nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Кутубхона ахборот фаолияти O‘zbekiston respublikasi

5350600- Кутубхона ахборот фаолияти
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Axborot qidiruv tizimlari”fanidan
amaliy ish
Bajardi: 061-19 guruh talabasi
Rasulova Aziza Buxurovna
Qabul qildi: Abduzoirov Sh.N
Toshkent -2023
Loyihani amalga oshirish tartibi.
Kerakli dasturlarni yuklab olish. (WordPress)
WordPress dasturini yuklab olamiz.
WordPressni o’rnatish
WordPress dasturini o’rnatdik.
D:\OSPanel\domains da dasturini ko’chirish va papkani nomlash
Domains papkasi ichida papkasini yaratdik va uni ichiga WordPress dasturini ko’chirdik.
PhpMyAdmin da ma’lumotlar bazasini (db) yaratish
Domains papkasi ichida azizarasulova papkasini yaratdik.
PhpMyAdmin da ma’lumotlar bazasini (db) yaratish
5. db.ini ni sozlash
5. db.ini ni sozlash
// ** MySQL settings - You can get this info from your web host ** //
/** The name of the database for WordPress */
define('DB_NAME', 'azizarasulova');
/** MySQL database username */
define('DB_USER', 'root');
/** MySQL database password */
define('DB_PASSWORD', '');
/** MySQL hostname */
define('DB_HOST', 'localhost');
/** Database Charset to use in creating database tables. */
define('DB_CHARSET', 'utf8');
/** The Database Collate type. Don't change this if in doubt. */
define('DB_COLLATE', '');
Маълумотлар базасини созлаш.
Фойдаланувчини маълумотлар базасини созлаш.
Маълумотлар базасига парол куйиш.
Сервер манзили маълумотлар базасини созлаш.
Префикс таблицани созлаш.
Kerakli faylni sozladik.
dasturini serverimizda ochdik.
Kerakli joylarni to’ldirdik va install tugmasini bosdik natijada ushbu oyna ochildi.
Сайтга ном
Login admin
Parol @z1z@1983
Admin panelga o’tdik
http://azizarasulova/wp-admin/customize.php?theme=twentyseventeen&return=http%3A%2F%2Fazizarasulova%2Fwp-admin%2Fthemes.php
Ushbu tugmani bosib yangi to’plam yaratiladi.
Ушбу тугмани босиб Кутубхона ресурслари сахифани яратдик.
|
Korrupsiyaga qarshi kurashning zamonaviy mexanizmlari

Korrupsiyaga qarshi kurashning zamonaviy mexanizmlari
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
30.11.2023
Hajmi
0,77 Mb.
#108145
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Korrupsiyaga qarshi kurashning zamonaviy mexanizmlari
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
IV. YANGI MAVZUNI MUSTAHKAMLASH - Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi...

|
Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi kunda fan va texnika jadal suratda rivojlanib bormoqda, bu esa yangi texnologiyalardan foydalanib dars o‘tishni taqozo etadi
|
bet | 16/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #139874 |
Bog'liq Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri d-fayllar.orgIV. YANGI MAVZUNI MUSTAHKAMLASH
O’qituvchi: Aziz o’quvchilar sizlarni yangi mavzuni qay darajada o’zlashtirganliklaringizni “Ajratish usuli” va “Xotira mashqi” o’yini orqali bilib olamiz.
“Ajratish usuli”
Bu usulda kompyuter qurilmalariga oid atamalar ustun shaklida beriladi.
Tayanch so’zlar
Klaviatura
Monitor
Skaner
Sistemali blokModem
Printer
Plotter
Sichqoncha
|
O’quvchilar so’zlarni ajratishda “T” usulidan foydalanishadi. (2 nafar o’quvchi doskaga, chiqib doskada ishlaydilar)
“Xotira mashqi” o’yini (Bu o’yin shartiga ko’ra o’quvchiga ko’rsatilgan texnik vositalarni raqami bilan birgalikda xotirasiga saqlagan holda aytib berishi kerak )
5-bosqich.
V. O’QUVCHILARNI BAHOLASH VA XULOSALASH
O’qituvchi: Endi baholanmagan o’quvchilarni baholaymiz. Avtopley dasturi yordamida yaratilgan o’quv qo’llanmadagi Quizmaker dasturi yordamida tuzilgan o’tilgan mavzu bo’yicha testni ishlaydilar. Testimiz 10 tadan iborat, dastur o’zi o’quvchilarni baholaydi.
Har gal kompyuterdan foydalanganingizda sanitariya-gigiena qoidalariga rioya qilishni va jismoniy mashqlar bajarishni esda tutishingiz lozim. Zero, siz yoshlar Vatanimizning kelajagi, sizlar O’zbekistonimizni yuksaklarga ko’taradigan, uni ko’z qorachig‘iday asrab rivojlangan davlatlar qatoriga olib chiquvchilarsiz. Bunga ishonchim komil. Men mamnuniyat bilan darsga faol ishtirok etgan o’quvchilarni a’lo, yaxshi baholar bilan taqdirlashni lozim deb topdim. Darsda ishtirokingiz uchun barchangizga chuqur minnatdorchiligimni bildiraman. (Baholangan o’quvchilarning ismi va familiyalari o’qib beriladi)
6-bosqich.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi kunda fan va texnika jadal suratda rivojlanib bormoqda, bu esa yangi texnologiyalardan foydalanib dars o‘tishni taqozo etadi
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi kunda...

|
Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi kunda fan va texnika jadal suratda rivojlanib bormoqda, bu esa yangi texnologiyalardan foydalanib dars o‘tishni taqozo etadi
|
bet | 13/17 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #139874 |
Bog'liq Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri d-fayllar.orgFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. I.A. Karimov. "Yuksak ma'naviyat - yengilmas kuch" - Toshkent, Ma'naviyat 2008 - 61 bet..
2. O’zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidenti Islom Karimovning O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 21 yilligiga bag‘ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruzasi. “Amalga islohotlarimizni yanada chuqurlashtirish va fuqarolik jamiyat qurish – yorug‘ kelajagimizning asosiy omilidir”. Toshkent – “O‘zbekiston” - 2013
3. “Aхborot tехnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash tizimini takomillashtirish to`g`risida”. “Qishloq hayoti ” gazеtasi 03.06.05 y.
4. Farberman. B.L . “Ilg’orpedagogiktexnologiyalar”. T: 2001 y.
5. Azizxodjaeva N.N. Pedagogicheskie texnologii i pedagogicheskoe masterstvo. Ucheb.posobie.- Toshkent. TDPU 2003. - 192 s.
http://www.aci.uz/uz/news/uzaaa/article/110/.
6. Informatika o’qituvchisi Xaytullayeva Nafisa Sahobiddinova blogi.
7. O`quv jarayonida ilg`or pеdagogik va aхborot tехnologi yalarini qo`llash yo`llari. Uslubiy qo`llanma. Akadеmik S.S.G`ulomov umumiy rahbarligi ostida. − T.; TDIU 2005. 90 b,105 b.
8. Ismatilla Isoqov, Sindorqul Ibragimovich Qulmamatov. “Informatikani o’qitishda innovatsion texnologiyalar”. Ma’ruza matnlari.
9. Ta'lim jarayonidagi noan'anaviy shakllari (Metodik qo’llanmalar. Tuzuvchilar: Tolipova J. G’ofurov A.T.) T, 1994 yil., 28-bet.
10. Mamarajabov Mirsalim. Interfaol ta’lim metodlari asosida informatika darslarini loyihalash va rejalashtirish amaliyoti.Informatika va uni o‘qitish metodikasi dotsenti.TDPU.
11. Saidaxmedov N. Pedagogik amaliyotda yangi texnologiyalarni qo’llash namunalari.-Toshkent : RTM 2000 yil.
12. Muradova N.K., Majidov R.R., Хayitmatov U.T., Maхmudova B.A. Kasbiy ta`lim uslubiyoti: O`quv qo`llanma. - T.: TDIU, 2006. - 360b.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Barchamizga ma’lumki, XXI asr globallashuv davri, texnika asri deyiladi Bugungi kunda fan va texnika jadal suratda rivojlanib bormoqda, bu esa yangi texnologiyalardan foydalanib dars o‘tishni taqozo etadi
|
Mustaqil ish ta’limni bajarish bo’yicha talablar

Mavzular va savollar
|
O'qish materiallari
|
Assembler tillari, o‘rta va yuqori bosqich tillari. Imperativ, deklarativ, funksional va ob’yektga yo‘naltirilgan tillar.
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014. 135-149 sahifalar.
|
Til protsessorlarining asosiy turlari.
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014. 164-179 sahifalar.
|
Regulyar tillar va avtomatlar. Regulyar tillarning xossalari.
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014. 205-219 sahifalar.
|
Leksik va sintaksis tahlil. Sintaksis tahlil asoslari.
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014. 235-249 sahifalar.
|
Formal grammatika va uning xossalari. Bekus-Naure shakli. Kontekst-erkin tillar (Xomskiy sinflashi asosida).
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014. 267-281 sahifalar.
|
Xeshlash usullari (zanjirchapar usuli).
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -300-309с.: ил.
|
Dasturning mashinaga bog’liq va bog‘liq bo‘lmagan optimizatsiyasi.
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -321-333 с.: ил.
|
Algoritmik til operatorlarining jadval ko‘rinishda ifodalash usuli
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -340-357 с.: ил.
|
Kod generatsiyasi usullari: kodni ichki tasvirlash usullari, teskari polyak yozuvi.
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -395-402 с.: ил.
|
Kod optimizatsiyasining mashinaga bog‘liq bo‘lgan usullari: jarayonlar registrlarni taqsimlanishi, hisoblashlarni parallel taqsimlash.
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -412-432 с.: ил.
|
UNIX va WINDOWS operatsion sistemalarining qiyosiy tahlili.
|
Карпов В., Коньков В. Основы операционных систем (Электрон манба, intuit.ru). 212-232 с.
|
Mobil operatsion sistemalar va ularning dasturiy ta’minoti.
|
Карпов В., Коньков В. Основы операционных систем (Электрон манба, intuit.ru). 242-253 с.
|
Tashqi qurilmalarni boshqarish. Maxsus fayllar. Drayverlar. O‘qish va yozishni tashkil qilish. Buyruqlar tili.
|
Карпов В., Коньков В. Основы операционных систем (Электрон манба, intuit.ru). 256-267 с.
|
Fayl tizimi, fayllar ustida amallar. Fayllar xossalari va ular himoyasi.
|
Юров В., Хорошенко С. Assembler: Учебный курс- СПб, “Питер”,2000.- 662с.
|
Fayl nomlarini qisqartirish algoritmlari.
|
Юров В., Хорошенко С. Assembler: Учебный курс- СПб, “Питер”,2000.- 672-678с.
|
Fayl kataloglar shajarasini hosil qilish.
|
Юров В., Хорошенко С. Assembler: Учебный курс- СПб, “Питер”,2000.- 652-664 с.
|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–21_Issue-4_January_2023
243
shiori esa ―”Love me, love my dog” ya‘ni egasini hurmat qilsang, itiga suyak tashla
qabilida qo‘llanilgan. Yana bir ajoyib so‘zlardan biri bu kokteyl. Cocktail [ inglizcha
cock – xo‘roz, tail – dum] leksemasi mustaqillikgacha bo‘lgan davrda xo‘rozning dumi
lug‘aviy ma‘nosida qo‘llanilgan.
O‘zbek tili leksikasiga o‘zlashish sezilarli darajada ta‘sir qilgan. 20 dan ortiq til
o‘zlashmalari mavjud. Shuningdek, tilimizda uncha faol bo‘lmagan tillarning
o‘zlashmalari ham uchrab turadi. Mustaqillikdan so‘ng, o‘zlashma so‘zlar orasida
inglizcha o‘zlashmalarning miqdori va ma’no taraqqiyoti o‘ziga xos. O‘zbek tili
leksikasidan o‘rin olgan inglizcha o‘zlashma so‘zlar semantikasidagi o‘zgarishlar
sezilarli darajada bo‘lib, ular polisemantik xususiyatga ega bo‘lishidan tashqari, so‘z
ma’nosini kengaytirishi, ta’sirchan ifodalashi va tinglovchiga ma’noni tez yetkazib
berishi bo‘yicha yetakchi mavqeni egallaydi. Shu sababli ham neologizmlarni,
jumladan, sport, harbiy, oziq-ovqat, kiyim-kechak va shu qatori barcha sohalarga doir
o‘zlashma so‘zlarni o‘z o‘rnida va ma‘nosiga xos qo‘llasak ham o‘rinli bo‘ladi, ham
so‘zlovchi nutqining ta‘sirchan, aniq va ilmiyligiga xizmat qiladi.
Xulosa o‘rnida keltirish mumkinki:
Bugungi kunda zamon bilan birga nutqimizdagi so’zlar ham zamonaviylashib
bormoqda. Neologizmlar jamiyat va davr ehtiyoji bilan paydo bo‘ladi va qo‘llanilishi
bo‘yicha doimiylik tusini oladi.
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:
1.
Sevinch Abdixamitova, Madina Yo’lchiyeva, Maftuna Omonova. “Ingliz tilidan
o’zbek tiliga kirib kelgan bir necha neologizmlar tahlili”. Toshkent. 2022.
2.
Go’zal Qo’ziboyeva. “Tilimizga kirib kelgan Neologizmlar va ularning tahlili”.
Toshkent. 2022.
3.
Go’zal Qo’ziboyeva . “Hozirgi kunda tilimizda faol qo’llanilayotgan o’zlashma
neologizmlar”. Toshkent. 2022.
4.
Hamidullo Dadaboyev. “ O’zbek terminalogiyasi”. Toshkent. 2019.
5.
Nodira Nabiyeva. “ O’zbek tili leksikasining tarixiy bosqichlari”. Surxandaryo.
2022.
6.
Karimov I.A. ― “ Yuksak ma’naviyat - yengilmas kuch”. – Toshkent. Ma’naviyat,
2008. B. – 87.
7.
Muqaddas Abdurahmonova, Fotima Nizomova. “ O’zlashma so’zlar bazasini
yaratish omillari”. Toshkent. 2022.
8.
Zahroxon Nosirova. “O’zbek tilshunosligida o’zlashma so’zlarning ro’li va
ahamiyati”. Andijon. 2022.
|
Journal of new century innovations

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–21_Issue-4_January_2023
241
O’ZBEK TILI LEKSIKASIDA O’ZLASHMA QATLAM VA
NEOLOGIZMLARNING O’RNI VA RIVOJLANISHI
Ilmiy rahbar:
Holiqova D.
O’zbekiston davlat jahon tillar universiteti, katta o’qituvchi
Talaba:
Haydarova N.
O’zbekiston davlat jahon tillar universiteti, XTA №1 fakulteti
Annotatsiya:
Ushbu maqola tilimizdagi o’zgarishlar va neologizmlarning tasnifi
va ta’siri ularning tutgan o’rni haqida ma’lumot beradi.
Kalit so’zlar:
leksika, diler, spravka, skaner, Neologizm, chat, kovboy, hotdog,
kokteyl.
Аннотация:
В данной статье представлена информация об изменениях в
нашем языке и о классификации и влиянии неологизмов, их месте.
Ключевые слова:
лексикон, дилер, справка, сканер, неологизм, чат, ковбой,
хот-дог, коктейль.
Abstract:
This article provides information about
the changes in our language
and the classification and influence of neologisms, their place.
Key words:
lexicon, dealer, spravka, scanner, neologism, chat, cowboy, hotdog,
cocktail.
Til eng buyuk qadriyatdir. Birinchi Prezidentimiz I.A.Karimov bu haqda shunday
degan edilar: ―”… ajdodlardan o‘tib kelayotgan ona-tilimizni asrab-avaylashimiz, uni
boyitish, nufuzini oshirish ustida doimiy ishlashimiz zarur. Ayniqsa,
fundamental
fanlar, zamonaviy kommunikatsiya va axborot texnologiyalari,
bank-moliya tizimi
kabi o‘ta muhim sohalarda ona tilimizning qo‘llanish doirasini kengaytirish,
zarur
atama va iboralar, tushuncha va kategoriyalarni ishlab chiqish, bir so‘z bilan aytganda,
o‘zbek tilini ilmiy asosda har tomonlama rivojlantirish milliy o‘zlikni, Vatan tuyg‘usini
anglashdek ezgu maqsadlarga xizmat qilishi shubhasiz ”, - deya ta‘kidlagan edilar. Til
ilk davrlardan boshlab hech bir narsa bilan tenglashtirib bo‘lmaydigan vazifani, ya’ni
inson tafakkurini shakllantirish va rivojlantirish vazifasinisini bajarib keldi.
Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar jarayonida davlat
tilining hayotimizdagi o‘rni va nufuzi oshib bormoqda.
O‘zbek tili leksikasining boyishida o‘zlashma so‘zlar katta ahamiyatga ega. Chet
tilidagi so‘zlarning tilimizga kirib kelishi va ularning ishlatilishi tilimizda ma’lum bir
yangi so‘zlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘ladi va bu turdagi so‘zlar
guruhi
o‘zlashma so‘zlar deyiladi. O‘zbek tili leksikasi, ya’ni so‘z boyligi bir qancha manbalar
asosida boyib, rivojlanib boradi. Ularni, eng avvalo, ikkita
katta guruhga ajratish
mumkin:
1.Ichki manba - o’z ichki imkoniyatlari asosida boyish.
2.Tashqi manba - boshqa tillardan so‘z olish asosida boyish.
O‘zbek tili leksikasi tashqi manbalar asosida ham boyib bormoqda. Yevropa
tillaridan bir qancha so‘zlar yangi tushunchalar bilan birgalikda kirib keldi. Masalan:
diler, skaner, wi-fi, selfi, onlayn, slayd, oflayn, deblayn, fake, animator, klon, tyutor
Mashgʻulotlar shakli: amaliy (A) - Modul / fan sillabusi intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari

Fanning bilim va ko‘nikmalar jihatidan ega bo’lishi
|
|
Bilim ва ko‘nikmalar jihatidan:
|
BK 1
|
Dasturlash tizimlarining asosiy tushunchalari. Dasturalash tili va kompyuter arxitekturalari. Dasturlash tillari rivojlanishi - mashinalar tillari tushunchalari haqida umumiy bilimlarga ega bo’ladi
|
BK 2
|
Assembler tillari, o‘rta va yuqori bosqich tillari. Imperativ, deklarativ, funksional va ob’ektga yo‘naltirilgan tillar. Til protsessorlarining asosiy turlari: interpretator, translyator, kompilyator, bog’lovchi, yuklagich haqida umumiy bilimlarga ega bo’ladi.
|
BK 3
|
Formal til grammatikasi haqida asosiy va qo’shimcha bilimlarga ega bo’ladi.
|
BK 4
|
Bekus-Naure shakli. Kontekst-erkin tillar, xeshlash usullari, dasturning mashinaga bog’liq va bog‘liq bo‘lmagan optimizatsiyasi tushunchalari haqida umumiy bilimlarga ega bo’ladi
|
BK 5
|
Kod generatsiya va adreslash usullari, makroaniqlovlar va Assemblerning ikkita o‘tishli translyatorini amalga oshirish bilim va ko’nikmalariga ega bo’ladi.
|
BK 6
|
Ob’yekt dastur, boshqaruv seksiyalari va dasturlarni bog’lash, absolyut yuklagich, bog’lovchi tahrir, absolyut va bog’lovchi yuklagichni amalga oshirish haqida bilimlarga ega bo’ladi.
|
BK 7
|
Operatsion tizimlar vazifalari, operatsion tizim tarkibi va asosiy funksiyalari, operatsion tizim turlari, fayl tizimi va uning asosiy turlari haqida bilim va ko’nikmalarga ega bo’ladi.
|
BK 8
|
Zamonaviy operatsion tizimlar, fayl tizimining tashkil topishi va foydalanuvchi nuqtai- nazaridan mantiqiy tuzilishi haqida bilim va ko’nikmalarga ega bo’ladi.
|
BK 9
|
Tashqi qurilmalarni boshqarish, maxsus fayllar, drayverlar, o‘qish va yozishni tashkil qilish bilan bo’gliq nazariy va amaliy bilim va ko’nikmalarga ega bo’ladi.
|
BK 10
|
Fayl tizimi va fayllar bilan ishlash haqida bilim va ko’nikmalarga ega bo’ladi.
|
BK 11
|
Tizim ma’lumotlari, fayllarni xeshlash, fayl nomlarini qisqartirish algoritmlari va fayllar katalogi haqidagi bilimlarni o’zlashtiradi.
|
BK 12
|
Jarayonlar va resurslar, resurslarni taqsimlash va jarayonlar bajarilishini re’jalashtirish bilim va ko’nikmalarga ega bo’ladi.
|
BK 13
|
Resurslarni taqsimlash strategiyasi, taqsimlanadigan resurslar va ularga murojaat, xotirani segment-sahifali taqsimlash bilimlarini o’zlashtiradi
|
BK 14
|
Xotirani bo‘laklarga bo‘lib taqsimlash, xotirani segmentlarga bo‘lish orqali taqsimlash va segment-sahifa taqsimoti o’zlashtiradi.
|
BK 15
|
Virtual xotira, overley tuzilma va xotirani buferlash va xotirani keshlash bilimlariga ega bo’ladi.
|
Yakuniy nazorat - Modul / fan sillabusi intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari

|
Modul / fan sillabusi intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari
|
bet | 5/5 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 33,73 Kb. | | #127005 |
Bog'liq Modul fan sillabusi intellektual tizimlar va kompyuter texnolo-fayllar.orgYakuniy nazorat yozma ish shaklida (YN) –60 ballni taqsimlanish:
№
|
Savollar qaysi mash’ulot turiga tegishli
|
Ball
|
1
|
Ma’ruza mash’ulotdan
|
0-12 ball
|
2
|
Ma’ruza mashg’ulotdan
|
0-12 ball
|
3
|
Amaliy, seminar, laboratoriya mashg’ulotdan
|
0-12 ball
|
4
|
Mustaqil ta’lim- nazariy
|
0-12 ball
|
5
|
Mustaqil ta’lim-amaliy, seminar, laboratoriya
|
0-12 ball
|
|
JAMI
|
0-60 ball
|
Yakuniy nazorat test shaklida (YN) –60 ballni taqsimlanish:
№
|
Savollar qaysi mash’ulot turiga tegishli
|
Savollar soni
|
Ball
|
1
|
Ma’ruza mash’ulotdan
|
30 ta
|
0-30 ball
|
3
|
Amaliy, seminar, laboratoriya mashg’ulotdan
|
10 ta
|
0-10 ball
|
4
|
Mustaqil ta’lim- nazariy
|
10 ta
|
0-10 ball
|
5
|
Mustaqil ta’lim-amaliy, seminar, laboratoriya
|
10 ta
|
0-10 ball
|
|
JAMI
|
60 ta
|
0-60 ball
|
Asosiy adabiyotlar
|
|
Andrew S. Tanenbaum. Modern operating systems. 4/E. Pearson, USA, 2014.
|
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение: Учебник для вузов. 3-е изд. -Спб.: Питер, 2010. -400 с.: ил.
|
|
Карпов В., Коньков В. Основы операционных систем (Электрон манба, intuit.ru).
|
|
Юров В., Хорошенко С. Assembler: Учебный курс- СПб, “Питер”,2000.- 672с.
|
Tavsiya qilinadigan qoʻshimcha adabiyotlar
|
|
Молчанов А.Ю. Системное программное обеспечение. Лабораторный практикум. - Спб.: Питер. 2005. 284 с.: ил.
|
|
Мадрахимов Ш.Ф. Тизимли дастурлаш бўйича маърузалар тўплами. Ўқув қўлланма.- Тошкент, Ўзбекистон Миллий Университета, 2003.- 84 бет.
|
|
Игнатьев Н.А., Мадрахимов Ш.Ф. Системное программирование. Учебное пособие.-Ташкент, НУУз, 2006. - 83 стр.
|
|
Столлингс В. Операционные системы. Санкт-Петербург: 2004.
|
| Бек Л. Введение в системное программирование. М.: Мир. 1988 |
| Машечкин И.В., Петровский М.И., Скулачев П.Д.. Терехин А.Н. Системное программное обеспечение: файловые системы ОС Unix и WindowsNT. М.: Диалог-Москва. 1997 |
Kafedra mudiri: O. Yusupov
Mazkur modul Intellektual tizimlar va kompyuter texnologiyalari fakulteti kengashining 2022 yil _-___________dagi _____-sonli yigʻilishida koʻrib chiqilgan va tasdiqlangan.
Kengash raisi: A. Babayarov
M.Oʻ.
“Kelishilgan”
SamDU oʻquv uslubiy boshqarma boshligʻi:
______________ Sh.Muranov
“__”_______2022 yil
http://fayllar.org
|
| |
Informatika-5

|
Informatika-5
|
Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #138391 |
Bog'liq 06-dars
Sana ____________________
Yosh dasturchi to’garagi mashg’uloti. 6-dars.
Mavzu: Klaviatura trenajorida mashqlar
Maqsad:
1) ta’limiy: o`quvchilarni klaviatura treajori va undan foydalanishni o`rgatish.
2) tarbiyaviy: o`quvchilarga estetik tarbiya berish;
3) rivojlantiruvchi: o`quvchilarning klaviaturadan foydalanish ko`nikmalarini rivojlantirish.
DTS: Klaviatura trenajoridan foydalanishni bilish;
I. Tashkiliy davr
II. Takrorlash
III. Yani mavzuni o`rganish.
Avvalgi darsda siz klaviatura bilan tanishdingiz. Klaviatura kompyuterga axborotlarni kiritishda asosiy qurilma bo'lib xizmat qilishini bilib oldingiz. Mazkur darsda klaviaturadan foydalanishni mashq qilamiz.
Kompyuter yordamida biror matn (xat, referat,...) hosil qilish uchun biz, albatta, klaviaturadan foydalanamiz. Matnni tez va bexato terish uchun klaviaturadagi klavishlarning joylashishini yaxshi bilib olish kerak bo'ladi. Har qanday hunarni egallash uchun tinimsiz mashq qilish lozim. Klaviaturadan unumli foydalanish uchun ham juda ko'p mashq qilish zarur. Buning uchun maxsus dasturlardan foydalaniladi. Ular yordamida biz klaviaturadan foydalanishni mashq qilamiz. Bunday dasturlar klaviatura trenajorlari deyiladi. Kompyuterlar uchun o'nlab klaviatura trenajorlari ishlab chiqilgan. Quyida biz ularning bittasini ko'rib chiqamiz.
«KLAVTREN» - klaviatura trenajori
Trenajorni ishga tushiruvchi «klavtren» faylining yorlig'i o'ziga xos ko'rinishga ega. U ishga tushirilgach ekranga dasturning sarvarag'i chiqadi.
Undan sichqoncha yordamida «sekin» (toshbaqa rasmli tugma), «tez» (o'rdak rasmli tugma) va «matn» (tuyaqush rasmli tugma) bosqichlaridan biri tanlanadi. Dasturdan chiqish uchun sarvaraqning o'ng pastki burchagidagi «ЕХ1Т» tugmasi tanlanadi.
«Sekin» va «tez» bosqichlardan biri tanlansa, ekranga trenajorning ish maydoni chiqadi. Sizning vazifangiz ekranning yuqori qismidan tushayotgan belgiga mos klavishni bosishdan iborat. Har bir noto'g'ri bosgan klavish uchun 1 ball jarima beriladi. Trenajor ish maydonining pastki qismida klaviatura rasmi bo'lib, unda tushayotgan belgiga mos klavish yonib-o'chib turadi. Mashq qilish uchun 1 minut beriladi. Shu vaqt ichida tushgan belgilar soni, siz to'plagan ball va jarima hisoblab boriladi. Vaqt tugashi bilan erishgan tezligingiz, ish samarangiz va bahoingiz ekranga chiqadi.
IV. Mustahkamalsh
1. Klaviatura trenajorini ishga tushiring.
2. Klaviatura trenajorining «toshbaqa» (sekin) bosqichini tanlang va «5» baho olishga harakat qiling.
3. Klaviatura trenajorining «o`rdaк» (tez) bosqichini tanlang va «5» baho olishga harakat qiling.
V. Uya vazifa
Klaviatura trenajorida mashq qilish
Ko’rildi:
Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo’yicha
direktor o’rinbosari: __________________
|
| |
6-mavzu. Marketing strategiyasini mavjud vaziyatga moslashtirish

6-mavzu. Marketing strategiyasini mavjud vaziyatga moslashtirish
Reja:
Firma strategiyasini mavjud sharoitga ko`niktirish.
Yangi tarmoqlarda raqobat strategiya.
Yetuklik bosqichida bo`lgan tarmoqlarda raqobat strategiyasi.
Depsinayotgan yoki tushkunlik holatidagi korxonalar uchun strategiya.
Tarqoq tarmoqlarda raqobat strategiyasi.
Xalqaro bozorlarda raqobat strategiyasi.
Ikkinchi darajali urinda bo`lgan firmalar strategiyasi.
Muvaffaqiyatli ishbop strategiya ishlab chiqish uchun tavsiyalar.
Firma strategiyasini mavjud sharoitga ko`niktirish
Firma strategiyasini mavjud sharoitga ko`niktirish vazifasi ancha murakkabdir, chunki bunda bir kancha ichki va tashki omillarni tahlil qilish kerak bo„ladi. Eng asosiy omillarni ikkita katta guruhga ajratish mumkin:
Tarmoq holatini va undagi raqobat shartlarini tavsiflovchi omillar.
Firmaning raqobat imkoniyatlarini, uning bozordagi pozitsiya va imkoniyatlarini tavsiflovchi omillar.
Marketing strategiyasini mavjud sharoitga moslashtirishni amalga oshirish uchun tarmoqdagi vaziyatning beshta klassik variantini va firma ahvolining uchta klassik variantini ko„rib chikib, namoyish etish mumkin.
Tarmoqdagi sharoit variantlari:
Yangi va tez usayotgan tarmoqlardagi raqobat.
Yyetuklik bosqichida bo`lgan tarmoqlardagi raqobat.
Depsinayotgan yoki tushkunlik holatida bo`lgan tarmoqlardagi raqobat.
Tarqoq tarmoqlardagi raqobat.
Xalqaro bozorlardagi raqobat.
Firma ahvolining variantlari:
Bozordagi ilg`orlar (yetakchilar).
Ikkinchi darajali o„rinda bo„lganlar.
Zaif yoki raqobatda talofat ko„rgan firmalar.
|
India international scientific online conference the theory of recent scientific research in the field of pedagogy

INDIA INTERNATIONAL SCIENTIFIC ONLINE CONFERENCE
THE THEORY OF RECENT SCIENTIFIC RESEARCH IN THE FIELD OF PEDAGOGY
40
TARMOQ XAVFSIZLIGI
Ismatova Shohsanam Xamzayevna
Samarqand viloyati Pastdarg'om tumani
12-maktab informatika fani o’qituvchisi.
Annotatsiya :
Usbu maqolada tarmoq xavfsizligi tarmog'ingiz va ma'lumotlaringizni buzilishlar,
bosqinlar va boshqa tahdidlardan himoya qiladi. Bu apparat va dasturiy echimlarni, shuningdek,
tarmoqdan foydalanish, foydalanish imkoniyati va tahdidlardan umumiy himoya bilan bog'liq jarayonlar
yoki qoidalar va konfiguratsiyalarni tavsiflovchi keng va keng qamrovli atama.
Kalit so’zlar:
axborot xavfsizligi, kiber ataka, tarmoq skanerlari, tarmoq shifferlari,
autentifikatsiy, access control, kriptotizim.
KIRISH
Tarmoq xavfsizligi doirasida har qanday tarmoq xavfsizligi
strategiyasining asosi
bo'lishi kerak bo'lgan uchta asosiy yo'nalish mavjud: himoya qilish, aniqlash va javob berish.
Himoyatarmoq xavfsizligiga tajovuzni oldini olish uchun mo'ljallangan har qanday
xavfsizlik vositalari yoki siyosatlarini o'z ichiga oladi. Aniqlashtarmoq trafigini tahlil qilish
va muammolarni zarar yetkazishidan oldin tezda aniqlash imkonini beruvchi resurslarni
nazarda tutadi. Javobberish- aniqlangan tarmoq xavfsizligi tahdidlariga
javob berish va
ularni imkon qadar tezroq hal qilish qobiliyati. Afsuski, aksariyat korxonalar siyosatga
qanday amal qilishni va buni to'g'ri bajarishni bilishmaydi. AQSH va Yevropa bo ylab 4100
nafar rahbar, bo lim
ʻʻ
boshliqlari, IT-menejerlari va
boshqa muhim mutaxassislar
ishtirokida o tkazilgan
ʻ
so rovda ma lum bo ldiki, har to rt tashkilotdan deyarli uch nafari
(73 foiz) 3 nafari
ʻʼʻʻ
yangi darajadagi kiberxavfsizlik strategiyasini ishlab chiqmoqda. Bu
tobora kuchayib borayotgan tahdiddir, chunki tarmoq buzilishi sodir bo'lganda va zararli
tahdidlar paydo bo'lganda, faqat ma'lumotlarning o'zi emas, balki ko'proq xavf tug'diradi.
Internet texnologiyalarining yaratilishi turli manbalardan tez va oson yo'l bilan
axborot olish imkoniyatlarini hamma uchun-oddiy fuqarodan tortib yirik tashkilotlargacha
misli ko'rilmagan darajada oshirib yubordi.
Davlat muassasalari, fan-ta'lim muassasalari,
tijorat korxonalari va alohida shaxslar axborotni elektron shaklda yaratib-saqlay
boshladilar. Axborotdan samarali foydalanish imkoniyatlari
axborot miqdorining tez
ko'payishiga olib keldi. Biznes qator tijorat sohalarida bugun axborotni o'zining eng
qimmatli mulki deb biladi. Bu albatta ommaviy axborot va hamma bilishi mumkin bo'lgan
axborot haqida gap borganda o'ta ijobiy hodisa. Lekin maxfiy axborot oqimlari uchun
Internet texnologiyalari qulayliklar bilan bir qatorda yangi muammolar keltirib chiqardi.
Internet muhitida axborot xavfsizligiga tahdid keskin oshdi. Tajovuzlarni tashkil etish
shakllari har xil bo’lib ular quyidagi turlarga bo'linadi:
• Kompyuterga olisdan kirish - Internet yoki intranetga
kimligini bildirmay
kirishga imkon beruvchi dasturlar. O'zi ishlab turgan kompyuterga kirish: kompyuterga
kimligini bildirmay kirish dasturlari asosida.
Namuna tarjimayi hol

|
Namuna tarjimayi hol
|
bet | 1/24 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 82,8 Kb. | | #158583 |
Bog'liq Namuna tarjimayi hol
NAMUNA
TARJIMAYI HOL
Men, Ortiqov San’at Qudratovich, 1960-yil 20-fevralda O`zbekiston
Respublikasining Samarqand viloyati Jomboy tumanidagi Jo`yimulk qishlogida ziyoli
oilasida tug`ilganman.
Otam – Ulug`ov Qudrat, 1936-yil Samarqand viloyati Kattaqo`rg`on tumanida
tug`ilgan, Samarqand davlat chet tillar instituti professori.
Onam – Ulug`ova Shohsanam Muhammadaliyevna, 1938-yil Narpay
tumanining Mirbozor qishlog`da tug`ilgan, uy bekasi.
Oilamizda ikki akam, bir opam, bir singlim va bir ukam bor. Ularning barchasi
oilali.
Men 1968-yidan 1975-yilgacha Samarqand shahridagi 9-o`rta umumta’lim
maktabida, 1975-yidan 1978-yilgacha Jizzax shahridagi 5-o`rta umumta’lim
maktabida o`qidim. 1978-yilda Samarqand davlat universitetining huquqshunoslik
fakultetiga o`qishga kirib, uni 1983-yili imtiyozli diplom bilan tamomladim.
1983-1984-yillarda Jizzax viloyat ijroiya qo`mitasining adliya boshqarmasida
devonxona mudiri, 1984-1987 yillarda Jizzax shahar sudining sud ijrochisi, stajor-
sudyasi, sudyasi, 1987-1990-yillarda G`allaorol tuman ichki ishlar bo`limi operativ
xodimi, 1990-1991-yillarda Samarqand viloyat agrasanoat kapital qurilishi
birlashmasida bosh huquqshunos-maslahatchi, 1991-1992-yillarda Jizzax viloyat
hokimligi
adliya
boshqarmasining
katta
maslahatchisi,
1992-1999-yillarda
Samarqand viloyat hokimligi adliya boshqarmasining katta va bosh maslahatchisi,
1999-2001-yillarda Samarqand viloyat Tayloq tuman sudining sudyasi, 2001-yildan
hozirgacha Samarqand viloyat Bulung`ur tuman jinoiy ishlar bo`yicha sudi raisi
lavozimida ishlab kelyapman.
52
O`z soham va Bulung`r tumani miqyosidagi jamoat ishlarida qatnashib
boraman.
Partiya a’zosi emasman.
Oilaliman. Uchta farzandim bor.
Xotinim – Shomurodova Shoira, 1961-yilda Samarqand viloyati Past Darg`om
tumanida tug`ilgan, oily ma’lumotli, Samarqand shahridagi 9-o`rta umumta’lim
maktabida tarix fanidan dars beradi.
O`g`lim – Qudratov Abdusaidbek, 1983-yil tugilgan, Toshkent davlat axborot
texnologiyalari universitetining Samarqand filiali talabasi.
Qizim – Qudratova Durdona, 1987-yilda tug`ilgan, Samarqand davlat
universiteti fakulteti talabasi.
Qizim – Qudratova Mastona, 1990-yilda tugilgan, Samarqand shahridagi 37-
o`rta umumta’lim maktabining 9-sinf o`quvchisi.
Mening hozirgi turar joym: Samarqand shahri, Firdavsiy ko`casi, 129-uy.
Telefon: 25656562.
2007.10.01. imzo ORTIQOV S.Q.
|
| |
Shartnomalar bo'yicha: 71-299-04-89 Faks: 71-293-57-54

Shartnomalar bo'yicha: 71-299-04-89 Faks: 71-293-57-54
Download
51,9 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
20.06.2024
Hajmi
51,9 Kb.
#264620
Download
51,9 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shartnomalar bo'yicha: 71-299-04-89 Faks: 71-293-57-54
Download
51,9 Kb.
Matnni ko'rish
Nyutonning uchinchi qonuni - Impuls va uning saqlanish qonuni Massasi o‘zgaruvchi jismning harakat tenglamasi

|
Impuls va uning saqlanish qonuni Massasi o‘zgaruvchi jismning harakat tenglamasi
|
bet | 6/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 31,21 Kb. | | #103894 |
Bog'liq Nyutonning uchinchi qonuniNyutonning uchinchi qonuni: agar A jism B jismga kuch bilan taʼsir etsa, unda B jism ham A jismga qiymati teng, yoʻnalishi teskari kuch bilan taʼsir qiladi.
Bu qonuniyat tabiatdagi simmetriyani tasvirlaydi: kuchlar doim jufti bilan yuzaga keladi va bir jism ikkinchi jismga kuch bilan taʼsir qilganda oʻzi ham aks kuchni sezadi. Bu baʼzida aks taʼsir qonuni deb ham ataladi. Yaʼni berilayotgan kuch bu taʼsir, uning oqibatida yuzaga kelgan, miqdor jihatdan teng va yoʻnalash jihatdan qarama-qarashi boʻlgan kuch aks taʼsir deyiladi
Fizikada saqlanish soʻzi qiymati oʻzgarmaydigan narsalarga nisbatan qoʻllanadi. Yaʼni saqlanuvchan kattalikning qiymati vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmas qoladi. Sistemada oʻzgarish sodir boʻlishidan oldin va keyin kattalikning miqdori oʻzgarmaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Strеlkov S.P. Mеxanika . T., 1977 y.
Sivuxin D.V. Umumiy fizika kursi .1 tom . T., 1981 y.
Raxmatullaеv M . Umumiy fizika kursi. Mеxanika. T., 1995 y.
Xaykin S.E. Fiz.osnovo` mеxaniki. M., 1971 g.
www.pedagog.uz
www.ziyonet.uz
|
| |
Impuls va uning saqlanish qonuni - Impuls va uning saqlanish qonuni Massasi o‘zgaruvchi jismning harakat tenglamasi

|
Impuls va uning saqlanish qonuni Massasi o‘zgaruvchi jismning harakat tenglamasi
|
bet | 3/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 31,21 Kb. | | #103894 |
Bog'liq Nyutonning uchinchi qonuni Impuls va uning saqlanish qonuni.
Fizikada saqlanish soʻzi qiymati oʻzgarmaydigan narsalarga nisbatan qoʻllanadi. Yaʼni saqlanuvchan kattalikning qiymati vaqt oʻtishi bilan oʻzgarmas qoladi. Sistemada oʻzgarish sodir boʻlishidan oldin va keyin kattalikning miqdori oʻzgarmaydi.
Fizikada saqlanuvchi kattaliklar juda koʻp. Ular odatda fizik hodisada qanday oʻzgarishlar sodir boʻlishini oldindan aytish uchun qoʻllanadi. Mexanikada uchta saqlanuvchi kattalik mavjud: impuls, energiya va impuls momenti. Impulsning saqlanish qonunidan asosan ikkita jismning toʻqnashuvini tasvirlashda foydalaniladi.
Boshqa saqlanish qonunlari kabi impulsning saqlanishi ham yopiq sistema uchun oʻrinli. Yopiq sistemada tashqi kuchlar mavjud emas, yaʼni hech qanday tashqi impuls yoʻq. Buni haqiqiy ikki jismning toʻqnashuviga doir masalada koʻrsak, biz harakat davomida faqat ikkita jismga taʼsir qiladigan kuchlarni eʼtiborga olamiz.
Agar \[b\] va \[o\] indekslari sistemadagi jismlarning mos ravishda boshlangʻich va oxirgi impulslarini ifodalasa, unda impulsning saqlanish qonuni quyidagicha:
\[\mathbf{p}_\mathrm{1b} + \mathbf{p}_\mathrm{2b} + \ldots = \mathbf{p}_\mathrm{1o} + \mathbf{p}_\mathrm{2o} + \ldots\]
Impuls nega saqlanadi?
Impulsning saqlanish qonuni, aslini olganda, Nyutonning uchinchi qonuni natijasi hisoblanadi.
A va B jismlar orasidagi toʻqnashuvni koʻrib chiqaylik. Ikki jism toʻqnashganda, A jismga B jism tomonidan kuch \[F_\mathrm{AB}\] taʼsir qiladi, biroq Nyutonning uchinchi qonuniga koʻra, B jismga ham A jism tomonidan miqdor jihatdan teng, yoʻnalish jihatdan qarama-qarshi \[F_\mathrm{BA}\] kuch taʼsir qiladi.
\[F_\mathrm{AB} = - F_\mathrm{BA}\]
Kuch ikki jism bir-biriga tegib turgan vaqtda taʼsir qiladi. Ikki jismning taʼsirlashish (toʻqnashish) vaqti – \[t_\mathrm{AB}\] va \[t_\mathrm{BA}\] – vaziyatga qarab turli xil boʻlishi mumkin. Masalan, ikkita rezina koptokning urilish vaqti bilyard sharlarining urilish vaqtidan katta boʻladi. Biroq vaqt doimo ikkita shar uchun ham bir xil boʻlishi lozim.
\[t_\mathrm{AB} = t_\mathrm{BA}\]
Natijada A va B jismlar olgan impulslar son jihatdan teng va yoʻnalish jihatdan qarama-qarshi boʻladi.
\[F_\mathrm{AB}\cdot t_\mathrm{AB} = – F_\mathrm{BA}\cdot t_\mathrm{BA}\]
Agar biz kuch impulsi jism impulsining oʻzgarishi ekanini yodga olsak, ularning kuch impulslari teng, biroq yoʻnalish jihatdan qarama-qarshi ekanini bilishimiz mumkin. Bundan kuch impulslarining (impuls oʻzgarishlarining) yigʻindisi nolga teng.
\[\begin{aligned}m_\mathrm{A} \cdot \Delta v_\mathrm{A} &= -m_\mathrm{B} \cdot \Delta v_\mathrm{B} \\
m_\mathrm{A} \cdot \Delta v_\mathrm{A} + m_\mathrm{B} \cdot \Delta v_\mathrm{B} &= 0\end{aligned}\]
|
| |
Mavzu bo’yicha asosiy xulosalar

|
Mavzu bo’yicha asosiy xulosalar
|
bet | 7/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 30,39 Kb. | | #112794 |
Bog'liq 2-Mavzu Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja-fayllar.orgMavzu bo’yicha asosiy xulosalar:
1. Pedagogik mahorat - yuksak darajada pedagogik faoliyat yuritishga o’zini yo’naltira bilish uchun zarur bo’lgan shaxsiy xususiyatlar yig’indisidir
2. Pedagogik mahoratni quyidagi tarkibiy qismlar tashkil etadi:
- insonparvarlik (gumanistik) yo’nalishi;
kasb bilimdonligi;
pedagogik qobiliyatlar (didaktik, tashkilotchilik, pertseptiv, sugestiv, akademik);
pedagogik texnika.
3. Pedagogik mahoratning asosiy poydevori - kasbiy bilimlardir.
4. Pedagogik texnika - bu o’qituvchi xatti-harakatini tashkil etish shakli.
5. Pedagogik mahoratni shakllantirish mumkin. Pedagogik oliy o’quv yurtlarida birinchi kunlaridan kasb tarbiyasiga alohida e’tibor berilishi zarur. Bo’lajak o’qituvchining shakllanishi ta’lim-tarbiya jarayonida amalga oshiriladi.
FOYDALANILAGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. “2017-2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF-4947-sonli Farmoniga 1-ilova. O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-y., 6-son, 70-modda.
2.Abdullayev H. Yashil daftar hikmati. -Toshkent, 0‘qituvchi, 2000.
3.Ochilov M., Ochilova N. 0‘qituvchi odobi. //Saylanma. - T.: 0‘qituvchi, 1997. - 118 b.
4.Sultonova G.A. Pedagogik mahorat. - T.: Nizomiy nomli TDPU, 2005,-149 b.
5.Tarbiyaviy ish metodikasi. //Pedagogika institutlari uchun o‘quv qo‘Hanma (L. I. Ruvinskiy tahriri ostida). - T.: “O'qituvchi”, 1991. - 376 b.
6.Tolipov 0‘., Usmonboeva M. Pedagogik texnologiya: nazariya va amaliyot.- T.: Fan, 2005.- 206 b.
7.Turg‘unov S.T., Maqsudova L.A. Pedagogik jarayonlami tashkil etish va boshqarish. - T.: “Fan”, 2009. - 168 b.
8.Azizxo’jayeva N.N. O’qituvchi tayyorlashning pedagogik texnologiyasi. - T.: TDPU, 2000. - 52 b.
9.Davletshin M.G. Zamonaviy maktab o’qituvchisining psixologiyasi. - T.: O’zbekiston, 1999.-29 b.
Internet manbalari
www. tdpu. uz
www. pedagog. uz
www. ziyonet. Uz
http://fayllar.org
|
| |
Impuls saqlanish qonunining nimasi qiziq?

|
Impuls saqlanish qonunining nimasi qiziq?
|
bet | 4/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 31,21 Kb. | | #103894 |
Bog'liq Nyutonning uchinchi qonuni Impuls saqlanish qonunining nimasi qiziq?
Unda eng kamida toʻrtta qiziqarli va baʼzan intuitsiyaga zid jihat bor:
Impuls vektor kattalik boʻlgani sababli sistemaning umumiy impulsini topish uchun biz har bir jismning impulsini vektorlardek qoʻshishimiz kerak. Ikkita teng massali jism bir xil tezlik bilan bir-biriga qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotgan holatni qaraylik, jismlarning impulslari miqdor jihatidan teng va yoʻnalish jihatidan qarama-qarshi boʻlgani sababli ular bir-birini qisqartirib yuboradi, natijada ikkala jism harakatlanayotganiga qaramay, sistemaning impulsi nolga teng boʻladi.
Toʻqnashuvlarni impulsning saqlanish qonuni yordamida tahlil qilish juda ham qiziqarli. Toʻqnashuvlar tez sodir boʻlgani sababli jismlarning taʼsirlashish vaqti juda kichik boʻladi. Qisqa toʻqnashuv vaqtining qisqaligi tashqi kuchlar, masalan, ishqalanish kuchining kuch impulsi, \[F\cdot \Delta t\], juda kichikligini anglatadi.
Hattoki murakkab harakatlarda ham jismning impulsini topish va uning oʻzgarishini kuzatib borish oson. Ikkita muz xokkeyi shaybasining toʻqnashuvini koʻrib oʻtaylik. Toʻqnashuv shunchalik kuchli boʻlsinki, shaybalarning biri ikkiga boʻlinib ketsin. Bunda kinetik energiya saqlanmasligi mumkin, biroq impulsning saqlanishi aniq.
Toʻqnashuvdan keyin barcha boʻlaklarning massalari va tezliklarini bilsak ham, vaziyatni tushunish uchun hamon impuls saqlanish qonunidan foydalanishimiz mumkin. Bu juda qiziq, chunki bu vaziyatda energiyaning saqlanish qonunidan foydalanish, aksincha, deyarli ilojsiz. Yaʼni shaybani sindirishda qancha ish bajarilganini topish juda qiyin boʻladi.
“Qoʻzgʻalmaydigan” jismlar bilan sodir boʻladigan toʻqnashuvlar juda ham qiziqarli. Tasavvur qiling, \[m\] massali koptok \[v\] tezlik bilan devor tomonga qarab harakatlanmoqda. U devorga uriladi va \[-v\] tezlik bilan qaytadi. Devor yerga qattiq mahkamlangan va joyidan qoʻzgalmaydi. Shunga qaramay, koptokning impulsi \[2mv\] ga oʻzgardi. Chunki tezlik musbatdan manfiyga oʻzgardi.
Impulsning saqlanish qonuniga koʻra, yerning va devorning impulsi \[2mv\] ga oʻzgaradi. Biroq yer koptokka nisbatan juda ogʻirligi sababli bizga bu oʻzgarish sezilmaydi.
|
| |
Pedagogik mahoratni tarkib toptirish va shakllantirish yo’llari

Pedagogik mahoratni shakllantirish mumkin. Pedagogik oliy o’quv yurtlarida birinchi kunlardan kasb tarbiyasiga alohida e’tibor berilishi zarur. Bo’lajak o’qituvchining shakllanishi ta’lim-tarbiya jarayonida amalga oshiriladi. Asosiy o’rinni psixologik-pedagogik fanlar tizimi egallaydi (pedagogika nazariyasi va tarixi, yangi pedagogik texnologiya, pedagogik mahorat, psixologiya). Mutaxassislik fanlar fundamental bilim berish bilan birgalikda bo’lajak o’qituvchini dunyoqarashini, metodologik bilimlarini shakllantiradi.
Pedagogik mahoratni shakllantirish yo’llarini aniqlang.
Pedagogik mahoratni shakllantirishning asosiy omillarini ko’rsating.
Pedagogik mahoratni shakllantirishda pedagogik-psixologik va mutaxassislik fanlarining o’rnini aniqlab, bir-biri bilan qiyoslang.
O’z-o’zini tarbiyalashning pedagogik mahoratni shakllantirishdagi ahamiyatini tahlil qiling.
Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlarini o’rganib chiqing.
Har birining ta’rifini keltiring.
Ular o’rtasidagi bog’liqlikni aniqlang.
Pedagogik faoliyatning komponentlarini o’rganib chiqing.
Har bir komponentni taqqoslang.
Tarbiyaning bugungi kundagi asosiy vositalarini ko’rsating.
YADRO ENERGETIKASI - Mavzu: Kirish. Tabiatni o'rganishda fizikaning o'rni va uning boshqa fanlar taraqqiyotidagi ahamiyati. Reja

|
Mavzu: Kirish. Tabiatni o'rganishda fizikaning o'rni va uning boshqa fanlar taraqqiyotidagi ahamiyati. Reja
|
bet | 192/197 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 8,06 Mb. | | #149719 |
Bog'liq Fizikadan maruza matniYADRO ENERGETIKASI
Mavzu: Uran yadrosining bo`linishi. Zanjirli reaktsiya. Yadro reaktori.
Atom elektrostansiyasi.
Reja:
Yadro reaktori. Zanjirli reaktsiya.
Atom elektr stantsiyasi.
Sanoat uchun yadro energiyasini olishda bo’linish zanjir reaksiyasini amalga oshirishi va uni boshqarish zarur.
Yadroning reaktori (qozoni) deb, yadroning bo’linish zanjir reaksiyasi boshqariladigan qurilmaga aytiiladi.
Zamonaviy reaktorlarda bo’linuvchi modda sifatida 92U235 izotop, bilan boyitilgan urandan foydalaniladi. Bo’linish reaksiyasidan vujudga kelgan tez neytronlarni sekinlashtirish, yo’li bilan isaiqlik neytronlariga aylantirildi. Odatda reaktordagi 3 sekinlashtirgichlar grafit yoki og’ir suv (D2O) dan, ba'zan esa oddiy suv H 2O dan foydalaniladi.
Reaktorning asosiy qismi aktiv zonasidagi yadro yoqilg’isida bo’linishi zanjirli reaksiyasi bo’lib, bunda energiya ajraladi. Neytronlarning sochilishini kamavtirish uchun aktiv zona neytron qaytargich bilan o’ralgan.
Kadmiy yoki bor elementidan yasalgan boshqaruvchi sterjenlar yordamida reaksiya boshqariladi Chunki kadmiy yoki bor elementlari neytronlarni intensiv yutish xususiyatiga ega.
Atom reaktorlari turli-tuman ilmiy tadqiqot maqsadlarida, shuningdek atom elektr stansiyalarida energiya manbalari sifatida ishlatiladi. .
Quvvati N = 5000 kVt bo’lgan jahonda birinchi atom elektr stansiysai (AES) SSSRda 1954 yildan ishga tushirilgan. Hozirgi kunda jahonda juda ko’p AES ishlab turibdi. Xuddi shuningdek Rossiyada jahonda birinchi «Lenin» nomli atom muzyorar kemasi qurilgan.
Yadro reaktorlari yordamida ko’p miqdorda energiya olish bilan bir qatorda meditsinada, qishloq xo’jaligida, biologiyada, sanoatda hamda ilmiy tadqiqot ishlarida keng qollaniladigan turli-tuniaii izotoplar olinadi. Yaqin kunlarda yadro energiyasi sanoat va xalq xo’jaligining rivojlanishida yetakchi bo’lishiga shubha yo'qdir.
|
| |
Xalqaro munosabatlar - bet 2

|
Xalqaro munosabatlar
|
bet | 2/2 | Sana | 01.04.2020 | Hajmi | 432,27 Kb. | | #9596 |
Ruminiyada kommunistik rejimning qulashi jiddiy harbiy to‘qnashuv oqibatida yuz berdi. 1989-yil dekabrda Timishoara shahrida aholining N. Chaushesku rejimiga qarshi tinch namoyishi Ruminiya maxfiy xizmati xodimlari tomonidan o‘qqa tutilishi mamlakat bo‘ylab qo‘zg‘olonning boshlanishiga olib keldi. Armiya qo‘zg‘olonchilar tomoniga o‘tdi. Bir nccha ming kishilik olomon tank qismlari yordamida Davlat kengashini qamal qildi. Qo‘zg‘olon N. Chaushesku va uning rafiqasini sud qilish, sudning hukmiga ko‘ra otib tashlash jarayoni bilan tugadi. Qo‘zg‘olonda mingdan ortiq kishi halok bo‘ldi. Hokimiyat qo‘zg‘olon kunlari tashkil qilingan Milliy qutqarish fronti qo‘liga o‘tdi. Qo‘mita raisi bo‘lgan Ion Iliyesku 1990-yilgi saylovlarda mamlakat prezidenti etib saylandi.
Ikkinchi jahon urushidan keyingi eng muhim voqealardan biri Germaniyaning birlashishi bo‘ldi. 1980-yillar oxirida Germaniya Demokratik Respublikasida ijtimoy-iqtisodiy va siyosiy inqiroz avj olib,1989-yil noyabrda ikki nemis davlatini ajratib turgan Berlin devorining qulashiga olib keldi. Bu amalda ikki Germaniya o‘rtasidagi chegaraning ochilishi edi. 1990-yil sentabr oyida Moskvada ikki nemis davlatini bitta Germaniya Federativ Respublikasiga birlashtirish to‘g‘risida shartnoma imzolandi.
Sharqiy Yevropa mamlakatlari X X asr oxiri — X X I asr boshlarida. Asosan tinch yo‘l bilan amalga oshirilgan demokratik inqiloblar natijasida Sharqiy Yevropa davlatlari rivojlanishning iqtisodiy va siyosiy yo"nalishi qilib Yevropa Ittifoqini tanladi. Sharqiy Yevropaning ko‘pchilik davlatlari NATOga a’zo bo‘ldi.
Bozor iqtisodiga jadal o‘tish bir qator jiddiy muammolarni keltirib chiqardi. Inflatsiya darajasi va ishsizlikning oshishi, turmush darajasining pasayishi, jamiyatning boylar va ko‘p sonli o‘ta kambag‘allarga ajralishi kuzatildi. Natijada, islohotlar uchun javobgar bo‘lgan hukumatlarni aholi qoilamay qo‘ydi. Polshada ijtimoiy muhitning o‘zgarishi natijasida 1990-yillarning eng mashhur siyosatehilaridan biri Lex Valensa prezidentlik saylovlarida mag‘lubiyatga uchradi. Kuchli mafkuraviy bosimga qaramasdan, so‘llar Litvada, keyinchalik Albaniyada hokimiyatga keldi.
O`zgarishlar boshqa Yevropa mamlakatlaridagiga nisbatan Yugoslaviyada biroz murakkab kechdi. Oltita respublikadan tashkil topgan Yugoslaviya Federativ Respublikasida sotsialistik tuzumning qulashi millatchi va ayirmachi kuchlarning faollashuvi uchun imkoniyat yaratdi. Oqibatda 1991 — 1992-yillari Yugoslaviya
|
| |
Mansurov zuhriddin mansur o‘G‘LI

Mansurov zuhriddin mansur o‘G‘LI
Download
65,46 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
07.08.2024
Hajmi
65,46 Kb.
#269209
Download
65,46 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mansurov zuhriddin mansur o‘G‘LI
Download
65,46 Kb.
Matnni ko'rish
-rasm. Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari

|
-rasm. Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari
|
bet | 2/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 30,39 Kb. | | #112794 |
Bog'liq 2-Mavzu Pedagogik mahoratning asosiy komponentlari Reja-fayllar.org1-rasm. Pedagogik mahoratning tarkibiy qismlari
Xulosa kilib aytganda, pedagogik mahorat - yuksak darajada pedagogik faoliyat yuritishga o’zini yo’naltira bilish uchun zarur bo’lgan shaxsiy xususiyatlar yig’indisidir.
Pedagogik mahoratni quyidagi tarkibiy qismlar tashkil etadi:
- insonparvarlik (gumanistik) yo’nalishi;
kasb bilimdonligi;
pedagogik qobiliyatlar (didaktik, tashkilotchilik, pertseptiv, sugestiv, akademik);
pedagogik texnika.
1. O’qituvchi shaxsining insonparvarlik (gumanistik) yo’nalishi - g’oyalari, qiziqishi, qadriy yo’nalishlari.
Har bir o’qituvchi shaxsining pedagogik yo’nalishi turlicha, ko’p qirrali. Uning qadriy yo’nalishini: 1) o’z-o’zida bilimdon, talabchan, haqiqiy o’qituvchini ko’rishga; 2) pedagogik ta’sir etish vositalariga (o’quv materiali va hakozo); 3) o’quvchiga, bolalar jamoasiga; 4) pedagogik faoliyat maqsadiga - faoliyat ob’ekti, vositalarini - o’zgartirishga qaratilgan bo’lishi mumkin, ya’ni gumanistik strategiya.
2. Kasbiy bilimdonlik.
Pedagogik mahoratning asosiy poydevori - kasbiy bilimlardir. O’qituvchining bilimlari, bir tomondan, o’zi o’qitadigan predmetlarga qaratilgan bo’lsa, ikkinchi tomondan, ularni o’zlashtiradigan o’quvchilarga qaratilgan. Kasbiy bilimlarning mazmuni o’zi o’qitadigan predmetni, uning metodikasini, pedagogika va psixologiyani bilishni tashkil etadi.
Pedagogning mahorati - bilimlarni "insoniylashtirish" dadir, ularni auditoriyaga oddiy kitobdangina emas, balki o’zining dunyoqarashi sifatida bayon etadi.
Pedagogning kasbiy bilimlari asosida pedagogik ong shakllanadi, uning harakatlari asosida yotuvchi printsiplar va qoidalarga amal qilinadi.
3. Pedagogik qobiliyatlar.
Bu psixologik jarayonda kechadigan xususiyat bo’lib, pedagogik faoliyat samarasiga ta’sir etadi. Pedagogik qobiliyatlarni bir qancha yirik olimlar (Gonobolin F.N.,Kuzmina N.V., Krutetsskiy V.N. kabi) tadqiq etganlar.
Qayd etilgan mualliflarga suyangan holda shaxsning pedagogik faoliyatiga tegishli asosiy oltita qobiliyatini ajratib ko’rsatish mumkin:
1) Muloqot qila olish, bu o’z ishiga, kishilarga bo’lgan munosabat, xayrixohliq, yaxshilikni ravo ko’rish.
2) Idrok eta olish qobiliyati - kasbiy hushyorlik, sezgirlik, pedagogik zehn.
3) Shaxs jo’shqinligi - irodaviy ta’sir ko’rsata olish va mantiqan ishontira olish qobiliyati.
4) Hissiy turg’unlik - o’zini qo’lga olish qobiliyati.
5) Optimistik faraz, baholash qobiliyati.
6) Ijodiy qobiliyat.
|
| |