Proksimal rivojlanish zonasi

|
Proksimal rivojlanish zonasi
|
bet | 2/10 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 0,88 Mb. | | #130506 |
Bog'liq Proksimal rivojlanish zonasiProksimal rivojlanish zonasi talaba rahbarlik qilmasdan nima qila olishi va malakali sherikning rag'batlantirishi va yo'l-yo'rig'i bilan nimaga erisha olishi o'rtasidagi farqni ko'rsatadi . Shuning uchun " proksimal " atamasi talaba o'zlashtirishga " yaqin " bo'lgan ko'nikmalarga tegishli . Ushbu ta'lim nazariyasi o'qituvchilar uchun foydali bo'lishi mumkin.
.
Reflektiv savollar
1. ZPD iskala yoki tengdosh repetitorlik kabi boshqa tushunchalarga qanday aloqasi bor ?
2. Nima uchun ba'zi talabalar bu yondashuvni boshqalarga qaraganda yaxshiroq qo'llashadi?
3. O'qituvchilar uchun ushbu strategiyadan foydalanish foydali bo'lgan har qanday vaziyatlarni o'ylay olasizmi?
4. ZPD haqida bilishimiz kerak bo'lgan yana bir narsa bormi?
5. Ushbu strategiyani o'z o'qitish amaliyotingizga qanday tatbiq etish bo'yicha fikringiz bormi ?
.
.
Proksimal rivojlanish zonasining tarixi
Proksimal rivojlanish zonasining (ZPD) tarixiy rivojlanishi sovet psixologi Lev Vygotskiyning ishida mustahkamlangan , uning g'oyalari ta'lim nazariyasi va bolalar psixologiyasida inqilob qilgan. Vygotskiy, 20-asrning boshlarida, o'rganish va kognitiv qobiliyatni tahlil qilishga bo'lgan qiziqish ortib borayotganligi fonida ZPDni taklif qildi .
Uning nazariyasiga ko'ra, bolalar rivojlanishiga ularning madaniy konteksti va o'quv muhitidagi malakali sheriklar chuqur ta'sir qiladi.
Vygotskiyning kashshof ishi asosan Moskvadagi Psixologiya institutida olib borildi, u erda u o'rganish rivojlanishdan oldin ekanligini ta'kidladi, bu o'sha davrning hukmron qarashlaridan farqli o'laroq.
Bu nuqtai nazar bilishni rivojlantirishda ijtimoiy o'zaro ta'sirning muhimligini ta'kidladi. Vygotskiyning ta'kidlashicha, o'qituvchilar, tengdoshlar yoki ota-onalar bilan ko'proq bilimdon bo'lganlar bilan hamkorlikda muloqot qilish va muammolarni hal qilish orqali bolalar mustaqil ravishda qila olishdan ko'ra yuqori darajadagi tushunish va mahoratga erishishlari mumkin.
Vygotskiy ijodining merosi, xususan, ZPD butun dunyo bo'ylab bir qator universitetlar orqali keng tarqalgan. Olimlar uning kontseptsiyalarini kengaytirib, ijtimoiy omillarning bolalarning kognitiv rivojlanishiga qanday hissa qo'shishining nozik tomonlarini o'rganishdi.
.
.
G'arb universitetlari ko'pincha bu mavzu bo'yicha boy akademik nutqlar joyi bo'lib kelgan, Qo'shma Shtatlar va Evropadagi tadqiqotchilar Vygotskiy nazariyalarini turli xil ta'lim sharoitlarida tahlil qiladilar va qo'llaydilar.
Bola rivojlanishi nazariyalarining keng spektrining bir qismi sifatida ZPD zamonaviy ta'lim psixologiyasining asosi bo'lib qolmoqda. U turli xil o'quv strategiyalarini ilhomlantirdi, ular bolaning hozirgi imkoniyatlariga qiyinchiliklarni moslashtirish va ularni potentsial rivojlanish sohasiga cho'zish orqali o'rganishni optimallashtirishga qaratilgan.
ZPD bo'yicha tarixiy va davom etayotgan tadqiqotlar uning turli madaniy va ta'lim landshaftlarida bolalarning kognitiv va akademik o'sishini qanday samarali qo'llab-quvvatlashni tushunish vositasi sifatida ahamiyatini ta'kidlaydi.
.
.
Proksimal rivojlanish zonasi
.
|
| |