Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning turliligi. Multfilm yaratish texnologiyasi - bet 3

6
1 BOB. KOMPYUTER ANIMASIYASI TARIXI. TO’LIQMETRAJLI
ANIMASIYA
1.1. Kompyuterli animatsiyaning rivojlanish tarixi
Animatsiya (fransuz tilidan animation) - jonlantirish, harakatlantirish, lekin
bizning mamlakatimizda multiplikatsiya deb ataladi. Klassik davrlardan buyon
odamlar chizilgan sur’atlarni jonli va harakatlantiruvchi harakatlar hosil qilishdi.
Zamonaviy rus tilidagi «Multiplikatsiya» va «Animatsiya» so'zlari bu
so'zlarning turli ma'nolari va ma'nolariga qaramasdan ko'pincha sinonim sifatida
ishlatiladi. Shu bilan birga, professional doiralarda ikkinchi xalqaro professional
jargon tarkibiga kiruvchi, animatika kabi tushunchalar ustunlik qiladi.
Miloddan avvalgi 70-yilda. shoir va shoira Lukretsiy o'z ishida
"Narsalarning tabiati to'g'risida"gi harakatlanuvchi naqshlarni yaratish mexanizmi
haqida so'zlab berdi.
XXI asrlar kelajakdagi karikaturalarga juda o'xshash soya fikrlari mavjud
edi, kelajakdagi yaratilgan multfilmlarga o'xshash animatsion ko’rinishdagi
mahsulotlar yaratila boshlandi.
XV asrda - odatiy naqshlar, odatda, insonning yoki hayvonning harakati
bo'lgan noutbuklar bilan o'xshashliklarni keltirib chiqardi.O'rta asrlarda odamlar
uchun maxsus mexanizmlarni ishlatib, harakatlanuvchi tasvirlar bilan odamlarni
xursand qilgan mutaxassislar bor edi.
XVII asrning ikkinchi yarmida. A. Kirsher "sehrli chiroq" yaratdi, bu orqali
tasvirlarni stakanga qo'yish mumkin edi. Shundan so'ng yangi mexanizmlar va
qurilmalarni yaratish juda oson edi.
7
XIX asrda inson ko'zining ko'rgan tasviri qisqa vaqt ichida retinada
saqlanadi, deb belgilandi. Bu bugungi kunda karikaturalarning yaratilgan asosiy
tamoyilidir.
XIX asr mobaynida tasvirlarni "qayta tiklash" izlanishini davom ettirildi,
ular o'z vazifalarini bajargan bo'lsalar-da, ammo ular sezilarli yaxshilanishga
muhtoj bo'lishsa-da, o'sha vaqtda kashf etilgan asboblar va mexanizmlari shu bilan
bir vaqtda, Shimoliy Amerika va Fransiyadagi bosimlarning asosiy belgisi - bu
birinchi karikaturalarning asosiy belgilariga aylangan karikatarlardir.
Multfilmni yaratuvchilardan biri - Emil Reno karikaturalarni yaratish usulini
kashf etdi. Biroq, kinematografiyaning paydo bo'lishi jonlantirilgan filmlarni
deyarli to'xtatib qo'ydi va insoniyatni bu haqida unutishga majbur qildi. Ammo
karikaturalarni unutish davri qisqa muddatli edi odamlar uni tez orada yana
qaytardi.Birinchi karikaturalarning qora-oq, tasvirlar burchak va noqulay,
belgilarning harakatlari haqida va gapirishga hojat yo'q edi.
Multiplikatsiya tamoyili Belgiya fizigi Jozef Plato, avstriyalik professor-
geometriyachi Simon fon Stampfer va boshqalar tomonidan kashf qilindi: Ular
harakatlanuvchi tasvirlar ekranida aks ettirish uchun chizilgan chiziqlar, oyna
tizimlari va yorug'lik manbai bo'lgan chiroqni ishlatishdi.
1877 yil 30 avgust multiplikatsiyaning tug'ilgan kuni deb hisoblanadi.
1892 yil 28 oktyabr Emil Reno ixtirosi patentlangan. Emil Reno Parijdagi
“Greven” muzeyida kino ixtirosidan oldin kino proektoridan farqli ravishda "optik
teatr" yordamida birinchi grafik tasmali filmni namoyish qildi.
1906 yilda Amerikaning Vitagraph Company kompaniyasi vakili J. Stuart
Blackton tomonidan yaratilgan ilk animatsion filmlaridan biri - «Humorous Phases
of Funny Faces”, "Kulgili yuzlar"»filmi tasvirga olingan.
1908 yilda fransuz karikaturachisi Emil Kohl chizlgan animatsiya bilan faol
shug’ullana boshladi.
1911-1913 yillarda Rossiyada birinchi marta katta hajmdagi multfilmlar
rejissyor V.A. Starevich tomonidan sahnalashtirildi.
1936 yilda Rossiyada "Союзмультфильм" studiyasini tashkil qilgan.
8
1958 yilda Yaponiyada birinchi animatsion filmlar anime yaratildi.
1969-1993 yillarda birinchi rus animatsion filmi, boshqaruvchisi Vyacheslav
Kotyonochkin tomonidan "Senimi shoshmay tur!" multfilmi yaratildi.
1988 yil - Rossiyada birinchi nodavlat multiplikatsion studiya "Pilot" tashkil
etilgan.
1999 yilda Aleksandr Petrov tomonidan boshqarilgan ilk marotaba IMAX
formatidagi teatr uchun birinchi multfilm "Старик и море" mul'tfilmi yaratildi.
2000 yilda o'sha mul'tfilmga Amerika kinoakademiyasining Oskar mukofoti
berildi.
2003 yilda yaratilgan "Ёжик в тумане" turli mamlakatlarning 140 nafar
kino tanqidchilari va animatorlari tomonidan o'tkazilgan so'rov natijalariga ko'ra,
barcha zamon va insonlarning eng yaxshi multfilmi deb e'tirof etildi.
2006 yil 9-13 fevral kunlari Suzdalа shahrida 11- "Ochiq Rossiya"
animatsion filmlar festivali bo'lib o'tdi. Bellashuvga taxminan 50 ta film taqdim
etildi.
Asosiy texnika vositalari.Grafikali animatsiyada, bir kino ramkasi (foto
tasviri) suratkashlar, shu jumladan, tekis qo'g'irchoqlar va transpozitsiyalarga
asoslangan chizilgan ob'yektlarning (rasm, soya (siluet), chang) fotosuratilari ham
shunga tegishli. Jismoniy ob'yektlar yoki belgilarning harakatlanish bosqichlari
shaffof plyonkalardagi chizilgan chiziqlarga kiritilib, keyinchalik fon tasvirining
ustki
qismida
yoki
belgilarning
yashash
joyiga
o'rnatilgan.
Hajmli
multiplikatsiyada kadr hajmli foto tasvirlar, yarim hajmli, barelefli va yassi
qo’g’irchoqli-aktyorlar hisoblanadi.
Rotoskopiya — animatsiya texnikasi, unda haqiqiy multfilmlar va sahna
ko'rinishidagi to'liq metrajli filmning ramkasi yordamida bir karikatura yaratilgan.
Kompyuter animatsiyasi tarixi. Animatsiya tarixi 100 yildan ortiq vaqt
mobaynida sodir bo'lgan hodisalar va faktlar bilan to'la, biroq har bir qadam
alohida-alohida ko'rib chiqilishi lozim. Bundan tashqari, bu hodisalar turli
mamlakatlarda va turli vaqtlarda sodir bo'lgan. Chet mamlakatlar animatsiyasida
asosiy tarixiy sanalarni tomosha qilamiz, ya'ni, biz bir ilhom kabi biror narsa
9
yozamiz. Bunday xronikaning asl nusxasi polyak jurnali "Filmlar choraktar"
tomonidan animatsiyaga bag'ishlangan maxsus sonda (№ 19-20 / Zim-1999-
Wiosn, 1998) nashr etilgan. So'ng Ukraina "Kino-kolo" jurnali, polshalik
versiyasini asos sifatida olib, uni to'ldirib, 2000 yil uchun № 7 (kuz-qish)da nashr
etdi. Shundan keyin "Suratlar" kitobi "Kinoni boshlash albomidagi" qo'shimchalar
va tushuntirishlar bilan nashr etildi. Ushbu fotosuratning so'nggi versiyasini kadrlar
va fotosuratlar bilan to'ldirib,xorijiy davlatlarning animatsiyasidagi muhim
daqiqalarni bilib olishingizni tavsiya qilamiz. Shunisi e'tiborga loyiqki, bu
animatsiya dunyosining ijodiy yutuqlari xronikasi emas, balki animatsion
kinolarning texnologik evolyutsiyasini faqat bir marta ko'rib chiqish kerak.
Animatsiya filmlarida yulduzlar davri boshlanishi. 1916 - bu safar ishlab chiqarish
va mehnat aniq funksional bo'linish asoslangan animatsion filmlar, taqsimlash
tizimini tashkil boshladi. Individual, qo'lda ijodkorlik butunlay yo'qolib qolmadi,
ammo animatsion filmlar foydalanuvchilarining talablari ortib borayotib, moddiy
va texnologik jihatdan jihozlangan tashkilotlarni, shuningdek, kasbiy mahoratli
xodimlar xodimlarini yaratishga olib keldi.
|