nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Iqtisod-moliya - bet 120

o‘tkazayotgan chet el kоmpaniyasi va o‘z web-saytidan taklif qi-
linayotgan tоvarlarga yo‘riqnоmalarni rus tilida (buni RF qоnunlari talab
qiladi) tarqatishning ancha оddiy va arzоn usuli sifatida fоydalansa, uning
uchun o‘z mahsulоtini sоtadigan hamma Rоssiya firmalarini xa-bardоr
qilish kifоya. Bundan tashqari, web-saytdan fоydalanuvchilar-ning miqdоr
tarkibinigina emas, shu bilan birga, sifat ko‘rsatkichlarini ham hisоbga
оlish muhim. Agar ko‘zlangan iste’mоlchilar оrasidan bо-zоrning tоrrоq
segmentini ajratish mumkin bo‘lsa, web-saytni ilgarila-tish strategiyasi
ham iste’mоlchilarning aynan mana shu aniq guruhiga qaratilgan bo‘lishi
kerak.
Tavsiya etilayotgan mezоnlar tarkibining yuqоrida keltirilgan tahli-
lidan ularning bir qismi elektrоn magazin tashkil etish natijasining sama-
radоrligini (talab bоrligi, “оchilish” sifati) faqat bilvоsita ko‘rsatishi,
mezоnlarning bоshqa qismidan esa elektrоn magazin ishining samara-
dоrligi bilvоsita bahоlanishiga erishish vaqtida fоydalanish kerak, deb
xulоsa chiqarish mumkin.
Elektrоn magazinga xaridоrlarni jalb etish samaradоrligini оshirish
uchun Internet-kоmpaniyalar bo‘lajak iste’mоlchilarning qiziqishlarini
o‘rganadilar. Ana shu maqsadda turli usullardan fоydalaniladi. Fоydala-
nuvchilar shaxsini aniqlashning ikkita usuli:
Asosiy qism - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
97
vaqtlar davomida bilimlar, ularni tashkil qiluvchi qadriyatlarning hayotiy va amaliy ahamiyatiga yetarlicha
e’tibor berilmagan. Oʻquvchilarning layoqatlarini rivojlantirishda barcha oʻquv fanlari muhim ahamiyatga
egaligi pedagoglar e’tiboridan chetda qolib kelgan. Pedagogning kasbiy mahorati oʻquv materiallari
yordamida oʻquvchilarning fikrlash faoliyatlarini
rivojlantirishdan iborat, deb hisoblangan. Oʻquvchilarga
badiiy-estetik va tabiiy-ilmiy bilimlarni oʻrgatishga uzoq yillar davomida yetarlicha e’tibor qaratilmagan. Bu
esa oʻquvchilarda tabiiy-ilmiy, badiiy-estetik dunyoqarashning yetarlicha shakllanmasligiga asos boʻlgan.
Bugungi kunda ta’lim mazmunini tanlashda bilimlarning amaliy faoliyat uchun foydaliligi,
mahsuldorligiga e’tibor qaratish lozimligi ustuvor oʻrin egallamoqda. Ushbu yoʻnalishdagi yondashuvlar
R.G.Safarova, O.Gʻafforova, Sh.Mirzaxmedova, R.U.Nurjanova va boshqalarning ishlarida oʻz ifodasini
topgan.
Bunda oʻquvchilarni amaliy ahamiyatga ega boʻlgan oʻquv materiallari, koʻplab dalillar, qadriyatlarga
oid tushunchalar, tabiiy-ilmiy bilimlar bilan qurollantirish talab etilmoqda. Oʻquvchilarga
tabiiy-ilmiy
bilimlarni kompetensiyaviy yondashuv asosida oʻrgatish egallangan bilimlarni amaliy faoliyatga singdirish
orqali mustahkamlash, oʻquvchilarning mustaqil fikrlashlari, moddiy borliqni chuqur idrok etishlari uchun
qulay sharoit yaratish, oʻquvchilarda badiiy-estetik, tabiiy-ilmiy dunyoqarashni shakllantirish kabi muayyan
afzalliklarga ega.
mo rafi k
guruhlar va 
i tiso iy

Ushbu mintaqalarda sanoati nisbatan kamroq
rivojlangan mamlakatlar joylashgan
Rivojlanayotgan
mamlakatlar oʻz moliyaviy manbalarini muhimroq
xizmatlarni taqdim etishga sar ashi, texnologik
xizmatlarni rivojlantirish uchun yetarli mablagʻga ega
emasligi buning asosiy sababidir
Bunday mamlakatlarda
infratuzilmani yoʻlga qoʻyish uchun juda katta birlamchi
sarmoya talab etiladi Bu esa ushbu mamlakatlarga ham
raqobat, ham iqtisodiy tomondan salbiy taʼsir qiladi Ular
zamonaviy texnologiyalar yordamida savdo ishlarini olib
borolmaydi, shu sababli rivojlangan mamlakatlardan
farqli ravishda muayyan mijozlar va taʼminotchilar
bazasidan foydalana olmaydi
Bundan tashqari,
internet orqali yirik koʻlamdagi maʼlumotlarni olish
imkoniyati cheklangani taʼlim sifatiga ham oʻz taʼsirini
koʻrsatmasdan qolmaydi
Shuningdek, bu omil mazkur
mamlakatlar aholisining taʼlim va malaka darajasiga
oʻz salbiy taʼsirini oʻtkazadi hamda ularning xalqaro
miqyosda raqobat qilishiga toʻsqinlik qiladi
-jadval - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 217/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD1-jadval
Amaliy vaziyatni tahlil qilish uchun metodik ko‘rsatma
Tahlil bosqichlari
|
Tavsiya va maslahatlar
|
1. Keys bilan tanishish
|
1.Keysni o‘qish jarayonida vaziyatni tahlil qilishga shoshilmang.
2.Berilgan vaziyat bilan tanishing. Vaziyatga ta’rif berishga harakat qiling.
3.Vaziyatni tahlili uchun axborot manbalari bilan ta’minlanganlikni aniqlang.
|
2. Vaziyatning tashhisi va tahlili
|
1.Korxona faoliyatida yuzaga kelgan holatni oydinlashtiring. Vaziyatning muhim hususiyatlarini, miqdor va sifat tomonlarini belgilang. Ularga asosan korxonaning haqiqatda bo‘lgan va bo‘lishi mumkin bo‘lgan holatini aniqlang hamda ularni taqqoslang.
2.Vaziyatni tahlil qilish jarayonida muammo qanday darajada echilishini belgilang. Uni echish mumkinmi?, Qanday natijaga erishish mumkin?
3.Muammoni echish jarayonida bo‘ladigan yoki bo‘lishi mumkin bo‘lgan qiyin holatlarni ko‘rsating.
|
3.Muammoli vaziyatning echimi bo‘yicha tahlil variantlarini tanlash va baho berish
|
1.Vaziyatning echimini hal qiling. Berilgan xulosalarni salbiy va ijobiy tomonlarini ko‘rsating va baholang. Eng yaxshi variantni tanlang.
|
Guruhlarda keys-stadini echish bo‘yicha yo‘riqnoma
Individual echilgan Keys-stadi vaziyatlar bilan tanishib chiqing.
Guruh sardorini tanlang.
Vatman qog‘ozlarda “Muammoni tahlil qilish va echish jadvali”ni chizing.
Ishni yakunlab, taqdimotga tayyorlang.
|
| |
-jadval - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 218/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2-jadval
Muammoni tahlil qilish va echish jadvali
Muammoni tasdiqlovchi dalillari
|
Muammoni kelib chiqish sabablari
|
Muallif tomonidan taklif qilingan echim
|
Guruh echimi
|
Korxonada umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda o‘tgan yilga nisbatan biroz bo‘lsada kamayganligi.
|
Korxonada sotishdan foyda hisoblanganda moliyaviy faoliyat bo‘yicha zararning mavjudligi
|
Korxonaning moliyaviy natijasi bo‘lib umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda hisoblanadi. SHuning uchun uni hosil qiluvchi elementlarni bilish kerak. Korxonada bu foydaning kamayishiga moliyaviy faoliyat bo‘yicha zarar ta’sir ko‘rsatyapti. Bu esa korxona eksport bilan shugullanganligi uchun valyuta kursining o‘zgarganligi va kreditorlik, hamda debitorlik qarzlarining ko‘payganligi bilan tushuntiriladi. Talaba korxonada umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda va rentabellik qancha bo‘lganligini hisoblashi kerak. Bu hisob kitob ilovada ko‘rsatiladi.
|
|
Ilova 1
O‘qituvchining javobi:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda quyidagicha aniqlanadi:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda= Sotishdan foyda + boshka xizmat ko‘rsatishlardan olinadigan foyda moliyaviy faoliyat bo‘yicha foyda(zarar)
Bu formuladan foydalanib 2017 yilda umumxo‘jalik faoliyatdan foydani aniqlaymiz.
1045215,6 ming so‘m +12 260 ming so‘m - 511985,4 mingso‘m = 545490,2 mingso‘m.
2017 yilda ishlab chiqarish rentabelligini aniqlaymiz.
Ishlab chiqarish rentabelligi umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foydaning (BF) o‘rtacha yillik ishlab chiqarish fondlari qiymatiga (asosiy ishlab chiqarish fondlari va aylanma mablag‘lar) nisbati orqali aniqlanadi:
Ishlab chiqarish rentabelligi= =11,54%
2016 yilda umumxo‘jalik faoliyatdan foydani hisoblaymiz:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda = 545490,2m.s.+ 25450m.s. =
570940,2 m.s.
O‘tgan yilga nisbatan rentabellikning o‘zgarishi = 11,54%-11,68%=
- 0,14%
2017 yilda hech qanday favqulotda zararlar yuz bermaganligi sababli umumxo‘jalik faoliyatidan foyda soliq to‘langungacha foydaga tengdir.
2017 yil uchun sof foydani aniqlaymiz:
Sof foyda=Soliq to‘langungacha foyda-(Soliq to‘langungacha foyda*7,5%)=545490,2 –( 545490,2 *7, 5%)= 504578,44m.s.
Obodonlashtirish va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish solig‘ini hisoblaymiz=504578,44m.s.*8%= 40366,2
Ishlab chiqarishni rivojlantirish fondi uchun pul mablag‘ini hisoblaymiz:
(504578,44-40366,2m.s)*40%=185684,89m.s.
|
| |
Ajratilgan xonaning akustik himoyalanganligi

Ajratilgan xonaning akustik himoyalanganligi – akustik himoyaning
o‘tkazilishi natijasida erishilgan ajratilgan xonaning akustik himoyalanganligi
darajasi.
Acoustic protection dedicated premises - level of acoustic protection
dedicated space made as a result of acoustic protection.
Акустическая информация - информация, носителем которой
являются акустические сигналы. Akustik axborot – eltuvchisi akustik signallar bo‘lgan axborot.
Acoustic information - information that is held by acoustic signals.
Алгоритм - упорядоченный конечный набор четко определенных
правил для решения задач за конечное количество шагов.
Algoritm – amallarning cheklangan soni yordamida masala echimini
belgilovchi buyruqlarning cheklangan to‘plami.
Algorithm - an ordered finite set of clearly defined rules for solving a finite
number of steps.
Алгоритм блочного шифрования - алгоритм зашифрования,
реализующий при каждом фиксированном значении ключа одно обратимое
отображение множества блоков текста открытого, имеющих фиксированную
длину. Представляет собой алгоритм простой замены блоков текста
фиксированной длины.
Shifrlashning blokli algoritmi - shifrlash algoritmi bo‘lib, kalitning xar bir
muayyan kiymatida belgilangan uzunlikdagi ochiq matn bloklari to‘plami ustida
bitta qaytariluvchi akslantirishni amalga oshiradi. Belgilangan uzunlikdagi matn
bloklarini oddiy almashtirish algoritmi hisoblanadi.
Block encryption algorithm – encryption algorithm that implements a fixed
value for each key one reversible mapping of open block s of text with a fixed
297
length. Algorithm is simple replacement of text blocks of fixed length.
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi - bet 129

Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
61b762c5e6d666.07483815
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
|
Amaliy vaziyatni bosqichma – bosqich tahlil qilish va hal etish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar

|
Amaliy vaziyatni bosqichma – bosqich tahlil qilish va hal etish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
|
bet | 216/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODAmaliy vaziyatni bosqichma – bosqich tahlil qilish va hal etish bo‘yicha uslubiy ko‘rsatmalar
Keys-stadini echish bo‘yicha guruhlarda ishlash ish yo‘riqnomasi
Bilimlarni jonlantirish uchun savollar:
Foyda deganda nimani tushunasiz?
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda va soliq to‘langungacha foyda qanday aniqlanadi?
Rentabellik qanday ko‘rsatkich?
Ishlab chiqarish rentabelligi qanday hisoblanadi?
Moliyaviy faoliyat bo‘yicha zararlarga qaysi omillar ta’sir ko‘rsatadi?
Foyda va rentabellikni oshirish yo‘llari nimadan iborat?
Sof foyda qanday aniqlanadi?
Talabalar uchun metodik ko‘rsatmalar.
Muammo. Korxonada mavjud bo‘lgan vaziyat, ya’ni mahsulot ishlab chiqarish jarayonida foyda o‘tgan yilga nisbatan kamaydi. Ushbu muammoni echish uchun birinchi navbatda foydaning shakllanish jarayonini ko‘rib chiqish zarur. Bu esa o‘z navbatida korxonadagi xarajatlar, zararlarning kelib chiqish sabablarini aniqlashtiradi, foyda va rentabellikni ko‘rsatkichlarni hisoblashni va shu orqali korxonaning ichki imkoniyatlariga baho berishni talab qiladi.
Vazifalar:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda vasoliq to‘langungacha foyda shakllanishini va hisoblashni o‘rganish.
Korxonada ishlab chiqarish rentabelligini hisoblashni o‘rganish.
Korxonaning o‘tgan yilgi va joriy yildagi samaradorlik ko‘rsatkichlarini taqqoslash yo‘llarini o‘rganish.
Korxonaning foydasi va rentabelligi ko‘rsatkichlarini hisoblashdan olingan natijalar asosida ushbu vaziyatdan chiqish bo‘yicha takliflar bildirish.
Echish ketma-ketligi
1.Korxonada yuz bergan vaziyat tahlil qilinadi, muammo va uni echish ketma-ketligi, asosiy vazifalari bilan tanishiladi.
2.Keysdagi holatlarni oydinlashtirish: Nima yuz bergan? Korxona faoliyati natijasi qanday bo‘lgan va qanday bo‘lishi mumkin?
3. Formulalar yordamida tahlilni o‘tkazish natijasida pirovard ko‘rsatkichni o‘zgarishiga ta’sir qiluvchi omillar aniqlanadi,korxona faoliyatini rivojlantirish bo‘yicha fikrlar bildirilib imkoniyatlar izlab topiladi.
4.Kompleks va sistemali tarzda tahlil qilish yordamida vaziyatning asosiy muammosi echiladi, baholanadi, ishlab-chiqarish samaradorligini oshirish chora-tadbirlari tavsiya qilinadi.
|
| |
Key words - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

Key words:natural sciences, creative activity, educational process, competence-based approach,
basic competencies. Kirish. XXI asrda jahon miqyosida ta’lim barqaror taraqqiyotni ta’minlovchi asosiy omil sifatida
e’tirof etilib, 2030-yilgacha belgilangan xalqaro ta’lim konsepsiyasida “sifatli ta’lim olish va ijodiy
qobiliyatni ragʻbatlantirish” dolzarb vazifa sifatida belgilandi [3]. Bugungi kunda jahon miqyosida sifatli
ta’lim berish jarayoni kechmoqda. Bu borada mamlakatimiz umumiy oʻrta ta’lim oʻquv rejalari va
dasturlarini takomillashtirishda milliy pedagogik tajribadan tashqari TIMSS, PISA, PIRLS va STEAM
xalqaro ta’lim dasturlarining mazmuniga moslashtirildi. Ushbu xalqaro ta’lim dasturlarida oʻquvchilarga,
eng avvalo, tabiiy va aniq fanlar boʻyicha chuqurlashtirilgan ta’lim berish nazarda tutilgan. Bularning
barchasi boshlangʻich sinf oʻquvchilariga dastlabki bosqichda tabiiy-ilmiy bilimlarni maqsadli berishni
taqozo etadi. Mazkur jarayonda boshlangʻich sinf oʻquvchilarining bilim va savodxonlik darajasini
kuchaytirish, “... oʻquvchilarning fanlar asoslari boʻyicha muntazam bilim olishlari, ularda ..., ijodiy fikrlash
va atrof-muhitga ongli munosabatda boʻlishni va kasb tanlashni rivojlantirish” [4] muhim vazifalardan
hisoblanadi.
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-sonli Qarori bilan
tasdiqlangan “Umumiy oʻrta ta’limning davlat ta’lim standartlari”da “umumiy oʻrta ta’limning turlari,
bosqichlari bilan uzluksizligi va ta’lim mazmunining uzviyligi”ni ta’minlash alohida belgilangan [2]. Bu
boshlangʻich sinf oʻquvchilariga tabiiy-ilmiy bilimlarni kompetensiyaviy yondashuv asosida oʻrgatishning
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
96
zaruriyatligini belgilaydi. Shu jihatdan boshlangʻich sinf oʻquvchilariga tabiiy-ilmiy bilimlarni yuksak
darajada va kompetensiyaviy yondashuv asosida oʻrgatish taqozo etiladi.
Elektrоn magazin tashkil etishning samaradоrligini

№
Usul nоmi
Salmоg‘i (so‘rоv o‘tka-
zilgan kоmpaniyalar
umumiy sоniga nis-
batan fоizlarda)
1.
Darоmadlilikning ichki me’yori (rentabellikning ichki
me’yori, xususiy fоyda me’yori, kapitalning eng katta
darоmadliligi)
58,4
2.
Sоliq to‘lash bоshlanguncha o‘zini оqlash
34,5
3.
Sоliq to‘lash bоshlangandan so‘ng o‘zini оqlash
30,4
4.
Sоf qоldiq (keltirilgan) qiymat (sоf diskоntlangan qiy-
mat, haqiqiy qiymat, sоf diskоntlangan darоmad, dis-
kоntlangan fоyda, sоf keltirilgan samara)
25,4
5.
Rentabellik indeksi (darоmadlilik ko‘rsatkichi, mu-
vaffaqiyat indeksi, qo‘yilgan kapitalga darоmadli-
lik indeksi)
11,9
6.
Sоliq to‘lash bоshlangunga qadar umumiy investitsi-
yalar rentabelligining o‘rtacha buxgalterlik me’yori
13,5
7.
Sоliq to‘lash bоshlangandan so‘ng umumiy inves-
titsiyalar rentabelligining o‘rtacha buxgalterlik me’-
yori
12,2
yori
4. Takоmillashgan fоyda me’yori
5. Investitsiyalarning diskоntlangan qоp-
lanish muddati
Muhokamalar va natijalar - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

|
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4 Pdf ko'rish
|
bet | 104/163 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,09 Mb. | | #229627 |
Bog'liq 05.12.2021 To`plam Ped mahorat OAKMuhokamalar va natijalar.
Mazkur masalani birinchi sinfda besh ichida qoʻshishni oʻrgangach,
uyga vazifa sifatida berish mumkin yoki sinfdan tashqari ishlarda foydalanish mumkin.
Nostandart masalalarni yechishda quyidagi bosqichlar qabul qilingan.
1. Masala shartini sinchkovlik bilan oʻrganish.
2. Yechish gʻoyasini yoki rejasini ilgari surish.
3. Chizma, sxema va analoglar (oʻxshashliklar) izlab topish.
4. Masalani tarkibiy masalalarga boʻlish.
5. Bir masalani bir necha usullar bilan yechish.
6. Yechimni tahlil qilish.
Albatta, masala yechishda har bir bolaning uddaburonligi, ziyrakligi, sinchkovligidan kelib chiqqan
holda fikrlash yoʻllari, hosil boʻlgan gʻoyalar, qonuniyatsizlikdan birorta qonuniyat yaratishga yoʻnaltirilgan
fikriy jarayonlarni ilgʻab olish va umumlashtirish bola uchun mushkul ish, lekin shunday boʻlsa ham
masalani yechishga yoʻnaltirilgan jarayonlarni quyidagicha umumlashtirish mumkin. Ingliz matematigi
D.Poya oʻqituvchiga maslahat tariqasida, nostandart masalalarni yechishda qoʻl keladigan uchta
maslahatomuz qoidani keltiradi.
1. Oʻquvchingni masala magʻzini chaqib, mohiyatini anglashga oʻrgat.
2. Oʻquvchilarni oʻz fikrini asoslay olishga oʻrgatishga harakat qil.
3. Yoʻnaltiruvchi maslahatlar ber, lekin hech qachon oʻz nuqtayi nazaringni oʻtkazishga harakat qilma.
Xulosa.
Nostandart masalalarni yechish jarayonida yuqorida qayd qilganimizdek, “sinov va xatolar”
yoki “urinishlar va xatolar” usulidan foydalanish hamma vaqt ham kerakli natija beravermaydi, shunung
uchun asosiy maqsad bolani mantiq amallari taqqoslash, qiyoslash, solishtirish, umumlashtirish, tahlil va
xulosa yasashdan foydalanib masala yechishga oʻrgatishdir.
Adabiyotlar
1.
Boshlangʻich ta’lim konsepsiyasi. -Toshkent, 1998-yil.
2.
Дидактические игры на уроков математики. kopilka-urokov.ru
3.
Крутецкий В.А. Психология математический способностей. - Москва, 1968. 385-386ст.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
102
|
| |
‑rasm. Strategik menejment jarayoni

|
‑rasm. Strategik menejment jarayoni
|
bet | 74/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.4‑rasm. Strategik menejment jarayoni
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari.
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat:
1. Biznes sohasini aniqlash va firmaning asosiy maqsadini ishlab chiqish.
2. Firmaning asl maqsadini alohida uzoq muddatli va qisqa muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish.
3. Faoliyat maqsadlariga erishish strategiyasini belgilash.
4. Strategiyani ishlab chiqish va amalga oshirish
5. Faoliyatni baholash, vaziyatni ko‘zatib borish va unga to‘zatishlar kiritish.
Bu bosqichlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik 2.4‑rasmda ko‘rsatilgan.
2.4. Korxonaning tashkiliy tuzilishi va uning samaradorligi mezonlari
Korxonaning tarkibi - bu yagona iqtisodiy ob’ektni qoldirib, ichki aloqalarning tarkibi va nisbati: ustaxonalar, bo‘limlar, bo‘limlar, laboratoriyalar va boshqa bo‘linmalar. Korxonaning umumiy, ishlab chiqarish va tashkiliy tuzilishini ajratib ko‘rsatish.
Umumiy tashkiliy tuzilish deganda mehnat taqsimoti jarayonida ajratib qo‘yilgan bir-biriga bog‘langan birliklar tushuniladi. Tashkiliy tuzilma korxonaning tuzilishiga, boshqaruv ob’ektlarining ko‘lami va funksional maqsadiga mos kelishi kerak. Bu menejment sohasida mehnat taqsimoti va kooperatsiyasining shaklini ifodalaydi va korxona faoliyatiga faol ta’sir ko‘rsatadi. Tashkiliy tuzilmani tanlash korxonaning maqsadlari va aniq ish sharoitlariga asoslanadi.
Tashkiliy tuzilmalarni qurishning asosiy prinsiplari:
miqdoriy, birliklar vazifani hal qilish uchun zarur bo‘lgan eng maqbul odamlardan, shuningdek ularni to‘g‘ri boshqarish qobiliyatidan tashkil topgan deb faraz qilsak;
vaqtincha, vaqt cheklangan muammoni hal qilish ehtiyojidan kelib chiqqan holda, shuningdek texnologik ehtiyoj (smenali yoki smenali ish);
texnologik, ishlab chiqarish jarayoni yoki uning nisbatan mustaqil qismlari birliklarni yaratishga asos bo‘lganda;
ijodiy muammolarni hal qilish uchun tegishli mutaxassisliklarga ega odamlarni birlashtirish zaruriyatiga asoslangan professional;
Boshqaruv tuzilmasining maqsad va strategiyaga muvofiqligi;
tuzilish va boshqaruv funksiyalarining birligi;
Boshqarish funksiyalarini markazlashtirish, ixtisoslashtirish va integratsiyalashuv boshqaruv tizimida oqilona uyg‘unlik;
menejmentning tashkiliy tuzilmasining korxonaning ishlab chiqarish tuzilmasi bilan o‘zaro bog‘liqligi;
ma’lumotlarni to‘plash va qayta ishlash tizimining boshqaruvning tashkiliy tuzilmasiga muvofiqligi.
Funksional prinsipdan foydalanish tashkilotning asosiy yo‘nalishlari va yo‘nalishlarini aks ettiradigan funksiyalarga asoslanganligini anglatadi. Quyidagicha ajralib turadi boshqaruv funksiyalari guruhlari: asosiy, sanoat, guruh va o‘ziga xos.
Funksional tashkiliy tuzilma gorizontal mehnat taqsimotiga asoslanadi (2.4-rasm).
Muvofiqlashtirish
|
| |
Variant nоmeri (j) - Iqtisod-moliya

|
Iqtisod-moliya Pdf ko'rish
|
bet | 131/191 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 3,23 Mb. | | #252938 |
Bog'liq A T KENJABOYEV, M YU JUMANIYAZOVA ELEKTRON BIZNES ASOSLARI O`quvVariant nоmeri (j)
Optimallik mezоnlarining o‘lchamsiz miqdоrlari
f
i
1
j
f
i
2
j
f
i
3
j
1
0
0,25
0,25
2
0,0769
0,5
0,375
3
0,1538
0,75
0,125
4
0,2308
1
0
5
0,3846
0,625
0,5
6
0,4615
0,5
0,625
0
;
f
1.26
1.18
0.25
6.9-jadval
Biznes-lоyihalarning muqоbil variantlari bo‘yicha ChPS, IR va DSO
larning raqamlarda ifоdalangan qiymatlarini hisоblash natijalari
SKQ, RI, DOM оptimallik mezоnlari turli iqtisоdiy tabiatga va bir xil
bo‘lmagan o‘lchоv birliklariga ega bo‘lganligi munоsabati bilan, bi-rinchi
qadam ularni yuqоrida keltirilgan fоrmula bo‘yicha nоrmallashti-rish
tartib-taоmilidan (ya’ni, o‘lchоvsiz miqdоrlarga keltirishdan) ibоrat
bo‘lishi kerak. Buning misоli sifatida biznes lоyihaning 1-varianti bo‘yi-
cha uchala mezоnning nоrmallashtirilgan qiymatlariga ega bo‘lish maq-
sadida zarur hisоb-kitоblarni bajaramiz:
f
j
1,
i
1
390
390
520
390
f
j
1,
i
3
j
1,
i
2
2 .5
2 .3
3.1
2.3
1 .2
1. 18
0.25
Barcha biznes lоyihalar bo‘yicha hisоb-kitоblarning yakuniy natija-
lari 6.10-jadvalda keltirilgan.
6.10-jadval
Muqоbil biznes-lоyihalar bo‘yicha nоrmallashgan оptimallik
|
| |
Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta - bet 299

1- rasm
Xorazmda dutor maqom turkumlari XIX-XX asrlarda keng tarqalgan bo‘lib,
“Xorazm tanbur chizig‘i”da oltita dutor maqomi – Zihiy Nazzora-Urganjiy,
Miskin, Rahoviy, Iroqiy, Oxyor, Choki Giribonlar va ularning turkumiy qismlari
yozib olingan. Manbalarga ko‘ra (Xorazm musiqiy tarixchasi) va amaliyotda
saqlangan dutor maqom turkumlarining 11-tasi keltirilada, har birining tarkibida 2-
dan to 7-tagacha qismlari mavjud – Iroq, Chapandoz, Mo‘g‘ilcha, Navoiy, Sadri
Iroq, Roviy, Orazi bom, Tashniz, Majnun Dali, Oxyor, Miskin, jumladan, Zihiy
Nazzora-Urganjiy maqomi tarkibida – Zihiy Nazzora, Talqini Zihiy Nazzora,
Tarji’bandi Zihiy Nazzora, Qaddim xamliqi, Talqini Urganjiy, Naqshi Talqini
Urganjiy, Iyfori Talqini Urganjiiy yoki Miskin maqom turkumi tarkibi – Miskin,
Talqini Miskin, Naqshi Miskin, Iyfori Miskin (Iyfori – ufar ma’nosida).
851
2- rasm
Har bir maqom turkumi o‘ziga xos kuyi, shakli, usullari, kuy rivoji, she’riy
matnlari va ijro uslublari bilan ajralib turadi. Dutor yoshlar orasida keng tarqalgan
cholg‘u bo‘lib, respublika miqyosida dutor ijrochiligi bo‘yicha tanlovlar muntazam
ravishda o‘tkazilmoqda. Dutor ijrochiligi va dutor maqom yo‘llari oliy va o‘rta
maxsus hamda musiqa maktablari o‘quv jarayoniga kiritilgan, shu tufayli dasturlar
va o‘quv qo‘llanmalar amaliyotda joriy etilgan.
Xulosa qilib aytganda Dutor ijrochiligining o‘rni talabalarning oʻquv
jarayonida olgan bilimlarini ansambl sinfida mujassamlashtirish, keyingi
oʻqituvchilik faoliyatida cholgʻu asboblari ansambllari tashkil qilish yoʻllarini,
talaba va oʻquvchilarning oʻqishdan boʻsh vaqtlarini toʻgʻri tashkil qilish, madaniy
merosga toʻgʻri yondashishga ularning tafakkur va hissiyotlarini rivojlantirib borib,
gʻoyaviy – badiiy va ma’naviy tarbiyasiga ijobiy ta’sir koʻrsatadi.
Adabiyotlar:
1. Qosimov O. Dutor taronalari. 1,2 kitob. Toshkent. 1978 y.
2. Petrosyans A. Instrumentovedenie. (Uzbekskiye narodniye instrumenti). Vtoroe
izdanie. Tashkent. 1980 g.
852
3. Malkeeva O. Dutor haqida. SUS. 2son. Toshkent. 1983 y. 24 b.
4. Rasultoev J. An’anaviy cholg‘uchilik xususida. Guliston jurnali, 1-son.
Toshkent. 1995 y., 11-bet.
5. Alimatov T. Soz vasfi. Sharq yulduzi jurnali. 1-son., 1996 y. 182 b.
6. Abdukarimov M. Sato. Guliston jurnali, 4-son., Toshkent. 1997 y. 61 b.
7. O‘zbek xalq musiqasi. IV tom. to‘plovchi va notaga oluvchi Yu.Rajabiy.
(I.A.Akbarov tahriri ostida) – Toshkent: G‘afur G‘ulom nomidagi badiiy adabiyot
nashriyoti. 1958, 479 b.
|
R. X. Maksudov - bet 80

F' + 2Ftt (5.5)
bunda: K v - valning yuklanish koeffitsiyenti. qiymati uzatmani
gorizontaliga nisbatan joylanishiga b o g i i q b o i i b quyidagicha olinadi.
Yuklanish bir tekisda b o i i b
a = 0-4 5 ° b o i g a n d a K v = 1.15; ct = 45-90°
b o i g a n d a K v = 1.05. Yuklanish zarb bilan b o i g a n d a bu qiymatlar
1 0 -4 5 % oshiriladi.
Uzatmaning asosiy oich am lari, Uzatm ada o'q lararo masofa
bilan zanjir uzunligi L o 'zaro b o g ia n g a n . O 'q lararo masofa a kichik
b o i g a n d a zanjirlarni yyeyilishi tezlashadi, agarda katta b o i s a zanjirning
o g i r lig i uchun soliqligi, zanjirni tebranishi oshadi, ishlash ja rayonida
gabarit o ic h a m la r i kattalashadi.
O 'tkazilgan tadqiqotlar shuni k o ‘rsatadiki, uzatm a zanjirlarni
ishlash muddati yetarli darajada b o i i s h i uchun a ning o ic h a m in i
quyidagicha olish tavsiya etiladi:
a = (30 r 50)/
[5.6]
Uzatmada
uzatish
sonini
qiym atining
oshishi
bilan
sonli
koeffitsiyent qiymatini ham katta olish tavsiya etiladi.
Uzatma uchun qabul qilingan taxminiy o'qlararo masofa a, zanjir
qadami t, yetaklovchi va yetaklanuvchi yulduzcha tishlar soni z b z2
qiymatlar asosida zanjirdagi zvenolar soni aniqlanadi.
Lv =
-----
f
0.5(Г,
Г
- ) + j
——
----- —
I
— i qadamlar soni [5.7]
i v
2 л ) a Aniqlangan qiymat j lift songa yaxlitlanadi, natijada zanjirning
uzunligi
L, = Lx t 113
www.ziyouz.com kutubxonasi
Zanjirda zvenoiar sonini aniq qiymati m a ’lum boMgach, o ‘qlararo
masofaning
hisobiy
qiymatni
taranglovchi
roiik
ishlatilm aganda
quyidagi formula y ordam ida aniqlaymiz.
Fo~Kj a q g - R. X. Maksudov

uzatm aning gorizontal tekislikka nisbatan joylashuviga va salqilikning
qiymatiga b o g iiq ) , odatda, /^=(0,01 -0 ,0 2 ) a b o i i s h i tavsiya etiladi.
Bunday hollarda uzatma gorizontal joylashgan b o i s a
Kj=6;
gorizontga
nisbatan 40°burchak bilan jo ylashgan b o i s a ;
-Ff—3;
vertikal holatda
b o i s a ,
К/=
1 qilib olinadi.
Zanjirli uzatmalarda
F2
ning qiymati kichik b o i i b
F0
yoki
Fv
qiymatlarning qay birini qiymati katta b o i s a , shu qiym atga teng qilib
olinadi. F 0-tasmali uzatm alardek katta aham iyatga ega emas, chunki bu
qiymat
F,
kuchning 4 % ni tashkil etadi. Shuningdek
Fv
kuch ham <10
m/s b o i g a n uzatmalarda
F,
kuchning 0,1% tashkil etadi. Shuning uchun
amaliy hisoblarda
Fj= Ft, F2=0
qilib olinadi.
Uzatma zanjirlari valga quyidagi kuch bilan ta 's ir qiladi:
Fh
=
K b
■
10>
J , ),
b) ponasim on va yarim ponasim on uzatmalar uchun
a >

J , ),
b) ponasim on va yarim ponasim on uzatmalar uchun
a >
0,55(J ; +
U
t) 1
Ir,
120
www.ziyouz.com kutubxonasi
2. Tasm aning hisobiy uzunligi
Lx.
Lx=2a +
0,5/r
(d, +d,)+ °’25(C/2
~ d' )
[6.1]
a
Aniqlangan qiymat standart qatorlar b o ‘yicha yaxlitlanadi:
500,550,600,650,700,750,800,850,900,1000,1050,1150,1200,1300,1400
, 1450,1500,1600,1700,1800,2000,3000,3500,4000.
3.Tasm aning uzunligi
aniqlangach, o ‘qlararo m asofaning hisobiy
qiymati aniqlanadi.
a = Q,\25^L-n{d1~d.{) + ^{2Lx-n(d2 + d,)f - S(d2 - d,
)2}
[6.2]
4 .Yetaklovchi shkivning qam rov burchagi,
natijada,
al=
1 8 0 °
- 5 7 ^ 4 - .
[6.3]
a
Yassi tasmali uzatm alar uchun
a,
> 150'1,ponasimon va yarim ponasim on
tasmali uzatm alar u chun
a,
> no".
6.2-§ Tasina tarmoqlaridagi kuchlar va ular o‘rtasidagi
bog‘lanish!ar
Tasmalarni hisoblashda asos qilib, uning tortish darajasi va ishlash
muddati olingan. Bunda tortish darajasi tasma bilan shkiv o i'tasidagi
ishqalanish koeffitsiyenti ham da tasmaning qam rov burchagiga b o g ‘liq
b o ‘lib, tasm aning ishlash muddati esa tajriba y o i i bilan olingan
tavsiyalar asosida belgilanadi.
T asm a tarmoqlardagi kuchlar va ular o i'tasidagi b o g ia n is h la rn i
aniqlash uchun yuklanishsiz
T=- 0
, hamda yuklanishli
T > 0
uzatmalarni
bir-biriga taqqoslab k o ‘ramiz,
6.2-rasm.
b u n d a :
d }, d2-
s h k i v d i a m e t r l a r i ; h - t a s m a k o i i d a l a n g k e s i m b a l a n d l i g i .
www.ziyouz.com kutubxonasi
T asm a yuklanishsiz y a ’ni T =0 boMganda ta rm oqlar bir xil taranglik
F0 kuchlar, ta ’sirida boMadi.
T a sm a aylanuvchi
m om ent
t a ’sirida y a ’ni
T >0
boMganda
tarm oqlardagi taranglik kuchlar qiymati o ‘zgaradi, bunda yetaklovchi
tarm oqda taranglovchi kuch F t gacha oshadi, yetaklanuvchi ta rm oqda
taranglovchi kuch F2 gacha kamayadi, 6.2-rasm.
Aylanuvchi o ‘qqa nisbatan shkivlarni m uvozanat shartiga koM-a
|
Parolli autentifikatsiyalash algoritmining dasturiy amalga oshirilishi

Parolli autentifikatsiyalash algoritmining dasturiy amalga oshirilishi.
Oddiy autentifikatsiyani tashkil etish sxemalari nafaqat parollarni uzatish,
balki ularni saqlash va tekshirish turlari bilan ajralib turadi. Eng keng tarqalgan
usul – foydalanuvchilar parolini tizimli fayllarda ochiq holda saqlash usulidir.
Bunda fayllarga o‘qish va yozishdan himoyalash atributlari o‘rnatiladi (masalan,
operasion tizimdan foydalanishni nazoratlash ro‘yxatidagi mos imtiyozlarni
tavsiflash yordamida). Tizim foydalanuvchi kiritgan parolni parollar faylida
saqlanayotgan yozuv bilan solishtiradi. Bu usulda shifrlash yoki bir tomonlama
funksiyalar kabi kriptografik mexanizmlar ishlatilmaydi. Ushbu usulning
kamchiligi – niyati buzuq odamning tizimda ma’mur imtiyozlaridan, shu bilan
birga tizim fayllaridan, jumladan parol fayllaridan foydalanish imkoniyatidir.
Autentifikatsiyalash algoritmining dasturiy kodi(S++ dasturlash tilida). Foydalanuvchini autentifikatsiyadan o‘tkazish funksiyasi:
void Auth()
{
cout<<"Authentification process";
ifstream Passfile("password.txt", ios::in);
Passfile>>inpass;
ifstream Userfile("username.txt", ios::in);
Userfile>>inuser;
system("cls");
cout<<"USERNAME: ";
/i, _ 
D - R. X. Maksudov

katokning diametri
D1 =
2 7 0
m m
.
Uzatma yo g ‘li vallarda ishlaydi.
Uzatmada aylanuvchi momentini uzatish uchun kerakli siquvchi kuch
qiymati aniqlansin.
M a sa la n in g yech im i.
1. Uzatmadagi aylanma kuch
2-iO*Ti
2-i02-135
Ft = — - 1 =
-------— =1000N.
1
D y
2
7 0
2. Siquvchi kuch. Uzatma yogMi vannada ishlaganligi uchun
f —
0.05;
xavfsizlik koeffitsiyenti
К
= 1.4 qabul qilamiz
£ 5 - = L4-1000 _ 2g000/f
/
005
Masalada siquvchi kuch aylanma kuchdan 28 marta katta. Bu friksion
uzatmaning asosiy kamchiligi.
HARAKATLANUVCHI OPTIK-ELEKTRON O‘ZGARTIRGICH

Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
208
Parametr
Belgilanishi
Shartli
o'lchovlar
Shakli
Birliklar
o'lchami
min.
turi.
Maks.
Radiatsiya kuchi
I
Ipr. = 20 mA
10
20
30
mVt/sr
Optik quvvat
radiatsiya
P
Ipr. = 20 mA
3
4
5
mVt
Umumiy
nurlanish
burchagi
Ipr. = 20 mA
20
25
30
burchag.
daraja
To'g'ridan-to'g'ri doimiy
Kuchlanish
Upr.
Ipr. = 20 mA
1,5
1,65
1,8
V
Teskari doimiy
Kuchlanish
Uarr.
Iarr. = 20 uA
5
V
Vaqt
yoqish/o‘chirish
tr/f
Daraja
0,1-0,9
25
30
35
ns
Spektral maksimal
radiatsiya
maks.
Ipr. = 20 mA
860
880
890
nm
Impulsli yarimo'tkazgichli lazerlarning asosiy parametrlari Jadvalda
keltirilgan. Ushbu lazerlarning maksimal emissiyasi 0,9 mkm ga yaqin, pulsning
davomiyligi 10 kHz gacha bo'lgan takrorlash tezligida 100...200 ns. IOI ni
dastlabki tanlash ish sharoitlari bilan belgilanadigan
OEPP ning operatsion
spektral diapazoniga qo'yiladigan talablarga muvofiq amalga oshiriladi. Optik
tizimning o'lchamlarini kamaytirish uchun maksimal energiya parametrlariga
ega bo'lgan
ROIdan foydalanish kerak, ammo bu imkoniyat ko'pincha IOI
o'lchamlari va quvvat iste'moliga qo'yiladigan talablar bilan cheklanadi.
Radiatsiya oqimining modulyatsiya turini tanlashni aniqlaydigan ROI ning vaqt
parametrlari juda muhimdir.
Punktlarda 
bo`lish ehtimoli
", labels = [ "t", "P" ], labeldirections=

Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
203
imkonini beradi. Bularning barchasi, shubhasiz,
talabalar tomonidan amaliy
matematika va boshqa fan sohalarini chuqurroq o`zlashtirishga yordam beradi.
Adabiyotlar
1.
Djalilov M.L., Suyumov J. Primeneniye sistemы maple k resheniyu
zadach integralnoye ischisleniy funktsiy neskolkix peremennыx.
Farg`ona Politexnika Instituti. “I L M I Y – T Ye X N I K A”
jurnali. 2019. Maxsus son № 1. 169 b.
2.
Sh.R. Xurramov. Oliy matematika (masalalar to‘plami, nazorat
topshiriqlari). Oliy ta’lim muassasalari uchun o‘quv qo‘llanma. 2-
qism. –T.: «Fan va texnologiya», 2015, 300 bet.
3.
Savotchenko S.Ye., Kuzmicheva T.G. Metodы resheniya
matematicheskix zadach v Maple: Uchebnoye posobiye – Belgorod:
Izd. Belaudit,
4.
Зокиров, С., & Рахматова, Г. (2023).
Использование
компьютерных игр в современном образовании: проблемы и
решения. Engineering problems and innovations, 1(1), 27-34.
5.
Djalilov, M. (2023). Oliy matematika fanini oqitishda Mapledan
foydalanish. Engineering problems and innovations.
6.
Suyumov, J. (2023). Kompyuter imitatsion
modellashtirishning
metodolik asoslari. Engineering problems and innovations.
7.
Dilshodov, A. (2023). Didaktik tizim faoliyatining kibernetik
tamoyillari. Engineering problems and innovations.
8.
Burxonova, M., & Mo’minova, N. (2023). Talim sifatini oshirishda
zamonaviy texnologiyalar o’rni va ahamiyati. Engineering problems
and innovations.
9.
Suyumov, J., & Muhammadjonova, N. (2023).
MOODLE tizimi
yordamida baholash texnologiyalarini amalda qo‘llanilishi va undan
foydalanishning o ‘ziga xosligi. Engineering problems and
innovations.
10.
Otaqulov, O., & Zokirov, S. (2023). Oliy ta'limda axborot ta’lim
texnologiyalari. Engineering problems and innovations.
11.
Зокиров, С., Рахматова, Г., & Кадиралиева, З. (2023).
Современные методы подготовки высококвалифицированных
кадров в области компьютерной инженерии.
Engineering
problems and innovations.
12.
Рахматова, Г., & Миркомилов, Д. (2023). Проблемы
преподавания
программирования
при
дистанционном
обучении. Engineering problems and innovations.
13.
Kasimaxunova, A. M., & Umarova, G. A. (2022). The role of broad
implementation of modeling on the subject of semiconductor in the
higher education institutions.
Current research journal of
pedagogics, 3(12), 01-08.
Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
(5. la-rasm) - R. X. Maksudov

(5. la-rasm)
h a m d a ti s h l i z a n j i r l a r d i r
(5.1b- rasm).
A fzalliklari:
a) O ' q l a r a r o m a s o f a 6 - 8 m g a c h a bo" lishi m u m k i n ;
v a l l a r g a t u s h a d i g a n k u c h t a s m a l i u z a t m a l l r g a n i s b a t a n k i c h i k ; 100 k v t
g a c h a q u v v a t u z a t i s h i m u m k i n ; s i r p a n i s h h o d i s a s i b o ‘ l m a y d i ; f.i .k
y u q o r i ; b i r p o g ' o n a d a u z a t i s h s o n i
и
= 7 g a c h a ;
K am chiliklari:
a) t a n n a r x i y u q o r i ; b ) y u l d u z c h a l a r n i t a y y o i i a s h
b i r m u n c h a m u r a k k a b ; v ) i s h l a s h j a r a y o n i d a e t i b o r b i l a n q a r a b t u r i s h n i
h a m d a y i g M s h d a y u q o r i a n i q l i k n i t a l a b q i l a d i ; g ) z a n j i r e l e m e n t l a r i n i n g
108
www.ziyouz.com kutubxonasi
yeyilish zvenolari uzunligining ortishiga va q o ‘shimcha dinamik
kuchlarning pay do boMishiga sabab bo'ladi, bu esa uzatm aning notekis
ishlashiga sabab b o ‘ladi.
Z a n j i r l a r .
Uzatmalarda asosan rolikli va tishli zanjirlar ishlatiladi.
Rolikli zanjirlar vtulka-rolikli va vtulkali turlariga b o ‘linadi. Zanjir
quyidagi elementlardan tashkil topgan, bu tashqi va ichki plastinalar (
1
,
2
),
tashqi plastina valik 3ga, ichki plastina valikda aylanayotgan vtulka 4ga
presslab o ‘matilgan. Valik bilan vtulka shamir hosil qiladi. Vtulkaga uning
atrofida bemalol aylanadigan qilib rolik 5ga o ‘rnatilgan,
5.2-msm.
Vtulkali zanjirning vtulka-rolikli zanjirdan farqi shuki, unda vtulka
ustiga kiydirilgan rolik 5 bo'ltiiaydi. Bulling natijasida zanjirning
o g ‘irligi va tannarxi kamayadi. Biroq vtulkali zanjirning ham da u bilan
ishlashishda bo'lgan yulduzchalarning tislilari nisbatan tez yoyiladi.
Shuning uchun ulardan kam yuklanishli va harakat tezligi nisbatan
kichik uzatm alarda fovdalanish tavsiya etiladi.
Zanjirni
a so s iy
geometrik o 'lcham i bu rolik o'qiarini o'rtasidagi
masofa, rolik qadami t. 5.2-rasm.
Zanjirni o'leham lari va tortish darajasi uning qadam iga bogMiq
b o i i b , u qivmat qanclia katta bo'Isa, tortish darajasi shuncha kamayadi
hamda zanjirlarni
yulduzchalardan chiqib ketish xavfi
tug'iladi.
Nisbatan sekin harakatlanadigan uzatmalarda zanjir qadami f>25.4 mm,
tez harakatlanadigan uzatmalarda t<25.4 mm olish tavsiya etiladi.
Quyidagi jadvalda zanjir qadami yetaklovchi yulduzga aylanish
sonini chegaralash k o ‘rsatilgan, ya'ni pi< p inmx•
Zanjir qadami t bilan o'q lararo masofa o'rtasidagi nisbatni
0,02aRolikli zanjirlar zanjir qadami t ni rolik diametri d ga nisbati
b o 'y ich a yengil (PRL), normal (PR), hamda uzun zvenoli (t/d>2, asosan
qishloq x o'jaligida ishlatiladi) guruhlarga bo'linadi.
109
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
M asalaning yechim i - R. X. Maksudov

a)
C hervyak o ‘ram yuzasining qattiqligi > 4 5 H R C b o ‘lganda:
[crj=:
кнЛ
-С,
[ст10МПа
bu yerda C v - uzatma g ‘ildirak materialini
yeyilishini hisobga oluvchi koeffitsiyent, qiymati sirpanish tezligiga
nisbatan tanlanadi, V c=8,12 m/s b o ‘lganda C v=0,8, a M- 2 8 5 M Pa-
tanlangan materialning m ustahkam lik chegarasi;
Kf{L=\l
Ю7 / / / - uzatmani
uzoq, m uddat ishlashini hisobga oluvchi koeffitsiyent;
N=573co2Lh= 5 7 3 -15-5000=4,3-107 sikl.
co2=coj/V = 300/20= 15 s '1.
Natijada:
kiu
=\ji
o7/4,3 io7 =0.83;
Demak, [oN]2=0,9-0,83-285-0,8=170 MPa.
b) [<7j] - (0,08aM+0,25aok)K n M Pa kuchlanish
bu yerda:
KFL = \[\¥T
n
-uzatm ani uzoq, m uddat ishlashini hisobga oluvchi
koeffitsiyent;
ки
= ^ о ‘ /4,з-ю7 = o,65;
Natijada: [oF]= (0 ,08-285 + 0,25-165) 0,65 = 41,6 M Pa
3. Chervyak kirim soni
Z\
hamda chervyakli g ‘ildirak tishlar soni Z 2.
U = 20 b o ‘lganda Z ^ 2 , z, = z , -20 = 40> z 2mm. C hervyak diametri koeffi-
tsiyentini q= 10 qabul qilamiz.
4. 0 ‘qlararo masofa:
a
= 30.6(— + 1) - -- -- /f- - mm,
Form ulaga
q,
Z 2,
[aH
J,
T
2,
K H
qiymatlarni q o ‘yib, quyidagi ifodani
olamiz.
яв = 3 0 .б Д + 1),
40
\
250-10’ -1.0
= 124.6яшг
A niqlangan qiymatlarni yaxlitlab
Zan ir tmm bo‘lganda - R. X. Maksudov

5.3-rasm.
Zanjirlarni plastinalari termik qayta-ishlash m um kin b o i g a n o ‘rta
uglerodli ham da legirlangan 45, 50 markali p o i a t materiallaridan
tayyorlanadi, qattiqligini 40-50 NRS gacha yetkazish uchun toblash y o ‘li
bilan termik qayta ishlanadi. 0 ‘q, vtulkalami 15, 20, 15X, 20X markali
p o i a t materiallardan tayyorlanib qattiqligini 55-65 NR S gacha yekazish
uchun uglerod bilan to ‘yintirib toblash y o ‘li bilan termik qayta ishlanadi.
Yulduzcha.
Tuzilishi tishli silindrsimon g ild ir a k la r g a o ‘xshash
b o i i b , gardishi bilan farq qiladi o ic h a m la r i va shakli zanjir turlariga
b o g ‘liq b o ‘ladi. 5.4 - r a s m d a rolikli zanjirlarni yulduzchalari berilgan.
B o i u v c h i aylananing o i c h a m i
d =
——------
mm,
Г5.11
sin(l 80/r)
L
J
bunda: z- yulduzga tishlar soni.
Yetaklovchi vulduzchadagi tishlar soni.
Yulduzchadagi tishlar
soni uzatm aning gabarit o ic h a m la rig a , zanjirning ishlash muddatiga
t a ’sir qiladi, shuning uchun
Z \ ,
z
2
ning qiymatlari iloji boricha kichik
b o i i s h i kerak. Lekin yetaklovchi yulduzchaning tishlar sonining ka-
mayishi bilan zanjirlarining yeyilishi ortadi,
Rolikli, vtulka-rolikli zanjirlar uchun yetaklovchi yulduzchaning
tishlar soni r,= 2 9 -2
la ak - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 104/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA. . la ak
angi texnologiyalar paydo boʻlganda raqamli
tafovutning oʻsishi kuzatiladi osh avlod keksa avlodga
qaraganda yangi texnologiyalarni tezroq oʻrganadi
angi texnologiyalar ilk davrlarda qimmatroq narxlarda
taklif etiladi Shu bois boyroq kishilar daromadi
pastlarga nisbatan tezroq ulardan foydalanishga imkon
topadi
Masalan, 2013-yilda jahon boʻylab 3,7 million dona
smart soatlar sotilgan 2014-yilda esa bu koʻrsatkich
6,8 millionni tashkil qilgan Ularning deyarli hammasi
rivojlangan mamlakatlar hissasiga toʻgʻri keladi
2015-yilda
Apple
kompaniyasi faqat quyidagi toʻqqizta
mamlakatda oʻz smart soatlarini sotuvga chiqardi
Avstraliya, Kanada, itoy, Fransiya, Germaniya,
Gongkong, aponiya, Buyuk Britaniya va Amerika
Qoʻshma Shtatlari Koʻpincha yangi texnologiyalar
taqdim etilganda rivojlanayotgan mamlakatlarning
aholisi ulardan nisbatan keyinroq foydalanadi, shunday
boʻlsa-da, tengsizlik qisqarib, ushbu texnologiyalar
keng tarqalib, arzonlashib bormoqda
Texnologiyalardan foydalanish imkoniyati yoki bunday
imkoniyatning yoʻqligi raqamli tengsizlikning
asosiy sabablaridan biri Internetga ulangan raqamli
qurilma yordamida taʼlim manbalari, elektron tijorat,
onlayn banking, koʻngilochar tadbirlar va boshqa
koʻplab xizmatlardan foydalanish mumkin Internetdan
foydalanish imkoniyatiga ega koʻplab insonlar eskiroq
qurilmalarini taʼmirlashga va ularni texnologiyalardan
ayni paytda foydalanish imkoni yoʻq odamlarga
berishga targʻib qilinadi
Mavjud texnologiyalarni ishlatishni bilmaydiganlar
uchun esa zaruriy koʻnikmalarni oʻzlashtirishga
yordamlashish maqsadida har xil joylarda turli oʻquv
kurslari tashkil etilmoqda Shu bilan birga, kambagʻal
hududlardagi aholini oʻqitish uchun qator mamlakatlar
ijtimoiy dasturlarni moliyalashtirmoqda
Mamlakatingizdagi raqamli tengsizlik haqida
hukumatga yoziladigan xat matni ustida ishlang
Raqamli tengsizlikni qisqartirishga yordam
beradigan kamida ikkita taklif bildiring
|
| |
I timoi i tiso i guruhlar

|
I timoi i tiso i guruhlar Pdf ko'rish
|
bet | 100/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAI timoi i tiso i guruhlar
Odamlar oʻrtasidagi raqamli tafovut rivojlangan
davlatlarda ham uchrab turadi Nisbatan boyroq aholi
yuqori tezlikdagi internetdan va qimmatbaho texnologik
qurilmalardan foydalanish imkoniga ega Ammo kam
daromadli aholi qatlamining bunday xizmatlar va
zamonaviy texnologiyalardan foydalanish imkoniyati
cheklangan boʻladi Bu esa, oʻz navbatida, ularning taʼlim
darajasi va
l ktron ti orat a
taʼsir qilib, kattaroq
tafovutni yuzaga keltiradi Juda koʻp kompaniyalar ayni
paytda oʻz tijoratini internetga koʻchirmoqda va faqat
internet orqali ishlaydigan yangi tijorat shakllari tashkil
etilmoqda Internetda foydalanuvchilar uchun juda
yirik hajmdagi axborot va ijtimoiy tarmoqlar mavjud
Internetdan foydalanish imkoniyatining cheklangani boy va
kam daromadli insonlar oʻrtasida, shuningdek, jahondagi
mamlakatlar orasida ulkan tafovutni hosil qiladi
uqoridagi sabablar tufayli shahar va qishloqdagi
internet foydalanuvchisi ishlatayotgan internet tezligi bir-
biridan farq qiladi Shuningdek, qishloq joylarida onlayn
fi lm va televideniyeni qoʻllab-quvvatlaydigan internet
aloqasi yoʻqligi tufayli aholi mana shunday internet
xizmatlaridan foydalanish imkoniyatiga ega boʻlmaydi
Hatto striming xizmatlarini qoʻllab-quvvatlaydigan
aloqa mavjud boʻlsa-da, past tezlik sababli tasvirning
namoyish sifati standart daraja bilangina cheklanishi,
yuqori sifatda uzatilmasligi mumkin
Inson yashaydigan joyi sababli cheklanishi mumkin
boʻlgan yana bir xizmat mobil telefon orqali
ishlatiladigan internetdir Abonent yashash joyidan
kelib chiqib, qurilma 3G yoki 4G tarmoqqa ulanishi yoki
umuman hech qanday tarmoqqa ulanmasligi mumkin
2G texnologiyasi faqat qoʻngʻiroqlarni amalga
oshirish va matnli xabarlarni yuborish imkoniyatini
beradi, biroq unda internet juda sekin ishlaydi
va foydalanuvchiga noqulaylik yaratadi 3G
texnologiyasining ixtiro qilinishi natijasida
foydalanuvchilarda mobil telefon orqali nisbatan
tezroq ishlaydigan internetdan foydalanish imkoniyati
paydo boʻldi 4G standartining paydo boʻlishi esa
mobil telefonlardagi internet tezligini yanada oshirdi
Bunda G harfi ayni vaqtda mavjud tarmoq avlodini
bildiradi 4G yoki 3G tarmoq mavjudligi insonning
shahar yoki qishloq joylarda yashashiga qarab
farqlanadi
Shaharda tarmoq antennalari bir-biriga yaqin,
shaharcha va qishloqlarda bir-biridan ancha uzoqda
oʻrnatiladi Qishloq joylarida hatto 3G tarmoqqa
ulanish ham ancha murakkab Bu omillar mobil
internetdan foydalanishni sezilarli darajada cheklaydi
|
| |
Moslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish (MAICH

|
Moslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish (MAICH
|
bet | 80/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMoslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish (MAICH) - bu texnik vositalar va texnik maqsadlar doirasida o‘zboshimchalik bilan nomenklaturaning yangi mahsulotlarini ishlab chiqarishga o‘tish uchun zarur bo‘lgan hollarda, ishlab chiqarish jarayonini va to‘xtovsiz uskunalarni to‘xtatmasdan, bir xil uskunada qisqa vaqt ichida va eng kam xarajat bilan ishlab chiqarish imkonini beradigan ishlab chiqarish uskunalar.
Moslashuvchan ishlab chiqarishning an’anaviylarga nisbatan afzalliklari:
- ishlab chiqarish harakatchanligini oshirish;
- yangi mahsulotlarni ishlab chiqish vaqtini qisqartirish;
- mehnat unumdorligini oshirish;
- ishlab chiqarish tsiklini qisqartirish;
- ishlab chiqarish tannarxini pasaytirish
Asosiy ko‘rsatkich - moslashuvchanlik darajasi yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishga o‘tish jarayonida vaqt va zarur qo‘shimcha xarajatlar, shuningdek, keng mahsulot turiga qarab aniqlanishi mumkin.
Moslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishda barcha tarkibiy qismlarning (texnologik uskunalar, transport va saqlash tizimlari, dasturlar, asboblar, armatura, ish qismlari va boshqalar bilan ta’minlangan joylar) ishlashi ishlab chiqarish vositalarini o‘zgartirganda ishlab chiqarish (ishlov berish) texnologiyasini tez sozlashni ta’minlaydigan butun boshqaruv tizimi sifatida sinxronlashtiriladi.
Kalitli so‘zlar
Strategiya, xususiyatlar, rejalashtirish, tashkiliy tuzilma, rahbar, bashorat, me’yor, me’yoriy, rejalashtirish turlari.
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
Strategiya tushunchasini ifodalab bering.
Strategiya mazmun va mohiyatini tushuntiring.
Strategiyaning asosiy elementlarini izohlab bering.
Korxona strategiyasini ishlab chiqish nechta asosiy elementni o‘rganishni talab qiladi? Tushuntiring.
Strategiyalar qanday xususiyatlarga ega?
Korxonani rivojlantirishning har qanday yo‘nalishi bo‘yicha strategik qarorlarni qabul qilishning qanday yo‘nalishilari mavjud?
Rivojlanish strategiyasini tanlashga ta’sir qiluvchi qanday omillar mavjud?
Tashkiliy tuzilmalarni qurishning asosiy prinsiplari sanang.
Korxonaning yangi tuzilishini loyihalash bosqichida ikkinchi guruh mezonlaridan foydalanish tavsiya etiladi, ularni qanday guruhlarga bo‘lish mumkin?
Rejalashtirish va reja nima?
Bashoratning maqsadi nimani belgilaydi?
Me’yor va me’yoriy nima?
Rejalashtirish turlari.
Rejalashtirish tamoyillarini aytib bering.
Rejalashtirish kachon samarali va ishonchli sanaladi?
|
| |