nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
2-mavzu: O’garmas tok elektr zanjirlari va ularning tahlili Zaryadlarning tartibli harakatiga o’zgarmas tok

|
2-mavzu: O’garmas tok elektr zanjirlari va ularning tahlili Zaryadlarning tartibli harakatiga o’zgarmas tok
|
Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #274182 |
Bog'liq 2 mavzu
2-MAVZU: O’garmas tok elektr zanjirlari va ularning tahlili
Zaryadlarning tartibli harakatiga o’zgarmas tok dеb ataladi. Tokning yo’nalishi sifatida musbat zaryadlarning harakat yo’nalishi qabul qilingan. Odatda tok elеktr maydonining ta'sirida yuz bеradi.
3.1.- rasm. Elektr toki zaryadlash jarayoni misolida
1 va 2 o’tkazgichni va potеntsialgacha zaryadlaymiz va 3 o’tkazgich bilan o’zaro ulab qo’yamiz.
Potеntsiallar farqi 3 o’tkazgich ichida elеktr maydonini hosil qiladi va bu maydon potеntsialning kamayishi tarafiga qarab (2ga qarab) yo’nalgan bo’ladi. Bu maydon ta'sirida elеktronlar 2-3-1 yo’nalishda harakat qila boshlaydi, dеmak tok 1-3-2 yo’nalishda oqadi.
O’tkazgichning ko’ndalang kеsimidan 1 sеkund ichida oqib o’tuvchi zaryad miqdori tok kuchi dеb ataladi.Tok kuchining birligi 1Ampеr.
Tinch holatda bo‘lgan zaryadlar va ular atrofida mavjud bo‘lgan elektr maydonning o‘zaro ta ’sirini miqdoriy bog‘lanish bilan o ‘rganuvchi bo’limga elektrostatika deyiladi.
3.2.-rasm. Elektrosatika
Om qonuni. 1826 yilda nеmis fizigi Om tajriba orqali o’tkazgichdagi tok kuchi kuchlanish (U) ga to’g’ri praportsional, R qarshilikka tеskari praportsional ekanligini aniqladi.
3.3.-rasm. Om qonuni
Quvvat — ishning shu ish bajarilgan vaqtga nisbati bilan aniqlanadigan fizik kattalik.
3.4.-rasm. Quvvat formulalari
Watt - xalqaro belgilanishi W bo‘lgan, Xalqaro Birliklar Tizimi dagi quvvat fizik kattaligining o‘lchov birligidir. Bundan tashqari, watt o‘lchov birligi bilan, issiqlik oqimi, tovush energiyasi oqimi, doimiy elektr toki quvvati, o‘zgaruvchan tokning aktiv, reaktiv va to‘liq quvvatlari, nurlanish oqimi, ionlanuvchi nurlanishlar oqimi fizik kattaliklari o‘lchanadi.
3.5.-rasm. Watt birligi Uchburchak misolida
Energiya - fizik tizimning boshqa fizik tizimlarga nisbatan ish bajara olish qobiliyati miqdoridir.
Energiya (yun.— harakat, faoliyat) — har qanday koʻrinishdagi materiya, xususan, jism yoki jismlar tizimini tashkil etuvchi zarralar harakatining hamda bu zarralarning oʻzaro va boshqalar zarralar bilan taʼsirlarining miqdoriy oʻlchovi. Xalqaro birliklar tizimida energiya xuddi ish kabi Joulda; atom fizikasi, yadro fizikasi va elementar zarralar fizikasida esa elektron volt on oʻlchanadi. Energiya yoʻqdan bor boʻlmaydi va mavjud energiya yoʻqolmaydi, faqat u bir turdan ikkinchi turga oʻtadi.
Passiv elementlar Rezistor, Induktivlik g’altak, Kondensator (sig’im)
R-da elektr energiya issiqlikka aylanadi (sochiladi), L-da magnit maydonining energiyasi saqlanadi, C–da elektr maydonining energiyasi saqlanadi.
3.6.-rasm. Passiv elementlar.
Kondensator deb, bir-biridan dielektrik bilan ajratilgan ikki o‘tkazgichdan iborat sistemani tushunamiz. Kondensatorlar yassi, silindrik (masalan, Leyden bankasi), sferik yoki boshqa xil shakllarda bo‘lishi mumkin.
3.7.-rasm. Kondensator ko’rinishlari
|
| |
Mavzu; Elektrodlar nazaryasi Reja Elektrolitik

|
Mavzu; Elektrodlar nazaryasi Reja Elektrolitik
|
bet | 1/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 22,54 Kb. | | #230577 |
Mavzu; Elektrodlar nazaryasi
Reja
1. Elektrolitik dissotsilanish nazariyasi
2. Ionli reaksiyalar va ionlar muvozanatining siljishi
3. Xulosa
4. Foydalanilgan adabiyotlar
Elektrolitik dissotsilanish nazariyasi
Bu nazariyani 1887 yilda shved olimi S.Arrenius yaratgan. Uning mohiyati
quyidagilardan iborat:
1. Elektrolitlar suvda eriganda musbat va manfiy zaryadli ionlarga ajraladi. Bu
jarayonni elektrolitik dissotsiasiya deb ataladi.
2. Elektr toki ta’sirida musbat zaryadli ionlar katodga, manfiy zaryadli ionlar anodga
tortiladi. Shu sababli ularni mos ravishda kationlar va anionlar deb ataladi.
3. Dissotsiasiya qaytar jarayondir.
Eritmasi yoki suyuqlanmasi elektr tokini o’tkazadigan moddalarni elektrolitlar
deyiladi.Elektrolitlarga tuzlar, kislotalar, asoslarning suvdagi eritmalari kiradi.
Eritmasi elektr tokini o’tkazmaydigan moddalarni noelektrolitlar deyiladi.
Noelektrolitlarga kislorod, shakar, spirt, mochevina kabi moddalarning suvdagi
eritmalari kiradi.
Arrenius nazariyasining kamchiligi shundaki, u erituvchi va erigan modda
zarrachalarining o’zaro ta’sirlashuvini hisobga olmaydi. Vaholanki, eritmada ionlar
erkin holda emas, balki gidratlangan holda bo’ladi.
KA nH2O K (H2O)x A - (H2O) n-x
Masalan, vodorod ioni eritmada gidroksoniy ioni holida bo’lishi aniqlangan.
H H2O H3O
NH3 H2O [NH4]OH
Qutbli kovalent bog’lanishli moddalar molekulalaridagi atomlar orasidagi bog’ qutbli
suv molekulalari ta’sirida bo’shashadi va dissotsiasiya ro’y beradi.
|
| |
Bu bo’limda biz zaryad va resistor to’g’risidagi bahsni davom etiramiz

|
Bu bo’limda biz zaryad va resistor to’g’risidagi bahsni davom etiramiz
|
bet | 2/4 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #129412 |
Bog'liq 12-Маъруза IBu bo’limda biz zaryad va resistor to’g’risidagi bahsni davom etiramiz
Aylanish analizida,aylanish oddiy diagrammada ta’svirlangan
,
bu yerda - dS yuza bilan unga o‘tkazilgan normal orasidagi burchakdir. Bu ifodadan o‘tkazgichning ixtiyoriy yuzasidan o‘tayotgan tok kuchini hisoblab topish mumkin.
, (1.1)
Tok kuchining zichligi deb, o‘tkazgichning bir birlik ko‘ndalang kesim yuzasidan o‘tgan tok kuchiga miqdor jihatidan teng bo‘lgan fizik kattalikka aytiladi.
O‘tkazgichning ichida, Kulon kuchi hosil qilgan maydonning kuchlanganligi o‘tkazgichning ikki uchidagi potentsiallar farqi yo‘qolguncha saqlanadi. Demak, zanjirda uzluksiz o‘zgarmas tok o‘tib turishi uchun, Kulon kuchidan tashqari potentsiallar farqini hosil qiluvchi tashqi noelektrik kuchlar ham mavjud bo‘lishi zarur. Bunday kuchlarni elektrga yot kuchlar deb ataymiz.
Elektrga yot kuchlar uzluksiz tokni ta’minlab turishi uchun har xil ishorali zaryadlarni ajratib, potentsiallar farqini doimiy saqlab turadi.Bunday elektrga yot kuchlarni elektr energiya manbalari (galvanik elementlar, akkumulyatorlar, elektr generatorlari) yetkazib turadi.
Elektrga yot kuchlarni hosil qiluvchi qurilmalar tok manbalari deb ataladi.
Tok manbalari, elektrga yot kuchlarning ish bajarishi natijasida, u yoki bu energiya turining elektr energiyaga aylanishi sababli xosil bo‘ladi. Shu sababli bu kuch elektr yurituvchi kuch (EYuK) deb ataladi.
, (1.2)
Manbaning EYuK zanjir ochiq bo‘lganda, uning qutblaridagi potentsiallar ayirmasiga teng bo‘ladi va Voltlarda o‘lchanadi.
Om va Joul-Lents qonunlarining differentsial va integral ifodalari
Elektrga yot kuchlar ta’sir etmaydigan zanjirning qismi bir jinsli o‘tkazgich deb ataladi (R1, R2) (1-rasm).
Om qonuniga asosan, bir jinsli o‘tkazgichdan o‘tayotgan tok kuchi kuchlanishga to‘g‘ri proportsional, o‘tkazgich qarshiligiga teskari proportsionaldir:
, (1.3)
|
| |
-rasm. Ikkita bir jinsli qarshilikdan iborat elektr zanjiri

|
-rasm. Ikkita bir jinsli qarshilikdan iborat elektr zanjiri
|
bet | 3/4 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #129412 |
Bog'liq 12-Маъруза I1-rasm. Ikkita bir jinsli qarshilikdan iborat elektr zanjiri
bu yerda R – o‘tkazgichning elektr qarshiligi. Bir jinsli tsilindrik o‘tkazgich qarshiligi quyida-gicha ifodalanadi:
, (1.4)
bu yerda - o‘tkazgich uzunligi, S – uning ko‘ndalang kesimi yuzasi, - o‘tkazgichning solishtirma elektr qarshiligidir. Tok zichligi – va maydon kuchlanganligi yo‘nalishiga mos bo‘lgan, uzunligi ga teng bo‘lgan tsilindrik o‘tkazgichni olamiz (2-rasm).
2-rasm. Bir jinsli tsilindrik o‘tkazgich
- tok zichligi yo‘nalishi maydon kuchlanganligi yo‘nalishiga mos keladi. O‘tkazgichning ko‘ndalang kesimi yuzasidan oqib o‘tuvchi tok kuchi
ga teng. O‘tkazgichning qarshiligini va undagi kuchlanish tushishini
deb olsak, bu holda Om qonunini shunday ifodalasak bo‘ladi:
yoki
Tok zichligi va maydon kuchlanganligining yo‘nalishlari bir xil bo‘lgani uchun
, (1.5)
bu yerda - o‘tkazgichning solishtirma o‘tkazuvchanligi. Bu ifoda Om qonunining differentsial ko‘rinishi deb ataladi. Tok kuchi qarshilikdan o‘tayotganda, uning energiyasi o‘tkazgichni qizitishga sarf bo‘ladi
, (1.6)
bu ifoda Joul-Lents qonuni deb ataladi.
Agar, tok kuchi vaqt bo‘yicha o‘zgarsa, u holda t – vaqt ichida ajralib chiqayotgan issiqlik miqdori quyidagicha hisoblanadi:
, (1.7)
Elementar hajmda hajmda ajralib chiqayotgan issiqlik miqdori quyidagicha hisoblanadi:
,
, (1.8)
bu yerdan birlik hajmdan birlik vaqt ichida ajralib chiqayotgan issiqlik miqdorini topamiz:
, (1.9)
Bu ifoda Joul-Lents qonunining differentsial ko‘rinishidir.
TEST
1.Metalli o’tkazgichlarda zaryad tashuvchilar nimalar hisoblanadi?
A) Erkin elektronlar
B) Musbat va manfiy ionlar
C) Musbat ionlar va elektronlar
D) Elektronlar va kovaklar
2.Tok zichligi uchun ta’rif bering.
A) O’tkazgichning ko’ndalang kesimi birlik yuzasi orqali o’tuvchi tok kuchiga son jihatdan teng bo’lgan kattalik ..
B) O’tkazgichning ko’ndalang kesimidan vaqt birligi ichida o’tuvchi zaryadga son jihatdan teng bo’lgan kattalik.
C) Maydon kuchlanganligini singdiruvchanlikka ko’paytmasiga teng bo’lgan skalyar kattalik.
D) O’tkazgich birlik yuzasi orqali o’tuvchi zaruadga teng bo’lgan kattalik .
3.Tok zichligiga ta’rif bering
A) O’tkazgichning ko’ndalang kesimi yuzasidan vaqt birligi ichida oqib o’tayotgan tok kuchiga son jihatdan teng bo’lgan kattalik
B) O’tkazgichning ko’ndalang kesimidan vaqt birligi ichida o’tayotgan zaryadga son jihatdan teng bo’lgan kattalik
C) Maydon kuchlanganligining singdiruvchanlikka ko’paytmasiga teng bo’lgan skalyar kattalik
D)O’tkazgich birlik yuzasidan o’tayotgan zaryadga teng bo’lgan kattalik
4.Keltirilgan formulalardan qaysi biri tok kuchini aniqlaydi?
A) B) C) D)
5. Keltirilgan formulalardan qaysi biri tok zichligini aniqlaydi?
A) B) C) D)
6.Formulalardan qaysi biri elektr yurituvchi kuchni aniqlovchi hisoblanadi?
A) B) C) D)
7.Keltirilgan formulalardan qaysi biri, tok manbaiga ega bo’lgan berk zanjir uchun
|
| |
Guruch. 2.13 - Hujjatni formatlash

|
Hujjatni formatlash
|
bet | 14/18 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 485,78 Kb. | | #129345 |
Bog'liq Hujjatni formatlashGuruch. 2.13. Shrift parametrlarini sozlash uchun shrift dialog oynasi
Guruch. 2.14. Paneldagi shrift formatini tez sozlash uchun tugmalar Formatlash
Matnning paragrafini formatlash
Hujjat matni quyidagilardan iborat paragraflar paragraf tugmani bosish bilan tugaydi ... Bunda matnga maxsus belgi ¶ kiritiladi. Ushbu belgini o'chirish paragraflarni birlashtiradi, shunday qilib birlashtirilgan paragraf pastki biriktirilgan paragrafning formatini oladi. Yozish paytida satr uzilishlari avtomatik ravishda amalga oshiriladi.
Abzatslar formati Paragraf dialog oynasini chaqiruvchi Format, Paragraf buyrug'i bilan o'rnatiladi ( guruch. 2.15) yorliqlarni o'z ichiga oladi Chiziqlar va intervallar, sahifadagi joylashuv.
Guruch. 2.15. Paragrafni formatlash uchun paragraf dialog oynasi
Yorliqda Indents va interval belgilangan:
tekislash - oqlangan, markazlashtirilgan, chap yoki o'ng;
o'rnatilgan sozlamalar tegishli bo'lgan hujjat strukturasi darajasini tanlash;
bosilgan varaq chetining chap va o'ng tomonidagi paragraf chegaralari (cheklari);
interval - qator va qator oralig'i (oldin va keyin);
paragrafning birinchi qatorining ko'rinishi - o'ngga (qizil) yoki chapga (osilgan).
Tab Sahifada joylashish paragraf satrlarini sahifalash qoidalarini belgilaydi:
yetim qatorni taqiqlash - boshqa varaqdagi paragrafning birinchi yoki oxirgi qatorini chop etish taqiqlanadi (kamida 2 qatorga ruxsat beriladi);
paragrafni buzmang, ya'ni. butunlay bitta sahifaga joylashtirilishi;
keyingi paragrafdan ajratmang - joriy va keyingi paragraflar bir sahifada chop etiladi;
yangi sahifada - tanlangan paragrafni yangi sahifada sahifa ajratuvchi qo'yish bilan boshlash;
xatboshida qator raqamlashni taqiqlash;
avtomatik so'zlarni o'rashni o'chirib qo'ying.
Tez paragrafni formatlash panel yordamida amalga oshirilishi mumkin Formatlash, unda kerakli paragraflarni tekislash tugmalari mavjud ( guruch. 2.16).
|
| |
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlashBog'liq Korporativ siyosat pdf 121679
ЪЪ
2
G L W
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O'RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
HUZURIDAGI MOLIYA-BANK XODIMLARINING
MALAKASINI OSHIRISH VA ULARNI QAYTA TAYYORLASH
TARMOQLARARO INSTITUTI
SHOHA’ZAMIY SHOHMANSUR SHOHNAZIR 0 ‘G‘LI
KORPORATIV SIYOSAT
340000-«Iqtisodiyot va boshqaruv» ta ’lim sohasining bakalavriat ta 'lim
yo ‘nalishlari uchun
DARSLIK
Библиотекаj
TateiH H Ta j
TOSHKENT -2 0 1 2
UDK: 321.65
KBK 65.050.2
Sh82
Sh82
Sh.Sh.Shoha’zamiy. Korporativ siyosat./Darslik. -Т.: «Fan va
texnologiya», 2012,- 204 b.
Ushbu darslik «Korporativ siyosat» fanini o'rganishga bag'ishlangan bo'lib.
undagi o'quv materiallar jahon tajribasiga va muallifiiing ilmiy-amaliy ishlari
natijalariga asoslangan tarzda mantiqiy ketma-ketlikda yozilgan. Bu materiallar
o'rganilayotgan fan mavzularini batafsil yoritib bergan holda o'quvchining
korporativ boshqaruv siyosatining nazariy va amaliy asoslarini egallashga
ko'maklashadi.
Шохаъзамий Ш.Ш. Корпоративная политика./Учебник.-Т.: «Fan va
texnologiya», 2012.- 204 с.
Настоящий
учебник
предназначен доя
|
| |
"Wordda matnni formatlash" nimani anglatadi?

|
"Wordda matnni formatlash" nimani anglatadi?
|
bet | 7/18 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 485,78 Kb. | | #129345 |
Bog'liq Hujjatni formatlash "Wordda matnni formatlash" nimani anglatadi?
Keling, matnni formatlash tushunchasidan boshlaylik. Bu nima? Taxminan aytganda, bu materialni o'qish paytida vizual tarzda osongina qabul qilinadigan tarzda dizayni.
Qabul qiling, chunki kichik yoki juda katta harflar hamma tomonidan qabul qilinmaydi. Xuddi shu narsa, masalan, ba'zi asosiy fikrlar ta'kidlanmagan va o'quvchi shunchaki mazmunning asosiy g'oyasini yo'qotishi mumkin bo'lgan paytlarga tegishli. Har qanday murakkab shriftlar matnni butunlay o'qib bo'lmaydigan qilib qo'yishi mumkin, shu jumladan ranglar yoki to'ldirishlardan foydalanish (agar u mutlaqo kerak bo'lmasa) va matn "g'ijimlangan" bo'lsa, paragraflarning yo'qligi haqida gapirmasa ham bo'ladi.
Word-da matnni qanday qilib to'g'ri formatlash kerak va birinchi navbatda nimaga e'tibor berish kerak?
Xo'sh, muharrirning o'zida qanday dizayn vositalari mavjud? "Word" da matnni qanday formatlash haqida gapiradigan bo'lsak, ishlov berishning asosiy tamoyillari qatoriga quyidagilar kiradi:
shrift dizayni (turi, hajmi, registrlari, harflar va belgilar orasidagi intervallar, rang, to'ldirish va boshqalar);
sahifadagi matnni tekislash;
paragraflar va chegaralarni belgilash;
hujjat sahifasi parametrlarini belgilash;
yaratish bilan so'zni qayta ishlash qo'shimcha elementlar dizayn (sarlavhalar, ustunlar, sarlavhalar va altbilgilar, ro'yxatlar).
Shriftlar bilan ishlash
Keling, eng oddiy narsadan boshlaylik - shrift parametrlarini o'rnatish. Ushbu asboblar to'plamidan foydalanib Wordda matnni qanday formatlash mumkin? Juda oddiy. Buning uchun muharrirda (agar siz asosiy panelning asosiy menyulari bo'limlarini hisobga olmasangiz), barchasi zarur vositalar asboblar paneliga joylashtirilgan va ichida joylashgan maxsus bo'lim tugmalar va ochiladigan menyular bilan.
Aslida, "Word" 2007, 2003, 2010, 2013 yoki 2016 yillarda barcha versiyalarda matnni qanday formatlash kerakligi haqidagi savol juda oddiy hal qilinadi. Boshlash uchun ochiladigan ro'yxatdan kerakli shriftni tanlang (masalan, Times New Roman), so'ngra xuddi shu ro'yxatdan shrift hajmini o'rnating (12 yoki 14 dan foydalanish yaxshidir).
Shundan so'ng, tanlash tugmachalarini bosish orqali siz uning turini belgilashingiz mumkin (qalin, kursiv, tagiga chizilgan, chizilgan). Bir oz o'ng tomonda shriftning rangini yoki uning fonini to'ldirishni o'zgartirish uchun tugmalar mavjud. Siz bunday dizayndan foydalanish bilan shug'ullanmasligingiz kerak, lekin uni faqat o'ta og'ir holatlarda, tarkibning muhimligini ta'kidlash kerak bo'lganda foydalaning. Xuddi shu narsa avvalgi parametrlarni o'rnatish uchun ham amal qiladi.
|
| |
Adabiyotlar - Operativ byudjet Reja

|
Operativ byudjet Reja
|
bet | 10/10 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 2,04 Mb. | | #100448 |
Bog'liq Operativ byudjetAdabiyotlar:
Malikov T., Xaydarov N. Budjet (tizimi, tuzilmasi, jarayoni). O'quv qo'llanma. T.: Iqtisod-moliya, TMI-2008, 98b.
Srojiddinova Z.X. O'zbekiston Respublikasi budjet tizimi. T.:
«infoCOM.UZ». 2010. 500 b.
Karimova Z.X., Djamalov X.N., Islamqulov A.X. Budjet tizimi. O'quv qo'llanma. “VORIS-NASHRIYOT”. 2012. 208 b.
O. G'aybullaev, U. O'roqov. O'zbekiston Respublikasida budjet tizimi va jarayoni: O'quv qo'llanma. Toshkent: Baktria press, 2015, 168 b.
Public budgeting systems / Robert Lee, Ronald Johnson, and Philip Joyce.9th ed. 2013.- 656 pages
Makarand A.Paithankar. Public Budgeting theory and practice. CreateSpace Independent Publishing Platform (4 Jun. 2016) USA.
www.ziyonet.uz
www.soliq.uz
www.arxiv.uz
|
| |
Toshboyev A. J., Rashidov J., Toshboyev A. A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti: o’quv qo’llanma

|
Toshboyev A. J., Rashidov J., Toshboyev A. A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti: o’quv qo’llanma
|
bet | 1/6 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 45,47 Kb. | | #120355 |
Bog'liq Lecture - 7 7 Mavzu: Qishloq xo’jaligida moliya, kredit, sug’urta va soliq munosabatlarini boshqarish
Reja:
1 Agrosanoat majmuini rivojlantirishda moliya, kredit, sug’urta va soliq mexanizmlarini boshqarishning roli.
Moliya va kreditlash mexanizmi, ularni takomillashtirish yo’llari.
Soliq va uni takomillashtirish yo’llari.
Sug’urta bozorini boshqarish.
Kalit so’zlar: moliya, kredit, sug’urta, soliq, moliya mexanizmi, kredit mexanizmi, sug’urta bozori
Foydalangan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar
Samatov G’.A., Rustamova I.B., Sheripbayeva U.A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti.- T.: 2012. - 346 b.
Umrzoqov O’.P., Toshboyev A.J., Rashidov J., Toshboyev A.A. Qishloq xo’jaligi iqtisodiyoti va menejmenti: o’quv qo’llanma. - T.: Iqtisod - moliya, 2008. - 268 b.
Qosimova D.S. Menejment nazariyasi: o’quv qo’llanma. - T.: TDIU, 2009. - 208 b.
Xorijiy adabiyotlar:
Charles W. L. Hill, Steven L. McShane. Principles of Management. 13th ed. ISBN 978-0-07-353012-3. -New York, 2008. -529 p.
Richard L.Daft. Management. 12th ed. ISBN 978-1-285-86198-2.
-Boston, 2016. - 798 p.
Rickky W. Griffin. Fundamentals of Management. 8th ed. ISBN 978-1-285-84904-1. -Texas, 2016. - 547 p.
Ronald D. Kay, William M. Edwards, Patricia A.Duffy. Farm management. - 6th ed. ISBN 978-0-07-302829-3 - ISBN 0-07-302829-0. -New York, 2008. - 463 p.
Qo’shimcha adabiyotlar
O’zbekiston Respublikasi Prezdentining 2012 yil 22 oktyabrdagi “O’zbekistonda fermerlik faoliyatini tashkil qilishni yanada takomillashtirish va uni riojlantirish chora- tadbirlari to’g’risida”gi PF-4478- sonli Farmoni.
Nazimov S., Eshonxo’jayev D. Qishloq xo’jaligida menejment. Namangan, NamMPI, 2001.
|
| |
-rasm. Budjet munosabatlarining qonuniy-huquqiy asoslari

|
-rasm. Budjet munosabatlarining qonuniy-huquqiy asoslari
|
bet | 8/10 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 2,04 Mb. | | #100448 |
Bog'liq Operativ byudjet6-rasm. Budjet munosabatlarining qonuniy-huquqiy asoslari.
O’zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligining buyrug’i bilan tasdiqlangan “Davlat Budjetining pul mablag’larini rejalashtirish va boshqarish tartibi to’g’risidagi nizom” (06.05.2010 y.№39);
O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining buyrug’i bilan tasdiqlangan “O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining axborot tizimida shaxsiy g’azna hisobvaraqlarini yuritish qoidalari” (24.03.2016 y. №21);
O’zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligining buyrug’i bilan tasdiqlangan "O’zbekiston Respublikasi Moliya Vazirligi va uning hududiy bo’linmalarida
Budjetdan mablag’ oluvchilarning shaxsiy g’azna hisobvaraqlarini ochish, yopish va yuritish qoidalari" (17.12.2012 y.№86);
Moliya Vazirligi va G’aznachiligining yo’riqnomalari, buyruqlari, xatlari va h.k.
Mamlakatimizda budjet tizimi munosabatlari bugungi kunga qadar "Budjet tizimi to’g’risida"gi va "Davlat Budjetining g’azna ijrosi to’g’risida"gi qonunlar hamda shu sohaga tegishli qator normativ-huquqiy hujjatlar bilan tartibga solib kelinmoqda edi. Bu esa alohida me’yorlarning turlicha talqin qilinishiga va ularni amalga oshirishning murakkablashuviga olib kelmoqda edi.
Keyingi yillarda mamlakatimizda davlat moliyasini boshqarishning huquqiy asoslarini takomillashtirish, Budjet siyosati ustuvor yo’nalishlarini tartibga solish maqsadida keng ko’lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Davlat moliyasini boshqarish doirasidagi islohotlar, Budjet qonunchiligini takomillashtirish, uni xalqaro me’yorlar talablariga moslashtirish borasidagi muhim o’zgarishlardan biri O’zbekiston Respublikasi Budjet kodeksining qabul qilinishi bo’ldi.
B) Budjet mexanizmining shakllanishi quyidagi omillar
ta’sirida vujudga keladi:
7-rasm
D) Budjetni taqdim etishning shakllari va uslublari:
|
| |
BUDJET TIZIMI VA UNING PRINTSIPLARI

|
BUDJET TIZIMI VA UNING PRINTSIPLARI
|
bet | 3/10 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 2,04 Mb. | | #100448 |
Bog'liq Operativ byudjet2. BUDJET TIZIMI VA UNING PRINTSIPLARI
“Hammamizda ham bir xil qobiliyat bo’lmasligi mumkin, lekin hammamizda qobiliyatni rivojlantirish uchun bir xil imkoniyat mavjud”
A.P.J Abdul Kalam
Budjet so’zi 15-asrlarda paydo bo’lgan bo’lib, O’rta asrlardagi Fransuz tilidan “bougette”, qadimgi fransuz tilidagi “bouje”, ya’ni “charm sumka, hamyon, kichik charm sumka”, lotin tilidagi “bulga” so’zidan olingan bo’lib, “charm sumka” degan ma’nolarni anglatadi. Zamonaviy moliyaviy ma’nosi (1973) g’aznachilik vaziri fiskal rejalarini o’zining hamyonida saqlashi degan tushunchani beradi. Boshqa ma'nosi 18 -asrda “yangiliklar shodasi” bo’lib ko’chdi, shu sababdan bu so’zni ishlatish ayrim gazetalar uchun sarlavha sifatida ishlatilgan.
Oksford lug’atida keltirilishicha, budjet – ma’lum davr uchun daromad va xarajatni hisoblash degan ma’noni anglatadi: Moliya Vaziri tomonidan yillik daromad va xarajatlarni muntazam baholash ya'ni oldinga qo’yilgan maqsadga muvofiq kerakli pul mablag’ini anglatadi. Merrayam-Vebster lug’atiga ko’ra,
Budjet qanday qilib sarflanishi rejalashtirilganligiga bog’liq holda sarflanishga qodir bo’lgan pul mablag’i miqdoridir ya'ni, pul miqdorini qancha sarflanishi mumkinligini va kelajakda qancha sarflanishidir. Bu hukumat tomonidan belgilangan davr ichida qancha sarflanishi rejalashtirilganligi va xarajatlar uchun qancha to’lanishi haqidagi rasmiy ma’lumot. Rene Stourmning fikriga ko’ra: “budjet – davlatning yillik tushumi va xarajatlarini prognoz qiladi va tasdiqlaydi”.
Davlatning budjet tuzilishi turli darajadagi budjetlarning turlarini, har bir budjet bo’g’inining tayinlanishini, turli pog’onadagi budjetlar o’rtasida daromad va xarajatlarning taqsimlanishini, ularning amal qilish tamoyillarini, markaziy hukumat va mahalliy hokimiyat organlarining budjet tizimini boshqarishdagi vakolatlarini belgilab beruvchi yuridik me’yorlarga asoslanadi. Budjet tizimi mamlakatda amal qiluvchi barcha darajadaga budjetlar yig’indisini bildiradi. Demak, Budjet tuzilishi mamlakatning davlat budjeti va budjet tizimini, uning bo’g’inlari o’rtasidagi o’zaro munosabatlarni tashkil qilish shakllarini, budjet tasnifini, budjet tizimiga kiradigan barcha darajadagi budjetlar faoliyatining huquqiy asoslarini, budjetlar tarkibi va tuzilmasini, budjet mablag’larini shakllantirish va sarflashdagi tartib-qoidalar va boshqalarni belgilab beradi (1rasm).
|
| |
ADABIYOTLAR RO`YXATI - 1. Harakat jadalligi Shahar ko`chalarida harakat jadalligi

|
1. Harakat jadalligi Shahar ko`chalarida harakat jadalligi
|
bet | 5/5 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 34,85 Kb. | | #150787 |
Bog'liq 1. Harakat jadalligi Shahar ko`chalarida harakat jadalligi-fayllar.orgADABIYOTLAR RO`YXATI
1. V.F. Babkov, O.V. Andreev “Avtomobil yo‘llarini qidiruv va loyihalash” I-II qism
[prof. A.R. Qodirova tarjimasi] TAYI. Toshkent-2014
2. V.V.Silyanov, E.R.Domke. Transportno-ekspluatatsionnыe kachestva avtomobilnыx
dorog i gorodskix ulis (3-ye izd., ster.) uchebnik. M. Akademiya. 2009. 352 s.
3. I.S.Sodiqov, Q.H.Azizov, A.X.O‘roqov. Avtomobil yo‘llarini obodonlashtirish va
jihozlash. T. TAYLQEI. XT “Rizaev M.X.”. 2019. 348b.
4. A.X.O‘roqov. Avtomobil yo‘llarini ta’mirlash va saqlash texnologiyalari. T.
TAYLQEI. XT “Rizaev M.X.”. 2019.264b.
5. “O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoevning Oliy Majlisga
Murojaatnomasi”. Xalq so‘zi gazetasi. 2020 yil 25 yanvar, №19.
6. Sh.M. Mirziyoev. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda
barpo etamiz. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali
marosimiga bag‘ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo‘shma majlisidagi nutq
Sh.M. Mirziyoev. - Toshkent: O‘zbekiston, 2017. – 56 b.
7. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini yanada
rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi” to‘g‘risidagi Farmoni (“Xalq so‘zi”,
gazetasi, 2017 y., 8fevral).
8. C.A.O'Flaherty. Hayways: The location, Design, Construction, and Maintenance of
Pavements.UK, by Butterworth Heinemann, 2005, 553 r.
9. Spravochnaya ensiklopediya dorojnika. Remont i soderjanie avtomobilnыx dorog.Pod
redaksii A.P. Vasileva. M. 2004. 1129 s.
10. I.S.Iщenko, T.N. Kalashnikova, D.A.Semenov. Texnologiya ustroystva i remonta
asfaltobetonnыx pokrыtiy. M.Air-Art. 2001. 176 s.
11. Urokov A.X. Sovremennыe texnologii remont i soderjaniya avtomobilnыx dorog i
aerodromov, Uchebnoe posobie, TADI: 2013. 265 s.
12. ShNK 2.07.01-03 Shaharsozlik. Shahar va qishloq aholi punktlari rivojlantirish va
qurilishini rejalashtirish T.:2009.
13. ShNQ 2.05.02-07 “Avtomobil yo‘llari”. Davarxtekqurilishqo‘m. 2008. 123 b.
14. Vasilev A.P. Shambar P. Poverxnostnaya obrabotka s sinxronnыm raspredeleniem
materialov. (Opыt dorojnikov Fransii). M. 1999. 100 s.
15. www.ziyonet.uz;
16. www.lex.uz;
17. www.doroga.ru;
18. www.road.ru;
19. www.madi.ru
http://fayllar.org
|
| |
-rasm. O’zbekiston Respublikasi Budjet tizimining printsiplari

|
-rasm. O’zbekiston Respublikasi Budjet tizimining printsiplari
|
bet | 5/10 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 2,04 Mb. | | #100448 |
Bog'liq Operativ byudjet3-rasm. O’zbekiston Respublikasi Budjet tizimining printsiplari
Budjet tizimining O’zbekiston Respublikasi ma’muriy-hududiy tuzilishiga muvofiqligi printsipi Budjet tizimi O’zbekiston Respublikasining ma’muriyhududiy tuzilishiga muvofiq bo’lishi lozimligini anglatadi.
Budjet tizimi Budjetlarining balansliligi va o’zaro bog’liqligi printsipi:
Budjet tizimi budjetlarida nazarda tutilgan xarajatlar hajmi ularning daromadlari va taqchillikni qoplash manbalari yig’indisining hajmiga muvofiq bo’lishi kerak;
Budjet tizimi budjetlarini tuzish va ijro etishda budjetlarning mablag’lari mazkur budjetlarning balansliligini ta’minlash uchun ular o’rtasida qayta taqsimlanishi mumkin.
Budjet tizimi budjetlari daromadlarini prognoz qilish va xarajatlarini rejalashtirish printsipi.
Budjet tizimi budjetlarini tuzishda Budjet tasnifiga muvofiq, daromadlar ularning aniq manbalari bo’yicha prognoz qilinadi, xarajatlar esa yo’nalishlar bo’yicha rejalashtiriladi.
Budjet tizimi budjetlari mablag’laridan foydalanishning aniq yo’naltirilganligi va maqsadlilik xususiyati printsipi. Budjet tizimi budjetlarining mablag’lari muayyan budjet tashkilotlari va budjet mablag’lari oluvchilarga ushbu mablag’lardan belgilangan maqsadlarni moliyalashtirishda foydalanish uchun ajratiladi
Budjet tizimi budjetlarining mustaqilligi printsipi.
Budjet tizimi budjetlari mustaqildir.
Budjet tizimi budjetlari mablag’laridan foydalanishning natijadorligi printsipi. Budjet jarayoni ishtirokchilari budjet tizimi budjetlarini tuzish va ijro etishda o’zlariga berilgan vakolatlar doirasida budjet tizimi budjetlarining belgilangan hajmdagi mablag’laridan foydalangan holda natijaga erishish zaruriyatidan kelib chiqadi.
Kassaning yagonaligi printsipi. Budjet tizimi budjetlarining barcha daromadlari Yagona g’azna hisobvarag’iga kiritiladi va ularning xarajatlarini to’lash ushbu hisobvaraqdan amalga oshiriladi.
Budjet jarayoni ishtirokchilarining javobgarligi printsipi.
Budjet jarayoni ishtirokchilarining javobgarligi printsipi Budjet jarayonining har bir ishtirokchisi Budjet jarayonining har bir bosqichida o’z harakatlari uchun javobgar bo’lishidan iboratdir.
|
| |
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti omonova O'g'iloyning taqdmoti

|
Termiz iqtisodiyot va servis universiteti omonova O'g'iloyning taqdmoti
|
Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 3,28 Mb. | | #126277 |
Bog'liq O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlari TERMIZ IQTISODIYOT VA SERVIS UNIVERSITETI Omonova O'g'iloyning TAQDMOTI TERMIZ IQTISODIYOT VA SERVIS UNIVERSITETI Omonova O'g'iloyning TAQDMOTI O‘zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlari Reja:
O‘zbekiston qishloq xo‘jaligida
4
Mustaqillik yillarida O‘zbekiston Respublikasi
1
O‘zbekiston jahon mamlakatlari orasida
2
O‘zbekiston aholisi va mehnat resurslari
3
Mustaqillik yillarida O‘zbekiston Respublikasi ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishda ulkan muvaffaqiyatlarga erishdi. O‘zbekiston hududida jami 120 ga yaqin turdagi foydali qazilmalarning 2700 ta konlari topilgan. O‘zbekiston jahon mamlakatlari orasida oltin zaxiralari bo‘yicha 4-o‘rin, uran bo‘yicha 7-o‘rin, molibden bo‘yicha 8-o‘rin, mis bo‘yicha esa 10-o‘rinda turadi. Yoqilg‘i-energetika resurslari ichida tabiiy gaz eng katta ahamiyatga ega bo‘lib, uning zaxiralari bo‘yicha O‘zbekiston dunyoda 14-o‘rin egallaydi. Vegetasiya davrning davomiyligi, issiq va quyoshli kunlarning ko‘pligi tufayli O‘zbekistonda paxtachilik, bog‘dorchilik, uzumchilik, sabzavotchilik, polizchilik kabi yuqori daromadli dehqonchilik rivojlanmoqda. O‘zbekiston aholisi va mehnat resurslari ham mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishining poydevori hisoblanadi. Respublikamiz aholisi muntazam ravishda o‘sib bormoqda. Qisqa tarixiy davr mobaynida O‘zbekiston xalqaro savdo-iqtisodiy munosabatlarga kirishish, milliy iqtisodiyot tarkibiy tuzilishini takomillashtirish, sanoatni rivojlantirish, muvaffaqqiyatli erishdi. So‘nggi yillarida O‘zbekistonda avtomobilsozlik, mikroelektronika sanoati, kaliy o‘g‘itlari va soda ishlab chiqarish, farmatsevtika, shakar sanoati va boshqa ishlab chiqarish tarmoqlari bunyod etildi. Transport tizimi rivojlanishida ham salmoqli natijalarga erishildi. Bulardan eng ahamiyatlisi – respublika temiryo‘l transporti tizimining bir butunligiga erishilganligidir. Dunyoning 140 taga yaqin davlatlari bilan tashqi iqtisodiy aloqalarini yo‘lga qo‘yayotgan O‘zbekiston Respublikasining eng muhim savdo hamkorlari qatoriga Rossiya Federatsiyasi, Xitoy, Qozog‘iston, Koreya Respublikasi, Turkiya va Yevropa mamlakatlari kiradi. Respublika eksportining tovar tarkibida mustaqillik yillarida juda katta o‘zgarishlar ro‘y berdi. Mustaqillikka erishgan payti respublikamiz eksportida paxta tolasining ulushi 60 foizga teng bo‘lgan. Hozirgi kunga kelib bu hududlarda ichki va tashqi sarmoyadorlar ishtirokida yuzlab yangi ishlab chiqarish loyihalari amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi istiqbollari respublikaning har bir tuman va viloyat imkoniyatlaridan umumdavlat va hududiy manfaatlarda oqilona foydalana olishga bog‘liq.
|
| |
Boshqa odamlar bilan hamkorlik qila olish

|
Boshqa odamlar bilan hamkorlik qila olish
|
bet | 4/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 16,96 Kb. | | #238937 |
Bog'liq Esse5. Boshqa odamlar bilan hamkorlik qila olish
Bu kelajakning eng muhim ko‘nikmalaridan biri, zamonaviy maktablar buni mutlaqo o‘rgatmaydi. Kooperatsiya nima degani o‘zi? Bu nazorat ishini bir o‘quvchi emas, balki bilim darajasi va unga bo‘lgan munosabati turlicha bo‘lgan bolalar guruhiga berish: "Bolalar, mana sizlarga vazifa. O‘ylab, birgalikda yechim topishingiz uchun 20 daqiqangiz bor".
Standart maktab ko‘pincha bunday yondashuvni qabul qilmaydi, chunki o‘qituvchi nazorat ishini bir bola yechib, qolganlar shunchaki ko‘chirib olsa-chi, deb o‘ylaydi. U qaysidir ma'noda haq. Boshqa tomondan, kattalar olamida vazifaning yechimini topish doim guruh loyihasi doirasida amalga oshiriladi.
Tijorat tashkilotlarda hech kim har bir xodim oldiga bir "nazorat ishi"ning turli variantlarini qo‘ymaydi. U yerda biror umumiy vazifa topshiriladigan guruhlar tuzilib, har bir insonning imkoniyat va xususiyatlaridan kelib chiqib hal qilinadi. Bir kishi g‘oya o‘yladi, boshqasi uni yozib oldi, uchinchisi tahlil qildi, to‘rtinchisi hayotga tatbiq etdi, beshinchisi esa, aftidan hech narsa qilmagan ham - shunchaki vaqtida choy keltirib turgan, ijodiy muhitni tashkil qilgan.
Hissiy intellekt muvaffaqiyat uchun zarur eng muhim ko‘nikmalardan biriga aylanadi.
Bola eski qoidalar bo‘yicha nazorat ishini uddalay olmasa ham, boshqa guruh bo‘lib ishlash mumkin bo‘lgan darslarda kooperatsiya ko‘nikmasini ishlab chiqish mumkin. Masalan, jismoniy tarbiyada bir bola boshqa o‘quvchilarning qo‘llab-quvvatlashi ostida g‘olib bo‘ladi va bu umumiy g‘alaba hisoblanadi.
Jamoada ishlashni bilish — nafaqat hal qiluvchi qarorlar chiqarish bo‘yicha ishlash, balki ijodiy muhitni yaratish, hamkasblarga hissiy dalda berish - 2020 yilga borib, ishga qabul qilishda eng muhim ko‘nikmalardan biriga aylanadi. Hozircha biror robot bu ishni amalga oshira olmaydi.
|
| |
Katalizatorlar - Родий из отработанных катализаторов

|
Родий из отработанных катализаторов
|
bet | 5/6 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 67,95 Kb. | | #155967 |
Bog'liq anvar Ilova
Rodyum katalizatorlarda, shu jumladan katalitik filtrlarda-avtomobil chiqindi gazlarini neytrallash vositalarida qo'llaniladi
Rodyumning platina bilan qotishmasi катализаторammiakni havo bilan oksidlash orqali nitrat kislota ishlab chiqarish uchun juda samarali katalizator bo'lib, uni qo'llash uchun hali ham muqobil almashtirish mavjud emas.
shisha ishlab chiqarishda (platina-rodyum qotishmasi — shisha iplar uchun, suyuq kristalli ekranlar uchun spinneretlar). Suyuq kristall qurilmalar ishlab chiqarishning o'sishi tufayli rodyum iste'moli tez o'sib bormoqda (2005 yilda shisha ishlab chiqarishda 1,55 tonna rodyum, 2003 yilda 0,81 tonna ishlatilgan).
Metall rodiy kuchli lazer tizimlari (masalan, fluorodorod lazerlari) uchun kuchli issiqlik (issiqlik) ga duchor bo'lgan Ko'zgularni ishlab chiqarish uchunлазеров, shuningdek, moddalarni tahlil qilish asboblari (spektrometrlar) uchun diffraktsiya panjaralarini ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Platina-rodiy qotishmalaridan tayyorlangan tigellar laboratoriya tadqiqotlarida va ba'zi qimmatbaho toshlar va elektro-optik kristallarni etishtirish uchun ishlatiladi.
Termojuftlar
ТермопарыPlatina-rodiy termojuftlari va boshqalar, yuqori (2200 °C gacha) haroratni juda samarali va bardoshli o'lchashuchun iridiy bilan rodiy qotishmalari keng qo'llaniladi (masalan, ir 40\ \ 60).
Aloqa juftligi materiallari
Elektroeroziyaga yuqori qarshilik tufayli rodyum va uning qotishmalari kontaktlar uchun material sifatida ishlatiladi (qamishkalitlari, ulagichlar, toymasin kontaktlar).
Zargarlik buyumlari
Galvanik roding elektrolitlari (asosan sulfat, sulfamat va fosfat) aşınmaya bardoshli va korroziyaga chidamli qoplamalar ishlab chiqarish uchun ishlatiladi.
Rodyumning sovuq oq porlashi olmos, kubik Zirkon va boshqa qo'shimchalar bilan yaxshi mos keladi. Shuningdek, rodyum platina va palladiyga doping, mustahkamlovchi qo'shimchalar sifatida qo'shiladi. Zargarlik buyumlariga rodyum qoplamasini qo'llash aşınmayı kamaytiradi va mahsulotning qattiqligini oshiradi, tirnalishdan himoya qiladi va yorqin porlashni beradi.
|
| |
Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı

|
Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı
|
bet | 1/16 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 98,92 Kb. | | #236075 |
Bog'liq document11
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
______________________________________ UNIVERSITETI
_______________________ _________________________
______________fakulteti _____________ kafedrasi
Ro’yxatga olindi №__________ Ro’yxatga olindi №__________
“_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y.
“___________________________ “ KAFEDRASI
“_____________________________ “ FANIDAN
KURS ISHI
Mavzu:__ KORXONA FAOLIYATI VA BOSHQARUVIDA BIZNES-REJANING TUTGAN O’RNI__________________________________________________________
Bajardi:_________________________________
________________ fakulteti, guruh talabasi
Tekshirdi ;
Kurs ishi taqrizga
Topshirilgan sana
“____” _____20 y.
|
|
Kurs ishi taqrizdan
qaytarilgan sana
“___” ______20 y.
|
Kurs ishi himoya
Qilingan sana
“___” ______20 y.
Baxo “___”_______
|
___________
(imzo)
___________
(imzo)
___________
(imzo)
|
Komissiya a’zolari;
_____________________
_____________________
|
______________ - 20
MUNDARIJA
KIRISH...................................................................................................................2
|
| |
RODIY VA UNING XUSUSIYATLARI

|
RODIY VA UNING XUSUSIYATLARI
|
bet | 3/6 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 67,95 Kb. | | #155967 |
Bog'liq anvar3. RODIY VA UNING XUSUSIYATLARI
Rodiy (lat. Rhodium; символом RH belgisibilan ko'rsatilgan) элемент побочной подгруппы восьмой группы пятого периода D. I. Mendeleyevning kimyoviy elementlar davriy tizimining beshinchi davri sakkizinchi guruhining yon Д. И. Менделееваkichik guruhi elementi, atom raqami 45. Oddiy modda rodiy (CAS raqami: 7440-16-6) переходный металлkumush-oq rangdagi qattiq o'tish metallidirцвета. Благородный металл Platina guruhining olijanob metalli.
Rodyum platina rudalarida, Janubiy Amerikaning ba'zi oltin qumlarida uchraydi. Rodyumning 43% gacha Meksika oltinida uchraydi. Shuningdek, osmid iridiy guruhi minerallarining izomorf aralashmasida (3,3% gacha), mis nikel rudalarida mavjud. Osmoid iridiyning noyob turi - rodiy nevyanskit-rodiyga eng boy mineral.
Rodyum folga va sim
Rodyum - qattiq metall, kumushrang kulrang. U spektrning ko'rinadigan qismidagi elektromagnit nurlarning yuqori aks ettirish koeffitsientiga egaспектра, shuning uchun u "sirt" nometalllarini ishlab chiqarish uchun keng qo'llaniladiзеркал.
Rodiy izotoplari
Tabiiy rodiy 103 RH izotopidan iborat. Eng uzoq umr ko'radigan izotoplar
Izotop
|
yarim yemirilish davri
|
101Rh
|
3,3 yil
|
102Rh
|
207 kun
|
102mRh
|
102m Rh 2,9 yil
|
99Rh
|
16,1 kun
|
|
| |
Bolaga nimani o‘rgatish kerak?

|
Bolaga nimani o‘rgatish kerak?
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 16,96 Kb. | | #238937 |
Bog'liq EsseBolaga nimani o‘rgatish kerak?
1. Yod olmaslik
Yod olish qobiliyati bo‘yicha biz - odamlar allaqachon kompyuterlardan ortda qolganmiz. Nazariy jihatdan 10 yil ichida maktab o‘quvchisi miyasiga joylashi mumkin bo‘lgan bilimlar hajmi 1 Gb'dan oshmaydi.
O‘zingiz hisoblab ko‘ring: Har biri 2400-2500 tagacha harfni o‘z ichiga olgan 150 sahifali o‘rtacha o‘quv darsligi taxminan 0,35 Mb bo‘ladi. Aytaylik, bolalar bir yilda shunday darslikdan 10 tasini o‘zlashtirishsin. U holda ular qabul qilgan matnli ma'lumot hajmi 11 yil davomida 40 Mb'dan kamroqni tashkil qiladi. Bunga qo‘shimcha sinfdan tashqari mashg‘ulotlar va mutolaa, tasviriy san'at va boshqa tillarni o‘rganishni qo‘shamiz... O‘quv dasturidagi 40 Mb'ni 25 karra oshirsak ham, bor-yo‘g‘i 1 Gb ma'lumotga ega bo‘lamiz.
Endi esa taqqoslaymiz. Ming yillik davlat tarixini o‘zida saqlovchi Buyuk Britaniya arxivi taxminan 70 Tb'ga teng. Kompyuterlarga kelsak, bu yil elektron hisoblash qurilmasining xotirasi 160 Tb'ga yetdi.
Agar siz avvalgidek tarixiy sanalarni chat xotirasiga kiritishni muhim deb hisoblasangiz, bu farzandingiz hozirning o‘zidayoq mashinalarga mag‘lub bo‘lganini bildiradi. U keraksiz ma'lumotni yodlash uchun ancha vaqt va kuch sarflagan bo‘lib chiqadi. Bu vaqtda esa uning tengdosh-raqiblari boshqa, ancha kerakli ko‘nikmalarni o‘zlashtirishadi.
2. Yangilik uchun ochiq bo‘lish
"Odamlar hayotining ilk 20 yilida ta'lim olib, keyingi 40-50 yilda o‘qigan kasbi bo‘yicha ishlaydigan model buzilmoqda, - deydi ijtimoiy munosabatlar bo‘yicha ekspert va McKinsey Global Institute tadqiqoti hammuallifi Syuzen Land. - Endi biz butun kareramiz davomida doimiy o‘qib-o‘rganish haqida o‘ylashimizga to‘g‘ri keladi".
Bu degani, bola maktab yillaridan oladigan eng muhim ko‘nikma — o‘qish va o‘rganishga bo‘lgan ishtiyoq. Buning uchun esa ta'lim jarayonini shunday tashkil qilish muhimki, o‘qish materiallari va jarayonning o‘zi o‘quvchi uchun ortiqcha yuk bo‘lmasin.
Barcha misollarni yechib bitirmaguncha matematika darsi ustida bosh qotirib o‘tirishga hojat yo‘q. Charchadingizmi — dam oling. Chalg‘ing. O‘zingizda kuch va qiziqishni qayta sezganingizda yana matematikaga qaytasiz.
|
| |
Haqiqatda qiziq yo‘nalishga urg‘u berish

|
Haqiqatda qiziq yo‘nalishga urg‘u berish
|
bet | 3/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 16,96 Kb. | | #238937 |
Bog'liq Esse3. Haqiqatda qiziq yo‘nalishga urg‘u berish
"Bu bilan pul topa olmaysan", - deyishadi ota-onalar o‘sib kelayotgan avlodning o‘zlariga bema'ni tuyulgan qiziqishlari haqida. Shu tariqa farzandlarini majburlab huquqshunos, dasturchi, menejyer, shifokor kabi kasblarga yo‘naltirishadi. Umuman olganda, ota-onalarni tushunish mumkin: XX asr ularni qadamma-qadam vertikal kareraga tayyorlaydi - "botqoqlikdan saroyga", o‘quvchilikdan - ishchiga, ishchidan - rahbarlikka, rahbarlikdan - big boss'ga.
Shunday bo‘lsa-da, dunyo o‘zgarmoqda va hozir birinchi o‘ringa gorizontal karera chiqmoqda. Bunday holatlarda siz yuqoriga qarab intilmaysiz, shunchaki o‘zingizga yoqqan ish bilan shug‘ullanasiz. Shu bilan birga, raqiblar bilan bellashasiz, sizning "asarlar"ingiz kunma-kun takomillashib boradi. Sizning xobbingiz atigi 500 kishini qiziqtirsa ham, bunday odamlar internet orqali bir-birini topadi. Qarabsizki, sizning ishlanmalaringizga talab orta boshlaydi, ularning narxi oshib boradi va siz usta maqomini olasiz.
Hech bir robot inson kabi o‘z ishiga mehr bera olmaydi. Demak, aynan farzandingizning ko‘ngli chopgan ish oxir-oqibat u uchun hayotda o‘z o‘rnini yo‘qotmaslikka sug‘urta bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
4. Imkoniyatlarni ko‘rish
Hozir 15 yoshdan kichik bo‘lgan odamlar katta ehtimol bilan bir asr yashashi mumkin. Bu esa katta muddat. Masalan, o‘zingizni va 120 yil avval yashagan yevropalik kishini taqqoslang. Qiziqishlar umumiyligi haqida nima deysiz? Aravani ta'mirlash yoki tutun quvurini tozalash tajribasi sizga kerak bo‘larmidi? Ikki sigir-chi? (120 yil avval qishloqda yashovchi kishilar uchun katta davlat hisoblangan) — bunday kapitalni qanday baholaysiz?
Bugun biz uchun qadrli bo‘lgan qadriyatlar ertaga o‘z ahamiyatini yo‘qotishi mumkin.
Insonlar orzusidagi bir umrlik sevgi tushunchasi yo‘qoladi. 20 yoshingizda sizga qiziq bo‘lgan inson 80 yoshga kirganingizda ham shunchali qiziq bo‘ladi, deb kim kafolat beradi? Yoki Jastin Biberga fanatlik qiluvchi nafaqaxo‘rni tasavvur qila olasizmi?
Farzandlarimizning oldida katta hayot yo‘li turibdi. Oldinda shuncha umr turganda birinchi sevgi muvaffaqiyatsizligidan qayg‘u chekishga ne hojat? Oliygohga kira olmasangiz yoki orzuingizdagi ishda ishlay olmasangiz, o‘zingizni omadsiz va baxtsiz his qilishingiz kerakmi?
Kechagi kun kishisi uchun 1-2 yil vaqt - muhim davr, kelajak kishisi uchun esa xuddi shu 1-2 yil atrofni o‘rganib, boshqa istiqbollarni ko‘rish uchun imkoniyatdir. Uddasidan chiqa olmayotgan ishga qattiq yopishib olishdan foyda yo‘q. Yaxshisi, shu vaqtingizni haqiqatda o‘zingiz uchun qiziq bo‘lgan ishga ajrating.
|
| |
11. Shtern-Gerlax tajribasi qiziq natijalami berdi

|
11. Shtern-Gerlax tajribasi qiziq natijalami berdi
|
Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 22,04 Kb. | | #252020 |
Bog'liq 11. Shtern-Gerlax tajribasi qiziq natijalami berdi (1)
rasmga qarang). Ana shu chetlashishlar bo'yicha formuladan foydalangan holda atomning magnit momenti modulini aniqlash mumkin.
44-rasm
10. Shtern-Gerlax o'z tajribasida kumush atomlaridan foydalanishdi. Yopiq idish ichidagi kumush simni yuqori temperaturagacha qizdirish natijasida kumush atomlari oqimi hosil bo'ladi va idishdagi kichik tirqishdan uchib chiqadi.
Ushbu oqim yo'liga qo'yilgan diaframmalar yordamida bu oqim magnit qutblari orasiga yo'naltiriladi. Atomlarning harakat yo'nalishida yuqori vakuum hosil qilinadi. Sovuq ekranga kelib tushgan kumush atomlari unga o'tirib qoladi. Atomlarning plastinkaga joylashish zichligi oqim intensivligiga va atomlarning ekranga kelib tushish vaqtiga proporsional bo'ladi.
11. Shtern-Gerlax tajribasi qiziq natijalami berdi. tekislikdagi barcha atomlar va nuqtalar atrofida yig'ila boshladi. Bu nuqtalar orasida esa hech qanday atomlar joylashmadi (42-rasmga qarang). tekislik atrofida ham atomlar to'planadilar. Kumush atomlarining ekranda joylashish manzarasi 44-rasmda keltirilgan.
12. Shtern-Gerlax tajribasi esa atomlarning magnit momenti vektorlarini o'qiga parallel yo'nalganliklarini, bu o'qqa nisbatan ixtiyoriy burchak ostida yo'nalmaganliklarini ko'rsatadi. Bundan esa atom magnit momenti vektorlari yo'nalishining magnit maydoniga nisbatan diskret o'zgarishi kelib chiqadi. Bu hodisani mikroolamda fazoviy kvantlash deyiladi.
13. Demak, faqat atomlarning holati diskret bo'Imasdan, balki atom tashqi magnit maydoniga kiritilganida atom magnit momenti vektorlarining yo'nalishi ham diskret bo'ladi. Yuqorida keltirib o'tilgan tajriba natijalarini 1925 yilda elektron spini kashf etilgandan so'ng tushuntirish mumkin bo'ldi.
|
| |
II.ASOSIY QISM - O‘rnatilgan tizimlari fanidan mustaqil ish topshirig‘i mavzu: O‘rnatilgan operatsion tizimlarda uzilishlar Bajardi

|
O‘rnatilgan tizimlari fanidan mustaqil ish topshirig‘i mavzu: O‘rnatilgan operatsion tizimlarda uzilishlar Bajardi
|
bet | 2/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 59,98 Kb. | | #247706 |
Bog'liq mustaqil ish topshirigʻiII.ASOSIY QISM
2.1 Qurilmalarda nosozliklarni tuzatishning tuzatishning umumiy texnik vositalari.
Qurilmaning nosozliklarini tuzatish vositalarining tarkibi har qanday elektr zanjirlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan uskunalarni o‘z ichiga oladi. Bularga multimetrlar, chastota o‘lchagichlar va osilaskoplar kiradi.
Multimetr doimiy va o‘zgaruvchan davriy kuchlanish va oqimlarini, shuningdek qarshilik, quvvat va indiktuvlik qiymatlarini o‘lchash uchun mo‘ljallangan. Multimetr yordamida elektr ta’minoti bloklarini loyihalashda xatolar aniqlanadi (xususan, ta’minot kuchlanish darajasi mikrosxemalarning kuchlanish diapazoniga mos kelmaydigan holatlar), shuningdek o‘rnatish xatolarining faktlari - uzilishlar va qisqa tutashuvlar va xakozalar.
Chastota o‘lchagich davriy signallarning takrorlanish chastotasi qiymatlarini aniqlash uchun mo‘ljallangan. Chastotani o‘lchagich yordamida tizim sinxronizatsiya blokini loyihalashda xatolar aniqlanadi.
Osiloskop elektr signallarini signal darajasining vaqtga bog‘liqligi funksiyasini grafik ko‘rinishda qayd etish uchun mo‘ljallangan vosita. Osiloskop yordamida sinxronizatsiya moslamalarining ishidagi nosozliklar aniqlanadi, poygalar faktlari qayd etiladi (sxemadagi signallarning turlicha tarqalishi tufayli bir signalning boshqasiga nisbatan kutilmagan kechikishlari) va boshqalar.
Dasturiy ta’minot modellari.
Dasturiy ta’minot modeli (simulyator) - bu dasturiy ta’minot to‘g‘ridan-to‘g‘ri kompyuterda ishlab chiqilayotgan mikrokontroller tizimining ishlashini taqlid qilish imkonini beruvchi dasturlar to‘plami hisoblanadi. Ushbu mikrokontroller protsessori har bir mikrokontroller tizimining xotira maydoniga ekvivalent bo‘lgan ma’lumotlar maydonida bajariladigan instrumental kompyuter ko‘rsatmalari to‘plamiga tengdir.
Bogʻlovchi tomonidan qayta ishlanib, ikkilik yoki o'n oltilik formatga aylantirilgan dastur dastur modelining kiritilishiga kiradi. Nosozliklarni tuzatish jarayonida operator dasturning bajarilishini boshlash va to'xtatib turish, simulyatsiya qilingan xotira tarkibini kuzatish, simulyatsiya qilingan mikrokontroller tizimining periferik tugunlarining holatini boshqarish va sozlash imkoniyatiga ega.Mikrokontrollerlarni boshqarish tizimlarining xususiyatlari (axborotni parallel ko'rsatish, o'zgaruvchan holatlarning yuqori tezligi va boshqalar) umumiy texnik tuzatish vositalarining ko'lamini va ular yordamida hal qilinadigan vazifalar sonini cheklaydi va shuning uchun mikrokontroller tizimlarida maxsus vositalar keng qo'llaniladi.
|
| |
Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT KIMYO - TEXNOLOGIYA INSTITUTI
YOQILG’I VA ORGANIK BIRIKMALAR KIMYOVIY
TEXNOLOGIYASI FAKUL’TETI
NEFT VA GAZNI QAYTA ISHLASH KIMYOVIY
TEXNOLOGIYASI KAFEDRASI
Baxromov Sherzod Shuhrat o’g’li
MALAKAVIY BITIRUV ISHI
MAVZU:
Neftni qayta ishlashda
gidrogenlash jarayonlari,
kimyosi
va texnologiyasi. Katalizatorni tanlash va xajmiy xisobi.
Kafedra mudiri: Ziyadullayev O.E.
Rahbar:
Absalyamova G.M.
Taqrizchi:
________________
Bajardi:
Bahromov Sh.Sh
.