nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qeyri – metal ehtiyatları - «AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik...

|
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
bet | 15/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantQeyri – metal ehtiyatları. Bunlara filiz olmayan bütün ehtiyatlar aiddir. Məsələn; azbest (MgSiO3), karbonatlar, daşlar, qum, çınqıl, fosfatlar, potaş (K2CO3), sudakı natrium, xlor, oksigen və s. Bəzi hallarda bir mineral həm filiz, həm də qeyri-metal kimi qiymətləndirilə bilər. Məsələn; dolomit mineralı (CaCO3 ∙ MgCO3). Əgər bundan Mg-un çıxarılması üçün istifadə edilərsə o Mg filizi adlandırıla bilər, digər məqsədlər üçün istifadə edilərsə qeyri-metal sayılır.
Karbonatlar əsasən Ca və Mg karbonatları, azbest, qum, çınqıl, daş tikinti materialı kimi geniş istifadə olunur. Buna baxmayaraq onların ehtiyatı çox böyük olduğundan onların tükənmə qorxusu yoxdur.
Xlor, xloridlər, maqnezium, natrium tükənməz ehtiyatı olan maddələrdir. Onun əsas miqdarı okean sularında toplanıb. Amerikanın bütün Mg istehsalı yalnız dəniz sularından istifadə etməklə alınır. NaCl-din daş duz yataqları da var. Məsələn; artiyan duz yatağı. O, əsasən daş duz şəklində dəniz sularından və lay sularından alınır. Ən geniş istifadə olunan maddələrdən biridir.
Məsələn, azərbaycanın yemək duzunun ehtiyatı 20min tondur. O, kömürdən və dəmirdən sonra III-cü yerdədir. Ehtiyatı olduqca böyükdür və tükənmə qorxusu yoxdur. Mg metal şəklində cəmi 10% istifadə olunur. Cl (qaz) əsasən xlorlu duzların elektrolizi nəticəsində (kaustik soda istehsalında) əmələ gəlir. Kaustik soda NaCl-un elektrolizi nəticəsində əmələ gəlir. Civə elektrod ilə elektroliz nəticəsində yaranır. Bu zaman katodda NaOH və H2, anodda isə Cl qazı çıxır. Əmələ gələn Cl-un bir hissəsinin hidrogen qazı ilə neytrallaşdırılaraq HCl alırlar. Xlorun çox böyük miqdarı üzvi maddələrin xlorlaşdırılmasında istifadə olunur, ehtiyatı tükənməzdir. Kənd təsərrüfatında çox böyük miqdarda kalium və fosfor istifadə olunur. Buna baxmayaraq onlarda tükənmə ehtiyatı azdır. Çünki e.i.i. fosfor üçün 0.064 kalium üçün 0.01%-dir.
Gübrələrin təkrar istifadəsi onların təkrar emala qaytarılmasını inkar edir. Qeyri-metal ehtiyatlarından su və oksigen ən çox istifadə edilən, istifadə edilməsinə baxmayaraq ehtiyatı sabit olan maddələrdir. Oksigenin miqdarı fotosintez vasitəsilə sabit saxlanılır, su öz təbii dövrü nəticəsində sabit qalır.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
Jack Ma Reja

|
Jack Ma Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 119,39 Kb. | | #242374 |
Bog'liq Boshqaruv Tamoyillari
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnologiyalari Universiteti
AKTSIM fakulteti elektron tijorat yo’nalishi
Boshqaruv Tamoyillari fanidan
Mustaqil ish
Bajardi: Faxriddinov Diyorbek
Guruh:120-22(MAP001)
Jack Ma
Reja:
1.Kirish
2.Erta Hayot va Ta'limi
3.Kasbiy Faoliyatining Boshlanishi
4.Alibaba Group'ni Asos Solish
5.Kengayish va Innovatsiyalar
6.Rahbarlik Usullari va Falsafasi
7.Qiyinchiliklar va Bahslar
8.Hayotiy Qarashlari va Ijtimoiy Faoliyatlari
9.Xulosa
1. Kirish
Jack Ma kim?
Uning asosiy yutuqlari va dunyoga ta'siri qanday ?
Jack Ma, asl ismi Ma Yun, Xitoyning texnologiya sohasi va tadbirkorlik olamida yetakchi bo'lgan shaxsdir. U Alibaba Group kompaniyasining asoschisi va sobiq raisi bo'lib, dunyodagi eng yirik elektron tijorat va texnologiya kompaniyalaridan biri hisoblanadi. Jack Ma o'zining ilhomlantiruvchi rahbarlik uslubi va innovatsion yondashuvi bilan butun dunyo bo'ylab tanilgan.
Jack Ma 1999 yilda Alibaba'ni asos solgan va kompaniya qisqa vaqt ichida yirik global elektron tijorat platformasiga aylangan. Alibaba orqali u kichik bizneslarga xalqaro bozorlarga kirish imkoniyatini yaratdi va Xitoyda raqamli iqtisodiyotning rivojlanishiga katta hissa qo'shdi. 2014 yilda Alibaba AQShda birja ro'yxatidan o'tib, eng katta IPO'ni amalga oshirdi.
2. Erta Hayot va Ta'limi
Tug'ilgan joyi va vaqti.
Ta'lim olish jarayoni.
Dastlabki qiyinchiliklar va ularni qanday yengib o'tgan.
Jack Ma 1964 yil 10 sentyabrda Xitoyning Zhejiang provinsiyasi, Hangzhou shahrida tug'ilgan.
U bolaligida maktabda yaxshi o'qimagan va oliy o'quv yurtiga kirish uchun bir necha bor imtihonlardan yiqilgan. Nihoyat, Hangzhou o'qituvchilar institutiga kirib, ingliz tili bo'yicha o'qishni tugatdi. Jack Ma o'zining ingliz tilini mustahkamlash uchun mahalliy mehmonxonalarda chet elliklar bilan suhbatlashishni o'rgangan.
Jack Ma bir nechta ish joylariga kirishga urinib, ko'plab rad javoblarini olgan. U KFC va politsiya kabi joylarda ishlashga urinib ko'rgan, lekin muvaffaqiyatga erishmagan. Bu muvaffaqiyatsizliklar unga qattiq ta'sir qilgan bo'lsa-da, u hech qachon taslim bo'lmagan va oxir-oqibat o'zining yo'nalishini topgan.
|
| |
Additional Configuration 


4.1PHP Installation

A PHP installation is needed if PHP-script is used in the Matlab Web Server applications (e.g in the HTML code).
Download the most recent version of PHP for Windows on:
http://www.php.net
Extract the distribution file to a directory.
4.2PHP Setup
This part explains how to set up PHP in order to use Apache module dll.
It is needed to ensure that the dlls that PHP uses can be found. The precise dlls involved depend on the web server in use and if PHP is running as a CGI or as a server module. Php4ts.dll is always needed. Relevant DLL from the sapi folder is also needed. If any PHP extension DLLs are used then they are needed as well. To make sure that the DLLs can be found, copy them to the system directory (e.g winnt/systm32).
Copy php4ts.dll and all all .dll-files under the dll folder to winnt/system32
There are two ini-files, php.ini-dist and php.ini-recommended, distributed with the PHP installation. The latter is recommended.
Copy php.ini-recommended to the system directory (e.g winnt) and rename it to php.ini.
Edit the new php.ini file. Set the root of the PHP pages to:
Doc_root=”/toolbox/webserver/wsdemos”
Also change the ‘extension_dir’ setting to point to where the ‘php_*.dll’ files are placed:
Extension_dir = “C:/php/extensions”
A few changes are required in the Apache configuration file:
LoadModule php4_module c:/php/sapi/php4apache.dll
AddType application/x-httpd-php .php .phtml
In Apache 1.3.22 for Windows, the Apache default configuration file has a ClearModuleList directive included by default. If this directive is used, it is required to put an AddModule mod_php4.c to the AddModule list, as else PHP will not be registered as an Apache module.
AddModule mod_php4.c
|
Tested program versions - Matlab Web Server Installation and Configuration Guide

|
Matlab Web Server Installation and Configuration Guide
|
bet | 8/8 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 124 Kb. | | #60 |
Matlab Web Server 6.1
Matlab R12
Apache 1.3.22-win32
PHP 4.1.1-win32
Microsoft Internet Explorer 5.5
6.References
[1] Matlab Installation Guide
[2] www.apache.org
[3] www.php.net
REVISION
Rev. ind.
|
|
Description
|
Date
Dept./Init.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
FILE: ; TEMPLATE: R0; SKELETON: ; SAVEDATE: 3/19/2002 04:22:00 PM
|
| |
Configuration - Matlab Web Server Installation and Configuration Guide

3.Configuration
This part describes how to setup and configure the Matlab Web Server on Windows NT, and how to configure it with Apache web server.
Note When installing Matlab Web Server and Apache make sure that the directories where the software are installed DON’T INCLUDE ANY SPACES IN THE PATH NAMES.
Follow the normal Matlab installation procedure for your platform, as documented in
Matlab Installation Guide to install the Matlab Web Server. Select the Matlab Web Server choice when it appears during the installation.
Before it is possible to run Matlab Web Server applications a web server, such as Apache, need to be installed and configured. This web server will regulate communication between Matlab and the web browser (Netscape or Explorer).
|
Chiqindi gazlarni azot oksidlaridan absorbsion usulda tozalash

|
Chiqindi gazlarni azot oksidlaridan absorbsion usulda tozalash
|
bet | 2/9 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 468,58 Kb. | | #101774 |
Bog'liq ATMOSFERA HAVOSINI AZOT OKSIDLARIDAN TOZALASH1.2. Chiqindi gazlarni azot oksidlaridan absorbsion usulda tozalash
Sanoatda ajralib chiqadigan chiqindi gazlar tarkibida asosan NO va NO2 gazlari uchraydi. Bu gazlarni tozalashda qiyinchilik azot oksidi – NO gazining past kimyoviy aktivligidir va uni suyuqlikda yomon erishidir. Ushbu muammorri hal etishning quyidagi yo'llari ma’lum:
1) NO gazini NO2 gazigacha to'liq oksidlash;
2) selektiv, ya’ni ikkala gazni bir xil yutadigan absorbent tanlash;
3) suyuq fazada NO gazini oksidlab yoki suyuq katalizator ishtirokida NO gazini kimyoviy aktiv moddaga aylantirish.
Sanoatda NO gazini gaz fazasida O2 bilan gomogen oksidlash usuli qo'llaniladi. Jarayonni tezlashtirish uchun gaz fazasiga kislorod qo'shiladi, lekin bu usul kislorodning katta sarfi bilan bog'liq. Chunki azot oksidi bilan faqat 1% kislorod reaksiyaga kirishadi, qolgani atmosfera havosiga tashlanadi. Azot oksidining oksidlash jarayoni katalizator ishtirokida tezlashadi.
Azot oksidini oksidlash va ulami suvga yutilish jarayonlarini tezlashtirish uchun suyuq fazada kislorod va ozon bilan oksidlash hamda bir vaqtning o'zida oksidlash va suyuq oksidlovchi yutgichlarga yuttirish orqali amalga oshiriladi. Gazsimon oksid- lovchilarning (kislorod va ozon) suyuq fazada erish tezligi haroratga, bosimga, komponentlaming konsentratsiyasiga, fazalararo yuza kattaligiga, oqimlar turbulentligiga va shu kabi omillarga bog'liq. Kislorod va ozonning suyuq fazada erishi sekin boradigan jaray o n b o 'lib , NO gazining suyuq fazada oksidlanishini limitlaydi. Agar suyuq oksidlovchilar ishlatilsa, erish jarayonining bosqichi limitlanmaydi.
NO gazini oksidlash uchun quyidagi oksidlovchi moddalar tekshirilgan: H2O2, KMnO4, KBrO3, HNO3, (NH4)2Cr2O7, Na2Cr2O7, K2Cr2O7.
Ular ichida eng faol oksidlovchi bo'lib KBrO3 hisoblanadi, keyingi o'rinlarda HNO3, KMnO4 va H2O2 oksidlovchilari hisoblanadi.
Azot oksidlarini absorbsiya qilish uchun suv, ishqorlar va selektiv sorbentlaming eritmalari, kislotalar va oksidlovchilar qo'llaniladi.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
655
4.76 milliard qismi ijtimoiy platformalardan doimiy foydalanadi.
1
O‘zbekistonda
esa bu raqamlar 31 millionni tashkil qiladi. Bu raqamlarning eng yirik ijtimoiy
tarmoqlar misolida bo‘lingandagi ko‘rsatkichlari quyidagicha: “Telegram” - 30.6
mln, “Odnoklassniki”da - 18 mln, “Facebook” - 7.6 mln, “Instagram”da - 7.1 mln,
“Vikipediya”da - 1,4 mln, “Linkedin” - 528 ming, “X“(sobiq Twitter”)da - 148 ming
foydalanuvchini tashkil etadi.
Ijtimoiy tarmoqlarning maxfiylik siyosati foydalanuvchilarning shaxsiy
ma’lumotlarini himoya qilishda muhim rol o‘ynaydi. Lekin odatda buni ijtimoiy
tarmoq foydalanuvchilari e’tiborsiz qoldirishadi. Deyarli barcha tarmoqlar o‘z
maxfiylik siyosatini o‘z qiziqishlaridan kelib chiqib, ma’lum muddatda yangilab
turadi. Keling, ikkita mashhur ijtimoiy tarmoqni – “Facebook” va “X( sobiq
“Twitter”)ni maxfiylik siyosati nuqtai nazaridan taqqoslaylik.
“Facebook” to‘plangan ma’lumotlarning keng doirasini, jumladan, shaxsiy
ma’lumotlarni, foydalanuvchilar ilovada baham ko‘radigan ma’lumotlarni va hatto
oflayn faollik ma’lumotlarini qamrab oladigan juda keng maxfiylik siyosatiga ega.
Ular ushbu ma’lumotlardan reklamani shaxsiylashtirish va foydalanuvchi tajribasini
yaxshilash uchun foydalanadilar. “Facebook” shuningdek, o‘zgaruvchan qonuniy
talablarga rioya qilish uchun o‘zining maxfiylik siyosatini muntazam yangilab
turadi.
2
“X” (Twitter”) ham o‘zining maxfiylik siyosatiga ega, biroq u ko‘proq
foydalanuvchilar o‘z tvitlari, xabarlari va profillarida baham ko‘radigan
ma’lumotlarga e'tibor qaratadi. “X” foydalanuvchilarning shaxsiy ma’lumotlarini
himoya qilishni va’da qiladi va ularni faqat o‘z siyosati ruxsat bergan holda baham
ko‘radi.
3
Ikkala ijtimoiy tarmoq ham o‘z xizmatlarini yaxshilash va shaxsiylashtirilgan
kontent reklamalarini taqdim etish uchun foydalanuvchilar haqida ma’lumot
to‘playdi, biroq ular bu ma’lumotlarni to‘plash va ishlatishda turlicha
yondashuvlarga ega. Shaxsiy ma’lumotlardan foydalanishda xavfsizlik va shaffoflik
ikkala ijtimoiy platformaning maxfiylik siyosatining muhim jihatlari hisoblanadi.
1
https://business-shark.ru/blog/aktualnaya-statistika-interneta-i-sotssetey-za-proshedshiy-god-ot-global-digital-
2023/#
2
https://www.facebook.com/privacy/policy/
3
https://twitter.com/en/privacy
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
659
ijtimoiy tarmog‘iga Reels qisqa video xizmatini birlashtirdi. Google YouTube bilan
ham xuddi shunday qildi, endi u Shorts deb nomlangan 15 soniyalik qisqa videolarni
yuklash funksiyasiga ega. Ommabop tendensiyaga intilish (qisqa va har doim ham
foydali bo‘lmagan videolar) VK xoldingiga (sobiq Mail.ru Group) tegishli
VKontakte ijtimoiy tarmog‘i o‘zining TikTok analogini ishga tushirdi. 2021-yil
sentabr oyi oxirida, CNews xabar berishicha, Yandex ilovasida ham qisqa videolarni
yozib olish funksiyasi paydo bo‘ldi.
6
Natijalar
Tadqiqotga qo‘yilgan savollardan kelib chiqib, yuqoridagi masalalarni tartibga
soluvchi qonun va qonunosti hujjatlarni, xalqaro normalarni va xorijiy tajribadan
olingan ma’lumot va kuzatuvlarning natijalari bilan bo‘lishsak. O‘zbekiston
qonunchiligida ushbu masalalar “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi, “Elektron
tijorat to‘g‘risida”gi, “Axborotlashtirish tog‘risida”gi, shuningdek, “Ma’muriy
javobgarlik tog‘risida”gi Kodeks va Jinoyat kodeksi bilan tartibga solinadi.
Xususan, Jinoyat kodeksining 46-moddasi, ikkinchi qismi shaxsga doir ma’lumotlar
to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish bilan bog‘liq unga ko‘ra, shaxsga doir
ma’lumotlarni qonunga xilof ravishda yig‘ish, tizimlashtirish, saqlash, o‘zgartirish,
to‘ldirish, ulardan foydalanish, ularni berish, tarqatish, uzatish, egasizlantirish va
yo‘q qilish, xuddi shuningdek axborot texnologiyalaridan foydalangan holda, shu
jumladan
Internet
jahon
axborot
tarmog‘ida
O‘zbekiston Respublikasi
fuqarolarining shaxsga doir ma’lumotlariga ishlov berilayotganda jisman
O‘zbekiston Respublikasi hududida joylashgan texnik vositalarda hamda Shaxsga
doir ma’lumotlar bazalarining davlat reyestrida belgilangan tartibda ro‘yxatdan
o‘tkazilgan shaxsga doir ma’lumotlar bazalarida shaxsga doir ma’lumotlarni
yig‘ishga, tizimlashtirishga va saqlashga oid talablarga rioya etmaslik, —
fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining yetti baravari, mansabdor shaxslarga esa
— ellik baravari miqdorida jarima solishga sabab bo‘ladi.
7
Shuningdek,
foydalanuvchi ma’lumotlari va huquqlari yana bir qancha qonun hujjatlari bilan
himoyalangan.
8
“Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi qonun shaxsiy ma’lumotlarni
to‘plash, saqlash, ulardan foydalanish va oshkor qilishni tartibga soladi, shaxsiy
6
TikTok скрытно следит за миллиардами владельцев смартфонов на iOS и Android - CNews
8
https://lex.uz/acts/-111453
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
660
ma’lumotlarni qayta ishlashda tashkilotlar va jismoniy shaxslar uchun qoidalarni
belgilaydi va ma’lumotlar subyektlariga ularning ma’lumotlarini himoya qilish va
ulardan foydalanish huquqini beradi.
9
“Elektron tijorat to‘g‘risida”gi qonun Internet tarmog‘ida shaxsiy
ma’lumotlardan foydalanishni tartibga soladi, onlayn savdo uchun ma’lumotlarni
himoya qilish va maxfiylik talablarini belgilaydi hamda foydalanuvchilarga shaxsiy
ma’lumotlarini himoya qilish va nazorat qilish huquqini beradi.
10
“Axborotlashtirish to‘g‘risida”gi qonun –axborot va axborot xavfsizligi
sohasidagi umumiy tamoyillar va qoidalarni, shu jumladan, inson va fuqarolarning
shaxsiy ma’lumotlariga ishlov berish va ulardan foydalanishda huquq va
erkinliklarini himoya qilishning huquqiy kafolatlarini ta’minlaydi. Ushbu qonunlar
foydalanuvchilarga o‘z shaxsiy ma’lumotlarini himoya qilish va nazorat qilish
bo‘yicha asosiy huquqlarni beradi va tashkilotlar uchun ma’lumotlarning maxfiyligi
va xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha mas'uliyatni belgilaydi.
11
Xulosa
Mavzudagi savolga qaytsak. Xo‘sh, ijtimoiy tarmoqlarda baham ko‘rilgan
ma’lumotlar aslida kimga tegishli bo‘lishi kerak? Ijtimoiy platformalarda baham
ko‘rilgan ma’lumotlarga egalik huquqi alohida mamlakatlar va mintaqalar
qonunlariga, shuningdek, xalqaro shartnomalar va qoidalarga bo‘ysunadi. Biroq,
ko‘p hollarda, ijtimoiy platformalarning xizmat ko‘rsatish shartlari va maxfiylik
siyosati odatda ularning egalik huquqini yoki o‘z platformalarida baham ko‘rilgan
ma’lumotlardan foydalanish huquqlarini tasdiqlaydi.
Xalqaro nuqtai nazardan, Yevropa Ittifoqidagi umumiy ma’lumotlarni himoya
qilish to‘g‘risidagi reglament (GDPR) ma’lumotlarga egalik va maxfiylik
huquqlariga sezilarli ta’sir ko‘rsatdi. GDPRga muvofiq, shaxslar o‘zlarining shaxsiy
ma’lumotlari ustidan ko‘proq nazoratga ega va kompaniyalar shaxsiy ma’lumotlarni
to‘plash va ulardan foydalanish uchun aniq rozilik olishlari kerak. Bu Yevropa
Ittifoqida faoliyat yurituvchi ijtimoiy platformalar va jismoniy joylashuvidan qatʼi
nazar, ijtimoiy platformalardan foydalanadigan Yevropa Ittifoqi fuqarolari uchun
taʼsir koʻrsatadi.
12
9
https://lex.uz/docs/-4396419
10
https://lex.uz/docs/-6213382
11
https://lex.uz/docs/-83472
12
https://gdpr.eu/what-is-
gdpr/#:~:text=The%20General%20Data%20Protection%20Regulation,to%20people%20in%20the%20EU.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
656
Yana bir eng ko‘p foydalaniladigan tarmoqlardan biri bu – “Telegram”.
“Telegram” ning maxfiylik siyosati o‘z shaxsiy ma’lumotlarini himoya qilishni
qadrlaydigan foydalanuvchilar uchun ushbu messenjerni jozibador qiladigan qator
funksiyalarga ega.
4
Mana bir nechta asosiy jihatlar:
1. Ma’lumotlarni shifrlash: Telegramda uchinchi shaxsdan shifrlash
qo‘llaniladi, ya’ni faqat jo‘natuvchi va qabul qiluvchi xabarlarni o‘qiy oladi.
Telegram ham, boshqa tomonlar ham xabarlar mazmuniga kirish huquqiga ega
emas.
2. O‘z-o‘zini yo‘q qilish xabarlari: Foydalanuvchilar xabarlar uchun o‘z-o‘zini
yo‘q qilish taymerini o‘rnatishi mumkin, bu o‘qilganidan keyin ma’lum vaqtdan
keyin chatdan o‘chirilishini ta’minlaydi.
3. Anonim rejim: Telegram foydalanuvchilarga shaxsiy maʼlumotlarini oshkor
qilmasdan muloqot qilish imkonini beruvchi anonim chatlar variantini taqdim etadi.
4. Xavfsiz chatlar: Telegram’da xabarlarni yanada shifrlaydigan va ulardan
faqat chat ishtirokchilari uchun ochiq bo‘ladigan Xavfsiz suhbatlar funksiyasi
mavjud.
5. Reklamasiz: Kompaniya maqsadli reklama uchun foydalanuvchi
ma’lumotlaridan foydalanmasligini aytadi, ya’ni chat kontenti platformadagi
reklamalarni shaxsiylashtirish uchun ishlatilmaydi.
Maxfiylik siyosatini alohida o‘rganib chiqish kerak bo‘lgan yana bir ijtimoiy
tarmoq bu - “Tik tok”. TikTok - bu ijtimoiy tarmoq sifatida niqoblangan
ma’lumotlar yig‘ish xizmati". Hind dasturchilarining ta’kidlashicha, TikTok
quyidagilarni yig‘adi: Ismlar (haqiqiy), manzillar, parollar, telefon raqamlari,
tug‘ilgan sanalari; Telefondagi boshqa ilovalar, jumladan, oʻchirilgan ilovalar
haqida
maʼlumot; Internet faoliyatidan foydalanish haqida ma’lumot;
Foydalanuvchining joylashuvi (har 30 soniyada yangilanadi).
Bundan tashqari, Android versiyasida masofaviy serverdan foydalanuvchi
qurilmasiga faylni yuklab olish imkonini beruvchi kod parchalari borligi xabar
qilingan. "Hech bir mobil ilovaga bunday funksiya kerak emas", deb yozadi
“Bangorlol” postda.
Aytgancha, bu Tiktok ishiga shubha tug‘diradigan yagona yangilik emas. Talal
Haj Bakri va Tommi Mysk tomonidan bir necha oy oldin o‘tkazilgan tadqiqotda
4
https://telegram.org/privacy/uz
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
661
Xuddi shunday, Amerika Qo‘shma Shtatlarida ijtimoiy platformalarda baham
ko‘rilgan ma’lumotlarga egalik ko‘pincha platforma operatorlari tomonidan
belgilangan xizmat ko‘rsatish shartlari va maxfiylik siyosati bilan tartibga solinadi.
Shu bilan birga, ma’lumotlarning maxfiyligi va egaligi bilan bog‘liq munozaralar va
huquqiy munozaralar davom etmoqda, ayniqsa ma’lumotlarning yuqori darajadagi
buzilishi va shaxsiy ma’lumotlardan noto‘g‘ri foydalanish bilan bog‘liq xavotirlar
fonida.
Xalqaro maydonda shaxsiy ma’lumotlarning ijtimoiy platformalar tomonidan
mas'uliyatli va oshkora ishlov berilishini ta’minlash uchun ma’lumotlarni himoya
qilish qonunlarini uyg‘unlashtirish zarurligi, ayniqsa internet va ijtimoiy mediadan
foydalanishning global tabiatini hisobga olgan holda muhokamalar davom etmoqda.
Shuni ta’kidlash kerakki, ma’lumotlarga egalik qilish va shaxsiy daxlsizlik
huquqlarining huquqiy asoslari va talqini rivojlanishda davom etmoqda va shaxslar
ijtimoiy platformalardan foydalanishlari va shaxsiy ma’lumotlar almashishlariga
nisbatan qo‘llaniladigan qonunlar va qoidalardan xabardor bo‘lishlari kerak.
Foydalanilgan manbalar ro‘yxati
1.
https://business-shark.ru/blog/aktualnaya-statistika-interneta-i-
sotssetey-za-proshedshiy-god-ot-global-digital-2023/#
2.
https://www.facebook.com/privacy/policy/
3.
https://twitter.com/en/privacy
4.
https://telegram.org/privacy/uz
5.
https://vc.ru/social/139163-tiktok-shpion-ili-proryv-goda
6.
TikTok скрытно следит за миллиардами владельцев
смартфонов на iOS и Android - CNews
7.
https://lex.uz/acts/-11145
8.
https://lex.uz/docs/-4396419
9.
https://lex.uz/docs/-6213382
10.
https://lex.uz/docs/-83472
11.
1
https://gdpr.eu/what-is-
gdpr/#:~:text=The%20General%20Data%20Protection%20Regulation,to%2
0people%20in%20the%20EU
.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
657
TikTok Pasteboard-da parollar, kripto hamyonlar, kredit karta raqamlari, manzillar
va shaxsiy xabarlarni o‘z ichiga olishi mumkin bo‘lgan maxfiy ma’lumotlarni
kuzatib boradigan 54 ta iOS ilovalariga kiritilgan. Apple qurilmalarida ma’lumotlar
matndan nusxa ko‘chirish va joylashtirishda yoki sudrab olib tashlash jarayonida
Pasteboardga tushadi. Tadqiqot nashr etilgandan so‘ng, TikTok muammoni
allaqachon hal qilganini da’vo qilgan.
5
“TikTok” iOS va Android’da milliardlab smartfon egalarini yashirincha
kuzatib boradi. Kiberxavfsizlik bo‘yicha mutaxassislar iOS va Android uchun
“TikTok” ilovasida foydalanuvchilarga josuslik qilish uchun yashirin vositalarni
topdi. U ularning shaxsiy maʼlumotlariga toʻgʻridan-toʻgʻri kirish huquqini qoʻlga
kiritadi,
manba
kodini
Google
va
Apple
auditlaridan
yashiradi
va
foydalanuvchilarning noyob qurilma identifikatorlarini reklama boʻyicha
hamkorlari bilan baham koʻradi. Ilova esa butun dunyodan milliardlab odamlar
tomonidan yuklab olingan. Juda xavfli va o‘ta mashhur dastur - TikTok ilovasi uni
o‘rnatgan har bir kishi uchun juda xavfli bo‘lishi mumkin, deb yozadi TheWrap
portali. Nomi oshkor etilmagan oq shapkali xakerlar tomonidan olib borilgan
tadqiqotlarga ko‘ra, ijtimoiy tarmoqning mobil yordam dasturi Google Play va
Apple App Store do‘konlaridagi xavfsizlik mexanizmlarini chetlab o‘tishi mumkin.
Boshqacha qilib aytganda, Xitoyning ByteDance kompaniyasi, TikTok ishlab
chiqaruvchisi ilovaga Apple va Google do‘konlarida kod tekshiruvlarini chetlab
o‘tish algoritmini o‘rnatdi. Unga nima uchun bu kerakligi haqida hali aniq ma’lumot
yo‘q, ammo dasturning hujjatsiz funktsiyalari shu bilan tugamaydi. TheWrap’ning
yozishicha, TikTok ilovasi brauzerni taqlid qilishi mumkin, bu esa uning kodini
tekshirish jarayonini murakkablashtiradi. Bundan tashqari, yashirin algoritmlar
ByteDance-ga qurilma xotirasidagi barcha foydalanuvchi ma’lumotlariga to‘liq
kirish imkonini beradi. Zararsiz ko‘rinadigan ilova xavfli kuzatuv usullarini
yashiradi.
TikTok ilovasining foydalanuvchilarga, ishlab chiquvchilarga ko‘ra, bilishi
shart bo‘lmagan bunday noodatiy xususiyatlari bo‘yicha tadqiqotlar 2020-yil noyabr
va 2021-yil yanvar oylarida o‘tkazilgan. ByteDance vakillari ularning natijalari
e’lon qilinishiga hech qanday munosabat bildirishmagan, ya’ni ekspert xulosalarini
na inkor etdilar, na tasdiqladilar. Nazariy jihatdan, ByteDance butun dunyo bo‘ylab
5
https://vc.ru/social/139163-tiktok-shpion-ili-proryv-goda
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter injinering fakulteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti kompyuter injinering fakulteti
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 11,07 Mb. | | #237654 |
Bog'liq ROFIYEV OLAMGIR.ALGO.2-ISH
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI KOMPYUTER INJINERING FAKULTETI
Algoritimlarni Loyihalash
Mustaqil ishi № 2
Bajardi:Rofiyev Olamgir
Tekshirdi: Matyakubov Marks
TASHKENT – 2022
Variant № 26
26. Chorva mollarini to‘yimli oziqlantirish uchun har chorva moli bir kunda А oziqа moddasidan kamida 60 birlik, B oziqаdan kamida 50 birlik va C oziqa moddasidan kamida 12 birlik qаbul qilishi kerak. Ko‘rsatilgan oziqа moddalar 3 xil turdagi yem mаhsulоtlаri tarkibida mavjud. Har 1 kg yem mаhsulоti tarkibidagi oziq moddalarning miqdоri quyidagi jadvalda keltirilgan:
2-jadval
Oziq moddalar
|
1kg yem mаhsulоti tarkibidagi oziq moddalar miqdori
|
I
|
II
|
III
|
A
|
1
|
3
|
4
|
B
|
2
|
4
|
2
|
C
|
1
|
4
|
3
|
Agar 1 kg I, II va III turdagi yem mаhsulоtlаrining bahosi mos ravishda 9, 12 va 10 shartli birlikdan iborat bo‘lsa, bahosi eng arzon bo‘lgan hamda zarur to‘yimlilikka ega bo‘lgan kunlik rasion qаndаy bo‘lаdi Masalaning matematik modelini tuzing.
4. Solve the given LPP using the simplex method;
|
| |
Bug’-qozon qurilmalarida azot oksidlaridan selektiv katalitik qaytarilish (SKQ) usuli yordamida tozalash

|
Bug’-qozon qurilmalarida azot oksidlaridan selektiv katalitik qaytarilish (SKQ) usuli yordamida tozalash
|
bet | 7/9 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 468,58 Kb. | | #101774 |
Bog'liq ATMOSFERA HAVOSINI AZOT OKSIDLARIDAN TOZALASH1.4.4. Bug’-qozon qurilmalarida azot oksidlaridan selektiv katalitik qaytarilish (SKQ) usuli yordamida tozalash.
Ushbu usul chiqindi gazlardagi azot oksidlarini ammiak bilan katalizator yordamida azot va suvgacha qaytarishga asoslangan:
6NO + 4NH3 = 5N2 + 6H2O,
6NO2 + 8NH3 = 7N2 + 12H2O.
Reaktsiyani yuqori sifatda ketishi (98% gacha) uchun ammiakni stexiometrik jixatdan ozroq ko’p olinadi. Tozalash jarayonida alyumovanadiyli va alyumomargantsevovanadiyli katalizatorlar ishlatiladi. Ularning ishlash davri 2-5 yilni tashkil etadi. Jarayonning prinsipial sxemasi 1.6-rasma berilgan.
1.6-rasm. SKQ usulining sxemasi: A – kotel; B – chang tozalash tizimi;C – ammiak bug`latgichi; D – katalitik reaktor; E – havo isitgichi
Jarayonning kamchiligi shuki, uni tor haroratli oraliqda (180-320 0C) olib borish kerak bo’lib, buning uchun juda aniqlikda haroratni boshqarish talab qilinadi. Chunki harorat tushib ketsa katalizator yuzasida ammoniy nitrat tuzlari hosil bo’lishi jarayonni ketishini sekinlashishiga sabab bo’ladi. Haroratni 320 °C haroratdan ortib ketishi esa quyidagi reaktsiya ketishiga sabab bo’ladi:
4NH3 + 5O2 = 4NO + 6H2O.
Bu jarayonning yana bir tomoni, uni olib borish uchun kelayotgan gaz turli katalitik zaxar xisoblangan gazlar (oltingugurtli, ftorli va xlorli) dan holi bo’lishi kerak.
1.5. Bug’-qozon qurilmalarida azot oksidlaridan selektiv nokatalitik qaytarilish (SNKQ) usuli yordamida tozalash
Ushbu usul yonish kamerasiga 850-1100 0С haroratda ammiak yoki parchalanganda ammiak hosil qiluvchi (karbamid, ammiakli suv va b.) moddalarni kiritishga asoslangan. Usulning sxemasi rasmda ko’rsatilgan.
Azot oksidlari ammiak bilan selektiv reaktsiyasi natijasida molekulyar azot va suvga aylanadi:
6NO + 4NH3 = 5N2 + 6H2O,
6NO2 + 8NH3 = 7N2 + 12H2O.
1.7-rasm. SNKQ usuli sxemasi.
SNKQ jaranyonda ammiakni sarfi stexiometrik nisbattan yuqori bo’lishi sababi tutun gazlarida orticha kislorod miqdori 1% dan oshmasligi maqsadga muvofiqdir, chunki ammiak kislorod bilan oksidlanib yana NOx hosil bo’lishi mumkin. Ushbu usul bilan tozalash samaradorligi 60–70 % dan oshmaydi.
Jarayonning optimal harorati 950 0C, lekin 1000 0Cdan baland haroratda salbiy reaktsiyalar ketishni boshlaydi, ya`ni ammiak oksidlanib azot oksidlari hosil bo’lishi mumkin. Agar harorat 900 0C dan tushishni boshlasa ammiak reaktsiyaga kirishmay qolib ketadi, bu esa atmosferaga amiakni chiqib ketishiga sabab bo’ladi, ammiak ham o’z navbatida zaxarli modda hisoblanadi.
|
| |
Adsorbsiya - Atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash

|
Atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash
|
bet | 8/9 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 468,58 Kb. | | #101774 |
Bog'liq ATMOSFERA HAVOSINI AZOT OKSIDLARIDAN TOZALASH1.6. Adsorbsiya.
Azot oksidli chiqindi gazlarni tozalashning ushbu usuli ularni qattiq moddalar: aktivlangan ko’mir, seolitlar, silikagellar va b. ga yuttirilishiga asoslangan. Ushbu jarayonning prinsipial sxemasi 1.8-rasmda ko’rsatilgan.
Ushbu usulning yutug`i uning tozalash samaradorligi 95 % dan kam emasligida. Kamchiligi esa bunday usul uchun ikki marotaba ko’proq jixozlar talab qilinishi va jarayonning uzlukli borishida, ya`ni regeneratsiya uchun qo’shimcha qurilma va vaqt kerak.
Jarayon 120 0С dan past haroratda olib boriladi.
1.8-rasm. Adsorbtsion usul sxemasi: A– kotel; B – chang tozalash tizimi; C – yutilishdagi adsorber; D – regeneratsiyadagi adsorber.
Tayanch iboralar:
Kimyoviy reaktor – kimyoviy texnologik jarayonlar kimyoviy reaksiyalarni massa almashinishi (diffuziyasi) bilan birgalikda olib boriladigan qurilmaga aytiladi.
Kataliz – (yunoncha “katalysis” – “yo’q qilish”, “parchalash”) kimyoviy reaksiyani termodinamik jixatdan ruxsat etilgan yo’nalishlaridan birining katalizator(lar)(oraliq birikmalar nazariyasiga ko’ra, reaksiya ishtrokchilari bilan oraliq kimyoviy o’zaro bir necha bor ta’sirlashib va oraliq kimyoviy o’zaro ta’sirlarning har bir sikldan keyin kimyoviy tarkibini tiklaydi) ta’siri ostida selektiv tezlashishiga aytiladi.
Katalitik reaktor – kataliz jarayoni boradigan kimyoviy reaktor.
NSKQ – noselektiv katalitik qaytarilish.
SKQ – selektiv katalitik qaytarilish.
SNKQ – selektiv nokatalitik qaytarilish.
Adsorbsiya (lotin. “ad” – “ustida”, “sorbeo” – “yutaman”) – gazlarni qattiq modda (adsorbent) lar yuzasiga selektiv yutilsh jarayonlariga aytiladi. Adsorbentlarga aktivlangan ko’mirlar, seolitlar va silikogellar misol bo’la oladi.
Nazorat uchun savollar:
Yonish jarayonida azot oksidlarining hosil bo‘lish miqdorini kamaytiruvchi qanday tadbirlar mavjud?
Yonish jarayonida azot oksidlari qanday hosil bo‘ladi?
Tutun gazlarini retsirkulatsiyasi va havoni berish usuli azot oksidlarining miqdorini kamayishiga qanday ta’sir ko'rsatadi?
Yonilg‘ini ikki va ko‘p bosqichli yoqish azot oksidlarining hosil bo‘lishiga qanday ta’sir ko'rsatadi?
Azot oksidlarini ushlab qolish uchun qanday adsorbentlar qo'llaniladi?
Azot oksidli chiqindi gazlarni katalitik zararsizlantirish uchun katalizator sifatida qaysi metallar ishlatiladi?
Katalitik tozalash jarayonida qanday reaksiyalar sodir bo'ladi?
Azot oksidlarini katalitik zararsizlantirish uchun gaz-qaytaruvchi sifatida qaysi gazlar ishlatiladi?
Yuqori haroratda o‘tkaziladigan katalitik tozalash jarayonining texnologiyasi qanday amalga oshiriladi?
Gazlarni azot oksidlaridan katalitik selektiv tozalash texnologiyasi qanday amalga oshiriladi?
Selektiv katalitik tozalash jarayonida qanday kimyoviy reaksiyalar boradi?
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
654
qonuniy himoya va nazorat qilish, ma’lumotlardan qanday foydalanish, almashish
va saqlash bilan bog‘liq juda masalalarni ko‘rib chiqish zaruratini yaratadi.
Ma’lumotlarga egalik huquqlari, ayniqsa, juda ko‘pchilik insonlar o‘z shaxsiy
ma’lumotlarini ochiq baham ko‘radigan ijtimoiy platformalar kontekstida juda
dolzarb. Ochiq ijtimoiy platformalarda baham ko‘rilgan ma’lumotlarning egasi
kimligi va foydalanuvchilar o‘z ma’lumotlariga nisbatan qanday huquqlarga egaligi
haqidagi savollar omma uchun qiziq. Maqolada ma’lumotlarga egalik va
foydalanuvchi huquqlari bilan bog‘liq tushunchalarni xalqaro va milliy qonun
hujjatlaridan kelib chiqib o‘rganiladi hamda ushbu tushunchalar atrofidagi huquqiy,
axloqiy va ijtimoiy ta’sirlarni ko‘rib chiqiladi. Mavjud me'yoriy-huquqiy bazalar,
ijtimoiy platformalarning xizmat ko‘rsatish shartlari o‘rganiladi. Raqamli muhitda
ulashilayotgan ma’lumotlar uchun mas’uliyatni oshirish va ularning ustidan nazorat
o‘rnatish, foydalanuvchi huquqlarini himoya qilish bugungi kunda juda muhim
masala hisoblanadi.
Sizningcha, dunyoni hozir qaysi soha boshqaryapti? Siyosatmi, iqtisodiyotmi,
ijtimoiy, balki madaniy soha? Menimcha, bugun nafaqat ijtimoiy munosabatlarni,
balki butun dunyoni axborot texnologiyalari - raqamlashtirish sohasi boshqaryapti.
Raqamlashtirish istalgan masofada aloqa o‘rnatadi, korxonada mahsulot ishlab
chiqaradi, pullaringizni boshqaradi, samolyotingizni uchiradi, chirog‘ingizni
yoqadi, internetga ulaydi, davlat bilan xat-hujjatingizni osonlashtiradi, bolangizni
tug‘ilgandan boshlab bog‘chaga ro‘yxatga qo‘yadi, ishxonada qog‘ozingizni
kamaytiradi, do‘kondan xaridingizni keltirib beradi, tarmoqlarda sizning virtual
hayotingizni yaratadi. Va eng muhimi, raqamlashtirish odamni, jamiyatni, davlatni
taraqqiyotga olib chiqadi. Bu soha dunyoning boy davlatida yashaysizmi yoki
kambag‘al, imkoniyatlaringizni tenglashtiradi, chunki u sizni global dunyoning
barcha xizmatlariga bog‘lab beradi. Dunyo allaqachon raqamlashtirish poygasini
boshlab bo‘lgan.
Usullar
Maqola davomida ijtimoiy platformalar misolida shaxsga doir ma’lumotlar,
foydalanuvchi huquqlariga nisbatan ta’siri ko‘rib chiqiladi. Bugungi kunda dunyo
bo‘ylab 5.16 milliard aholi internetdan foydalanish imkoniyatiga ega. Shulardan naq
|
| |
– rasm - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 11/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin3.5. – rasm. Havoni izoentalpiyali va izotermik namlanish rejimi ko‘rsatilgan I-d –diagrammasi
Nam termometr sharchasining sirtida sodir bo‘layotgan adiabatik jarayonni ko‘rib chiqaylik (3.5 – rasmga qarang)
I2= I1+(W/G)t2cw yoki I2-I1= (W/G)t2cw; (3.17)
d2 /1000= d1/1000+W/G yoki (d2 -d1)/1000= W/G; (3.18)
(3.17) ifodani (3.18) formulaga bo‘lganda, olamiz:
= (I2-I1)/(d2 -d1)·1000=t2cw=tncw (3.19)
SHunday qilib, nam termometr sharchasining sirtidagi jarayon burchak koeffitsientining =tncw ga teng bo‘lgan qiymatida sodir bo‘ladi. Bu erdan, aytish mumkinki, adiabatik (izoentalpiyali) jarayon faqat tn=0S qiymatida bo‘lishi mumkin. Qolgan boshqa hollarda izoentalpiyalikdan chetga chiqish kuzatiladi.
Izotermik namlanish jarayoni. Agar havoga, u quruq termometr bo‘yicha ega bo‘lgan haroratiga teng haroratli bug‘ berilsa, unda havo o‘zining haroratini o‘zgartirmasdan turib, namlanadi. Havoni bug‘ bilan izotermik namlanish jarayonini I-d-diagrammasida t=const chiziqlar bo‘yicha kuzatish mumkin. Parametrlari 1-nuqta bilan aniqlangan havoga bug‘ berilsa (3.5 – rasmga qarang), havoning holati t1=const chizig‘i bo‘yicha o‘zgaradi (chapdan o‘ngga). Namlanishdan so‘ng bu izoterma bo‘yicha havoning holati ixtiyoriy nuqtaga mos bo‘lishi mumkin, masalan, d2 namlik assimilyasiyasida 4- nuqta. Mazkur jarayonda havoning oxirgi holati t1 chizig‘ining va =100 chizig‘ining kesishish nuqtasi 5 dir.
|
| |
-rasm - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 10/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin3.4-rasm. Isitish va sovitish jarayonlari ko‘rsatilgan I-d – diagrammasi
Havoga qanchalik ko‘p issiqlik berilsa, u shunchalik ko‘p qiziydi va d1=const chizig‘i bo‘yicha isitilgan havoning holatiga mos bo‘lgan nuqtasi yuqoriroq joylashadi. 3.4-rasmda u 2-nuqtaga mosdir, bunda har 1 kg havoning quruq qismiga I1 kJ issiqlik berilgan bo‘ladi.
Sovuq quruq sirt bilan konvektiv issiqlik almashinish natijasida havo sovish jarayonida faqat oshkora issiqlikni beradi. I-d-diagrammasida bu jarayon d=const chizig‘i bo‘yicha yuqoridan pastga bo‘lgan yo‘nalishga mosdir; masalan, 1-holatdan 3-holatgacha havo soviganda (3.4-rasm. qarang) 1kg. havoning quruq qismidan I2 kJ issiqlik olingan bo‘ladi.
Faqat oshkora issiqlikni berish bilan oqib o‘tadigan havoning sovitish jarayoni, 4-nuqtagacha (3.4-rasm. qarang), ya’ni d1= const nurning = 100 chizig‘i bilan kesishguncha sodir bo‘lishi mumkin. Bu nuqta havoning shudring nuqtasiga mosdir. Sovitish davom etilsa, havodagi suvning bug‘lari kondensatsiyalanadi va havoning issiqlik namlik holatining o‘zgarishi = 100 chizig‘i bo‘yicha pastga chap tomonga yo‘nalgan bo‘ladi, masalan 5-nuqtagacha = 100 chizig‘i bo‘yicha sovitish faqatgina oshkora issiqlikni berish bilan bog‘liqdir, shuning uchun bu jarayon murakkabroq bo‘lgan issiqlik va namlik almashish jarayoniga kiradi.
Adiabatik namlanish jarayoni. Suvning yupqa qatlami yoki tomchisi havo bilan kontaktda bo‘lganda nam termometr haroratni qabul qiladi. Bunday haroratga ega bo‘lgan suv bilan havo kontaktga bo‘lganda, havoni adiabatik (izoentalpiyali) namlanish jarayoni sodir bo‘ladi. I-d-diagrammada bunday jarayon I=const chizig‘i bo‘yicha yo‘nalgan bo‘ladi (chapdan pastga o‘ng tomonga). Agar 1 holatidagi havo (3.6-rasm) nam termometr harorati tn1 ga teng bo‘lgan suv bilan kontaktda bo‘lsa, unda uning holati I1=const chizig‘i bo‘yicha o‘zgaradi, masalan, 2-nuqtagacha, bunda 1kg havoning quruq qismida d1 g. namlik assimilyasiyalanadi (aralashib ketadi). Mazkur jarayonda havoning oxirgi namlik bilan to‘yingan holati 3-nuqtada jarayon nuri va = 100 egri chizig‘ining kesishgan joyidir.
Konditsiyalashda ko‘pincha havoni retsirkulyasiyali suv bilan adiabatik namlashdan foydalaniladi. Buning uchun purkash kamerasida suv yana nasos yordamida olinadi. Suv havo bilan uzluksiz kontaktda bo‘lgach, nam termometr haroratiga yaqin haroratga ega bo‘ladi va kichik miqdorda (1-3% gacha) bug‘lanib, kameradan o‘tayotgan havoni namlaydi. Haqiqiy jarayon I=const chizig‘idan, nam havodagi suv bug‘i ulushining issiqlik sig‘imi ortishi natijasida biroz yuqoriga siljiydi, lekin bu siljish amalda yo‘q darajada kamdir.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 653-661
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 8, 2023. NOVEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
658
milliardlab odamlarning ma’lumotlariga kirish huquqiga ega bo‘lishi mumkin.
Birgina Google Play’da TikTok ilovasi olti yarim yil ichida (2015-yil sentabr oyidan
beri) 1 milliard martadan ortiq yuklab olingan. Apple bunday statistikani taqdim
etmaydi. Biroq, App Store’ning rus segmentida TikTok Entertainment
kategoriyasida birinchi o‘rinda, Amerika segmentida esa uchinchi o‘rinda turishi
vaziyat jiddiy ekanini ko‘rsatyapti. Ehtimol, tadqiqot o‘tkazilgandan keyin bir necha
oy ichida TikTok ishlab chiquvchilari dastur kodiga ba’zi o‘zgarishlar kiritgan
bo‘lishi mumkin. Biroq, mashhur dasturda bunday tajovuzkor kuzatuv usullari
mavjudligi haqiqati hech bo‘lmaganda foydalanuvchilarni ogohlantirishi kerak.
TheWrap bilan suhbatlashgan axborot xavfsizligi bo‘yicha mutaxassislarning
ta’kidlashicha, TikTok ilovasi va umuman butun ijtimoiy tarmoq foydalanuvchi
qurilmalari va ularning faoliyatini kuzatish uchun ancha kengroq vositalardan
foydalanadi. Ular Xitoy loyihasini amerikalik Facebook va Twitter bilan taqqoslab,
ikkinchisi foydalanuvchilarni kuzatishda ancha faol emasligini aytishdi.
TikTok-da mashhurlik bilan bog‘liq muammolar yo‘q. TikTok foydalanuvchi
ma’lumotlarini boshqarish usuli ham axborot xavfsizligi bo‘yicha mutaxassislarni
chalg‘itadi. Shunday qilib, ijtimoiy tarmoq undan reklama sotib olgan sheriklariga
noyob qurilma identifikatorlaridan foydalanish imkoniyatini bajonidil taqdim etadi.
Bu nafaqat TikTok, balki minglab reklama beruvchilar ham foydalanuvchilarni
kuzatishi mumkinligini anglatadi. Bundan tashqari, TikTok ilovasi ByteDance
tomonidan ishlab chiqilgan ko‘plab kutubxonalar bilan bog‘langan bo‘lib, ularga
uchinchi tomon dasturchilari kirish imkoniga ega emas. Bu shuningdek, dasturiy
ta’minot xavfsizligi auditini murakkablashtiradi va mualliflarga uni tobora ko‘proq
yangi kuzatuv tizimlari bilan to‘ldirishga imkon beradi. Milliardlab odamlarning
ongida iOS platformasi asosan yopiq tabiati tufayli Android-ga qaraganda
xavfsizroq degan fikr uzoq vaqtdan beri mustahkam o‘rnashib qolgan. Biroq,
TikTok holatida bu mutlaqo to‘g‘ri bo‘lmasligi mumkin. Tadqiqot natijalariga ko‘ra,
TikTok’ning iOS versiyasida Android ilovasida qo‘llanilganidan farqli bo‘lgan
videopleerning moslashtirilgan versiyasidan foydalaniladi. Tadqiqot mualliflari, bu
dasturning umumiy barqarorligiga ijobiy ta’sir ko‘rsatishini ta’kidlaydilar, ammo u
xavfsizlikka xavf tug‘dirishi mumkin.
TikTok ning mashhurligi ko‘plab raqobatdosh xizmatlarning, shu jumladan
mavjud platformalar asosidagi xizmatlarning paydo bo‘lishiga ta’sir qilmay
qolmadi. Misol uchun, ilgari Facebook nomi bilan mashhur bo‘lgan Meta Instagram
|
| |
Adabiyotlar ro’yhati - Atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash

|
Atmosfera havosini azot oksidlaridan tozalash
|
bet | 9/9 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 468,58 Kb. | | #101774 |
Bog'liq ATMOSFERA HAVOSINI AZOT OKSIDLARIDAN TOZALASHAdabiyotlar ro’yhati:
Саулин Д.В. Энерготехнология химических производств: Изд-во Перм. нац. исслед. политехн. ун-та, 2016. – 150 с;
Musayev, M.N. Sanoat chiqindilarini tozalah texnologiyasi asoslari: Oliy o‘quv yurtlarining 5850100 – Atrof-muhit muhofazasi yo'nalishi talabalari uchun darslik; O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta-maxsus ta’lim vazirligi; – Т.: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2011. – 500 b.
Тимоннн А.С. Инженерно-экологический справочник. Т. 1. – Калуга: Издательство Н. Бочкаревой, 2003. - 917 с.
Разва А.С. Лекции по курсу: «Природоохранные технологии в промышленной теплоэнергетике». Методы и технологии очистки дымовых газов от оксидов азота. Томск 2010. – 27 с.
|
| |
Mövzu 8 - «AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor

Mövzu 8: Tullantıların dövlət proqramı..........................
|
9
|
Mövzu 9: Əlvan metal tullantılarının təkrar emalı..........
|
10
|
Mövzu 10: Mis tullantılarının təkrar emalı......................
|
10
|
Mövzu 11: Daş-kömür və neftin alternativ əvəzlənməsi.
|
11
|
Mövzu 12: Utilizasiya qurğuları və onlardan istifadə üsulları.........................................................................
|
12
|
Mövzu 13: Piroliz prosesi..............................................
|
12
|
Mövzu 14: Məlumat sisteminin elmi – metodik təminatı
|
13
|
Mövzu 15: Müasir kimya sənayesində termodinamiki analiz üsulları...............................................................
|
14
|
II Hissə......................................................................................
|
15
|
Mövzu 1: Ətraf mühitin sənaye və məişət tullantıları ilə çirklənməsinin mühafizə problemləri.........................
|
15
|
|
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor - bet 29

|
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
bet | 29/32 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #230621 |
Bog'liq «AZ rbaycan hava yollari» qsc miLL aviAS ya akademiyasi tullantEx – kimyəvi;
Eq – istilik;
EV – maddə axını ilə əlaqədar eksergiya;
EU – şüalanma ilə əlaqədar eksergiyalardır.
İdeal iş, ideal mükəmməllik yalnız dönər proseslərdə olur. Xüsusən Karno tsikli ilə işləyən proseslərdə olur. Real proseslərdə dönməzliklə əlaqədar eksergiya balansı tsiklini mükəmməlliyi ilə əlaqədar baş verən itkiləri nəzərə alır. Əgər heç bir itki baş verməzsə, tam izolyasiya olunmuş sistemlərdə eksergetik faydalı iş əmsalı vahidə bərabər olur. Sistemin mükəmməlliyi pozulduqca, eksergetik faydalı iş əmisalı vahiddən kiçik olur. Sistemin eksergenit faydalı iş əmisalı aşağıdakı düstur ilə ifadə olunur.
Düsturdan göründüyü kimi, sistemdə eksergiya itkiləri sıfır olduqda , sisteminin eksergetik faydalı iş əmisalı vahidə bərabər olur.
Sistemdəki hər bir eksergiya növü ayrıca müvafiq düsturlarla hesablanır. Eksergiya itkisi hər bir elementdə baş verən entropiya dəyişikliyinə görə hesablanır.
Entropiyanın hesablanması qurğunun tempraturu və ə. m – in tempraturuına, həmçinin itki baş verən mühitin istilik tutumuna görə hesablanır.
Məlumdur ki, I dönər proseslərdə entropiya dəyişikliyi 0 – ra bərabərdir. II öz – özünə gedən dönməz proseslərdə isə entropiya 0 – dan böyük olur.
Yəni energetik itkilər əsasən prosesin dönməzliyi hesabına baş verir.
ƏDƏBИYYAT
1. Виноградова Н.Ф. Природопользование. М., 1994.
2. Кикова О.Ш. и др. Строительные материалы из отходов производства. //«Экология и промышленность Росии», №12, 1997.
3. Протасов В.Ф., Мольчанов А.В. Экология, здоровье и природопользование в Росии. М.: Финансы и статистика, 1995.
4. Экология. Учебное пособие. /под.ред. С.А.Боголюбова. М.: «Знание», 1997.
5. Равич Б.М., Окладников В.П., Лыгач В.Н. и др. Комплексное использование сырья и отходов. М.: Химия, 1988.
6. Избавление биосферы от токсичных отходов. Проблемы и пути ее эффективного решения. Соликамск, 1995.
7. Бикбулатов И.Х., Шарипов А.К. Хранилищереактор для избыточного активного ила, сырых остатков и шламов. // Инженерная экология. 2000, №5, С. 47 – 52.
8. Воловик А.В., Шелков Е.М., Долгоносова И.А. Переработка бытовых и промышленных отходов в высокотемпературной шахтной печи. // «Экология и промышленность России». – 2001, № 10, с. 9 – 12.
9.http.//WWW/mineral.ru-Dünyanın və Rusiyanın mineral ehtiyatları haqqında məlumat Mərkəzinin saytı.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor
|
MÜNDƏRİCAT - «AZƏrbaycan hava yollari» qsc miLLİ aviASİya akademiyasi tullantisiz istehsal metodik vəsait baki – 2014 Elmi redaktor

Giriş............................................................................................
|
3
|
I Hissə........................................................................................
|
5
|
Mövzu 1: Ətraf mühitin sənaye və məişət tullantıları ilə çirklənməsinin mühafizə problemləri.............................
|
5
|
Mövzu 2: Tullantısız və aztullantılı istehsala qoyulan tələblər..............................................................................
|
5
|
Mövzu 3: Tullantısız və aztullantılı istehsalın əsas istiqamətləri..................................................................
|
6
|
Mövzu 4: Xammal və tullantıların təsnifatı.....................
|
7
|
Mövzu 5: Xammalın tükənmə sürəti...............................
|
7
|
Mövzu 6: Təbii ehtiyatların sərf norması........................
|
8
|
Mövzu 7: Gələcək ehtiyatlar və texnologiya...................
|
9
|
|