nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Asosiy vositalar harakatini dastlabki hujjatlashtirish, inventar, analitik va sintetik hisobi

chala qolgan ishlar aniqlansa, ularni bartaraf etish muddatlari belgilanadi. Dalolatnoma xo‘jalik
rahbari tomonidan tasdiqlanadi va buxgalteriyaga beriladi. Obhektni qabul qilishga dalolatnomaga
obektga tegishli barcha hujjatlar ilova qilinadi. Yuqori tashkilotning
farmoyishiga binoan boshqa
korxonalarga berilgan asosiy vositalar ham shunday dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi. Bu holda
dalolatnoma ikki nusxada tuziladi.
Zamonaviylashtirish, qayta tiklash va kapital tahmirlashdan so‘ng asosiy vositalarni qabul
qilish-topshirish
tahmirdan chi¢¢an va ¢ayta tiklangan asosiy vositalarni ¢abul ¢ilish-topshirish
dalolatnomasi (53-shakl) bilan rasmiylashtiriladi. Bu dalolatnoma ham korxona rahbari (agrofirmasi
boshqaruvi) tayinlagan komissiya tomonidan, ikki nusxada tuziladi.
Ko‘p yillik daraxt ko‘chatlarini ekish bo‘yicha tugallangan ishlar va yosh ko‘chatlarni
foydalanishga topshirish
ko‘p yillik daraxtlarni ¢abul ¢ilish va ularni foydalanishga topshirish
dalolatnomasi (54-shakl) bilan rasmiylashtiriladi.
Sotib olingan asosiy vositalar, asosiy podani to‘ldirish uchun sotib olingan mollar mol
yetkazib beruvchilarning
schyot-fakturalari, yuk xatlar, qabul qilish-topshirish dalolatnomalari va
boshqa hujjatlarga asosan qabul qilinadi. Bepul yoki aybdor shaxslardan
moddiy zararni qoplash
tartibida olingan asosiy vositalar qishloq xo‘jalik korxonasi rahbari (agrofirmasi boshqaruvi)
tayinlagan komissiya tomonidan tuzilgan dalolatnomalarga asosan hisobga olinadi. Mahsuldor va ish
hayvonlar asosiy podasiga yosh chorva mollarini o‘tkazish
chorva mollarini guru¦dan-guru¦ga
o‘tkazish dalolatnomasi(97-shakl)ga asosan rasmiylashtiriladi.
Asosiy vositalarning xo‘jalik ichida bir javobgar shaxsdan ikkinchisiga o‘tish ixtiyoriy
shakldagi dalolatnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Asosiy vositalarning xo‘jalikdan chiqarilishi bepul berib yuborish, tugatilishi, sotilishi, tabiiy
ofat tufayli buzilishi va yo‘qolishi natijasida sodir bo‘ladi.
Asosiy vositalarning keyinchalik ishlab chiqarishda foydalanishga yaroqsizligini aniqlash,
qayta tiklash ishlarini o‘tkazishning imkoni yo‘qligi yoki samarasizligini, asosiy vositalarni hisobdan
chiqarishga asos bo‘ladigan zarur hujjatlarni rasmiylashtirish uchun qishloq xo‘jalik
korxonasi
rahbari tomonidan (aktsiyadorlik jamiyatlarida – aktsiyadorlarning umumiy majlisi yoki vakillar
majlisining qarori bilan) doimiy faoliyat ko‘rsatadigan komissiya tuziladi.
Qishloq xo‘jalik korxonasining asosiy vositalari tabiiy ofat tufayli yo‘qolganda ularni
hisobdan chiqarish hujjatlari sug‘urta kompaniyasi vakili ishtirokida tuziladi.
Asosiy vositalarni balansdan chiqarish uchun quyidagi dalolatnomalar tuziladi:
bino va
inshootlarni hisobdan chio‘arish dalolatnomasi (55-shakl),
mashina, o‘urilish va transport
vositalarini ¦isobdan chio‘arish dalolatnomasi (56-shakl);
chorva mollarini asosiy podadan
yaroo‘sizlikka(brakka) chio‘arish dalolatnomasi (57-shakl)
; ko‘p yillik daraxtlarni ¦isobdan
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

565
модернизации сложившейся системы образования в связи с внедрением
инновационных технологий в практику образовательного процесса. В настоящее
время остро стоит вопрос активной интеграции и широкого применения
инновационных технологий в образовании. В настоящем исследовании исследуются
инновационные технологии обучения в современном образовании.
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi

O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi
Download
93,13 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
18.11.2023
Hajmi
93,13 Kb.
#101097
Download
93,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekiston Respublikasi Soliq qo‘mitasi
Download
93,13 Kb.
Matnni ko'rish
1-18 cambria 0112. indd - bet 171

— 252 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT
PSIXOLOGIYASI
larda bor-yo‘g‘i bir nеcha soniya davom etsa, ayollarda bu jarayon biroz
cho‘ziladi. Orgazm paytida kuchli vеgеtativ o‘zgarishlar kuzatiladi: yurak
urishi tеzlashadi. AQB ko‘tariladi. Bunday vеgеtativ o‘zgarishlar faqat jin-
siy aloqadan so‘ng kеlgan orgazm paytida emas, sеksual tasavvurlardan
kеyingi orgazmda ham kuzatilishi mumkin.
Odatda, orgazmning ikki xil turi farq qilinadi: qin va klitor orgazmlari.
Birinchisi, olatni qinga chuqur kirgizganda ro‘y bеrsa, ikkinchisi klitor-
ni ta’sirlantirganda kuzatiladi. Aytib o‘tganimizdеk, ba’zi ayollarda qin
orgazmi, boshqalarida esa klitor orgazmi kuchli rivoj langan. Ba’zi mual-
liflar alohida vaginal orgazm borligiga
shubha bilan qarashadi, chun-
ki olatni qinga chuqur kirgizib chiqazayotgan paytda bir yo‘la klitor,
kichik lablar, qinning o‘zi va tashqi jinsiy a’zolar birgalikda ta’sirlanadi.
Shuningdеk, ayol badaniga ko‘rsatilgan taktil ta’sirotlar
ham yoqimli
tuyg‘ular paydo bo‘lishida ishtirok etadi. Bunda erkak bilan qo‘shilgan-
lik sababli paydo bo‘lgan ruhiy qo‘zg‘alish ham katta ahamiyatga ega.
Sog‘lom ayollar so‘rov qilinganda, ularning 20 % klitor orgazmini, 36
% vaginal orgazmni his qilgan bo‘lsa, 44 % esa orgazm nimadan paydo
bo‘lganini aytib bеra olmagan. Lеkin bu ko‘rsatkich juda nisbiy bo‘lib,
har xil so‘rovnomalarda o‘zgarib turadi.
Shuning uchun bu masalaga
indi vidual yondashish zarur.
Adabiyotlar ro’yxati - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

|
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming Pdf ko'rish
|
bet | 176/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Adabiyotlar ro’yxati
1. Камилова Р.Ш. Абдулатипова М.А. ИСКУССТВЕННЫЙ ИНТЕЛЛЕКТ //
Опубликовано в 2013, Выпуск Май 2013, ЭКОНОМИЧЕСКИЕ НАУКИ.
Masharipov S., Raximova L., G‘ayibov I. Ishlab chiqarish korxonalarini xususiyatlarini
tahlil qilish va tasniflash
ISHLAB CHIQARISH KORXONALARINI XUSUSIYATLARINI TAHLIL QILISH VA
TASNIFLASH
S.Masharipov
“Dasturiy injiniringi” kafedrasi mudiri, TATU Urganch filiali,
L.Raximova
“Dasturiy injiniringi” kafedrasi assistenti, TATU Urganch filiali
I.G‘ayibov
“Dasturiy injiniringi” yo‘nalishi 4-kurs talabasi, TATU Urganch filiali.
Annotatsiya
. Ushbu maqolada ERP (Enterprise resource planning) tizimlaridan
foydalangan holda ishlab chiqarish korxonalarining xususiyatlarini tahlil qilish va
tasniflash maqsad qilingan. ERP tizimlari ishlab chiqarish korxonalariga ularning
samaradorligi, moslashuvchanligi va raqobatbardoshligini oshirish nuqtai nazaridan
qanday foyda keltirishi ko‘rib chiqiladi. Samarali tasniflash ba'zi ishlab chiqarish
korxonalarini boshqalardan ajratib turadigan muhim elementlarni yaxshiroq tushunish va
aniqlashga olib kelishi mumkin.
Kalit so‘zlar:
ishlab chiqarish korxonalari, korxonalarning xususiyatlari, korxonalarning
tasnifi, ERP.
Аннотация.
Эта статья направлена на анализ и классификацию характеристик
производственных предприятий с использованием системnp (Enterprise Resource
Planning). Будет рассмотрено, как ERP-системы могут принести пользу
производственным предприятиям с точки зрения повышения их эффективности,
гибкости и конкурентоспособности. Эффективная классификация может привести к
лучшему пониманию и идентификации важных элементов, которые отличают одни
производственные предприятия от других.
Ключевые слова:
производственные предприятия, характеристика предприятий,
классификация предприятий, ERP.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Aholining salomatlik darajasini baholashda proporsionallik usullaridan

212
Xuddi shunday ilmiy ishlarga murojaatning boshqa shakllari uchun ham umumlashgan
bahoni keltirib chiqarish mumkin.
Dastur kodi: import numpy as np
import math
import random
from tkinter import *
from tkinter import filedialog
from functools import partial
w1 = Tk()
w1.title('My app')
w1.geometry('1000x700')
def ochish():
w1.filename = filedialog.askopenfilename(title="fileni tanlash", filetypes=(("csv
files","*.csv"),("all files","*.*")))
w1.destroy()
Button(w1,width=10, text='fileni tanlash', bg="red", command=ochish).grid(row=0,
column=0)
w1.mainloop()
fayl = w1.filename
xy=np.loadtxt(fayl, delimiter=';', dtype=str)
n,m=np.shape(xy)
nat=xy[0:m,:7]
x1=xy[0:2,:]
xy=xy[2:,:]
x=xy[:,2:]
b=True
t=float(x1[0][1])
if ((t==0) or(t==1)):
x=xy[:,1:]
b=False
if b:
nat=np.delete(nat,1,0)
nat=np.delete(nat,1,0)
nat=np.delete(nat,1,0)
nat[:,1]=x1[1:,0:-1]
else:
nat=np.delete(nat,1,0)
nat=np.delete(nat,1,0)
nat[:,1]=x1[1:,1:-1]
n,m=np.shape(x)
m=m-1
x=x.astype(float)
#print(x)
Abstract - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

564
javob qabul qilinadi va fikr-mulohazalar ushbu bo‘limda juda ko‘p tafsilotlarni o‘z ichiga
olmaydi.
7) Masher.
Dasturiy ta’minotning qo‘llanmasiga ko‘ra, ushbu dasturning eng foydali xususiyati
bo‘lgan Masher vositadir. Turli xil Hot Potatoes mashqlarini o‘z ichiga olgan katta saytlarga
ega foydalanuvchilarga yordam berish uchun mo‘ljallangan. Buning asosiy qo‘llanilishi
xususiyati bitta test formatida juda ko‘p turli xil Hot Potatoes mashqlarini to‘plashdir.
Bundan tashqari, u aralashtirib yuboradi mashqlar paytida u o‘quvchilar osonlikcha
borishlari uchun keyingi mashq navigatsiya tugmalarining URL manzillarini avtomatik
ravishda o‘rnatadi. berilgan tartibda mashqlar orqali. Dastur, agar kerak bo‘lsa,
foydalanuvchilarga rasmlarni qo‘shish imkonini beradi. Va standart sozlamalar talabaga
yetarlicha ma'lumot beradi, bu esa sozlamalarni o‘zgartirishga hojat yo‘qligini bildiradi.
Ushbu dasturning turli bo‘limlari va ilovalari bo‘yicha mavjud sharhlar deyarli barchasi
juda o‘xshash, bir xil va obyektiv. Ularning barchasi Hot Potatoes dasturining rasmiy veb-
saytida e'lon qilingan narsalarga mos keladi ahamiyatsiz o‘zgarishlar [2].
Dasturiy ta'minotning qo‘llanmasiga ko‘ra, ushbu dasturning eng foydali xususiyati
bo‘lgan Masher vositadir.Turli xil Hot Potatoes mashqlarini o‘z ichiga olgan katta saytlarga
ega foydalanuvchilarga yordam berish uchun mo‘ljallangan. Buning asosiy qo‘llanilishi
xususiyati bitta test formatida juda ko‘p turli xil Hot Potatoes mashqlarini to‘plashdir [3].
Bundan tashqari, u aralashtirib yuboradi Mashqlar paytida u o‘quvchilar osonlikcha
borishlari uchun keyingi mashq navigatsiya tugmalarining URL manzillarini avtomatik
ravishda o‘rnatadi. berilgan tartibda mashqlar orqali. Bundan tashqari, ranglar o‘zingiz
xohlagan tarzda o‘rnatilishi va tartibga solinishi mumkin va siz ham urinib ko‘rishingiz
mumkin.
Xulosa - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

562
Nazarova Sh.Sh., Nazarov I.A.
Xorijiy tillarni o‘rganishda Hot potatoes dasturi
imkoniyatlari
XORIJIY TILLARNI O‘RGANISHDA HOT POTATOES DASTURI IMKONIYATLARI
Shahnoza, Nazarova Shokirovna
,
e-mail: shahnoza.shokirovna@gmail.com
Namangan muhandislik-qurilish instituti o‘qituvchisi
Nazarov Islomjon Adxamjon o‘g‘li
e-mail:islomjonn733@gmail.com
Namangan muhandislik-qurilish instituti talabasi
Anotatsiya.
Maqolada Hot potatoes dasturi Internetda joylashtirilishi mumkin bo‘lgan
o‘qituvchining fikr-mulohazalari bilan birga turli xil mashqlarni
yaratish imkoniyatini
taqdim etadi.
Kalit so‘zlar.
Hot Potatoes, HTML, JavaScript, JCross, JCloze, JMatch, JMix, JQuiz, Masher,
dasturiy ta’minot, JQZ, viktorina, multimedia, VLE.
Анотация.
В статье Hot potatoes предлагается возможность создавать различные
упражнения с отзывами учителей, которые можно размещать в Интернете.
Ключевые слова
.
Hot Potatoes, HTML, JavaScript, JCross, JCloze, JMatch, JMix, JQuiz,
Masher, программное обеспечение, JQZ, викторина, мультимедиа, VLE.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

213
4. Respublika aholisining salomatlik saqlash muassasalarining 1998 y taxlili. Toshkent,
1999 y.
5. Iskandarova T.I, Mamatqulov B.M.-Sanitariya-statistik va Toshkent, 1999 y.
6. LisitsinYU.P, Rukavodstva po sotsialnoy gigiene i organizatsii zdarvooxraneniya, 1987,
t. 1. 119-314.
7. A.F. Serenko, V.V. Ermakov, Sotsialnaya gigiena i organizatsiya zdarvooxraneniya,
Moskva 1984 g.
8. Lisitsin YU. P. Sotsialnaya gigiena organizatsiya zdravoxraneniya, Moskva, 1992 g
Mirzayeva N.S. Artificial intelligence in driving: enhancing safety and efficiency on the
road
ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN DRIVING: ENHANCING SAFETY AND EFFICIENCY ON
THE ROAD
Mirzayeva Nilufar Sirojidinovna
Orcid raqami:
0009-0006-1653-4981
nilufarmirzayeva1410@gmail.com
Tashkent University of Information Technologies named after Muhammad al-Khwarizmi
Abstract
: Artificial intelligence is transforming the automotive industry, particularly in
the area of driving. AI-powered technologies are enhancing safety, efficiency, and
convenience on the road. From advanced driver assistance systems to self-driving cars, AI
is driving the future of transportation.
Key words:
Artifical intelligence, optimize driving patterns, system detects, traffic lights.
Annatotsiya:
Sun'iy intellekt avtomobil sanoatini, asosan avtomobil boshqaruvini
tubdan o‘zgartiradi. Sun'iy intellektga asoslangan texnologiyalar yo‘lda xavfsizlik,
samaradorlik va qulaylikni oshirmoqda. Haydovchilarga yordam berishning ilg‘or
tizimlaridan o‘zini o‘zi boshqaradigan mashinalargacha, AI transportning kelajagini
belgilaydi.
Dars turi: Yangi bilim beruvchi - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Darsning usuli: Suhbat Aqliy hujum.
Dars materiallari:1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Elektr lampochkasi, sham, ko’zgular, lyuminessent lampa, quyosh nuridan ishlaydigan kalkulyator, fotosurat, oftobda qoraygan gazmol yoki gazeta parchasi.
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: Guruhlar o’qituvchining rahbarligida biror usulni qo’llab hosil qilinadi. Yangi mavzuga doir tushunchalardan foydalanishni tavsiya etamiz. Masalan: Quyosh, Yulduz, oy, lampochka, sham, olov, fotoapparat va hokazo. Taqdimotda o’quvchilar o’z bilganlarini bayon qiladilar.
2. O’tilgan mavzuni so’rash.
1. Mashinalar har yili texnik qarovdan o’tkaziladi. Bunda avtomobildan chiqayotgan tutun ham tekshiriladi. Nima uchun?
2. Qaysi ichki yonuv dvigatelida yonishdan chiqqan zaharli gazlar kam bo’lishi mumkin?
3. Qanday qilib issiqlik dvigatellarida yoqilg’ining to’la yonishiga erishish mumkin?
Yangi mavzu bo’yicha o’quvchilar fikri olinadi. Buning uchun quyidagi yo’naltiruvchi savollardan foydalanish mumkin.
1.Yorug’lik nima deb o’ylaysiz?
2. Yorug’likning qanday manbalari bor deb o’ylaysiz?
3.Yorug’likning tabiiy manbalariga nimalar kiradi deb o’ylaysiz?
4. Yorug’likning sun’iy manbalariga nimalar kiradi deb o’ylaysiz?
|
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi

O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Jismlarning issiqlikdan kengayishini bilishi.
Dars turi: Yangi bilim berish
Dars usullar: Suhbat, demonstratsion.
Dars materiallari: 1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Termometr, bimetall plastina. Tajriba-namoyish ko’rsatish uchun kerakli jihozlar.
3. Plakatlar, doska, bo’r.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga oy, quyosh, tabiiy manbalar, suniy manbalar, olov, toshko’mir yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar bir daqiqadan so’ng guruh nomini taqdim qiladilar. O’tilganlarni takrorlab, o’quvchilar baholanadi.
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 130/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4. Darsni mustahkamlash..
1. Og’zi berk probirka issiq suvga tushirildi. Probirka ichidagi havo molekulalarining kinetik va potensial energiyasi o’zgardimi?
2. Pichoqni charxlaganda qiziydi. Olovga tutilgan pichoq qiziydi. Pichoqlarning qizish sababi bir xilmi? va h.k.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriq. 3-masalani ishlab kelish.
37-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: JISMLARNING ISSIQLIKDAN KENGAYISHI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - o’quvchilarda jismlarning issiqlikdan kengayish xususiyati to’g’risida tushuncha hosil qilish; - issiqlikdan kengayish xususiyatidan texnikada va turmushda foydalanishni o’rganish.
Tarbiyaviy: Olamni anglashga undash.
Rivojlantiruvchi: Tanqidiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Internet tarmog‘idagi xizmatlar

264
FTP protokoli server va mijoz orasida ma‘lumotlar fayllarini
almashish uchun qo‗llaniladi. Har bir oxirgi nuqta fayllarni uzatish va
olish/so‗rash imkoniga ega. Bunday fayllarga matn, grafika, tasvirlar,
ovoz, video va multimediali axborot bo‗lishi mumkin. Shuningdek FTP
protokoli, mijoz kompyuteriga dasturiy ta‘minotni yuklash uchun ham
qo‗llaniladi. Foydalanuvchi FTP protokoli yordamida olinadigan fayllarni
to‗g‗rilashi mumkin (o‗chirish, nomini o‗zgartirish, nushalash va
boshqalar).
Texnik nuqtai nazardan WWW, yagona HTTP (Hypertext Transfer
Protocol) protokoli yordamida muloqot qilinadigan ko‗pgina mijozlar va
serverlar sifatida ko‗riladi. Internetda gipermatnni aks ettirish, yaratish va
saqlashni yengillashtirish uchun HTML (Hypertext Markup Language)
dasturlash
tili
qo‗llaniladi.
HTTP
va
HTML
protokollarining
kombinatsiyasi Internet global tarmog‗i orqali matn, grafika, ovoz, video
va boshqa multimediali fayllarni yetkazishni ta‘minlaydi.
Elektron pochta IP tarmoqda eng eski ilovalardan biri hisoblanadi.
Hozirgi kunda millionlab odamlar har kuni elektron pochta orqali axborot
almashadi. Bu almashish SMTP (Simple Mail Transfer Protocol – pochta
xabarlarini eltishni oddiy protokoli) protokoli yordamida amalga
oshadigan mijoz va server orasida ma‘lumolar almashishni yana bir
ko‗rinishi hisoblanadi.
Zamonaviy multimediali ilovalar

256
IP-kommunikatsiya. Hozirgi kunda VoIP – texnologiyasi taxminan
qayd etilgan telefon tarmoqlaridan 20% trafikni olish imkoniga ega bo‗ldi
va ananaviy telefoniyada jiddiy raqobat sifatida ko‗riladi.
Rivojlanish boshidagi boshqa texnologiya – IPTV, operatorlarga
istiqbolli multiservisli xizmatlarni
taqdim etish imkoniga ega, ya‘ni
birinchi navbatda turli raqamli kontentga talablar bo‗yicha ulanish
imkoniyati bilan bog‗langan.
So‗zlashuvni uzatish uchun IP tarmoqni qo‗llashning xususiyati shu
bilan bog‗langanki, IP infrastrukturasi so‗zlashuv
va signalli paketlarni
VoIP tizimi elementlariga kafolatli yetkazishi kerak. Tarmoq, so‗zlashuv
trafigi va ma‘lumotlar trafigini turli usullarda qayta ishlashi kerak. Agar IP
tarmoqda ikkala turdagi trafik uzatilsa, so‗zlashuv trafigiga ustunlik
bo‗yicha xizmat ko‗rsatishni ta‘minlash zarur. VoIP tarmog‗i
va telefon
tarmog‗i komponentlari orasida ma‘lum bir moslik mavjud, biroq yetarli
darajada katta farqga ega. Umum foydalanish telefon
tarmoqlarida har bir
aloqa seansida, kafolatlangan o‗tkazish oralig‗i bilan kanallarni ajratuvchi
kanallarni kommutatsiyalash prinsipi qo‗llaniladi. IP tarmoqlarda,
asosida
statik zichlashtirish
imkoniyati
bo‗lgan
paketlar kommutatsiyasi
qo‗llaniladi. Xizmat ko‗rsatish sinfi
tushunchasini kiritish shuki, aniq
ilovalarga tegishli paketlar berilgan ustunlikka ega. Ustunlikli tizimni
kiritish haqiqiy vaqtdagi ilovalar uchun talab etiladi, ya‘ni so‗zlashuv
trafigiga boshqa turdagi trafik ta‘sir ko‗rsatmasligini kafolatlash uchun.
«3D karkas - • Coreldraw • pho to s h o p

|
• Coreldraw • pho to s h o p Pdf ko'rish
|
bet | 136/218 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #255518 |
Bog'liq 78421 Kompyuter grafikasi (2)«3D karkas
»ga o‘tish uchun 3 - rasm, «Визуалные cnuiH»dagi 2 -
tugma yuklanadi. Undagi 1 - tugmani yuklash bilan ikki o‘lchamli loyi
halash
«2D karkas»
ga qaytadi.
AutoCADda obyektlar va ulaming elementlari bo'lgan siitlar kar
kas ko‘pyoqlik (3- rasm, 3 - tugma yordamida), yoki ravon yuzali qattiq
jism ko‘rinishida (3 - rasm, 4, 5 - tugmalar yordamida) tasvirlanishi
mumkin.
Bunday qattiq jismlami va ulaming birikma-
^
2
3 4 5
laridan iborat boigan obyektlarni loyihalashda ikki
швшвяшявшшшшв
o‘lchamli asosiy ko‘rinishlardan va uch o‘lchamli @ 0 0 ^ ^ ^
izometrik tasvirlardan foydalaniladi.
I
J
3 - rasm.
179
Shu sababli uch oichamli loyihalashda bunday ko‘rinishlar bitta
View (ko‘rinishlar) paneliga joylashtirilgan, ( 4 - rasm).
m \ a з
0
a
m m .
-у Ф
&
w
©
1
;
3
I
W
I
W
I
I I
I
i
I '
1
2 3 4 5 6
7
8 9 10 II 12
4 - rasm.
1 - Nomlangan ko‘rinishlar (Named Views);
2
-s-
7
- 6ta standart ustdan, tag
id
an, chapdan, o ‘ngdan, olddan va
orqadan asosiy ortogonal ko‘rinishlar;
8
11
- 4ta standart izometrik ko‘rinishlar;
12
-
Камера
(Camera) - ko‘rish y o‘nalishini kamera va ko‘rish
nuqtalari yordamida belgilaydi.
Ko‘rinishni o ‘zgartirishning yana bir imkonyati mavjud boiib, 3D
|
| |
cliiziqlardan iborat bo‘lishiga qaramay bitta obyekt liisoblanadi. Ma­

chizig‘i hamda oicham qiymatidan iborat bo‘lgan oltita element mav-
jud. Ulaming birortasini alohida tahrirlab bo‘lmaydi. Bunday hollarda
«Расчленить»- tarkibiy qismlarga ajratish buyrug‘idan
foydalanib,
obyektlarni tarkibiy qismlarga ajratib yuboriladi va chizmada kerakli
tuzatishlar bajariladi. Buning uchun, obyekt ajratiladi va «Расчленить»
buymg‘i yuklanadi.
Natijada, obyekt tarkibiy qismlarga ajralib qoladi.
Masalan, qirqimi bajarilgan vtulkaning ichki teshigining diametr 025
o‘lchamini ko‘rsatishda, ya’ni qo‘yilgan oichamdagi bitta chiqarish
chizig‘ini va strelkani o‘chirish, hamda o‘lcham chizig‘ini qisqartirishda
bu buyruqdan foydalanilgan, 54-rasm.
30-§. «Размеры» paneli buyruqlari va undan foydalanish algoritmi
«Размеры»
paneli buyruqlaridan chizmaga zaruriy o‘lchamlami
avtomtik qo‘yishda foydlaniladi.
0
‘lcham qo‘yishdan aw al unga
tayyorgarlik bosqichini amalga oshirish zarur.
30.1. 0 ‘lchamlar qo‘yishga tayyorgarlik ko‘rish bosqichi
Bu bosqich quyidagi tartibda amalga oshiriladi:
1.
«Sichqon» yordamida tushuvchi menyular qatoridan «Формат»
buymg‘i
yuklanib, undagi «Размерные стили...» qo‘shimcha buyrug‘i-
ga kiriladi. Shunda, ekranda «Диспетчер размерных стилей» darchasi
paydo bo‘ladi, 52- rasm.
Г
Г
4 /
Y
t
54 - rasm.
2.
Bu darchadagi o‘ng tomonda joylashgan buyruqlar orasidan
«Изменить» (yuqoridan uchinchi) tugmasi yuklanadi. Ekranda «Из
менение размерного стиля: ISO-25» darchasi paydo bo‘ladi, 53- rasm.
Awal, undagi «Линии» vkladka-qo‘yilmasi
yuklanadi va dar-
chaning pastki o ‘ng tarafida joylashgan «Удлинения за размерные» va
«Отступ от объекта» yacheykalariga tegishlicha, chiqarish chizig‘ini
o‘lcham chizig'idan chiqib turish uzunligi va chiqarish chizig‘i bilan
kontur chiziq oralig‘i tanlab kiritiladi, 53— rasm.
l^eer
j ■ Поблок 4
ХнплкШЯ:
>
ГоСпокл
•-----------Г nftnrvy
м «ьмссм*:
Шаг
р
Заэоаьк овзмгож
3.75
Пометь:
Цв§г
TjriGbi носноД
Т в£[НХН
0
Й
лнннм
£
В#слишв:
оРЛ
¥
Ц0-v
-Говлок
ч
П
ш
ыуй
.
в
. □ 1-юОЛ
I ^ 2чоОЛ
З’^стуюгг объекта
0
Г]6>чосшв «■♦**«
Д<ИД*
j
OK
1
( Отмена
1
[ Спо«ек» ~]
53— rasm.
Agar bu qiymatlar tegishlicha 2-3 va
0
bo‘Isa,
davlat standartiga
muvofiq bo‘ladi.
So‘ngra vkladkada ikkinchi bo‘lib joylashgan «Символы и
стрелки» buyrug‘i yuklanadi, (54- rasm).
flitiw СмивелииРвами»**» ^Ок»*.*мь1*чц*<**«мм • Айв*,
wmmun
: Лиа^имч
|3 Зафмдеипм эв'Жядтал
СКоэвя.
■Я Закиииии» Mf'iwafl
Выносжа:
03 Закройся ля » «лутой
2.5000
[ ~"р*Г~
1
! СНтьви*
54- rasm.
Bu darchadan foydalanib,
strelkaning turlari, kattaligi, markaz
o‘mining belgisi o‘lchami, yoy uzunligining ramziy
belgisi va siniq ra-
170
diusli oichamning burchaklarini chizma oichamlaridan kelib chiqqan
holda o‘zgartirish mumkin. Bunda, darchada taklif etilgan oichamlami
o‘zgartirmagan holda chizmada kuzatib ko‘ramiz va o‘zgartirilishi lozim
boigan kattaliklarga o‘zgartirish kiritiladi.
у
/ u- - • Coreldraw • pho to s h o p

Ulardan eng qulayi matnni tahrir qilish panelidagi uskunadir. Bu
uskuna 61-
rasmdagidek yuklansa, ekranda
kvadrat nishoncha paydo
bo‘ladi. U bilan 63- rasmdagidek, diametr 5 o‘lcham ajratiladi.
r-*\
® о
т
*
Г
* r ;
L
Г
I " Г : ....- m - W T j ч
*
j I !
L
л
J
62-
rasm.
Shunda “Формат текста” darchasi ekranda paydo bo‘ladi, 64-
rasm. Bu darchadagi “0 5 ” yozuvi oldiga “4tesh.” teriladi va darchadagi
“OK” tugmasi bosiladi. Natijada ekranda
teshiklar soni kiritilgan
“4tesh.05” yozuvi paydo bo‘ladi, 65- rasm.
1кнм 9иа Ciwiw Фсвгчт Cmmc 'Црчи м
Ршпоы
К м т ъ Exert* О*»-; Сг*им
- й' х
1 ь я * л ■*>«,
а
<: -г -ч. •* * а э ь * <а ^ ш я
a
a i
л ' л a
jg n s a
• ■
■
■
■
■
■
■
----
s-.*\
s\%\
-=■
A
Adabiyot sharhi - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and...

224
таълим жараёнининг барча бўғинларида фаолиятли ёндашувни амалга ошириш
учун
кенг
имкониятлар
яратади”.
Шу
билан
бирга
“компьютернинг
дастурлаштирилиши унинг динамик мослашувчанлиги билан мувофиқлашган ҳолда
таълим жараёнларининг оммабоп ва яхлитлигини сақлаб, айни вақтда унинг
индивидуаллигини ҳам таъминлайди”.
Компьютерли таълимни жорий этиш учун педагогик фанларнинг анъанавий
андазасини ўзгартириш талаб қилинмайди. Бироқ педагогик фанларни
ўзлаштиришда дидактик тамойилларни тўлдириш зарур бўлади. Компьютерли
таълимда ўқитишнинг шакл, усул, кўриниш ва технологиялари ижобий маънода
ўзгаради, яъни компьютер дидактик тамойилларни сиқиб чиқармайди, балки
бойитади, уларнинг сингувчанлигини оширади. Таълим олувчиларнинг диалогли ва
тасвирли ўқитилиши натижасида таълим жараёнларининг мотивациявий муҳитига
ижобий таъсир этади. Таълимнинг компьютерлаштирилиши таълим олиш
шароитларини стандартлаштириб, муайян методик усулларнинг оммавий равишда
қўлланилишини таъминлайди ва бунинг натижасида таълимнинг қонуниятлари
ҳақида қонунларнинг янги тавсифини таълимнинг шароитлари ва унинг
натижалари орасидаги детермик боғлиқликни инобатга олган ҳолда ишлаб чиқишга
зарурат пайдо бўлади [Оконь В., 1990].
Endi, bu darchadagi - • Coreldraw • pho to s h o p

ИК¥1 iT-l-'W
Standaid
Имя шгифг*
Tfc
tSnCPFUR
□ I йреверньтьй
□ Слоек налево
j v i j
O rw m * рвстяжвм-д f> WOO
У гоп наклона: "*5
Высота'
.
0.0000
56—
rasm.
«Применить» tugmasi bosilib
oicham lar qayd etilgach, «Зак
рыть» tugmasi bosiladi, «Текстовые стили» darchasi yopiladi.
«Основные единицы» vkladkasiga o‘tib u yerda «Точность:» - 0
deb belgilanadi. Shunda oichamlaming qiymari butun son ko‘rinishida
qo‘yiladi. ОК/Закрыть - tugmalari bosilib darcha yopiladi va oicham-
lar qo‘yishga tayyorgarlik ko‘rish bosqichi yakunlanadi.
So‘ngra, berilgan chizmaga qaytib oichamlar qo‘yishga kirishiladi.
30.2. «Размеры»-«0‘1сЬат1аг» b u y ru g i va undan
foydalanish algoritmi
Ekranning o‘ng tomonida joylashgan o‘lcham qo‘yish asboblari
panelidan foydalanib chizmada tasvirlangan geometrik figuralar, detallar
va buyumlar
elementlarining oichamlari, ulami bogiovchi o‘lchamlar
va oxirida gabarit oichamlari qo‘yiladi. Barcha oichamlaming clii-
qarish va oicham chiziqlarini, hamda
oicham qiymatlarini kompyu-
teming o‘zi avtomatik hisoblab chizmaga yozib qo‘yadi. Shuning uchun,
172
oichamlami chizmada ko‘rinishli boiishini hisobga olgan holda joy-
lashtiriladi. Agar, unga erisliislmi iloji bo‘lmasa, «Дистпетчер размер
ных стилей» darchasidan «Изменение размерного стиля: Стандарт»
qayta kirib, undagi «Размещение» qo‘yilma-«Biuiamca»sini yuklab,
«Подгонка элементов»с^1 «Размещение текста вручную»
buyrugi
yuklanadi va oichamlaming chizmadagi joylarini o‘zgartirib, ulaming
qo‘yilishini ko‘rinimli boiishiga erishiladi.
Chizmada gorizontal va vertikal chiziqli oichamlar,
oichamlar
I
I
panelidagi
I tugmani, qiya joylashganlari esa,
1
tugmani yuklab
qo‘yiladi.
Chizmada biror nuqtaning X yoki Y koordinatalarini ko‘rsatish lo-
t
4J [
zim boisa,
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash.
1. Mashinalar har yili texnik qarovdan o’tkaziladi. Bunda avtomobildan chiqayotgan tutun ham tekshiriladi. Nima uchun?
2. Qaysi ichki yonuv dvigatelida yonishdan chiqqan zaharli gazlar kam bo’lishi mumkin?
3. Qanday qilib issiqlik dvigatellarida yoqilg’ining to’la yonishiga erishish mumkin?
Bunday savol-javoblar orqali atrof-muhitni muhofaza qilish ham muhokama qilinadi.
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6. Uyga topshiriqlar. Darslikdan mavzuni o’rganib kelish va savollarga javoblar topish.
47-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: YORUG’LIKNING TABIIY VA SUN’IY MANBALARI
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: — yorug’likning tabiiy va sun’iy manbalari haqida ma’lumotlar berish;
Tarbiyaviy: Aqliy tarbiya berish
Rivojlantiruvchi: Mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
|
- rasm.
203
     
37-§. 3D formatdagi modellarda qirrali burchaklarni yumaloqlash -

37-§. 3D formatdagi modellarda qirrali burchaklarni yumaloqlash -
“Сопряжение” buyrug‘i va undan foydalanish algoritmi
Amaliyotda detallar 47- rasmda keltirilgandek ko‘pyoqli va
aylanish jismlardan tashkil topgan bo'ladi.
Ulardagi qirralami yuma-
loqlash lozim bo‘Isa, burchakni bunday ravon o‘tishi quyidagi algoritm
(ketma-ketlikda)da bajariladi:
1. “Изменить” panelidagi “Сопряжение” buyrug‘i
yuklanadi va
birinchi obyektni tanlash so‘raladi. Unga javoban detaining yumoloq-
lanadigan
biror masalan, kvadrat prizmaning yuqori asosidagi istalgan
qirra belgilanadi.
2. Muloqatlar oynasidagi yumaloqlash radiusi so‘raladi va uni ra
diusi 4 mm bo‘lsa, 4 raqami terib kiritiladi va “Enter” bilan qayd etiladi:
3. Muloqatlar oynasidagi navbatdagi qirrani tanlang so‘roviga
detaining yumaloqlanishi zarar bo‘lgan barcha
qirralari belgilab chi-
qiladi, 48- rasm va “Enter” bilan qayd etiladi. Natijada belgilangan
qirralar yumoloqlanib qoladi, 49- rasm.
48-rasm.
49- rasm.
Agar “Визуальные стили” panelidagi “ЗД скрытый”” yoki “Кон
цептуальный”
buyruq tugmalari tanlansa, detaining modellari mos
ravishda 50 yoki 51- rasmda keltirilgandek tasvirlanadi.
Agar 3- amalda so‘ralgan qirralar orasida vertikal qirralar ham bel-
gilansa, buyum 52 va 53- rasmda tasvirlangan holatda loyihalanadi.
54- rasmda ko‘pyoqli va aylanish jismlardagi qirralami 3D for
matda yumaloqlash algoritmi (muloqatlar oynasidagi) keltirilgan.
Undan foydalanib barcha aylanish va ko‘pyoqlik qirralari berilgan
radiuslarda yumaloqlanadi.
204
50-rasm.
51-rasm.
52- rasm.
53-rasm.
Команда: _ f i i l e t
Текущие настройте: Резки** » с ОЬРЕЗКОЙГ Радиус сопряжения ■ U.UUUU
i ВкСерхте первый объект или [отменить/полилиния/радиус/обрезка/несколько] :
Реццмус ииирникеш**.: 4
П О&сберхте р е б р о млэс [ Цегш /РАдму'с] ;
О к б е р к т е р е б р о ю т [ Ц е п ь /Р А д н у с] ;
.В ы б е р и т е р е б р о клзс [ Ц е п ь /Р А д и у с] i
;; Вы бери те р е б р о и л и [ Ц в п ь /Р Д д к у о} :
В ы бе ре т е р е б р о
нлм [Цвмть/РАдлс^с] :
:
p^ftprt илт* [ Петт^/РАдкугг] ;
: Выберите ребро или [Цепь/РАдиус] :
Выберите ребро или f Цепь/РАдиус] :
!: Выберите ребро или ГЦепь/РАдиус! :
■
!
Выберите ребро
лит
[Цегсь/РАдиус] :
Выберите ребро или [Цепь/РАдиус] :
Выберите ребро или [Цепь/РАдиус] :
Выберите ребро или [Цепь/РАдиус]:
Выберите ребро или [Цепь/РАдиус] :
Выберите ребро или [Цепь/РАдиус] :
яВыбеоите оебро или [Цепь/РАдиус] :
Выбрано ребер для сопряжения: 16.
; Ком анда:
54- rasm.
Jismoniy shaxslarning quyidagilari yer solig‘idan ozod qilinadilar

278
10) shaxslar – ularga yakka tartibdagi uy-joy qurilishi va dehqon xo‘jaligi yuritish uchun
qonun hujjatlarida belgilangan normalar doirasida berilgan yer uchastkalari bo‘yicha – yer uchastkasi
berilgan oydan keyingi oydan e’tiboran ikki yil muddatga.
yakka tartibdagi uy-joy qurilishi, dehqon xo‘jaligi yuritish uchun berilgan yer uchastkalariga
bo‘lgan huquqlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazishni amalga oshiruvchi organda ro‘yxatdan o‘tgan
jismoniy shaxslarga beriladi. Bunda mazkur imtiyozlar soliq to‘lovchining tanlashi bo‘yicha faqat
bitta yer uchastkasiga berilishi mumkin.
soliq solinmaydigan yer uchastkalariga taalluqli qismida nazarda tutilgan imtiyozlar yer
solig‘i to‘lovchilar bo‘lgan jismoniy shaxslarga ham tatbiq etiladi.
Yer solig‘ini hisoblab chiqarish davlat soliq xizmati organlari tomonidan amalga oshiriladi.
Davlat soliq xizmati organlari yer solig‘ini to‘lovchilar bo‘lgan jismoniy shaxslarning hisobini
muntazam yuritadi.
Yer solig‘i summasi va uni to‘lash muddatlari ko‘rsatilgan to‘lov
xabarnomasi jismoniy
shaxslarga davlat soliq xizmati organlari tomonidan har yili 1 maydan kechiktirmay topshiriladi.
Yil mobaynida yer uchastkasi maydoni o‘zgarganda va imtiyozlarga bo‘lgan huquqlar
vujudga kelganida (bekor qilinganda) davlat soliq xizmati organlari mazkur o‘zgarishlardan keyin bir
oy ichida yer solig‘ini qayta hisob-kitob qilishlari hamda soliq to‘lovchiga yer solig‘i summasi va uni
to‘lash muddatlari ko‘rsatilgan yangi yoki qo‘shimcha to‘lov xabarnomasini taqdim etishlari kerak.
Yer solig‘i yer uchastkasining mulkdori,
yerga egalik qiluvchi, yerdan foydalanuvchi yoki
ijarachining yashash joyidan qat’i nazar, yer uchastkasi joylashgan hududdagi tuman yoki shaharning
mahalliy byudjetiga to‘lanadi.
Yil mobaynida ajratilgan yer uchastkalari uchun yer solig‘i jismoniy shaxslar tomonidan yer
uchastkasi ajratilganidan keyingi oydan e’tiboran to‘lanadi.
Yer uchastkasi maydoni kamaytirilgan taqdirda, yer solig‘ini to‘lash
yer uchastkasi
kamaytirilgan oydan e’tiboran to‘xtatiladi (kamaytiriladi).
Yer solig‘i bo‘yicha imtiyozlar belgilangan taqdirda, bu soliq imtiyoz huquqi vujudga kelgan
oydan e’tiboran to‘lanmaydi. Yer solig‘i bo‘yicha imtiyozlarga bo‘lgan huquqlar bekor qilingan
taqdirda, bu soliq mazkur huquq bekor qilinganidan keyingi oydan e’tiboran to‘lana boshlaydi.
Belgilangan tartibda berilgan yer uchastkalari uchun yer solig‘i yer uchastkasidan foydalanish
faktidan qat’i nazar, jismoniy shaxslar tomonidan to‘lanadi.
Soliq davri uchun yer solig‘i to‘lash jismoniy shaxslar tomonidan yiliga ikki marta teng
ulushlarda amalga oshiriladi:
hisobot yilining 15 iyuniga qadar;
hisobot yilining 15 dekabriga qadar.
Trafik injiniringi - Telekommunikatsiya tarmoqlariga texnik xizmat

280
Trafik injiniringi ikkita maqsadda xizmat qiladi:
- trafikni notekis taqsimlash tufayli yuzaga keladigan o‗ta yuklanish
holatini (maksimal imkoniyatli bosqichda) oldini olish;
- agar o‗ta yuklanish yuzaga kelsa, uni tez bartaraf etish.
To„rtinchi qadam: sinflarga bo„lish asosida rejalashtirish va
navbatlarni tashkil etish. ЕХР maydoni asosida, turli sinflardagi MPLS
paketlarining sarlavhasi turli navbatlarda joylashtiriladi. Ishlab chiqarishni
konfiguratsiyasi va navbatlar o‗lchami qiyin masala hisoblanadi.
Imkoniyatli yo‗nalishlardan birini ko‗rib chiqamiz. Interfeysdagi har bir
navbatni kiruvchi oqim tezligi, LSP berilgan navbatdagi barcha o‗tuvchi
tezliklarning yig‗indisi bilan aniqlanadi. Bu LSPlarning tezligi SNMP
protokoli yordamida olinishi mumkin. Har bir sinfni nisbatan muhimligiga
(masalan, pulli bahosi) bog‗liq holda, ularga turli og‗irliklar kiritish
mumkin.
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

|
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
bet | 136/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
4.Darsni mustahkamlash..
1. Po’lat simni olovga tutib qizdirildi. Boshqa safar uni jundan to’qilgan matoga ishqalab qizdirildi. Har ikkala holda ham sim issiqlik oldi deyish to’g’rimi?
2. Nima uchun temir yo’1 relslarida yoriqlar yozda emas, balki qishda paydo bo’ladi?
5.O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
6.Uyga topshiriqlar.
Nima sababdan yonib turgan gugurt cho'pini ushlab turganingizda qo'lingiz kuymavdi?
39-dars Sana: 6-sinf
MAVZU: NURLANISH. TURMUSHDA VA TEXNIKADA ISSIQLIK UZATILISHIDAN FOYDALANISH
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: - nurlanish, issiqlik uzatilishining bir turi sifatida ekanligini tushuntirish; - issiqlik uzatilishi hodisasidan turmushda va texnikada foydalanish ko’nikmalarini hosil qilish.
Tarbiyaviy: Fizika faniga qiziqishini yanada oshirish.
Rivojlantiruvchi: Mustaqil fikrlash qobiliyatini rivojlantirish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan ma'lumotlar darsning maqsadi
|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 137/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Nurlanish. Turmushda va texnikada issiqlik uzatilishidan foydalanishni bilishi.
|
| |
***
? tugmani yuklab qo‘yiladi.
Aylana yoyining radiusi va aylana diametri tegishlicha, ^ ^ tug-
A

*** ? tugmani yuklab qo‘yiladi. Aylana yoyining radiusi va aylana diametri tegishlicha, ^ ^ tug- A
78421 Kompyuter grafikasi (2)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa *** ? tugmani yuklab qo‘yiladi. Aylana yoyining radiusi va aylana diametri tegishlicha, ^ ^ tug- A
|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi

|
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi
|
bet | 164/230 | Sana | 15.06.2021 | Hajmi | 2,52 Mb. | | #15054 |
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
DTS talabi: Yorug’likning tabiiy va sun’iy manbalari haqida tushunchaga ega bo’lishi.
|
| |
Yangi mavzuning bayoni - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti...

3. Yangi mavzuning bayoni.
Issiqlik hodisalarining tabiati haqida buyuk allomalarimiz Abu Nasr Forobiy, Beruniy va Ibn Sino o'z asarlarida tushuntirish berib ketganlar. Jumladan, Forobiyning fikricha, har qanday jismning temperaturasi yuqori yoki past bo'lishi shu jismni tashkil etgan zarrachalarning harakatlariga bog'liqdir. Ibn Sino ham Forobiy kabi konveksiya hodisasini quyidagicha tushuntiradi: qizigan jismlar hajmlarining kengayishi natijasida zichliklari kamayib, yuqoriga intiladi (Arximed kuchi tufayli demoqchi). Sovugan vaqtda esa hajmi kichrayib, zichligi ortishi hisobiga pastga intiladi.
Abu Nasr Forobiy (873-950) Sirdaryo bo'yidagi qadimgi O'tror (Forob) shahri yaqinida tug'ilgan. Forobiy fanning juda ko'p sohalarida ijod qilgan. Unga qadar fizika alohida fan sifatida qaralmasdan, tabiiy fanlar tarkibida bo'lgan. Fizikada modda tuzilishi, issiqlik, harakat, tovush, optikaga doir ishlarni bajargan.
Jismlarning issiqlikdan kengayishi, sovuqlikdan torayishida suvning alohida xususiyatga ega ekanligiga Beruniy e'tibor bergan. Bu borada Beruniyning Ibn Sinoga yozgan savolini keltiramiz. «Agar jismlar issiqlik sababli ken- gaysa, sovuqlik tufayli toraysa va boshqa idishlarning sinishi uning ichidagi narsalarning kengayishi sababidan bo'lsa-yu, nima uchun ichida suv muzlab qolgan idish yoriladi, sinadi? Nima uchun muz suv yuzida bo'ladi, holbuki muz sovuqlik sababli qotgani uchun Yer tabiatiga (qattiq jismga) yaqinroq edi- ku?» Ibn Sino Beruniyning bu savoliga: «Suv muzlagan vaqtda suvda havo bo'laklari qamalib qolib, muzni suv tubiga cho'kishdan saqlab qoladi», - deb javob qaytaradi. Beruniy Ibn Sinoning javoblariga e'tiroz bildirib: «Agar ko'za ichki tomoniga qarab singanda edi, u holda aytilganlar to'g'ri bo'lur edi. Men idish tashqariga qarab sinishini kuzatganman», deydi. Ibn Sino o'z javoblaridagi noaniqliklarni keyinchalik «Qurozayi tabbiyot» nomli asarida to'ldirib tuzatadi.
Oldingi mavzuda biz issiqlikning nurlanish tufayli ham uzatilishini, uni qabul qilish yuzaga va uning rangiga bog'liqligini aytib o'tdik. Nurlanish tufayli olinadigan energiya, yuzaga nur tik yoki qiya holda tushganligiga bog'liq. Shunga ko'ra Beruniy va Ibn Sino Yerda iqlimlar o'zgarishi Quyosh nurining Yerga tushish qiyaligi o'zgarishidandir, deb to'g'ri tushuntiradilar.
Ibn Sinoning fikricha, tabiatda issiqlik hamda sovuqlikning tabiiy va sun'iy manbalari bor. «Issiqlikning tashqi sababi uchtadir: Birinchisi, issiq jismning sovuq jismga yaqinligi. Masalan, o't-olov suvni isitadi. Ikkinchisi, harakat va ishqalanish. Masalan, suvni chayqasang isiydi, toshni toshga ishqalasang isiydi, olov chiqadi. Uchinchisi, yoritilgan har qanday jism yoritilmaganga nisbatan issiqroqdir» deydi. Bunda issiqlikning nurlanish yo'li bilan tarqalishi haqida fikr yuritiladi.
Allomalarimiz, shuningdek, issiqlik tufayli suv bug'lari yuqoriga ko'tarilishi, bulutlarga aylanib, ulardan past temperaturalarda qor, yomg'ir, do'l paydo bo'lishi haqida yozib qoldirganlar.
|
Dars turi: Yangi bilim beruvchi.

Dars usullar

Dars turi: Yangi bilim beruvchi.
Dars usullar: Suhbat, demonstratsion.
Dars materiallari:1. Fizika darsligi va multimediya darslik. Kompyuter. CD disk.
2. Tajriba-namoyish uchun zaruriy jihozlar.
Darsning borishi:
1.Tashkiliy qism.
O’quvchilarga Suv, bimetall plastina, qattiq jism, gaz shtativ, probirka yozilgan kartochkalar tarqatiladi va shu yozuvni topib birlashish taklif etiladi. O’quvchilar bir daqiqadan so’ng guruh nomini taqdim qiladilar.
2. O’tgan mavzuni so’rash
“Qo’shningni top “ o’yini orqali so’rab olinadi.
3. Yangi mavzuning bayoni.
Issiqlikning bir joydan ikkinchi joyga o'ta olishini hamma biladi. Pechka yoki isitish batareyalaridan chiqqan issiqlik butun uyga tarqaladi. Stakanga quyilgan choyga qoshiqcha solib qo'ysangiz, qoshiqcha isib qoladi. Quyoshdan chiqqan issiqlik ham Yerga yetib keladi. Xo'sh, issiqlik qanday uzatiladi? Modda tuzilishi haqidagi tasavvurlarimiz, issiqlik uzatilishi undagi molekulalar harakati bilan bog'liq, degan xulosaga keltiradi. E'tibor bergan bo'lsangiz, tutun ba'zan yuqoriga ko'tariladi, ba'zan yoyilib tarqaydi. Havoda ba'zan bulutlar ancha muddat o'zgarishsiz tursa, ba'zan shiddat bilan harakatga tushib qoladi. Ularni qanday tushunish mumkin? Pechka yonidagi havo qiziganda u kengayadi va zichligi kamayadi. Arximed kuchi ta'sirida u yuqoriga ko'tariladi. Uning o'rniga zichligi katta sovuq havo oqib keladi. Natijada isitilganligi turlicha bo'lgan havo qatlamlari orasida oqim vujudga keladi. Bu hodisaga konveksiya (lotincha- olib kelish) deyiladi. Konveksiyani quyidagi tajribada oson kuzatish mumkin . Konveksiya faqat gazlarda emas, balki suyuqliklarda ham bo'ladi. Idish tagidan berilgan issiqlik suyuqlikdagi konveksion oqim tufayli yuqoriga ko'tariladi. Suyuqliklarda konveksiyani namoyish qilib ko'rsatadigan tajribani o'ylab toping.
Qattiq jismlarda zarrachalar bir joydan ikkinchisiga ko'chmaydi. Ular faqat turgan joylarida tebranib turadi. Qattiq jismlarda atomlar bir-biriga yaqin joylashganligidan issiqlikni shu tebranishlar orqali bir-biriga uzatadi. Bunday usulda issiqlikni uzatishga issiqlik o'tkazuvchanlik deyiladi. Turli moddalarning issiqlik o'tkazuvchanligi turlicha.
Suyuqliklarning issiqlikni qanday o'tkazishini o'rganish uchun quyidagicha tajriba o'tkazaylik. Uzun pro- birka olib, uning tagiga muz bo'laklarini solaylik. Usti- dan metall sharcha bilan bostirib qo'yaylik. Sharcha ustidan suv quyib, rasmda ko'rsatilgan holatda yuqori qismidan qizdiraylik. Suv isib bug'lana, so'ngra yuqori qismi qaynay boshlasa-da, probirka tagidagi muz erimasdan turadi. Sababi haqida o'ylab ko'ring.
Havo ham suyuqlik kabi issiqlikni yomon o'tkazadi. Yonib turgan gugurt yoki qizigan pechka yaqiniga qo'limizni yaqin tutib, kuydirmasdan tura olamiz.
|
Darsni mustahkamlash - 1-dars Sana: 6-sinf mavzu: fizika nimani o’rganadi? Fizik hodisalar. Fizika taraqqiyoti tarixidan...

4. Darsni mustahkamlash..
Darsni mustahkamlash uchun muammoli savollar beriladi. Masalan:
1. Suv bilan to’ldirilgan berk idishda havo pufakchasi bor. Pufakcha hajmi qachon katta bo’ladi: Havo sovuq bo’lgandami yoki issiq bo’lgandami?
2. Misdan yasalgan disk o’rtasida kichik tirqish bor. Agar diskni sovuq xonadan issiq xonaga olib kirilsa, tirqishning o’lchami o’zgaradimi?
3. Nima sababdan daryo va ko’llar qirg’oqdan boshlab muzlaydi?
5. O’quvchilarni baholash. O’quvchilar darsdagi ishtirokiga qarab baholanadi.
|
Ikkinchi qadam: trafikni sinflarga bo„lish

279
mumkin. Buni to‗g‗rilash uchun, himoyali marshrutizator axborotni LSPni
kiruvchi marshrutizatoriga jo‗natadi, so‗ngra u LSP uchun yangi yo‗lni
hisoblaydi va trafikni yangi LSP ga yo‗naltiradi. Bu jarayon 3.11-rasmda
keltirilgan. Tez qayta marshrutlash, paketlarning yo‗qolishi yo‗l
qo‗yilmaydigan ilovalar uchun zarur. Biroq tez qayta marshrutlash
tarmoqning tuzilishini qisman murakkablashtiradi.
Tavsiya etilayotgan usulda Premium trafikni himoyalash, yuqori
tayyorgarlikni ta‘minlashga xizmat qiladi.
3.11-rasm. Tez qayta marshrutlash usuli
ORBIT buyrugi yordamida amalga oshiriladi. Bu buymq chaqirilganda

|
ORBIT buyrugi yordamida amalga oshiriladi. Bu buymq chaqirilganda Pdf ko'rish
|
bet | 137/218 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #255518 |
Bog'liq 78421 Kompyuter grafikasi (2)ORBIT buyrugi yordamida amalga oshiriladi. Bu buymq chaqirilganda,
ekranda orbitali aylana pay do boiadi. Kursomi uning kvadrantlari bilan
bogiab, sichqonchani chap tugmasi yordamida surilsa, ko‘rish y o ‘nali-
shini o ‘zgartirib, obyektni ko‘rinmas tomonlarini ham kuzatish mumkin.
Ma’lumki har qanday murakkab detal va jismlar bir nechta o ‘zaro
birikkan oddiy jismlardan iborat boiadi. Bunday jismlarga obyektning
primitivlari deb ataladi.
Murakkab uch oicham li obyektlar oddiy «g‘ishtlar»dan yasaladi.
Bu oddiy «gishtlar» qattiq jismli primitivlar deyiladi. Chizmachilikda
ko‘p uchraydigan qattiq jismli primitivlaming asosiylariga kub, silindr,
shar, konus, torlar kiradi. Ularga
Ящик
(BOX - Kub),
Клин
(WEDGE -
Pona),
Конус
(CONE - Konus),
Цилиндр
(CYLINDER - Silindr),
Сфера
(SPHERE - Shar) va Top (TORUS-Tor) kabi qattiq jismlar kira
di. Ulami yasash buyruqlarining tugmalari
«Моделирование»
(Loyi
halash) panelida joylashgan boiadi, (5 - rasm). Shunday qilib jismlami
uch oichamda loyihalash uchun ekranda
Вид
(ko‘rinishlar),
«Модели
рование»
(Loyihalash),
«Визуалные стилй»
panellari b oiishi shart
boiadi.
! fJ
i , Л
O S
ф
J-' '
S
.Г П 1.
1
.Г1.Ii i..I П .
I
...................
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15
5 - rasm.
180
32-§ «Моделирование» paneli buyruqlari va ulardan
foydalanish algoritmlari
32.1. Политело — ko‘p jism yasash buyrug‘i va undan
|
| |