tajriba ishi. MA‟LUMOTLARNING ODDIY SOZLANGAN TOIFALARI

Ishdan maqsad: Ma‟lumotlarning oddiy sozlangan va nostandart toifalarini o„rganish va ularni tadqiq qilish.
Qo„yilgan masala: C++ tilida butun, haqiqiy, belgili, mantiqiy toifadagi ma‟lumotlarni e‟lon qilish, nostandart toifalarni yaratish va ularga doir misollarning dasturini ishlab chiqish.
Ish tartibi:
Tajriba ishi nazariy ma‟lumotlarini o„rganish;
Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
C++ dasturlash muhitida dasturni yaratish;
Natijalarni tekshirish;
Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Ma‟lumotlar toifalari
Ko„plab dasturlash tillarida ma‟lumotlar bazaviy va keltirilgan toifalarga ajratiladi. Ma‟lumotlarning toifalarini 1.1-rasmdagidek klassifikatsiyalash mumkin.
void
bool
char
wchar_t
short
int long
float
double
long double
Ma‟lumotlarning ixtiyoriy toifasi qiymatlar sohasi va ular ustida bajarilishi mumkin bo„lgan amallar orqali tavsiflanadi. void kalit so„zi hech qanday toifaga ega emaslikni anglatadi. Bunday toifadagi funksiyalar hech qanday qiymatni qaytarmaydi. Lekin asosiy dastur tanasi, ya‟ni main() funksiyasi void toifasiga ega bo„lolmaydi, u int toifasida bo„lishi kerak.
Sozlangan toifalar
Butun toifa – int
Mazkur toifa butun sonlar to„plamining qandaydir qism to„plami bo„lib, uning o„lchami mashina, ya‟ni kompyuter konfiguratsiyasiga bog„liq ravishda o„zgarib turadi. Mazkur toifaga kiruvchi sonlar ikkiga bo„linadi: ishorali (signed) va ishorasiz (unsigned). Sonlarmi xotirada tasvirlashda eng chapdagi bit ishora uchun belgilanadi. Toifalarni signed (ishorali), unsigned (ishorasiz) kalit so„zlari bilan modifikatsiyalash mumkin. Bunda ishorali toifa uchun ajratilgan joyning eng chap biti ishora uchun, qolgan bitlar qiymatlarni saqlash uchun ishlatiladi, ya‟ni 0 – plus, 1 - minus. Ishorasiz toifalarda esa barcha bitlar qiymatlarni saqlash uchun ishlatiladi. Ularning har biri uchun mos ravishda qiymat qabul qilish oralig„i mavjud:
ishorasiz sonlar uchun (0...2n-1);
ishoralilar uchun (-2n-1… 2n-1-1).
Butun sonlar ustida turli matematik (+, -, /, *) va solishtirish amallarini bajarish mumkin, ya‟ni ==, !=, <, <=, >, >= operatorlar bilan binar amallarni bajarish mumkin. Ammo bu operatsiyalarning natijalari int toifasiga kirmaydi, ular bool toifasiga kiradi.
Butun qiymat qabul qiluvchi o„zgaruvchilarni e‟lon qilish uchun int, short int, long int xizmatchi so„zlaridan foydalanish mumkin. Butun qiymatli toifalarning barchasi 1.1-jadvalda keltirilgan:
1.1-jadval
Butun toifa shakllari
Toifa ko„rinishi
|
Mazkur toifadagi o„zgaruvchining qabul qiladigan qiymatlar oralig„i
|
O„zgaruvchining kompyuter xotirasidan
egallaydigan joyi
|
short int
|
signed: -32768 ... 32767
unsigned: 0 ... 65535
|
2 bayt
|
int
|
signed: -2147483648 ...
2147483647
unsigned: 0 ... 4294967295
|
4 bayt
|
long int
|
signed: -2147483648 ...
2147483647
unsigned: 0 ... 4294967295
|
4 bayt
|
Bu sanab o„tilgan toifalar o„zlarining qiymatlar qabul qilish oralig„i va xotiradan egallagan joyining katta yoki kichikligi bilan farqlanadi. Shuning uchun, o„zgaruvchilarning qabul qiladigan qiymatlarini katta yoki kichikligiga qarab, yuqoridagi toifalardan mosini tanlash maqsadga muvofiqdir.
Toifalar uchun xotira hajmining ajratilishi kompyuter konfiguratsiyasiga va kompilyatorga bog„liq bo„ladi. Ixtiyoriy bir toifaning xotirada egallaydigan hajmini bilish mumkin. Buning uchun sizeof() funksiyasini ishlatish mumkin.
#include using namespace std; int main()
{
cout< system("pause");
}
Bu yerda natija baytlarda chiqadi, ya‟ni 4. Funksiyaga kirish parametri sifatida toifa nomi beriladi.
Butun toifaning quyidagicha ko„rinishlari mavjud.
Short short int
signed short signed short int unsigned short unsigned short int int
signed int
unsigned unsigned int long
long int signed long signed long int unsigned long
unsigned long int
Berilgan m va n butun sonlari ustida quyidagi arifmetik amallar bajarish dasturini ko„rib chiqaylik: mn, m-n, m*n.
#include using namespace std; int main()
{ int m,n; cin>>m>>n; int k1=m+n; int k2=m-n; int k3=m*n;
cout< system("PAUSE");
}
|