Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 71/103 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #126606 |
Bog'liq Telekommunikatsiya-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar:
O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risidagi”gi qonuni. T.: “Sharq” 1997
Quronov M.Q. Qurboniyazova Z.Q. Ijtimoiy pedagogika. T.: 2003
Bogarova V.G. Sotsialnaya pedagogika. Moskva. 1994
Harchev A.G. Sotsialnoe vospitanie. Moskva, 1990
Qurboniyazova Z.Q. Ijtimoiy tarbiya muammolari. Halq ta’limi, 2003, 6-son
Isaqova M. Shaxs ijtimoiylashuvida mahalla. – Halq ta’limi 2003, 3-son Mavzu: Psixologiya fanining rivojlanish bosqichlari
REJA:
Psixologiyaning fan sifatidagi umumiy tasnifi
Psixologiya fanining shakllanish tarixi va rivojlanish bosqichlari
Psixologik metodlar va fanlar tizimida tutgan o‟rni 4. Zamonaviy psixologiya fanining asosiy sohalari
5. Tibbiyotda psixologik bilimlarning o`rni va ahamiyati.
XULOSA
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YHATI Psixologiyaning fan sifatidagi umumiy tasnifi.
Inson o’zini o’rab turgan ijtimoiy muhitda yashaydi va harakat qiladi. U har qanday ehtiyojga muhtojdir va uni qanoatlantirishga va qondirishga intiladi.
Tevarak-atrofdagi muhitdan har xil axborotlar hamda ma‟lumotlarni qabul qiladi va o‟zini shunga muvofiqlashtirishga harakat qiladi. Dunyodagi real obrazlarni miyasida ongli shakllantirishga kirishadi, shunga qarab o‟zining shu muhitda qanday harakat qilish kerakligi to’g’risida u yoki bu voqeaga qanday yondashish uchun rejalar tuzadi. O‟zining oldiga qo‟ygan maqsadlarini o‟z harakat natijalariga solishtirib ko‟radi, o‟z boshidan juda katta hissiy holatni kechiradi. Hayot faoliyatidagi ba‟zi kamchilik va xatoliklarni to‟g‟rilash yo‟llarini axtaradi. Buning uchun o‟ylaydi, fikr yuritadi, hayajonlanadi. Ba‟zan o‟zini tuta olmay pessimizmga berilib ketadi. Yoki o‟zini tutib oladi, o‟z oldiga qo‟ygan maqsadga erishishiga butun kuchini qaratadi. Mana shu holatlarning hammasi kishining psixik faoliyati hisoblanadi. Ana shu psixik faoliyat qonunlarini o‟rganuvchi fan psixologiya fanidir.
Psixologiya fanining o‟z oldiga vazifa qilib qo‟yadigan muammolari juda xilma-xil bo‟lib, u eng avvalo, psixik faoliyatning asosiy qonunini belgilash, uning rivojlanish yo‟llarini aniqlash, har bir psixik jarayonning asosida qanday mexanizm borligi, uning o‟zgarish jarayonlarini ochib berish masalalarini o‟rganadi. Psixologiya psixik faoliyatning u yoki bu sharoitda qanday ro‟yobga chiqqanligini o‟rganish bilangina shug‟ullanib qolmasdan, bu jarayonlarni qanday boshqarib borish masalalarini ham ilmiy asosda o‟rganadi. Shuning uchun ham ilmiy psixologiya boshqa barcha o‟rganilayotgan predmetlar orasida eng asosiy fanlardan hisoblanadiki, uning jamiyat rivojlanishi bilan ahamiyati yanada ortib va takomillashib boraveradi.
Turli mazmundagi taassurotlar tufayli paydo bo‟ladigan hissiy holatlar hayotimizning turli-tuman ko‟rinishlaridirki, bularning hammasini psixologiya fani o‟rganadi.
“Psixologiya” so‟zi ikkita grek so‟zlaridan – “psyche” – jon, ruh va “logos” – ta‟limot, ilm so‟zlaridan iborat bo‟lib, an‟anaviy ma‟noda inson ruhiy dunyosiga aloqador barcha hodisalar va jarayonlar uning predmetini tashkil etadi. Boshqacha qilib aytganda, psixologiyaning predmetini har birimizning tashqi olamni va o‟zo‟zimizni bilishimizning asosida yotgan jarayonlar, hodisalar, holatlar va shakllangan xislatlar tashkil etadi. Psixologiya bo‟yicha adabiyotlarda uning predmetini qisqacha qilib, psixika deb ta‟rif berishadi. Psixika – bu inson ruhiyatining shunday holatiki, u tashqi olamni (ichki ruhiy olamni ham) ongli (ba‟zan ongsiz) tarzda aks ettirishimizni, ya‟ni bilishimiz, his qilishimiz, tasavvur qilib, anglashimizni ta‟minlaydi. Psixika lotincha “psyuxe” so‟zidan kelib chiqqan bo‟lib, ruh, jon degan ma‟noni bildiradi. Psixika sezgi, idrok, tafakkur, hissiyot, iroda, xotira va boshqa shu kabi tushunchalar bilan guruhlarga ajratilib, hammasi birgalikda kishining psixikasi, uning ichki dunyosi, ruhiy hayoti deb ham ataladigan tushunchalarni hosil qiladi. Bundan tashqari biz amaliyotda psixik hodisalar, psixik holatlar, psixik jarayonlar, psixik xususiyatlar degan iboralarga ham juda ko‟p duch kelamiz.
Psixologiya fanining bugungi kundagi vazifalari, tabiiy, uning predmetiga biroz o‟zgarishlar kiritadi. Zero, inson ongi va qalbi uchun kurash muammosi butun dunyo miqyosida dolzarb turgan masala sifatida qaralishini inobatga olsak, jamiyatimizning har bir a‟zosi, mustaqil yurt fuqarolari ongining milliymadaniy muhit ta‟sirida, milliy hamda umuminsoniy qadriyatlar asosida shakllanishi, ular qalbida sof iymon va sog‟lom dunyoqarashlar, mustaqil fikrlashning shakllanishi mexanizmlarini o‟rganish ham fanning muhim predmeti hisoblanadi. Ayniqsa, bugungi yoshlarda aniq maqsad va maslakning bo‟lishi, milliy iftixor va g‟urur tuyg‟ularining to‟g‟ri tarbiyalanganligi yaxlit xalq va millat manfaatlari bilan uyg‟undir. Psixologiya fan sifatida aynan har bir shaxsda o‟ziga, yurtdoshlariga, turli faoliyat turlari hamda dunyoga nisbatan to‟g‟ri munosabatlarni shakllanishi yo‟llarini ham o‟rganishi kerak.
|
| |