Mobil ilovalar yaratish va uning dasturiy ta'minoti mobil ilovalar haqida tushuncha

|
Mobil ilovalar yaratish va uning dasturiy ta'minoti mobil ilovalar haqida tushuncha
|
bet | 1/10 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 3,14 Mb. | | #155246 |
Bog'liq MOBIL ILOVALAR YARATISH
MOBIL ILOVALAR YARATISH VA UNING DASTURIY TA'MINOTI
Mobil ilovalar haqida tushuncha
Mobil ilova tushunchasi: Mobil ilovalar hozirda inson hayotining bir qismiga aylandi. Ular ish va bo‘sh vaqtni tashkil etish, so‘nggi yangiliklar bilan tanishish, do‘stlar bilan muloqot qilishda yaqindan yordam beradi. Har kuni iOS, Android, Java, Symbian, Windows kabi operatsion tizimlar uchun yangi dasturlar ishlab chiqilmoqda.
Mobil ilova — smartfonlar va planshetlar kabi mobil qurilmalar uchun ishlab chiqilgan dasturiy ta'minot. Mobil ilovalar iOS yoki Android kabi ma'lum bir operatsion tizimda ishlash uchun mo‘ljallangan bo‘lib, odatda ilova do‘konlari yoki bozorlar orqali yuklab olish mumkin.
Mobil ilovalar oddiy o‘yinlar va ko‘ngilochar ilovalardan tortib, murakkab mahsuldorlik va ta'lim ilovalarigacha bo‘lishi mumkin. Ular turli maqsadlarda, masalan, ijtimoiy tarmoq, elektron tijorat, aloqa, sog'liqni saqlash va fitnes, ta'lim va boshqalar uchun ishlab chiqilishi mumkin.
Mobil ilovalar ko‘pincha mobil qurilmalarning imkoniyatlariga moslashtirilgan xususiyatlarga ega bo‘lib, ular sensorli ekranlar, GPS, kameralar va ovozni tanib olish texnologiyasidir. Shuningdek, ular smartfon va planshetlarning xususiyatlaridan foydalanib, suvga cho‘mdiruvchi va interaktiv foydalanuvchi tajribasini taqdim etishlari mumkin.
Mobil ilovalar kundalik hayotning ajralmas qismiga aylandi va ko‘plab sohalarni, shu jumladan ta'lim, sog'liqni saqlash va o‘yin-kulgilarni inqilob qildi. Ular foydalanuvchilarga vazifalarni bajarish va atrofdagi dunyo bilan aloqada bo‘lish uchun qulay va qiziqarli vositalar bilan ta'minlaydi.
Mobil ilovalar tarixi:
Agar mobil ilovalarni loyihalashtirish, ishlab chiqish tarixiga nazar soladigan bo‘lsak, bunday ilk dasturlar Java muhitida ishlab chiqilgan kalendar va kalkulyatorlar, hatto o‘yinlar bo‘lganliginini guvohi bo‘lamiz.
Mobil telefonlarda displeyning paydo bo‘lishi mobil ilovalarning yaratilishida boshlang‘ich qadam bo‘lgan, desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Tabiiyki, telefonlar uchun birinchi dasturlar ishlab chiqaruvchilar tomonidan qurilmaga o‘rnatilgan, telefonning o‘ziga xos funksiyalarini bajarishga mo‘ljallangan ichki dasturlar edi.
Birinchi mobil ilova telefonning ishlashi uchun to‘g‘ridan to‘g‘ri mas’ul dasturiy ta’minotdan tashqari, foydalanuvchi kontaktlarini boshqaruvchi dasturiy ta’minot – telefon daftarchasi edi. Dastlab daftarchaga faqat abonent ismi va telefon raqami kiritilgan. Asta-sekin dasturga yangi-yangi funksiyalar qo‘shilib borgan – ism va telefon raqamidan tashqari, abonent manzili, elektron pochtasi kabi ma’lumotlarni kiritish imkoniyati paydo bo‘ldi.
Qisqa matnli xabarlarni (SMS) almashish imkoniyati paydo bo‘lishi bilan mobil telefonlarga yana yangi dastur qo‘shildi. Bu dastur kichik elektron matnlarni yozish, tahrirlash va yuborish imkonini berar edi.
Mavjud dasturiy ta’minot orqali telefonga o‘rnatilgan birinchi mobil ilova paydo bo‘lgan vaqt o‘tgan asrning 90-yillari oxirlarida, uyali aloqa asta-sekin dunyo bo‘ylab millionlab odamlar hayotiga kirib kela boshlagan paytga to‘g‘ri keladi. Ta’kidlash joizki, o‘sha paytga kelib telefon ishlab chiqaruvchilar mobil telefon uchun dasturiy ta’minot texnologiyalarini rivojlantirish hamda tijorat maqsadlarida istiqbolli yo‘nalishini tushunib yetishgan. Shu davrdan boshlab mobil qurilmalar dasturiy ta’minotiga, ularni boshqaruvchi dasturlardan tashqari, qo‘shimcha dasturlarni o‘rnatish boshlandi: turli xil ko‘ngilochar multimedia ilovalari, kichik arkada o‘yinlari, qo‘ng‘iroq ohanglari muharriri, kalkulyator, kalendar va h. k.
Yangi ming yillik boshlarida mobil ilovalar bozori jadal rivojlandi. Mobil qurilmalar uchun multimedia kontentlari va dastur mahsulotlarini sotish uchun mo‘ljallangan maxsus saytlar paydo bo‘ldi.
Mobil qurilmalar takomillashgan sayin mobil ilovalar ham ko‘plab qulayliklarni taklif eta boshladi. Xususan, shaxsiy komputerda foydalaniluvchi ko‘plab dasturlarning mobil qurilmalar uchun dastur-prototiplari ishlab chiqarila boshlandi. Bu orqali komputerda bajarish mumkin bo‘lgan ko‘plab vazifalarni mobil qurilmalarda ham bajarish imkoniyati yaratildi.
Mobil ilovalar tarixi 1990-yillarning boshlariga borib taqaladi. IBM Simon Personal Communicator nomli birinchi smartfonni ishlab chiqqan edi. U sensorli ekran, elektron pochta va faks imkoniyatlariga ega edi, ammo smartfonlar yanada asosiy bo‘lib qolgan 2000-yillarning boshlariga qadar bo‘ldi.
2003-yilda BlackBerry BlackBerry App World nomli birinchi mobil ilova do‘konini chiqardi, bu esa foydalanuvchilarga uchinchi tomon ilovalarini yuklab olish imkonini berdi. Biroq, apple 2007 yilda iPhone'ni chiqarmaguncha mobil ilovalar haqiqatan ham yo‘lga qo‘yildi. Apple App Store'ni 2008-yilda 500 ta ilova bilan ishga tushirgan. Birinchi hafta oxiriga kelib esa foydalanuvchilar 10 million ilovani yuklab olgan edi.
Koʻp oʻtmay Google android operatsion tizimi va keyinchalik Google Play'ga aylangan Android Market bilan ergashdi. Bu Android foydalanuvchilariga o‘z qurilmalariga ilovalarni yuklab olish, o‘rnatish va boshqarish imkonini berdi.
2010-yilda Apple iPadni chiqarganida mobil ilovalar smartfonlar va planshetlardan oshib ketdi. Bu esa ilova ishlab chiquvchilariga katta ekran o‘lchamlari uchun yanada suvga cho‘mdiruvchi va interaktiv ilovalar yaratish uchun yangi imkoniyatlar ochdi.
Bugungi kunda mobil ilovalar turli platformalarda yuklab olish uchun mavjud bo‘lgan millionlab ilovalar bilan kundalik hayotimizning ajralmas qismidir. Mobil ilovalarning paydo bo‘lishi ko‘plab sohalarni o‘zgartirdi va o‘rganish, muloqot qilish, xarid qilish va o‘zimizni ko‘ngilxushlik qilish yo‘limizni o‘zgartirdi. Mobil ilovalar sohasi doimo rivojlanmoqda. Kuchaytirilgan reallik (AR) va virtual haqiqat (VR) kabi yangi texnologiyalar dasturchilarga zamonaviy ilovalarni yaratish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
Mobil ilovalar turlari:
Mobil ilovalarni qanday qurilma yoki operatsion tizimda ishlashidan qat’i nazar ikki – bepul va pullik mobil ilovalar guruhiga bo‘lish mumkin.
Bepul ilovalar cheklangan imkoniyatlar to‘plamiga ega sodda dasturiy ta’minotni taqdim etadi. Ular aniq bir topshiriqni bajarishga mo‘ljallangan bo‘ladi (masalan, elektron pochtani ko‘rish). GetJar tashkiloti ekspertlari fikriga ko‘ra, aksariyat hollarda foydalanuvchi bepul dasturlardan qisqa vaqt davomida foydalanadi. Bunga sabab ularning imkoniyatlari cheklanganligidir.
Pullik ilovalarda esa foydalanuvchiga har bir dasturiy mahsulot uchun kengaytirilgan funksional imkoniyatlar taqdim etiladi. Bundan tashqari, ishlab chiqaruvchilar qoida sifatida muntazam ravishda dasturiy ta’minotning yangi imkoniyatlarini taklif etishadi.
Shuningdek, mobil ilovalarni, vazifasiga ko‘ra, ko‘ngilochar (multimediali), kommunikatsion, navigatsion, ma’lumot beruvchi va amaliy ilovalarga ajratish mumkin.
Ko‘ngilochar mobil ilovalar audio va videopleyer, tasvir va elektron kitoblarni namoyish qiluvchi dasturlarni hamda o‘yinlarni o‘z ichiga oladi.
Kommunikatsion dasturlar foydalanuvchi telefoni, SMS, elektron pochta aloqalari, ijtimoiy tarmoqlar orqali muloqot uchun javobgardir.
Navigatsiya dasturlariga GPS tizimi, elektron xarita hamda geografik koordinatalar bilan ishlaydigan dasturlar kiradi.
Ma’lumot beruvchi dasturlar tarkibiga turli lug‘at va ensiklopediyalar, qidirish tizimi mavjud ma’lumotlar bazalari kiradi.
Amaliy dasturlarga qayd dasturlari, organayzerlar, kalkulyator, grafik va matn bilan ishlash dasturlari kiradi.
Bundan tashqari, mobil ilovalar turlarida yana bir tasnif mavjud. Ular ish xususiyatlariga ko‘ra, 3 ta guruhga: gibrid, mahalliy, saytlar uchun mobil ilovalarga bo‘linadi.
Mahalliy ilovalar Internetdan mustaqil ishlashi mumkin, ayrimlari esa ulanishni talab qiladi. Ular kamroq xotirani egallaydi, tezkor bo‘lib, batareya quvvatini kam sarflaydi.
Mobil ilovalarning afzalliklari:
dastur interfeysi mobil qurilmada sensorli ekran yoki tugmachalar orqali ishlash uchun maxsus yaratilgan;
gadjetlar navigatsiyasi mobil menyu foydalanuvchilari uchun qulay va tushunarli;
xabarlar, push xabarnomalari, eslatmalar orqali foydalanuvchi bilan o‘zaro aloqani yaxshilaydi;
ilova funksiyalarni fon rejimida ham bajarishi mumkin;
|
| |