nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Annotatsiya yozish Reja

|
Annotatsiya yozish Reja
|
Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 1,44 Mb. | | #254162 | Turi | Referat |
Bog'liq Ashirboyeva Sevinch Annotatsiya yozish
Annotatsiya yozish
Reja:
- Annotatsiya – bu.
- Annotatsiya yozishdan maqsad.
- Annotatsiya turlari.
Xulosa.
Foydalanilgan internet saytlari.
Annotatsiya
Annotatsiya - bu hujjat, maqola yoki kitobning asosiy mazmunining qisqacha mazmuni. Bu o'quvchiga asosiy g'oyalarni tezda tushunishga yordam beradi va materialni keyingi o'rganishni tanlashga yordam beradi.
Annotatsiya yozishdan maqsad
1
Axborot berish
Annotatsiya o'quvchiga asosiy hujjatning mavzusi, mazmuni va asosiy xulosalari haqida ma'lumot beradi.
2
Diqqatni jalb qilish uchun
Annotatsiya o'quvchini qiziqtirishi va uni to'liq matnni o'qishga undashi mumkin.
3
Qidiruvingizni osonlashtiring
Izohlar o'quvchiga katta ma'lumotlar to'plamlarida kerakli ma'lumotlarni tezda topishga yordam beradi.
Annotatsiya tuzilishi
Kirish qismi
Birlamchi hujjatning nomi, muallifi, nashr etilgan yili ko'rsatilgan.
Asosiy qism
Maqsad, mavzu, tadqiqot usullari va asosiy xulosalarini qisqacha bayon qiladi.
Xulosa
Birlamchi hujjatning amaliy ahamiyati yoki ilmiy ahamiyatini aks ettiradi.
Annotatsiya uslubining xususiyatlari
1
Qisqachalik
Referat qisqa, lo'nda va ma'lumotli bo'lishi kerak.
2
Ob'ektivlik
Taqdimot neytral bo'lishi va sub'ektiv baholarni o'z ichiga olmaydi.
3
Aniqlik
Har bir so'z birlamchi hujjatning mohiyatini aks ettirishi kerak.
4
Mantiq
Izoh matni tuzilgan va mantiqiy izchil bo'lishi kerak.
Annotatsiya turlari
Ta'riflovchi
Birlamchi hujjatning mavzusi, mavzusi va asosiy mazmunini qisqacha tavsiflaydi.
Abstrakt
Tadqiqotning asosiy faktlari, usullari, natijalari va xulosalarini qisqacha taqdim etadi.
Tavsiya
Birlamchi hujjatning amaliy ahamiyati va qiymatini baholaydi.
Qanday qilib sifatli referat yozish kerak
Maqsadni aniqlash
Annotatsiyani nima uchun yozayotganingizni aniq ayting.
Matnni tahlil qilish
Diqqat bilan o'qing va asosiy fikrlarni ta'kidlang.
Strukturaviy tuzilish
Asosiy tarkibni izchil taqdim eting.
Umumiy xatolar
Ortiqchalik
Tushunishni qiyinlashtiradigan fon ma'lumotlarini o'z ichiga oladi.
Noaniqlik
Asosiy faktlar va xulosalarni noto'g'ri yoki to'liq taqdim etmaslik.
Strukturaning buzilishi
Taqdimotda aniq mantiqiy izchillikning yo'qligi.
Stilistik xatolar
Murakkab, noaniq yoki so'zlashuv iboralaridan foydalanish.
Xulosa
Kitoblar
Annotatsiya: "Monografiya innovatsion loyihalarni boshqarishning nazariy asoslarini ochib beradi. Risklarni baholash, loyihani amalga oshirishni rejalashtirish va nazorat qilish usullari ko'rib chiqiladi".
Maqolalar
Annotatsiya: "Maqolada raqamli transformatsiyaning kompaniyalar biznes modellariga ta'siri tahlil qilinadi. Muvaffaqiyatli raqamlashtirish uchun asosiy tendentsiyalar, xavflar va boshqaruv qarorlari tasvirlangan."
Dissertatsiyalar
Annotatsiya: "Dissertatsiya binolarning energiya samaradorligini oshirish usullarini o'rganishga bag'ishlangan. Ishda yangi texnologik echimlar va ularni amalga oshirishga iqtisodiy baho berilgan".
Foydalanilgan internet satlari
- Arxiv.uz
- Fayllar.org
- Izoh.uz
E’tiboringiz uchun raxmat!
|
| |
Referat tayyorlanadi: 30

|
Referat tayyorlanadi: 30
|
Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 20,47 Kb. | | #267271 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat tayyorlanadi 30
MI1.
|
Quyidagi mavzulardan biri bo'yicha talaba tomonidan referat tayyorlanadi:
|
30
|
|
1. Kiberxavfsizlikga oid milliy va xorijiy me’yoriy-huquqiy hujjatlar tahlili.
2. Axborotni ximoyalashning kriptografik usullari.
3. Enigma shifrlash mashinasi va uning bardoshligi.
4. Axborotni foydalanuvchanligini ta’minlashda antivirus, IDS, IPS, TE vositalarining o‘rni.
5. Zararli dasturiy vositalarni klassifikasiyasi va himoya usullari.
6. Axborot-kommunikasiya texnologiyalari xavfsizligiga bo‘ladigan tahdidlar.
7. Zararkunanda dasturlarning turlari.
8. Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish usullari.
9. Xorijiy davlatlarning elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili.
10. Identifikasiya va autentifikasiya tushunchasi va vazifalari.
11. Axborot tizimlari va resurslaridan ruxsatsiz foydalanishlarni aniqlash uslubiyati.
12. Simsiz aloqa tizimlarida axborot resurslarini himoyalash.
13. Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash.
14. Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili.
15. Zamonaviy antivirus dasturiy vositalari va ularning imkoniyatlari.
16. Kiberjinoyat va kiberhuquq.
17. Tarmoqda uzatiluvchi axborotni himoyalashda kriptografiyaning o‘rni.
18. Zararkunanda dasturlar va ulardan himoyalanish (masalan, Malwarebytes misolida).
19. Kiberjinoyatchilik va uni keng tarqalishining sabablari.
20. Yuz tasviriga asoslangan autentifikasiya usuli va uning xususiyatlari.
21. Barmoq iziga asoslangan autentifikasiya usuli va uning xususiyatlari.
22. Elektron raqamli imzo va uni resublikamizda tadbiq etilish holati.
23. Kiberxavfsizlik sohasi bo‘yicha mutaxassis toifalari.
24. Kiberxavfsizlik sohasida karrera yo‘llarini o‘rganish.
25. Axborot xavfsizligi sohasida ish boshlash.
26. Kiberxavfsizlik sohasida mashhur sertifikatlar.
|
MI2.
|
Quyidagi mavzulardan biri bo‘yicha amaliy ish tayyorlanadi va topshiriladi:
|
32
|
|
Parollarni boshqarish tizimlari (masalan, LastPass) va ulardan foydalanish.
Virtual himoyalangan tarmoq va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki ExpressVPN misolida).
Sosial injineriya nima va uning zamonaviy usullari.
ESET NOD32 antivirus vositasidan foydalanish.
Kaspersky antivirus vositasi va undan foydalanish.
Biror tarmoklararo ekran vositasini (masalan, ZoneAlarm) o‘rnatish va sozlash.
Virtual ximoyalangan tarmok va undan amaliyotda foydalanish (masalan, CyberGhost yoki ExpressVPN misolida).
Windows OTda foydalanuvchi qayd yozuvini (xususan, paroldan foydalanish siyosatini) sozlash.
Windows OTda zaxira nusxalashni (Backup and Restore) amalga oshirish.
Windows OTda imtiyozlar turlari, fayl va kataloglar uchun foydalanishni boshqarish tartibi.
Linux OTda imtiyozlar turlari, fayl va kataloglar uchun foydalanishni boshqarish tartibi.
Ma’lumotlarni qayta tiklash vositalari (masalan, Recuva yoki EaseUS Data Recovery Wizard Pro) va ular yordamida ma’lumotlarni qayta tiklash.
VeraCrypt dasturiy vositasi yordamida ma’lumotlarni himoyalash.
|
|
Jami
|
62 soat
|
|
| |
Har bir talaba o‘z tartib raqamiga mos keluvchi mavzu bo‘yicha topshiriqni bajarishadi. Agar mavzular soni yetmasa qayta tartibni boshidan mavzu biriktiriladi

|
Har bir talaba o‘z tartib raqamiga mos keluvchi mavzu bo‘yicha topshiriqni bajarishadi. Agar mavzular soni yetmasa qayta tartibni boshidan mavzu biriktiriladi
|
Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 14,51 Kb. | | #124005 | Turi | Referat |
Bog'liq 2-Tarmoq xavfsizligi Mustaqil ish uz
Har bir talaba o‘z tartib raqamiga mos keluvchi mavzu bo‘yicha topshiriqni bajarishadi. Agar mavzular soni yetmasa qayta tartibni boshidan mavzu biriktiriladi.
Quyidagi mavzulardan biri boʻyicha talaba tomonidan referat tayyorlash(10 ball):
Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi
Kompyuter tarmoqlari va ularning elementlari
Kabel turlari va ularning qoʻllanilishi
OSI va TCP/IP modullari: vazifalari, oʻxshashlik va kamchiliklar
Simsiz tarmoq zaifliklari
Tarmoqning asosiy taxdid manbalari
Tarmoq xavfsizligini taʼminlash boʻyicha choralar
Tarmoq darajasida xavfsizlik mexanizmlari
Tarmoqda axborot xavfsizligi muammolari va ularning yechimlari
Kanal sathida maʼlumotlar oqimi
Simsiz tarmoqlar xavfsizligi protokollari
Ilova sathi protokollari: TACACS
Transport sathi protokollari
UDP va TCP protokollari zaifliklari
Tarmoq sathida adreclash usullari
Tarmoq identifikatsiyasi va autentifikatsiyasi protokollari
Ilova sathi protokollari: SNMP, RSTAT, RWHONFS, SMB, FTP, TFTP, HTTP, LPD
Ilova sathi protokollari: NTP, DHCP, BOOTP RLOGIN, REXEC, RSH, Telnet, SSH
Ilova sathi protokollari: VNC, RDPX-Windows, RTP, RTSP, VoIP
Kanal sathi protokollari: MAC va LLC, AppleTalk Address
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Har bir talaba o‘z tartib raqamiga mos keluvchi mavzu bo‘yicha topshiriqni bajarishadi. Agar mavzular soni yetmasa qayta tartibni boshidan mavzu biriktiriladi
|
Azimov Jasurbek Ravshanjonovich Annotatsiya: Investitsiyalar iqtisodiy o'sish va rivojlanishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Ushbu referat

Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
www.pedagoglar.uz
20-to’plam iyul 2023
229
IQTISODIYOTGA INVESTITSIYALARNI JALB QILISH VA ULARNI
BOSHQARISHDA SOLIQ IMTIYOZLARINI O‘RNI VA AHAMIYATI
Oʼzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzurida
Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi magistranti
Azimov Jasurbek Ravshanjonovich
Annotatsiya: Investitsiyalar iqtisodiy o'sish va rivojlanishda hal qiluvchi rol
o'ynaydi. Ushbu referat iqtisodiyotga investitsiyalarni jalb qilish va ularni samarali
boshqarishning turli usullarini o'rganadi. U hukumatlar va korxonalar qulay investitsiya
muhitini yaratish uchun foydalanishi mumkin bo'lgan turli investitsiya vositalari,
siyosatlari
va strategiyalarini o'rganadi. Bundan
tashqari,
u daromadlarni
optimallashtirish va barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish uchun investitsiyalarni
samarali boshqarish muhimligini o'rganadi. Annotatsiyada mahalliy va xorijiy
investitsiyalarni jalb qilish uchun qo'llab-quvvatlovchi me'yoriy-huquqiy bazani yaratish,
rag'batlantirish va xatarlarni yumshatish muhimligi ta'kidlangan. Shuningdek, u
investitsiya imkoniyatlarini kengaytirish va investitsiya portfellarini diversifikatsiya
qilishda texnologiya va innovatsiyalarning rolini ta'kidlaydi. O'zgaruvchan iqtisodiy
sharoitlarga moslashish va investitsiyalarning umumiy iqtisodiy o'sish va farovonlikka
ta'sirini maksimal darajada oshirish uchun investitsiya strategiyalarini doimiy monitoring
qilish, baholash va moslashtirish zarurligini ta'kidlash bilan yakunlanadi.
Kalit so'zlar: sarmoya, iqtisodiyot, usullar, jalb qilish, boshqaruv, siyosat,
strategiya, me'yoriy-huquqiy baza, rag'batlantirish, risklar, ichki investitsiyalar, xorijiy
investitsiyalar, texnologiya, innovatsiyalar, diversifikatsiya, monitoring, baholash,
iqtisodiy o'sish, farovonlik.
Kirish: Investitsiyalar har qanday mamlakatning iqtisodiy rivojlanishi va o'sishida
hal qiluvchi rol o'ynaydi. Investitsiyalarni jalb qilish va ularni samarali boshqarish
|
Ishning tarkibini baholash

65
2.
Mavzuni baholash va uning avfzallik tomonlarini ko’rsatish:
Pedgogika –
metodika qismida darslarni yangi pedagogik texnologiyalar yordamida o’qitishning
o’ziga xos xususiyatlari yoritilgan.
3.
Ishda foydalanilgan adabiyotlarga baho berish:
I.A.Karimov asarlaridan hamda
pedagogik-texnologiyaga oid adabiyotlardan foydalanilgan.
4. Xulosa va takliflarning ochiqligi va dalillari asoslanganligi:
Xulosa va takliflar
aniq yoritilgan.
5. Ishdagi kamchiliklar:
Bitiruv ishida ayrim imloviy xatoliklar mavjud.
6. Muallifning qaysi taklifini amaliyotga tadbiq etish maqsadga muvofiq:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema turlari va ularni chizish qoidalari‖mavzusini
o’qitish texnologiyasi
mavzusini o’qitish texnologiyasi
mavzusini zamonaviy pedagogik
texnologiyalardan foydalanib o’qitish taklifini joriy qilish mumkin.
7. Ishning qo’yilgan talab darajasiga mos kelishi to’g`risidagi umumiy xulosa:
BMI davlat ta`lim standartlari talabiga mos keladi va uni himoyaga tavsiya qilaman.
Taqrizchining(F.I.SH) ish joyi, unvoni
:
Qo’yliq maishiy xizmat kasb-hunar
kolleji direktor muovini G.Eshonqulova
(muhr o’rni) «_____»___________ 2014 yil __________ imzo
Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika
universiteti
Kasb ta`limi fakulteti Texnologik mashinalar va jihozlar ta`lim yo’nalishi
4-kurs talabasi
Norboeva
Iqbol Qodirberdievna
4-Amaliy mashg‘ulot. Kutubxona-axborot muassasalarida mehnatni ilmiy asosda tashkil etish. (2 soat) Reja

|
4-Amaliy mashg‘ulot. Kutubxona-axborot muassasalarida mehnatni ilmiy asosda tashkil etish. (2 soat) Reja
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 44,5 Kb. | | #236036 |
Bog'liq 4-amaliy
4-Amaliy mashg‘ulot.
Kutubxona-axborot muassasalarida mehnatni ilmiy asosda tashkil etish. (2 soat)
Reja:
Talabalar 3 ta kichik guruhga bo’linadi.
1-guruh. Kutubxona-axborot muassasalari faoliyati mazmun mohiyatini ochib berishadi.
2-guruh. Kutubxona-axborot muassasalarida mehnatni ilmiy asosda tashkil etish haqida ma’lumot berishadi.
3-guruh. Mavzuga doir ilmiy atamalarni tasniflaydi.
Guruhlar berilgan vazifalarni bajarganlaridan so’ng umumiy o’zaro fikr almashadilar.
Mashg’ulot topshirig’i
“Charxpalak metodi” kichik guruhlarda olib boriladi:
Guruhlarga topshiriq beriladi. 15 daqiqa davomida berilgan ish qog‘oziga mavzuga(shu qog‘ozning o‘ziga yozilgan) oid fikrlari yoziladi.
Uyga vazifa sifatida barcha guruhlarga berilgan topshiriqlarni o’z fayllarida jamlashadi.
Asosiy adabiyotlar
MaxmudovM.X.Kutubxona-axborot faoliyatini boshqarish:Darslik. Toshkent., 2009.-505 b. TDMI (elektron variantda)
MaxmudovM.X.Kutubxona-axborot faoliyati menejmenti:O‘quv qo’llanma.- T..2007.-150 TDMI.
Axborot-kutubxona va axborot-resurs markazlari ishini tashkil qilish.-T.: A.Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2007.-68 b.
Qo‘shimcha adabiyotlar
l.Axborot-kutubxona faoliyati to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi qonuni // Xalq so‘ zi-2011.-14 aprel.
2.O‘zbekiston Respublikasi. Prezidentining Qarori. 0‘zbekiston Respublikasi aholisiga axborot-kutubxona xizmati ko‘rsatishni yanada takomillashtirish to‘g‘risida. . -„Xalq so‘zi „ gazetasi, 2019 yil, 7-iyun.
3.Suslova I.M. Menedjer biblioteki: Trebovaniye k professii i lichnosti. Ucheb.pos. M.: Izd-vo MG1JK, IPO Profizdat. 2000. -144 s.( elektron variantda)
Upravleniye bibliotekoy: Ucheb-prak. Posobiye./ Averyanova A.S., Vaneyev A.I., Gorev V.G. i dr-sp b: Izd-vo “Professiya”, 2003-302 b. (elektron variantda)
Kachanova YE.Y. Innovatsionno-metodicheskaya rabota bibliotek: Ucheb. Posobiye /.YE.Y. Kachanova.-SPb.: Professiya, 2007.-336 s. (elektron variantda)
6.Pashin A.I. Biblioteka kak sotsialno-kulturnaya sistema: voprosi upravlemY.-M.: Liberiya- Bibinform, 2005.-92 s.( elektron variantda).
Internet saytlari:
www. tdpu. uz
www. pedagog. uz
www. Ziyonet. uz
www. edu. uz
tdpu-INTRANET. Ped
|
| |
Хулосалар - bet 22

1. O’rta maxsus kasb-xunar ta`lim yo’nalishlari bo’yicha kichik
mutaxassislarni tayyorlash o’quv rejalari va fanlarining namunaviy o’quv
dasturlari yuqori kasb malakalariga ega bo’lgan, ishlab chiqarish texnolo-
giyalarini o’ziga xos xususiyatlarini chuqur o’rgangan, fan va texnikaning oxirgi
yutuklarini egallagan va yuksak ma`naviy tarbiyaga ega bo’lgan texnik-
elektriklarni tayyorlashga yo’naltirilgan bo’lishi kerak.
2. «Elektroenergetika» tanlov yunalishi talabalariga o’quv mashg`ulotlarini
o’tkazish, bilim va ko’nikmalarini mustaxkamlash uchun o’quv rejadagi
fanlardan namunaviy fan dasturlarini ishlab chikishda «Elektrotexnika» fanining
boshqa fanlar bilan bog`liqligini, mavzularning boshqa fan dasturlarida
takrorlanmasligini va o’qitish jarayonida mavzular ketma-ketligini e`tiborga
olish maqsadga muvofiq bo’ladi.
3. Umumkasbiy fanlarni o’qitishda pedogogik va axborot texnologiyalarni
qollash fan bo’yicha tushuncha va tasavvurlarni aniqlash, aniklangan
g`oyalarni ifodalash va ular orasidagi bogliklarni ifodalashga imkon beradi.
O’quv rejadagi fanlardan o’quv materialni muammoli bayon qilish o’quvchilarga
yangi bilimlarni egallash jarayoniga e`tiborlarini uzgartirishlariga va ijodiy
faolliklarini shakllantirish uchun rag’batlantiruvchi vosita bulib hisoblanadi.
57
4. O’rta maxsus kasb-hunar ta`lim mussasalarida tanlov yunalish-lari bo’yicha
kichik mutaxassislarni tayyorlash uchun ishlab chikilgan o’quvrejalar va
fanlarning namunaviyo’quv dasturlari yukori kasb malaka-lariga ega bulgan,
ishlab chikarish texnologiyalarini uziga xos xususiyat-larini chukur urgangan, fan
va texnikaning oxirgi yutuklarini egallagan va yuksak ma`naviy tarbiyaga ega
bulgan texnik – elektriklarni tayyorlashga yunaltirilgan bulishi kerak
ADABIYOTLAR 1.
Amelina M. A. Programma sxemotexnicheskogo modelirovaniya MicroCap
8.-M.: Goryachaya liniya – Telekom 2007. – 464 s.
2.
Nemtsov M. V. Elektrotexnika i elektronika. Uchebnik dlya vuzov. — M.:
Izd. MEI, 2004, 460 s.
3.
Obshaya
elektrotexnika
i
elektronika.
Kompyuternыe
texnologii
prakticheskixzanyatiy / Pod red. A. V. Kravtsova. — M.: MGAU im. V. P.
Goryachkina, 2001, 96 s.
4.
Tittse U., SHenk K. Poluprovodnikovaya sxemotexnika. — M.: Mir, 1983,
512 s.
5.
Xerniter M. E. Multisim 7. Sovremennaya sistema kompyuternogo
modelirovaniya i analiza sxem elektronnыx ustroystv. — M.: DMK_press, 2006,
488 s.
6.
Elektrotexnika i elektronika. Uchebnik dlya vuzov. Kniga 3. Elektricheskie
izmereniya i osnovы elektroniki. / Pod red. prof. V. G. Gerasimova. — M.:
Energoatomizdat, 1998, 432 s.
7.
www.ni.com/russia MultisimTM. User Guide, 2011.
Electronics Workbench Multisim dasturining interfeysi

29
knopkalar mavjud (9-rasm). Knopkalar bosilganda ularga mos bo’limlar
ochiladi, masalan, diodning tasviri bosilsa diodlar bo’limi ochiladi.
Dasturning bosh oynasi 10-rasmda keltirilgan. Ko’rinib turganidek,
dastur
standart interfeysga ega. Komandalar menyusi oynasi dastur oynasining yuqori
qismida joylashgan. Sxema oynasi dastur oynasining markaziy qismini egallaydi.
Ushbu oynada elektr zanjirlar hosil qilinadi va ularga kerakli o’zgartirishlar
kiritiladi. Belgilar (ikonalar) oynasi sxema oynasining yuqori qismida
joylashgan. YUqori qatordagi belgilar menyu komandalarini qaytaradi. Keyingi,
ya`ni sxema oynasining yuqorisida joylashgan belgilardan zanjirga
ulanuvchi
elementlar va o’lchash asboblarini tanlash uchun foydalaniladi. Diodlarni
(Diodes) va o’lchash asboblarini (Instruments) tanlash oynalari 1-rasmda
ko’rsatilgan. Sxemani hisoblashni aktivlashtirish va to’xtatish (Activate/Stop)
hamda pauza (Resume) knopkalari dastur oynasining yuqori o’ng burchagida
joylashgan. Activate/Stop knopkasi 0 va 1 raqamlariga ega.
Ulardan birini bosish
yo’li bilan sxemani hisoblashni aktivlashtirish yoki to’xtatish mumkin.
Sxemani uzoq vaqt davomida aktivlashgan holatda ushlab turish maqsadga
muvofiq emas. CHunki ma`lumotlarni uzoq vaqt davomida intensiv qayta
ishlash natijasida hisoblashlardagi xatoliklar ortib ketishi mumkin. EWB
dasturida ishlash quyidagi uch etapni o’z ichiga oladi:
• sxemani tuzish;
• sxemaga o’lchov asboblarini ulash;
•
sxemani aktivlashtirish, ya`ni tadqiq qilinayotgan qurilmadagi jarayonlarni
hisoblash.
Dasturning bosh oynasi 10-rasmda keltirilgan. Ko’rinib turganidek, dastur
standart interfeysga ega.
Komandalar menyusi oynasi dastur oynasining yuqori qismida joylashgan.
Sxema oynasi dastur oynasnning markaziy qismini egallaydi.
Ushbu oynada
elektr zanjirlar hosil qilinadi va ularga kerakli o’zgartirishlar kiritiladi.
Beyagiyaar (ikonalar) oynasi sxema oynasnning yuqori qismida joylashgan.
YUqori qatordagi belgilar menyu komandalarini qaytaradi. Keyingi, ya`ni sxema
30
oynasnning yuqorisida joylashgan belgilardan zanjirga ulanuvchi elementlar va
o’lchash asboblarini tanlash uchun foydalaniladi. Diodlarii (Diodes) va o’lchash
asboblarini (Instruments) tanlash oynalari 2.1-rasmda ko’rsatilgan.
Sxemani hisoblashni aktivlashtirish va to’xtatish (Activate/Stop) hamda pauza (Resume)
knopkalari dastur oynasining yuqori o’ng burchagida joylashgan. Activate/Stop knopkasi 0 va 1
raqamlariga ega. Ulardan birini bosish yo’li bilan sxemani hisoblashni
aktivlashtirish yoki
to’xtatish mumkin [16].
Sxemani uzoq vaqt davomida aktivlashgan holatda ushlab turish maqsadga muvofiq
emas. CHunki ma`lumotlarni uzoq vaqt davomida intensiv qayta ishlash natijasida
hisoblashlardagi xatoliklar ortib ketishi mumkin. EWB dasturida
ishlash quyidagi uch etapni
o’z ichiga oladi:
• sxemani tuzish;
• sxemaga o’lchov asboblarini ulash;
• sxemani aktivlashtirish, ya`ni tadqiq qilinayotgan qurilmadagi jarayonlarni hisoblash
Хулосалар - bet 23

63
10-rasm. Multisim dasturining bosh oynasi.
Bitiruv malakaviy ishiga
TAQRIZ
Talaba:
Norboeva
Iqbol Qodirberdievna
Mavzu:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema
turlari va ularni chizish
qoidalari‖mavzusini o’qitish texnologiyasi
Mavzuning dolzarbligi va ahamiyati:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema turlari va
ularni
chizish
qoidalari‖mavzusini
o’qitish texnologiyasi mavzusini o’qitish
texnologiyasini yangi metodlar yordamida o’qitish
va darslarni tashkil etish, dars
samaradorligini oshirishga qaratilgan.
1.
Ishning tarkibini baholash:
Bitiruv ishi: kirish, texnologik (asosiy) qism,
Pedagogika-metodika va xulosa qismlaridan iborat. Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
ham berilgan.
64
2.
Mavzuni baholash va uning avfzallik tomonlarini ko’rsatish:
Pedgogika –
metodika qismida darslarni yangi pedagogik texnologiyalar yordamida o’qitishning
o’ziga xos xususiyatlari yoritilgan.
3.
Ishda foydalanilgan adabiyotlarga baho berish:
I.A.Karimov asarlaridan hamda
pedagogik-texnologiyaga oid adabiyotlardan foydalanilgan.
4. Xulosa va takliflarning ochiqligi va dalillari asoslanganligi:
Xulosa va takliflar
aniq yoritilgan.
5. Ishdagi kamchiliklar:
Bitiruv ishida ayrim imloviy xatoliklar mavjud.
6. Muallifning qaysi taklifini amaliyotga tadbiq etish maqsadga muvofiq:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema turlari va ularni chizish qoidalari‖mavzusini
o’qitish texnologiyasi
mavzusini o’qitish texnologiyasi
mavzusini zamonaviy pedagogik
texnologiyalardan foydalanib o’qitish taklifini joriy qilish mumkin.
7. Ishning qo’yilgan talab darajasiga mos kelishi to’g`risidagi umumiy xulosa:
BMI davlat ta`lim standartlari talabiga mos keladi va uni himoyaga tavsiya qilaman.
Taqrizchining(F.I.SH) ish joyi, unvoni
: Ishlab chiqarish texnologiyalari kafedrasi
dotsenti R.SHermuxamedov
(muhr o’rni) «_____»___________ 2014 yil __________ imzo
Bitiruv malakaviy ishiga
TAQRIZ
Talaba:
Norboeva Iqbol Qodirberdievna
Mavzu:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema turlari va ularni chizish
qoidalari‖mavzusini o’qitish texnologiyasi
Mavzuning dolzarbligi va ahamiyati:
KHKlarda ―Elektr sxema. Elektr sxema turlari va
ularni
chizish
qoidalari‖mavzusini
o’qitish texnologiyasi mavzusini o’qitish
texnologiyasini yangi metodlar yordamida o’qitish va darslarni tashkil etish, dars
samaradorligini oshirishga qaratilgan.
«Elektrotexnika» fanidan amaliy mashgulotlarni utkazish

45
bunda bevosita va bilvosita boshqariladigan amaliy mashg`ulotlar to’g`risida
to’xtalaniladi. Bevosita boshqariladigan amaliy mashg`ulotlarda ma`ruzalar,
taqdimotlar va namoyishlardan foydalaniladi.
Bevosita boshqariladigan amaliy mashg`ulot o’tkazish tizimi.
Bularga sxemalar, prospektlar, video tasvirlar va jihozlarning maket-lari va asl
nusxalari kiradi. YAxshi ishlab chiqilgan o’quv materialini
talabalar diqqat bilan
tinglab, kuzatadilar. Agar mashg`ulotlar savol va javoblarga asoslangan o’quv
suhbatlari, muammoni muhokama qilish tarzida olib borilsa, yaxshi samara beradi.
Bilvosita boshqariladigan amaliy mashg`ulotlar asosan talabalarga yo’naltirilgan
bo’lib, ularga tayyorlangan topshiriqlar vositasida matnli kitoblarni o’qish, mustaqil
o’rganish orqali o’yin-mashg`ulot olib borish, biror vaziyatni o’rganish, talabaning
o’zi mustaqil o’rganishiga
turtki berish, bilimlarni o’zlashtirishiga turtki berish
kiradi. Masalan, o’qituvchi «Elektrotexnika» fanidan
elektr zanjirni manbaga
ulashni va uni nazorat qilish jarayonini bajarib ko’rsatadi. So’ngra talabalar bu
Бевосита бошқариладиган
амалий
mashg’ulot машьулот
Билимларни
тақдим этиш
Маруза
Тақдим этиш
Намоиш этиш
Ривожлантирuвчи
машғuлот
Изланиш.
ўқув, суҳбат, муоммолар
ҳақида мунозара
46
jarayonni o’zlari mustaqil bajaradilar. Bu holda o’qituvchi
kuzatuvchi yoki
maslahatchi sifatida qatnashadi. «Elektrotexnika» fanini uzlashtirish jarayoniga
yo’naltirilgan mashg`ulotlarga davra suhbati, guruh bo’lib munozara olib borish va
moderatsiya usullari kiradi. KHKlarida amaliy mashg`ulotlar o’tkazish
uchun
asosan o’quv labaratoriyalari va shu maqsadda maxsus jixozlanagan o’quv
xonalaridan foydalaniladi. ―Elektrotexnika‖ fanidan ‖Elektr sxemalar turlari va
ularni tuzish qoidalari‖ mavzusi bo’yicha amaliy mashg`ulotlarni
utkazish
texnologiyasi asosida tuzilgan amaliy mashg`ulotining texnologik xaritasini
tuzib, darsni utkazish jarayonini qarash mumkin.
Vaqti - 4-soat
Talabalar soni: 25-30 nafar
O’quv mashg`ulotining shakli
Bilimlarni chuqurlashtirish va kengaytirish
bo’yicha muammoli amaliy mashg`ulot.
Amaliyot mashg`ulotining
rejasi
1. Elektr sxemalarning turlari bilan tanishish.
2. Elektr sxemalarni tuzish.
3. Elektr sxemalarni qoidalarini qo’llash.
Хулосалар - bet 17

43
2.
Elektr sxemalarni tuzish.
3.
Elektr sxemalarni qoidalari.
O’quv mashg`ulotining maqsadi: Elektr sxemalarni tuzish va ularni hisoblash qoidalari
haqida talabalarda nazariy bilimlarni shakllantirish.
Pedagogik vazifalar:
- Elektr
sxemalarning turlarini
tushuntirish;
- Elektr sxemalarni tuzish qoidalari
bo’yicha
nazariy
bilimlarni
shakllantirish;
-
Elektr
sxemalarni
hisoblash
qoidalari bilan tanishtirish.
O’quv faoliyatining natijalari:
- Elektr sxemalarning turlarini bo’yicha
nazariy bilimlar shakllanadi;
-
Elektr
sxemalarni
tuzish
qoidalarini
urganadi;
- Elektr sxemalarni
hisoblash qoidalarini
urganadi.
O’qitish vositalari
Ma`ruza matni, proektor va grafik
organayzerlar.
O’qitish shakli
Frontal, individual va guruh bilan ishlash
O’qitish sharoitlari
Namunadagi auditoriya
Ma`ruza mashg`ulotining texnologik xaritasi. 2-jadval
Bosqichl
ar vaqti
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining vazifasi
Talabaning vazifasi
1-
bosqich.
Kirish
(10 min.)
1.1. Ma`ruza mavzusi va rejasi e`lon
qilinadi. Avvalgi mavzuga savol-javob orqali
bog`-lanadi.
1.1.
Eshitadilar,
yozadilar
va
javob
beradilar.
44
2-
bosqich.
Asosiy
(60 min.)
2.1.Mavzuni
yoritish uchun muammoli
savollarni taklif etadi.
2.1.
Muammoli
savollarga e`tibor
beradilar.
2.2. Eshitadilar va
yozadilar.
3-
bosqich.
YAkuniy
(10 min.)
3.1.
Mavzuga xulosa chiqaradi.
3.2.
Mustaqil
ish uchun top-
shiriqlar
beradi:
muammoli
savollarga
tayyorgarlik ko’rish.
3.1.
Eshitadilar,
savollar beradilar va
yozib oladilar.
3.2. Topshiriqlarni
yozib oladilar.
O’zgaruvchan tok zanjirlarini hisoblashda turli amplituda va boshlang`ich fazali
sinusoidal o’zgaruvchi kattaliklar ustida algebraik amalar o’tkazish kerak. Bu
amalarning trigonometrik almashtirishlar yo’li bilan
amalga oshirish ancha qiyin,
murakkab va ko’p mehnat talab qiladi. Mana shu hisoblarni qulay usuli, sinusoidal
o’zgaruvchan kattaliklarni kompleks sonlar orqali ifodalashdir. Talabalarga mavzu
to’liq berilgach, o’zlashtirib olgan mavzuni takrorlashlari
uchun topshiriqlar
berilishi zarur. Bunda talabalarning o’zlari elektr mashinani manbaga ulab
ishlatish, elektr zanjirlarning turlari va ularni xisoblash usullarini o’rganish
bo’yicha vazifalar tanlashlari mumkin. Bu ularda
olgan bilimlarining sust
bosqichidan faol bosqichiga o’tish uchun imkoniyat yaratadi.
Хулосалар - bet 21

55
XULOSA.
Dasturning tarkibida zamonaviy asboblarning mavjudligi foydalanuvchiga
oddiydan boshlab juda murakkab tajribalarni o’tkazish imkoniyatini beradi.
Bunday vositadan foydalanib o’qitish o’ziga
xos samaraga egadir, chunki
elementlar va asboblar bo’yicha har qanday cheklashlarni olib tashlash
imkoniyatini beradi. Bundan tashqari Electronics
Workbench Multisim dasturi
real elektron va o’lchash asboblari hamda sxemalarni ishlash printsiplarini
o’rganish uchun amaliy tajriba o’tkazish o’rnini bosuvchi virtual elektron versiya
vazifasini bajarishi mumkin. Electronics Workbench Multisim dasturida
modellash va natijalarni olish o’zining tezkorligi
va qulayligi bilan ajralib
turadi. Lekin to’g`ri natijalar olish uchun foydalanuvchi dastur bilan ishlash
qoidalari va usullarini o’zlashtirgan va ularni elektron sxemalardagi
jarayonlarni o’rganish va tadqiq qilish uchun qo’llash ko’nikmalariga ega bo’lishi
kerak. Virtual laboratoriyalarni effektiv tarzda qo’llash o’qitish
sifatini orttirish
bilan bir qatorda katta mablag`larni tejash imkoniyatini ham beradi. Zamonaviy
kompyuter texnalogiyalari vositalaridan foydalanish talabalarning real elementlar
va uskunalar hamda ularning fizik xossalari to’g`risidagi
bilimlarini yanada
56
oshirishi va chuqurlashtirishiga hizmat qilishi kerak. Multisim dasturing ilmiy
xodimlar va muhandislar tomonidan yangi qurilmalarni loyihalash va tekshirish
uchun qo’llash ham juda qo’l keladi, ya’ni tekshirishlarni virtual modellarda ham
o’tkazish mumkin. Bu shuningdek material
isrofini hamda vaqt sarfini
kamaytiradi. Ushbu virtual laboratoriya sxemotexnika fanini o’rganayotgan texnik
profildagi oliy o;quv yurtlari talabalari uchun ham tavsiya qilinadi. Uning
yordamida talabalar sxemotexnika fani bo’yicha laboratoriya ishlarini bajarishlari
hamda ularni yahshi tushinish va chuqur o’zlashtirish
imkoniyatlariga ega
bo’ladilar, chunki dastur keng, turli xildagi o’lchov imkoniyatlariga ega. Virtual
laboratoriyadan foydalanish masofaviy ta’lim olishda ham juda foydalidir.
O’quv mashg`ulotining maqsadi

47
O’qituvchi
talaba
1-bosqich.
Kirish
(10 min.)
1.1.Mavzu, reja va maqsad, amaliy mashg`ulotning
rejasi ma`lum qilinadi.
1.1. Eshitadi
va yozadilar
2-bosqich.
Asosiy
(60 min.)
2.1.
Talabalarga
topshiriq
beradi
(1-
ilova).Kutilayotgan o’quv natijalarini eslatadi.
2.2. Guruhda ishlash qoidasi bilan tanish-tiradi.
Baholash mezonlarini ham namoyish qiladi.
2.3. Vazifani bajarishda o’quv materiallarilaridan
foydalanish
mumkinligini
eslatadi. Bilimlarni faollashtirish jarayonida amaliy
mashg`ulot o’tkazish
uchun muammoni hal qilish,
2.1.Guruhlard
a ishlaydilar.
2.2.
Jamoa
bo’-lib
ma`lumot-larni
tizim-lashtiradi;
kategoriyalar
jadvalini
taq-
- talabalarda izlanuvchanlik
va
ijodiy
fikrlashni
shakllantirish;
- ijodiy fikrlashni o’rganadi;
-mustaqil ravishda sinusoidal o’zgaruvchan
kattaliklarni kompleks sonlar orqali ifodalash
ko’nikmasiga ega bo’ladi.
-talabalarning
mustaqil va
ijodiy
ishlash
faoliyat-larini
rivojlantirish.
O’qitish uslubi va texni-kasi
Muammoli usul, aqliy hujum, blits-so’rov.
O’qitish shakli
Frontal, kollektiv, guruhlarda
O’qitish vositalari
Ma`ruza matni, proekt, flipchart, marker, doska
bo’r
O’qitish sharoitlari
Guruhlarda ishlash uchun mo’ljallangan
auditoriya
48
talabalarni muammoli topshi-riqlarni hal etish
bo’yicha amaliy ko’nikmalarini etarliligini aniqlaydi.
2.4. Muammoli topshiriq mazmuniga mos holda
echimi zarur bo’lgan
muammoni shakllantiradi
shuningdek
o’quvchilarga
mainada
ishlashni
namoyish qilib ko’rsatadi. Ushbu ishlarni bajarishda
yuzaga keladigan qiyinchiliklar va nuqsonlarga
to’xtalib o’tadi. O’quvchilarga muammoli topshiriqlar
taqsimlanadi.(2-ilova)
Muammoli topshiriqni bajarish bo’yicha
zaruriy
uslubiy
ko’rsatmalar,
tarqatma
materiallar
o’quvchilarga tarqatadi. Muammoni hal etishda,
kutilayotgan natijalar bo’yicha uslubiy ko’rsatmalar
beradi.
2.5. Taqdimot boshlanganini e`lon qiladi.
O’quvchilarning bajargan ishlarini ko’rib chiqadi,
izohlaydi, to’g`ri bajaril-gan ishlarni ajratib
ko’rsatadi, xatolarni aniqlaydi.
Xuddi shunday,
guruhlar
o’zaro almashib, barcha muammoli
topshiriqlarni bajarib, ko’nikma hosil qiladilar.
Shundan
so’ng, talabalar
kichik guruhla-rida
bajarilgan ishlar va testlarga javoblar quyidagi
baholash
mezonlariga
asoslangan
holda
baholanadi.(3-ilova)
2.6.
Talabalar
javobini
sharxlaydi,
xulosalarga e`tibor beradi, aniqlik kiritadi. Guruhlar
faoliyatiga umumiy ball beradi.
dimot
kog`oz-
lariga yozadi.
2.3.Taqdimot
ni
namoyish
etadi,
savollarga
javob beradi.
2.4.Jadvalni
to’ldiradi
va
topshiradi.
3-bosqich.
Yakuniy
(10 min.)
3.1.
Mashg`ulotni
yakunlaydi,
talabalarni
baholaydi va faol ishtirokchilarni rag`-batlantiradi.
3.2.
Mustaqil ish sifatida mavzu
Eshitadilar va
topshiriqni yozib
oladilar.
50
Yuqorida keltirilgan ifodalar asosida karshiliklarni hisoblanadi:
Birinchi shohobchaning sig’im qarshiligi:
;
5
10
637
314
1
2
1
1
6
1
Хулосалар - bet 13

35
e`tibor berish orqali namoyon bo’ladi. Umumkasbiy fanlari blokiga kiruvchi
«Elektrotexnika» fanini o’zlashtirishda talabalarni
tanqidiy fikrlashga
o’rgatishning umumuslubiy darajasi universal asos bo’lib, u uch bosqichdan iborat:
1. Da`vat bosqichi – talabalar o’zlaridagi utilayotgan mavzuga taallukli
mavjud bilimlar dara-jasini aniqlash, ular yoniga yangilarini qo’shish.
2. Anglash bosqichi – yangi o’quv
mavzusini masalan, «Elektr sxemalarning
turlari va ularni tuzish qoidalari» mavzusini tushunib olinishini ta`minlash.
3. Muloxaza qilish bosqichida talabalar utilgan mavzu bo’yicha
olgan
bilimlarini mustahkamlanadi.
«Elektrotexnika» fanini urganish jarayonida da`vat bosqichi uchta maqsadni o’z
oldiga qo’yadi:
1. Fanni uzlashtirish jarayonida aniklangan muammo bo’yicha talaba
egallagan ma`lumotlarga e`tiborni qaratish.
2. Talabaning egallagan bilimlari bo’yicha faol fikrlash faoliyatini og`zaki yoki
yozma ish yordamida namoyon qilish.
3. Utkazilayotgan mashg`ulotning maqsadi talabaning
shaxsiy maqsadiga
aylanishi uchun uning qiziqishini orttirish.
Bugungi kunda bir qator rivojlangan mamlakatlarda bu borada katta tajriba
to’plangan bo’lib, ushbu tajriba asoslarini tashkil etuvchi usullar interfaol usullar
nomi bilan yuritilmoqda. Quyida ta`lim amaliyotida
foydalanilayotgan interfaol
usullaridan bir nechtasining mohiyati va ulardan foydalanish xusuiyatlari ko’rib
chiqilgan. Umumkasbiy fanlarni o’qitishda o’qituvchilarni mashg`ulotning o’quv
maqsadlarini tuzishga o’rgatish tajribasi shuni ko’rsatadiki, o’quv maqsadlari faqat
o’qituvchi faoliyati orqali ifodalanib kelinadi. SHuning uchun, o’qitish natijalarni
o’quvchilarning vazifalari orqali ifodalashda ma`lum kamchiliklar sodir bo’ladi.
Bunday holda, o’quv maqsadlari tushunchasini anglash fazasini o’rgatishda
Sinkveyn uslubini qo’llash foydalidir. Sinkveyn tuzishning o’ziga xosligi
shundaki, u talabalarga katta
xajmdagi texnikaviy axborotni, ishlab chiqarish
qurilmasi
va jixozlarini, murakkab texnologik jarayonlarni bir nechagina so’z
36
yordamida bayon etish imkoniyatini beradi. Masalan, elektr sxemalarning asosiy
elementlariga Sinkveyn tuzishni kurib chikish mumkin:
-Bir fazali uzgaruvchan tok zanjiri;
-Elektr yurituvchi kuch manbai va karshilik;
-O’zgaruvchan va uzgarmas tok kuchi yoki kuchlanish;
-Kuchlanishning pasayishi va kuvvat isroflari.
Ushbu tuzilgan Sinkveyndan shuni aytish mumkinki, oddiy turtta suzdan iborat
iboralar yordamida butun elektr zanjirlar xakida
anik tushuncha xosil kilish
mumkin.
Bir taqdimot - O’rta maxsus, kasb hunar ta’limi markazi

|
O’rta maxsus, kasb hunar ta’limi markazi
|
bet | 74/74 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 6,59 Mb. | | #263152 |
Bog'liq Informatika fanidan amaliy ishlar uchun o’quv uslubiy qo’llanma ( Bir taqdimotda slaydlarni qayta takrorlash
1 Qayta takrorlanadigan slaydni belgilang.
2 «Вставка» menyusidagi «Дублироват слайда» («Slaydni takrorlash») buyrug’ini tanlang.
Boshqa taqdimotga slaydlarni ko’chirish
1 Joriy hamda slayd ko’chirilayotgan taqdimotlarni oching va «Slaydlarni saralash» rejimiga o’ting.
2 Ikkala slaydni bir oynada yonma - yon aks ettirish uchun «Okno» menyusida «Упорядочитъ все» («Barchasi tartiblansin») buyrug’ini tanlang.
3 Тanlangan slaydni bir taqdimotdan ikkinchisiga olib o’ting
Boshqa taqdimotga slaydlarni nusxa olish
1 Boshqa taqdimotda nusxasi o’tkaziladigan slaydlardan oldin turuvchi slaydni belgilang.
2 «Вставка» menyusidagi «Слайды из файлов» («Fayllardan slaydlar») buyrug’ini tanlang.
3 Nusxasi o’tkaziladigan slaydlar turgan taqdimotni toping va uni belgilang.
4 Nusxasi o’tkaziladigan slaydlarni belgilang va «Вставить» (Qo’yilsin) tugmachasini bosing.
Slaydlarni o’chirish.
1. O’chirilishi kerak bo’lgan slaydni belgilang.
2. «Правка» menyusidagi «Удалить слайда» («Slaydni olib tashlash») buyrug’ini tanlang
Shunda ekrandagi slaydlarni o’chirish mumkin.
Amaliy ishni bajarish tartibi:
1. Komyuterni ishga tushirish uchun o’qituvchidan ruxsat oling.
2. Kompyuterni ishga tushiring va windows operatsion tizimini yuklang.
3. Power Point dasturini yuklang. Пуск menyusi orqali; Power Point dasturida yaratilgan faylni ishga tushirish orqali.
4. Rasm bilan ishlovchi slayd yarating.
5. Bir slayddan boshqa slaydga o’tish usullarini hosil qiling. a)sichqoncha tugmasini bosish orqali; b) ma’lum bir vaqtni qo’yish orqali.
6. Slaydlarning rangli chizmasi orqali fon va matn ranglarini o’zgartiring.
7. Yaratilgan slaydlarda animatsion effect tugmalarini qo’llang. a) yozuvlarni chap burchakdan uchib tushishini ta’minlang; b) axborotlarning yozuv mashinkasi kabi yozilishini o’rnating; v) axborotlarning chiqish tezligini o’zgartiring; g) slayddagi ma’lumotlarning o’chib – yonib turishini ta’minlang; d) animatsiyalarni o’zgartirish, parametrlarini ishlash usullarini o’zgartiring.
8. Power Pointda rasmlar bilan ishlash slaydlarini yarating va kompyuterdagi mavjud boror – bir rasmni shu slaydda hosil qiling.
9. Power Pointda diagrammalar bilan ishlash slaydlarni yarating va parametrlarini o’zgartiring.
10. Dastur ishini yakunlang. Windows operatsion tizimidan chiqing. Kompyuterni o’chiring.
Nazorat savollari.
1. Maxsus effekt deganda nima tushuniladi?
2. Maxsus effekt o’rnatishda qaysi muloqot darchasidan foydalaniladi?
3. Bir slayddan ikkinchi slaydga o’tishning necha xil usuli boru ularni tushuntirib bering
4.Avtomatik ravishda slaydlarni almashtirish uchun nima ish qilish kerak?
5. Animatsion effekt deganda nimani tushunasiz?
6. Animatsion effektlardan qayerlarda foydalanish mumkin?
|
| |
Nazariy qism: Shaxsiy kompyuterning klaviatura qurilmasida alfavitli raqamli tugmachalar bilan ishlash

|
Nazariy qism: Shaxsiy kompyuterning klaviatura qurilmasida alfavitli raqamli tugmachalar bilan ishlash
|
bet | 4/74 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 6,59 Mb. | | #263152 |
Bog'liq Informatika fanidan amaliy ishlar uchun o’quv uslubiy qo’llanma ( Nazariy qism: Shaxsiy kompyuterning klaviatura qurilmasida alfavitli raqamli tugmachalar bilan ishlash
kompyuter quyidagi tartibda ishga tushiriladi:
agar kompyuter kuchlanishni stabilizator ko’magida olsa, stablizatorni elektr tarmog’iga ulash;
zarurat bo’lsa, bosmaga chiqarish qurilmasi printerni ishga tushirish (yoqish);
kompyuterni yoqish, ya'ni kompyuterning old (ayrimlarida orqa yoki yon) tomonida joylashgan tugmachani bosish;
kompyuter monitorini yoqish lozim.
Shundan so’ng kompyuter ekranida kompyuterning ishga tushganligi haqida xabar beruvchi operatsion tizimning quyidagi taklifhomasi paydo bo’ladi: C:\>
Klavitura – axborotlarni va bo’yruqlarni kiritishda ishlatiladi. Klaviaturada tugmalar soni va joylashishi turli xil bo’lishi mumkin, lekin ularning vazifasi o’zgarmaydi.
Alafavitli-raqamli tugmalar guruhi- bu guruhdagi tugmalarni vazifasi kompyuterga axborotni va bo’yruqlarni kiritishda foydalanadigan tugmalardir. Harflar, sonlar va tinish belgilardan iborat tugmalar kiradi. Kompyuterga turli shakldagi axborotlar kiritishning yo’llaridan biri klaviaturada joylashgan tugmalar yordamida amalgam oshiriladi. Aniq bir tugmani yoki tugmalar birikmasini bosilishiga aynan mos ikkilik kodni kiritishga olib keladi. Buning boisi shifrlovchi deb yuritiladigan mikrosxema malum bir tugma bosilishida hosil bo’ladigan signalni ikkilik kodga aylantirib beriladi.
-Sichqoncha - kompyuter bilan foydalanuvchi muloqotini yengillashtiruvchi manipulyator. Kompyuterga axborotni kiritish qurilmasi hisoblanadi. Uning sichqoncha nomi tashqi ko’rinishidan kelib chiqqan. Sichqoncha qo’lga bemalol joylashuvchi bir necha tugmali quticha. Sichqoncha stol yoki maxsus yuzada(gilamchada) harakati tufayli ekrandagi kursorni mos ravishda harakatlantiradi. Biror bir bo’yruqni bajarish uchun sichqonchaning mos tugmasi bosiladi. Bir xil amaliy dasturlar faqatgina sichqoncha bilan ishlashga moslashgan.
|
| |
Kompyuterni o’chirish - O’rta maxsus, kasb hunar ta’limi markazi

|
O’rta maxsus, kasb hunar ta’limi markazi
|
bet | 5/74 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 6,59 Mb. | | #263152 |
Bog'liq Informatika fanidan amaliy ishlar uchun o’quv uslubiy qo’llanma ( Kompyuterni o’chirish: IBM PC kompyuterini o’chirish quyidagi tartibda bajariladi:
•bajarilayotgan dastur yoki buyruqni tamomlash;
• magnitli disketni disk urituvchidan olish;
•agar yoqilgan bo’lsa, printerni o’chirish;
•monitorni o’chirish;
• kompyuterni o’chirish;
• stabilizatorni o’chirish lozim.
Amaliy ishni bajarish tartibi:
1. Kompyuterni ishga tushirish uchun o’qituvchidan ruxsat olish.
2. Kompyuterni ishga tushirish.( agar kompyuter kuchlanishni stabilizator ko’magida olsa, stablizatorni elektr tarmog’iga ulash; zarurat bo’lsa, bosmaga chiqarish qurilmasi printerni ishga tushirish (yoqish); kompyuterni yoqish, ya'ni kompyuterning old (ayrimlarida orqa yoki yon) tomonida joylashgan tugmachani bosish; kompyuter monitorini yoqish lozim)
3. Klaviatura qurilmasi yordamida matn kiritish. ma'lumotlar, odatda, klaviatura qurilmasi orqali kiritiladi. Klaviatura qurilmasi yuqori registrida joylashgan bosh harf va boshqa simvollarni kiritish uchun (Shift) tugmachasi (klavishi)dan foydalaniladi. Masalan, kichik «n» harfi kiritilishi lozim bo’lsa, u holda klaviatura qurilmasidan «N» harfi yozilgan tugmacha bosiladi.
4. Matnni yozishda Shift tugmasini bosh harflarni kiritishda foydalanish.
5. Matnga yangi satr kiritish. Satr oxirida Enter tugmasi bosiladi.
6. Kursordan o’ngda turgan belgini o’chirish. Delete tugmasi bosiladi.
7. Matnga 2 ta rejimda simvollarni kiritish uchun, yangi mavjud belgini surib, yangi belgini almashtirib yozish usulini qo’llash.
8. Matnga tinish belgilarni qo’yish.
9. Arifmetik amallarni bajarishda +, -, \, * amallarnini klaviatura orqali kiritish.
10. Kompyuter ishini yakunlash.( bajarilayotgan dastur yoki buyruqni tamomlash; magnitli disketni disk urituvchidan olish; agar yoqilgan bo’lsa, printerni o’chirish; monitorni o’chirish; kompyuterni o’chirish).
Nazorat savollari.
1. Komyuterning asosiy qurilmalarini ayting?
2. Klaviatura qurilmasi qanday vazifani bajaradi?
3. Oddiy tugmachalar vazifasini ayting?
4. Boshqaruvchi tugmachalar qanday hollarda ishlatiladi?
5. Lotin alifbosidan krill alifbosiga o’ting?
6. Kompyuterdan to’g’ri foydalanish deganda nimani tushunasiz?
|
| |
Mavzu: Rivojlantiruvchi va tanqidiy fikrlashga yo'naltirilgan texnologiyalar

Mavzu: Rivojlantiruvchi va tanqidiy fikrlashga yo'naltirilgan texnologiyalar.
Reja :
Kirish.
1.Talim texnologiyasiga tasnif
2. O'quv tarbiya jarayonida rivojlantirish usulining texnologiyasi
3 .Dars talimini rivojlantirish texnologiyasi
4.Tanqidiy fikrlashga yo'naltirilgan texnologiyalar
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
KIRISH
Dunyodagi zamonaviy o‘quv dasturlari, o‘qitish metodikalarini o‘rganib,
yurtimiz umumta’lim maktablarida joriy qilish muhimligi ta’kidlanadi. Xalq ta’limi
vazirligiga ushbu tajriba asosida Milliy o‘quv dasturini ishlab chiqib, 2021/2022
o‘quv yilidan boshlab ta’lim jarayoniga sinov tariqasida tatbiq etish vazifasi
qo‘yildi. Yangi metodikani samarali yo‘lga qo‘yish uchun barcha maktab
o‘qituvchilari videoaloqa orqali xorijiy mutaxassislar ishtirokida o‘qitiladi. Eng
muhimi, bu jarayonlarga pedagogika yo‘nalishidagi universitet va institutlar ham
jalb qilinib, pedagog kadrlar tayyorlash metodikasi ham yangilanadi.
Dunyoning yetakchi ta`lim muassasalarida ta`lim oluvchilarning intellekti
va dunyoqarashini rivojlantirishda tabiiy fanlarni o’qitish, integrallashgan interfaol
ta’lim texnologiyalari, virtual va eksperimental loyihalarni joriy etish orqali ta’lim
oluvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishning samarali
mexanizmlari yo’lga qo’yilmoqda.
Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev “Maktabda o`qitish metodikasi
o`zgarmasa, ta`lim sifati ham, muhit ham o`zgarmaydi”
1
degan edi.
Bugungi tez o'zgaruvchan va murakkab kasbiy landshaftda talabalarni
tanlagan kasblarida muvaffaqiyatga erishish uchun zarur ko'nikmalar bilan jihozlash
muhim ahamiyatga ega. Ushbu ko'nikmalar orasida tanqidiy fikrlash analitik
fikrlashni, muammolarni hal qilishni va to'g'ri qaror qabul qilishni rivojlantiruvchi
asosiy
qobiliyat
sifatida
ajralib
turadi.
Tanqidiy
fikrlashning
kasbiy
muvaffaqiyatdagi ahamiyatini e’tirof etgan holda, ta’lim tizimining o‘quvchilarda
ushbu ko‘nikmani shakllantirishga e’tiborini kuchaytirish zarurati ortib bormoqda.
Ushbu maqola tanqidiy fikrlash qobiliyatlarini rivojlantirishga urg'u berish orqali
1
Sh Mirziyoyevniոg “Mamlakatimizda ta`lim –tarbiya tizimini takomillasհtirish “Ilm –fan sοhasi riνojini
jadallasհtirish masalalari bo`yicha νideoselektor yig`ilishi” dagi nutqi 30 –oktabr 2020- yil.
talabalarni kasbiy faoliyatga tayyorlash tizimini takomillashtirish strategiyalarini
o'rganishga qaratilgan.
Tanqidiy fikrlash – muhokama qilinayotgan masala bo’yicha o’z pozitsiyasini
egallash va uni asoslash qobiliyatini, suhbatdoshni tinglash, dalillarni sinchkovlik
bilan ko’rib chiqish va ularning mantig’ini tahlil qilish qobiliyatini ta’minlaydigan
fikrlash; nafaqat axborotni o’zlashtirish, balki uni tanqidiy baholash, tushunish va
qabul qilish qobiliyati. Bu nima qilish va nimaga ishonish haqida qiyin qarorlar
qabul qilish uchun aqlli, muvozanatli yondashuv. Tanqidiy fikrlash ma’lum
miqdordagi ishonchsizlikni, umume’tirof etilgan haqiqatlarga shubhani o’z ichiga
oladi.
|
Tovar moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi hisobvaraqlarni tayinlanishi

|
Tovar moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi hisobvaraqlarni tayinlanishi
|
bet | 1/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 96,95 Kb. | | #251804 |
Bog'liq Tovar moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi hisobvaraqlarni tayinlanishi Tovar moddiy zaxiralarning hisobga oluvchi hisobvaraqlarni tayinlanishi. Reja 2.Tovar moddiy zaxiralrning hisobga oluvchi hisobvaraqlar 3. Budjet tashkilotlarida tovar moddiy zaxiralarning kirim qilinishi - Keyinchalik sotish maqsadida normal faoliyat yuritish jarayonida tutib turiladigan va ishlab chiqarish jarayonida mavjud bo`lgan, shuningdek mahsulot ishlab chiqarish, ishlarni bajarish yoki xizmatlar ko`rsatish jarayonida yoxud ma'muriy va ijtimoiy-madaniy vazifalarni amalga oshirish uchun foydalaniladigan moddiy aktivlardir.
- Tovar-moddiy zahiralarga xizmat qilish muddati bir yildan ortiq bo`lmagan yoki bir operatsion sikl mobaynida foydalaniladigan mol-mulklar, jumladan, qurilish - ta'mirlash materiallari, oziq-ovqat mahsulotlari, yoqilg`i va yonilg`ilar, ozuqa va yem-hashak, tara (idish)lar, qishloq xo`jalik mahsulotlari va ishlab chiqarish buyumlari, o`stiruvdagi va boquvdagi chorva mollari, o`quv, ilmiy va boshqa maqsadlar uchun materiallar hamda laboratoriya sinovida bo`lgan, uzoq vaqt foydalaniladigan materiallar, shartnoma asosida bajariladigan ilmiy-tadqiqot ishlari uchun maxsus asbob-uskunalar va boshqalar kiradi.
Xizmat muddati va qiymatidan qat'i nazar quyidagi inventar va xo`jalik anjomlari tovar - moddiy zaxiralar tarkibiga kiritiladi: Xizmat muddati va qiymatidan qat'i nazar quyidagi inventar va xo`jalik anjomlari tovar - moddiy zaxiralar tarkibiga kiritiladi: - a) maxsus asboblar va moslamalar (muayyan buyumlarni turkumli va ommaviy ishlab chiqarish yoki yakka tartibdagi buyurtmani tayyorlash uchun mo`ljallangan maqsadli vazifadagi asboblar va moslamalar);
- b) maxsus va sanitariya kiyimlari, maxsus poyabzal; v) ko`rpa-to`shaklar; g) yozuv-chizuv anjomlari (kalkulyatorlar, stol ustiga qo`yiladigan asboblar va hokazo);
- d) oshxona inventari, shuningdek sochiq-dasturxonlar;
- e) ularni barpo etish xarajatlari qurilish-montaj ishlarining tannarxiga kiritiladigan vaqtinchalik (titulda bo`lmagan) inshootlar, moslamalar va qurilmalar;
- f) foydalanish muddati bir yildan kam bo`lgan almashtiriladigan uskunalar;
- g) ovlash qurollari (trallar, yoyma to`rlar, to`rlar, anjomlar, matraplar va hokazo).
|
| |