nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Iqtidorlilik - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 108/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaIqtidorlilik — bolaning o‘z tengqurlariga nisbatan aqliy rivojlanishda ancha ilgarilab ketishi.
Katamnez — davolash yakunlangandan so‘ng, kasal haqida olinadigan ma’lumotlar. Maxsus kuzatuv ostida bo‘lgan o‘quvchilarning mehnat hayoti, ta’limi to‘g‘risida davriy ma’lumot to‘plash.
Kommunikativlik — shaxslararo muloqot madaniyatiga ega bo‘lish, bolani tinglash va eshitish qobiliyati, muomalaga kirisha olish va aloqa o‘rnatish, axborot to‘plash, turli ijtimoiy munosabatlar o‘rnatish va rivojlantirish, bolaning verbal va noverbal xulq-atvorini kuzatish.
Kompensasiya — buzilgan funksiyalar o‘rnini to‘ldirish, rivojlantirish.
Konkretlik — umumiy fikrlardan voz kechib, savollarga aniq javob berish qobiliyati.
Korreksion tarbiya — jamiyatdagi hayotga ko‘nikish uchun sharoitlar yaratish, ba’zi toifa odamlarni rivojlanish nuqsonlarini yengib o‘tish yoki bartaraf etish.
Madaniyat jamiyat, ijodiy kurslar va inson qobiliyatlarining tarixan rivojlanish darajasi bo‘lib, insonlar hayoti va faoliyatini tashkil qilish shakllari, shuningdek, ular tomonidan yaratilayotgan moddiy va ma’naviy qadriyatlarda o‘z ifodasini topadi.
Madaniyatlilik — bola tarbiyasi va ijtimoiylashuvi jarayoni shu jamiyat va millatning ma’naviy qadriyatlari asosida qurilishi.
“Men” konsepsiyasi — insonning o‘zi haqidagi tasavvurlari tizimi.
Mikrososium — tarkibida oila, qo‘shnilar, tengdoshlar guruhlari hamda turli ijtimoiy, davlat, diniy, xususiy va tarbiyaviy tashkilotlari mavjud, muayyan hududda faoliyat yurituvchi jamiyat.
Nazoratsizlik — bolalarni, ularning xulq-atvorini, bo‘sh vaqtlarini qanday o‘tkazishlarini nazorat qilmaslik, ularning tarbiyasi haqida qayg‘urmaslik.
Oila — insonlar kundalik hayotining asosiy qismi jinsiy munosabatlar, bolani dunyoga keltirish, bolalarning ijtimoiylashuvi kabi holatlar sodir bo‘ladigan ijtimoiy institut.
Ontogenez — hayvon yoki o‘simlik olamining yaralishidan boshlab hayotining oxirigacha individual rivojlanishi. Ontogenez organizmni tashqi muhitning aniq bir sharoitlarda rivojlanishi hisoblanadi. Ontogenezda ham organizm birin - ketin rivojlanish bosqichlaridan o‘tadi. Inson ontogenezi ikki bosqichdan iborat: prenatal va postnatal.
|
| |
Deviant xulq atvor - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 107/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaDeviant xulq atvor - ijtimoiy yoki axloqiy me’yorlarga mos kelmaydigan xulq-atvor.
Delinkventlik (ing. “gunohkorlik”) - o‘rnatilgan me’yorlarni buzuvchi va huquqbuzarlikka olib keluvchi xulq- atvor.
Dinamik steriotip - bosh miya faoliyatining fiziologik shakli bo‘lib, inson xatti-harakatining shartli reflektor tartibida namoyon bo‘ladi. Ularga insonning odatlari, oddiy mehnat ko‘nikmalari kiradi.
Degradasiya – (fransuzcha degradation) – doimiy yomonlashish, og‘irlashish, tushkunlik, harakatning orqaga ketishi.
Yetim bolalar — 18 yoshgacha bo‘lgan, turli sabablar bilan ota-onasining biri yoki ikkisi ham yo‘q bolalar.
Yetimlik — jamiyatda ota-onasidan judo bo‘lgan bolalarning borligi bilan izohlanadigan ijtimoiy hodisa.
Jamoa — ijtimoiy munosabatlar va yagona ijtimoiy faoliyat asosida birlashgan guruh.
Jinoyat — delinkvent xulq-atvor turi bo‘lib, shaxsga hamda qonun bilan qo‘riqlanadigan ob’yektlarga tajovuz qiluvchi ijtimoiy xavfli xatti-harakat.
Jinoiy xulh-atvor — jinoiy javobgarlikka tortish yoshiga yetganda jinoiy ish qo‘zg‘atishga asos bo‘luvchi g‘ayri huquqiy harakatlar.
Ijtimoiylashuv — insonning butun hayoti mobaynida o‘z- o‘zini o‘zgartirish va rivojlantirishning boshqariladigan va maqsadga yo‘naltirilgan jarayoni.
Ijtimoiy tarbiya — bolaning muvafaqqiyatli ijtimoiy- lashuviga yordam beradigan hamda unda ijtimoiy zarur sifatlarni shakllantirishga qaratish maqsadida amalga oshiriladigan jarayon.
Insoniylik — bolani shaxs sifatida qadrlaydigan, uning g‘ururi va erkinligini himoyalash bilan tavsiflanadigan, inson manfaatini ijtimoiy institutlar “baholashning asosiy me’yori“ deb hisoblaydigan qarashlar tizimi.
Infantilizm organizmning ruhiy rivojlanishidagi to‘xtab qolish bo‘lib, bolalik davridagi rivojlanish bosqichi jihatlarini saqlab qolish bilan tavsiflanadi.
Inqiroz — shaxs rivojlanishining diskret vaziyatida uning maqsadga qaratilgan hayotiy faoliyatining to‘xtab qolishi. Surunkali inqiroz ijtimoiy dezadaptasiya, o‘z joniga qasd qilish, asab-ruhiy va psixologik kasalliklarga olib kelishi mumkin.
Ishontirish — mantiq, isbot-dalilga asoslangan aqliy emosional ta’sir. Uning mohiyati inson ongiga ta’sir qilishga qaratilgan. Demak, ishontirishning muvafaqqiyatli bo‘lishi ong qonunlariga mos kelishiga bog‘liq. Ishontiruvchi so‘zlar tushunarli bo‘lishi kerak. Ishontirish bolaning individual tajribasiga asoslanishi lozim.
Ichki ishonch — axborotni tanqidsiz qabul qilish va unga muvofiq kayfiyat, xulq-atvorni o‘zlashtirishga qaratilgan ta’sir. Ishontiriishing samaradorligi ishontiruvchi shaxsning kuchi va boshqa shaxsning ishonuvchanligi, shuningdek, ular o‘rtasidagi munosabatlarga bog‘liq.
|
| |
Bolaning ijtimoiy adaptasiyasi

|
Bolaning ijtimoiy adaptasiyasi
|
bet | 106/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaBolaning ijtimoiy adaptasiyasi-bolaning ijtimoiy muhit sharoitlariga faol ko‘nikishi va ijtimoiy muhit bilan o‘zaro munosabatlarining turi.
Bolaning ijtimoiy dezadaptasiyasi - bolaning ijtimoiy muhit sharoitlariga muvaffaqiyatli ko‘nikishiga to‘sqinlik qiluvchi, unda ijtimoiy ahamiyatga ega xislatlarni yo‘qotilishi.
Bolalikni ijtimoiy himoyalash - qonunchilik va bola huquqlari to‘g‘risidagi xalqaro konvensiyada mustahkamlangan, voyaga yetmaganlar huquqlarining kafolatini ta’minlashga qaratilgan chora-tadbirlar. Bular bolalarning optimal biologik va ijtimoiy rivojlanishini, ijtimoiy-iqtisodiy sharoitlarga ko‘nikishini ta’minlab beruvchi huquqiy, iqtisodiy, tibbiy va psixologik-pedagogik choralar majmuasidir.
Bolalarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish - ijtimoiy himoyaning shakllaridan biri bo‘lib, kam ta’minlangan oilalar farzandlarining hayotiy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan ijtimoiy chora-tadbirlar majmuasi. Ijtimoiy pedagog bolalarga turli yordam ko‘rsatadi, biroq ularning ichida ustuvor yordam bolalikni ijtimoiy-pedagogik qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi.
Bolalikka olish - bolalikka oluvchi va bolalikka olinuvchi o‘rtasida, ota-ona va farzandlar o‘rtasida mavjud huquq hamda majburiyatlarni o‘rnatuvchi yuridik akt.
Bolalar jinoyatchiligi – balog‘atga yetmaganlarning jinoiy javobgarlikka tortilishi ko‘zda tutilgan hamma sodir etadigan noqonuniy harakatlari to‘plamidan iborat negativ ijtimoiy-huquqiy holatdir.
Vasiylik - muomalaga layoqatsiz shaxslarning shaxsiy va mulkiy huquqlarini himoya qilish.
Valeolog (lot. Vale –sog‘ bo‘l) – bolalarni sog‘lom turmush tarziga o‘rgatuvchi mutaxassis.
Guruhnnng ijtimoiy psixologik iqlimi – guruh har bir a’zosining faoliyatiga ta’sir qiluvchi munosabatlarning dinamik maydoni.
|
| |
O‘qituvchining yechimi - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 19/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaO‘qituvchining yechimi
Muloqot: 1)ikki yoki undan ortiq shaxslarning birlar-birlariga o‘zaro ta’sir etish jarayoni; 2) shaxslararo axborot almashish jarayoni; 3) o‘zaro ta’sirning yagona yo‘lini tanlash imkoniyati; 4) o‘zgalarni tushunish, idrok etish va baholash xarakteriga ega ta’sir jarayoni; 5) kishilarning o‘zaro aloqasi; 6) shaxslararo aloqani tiklash va rivojlantirish jarayoni.
Назорат учун саволлар.
Ижтимоий педагогика фани яратилишидаги зарурият, сабаблар?
Ижтимоий педагогиканинг мақсад ва вазифалари ?
Ижтимоий педагогикага олимлар таърифи, уларни моҳияти нимада?
Ижтимоий педагогика ривожининг биринчи ва иккинчи, учинчи даврига изоҳ беринг?
Ижтимоий педагогик тафаккурнинг ривожланишига антик давр файласуфларининг қўшган ҳиссалари?
Ижтимоий педагогика ва ижтимоий ишни изоҳлаб беринг?
Ижтимоий педагогика принциплари (тамойиллари) нималардан иборат?
Nazorat uchun savollar.
Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
Asosiy adabiyotlar
1. Egamberdiyeva N.M. «Ijtimoiy pedagogika» - T.: Alisher Navoiy nomidagi O‘zbekiston Milliy kutubxonasi nashriyoti, 2009 y.
2. Mavlonova R. va boshqalar “Ijtimoiy pedagogika” T.: Istiqlol, 2009 y.
3. Galoguzova M. A. Sosialьnaya pedagogika – M.: Vlados, 2000 g.
4. Istoriya sosialьnoy pedagogiki / Pod. red. M.A. Galoguzovoy – M.: Vlados, 2003 g.
5. Andreyeva G.M. “Sosialnaya psixologiya”. SP. Rech. 2002 g.
6. Berger P., Lukman T. Sosialnoye konsultirovaniye realnosti. M.: “MGU”, 1995 g.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon demokratik O‘zbekiston davlatini
birgalikda barpo etamiz. Toshkent, “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 29 b.
2. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash
yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. “O‘zbekiston” NMIU,
2017. – 47 b.
3. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan
birga quramiz. “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 485 b.
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi
“O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar
strategiyasi to‘g‘risida” gi PF-4947-sonli Farmoni. O‘zbekiston
Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017 y., 6-son, 70 modda.
5. Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat- yengilmas kuch. Toshkent, “Ma’naviyat”,
2008. – 148 b.
6. Ibragimov X. Abdullayeva Sh. Istoriya pedagogiki i obrazovaniya. – T.: Fan
va texnologiya nashriyoti, 2008. – 224 b.
7. Ziyomuhamedov B. Pedagogik mahorat asoslari. –T.: TIB-KITOB. 2009 y.
8. Atayeva N. Va boshqalar. Umumiy pedagogika.-T.: 2015 y. 799 b.
9. Ishmuhamedov R. va boshqalar. Ta’limda innovasion texnologiyalar. .-T.:
2008 y. 180 b.
10. Podlasыy.I.P. Pedagogika. Uchebnik dlya vuzov. -M.: Vlados. 2005 g. 573 st.
|
| |
Pedagogik tashxis - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 109/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaPedagogik tashxis — o‘quvchi va o‘quvchilar jamoasi shaxsiyatini ta’lim-tarbiya jarayoniga individual va differensial yondashuvni ta’minlash uchun o‘rganish.
Pedagogik texnologiya — ta’lim-tarbiyaning pedagogik samaradorligini oshiruvchi omillar tahlili orqali optimallashuvi jarayonidir. Pedagogik texnologiya bolalarni natijaviy qilib tarbiyalash, ta’lim berish va rivojlantirishga yordam beradi. Uning asosiy belgilari natijalilik, algoritm mavjudligi, iqtisod, loyihalashtirish, butunlik va boshqarish. Pedagogik texnologiyalar bir-biri bilan bog‘liq aniq ifodalangan bosqichlarga ega bo‘lib, ish samaradorligini oshirish, har qanday sharoitlarda qo‘llanilish imkonini beradi.
Pedagogik qarovsizlik — shaxs rivojlanishiga barcha omillar majmuasiningdezintegrasiya ta’siri oqibati. Ular, avvalambor to‘laqonli individual-psixologik rivojlanishni ta’minlovchi yetakchi faoliyat turlarini qoniqarsiz o‘zlashtirishda namoyon bo‘ladi.
Professional ijtimoiy pedagogik faoliyat bolalar va o‘smirlarni o‘rab turuvchi mikrojamiyatda ijtimoiy tarbiya bo‘yicha bosqichma-bosqich ish olib borish bo‘lib, bolalarning muvaffaqiyatli adaptasiyasi, individuallashuvi va integrasiyasiga qaratilgan. Uningob’yekti bola hisoblanib, predmeti bolalarning ijtimoiy tarbiyasi jarayonidir.
Rahmdillik — kimgadir yordam berishga tayyor bo‘lish yoki kimnidir hamdardlik, insonparvarlik tufayli kechirish.
Reabilitasiya — bemorning psixofizik imkoniyatlari doirasida kundalik mehnat va hayotga qaytishi. Bu, birinchidan, tibbiyot yordamida insonning jismoniy nuqsonlarini bartaraf etish, ikkinchidan, maxsus o‘quv metodlarini qo‘llash, uchinchidan esa, professional tayyorgarlik asosida erishiladi.
Referent guruh — inson uchun o‘lchov birligi hisoblangan tavsiyalar, ma’lumotlar.
Refleksiya insonning ichki ruhiy faoliyati bo‘lib, o‘z xatti- harakatlari, xislatlari, holatlarini anglab olishiga qaratilgan; insonning o‘z ma’naviy dunyosini anglab olishi.
|
| |
Talabalarga tavsiya etiladigan manbalar

|
Talabalarga tavsiya etiladigan manbalar
|
bet | 24/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaTalabalarga tavsiya etiladigan manbalar:
Pedagogik qobiliyat mohiyatini yorituvchi materiallar.
Keys tahlili
Tegishli atamalarni topa olish talabalardan ta’riflar mohiyatini diqqat bilan o‘rganib chiqishni taqozo etadi. Binobarin, keltirilgan ta’riflarda atamalarning mohiyatini yorituvchi muayyan harakat, holat va xususiyatlar mavjud. Jumladan, “o‘quv materiallarini aniq, ravshan, oson tushuntirish, o‘quvchilarda fanlarga qiziqishni uyg‘otish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantiruvchi qobiliyat” ta’rifi o‘qitish mohiyatini ifodalaydi. Pedagogik qobiliyat turlari orasida esa “o‘qitish qobiliyati” degan tur mavjud emas. Demak, ta’rifni yorituvchi atama boshqa nom bilan ataladi.
Talabalar uchun ko‘rsatmalar:
1. Keys bayoni bilan tanishib chiqing.
2. Ta’riflarni diqqat bilan o‘rganib, ularning mazmuniga e’tibor qarating.
3. Har bir ta’rifni sherigingiz, guruhdoshlar yoki jamoadoshlar bilan hamkorlikda chuqur tahlil qiling.
4. Tahlil asosida pedagogik qobiliyat turlari orasidan tegishli atamalarni ajratib olishga urinib ko‘ring.
6. Yechimlarni bayon eting.
7. Yechimni juftlikda, kichik guruhlar va jamoada muhokama qiling.
Keysni yechish jarayoni:
1. Talabalar kyeys bayoni bilan tanishib chiqadi.
2. Juftlik, kichik guruh yoki jamoda ta’riflarni diqqat bilan o‘rganib chiqqan holda talabalar ta’riflarning mazmuniga e’tiborni qaratadi.
3. Talaba har bir ta’rifni sherigi, guruhdoshlari yoki jamoadoshlari bilan hamkorlikda chuqur tahlil qiladi.
4. Talabalar tahlil asosida pedagogik qobiliyat turlari orasidan tegishli atamalarni ajratib olishga urinadi.
6. Talabalar yechimlarni bayon etadi.
7. Yechim juftlikda, kichik guruhlar va jamoada muhokama qilinadi.
O‘qituvchining yechimi
|
| |
Takrorlanuvchi jarayonlarini tashkil qilish

100
4. Takrorlanishni boshqarish - takrorlanishni davom ettirish sharti tekshiriladi,
takrorlanishning boshiga o‗tish ko‗rsatiladi.
Paskal algoritmik tilida uch xil ko‗rinishda takrorlanuvchi hisoblash jarayonini
tashkil qilish mumkin va bu jarayonlarni dasturlash uchun maxsus operatorlar
belgilangan:
- sharti avval tekshiriladigan takrorlanish jarayoni, bu maxsus WHILE operatori
orqali amalga oshiriladi;
- sharti keyin tekshiriladigan takrorlanish jarayoni, bu jarayonni maxsus
REPEAT operatori orqali amalga oshiriladi;
- parametrli takrorlanish jarayoni, bu jarayon maxsus FOR operatori yordamida
amalga oshiriladi.
- topshiriq. keys bayoni - Axmamat jumayev, surayyo sharipova

|
Axmamat jumayev, surayyo sharipova
|
bet | 23/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipova4- topshiriq. keys bayoni
Qobiliyat ijtimoiy muhitda musiqachi yoki rassom uchun bu xislat qanchalik ahamiyatli bo‘lsa, pedagogik qobiliyatga ega bo‘lish ijtimoiy pedagog uchun ham shunchalik zarur. Pedagogik qobiliyatga ega o‘qituvchining faoliyati, ta’siri bilan ta’lim-tarbiya jarayonida ko‘proq yutuqlarga erishiladi. Eng muhimi o‘qituvchining pedagogik qobiliyatga egaligi darslarning qiqziqarli, zavqli bo‘lishini ta’minlaydi.
Keys topshirig‘i
Berilgan ta’riflar asosida pedagogik qobiliyatning turlarini aniqlang.
Ta’riflar
| |
Tushunchalar
| |
O‘quv materiallarini aniq, ravshan, oson tushuntirish, o‘quvchilarda fanlarga qiziqishni uyg‘otish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantiruvchi qobiliyat
|
|
Pedagogning o‘quvchilar shaxsini tarbiyaviy jihatdan loyihalashtirishda o‘z xatti-harakatlari natijalarini oldindan ko‘ra olishni ta’minlovchi qobiliyat
|
|
O‘quvchilar bilan muloqotda bo‘lish, ularga to‘g‘ri yondashishning samarali yo‘lini topish, birgalikda maqsadga muvofiq o‘zaro pedagogik aloqa bog‘lovchi pedagogik taktning mavjudligini ifodalovchi qobiliyat
|
|
Shaxsning ichki dunyosiga kira bilish, psixologik kuzatuvchanlik, o‘quvchining vaqtinchalik psixik holatlari bilan bog‘liq nozik jihatlarini tushuna olish qobiliyati
|
|
|
| |
Quritish jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish

32. Quritish jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat. Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
33. Rektifikatsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat. Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
34. Reaktorlardagi reaksiya jarayonlarini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat. Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
2.4. “Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish” fani bo„yicha amaliy mashg„ulotining kalendar rejasi T/r Amaliy mashg‘ulotlar mavzulari Soat VII-semestr 1.
Boshqarish obyektlarini analiz qilish. O„tkinchi jarayon grafigidan
uzatish funksiyasini aniqlashning usullari.
4 soat
2.
O„tkinchi jarayon grafigidan uzatish funksiyasini aniklash usullari.
2 soat
3.
Boshqarish obyektlari uchun rostlagichlarini tanlash va sozlash.
2 soat
4.
Nomogramma yordamida rostlagichlarini sozlash parametrlarini
aniqlash
4 soat
5.
Amaliy ishlarni baholash mezoni
2 soat
6.
Avtomatika tizimi uchun ekvivalent uzatish funksiyasini aniqlash
2 soat
7.
Rostlagich turini tanlash va sozlamalar parametrlarini hisoblash
2 soat
8.
Kesishgan aloqalarga ega murakkab tizimning uzatish funksiyasini aniqlash
2 soat
9.
Avtomatika tizimi turg„unligini aniqlash
2 soat
10.
Chastotali usulda rostlash jarayoni sifatini aniqlash
2 soat
11.
Nochiziqli tizim parametrlarini tahlil qilish va hisoblash
2 soat
12.
Tasodifiy kattaliklarning sonli tavsiflarini hisoblash
2 soat
13.
Kengaytirilgan AFX orqali P- va I- rostlagichli sistemalarni
sozlash parametirlarini hisoblash
2 soat
14.
Kengaytirilgan AFX orqali PI- va PD- rostlagichli sistemalarni
sozlash parametirlarini hisoblash
2 soat
15.
Kengaytirilgan AFX orqali PID- rostlagichli sistemalarni sozlash
parametirlarini hisoblash
2 soat
16.
Yopiq ABSning ACHX maksimumi kattaligiga ko„ra turg„unlik
zaxirasini baxolash orkali rostlagichlar sozlanishini hisobi
2 soat
17.
Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
tanlash.
2 soat
18.
Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
kengaytirilgan chastotaviy xarakteristika usulida hisoblash.
2 soat
19.
Bir konturli avtomatik rostlash sistemalarda rostlagichlarni
2 soat
20
so„nmas tebranishlar usulida hisoblash.
20.
Raqamli rostlagichlarni hisoblash
2 soat
21.
Kombinirlashgan ARSlarda kompensatorni hisoblash
2 soat
22.
Kombinirlashgan ARSlarda asosiy rostlagichni hisoblash
2 soat
Adabiyotlar - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
26. Kechikishli obyektlarning rostlash tizimlari
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q7, Q10
27. Adaptiv va optimal boshqarish sistemalarini tadqiq etish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
28. Reaktor matematik modelini qurish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
29. Aralashtirgichli va quvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
30. Kimyoviy reaktorlar ish tartibi turg„unligi va dinamikasining tenglamalarini
aniqlash va struktur sxemalarini tuzish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
31. Absorbsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q6, Q7, Q11
|
harorat bo„yicha to„grlash orqali rostlash sistemalarini modellashtirish va

|
harorat bo„yicha to„grlash orqali rostlash sistemalarini modellashtirish vaBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)harorat bo„yicha to„grlash orqali rostlash sistemalarini modellashtirish va
tadqiq etish Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish usuli: Kompyuter, virtual
laboratoriya yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q7, Q10
4. TRACE МODЕ 6 dasturiy majmuasi yordamida haroratni rostlash
sistemalarini modellashtirish va tadqiq etish Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish
usuli: Kompyuter, virtual laboratoriya yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q2, Q3, Q7
5 . MATLAB dasturiy majmuasida quvurdagi sarfni rostlash uchun
avtomatik rostlagichlarni tadqiq qilish. Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish
usuli: Kompyuter, virtual laboratoriya yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q7, Q11
6. MATLAB dasturiy majmuasida sathni rostlash uchun avtomatik
rostlagichlarni tadqiq qilish. Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish usuli:
Kompyuter, virtual laboratoriya yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q3, Q7, Q8
7. MATLAB dasturiy majmuasida rektifikatsiya jarayonida bosimni
rostlash uchun avtomatik rostlagichlarni tadqiq qilish. Qo„llaniladigan texnik vositalar va
ishni bajarish usuli: Kompyuter, virtual laboratoriya yordamida.
Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q3, Q7, Q8
21
8. MATLAB dasturiy majmuasida issiqlik almashtirgichda haroratni
rostlash uchun avtomatik rostlagichlarni tadqiq qilish. Qo„llaniladigan texnik vositalar va
ishni bajarish usuli : Kompyuter, virtual laboratoriya yordamida.
Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q3, Q7, Q8
9. Kaskadli avtomatik rostlashning struktur sxemasini qurish va uni
|
| |
Talabalarga tavsiya etiladigan manbalar

|
Talabalarga tavsiya etiladigan manbalar
|
bet | 18/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaTalabalarga tavsiya etiladigan manbalar:
“Ijtimoiy muloqot” (“muomala madaniyati”, “pedagogik takt”, “pedagogik etika”) tushunchalarining mohiyatini yorituvchi materiallar.
Keys tahlili
O‘z mohiyatiga ko‘ra ijtimoiy hayotda muloqot ikki va undan ortiq shaxslarning o‘zaro munosabatlari, ular o‘rtasida kechadigan axborot almashinuvini ifodalaydi. Pedagogik va psixologik adabiyotlarda tushunchani ta’riflashda mualliflar aynan mana shu jihatga urg‘u berishgan.
Talabalar uchun ko‘rsatmalar:
Keys bayoni bilan tanishib chiqing.
“Ijtimoiy muloqot” tushunchasining mohiyatini yorituvchi ta’riflar, ularning mazmuniga alohida e’tibor qiling.
Muloqot jarayonida aynan qanday holatlar sodir bo‘lishini o‘z faoliyatingiz misolida ham tahlil qilib ko‘ring.
Tahlil natijalariga ko‘ra “ijtimoiy muloqot” tushunchasining mohiyatini yorituvchi ta’riflarni ajrating.
Yechimni bayon eting.
Yechimni juftlikda, kichik guruhlar va jamoada muhokama qiling.
Keysni yechish jarayoni:
Talaba individual holda, juftlikda, kichik guruhda yoki jamoada keys bayoni bilan tanishib chiqadi.
Talaba individual holda, juftlikda, kichik guruhda yoki jamoada “ijtimoiy muloqot” tushunchasining mohiyatini yorituvchi ta’riflar mazmuniga e’tiborni qaratadi.
Talaba individual holda, juftlikda, kichik guruhda yoki jamoada muloqot jarayonida aynan qanday holatlar sodir bo‘lishini o‘z faoliyati misolida tahlil qilib ko‘radi.
Talaba individual holda, juftlikda, kichik guruhda yoki jamoada tahlil natijalariga ko‘ra “muloqot” tushunchasining mohiyatini yorituvchi
ta’riflarni ajratadi.
Talaba yechimni bayon eting.
Yechim individual holda, juftlikda, kichik guruhlar yoki jamoada muhokama qilinadi.
|
| |
VIII-semestr - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)VIII-semestr
23.
Kaskadli ARSlarda yordamchi rostlagichni hisoblash
2 soat
24.
Kaskadli ARSlarda asosiy rostlagichni hisoblash
2 soat
25.
Ko„p bog„liqli ARSlarida rostlagichlarni xisoblash
Ko„p bogl‟iqli ARSlarida raqamli rostlagichlarni xisoblash
2 soat
26.
Kechikishli obyektlarning rostlash tizimlari
2 soat
27.
Adaptiv va optimal boshqarish sistemalarini tadqiq etish
2 soat
28.
Reaktor matematik modelini qurish
2 soat
29.
Aralashtirgichli va quvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash
2 soat
30.
Kimyoviy reaktorlar ish tartibi turg„unligi va dinamikasining
tenglamalarini aniqlash va struktur sxemalarini tuzish
2 soat
31
Absorbsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
2 soat
32
Quritish jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
2 soat
33
Rektifikatsiya jarayonini avtomatlashtirishda rostlagichlarni tadqiq etish
2 soat
34
Reaktorlardagi reaksiya jarayonlarini avtomatlashtirishda rostlagichlarni
tadqiq etish
2 soat
Jami:
72 soat
2.5. Laboratoriya mashg„ulotlarning tavsiya etiladigan mavzulari
1. Tipik (andozali) PD va PID regulyatorlarni dinamik xossalarini tahlil qilish
Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish usuli: Kompyuter, virtual laboratoriya
yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q3, Q7, Q8
2. Analogli rostlagichlarni sozlash naramsgrlarini hisoblash.
Qo„llaniladigan texnik vositalar va ishni bajarish usuli: Kompyuter, virtual laboratoriya
yordamida. Adabiyotlar: A1, A2, Q1, Q2, Q6, Q7
3. TRACE МODЕ 6 dasturiy majmuasi yordamida sarflar munosabatini
|
| |
Ta’riflar 
  

Tushunchalar

|
Ta’riflar
Tushunchalar
|
bet | 25/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipovaTa’riflar
|
Tushunchalar
|
O‘quv materiallarini aniq, ravshan, oson tushuntirish, o‘quvchilarda fanlarga qiziqishni uyg‘otish, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini shakllantiruvchi qobiliyat
|
Didaktik qobiliyat
|
Pedagogning o‘quvchilar shaxsini tarbiyaviy jihatdan loyihalashtirishda o‘z xatti-harakatlari natijalarini oldindan ko‘ra olishni ta’minlovchi qobiliyat
|
Pedagogik
xayol
|
O‘quvchilar bilan muloqotda bo‘lish, ularga to‘g‘ri yondashishning samarali yo‘lini topish, birgalikda maqsadga muvofiq o‘zaro pedagogik aloqa bog‘lovchi pedagogik taktning mavjudligini ifodalovchi qobiliyat
|
|
Kommunikativ qobiliyat
Shaxsning ichki dunyosiga kira bilish, psixologik kuzatuvchanlik, o‘quvchining vaqtinchalik psixik holatlari bilan bog‘liq nozik jihatlarini tushuna olish qobiliyati
|
Perseptiv qobiliyat
|
Назорат учун саволлар.
1. Ижтимоийлашув тушунчасига изоҳ беринг?
2. Ижтимоийлашув жараёнига объектив эҳтиёж нимада деб ўйлайсиз?
3. Ижтимоийлашув воситаларига нималар киради?
4. Ижтимоийлашув агентлари деб нимага айтамиз?
5. Ижтимоийлашув механизмларини изоҳлаб беринг?
6. Ижтимоийлашувга таъсир этувчи омиллар нималар киради?
7. Ижтимоий омиллар.
8. Ижтимоийлашув жараёнида муҳитнинг ўрни.
Nazorat uchun savollar.
Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
|
| |
-bob. MA`LUMOTLARNI SARALASH ALGORIMLARI

70
•
elementlar qanday darajada navlarga ajratilib bo‗lganlar;
•
navlarga ajratilayotgan elementlarning miqdorlari diapazoni va taqsimlanishi
qanday;
•
elementlarni davriy ravishda chiqarib tashlanishi va to‗ldirilishi ko‗zda
tutilganmi;
•
elementlarni parallel ravishda solishtirish mumkinmi?
Agar teng miqdorlarga ega elementning nisbiy tartibi tartibga solingandan keyin
o‗zgarmasa, saralash metodi barqaror bo‗ladi. Saralash algoritmlarini baholash uchun
odatda vaqtning navlarga ajratilayotgan elementlarning
N miqdoriga vazifaviy
bog‗liqligidan foydalaniladi. Saralashning asosiy metodlarini ko‗rib chiqamiz.
Algoritmlarni ishlab chiqishda tegishli izohlarga ega dastlabki ma`lumotlarni
bosmaga chiqarish tavsiya etiladi, bu masala yechimining ko‗rgazmaligini oshirishga
imkon.
Masala 1 - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tоshkеnt dаvlаt iqtisоdiyot universitеti

98
Begin
Read(T);
If T>30 then P:= 10*sqr(T) ;
If T<30 then P:= 15* exp(3*ln(T)) else P:=10* exp(3*ln(T)) +sqr(sin( T));
Write ('P= ', P)
End.
Tayanch iboralar
tarmoqlanuvchi hisoblash jarayonlari, shartsiz o‗tish operatori, operator belgisi,
shartli o‗tish operatori, mantiqiy ifoda, operator, tanlash operatori, operator selektori,
tanlash ro‗yxati elementi.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Tarmoqlanuvchi hisoblash jarayoniga ta'rif bering.
2. Shartsiz o‗tish operatori va uning ishlatilishini aytib bering.
3. Shartli o‗tish operatorining to‗liq ko‗rinishi qanday?
4. Shartli o‗tish operatorining qisqa ko‗rinishi qanday?
5. Tarmoqlanuvchi hisoblash jarayonida ikkitadan ko‗p
tarmoqdan iborat
bo‗lgan holni tushuntiring.
6. Tanlash operatori va uning dasturda ishlatilishi tartibini ayting.
-мавзу. Ижтимоийлашув омиллари ва воситалари

|
-мавзу. Ижтимоийлашув омиллари ва воситалари
|
bet | 21/118 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 464,23 Kb. | | #151051 |
Bog'liq Axmamat jumayev, surayyo sharipova2-мавзу. Ижтимоийлашув омиллари ва воситалари
(Семинар машғулоти ишланмаси)
Reja:
1. Ijtimoiylashuv tushunchasi va ijtimoiylashuv jarayoni.
2. Ijtimoiylashuv vositalari, agentlari, mexanizmlari.
3. Ijtimoiylashuvga ta’sir etuvchi omillar.
4. Shaxs ijtimoiylashuviga siyosiy, iqtisodiy, ekologik omillarning ta’siri.
5. Ijtimoiylashuv jarayonida muhitning o‘rni.
AMALIY MASHGʻULOT TOPSHIRIQLARI
1–topshiriq. FSMU texnologiyasi asosida berilgan vazifani bajaring.
Ijtimoiylashuv tushunchasi va ijtimoiylashuv jarayoni deganda nimani tushunasiz?
Ijtimoiy moslashuv nima?
Individuallashuv nima?
Bolaning ijtimoiy rivojlanishi qanday, o‘zaro bog‘liq bo‘lgan nechta yo‘nalishda olib boriladi?
“FSMU” texnologiyasi
Texnologiyaning maqsadi: Mazkur texnologiya o‘quvchilardagi umumiy fikrlardan xususiy xulosalar chiqarish, taqqoslash, qiyoslash orqali axborotni o‘zlashtirish, xulosalash, shuningdek, mustaqil ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.
Texnologiyani amalga oshirish tartibi:
O‘quvchi yoki talabalarga mavzuga oid bo‘lgan yakuniy xulosa yoki g‘oya taklif etiladi;
Har bir o‘quvchi yoki talabaga FSMU texnologiyasining bosqichlari yozilgan qog‘ozlar tarqatiladi:
(F) – Fikringizni bayon eting.
(S) – Fikringiz bayoniga biron sabab ko‘rsating.
(M) – Ko‘rsatilgan sababni tushuntiruvchi misol keltiring.
(U) – Fikringizni umumlashtiring.
2–topshiriq. “Qor bo‘ron” metodi orqali mavzuning mohiyatini ochib bering?
Metod asosida ishlash qoidalari
Ikkiga ajratilgan guruh talabalari bir muammo yuzasidan eng ko‘p to‘g‘ri javoblar topish maqsadida birgalikda muhokama yuritishadi. Har bir to‘g‘ri javob yumoloqlangan qor ko‘rinishida o‘sha guruh hisobiga yozib qo‘yiladi; to‘plangan umumiy ballar miqdori asosida guruhlar baholanadi.
Muammo bitta guruhda yoki ikki kichik guruhlarda muhokama qilinadi. Bunda topshiriqlar har xil yoki butun guruhga bitta bo‘lishi mumkin. Guruhlar qo‘yilgan muammoni ma’lum muddat muhokama etib, natijani boshqalarga ma’lum qilishadi. Muammo yechimining eng yaxshi varianti tanlab olinadi.
|
| |
Robast boshqarish sistemalari

|
Robast boshqarish sistemalariBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)Robast boshqarish sistemalari. Robast boshqarish sistemalarining asosiy
prinsiplari. Robast boshqarish sistemalarining usullari.
2 soat
27.
Optimal boshqarish asoslari. Optimal boshqarish asosiy prinsiplari,
tushunchalari va tavsiflari. Optimallikka erishish turlari va usullari. Optimallik
mezonlari. ABS optimal boshqarish usullari va algoritmlari
2 soat
28.
Rostlagichlarini optimal sozlash usullari: Kengaytirilgan
chastotaviy xarakteristika usuli, formula (jadval) usuli, nomogramma usuli,
so„nmas tebranishlar usuli.
2 soat
29.
Adaptiv boshqarish asoslari. Dinamik obyektlarni adaptiv boshqarish tizimini
sintez qilish masalasi va algoritimi.
2 soat
30.
Adaptiv boshqarish tizimlarini boshqarish usullari va algoritmlari.
Adaptiv rostlagichlarni moslashuvchan parametrlarini baxolash algoritmi.
2 soat
VIII-semestr
31.
Kimyoviy reaktorlardagi jarayonlarni rostlash. Reaktorlarning strukturaviy
sxemasi. Reaktorning matematik modelini qurish. Kimyoviy reaktorlar ish
tartibi turg„unligi va dinamikasining o„ziga xosliklari. Aralashtirgichli va
kuvurli reaktorlardagi jarayonlarni rostlash
2 soat
32.
Issiqlik jarayonlarini rostlash. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlarni
rostlash. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlari rostlash obyekti sifatida
taxdili. Aralashtirish issiqlik almashtirgichlarining prinsipial va struktura
sxemalari. Aralashtirish issikdik almashtirgichlari jarayonlarini rostlash
variantlari
2 soat
33.
Qobiq quvurli issiqlik almashtirgichlar jarayonlarini rostlash. Qobiq
quvurli issiqlik almashtirgichlar rostlash obyekti sifatida. Bug„- suyuqlik
issiqpik almashtirgichlarning prinsipial va struktura sxemalari. Bug-suyuqlik
issiqlik almashtirgichlarni rostlash variantlari.
2 soat
34.
|
| |
Redutsirlashgan kuzatish qurilmalari

16
2.3. Amaliy mashg„ulotlarning tavsiya etiladigan mavzulari
1. Boshqarish obyektlarini analiz qilish. O„tkinchi jarayon grafigidan
uzatish funksiyasini aniqlashning usullari.
Qo„llaniladigan ta‟lim
texnologiyalari: muammoli ta’lim. Blits-so‘rov, munozara, BBB, Insert.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7
2. O„tkinchi jarayon grafigidan uzatish funksiyasini aniqlash usullari.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari
: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, bahs- munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q2, Q3, Q4, Q6,
3.Boshqarish obyektlari uchun rostlagichlarini tanlash va sozlash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Bahs-munozara,
o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7
4. Nomogramma yordamida rostlagichlarini sozlash parametrlarini
aniklash.
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
5. Amaliy ishlarni baholash mezoni
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
6. Avtomatika tizimi uchun ekvivalent uzatish funksiyasini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari:
dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

|
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлигиBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
7. Rostlagich turini tanlash va sozlamalar parametrlarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
8. Kesishgan aloqalarga ega murakkab tizimning uzatish funksiyasini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
9. Avtomatika tizimi turg„unligini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
10. Chastotali usulda rostlash jarayoni sifatini aniqlash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
11. Nochiziqli tizim parametrlarini tahlil qilish va hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
17
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
12. Tasodifiy kattaliklarning sonli tavsiflarini hisoblash
Qo„llaniladigan ta‟lim texnologiyalari: dialogik yondoshuv, muammoli ta’lim. Kichik guruhlarda
ishlash, Bahs-munozara, o‘z-o‘zini nazorat.
Adabiyotlar: A1, A2, Q3, Q4, Q6, Q7, Q11
13. Kengaytirilgan AFX orqali P- va I- rostlagichli sistemalarni
|
| |
Sarfni rostlash - Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги

Bosimni rostlash
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги
Download
0,69 Mb.
Pdf ko'rish
bet
20/40
Sana
01.02.2024
Hajmi
0,69 Mb.
#150053
1
...
16
17
18
19
20
21
22
23
...
40
Bog'liq
Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur)
Bu sahifa navigatsiya:
Bosimni rostlash
Sarfni rostlash
Sarfni rostlashning prinsipial va struktura sxemalari. Sarfni
rostlash konunini tanlash. Sarfni rostlashda sarfni o„zgartirish turlari. Sarfni
markazdan kochma va porshenli nasoslardan so„ng rostlash.
Sochiluvchan
moddalar sarfini rostlash. Sarflar munosabatini
rostlash
2 soat
19.
Sathni rostlash
Sath o„zgarishi tenglamasi. Sathni pozitsion rostlash.
Sathni
uzluksiz rostlash. Sathni rostlash qonunini tanlash.
Moddaning fazaviy
o„zgarishlari bo„lmagan xolda satxni rostlash usullari. Moddaning fazaviy
o„zgarishlari bo„lgan xolda satxni rostlash usullari. Qaynash qatlami sathini
rostlash.
2 soat
20.
Bosimni rostlash
Bosim o„zgarishi tenglamasi. Bosimni rostlash qonunini
tanlash. Rostlovchi ta‟sir sifatida obyektdan
chikuvchi gaz sarfi va par
kondensati sarfi tanlangan xolatlar uchun rostlash sxemalari. Uskunadagi
bosimlar
farqi ABSlari.
2 soat
21.
Haroratni
rostlash
Haroratni rostlash sistemalarining o„ziga xosliklari.
Haroratni o„lchash birlamchi asboblarining inersionligini kamaytirishning
asosiy
yo„nalishlari.
2 soat
22.
pH miqdorini rostlash. Modda
sifati va tarkibini rostlash
pH miqdorini
rostlashning o„ziga xosliklari.
pH miqdorining reagent
sarfiga bog„likligi. pH
miqdorini pozitsion rostlash. pH miqdorini uzluksiz
rostlash. Maxsulot sifatini
bilvosita parametr orkali rostlash. Maxsulot sifati
parametri ABSning blok
sxemasi.
2 soat
23.
Invariant boshqarish sistemalari.
Invariant boshqarish sistemalarining
asosiy prinsiplari.
2 soat
24.
Ko„p konturli (murakkab strukturali) ARSlari.
Ko„p konturli avtomatik rostlash sistemalarni qo„llanilish holatlari. Ko„p
konturli avtomatik rostlash sistemalarini hisoblash usullari. Ko„p o„lchamli
boshqarish obyektlari. Sof kechikishli obyektlarni rostlash.
2 soat
25.
Kombinatsiyalashgan va kaskadli avtomatik rostlash sistemalari.
2 soat
14
Kombinatsiyalashgan ARS. Kaskadpi ARS. Oralik nuktadan qo„shimcha
impulsli ARSlar. O„zaro bog„lik
rostlash sistemalari
26.
Download
0,69 Mb.
1
...
16
17
18
19
20
21
22
23
...
40
Download
0,69 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ўзбекистон алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги
Download
0,69 Mb.
Pdf ko'rish
soat 
12. 
Avtomatik rostlagichlar tuzilishi va sinflanishi

13
klassifikatsiyasi, rostlash konunlari bo„yicha turlari.
13.
Uzluksiz rostlagichlarning tipik algoritmlari. Chiziqli
va nochiziq rostlash
qonunlari. Proporsional (P), proporsional-integral (PI),
proporsional-integral-
differensial (PID) rostlash qonunlari va rostlagichlar.
2 soat
14.
Rostlash algoritmini tanlashninig soddalashtirilgan uslubi (metodika).
Rostlagichlarining optimal sozlash parametrlarini xisoblashning (tablitsa)
formaula usuli. Rostlagichlarni kengaytirilgan chastotaviy xarakteristika
usulida
sozlash. Rostlagichlarni sozlashning so„nmas tebranishlar usuli.
2 soat
15.
Postlagichlarni parametrlarini rostlashning muxandislik usullari.
Obektning o„z-o„zidan tug„rilanish xossasi. Statik, astatik va noturg„un obektlar.
Bir konturli avtomatik rostlash sistemalari
parametrlarini sozlanishini
hisoblash. Rostlagichlarini o„zicha muvozanatlashuvchan va o„zicha
muvozanatlashmaydigan obyektlar uchun tanlash va sozlash usullari.
2 soat
16.
Releli rostlagichli ARSlarni tadqik qilish. Rostlashning rele prinsipi. Vakt
relelari asosidagi rostlagichlar. Dasturlanadigan releli rostlagichlar.
Releli
rostlagichlar yordamida avtomatik rostlash sistemalarini tahlil qilish.
2 soat
17.
Raqamli rostlagichlarni sozlash. Raqamli rostlash
sistemalarining dinamik
xarakteristikalari. Raqamli rostlash sistemalarining strukturaviy sxemalari.
Tipik rostlash qonunlarining diskret analoglari.
Raqamli rostlagichlarning
optimal sozlash parametrlarini xisoblash. Holat fazosi usulida ko„p o„lchamli
diskret rostlagichlarini sintez qilish. Raqamli rostlagichlarning
boshqarish
algoritmlarini sintez qilish Diskret PID rostlagichni parametrik sintezi.
Diskret
signallar bilan
ishlash.
2 soat
18.
Boshqarish obyektlarini analiz qilish. Dinamik va statik xarakteristikalarini

|
Boshqarish obyektlarini analiz qilish. Dinamik va statik xarakteristikalariniBog'liq Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish(Ishchi dastur) Boshqarish obyektlarini analiz qilish. Dinamik va statik xarakteristikalarini
aniqlash. Differensial tenglamasi, uzatish funksiyasi, Laplas almatirishi, vakt
xarakteristikasi, chastotaviy xarakteristikalari, o„zicha muvozanatlashuvchanlik,
kechikuvchanlik.
2 soat
6.
Boshqarish
obyektlarining
vaqt
xarakteristikalarini
olish
va
approksimatsiyalash. Rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. O„tish
xarakteristikalarini olish usullari. O„z-o„zini to„g„irlovchi bir sig„imli rostlash
obyektlarining o„tish xarakteristikasi. O„z-o„zini to„g„irlamaydigan
bir sig„imli rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikasi. Ko„p sig„imli
rostlash obyektlarining o„tish xarakteristikalari. Rostlash obyektining impuls
xarakteristikalari.
2 soat
7.
ARSlarni matematik modellashtirish usullari ARSlarning differensial
tenglamasini tuzush usullari. Statik xarakteristikalarni chiziklantirish. Releli
elementlarning statik
xarakteristikalari.
2 soat
8.
Rostlash sistemalarining turg„unligi Turg„un rostlash sistemalari tushunchasi.
Turg„un bo„lmagan rostlash sistemalari tushunchasi. Turg„unlik
chegarasidasgi rostlash sistemalari tushunchasi.
2 soat
9.
Turgunlikning algebraik mezonlari Turg„unlikning asosiy shartlari.
Rausning turg„unlik mezoni. Gurvits mezoni.
2 soat
10.
Turg„unlikning chastotali mezonlari Turg„unlikning Mixaylov chastotali
mezoni. Turg„unlikning Naykvist chastotali mezoni. Sistema turg„unligining
ko„rsatgichlari.
11.
Rostlashning asosiy sifat ko„rsatkichlari. To„g„ridan-to„g„ri, ildizli,
chastotaviy va integral sifat ko„rsatkichlari. Tipik optimal jarayonlar. Sifatni
baxolash usullari. Rostlash sifatining
ko„rsatgichlari. Rostlash sifatining integral mezoni.
|
| |
MUHOKAMA VA NATIJALAR - Talabalarning mediamadaniyatini rivojlantirish dolzarb pedagogik muammo sifatida

|
Talabalarning mediamadaniyatini rivojlantirish dolzarb pedagogik muammo sifatidaBog'liq talabalarning-mediamadaniyatini-rivojlantirish-dolzarb-pedagogik-muammo-sifatida
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarning tez taraqqiy etishi natijasida
“media” atamasi paydo bo„ldi. “Media” atamasi lotin tilidan (media, medium
so‘zidan) olinib, qo„llanma, vositachi ma‟nolarini anglatadi[1, 60].
Media – bu jamiyatda to„g„ri va aylanma kommunikativ aloqa tizimi bo„lib,
insonlar bilan vaqtincha o„zaro aloqadorlikni yuzaga keltiruvchi va ularni
qiziqtiruvchi, chalg„ituvchi makondir.
“Media” atamasi – XX asrda dastlab ommaviy madaniyatni shakllantiruvchi
vositalarga nisbatan qo„llangan [4, 223].
Yevropa Ittifoqi hujjatlarida ta‟riflanishicha, mediata‟lim – (media education)
olingan axborot asosida o„z fikrini bildirishga qodir bo„lgan mas‟uliyatli fuqarolarni
tarbiyalash maqsadida mediaga tanqidiy va o„ylab munosabatda bo„lish sifatida
tushunish kerak bo„lgan mediakompetentlikni rivojlantirishga qaratilgan ta‟lim. Bu
fuqarolarga zarur axborotlardan foydalanish, uni tahlil qilish, ular bilan bog„liq
iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy manfaatlarni identifikatsiya qilish.
Mediamadaniyat – turli media asarlarni tahlil qilish, baholash, yaratish uchun
zarur bo„ladigan bilim, ko„nikma va malakalar yig„indisi[2, 15].
Mediamadaniyat - shaxs madaniyati uchun zarur qism bo„lib, ommaviy media
turlari, ular orqali tarqatilayotgan axborotlar bilan tanishish, ularni tanlash, saralash,
tahlil qilish va baholash asosida tegishli sohalar bo„yicha nazariy bilim, amaliy
ko„nikma, malakalarni o„zlashtirish, puxta egallash, ushbu bilimlarni kasbiy,
kundalik, madaniy, ma‟naviy va ma‟rifiy (amaliy) faoliyatda mahorat bilan qo„llay
olish qobiliyatlarining yig„indisi.
Mohiyatiga ko„ra shaxs tomonidan mediamadaniyatning o„zlashtirilishi
stixiyali jarayon bo„lmay, bir necha bosqichda evolyusion
rivojlanishga asoslanadi. Shaxsda mediamadaniyatni shakllanish
jarayonining
umumiy
mohiyati:
mediasavodxonlik,
|
| |
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODOLOGIYA

Academic Research in Educational Sciences
Volume 3 | Issue 6 | 2022
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
1069
June, 2022
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
rivojlantirish
borasida
xorijiy
mamlakatlarida
S.Blumeke,
D.Buckingham,
U.Carlsson, K.Domaille, A.Silverblatt, Mc.Mahon, W.Potter, C.Worsnop
kabilar
olimlar tadqiqot ishlarini olib borgan.
Pedagoglarning kasbiy tayyorgarligi hamda kompetentligi muammosi R.
Isyanov, N.Muslimov va boshqa bir qancha olimlar tomonidan o‟rganilgan. Ta‟limda
zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan
foydalanish muammolari
U.Yuldashev, A.Abduqodirov, U.Begimqulov, F.Zakirova, M.Mamarajabov,
N.Taylakov, S.Tursunov, A.Eminov va boshqa bir qancha olimlar tomonidan tadqiq
etilgan.
Academic Research in Educational Sciences

|
Academic Research in Educational SciencesBog'liq talabalarning-mediamadaniyatini-rivojlantirish-dolzarb-pedagogik-muammo-sifatidaAcademic Research in Educational Sciences
Volume 3 | Issue 6 | 2022
ISSN: 2181-1385
Cite-Factor: 0,89 | SIS: 1,12 | SJIF: 5,7 | UIF: 6,1
1068
June, 2022
https://t.me/ares_uz Multidisciplinary Scientific Journal
Mediamadaniyat pedagogikada umumiy tarzda shaxsning turli ko‟rinish,
janr va shakllardagi mediamatnni tanlash, foydalanish, tanqidiy tahlil qilish,
baholash, yaratish va uzatish, sotsiumda mediafaoliyatining murakkab jarayonlarini
tahlil qilishga tayyorlikda namoyon bo‟ladigan integrativ sifati tarzida qaraladi.
Shuning
uchun
pedagogika
oliy
ta‟lim
muassasalari
talabalarining
mediamadaniyatini rivojlantirish masalasi fan va amaliyot oldida turgan dolzarb
masalalardan biri hisoblanadi. Bunda zamonaviy ilmiy-texnik taraqqiyot talablariga
mos holda pedagogik oliy taьlim muassasalari talabalarining mediamadaniyatini
oshirish borasidagi bilimlarini takomillashtirish orqali mediakompetentlikni
rivojlantirish texnologiyasini yaratish pedagogik yo‟nalishdagi tadqiqotlar orasida
alohida ahamiyat kasb etadi.
Respublikamizda ta‟lim tizimi tubdan isloh qilinib, uzluksiz ta‟lim, jumladan,
oliy va o‟rta maxsus ta‟lim tizimida katta o‟zgarishlar amalga oshirildi. Xususan,
olib borilgan islohotlar bugun o‟z samarasini bermoqda. Mazkur jarayonlarni
amalga oshirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari muhitidan samarali
foydalanib, milliy kadrlarni tayyorlash, yosh avlodni barkamol va yetuk etib voyaga
yetkazish o‟qituvchi-pedagoglarning asosiy vazifalari sirasiga kiradi. “O‟zbekiston
Respublikasini yanada rivojlantirish bo‟yicha Harakatlar strategiyasi” da sifatli
ta‟lim xizmatlari imkoniyatlarini oshirish, mehnat bozorining zamonaviy
ehtiyojlariga mos yuqori malakali kadrlar tayyorlash kabi yo‟nalishlar belgilanib,
bu borada pedagogika oliy ta‟lim muassasalari talabalarining mediamadaniyatini
rivojlantirish samaradorligiga erishish katta ahamiyat kasb etadi.
|
| |