NATIJALAR VA TAHLILLAR - Kóp funksiyali turar joy majmualarining rivojlanish tendensiyalari

|
Kóp funksiyali turar joy majmualarining rivojlanish tendensiyalari
|
bet | 2/4 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 27,16 Kb. | | #100131 |
Bog'liq Kóp funksiyali turar joylar majmualari rivojlanish tendensiyalariNATIJALAR VA TAHLILLAR
Ko'p funktsionallik yashash muhitini tashkil etishning eng muhim tamoyillaridan biridir. Ushbu tamoyil jamiyat evolyutsiyasi bilan birgalikda o'zgarib, rivojlanib, turli tarixiy davrlarda turar-joyning turli ustuvor shakllari va funktsiyalarini belgilab berdi. Xizmat ko'rsatish infratuzilmasi deyarli uyning o'zi bilan bir vaqtda rivojlandi. Qadim zamonlardan beri savdo shaharni tashkil etuvchi eng muhim elementlardan biri bo'lib, deyarli har doim turar-joy binolari bilan chambarchas bog'liq bo'lgan.
Jamiyat va shunga mos ravishda turar-joy rivojlanishining butun tarixi davomida uning tarkibidagi binolarning turli funktsional guruhlarini birlashtirish va ajratish bosqichlari kuzatilmoqda. Ko'p asrlar davomida inson uyi bir xonadonli uy bo'lib, u uy-joy va insonning mehnat faoliyati joyini birlashtirgan.
Sanoat ishlab chiqarishining o'sishi, shu bilan birga paydo bo'lgan savdo va biznes muassasalari (do'konlar, restoranlar, salonlar va boshqalar) ularni
to'g'ri va oqilona uy-joy tarkibiga kiritishga olib keldi. Shunday qilib,bir vaqtning o'zida ishlab chiqarishni uydan ajratishni aniqlagan jarayonlar keyinchalik ko'p funktsiyali binolar va majmualarning yangi turlarini birlashtirish va paydo bo'lishiga olib keldi. Birinchi turar-joy majmualari (shaharchalar) loyihalari maktablar, maktabgacha ta'lim muassasalari, do'konlar, madaniyat uylarini uy-joyga yaqin joyda qurishni nazarda tutgan [3,4,5].
Arxitektura, rejalashtirish va shaharsozlik dizaynidagi zamonaviy tendentsiyalarni tahlil qilish shuni ko'rsatdiki, xizmat ko'rsatadigan ko'p qavatli turar-joy majmualari eng katta shaharning turar-joy muhitini tashkil etishning eng samarali shakllaridan biri bo'lib, u zamonaviy odamning ish, uy-joy va dam olish ehtiyojlarini qondiradigan turli xil shahar muhitiga bo'lgan ehtiyojini aks ettiradi. [6,7].
Mamlakatimizda ko'p qavatli turar-joy majmualarini loyihalash va qurishda mikrorayonlashtirish konsepsiyasini isloh qilish yuqori zichlikli ko'p tarmoqli shahar muhitini yaratish foydasiga boshlandi. Aynan shu davrda yangi qurilish hududlarida ham, mavjud binolarni rekonstruktsiya qilishda ham turar – joy muhitini tashkil etishning barcha talablariga javob beradigan ko'p funktsiyali turar-joy majmuasi kontseptsiyasi shakllandi [8,9].
1990-yillarda Mamlakatimizda loyihalashda zamonaviy insonning asosiy talablariga javob beradigan yirik ko'p qavatli turar-joy majmualari, rivojlangan ijtimoiy uy-joy tuzilmalariga ega bo'lgan ko'p qavatli turar-joy majmualarining birinchi loyihalari aniqlandi. Ushbu davrda faqat yuqori daromadli odamlar uchun mavjud bo'lgan, ushbu toifadagi aholi talablariga to'liq javob beradigan turar-joy majmualari yaratilmoqda, shu bilan birga ushbu turdagi uy-joy o'rtacha daromadli odamlar uchun deyarli mavjud emas va kam daromadli odamlar uchun mavjud emas edi. Shahar erlaridan foydalanish samaradorligini oshirish va yashash uchun qulay muhit, optimal funktsional to'yinganlik tufayli, ushbu bosqichda xizmat ko'rsatadigan ko'p qavatli turar-joy majmualarining keng tarqalishiga olib keldi (jadval. 1).
Uy-joy qurilishini tashkil etish tamoyillarining evolyutsiyasi urbanizatsiya darajasini oshirishga, aholiga xizmat ko'rsatish tizimini takomillashtirishga va shahar muhitining turli elementlari o'rtasidagi funktsional aloqalarni kengaytirishga olib keldi.
Ko'p qavatli turar-joy majmualarini loyihalash va qurish bo'yicha zamonaviy va mahalliy tajribani tahlil qilish, quyidagilar aniqlandi:
- ko'p qavatli turar-joy majmualari, qoida tariqasida, juda keng hududlar, o'rtacha-1,5-5 ga bólishi;
-barcha xizmat ko'rsatish muassasalari yoki majmua hududida joylashgan alohida binolar yoki turar-joy binolarining birinchi qavatlarida bólishi kerak.
Ko'p qavatli turar-joy majmuasining tuzilishi zamonaviy inson ehtiyojlariga mos keladigan madaniy va maishiy xizmatlarning turli elementlarini o'z ichiga oladi. Mamlakatimizda xizmat ko'rsatadigan ko'p qavatli turar-joy majmualarini yaratish vazifasi shaharning rejalashtirish tuzilmasini izchil rivojlantirishdan iborat bo'lib, shu bilan birga bir qator muammolar hal qilinmoqda: yashash uchun qulay muhitni tashkil etish; rivojlangan ijtimoiy xizmat ko'rsatish sektorini yaratish va rivojlanishning me'moriy yaxlitligini saqlashdan iboratdir.
Hozirgi vaqtda jamoat xizmatlari tarmog'ini tashkil etish yo'nalishi aniqlandi, uning asosiy elementlaridan biri asosiy inson oqimlari kontsentratsiyasi va mehnatni qo'llash joylarida to'plangan ko'p funktsiyali ijtimoiy va savdo markazlari, shuningdek qo'shimcha xizmat ko'rsatish komplekslari hisoblanadi.
|
| |