nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLARBog'liq 12924 1 343A221729E3CA508A492877450B7DB22772E180FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Xalq badiiy hunarmandchilik va amaliy san'atini yanada rivojlantirishni
davlat
yo`li
bilan
qo`llab-quvvatlash
chora-tadbirlari
to`g‘risida.
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni, - T: “Toshkent
oqshomi” oynomasi, 2-aprel, 1997-yil, 38-son.
2. Azimov I. O`zbekiston naqshu nigorlari. – T.: G‘.G‘ulom nomidagi
adabiyot va san'at nashriyoti. 1987.
3. Axloq va odobga oid hadis namunalari. – T.: “Fan”, 1991.
4. Bulatov S.S. Ganchkorlik, naqqoshlik va Yog‘och o`ymakorligiga oid
adabiyotlarning izoxli lug‘ati. – T.: “Mehnat”, 1991.
5. Bulatov S.S. O`zbek xalq amaliy bezak san'ati, - T.: “Mehnat”, 1991.
6. Bulatov S.S. Ashurova M.O. Amaliy san'atdan qisqacha izoqli lug‘at.
– T.: qomuslar bosh taxririyati. 1992.
7. Bulatov S.S.Dadashev L. Naqsh alifbosi. – T.: “Cho`lpon”, 1999.
8. Zoxidov P. Sh. Zeb ichra ziynat. – T.: Adabiyot va san'at nashriyoti.
1985.
9. Zoxidov P. Sh. Farg‘ona naqshi. (Xalq ustasi Saidaxmad Norqo`ziyev
albomidan) – T.: O`z adabiy nashr, 1960.
10. Mirzaxmedov M.K. Boshlang‘ich badiiy naqsh ishlash metodikasi. – T
.: Adabiyot va san'at nashriyoti, 1981.
11. Nabiyev M. Rangshunoslik . – T .: O`qituvchi, 1995.
12. Ochiq osmon ostidagi muzey (Tuz. G.A.Pugachenkova) – T.: Adabiyot
va san'at nashriyoti. 1981.
13. Xasanov R. Boshlang‘ich sinflarda naqsh chizishga o`rgatish
mеtodikasi. – T.: O`qituvchi, 1972.
14. Qurbonov T. Odobnoma – T.: o`qituvchi, 1991.
15. Qosimov q. Naqqoshlik – T.: o`qituvchi. 1990.
16. Qosimov q. Naqqoshlik – T.: o`qituvchi. 1982.
17. O`zbekiston Respublikasining “Ta'lim to`g‘risida”gi qonuni va
“Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi” to`g‘risidagi qonun. – T.: O`zbekiston .
1998.
18. Egamov q. Bo`yoqlar bilan ishlash. – T.: O`qituvchi. 1981.
20. Usmonov O. Kamoliddin Beqzod va uning naqqoshlik maktabi. – T.:
“Fan”.
21. qulomov S. S. Bulatov S.S. Sharqona “Usta-shogird” odobi
O`zROUMTV
“O`quv adabiyotlar, jurnal va byullitenlarni nashrga tayyorlash” markazi,
2000.
|
| |
Şəkil 3.2 
Keçirici material
alüminium 
Alüminiumun xarakteristikaları

Şəkil 3.2
Keçirici material
alüminium
Alüminiumun xarakteristikaları:
-
dartılmada möhkəmlik həddi;
σ
dar
= 80÷160 M Pa
-
nisbi uzanma;
Δl/ l (1,2÷1,8) %
-
xüsusi müqavimət
= 0, 0295÷0,0290 mkOmm.
Alüminiumun markası A hərfi ilə başlayır, sonrakı rəqəm
alüminiumun faizlə miqdarını göstərir, məsələn A97
markasında 99,97 % alüminium vardır.
Elektrotexniki məqsədlər üçün alüminiumun xüsusi
markalarında A5E və A7E istifadə olunur, onlarda dəmirin və
100
silisiumun miqdarı müəyyən nisbətdə olur. Titanın,
vanadiumun, xromun və manqanın miqdarı isə 0,001%-ə qədər
endirilir. Yandırılmış alüminiumun dartılmada möhkəmlik
həddi 80 - 90MPa, nisbi uzanması 25-33% - dir.
Alüminiumun xüsusi müqaviməti 0,0289 mkOmm - dən çox
olmamalıdır.
3.5. Keçirici mis
Mis
– qırmızımtıl rəngli metaldır. Yer qatında onun
miqdarı 4,7.10
-3
% - dən çox deyil. Bu metal keçirici material
kimi çox geniş tətbiq tapmışdır. Bu onun texniki cəhətcə bir
sıra qiymətli xassələrə malik olması ilə əlaqədardır:
► kiçik xüsusi müqavimətə malikdir;
► yüksək mexaniki möhkəmdir;
► korroziyaya qarşi kifayət qədər davamlıdır;
► asan emal olunması (vərəq, lent, naqil şəklinə asanlıqla
düşə bilməsi);
► lehimlənmə və qaynaq edilmə qabiliyyətinə malik olması.
Kimyəvi təmiz misin xüsusi müqaviməti daha kiçikdir.
Misdə qarışıqların olması mexaniki və texnoloji xassələrinə
mənfi təsir etməklə yanaşı onun elektrik keçiriciliyini də
azaldır. Bismut və qurğuşun qarışıqları misin xassələrinə daha
pis təsir edir. Kükürd misin plastikliyini azaldır. Belə mis kiçik
temperaturlarda kövrəkləşir.
Misin tərkibində oksigenin olması onun mexaniki
xassələrini aşağı salır və xüsusi müqavimətini artırır.
|
IV. MAQNİT MATERİALLAR - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

130
►
diamaqnetizm;
►
paramaqnetizm;
►
ferromaqnetizm;
►
antiferromaqnetizm;
►
ferrimaqnetizm.
Elektrotexnika və radiotexnikada maqnit materialları
kimi ferro və ferrimaqnitlərdən istifadə olunur.
Diamaqnetiklərə
maqnit həssaslığı mənfi olan və bu
parametri xarici maqnit sahəsindən asılı olmayan maddələr
aiddir: inert qazlar, hidrogen, azot, mayelərin çoxu (su, neft və
onun məhsulları), bəzi metallar (mis, gümüş, qızıl, sink, civə,
qallium və s.), yarımkeçiricilərin çoxu (silisium, germanium),
üzvi birləşmələrin əksəriyyəti, qələvi-halloid kristalları, qeyri-
üzvi şüşələr və s. Diamaqnetiklərin maqnit həssaslığının
temperaturdan asılılığı çox zəifdir. Onların xarakterik cəhəti
qeyri-bircinsli
maqnit sahəsindən kənara
itələnməsidir.
Məsələn: elektromaqnit qütblər arasında şam yandırsaq, onun
alovu sahədən kənarlaşacaq.
Metalların elektrik keçiriciliyi

94
►Müxtəlif metal keçiricilərdən ibarət olan dövrədən, uzun
müddət elektrik cərəyanı keçdikdə
bir metal atomunun
digərinə keçməsi müşahidə olunmur;
►Metalları yüksək temperaturlara qədər qızdıqda sərbəst
elektronların istilik hərəkəti sürəti artır, onların ən sürətli-
ləri isə səthi potensial maneəsini dəf edərək
metaldan
çıxır;
►Sürətlə hərəkət edən keçiricini birdən saxladıqda ətalət
qanununa əsasən “elektron qazı” hərəkət istiqamətində
yerini dəyişir. Elektronların yerdəyişməsi, tormozlanmış
keçiricinin uclarında potensiallar fərqi yaradır;
►Eninə maqnit sahəsinə yerləşdirilmiş metal keçiricidən el-
ektronların trayektoriyasının əyilməsi nəticəsində eninə
e.h.q yaranır və keçiricinin elektrik müqaviməti dəyişir.
Lakin, sonralar klassik elektron nəzəriyyəsi ilə bəzi
təcrübi nəticələr arasında uyğunsuzluq yarandı. Bu nəzəriyyə
xüsusi müqavimətin temperatur asılılığının təcrübi nətəcilərinin
izahını verə bilmir, metalların təcrübədə tapılmış
istilik tutu-
munun qiyməti nəzəri hesablanmış qiymətdən çox az olur. Bu
və digər uyğunsuzluqları kvant mexanikası ilə
aradan qal-
dırmaq mümkün olur.
-Mavzu. Naqqoshlikda ishlatiladigan asbob-uskunalar va xom

91
2-Mavzu. Eng sodda naqsh elеmеntlarini chizish.
Mashg‘ulotning maqsadi. Naqshning kеlib chiqishi va uning
turlari. Eng sodda naqsh elеmеntlarini hosil qilish va chizish
bosqichlari. Naqqoshlikda ramziylik
Naqqoshlik maktablari naqsh
elеmеntlarining o`ziga xosligi. Sodda naqsh elеmеntlarini chizish
gеomеtriyasi. Simmеtriya, assimmеtriya,
siluyet kompanovka,
kompozitsiya haqida tushuncha bеrish.
Amaliy mashg‘ulot. Naqsh elеmеntlari barglar, novdalar,
g‘uncha, gajak, bofta, tanob, madoxil shkufta,
va ramziy naqsh
elеmеntlarini chizishni mashq qilish.
Fanlararo aloqa. Chizmachilik, gеomеtriya, qalam tasvir.
3-Mavzu. Oddiy naqsh namunalarina qalamda chizish.
Mashg‘ulotni maqsadi: Naqsh elеmеntlarini o`zaro tеnglik
nisbatlarida chiroyli chizilishiga e'tibor bеrish.
Boshlanqich naqsh
kopozitsiyalarini tuzish usullari haqida qisman ma'lumot bеrish. Oddiy
naqsh namunalarining nomlari va tartib sonlarini yodda saqlash:
Bodom guli (1-gul)
Pеchak islimi (2-gul yak raftor)
Bargli raftor islimi (3-gul)
Bargli islimi (4-gul)
Aylana shkufti islimi (5-gul)
Mеxrobli islimi (6-gul)
Islimi bofta (7-gul)
qo`sh mеxrobli islimi (8-gul )
Patnisgul islimi (9-gul)
Islimi shkufta (10-gul)
Naqsh namunalarini o`ziga xos qoidalariga rioya etilgan holda
chizish.
Amaliy mashg‘ulot
Bеrilgan naqsh namunalarini tartib rahamlari bo`yicha. Albomga
ikki nusxada chizib chiqish. Chizish davomida aniq o`lchov va
joylashtirish (kompanovka) qoidalariga e'tibor bеrish. Fanlararo aloqa:
chizmachilik, gеomеtriya, qalam tasvir.
-mavzu. Zamonaviy diniy harakatlar va sektalar

203
13-mavzu. Diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va
yo`nalishlari
Diniy fundamentalizmning tarixi va rivojlanish bosqichlari. Radikalizmning
paydo bo‘lishi sabablari va oqibatlari. Diniy radikalizmning shakllanishiga ta’sir
etuvchi omillar. Diniy aqidaparastlik (fanatizm), ekstremizm paydo bo‘lishining
ijtimoiy-tarixiy zaminlari va rivojlanishi. Markaziy Osiyo mintaqasida faoliyati
kuzutilgan diniy ekstremistik harakatlarning maqsadlari. Sog‘lom va maʼrifiy
mazmunga ega bo‘lgan sof islomiy tushunchalarning g‘arazli maqsadlarda talqin
etilishining oqibatlari. Terrorizmning mohiyati va uning shakllari. Diniy shiorlar
ostidagi terrorizm amaliyotining oqibatlari. Xalqaro terrorizmning mohiyati.
AlQoida, ixvanul muslimin, ISHID, boko xaram tashkilotlarining dunyo
hamjamiyati xavfsizligiga tahdidi, ularga islom tashkilotlari va musulmon ulamolari
tomonidan berilgan raddiyalar. O‘zbekistonda sodir etilgan terroristik harakatlar va
ularning barqaror taraqqiyotga ta’siri: Turkiston islom harakati, akromiylar, soxta
salafiylik, vahobiylik, xizbut tahrir va nurchilik harakatlari tarixi, maqsadlari, ularga
islom tashkilotlari va musulmon ulamolari tomonidan berilgan raddiyalar.
O‘zbekiston davlat siyosatida radikal oqimlarga qarshi kurashning yo‘nalishlari.
Şəkil 3.3 - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

102
və karbon qazının təsiri ilə misin üzərində, adətən, karbonat
əsaslı yaşıl plyonka yaranır.
Mis 200
0
S-yə qədər qızdırıldıqda o, tədriçən oksi-
dləşərək öz üzərində mis oksidindən (CuO) mühafizə plyon-
kası yaradır. Misin intensiv oksidləşməsi 225
0
S-dən yuxarı
temperaturlarda başlanır.
Misin tətbiq sahəsi onun mexaniki və elektrik xassələri
ilə təyin olunur. Yumşaq misin xüsusi elektrik müqaviməti
20
0
S-də 0,01724 mkOmm-dən çox olmur. Ondan müxtəlif en
kəsiyə və formaya malik keçirici kimi kabellərinin da-
marlarının hazırlanmasında, dolaq və montaj naqilləri və s.
kimi istifadə olunur. Bundan başqa lentşəkilli misdən rabitə
və radiotezlikli kabellərin ekranlaşdırılması üçün istifadə
olunur.
Bərk misin xüsusi elektrik müqaviməti 20
0
S-də 0,0190
mkOmm - dən çox olmur. Ondan əsasən, mexaniki möhkəm-
lik, bərklik, sürt Alüminiumun tərkibində qarışıqların olması
(dəmir, silisium, mis, sink, titan və s.) onun keçiriciliyini
azaldır və mexaniki xassələrinə təsir edir. Qarışıqların
miqdarından asılı olaraq, sənayedə üç növ alüminium istehsal
edilir. Xüsusi təmiz (qarışığı 0,001% - dən çox olmayan),
yüksək təmiz (0,05% - dən çox olmayan) və texniki təmiz
(1,0% - dən çox olmayan).ünməyə davamlılıq, elastiklik tələb
olunan yerlərdə istifadə olunur. Misin qarşısında belə tələblər
kontakt naqillərinin, paylayıcı qurğularının şinlərinin, elektrik
maşınlarının kollektorlarının və s. hazırlanmasında qoyulur.
Katodolüminessensiya - - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

129
buna misal ola bilər. Müxtəlif canlı orqanizmlərdə
(işıldaböcəklər,
molyuskalar və s.)
baş
verən
xemilüminessensiyaya biolüminessensiya da deyilir.
Bərk
cisimlərin
lüminessensiyaetmə
xassəsi
və
şüalanmanın spektrinin quruluşu onların tərkibindəki aşqarların
kimyəvi təbiətindən və konsentrasiyasından, eləcə də qəfəs
quruluşundakı defektlərin (məxsusi defektlərin) tipindən,
sıxlığından asılı olur. Aşqar atomları qadağan olunmuş zonanın
daxilində lokal enerji səviyyələri yaradır. Həmin səviyyələr
maddənin lüminessensiya etməsində başlıca rol oynadığından,
onları yaradan aşqarlar - aktivatorlar (fəallaşdırıcılar) adlanır.
Konstantan - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

97
Cədvəl 3.2
Verilən cədvəldən göründüyü kimi nixrom Fe - Ni - Cr sis-
temli ərinti olub, 55 - 78 % Ni , 15 - 25% Cr, 1,5% Mn və qal-
anı dəmirdən ibarətdir, onun xüsusi müqaviməti
1,0
-
1,2
mkOmm
-dir.
Tərkibində olan dəmirin artırılması ilə bu ərinti ferro-
nixrom adlanır. Nixromlar yüksək texnolojilik xüsusiyyətinə
malikdir, nazik naqillər və lentlər hazırlana bilir. Bu istiliyə
davamlı ərintidən elektrik qızdırıcı elementlər hazırlanılır.
Fexral və xromel yüksək hərarətə davamlı Fe - Cr - Al
sistemli 12 - 15% Cr, 3,5 - 5,5% Al, 0,7% Mn, 0,6% Ni, və
qalan hissəsi dəmirdən ibarət olan ərintidir,
1,2 -
1,4
mkOmm
- dir.
Bu ərintilər nixroma nisbətən az texnoloji olub, onlardan
nazik naqil və lent hazırlamaq çətin olur. Bu ərintilər yüksək
kimyəvi davamlı olmaları ilə fərqlənir.
Qızmaya davamlı ərintilər qızdırıcı elementlərin hazır-
lanmasında istifadə olunur. Bunlara dəmir, nikel, xrom və
alüminium əsasında hazırlanılan nixrom, ferronixrom, fexral
See discussions, stats, and author profiles for this publication at - bet 72

127
Deformasiya istilik genişlənməsi, maqnit və elektrik
sahələrinin, həmçinin xarici mexaniki qüvvələrin təsirinin
nəticəsi ola bilər.
Bərk kristallik cisim mexaniki deformasiya olunduqda
atomlararası məsafənin artması və ya azalması (dartılma və ya
sıxılma) nəticəsində yükdaşıyıcıların konsentrasiyası və
yürüklüyü dəyişir. Bu da, öz növbəsində, kristalın elektrik
keçiriciliyinin dəyişməsinə səbəb olur.
3.14. Lüminessensiya Lüminessensiya - cismin verilmiş temperaturda istilik
şüalanmsından əlavə baş verən və sürəkliyi 10
-10
san. böyük
olan şüalanmasıdır. Lüminessensiya alınma qabiliyyətinə malik
maddələr
lüminaforlar
adlanır.
Kristallik
qeyri-üzvi
lüminaforlara kristallofosfor deyilir. Yarımkeçiricinin keçirici
zonasında lokal səviyyələr yaradan materialın işıqlanmasını
təmin edən aşqar atomları lüminessensiya aktivatorları adlanır.
"Lüminessensiya" anlayışının özü ilk dəfə Y. Videman
tərəfindən təklif olunmuşdur.
Lüminessensiya tarazlıqda olmayan proses olduğundan,
onu yaratmaq üçün materialı müxtəlif həyacanlaşdırma yolu ilə
termodinamik
yarazlıq
halından
çıxarmaq
lazımdır.
Lüminessensiya xarici təsirlərdən yaranır. Həyacanlaşdırmanın
növündən asılı olaraq lüminessensiyanın fotolüminessensiya,
katodolüminessensiya, elektrolüminessensiya, radiolümine-
ssensiya, xemiolüminessensiya kimi növləri mövcuddur.
Fotolüminessensiya - işığın təsiri ilə yaranır və
Stoks -
Lommel qanununa tabedir. Belə ki, bu qanuna görə şüalanma
spektrinin maksimumu udulma spektrinin maksimumuna
128
nəzərən uzun dalğalara tərəfə sürüşür. Həyacanlandırıcı işığın
enerjinin bir hissəsi istiliyə çevrilir. Yüksək optik sıxlığa malik
lazer şüaları vasitəsi ilə həyəcanlaşma yaratdıqda Stoks-
Lommel qanunundan kənara çıxmalar müşahidə olunur. Belə
lüminoforlar antistoks lüminoforları adlanır və onların köməyi
ilə infraqırmızı lazer şüalarını görünən şüalara çevirmək olur.
Paramaqnetiklərə - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

|
See discussions, stats, and author profiles for this publication atBog'liq Elektrotexnikimateriallar-drsvsaiti20201Paramaqnetiklərə
maqnit həssaslığı müsbət olan və bu
parametri xarici maqnit sahəsindən asılı olmayan maddələr
aiddir. Paramaqnetiklərdə atomlar, hətta xarici sahə olmadıqda
belə, elementlər maqnit momentinə malik olur, lakin istilik
hərəkəti
nəticəsində
bu
maqnit
momentləri
xaotik
paylandığından, onlarda maqnitlənmə sıfra bərabər olur. Xarici
maqnit sahəsi maqnit momentlərinin əsasən bir istiqamətdə
yönəlməsinə şərait yaradır, istilik enerjisi və maqnit
nizamlanmasına əks-təsir göstərir. Ona görə də paramaqnit
həssaslıq temperaturundan çox asılıdır. Müsbət maqnitləşməyə
malik olduğundan paramaqnetikləri qeyri-bircins maqnit
sahəsinə yaxınlaşdırdıqda ora cəzb olunurlar.
131
Ferromaqnetiklərə
qiymətcə böyük müsbət maqnit
həssaslığına malik olan və bu parametri maqnit sahə
gərginliyindən və temperaturdan çox asılı olan maddələr aiddir.
Onların daxilində atomların maqnit momentlərinin pararel
yönəldiyi
makroskopik
hissələr
mövcuddur.
Ferromaqnetiklərin əsas xüsusiyyəti onların nisbətən zəif
maqnit sahələrində doyma halına qədər maqnitlənməsidir.
Antiferromaqnetiklərdə
maqnit həssaslığı müsbətdir,
qiyməti çox kiçikdir (K
m
=10
-3
–10
-5
) və temperaturdan kəskin
asılıdır. Antiferromaqnetiklər qızdırıldıqda paramaqnit halında
faza keçidi baş verir. Antiferromaqnetizm xromda, kalium
permanqanatda, aztapılan elementlərdə (Ce, Nd, Sm, Tm və b.)
müşahidə olunur. Keçid qrupunun metalları əsasında alınmış
sadə kimyəvi birləşmələr tipik antiferromaqnetiklərdir.
Ferrimaqnetiklərə
maqnit xassələri kompensasiya
olunmamış,
antiferromaqnetizmlə xarakterizə olunan maddələr
aiddir. Ferromaqnetiklərdə olduğu kimi, onların da maqnit
nüfuzluğunun qiyməti böyükdür, maqnit sahə gərginliyindən
və temperaturdan nəzərə çarpacaq dərəcədə asılıdır.
|
| |
-mavzu. Islom dinining aqidaviy yo`nalishlari va maktablari

202
Konfessiya tushunchasining mohiyati va O‘zbekistonda faoliyat yurituvchi
diniy konfessiyalarning tasnifi. Dinning jamiyat integratsiyasi
va barqarorligiga
taʼsiri. O‘zbekistonda konfessional jarayonlarning asosiy yo‘nalishlari. Diniy
tashkilotlarning zamonaviy dunyoviy meʼyorlarga moslashuvining ahamiyati.
Dunyo mamlakatlari va O`zbekiston konstitutsiyasida vijdon erkinligi huquqining
ifodasi. O‘zbekisatonda vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar haqidagi qonun qabul
qilinishining tarixi va uning ahamiyati. Vijdon va eʼtiqod erkinligining taʼrifi. Davlat
va din munosabatlarini tartibga solishning tiplari. (Identifikatsion model, separatsion
model va kooperatsion modellar). Sekulyarlashuv jarayoni. O`zbekistonning davlat
sifatida shakillanishida din omili. Sobiq Sovet Ittifoqi davrida O`zbekistonida diniy
qarashlarga munosabatning asosiy jihatlari. BMTning 72
sessiyasida diniy
bag`rikenglik haqidagi rezolyusiyani qabul qilish haqidagi taklifning ijtimoiy
siyosiy ahamiyati.
Slüdanın energetik xassələri - See discussions, stats, and author profiles for this publication at

112
kanitlər iki, yaxud üç hərflə və rəqəmlər ilə işarə olunur. Birinci
hərf mikanitlərin tipini göstərir: K - kollektor, P - araqatı, F -
formalı, Q - elastiki, L -mikalenta. İkinci hərf slüdanın növünü
göstərir: M - muskovit, F -flaqopit, C - muskovit və flaqopitin
qarışığıdır. Üçüncü hərf və rəqəmlər yapışqanın növünü və ma-
terialının xarakteristikasını göstərir.
Mikanitlər adi yapışqan maddələri işlədəndə və üzvü ma-
teriallardan istifadə etdikdə qızmaya davamlılığa görə B
(130
0
S) sinfinə daxildir. Xüsusi yapışqanlardan və qeyri-üzvü
maddələrdən istifadə etdikdə isə F (155
0
S) və hətta H (180
0
S)
sinfinə də daxil ola bilirlər.
Bunlardan başqa, mikanitin mikofoliy, elastiki mikanit,
mikalenta və qızmaya davamlı mikanit kimi növləri də izolya-
siya texnikasında geniş tətbiq olunur.
Slüdanitlər və slüdaplastlar kağız hazırlayan maşınlarda
istehsal olunur, buna görə də, onlar slüda kağızları adlanır.
Slüdanit və slüdaplastlar hər iki tərəfdən kağız
yapışdırılmış olmaqla onlardan kollektor araqatı kimi yüksək
mexaniki, elektriki və tac hadisəsinə davamlı materiallar hazır-
lanılır.
avtomatlashtirish - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

avtomatlashtirish. Suv
tayyorlash
qurilmalaridagi kechadigan jarayonini avtomatlashtirish jarayoni boshqarish
obekti sifatida; Suv tayyorlash qurilmalaridagi kechadigan jarayonini
avtomatlashtirish jarayonining optimal ish rejimiga erishish uchun tavsiya
etiladigan avtomatlashtirishning funksional sxemasi.
2 soat
45.
SCADA tizimining iyerarxiyasi. SCADA tizimining dasturiy vositalari,
strukturasi.
SCADA - sistemasining integratsiyasi va korxonani boshqarishdagi
qulayliklari
SCADA tizimining apparat va dasturiy qismlari
2 soat
46.
Dinamik sistemalarni parametrlarining fazoviy xolati. Dinamik tizimning
o„zgaruvchilari va tenglamalari xolati. Sistemaning matritsalarni uzatish
funksiyasi
47.
Tizimning boshqaruvchanligi va kuzatilishi mumkinligi tushunchalari. Determinlashgan obyektlarni kuzatish. Tizimning boshqariluvchanlik va
kuzatiluvchanlik tushunchasi. Modal nazorat usullari. Standart koeffitsiyent
usullari. Kuzatuv qurilmalarining umumiy nazariyasi.Kalman filtri. Kuzatuv
qurilmasini kamaytirish. Minimal standart og„ishning umumiy holati
2 soat
48.
Redutsirlashgan kuzatish qurilmalari. Kuzatuvlarni aniklash qurilmasi.
Tasodifiy g„alayonlardagi obyektlarni kuzatish.
Optimal filtrlash tenglamalarini
taxdil qilish Tasodifiy shovqinli obyektlarni kuzatish.
2 soat
Jami: 96 soat
16
2.3. Amaliy mashg„ulotlarning tavsiya etiladigan mavzulari 1. Boshqarish obyektlarini analiz qilish. O„tkinchi jarayon grafigidan uzatish funksiyasini aniqlashning usullari. Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
muammoli ta’lim. Blits-so‘rov, munozara, BBB, Insert.
Adabiyotlar

Adabiyotlar: A1, A2, Q2, Q3, Q4, Q6, 3.Boshqarish obyektlari uchun rostlagichlarini tanlash va sozlash. Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7 4. Nomogramma yordamida rostlagichlarini sozlash parametrlarini aniklash.5. Amaliy ishlarni baholash mezoni Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 7. Rostlagich turini tanlash va sozlamalar parametrlarini hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari |
muammoli ta’lim. Blits-so‘rov, munozara, BBB, Insert.
AdabiyotlarBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Adabiyotlar: A1, A2, Q2, Q3, Q4, Q6, 3.Boshqarish obyektlari uchun rostlagichlarini tanlash va sozlash. Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7 4. Nomogramma yordamida rostlagichlarini sozlash parametrlarini aniklash.
- 5. Amaliy ishlarni baholash mezoni Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 7. Rostlagich turini tanlash va sozlamalar parametrlarini hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
:
muammoli ta’lim. Blits-so‘rov, munozara, BBB, Insert.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7
2. O„tkinchi jarayon grafigidan uzatish funksiyasini aniqlash usullari.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, bahs- munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:_A1,_A2,_Q2,_Q3,_Q4,_Q6,_3.Boshqarish_obyektlari_uchun_rostlagichlarini_tanlash_va_sozlash._Qo„llaniladigan_ta‟lim_texnologiyalari'>Adabiyotlar:
A1, A2, Q2, Q3, Q4, Q6,
3.Boshqarish obyektlari uchun rostlagichlarini tanlash va sozlash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Bahs-munozara,
o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7
4. Nomogramma yordamida rostlagichlarini sozlash parametrlarini
aniklash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
5. Amaliy ishlarni baholash mezoni
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
6. Avtomatika tizimi uchun ekvivalent uzatish funksiyasini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
7. Rostlagich turini tanlash va sozlamalar parametrlarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova dilorom qurbonovna

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova dilorom qurbonovna
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova dilorom qurbonovna
|
Nazorat savollari va topshiriqlar

13
TO‘PLAM HAQIDA TUSHUNCHA
Tayanch so‘z va iboralar:
to‘plam, universal to‘plam, to‘plam elementlari,
taqqoslash, fazoviy va miqdoriy munosabatlar, didaktik materiallar, bir qiymatli
moslik, natural sonlar.
To‘plamning tavsifiy xususiyatlari.
To‘plam ta’riflanmaydigan tushuncha
bo‘lib, misollar asosida izohlanadi, masalan, Maktabgacha ta’lim tashkilotidagi
bolalar to‘plami, qo‘ldagi barmoqlar to‘plami yoki gapdagi so‘zlar to‘plami kabi.
Bundan tashqari, to‘plam biror narsaning yig‘indisini anglatuvchi so‘zlar o‘rnida
qo‘llanadi, masalan,
gala, guldasta, poda,
ammo bu yig‘indida bitta element
bo‘lishi yoki birorta ham element bo‘lmasligi mumkin. To‘plamni turli usullar
bilan berish mumkin, masalan, 2 va 0 sonlari orasidagi butun sonlar to‘plami,
bog‘cha hovlisidagi daraxtlar to‘plami, viloyatdagi maktabgacha ta’lim
tashkilotlar to‘plami va hokazo, umuman to‘plamni berish elementlarni sanash
yoki uni tashkil etuvchi narsalarning xususiyatlarini aytish bilan beriladi.
Narsalarning sifat belgilarini ajrata bilish va ular uchun umumiy bo‘lgan bitta belgi
asosida bir guruhga birlashtirish sifat kuzatishlaridan miqdor kuzatishlariga
o‘tishning muhim sharti hisoblanadi. Bolalar bilan ishlash narsalarning umumiy
belgilariga qarab tanlash va guruhlarga birlashtirish (,,barcha qizil rangli kubiklarni
tanlab ol” va shu kabilar)ni topshirishdan boshlanadi.
3- ma’ruza mavzu: boshlang’ich sinf o’quvchilarini informatika ta’limiga tayyоrlash

3- MA’RUZA
Mavzu: BOSHLANG’ICH SINF O’QUVCHILARINI INFORMATIKA TA’LIMIGA TAYYОRLASH
Hozirgi axborot ko’lami oshib borayotgan va axborotlashgan jamiyatga kishilarning moslashuvining zarurligidan qaysidir ma’noda ta’lim maqsadi, vazifalari va mazmunini o’zgartirishni talab etadi.
Umumiy o’rta ta’lim tizimidagi informatika o’quv fani bo’yicha DTSlarini takomillashtirish, o’quv dasturi va rejasi tuzishda o’quvchilar egallaydigan bilim, malaka va ko’nikmalarga hamda ularga qo’yilgan talablar ishlab chiqilishi muhim ahamiyatga ega.
O’quvchilarga Kompyuter savodini berishda ma’lum ma’noda kechikishga yo’l qo’yilayotgani informatika fani maqsadlarini to’liq amalga oshirish, fan mazmuni zamonaviy axborot texnologiyalari haqida yetarlicha bilimlar berishga imkoniyat bermayapti. Ayniqsa, uzluksizlik nuqtai nazaridan maqsadga bosqichma-bosqich chiqib borish ta’minlanmagan.
SHunday ekan, uzluksiz ta’lim tizimi bosqichlari o’rtasidagi uzviylik- ni ta’minlash, o’quv fanlari bo’yicha ta’lim mazmunining yangilanishi, o’quv jarayoniga yangi tahrirdagi DTSlari va modernizatsiyalashtirilgan o’quv dasturlarining joriy etilishidan, informatika ta’limni boshlang’ich sinflar bo’g’inidan boshlanish kerakligi ayon bo’lib bormoqda.
2 – Masala. Do’konga 90 kg olma olib kelindi. Olmalar ikki kun
sotildi. Ma’lumki, shu kunlarning birida 35 kg olma
sotilgan. Birinchi va ikkinchi kunlari qancha kg olma
sotilgan ?
Masalaning “shu kunlarning birida” iborasida noaniqlik mavjud.
Protsedura shaklida javoblarni yozish formasi:
Javob:
agar birinchi kuni 35 kg olma sotilgan bo’lsa, u holda ikkinchi kuni 55 kg olma sotilgan, aks holda agar birinchi kuni 55 kg olma sotildi, u holda ikkinchi kuni 35 kg olma sotilgan.
|
Matematika mashg‘ulotlarining didaktik talablari

34
6. Ikkinchi kichik va o‘rta guruhda mashg‘ulotlarni yakunlashda tarbiyachi
dastur mazmunida
bolalarga tushunarli so‘zlar bilan umumlashtirib aytib beradi.
7. Katta va tayyorlov guruhida bolalar ishtirokida umumlashtiriladi. Ta’lim
faoliyatlarini tashkil etishda tarbiyachidan quyidagilar talab etiladi:
1. Bolalarning ilmiy, psixologik, pedagogik taraqqiyoti xususiyatlari
asoslari qonuniyatlarini bilish.
2. Bolalarni matematik tasavvurlari taraqqiyotidagi ilmiy sistemani bilish.
3. Har bir yosh guruhidagi elementar matematika tasavvurlarini o‘rgatish
dasturini, ya’ni ish mazmunini bilish.
4. Bolalarni o‘rgatish metodik usullarini egallash, ya’ni ishni qanday olib
borish.
5. O‘rgatish dasturi materialini egallash faqat maxsus ta’limiy
faoliyatlardagina amalga oshirilishini bilish.
6. Har bir ta’limiy faoliyatda son-sanoq faoliyati bilan birgalikda boshqa
matematik tushunchalar: kattalik, shakl, tevarak-atrof, vaqt tushunchasini
rejalashtirishni bilish.
7. Ta’lim faoliyatlari didaktik tamoyil asosida tuzilishini bilish.
8. Ta’lim faoliyatlarida turli analizatorlardan keng foydalanish.
9. Ko‘rgazmali materiallardan keng foydalanish eng asosiy shart-
sharoitlardan biri ekanligini bilish.
10. Har bir bolaning tarqatma material bilan ishlashi har bir ta`lim
faoliyatlarining asosiy sharti ekanligini bilishi kerak.
Matematikadan ta`lim faoliyati haftaning ma’lum bir kunida o‘tkazilishi
kerak.
Universal to‘plam - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti...

15
Javobini eshitgandan so‘ng o‘z xatolarini topadi va qizil yumaloq bloklarni
umumiy qism ichiga joylashtiradi, nima uchun ular umumiy qismda (qizil aylana
ichida qizillar, qora aylana ichida yumaloq bo‘lgani uchun). Mazkur amaliy
vazifani bajarishgandan so‘ng, bolalar ikki aylana yordamida quyidagi to‘rt
savolga javob topadilar: 1) ikki aylana ichida qora aylanadan tashqari, qizil aylana
ichida; 3) qizil aylana tashqarisida, qora aylana ichida; 4) ikki aylana tashqarisida
«qanday bloklar turibdi?» Shuni esdan chiqarmaslik kerakki, bloklarni shakli,
rangiga qarab izohlash lozim.
Odatda, birorta xossalar bilan aniqlangan predmetlar oldindan berilgan
asosiy yoki universal to‘plamlardagi predmetlardan ajralib turadi (shu xususiyatga
ega bo‘lgan predmetlarning to‘plami), masalan, Navoiy ko‘chasida yashovchi
bolalarning to‘plamidan biz anig‘ini (konkret, bizga ma’lum) guruhini (to‘plamini)
xossalarga qarab ajratdik. Bu holda bu guruhning hamma bolalarning to‘plami
universal to‘plam sifatida rol o‘ynaydi. Agar universal to‘plam sifatida shu
bog‘chaning hamma bolalarini olsak (faqatgina bitta guruhni emas), Navoiy
ko‘chasida yashovchi bolalar to‘plami boshqalar bo‘lishi mumkin. Hamma
to‘plamlarga bog‘liq bo‘lgan masalalar (to‘plamlar ustidagi amallar, ular orasidagi
munosabatlar, to‘plamlarning sinflarga bo‘linishi va boshqalar), odatda, oldindan
berilgan yoki nazarda tutilgan to‘plamning ichida yechiladi.
Tekshirdi: samarqand – 2024

|
Tekshirdi: samarqand – 2024
|
Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 5,81 Mb. | | #247851 |
Bog'liq ehtimollik 1-mustaqil ish 2 ta topshiriq
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
Ehtimollar va statistikasi fanidan
1-Mustaqil ishi
Bajardi:
Tekshirdi:
SAMARQAND – 2024
1-mustaqil ish
Tanlanmaning boshlang’ich statistik tahlili. Chiziqli regressiya tenglamasi(eng kichik kvadratlar usuli) Mustaqil ishni bajarish:
1. Mustaqil ish mavzusini yetarlicha yoritish.
2. Berilgan topshiriqlarni har bir talaba tartib raqami bo’yicha tanlab olib, topshiriqlarni ma’ruza va amaliy mashg’ulotlarda olgan bilimlarini qo’llab tushuntirishlar bergan holda bajarish. Tanlanmaning boshlang’ich statistik tahlili.
Chiziqli regressiya tenglamasi(eng kichik kvadratlar usuli). Ma’lumki, ikkita o’zgaruvchi miqdorlardan birining o’zgarishi ikkinchisini ham o’zgarishga majbur etsa, bu miqdorlar o’zaro funksional bog’langan deb atalar edi. Masalan, doira radiusi R ning o’zgarishi uning yuzi S (S=πR2) ni ham o’zgarishga 4 majbur qiladi, bunda R va S o’zaro funksional bog’langan. Funksional bog’lanish tasodifiy miqdorlar orasida ham bo’lishi mumkin. Statistik bog’lanish deb shunday bog’lanishga aytiladiki, unda miqdorlardan birining o’zgarishi ikkinchisi taqsimotining o’zgarishiga olib keladi. Xususan, statistik bog’liqlik miqdorlardan birining o’zgarishi ikkinchisining o’rtacha qiymatini o’zgarishiga olib kelsa, bu holda statistik bog’lanish korrelyasion bog’lanish deb ataladi. Masalan, maydoni bir xil bo’lgan yer uchastkalariga bir xil miqdorda o’g’it solingan taqdirda ham har xil hosil olinadi. Lekin o’rtacha hosildorlik solingan o’g’it miqdoriga bog’liq bo’ladi. Bu yerda hosildorlikning o’rtacha qiymati bilan o’g’it miqdori orasida korrelyasion bog’lanish mavjud deb qarash mumkin. X va Y belgilar berilgan bo’lsin. Shartli o’rtacha qiymat x y deb Y ning x X qiymatga mos qiymatlarining o’rtacha arifmetik qiymatiga aytiladi. Y ning X ga korrelyasion bog’liqligi deb, x y shartli o’rtacha qiymatning x ga funksional bog’liqligiga aytiladi: ) (x f y x . Bu tenglama Y ning X ga regressiya tenglamasi deyiladi; x f funksiya Y ning X ga regressiyasi, uning grafigi esa Y ning X ga regressiya chizig’i deyiladi. Ushbu ) (y xy tenglama X ning Y ga regressiya tenglamasi deyiladi. Korrelyasion bog’liqlik ikki xil bo’ladi: chiziqli va egri chiziqli. Korrelyasion bog’liqlik chiziqli bo’lganda regressiya tenglamasi b ax yx
Topshiriqlar 9-variant.
|
| |
Matematik tushunchalarni rivojlantirishga oid izlanishlar yo‘nalishlari

Matematik tushunchalarni rivojlantirishga oid izlanishlar yo‘nalishlari.
Ilk matematik tushunchalar bolalarning yoshiga mos tarzda qiziqarli qilib
10
o‘rgatilsa, samarali natijalarga erishiladi. Bunday mashg‘ulotlar natijasida bolalar
umumiy bilimlarni o‘rganish bilan birgalikda jamoa bilan kelishishni, o‘zaro bir -
birini qo‘llab-quvvatlashni, yordamlashishni, jamoada o‘zini tuta olishni
o‘rganadilar va ularda o‘ziga bo‘lgan ishonch, mustaqil fikrlash, o‘z fikrini chiroyli
ifoda eta olish kabi fazilatlar shakllanadi. Matematik tushunchalarni
rivojlantirishda bo‘lgan barcha izlanishlar quyidagi ikki asosiy yo‘nalishda olib
borilmoqda:
Birinchi yo‘nalish
da matematik tushunchalarning o‘ziga xos xususiyatlari
ta’riflanadi. Bu borada ko’plab ilmiy tadqiqot ishlari amalga oshirilgan va ularda
bir necha g‘oyalar aks ettirilgan:
a) g‘oyalardan biri – bolalarning amaliy faoliyati bajarilishidagi ayrim
belgilar ularning har xil jihatlarini ajratib ko‘rsatmoqda, ya’ni amaliy masalalarni
mustaqil ravishda tuzish, bajarish, ijodiy xarakterdagi masalalarni yechish, aniq va
yashirin jarayonlarning funksional bog‘lanishini tushungan holda bajarish va
hokazo;
b)
izlanishlarning
ikkinchi
guruhi
matematik
tushunchalarni
shakllantirishning xususiyatlarini bilim boyligi va uni o‘zlashtirish darajasi orqali
izohlashni o‘z ichiga oladi;
d) uchinchisi – matematik tushunchalarni shakllantirishning asosini
tarbiyachilarning turli xil (masalan, tushunchalar yig‘indisini: qo‘shmoq, mulohaza
qilmoq, mantiqiy bog‘lanishni aniqlamoq, bilmoq) masalalarni yechishda namoyon
bo‘lgan umumiy qobiliyatlari bilan bog‘laydi.
Ikkinchi
yo‘nalish
dagi
izlanishlar
matematik
tushunchalarni
shakllantirishning
mexanizmi,
o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganish va
tushuntirishga bag‘ishlangan. Bunda matematik tushunchalarni shakllantirishni
shaxs xususiyatlari (kasbga bo‘lgan qiziqish, shaxs uchun ijodiy fikrlashning
ahamiyati, shaxsning yoshiga xos bo‘lgan xususiyatlar) bilan bog‘lashga harakat
qilingan.
|
rostlagichlarni xisoblash

Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q7, Q10 27. Adaptiv va optimal boshqarish sistemalarini tadqiq etish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 28. Reaktor matematik modelini qurish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 29. Aralashtirgichli va quvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 30. Kimyoviy reaktorlar ish tartibi turg„unligi va dinamikasining tenglamalarini aniqlash va struktur sxemalarini tuzish31. Absorbsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish |
rostlagichlarni xisoblashBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q7, Q10 27. Adaptiv va optimal boshqarish sistemalarini tadqiq etish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 28. Reaktor matematik modelini qurish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 29. Aralashtirgichli va quvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 30. Kimyoviy reaktorlar ish tartibi turg„unligi va dinamikasining tenglamalarini aniqlash va struktur sxemalarini tuzish
- 31. Absorbsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
rostlagichlarni xisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
26. Kechikishli obyektlarning rostlash tizimlari
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:_A1,_A2,_Q3,_Q7,_Q10_27._Adaptiv_va_optimal_boshqarish_sistemalarini_tadqiq_etish_Qo„llaniladigan_ta‟lim_texnologiyalari'>Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q7, Q10
27. Adaptiv va optimal boshqarish sistemalarini tadqiq etish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
28. Reaktor matematik modelini qurish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
29. Aralashtirgichli va quvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
30. Kimyoviy reaktorlar ish tartibi turg„unligi va dinamikasining tenglamalarini
aniqlash va struktur sxemalarini tuzish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
31. Absorbsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
|
| |
Adabiyotlar - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10 15. Kengaytirilgan AFX orqali PID- rostlagichli sistemalarni sozlash parametirlarini hisoblashAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q11 16. Yopiq ABSning ACHX maksimumi kattaligiga ko„ra turg„unlikAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10, Q11 17. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni tanlash.Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7 18. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarniAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 19. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni so„nmas tebranishlar usulida hisoblash. |
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10 15. Kengaytirilgan AFX orqali PID- rostlagichli sistemalarni sozlash parametirlarini hisoblash
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q11 16. Yopiq ABSning ACHX maksimumi kattaligiga ko„ra turg„unlik
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10, Q11 17. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni tanlash.
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q7 18. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11 19. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni so„nmas tebranishlar usulida hisoblash.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q11
14. Kengaytirilgan AFX orqali PI- va PD- rostlagichli sistemalarni
sozlash parametirlarini hisoblash
Qo„llaniladigan
ta‟lim
texnologiyalari:
Kichik
guruhlarda
ishlash,
Bahs-
munozara,Klaster,
Insert jadvali, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:_A1,_A2,_Q3,_Q4,_Q7,_Q10_15._Kengaytirilgan_AFX_orqali_PID-_rostlagichli_sistemalarni_sozlash_parametirlarini_hisoblash'>Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10
15. Kengaytirilgan AFX orqali PID- rostlagichli sistemalarni sozlash
parametirlarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
muammoli ta’lim,munozara, Klaster, Insert jadvali,
o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q11
16. Yopiq ABSning ACHX maksimumi kattaligiga ko„ra turg„unlik
zaxirasini baxolash orkali rostlagichlar sozlanishini hisobi
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
:
muammoli ta’lim, bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q7, Q10, Q11
17. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni tanlash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Bahs-munozara,
o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2,
Q3, Q4, Q7
18. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
kengaytirilgan chastotaviy xarakteristika usulida hisoblash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Bahs-munozara,
o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
19. Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
so„nmas tebranishlar usulida hisoblash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
|
| |
Adabiyotlar - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

9. Avtomatika tizimi turg„unligini aniqlash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 11. Nochiziqli tizim parametrlarini tahlil qilish va hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 12. Tasodifiy kattaliklarning sonli tavsiflarini hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalariAdabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 13. Kengaytirilgan AFX orqali P- va I- rostlagichli sistemalarni sozlash parametirlarini hisoblash |
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) (1)Bu sahifa navigatsiya:
- 9. Avtomatika tizimi turg„unligini aniqlash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 11. Nochiziqli tizim parametrlarini tahlil qilish va hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 12. Tasodifiy kattaliklarning sonli tavsiflarini hisoblash Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
- Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11 13. Kengaytirilgan AFX orqali P- va I- rostlagichli sistemalarni sozlash parametirlarini hisoblash
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
8. Kesishgan aloqalarga ega murakkab tizimning uzatish funksiyasini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
9. Avtomatika tizimi turg„unligini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:_A1,_A2,_Q3,_Q4,_Q6,_Q7,_Q11_11._Nochiziqli_tizim_parametrlarini_tahlil_qilish_va_hisoblash_Qo„llaniladigan_ta‟lim_texnologiyalari'>Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
10. Chastotali usulda rostlash jarayoni sifatini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
11. Nochiziqli tizim parametrlarini tahlil qilish va hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
17
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
12. Tasodifiy kattaliklarning sonli tavsiflarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar:
A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
13. Kengaytirilgan AFX orqali P- va I- rostlagichli sistemalarni
sozlash parametirlarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
muammoli ta’lim,munozara, Klaster, Insert jadvali,
o‘z-o‘zini nazorat.
|
| |
Maktabgacha - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova...

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova dilorom qurbonovna
Математик тасаввурларни шакллантириш
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti asqarova dilorom qurbonovna
|
Открыть … - Mavjud bo‘lgan (oldin yaratilgan) takdimotni ko‘rish yoki o‘zgartirish uchun ochish
Закрыть

|
Открыть … - Mavjud bo‘lgan (oldin yaratilgan) takdimotni ko‘rish yoki o‘zgartirish uchun ochish
Закрыть
|
bet | 32/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1Открыть … - Mavjud bo‘lgan (oldin yaratilgan) takdimotni ko‘rish yoki o‘zgartirish uchun ochish
Закрыть - Ekranda ochiq bo‘lgan taqdimotni berkitish.
Сведения - Ekranda ochiq bo‘lgan taqdimot haqidani ma’lumotlar
Последние - So‘nggi fayllar ro‘yxati
Создать – yangi taqdimot yaratish
Печать – taqdimotni chop etish
Сохранить и отправить – taqdimotni saqlab elektrno pochta orqali jo‘natish.
Справка – dastur haqida ma’lumot
Параметры – dasur sozlamalari
Выход – dasturdan chiqish
Главная menyusi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘lib, u “Буфер обмена”, “Слайды”, “Шрифт”, “Абзац”, “Рисование” va “Редактирование” kabi bo‘limlardan iborat bo‘ladi.
3. Вставка menyusi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘lib, u “Таблицы”, “Изображения”, “Иллюстрации”, “Ссыилки”, “Текст”, “Символы” va “Мультимедиа” kabi bo‘limlardan iborat bo‘ladi.
Дизайн menyusi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘lib, u “Параметры страниц”, “Темы” va “Фон” kabi bo‘limlardan iborat bo‘ladi.
Переходы menyusi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘lib, u “Параметры страниц”, “Темы” va “Фон” kabi bo‘limlardan iborat bo‘ladi.
Анимация menyusida “Просмотр”, “Анимация”, “Расширенная анимация”, “Время показа слайдов” kabi bo‘limlar mavjud
Показ слайдов menyusi esa “Начать показ слайдов”, “Настройка” va “Мониторы” kabi bo‘limlardan tashkil topgan.
Рецензирование menyusida “Правописание”, “Язык”, “Примечания” va “Сравнить” bo‘limlari joylashgan.
Вид menyusi o‘z ichiga “Режим просмотра презинтации”, “Режими Образцов”, “Показать”, “Масштаб”, “Цвет или оттенки серого”, “Окно” va “Макросы” kabi bo‘limlarni o‘z ichiga oladi.
|
| |
Экспресс-стиллар to‘plami

|
Экспресс-стиллар to‘plami
|
bet | 26/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1Экспресс-стиллар to‘plami hujjat ko‘rinishini sichqoncha ko‘rsatkichini bir marta bosganda o‘zgartirish imkoniyatini beradi. Har bir to‘plam turli darajadagi sarlavhalar stili to‘plamidan iborat.
Экспресс-стиллар to‘plamidan biror-biri qo‘llanganda hujjat ko‘rinishi qanday bo‘lishini bilish uchun Главная vkladkasining Стили guruhidan Изменить стили tugmasi bosiladi va keyin Набор стилей punkti tanlanadi.
Ro‘yxatdagi stillar ustida sichqoncha ko‘rsatkichi harakatlantiring, stillar ustida sichqoncha ko‘rsatkichi harakatlangan vaqtda hujjat ko‘rinishi o‘zgaradi. Sizga yog‘gan stilni tanlang.
Rasmda По Умолчанию stili tanlanganligi ko‘rsatilgan.
Matn terishda biror-bir narsani turlarini akslantirish uchun o‘sha turlarni ro‘yxat ko‘rinishida terib chiqamiz.
Masalan, Ranglarni sanab bering.
Sonli ro’yhat
|
Markirli ro‘yxat
|
1. Qizil;
2. Sariq;
3. Ko‘k;
4. Yashil;
5. Qora.
|
• Qizil;
• Sariq;
• Ko‘k;
• Yashil;
• Qora.
|
Ro‘yxat ko‘rinishiga o‘tkazilishi kerak bo‘lgan matnni avval belgilab, so‘ng Главная вкладкасидан Абзац guruhiga o‘tiladi va Маркеры yoki Нумерация yoki Многоуровневый tugmasi bosiladi.
Ro‘yxatning 3 ta turi mavjud bo‘lib, ular Markirli(Маркеры), Sonli(Нумерация ) va Ko‘pdarajali(Многоуровневый).
Hujjatdagi barcha matnni yoki matnni belgilangan qismini satrlaro intervalini kattalashtirish yoki kichiklashtirish, ya’ni o‘zgartirish uchun Главная вкладкасидан
Абзац guruhining «Междустрочный интервал» tugmasi bosiladi. Shundan so‘ng zarur satrlararo interval tanlaniladi.
Hujjatdagi barcha matnni satrlaro intervalini o‘zgartirish uchun CTRL+A klavishalarini bosib, matnning barchasi belgilanadi va satrlararo interval tanlanadi.
Alohida abzatsning satrlaro intervalini o‘zgartirish uchun esa kursorni kerakli joyga joylashtiriladi (matnni belgilash talab etilmaydi) va satrlararo interval tanlanadi.
Shundan so‘ng Главная вкладкасининг Абзац guruhidan «Междустрочный интервал» tugmasini bosing va kerakli satrlararo intervalini tanlang.
Yoki Abzas muloqotli oynasini ishga tushiring.
Abzatsni sozlash muloqotli oynasida quyidagilarni amalga oshirish mumkin:
• Abzatsning o‘ng va chap tomondan tekislash(общие-выравнивание);
• Abzas satrlarini o‘ng va chap tomonidan hoshiya tashlash (Отступ-слева, справа);
• Satrlararo interval(Интервал-междустрочный);
• Abzas oldi va abzatsdan keyingi interval (Интервал-перед, после);
• Sahifadagi abzatslarni ajratish.
|
| |