Birinchi bosqich - Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi

|
Ergashaliyev Nurmuxammad Mirzoxidovich O’zbekiston Respublikasi
|
bet | 37/66 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,48 Mb. | | #158722 |
Bog'liq kompyuter grafikasi-autocadBirinchi bosqich original ob’ekt haqida ma’lum bir bilimlarga ega bo’lishni talab etadi. Ya’ni modellashtiriladigan ob’ekt haqida qanchalik ko’p ma’lumot mavjud bo’lsa modellashtirish jarayoni shunchalik oson kechadi.
Ikkinchi bosqichda model’ning o’zi mustaqil tadqiqot ob’ekti sifatida qaraladi. Tadqiqotning bunday usulida model’ analiz qilinadi, eksperimentdan o’tkaziladi va kutilayotgan natijalar bilan solishtiriladi.
Uchinchi bosqichda model’da tadqiq qilingan bilimlar original ob’ektga ko’chiriladi. Ya’ni model’ berayotgan axborot original ob’ekt bilan solishtiriladi va haqqoniyligi tekshiriladi.
2D modellashtirish haqida tushunchasi.
2D tushunchasi butun dunyoda va ilmiy adabiyotlarda keng ommalashgan bo’lib d harfi inglizcha dimension (o’lcham) so’zining bosh harfi bo’lib 2D – ikki o’lchamli ma’nosini anglatadi.
Kundalik hayotimizda olib boradigan yozma axborotlarimizning aksariyati 2D asosida olib boriladi. Ya’ni oddiy qog’oz varog’i ikki o’lchamli bo’lib shu qog’oz 2D modellashtirish uchun asos bo’lib xizmat qiladi. YOzma axborotlarni o’zi 2D bo’la olmaydi, lekin unda keltiriladigan grafik axborotlar (sxemalar, grafiklar, fotosuratlar, chizmalar) 2D asosida bajarilgan hisoblanadi.
Har qanday muhandis-loyihachi 2D modellashtirish asoslarini mukammal bilishi zarur.
Geometrik modellashtirish.
Fazoviy ob’ektlarni geometrik elementlar va o’lchamlar asosida modellashtirish geometrik modellashtirish deyiladi. Bunda ob’ektlarning fizikaviy, kimyoviy, biologik xususiyatlari e’tiborga olinmaydi.
Geometrik modellashtirishni amalga oshirish yoki undan foydalanish uchun ma’lum bir bilimlarga ega bo’lish lozim.
Geometrik modellashtirishning birinchi bosqichi.
Geometrik modellashtirish uchun elementar geometriya, chizma geometriya qoidalarini bilish talab etiladi.
Geometrik modellashtirish elementlari nuqta, chiziq (to’g’ri chiziq), sirt (tekislik)dir. Shu o’rinda ushbu elementlarning uzviy bog’liqligini unutmaslik lozim. Ya’ni:
Har qanday sirt chiziqlar to’plamidan iborat, chiziqlar esa nuqtalar to’plamidan tashkil topadi. Demak sirtni nuqtalar to’plamidan iborat deb qarash mumkin.
Chiziqni xususiy holi to’g’ri chiziqdir, kesma to’g’ri chiziqning bir bo’lagi. Har qanday to’g’ri chiziqdan kesma ajratib olish mumkin, har qanday kesma orqali cheksizlikka yo’naltirilgan bitta to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin.
Har qanday sirtni yasovchilari va yo’naltiruvchilari mavjud. Tekislik yasovchisi va yo’naltiruvchisi to’g’ri chiziqlardan iborat sirtdir. Har qanday sirtga tegishli nuqta shu sirtga tegishli bo’lgan chiziqga tegishli bo’ladi.
Har qanday modellashtirishda apparat (qurilma) mavjud bo’lganidek geometrik modellashtirish apparati ham mavjuddir. CHizma geometriya kursidan ma’lumki x, y, z koordinata o’qlariga ega bo’lgan qurilma geometrik modellashtirish apparati bo’lib, ushbu o’qlarning o’zaro joylashuviga qarab model sodda yoki murakkab xususiyat kasb etadi (asosiy ko’rinishlar va aksonometrik ko’rinishlarni eslang).
Geometrik modellashtirishda qabul qilingan standart qoidalari – O’zDST talablarini bilish modelni to’g’ri o’qishni va hammabopligini ta’minlaydi. Ya’ni:
Modellashtirish uchun format tanlash O’zDST 2.301-96 (Formatlar)ga asoan;
Model’ni formatga joylashtirish O’zDST 2.302-97 (Masshtablar)ga asosan;
Model’da chiziq turlari O’zDST 2.303-97 (CHizma chiziqlari) ga asosan;
Model’dagi yozma axborotlar O’zDST 2.304-97 (SHriftlar), O’zDST 2.104-68 (Asosiy yozuv) ga asosan;
Model’ ko’rinishlari soni va ularni proektsion bog’lanishi O’zDST 2.305-97 (Ko’rinishlar, qirqimlar, kesimlar) ga asosan;
Model’ning geometrik axborotlari O’zDST 2.307-96 (O’lcham qo’yish qoidalari) ga asosan bajarilishi zarur.
x y
|
| |