nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
FOYDALANILGAN ADABIY OTLAR RO'YHATI

FOYDALANILGAN ADABIY OTLAR RO'YHATI
1.
В. А. Буригин., Ф. Х. Жонгузаров Ботаника “Ўқитувчи” Т.: 1977.
2.
В. А. Курсанов., Н. А. Камарницкий ва бош. – Ботаника “Ўқитувчи” 1977. И
ИИ том.
3.
В. А. Буригин., Ф. Х. Жонгузаров Ботаника “Ўқитувчи” Т.: 1977.
4.
Иминова М.М., Мустафаэв И.М., Тешабоэва Ш.А. Тошкент
5.
И. Ҳамдамов., П. Шукруллаев ва бошқалар – ботаника асослари “Меҳнат”
Т.: 1990.
6.
Нуралиев Х.Х. Микромисети сосудистих растений Кашкадаринской
области: Автореф. дис. … канд. биол. наук. – Ташкент, 1998. – 18 с.
7.
С. Сохабиддинов “Ўсимликлар систематикаси” И ИИ боб. “Ўқитувчи” Т.:
1976.
8.
Ф. Камилова., Жонгуразов., Ботаникадан амалий машғулотлар. Т. “Меҳнат”,
1986.
9.
Флора грибов Узбекистана. – Ташкент.: Фан, Илмий тўплам. 1983-1997, й..
Ҳамидов “Ўсимликлар географияси” “Ўқитувчи” Т.: 1984.
10.
Холида Мирфаёз қизи Махкамова. Ботаника. Т. “Ўқитувчи” 1995.
11.
Шералиэв А.Ш., Саттарова Р.К., Рахимов У.Х. Қишлоқ хўжалик
фитопатологияси. Тошкент. 2008.
12.
Шералиэв А.Ш., Умумий ва қишлоқ хўжалик фитопатологияси, (Дарслик).
Талқин” нашрёти. -Тошкент, 2004.
13.
Botanika bog‘i daraxt va butalarining fitopatogen zamburug‘lari // Bioxilmaxillik,
o‘simlik va hayvonot genofondini saqlash va ulardan samarali foydalanish.
Respublika ilmiy anjuman materiallari. – Toshkent: 2014. – B. 21-23.
14.
Sodiqova D.G‘., Nuraliyev X.X. Surxondaryo vohasi Denov dendrariysi Xorazm
Ma’mun akademiyasi axborotnomasi. – 2021-1 sonli. 64-71 b.
www. gov.uz-O‘zbekiston. Respublikasi xukumat portali.
|
Ishlab chiqarish dasturini hisoblash

Avtotransport vositalarini ta'mirlash uchun sexni ta'mirlash bo'yicha ishlab chiqarish dasturi shtamplash matritsasilarni kapital ta'mirlash va joriy ta'mirlash uchun shtamplash matritsasilarning sonidan iborat. Kapital ta'mirlash paytida shtamplash matritsasilarning 100% shtamplash matritsasilardan olib tashlanadi va tekshirish va ta'mirlash uchun sexga yuboriladi.
Dasturni hisoblash deponing yillik dasturi asosida amalga oshiriladi.
Yillik dastur
Ny=9500 ta.
Keyin stanok valini yillik smenada hisoblash
𝑁y = 𝑁g ∙ 1 = 9500*1 = 9500
Oylik dastur teng bo'ladi
Noy= ta qopqoq detali
Kundalik dastur quyidagicha bo'ladi
Nsut = = =38 ta
Dr -yiliga ish kunlar soni
Dr=Dk- Ddam -Dbay
Agar
Dk-yiliga kalendar kunlar soni
Ishlab chiqarish uskunalarining zarur miqdorini aniqlash uchun formula bo'yicha hisoblash quyidagicha amalga oshiriladi:
Bunda,
N-yillik dastur, ushbu mashinalar guruhida yil davomida qayta ishlangan bir
xil nomdagi qismlar soni;
𝑇E -bitta qismni qayta ishlash uchun hisoblash vaqti, h;
Fqo - bir yil davomida bir vaqtning o'zida bitta mashinaning ishlash vaqtining
nominal fondi, h;
𝜂𝐶- mashinani ta'mirlash xarajatlarini hisobga olgan holda nominal vaqt
fondidan foydalanish koeffitsienti;
m-ish smenalari soni. m=2.
Fqor = (245*8)-7=1953 soat
Fqo =1953 soat
1.Tokarlik stanoki uchun.
Бст = = 1
2. Parmalash operatsiyasi uchun.
БСT= =1
3.Frezalash operatsiyasi uchun.
БСT= =1
4. Zenkirlash operatsiyasi uchun.
БCT= =2
5. Vertikal freza operatsiya uchun.
БCT= =1
6. Jilvirlash operatsiya uchun.
БCT= =1
|
Ombor turlari - Tayyorlov sexlari 6 Ombor turlari 7

|
Tayyorlov sexlari 6 Ombor turlari 7
|
bet | 3/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 148,87 Kb. | | #239856 |
Bog'liq abu Ombor turlari
1. Metall ombori.
2. Ba’zan asosiy zagatovka deb ataladigan yarim tayyor mahsulotlar, tegishli mahsulotlar, materiallar va turli materiallar uchun ombor.
3. Dastgoh asboblari omborlarini to’ldirish uchun asboblarni saqlash va ularni berish uchun markaziy asboblar ombori.
4. Zaryad va qoliplash materiallari ombori.
5. Qadoqlash va ekspeditorlik bilan tayyor mahsulotlar ombori; Yirik mahsulotlarni ishlab chiqarishda bunday ombor yaratilmaydi; Bu holda qadoqlash va jo’natish yig’ish sexida tashkil etiladi.
6. Yoqilg’i ombori.
7. Yonuvchan, moylash va kimyoviy materiallar ombori.
8. Yog’och ombori (dumaloq va yog’och).
9. Namunaviy ombor; Ushbu ombor isitiladigan binoda joylashgan bo’lib, unda harorat 10 ... 15 ° darajasida saqlanadi.
Shtamplash sexlarning turlari va tarkibi
Temirchilik sexlari bir-biridan farq qiladi:
1) ishlab chiqarish turlari bo’yicha, ular bitta, kichik, yirik va ommaviy bo’lishi mumkin;
2) ishlab chiqarish quvvati bo’yicha – sexning yillik mahsuloti, tonna;
3) zarb ishlab chiqarish texnologiyasi bo’yicha: bolg’a va zarb presslarida ochiq zarb qilish, bolg’alarda shtamplash, gorizontal zarb mashinalari, avtomatik mashinalar, mexanik zarb presslari va boshqalar;
4) zarb yoki shtamplashning eng katta vazniga ko’ra.
Bundan tashqari, shtamplash sexlari maqsadlariga ko’ra quyidagi turlarga bo’lish mumkin:
1) mashinasozlik zavodlarida zarb qilish va shtamplash; ularning mahsulotlarining tabiati mashinasozlik turiga qarab belgilanadi – avtomobil ishlab chiqarish, dvigatel yig’ish, og’ir mashinasozlik va boshqalar;
2) ommaviy ishlab chiqarishni zarb qilish va shtamplash; texnika vositalari, temir yo’l qoplamalari, santexnika va yog’ochga ishlov berish asboblari, xalq iste’moli mollari va boshqalar ishlab chiqarish;
3) asosiy ishlab chiqarish uchun kichik zarb ishlab chiqarish, asboblar uchun, shuningdek zavod uskunalarini ta’mirlash uchun fabrikalardagi yordamchi inshootlar.
Mashinasozlik zavodlariga birinchi turdagi (yirik zavodlar uchun) va uchinchi (o’rta va kichik zavodlar uchun) zarb sexlari kiradi.
Ko’pincha mashinasozlik zavodlarida yirik zarb sexlari mavjud emas, chunki yirik zarb ishlab chiqarish uchun ma’lum bir zavodning mahsulotlari bilan etarli darajada yuklanmaydigan kuchli va qimmatbaho uskunalar talab qilinadi. Bunday zavodlar o’z ehtiyojlari uchun faqat kichik zarb buyumlar ishlab chiqaradi, ularning tarkibida uchinchi turdagi temirchilik mavjud bo’lib, yirik zarb buyumlari boshqa korxonalar uchun yirik zarb buyumlar ishlab chiqaradigan kuchli zarb tsexlari bo’lgan yirik mashinasozlik zavodlariga buyurtma qilinadi.
Donalab va kichik ishlab chiqarishning zarb sexlarida erkin zarb asosan bolg’a va zarb presslarida qo’llaniladi: shtamplash kam qo’llaniladi. Seriyali, yirik va ommaviy ishlab chiqarish zarb sexlarida asosan shtamplash va maydalash qo’llaniladi.
Shtamplash ustaxonalari quyidagi bo’limlar va yordamchi binolardan iborat:
|
| |
Ishlab chiqarish bo’limlari

|
Ishlab chiqarish bo’limlari
|
bet | 4/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 148,87 Kb. | | #239856 |
Bog'liq abuIshlab chiqarish bo’limlari – blankalash, ochiq zarb qilish, shtamplash (ba’zan zarb va shtamplash), termik, tuzlash, tozalash;
Yordamchi bo’limlar – asbob va shtamplash, mexanik ta’mirlash (sex mexanigi), nasos va transformator;
Omborlar – detal, blankalar, interoperatsion, tayyor mahsulotlar, yordamchi materiallar; shtamplar, asboblar, uskunalarning ehtiyot qismlari uchun omborxonalar;
Xizmat ko’rsatish va maishiy binolar – boshqa ustaxonalarga o’xshash.
Shtamplash sexlari uskunalari
To’qilish ishlarini ishlab chiqarishning asosiy usullari quyidagilardan iborat: bolg’a va zarb presslarida bepul zarb qilish, matritsalarda zarb qilish, zarb mashinalarida, avtomatik mashinalarda, zarb roliklarida prokatlashda, buzilib ketish. Qo’lda zarb qilish faqat kichik va ta’mirlash ishlarida va kichik temirchilik ustaxonalarida qo’llaniladi.
Soxta ustaxonalarda ishlash uchun turli xil bolg’achalar qo’llaniladi: bug ‘havosi, pnevmatik va mexanik (taxta va kamar bilan buloq va ishqalanish) va presslar: mexanik zarb qilish, shtamplash va kalibrlash, bo’rttirma, kesish, ishqalanish, shuningdek gorizontal zarb mashinalari, avtomatik va yarim avtomatik, zarb roliklari.
Qoliplarda zarb qilish ishlab chiqarish turiga qarab har xil turdagi bolg’alarda amalga oshiriladi: bug’li havo bolg’alarida – katta va o’rta o’lchamdagi zarb uchun; taxta yoki kamar bilan ishqalanish uchun – kichik zarb qilish uchun. Qolib zarb qilish seriyali va ommaviy ishlab chiqarishda, bir xil zarblar ko’p miqdorda ishlab chiqarilganda qo’llaniladi. Kalıpta zarb qilish va ayniqsa shtamplash, ularning erkin zarbdan ustunligi tufayli keng qo’llaniladi. Afzalliklarga quyidagilar kiradi:
a) detal konstruktsiyasining bir xilligi va mahsulotning mustahkamligi nuqtai nazaridan zarb sifatini yaxshilash;
b) yuqori mahsuldorlik;
v) zarb ishlab chiqarishning aniqligi (ba’zi sanoat tarmoqlarida mahsulot qo’shimcha ishlov berishsiz yoki juda kam ishlov berish bilan ishlab chiqariladi;
d) etal sarfini kamaytirish va undan yaxshiroq foydalanish;
e) yoqilg’i sarfini kamaytirish;
f) past malakali mehnatdan foydalanish imkoniyati
g) mahsulot tannarxini pasaytirish.
Gorizontal zarb mashinasining ishi metallni xafa qilishdir (mahsulot konfiguratsiyasiga ko’ra tolalarning joylashishi tufayli materialning mustahkamligi sezilarli darajada oshadi); Bunday mashinalar turli xil shakldagi zarblarni ishlab chiqarishi mumkin.
Bug’li-gidravlik presslar yirik zarb buyumlarini, shuningdek, bolg’achada qayta ishlangan o’rta o’lchamdagi zarb uchun ingotlardan blankalar ishlab chiqarishda qo’llaniladi.
II BOB
|
| |
Tavsiyalar tomonidan tayyorlash ommaviy axborot vositalari

|
Tavsiyalar tomonidan tayyorlash ommaviy axborot vositalari
|
bet | 13/17 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 101,28 Kb. | | #237501 |
Bog'liq Trebovaniya online kurs (1) Tavsiyalar tomonidan tayyorlash ommaviy axborot vositalari Transkripsiya audio
Talabalar uchun audio transkript (subtitrlar) talab qilinadi cheklangan imkoniyatlar eshitish, Va yordam beradi hamma talabalar da batafsil o'qish
material. Shuningdek, subtitrlar, bog'langan co ijro vaqti Yordam da qidirmoq ichida kerakli material ichida kurs.
Tavsif video
Videolarni yaratishda nogiron o'quvchilarga ma'lumot etkazish usulini ko'rib chiqing. ko'rish qobiliyatlari. IN asosan siz berish; uzatish ma'lumot qachon Yordam nutqlar, lekin V
Ba'zi hollarda vizual tasvirlarni so'zlar bilan tasvirlash kerak bo'lishi mumkin: Masalan, yozilganlarni aytib berish Stol ustida.
Yuklab olish uchun transkript bilan matn faylini tayyorlang. Har bir video segmenti bo'lishi kerak hamroh bo'lish foydalanish mumkin Uchun yuklamalar matn fayl, o'z ichiga olgan transkript video teglar yo'q bog'lashlar co vaqt.
Maxsus turlari mazmuni Va vazifalar Ma `lumot grafika san'ati
Sxema, grafika, diagrammalar Va illyustratsiyalar mumkin bo'l Juda foydali Uchun vakillik
tushunchalar va ma'lumotlar, lekin bir vaqtning o'zida kamayadi bilan talabalar uchun qiyinchilik tug'diradi imkoniyatlar ingl idrok. Masalan, grafika, talab qiladi rang idrok
yoki diagrammalar Bilan kichik imzolar bo'ladi qiyin Uchun idrok talabalar Bilan rang ko'rlik Va kamayadi ko'rish. Har qanday Tasvirlar hozir to'siq Uchun ko'r
talabalar.
Talabalar uchun mavjud bo'lgan rasmlarni tayyorlashda ushbu ko'rsatmalarga amal qiling cheklangan imkoniyatlar ko'rinish:
Tasvirlaringizdagi asosiy ob'ektlarni faqat rangli qilib ajratib ko'rsatishdan saqlaning. Masalan, ichida foydalaning grafiklar boshqacha uchun piktogramma ball boshqacha grafiklar, A Yo'q faqat boshqacha ranglar.
Qayerda Bu Balki, foydalanish vektor formatlar Uchun saqlash tasvirlar,
masalan SVG. Vektor formatlari tasvirni masshtablashni qo'llab-quvvatlaydi. Uchun murakkab grafikalar, ruxsat beruvchi yuqori aniqlikdagi tasvirlarni tayyorlang ko'rib chiqing hammasi yaqin zarur tafsilotlar.
Tasvirlarning muqobil matn tavsiflarini tayyorlang. Grafiklar uchun bu mumkin bo'l o'z ichiga olgan jadvallar bular bir xil ma'lumotlar.
|
| |
Kommunikatsiyalafrini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
Kommunikatsiyalafrini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 1/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 149,03 Kb. | | #246868 |
Bog'liq 1.AAA
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALAFRINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI MT 23-11-GURUH
TALABASINING AKADEMIK YOZUV FANIDAN TAYYORLAGAN
Mustaqil ishi
Yozdi: Nizomov S.X
Tekshirdi: Abdiyev M.B
Samarqand 2024.
MAVZU: Ilmiy uslub janrlari. Kurs ishi.
REJA:
1. Ilmiy uslub janrlari haqida umumiy tushuncha. 2. Kurs ishi haqida umumiy ma’lumot. 3. Kurs ishi yozishda qo‘yiladigan talablar. 4.Kurs ishini qanday yozish kerak?
Kurs ishi va vazifalarini qanday yozish kerak: tavsiyalar va misollar bilan ko'rsatmalar. Kirish joyida nimani ta'riflashingiz kerak: bitiruv ishining maqsad va vazifalari ushbu ishning maqsadi ko'rib chiqilishi kerak
Kurs ishi - bu ilmiy ish, ya'ni ma'lum bir mavzu bo'yicha tadqiqotlar. Amalga oshirilishining maqsadi - ma'lum bir mavzu bo'yicha o'rganilgan materialni mustahkamlash va olingan bilimlarni amalda qo'llash.
Kurs ishini qanday to'g'ri yozish tartibi.
Barcha fikrlar tugagandan so'ng, reja tuziladi va siz kurs ishining yakuniy shakli haqida tasavvurga ega bo'lsangiz, hujjatni tuzishni boshlashingiz mumkin. Qurilish ishini o'zingiz qanday yozishni bilib oling.
1. sarlavha sahifasi;
2. tarkib;
3. kirish;
4. asosiy qism;
6. xulosa;
7. adabiyotlar ro'yxati;
8. ilovalar.
Sarlavha sahifasi (TITUL LISTI). U bilan har qanday loyiha boshlanadi. Bu erda asosiy ma'lumotlar ko'rsatilgan: mavzu, mutaxassislik, muallifning ismi, rahbarning familiyasi va bosh harflari, shuningdek yil va shahar.
Tarkib (Mundarija). Loyihaning ikkinchi varag'i unga bag'ishladi. Tarkibi siz ilgari ishlab chiqqan kurs rejasi asosida yoziladi. Bu erda boblar, paragraflar va ilovalar sahifalar ko'rsatilishi bilan ko'rsatiladi.
Kirish. Himoyaga alohida e'tibor qaratadigan har qanday ishning muhim qismi. Yaxshi yozilgan kirish asosida komissiya talabaning bilim darajasi, muammoning chuqur o'rganilishi to'g'risida xulosa tuzadi. Aynan kirish - bu o'quvchining tarbiyaviy ishining butun mohiyatini belgilaydi. Tanlangan mavzuning dolzarbligi, tadqiqotning maqsad va vazifalari, kurs ishining ob'ekti va predmeti kabi fikrlarni ajratib ko'rsatish va tahlil qilish muhimdir. Bu bo'limda kurs ishining maqsad va vazifalari, qo'yilgan muammolar, mavzuning dolzarbligi, tadqiqot usullari va boshqa foydali ma'lumotlar ko'rsatilishi kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kommunikatsiyalafrini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Tayyorgarlik elektron jadvallar - Ishlab chiqilayotgan platformaga qo'yiladigan talablarni aniqlash

Tayyorgarlik elektron jadvallar
Foydalanish noyob Va ma'lumot beruvchi Ism Uchun hamma varaq elektron jadvallar.
Uchun har biri jadvallar o'rnatish chiziq sarlavhalar, Va tekshirish Nima har sarlavha yetarli ma'lumot beruvchi mazmunini tavsiflaydi ustun.
foydalanmang bo'sh hujayralar Uchun formatlash maqsadlari.
Hujayralarga URL havolalarini joylashtirishda mo'ljallangan maqsadning matn tavsiflaridan foydalaning havolalar va URL manzillari emas.
Saqlash hujjatlar Qanaqasiga PDF
Hujjatlarni ofis formatlarida saqlashda “PDF sifatida saqlash” funksiyasidan foydalaning. Ishonch hosil qilmoq Nima da saqlash kiritilgan variant « Hujjat Tuzilishi Teglar uchun Foydalanish imkoniyati ".
Foydalanish avval yaratilgan PDF
Senga Balki talab qilinadi yangilash allaqachon mavjud materiallar V quyidagi holatlar:
PDF fayl yaratilgan yoqilgan asos skanerlangan hujjat;
PDF-fayl talablarga javob bermaydigan elektron hujjat asosida yaratilgan foydalanish imkoniyati;
PDF faylni yaratishda unga qo'shimcha ma'lumot yozilmagan ta'minlash foydalanish imkoniyati;
Matnni olish uchun skanerlangan hujjatlarga asoslangan fayllar tan olinishi kerak versiyalari. Boshqa hujjatlar uchun xususiyatlar va teglar to'g'ri belgilangan bo'lishi kerak til hujjat Va matn tavsiflari tasvirlar.
Microsoft qanday qilib foydalanish mumkin bo'lgan PDF-fayllarni yaratish bo'yicha batafsil tavsiflarni taqdim etadi Microsoft Office hujjatlari, jumladan Word, Excel va Power Point: http://office.microsoft.com/en- gb/word-help/create-accessible-pdfsHA102478227.aspx
Adobe beradi ko'rsatmalar tomonidan qayta tiklash foydalanish imkoniyati avval yaratilgan hujjatlar: http://www.adobe.com/content/dam/Adobe/en/accessibility/products/acrobat/pdfs/acrobat-xi-pdf- accessibilityrepair-workflow.pdf
|
Kuchli jihatlar - Nazorat savollari Marketing muhiti nima?

|
Nazorat savollari Marketing muhiti nima?
|
bet | 2/2 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 23,38 Kb. | | #270660 |
Bog'liq MARKETING 4Kuchli jihatlar:
muqobil moliyaviy resurslarga ega bo’lish;
bozordagi yetakchilik mavqyeini egallash;
xaridorlardagi yaxshi fikrlarning shakllanganligi;
ishlab chiqarish hajmini o’sishda iqtisod qilishga ega bo’lish;
kuchli raqobatchi tayziqidan himoyalanish;
qulay texnologiyalarga ega bo’lish;
xarajatlar doirasida afzallikka erishish;
raqobat doirasidagi afzalliklar;
innovasion qobiliyatlarni borligi va ularni hayotga tadbiq qilish imkoniyati;
yuqori darajali marketing faoliyati;
professonal menejmentga ega ekanligi.
3. Korxonaning mikromuhitini tavsiflang?
Marketing xizmati rahbarlari faqat iste’molchilarning ehtiyojlari bilan band bo‘lib qolmasliklari lozim. Ular mikro muhitning hamma omillarini hisobga olishlari lozim. Firmaning makro muhiti uning mikromuhitining keng (hamma) elementlari (unsurlari) ga ta’sir etuvchi ijtimoiy kuchlari bilan ifodalanadi. Firmaning mikromuhitiga ta’sir etuvchi makromuhiti 6 ta asosiy kuchlardan shakllanadi.
1.Aksariyat mol yetkazib beruvchilar.
2. Firma.
3. Marketing bo‘yicha vositachilar.
4. Mijozlar.
5. Raqobatchilar.
6. Firmada aloqada bo‘lgan auditoriyalar.
4. Madaniy muhit deganda nimani tushunasiz?
Madaniy muhit omillari ko‘p tomondan jamiyat a’zolarining muomalasi (xulq-atvori, fe’lini) belgilaydi. Jamiyat tomonidan qabul qilingan me’yorlar bu jihatdan juda katta kuchga ega (dinlar, an’analar, qonunlar). Marketing ikkilamchi madaniy qimmatlik (qadriyat) largagina ta’sir etishga qodir. Marketingning vazifasi madaniy muhitda tendensiyalarni aniqlash va firma faoliyatini unga yo‘naltirishdan iborat. Firmaning mikro muhiti bevosita firmaning o‘ziga va uning mijozlarga ta’sir o‘tkaza olish imkoniyatlariga bevosita munosabatda bo‘ladigan kuchlardan iborat. Marketing xizmati rahbarlari faqat iste’molchilarning ehtiyojlari bilan band bo‘lib qolmasliklari lo
|
| |
Informatika fanining mazmuni quyidagilardan iborat

|
Informatika fanining mazmuni quyidagilardan iborat
|
bet | 2/4 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #127231 |
Bog'liq Mahmudjonov Fozil AY3Informatika fanining mazmuni quyidagilardan iborat: - Informatika fanining mazmuni quyidagilardan iborat:
- axborotlarni to`plash, uzatish va qayta ishlashning
- umumiy tavsifi;
- axborotli jarayonlarning texnik va dasturiy ta`minoti;
- axborot texnologiyalarining turlari va ko`rinishlari;
- zamonaviy axborot texnologiyalari va ularning tuzilishi;
- zamonaviy axborot texnologiyalarini ta`lim jarayoniga qo`llash va uning ahamiyati;
- o`quv va nazorat qiluvchi dasturlar va ular bilan ishlash;
- matnli va grafikli axborotlarni qayta ishlash texnologiyalari;
- multimediali texnologiyalar bilan ishlash;
- tarmoq texnologiyalari bilan ishlash;
- internet texnologiyasi bilan ishlash;
- masofaviy ta`limni yo`lga qo`yish va boshqalar.
-
-
Informatika fanining maqsadi va vazifalari quyidagilardan iborat: - Informatika fanining maqsadi va vazifalari quyidagilardan iborat:
- kompyuterni kundalik aqliy faoliyatda yordamchi sifatida foydalanishni yo`lga qo`yish;
- axborot madaniyati va uning ahamiyati haqida bilim berish;
- zamonaviy telekommunikatsiya, virtual voqelik, multimedia tushunchalarini shakllantirish;
- axborot texnologiyalaridan foydalana olish;
- informatika vositalaridan foydalanish xavfsizligi masalalari, aqliy mulk va dastur ta`minotidan foydalanishning huquqiy tomonlari bilan tanishtirish va boshqalar.
Informatika fanini o`rganish natijasida axborotlarni to`plash, uzatish, saqlash va qayta ishlash qonunlari, usullarini hamda tezkor kompyuterlar va boshqa zamonaviy axborot texnologiyalari ko`magidan foydalanish malakasi hosil bo`ladi. - Informatika fanini o`rganish natijasida axborotlarni to`plash, uzatish, saqlash va qayta ishlash qonunlari, usullarini hamda tezkor kompyuterlar va boshqa zamonaviy axborot texnologiyalari ko`magidan foydalanish malakasi hosil bo`ladi.
|
| |
To’la ish bilan bandlik - 3-Mavzu: Bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. Ishsizlik

|
3-Mavzu: Bozor iqtisodiyotining davriy rivojlanishi. Ishsizlik
|
bet | 3/4 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 80 Kb. | | #158867 |
Bog'liq Mavzu-3To’la ish bilan bandlik ishchi kuchining 100 foiz ish bilan ta’minlanganligini bildirmaydi. Aksincha, friksion va strukturali ishsizlik ilojsiz hol bo’lganligini hisobga olsak, biz mutlaq to’la ish bilan bandlilikka erishib bo’lmasligini tushunamiz.
. To’la ish bilan bandlik davridagi ishsizlik, ishsizlikning tabiiy darajasi deyiladi. Bunga ish qidiruvchilar soni bo’sh ish joylari soniga muvofiq kelsagina erishish mumkin. Ishsizlikning tabiiy darajasi friksion va tarkibiy ishsizlik yig’indisiga teng bo’ladi.
Ishsizlikning tabiiy darajasi doimiy emas, chunki u iqtisodiy vaziyat, qonun va milliy an’analar bilan bog’liq holda o’zgarib turadi.
3.3. Ishsizlikning iqtisodiy oqibatlari.A. Ouken qonuni.
Makroiqtisodiy beqarorlik tufayli, iqtisodiy pasayish davrida mamlakat o’z iqtisodiy potensialini to’liq ishga solmasdan, yaratilgan haqiqiy YaIM hajmi (Yh) potensial YaIM (Yp) hajmidan ortda qoladi. Ya’ni YaIMning uzilishi (YUZ) ro’y beradi.
Yh – Yp
YUZ= ----------------- 100
Yp
Potensial YaIM deganda mamlakatdagi ishlab chiqarish resurslaridan to’liq foydalanilgan sharoitda mumkin bo’lgan ishlab chiqarish hajmi tushuniladi.
Potensial YaIM*ni hisoblashda mamlakatda ishsizlik mutlaqo yo’q deb emas, balki mavjud, biroq u tabiiy darajada, deb hisoblanadi.
Ishsizlik darajasining oshishi natijasida iqtisodiyot potensial YaIM hajmidan kam mahsulot yaratadi. Ouken qonuniga ko’ra agar ishsizlikning haqiqiy darajasi uning tabiiy darajasidan bir foizga oshib ketsa, ya’ni davriy ishsizlik 1 foizni tashkil etsa milliy iqtisodiyot YaIMni 2,5 foizga kam yaratadi.
Ouken qonuni ishsizlikning turli darajalaridagi mahsulot yo’qotishlari hajmini aniqlash imkonini beradi. Hozirgi kunda β koeffisiyenti deb atalgan bu koeffisiyent miqdori 2 foizdan 3 foiz oralig’ida deb hisoblanadi.
Ouken qonunini formulada quyidagicha tasvirlash mumkin:
|
| |
O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari faoliyatini

O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari faoliyatini
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
08.01.2024
Hajmi
0,52 Mb.
#132017
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari faoliyatini
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
Mobil aloqa vositalarining operatsion tizimlari tahlili

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 6
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
524
MOBIL ALOQA VOSITALARINING OPERATSION TIZIMLARI TAHLILI
Mahmudov Shohruhbek Toxirjon o‘g‘li
https://doi.org/10.5281/zenodo.7190990
Annotatsiya. Maqolada ochiq manbalarda (Internet) mavjud bo‘lgan ma’lumotlarga
tayangan holda mobil operatsion tizimlarning rivojlanishi ko‘rib chiqiladi. Ya’ni, operatsion
tizimlarning (OT) asosiy komponentlari va turlari bilan tanishish imkoniyatiga ega boʻlishimiz
mumkin. Mobil qurilmalar uchun operatsion tizim (OS) yo‘nalishi operatsion tizimlarni ishlab
chiqish va tatbiq qilishda jadallik bilan rivojlanayotgan yo‘nalishlardan biridir.
Kalit so‘zlar: operatsion tizim, platforma, ilovalar, interfeys, piktogramma, ishonchlilik,
xavfsizlik.
АНАЛИЗ ОПЕРАЦИОННЫХ СИСТЕМ УСТРОЙСТВ МОБИЛЬНОЙ СВЯЗИ
Аннотация. В статье рассматривается разработка мобильных операционных
систем на основе информации, доступной в открытых источниках (Интернет). То есть
мы можем познакомиться с основными компонентами и типами операционных систем
(ОС). Направление операционных систем (ОС) для мобильных устройств является одним
из бурно развивающихся направлений в разработке и внедрении операционных систем.
Ключевые слова: операционная система, платформа, приложения, интерфейс,
иконки, надежность, безопасность.
ANALYSIS OF OPERATING SYSTEMS OF MOBILE COMMUNICATION
DEVICES
Abstract. The article examines the development of mobile operating systems based on
information available in open sources (Internet). That is, we can get acquainted with the main
components and types of operating systems (OS). The direction of the operating system (OS) for
mobile devices is one of the rapidly developing directions in the development and implementation
of operating systems.
|
CHastotaning og‘ishi va tebranishi

|
CHastotaning og‘ishi va tebranishi
|
bet | 3/3 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 86,43 Kb. | | #107722 |
Bog'liq MA\'RUZA 18CHastotaning og‘ishi va tebranishi
CHastotaiing og‘ishi deganda chastotaning xakikiy va nominal qiymatlari orasidagi fark tushuniladi
4.7
yoki
Energetika tizimining normal ish rejimida chastotaning og‘ishi (10 minut oralig‘idagi o‘rtacha mikdori) ±0.1 Gs dan oshmasligi kerak. Energetik tizimi ± 0.2 Gs chastota og‘ishi bilan vaqtincha ishlashi mumkin. Ma’lum vaqt oralig‘ida chastotaning eng katta va eng kichik miqdorlari orasidagi farqi chastota tebranishi deyiladi.
4.8
CHastotani tebranish tezligi dakikada 0,2 Gs dan kam bo‘lmasligi kerak. Aks xolda chastotani og‘ishi sodir bo‘ladi.
CHastotaning og‘ishi va tebranishi istemolchilarning ishiga va ayrim elektr jixozlarning ishonchliliga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Asinxron va sinxron elektr yuritgichlarning yuritgichlarining aylanish chastotasi tarmok elektr energiyasining chastotasiga bog‘lik bo‘ladi.
4.9
Bu erda f- ta’minlovchi tarmok kuchlanishining chastotasi, s-yuritgichning sirpanishi, r-yuritgichning kutublar juftlining soni. Mexanizmlarning iste’mol qiladigan aktiv quvvat i chastota bilan quyidagicha bog‘lanadi.
4.10
Bu erda a - o‘zgarmas koeffitsient
Metallarga ishlov beruvchi stanoklarda daraja ko‘rsatgichi p=1, markazdan kochirma nasoslar va ventilyatorlarda p=2 - 4. Elektr qarshilik pechlarida. cho‘g‘lanish lampalarida va ey pechlarida aktiv quvvatning mikdori chastotaga boglik emas.
CHastotaning og‘ishi va tebranishi korxona elektr tarmoqlarida elektr energiyasining nobudgarchiligini ortishiga olib keladi. Bundan tashkari korxonalardagi kondensator kurilmalarning va kudratli filtrlarining ish rejimlariga salbiy ta’sir ko‘rsatib rezonans xodisalarini keltirib chikarishi mumkin.
Nazorat savollari.
1. Kuchlanishning nosimmetriyasi nima?
2. Kuchlanishning nosimmetriyasini kamaytirishni kanday usullarini bilasiz?
3. CHastotaning og‘ishi va tebranishi nimalarga bog‘lik
|
| |
Kuchlanishning nosimmetriyasini kamaytirish usullari

|
Kuchlanishning nosimmetriyasini kamaytirish usullari
|
bet | 2/3 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 86,43 Kb. | | #107722 |
Bog'liq MA\'RUZA 18Kuchlanishning nosimmetriyasini kamaytirish usullari.
Kuchlanish va toklarni nosimmetriyasini kamaytrish uchun;
-bir fazali yuklamalarni uchchala fazalarga bir xil kilib taqsimlash;
katta quvvatli bir fazali elektr iste’molchilarni aloxida transformatorga ulash;
nosimmetrik yuklamalarni kiska tutashuv quvvati katta bo‘lgan tarmoqlarga ulash maksadga muvofikdir.
Kichik kuvvet koeffitsientli nosimmetrik yuklamalarni simmetriklashtirishda nosimmetrik uch fazali kondensator batareyalaridan foydalanish mumkin (rasm 4.1). U mumiy xolda xar bir fazadagikondensatorlarning quvvatlari teng bo‘lmaydi, ya’ni Qab ^ Ovs ^ Osa
Nosimmetrpk kondensatorlar tokning fakat reaktiv tashkil etuvchilarni kompensatsiyalab tarmokdan utayotgan toklar mikdorini tenglashtiradi.
Nosimmetriyani kamaytirish uchun kuch transformator cho‘lg‘amlarini ulanishini to‘g‘ri tanlash xam axamiyatga ega. Masalan cho‘lg‘amlari yulduz - nolli yulduz ( U/U ) sxemada ulangan transformatorni uchburchak - nolli yulduz (D/Y) sxemasiga o‘tkazganda uchga karrali toklar nol tartibli tizimni xosil qiladilar va birlamchi cho‘lg‘amda tutashadilar. Bu esa uch fazali tizimnimuvozanatlashtiradi. SHunga uxshash effekt transformator cho‘lg‘amlari sxemasini yulduz - Z simon (Y/Z) ulanganda ham sodir bo‘ladi.
Agar yuqorida ko‘rsatilgan vositalar kerakli samara bermasa kuchlannsh va toklarni nosimmetriyasini kamaytnrish uchun maxsus simmetriyalovchi kurilmalar ishlatiladi. Katta quvvatli bir fazali yuklamani simmetriyalashda SHteynmetni sxemasini ishlatish mumkin (rasm 4.2).
Sofaktiv yuklamada (ZnRn) faz toklarning mikdorlari simmetrik bo‘lishi uchunreaktor va kondensator batareyalarining reaktiv quvvatlari teng bo‘lishi kerak, ya’ni QlQcRn/3
bu erda Rn - bir fazali yuklamanpng aktiv quvvati.
Agar yuklamaning reaktiv tashkil etuvchisi mavjud bo‘lsa, u xolda unga parallel kompensatsiyalovchi kondensator ulash kerak (rasmda punktir bilan ko‘rsatilgan).
|
| |
Kommunikativ kompetensiya - O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari...

kompyuter, televizor va boshqa manbalardan zarur
ma‟lumotlarni
izlab topa olish, ulardan samarali foydalana olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
fan to„garagida mustaqil o„rganish orqali bilimini oshirib
borish, sportning yoshiga mos turi bilan shug„ullanish, o„zini
tuta olish, to„g„riso„z bo„lish, o„zining
xatosini tushunish,
atrofidagi tabiat manzaralarini estetik his etish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
farzandlik, o„quvchilik burchini bilish,
unga rioya qilish,
sinfdagi jihozlar, o„quv qurollarini asrash.
Milliy va umummadaniy kompetensiya:
o„zi yashaydigan joyning maftunkor tabiati,
tarixiy
obidalarini, dam olish maskanlarini asrash va qadriga yetish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan
xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
xarita, globus bilan ishlashda hisoblashning qulay usullarini
qo„llay olish, aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik
faoliyatda zarur bo„lgan dastlabki rejalarni tuza olish, suvni isrof
qilmaslik va tejamkorlikning ma‟nosini
tushunish, unga amal
qilish.
Dars turi: Yangi materialni o‟rganish
Dars jihozi: cho‟llar va u yerda o‟suvchi osimliklar, hayvonlar,
qushlar
aks etgan rasmlar,bukletlar, amaliy mashg‟ulotga
jihozlar, slaydlar
Darsda qo‟lanadigan metodlar: suhbatlashish, savol-javob, “So‟z
top”, “Muammoliy vaziyat” va boshqa ta‟limiy o‟yinlar
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5

|
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5Bog'liq asalari-kasalliklari-va-unga-qarshi-kurash-choralarini-tashkil-etishTalqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
32
kerak bo‘lgan sharoitlarning buzilishi natijasida kelib chiqadi. Agarda bu sharoit
tiklansa, kasallik yo‘q bo‘lib ketadi. Asalari oilalarini sog‘aytirish uchun kasallikni
o‘z vaqtida aniqlab, unga qarshi kurashda davolash, sanitariya va profilaktika
tadbirlarining to‘liq majmuasini qo‘llash kerak.
Asalari zararkurandalari asalarilarni
yo’q qiluvchi va shu tufayli asalarichilik xo’jaliklariga katta zarar yetkazuvchi
hayvonlar.
Zararkurandalar turli xil sistematik guruhlarga bo’lingan bo’lib, ularning orasida
sutemizuvchilar, qushlar,sudralib yuruvchilar va amfibiyalar, antropod hasharotlar,
o’rgimchaklar, santipidlar bor. Zararkurandalar turli xil zonalarda tarqalgan bo’lib,
umumiy olganda asalarichilikka katta zarar yetkazadi. Lekin, har bir guruh
zararkurandalarining asalarilariga keltirishi mumkin boʻlgan zarari ushbu guruhning
biologik xususiyatlari va tarqalish darajasiga bogʻliq.
Asalarichilik tarmog‘ini boshqarish tizimini tubdan takomillashtirish, tarmoqda
naslchilik ishlarini ilmiy asosda tashkil etish, asalarichilik xo‘jaliklari faoliyati
samaradorligini oshirish, asal mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi va turlarini yanada
ko‘paytirish, asalni qayta ishlash bo‘yicha zamonaviy texnologiyalarni joriy etish,
sohaning eksport salohiyatini oshirish, shuningdek, asalarichilik sohasidagi ilg‘or
tajribalarni respublikamizning barcha hududlarida tatbiq etish maqsadida
Prezidentimiz 2017-yil PQ-3327 sonli qarorida O‘zbekiston Respublikasi Qishloq
xo‘jaligi vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi, O‘rmon xo‘jaligi davlat qo‘mitasi, Ekologiya
va atrof muhitni muhofaza qilish davlat qo‘mitasi hamda Aksiyadorlik-tijorat
“Aloqabank”ning (keyingi o‘rinlarda AT “Aloqabank” deb ataladi) “O‘zbekiston
asalarichilari” uyushmasini (keyingi o‘rinlarda Uyushma deb ataladi) tashkil etish
to‘g‘risidagi qarorni farmoyish qildi va bu amaliyotda tatbiq qilindi.[1]
Koʻp yillik asalarichilik tarixini oʻrganish va asalari oilalarini parvarishlash,
rivojlantirish, asal olishni ko’paytirish borasida quyidagi insonlar mehnatini eslab
oʻtish lozim.
1.1814-yili Ukrainalik asalarichi Pyotr Ivanovich Prokopovich asalarilar
hayotini, daraxt g’ovaklarida mumkatak inchalarining joylashishi, mumkatak inchalar
tortishi kabi xususiyatlarini oʻrganib, dunyoda birinchi boʻlib, ramkalar joylashtirib,
ari oilasi boqiladigan asalari uyasini yaratdi.
2. 1827-yili nemis asalarichisi Iogan Mering birinchi boʻlib asalari inchalarini
tag qiyomni tushiradigan mumparda varoqlarini ramkalarga yaratgan.Mumparda
varaqalarini ramkalarga solib asalari oilalariga qo’yilsa, asalarilar mumpardaga
asalari inchalari devorlarini olti qirrali qilib tortadilar.
3.1865 -yil Chexoslovakiyalik asalarichi Frans Grush markazdan qochish kuchi
mumkatak
ramkalaridagi
asalni
olish
moslamasini
yaratdi
va
asalari
zararkurandalarini o’rgandi.[2:4]
|
| |
Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish

Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
11.06.2024
Hajmi
0,78 Mb.
#262553
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar - Mutaxasislik fan bo‘yicha taqdimot Informatika va axborot texnologiyalari maqsad va...

|
Mutaxasislik fan bo‘yicha taqdimot Informatika va axborot texnologiyalari maqsad va vazifalari Tayyorladi: Mahmudjonov Fozil
|
bet | 4/4 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #127231 |
Bog'liq Mahmudjonov Fozil AY3 - Ma`ruza matni
- A. A. Abduqodirov, A. G`. Hayitov, R. R. Shodiev «Axborot texnologiyalari» T. – “O`qituvchi” – 2002 yil.
- Yu. Shafrin «Osnovo` kompyuternoy texnologii» Spravochnik shkolnika Moskva, 2000 g.
- N.Taylaqov, A.Axmedov «IBM–PC kompyuteri» T.:«O`zbekiston»,2001 y.
- D. E. Toshtemirov «Informatika va axborot texnologiyalari» fanidan zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida tayyorlangan muammoli ma`ruza matnlari, Guliston – 2004 y.
- S. P. Allayorov, S. T. Raxmonov, S. I. Qulmamatov, D. E. Toshtemirov «Informatika va axborot texnologiyalari fanidan laboratoriya ishlari», Guliston – 2003
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mutaxasislik fan bo‘yicha taqdimot Informatika va axborot texnologiyalari maqsad va vazifalari Tayyorladi: Mahmudjonov Fozil
|
Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi

|
Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi
|
bet | 2/4 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 80 Kb. | | #158867 |
Bog'liq Mavzu-33.2. Ishsizlik tushunchasi va ishsizlik darajasining o’lchanishi.
Ishchi kuchi yoki iqtisodiy faol aholi deganda mehnatga layoqatli yoshdagi ishlayotgan va ishsiz yurgan aholining umumiy soni tushuniladi.
Ishchi kuchiga bo’lgan talab miqdorining ishchi kuchi taklifi miqdoridan kam bo’lishi ishsizlikni keltirib chiqaradi.
Ishsizlar – bu, ishchi kuchining bir qismi bo’lib, ijtimoiy ishlab chiqarishda band bo’lmagan, lekin ishlashni xohlovchi va faol ish qidirayotgan aholidir.
Ishsizlik darajasi deb ishsizlarni ishchi kuchi soniga nisbatiga (% hisobida) aytiladi va uni quyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
Ishsizlik darajasi =(ishsizlar soni / ishchi kuchi soni)x100
Ishsizlikning quyidagi turlari mavjud:
-friksion ishsizlik;
-tarkibiy ishsizlik;
-davriy ishsizlik.
Friksion ishsizlik. Unga ish kidirayotgan yoki yakin vaktlar ichida ish bilan ta’minlanishni kutayotgan ishchi kuchi kiradi. Ishsizlikning bu turi asosan ish yoki turar joylarni o’zgartirish, o’kuv yurtlarini tugatish va shuningdek, boshka sabablardan kelib chikadi. U doimo mavjud bo’lib, ma’lum bir darajada kerakli xisoblanadi.
Tarkibiy ishsizlik. Tarkibiy ishsizlar guruxiga ishlab chikarish strukturasining o’zgarishi natijasida ishchi kuchiga talab tarkibining o’zgarishi natijasida ishsiz kolganlar kiradi. Unga asosan malakalarini o’zgartirishi va oshirishi, ma’lumot olishi, yangi kasb egallashi lozim bo’lgan ishsizlar guruxlari kiradi. Friksion ishsizlik bilan tarkibiy ishsizlikning asosiy farki shundaki, birinchisida, ma’lum malaka va tajriba mavjud bo’ladi va undan foydalanib, ish joylarini tezrok topib olishadi, ikkinchisida esa, ishchi kuchi darxol va tezrok ish joylarini topa olmaydi.
Davriy ishsizlik asosan ishlab chikarishning pasayishi natijasida ishchi kuchiga bo’lgan talabning kamayishidan paydo bo’ladi. Davriy pasayish tovar va xizmatlarga bo’lgan yalpi talabning kamayishini, shunga muvofik, yalpi tatalabning kamayishini, va okibatda axolining ish bilan bandligi kiskarishi va ishsizlikning o’sishini bildiradi.
|
| |
Maslahat - Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish

Maslahat
!
Kiruvchi teshiklarni, uyalarni, hasharotlarni va zararkunandalarni
qidirishda asalarichilik atrofida muntazam ravishda
yurish ham asalarichilik
koloniyalariga va umuman asalarichilikka zarar etkazishning
oldini olish chorasi
hisoblanadi.
Asalarilarning dushmanlari asalarichilikka yetkazishi mumkin bo’lgan
zararni
tiklash mumkin emas va asalarichilik oilalarining o’limiga olib keladi. Buning oldini
olish uchun siz barcha mumkin bo’lgan zararkunandalarni bilishingiz va o’z vaqtida
kerakli choralarni ko’rishingiz kerak. Shunda asalarichilik asalarichiga nafaqat foyda
keltiradi, balki bajarilgan ishdan zavq keltiradi.
Kasallikning tarqalish yo‘llari - Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish

Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
35
1-
Rasm. Invazion kasallik qo‘zg‘atuvchilari:
Chapdan: vorotoz kasalligi qo‘zg‘atuvchisi,
varroa yakobson kanasi; yuqorida
urg‘ochi kananing ustki va ostki tomonidan ko‘rinishi.
O‘rta qismidan: akrapidoz kasalligini qo‘zg‘atuvchi akarapis vudi kanasining
erkak va urg‘ochisi; pastda kanalar bilan zararlangan trexea.
O’ngdan: braulez kasalligini qo‘zg‘atuvchi
braula parazit kanasi; yuqorida
urg‘ochi kananing ustki va ostki tomonidan ko‘rinishi; pastda urg‘ochi kananing ona
ari tanasida parazitlik qilishi.
Asalari zararkunandalari va yirtqichlariga arixo‘r tilllarang kurkuray qushi,
sorokoputi qushi,
sudralib yuruvchilar, sariq tusli yirik yirtqich yovvoyi va oddiy
arilar, ninachilar, kemiruvchilar, chumolilar, mog‘or zamburug‘i,
asal va perga
iste’mol qiluvchi kapalaklar, kichik va katta asalari parvonasi, asalari bo‘risi (filant),
ola mayka qo‘ng‘izi, 4 juft oyoqli kanalar va boshqa zararkunandalar kiradi. [4]
Tajribali asalarichi asalarilarning sog’lig’i va farovonligini ta’minlash
asalarichilikni muvaffaqiyatli olib borish garovi ekanligini biladi. Shuning uchun u
xavfli zararkunandalar aniqlanganda o’z vaqtida choralar ko’rish uchun har doim o’zi
qilyotgan ishlarni xatti-harakatlarini kuzatib boradi. Profilaktik tadbirlarni muntazam
ravishda amalga oshirish asalarichilikni xavfsiz saqlashga yordam beradi:
-Faqat kuchli asalarichilik koloniyalarini saqlash;
-Asalarilarni oziq-ovqat va issiqlik bilan etarli darajada ta’minlash;
-Uyalarni vaqti-vaqti bilan tozalash, quritish, shamollatish va ta’mirlash;
-Quyoshda izolyatsiyani quritish;
-Qattiq oyoq yoki kerosinda uylarning oyoqlarini moylash;
-Suv va chumolilar uyasidan uzoqlashadigan asalarichilik xonasini o’rnatish;
-Izolyatsiyalovchi materialning davriy dezinfektsiyasi;
-Kovaklarni oltingugurtli gaz bilan tozalash;
-Zararkunandalarni oldini olish uchun teshiklarga maxsus to’siqlar yoki to’rlarni
o’rnatish;
-Uylarning ostidan o’tlarni yulish.
Fanga kirish - bet 3

|
Fanga kirish
|
bet | 3/3 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113279 |
Bog'liq Axborotlashgan jamiyat va axborot texnologiyalari haqida tushuncha3. Informatika fanining ta'rifi va mohiyati.
Informatika axborotni qayta ishlash, ularni qo`llash va ijtimoiy amaliyotning turli sohalariga ta'sirini EXM tizimlariga asoslangan holda ishlab chiqish, loyihalash, yaratish, baholash, ishlashning turli jihatlarini o`rganuvchi komplеks ilmiy va muxandislik fani sohasidir.
Informatika (lotincha infotmatio - tushuntirish, bayon qilish ma'nosini anglatadi) – Ilmiy axborotning tuzilishi v umumiy xossalarini, shuningdеk axborotni yig`ish , SAqlash, izlash, qayta ishlash, almashtirish, tarqatish va inson faoliyatining turli sohalarida foydalanish Bilan bog`liq masalalarni o`rganuvchi Fan sohasi. Bu atamani 1969 yilda frantsuz olimlari fanga kiritishgan. Uning ma'nosi «axborotni shaklan almashtirish haqidagi fan» dеmakdir.
Informatikaning asosiy tashkil etuvchilari modеl, algoritm va dasturlashtirishdir.
Informatika fanining prеdmеti bir-biri Bilan uzviy bog`liq 3 ta tushuncha: algoritm, dasturlash va EHM dan tashkil topgan bo`lib, talabalarning algoritmik fikrlash madaniyatini o`stirish, kompyutеr savodxonligini oshirish va EHM ni o`qish jarayonida ilmiy tеxnik hisoblash ishlarida, ilmiy izlanishlarida va kеlajakdagi ishlari faoliyatlarida qo`llash bilmlarini bеrishni nazarda tutadi.
Informatika fanining vazifasi talabalarga EHM da qayta ishlov uchun zarur bo`lgan axborotlarni tasvirlash, еchilayotgan masalani bir muncha soda bo`laklarga bo`lib, matеmatik modеllash asoslarini o`zlashtirish, asosiy algoritmlar turlarini , algoritmik tillardan birini mukammal bilish, dastur tuzish va uni EHM ga kiritib natija olish va shaxsiy kompyutеrlarda ishlashni o`rgatishdan iborat.
EHM dеganda – boshlang`ich ma'lumotlarga ko`ra, dastur asosida yakuniy natijalarni olish vositasi (qurilmasi) tushuniladi. Boshlang`ich ma'lumot dеganda sonlar, harflar, bеlgilar umuman EHM qabul qiladigan kattaliklar tushuniladi.
|
| |
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5

|
Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5Bog'liq asalari-kasalliklari-va-unga-qarshi-kurash-choralarini-tashkil-etishTalqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
33
Va yana ko’pgina olimlar asalari va ularni ko’payishi, rivojlanishi, ularga xavfli
kasalliklarni davolash choralarini ishlab chiqishdi.
Asalarilarni zararkurandalarini aniqlash va ularni oldini olishdagi samarali
usullardan biologik, kimyoviy, mexanik va yana integral himoya qilish
hisoblanadi.Integral himoya usulining asosiy vazifasi ishlov berish vositalari, usullari,
muddatlarini zararkunanda hasharotlar va kasallik qoʻzgʻatuvchilarni koʻplab
yoʻqotadigan, shu bilan birga ularning kushandalari — entomofaglarda zarar
yetkazmaydiganlarini tanlashdan hamda odam, issiqqonli hayvonlar, asalari, ipak
kurti va boshlarni pestitsidlarning zaharli taʼsiridan himoya qilish choralarini izlab
topishdan iborat. Hozirgi zamon tushunchasiga koʻra, integral himoya usuli —
maʼlum agrobiotsenoz doirasida ichki va populyasiyalararo munosabatlarni
boshqaruvchi sistemadir.Asalarilarga zararkurandalar xavf solganda integral himoya
usulini qo’llash taqazo etadi.[5]
Yevropa chirish kasalligi.
Yevropa chirish kasalligi yuqumli kasallik bo‘lib,
avvalo ochiq, so‘ngra yopiq naslda bo‘ladi. Kasallik, asosan, asalarining tuxumdan
chiqqan naslini shikastlantiradi, erkak naslini kamroq zararlantiradi. Kasallanish
lichinkalar tuxumdan chiqqach, 3–4 kundan keyin boshlanadi. Kasallikning kelib
chiqishiga ob-havoning bulutligi, namli bo‘lishi, arixonaning sovuqda qolishi,
oziqning yetarli bo‘lmasligi va shunga o‘xshash asalari oilasining kuchsizlantiradigan
omillar sabab bo‘ladi. Bu kasallikni pluton sreptokokklari qo‘zg‘atadi. Kasallik
qo‘zg‘atuvchi streptokokklar pergada butun qish, mumkatak va asalda yil davomida
saqlanib qolishi mumkin.
Kasallik tarqalish yo‘llari.
Kasal asalari oilalari kasallikni tarqatuvchi asosiy
manba hisoblanadi. Kasal bo‘lgan butun oila asalarilari kasallikni qo‘zg‘atuvchi
streptokokkni olib yuruvchilar bo‘ladi. Chunki bunday oilada pluton streptokokklari
asalarida, asalda, perga va mum inlarda bo‘ladi.Lichinkalar zaharlangan asal va perga
bilan oziqlanadi. Ona asalari Yevropa chirish kasalligini o‘zining nasliga yuqtiradi.
Bir oiladan ikkinchi oilaga kasallik o‘g‘ri ishchi asalarilar, erkak arilar, umumiy suv
idishi orqali va rom almashtirish vaqtida o‘tishi mumkin.[3:76]
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash - O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim...

4. Yangi mavzuni mustahkamlash.
Yangi o‟tilgan mavzuni mustahkamlash
uchun quyidagi
savollar, tarqatmalar tarqatiladi.
1. Cho„l deb qanday yerlarga aytiladi?
2. Barxan nima? Taqir yer-chi?
3. O„zbekiston hududida qanday cho„llar bor?
4. O„simliklardan qaysilari o„lkamiz cho„llarida o„sadi?
5. O„lkamiz cho„llarining hayvonot dunyosi haqida nima larni
bilasiz?
5. Darsni yakunlash
O‟quvhilarning darsdagi faoliyatlariga qarab rahbatlantiradi.
6.Uyga vazifa
Darslikdan 62-63 betlarni o‟qing
Yozuvsiz xaritada o‟lkamiz hududidagi cho‟llar egalagan
joylarni sariq rangda bo‟yang.
DARSNING BORISHI - O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari faoliyatini

Yer yuzining ayrim joylarida juda kam yog„in yog„adi,
yillik
yog„in miqdori 200 mm dan oshmaydi, oqar suvlar ham yo„q.
Bunday joylar qurg„oqchil bo„lib, o„simlik lar yaxshi rivoj
lanmaydi. O„simliklar yaxshi rivojlana olmaydigan qurg„oqchil
yerlar cho„l deb ataladi. Cho„l qumli, gilli yoki toshli bo„ladi.
Qumli cho„lda sha mol qumlarni suradi, ba‟zida do„ngliklarni
hosil qiladi. Bunday do„nglik barxan deb ataladi. Shamol tufayli
turli shakl lar vujudga keladi. Gilli cho„llarda
qotgan va yorilib
ketgan joylarda turli shakllarni hosil qilgan taqir yerlar mavjud.
Cho„l qurg„oqchil va havosi issiq bo„lgani uchun o„sim liklar
kam o„sadi. O„t o„simliklar, asosan, biroz yom g„ir yog„adigan
bahor boshlarida o„sib, qurg„oqchil yozda qurib qoladi.
Saksovul, yantoq kabi o„simliklar qurg„oqchil sharoitga moslash
gan. Bu o„sim liklarning ildizi juda uzun bo„lib, yerosti
suvlaridan to„yinadi. O„zbekiston hududining yarmiga yaqinini
cho„llar
egallagan. O„lkamiz
hududida Qizilqum, Ustyurt, Mirzacho„l,
Qarnobcho„l, Qarshi cho„llari mavjud. Cho„llarda yoz mavsumi
5–6 oy davom etib, havo harorati soya joyda +50°C gacha
ko„tariladi, qum esa +80°C gacha qiziydi. Bu davrda yog„in
yog„maydi. Keng cho„llar ustida issiq shamol esib, o„zi
bilan
qum va changlarni olib keladi. Bunday sharoit o„simlik va
hayvonlar uchun halokatlidir. O„lkamiz cho„llarida bahor
boshlarida va kuz oxirlarida oz miqdorda yomg„ir yog„adi.
Qishda havo harorati −20°C gacha sovuq bo„lib, qor yog„adi.
Cho„llarda yantoq, shuvoq, tereskan, jung„or gulsapsari,
nashtarbarg, merendera, cho„l yulg„uni, sassiqqavron, saksovul,
juzg„un, quyonsuyak, oqtikan kabi o„simliklar o„sadi. Cho„lning
ayrim
joylarida bahorda boychechak, lola va lolaqiz g„aldoqlar
bilan qoplanib, chiroyli manzarani hosil qiladi. Qushlardan so„fi
to„rg„ay, turto„rg„ay, yo„rg„atuvaloq, bizg„ildoq, qironqara,
tuvaloq, qirg„iy, ilonxo„r burgut, qoraqush kabilar uchraydi.
Cho„lda yirik hayvonlar dan jayron, oqquyruq, qulon, tulki,
chiyabo„ri, qum mushugi kabilar yashaydi. Mayda hayvonlardan
esa qo„shoyoq, toshbaqa,
tipratikan, yumronqoziq, kaltakesak,
ilonlar ko„p uchraydi. O„lkamiz cho„llarida kaltakesaklar va
ilonlarning bir necha turlari yashaydi. O„lkamizdagi cho„llarning
katta qismi o„zlashtirilib, vohalarga aylantirildi. Ekinzor va
bog„lar, shahar va qishloqlar bunyod etildi.
O„zbekiston Respublikasining tabiiy xaritasidan o„lkamiz
hududidagi cho„l larni ko„rsating
va ularning nomlarini aytib
bering