nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
LIPIDLAR ALMASHINUVI - Biokimyo pmd

235
19-jadval
Odam lipidlari tarkibidagi ba’zi yog‘ kislotalari
Nomi
Formulasi
Raqamlar bilan
belgilanadigan
simvoli
Toyingan yog‘
kislotalari
Moy
kislota CH
3
(CH
2
)
2
COOH
4:0
Miristinat kislota
CH
3
(CH
2
)
12
COOH
14:0
Palmitinat kislota
CH
3
(CH
2
)
14
COOH
16:0
Stearinat kislota
CH
3
(CH
2
)
16
COOH
18:0
Araxinat kislota
CH
3
(CH
2
)
18
COOH
20:0
Begenat kislota
CH
3
(CH
2
)
20
COOH
22:0
Lignotserinat kislota
CH
3
(CH
2
)
22
COOH
24:0
Toyinmagan yog‘ kislotalari
Palmitooleinat kislota
CH
3
(CH
2
)
5
CH=CH(CH
2
)
7
COOH
16:1 (9)
Oleinat kislota CH
3
(CH
2
)
7
CH=CH(CH
2
)
7
COOH
18:1 (9)
Linolat kislota CH
3
(CH
2
)
4
CH=CHCH2=CH(CH
2
)
7
COOH 18:2 (9,12)
Linolenat kislota CH
3
CH
2
CH=CHCH
2
CH=
CHCH
2
CH=CH(CH
2
)
7
COOH 18:3 (9,12,15)
Araxidonat kislota CH
3
(CH
2
)
4
CH=CHCH
2
CH=CH-HCH
2
CH=
=CH(CH
2
)
3
COOH
20:4 (6,9,12,15)
Nervonat kislota
CH
3
(CH
2
)
7
CH=CH(CH
2
)
13
COOH
24:1 (9)
Neytral yog‘lar
(yoki atsilglitserollar) glitserin va yog‘
kislotalaridan tarkib topgan efirdir.
Yig‘ilish qaror qiladi - Hokimligi maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi

|
Hokimligi maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi
|
bet | 8/24 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 6,02 Mb. | | #134854 |
Bog'liq boshlang\'ich ta\'lim metodbirlashma 2023-2024 (2)Yig‘ilish qaror qiladi:
1. Boshlang‘ich ta’lim metodbirlashmasida 20___-20___-o‘quv yilida amalga oshirilgan ishlar “qoniqarli” deb topilsin.
2. Boshlang‘ich ta’lim metodbirlashmasi fan o‘qituvchilarining taqvim-mavzu rejalari o‘rganib chiqilsin va tasdig‘i tuman maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limidan so‘ralsin.
3. 1-sinflarda informatika fanining o‘qilishi bo‘yicha ishlar samaradorligi oshirilsin.
Yig‘ilish raisi: _______________
Yig‘ilish kotibi: _______________
_____________ tumani maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi tasarrufidagi ____-umumiy o‘rta ta’lim maktabining boshlang‘ich ta’lim metodbirlashmasining
BAYONNOMASI № ___
“_____” sentabr 20 ____ yil _____________________
Yig‘ilish raisi: _______________
Yig‘ilish kotibi: _______________
Yig‘ilishda qatnashdi: Metodbirlashma a’zolari
Kun tartibidagi masalalar:
1. Ustoz-shogird maktabining ustoz o‘qituvchilarini taqdimotlari
2. Yosh mutaxassislar bilan olib borilayotgan ishlar haqida hisobot
3. Dars jarayonida axborot va pedagogik texnologiyalardan foydalanish.
4. Ta’limga oid yangiliklar bilan tanishish.
Eshitildi:
Kun tartibidagi 1-masala yuzasidan ustoz o‘qituvchi _______________ so‘zga chiqdi. U o‘z so‘zida shogirdi _______________ bilan 20___-20___ o‘quv yili uchun taqvimiy mavzu rejasini birgalikda tuzishgan, fan xonalarini DTS talabi asosida jihozlanishiga ko‘maklashildi.
Muzokaraga metodbirlashma rahbari _______________ so‘zga chiqdi. U yuqoridagilarni ma’qullab _______________ ustoz o‘qituvchi har chorakda shogird bilan ishlaganligi yuzasidan hisobot tayyorlashi kerakligini uqtirdi.
2-masala yuzasidan metodbirlashma raisi _______________ so‘zga chiqdi. U o‘z so‘zida yosh mutaxassislar bilan ustoz-shogird tizimi bo‘yicha ishlarni amalga oshirayotganligi haqida hisobot berdi. Uning fikricha _______________ ___________ fani o‘qituvchisi _______________ murabbiy-ustoz qilib belgilangan. Metodik kunlarida filologiya mashg‘ulotlarini o‘tkazish hamda turli masalalarni yechishda ko‘maklashilmoqda.
Munozaraga musiqa fani o‘qituvchisi _______________ chiqib, haqiqatdan ham yosh mutaxassislar darslari tahlil qilinib yangi pedagogik texnologiyalarda, foydalanish kerakligini o‘rgatayotganliklarini aytdilar.
3-masala yuzasidan metodbirlashma a’zosi _______________ so‘zga chiqdi. U o‘z so‘zida bugungi metodbirlashma yig‘ilishida “Dars jarayonida yangi pedagogik texnologiyalardan foydalanish mavzusida ma’ruza tayyorlaganligini aytdi (ma’ruza ilova qilinadi).
Munozaraga ____________ fani o‘qituvchisi _______________, _____________ fani o‘qituvchisi _______________ chiqib, ma’ruza haqiqatdan ham dars o‘tishda muhim o‘rin egallaganligini aytdi.
|
| |
Bosh shartnoma

Bosh shartnoma
Download
1,93 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/62
Sana
15.05.2024
Hajmi
1,93 Mb.
#234194
Download
1,93 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bosh shartnoma
Download
1,93 Mb.
Matnni ko'rish
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR 1. Foydalanuvchi grafik interfeysi yordamida figuralar chizish mumkinmi?
2. Python dasturlash tilida grafik obyektlar qanday chiziladi?
3. Grafik obyektlar chizish uchun qaysi maydondan foydalaniladi?
41-dars. AMALIY MASHG‘ULOT Misol. Radiusi tasodifiy qiymatga teng 20 ta doira chizing. Doira ichini ranglar
to‘plamidagi tasodifiy rangga bo‘yang.
from tkinter import *
Kutubxonadan tkinter modulini yuklab oladi.
from random import *
Kutubxonadan random modulini yuklab oladi.
window=Tk()
Tkinter oynasini yaratadi.
ca
nvas=Canvas(window,
width=400, height=400)
canvas.pack()
Eni 400, bo‘yi 400 ga teng Canvas maydonini
yaratadi.
for i in range(1,21):
20 ta siklni tashkil etiladi.
color=choice(['yellow', 'red',
'green', 'blue', 'pink', 'grey', 'purple'])
choice() funksiyasi ranglar kortejidan tasodifiy
rangni tanlab oladi.
x0=randint(0, 300)
X o‘q b
o‘yicha (0, 300) sonlar orasidan tasodifiy
koordinatani tanlab oladi.
y0=randint(0, 300)
Y o‘q bo‘yicha (0, 300) sonlar orasidan tasodifiy
koordinatani tanlab oladi.
d=randint(0, 150)
(0, 150) sonlar orasidan radius uchun tasodifiy
qiymatni tanlab oladi.
canvas.create_
oval(x0,y0,x0+d,y0+d, fill=color)
Tasodifiy tanlab olingan koordinata bo‘yicha
radiusi tasodifiy qiymatga teng, rangi esa ranglar
kortejidan tasodifiy tarzda tanlab olingan doira
chizadi.
142
142
142
142
V BOB. WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI 1. Figuralarni chizish funksiyalaridan foydalanib, uy
rasmini chizing.
2. Figuralarni chizish funksiyalaridan foydalanib,
O‘zbekiston bayrog‘i tasvirini chizing.
3. Figuralarni chizish funksiyalaridan foydalanib,
smaylik shaklini chizing.
Bank / Operatsion kuni - Bosh shartnoma

Bank / Operatsion kuni - Bank tomonidan belgilangan vaqt oralig'i, bu davrda Bank Foydalanuvchilar
va/yoki Mijozlarning Buyurtmalari, Murojaatlarini qabul qiladi va bajaradi, hamda barcha turdagi Bank
operatsiyalarini amalga oshiradi. Operatsion/Bank kuni vaqti haqidagi ma'lumotlar Bankning Internet
tarmog'idagi rasmiy veb-saytida joylashtirilgan.
Bank mahsuloti - Mijozning o'ziga xos ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan (masalan, Hisob/Karta ochish,
bank kartasini joylashtirish, depozit qo‘yish, kredit berish va h.k.) oldindan belgilangan xususiyatlarga
(parametrlarga) ega bo'lgan alohida bank xizmati yoki funktsional buyurtma qilingan bank xizmatlari va
yordamchi harakatlar va vositalar to'plami va Bitimlardan biri bo‘yicha Bank Mobil ilovasida foydalanuvchi
raqamli identifikatsiya qilingandan keyingina Bank tomonidan amalga oshiriladi.
Bank xizmatlari - bank mahsulotini taqdim etish to'g'risidagi shartnomaga muvofiq bank tomonidan
ko'rsatiladigan bank xizmatlari.
Bankomat / ATM - bu avtomatlashtirilgan (bankning vakolatli shaxsi yoki bank sherigi ishtirokisiz)
hisobvaraqdagi naqd pul mablag'larini olish, hisobvaraqni naqd pul bilan to'ldirish, shu jumladan kartadan
(shu jumladan uchinchi tomon bank kartasidan) foydalanish uchun mo'ljallangan dasturiy-texnik
majmua.), Token yoki Mijoz tomonidan mobil bankdan foydalanish orqali shakllangan noyob QR kod,
shuningdek boshqa operatsiyalarni amalga oshirish, agar bank texnik imkoniyatga ega bo'lsa.
Bloklash - bu Hisob bo'yicha operatsiyalarni amalga oshirish va/yoki Kartadan foydalanishni to'liq yoki
vaqtinchalik taqiqlash.
Dam olish kunlari amaldagi qonunchilikka muvofiq ishlanmaydigan va bayram kunlari hisoblanadi.
Document Outline - Bosh shartnoma

Bosh shartnoma
Download
1,93 Mb.
Pdf ko'rish
bet
62/62
Sana
15.05.2024
Hajmi
1,93 Mb.
#234194
1
...
54
55
56
57
58
59
60
61
62
Bog'liq
AVO dkbo uz
Document Outline
1.
UMUMIY QOIDALAR
2. ATAMALAR VA TA’RIFLAR
3. BOSH SHARTNOMANING PREDMETI
4. MASOFAVIY BANK XIZMATLARI ORQALI XIZMATLARNI
TAQDIM ETISH TARTIBI
5. TOMONLARNING HUQUQLARI VA MAJBURIYATLARI
6.
TOMONLARNING JAVOBGARLIGI
7. BOSH SHARTNOMANING TUGATISH MUDDATI VA TARTIBI
8.
FORS-MAJOR HOLATLARI
9. NIZOLARNI HAL QILISH TARTIBI
10.
YAKUNIY QOIDALAR
11. BANK REKVIZITLARI
12.
BOSH SHARTNOMAGA ILOVALAR
1."AVO bank" AJda jismoniy shaxslarga kompleks bank xizmati ko'rsatish bo shartnomasiga qo'shilish to'g'risidagi ommaviy oferta
Jismoniy shaxsning talab qilib olinguncha depozit hisobvarag'ini ochish, yuritish
va yopishning umumiy shartlari
Download
1,93 Mb.
1
...
54
55
56
57
58
59
60
61
62
Download
1,93 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bosh shartnoma
Download
1,93 Mb.
Pdf ko'rish
-bob. Metodbirlashmalar faoliyatini tashkil etish

|
-bob. Metodbirlashmalar faoliyatini tashkil etish
|
bet | 3/24 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 6,02 Mb. | | #134854 |
Bog'liq boshlang\'ich ta\'lim metodbirlashma 2023-2024 (2)3-bob. Metodbirlashmalar faoliyatini tashkil etish
7. Umumta’lim maktabida boshlang‘ich ta’lim hamda 5-11-sinflarda esa alohida fanlar yoki bir-biriga yaqin bo‘lgan fanlar turkumi bo‘yicha Metodbirlashmalar faoliyat ko‘rsatadi.
8. Umumta’lim maktabida bitta fan yoki turkum bo‘yicha kamida uch nafar o‘qituvchi bo‘lsa, Metodbirlashma tashkil etiladi. Agar tegishli fan bo‘yicha o‘qituvchilar soni uch nafardan kam bo‘lsa, u holda ushbu fan o‘qituvchilari shu turkumdagi fan o‘qituvchilari bilan birgalikda bitta Metodbirlashmaga birlashadi.
9. Metodbirlashma rahbari metodbirlashma a’zolari bilan kelishgan holda, maktab direktorining buyrug‘i bilan, o‘z yo‘nalishi bo‘yicha metodik ishlarni yaxshi yo‘lga qo‘ygan, doimiy ravishda uzluksiz metodik xizmatni tashkil eta olgan, ijodkor va tajribali o‘qituvchilardan tayinlanadi.
10. Umumta’lim maktabining har bir o‘qituvchisi (o‘rindoshlik asosida ishlayotgan o‘qituvchilar ham) o‘z yo‘nalishlari yoki tegishli fan turkumi bo‘yicha Metodbirlashmaga a’zo bo‘lishi shart.
11. Metodbirlashma tarkibi umumta’lim maktabi direktorining buyrug‘i bilan shakllantiriladi.
12. Metodbirlashmaning faoliyati umumta’lim maktabi direktorining o‘quv ishlari bo‘yicha direktor o‘rinbosari tomonidan nazorat qilinadi.
13. Metodbirlashma yillik ish reja asosida faoliyat ko‘rsatadi. Metodbirlashma ish rejasi metodbirlashma rahbari tomonidan ishlab chiqiladi va Metodbirlashma yig‘ilishida ko‘rib chiqiladi, umumta’lim maktabi direktori tomonidan tasdiqlanadi.
14. Metodbirlashma yig‘ilishlari har chorakda kamida bir marta o‘tkaziladi.
15. Metodbirlashma yig‘ilishlariga boshqa Metodbirlashmalarning mavzulari yoki qiziqishlariga ta’sir etuvchi masalalarni ko‘rib chiqilishida ularning rahbarlari (o‘qituvchilar) taklif etilishi lozim.
16. O‘quv yili oxirida Metodbirlashma faoliyatiga oid barcha hujjatlar direktorning o‘quv ishlari bo‘yicha o‘rinbosari tomonidan tahlil qilinadi.
4-bob. Metodbirlashma rahbari va a’zolarining majburiyatlari
17. Metodbirlashma rahbarining majburiyatlari:
Metodbirlashmaning ish rejasini tuzish va uning bajarilishini nazorat qilish, hisobotini tuzish;
yosh o‘qituvchilarga uslubiy yordam ko‘rsatish;
metodbirlashma a’zolarining qaysi metodlarga muhtojligini aniqlab, hududiy xalq ta’limi boshqarmalari va Pedagoglarni yangi metodikalarga o‘rgatish milliy markazlaridagi Metodik xizmat bo‘limi fan metodistlaridan metodik yordam so‘rab olish;
tegishli fanlarni o‘qitish sifatiga e’tibor berish, Metodbirlashma faoliyati yuzasidan pedagogik kengashga hisobot berish;
taqvim-mavzu rejalarning tuzilishi va bajarilishini nazorat qilish;
ochiq darslarni tashkillashtirish.
|
| |
ATAMALAR VA TA’RIFLAR - Bosh shartnoma

«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
6
Bank Mobil ilovasida muvaffaqiyatli amalga oshirgan operatsiyaning bir xil tafsilotlari bo'yicha va har bir
keyingi oyning o'xshash sanasida operatsiya o'tkazilgan kartadan avtomatik to'lovni
amalga oshirishga
roziligini tasdiqladi, agar Bank Mobil ilovasida bank tomonidan bunday xizmatni taqdim etishning texnik
imkoniyati mavjud bo'lsa.
Avtorizatsiya
– bu Bank, To
ʻ
lov tizimi va shartnomada nazarda
tutilgan qoidalarga muvofiq,
karta yoki
Hisob rekvizitlaridan foydalangan holda elektron yoki boshqa aloqa vositalari orqali operatsiyalarni amalga
oshirish uchun bankdan ruxsat olish tartibi. bank mahsuloti. Avtorizatsiya elektron qurilmalar yordamida
avtomatik ravishda amalga oshiriladi.
Autentifikatsiya
- bu autentifikatsiya ma'lumotlarini to'g'ri kiritish natijasida MBX (masofaviy bank xizmati)
dan foydalanishning qonuniyligini tasdiqlovchi tekshirish protsedurasi. Autentifikatsiyaning ijobiy natijasi
barcha harakatlar Foydalanuvchi va/yoki Mijoz tomonidan shaxsan amalga
oshirilganligini tasdiqlaydi,
shuningdek, Autentifikatsiya ma’lumotlarining kiritilishi qog‘oz hujjatdagi qo‘lda
yozilgan imzoga
ekvivalent sifatida tan olinadi.
Autentifikatsiya ma'lumotlari
- kirish kodlari, SMS/PUSH xabarnomasidan tasdiqlash kodini kiritish, karta
PIN-kodi, noyob kirish (login), foydalanuvchi va/yoki Mijozning paroli (parol), Mijozning va/yoki
Foydalanuvchining Bank Mobil ilovasining tasdiqlangan zonasidan QR kodini skanerlash va kirish uchun
ishlatiladigan boshqa ma'lumotlar. operatsiyalarni
amalga oshirish, shu
jumladan karta yoki karta
tafsilotlari, bankomat orqali hisob raqamlari, Bankning Mobil ilovalari va/yoki Internetdagi boshqa xizmat
ko'rsatish
kanallari, shuningdek uyali aloqa kanallari. To'g'ri kiritilgan autentifikatsiya ma'lumotlari
Mijozning o'zi harakatlarining tasdig'i, shuningdek foydalanuvchi va/yoki Mijozning qo'lda
yozilgan
imzosining analogidir.
Yakka tartibdagi jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘i (keyingi o‘rinlarda “INPS” deb yuritiladi)

|
Yakka tartibdagi jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘i (keyingi o‘rinlarda “INPS” deb yuritiladi)Bog'liq AVO dkbo uzYakka tartibdagi jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘i (keyingi o‘rinlarda “INPS” deb yuritiladi)
fuqarolarning Xalq bankidagi shaxsiy hisobvarag‘i bo‘lib, unga omonatchilarning jamg‘arib boriladigan
pensiya badallari va shaxsiy jamg‘arib boriladigan pensiya hisobvarag‘i mablag‘lari bo‘yicha hisoblangan
foizlar jamg‘arib boriladigan pensiya to‘lovlari amalga oshiriladi.
Tranzaktsiyalar tarixi / Pul mablag'lari harakati to'g'risidagi guvohnoma
- Bank tomonidan muntazam
ravishda Bankning Mobil ilovasida yoki Mijozning iltimosiga binoan yaratiladigan Hisob to'g'risidagi
ma'lumotlar va Hisob bo'yicha amalga oshirilgan operatsiyalarni aks ettiruvchi ma’lumot.
Karta / shaxsiy bank kartasi
- bu bank kartasi egasiga to'lov infratuzilmasi orqali to'lovlarni amalga oshirish
yoki naqd pul olish yoki valyuta ayirboshlash va bank kartasi emitenti tomonidan o'rnatilgan boshqa
operatsiyalarni amalga oshirish imkoniyatini beradigan to'lov vositasi.
Plastik karta
- shartnomada ko'rsatilgan MPS va/yoki NPS dan biri qoidalariga muvofiq chiqarilgan to'lov
bank kartasi, bu Mijozning hisobvarag'idagi pul mablag'lariga bankomatlar, terminallar yoki boshqa
qurilmalar orqali kirishning jismoniy vositasi bo'lib, Mijozga to'lovlarni amalga oshirish, naqd pul olish,
valyuta ayirboshlash va boshqa operatsiyalarni amalga oshirishga imkon beradigan ma'lumotlarni o'z
ichiga oladi va karta emitenti tomonidan va uning shartlari bo'yicha belgilanadi.
Virtual karta
-internetda va/yoki QR kodlari yordamida to'lovlarni amalga oshirish uchun mo'ljallangan
Bank Mobil ilovasi orqali onlayn ravishda chiqarilgan bank kartasi-bu Internet-saytlarda to'lovni amalga
oshirish uchun zarur bo'lgan bank kartasi tafsilotlari. Virtual karta jismoniy vositasiz, faqat elektron shaklda
chiqariladi.
Raqamli karta
-bu token chiqarilgan virtual karta, shuningdek, kontaktsiz NFC to'lovi orqali Token
yordamida pos terminallari, bankomatlar va boshqa qurilmalarda operatsiyalarni amalga oshirishga imkon
beradi
Kartomat
-Mijozga autentifikatsiyadan so'ng Bankning Mobil ilovasida Kartomatdan QR kodini skanerlash
orqali Mijoz uchun chiqarilgan plastik kartani olish imkonini beruvchi mexanik qurilma, elektron qulflash
moslamasi, sensorlar va plastik kartalarning xavfsizligi va xavfsizligini ta'minlaydigan boshqa qurilmalar
bilan jihozlangan.
|
| |
Rasm elementini o‘zgartirish

Rasm elementini o‘zgartirish
Identifikatorga murojaat etgan holda yuqoridagi smaylik ko‘zi qorachig‘i joylashuvini
o‘zgartiramiz.
144
144
144
144
V BOB.
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI
.........................
Yuqoridagi kodning davomi.
def eye_right():
O‘ngga surish funksiyasi e’lon
qilinadi.
c.move(eyeball1, -10, 0)
1-ko‘z qorachig‘ini o‘ngga 10 birlikka
siljitadi.
c.move(eyeball2, -10, 0)
2-ko‘z qorachig‘ini o‘ngga 10 birlikka
siljitadi.
def eye_left():
Chapga surish funksiyasi e’lon
qilinadi.
c.move(eyeball1, 10, 0)
1-ko‘z qorachig‘ini joyiga qaytaradi.
c.move(eyeball2, 10, 0)
2-ko‘z qorachig‘ini joyiga qaytaradi.
window.mainloop()
Asosiy siklga kirish.
Rasm elementi rangini o‘zgartirish
itemconfig() funksiyasi yordamida avval chizilgan rasm elementi xususiyatini o‘zgartirish
mumkin. Og‘izni ifodalovchi oval rangini o‘zgartiramiz.
.........................
Yuqoridagi kodning davomi.
def mouth_open():
Smaylik og‘zini ochgan ko‘rinishini
ifodalash uchun mouth_open()
funksiya yaratildi.
c.itemconfig(mouth, fill='gray')
O‘g‘iz rangini kulrangga o‘zgartiradi.
def mouth_close():
Smaylik og‘zini yopgan ko‘rinishini
ifodalash uchun mouth_close()
funksiya yaratildi.
c.itemconfig(mouth, fill='red')
O‘g‘iz rangini qizilga o‘zgartiradi.
mouth_open()
mouth_open() funksiyasiga
murojaat.
mouth_close()
mouth_close() funksiyasiga
murojaat.
window.mainloop()
Asosiy siklga kirish.
|
O‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish terminali

|
O‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish terminaliBog'liq AVO dkbo uzO‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish terminali
– bu bankning vakolatli xodimi ishtirokisiz naqd pul, ham bank
kartalaridan foydalangan holda xizmatlar, ish, tovarlar, kredit to‘lovlari va hokazolar uchun to‘lovlarni
funksionalligiga qarab qabul qilish uchun mo‘ljallangan apparat-dasturiy kompleksi.
Texnik qarz
- bu Mijozning Hisobdagi o'z pul mablag'lari qoldig'idan (Kredit limiti belgilanmagan yoki nolga
teng bo’lgan taqdirda) yoki belgilangan kredit limitidan ortiq miqdorda sarflangan pul summasi (Oddiy
chegara qarzi). Texnik qarz boshqa banklarning ekvayring tarmog'ida Karta bo'yicha debet operatsiyalari,
shu jumladan konversiyadan so'ng paydo bo'lishi mumkin.
Token
– bu Mijoz tomonidan elektron qurilma orqali, shuningdek, Bank Mobil ilovasidan foydalangan
holda mustaqil ravishda chiqarilgan Karta rekvizitlari to‘plamini o‘z ichiga olgan elektron to‘lov vositasi
bo‘lib, Mijozga kontaktsiz to‘lov texnologiyasidan foydalangan holda operatsiyalarni amalga oshirish
imkonini beradi.
Tokenizatsiya
- bu Bank Mobil ilovasi orqali tokenni chiqarish tartibi.
Uchinchi shaxs
– Bank va Foydalanuvchi va/yoki Mijozdan boshqa har qanday shaxs.
Masofaviy aloqa kanali
Foydalanuvchi/Mijoz va Bank o‘rtasida ma’lumotlarni uzatish vositalaridan biri
hisoblanadi: elektron pochta (elektron pochta), pochta aloqasi (Mijozning yashash/ro‘yxatdan o‘tish
manziliga pochta orqali xat, USSD/SMS xabar, telefon, faks, bankomat, POS-terminal, Bank Mobil ilovasi
(shu jumladan Push-bildirishnomalar va/yoki chat bot orqali), Kartomat, ijtimoiy tarmoqdagi
Foydalanuvchi va/yoki Mijoz sahifasidagi xabar, Bankning rasmiy sahifasidagi xabar. ijtimoiy tarmoq, bank
tomonidan belgilangan tartibda va shartlarda foydalaniladi.
Raqamli identifikatsiya (matnda keyingi o'rinlarda "identifikatsiya", "raqamli identifikatsiya" deb
|
| |
Bank mahsulotini taqdim etish to'g'risidagi shartnoma yoki Shartnoma

Bank mahsulotini taqdim etish to'g'risidagi shartnoma yoki Shartnoma - agar alohida ko'rsatilmagan
bo'lsa, quyidagi shartnomalardan birortasi:
a) Omonat shartnomasi - Bank va Mijoz o'rtasida bank omonatlarini ochish, ularga xizmat ko'rsatish va
yopish to'g'risida tuzilgan shartnoma bo'lib, unda tegishli ariza, tarif rejasi va bank omonatlarini ochish,
ularga xizmat ko'rsatish va yopish uchun umumiy shartlar mavjud bo'lib, Bosh shartnomaga ilova qilinadi;
b) Bank kartasidan foydalanishni taqdim etish to'g'risidagi shartnoma (keyingi o'rinlarda Karta shartnomasi deb yuritiladi) - Bank va Mijoz o'rtasida Kartani (kredit kartani) chiqarish va unga xizmat
ko'rsatish bo'yicha tuzilgan shartnoma, unga tegishli ariza, Bosh shartnomaning ajralmas qismi bo'lgan
bank kartalari kartalarini chiqarish va ularga xizmat ko'rsatishning tarif rejasi va umumiy shartlari;
c) Kredit shartnomasi – Bank va Mijoz o‘rtasida tuzilgan, ushbu Bosh shartnomaning ilovasi yoki
ajralmas qismi bo‘lgan tegishli Ariza, Oferta, Tarif rejasi, Kreditlashning umumiy shartlari, Yakka tartibdagi
kreditlash shartlarini o‘z ichiga olgan Yakka tartibdagi kredit shartnomasi.
Qonunchilik – O
ʻ
zbekiston Respublikasining amaldagi me
ʼ
yoriy hujjatlari, ya
ʼ
ni qonunlar, qonun osti
hujjatlari, O
ʻ
zbekiston Respublikasi Markaziy bankining nizomlari va qarorlari (buyruqlari, xatlari),
ratifikatsiya qilingan xalqaro shartnoma va bitimlar.
Ariza - bank tomonidan belgilangan shaklda tuzilgan va Mijoz tomonidan MBX interfeysida operatsiyani
tasdiqlash uchun zarur harakatni amalga oshirish yo'li bilan imzolangan, bank mahsulotini taqdim etish
«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
8
to'g'risidagi bosh shartnoma/shartnomaning muhim shartlarini ko'rsatgan holda elektron shakldagi hujjat.
Ariza bank mahsulotini taqdim etish to'g'risidagi shartnomaning ajralmas qismidir.
Xulosa - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
98
Mavjuda
GULAMOVA
Ilhomjon
SHUKUROV
Chori
XAYRULLAYEV
Brel Anatoliy
KUZMICH
Buxoro davlat tibbiyot
instituti dosenti,
kimyo fanlari nomzodi
Buxoro davlat tibbiyot
instituti dotsenti,
biologiya fanlari
nomzodi
Buxoro davlat tibbiyot
instituti dotsenti, texnika
fanlari nomzodi
Volgagrad davlat
tibbiyot unversiteti
professori, kimyo fanlari
doktori
O‘ZBEKISTONDA AHOLI SALOMATLIGINI MUHOFAZA QILISH BORASIDA
AMALGA OSHIRILGAN ISHLAR, IMKONIYATLAR VA SHAROITLAR
Ushbu maqola mamlakatimizda sog’liqni saqlash tizimini takomillashtirishni ochib beradi. Onalik va
bolalikni ijtimoiy himoya qilishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Muallif jahon hamjamiyatining sog’lom
turmush tarzi sohasida davlatimizning erishgan yutuqlarini tan olishini tahlil qiladi.
Fanga oid kompetensiyalar

|
Fanga oid kompetensiyalar
|
bet | 192/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
Tarixiy shaxslar haqida ma’lumot bera oladi,tarixiy sanalarda ro‘y bergan voqealar haqida ma’lumot bera oladi
Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi.
Tarixiy illustrasiyalar asosida kichik hikoyalar tuza oladi, tarixiy joylarni xaritadan ko‘rsata oladi
Darsning blok sxemasi:
I.Tashkiliy qism: Salomlashish, davomat aniqlanadi ,sinf tozaligi kuzatiladi, o`quvchilar bugunning Jahonda va O`zbekistondagi siyosiy yangiliklari bilan tanishtiriladi.
II.O`tilgan mavzuni takrorlash: O`qituvchi o`tilgan darsni uyga vazifasini tekshiradi, o`tilgan mavzuni mustahkamlash uchun o`quvchilarga jadval to`ldirish topshirig`I beriladi.
|
| |
Tanqidiy fikr yuritish - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mundarija

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mundarija
|
bet | 66/109 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #145749 |
Bog'liq Mажмуа соҳаданикиTanqidiy fikr yuritish
xatt, siz matn ishonarli ekanini bilsangiz ham, uni o‘z manbalaringizda ishlata olsangiz ham, unga tanqidiy munosabatda bo‘lishingiz muhimligicha qoladi.
Bu yondashuv balki, o‘qish davomida eng oson o‘rganiladigani bo‘lishi mumkin. Istisno barcha akademik ish uchun muhimdir (tinglash, muhokama qilish va yozish).
Tanqidiy o‘ylash faqatgina, siz eshitgan yoki o‘qigan narsangizni passiv qabul qilish emas, balki faol savol berish va baholash hamdir.
Siz o‘qiganda, ushbu savollarni o‘zingizga bering:
Bunda muhim fikr nima?
Yozuvchining argumenti mantiqiy rivoj topadimi?
Berilgan namunalar foydalimi? Qolgan namunalar yaxshiroq bo‘lishi mumkinmi?
Muallifning qandaydir kamchiliklari bormi?
Dalil ishonarli taqdim etilganmi?
Men muallif fikriga qo‘shilamanmi?
7—topshiriq. Siz Turizm Marketingini o`rganmoqdasiz. Quyida berilgan 1-4 matnlarni o`qing. Akademik matnda ishlatish uchun qaysi biri eng yaroqli ekanligiga qaror qiling va nimaga?
|
| |
Asosiy qism - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 119/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilAsosiy qism. O‘qituvchi ustozlik faoliyatida millionlab farzandlarga ta’lim va tarbiya beradi. Shu
jihatdan ham O‘zbekistonda o‘qituvchi obro‘-e’tibori tobora ortib bormoqda. Qudrati va salohiyati
rivojlanmoqda. O‘qituvchi - mahalla va xonadongacha kirib borishi bilan birga, yoshlarni kasb-hunarga
o‘qitishda, tadbirkorlik sohasidagi tashabbuslarini qo‘llab-quvvatlashda fidoiylik bilan mehnat qilmoqda.
Mamlakatimizda yuz berayotgan tub o‘zgarishlar, shubhasiz, ta’lim sohasini ham qamrab olmoqda. ta’lim
tizimining keyingi chorak asrdagi faoliyatiga nazar tashlaydigan bo‘lsak, ta’lim va kadrlar tayyorlash
sohasida ko‘plab ijobiy ishlar amalga oshirilmoqda. Ta’lim turlari o‘rtasidagi aloqa va uzviylik
takomillashtirilmoqda. “Bugungi kunda Chirchiq davlat pedagogika institutining katta ilmiy jamoasi
bajarayotgan keng ko‘lamli ilmiy-amaliy va tarbiyaviy ishlar, xususan, oliy ta’lim muassasasining o‘ziga xos
“tashrif qog’ozi”ga aylanayotgan pedagogik innovatsion klasterining ilmiy-nazariy asoslarini yaratish va uni
amaliyotga tatbiq etish ustida olib borilayotgan tadqiqotlar viloyatda ta’lim sifatini oshirishga qaratilgan.
Izlanish va tajriba-sinov ishlarining dastlabki natijalari pedagogik ta’limda o‘z ijobiy samarasini bermoqda”
[3].
Institutda bo‘lajak o‘qituvchilarni talabalik yillaridanoq ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish, ta’lim-
tarbiyaga doir islohotlarni mazmun-mohiyati va ahamiyatini chuqur o‘rganish va ularni keng targ’ib qilish,
ularning ta’lim va kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirishda har tomonlama ko‘maklashishi, bilimlarini qo‘llab-
quvvatlash, iqtidorli yoshlarni aniqlash va ularning qobiliyatlarini to‘g’ri yo‘naltirish, ular o‘rtasida sog’lom
turmush tarzini ta’minlash borasidagi ishlar samaradorligini oshirishda tizimli chora- tadbirlarni amalga
oshirish ta’lim-tarbiya masalalarini chuqur tahlil qilish, ilg’or tajribalar asosida mavjud muammolarini hal
qilish yuzasidan takliflar ishlab chiqish kabi ko‘nikma va malakalarga ega bo‘lgan holda maktabda o‘quv-
tarbiya faoliyatini mustahlamlash, milliy va umuminsoniy qadriyatlarning o‘quvchi tarbiyasidagi rolini
https://buxdu.uz
|
| |
Основы пакета - bet 301

412
6.5-rasm. Ochiq kalitli kriptosxemaning modeli.
Abonent 1 (6.6,a-rasm) o‗z xizmatchilari bilan kam tanilgan tilda sirli
yozishma olib borishga qaror qildi deylik, masalan, sanskritda. Buning uchun u
sanskrit-o‗zbekcha lug‗atni topib, barcha abonentlariga sanskrit-o‗zbekcha lug‗atni
jo‗natadi. Ulardan har biri, lug‗atdan foydalanib sanskritda habar yozadi va 1
abonentga jo‗natadi, u ularni faqat o‗zi biladigan sanskrit-o‗zbekcha lug‗atidan
foydalanib o‗zbek tiliga tarjima qiladi. Oydinki, bu yerda ochiq kalit YE vazifasini
o‗zbek-sanskrit lug‗ati bajaradi, yopiq kalit D vazifasini esa sanskrit – o‗zbek
lug‗ati bajaradi. 2, 3 va 4 abonentlar S
2
, S
3
, S
4
begona xabarlarni o‗qiy oladilarmi
(ulardan har biri 1 abonentga uzatgan)? Umuman olganda yo‗q, chunki buning
uchun ularga sanskrit-o‗zbek lug‗ati kerak bo‗ladi, bu lug‗at esa faqat 1
abonentdagina bor. Biroq, nazariy jihatdan bunga imkon mavjud, chunki ko‗p vaqt
sarflab sanskrit-o‗zbekcha lug‗atdan o‗zbek-sanskrit lug‗atini tuzib chiqish
Buzg‗inchi
hi
Jо‗natuvchi
Shifrlash
Shifrdan chiqarish
Qabul qiluvchi
Y=E(X)
X=D(Y)
X- dastlabki
matn
Y-
ochiq kalit E bilan matnni
shifrlash
X- yopiq kalit D bilan
matnni shifrdan chiqrish
Y
Х
Х
Е – ochiq kalit
Е – ochiq kalit
D – qabul qiluvchi-
ning sirli yopiq
kaliti
413
mumkin. Bunday jarayon juda ko‗p vaqt talab etadi, bu yopiq kalitni ochiq kalit
bo‗yicha tiklashga alohida o‗xshashdir.
6.6,b-rasmda ochiq va yopiq kalitlarning ishlatilishiga boshqa sxema
keltirilgan, uning maqsadi jo‗natiladigan xabarning muallifligini (audentifikatsiya)
tasdiqlashdan iborat. Bu holda xabarlar oqimi teskari yo‗nalishga ega, 1
abonentdan ketadi, u D yopiq kalitning egasi, uning bilan yozishma olib
boruvchilar esa YE ochiq kalitga egadirlar. Agarda 1 abonent o‗zini
autentifitsiyalashtirishni (o‗zining elektron imzosini qo‗yish) xohlasa, bu holda u
ma‘lum matnni D yopiq kaliti bilan shifrlaydi va shifrlangan xabarini yozishma
olib borayotgan abonentga jo‗natadi. Agarda ular 1 abonentning ochiq kaliti bilan
shifrdan chiqarishga erishsalar, bu matn uning yopiq kaliti bilan shifrlanganligini
isbotlaydi, demak aynan u bu xabarning muallifi ekanligi ayon bo‗ladi. Qayd
qilishimiz kerak, bu holda turli abonentlarga manzillangan S
2
, S
3
, S
4
xabarlar sirli
emas, chunki ularning barchasida birdek ochiq kalit mavjut, uning yordamida 1
abonentdan keladigan barcha xabarlarni shifrdan chiqara oladilar.
Agarda ikki tomon audentifikatsiyalashni istasa va ikki yo‗nalishli sirli
almashuv kerak bo‗lsa, u holda har bir muloqotdagi tomon o‗zining juft kalitini
hosil qiladi va ochiq kalitni yozishma olib boruvchi tomonga jo‗natadi.
Tarmoqdagi n abonentlarning barchasi nafaqat shifrlangan axborotni qabul
qilishidan tashqari yana shifrlangan xabarni jo‗natishi ham kerak, buning uchun
har bir abonent o‗zining juft YE va D kalitlariga ega bo‗lishi zarur.
|
Bank Mobil ilovasi - Bosh shartnoma

«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
10
ishtirokisiz pul oqimiga olib keladi.
valyutalar, tovarlar va xizmatlar uchun to'lov va/yoki
Bank Mobil
ilovasida va/yoki kvitansiyada operatsiyalar tarixida aks ettirilgan boshqa turdagi operatsiyalar.
Karta hisobvarag'i - Bosh shartnoma

«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
9
bo'yicha) chatbot orqali muvaffaqiyatli autentifikatsiya qilinganidan keyin bank (vakolatli xodim, shaxs)
ishtirokida va/yoki avtomatlashtirilgan tizimlar bosh shartnomada nazarda tutilgan tartibda va shartlarda
ma'lumotnoma olish, hisob va/yoki kartani blokirovka qilish uchun ariza berish, kredit bo'yicha bo'lajak
va/yoki muddati o'tgan to'lov to'g'risida xabar olish.
Komprometatsiya
-foydalanuvchi va/yoki Mijoz tomonidan autentifikatsiya ma'lumotlarini yo'qotish,
autentifikatsiya ma'lumotlarini yo'qotish yoki uchinchi shaxslarning autentifikatsiya ma'lumotlariga
kirishi
haqida shubha paydo bo'lishi.
Imtiyozli operatsiyalar
- kredit mablag‘lari hisobidan hisobdan chiqarilgan tovarlar va
xizmatlarni sotib
olish
operatsiyalari,
POS/ePOS-terminallar
orqali,
shuningdek,
Bank/Bank
hamkorlari
xizmatlari/mahsulotlarini to‘lash uchun kredit mablag‘lari hisobidan Mijoz tomonidan amalga oshirilgan
komissiyalarni to‘lash operatsiyalari, agar karta bo‘yicha sarflar Imtiyozli
davrda amalga oshirilgan va
Foizsiz davr shartlari bajarilgan bo‘lsa, ular bo‘yicha Kreditdan foydalanish uchun To‘lov undirilmasligi
mumkin.
Istisnolar
: pul o'tkazmalari, naqd pul olish va ularga tenglashtirilgan
operatsiyalarning barcha
operatsiyalari, masalan, kvazi-kesh (natijada naqd pul olish mumkin bo'lgan operatsiyalar), moliyaviy
tashkilotlarning operatsiyalari, Mijozning faoliyati yoki bunday faoliyatning qonuniyligi bilan bog'liq
bo'lmagan tadbirkorlik yoki shubhali faoliyat operatsiyalari, ularning ro'yxati Bosh shartnomada keltirilgan.
MPS
- MasterCard Worldwide / Visa International / China Union Pay xalqaro to'lov tizimlaridan biri va
boshqalar – hisob-kitob ishtirokchilari va ularning
hisob-kitob agentlari tizimi, ular ma'lum qoidalar va
shartlar bilan birlashtirilgan va to'lov kartalari texnologiyasidan foydalanish
asosida munosabatlarni
o'rnatadilar. MPS ishlash qoidalarini belgilaydi va o'z ishtirokchilarini axborot bilan qo'llab-quvvatlaydi.
To'lovni qaytarish - Bosh shartnoma

|
Bosh shartnomaBog'liq AVO dkbo uzTo'lovni qaytarish
– Mijozning Bank Mobil ilovasi orqali bankka e
ʼ
tiroz da
ʼ
vosini taqdim etish va Mijoz
da
ʼ
vosining asosliligini tan olgan holda Bank kartasidan foydalangan holda amalga oshirilgan debet
operatsiyasiga e
ʼ
tirozi natijasida Kartochka hisobvarag
ʻ
iga o
ʻ
tkazilgan mablag
ʻ
larni qaytarish.
O‘zbekiston Respublikasi Davlat soliq qo‘mitasi
(keyingi o‘rinlarda “DSQ” deb yuritiladi) O‘zbekiston
Respublikasi davlat soliq xizmati organlarining oliy organi hisoblanadi.
Kredit axborotining davlat reyestri
(keyingi o‘rinlarda “GRKI” deb yuritiladi) kredit axborotining yagona
reestri bo‘lib, tijorat banklarining kredit siyosati va kredit portfelining holatini monitoring qilish, bank
nazorati va o‘zgarishlarini tahlil qilish maqsadida yuritiladi.
MBX
– Mijoz va/yoki foydalanuvchiga banklarda ochilgan hisoblariga, shu jumladan Bank Mobil ilovasi,
bankomat, o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish terminali va/yoki boshqa tizimlar orqali masofaviy kirish imkonini
beruvchi masofaviy bank tizimlari.
Karta egasi
- Bank tomonidan foydalanish uchun bank kartasini taqdim etish to'g'risidagi Shartnoma
shartlariga muvofiq Kartadan foydalanish huquqiga ega bo'lgan Mijoz.
Bank mahsulotini taqdim etish to'g'risidagi shartnoma / Shartnoma
– Bosh shartnomaga
qo'shimchalarda umumiy shartlarda keltirilgan, shuningdek O'zbekiston Respublikasining fuqarolik
qonunchiligida va elektron hujjat aylanishi risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollarda bitimni
oddiy yozma shaklda bajarish talabini qondiradigan hamda bitim tuzayotgan shaxsning jismoniy hozirligi
bilan amalga oshiriladigan bitimlarning oqibatlariga o'xshash huquqiy oqibatlarga olib keladigan
shartnoma. Bunday shartnomalar faqat harakatlar qog'ozda tuzilgan hujjatlar bilan tasdiqlanmaganligi
sababli e'tiroz bildirilishi mumkin emas.
Bank hamkorlarining mahsulotlari Bankning Mobil ilovasi orqali taqdim etilgan taqdirda, bunday
mahsulotlarni taqdim etish tartibi va shartlari Bank hamkorlari mahsulotini taqdim etuvchi Bank
hamkorlarining tegishli shartnomalari (ofertalari) asosida belgilanadi.
|
| |
-rasm. Boshqarish jarayonining umumlashtirilgan tarkibiy sxemasi

1.19-rasm. Boshqarish jarayonining umumlashtirilgan tarkibiy sxemasi:
1-tashqi omillar (bozor holati, resurslarning mavjudligi va hokazolar
haqidagi axborotlar); 2-yuqori tashkilotlardan keluvchi boshqarish haqidagi
2
1
3
4
5
АS
Boshqariladigan obyekt
(boshqariladigan jarayon)
134
axborotlar, shu jumladan, boshqarishni bajarish maqsadi; 3-boshqarish axboroti; 4-
obyekt holati haqidagi axborot; 5-faoliyat haqidagi axborot (teskari ulanish).
Katta obyektni boshqaruvchi (firma, korporatsiya) axborot hisoblash
tizimining vazifasini tizimlashtirish va tarkibini tahlillash natijasida quyidagi
umumlashtirilgan vazifalarni aniqlash va ajratishga imkon berdi:
hisoblash–boshqarish
tizimini
qiziqtirgan
sohalarning
barchasida
axborotlarga o‗z vaqtida va sifatli ishlov berish;
kommunikatsion–berilgan joyga axborotni operativ uzatishni ta‘minlash;
xabar berish–barcha ko‗rinishdagi zarur bo‗lgan axborotlarga tez ega
bo‗lish, qidirish va berishni ta‘minlash (ilmiy, iqtisodiy, moliyaviy, yuridik,
tibbiyot, seysmik, texnik va boshqa);
saqlash–zarur bo‗lgan axborotlarni uzluksiz yig‗ish, tartibga solish, saqlash
va yangilash;
kuzatish–boshqarish uchun zarur bo‗lgan tashqi va ichki axborotni kuzatish
va hosil qilish;
sozlash–boshqarish obyektiga uning ishlashining ko‗rsatkichlari berilgan
(rejalashtirilgan) qiymatlardan o‗zgarsa, axborot-boshqaruv ta‘sirini amalga
oshirish;
optimallashtirish–obyektni ishlash sharoiti va ko‗rsatkichlari o‗zgarsa,
maqsadning o‗zgarishi bo‗yicha optimal rejali hisoblashlar va qayta hisoblashlarni
ta‘minlash;
o„z-o„zini tashkillashtirish–yangidan qo‗yilgan maqsadga erishish uchun
AXT ko‗rsatkichlari va tarkibini osonlik bilan o‗zgartirish (shu jumladan
―tadqiqot-loyihalashtirish-tatbiq etish-ishlab chiqarish‖ siklini joriy etish uchun);
o„z-o„zini
rivojlantirish–boshqarish,
ishlab
chiqarish
va
loyihalashtirishning eng yaxshi usullarini tanlashni asoslash maqsadida tajribalarni
yig‗ish va tahlillash;
|
Основы пакета - bet 111

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 111/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
140
Hisoblash tizimlari kompyuterlar asosida tuzilishi mumkin–ko‗p mashinali
XT yoki alohida protsessorlar asosida–ko‗p protsessorli XT.
Hisoblash tizimlari yana bo‗linishi mumkin:
bir turdagi;
bir turda bo‗lmagan.
Bir turdagi XT bir turdagi kompyuterlar asosida yoki protsessorlarda tashkil
etiladi, unda dasturiy vositalarni standart to‗plamlarini, qurilmalarni ulash uchun
an‘anaviy protokollarni ishlatish mumkin bo‗ladi. Ularni tashkillashtirish ancha
oson, tizimga xizmat ko‗rsatish va ularni rivojlantirish yengillashadi.
Bir turda bo„lmagan XT o‗z tarkibiga turli xildagi kompyuterlarni yoki
protsessorlarni oladi. Tizimni qurishda ularning turli texnik va funksional
ko‗rsatkichlarini hisobga olishga to‗g‗ri keladi, bu esa bunday tizimlarni yaratishni
va ularga xizmat ko‗rsatishni jiddiy qiyinlashtiradi.
Hisoblash tizimlari quyidagi tartibda ishlaydi:
operativ ish tartibida (online);
operativ bo‗lmagan ish tartibida (offline).
Operativ tizimlar real vaqt o‗lchamida ishlaydilar, ularda axborotlar
almashuvini operativ ish tartibi joriy etiladi–so‗rovlarga javoblarni juda tez olinadi.
Operativ bo„lmagan XT ―javobni keyinga qoldirish‖ ish taribiga yo‗l qo‗yiladi,
so‗rovlarga javoblarni bajarilishi ba‘zi ushlanish bilan amalga oshirilishi mumkin
(ba‘zida tizim ishlashining keyingi seansida).
Hisoblash tizimlarini yana markazlashtirilgan va tarqatilgan boshqarishli
guruhga ajratiladi. Birinchi holda boshqarishni ajratilgan kompyuter yoki
protsessor bajaradi, ikkinchi holda esa kopmyuterlar teng huquqli va ularning har
biri boshqarishni o‗zi olishi mumkin.
Undan tashqari XT bo‗lishi mumkin:
iudud bo„yicha jamlangan (barcha kompyuterlar bevosita bir-biriga yaqin
joylashtirilgan);
|
| |
p 
= IV - V Rr 8 ' - z ,k V t 
' ( 12

p
= IV - V Rr 8 ' - z ,k V t
' ( 12.68)
hq
1000
bu yerda P h - havoning 20°S dagi zichligi, kg/m3; bk- kurakning
eni, m; Z - kuraklarning soni, dona.
Ish jarayonida kanal qazgichning yurishiga qarshi kuchlarning
yig‘indisi (12.41) formula yordamida aniqlanadi. Bundan tashqari
208
taqqoslash (etalon mashinalarga taqqoslash) qonuniyatidan ham aniqlash
mumkin.
XF| = ZFe • K2, kN
(12.68)
bu yerda SFe -etalon mashinaning (КФН-1200 kanal qazgichning
(ZFe= 1,6—
4.8 kN) yig‘ma qarshiliklari, kN; K-mashinaning geometrik
o ‘lchamlarining o ‘xshashlik nisbati,
K = i yoki к = Ь-
(12.69)
dj
в»
bu yerda d^Bf- loyihalanadigan mashina frezasining diametri va
eni, m;
,в£ - etalon mashina frezasining diametri va eni, m
Ish jihozining tuproqqa beradigan ta’sir kuchi quyidagi formula
bilan aniqlanadi:
Rish = Rfsh • K2, kN
(12.70)
bu yerda R 'h - etalon mashinaning ish jihoziga gruntni beradigan
ta’sir kuchi, kN (КФН-1200 kanal qazgich uchun Rfsh= l,0 ...2 ,3 kN).
Mashinaning yurish uskunasiga tushadigan kuch quyidagi formula
bilan aniqlanadi:
F r a a s h
= mg+Rfsh,k N
(12.71)
bu yerda m- mashinaning massasi, t
Ikki frezali kanal qazgich mashinasining ish paytidagi yurishiga
sarflanadigan q u w a t quyidagi formula bilan aniqlanadi:
p
S yu[£Fi + FmaSh (f cosa + s in a )]^ k v t
(1 2 .7 2 )
Пуи
bu yerda 9 ^ - mashinaning yurish tezligi, m/s, и (12.4) formula
bilan aniqlanadi; Ut-mashinaning texnik ish unumdorligi, m3/soat; a-
mashinaning yurish jarayonida gorizontga nisbatan og‘ish burchagi,
grad. (ko‘p hollarda a = 0°); rjyu- yuritmaning F.I.K.( r]yu = 0,8).
Yordamchi mexanizmlarga sarf qilinadigan quw ati quyidagi
formula bilan aniqlanadi:
Pyo = 0,05(Pf + Pyu), kVt
(12.73)
Dvigatelga tushadigan umumiy q u w ati quyidagi formula bilan
aniqlanadi:
P * = p f + p Vu + p vo’ k V t
(1 2 .7 4 )
209
|
Muhokamalar va natijalar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
214
chopadi va suvda yaxshi suzadi. Bundan tashqari, u 2 metr balandlikdan ham oshib oʻtadi, qizig’i shundaki,
sovutkichda -17°C da ham bemalol yaxshi koʻpaya oladi. Bu hayvon….(
kalamush)
Bu oʻsimlik hammamizga ma’lum va mashhur boʻlib, Oʻzbekistonga XIX
asrning 70-yillarida kirib kelgan va oziq-ovqat mahsuloti sifatida ekila boshlangan.
Uning tarkibida 75-80% gacha suv boʻladi. Eng qizig’i inson fiziologik jihatdan
normal oʻsishi uchun undan yiliga 45-50 kg iste’mol qilishi kerak. (
pomidor)
Bu qush qoʻygan tuxumi in egasi qoʻygan tuxumdan also
farq
qilmaydi, buni hatto ornitologlar ham zoʻrg’a ajratishadi,
u, asosan, chumchuqsimonlar uyasiga tuxum qoʻyib
ketadi va
tuxumini oʻzi ochmaydi uning joʻjasi esa tuxumdan chiqqan zahoti boshqa tuxumlarni
indan chiqarib tashlaydi va oʻzi uy egasiga aylanadi. Bu xususiyat qaysi qushga
egaligini bilasizmi?...
(kakku)
-topshiriq. Matnni o’qing. Ma’lumotlardan foydalanib iqtisodiyot nazariyasi fanidan 1-ma’ruzani qisqartiring

2-topshiriq. Matnni o’qing. Ma’lumotlardan foydalanib iqtisodiyot nazariyasi fanidan 1-ma’ruzani qisqartiring.
Matnda qisqartirib tuzatishlarni amalga oshirishdan maqsad, avvalo, matn hajmini kichraytirish va shu yo‘l bilan uni maqbul o‘lchamga keltirish, qolaversa, ortiqchaliklardan holi qilishdir. Qisqartirib tuzatishining o‘qib tuzatishdan farqi shundaki, bunda matnga bevosita qo‘l uriladi. Shunga ko‘ra, muharrir matnning mazmuniy va sintaktik qurilishini hisobga olishi lozim.
Matnniqisqartirishquyidagiyo‘llarbilanamalgaoshiriladi:
- matnning asosiy fikrini ifodalovchi gaplarni ajrata olish;
- gaplardagi uyushiq va ajratilgan bo‘laklarni, kiritma va ilova qurilmalarni qisqartirish, qo‘shimcha fikr ifodalovchi gaplarini, sintaktik parallellar va takrorlarni qisqartirish;
- birikmalarni ma’nodosh so‘zlarga, sodda yoyiq gaplarni yig‘iq gaplarga, qo‘shma gaplarni sodda gaplarga, ko‘chirma gaplarni o‘zlashtirma gaplarga aylantirish;
- matnni qisqa mazmunli tarkibiy qismlarga ajratish;
- birikmalarni va boshqa tasviriy ifodalarni sodda va ixcham shaklga keltirish.
Manbadan olinayotgan ko‘chirmalar hech bir o‘zgarishsiz, qo‘shtirnoq ichida keltirilishi va manbasi aniq ko‘rsatilishi shart. Matnda, ayniqsa, rasmiy matnlarda kishilarning ismi-familiyasini, lavozimlarini, tashkilot, muassasalar nomlarini, geografik joy nomlarini yozishda har xillikka yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Shartli qisqartmalar ham o‘zbek tili lug‘atlarida keltirilgan tarzda amalga oshirilishi to‘g‘ri bo‘ladi.
Masalan: ad. – adabiy, kg. – kilogramm, g. – gramm, t. – tonna, sm. – santimetr, m. – metr, ga. – gektar, min. – minut, sek. – sekund kabi.
Qisqartma otlarni yozishda ham har xillikka yo‘l qo‘yib bo‘lmaydi. Masalan, O‘zb. Respublikasi, O‘z. Respublikasi, O‘z. Resp., O‘zb. Respublikasi, O‘z. Respublikasi, O‘z. Resp-si tarzida emas, balki O‘zR yozilishi maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Umuman, bu kabi holatlarni yozish va tahrir qilishda ma’lum me’yorga keltirilgan, ko‘pchilikka ma’qul bo‘lib, tilda qonun-qoidalar bilan mustahkamlangan variantlardan foydalanish lozim.
|
Основы пакета - bet 300

410
insondan iborat bo‗ladi, buzg‗unchi bo‗lib kimdir siz bo‗lmaganingizda
kompyuteringizdan foydalangan inson bo‗lishi mumkin.
Axborotlarni shifrlashni eng ko‗p tarqalgan standart simmetrik algoritmi
DES (Data Encryption Standard). DES algoritmining kriptochidamligini oshirish
uchun ba‘zida uning kuchaytirilgan varianti ishlatiladi, uni ―uchtali DES algoritmi‖
deb ataladi, u ikkita turli kalitlarni ishlatib uch martali shifrlashni o‗z ichiga oladi.
Simmetrik algoritmlarda asosiy muammo kalitlardadir. Birinchidan, ko‗p
simmetrik algoritmlarning kriptochidamligi kalit sifatiga bog‗liq, bu esa kalitlarni
hosil qilish xizmatiga yuqori talab qo‗yadi. Ikkinchidan, sirli yozishmalarning
ikkinchi qatnashchisiga kalitni uzatuvchi kanalning ishonchli bo‗lishi juda ham
muhim. n abonentli tizimda ―har biri har biri bilan‖ tamoyilida sirli axborotlar
bilan almashishni xohlovchilarga n
kalitlar ta‘lab etiladi, ular hosil
qilinishi kerak va ishonchli ravishda taqsimlanishi kerak. Yaʻni kalitlar soni
abonentlar sonining kvadratiga proporsionaldir, abonetlar soni ko‗p bo‗lganda
masala juda ham murakkablashib ketadi. Bu muammoni ochiq kalitlarni ishlatishga
mo‗ljallangan nosimmetrik algoritmlar hal qiladilar.
6.4-rasm. Simmetrik shifrlash modeli.
Buzg‗unchi
Jо‗natuvchi
Shifrlash
Shifrdan chiqarish
Qabul qiluvchi
Y=F
K
(X
)
X=F
K
(Y
)
X- dastlabki
matn
Y- shifrlangan
matn
X- shifrdan
chiqarilgan matn
Y
Х
Х
F- shifrlash/shifrdan chiqarish algoritmi, K- sirli kalit
411
Ochiq kalitli kriptosxema modelida ham shuningdek uchta qatnashchi:
jo‗natuvchi, qabul qiluvchi, buzg‗unchi (6.5-rasm). Jo‗natuvchining masalasi ochiq
axborot kanali bo‗yicha himoyalangan ko‗rinishda qandaydir xabarni jo‗natishdan
iborat. Qabul qiluvchi o‗z tomonida ikki kalitni hosil qiladi: ochiq YE va yopiq D .
Yopiq kalit D (yana ko‗pincha shaxsiy kalit ham deb ataladi) ni abonent
himoyalangan joyda saqlashi kerak, ochiq YE kalitni esa kim bilan ximoyalangan
munosabatlarni quvvatlamoqchi bo‗lganlarning xammaga berishi mumkun. Ochiq
kalit ma‘tinni shifrlash uchun ishlatiladi, ammo shifrdan chiqarish uchun esa faqat
yopiq kalitdan foydalaniladi. Shuning uchun ochiq kalit ximoyalanmagan
ko‗rinishda jo‗natuvchiga uzatiladi. Jo‗natuvchi qabul qiluvchining ochiq kalitni
qo‗llab X xabarni shifrlaydi va uni qabul qiluvchiga uzatadi. Qabul qiluvchi
o‗zining D yopiq kaliti bilan xabarni shifrdan chiqaradi.
Ayonki, sonlar, ulardan biri matnni shifrlash uchun ishlatiladi, boshqasidan
esa shifrdan chiqarish uchun foydalaniladi, ular bir-biriga bog‗liq bo‗lmasligi
mumkin emas, demak, ochiq kalit bo‗yicha yopiq kalitni hisoblab topish
imkoniyati mavjud. Bu haqiqatda shunday, biroq hisoblashlar uchun juda ham ko‗p
vaqt talab etiladi.
Ochiq va yopiq kalitlar o‗rtasida aloqa mavjud ekanligini quyidagi misol
orqali tushuntirishga harakat qilamiz.
|
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI

WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI
MISOL
create_oval()
Oval
To‘rtburchak
koordinatasi beriladi.
c.create_oval(10, 20, 190, 60,
fill='red', outline='white')
c.create_arc
sektor
Start
sektor
boshlangan gradus
extent
qo‘shilgan
burchak gradusi
c.create_oval(20, 20, 180, 180,
fill='lightgrey', outline='white')
c.create_arc(20, 20, 180, 180,
start=90, extent=25, fill='red')
c.create_arc
segment
style=
CHORD
segment ekanligini
ifodalaydi
c.create_oval(20, 20, 180, 180,
fill='lightgrey', outline='white')
c.create_arc(20, 20, 180,
180, start=270, extent=80,
style=CHORD, fill='green')
c.create_arc
yoy uzunligi
style=ARC yoy
ekanligini ifodalaydi
outline='darkblue' yoy
chegarasi
c.create_oval(20, 20, 180, 180,
fill='lightgrey', outline='white')
c.create_arc(20, 20, 180, 180,
start=180, extent=-50, style=ARC,
outline='darkblue', width=5)
create_text()
Matn
c.create_text(100, 100,
text="GRAFIKA",
justify=CENTER,
font="ARIAL 14",
fill="grey")
from tkinter import *
Kutubxonadan tkinter modulini yuklab oladi.
win = Tk()
Tkinter oynasini yaratadi.
c = Canvas(win, width=200,
height=200, bg='lightyellow')
c.pack()
Eni 200, bo‘yi 200 ga teng och sariq rangli Canvas
maydoni yaratiladi.
c.create_line(20, 50, 100, 50,
Boshlanishi (20,50), oxiri (100,50) nuqtada,
fill='green',
rangi yashil,
width=5,
qalinligi 5,
arrow=LAST,
ko‘rsatgich belgisi oxirida,
dash=(3,4),
3-piksel bo‘yalgan, 4-piksel bo‘yalmagan uzuq-
uzuq,
141
141
141
141
activefill='lightgreen',
sichqoncha olib borilganda, och yashil rangga
kiruvchi,
arrowshape="10 20 10")
ko‘rsatgich o‘lchamlari ko‘rsatilgan chiziq chizadi.
win.mainloop()
|