nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Acidum phosphoricum 6gtt - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 20/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeAcidum phosphoricum 6gtt
10 tomchidan ertalab va kechqurun ichilsin
Mercurius solubilis 6 pil
Apis 3 pil
Belladonna 3 pil
Har ikki soatda 8pilyuldan navbat bilan ichilsin
|
Gomeopatik dorilarining nomenklaturasiga oid ma’lumotlar:
Retseptda Belladonna deyilsa Atropa Belladonna tushuniladi.
Retseptda Akonit deyilsa faqat Akonitum Napellus tushuniladi.
Retseptda Kaktus Grandiflorus deb yoziladi, lekin botanik nomi "Sereus grandiflorikum" .
Retseptda Plumbum deyilsa faqat Plumbum metallikum tushuniladi.
3-Ma’ruza
Mavzu: Gomeopatik essentsiya va tinkturalar texnologiyasi
Ma’ruza maqsadi: Essensiyalarni gomeopatik farmakopeyasining 1, 2 va 3-bandi bo‘yicha tayyorlash, tinkturalarnigomeopatik farmakopeyasining 4-bandi bo‘yicha tayyorlash, sifatini tekshirish va suyultirish usullarini o‘zlashtirish va gomeopatik essensiyalarni suyultirish usullarini o‘rgatish.
Tayanch atama va iboralar: Essensiyalar, tinkturalar, suyultirish usullari, sifatini tekshirish, o‘simlik xom ashyosi, 90% etil spirti.
Reja:
1. Gomeopatik dorilarni suyultirish tartibi (o‘nlik va yuzlik shkala bo‘yicha)
2. Gomeopatiya suvli va suvli –spirtli eritmalari texnologiyasi
3. Essensiyalar ta’rifi, texnologiyasi (1,2,3 bandlar bo‘yicha)
4. Tinkturalar ta’rifi, ishlatilishi
5.Gomeopatik tinkturalarning o‘ziga xos texnologiyasi
Ma’ruzaning qisqacha matni:
Gomeopatik essensiyalar texnologiyasi
Ganeman o‘zining davolash usuli bilan bir qatorda gomeopatik dorilarni tayyorlash usullarini ham yaratgan. Gomeopatik dori turlari yangi yig‘ib olingan va quritilgan o‘simliklar, hayvonot olamidan olingan va mineral moddalar yoki kimyoviy birikmalardan tayyorlanadi. Dorixonalarda essensiya, tinktura, eritma, trituratsiyalar tayyorlanib, ular aniq dorivor modda saqlaydi, ulardan keyinchalik qonun-qoidalar asosi-da suyultirishlar oboriladi.
Essensiyalar - bu yangi uzib olingan dorivor o‘simliklardan, ularning tarkibidagi shirani miqdoriga bog‘liq bo‘lgan holda Shvabe farmakopeyasi asosida 3 ta /1,2,3/ bandlar bo‘yicha tayyorlanadi. O‘simlik tarkibidagi shira miqdori bir necha omillarga, ya’ni:
- o‘simlikni o‘sayotgan joyi;
- yig‘ib-terib olingan yilning fasli;
- yomg‘irgarchilik bo‘lgani yoki yo‘qligi va boshqalarga bog‘liqligi aniqdir.
Shuning uchun gomeopatiya amaliyotida dorivor birlik deb o‘simlikdan siqib olingan shira hisoblanadi.
|
| |
Gomeopatiyaga oid qo‘llanmalar, me’yoriy hujjatlar

|
Gomeopatiyaga oid qo‘llanmalar, me’yoriy hujjatlar
|
bet | 18/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeGomeopatiyaga oid qo‘llanmalar, me’yoriy hujjatlar
Gomeopatiya farmakopeyasining muallifi doktor Vilmar SHvabe. 1950 yilda qo‘llanma nemischadan tarjima qilingan
Gomeopatiya qo‘llanmasi quyidagi 3 qismlardan iborat:
- Kirish;
-Umumiy;
- Maxsus
Gomeopatiya farmakopeyasining kirish qismida ushbu qo‘llanma ko‘pgina davlatlarda tan olinganligi, gomeopatiya dorilarini tayyorlanishini o‘ziga xosligi va aynan shu qo‘llanmaga qaysi dorivor vositalar kiritilganligi haqida umumiy holatlar o‘z aksini topgan.
Umumiy qismiesa A va B bo‘limlardan iborat.
A- bo‘limi “ Gomeopatik farmatsiya”;
B – bo‘limi “ Gomeopatiya dori vositalar texnologiyasi”.
“Gomeopatiya farmakopeyasi” bo‘limida gomeopatik dorilarni manbalari, ularni tayyorlashdagi dastlabki vositalar ta’rifi, gomeopatik dorilarini berish, saqlash qoidalari keltirilgan.
“Gomeopatiya dori vositalar texnologiyasi” bo‘limida o‘simlik xom ashyo va jonivorlardan, mineral moddalar va kimyoviy birikmalardan gomeopatik vositalar texnologiyasi, dori moddalarni suyultirish tartibi, hamda gomeopatik dori turlarini tayyorlashda qo‘llaniladigan yordamchi moddalar va asbob-uskunalar tavsifi keltirilgan.
I- O‘simlik va jonivorlardan dorilarni tayyorlash qismida:
1,2,3-bandlarda yangi yig‘ib olingan o‘simliklardan essensiyalar tayyorlash qoidalari keltirilgan;
4-bandda quritilgan o‘simlik, yangi jonsizlantirilgan hayvon to‘qimalari va hasharotlardan gomeopatik tinktura tayyorlash texnologiyasi keltirilgan.
II- Mineral moddalar va kimyoviy birikmalardan dorilarni tayyorlash qismida:
5-bandda- suvli eritmalar;
6-bandda- suvli-spirtli eritmalar;
7-bandda- quruq moddalardan trituratsiyalar tayyorlash qoidalari keltirilgan.
III- Turli suyuqliklardan trituratsiyalar tayyorlash qismida:
8-bandda - suvli yoki spirtli eritmalardan trituratsiyalar;
9-bandda essensiya va tinkturalardan trituratsiyalar tayyorlash qoidalari keltirilgan.
Bu bo‘limda o‘nlik va yuzlik shkalalar tushunchasi, dorilarni gomeo-patiyada suyultirish tartibi, turli dorilarni suyultirib eritma va trituratsiyalar olinish qoidalari, gomeopatik granulalar, gomeopatik tablet-kalar, sirtga qo‘llaniladigan spirtlar, gomeopatik surtma, moylar, opodel-doklar, shamchalar texnologiyasiga oid ma’lumotlar ham keltirilganan.
Ushbu qism yakunida gomeopatik dorilar tayyorlashda ishlatiladigan asbob va uskunalar, yordamchi moddalar va tayyorlangan dorilarning sifatini baholash usullari keltirilgan. Asbob-uskunalar sifatida: press, matolar-zig‘ir o‘simligidan tayyorlangan salfetka, haltachalar-har bir o‘simlik uchun alohida bo‘lishi shart; chinni hovonchalar, elak, jodi, go‘sht qiymalagich, tabletka mashinasi; qo‘shimcha moddalar: spirt, glitserin, sut qandi, vazelin, lanolin, o‘simlik moyi ishlatiladi.
|
| |
Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi

|
Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi
|
bet | 5/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 58,15 Kb. | | #120557 |
Bog'liq Agro va O\'kh Talabaning fan bo‘yicha o‘zlashtirish ko‘rsatkichini nazorat qilishda quyidagi mezonlar tavsiya etiladi:
5 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini to‘liq yorita olsa;
fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiylik va mantiqiylik saqlanib, ilmiy xatolik va chalkashliklarga yo‘l qo‘ymasa;
fan bo’yicha mavzu materiallarining nazariy yoki amaliy ahamiyati haqida aniq tasavvurga ega bo‘lsa;
fan doirasida mustaqil erkin fikrlash qobiliyatini namoyon eta olsa;
berilgan savollarga aniq va lo‘nda javob bera olsa;
konspektga puxta tayyorlangan bo‘lsa;
mustaqil topshiriqlarni aniq va to‘liq bajargan bo‘lsa;
fanga tegishli qonunlar va boshqa me’yoriy huquqiy hujjatlarni to‘liq o‘zlashtirgan bo’lsa;
fanga tegishli mavzulardan biri bo‘yicha ilmiy maqola chop ettirgan bo‘lsa;
tarixiy jarayonlarni sharxlay bilsa;
B) 4 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fanning mohiyati va mazmunini tushungan, fandagi mavzularni bayon qilishda ilmiy va mantiqiy chalkashliklarga yo‘l qo‘ymasa;
fanning mazmunini amaliy ahamiyatini tushungan bo‘lsa;
fan bo‘yicha berilgan vazifa va topshiriqlarni o‘quv dasturidoirasida bajarsa;
fan bo‘yicha berilgan savollarga to‘g‘ri javob bera olsa;
fan bo‘yicha konspektini puxta shakllantirgan bo‘lsa;
fan bo‘yicha mustaqil topshiriqlarni to‘liq bajatgan bo‘lsa;
fanga tegishli qonunlar va boshqa me’yoriy hujjatlarni o‘zlashtirgan bo‘lsa;
V) 3 baho olish uchun talabaning bilim darajasi quyidagilarga javob berishi lozim:
fan haqida umumiy tushunchaga ega bo‘lish;
fandagi mavzularni top doiraga yoritib, bayon qilishda ayrim chalkashliklarga yo‘l qo‘yilsa;
bayon qilish ravon bo‘lmasa;
fan bo‘yicha savollarga mujmal va chalkash javoblar olinsa;
fan bo‘yicha matn puxta shakllantirilmagan bo‘lsa;
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 7/7 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 311,17 Kb. | | #256607 |
Bog'liq Mignarova 2 FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
O’zbekiston Respublikasining Qonunlari:
O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. - Toshkent: «O’zbekiston»,
2010yil.
«Raqobat to’g’risida» O’zbekiston Respublikasining Qonuni, 2012 yil,
yanvar.
«Tadbirkorlik faoliyati erkinligining kafolatlari to'g'risida» O'zbekiston
Respublikasining Qonuni 2008 yil.
«Xo'jalik yurituvchi subyektlar faoliyatining shartnomaviy-huquqiy bazasi
to'g'risida» O'zbekiston Respublikasining Qonuni 2008 yil.
«Xo'jalik yurituvchi subyektlar faoliyatini davlat tomonidan nazorat qilish
to'g'risida» O'zbekiston Respublikasining Qonuni 2008 yil.
«Комментарии к закону Республики Узбекистан «O Банкротстве»
Главная редакция издательского-полиграфической акционерной
компании «Shark». Ташкент - 2007.
O’zbekiston Respublikasining «Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning
huquqlarini himoya qilish to’g’risida»gi Qonuni 1996 yil 26 aprel,
Tadbirkorlikka oid qonun hujjatlari to’plami. 1 tom. - T.: O’zbekiston
Respublikasi Adliya vazirligi, 2006.
O’zbekiston Respublikasining «Xususiy korxonalar to’g’risida»gi Qonuni.
Qonun va qarorlar. T., «O’zbekiston», 2004., №3
Darsliklar, o’quv qo’llanmalar va maqollar to’plami.
Бендиков M.A., Джамаий Е.В. “Cовершенствование диагностики
финансового состояние промышленных предприятий” учебник //
Менеджмент в России и за рубежом ,Москва 2012 год.
В.Я.Горфинкель, Е.М. Купряков "Экономика предприятий", учебное
пособие М.:ВУЗ, 2011 г.
Mакаревиц M.С., Смолькин Л.Г., Трубочкина M.И. “Экономика
предприятия”учебное пособие “Москва” 2011 год.
G’oyibnazarov B.K., Akramova N.I. “Korxonalar iqtisodiyoti” ma’ruzalar matni, TDIU, T.: 2010yil
To’hliev N. «O’zbekiston Respublikasi iqtisodiyoti» darslik. Toshkent, 2010y.
N.Tuhliev, K.Hakberdiev, Sh.Eshmatov, N.Holmatov «O’zbekiston
iqtisodiyoti asoslari» darslik T., «O’zbekiston milliy ensiklopediyasi», 2006.
B.A.Abdukarimov, A.N.Jabriyev, N.R.Zugurov, A.T.Qutbetdinov,
M.Q.Pardaev, E.Sh.Shavqiyev «Korxona iqtisodiyoti»,darslik T.:2005
Yuldoshev Z. «Milliy iqtisodiyot (o’quv qo’llanma), Moliya instituti. T.,
2004
Ishmuhamеdov A.E. «Iqtisodiy xavfsizlik». O’quv.qo’ll. –T.: O’zbеkiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg’armasi nashriyoti, 2004.
Akromov E.A «Korxonalarning moliyaviy xolati taxlili». Darslik– T.:
Moliya, 2003.
Abdukarimov I.T. « Korxona iqtisodiy salohiyati tahlili».o’quv qo’llanma T.: «Iqtisodiyot va huquq dunyosi» nashriyot uyi, 2003.
G’ulomov S.S. «Tadbirkolik va kichik biznes», darslik T., 2002.
«O`z Ishingizni yarating yoki tadbirkor nimalarni bilishi lozim» - Toshkеnt sahri, YuNIDO, «Biznеs maslahat markazi» loyihasi, 2003.
|
| |
G) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz 2 baho bilan baholanishi mumkin

|
G) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz 2 baho bilan baholanishi mumkin
|
bet | 6/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 58,15 Kb. | | #120557 |
Bog'liq Agro va O\'kh G) quyidagi hollarda talabaning bilim darajasi qoniqarsiz 2 baho bilan baholanishi mumkin:
fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga tayyorgarlik ko‘rilmagan bo‘lsa;
fan bo‘yicha mashg‘ulotlarga doir hech qanday tasavvurga ega bo‘lmasa;
fan bo‘yicha matnlarni boshqalardan ko‘chirib olganligi sezilib tursa;
fan bo‘yicha matnda jiddiy xato va chalkashliklarga yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa;
fanga doir berilgan savollarga javob olinmasa;
fanni bilmasa.
Fan o‘qituvchisi to‘g‘risida ma’lumot
Muallif:
|
F.I.Jalolov BuxDU “Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari” kafedrasi o‘qituvchisi
F.R.Karimov BuxDU “Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari” kafedrasi o‘qituvchisi
|
E-mail:
|
Jalolov1975@mail.ru
mister.feruz@inbox.ru
|
Tashkilot:
|
Buxoro davlat universiteti, Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari kafedrasi
|
Taqrizchilar:
|
F.R. Murodova ( BuxMTI) «Axborot texnologiyalari» kafedrasi dotsenti
O.I.Jalolov (BuxDU) «Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari» kafedrasi dotsenti.
|
Mazkur sillabus universitet o‘quv-uslubiy kengashining 2023-yil 29-avgustdagi 1-sonli yig‘ilish bayoni bilan tasdiqlangan.
Mazkur sillabus “Amaliy matematika va dasturlash texnologiyalari” kafedrasining 2023-yil 28-avgustdagi 1-sonli yig‘ilish bayoni bilan ma’qullangan.
O‘quv-uslubiy department boshlig‘i: M.A.Tursunov
Fakultet dekani: H.I.Eshankulov
Kafedra mudiri: O.I.Jalolov
Tuzuvchilar: F.I.Jalolov
F.R.Karimov
|
| |
Gomeopatik tinkturalarni matseratsiya usuli bo‘yicha olish

|
Gomeopatik tinkturalarni matseratsiya usuli bo‘yicha olish
|
bet | 23/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeGomeopatik tinkturalarni matseratsiya usuli bo‘yicha olish. Agar perkolyasiya usulida tinkturani olish iloji bo‘lmasa, unda matseratsiya usulidan foydalaniladi.
Farmakopeyada ko‘rsatilgan holda maydalangan, quritilgan xom ashyo-ning bir qismiga 10 qism etil spirt qo‘shilib, 160 S haroratda 8 kecha-kun-duzga qoldiriladi, har kuni aralashtirib turiladi. Belgilangan vaqt o‘tgach, olingan ajratma quyib olinadi, xom ashyo siqiladi. Hosil bo‘lgan ajratmalar birlashtiriladi va 8 kun tindirilib, filtrlanadi.
Bu usulda olingan gomeopatik tinkturalar birlamchi bo‘lib, 1x suyulti-rishga to‘g‘ri keladi.
Gomeopatik tinkturalarni jonivor to‘qimalaridan olish. Buning uchun yig‘ilgan mahsulot boshqa keraksiz qismlardan tozalanib, yaxshilab yuvilib chinni hovonchada eziladi. So‘ng shisha idishga ezib maydalangan mahsulotlardan 1 qism solib, uning ustiga 10 qism spirt qo‘shib tez-tez aralashtirib turish sharti bilan 14 kunga qorong‘i, salqin joyga qo‘yiladi.
Ko‘rsatilgan muxlatdan so‘ng suyuq qismi ajratib olinadi, qoldiq siqiladi. Har ikki suyuqlikni birga qo‘shib 8 kunga qorong‘i va salqin joyda qoldirib, so‘ngra filtrlanadi. Tayyorlanayotgan tinkturaga zarur bo‘lsa ta’sir etuvchi modda, ya’ni bu erda hayvon to‘qimasi 1:10 bo‘lgunga qadar spirt qo‘shiladi. Tayyor tinktura 1X ga to‘g‘ri keladi.
Gomeopatik dorilarni tayyorlash uchun olingan spirtning quvvati va ishlatilishining ayrimlari keltirildi.
Apis/60% spirt bilan/ allergiyaga qarshi;
Arnika/90%/ allergiya, antigistamin ta’sirli;
Berberis /60%/ buyrak va o‘t bezidagi toshlarida
Kalendula/60% / kuygan, gangrena, yaralarni bitishida
Kantaris /90%/ shpanchivini, pielonefrit, sistit, uretrit siydik
yo‘llari kasalliklarida;
Kapsikum /90%/ bronxial astma, gastrit, enurez, gemorroy, gerpesda.
Xina /60%/ anemiya, og‘ir kasaldan keyin kuchsizlanishda
Sina /90%/ gijjalarida
Sinnamomum /60%/ yiringli kolitda
Kokkulyus /60%/ nefroz, uyqusiz,boshog‘riq, asablanishda
Kalotsint /90%/ migren, ishias, troynichnыy nerv shamollashida
Evkaliptum/90%/ tumov, tomoq, burun kasalligida.
Granatum /90%/ ich qotganda
Ignatsiya /60%/ psixika buzilishi, bir kulib, bir yig‘lab kayfiyati
buzilishida
Ipekakuana /60%/ bronxit, gastrit, faringitda
Ledum /bogulnik/ /60%/ revmatizm, xashorat chaqqanda
Nuks vomika /60%/ markaziy vegetativ nerv sistemaga, psixik
simptomlar vujudga kelganda.
|
| |
O‘quvchilarni - Boshqarmasi

42
“5” baho;
“4” baho;
“3” baho.
6. Uyga vazifa:
§6 34-betdagi 10-13 - mashqlarni bajarib kelish.
12-MAVZU:
Ekvivalent. Oddiy va murakkab moddalarning
(oksid, kislota, asos, tuz) ekvivalentini topish.
Darsning maqsadi:
a)Ta’limiy:
ekvivalent tushunchasiga ta’rif berish, oksid, asos va kislota,
tuzlarning ekvivalentlarini topish, ekvivalent hajm tushunchasi haqida ilmiy
ma’lumotlar berish.
IXK2.
Organik va umumiy kimyoga oid masalalarni yecha
oladi, kimyo fanining nazariy asoslarini kundalik turmush va kasbi sohalarga tatbiq
eta oladi.
b)tarbiyaviy:
oldingi mavzularda olingan asosiy tushunchalarni takrorlash
orqali xotirani chiniqtirish.Tartib bilan yozib borishga chorlash orqali ekologik,
estetik va mehnat tarbiyasini berish. Fizika faniga boglab tushuntirish.
TK3-
o‘rganilgan bilimlar asosida hisoblashlarni bilish va fan-texnika yangiliklaridan
habardor bo‘lish.
c) Rivojlantiruvchi
:kimyodan masalalar yechishda turli qulay usulldan
foydalanish malakasini rivojlantirish.
Dars turi:
yangi bilim va tushunchalarni shakllantiruvchi dars
Dars uslubi:
aralash
Dars jihozi:
test tarqatmalari darslik, davriy sistema
Dars uchun talab etiladigan vaqt: 45 minut
Darsning texnologik chizmasi
Dars bosqichlari
Vaqt 
Tashkiliy qism - Boshqarmasi

43 Yangi mavzuni yoritish Guruhlarda ishlash. Yangi mavzuni tahlil qilish Darsni yakunlash Uyga beriladigan topshiriqlar Darsning borishi 1. Tashkiliy qism: O‘quvchilar bilan salomlashish, davomatni aniqlash
2. O‘tgan mavzuni so‘rash: Moddalar Molar massa(gr/mol) Fizik zichlik(g/ml) D(H2) O
2
CO
2
Ne
3. Yangi mavzuni tushuntirish: 1) Ekvivalent va ekvivalent massa tushunchasiga ta’rif berish: Ekvivalent teng qiymatli degan ma’noni bildiradi. Kimyoviy reaksiyalarda
moddalar o‘zaro bir-birlari bilan ekvivalent og‘irliklariga mos ravishda
ta’sirlashadilar.
E - ekvivalent, A - atom massasi (g), V - valentlik
Biror elementni –1 og‘irlik qism vodorod yoki 8 og‘irlik qism kislorod bilan qoldiqsiz ta’sirlashadigan massasiga shu elementning ekvivalent og‘irligi deyiladi. 2) Oddiy va murakkab moddalarning ekvivalentini topishni ko‘rib chiqish:
44 Tuzning ekvivalentini aniqlash uchun tuz molyar massasini metall indeksi (n) va
valentligi (V) ko‘paytmasiga bo‘lish kerak.
4. Yangi mavzuni mustahkamlash “Muzyorar” metodi
-MAVZU:
Ekvivalentlar qonuni

46
Darsni yakunlash
Uyga beriladigan topshiriqlar
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism:
O‘quvchilar bilan salomlashish, davomatni aniqlash
2. O‘tgan mavzuni so‘rash:
a) Oksidlarning ekvivalenti qanday aniqlanadi?
b) Asoslarning ekvivalentini topish formulasini ayting?
c) Tuzlarning ekvivalentini aniq;ashda nimaga asosiy e’tibor qaratiladi?
Ma’lum gaz hajmining gazlar aralashmasi hajmiga nisbati bilan o‘lchanadigan

|
Ma’lum gaz hajmining gazlar aralashmasi hajmiga nisbati bilan o‘lchanadiganBog'liq 1674214624 11-sinf Kimyo (o\'qituvchilar uchun qo\'llanma)Ma’lum gaz hajmining gazlar aralashmasi hajmiga nisbati bilan o‘lchanadigan
kattalikka gazning hajm ulushi deb aytiladi.
Masalan normal sharoitda 2 litr vodorod, 3 litr kislorod, 6 litr ammiak va 8 litr is
gazi aralashmasi berilgan. Shu eritmadagi kislorodning hajmiy ulushini hisoblab
topish lozim bo‘lsin. Buning uchun gazlar aralashmasining umumiy hajmini
hisoblaymiz.
1) 21+31+61+81=191
4. Yangi mavzuni mustahkamlash:
gazlar aralashmasiga doir namunaviy
masala yechish.
Tarkibida hajm jihatidan 40 % propan va 60 % butan bo‘lgan gazlar
aralashmasidan 5 litrini to‘la yondirish uchun sarf bo‘ladigan havoning hajmini
hisoblang, [
(0 2)= 0 ,2 ].
A) 147,5 B) 163,6 C) 124,5 D) 112 E) 120.
Yechish. Berilgan aralashmadagi gazlarning hajmlarini topamiz
(
) (
)
Ularning kislorodda yonish tenglamalari:
C
3
H
8
+ 5O
2
= 3CO
2
+ 4H
2
O va 2C
4
H
10
+ 13O
2
= 8CO
2
+ 10H
2
O
Tenglama (1) bo‘yicha bir mol C3H3 ni yondirish uchun 5 mol kislorod
kerak ekan. 2 1 gazni yondirish uchun esa 10 1 kislorod yoki shu miqdordagi
kislorod 5 marta ko‘p bo‘lgan havo hajmida bo‘ladi, ya’ni 50 1 havo sarf bo‘ladi.
Tenglama (2) bo‘yicha 2 1 butanning yonishi uchun 13 1 kislorod yoki 13:0,2=65
1 havo talab etiladi. Natijada 31 butanni yondirish uchun esa (3:2) - 65 = 97,5 1
havo kerak ekan.
Javob: 50+97,5=147,5 1 (A) bo‘ladi.
Mustaqil ish.
a) Neonga nisbatan zichligi 1,6 bo‘lgan gazning geliyga nisbatan zichligini
aniqlang.
b) Tarkibida 4,214∙10
23
ta kislorod atomi bo‘lgan Na
2
SO4 ning massasini toping?
c) Tarkibida 24,08∙10
23
ta xlor atomi bo‘lgan AlCl
3
ning massasini toping
?
|
| |
Korxona va uning bozor muhiti tavsifnomasi Presentation1 marketing

|
Korxona va uning bozor muhiti tavsifnomasi
|
bet | 1/3 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 5,64 Mb. | | #255374 |
Bog'liq Presentation1 marketing
FACEBOOK
Korxona va uning bozor muhiti tavsifnomasi
Facebook, Mark Zuckerberg tomonidan 2004-yil asos solingan ijtimoiy tarmoq va sotsial media platformasi hisoblanadi.
Ushbu platforma, foydalanuvchilariga do’stlari bilan aloqa qilish, sharhlar qoldirish, rasmlar va videolar ulashishni osonlashtirishni maqsad qilgan. Facebook bugungi kunda ko’p millionlab odamning foydalanishida, reclama Joylashish imkoniyatlari va boshqa xizmatlarni taklif qiladi.Bu platforma Instagram, whatsapp va Ocolus kabi
Kompaniyalar bilan hamkorlik qiladi.Facebook kompaniyasi global ijtimoiy tarmoqni rivojlantirish aloqani kuchaytirish Tashqi malumotlarni almashish va reklama muomalasini osonlashtirish bo’yicha ko’plab xizmatlarni taklif qilib kelmoqda.
Mark Zuckerberg va jamoasi o’z fikr mulohazalari orqali dunyoning ko’p mamlakatlaridagi odamlarga bog’liq bo’lgan
Interfeyslar tuzish, ma’lumotlar almashinishi va ijtimoiy munosabatlarni kuchaytirishga harakat qilmoqda.
Kоrхоnа fаоаliyatining qisqаcha tаvsifi
2023-yil uchinchi chorakidagi Operatsion va boshqa moliyaviy natijalar
- Oilaviy kunlik faol odamlar (DAP) – DAP 2023-yilning sentabrida o‘rtacha 3,14 milliardni tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 7 foizga o‘sdi.
- Oilaviy oylik faol odamlar (MAP) – MAP 2023-yil 30-sentabr holatiga ko‘ra 3,96 milliard kishini tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 7 foizga o‘sdi.
- Facebook kunlik faol foydalanuvchilari (DAUs) – 2023-yil sentabrida DAU oʻrtacha 2,09 milliardni tashkil etdi, bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 5% ga oʻsdi.
- Facebook oylik faol foydalanuvchilari (MAU) – 2023-yil 30-sentabr holatiga ko‘ra MAU 3,05 milliardni tashkil etdi, bu o‘tgan yilning shu davriga nisbatan 3 foizga o‘sdi.
- Reklama taassurotlari va har bir reklama narxi – 2023-yilning uchinchi choragida Ilovalar oilamiz bo‘ylab yetkazib berilgan reklama ko‘rsatuvlari yiliga nisbatan 31 foizga oshdi va har bir reklama uchun o‘rtacha narx reklama yiliga nisbatan 6% ga kamaydi.
- Daromad – Daromad 34,15 milliard dollarni tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 23% ga o‘sdi va doimiy valyutada 21% ga o‘sdi.< /span>
- Xarajatlar va xarajatlar – Jami xarajatlar va xarajatlar 20,40 milliard dollarni tashkil etdi, bu o‘tgan yilga nisbatan 7% ga kamaydi.
- Kapital xarajatlar – 2023 yilning uchinchi choragida kapital xarajatlar, jumladan, moliyaviy lizing bo‘yicha asosiy to‘lovlar 6,76 milliard dollarni tashkil etdi.
Millionlarda, foizlar va aksiyalar miqdori bundan mustasno
|
|
|
| |
Masalaning yechimi: Avval taxminiy reaksiya tenglamasini yozib olamiz

48
14-MAVZU:
Mendeleyev-Klapeyron tenglamasi.
Darsning maqsadi:
a) Ta’limiy:
Normal sharoit degan tushunchaga ta’rif berish, gazlarga tegishli
Gey-Lyussak, Boyl-Marriot, Sharl qonunlarini tahlil qilgan holda ideal gaz qonuni
haqida ilmiy tushunchalar berish. Mendeleyev – Klapeyron tenglamasi va undan
qay holatlarda foydalanish lozimligi haqidagi ma’lumotlar bilan o‘quvchilarni
tanishtirish.
IXK-2
Organik va umumiy kimyoga oid masalalarni yecha oladi.
Kimyo fanining nazariy asoslarini kundalik turmush va kasbi sohalarga tatbiq eta
oladi.
b) Tarbiyaviy:
Tenglamani qo‘llashga o‘rgatish orqali matematik savodxonlikni
oshirish. Tartib bilan masala shartlari va yechimlarni yozib borishga chorlash
orqali ekologik, estetik, iqtisodiy tarbiya berish.
Darsni yakunlash - Boshqarmasi

41
molekulyar massasini hisoblash mumkin. Ya’ni agar havoning taxminan 4 hajm
azot (molyar massasi 28 g/mol) va 1 hajm kisloroddan (molyar massasi 32 g/mol),
ya’ni 4 N
2
+ O
2
dan tarkib topganligi hisobga olinsa, uning o‘rtacha molyar
massasini hisoblab topish mumkin.
(yaxlitlangan 29 g/mol)
Bunda quyidagicha ish yuritiladi.
Daftarlarni yig‘ib olish

53
16-MAVZU:
2-nazorat ishi. (Modda miqdori. Avogadro qonuni. Gazlar
aralashmasi. Ekvivalent. Ekvivalentlar qonuni. Mendeleyev-Klapeyron
tenglamasi mavzulari bo‘yicha test sinovi)
Darsning maqsadi:
a) Ta’limiy:
Modda miqdori. Avogadro qonuni. Gazlar aralashmasi. Ekvivalent.
Ekvivalentlar qonuni. Mendeleyev - Klapeyron tenglamasi mavzularida olingan
bilimlarni nazoratdan o‘tkazish.
IXK3-
Mavzu yuzasidan masala, mashqlarni yecha
olish.
b) Tarbiyaviy:
Nazorat ishlari orqali xotirani chiniqtirish. Ekologik, estetik tarbiya
berish. K6-kimyoviy elementlar va ularning birikmalari xossalariga oid masala va
mashqlarni ishlashda hisoblashlarni bajara olish.
c) Rivojlantiruvchi:
Olingan nazariy bilimlarni amaliyotda qo‘llashga o‘rgatish
Dars turi:
nazorat qiluvchi
Dars uslubi:
nazorat
Dars jihozi:
nazorat tarqatmalari va nazorat daftarlari
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism:
O‘quvchilar bilan salomlashish, davomatni aniqlash
2. Nazorat o‘tkazilayotgan mavzular bo‘yicha nazariy savol-javob o‘tkazish.
3. Nazorat ishi savollari
1. Necha mol metanda 1,6·10
24
ta vodorod atomi bo‘ladi?
A) 0,48 B) 0,66 C) 0,88 D) 1,48
2. Oltingugurt bug‘ining havoga nisbatan zichligi 8,83 ga teng. Oltingugurt
molekulasi nechta atomdan iborat?
1) 8 2) 1 3) 4 4) 2
A) 4 B) 1 C) 3 D) 2
3.
Berilgan birikmalarda kimyoviy bog‘larning qutbliligi qaysi tartibda ortib
boradi?
1) CCl
4
2) SiCl
4
3) GeCl
4
4) SnCl
4
5) PbCl
4
A) 1,2,3,4,5 B) 1,3,2,4,5 C) 5,4,3,2,1 D) 5,4,2,3,1
Yangi mavzuni tushuntirish

47
Dastlab NaOH ning ekvivalent massasini aniqlab olamiz. Agar 20 g NaOH 24,5 g
noma’lum kislota bilan qoldiqsiz reaksiyaga kirishsa 40 g NaOH qancha gramm
kislota bilan reaksiyaga kirishishini topamiz.
( )
( )
2. 15 g metall karbonat parchalanganda uning 8,4 g oksidi hosil b o‘ldi.
Metallning ekvivalentini aniqlang.
C hangga qarshi U-2K turdagi niqob

|
C hangga qarshi U-2K turdagi niqob
|
bet | 12/37 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 11,18 Mb. | | #254801 |
Bog'liq «Hayot faoliyati xavfsizligi»C hangga qarshi U-2K turdagi niqob. U-2 niqobi poliuretan asosida yarim niqob ko’rinishida bo’lib, uning ichki tamoni polietilen parda bilan qoplangan.Niqobdagi poliuretan proplasti bilan parda oralig’ida polimer tolalaridan filtr joylashtirilgan. Niqobda nafas olish uchun ikki klapanli moslama o’rnatilgan.
U-2K niqobini havodagi chang konsentrasiyasi 200mg\m3 gacha bo’lgan yengil ish sharoitida qo’llash mumkin.Uni changi yuqori zaharli bo’lgan preparatlar metafos va fosfomid kabi zaharli ximiyaviy moddalar bilan ishlaganda qo’llab bo’lmaydi.
Rasm 2. U-2K turdagi
respirator
Rasm 3. Respiratorlardan amalda qo’llanilish usullari
C hangga qarshi «Astra» turdagi niqob. «ASTRA» niqobi yarim niqob ko’rinishida bo’lib, uning nafas chiqarish klapani hamda filtri almashtirib turiladigan plastmassa patron. Niqob yuzga yaxshi urnashib turishi uchun boshdan o’tkaziluvchi tasmasi buladi. Niqob havo olish uchun klapan, polimer materiallardan yasalgan tozalovchi filtrlari mavjud. Niqob yuzga ozor bermasligi uchun gardishi trikotajdan qilingan niqob, rezinaning noxush
Rasm 4. «Astra» turdagi tasiridan xoli etadi.
respirator
«ASTRA» turdagi niqob nafas olish organlarini kichik va o’rta toksik zaharli ximikatlardan, sement, ohak , paxta changidan va havoda uchraydigan yuqori despers changlardan himoya qiladi.
Bu niqob nafas olish organlarini gazlardan, bug’lardan, organik birikmalardan simobli zaharlovchilar hamda yuqori toksik preparatlardan himoya qilish qobiliyatiga ega emas.Niqobni o’rtacha ishlatish muddati 1 – yil. Filtrlarni esa 30 kun.
РУ-60 М turdagi niqob. РУ-60 М niqobi hozirda keng qullanilayotgan himoya vositalaridan biri xisoblanib barcha sharoitlarda, shuningdek kimyoviy moddalarning aerozollari mavjudligida ham ishlatish mumkin.
Rasm 5. РУ-60 М turdagi niqobning umumiy ko’rinishi va uni amalda qo’llanilishi
|
| |
Darsning mazmuni - «Hayot faoliyati xavfsizligi»

|
«Hayot faoliyati xavfsizligi»
|
bet | 10/37 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 11,18 Mb. | | #254801 |
Bog'liq «Hayot faoliyati xavfsizligi»Darsning mazmuni
Shaxsiy himoya vositalari haqida tushuncha
Barcha himoya vositalari ishlatilishiga qarab jamoa va shaxsiy himoya vositalari turlariga bo’linadi. Ishlab chiqarishda kishilarning xavfsizligini ta’minlashda mashina va mexanizmlarning konstruksiyasini, ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish, arxitektura-rejalashtirish yechimlari va jamoa himoya vositalarini qo’llash bilan ta’minlashning iloji bo’lmagan taqdirda shaxsiy himoya vositalari qo’llaniladi.
Himoya vositalari texnik estetika, ergonomika talablariga javob berishi, himoya samaradorligi yuqori, ishlatilishda qulay, texnologik jarayonda bajarilayotgan ish turiga mos bo’lishi kerak. Texnik hujjatlari bo’lmagan har qanday shaxsiy himoya vositalaridan foydalanish qat’iyan taqiqlanadi. Ishlab chiqaruvchi tomonidan har bir shaxsiy himoya vositasi uning vazifasi, ishlatish muddati, saqlash va ishlatish qoidalari bilan ta’minlanadi.
Shaxsiy himoya vositalari (ShHV) vazifalariga qarab, ihotalovchi kostumlar (pnevmokostumlar, namdan ihotalovchi kostumlar, skafandrlar), korjomalar (kombinezon, yarim kombinezon, kurtka, shim, kostum, xalat, plash, po’stin, fartuk, nimchalar), nafas a’zolarini himoya qilish vositalari (gazniqoblar, respiratorlar, havo shlemlari, havo niqoblari) maxsus poyabzal (etik, qo’nji kalta etik, botinka, qo’njli botinka, tufli, kalish, botilar), boshni himoya qilish vositalari (kaska, shlem, shapka, beretka, shlyapalar), yuzni himoya qilish vositalari (himoya niqoblari), ko’zni himoya qilish vositalari (himoya ko’zoynaklari), eshitish a’zolarini himoya qilish vositalari, ehtiyot moslamalari (ehtiyot kamarlari, dielektrik gilamchalar, qo’l changaklari, manipulyatorlar, tizza, tirsak va yelkani ehtiyot qilish moslamalari), himoyalovchi dermatologik vositalar (yuviladigan pasta, krem, moylar).
Shaxsiy himoya vositalari turlari
|
| |
Nafas a’zolarining himoya vositalari

|
Nafas a’zolarining himoya vositalari
|
bet | 11/37 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 11,18 Mb. | | #254801 |
Bog'liq «Hayot faoliyati xavfsizligi»Nafas a’zolarining himoya vositalari. GOST 12.4.034-86ga asosan havo orqali ta’sir qiluvchi xavfli va zararli ishlab chiqarish omillaridan odam nafas olish a’zolarini himoya qiluvchi moslamalar to’rt xil bo’ladi:
Gazniqoblar;
Respiratorlar;
Havo shlemlari;
Havo niqoblari;
Bular kishini ish joyidagi havoda aralashgan har xil iflosliklardan (bug’, gaz, aerozol, changlar) va kislorod yetishmasligidan samarali himoya qilishi kerak. Ularni tanlashda, sexdagi havo muhitining tarkibi hamda holatini, ishlab chiqarish jarayonini va boshqa mehnat sharoitlarini hisobga olish kerak. GOST 12.4.034-86ga asosan nafas a’zolarini himoya vositalari ishlash prinsipi bo’yicha ikki turga:
1 filtrlovchi (F)
2 ihotalovchi (I) bo’ladi.
Filtrlovchi turlari sex havosida kislorod miqdori yetarli (18 %dan kam bo’lmaganda) bo’lganda va zararli moddalar miqdori kam bo’lganda qo’llaniladi.
Ihotalovchi himoya vositalari zararli moddalar sex havosida chegaralanmagan va kislorod yetarli miqdorda bo’lmagan hollarda ishlatiladi.
Klapansiz «Lepestok» turdagi respiratorlar. Niqob 2 qavat dokadan i borat bo’lib, tashqi tamonidan dixloran bilan shisha aralashmasi singdirilgan. Doka qoplamalari o’rtasiga maxsus suniy tola(FPL) qo’yilgan bo’lib, bu tola yuqori darajada changni ushlab qolish qobiliyatiga ega. «Lepestok» turdagi respiratorlar o’zlarini chang o’tkazuvchanligi bilan «Lepestok-200», «Lepestok-40», «Lepestok-5» turlarga ega.
Rasm 1. «Lepestok» turdagi respiratorlar
«Lepestok-200» yuqori dispers-li, kichik va o’rta zaharli moddalar miqdori 200 MRK (me’yoriy ruxsat etilgan konsentrasiyasi)gacha bo’lganda zahrli ximikatlardan saqlanish uchun ishlatiladi.
«Lepestok-40» havo tarkibida ingichka va o’rta dispersli aerozollar miqdori 40 MRK gacha bo’lganda ishlatiladi.
Ingichka va o’rta dispersli changlar miqdori 5 MRK gacha bo’lganda «Lepestok-5» turdagi respiratorlardan foydalaniladi. «Lepestok» ho’l bo’lganda himoyaviy xossasini yo’qotadi. Barcha turdagi «Lepestok» turdagi respiratorlar faqatgina bir marotaba ishlatishga mo’ljallangan.
Benzol fosfamid, fazalon turdagi o’ta kuchli zaharli ximikatlar va uchuvchan moddalar bilan ishlaganda «Lepestok» turidagi niqoblardan foydalanish maqsadga muvofiq emas.
|
| |
Masala yechish tartibi bilan tanishtirish

177
2-masala. Ushbu moddalar: a) mis sulfat; b) magniy xlorid; d) kaliy sulfat suvdagi
eritmalarining elektrolizi sxemasini tuzing.
Barcha hollarda elektroliz ko‘mir elektrodlardan foydalanib o‘tkaziladi.
a) Mis sulfat eritmada ionlarga dissotsilanadi:
Mis ionlari suvdagi eritmada katodda qaytarilishi mumkin. Sulfat-ionlar
suvdagi eritmada oksidlanmaydi, shu sababli anodda suv oksidlanadi.
Elektrolizning sxemasi:
b) Magniy xloridning suvdagi eritmada dissotsilanishi: Magniy ionlari suvdagi
eritmada qaytarila olmaydi (suv qaytariladi), xlorid-ionlar oksidlanadi
elektrolizning sxemasi:
Jami
  
34 - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 307/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafe
Ma'ruza mashg'ulotlari mul`timedia qurulmalari bilan jihozlangan aulitoriyada akadem. guruhlar oqimi uchun o'tiladi.
Laboratoriya mashg‘ulotlari
Darsni olib borish rejasi (xronoharita):
O’qituvchining mavzu bo’yicha kirish so’zi - 5 daqiqa;
Talabalarning bilimini og’zaki usulda mavzuga tegishli savollar bilan tekshirish -30 daqiqa;
Mavzuni tushuntirish: o’qituvchi talabalarning bergan javoblariga qarab, yo’l qo’yilgan xatoliklarni tuzatib, javoblarni umumlashtiradi - 10 daqiqa;
Kundalik daftarniga rejalashtirilgan topshiriqlarni yozish (retseptni yozish, dorivor moddalarning fizik-kimyoviy xususiyatlari, pasport qismidagi hisob-kitob va texnologiyasi to’g’ri yozilganligiga ahamiyat beriladi) – 15 daqiqa;
Laboratoriya ishini bajarish: (mavzuga tayyor, kundaligi to’g’ri yozilgan talabaga laboratoriya mashg’ulotini bajarish uchun ruxsat beriladi. O’qituvchi tomonidan texnologik jarayon nazorat qilib boriladi) -80 daqiqa;
Bajarilgan ishni qabul qilish - 20 daqiqa.
Jami: 160 daqiqa.
2- Jadval
№
|
Laboratoriya mashg‘ulotlarining mavzulari
|
Dars soatlari hajmi
|
9 semestr
|
1
|
Gomeopatiya dori turlari bo‘yicha qo‘llanmalar, gomeopatiya farmakopeyasi. Gomeopatiyada ishlatiladigan suyultirishlar
|
4
|
2
|
Gomeopatik suvli eritmalar texnologiyasi. Gomeopatik essentsiyalarni 1-band bo‘yicha tayyorlash
|
4
|
3
|
Gomeopatik essentsiyalarni 2-band ва 3-band bo‘yicha tayyorlash
|
4
|
4
|
Gomeopatik tinkturalar texnologiyasi.
|
4
|
5
|
Gomeopatik yumshoq dori turlai (surtma, opodeldoklar, moylar, shamchalar) texnologiyasi
|
4
|
6
|
Gomeopatik qattiq dori turlai (trituratsiyalar, granulalar) texnologiyasi
|
4
|
7
|
Bolalarga mo‘ljallangan suyuq dori turlari texnologiyasi
|
4
|
8
|
Bolalarga mo‘ljallangan qattiq va yumshoq dori turlari texnologiyasi
|
4
|
9
|
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlarga mo‘ljallangan dorilar texnologiyasi
|
4
|
10
|
Suyuq кosmetik vositalar texnologiyasi (losyon, sutlar, xushbo’y suvlar)
|
4
|
11
|
Yumshoq кosmetik vositalar texnologiyasi (kremlar, gellar)
|
4
|
12
|
Qattiq кosmetik vositalar texnologiyasi. Kosmetik vositalar sifatini baholash.
|
4
|
|
|
| |
Maxsus dori turlari texnologiyasi fanining boshqa fanlar bilan integratsiyasi

№
|
Маърузалар мавзулари
|
Дарс соатлари ҳажми
|
9 semestr
|
|
Maxsus dori turlari texnologiyasifani, uning maqsadi va vazifalari. Gomeopatiya asoslari, qisqacha tarixiю Gomeopatiya davolash tizimining asosiy printsiplari va nazariyalari
|
2
|
|
Gomeopatiyada ishlatiladigan doza va suyultirishlar. Gomeopatiyaga oid qo‘llanmalar. Gomeopatiya farmakopeyasi.
|
2
|
|
Gomeopatik essentsiya va tinkturalar texnologiyasi
|
2
|
|
Gomeopatiya amaliyotida ishlatiladigan yumshoq dori turlari
|
2
|
|
Gomeopatiya amaliyotida ishlatiladiganq attiq doriturlari
(trituratsiyalar, granulalar, tabletkalar)
|
2
|
|
Yоshiga qarab beriladigan dorilar. Bolalarga mo‘ljallangan dori turlari texnologiyasi
|
2
|
|
Yаngi tug‘ilgan chaqaloqlarga mo‘ljallangan dorilar. Pediatriya amaliyotida qo‘llaniladigan yumshoq dori turlari
|
2
|
|
Geriatriya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari
|
2
|
|
Kosmetologiya amaliyotida qo‘llaniladigan kosmetik vositalar t’arifi, tasnifi, ularga qo’yiladigan talablar, qo’llaniladigan yordamchi moddalar
|
2
|
|
Kosmetologiya amaliyotida qo‘llaniladigan vositalar texnologiyasi (uymshoq, suyuq va qattiq)
|
2
|
|
Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari
|
2
|
|
Ta’siri uzaytirilgan dori turlari. Strukturali tabletkalar, polimer dorivor pardalar, immobillangan preparatlar
|
2
|
|
Ta’sir etuvchi moddani organizmga oldindan belgilangan tezlikda so‘rilishini ta’minlovchi dori turlari. Terapevtik dorivor sistemalar
|
2
|
|
Dorivormoddalarningkeraklia’zogayo‘naltirilganravishdaetkazishtizimlari. Mikrokapsulalar
|
2
|
|
Liposomal dori turlari
|
2
|
|
Magnit orqali boshqariladigan sistemalar, glikoproteidlar, antitelalar.
|
2
|
|
Maxsus dori turlarini yaratishdagi biofarmatsevtik izlanishlar, ularning biosamaradorligini aniqlash usullari
|
2
|
|
Boshqarmasi - bet 164

174
1. Aktiv metallning tuzlari eritmalari elektroliz qilinsa, katodda vodorod ajraladi.
2. O‘rtacha aktiv metallar elektroliz jarayonida qatnashsa, katodda metall va
vodorod ajraladi.
3. Passiv metallar elektroliz jarayonida qatnashsa, katodda metall ajraladi.
4. Yangi mavzuni mustahkamlash:
MnCl
2
, CuCl
2
, CuSO
4
, MnSO
4
, KCl, K
2
CO
3
tuzlarining suvli eritmalari elektrolizi
tenglamalarini tuzing va anod hamda katodda ajraladigan moddalarni aniqlang.
175
5. O‘quvchilarni baholash:
O‘quvchilarni baholashda kimyoviy elementlar
belgilaridan foydalaniladi:
“5” baho; “4” baho; “3” baho.
6. Uyga vazifa:
§31 ni o‘qib-o‘rganib, 144-betdagi mashqlarni bajarib kelish.
61-MAVZU:
Suyuqlanma va suvli eritmalar elektrolizi reaksiya
tenglamalarini tuzish bo‘yicha mashqlar bajarish.
Darsning maqsadi:
a) Ta’limiy:
Suyuqlanma va suvli eritmalar elektrolizi reaksiya tenglamalarini
tuzish bo‘yicha mashqlar bajarishga o‘rgatish.
IXK2
oksidlanish-qaytarilish
reaksiyalari (molekulalararo, ichki molekulyar, disproporsiya va sinproporsiya
reaksiyalari), ularning tenglamalarini tenglashtirishni yarim reaksiyalar usullarni
biladi va tushuntira oladi
b) Tarbiyaviy:
nazariy ma’lumotlarni masalalar yechish jarayonida qo‘llay olishga
o‘rgatish.
c) Rivojlantiruvchi:
TK2-
o‘rganilgan bilimlar asosida hisoblashlarni bilish va fan-
texnika yangiliklaridan habardor bo‘lish.
Dars turi:
Mustahkamlash darsi
Dars uslubi:
Test, suhbat, munozara
Dars jihozi:
Darslik, test tarqatmalari, test savollari to‘plami
176
Darsning texnologik chizmasi
Dars bosqichlari
Vaqt
Tashkiliy qism
O‘tilgan mavzuni takrorlash
Yangi mavzuni yoritish
Guruhlarda ishlash. Yangi mavzuni tahlil qilish
Darsni yakunlash
Uyga beriladigan topshiriqlar
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism:
O‘quvchilar bilan salomlashish, davomatni aniqlash
2. O‘tilgan mavzular bo‘yicha nazariy savol-javob:
|
O‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar

|
O‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
|
bet | 305/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeKIRISH
O‘quv fani o‘qitilishi bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
Talabalarga gomeopatik, pediatriya, geriatriya, kosmetologiya va veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari texnologiyasi, tayyorlash usullarining o’ziga hosligi va xozirgi zamon talablari, dori turidan dorivor moddani ajralib chiqishini boshqaruvchi sistemalar, ta’siri oldindan belgilangan va uzaytirilgan hamda yo‘naltirilgan holda a’zo, to‘qima va hujayralarga etkazishini ta’minlovchi dori vositalariga oid bilimlarni berish maqsadida “Maxsus dori turlari texnologiyasi” fani ta’lim dasturiga kiritildi.
Fan bo’yicha talabalarining bilim, ko’nikma va malakalariga quyidagi talablar qo’yiladi. Talaba:
Maxsus dori turlari texnologiyaning asosiy tushunchalari, uning maqsad va vazifalari, rivojlanish bosqichlari, gomeopatiya, yoshiga qarab beriladigan, kosmetologiya va veterinariya amaliyotida qo’llaniladigan hamda zamonaviy (dori turidan dorivor moddani ajralib chiqishini boshqaruvchi sistemalar, ta’siri oldindan belgilangan va uzaytirilgan hamda yo‘naltirilgan holda a’zo, to‘qima va hujayralarga etkazishini ta’minlovchi) dorilar texnologiyasi sohasidagi ilmiy tekshirishlarning asosiy yo‘nalishlari;
Bugungi kundagi gomeopatiya, maxsus va zamonaviy dori turlari nomenklaturasi va tasnifi;
Gomeopatiya, maxsus va zamonaviy dori turlarini tayyorlashning asoslari, qadoqlash va jihozlash masalalari;
Dori turlarini sifatini me’yoriy hujjatlar asosida nazorat qilish tartibi;
Dori turlarining tibbiyot amaliyotida qo‘llanilishi to‘g‘risida asosiy ma’lumotlar haqida tasavvurga ega bo‘lishi.
Gomeopatiya, maxsus va zamonaviy dori turlarini tayyorlash uchun xonalarga, jihoz va asbob-uskunalarga, xodimlarga qo‘yiladigan talablar;
Gomeopatiya, maxsus va zamonaviy dori turlari texnologiyasida qo‘llaniladigan yordamchi moddalar va ularni ta’sir etuvchi moddaning fizik-kimyoviy xossalaridan kelib chiqqan holda tanlash;
Dori turlarining texnologiyasini ishlab chiqish, bunda hisoblarni to‘g‘ri olib borishni bilish va ulardan foydalana olish.
Gomeopatiya, maxsus va zamonaviy dori turlarini tayyorlash;
Amaldagi me’yoriy hujjatlar talablariga binoan sifatini baholash;
Tayyorlangan dori turlarini asosiy ta’sir etuvchi moddaning fizik-kimyoviy xossalaridan kelib chiqib qadoqlash va jihozlash ko‘nikmalariga ega bo‘lishi kerak.
|
| |
c) Rivojlantiruvchi - Boshqarmasi

|
Boshqarmasi Pdf ko'rish
|
bet | 163/182 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 4,97 Mb. | | #136263 |
Bog'liq 1674214624 11-sinf Kimyo (o\'qituvchilar uchun qo\'llanma)173
c) Rivojlantiruvchi:
Metallarning olinish usullari haqidagi bilimlarni rivojlantirish.
TK4
- Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi - fuqarolik burchini bilish va
kimyoviy jarayonlar asosida yangi-yangi ishlab chiqarilayotgan kundalik turmush
mahsulotlari haqida axborotga ega bo‘lish.
Dars turi:
Yangi bilim va tushunchalarni shakllantiruvchi dars
Dars uslubi:
Aralash(amaliy, suhbat, test topshiriqlari, munozara va tahlil)
Dars jihozi:
Yangi temir mix, mis (II)-sulfat eritmasi.
Darsning texnologik chizmasi
Dars bosqichlari
Vaqt
Tashkiliy qism
O‘tilgan mavzuni takrorlash
Yangi mavzuni yoritish
Guruhlarda ishlash. Yangi mavzuni tahlil qilish
Darsni yakunlash
Uyga beriladigan topshiriqlar
Darsning borishi
1. Tashkiliy qism:
O‘quvchilar bilan salomlashish, davomatni aniqlash
2. O‘tgan mavzuni so‘rash:
“Tezkor savol-javob”
a) Elektroliz nima?
b) Tuzlar qanday ko‘rinishlarda elektrolizga uchratilishi mumkin?
c) Osh tuzining suyuqlanmasi elektrolizida katod va anodda qanday moddalar hosil
bo‘ladi?
3. Yangi mavzuni tushuntirish:
Suvli eritmalar elektrolizi. Biz suvli eritmalar elektrolizida elektrodlarda sodir
bo‘ladigan jarayonlar haqida so‘z yuritamiz. Suvli eritmalar elektrolizida
elektrolitning ionlaridan tashqari reaksiyalarda vodorod ionlari yoki gidroksidlar
ham ishtirok etishi mumkin. Bu ionlar suvning dissotsiyalanishi natijasida hosil
bo‘ladi. Hosil bo‘layotgan ionlar tegishli elektrodlarga tomon harakatlanadi.
Katodga elektrolitning kationlari bilan vodorod- (H+), anodga elektrolitning
anionlari bilan gidroksid ionlari (OH–) tortilaveradi.
|
| |
Mavzu bo’yicha masalalar - «Hayot faoliyati xavfsizligi»

Mavzu bo’yicha masalalar
Masala 1. Xo’jalik traktor parki yonilg’i apparatlarini ta’mirlash bo’limida benzin konsentrasiyasi 120mg/m3 ni tashkil etadi. Mazkur bo’limda ruxsat etilgan konsentrasiya miqdorini aniqlab, ishchi-xodimlarni xafsiz ish sharotini ta’minlash tadbirlarini ishlab chiqing va agarda bu holat vaqtinchalik bo’lsa qaysi turdagi shaxsiy himoya vositalaridan foydalnishni tavsiya etasiz ( 2 va 3 jadvallarni to’ldiring)?
Masala 2. G’alla-don omborida mahsulotlarni transportlarda ortishda transportyordan havoga chiqayotgan chang konsentrasiyasi 12 mg/m3 ni tashkil etadi. G’alla don omborida ishlayotgan ishchi uchun nafas a’zolarini himoya vositasini tanlang( 2 va 3 jadvallarni to’ldiring).
Masala 3. Xo’jalikdagi mineral o’g’it va pestisidalar saqlanadigan omborda ortish va tushirish jarayonida karbofos moddasining havodagi konsentrasiya miqdori 0,4mg/m3 ni tashkil etadi. Aytingchi, bunda ishchi uchun himoya vositasi kerakmi? Kerak bo’lsa qaysi turdagi niqobdan foydalanishi kerak (2 va 3 jadvallarni to’ldiring)?
Masala 4. Xo’jalik chorvachilik kompleksida avriya sabablarga ko’ra elektr tormog’ida 5kunlik tok berish to’xtalib qo’yildi. Bunda chorvachilik kompleksi ichidagi havo tarkibidagi ammiak va uglerod oksidi miqdori 1,5barobar ortdi. Belgilangan me’yorlarga asosan bino ichidagi ammiak gazi va uglerod oksida qancha bo’lishi kerak va bu holatni oldini olish uchun qanday chora tadbirlar belgilash mumkin ( 2 va 3 jadvallarni to’ldiring)?
Masala 5. Chorvachilik kompleksi ichidagi havo tarkibidagi ammiak gazi konsentrasiyasi 25mg/m3 va uglerod oksidini miqdori 32mg/m3 tashkil etgan bir paytda, mollarga qutirishga qarshi shoshilinch vaksinasiya qilish kerak bo’lib qoldi. Aytingchi bunday ish sharoitida veterinar xizmat ko’rsatishi uchun qaysi turdagi himoya vositasidan foydalanishi kerak va nima uchun (2 va 3 jadvallarni to’ldiring)?
GOST 12.1.005-86 bo’yicha ish joylari havosi tarkibidagi ayrim
|
O’zbekiston Respublikasi Sog’liqni saqlash vazirligi

|
O’zbekiston Respublikasi Sog’liqni saqlash vazirligi
|
bet | 304/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeO’zbekiston Respublikasi Sog’liqni saqlash vazirligi
Toshkent farmatsevtika instituti
|
“Tasdiqlandi”
O‘quv ishlari bo`yicha prorektor
T.A.Nabiev_______
2018 yil “___” _______
|
MAXSUS DORI TURLARI TEXNOLOGIYASI
FANINING ISHCHI O`QUV DASTURI
Ta’lim sohasi: 510000 – Sog‘liqni saqlash
Ta’lim yo‘nalishi: 5510500 – Farmatsiya (Farmatsevtika ishi)
5111000 –Kasb ta’limi (510500 – Farmatsiya
(Farmatsevtika ishi)
Umumiy o’quv soati: Farmatsiya – 172
Kasb ta’limi – 156
Shu jumladan:
Ma'ruza - 34 soat (9 semestr)
Laboratoriya mashg’ulotlari - 68 soat (9 semestr)
Mustaqil ish - Farmatsiya – 70 soat
- Kasb ta’limi – 54 soat
Toshkent - 2018
Fanning ishchi o`quv dasturi O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi 201__yil “ __” ____dagi ____-sonli buyrug‘i bilan ( buyruqning -ilovasi) tasdiqlangan “Farmatsevtik texnologiya” fani dasturi asosida tayyorlangan.
Fan dasturi Toshkent farmatsevtika instituti Kengashining 201__yil “ __” ____dagi ____-sonli bayoni bilan tasdiqlangan.
Tuzuvchilar:
Yo.S. Karieva
|
Dori turlari texnologiyasi kafedrasi mudiri, farmatsevtika fanlari doktori
|
N.S. Fayzullaeva
|
Dori turlari texnologiyasi kafedrasi dotsenti, farmatsevtika fanlari nomzodi
|
Sh.F. Iskandarova
|
Dori turlari texnologiyasi kafedrasi
dotsenti, farmatsevtika fanlari doktori
|
Taqrizchilar:
V.R. Xaydrov - Toshfarmi, Dori vositalari sanoat texnologiyasi
kafedrasi mudiri f.f.n., professor
М.A.Mamatxanova - O`zR FA O’simlik moddalar kimyosi instituti katta
ilmiy xodimi, texnika fanlari nomzodi
Toshfarmi Farmatsiya
fakulteti dekani:
2018 yil “_____” __________________________ A.A.Nurmuhamedov
Dori turlari tehnologiyasi
kafedrasi mudiri:
2018 yil “______” ___________________________ Yo.S. Karieva
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash Pdf ko'rish
|
bet | 162/182 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 4,97 Mb. | | #136263 |
Bog'liq 1674214624 11-sinf Kimyo (o\'qituvchilar uchun qo\'llanma)4. Yangi mavzuni mustahkamlash:
1. KCl eritmasi va suyuqlanmasini elektrolizi reaksiya tenglamasini yozing va
tenglashtiring.
2. Quyidagi moddalarni eritmalarini elektroliz reaksiya tenglamalarini yozing va
tenglashtiring.
Al2(SO
4
)
3
, Na
3
PO
4
, NiF
2
, KOH, HCl, HClO
3
, Hg(NO
3
)
2
.
3. Quyidagi moddalarni suyuqlanmalarini elektroliz reaksiya tenglama-larini
yozing va tenglashtiring.
Li
2
CO
3
, Ca(NO
3
)
2
, AlBr
3
, HI, BaO, CuSO
4
.
5. O‘quvchilarni baholash:
O‘quvchilarni baholashda kimyoviy elementlar
belgilaridan foydalaniladi:
“5” baho; “4” baho; “3” baho.
6. Uyga vazifa:
138-betdagi masalalarni yechib kelish.
§31 ni o‘qib-o‘rganib
kelish.
60-MAVZU:
Suvli eritmalar elektrolizi. Metallarning aktivlik qatori.
Darsning maqsadi:
a) Ta’limiy:
Suvli eritmalar elektrolizi. Metallarning aktivlik qatori, elektroliz
jarayoni haqida ilmiy tushunchalar berish. Suyuqlanma va suvli eritmalarda
boradigan elektroliz jarayonifarqlari haqida ma’lumot berish.
IXK2 -
Kimyoviy
jihozlar bilan ishlay olish, tajribalar o‘tkazish va amaliyotda qo‘llash
kompetensiyasi elementi - Elektroliz jarayonlarini tushunadi va tushuntira oladi.
IXK3 -
Modda, kimyoviy jarayon, hodisalarni kuzatish, tushunish va tushuntirish
kompetensiyasi - osh tuzi eritmasidan xalq xo‘jaligi uchun zaruriy xomashyolarni
olinishini biladi.
b) Tarbiyaviy:
Kundalik turmushda,kimyo sanoatida va metallrgiyada
elektrolizning ahamiyati haqida ma’lumot berish orqali ekologik, iqtisodiy,
gigiyenik tarbiya berish.
|
| |