Mahsulotning narx siyosatini to’g’ri shakllantirish bosqichlari

|
Mahsulotning narx siyosatini to’g’ri shakllantirish bosqichlari
|
bet | 9/10 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 352,06 Kb. | | #125954 |
Bog'liq Mustaqil ish AI3.2. Mahsulotning narx siyosatini to’g’ri shakllantirish bosqichlari
Mahsulotning narx siyosatini to'g'ri shakllantirish bosqichlari, korxonalarning moliyaviy muvaffaqiyatini ta'minlashda va foydali bozor ta'sirini yaratishda katta ahamiyatga ega. Narx siyosati, mahsulotni sotishning kengaytirilgan strategiyasini, narxni qanday aniqlash va o'zgartirishni o'z ichiga oladi. Quyidagi bosqichlar, mahsulotning narx siyosatini to'g'ri shakllantirishda yordam bera oladi:
1. Bozor Tahlili:
Bozor tahlili o'rganishingiz, mahsulotingizni qaysi bozor segmentida sotishni rejalashtirishingiz uchun kerak. Bu, to'g'ri narxni belgilashda yordam bera oladi. Bozor tahlili, tovar turlarining vaqtincha va o'zbek odamlarining talablari va istaklarini aniqlash, shuningdek, bozor paydo bo'lishi uchun qanday harakatlarni qilishni tushunishda ham yordam bera oladi.
2. Raqobat Tahlili:
Raqobat tahlili o'z bozor segmentingizdagi boshqa mahsulotlarni va xizmatlarni tahlil qilish orqali mahsulotingizning raqobatiga nisbatan qanday joylashganligini tushunishga yordam beradi. Bu tahlil, o'z bozor segmentingizdagi raqobatdan farq qilish va mahsulot turlarini qanday yaxshi yashirish kerakligini ko'rishda yordam bera oladi.
3. Ishlab Chiqarish Xarajatlari:
Mahsulotingizni ishlab chiqish xarajatlari, tovarlarni sotish uchun qanday xarajatlar kiritilganligi va sotish uchun qanday daromad olinganligi belgilangan bo'lishi kerak. Xarajatlar tahlili, narxni belgilash va daromadni hisoblashda muhimdir.
4. Narxni Belgilash Usullari:
Mahsulotning narxini belgilash uchun qo'shimcha usullar, masalan, kost-plus narx siyosati, raqobat narxlanishi, bozor bo'yicha narxlar, diskontlar va chegirmalar, har bir mahsulot turi uchun qanday yaxshi bo'lishini o'rganishingiz zarur.
5. Mijozlar Bilan Muloqot va Testlar:
Mijozlarning talablari va fikrlarini o'rganish, ularning qanday narxni to'lashlarini o'rganish uchun muhimdir. Test sotish, mijozlarning mahsulotingizni qanday qabul qilishlari, narxlari qanday hisoblashlari va ularni qanday baholashlari kerakligini tushunishga yordam bera oladi.
6. Foydalanuvchilarning Qadriyatlari:
Foydalanuvchilar qanday narxlarni qo'llashga tayyor, ularning qanday qadriyatlariga ega bo'lishi, va mahsulotni nima uchun sotib olishlari kerakligini tushunish muhimdir.
7. Harakat Qilish va To'liqayotish:
Mahsulotning narxini to'liq belgilab qo'ymangandan so'ng ham, harakat qilinganligini va bozor o'zgarishlariga kuzatish lozim. Bozorning o'zgarishi, yangi xizmatlar va texnologiyalar, boshqa mahsulotlar narxlari bilan solishtirilishi kerak.
8. Maqsad va Strategiyalar:
Korxonaning moliyaviy maqsadlari va strategiyalari, uning mahsulotlarini sotish siyosatini belgilashda katta rolni oynaydi. Moliyaviy maqsad va strategiyalarning aniq va qo'llanilgan bo'lishi, Narxlar tovarlar yoki xizmatlar ishlab chiqarish narxiga qarab belgilanadi. Bu ko'pincha ishlab chiqarish jarayoni rejalashtirilgan asosda davlat organlarining bevosita ishtirokida ham amalga oshiriladi. Natijada bozor narxlarda muhim rol o'ynamaydi. Unda bu shunchaki oldindan belgilangan narxlar darajasida, ularning keyingi o'zgarishlariga ta'sir qilmasdan talab qiladi. Bozor iqtisodiyotida narxlarning shakllanishi narxi mahsulotni sotishda amalga oshiriladi. Bu bozorda to'qilganligi va ta'minoti va takliflari mavjudligi sababli, taklif etilayotgan tovarlarning foydaliligi, uni sotib olish, sifat va raqobatbardoshlik baholanadi. Mahsulot ishlab chiqarishda yoki uning narxida ishlab chiqarilgan mahsulot to'g'ridan-to'g'ri mahsulot yoki xizmatning yakuniy narxi shakllantiriladi. Markazlashtirilgan bozor narxi tubdan farq qiladi, bu holatda ushbu narxda mulk egasi yoki tovar ishlab chiqaruvchisi tomonidan talab va taklifga muvofiq tashkil etilgan. Davlat organlari narxlarni faqat cheklangan tovarlar doirasida tartibga solishlari mumkin. Davlatning nufuzi faqat narxlar sohasida "o'yinning o'yin qoidalarini" tashkil etishdir. Davlat narxlari bo'yicha sotiladigan tovarlar ro'yxati qonun bilan belgilanadi. Narxlarni davlat tomonidan tartibga solish monopolist korxonalar, iqtisodiyotda narxlar miqdorini belgilaydigan va aholining individual guruhlarining ijtimoiy ta'minotini ta'minlaydigan tovarlarni tartibga solish bo'yicha amalga oshiriladi. Narxlarga ikkita alternativ yondashuv mavjud: xarajatlar va qiymat. Narxlar narxi- Bu narxni aniqlash uchun kompaniyaning mahsulot ishlab chiqarish va tashkil etishning haqiqiy xarajatlari qo'llaniladigan narxlar usuli qo'llaniladi. Narxlarga qiymat yondashuvibu kompaniya uchun foydali "qiymat va xarajatlar" ning ulushi bilan ta'minlanganligi sababli ko'proq daromad olish va savdo hajmining maksimal o'sishi tufayli emas. Narxlarning eng muhim printsiplari quyidagilardan iborat: Narxlarning ilmiy asoslari, i.e. ob'ektiv iqtisodiy qonunlar narxini hisobga olish zarurati; Maqsadli narxlar diqqat markazida; Narxlarni saqlash jarayonining davomiyligi; Narxlar va narxlarni monitoring qilish jarayonining birligi. Bundan tashqari, siz beshta muhim narsani farqlashingiz mumkin vazifalar: 1. Buxgalteriya hisobi; 2. rag'batlantirish; 3. Tarqatish; 4. Ta'minot va takliflarni muvozanatlash; 5. Ishlab chiqarishni oqilona joylashtirish vositasi. Narx mahsulotlarini tashkil etish jarayonida kompaniya (firma) erishmoqchi bo'lgan maqsadlarni aniq belgilashi kerak. Ulardan aniqroq qarash, yangi mahsulotlar narxlarini o'rnatish osonroq. Mumkin bo'lgan narx maqsadlari quyidagilarni o'z ichiga oladi: 1. Kompaniyaning tirik qolishini ta'minlash; Narxlar siyosatining bu maqsadi bozorda juda ko'p ishlab chiqaruvchilar va o'tkir tanlov hukmronligi yoki raqobatchi siyosatning keskin o'zgarishiga olib keladigan holatlarda asosiy hisoblanadi. Bundan tashqari, firma ishlab chiqarish va sotishning nomukammal tashkiloti natijasida paydo bo'lishi mumkin bo'lgan omborlar muammosiga duch kelishi mumkin. Ishni ta'minlash uchun kompaniya iste'molchilarning xayr-ehsonlari umidida arzon narxlarni belgilashga majbur. Bozor bo'yicha omon qolish foydadan muhimroq bo'ladi. Qiyin holatga tushib qolgan firmadan omon qolish uchun keng qamrovli narxlardagi dasturlarga murojaat qiling. Uning qiymati doimiy va o'zgaruvchan ishlab chiqarish xarajatlarining bir qismini qoplashi mumkin bo'lguncha narx pasayadi. 2. Hozirgi foydani maksimal darajada oshirish; Ushbu maqsadni davom ettirishning firma turli narx darajasida talab va xarajatlarni baholash va joriy daromad va naqd pulning maksimal miqdorini ta'minlaydigan bunday narxni, shuningdek maksimal narxni qoplaydi. Bunday holatlarda, firma uchun hozirgi moliyaviy ko'rsatkichlar uzoq muddatli darajada muhimdir. Ushbu maqsadni amalga oshirish uchun ikkita asosiy ko'rsatkichlar - mahsulot va ishlab chiqarish xarajatlari talabini va ularning asosida talab qilinishi kerak. Natijada narx mahsulotga bo'lgan talabga mos keladigan eng yuqori darajada o'rnatiladi va ishlab chiqarish narxidan ancha yuqori bo'lishi mumkin. 3. "Bozor ulushi" yo'nalishi bo'yicha etakchilik; Bunday holda, kompaniya eng katta bozor ulushiga tegishli bo'lsa, unda eng past narx va eng yuqori uzoq muddatli daromadga ega bo'lishi mumkin degan fikrga mos keladi. "Bozor ulushlari" yo'nalishi bo'yicha etakchilikni izlash narxlarni kamaytiradi. Ushbu maqsadning xilma-xilligi - bozor ulushini oshirish istagi. Masalan, bir yil ichida firma bozor ulushini 20 yoki 30% ga oshirishni istaydi. 4. "Mahsulot sifati" jihatidan inkor etakchilik qilish; Kompaniya o'z mahsulotlarining maksimal narxini belgilaydi, uni sifatini oshirishga tushuntiradi. Shu bilan birga, kompaniya tomonidan ishlab chiqarilgan yuqori sifatli yuqori darajada yuqori narxlar haqiqatan ham yuqori darajada qo'llab-quvvatlanishi kerak. Parallelda u o'z mahsulotlariga nufuzli talabni shakllantirishi mumkin. 5. "Kremni olib tashlash" siyosati; Kompaniya maksimal darajada belgilanadi mumkin bo'lgan narx Bozordagi qulay rivojlanayotgan vaziyatdan foydalangan holda, milliy valyutaning beqaror o'sishi, iqtisodiyot infektsiyasining beqaror o'sishi, inflyatsiya inflyatsiyasining beqaror o'sishi, ushbu mahsulotning bozordagi etishmasligi. Bunday vaziyat uzoq davom etmaydigan narsani tushunish, qisqa vaqt davomida firma foyda keltiradi, mumkin bo'lgan darajada ko'p baravar katta oddiy shartlar Bozor faoliyati. Muayyan davrdan so'ng kompaniya unga qo'shimcha iste'molchilarni jalb qilishga urinishni boshlaydi, qo'shimcha foyda olish imkonsiz bo'lsa, bozorni tark etadi. 6. Mahsulot sotuvlarining qisqa muddatli o'sishi. Qulay davlat bozoridagi qulay sharoitlardan foydalangan holda, kompaniya o'z mahsulotlarining juda kam narxini belgilaydi va uning hajmini qanday amalga oshirishga intiladi qisqa muddat. Kompaniya etarli darajada kam ishlab chiqarish xarajatlari etarli bo'lishi kerak va xaridorlar bo'lishi kerak sezgirlikning ko'payishi Narxlarni o'zgartirish. Shu bilan birga, shuni ta'kidlash kerakki, raqobat sharoitida ularning ko'plab tadbirkorlik subyektlari o'zlarining tadbirkorlik sub'ektlari turli xil va ba'zan qarama-qarshi vazifalarni bajaradilar. Bularga quyidagilar kiradi: tovarlarni sotish, bozor ulushini ko'paytirish; yangi bozorlarni zabt etish; bozorda pozitsiyalarni kuchaytirish; bozordan parvarish qilish; ishlab chiqarish jarayonini optimallashtirish va texnologiyalarni takomillashtirish; pasayish xarajatlari; Daromadni maksimal darajada oshirish. Vazifalar hal qilinar ekan, mahsulotlar narxlarining ko'payishi yoki kamayishi mavjud. Narxlar strategiyasi - Bu rejalashtirilgan davrda eng katta foyda olish uchun mo'ljallangan tovarlarning asl qiymati bir dinamikasini tanlashdir. Narx - Bu tovarlar va xizmatlar narxlarining shakllanishi. Ikkita narx tizimi mavjud: savdo va talabning o'zaro ta'siri asosida bozor narxi, markazlashtirilgan davlat narxi davlat idoralari tomonidan narxlarning shakllanishi. Shu bilan birga, qimmatbaho narxlar doirasida narx narxi ishlab chiqarish va muomalaga bog'liq. Narxlar usullari Quyidagi narxni shakllantirish variantlarini shartli ravishda ajratish mumkin: to'liq xarajatlar asosida ("xarajat +"); cheklov xarajatlari asosida (marjinal xarajatlar, arzon narxlar, to'g'ridan-to'g'ri xarajatlar); aylanma daromadlar asosida; investitsiyalarning rentabelligi asosida; tanaffusni hisobga olgan holda; narxlar iste'molchilarni talab qilishga qaratilgan; parametrik narxlash usullari; aniq ko'rsatkichlarni taqqoslash usuli; umumiy usul; joriy narxlarni belgilash; tanlov etakchisi bo'lgan usul; tender usuli. To'liq xarajatlar usuli Bu shuni anglatadiki, narx asosi mahsulotning mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotish va sotish bo'yicha barcha xarajatlarga asoslanadi, tovarlarning umumiy narxini hisoblab chiqadi va foyda miqdori unga qo'shiladi. Doimiy xarajatlar har qanday indikatorga mutanosib ravishda barcha turdagi mahsulotlar orasida taqsimlanganligi sababli, ushbu turdagi taqsimlanish usullari, mahsulotni tanlashiga qarab, mahsulotning narxi ham ravon. Natijada, ushbu usulning kamchiliklari yana bir narsani qo'shadi - mahsulotning haqiqiy qiymati buzilgan va bu narxni moyil yoki kamaytirishga olib keladi. Aslida, ko'plab savdo korxonalari ushbu usulni ham qo'llamoqda. Yanada progressiv va oqilona - standart (me'yoriy) to'liq xarajatlar. Uning mohiyati shundaki, narx haqiqiy emas, balki tartibga solish xarajatlari va normalarning haqiqiy xarajatlarning og'ishini hisobga oladi. Ushbu narxlash usuli haqiqiy xarajatlarni hisobga olgan holda bir qator afzalliklarga ega. Bu xarajatlarni nazorat qilishga imkon beradi, chunki og'ishning umumiy qiymatini hisoblash, lekin har bir moddaning kontekstida. Bundan tashqari, bu usul xarajatlar xarajatlari omillarini tahlil qiladi, ko'rsatib o'tadi, buning tufayli narxning og'ishi standartdan kelib chiqqanligi sababli, bu xarajatlarning xarajatlarini moliyaviy natijalarga ko'ra, ishlab chiqarish ob'ektlari yuklanmasligidan qat'i nazar, moliyaviy natijalar bilan doimiy taqqoslash imkoniyatini beradi. Ushbu usul xarajatlarni kamaytirish uchun obuna ishlab chiqaruvchilar. Normativ (standart) xarajatlari tizimini joriy etishning eng qiyin lahzasi xarajatlarning progressiv va oqilona xarajatlarini aniqlashdir, bu ishlab chiqarish usullari, mahsulot texnik xususiyatlarini va boshqalarni batafsil o'rganishni anglatadi. Cheklovlar usuli Bu mahsulot narxida hisob-kitoblarni o'z ichiga oladi, faqat har bir qo'shimcha birlikning chiqarilishi allaqachon ishlab chiqilgan ishlab chiqarish tugagandan so'ng. Iqtisodiy adabiyotlarning ushbu xarajatlari boshqacha deb nomlanadi: marjada, cheklangan, qisqartirilgan, yo'naltirilgan, to'g'ridan-to'g'ri va amaliy faoliyat ular o'zgaruvchan xarajat deb hisoblanadi. Ushbu usuldan foydalanish marjinal daromadlar printsipiga asoslanadi, uning mablag'lari doimiy xarajatlar qoplanadi. Limitlash xarajatlari to'liq xarajatlardan ko'ra murakkabroq, chunki u narxlarning ko'pchiligiga qaratilgan. Ulardan foydalanishda kompaniya har bir kutilgan narxda potentsial savdolarni baholaydi. Uni turli vaziyatlarda qo'llang: 1. Agar kompaniya bepul ishlab chiqarish inshootlari va doimiy xarajatlar joriy ishlab chiqarish hajmi bilan qoplanadi. Bu holda, sotishni kengaytirish maqsadida kompaniya faqat o'zgaruvchan xarajatlarni hisobga olgan holda narxni shakllantirishga kirishishi mumkin. 2. Agar kompaniya bozor ulushini yutib olishi kerak bo'lsa va bozorga kirish uchun narx strategiyasidan foydalanishni istasa, shunga o'xshash mahsulot narxi shunga o'xshash mahsulot narxiga qaraganda arzonroq. Bunday holda, ushbu usul uzoq vaqt davomida foydalanib bo'lmaydi, chunki oxir oqibat xarajatlarni qoplash va foyda olish kerak. Korxonada mahsulotlar narxlarini ushbu darajada narxlarni ushlab turish uchun moliyaviy mablag'lar yoki bunday usul faqat ishlab chiqarilgan mahsulot narxini aniqlashda qo'llaniladi. Uning qo'llanilishi boshqaruv qarorlarini qabul qilishda eng samarali hisoblanadi: mavjud bepul ishlab chiqarish ob'ektlari bo'yicha mahsulotlar narxi haqida; kafolatlangan savdolar qachon davlat yoki boshqa korxonadan buyruq qabul qilinishi to'g'risida; mahsulotni ishlab chiqarish yoki sotib olish; cheklangan ishlab chiqarish qobiliyatiga ega bo'lgan bir yoki boshqa mahsulotni chiqarilishning maqsadga muvofiqligi to'g'risida. Tovar aylanmasidan olingan narxlar asosida narxlarShuningdek, korxonaning to'liq qiymati hisobini ham hisobga olishni anglatadi. Bundan tashqari, u uni aylanmadan olinadigan (kerakli) daromad miqdorini taqdim qilishi kerak. Savdo sohasida apellyatsiya xarajatlari yalpi daromad tufayli qaytariladi va bu tovar ayirboshlash darajasi miqdorini aniqlashda hisobga olinishi kerak. Hisob-kitoblar savdo korxonalariga ularning ehtiyojlarini hisobga olgan holda narxlarni baholashga yordam beradi. Ushbu usul bilan belgilanadigan narx qo'llanma bo'lib xizmat qiladi, narxlar darajasini raqobatchilar narxlari bilan taqqoslashga imkon beradi. Agar juda yuqori bo'lsa, demak, biz daromadni sotib olish uchun zarur bo'lgan daromad darajasini ta'minlash uchun tovarlarni sotib olish uchun arzon narxlar bilan turar joyni kamaytirish usullarini izlashimiz kerak.
XULOSA
Umumiy boshqaruv, mahsulotning narx siyosati to'ri shakllantirildida korxona uchun ko'proq foyda olish va bozor hisob-kitoblariga ta'minlash imkonini beradi. Bu bosqichlar o'rganish, bozor tahlili, samarali tahlili, ishlab chiqarish ishlab chiqarishi tahlili, narxni usullar, ishlab chiqarish ishlab chiqarish bilan tajribalar, foydalanuvchilarning omillari, harakat qilish va to'liqayotish, maqsad va strategiyalar kritikal mahsulotni o'z ichiga oladi. Narx siyosati to'g' shakllantirilganda, korxona iste'molchilarni qo'llab- o'ylab vaga olib boradi. Narxning to'g'ri belgilanishi, ishlab chiqarishning samarali boshqarilishini, xizmatlarining sifatini nazoratini va bo'yicha bozorga javob bermasini ta'minlash. Mijozlar bilan, dasturiy talablari va ma'lumotlarini eshitib chiqish, o'z mahsulotlari uchun narxlarni yuklashga yordam beradi. Test ishlab chiqarish, mahsulotingizni qanday qabul qilishlarini, har qanday to'risida ma'lumot olish uchun. Har bir korxona' to'g'ridan-to'g'ri ishlab chiqarish, bozor tahlili va tahliliga e'tibor qilish, ishlab chiqarishni to'g'ri tahlil qilish, to'g'ridan-to'g'ri tahlil qilish, to'g'ridan-to'g'ri ishlab chiqarish, strategik rolini oshirish. Shu bilan birga, yangi bozor o'zgarishlariga mos kelish uchun harakat qilish va bozor bo'yicha strategiyalarni zarur. Yangi mahsulotlarni ishlab chiqarish xarajatlari, korxonalarning muvaffaqiyati uchun muhim bir o'rin tutadi. Xarajatlar, ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish, mahsulotni bozorlarga etkazib berish, reklama va marketing, texnologik yaxlash, sertifikatsiyalash va testing, va boshqa bir qator jarayonlarni o'z ichiga oladi. Bu xarajatlar, korxonalarning moliyaviy natijalarini, mahsulotlarini narxlantirishini va korxona uchun moliyaviy amaliyotni ta'minlashda katta ahamiyatga ega. Mahsulotni ishlab chiqish uchun kerak bo'lgan materiallar va qurilishlar uchun xarajatlar. Bu, ishlab chiqarishning asosiy qismi hisoblanadi.
Bu xarajatlar har bir korxona va mahsulot turi uchun o'zgartirish ko'rsatishi mumkin, lekin ularni samarali boshqarish va moliyaviy muvaffaqiyatga olib kelish muhimdir. Xarajatlar va daromadlar o'rtasidagi chegaralar, ishlab chiqarishni samarali va effektiv qilish uchun katta muhimlikka ega.
|
| |