi kontur ikkinchi kontur maydoniga kirganda bajarilgan ish A12=i2(F1-O) bo`ladi. U vaqtda
|
| |
Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi - bet 4

8
E
М
I
O
'
RТ
bu yerda,
I
CHIQ.m
, U
CHIQ.m
– chiqish kattaliklar amplitudasi;
E
M
–
kuchlanish manbai kuchlanishi,
I
O‘RT
– o„rtacha tok.
Kuchaytirgich kaskadlar nochiziqli buzilishlari FIK ularning statik uzatish
xarakteristikalari asosida baholanishi mumkin. Ishchi nuqtaning joylashgan o„rniga
bog„liq holda
kuchaytirish sinflari A, B, AB va boshqa
sinflarga ajratiladi. Ushbu
sinflar FIKlarining maksimal qiymatlari va nochiziqli buzilishlar qiymatlari bilan bir-
biridan farq qiladi.
Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik

Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik
Download
1,47 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/132
Sana
17.01.2024
Hajmi
1,47 Mb.
#139490
Download
1,47 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Andijon davlat universiteti falsafa kafedrasi dinshunoslik
Download
1,47 Mb.
Matnni ko'rish
Malikah r. Nu-man va tamika m. Porter

|
Malikah r. Nu-man va tamika m. Porter
|
bet | 1/30 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 137,13 Kb. | | #238658 |
Bog'liq oquv reja
Texnologiyadan foydalangan holda o'rganishni baholash
MALIKAH R. NU-MAN VA TAMIKA M. PORTER
O'quv maqsadi
O‘rganishni baholash formativ va summativ yondashuvlardan foydalangan holda texnologiya yordamida talabalarning o‘rganishini o‘lchashga qaratilgan.
TEXNOLOGIYA TALABALARNING TA’LIMINI O‘LCHISHGA QANDAY YORDAM BERADI
Texnologiya o'qituvchilar uchun kuchli ittifoqchi bo'lib, ayniqsa talabalarning o'rganishini o'lchashda. Raqamli formativ baholashdan foydalangan holda, o'qituvchilar real vaqt rejimida o'quvchilarning fikr-mulohazalarini taqdim etish qobiliyatini tezlashtirishlari mumkin. Shuningdek, talabalar o'z topshiriqlari bilan o'zaro munosabatda bo'lishadi, o'qituvchining ma'lumotlarini oladilar va o'qishlariga sarmoya kiritadilar va motivatsiya qiladilar (Timmis va boshq., 2016).
Timmis, Broadfoot, Sutherland, and Oldfield (2016) o'qituvchilarni darsni yaxshilash uchun texnologiyadan foydalanganda "to'rtta C" haqida fikr yuritishga undaydi. O'zingizdan so'rang, texnologiyadan foydalanish hamkorlikni oshirish yoki tanqidiy fikrlash imkoniyatlarini oshirishga imkon beradimi? Talabalar o'z g'oyalarini betakror tarzda bayon eta oladilarmi va o'quvchilar ijodiy fikrlashni namoyish eta oladimi? Ushbu formatga rioya qilish texnologiyani yaxshilash vositasi sifatida talabalarning faolligini rivojlantiruvchi darslarni taqdim etadi. Raqamli formativ baholash o'qituvchilarga an'anaviy raqamli bo'lmagan qog'oz va qalam formativ baholashga qaraganda tezroq va real vaqtda individual fikr bildirish imkoniyatini beradi. Shunday qilib, o'quvchilar o'zlariga jalb qilinganda, o'qituvchilaridan o'z vaqtida fikr-mulohazalarini olishsa va o'z o'qituvchisidan olgan fikr-mulohazalari tufayli ichki motivatsiya bo'lsa, o'rganish sodir bo'ladi (Timmis va boshq., 2016).
|
| |
Eidt=I2 - Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash

|
Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash
|
bet | 4/6 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 217,24 Kb. | | #265134 |
Bog'liq 16. Elektr zanjirlarda o’zaro indukstiya hodisasi va uni ketma-ket va parallel zanjirlarda hisoblash.Eidt=I2Rdt+IdФ (1.6)
Bu yerdan tok kuchini aniqlasak
(1.7)
(1.8)
Bu induksion EYUK dir. Bu ifodani minus ishorasi induksion EYUKning qarama-qarshi yunalganligini ko`rsatadi.
Endi zanjirni olib o`rniga galvonometr ulasak,(5-b rasm) va o`tkazgichni amper kuchi harakatlantirsak. Galvonometr zanjirda oldingi tok yunalishiga qarama-qarshi yunalishda induksion tok hosil bo`lganligini ko`rsatadi. Chunki bu vaqtda magnit maydonda harakatlanayotgan o`tkazgich tarkibidagi erkin elektronlarga Lorents kuchi ta`sir etib, berk kontur bo`yicha zaryad harakatlanib, zanjirda tok hosil bo`ladi.
O`zinduksiya hodisasi. Ekstra toklar induktivlik
Kuzatilayotgan konturdan o`tayotgan tok kuchining o`zgarishi konturda qo`shimcha tok kuchi hosil qiladigan konturdagi EYUK ni hosil bo`lishiga olib keladi. Bu hodisaga o`zinduksiya induksion EYUKni hosil qiladigan qo`shimcha kuchga o`zinduksiya elektr toki deyiladi.
O`zinduksiya EYUK i nimalarga bog`liq va u qanday kattaliklar bilan ifodalanadi?,degan savol to`g`ilishi mumkin. Bunda ixtiyoriy nuqtada hosil bo`luvchi magnit induksiya vektori g`altakdan o`tayotgan tok kuchiga to`g`ri proporsional;
F=Il
Bunda l-konturning induktivligi bo`lib, konturdan bir birlik tok kuchi o`tganda konturda hosil hosil bo`luvchi magnit induksiya oqimiga son jihatidn teng bo`lgan kattalikdir.
Ozinduksiya hodisasiga (5.3) tenglamani tatbiq etsak,
(1.9)
hosil bo`ladi. (1.9) dan ko`rinadiki, uning birligini aniqlasak,konturdagi tok bir sekundda o`zgarganda bir volt o`zinduksiya EYUKi hosil bo`lsa, bu kontuning birligini bir genri deyiladi.
1Gn=
Har qanday konturni tok manbaiga ulangan zahoti tok kuchi eng katta qiymatiga erishmaydi, buning uchun ma`lum vaqt o`tadi. Bu vaqtda konturda ulanish ekstratoki hosil bo`ladi. (6-rasmdagi a-chiziq)
ℓ Г
J0 d
б
0 t
Bunda I0-tokning erishi zarur bo`lgan maksimal qiymati. R- zanjir qarshiligi,e –induktivlik.
Kalit uzilganda esa tok kuchi nolga teng bo`lishi uchun yana vaqt kerak bo`ladi. Bu vaqtdgi tokka uzilish elektrotoki deyiladi. (6-rasmdagi b chiziq) U quyidagicha ifodalanadi.
(2.1)
Bunda I=1/R zanjirning doimiy vaqti deyiladi va u tok kuchini qancha vaqtda e marta o`zgarishini ko`rsatadi. Zanjirning qarshiligi ® qancha kichik bo`lsa, uning induktivligi (l) qancha kichik bo`lsa, zanjirdagi tokning kamayuvi shuncha sekin bo`ladi.
Endi g`altak induktivligini hisoblasak. Uning uzunligi I va umumiy sim o`ramlar soni N ta bo`lsin. U vaqtda uzunlik birligidagi o`ramlar soni n=N/l bo`lib, unga hosil bo`luvchi magnit maydon induksiyasi
|
| |
Kompyuter injiniringi fakulteti elektronika va sxemalar 2 fanidan mustaqil ish -1 Bajardi - bet 5

9
Foydalangan adabiyotlar: 1. .Каримов ва бошкалар. Электротехника ва электроника асослари. Т.
«Укитувчи» 1995 йил.
2. .Шихин и другие. Электротехника. М. «Высшая школа» 1989 год.
3. А.Рахимов. Электротехника ва электроника асослари .Т.
«Укитувчи» 1998 йил.
4. А.И. Холбобоев, Н.А.Хошимов. Умумий электротехника ва
электроника асослари. 2000 йил.
-MAVZU. OILADA FARZAND TARBIYASIDA OTA-ONALIKKA TAYYORGARLIKNING SHAKL, USUL HAMDA VOSITALARI

|
-MAVZU. OILADA FARZAND TARBIYASIDA OTA-ONALIKKA TAYYORGARLIKNING SHAKL, USUL HAMDA VOSITALARI
|
bet | 10/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)4-MAVZU. OILADA FARZAND TARBIYASIDA OTA-ONALIKKA TAYYORGARLIKNING SHAKL, USUL HAMDA VOSITALARI
Global oʻzgarishlar asosida soʻnggi vaqtlarda oʻzbek oilasida va oila aʼzolari munosabatlarida maʼlum oʻzgarishlar yuz bermoqda. Mazkur taʼsirning oʻziga xos ijobiy va salbiy oqibatlari mavjud. Ijobiy tomoni shundaki, mavjud global shart-sharoitlar va talablar oʻzbek oilasining funksionallik jihatdan oʻsishi va oʻz masʼuliyatidagi vazifalarga tayyorligini oshiradi, oʻzbek oilasining dunyo hamjamiyati bilan boʻlgan turli aloqadorligini, uning jahon bozori va texnogen oʻsishga nisbatan boʻlgan integratsiyasini taʼminlaydi, shu nuqtayi nazardan oʻzbek oilasining davr va zamonga hozirjavobligini oshiradi, oilaning ijtimoiy oʻrni nuqtayi nazaridan maʼlum ijobiy transformatsiyaga sabab boʻladi. Salbiy taʼsir esa globallashuv oqibatida yuzaga kelgan ommaviy madaniyat, turli mafkuraviy tahdidlar, diniy va boshqa turdagi ekstremizm, rangli inqiloblarning avj olishi, ksenofobiya, mehnat resurslari migratsiyasi va boshqa oʻnlab tazyiqlarni oilalar tinchligi, ravnaqi, osudaligini buzishi, milliy oilaviy mentalitetning qoʻporilishida namoyon boʻladi. Shu bois, bugungi kunda milliy anʼanalarni oilaviy turmush borasida umumbashariy nazariy bilimlar bilan qoʻshib olib borish talab etiladi. Yoshlarni oilaviy hayotga psixologik, ruhiy, jismoniy, jinsiy tomondan toʻliq tayyorlash masalalari quyidagi yoʻnalishlardagi maʼlum bilim va koʻnikmalarni shakllantirishni taqozo etadi:
1. Oila salomatligi: oila aʼzolari salomatligi boʻyicha birlamchi bilimlarga ega boʻlish, salomatlikni saqlash omillarini bilish, salomatlikni saqlash va umrni uzaytirish usullarini va milliy qadriyatlarni oila hayotiga singdira bilish, milliy tabobatdan xabardor boʻlish, reproduktiv salomatlik mezonlariga amal qilish, toʻgʻri ovqatlanish meʼyorlariga rioya qilish, salomatlikni saqlash – fuqarolik burchi ekanligini anglash, qariyalar salomatligiga eʼtiborli boʻlish, goʻdak va emizikli bolalar salomatligi, bolalarni yuqumli kasalliklardan asray olish, oilada tibbiy bilimlarga hurmat va eʼtiborning shakllantirilishi, farzandlarni zamonaviy tibbiy tahdidlardan asrash, ularga tibbiy tahdidlar boʻyicha zarur bilimlarni berib borish, bolani ona suti bilan boqish mazmunini anglash, hayotga fiziologik-gigiyenik jihatdan tayyor boʻlish, oilaning ijtimoiy ahvolini yaxshi va ravon saqlash, uni yaxshilash omillarini oʻrganish.
|
| |
DUNYOQARASH - Oila va xotin-qizlar

|
Oila va xotin-qizlar
|
bet | 71/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)5
|
DUNYOQARASH
|
Dunyoqarash – insonning tevarak-atrofini qurshab turgan voqelik to‘g‘risidagi, olamning mohiyati, tuzilishi, o‘zining undagi o‘rni haqidagi qarashlar, tasavvurlar, bilimlar tizimidir
|
6
|
MA’NAVIYAT
|
bu shaxsning egallagan foydali bilimlari (bilim turidan qat’iy nazar) uning hayotida bir necha bor takrorlanishi natijasida ko‘nikma va malaka bosqichlaridan o‘tib, ruhiga singib, uning hayot tarziga aylanib ketgan ijobiy ijtimoiy sifatlaridir.
|
7
|
KOMMUNIKATIVLIK
|
O‘zaro kommunikativlilik asosida oila a’zolari bir-birlari bilan munosabatga kirishadilar, bir-birlariga tarbiyaviy ta’sir etadilar, atrof-muhit, jamiyat bilan aloqaga kirishadilar. Shu asosda o‘z-o‘zlarini ijtimoiy-siyosiy, ma’naviy-ma’rifiy, nazariy-amaliy jihatdan jamiyat talablariga mos rivojlantirib boradilar
|
8
|
OILANING HISSIY EMOTSIONAL VAZIFASI
|
Oilaning hissiy-emotsional vazifasi – bu uning o‘z a’zolari o‘rtasida muayyan iliq munosabatlarni saqlash, ular o‘rtasida mehr-oqibat, o‘zaro g‘amxo‘rlik, bir-birini qo‘llab-quvvatlash, sevish, sevilish kabi qobiliyatini namoyon etishidir. Bu oila uchun juda muhim bo‘lib, insonning ruhiy salomatligi aynan shu vazifani qanday bajarayotganligiga bog‘liqdir.
|
9
|
OILANING IQTISODIY VAZIFASI
|
Oilaning vazifalaridan yana biri iqtisodiy-moliyaviy xo‘jaligining faoliyatini to‘g‘ri yuritish hisoblanadi. Katta jamiyatning o‘z iqtisodiy, ijtimoiy, moliyaviy masalalari bo‘lganidek, oilaning ham o‘ziga yarasha iqtisodi, byudjeti, kirim-chiqimi, daromadlari kabi o‘ziga xos moliyaviy jihatlari mavjud.
|
|
|
| |
GLOSSARIY - Oila va xotin-qizlar

|
Oila va xotin-qizlar
|
bet | 70/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)GLOSSARIY
№
|
Tushuncha
|
Mazmuni
|
1
|
OILA
|
Oila-er-xotinlik ittifoqiga, qarindoshlik aloqalariga, umumiy xo‘jalik yuritadigan er va xotin, ota-ona va bolalar, aka-uka va opa-singillar va boshqa qarindoshlar o‘rtasidagi munosabatlarga asoslanadigan kichik ijtimoiy guruh; jamiyatning asosi, davlat qudratining manbai.
|
2
|
TARBIYA
|
Tarbiya – muayyan, aniq maqsad hamda ijtimoiy-tarixiy tajriba asosida bolaning ongi, xulq-atvori va dunyoqarashini tarkib toptirish jarayoni. Tarbiya yosh avlodni muayyan maqsad yo‘lida har tomonlama voyaga yetkazish, unda ijtimoiy ong va xulq-atvorni tarkib toptirishga yo‘naltirilgan faoliyat jarayonidir
|
3
|
AQLIY TARBIYA
|
Oilada aqliy tarbiyani shakllantirishda bolalarning dunyoqarashi va tafakkurini rivojlantirish, unda aqliy mehnat madaniyatini tarkib toptirishga qaratilgan maqsad yo‘lidagi faoliyat tushuniladi. Bola dunyoqarashi uning fundamental tushunchalaridan shakllanadi
|
4
|
AXLOQIY TARBIYA
|
Oilada axloqiy tarbiyani shakllantirish kundalik ishlarimizga va ongimizga aktiv ta’sir ko‘rsatib, jamiyat nomidan yaxshilik bilan yomonlik, zulm, adolat bilan adolatsizlik o‘rtasidagi va insoniy munosabatlardagi maqbul va nomaqbul, man etilmaydigan va man etiladigan ishlarni, xatti-xarakatlarni belgilab beradi. Axloqiy tarbiyaning vazifasi jamoatchilik axloqi, insonparvarlik axloqi, faol ta’sirchan axloqni tarkib toptirishdan iborat.
|
|
|
| |
Oiladagi jinslararo munosabatlar

|
Oiladagi jinslararo munosabatlar
|
bet | 11/74 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #148139 |
Bog'liq ------------ LOTIN Professional ta---limda Yoshlarni oilaviy hayotga tayyorlash (1)2. Oiladagi jinslararo munosabatlar: jinsiy tarbiya asoslari, jinslar psixologiyasi va salomatligi boʻyicha bilimlarni egallash, nikohni ulugʻlash, nikohdagi halollik va sadoqat, jismoniy tarbiya va sport bilan shugʻullanishni anʼanaga aylantirish, ona salomatligiga muqaddas munosabat, farzand tugʻilishi va uning salomatligi, oʻzini va oila aʼzolarini zararli koʻnikmalardan asrash, maʼnaviy barkamollik, sogʻlom turmush tarzi asosidagi axloq normalari, inson psixologiyasi boʻyicha bilimlarga ega boʻlish; psixologik turlarni ajrata bilish, psixologik taʼsir oʻtkazish omillarini egallash, psixologik muvozanat sirlarini egallash.
3. Oila axloqi va estetikasi: oilada oʻzaro munosabatlar va muloqot madaniyati, tashabbuskorlik, faollik, ijodkorlik, tibbiy va maʼnaviy sogʻlomik, jismoniy va ruhiy barkamollik, yetakchilik va tadbirkorlik, oʻzaro muhabbat, adolat, insonparvarlik, insoniylik, toʻgʻrilik, kamtarlik, samimiylik, ota-onaga hurmat, mehr-muruvvat, sahovat, bagʻrikenglik, sadoqat, vafodorlik, gunoh ishlardan qochish, sabr-toqat, oʻz vaʼdasi ustidan chiqish, ilmli boʻlish, ayollarni qadrlash, iffat, rostgoʻylik, pokizalik, halollik, himmat va bardoshlilik, xushxulqlilik, shukr, hayo, tejamkorlik, halimlik, viqor, rahm-shafqat, onalik mehri, maʼnaviy barkamollik, axloqiy poklik va vafodorlik, mehr va muruvvatga asoslangan oilaviy muloqot madaniyati, jamaot ishlari va oila taraqqiyotida tashabbuskorlik, faollik, ijodkorlik, maʼnaviy-mafkuraviy sogʻlomlik, inson erkini hurmatlash, har bir insonning takrorlanmasligini tan olish va eʼzozlash.
4. Oila aʼzolari oʻrtasida oilaviy majburiyatlar taqsimoti va tomonlar huquqlari: oila va oilaviy majburiyatlar, ayol va erkak majburiyatlariga doir zamonaviy steriotiplar, zamonaviy oila va oila aʼzolari majburiyatlari, oilada kim pul topishi kerakligi, oila mablagʻlarini qanday taqsimlash zarur, oila va ovqatlanishtalablari, oila aʼzolarining huquq va majburiyatlarini toʻgʻri anglash, er va xotin huquqlari kafolatlarini bilish, oila huquqi boʻyicha qonunchilik tizimi bergan imtiyozlardan toʻgʻri foydalana olish, din, oila va inson huquqlari masalasi, turmush qurayotgan yoshlarning oilalari oʻzaro muvofiq boʻlishiga erishish, oila qurishda tomonlar erkinligi huquqini toʻgʻri anglash, ayolning mehnat, dam olish, onalik va bolalik muhofazasi, erkak va ayol mehnat muhofazasi, ayolning xomiladorlik boʻyicha muhofazasi, oila qurish tartibi, shuningdek ajrim huquqi, ajrim holatidagi tomonlar huquqlari boʻyicha qonun hujjatlarini bilish va amalda qoʻllay olish, oilada gender tenglik, jinslar oʻrtasidagi farqlarni anglash, gender tarbiya masalalarini bilish, gender muhofaza qonunlarini tadbiq eta bilish.
|
| |
Dinning ta`rifi va dinlar tasnifi

7
va shu asosda shakllananadigan maqsadlar majmuini hamda ularning to’g`riligiga
ishonch bilan bog`liq bo’lgan psixologik holatni ifodalaydi. Bilim va g`oyalar
insonning ham aqli, ham qalbi bilan o’zlashtirib olingandagina e’tiqodga aylanadi.
Umuman olganda, e’tiqod shaxs, guruh va ommani jipslashtiruvchi, odamlarni
ijtimoiy hayotning faol a’zosiga aylantiruvchi omil hisoblanadi
3
.
Dinlar va madaniyatlar tarixini o’rganish avvalo ularning ilk davrini to’g`ri
tahlil va talqin etish bilan ahamiyatlidir. Albatta, tarixiy jarayonlarni va xalqlarning
dunyoqarashini, ularning o’zaro munosabatlarini va ma’naviy-ma’rifiy
qiyofasini
o’rganishda ularga xolis baho berishda yuqoridagi fikr nihoyatda qo’l keladi. Chunki
tarixda davlatlar va xalqlar rivojini dinlarning bir bosqichdan ikkinchi bosqichga
o’tishi orqali namoyon bo’lishi sir emas.
Har qaysi xalq yoki millatning ma’naviyatini uning tarixi, o’ziga xos urf-odat
va an’analari, hayotiy qadriyatlaridan ayri holda tasavvur etib bo’lmaydi. Bu borada,
tabiiyki, ma’naviy meros, madaniy boyliklar, ko’hna tarixiy yodgorliklar eng muhim
omillardan biri bo’lib xizmat qiladi.
Bizning qadimiy va go’zal diyorimiz nafaqat Sharq,
balki jahon
stivilizastiyasi beshiklaridan biri bo’lganini xalqaro jamoatchilik tan olmoqda va
e’tirof etmoqda. Bu tabarruk zamindan ne-ne buyuk zotlar, olimu ulamolar,
siyosatchi va sarkardalar etishib chiqqani, umumbashariy stivilizastiya va
madaniyatning uzviy qismiga aylanib ketgan dunyoviy va diniy ilmlarning, ayniqsa,
islom dini bilan bog`liq bilimlarning tarixan eng yuqori bosqichga ko’tarilishida ona
yurtimizda tug`ilib kamolga etgan ulug` allomalarning
xizmatlari beqiyos ekani
bizga ulkan g`urur va iftixor bag`ishlaydi
4
.
Hozirda Yevropa dunyoqarashi dinga ikkinchi darajali masala sifatida
qarasada uni jamiyat tizimidan butunlay chiqarib yubora olmadi.
Ilohiy ta’limotlarga asoslanadigan bo’lsak ma’lum dinga, yoki ruhiy quvvatga
ishonch insonning fitratiga qo’shib yaratilgan. Shunday ekan, ya’ni dinga e’tiqod
qilib yashash real haqiqat ekanini e’tirof etgan holda uni xolis o’rganish va tadrijiy
rivojini hisobga olgan holda tadqiq etish davr talabi sifatida qaralmog`i kerak.
Din tushunchasiga olimlar duyoviylik, ilmiylik nuqtainazaridan, din arboblari
esa muayyan diniy ta`limot asosida yondashishlari bois ushbu tushunchga turli
ta`riflar beriladi.
Din asli nima ekanligi turlicha izohlansa-da, umumiy nuqtai nazar shuki,
din