kaskad 
kuchaytirgichni - “kompyuter injiniringi” fakulteti “axborot texnologiyalari” kafedrasi

kaskad
kuchaytirgichni
tashkil etuvchi bir xil yoki oʻxshash bosqichlarning
kaskadli ulanishidir. Kaskadli ulanishda bir bosqichning chiqish porti
keyingisining kirish portiga ulanadi. Odatda, alohida bosqichlar umumiy
emitent konfiguratsiyasidagi bipolyar ulanish tranzistorlari (BJT) yoki
umumiy manba konfiguratsiyasidagi maydon effektli tranzistorlar (FETs).
Umumiy tayanch konfiguratsiyasi afzal koʻrilgan baʼzi ilovalar mavjud.
Umumiy baza yuqori kuchlanishga ega, ammo oqim kuchaymaydi.
U UHF
televizor va radio qabul qiluvchilarda qoʻllaniladi, chunki uning past
kirish qarshiligi antennalarga oddiy emitentga qaraganda osonroq mos
keladi. Differensial kirishga ega boʻlgan va differentsial signalni chiqarish
uchun zarur boʻlgan kuchaytirgichlarda bosqichlar uzun dumli juftlar kabi
differensial kuchaytirgichlar boʻlishi kerak. Ushbu bosqichlar differensial
signalizatsiya bilan shug
ʻullanish uchun ikkita tranzistorni oʻz ichiga oladi.
Ulanish sxemalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Koʻproq murakkab sxemalar turli xil konfiguratsiyalarga ega boʻlgan turli
bosqichlar bilan ishlatilishi mumkin, uning xarakteristikalari daromad, kirish
qarshiligi va chiqish qarshiligi kabi bir nechta turli parametrlar uchun bir
bosqichli kuchaytirgichni yaratish uchun ishlatilishi mumkin. Yakuniy
bosqich, bufer kuchaytirgich sifatida harakat qilish uchun umumiy kollektor
konfiguratsiyasi boʻlishi mumkin. Umumiy kollektor bosqichlarida kuchlanish
kuchayishi yoʻq, lekin yuqori oqim kuchayishi va past chiqish qarshiligi.
Shunday qilib, yuk kuchaytirgichning ishlashiga taʼsir qilmasdan yuqori
oqimni tortib olishi mumkin. Baʼzan kaskodli ulanish (umumiy emitent
bosqichidan
keyin
umumiy
tayanch
bosqichi)
topiladi.
Ovoz
kuchaytirgichlari odatda oxirgi bosqich sifatida push-pull chiqishiga ega
boʻladi.
Darlington tranzistorlari juftligi
— bu yuqori oqimni olishning yana bir usuli.
Shu munosabat bilan, birinchi tranzistorning emitenti ikkala kollektorni
umumiy bilan ikkinchisining bazasini oziqlantiradi. Umumiy kollektor
bosqichidan farqli oʻlaroq, Darlington juftligi oqim kuchayishi bilan bir
qatorda kuchlanish kuchayishiga ham ega boʻlishi mumkin. Darlington
juftligi odatda ikkita alohida bosqich emas, balki bir bosqich sifatida koʻrib
chiqiladi. U bitta tranzistor bilan bir xil tarzda ulanadi va koʻpincha bitta
qurilma sifatida paketlanadi.
Kuchaytirgichga umumiy salbiy teskari aloqa qoʻllanilishi mumkin. Bu
kuchlanish kuchayishini kamaytiradi, lekin bir nechta kerakli taʼsirga ega;
kirish qarshiligi ortadi, chiqish qarshiligi pasayadi va tarmoqli kengligi ortadi.
Umumiy daromad
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Kaskadli bosqichlarning daromadini hisoblashdagi murakkablik yuklanish
tufayli bosqichlar orasidagi ideal boʻlmagan bogʻlanishdir. Ikki kaskadli
umumiy emitent bos
qichlari koʻrsatilgan. Ikkinchi bosqichning kirish
qarshiligi birinchi bosqichning chiqish qarshiligi bilan kuchlanish
boʻluvchisini hosil qilganligi sababli, umumiy daromad alohida (ajratilgan)
bosqichlarning mahsuloti emas.
Koʻp bosqichli kuchaytirgichning umumiy daromadi alohida bosqichlarning
yutuqlari mahsulotidir (potentsial yuklash effektlarini hisobga olmaganda):
FIK(A) = A
1
* A
2
* A
3
* A
4
*. . . *A
n
.
Shu bilan bir qatorda, agar kuchaytirgichning har bir bosqichining
kuchayishi desibellarda
(dB) ifodalangan boʻlsa, umumiy daromad
alohida bosqichlarning yutuqlari
yigʻindisidir
:
dB(A)dagi FIK = A
1
+ A
2
+ A
3
+ A
4
+ . . . A
n
Bosqichlararo ulanish
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Kuchaytirgich bosqichlarini bir-biriga ulash usuli uchun bir qator
tanlovlar
mavjud.
Toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan kuchaytirgichda,
nomidan koʻrinib turibdiki, bosqichlar bir bosqichning chiqishi va
keyingisining kirishi oʻrtasida oddiy oʻtkazgichlar bilan bogʻlangan.
lekin bir qancha kamchiliklari bor. Toʻgʻridan-toʻgʻri ulanish qoʻshni
bosqichlarning egilish davrlarini bir-
biri bilan oʻzaro taʼsir qilishiga olib
keladi. Bu dizaynni murakkablashtiradi va kuchaytirgichning boshqa
parametrlarida
murosaga
olib
keladi.
DC
kuchaytirgichlari,
shuningdek, ehtiyotkorlik bilan sozlash va yuqori barqarorlik
komponentlarini talab qiladigan driftga duchor boʻladi.
Agar shahar kuchaytirilishi talab etilmasa, umumiy tanlov
— RC
ulanishi . Ushbu sxemada
kondansatör bosqichli chiqishlar va
kirishlar oʻrtasida ketma-ket ulanadi. Kondensator toʻgʻridan-toʻgʻri
toʻgʻridan-toʻgʻri oʻtmaganligi sababli, bosqichning egilishlari oʻzaro
taʼsir qila olmaydi. Kirish boʻlmasa, kuchaytirgichning chiqishi noldan
siljimaydi. Kondensatorning sigʻimi (C) va bosqichlarning kirish va
chiqish qarshiliklari RC davrini hosil qiladi. Bu qoʻpol yuqori
oʻtkazuvchan filtr vazifasini bajaradi. Kondensator qiymati bu filtr eng
past qiziqish chastotasidan oʻtishi uchun etarlicha katta boʻlishi kerak.
Ovoz kuchaytirgichlari uchun bu qiymat nisbatan katta boʻlishi
mumkin, ammo radiochastotalarda bu umumiy kuchaytirgichga
nisbatan ahamiyatsiz xarajatning kichik tarkibiy qismidir.
Transformator muftasi muqobil AC ulanishidir. RC ulash kabi, u
bosqichlar orasidagi DCni ajratib turadi. Biroq, transformatorlar
kondensatorlarga qaraganda kattaroq va qimmatroq, shuning uchun
kamroq
ishlatiladi.
Transformator
kavramasi
sozlangan
kuchaytirgichlarda
oʻz-oʻzidan
keladi. Transformator
sargʻishlarining indüktansı, LC
sozlangan
devrenin
indüktörü boʻlib xizmat qiladi. Transformatorning ikkala
tomoni sozlangan boʻlsa, u deyiladi ikki marta sozlangan
kuchaytirgich . Kademeli sozlash
— bu daromad hisobiga tarmoqli
kengligini
yaxshilash
uchun
har
bir
bosqich
boshqa chastotaga sozlangan.
1.
Optik ulanish bosqichlar orasidagi opto-izolyatorlar yordamida amalga
oshirila
di. Ular bosqichlar oʻrtasida toʻliq elektr izolyatsiyasini taʼminlaydigan
afzalliklarga ega, shuning uchun DC izolyatsiyasini taʼminlaydi va
bosqichlar orasidagi oʻzaro taʼsirni oldini oladi. Optik izolyatsiya baʼzan
elektr xavfsizligi sababli amalga oshiriladi. Bundan tashqari, muvozanatli va
Ushbu
muvozanatsiz oʻtishni taʼminlash uchun ham foydalanish mumkin.
qism muammolarni identifikatsiya qilish, ularni o'rganish, va ularning erta vaqt
ichida hal qilinishi kerak bo'lgan, strategik ravishda ko'paytirishga qodir muhim
vaziyatlar to'plamini o'z ichiga oladi Muammolarni tahlil qilish, ularning asosiy
sabablari, va uning hal qilinadigan yo'llari haqida tushuntirish. Bu bosqichda,
qo'shimcha ma'lumotlar to'plamini olish, ko'p tahlillar o'tkazish, va to'g'ri
sabablarni aniqlash ker Bu qatorda, siz o'rganilgan ma'lumotlar asosida har bir
muammo uchun eng yaxshi yo'nalishni aniqlash uchun o'zgaruvchilarni
taqqoslashiz kerak. Bu, eng muhim va ko'p shunday vaziyatlar uchun eng samarali
va o'ziga xos yo'nalishni tanlashni talab qilad .Yuqorida aytilgan yo'nalishlarni
qo'llab-quvvatlash, strategiyani belgilash, va amalga oshirish uchun to'liq amalga
oshirilgan harakatlar qatordan tashkil etilishi kerak.
Kuchaytirgichlarning chiqish kaskadlarini o'rnatishdan so'ng, keyingi bosqichda
tadbirlarni boshqarish va ularning natijalarini monitoring qilish lozim. Bu,
o'zgaruvchilarni ko'rib chiqish va kerakli o'zgarishlarni kiritishga yordam beradi.
Siz o'zingizning maqsadlaringiz, resurslaringiz va qattiq ma'lumotlar asosida har
bir bosqichni ustuvor ko'rib chiqishingiz kerak. Bu, kuchaytirgichlarning chiqish
kaskadlarini o'rnatishning mustaqil ish rejasi bo'lishi uchun asosiy qadamdir.
|