nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
DAROMAD BO‘YICHA TALAB ELASTIKLIGI

|
DAROMAD BO‘YICHA TALAB ELASTIKLIGI
|
bet | 166/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)DAROMAD BO‘YICHA TALAB ELASTIKLIGI — teng sharoitlardagi tovarga bo‘lgan talab miqdori foizdagi o‘zgarishning iste’molchilar daromadlarining berilgan foiz o‘zgarishga nisbati.
DAROMAD DARAJASI YUQORI MAMLAKAT (rivojlangan mamlakat) - 1995 yilda aholi jon boshiga yillik yalpi milliy mahsulot (YMM) miqdori 9386 dollarga teng yoki undan ko‘p bo‘lgan mamlakat. Daromad darajasi yuqori mamlakatlarning ko‘pchiligi rivojlangan sanoat tarmog‘iga ega. Hozirgi vaqtda aholisi 1 milliondan ortiq bo‘lgan davlatlarning 26 tasi daromad darajasi yuqori mamlakatlar qatoriga kiradi. Bu davlatlardagi aholining umumiy soni 0,9 milliard yoki Yer shari aholisining 1/6 qismidan kamroq. Bu davlatlar Iqtisodiy Hamkorlik va Rivojlanish Tashkiloti a’zolari hisoblanadi.
DAROMAD DARAJASI O‘RTACHA MAMLAKAT - 1995 yilda aholi jon boshiga yillik yalpi milliy mahsulot (YMM) miqdori 765 dollardan 9386 dollargacha bo‘lgan mamlakat. Bu mamlakatlarda yashash darajasi daromad darajasi past mamlakatlardagiga nisbatan yuqori va odamlar aksariyat tovarlar va xizmatlardan foydalanishlari mumkin, ammo bir vaqtning o‘zida ko‘pgina odamlar o‘zlarining asosiy ehtiyojlarini qondira olmaydilar. Hozirgi vaqtda aholisi 1 milliondan ortiq bo‘lgan davlatlarning 67 tasi daromad darajasi o‘rtacha mamlakatlar qatoriga kiradi. Bu davlatlardagi umumiy aholi 1,5 milliarddan ortiqdir.
DAROMAD SAMARASI — 1) daromadning xarid qobiliyatiga ta’siri; 2) narx pasayganda iste’molchi pul daromadlarining sotib olish layoqatining ortishidir; 3) D.s. taqdim etilgan talab miqdori. O‘zgarish hissasining boshqa ne’matlarni kam qiymatli ne’matlar bilan almashtirish natijasida hosil bo‘lgan arzonlashgan tovarga nisbati; 4) taklifning talabdan ortishi natijasida narxlarning pasayishi tufayli xaridor puli sotib olish qobiliyatining o‘sishi.
DAROMAD SOLIG‘I – 1) fuqarolarni bir yil davomidagi yalpi daromadidan olinadigan majburiy to‘lov (soliq); 2) uning faoliyati natijasi yoki mulkdan foydalanishdan olingan jismoniy yoki yuridik shaxs daromadidan undiriladigan soliq turi. D.s. aholidan olinadigan bevosita asosiy soliq turi hisoblanadi va soliq olishning o‘sib boruvchi stavkasi asosida progressiv tizim bo‘yicha undiriladi.
|
| |
tasvirlang - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

378
-Mehnat va moddiy resurslar
-Er-syv va mehnat resyrslari
-Er-syv va moliyaviy resurslar
2.Resurslarning cheklanganligi deganda nimani tushunasiz?
- Resurskarning o`lchab ishlatilishi
- Resurslarni be hisob ekanligi
- Resurslardan cheksiz darajada foydalanib bo`lmasligi
- Resurslar miqdorini o`lchash mumkinligi
- Resurslardan samsrsli foydalanish ekanligi
3.Yerdan foydalanishni samaradorlik ko’rsatkichlarini ko’rsating:
- 1 xodim hisobiga
olingan yalpi mahsulot, so’m, bir ga shartli
haydaladigan yer hisobiga
yetishtirilgan yalpi mahsulot, so’m
- 1 so’mlik asosiy vositalar hisobiga yetishtirilgan yalpi mahsulot, bir ga shartli haydaladigan yer
hisobiga yetishtirilgan yalpi mahsulot, so’m
- 1 ga haydaladigan q/x
ga yapoqli yerlar, ekin maydonlari hisobiga yetishtirilgan don, paxta,
sabzavot, sut, go’sht, yalpi mahsulot va boshkalar
- 1 ga ekin maydoniga to’g’ri keladigan harajatlar qiymati, yalpi daromad, sof daromad
- 1 ishlovchi hisobiga, bir so’mlik i/ch vositalariga, bir ga haydaladigan yerlar hisobiga olingan
yalpi mahsulot va boshqalar
4. Yerlardan samarali foydalanishning asosiy omillarini ko’rsating?
-yerga bo’lgan mulkchilik shakli: ilmiya soslangan almashlab ekish
sistemalarini joriy etish
tuproqqa ishlov berishning progressiv usullarini qo’llash: yerlarni kimyolashtirish:
yerlarni
meliorasiyalashtirish;
-tomorqa uchun tuproq yerlarni ajratish: yerlarning namini qochirish
uchun spool drenajlardan
foydalanish: o’simliklarni zararkunandalardan himoya etishning biologic usullarini qo’llash: yangi
yerlarni o’zlashtirish;
-sun’iy pichanzor va yaylovlarni barpo etish: ekin maydonlarini kengaytirish:
ekinmaydonlariningrasionalstrukturasinijoriyetish;
-tabiiy yaylovlarni haydaladigan yerlarga aylantirish: tomorqa uchun ajratilgan yerlar maydonini
qisqartirish: yerlarni kimyolashtirish: mineral o’g’itlardan keng foydalanish;
-to’g’ri javob yo’q.
Xorijiy adabiyotlar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

235
1.
Debertin, Dr David L: Agricultural production Economics. Second edition 2012, CreateSpace.
Qo’shimcha adabiyotlar
1.
I.A.Karimov Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi, O'zbekiston sharoitida uni bartaraf etishning
yo'llari va choralari-T.: O'zbekiston, 2009.
2.
Karimov I.A. Mamlakatimiz taraqqiyotining qonuniy asoslarini mustahkamlash faoliyatimiz
mezoni bo'lishi darkor. Xalq so'zi, 2006 yil 25 fevral.
3.
Karimov I.A. Erishilgan
yutuqlarni mustahkamlab, yangi marralar sari izchil harakat
qilishimiz lozim. Xalq so'zi, 2006 yil 11 fevral.
4.
Karimov I.A. Bizning bosh maqsadimiz – jamiyatni demokratlashtirish
va yangilash,
mamlakatni modernizatsiya va isloh etishdir. -T.: O'zbekiston, 2005, - 92 b.
5.
O'zbekiston Respublikasining «Korxonalar to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekiston
yangi
qonunlari» ? 2 T.: «Adolat» 1991 y.
6.
O'zbekiston Respublikasining «Mulkchilik to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekiston
7.
Respublikasi qonun va farmonlar» 1992 yil 29 bet.
8.
O'zbekiston Respublikasining «Ijara to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekistonning yangi
qonunlari» ? ; T.; «Adolat» 1993 yil.
9.
O'zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekiston yangi
qonunlari» ? 2 T.: «Adolat» 1991 y.
10.
O'zbekiston Respublikasining «Dehqon xo'jaligi to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekiston yangi
qonunlari» ? 6. T.: «Adolat» 1998 yil 229 bet
11.
O'zbekiston Respublikasining «Davlat tasarrufidan chiqarish
va xususiylashtirish
to'grisida»gi qonuni. «O'zbekiston yangi qonunlari» T.: «Adorlat» 1993 yil 6-son.
12.
O'zbekiston Respublikasining «Aholini ish bilan ta'minlash to'g'risida»gi qonuni. Sovet
O'zbekistoni 19-son, 26 yanvar 1991 yil.
13.
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni «Iqtisodiy
isloxotlarni yanada
chuqurlashtirish, xususiy mulk manfaatlarini himoya qilish va tadbirkorlikni rivojlantirish
chora-tadbirlari to'g'risida» 1994 yil 21 yanvar ? 3 745. O'zbekiston Respublikasi «Farmonlar
va qarorlar» T.: «O'zbekiston» 1994 yil 7-bet.
14.
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori «Qishloq xo'jaligida
iqtisodiy isloxotlarni amalga oshirishga doir qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida» 1994 yil 23
fevral. O'zbekiston Respublikasi «Farmonlar va qarorlar» T.: «O'zbekiston» 1994 yil.
15.
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarori «Chorvachilikda isloxotlarni
takomillashtirish hamda dehqon (fermer) xo'jaliklarini va xususiylashtirilgan fermalar
manfaatlarini himoya qilish to'g'risida» 1994 yil 23 fevral. O'zbekiston
Respublikasi
«Farmonlar va qarorlar» T.: «O'zbekiston» 1994 yil 79 bet.
16.
O'zbekiston Respublikasi «Chet el investisiyalari to'g'risida»gi qonuni. «O'zbekistonning
yangi qonunlari» T.: «Adolat» 1992 y.
17.
O'zbekiston Respublikasi Oliy kengashining XI sessiya materiallari 1998 yil.
Ishlab chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati

240
3.Veterinariya;
4.Sun’iy qochirish;
5.Texnika ta’mirlash;
6.Huquqiy.
Ishlab chiqarish infratuzilmasining shakllanishiga ko’p omillar ta’sir qiladi.
Bular ichida
muhimlari tuproq iqlim sharoiti,
joyning relyefi, yer hududining konfigurasiyasi bilan
ta’minlanganligi, yopiq joylar va yo’llar, korxonalarning, ishlab chiqarish obyektlarining joylashishi,
qo’llaniladigan texnologiyalar, ishlab chiqarishni ixtisoslashtirish va konsentrasiyalash darajasi. Bu
omillar ko’p jihatdan butun ishlab chiqarish infratuzilmasining tarkibiga va ichki xo’jalik
bo’linmalarining katta kichikligiga va korxonalar funksional faoliyatining o’ziga xos xususiyatlariga
bog’liq. Qishloq xo’jaligining ishlab chiqarish infratuzilmalari obyektlari bilan ta’minlanishi uzoq
yillardan beri ancha past yoki o’zgarmasdan qolmokda edi.
Ishlab chiqarish infratuzilmalarining muhim yo’nalishi bo’lgan, qishloq xo’jaligini
qishloq
xo’jaligi texnikalarini ta’mirlash bo’yicha optimal quvvatni tashkil etish va unga xizmat ko’rsatish,
avtogarajlar, texnikalarni saqlash,hayvonlar
va maydonchalar qurish, neft omborlari va yoqilg’i
moylash materiallari uchun saqlash joylari qurish kabilarga e’tibor talabga javob bermaydigan
darajada edi.
Qishloq xo’jaligida hozir ham ishlab chiqarish obyektlarini elektrlashtirish
uchun va elektr
uzatish liniyalarini ko’rish uchun yetarlicha mablag’ ajratilmayapti. Bu dehqonchilik va
chorvachilikda ishlab chiqarish jarayonlariga kompleks mexanizasiyani qo’llashni qiyinlashtiradi.
Ishlab chiqarish infratuzilmasidan tejamli foydalanish pirovard mahsulot
sifatini yaxshilash va
yo’qotishlarni qisqartirishda, mahsulot birligiga sarflanidigan moddiy-pul
va mehnat xarajatlarini
pasaytirishda namoyon bo’ladi.
Ishlab chikarish infratuzilmasi iktisodiy samaradorligining asosiy kursatkichi bulib,
infratuzilma bo’linmalari, xizmatlari va obyektlarini qurishga sarflangan
xarajatlarning qoplanishi
hisoblanadi. Uni hisoblashda kuyidagi formuladan foydalaniladi:
MX
PMQ
=
XK
Bu yerda XK –ishlab chiqarish infratuzilmasi xarajatlarining qoplanishi,so’m;
PMQ- qishloq xo’jaligi pirovard mahsulotining qiymati, so’m;
MX- ishlab chiqarish infratuzilmasiniyaratishga
qilingan moddiy xarajatlar, so’m
Hisob-kitoblarning ko’rsatishicha, qishloq xo’jaligida ishlab chiqarish infratuzilmalari
qurishga sarflangan xarajatlar 4-6 yilda qoplanadi.
Quyida ijtimoiy infratuzilmaning tarkibi keltirilgan

243
Aholining ijtimoiy infratuzilma xizmatlari bilan ta’minlanishi ijtimoiy
ishlab chiqarishning
iqtisodiy samaradorligiga bevosita ta’sir ko’rsatadi, chunki xodimlar
yashash va dam olish
sharoitlarining
yaxshilanishi, ular malakasining oshishi mehnat unumdorligining o’sishiga
imkon
beradi. Lekin, bozor munosabatlariga o’tish sharoitida bu muhim yo’nalishga yetarlicha e’tibor
berilmagan edi.
Hozirda Respublikada qishloqning ijtimoiy infratuzilma obyektlari bilan ta’minlanish darajasi,
daromadlar miqdori qishloq xo’jaligining malakali kadrlar bilan mustahkamlanishiga
hal qiluvchi
ta’sir ko’rsatadi. Bunday sharoitda dehqonchilikda fan-texnika taraqqiyotining
yutuqlaridan
foydalanishga katta imkoniyat yuzaga keladi.
Tadqiqotlar shuni ko’rsatadiki, yaxshi rivojlangan xizmat ko’rsatish
shahobchalari qishloq
xo’jaligi xodimlariga ish vaktidan unumli foydalanishga, o’z shaxsini rivojlantirishga katta e’tibor
berishga va ijtimoiy hayotga faol ishtirok etishga imkon beradi.
Nazorat uchun savollar
1.Qishloqda infratuzilma tizimlarini rivojlantirish zaruriyati nimalarga asoslanadi?
2.Qishloq xo’jaligi ishlab chiqarish infratuzilmasi tarkibiy qismlari?
3.Ijtimoiy infratuzilma tizimlari va ularni rivojlantirishning iqtisodiy ahamiyati?
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 135

184
bo‘lmagan muddat davomida saqlanishi lozim. Bayonnoma nusxalarini
saqlashning aniq muddatlari bir turdagi mahsulotlarni sertifikatlashtirish tartibida
va sinov laboratoriyasi hujjatlarida belgilanadi.
Agarda mahsulotning alohida parametrlari bo‘yicha sinovlari har xil
akkreditlangan sinov laboratoriyalarda (markazlarda) o‘tkazilgan bo‘lsa, unda
mahsulotni belgilangan talablarga muvofiqligini ijobiy bahosi bo‘lib zarur
bo‘lgan barcha ijobiy natijalari sinov bayonnomalarining mavjudligi hisoblanadi.
Sinov natijalari salbiy bo‘lganida SI so‘rovchiga sertifikatni berishdan
bosh tortish sabablarini ko‘rsatilgan xulosani beradi.
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 136

186
O‘zbekiston Respublikasiga olib kirish va uning hududidan olib chiqib ketish
to‘g‘risida” gi qaroriga asosan “O‘zstandart” agentligi va O‘zbekiston Respublikasi
davlat bojxona qo‘mitasi bilan hamkorlikda yo‘riqnoma ishlab chiqilib, 26 fevral
2000 yil Adliya Vazirligida ro‘yxatdan o‘tgan.
Ushbu yo‘riqnomaga asosan muvofiqlik sertifikat-lari bir nomdagi yoki bir
xil mahsulot guruhlariga berilib, uning joriy qilinishi hamma mahsulot to‘piga
tadbiq etilib, O‘zbekiston Respublikasi bojxona chegarasidan o‘tgan muvofiqlik
sertifikatida ko‘rsatilgan haqiqiy miqdoriga beriladi.
O‘zbekiston Respublikasi bojxona hududiga olib kelingan mahsulotlarni
sertifikatlashtirish bojxona nazorati ostida, qonun asosida amalga oshiriladi.
Tashqariga olib chiqib ketilayotgan mahsulotlarni sertifikatlashtirish masalasi
hal qilinguncha, ular joylarida, mahsulotni egalari ixtiyorida va transportda
saqlanishi mumkin.
Mahsulotlarni sertifikatlashtirish “Uzstandart” agentligi o‘rnatgan muddatda
amalga oshiriladi.
Oziq- ovqat va qishloq ho‘jalik mahsulotlari
1 kundan 5 kungacha
Yengil sanoat mahsulotlari
5-10 kungacha
Xom ashyo tarmoq mahsulotlari (yog‘ochni qayta
ishlashdan boshqa)
10 kungacha
Elektrotexnika va texnika mahsulotlari
5-15 kungacha
Mashinasozlik mahsulotlari
10 kungacha
Yog‘ni qayta ishlash natijasida ishlab chiqarilgan
mahsulotlar
15 kungacha
O‘lchash vositalari
5-30 kungacha
Mahsulot sifat va havfsizlik talablariga muvofiq bo‘lmagan holda,
sertifikatlashtirish idorasi nomuvofiq-ligi haqida rasmiy ravishda xulosa beradi.
Muvofiqlik
sertifikatida
ko‘rsatilgan ma’lumot-larning haqqoniyligi
to‘g‘risida javobgarlik, muddatlarni o‘zaytirish va sertifikatlashtirish qoidalarini
buzilishiga sertifikatlashtirish idorasi javobgardir.
Respublikaga olib kelinayotgan maxsulot bojxona nazorati ostida
sertifikatlashtirish uchun bojxona idorasi, sertifikatlashtirish idorasi vakillari bilan
mahsulot egasining yoki uning vakili ishtirokida namuna olinadi. Shunga asosan
sertifikatlashtirish idorasining vakili tomonidan “O‘ztandart” agentliti tasdiqlagan
shaklda namuna olinganligi haqida 3 nusxada dalolatnoma tuzadi, ikkinchi nusxasi
bojxona idorasiga taqdim etiladi.
Mustaqil hamdustlik davlatlarining (keyinchalik MDH) o‘zaro kelishuviga
muvofiq, MDH davlatlariga eksport qilinadigan mahsulotlarga beriladigan
muvofiqlik sertifikati A4 formatda rus tilida to‘lg‘aziladi.
M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish - bet 134

182
Chetdan
olib kelinayotgan
mahsulotni sertifikatlashtirish
uchun
quyidagilar taqdim etiladi:
–
ishlab chiqarilayotgan mahsulotga meyoriy hujjat nusxasi (u mavjud
bo‘lganda);
–
mahsulotni markirovka qilish namunasi (mahsulot to‘g‘risida axborot);
–
O‘zbekiston Respublikasining bojxona hududiga yetib kelganligi to‘g‘risida
belgi qo‘yilgan tovarning ilova hujjati (tovar-transport yuk xati, invoys,
schyot-faktura) nusxasi.
Mazkur mahsulotlarining SI bir nechta bo‘lgan holda, so‘rovchi
buyurtmani ulardan xohlaganiga yuborishi mumkin.
So‘rovchida bunday idora haqida axboroti yo‘q bo‘lganida va u
manfaatdor bo‘lgan mahsulotni sertifikatlashtirish tartibi haqidagi axborotni SMI
yoki uning hududiy idorasidan olishi mumkin.
SI buyurtmani ko‘rib chiqadi, taqdim etilgan hujjatlarni tekshiradi va tahlil
qiladi hamda uni olgandan boshlab 2 kundan kechiktirmay so‘rovchiga muayyan
bir turdagi mahsulotni sertifikatlashtirishni belgilangan tartibiga asoslangan
sertifikatlashtirishning barcha asosiy shartnomani o‘z ichiga olgan, shu jumladan,
o‘tkaziladigan sertifikatlashtirishga muvofiq keladigan sertifikatlash-tirish
sxemasi va kerak bo‘ladigan MH ko‘rsatilgan Qaror to‘g‘risida xabar beradi.
Qarorda, shuningdek sinovlarni o‘tkazadigan akkreditlangan sinov
laboratoriyasi va sifat tizimi yoki ishlab chiqarishni sertifikatlashtirilishi kim
tomonidan o‘tkazilishi (agarda bu sertifikatlashtirish sxemasi bilan mo‘ljallangan
bo‘lsa) ko‘rsatiladi.
Tez
buziladigan
mahsulotlarni
sertifikatlashtirish
buyurtmasi,
kechiktirmay ko‘rib chiqiladi va u bo‘yicha qabul qilingan qaror, so‘rovchiga,
murojaat qilingan kunning o‘zida xabar qilinadi.
Import mahsulotlarni majburiy sertifikatlashti-rishni o‘tkazish muddati,
“Majburiy sertifikatlashtirish lozim bo‘lgan tovarlarni (mahsulotlarni)
O‘zbekiston Respublikasi hududiga kiritish va uning hududidan olib chiqib
ketish tartibi» to‘g‘risidagi qo‘llanmada aniqlangan.
Nazorat uchun savollar - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

234
5.
Kapital qo’yilmalarning samaradorligini oshirish omillari va imkoniyatlari?
11-Mavzu. QISHLOQ XO’JALIGI INFRATUZILMASI
Reja
:
11.1. Qishloq xo’jaligida infratuzilmaning mohiyati va ahamiyati
11.2. Ishlab chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati
11.3. Ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini rivojlantirishdagi roli
Kalit so’zlar:
Infratuzilma, ishlab chiqarish infratuzilmasi, ijtimoiy infratuzilma, xalq
xo’jaligi, hududiy, lokal, funksional.
Foydalangan adabiyotlar.
Asosiy adabiyotlar
1.
Karimov I.A. Tadbirkorlik- iqtisodiyot kelajagi. T.; «O'zbekiston» 1995 yil 128 bet.
2.
Karimov I.A. Faoliyatimiz davr ruhiga mos bo'lsin. T.: «O'zbekiston» 1995 yil 133 bet.
3.
Karimov I.A. Davlatimiz mulkini xususiylashtirish va ko'p ukladli iqtisodiyot asoslarini
shakllantirish.T.: «O'zbekiston» 1995 yil
4.
Karimov I.A. Qishloq xo'jaligini isloh qilish. Agrar munosabatlarning yangi turini
shakllantirish. T.: «O'zbekiston» 1995 yil 58 bet.
5.
Karimov I.A. Xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish va raqobatchilik muhitini
shakllantirish iqtisodiy islohotlar ikkinchi bosqichni asosiy vazifasi. T.: «O'zbekiston» 1995
yil 179 bet.
6.
Karimov I.A. Dehqonchilik taraqqiyoti – farovonlik manbai. T.: «O'zbekiston» 1996 yil 58
bet.
7.
Karimov I. A. Qishloq istiqboli - yurt istiqboli. T.: 1996 yil 115 bet.
8.
Karimov I.A.O'zbekiston buyuk kelajak sari- T.: O'zbekiston, 1999 yil.
9.
Abdug'aniev A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti fani bo'yicha mavzular.T. 2001y.
10.
Abdug'aniev A., Abdug'aniev A.A. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent,
O'zbekiston yozuvchilar uyushmasi Adabiyot jamg'armasi nashriyoti, 2004 y.
11.
Ismoilov A.Q., Murtazaev O. Qishloq xo'jaligi iqtisodiyoti. Darslik. Toshkent, Moliya, 2005
y.
12.
Jo'raev F. Qishloq xo'jalik korxonalarida ishlab chiqarishni tashkil etish.
Darslik.Toshkent, Istiqlol, 2004 y.
13.
Axmedov U. Effektivnost funktsionirovaniya xlopkovodstva Uzbekistana. T.: GFNTP 1993
g. 270 str.
14.
Grechixin V.N., Kochubey M.I. Zemelniy fond Uzbekistana i perspektivi yego pol`zovaniya.
T. Mehnat 1987 g. 152 str.
15.
Dobrinin V.A. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Kolos 1990 g,
16.
Yemelyanov A.M. Ekonomika sel`skogo xozyaystva. M.: Ekonomika, 1994 g.
17.
Jo'raev A. Qishloq va ijtimoiy hayot. T.: Mehnat 1992 yil.
18.
Kayumov F., Abdullaev R. Arendniy podryad v sel`skom xozyaystve Uzbekistana. T.:
«Mexnat» 1983 yil.
19.
Kayumov F. Effektivnost` APK v usloviyax perexoda k rinku M.: INO «Poligran» 1992 yil.
20.
Nosirov N., Abdullaev M. Bozor iqtisodi asosi. T.: 1991 yil
21.
Xolmo'minov SH.R. Rinok truda. Problemi formirovaniya i regulirovaniya. T.: «Fan» 1994
yil.
NDS prüfen - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

3.8.6 NDS prüfen
DNF05244
Sie möchten z.B. einen Synchronisationslauf im DSTRACE verfolgen und protokollieren:
SET DSTRACE=ON ;DSTRACE einschalten
SET DSTRACE=+SYNC ;Alle Sync-Infos an
SET DSTRACE=+SCHEMA
SET DSTRACE=+PART
SET DSTRACE=+MISC
SET TTF=ON ;Trace einschalten (TTF=Trace To File)
SET DSTRACE=*S
SET DSTRACE=*R ;Trace-File zurücksetzen
SET DSTRACE=*H ;Synchronisation starten
Warten Sie, bis die Synchronisation durch ist, dann geben Sie ein:
SET TTF=OFF ; Tracefile schließen
SET DSTRACE=OFF ; Trace beenden
Die Datei SYS:SYSTEM/DSTRACE.DBG kann dann von Spezialisten ausgewertet werden.
Fehlerhafte NDS Objekte im NWADMIN können folgende Symbole aufweisen:
Kreise mit Fragezeichen = Problem
Vierecke mit Fragezeichen = Snapin für den NWAdmin nicht installiert
Verweis:
folgende TIDs in der Novell Knowledgebase sind für dieses Thema zu empfehlen:
• TID 2916107 NDS Troubleshooting
• TID 10060600 NDS Health Check Procedures - Cross Platform
• TID 2915160 Infos für den Novell Support
• TID 10073559 NDS Troubleshooting Files
evtl. auch:
• TID 10014936 NDS Tree Design Rules
• TID 10056814 Guidelines for implementing NDS 8
• TID 10064117 eDirectory Obituary Troubleshooting
• TID 10012766 NDS Backup
3.8.7 anderen Login Script einbinden
DNF99126
INCLUDE [path]filename funktioniert (wie bei NW3.x), wenn Sie im Login Script eine normale ASCII-Datei einsetzen möchten.
Seit der NW 4.x kann man aber auch die Login Scripte von Profiles oder allen anderen NDS-Objekten, die die Eigenschaft 'loginscript' besitzen (O, OU, User...), einbinden.
Hierzu lautet der Befehl INCLUDE
[.].
Voraussetzung ist, dass das ausführende Objekt zumindest das Leserecht auf diese Eigenschaft hat.
ASCII-Dateien haben den Vorteil, dass sie nicht in SYS:_NETWARE verwahrt werden und sich somit mit auch normalen Texteditoren bearbeiten lassen, allerdings bei mehreren Servern den Nachteil, dass sie nicht automatisch über die NDS repliziert werden.
|
NDS in gemischten NW 4 und NW 5 Netzen

|
NDS in gemischten NW 4 und NW 5 Netzen
|
bet | 172/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.5 NDS in gemischten NW 4 und NW 5 Netzen
DNF99758
In gemischten NW 4.x und NW 5.x Netzen innerhalb eines Baumes müssen alle Master NW 5.x Server sein. Alles andere macht früher oder später Probleme. (u.a. mit NLS, ZEN, DNS/DHCP, NEPS, etwas aufwendigeren NDS Operationen wie Merge oder Schemaoperationen aller Art).
Des weiteren müssen auf den NW 4.10 und 4.11 Servern die jeweils aktuelle DS.NLM Versionen installiert sein, damit alle Features der NDS unterstützt werden.
Solange in einem Multi-Server Netz NW 4.x Server (mit der NDS7) betrieben werden, sollte bei NW 5.x keine NDS8 verwendet werden. Dies macht eh keinen Sinn, weil die Neuerungen der NDS8 nicht aktiviert werden, solange noch ein Server mit der NDS7 verwendet wird.
NW 4.10 und 4.11 Server sollten außerdem die Licensing Services (aus Service Pack IWSP6A oder neuer) installiert haben, damit die Lizenzen des NW 5 Server installiert werden können. Dazu geben Sie nach der Installation LOAD SETUPNLS an der Konsole ein und anschließend den Namen des Admins inklusive Kontext (nach dem Muster CN=ADMIN.OU=blahblah.O=blahblubb) an.
Zumindest bei NW 4.11 sollten Sie dann auch LOAD NLSLSP.NLM in der Autoexec.ncf eingetragen, sonst klappt die Lizenzierung nicht.
|
| |
Demoversionen - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 182/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.9.4 Demoversionen
DNF99644
NetWare 5.1 / NetWare 6.x
Für NetWare 5.1 und NetWare 6.x gibt es die komplette NetWare Installations-CD auch als ISO-Image zum Download, wobei der letzte Support Pack automatisch enthalten ist.
Damit lassen sich auch sehr schnell Testserver hochziehen, um bestimmte Programme oder Hardware auf Kompatibilität mit dem neuen Support Pack zu überprüfen.
Die aktuellen Download Links lauten:
NetWare 5.1 ISO-Image inkl. SP7: Novell Patch nw51sp7ed.exe NetWare 6.0 ISO-Image inkl. SP5: Novell Patch nw6sp5ed.exe NetWare 6.5 ISO-Image inkl. SP2: Novell Patch nw65ossp2.exe, Novell Patch nw65prodsp2.exe
Die aus diesem ISO-Image erstellte CD-ROM enthält eine Demo-Lizenz im Verzeichnis "License". Es gibt dabei des öfteren das Problem, dass diese Lizenz während der Installation nicht akzeptiert wird. Kopieren Sie deshalb auf einem Arbeitsplatz dieses Verzeichnis auf eine Diskette und verwenden diese, wenn die Lizenz angefordert wird.
|
| |
NDS Account Management - Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A

|
Deutsche Netware faq version 10/2008 Frequently A
|
bet | 176/387 | Sana | 30.05.2021 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #14667 |
3.8.10 NDS Account Management
DNF00199
Das frühere NDS for Linux oder auch NDS for NT hiess zwischenzeitlich NDS Corporate Edition und jetzt NDS Account Management.
Diese Version gibt es für verschiedene OS und ermöglicht eine Verwaltung der Resourcen, wie sie das jeweilige OS anbietet. Also User Accounts, Domains, und was das jeweilige OS sonst noch so zu bieten hat. Es ist also auf das jeweilige OS zugeschnitten.
Sie können die Version gestaffelt nach Userzahlen kaufen. (5, 25, 100 und 500)
3.8.11 eDirectory
DNF00200
eDirectory (früher: NDS8) läuft nicht nur unter Novell NetWare, sondern auch untr Linux und Windows.
Man kann unter Linux und Windows zwar auch User anlegen usw. die haben aber nichts mit dem OS zu tun, auf dem eDirectory läuft. eDirectory ist also ein systemübergreifendes Directory, auf das alle möglichen Resourcen zugreifen können. Das können auch z.B. Kunden und Lieferanten sein und eDirectory wäre dann die Datenbank, die die Authentifizierung (Stichwort e-Commerce). Oder man legt seine Personaldatenbank im eDirectory ab. Den Ideen sind (fast) keine Grenzen mehr gesetzt.
Vor allem in großen Netzen mit zigtausenden Objekten (auch unter NetWare selbst) spielt eDirectory seine Stärken aus. In kleineren Netzen wird die neue Struktur, die eine neue physikalische Aufteilung der NDS Datenbank bedingte, aufgrund von automatischen Indexierungen der Objekte sogar langsamer sein.
eDirectory kauft man ebenfalls gestaffelt, allerdings mit höherer Userzahl (100, 500, 1000)
|
| |
Amaliy ish №1 Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari. Ishning maqsadi

|
Amaliy ish №1 Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari. Ishning maqsadi
|
Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 32 Kb. | | #270794 |
Bog'liq 1-Amaliy ish
Amaliy ish № 1
Mavzu: Axborot texnologiyalarning rivojlanish tedensiyalari.
Ishning maqsadi: O`zbekistonda AKT sohasini rivojlantirishdagi davlat siyosatining asosiy yo`nalishlari, amaldagi qonunlari.
Ishning vazifalari:
Mamlakatimiz mustaqilligidan so’ng Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sohasiga oid me’yoriy xujjatlar. (Qonun qaror farmoiyishlari va x.k.).
Iqtisodiyot sohasida AKTni joriy qilinishi xususiyatdagi me’yoriy xujjatlar.;
Nazariy qism:
Foydalanilgan adadiyotlar:
1.
2.
Internet resurslari
|
| |
Ta’lim metodlari - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

237
(10 daqiqa)
1.3.O’tilgan mavzu bilan bog’lash, mavzu, uning
maqsadi, o’quv mashg’ulotidan kutilayotgan
natijalar ma’lum qilinadi.
2 - bosqich.
Asosiy
qism
(60 daqiqa)
2.1.Ma’ruza matni mavzusining matni tarqatiladi.
Reja, tayanch tushunchalar bilan tanishish taklif
etiladi.
2.2.Slaydlardagi ko’rgazma va sharhlar asosida
qullaniladigan nazariy usullar bilan tanishtiriladi.
qishloq xo’jaligida infratuzilmaning mohiyati va
ahamiyati, ishlab chiqarish infratuzilmasining
iqtisodiy ahamiyati, ijtimoiy infratuzilma va uning
qishloq xo’jaligini rivojlantirishdagi roli
haqida
tayyorlab kelingan chizma orqali talabalar
hukmiga havola etiladi. Dars davomida talabalarni
faollashtiruvchi savollar o’rtaga tashlanadi. Har
bir rejadagi savol bo’yicha xulosalar qilinadi.
2.3.Keltirilgan tayanch tushunchalarni chuqurroq
izohlash maqsadida talabalarga Klaster texnikasi
qo’llaniladi.
2.1.Eshitadi.
Navbat bilan bir-birini
takrorlamay
atamalarni
aytadi.
O’ylaydi, javob beradi va
to’g’ri javobni eshitadi.
2.2.Muammoli vaziyatda
o’z fikri bilan, muammoni
xal
qilish
yo’llarini
qidiradi.
2.3.Eslab qoladi, yozadi.
Har bir savolga javob
berishga harakat qiladi.
Ta’rifni
yozib
oladi,
misollar keltiradi
3 - bosqich.
Yakuniy
(10 daqiqa)
3.1.Mavzu bo’yicha yakun qiladi, qilingan
ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatida muhim
ahamiyatga ega ekanligiga talabalar e’tiborini
qaratadi.
3.2.Faol qatnashgan talabalarni baholaydi.
3.3.Mavzu bo’yicha test topshiriqlarini beradi.
3.4.Mustaqil ishlash uchun topshiriq beradi.
3.1.O’z-o’zini,
o’zaro
baholashni o’tkazadi.
3.2.Savol beradilar, javob
beradilar.
3.3.Mavzu bo’yicha test
topshiriqla-rini bajaradilar.
3.4.Mustaqil ishlash uchun
topshiriqlarni yozadilar.
- jadval - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

249
2.Ishlab chiqarish tannarxi texnologik tannarxlarning yig’indisini, korxonani va ishlab
chiqarishni butunlay boshqarish bilan bog’liq xarajatlarning (umumxo’jalik xarajatlari) yig’indisini
ifodalaydi.
3.Kommersiya yoki to’la tannarx ishlab chiqarish xarajatlarining jamisi va mahsulotni sotish
bilan bog’liq bo’lgan, muomala xarajatlarining yig’indisini ifodalaydi. U faqat tovar mahsulot uchun
hisoblanadi.
Bundan tashqari, hisoblash xarakteriga qarab quyidagicha tannarx turlari aniqlanadi:
1.Reja tannarxi.
2.Dastlabki, vaqtinchalik va taxminiy tannarx
3.Haqiqiy tannarx
1.Reja tannarxi, bu korxona rejalashtirayotgan davrdagi mahsulot birligiga sarflanishi
lozim bo’lgan xarajatlar yig’indisini ifodalaydi.
2.Vaqtinchalik yoki taxminiy tannarx esa 9 oylik haqiqiy xarajatlarni va 4-kvartaldagi reja
xarajatlarini o’z ichiga oladi.
3.Haqiqiy tannarx esa yil oxirida korxona xo’jalik faoliyatini yakun qilishda yillik hisobotlar
asosida hisoblanadi. U olingan yalpi mahsulot uchun sarflangan haqiqiy xarajatlar asosida
hisoblanadi. Mahsulot tannarxi shakllanish joyiga qarab, individual (konkret korxonada, uyushma va
boshqa), zona (ma’lum bir zonaning o’rtachasi) va tarmoq tannarxlariga bo’linadi (mamlakat
bo’yicha o’rtacha).
12.2. Mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining tashkil topishi va
guruhlanishi
Mahsulotlar (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish vasotish harajatlarini tashkil topishini
hisoblash va ularni guruhlarga bo’lish tartibi O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
1999 yil 5 fevraldagi 54-son qarori bilan tasdiqlangan Nizom talablari asosida amalga oshiriladi.
Ushbu Nizom bo’yicha harajtlarni hisoblash 1995 yilda boshlab tajriba shaklida ishlab chiqarishga
joriy eta boshlangan edi, 1999 yildan esa amaliyotga keng doirada foydalanishga kiritilgan.
Nizomning «Umumiy qoidalar» bo’limida ko’rsatilishicha ushbu hujjat «…yuridik
shaxslarning, shuningdek yuridik shaxs bo’lmasdan turib tadbirkorlik faoliyati bilan shug’ullanuvchi
jismoniy shaxslarning mahsulot (ishlar, xizmatlar)ni ishlab chiqarish va sotish harajatlarini
yaniqlashning yagona uslubiyati asoslarini belgilaydi».
Mazkur Nizom buxgalteriya hisobini yurgizishda va soliqqa tortiladigan bazani aniqlashda
xarajatlarni hisoblab chiqishda paydo bo’ladigan tafovutlarni hisobga olgan holda ishlab chiqilgan
bo’lib, xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatining rentabelligini va bozor raqobatbardoshligini aniqlash
maqsadida xo’jalik faoliyatining barcha harajtlarini hisoblab chiqish, moliyaviy natijalarni aniqlash
va ular to’g’risida to’liq va aniq axborotni shakllantirishning asosini yaratadi.
.3 4 -shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

Sirpanish podshipnikida val bo ‘y-
ni bevosita tayanch sirtida snpanadi.
Tayanch
sirti silindrik konussimon,
sharsimon bo‘lib, quruq, suyuq yoki
aralash ishqalanish sharoitida ish-
7.3 5 -shakl.
mumkin.
Eng oddiy sirpana-
digan poshipnik mashina korpusida
ochilgan teshikdan iborat bo ‘lib, unga boshqa (antifriksion)
material-
lardan tayyorlangan vkladishlar o ‘rnatiladi.
Vkladishlar kukunli ashyolardan uch xil ko‘rinishda - metallardan,
biometalldan va aralash materiallardan tayyorlanadi.
81фап1зЬ podshipniklari yarimta vtulka ko'rinishida ishlab chiqariladi.
Biri qopqoq, ikkinchisi кофиэ deyiladi (7.35-shakl).
10-§.Chizmalarda buyumlarning markalash,
tam g‘alash belgilarini ko‘rsatish
Sanoatning barcha tarmoqlari uchun buyumlarni markalashni chiz
malarda ko ‘rsatish qoidalari O 'zD St 2.314:2003 tomonidan belgilangan
b o ‘lib, quyidagi atama va ta’riflar mavjud.
Markalash - buyumni harakterlovchi
belgi hisoblanib, belgilarning
yig‘indisidan tashkil topadi. Masalan, shifri, belgilanishi, partiya (seriya)
nomeri,
tayyorlangan kuni, tartib nomeri,
tayyorlangan korxona tovar
belgisi, materialning markasi, montaj yoki transport belgisi va boshqalar
kiradi.
Tamg'alash - buyumning sifatini tasdiqlovchi belgini buyumga
tushirish yoki buyumning sifatini tasdiqlovchi belgi.
Chizmada markalash yoki tam g‘a-
lashning texnik talablarida «Marka-
/ „ \
lash...» yoki «Tamg‘alash...» deb
)
belgilanadi va kerakli talablar qo‘shib
.....
yoziladi.
/
Chizmada buyumning qaysi joyiga
—
markalash yoki tam g‘alash
tushirish
lozim bo‘lsa, chiqarish chizigida ayla-
7.3 6 -shakl.
na yoki uchburchak chizilib, unda
280
texnik talabning kerakli punktining nomeri ko ‘rsatiladi (7.36-shakl).
Agar markalash yoki tam g‘alashni tayyor
buyumga tushirishning iloji
bo ‘lmasa, texnik talablarda «Birkada m arkalash...» yoki «Birkada
tam g‘alansin...» degan ko ‘rsatma beriladi. Markalash va tam g‘alash
buyumga zarb berish usulida, quyma yoki b o‘yoqlar
bilan tushirilish
ham mumkin.
mornings! 
After homework, we can go to the 
6

228 UNIT 20
3
Listen again and match the people in the photos
to their names in the family tree.
4
Make eight sentences about Kate’s family tree.
In pairs, compare your sentences with your
partner’s. Are any of your sentences the same?
Tony is Jessie’s grandfather.
Marek is Jana and Karolina’s dad.
5
Look at the photos. Describe the people using
some of the words in the box.
beautiful blonde dark fair
good-looking old pretty short
slim tall young
6
Draw your own family tree. In small groups,
describe the people in your family.
144
EP
ABOUT YOU
In pairs, tell your partner three things about your
family. Use some of these words:
brother/sister child/children daughter/son
father/mother husband/wife
AND
Family
Sertifikatlashtirish natijalarini rasmiylashtirish

151
hamda shu mahsulot namunalarining sinovlari qo‘shimcha bayonnomasdagi
standart talablariga mosligi tadsiqlanmasa;
–
ishlab chiqarish texnologiyasining bo’zilishi va korxona – tayyorlovchi
mahsulotining sifati pasaysa yoki material bilan ta’minlovchi tomonidan
komplektlash detallari, yig‘ish qismi tegishli standartlar talablarini bo’zilishiga
olib kelsa.
Sertifikatlashtirish natijalarini, Tizim idorasi tomonidan sertifikatlashtirish
ishlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni har doim chop etilishi lozim. Bu ma’lumotlar
quyidagilarni o‘z ichiga oladi:
–
sertifikatlashtirilgan mahsulot royxati;
–
akkreditlangan sinov tashkilotlarining royxati;
–
attestatlangan korxonalardagi sertifikatlashtirilgan mahsulot royxati;
–
sertifikatlashtirish hujjatlarining royxati.
Bu royxatlarni sertifikatlashtirish milliy idorasi boyicha qilinadigan
ishlarda qatnashuvchi vazirliklarga yuboriladi.
Yettinchi sxema - M. N. Eshonqulova metrоlоgiyа, stаndаrtlаshtirish va sertifikatlashtirish

139
To‘qqizinchi sxema
mahsulotlarni deklaratsiya muvofiqligi sertifikati
bo‘lib, mahsulot haqidagi deklaritsiya hujjatlari bilan birgalikda sertifikatlash
tushuniladi.
Hozirgi zamon adabiyotida har bir sertifikatlashtirish sxemasining afzalligi
va kamchiliklari tahlil etilgan. Bularning ichida eng mukammal va murakkabi
beshinchi sxemadir. Bu sxema to‘lik bo‘lganligi uchun uni asos qilib olib, hozirgi
zamon xalqaro sertifikatlashtirish tizimini yaratilmoqda.
Sertifikatlashtirish tizimlarini boshqaruvchi idora muayyan turdagi
mahsulot sifatining nazoratini tashkil etish, standartlarga rioya qilishni majburiy
talab etishini, iste’molchi va savdo talablarini e’tiborga olib, mamlakatdagi
amalda bo‘lgan qonunlar va meyoriy hujjatlar asosida o‘z ishini tashkil etadi.
Sertifikatlashtirish idorasi sinovlarni o‘tkazish, korxonadagi va savdo
shahobchasidagi mahsulotning sifatini nazorat qilish hamda nazoratni tashkil
qilish va shunga o‘xshashlarni bajarib uchinchi tomon vazifasini bajaradi.
Teshimng eng Katta - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

0
‘tadigan o ‘tqazishlarda tirqish ham, taranglik ham bo‘lib,
ulaming
o ‘rtasidagi holatni egallaydi.
0 ‘tqazish qo ‘yimi. Chizmalarda o ‘tqazishlar shartli ravishda kasr
ko ‘rinishida belgilanadi. Kasming suratida teshik qo‘yimi
maydonining
belgilanishi, maxrajida val qo‘yim maydonining belgilanishi ko‘rsatiladi.
Masalan:
■
£ 1 ; yoki
N1/f6; FS/h7.
/ 6
h i
Teshik tartibida teshiklar lotin alifbosining bosh (katta) harflari, val
sistemasida vallar uchun lotin alifbosining yozma (kichik)
harflari bilan
belgilanadi.
Teshik tartibi bilan bajarilgan o ‘tqazishlar quyidagicha belgilanadi:
N7/g6; N5/p5; N9/17 va hokazo.
Xuddi shu o ‘tqazishlar val tartibida quyidagicha belgilanadi: G
6
//
2
;
P5/h5', E7/h9 va hokazo.
0 ‘lchamlarning chekli chetga chiqishlarini qo‘yish. Chizmalarda
q o ‘yimlar va o ‘tqazishlar standartlarda qabul
qilingan shartli belgilar
bilan yoki mm hisobidagi son qiymatlari bilan ko ‘rsatiladi.
0
‘lchamlardagi chekli chetga chiqishlar chizmalarda o ‘tqazish va
qo ‘yimlar standarlariga muvofiq shartli belgi (8.3-shakl,
a) yoki ulaming
son qiymatlari bilan (8.3-shakl,
b) chekli chetga chiqishlaming shartli
belgilari va o ‘ng tomonda qavs ichida ulaming son qiymatlari k o ‘rsatiladi
(8.3-shakl,
d).
-0 0 5 0
-0 ,0 7 5
1 f
ФЮе7
f-o,aso\
I
-
0
,
0 75
!
a)
040
+
O.OIS
O ‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar

|
O ‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar Pdf ko'rish
|
bet | 156/237 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 13,35 Mb. | | #116299 |
Bog'liq Chizmachilik.I.Raxmonov. 2016O ‘z-o‘zini tekshirish uchun savollar
1. Tishli g ‘ildirak chizmasini chizish uning qaysi aylanasini chizishdan
boshlanadi?
2. Tishli g ‘ildirakning moduli qanday aniqlanadi?
3. 0 ‘qlari o ‘zaro parallel y o ‘nalishdagi harakat qanday ilashma orqali
uzatiladi? 0 ‘zaro chalmashuvchi yo ‘nalishdagi harakat-chi?
4. Ilashmadagi tishli g ‘ildiraklardan kattasi nima deyiladi?
5. Harakatni vaqt-vaqti bilan bir tomonga uzatib turuvchi mexanizm
nima deyiladi?
6. Tishli g ‘ildirakning ilashish qadamini aniqlang.
7. Tishli g ‘ildirakning b o iu v ch i aylanasini ko‘rsating.
Mashqlar
1. Ixtiyoriy kattalikdagi silindrik tishli g ‘ildirakning chizmasi
chizilsin.
2.
z = 36, z2 =48 va m=5 lar bo‘yicha konus tishli uzatma chizmasi
chizilsin.
Test
Tishli g ild irakli uzatmalarda yetaklovchi g ‘ildirak nima deyilad?
A. G ‘ildirak.
B. Shesternya.
C. BoMuvchi aylana.
D. Yetaklanuvchi aylana.
281
VIII bob. Q O ‘YIM (DOPUSK) VA 0 ‘TQAZISHLAR
(GOST 25346-82)
l-§ . Q o‘yim (dopusk)
Detallami loyihalashda ularning o'lcham lari detaining mustahkamligi
va qattiqligini hisobga olish hamda boshqa konstruktiv va texnologik
mulohazalar asosida konstruktor tomonidan beriladi.
Hisoblash, konstruktiv texnologik nazariyalar asosida va funksional
maqsadiga qarab standart bilan solishtirib qabul qilingan detaining
o ‘lchami
nominal о ‘lcham deyiladi.
0 ‘lchov asbobining yo ‘l qo'yilgan o'lchash xatoligi bilan detalni
bevosita o ‘lchash natijasida olingan o'lcham
haqiqiy о ‘Icham deyiladi.
Detaining haqiqiy o'lcham i uning nominal o'lcham idan hamma
vaqt farq qiladi. Detaining o'lcham i bilan nominal o'lcham i orasidagi
algebraik ayirma
chetga chiqish deyiladi.
Haqiqiy o ‘lcham o ‘zining nominal oicham idan katta bo'lsa, chetga
chiqish
musbat, kichik bo'lsa manfiy bo‘ladi.
0 ‘lchamning chekli chetga chiqishi ikki qiymat bilan chegaralanadi:
vuqorigi chekli chetga chiqish va pastki chekli chetga chiqish.
Eng katta chekli o'lcham bilan nominal o'lcham orasidagi algebrik
ayirma
vuqorigi chekli chetga chiqish, kichik chekli chetga chiqish bilan
nominal o ‘lcham orasidagi algebrik ayirma
pastki chekli chetga chiqish
deyiladi. Nominal o ‘lcham o ‘lchamning chetga chiqishlarini aniqlash va
hisoblash uchun asos bo‘lib xizmat qiladi (8.1-shakl).
Eng katta chekli о 'lcham bilan eng kichik chekli о ‘Ichamning algebrik
avirmasi yoki vuqorigi va pastki chekli chetga chiqishlarning absalut
(mutloq) avirmasi qo‘yim (dopusk) deyiladi. Yuqorigi va pastki chekli
chetga chiqishlar bilan chegaralangan joy
qo ‘yim maydoni deyiladi.
Qo'yim maydon kattaligi nominal o'lcham ga va raqamlar bilan
belgilanadigan kvalitetga bog‘liq. Kvalitet - qo‘yimlar to'plam i bo‘lib,
barcha nominal
0
‘lchamlar uchun bir xil aniqlik darajasiga mos keladi.
GOST25346-82 bo'yicha 19-kvalitet -0,1; 0; 1; 2; 17 kvalitetlar
belgilangan.
282
|
| |
5 I bob. Savod o‘rgatish darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishning asosiy ko‘rinishlari va ahamiyati

|
5 I bob. Savod o‘rgatish darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishning asosiy ko‘rinishlari va ahamiyati
|
bet | 1/5 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 43,06 Kb. | | #103524 |
Bog'liq “SAVOD O‘RGATISH DARSLARIDA KO‘RGAZMALI VOSITALARDAN FOYDALANISH”
“SAVOD O‘RGATISH DARSLARIDA KO‘RGAZMALI VOSITALARDAN FOYDALANISH”
MUNDARIJA
KIRISH…………………………………………………………………….............5
I BOB. SAVOD O‘RGATISH DARSLARIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING ASOSIY KO‘RINISHLARI VA AHAMIYATI………………………………
1.1.Savod o‘rgatish darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishning asosiy ko‘rinishlari…………………………………………………………………………
1.2.Savod o‘rgatish darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanishning ahamiyati…………………………………………………………………………….
II.BOB. SAVOD O‘RGATISH DARSLARIDA KO‘RGAZMALI VOSITALARDAN FOYDALANISH. BO‘YICHA EKSPERIMENTAL ISH VA BUNDA YUZAGA KELADIGAN MUOMMOLAR………………………
2.1.Savod o‘rgatish darslarida ko‘rgazmali vositalardan foydalanish. bo‘yicha eksperimental ish…………………………………………………………………….
2.2.Savod o‘rgatish darslarida ko‘rgazmali vositalardan foydalanishda yuzaga keladigan muommolar……………………………………………………………….
XULOSA………………………………………………………………....................
FOYGALANILGAN ADABIYOTLAR…………………………………………..
KIRISH
Kurs ishining dolzarbligi shundan iboratki, o‘qish va yozishni o‘rganish davri o‘rta maktabda o‘zbek tilini o‘rganishning butun tizimining muhim qismidir. O‘zbek tilining keyingi rivojlanishining muvaffaqiyati ushbu bosqichda bolalar uchun mashg‘ulotlar qanchalik mazmunli, samarali va qiziqarli bo‘lishiga bog‘liq.
Savodxonlik tugagunga qadar birinchi sinf o‘quvchilari nafaqat boshlang‘ich o‘qish va yozishni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan asosiy fonetik bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lishlari, balki til rivojlanishidagi dastlabki qadamlarni qo‘yishlari, til va nutq haqida dastlabki tushunchalarga ega bo‘lishlari kerak.
“Savod o‘rgatish” bola maktabga kelganda birinchi bo‘lib tanishtiriladigan fandir. Bu esa “Savod o‘rgatish” bo‘yicha boshlang‘ich umumiy ta’limning respublika davlat ta’lim standarti asosidagi tizimli-faollik yondashuvi qoidalarini amalga oshirish birinchi o‘rinda ekanligini anglatadi:
o‘quvchilarning individual, yosh va psixologik xususiyatlarini, ta'lim va tarbiyaning muayyan maqsadlari uchun faoliyat va muloqot shakllarining roli va bilimlarini va ularga erishish yo‘llarini hisobga olgan holda;
maktabgacha va boshlang‘ich umumiy ta’limning uzluksizligini ta'minlash.
Savod o‘rgatish darslarida bolalarda umumiy nutq ko‘nikmalarini shakllantirish, eshitish va vizual idrok etishni rivojlantirish, talaffuz va fazoviy orientatsiyani yaxshilash, shuningdek, qo‘llarning mayda mushaklarini rivojlantirish bo‘yicha ishlar boshlanadi. Ta’lim atrofdagi voqelikning ob’ektlari va hodisalari bilan tanishish, didaktik o‘yinlarni tashkil etish jarayonida amalga oshiriladi.
|
| |
-LABORATORIYA MASHG’ULOTI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 236/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafe13-LABORATORIYA MASHG’ULOTI
MAVZU: Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari texnologiyasi
Mavzuni ahamiyati: Zamonaviy veterinariya dorilar nomenklaturasi, ularni dorixatda berish usullai bilan tanishish, mustaqil veterinariya amaliyotida ishlatiladigan qattiq, suyuq va yumshoq dori turlarini tayorlash va sifatini baholashni o’rgatish.
Vaziyatli masalalar:
Talaba keltirilgan retseptlarda hayvonlar uchun mo’ljallangan dorilar dozasini to’g’ri hisoblashi lozim edi. Hosob-kitobdan keyin talaba dozalar to’g’ri hisoblangan deb javob berdi. 8-ilovaga asoslanib hosob-kitob to’g’riligini tekshiring.
1. Ot uchun 5 ta poroshok tayorlash lozim: mishyak anangidridi (Arsenii trioxydum) 0,2 g; tozalangan oltigugurt (Sulfur depuratum) 0,3 g. Ichish uchun. Kuniga 1 poroshokdan.
2. Ot uchun 12 ta poroshok tayorlash lozim: simob monoxlorid (Hydrargyri monochloridum) 0,3 g va qand (Saccharum). Ko’zga puflash uchun.
3. It uchun 12 ta poroshok tayorlash lozim: kodein fosfat (Codeini phosphas) 0,05 g va natriy gidrokarbonat (Natrii hydrocarbonas) 0,3 g. Ichish uchun. 1 poroshokdan kuniga 3 mahal.
4. Sigir uchun poroshok: karlovar tuzi (Sal. carolinum factitium) 500,0 g, archa mevasi poroshogi (Fructus Juniperi) 200,0 g. Ichish uchun. 2 osh qoshiqdan kuniga 3 mahal.
5. It uchun Analgin (Analginum) tabletkasi 0,5 g № 10. Ichish uchun. 1 tabletkadan kuniga 3 mahal.
6. It uchun tarkibida 0,1 g dan erkak paporotnigi ekstrakti (Ext. Filicis maris)ni saqlovchi 2 kapsula. Ichish uchun. 1 kapsuladan kuniga 3 mahal.
7. Ot uchun tarkibida 0,2 g dan kaliy permanganat (Kalii permanganatis) saqlovchi 6 bolyus. Ichish uchun. 1 bolyusdan kuniga 3 mahal.
8. Ot uchun tarkibida 3,0 g dan kaliy yodid (Kalii iodidum) saqlovchi 6 bolyus. Ichish uchun. 1 bolyusdan kuniga 3 mahal.
9. Cho’chqa uchun tarkibida 4,0 g angishvonagul bargi (Folium Digitalis) poroshogini saqlovchi bo’tqa. Yurak etishmovchiligida bir marta ichish uchun.
10. Cho’chqa uchun tarkibida 5,0 g eman daraxti po’stlog’i (Cortex Quercus) poroshogi va 2,0 g fenilsalitsilat saqlovchi bo’tqa. Bir marta ichish uchun.
Taklif etilgan vaziyatli masalalarni «muammoli vaziyat» mеtodi asosida bajarish tavsiya etiladi:
“Muammoli vaziyat”
|
| |
Internet saytlari - Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti

236
O’quv mashg’ulotining
shakli
-
ma’ruza
Mavzu-
Qishloq xo’jaligi infratuzilmasi
– ko’rgazmali
ma’ruza
Mavzu rejasi
11.1.Qishloq xo’jaligida infratuzilmaning
mohiyati va
ahamiyati
11.2.Ishlab chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati
11.3.Ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini
rivojlantirishdagi roli
Ma’ruza mashg’ulotining maqsadi:
Ta’limiy:
Qishloq xo’jaligida infratuzilmaning
mohiyati va ahamiyati, ishlab chiqarish
infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati, ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini
rivojlantirishdagi roli haqida ma’lumotlarga, bilimlarga hamda ko’nikmalarga ega bo’ladi.
Tarbiyaviy:
Talabalarda qishloq xo’jaligida infratuzilmaning
mohiyati va ahamiyati,
ishlab
chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati, ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini
rivojlantirishdagi roli
haqida tasavvurlar shakllanadi.
Rivojlantiruvchi:
Talabalar qishloq xo’jaligida infratuzilmaning mohiyati va ahamiyati, ishlab
chiqarish infratuzilmasining iqtisodiy ahamiyati, ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini
rivojlantirishdagi
roliga oid
tafakkur va dunyoqarashini rivojlantiradi.
Pedagogik vazifalar:
•
Qishloq xo’jaligida infratuzilmaning
mohiyati va ahamiyati haqida
tushunchalar berish;
•
Ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq
xo’jaligini rivojlantirishdagi roli bilan
tanishtirish;
O’quv faoliyatining natijalari
Talaba:
11.1.Qishloq xo’jaligida infratuzilmaning
mohiyati
va ahamiyati
11.2.Ishlab chiqarish infratuzilmasining
iqtisodiy
ahamiyati
11.3.Ijtimoiy infratuzilma va uning qishloq xo’jaligini
rivojlantirishdagi roli
Mahsulotni shtrixli kodlanishi uchun ayrim davlatlarning EAN kodi

162
avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlarining tadbiq etilishini osonlashtiradi;
ishlab chiqarish, mahsulotni saqlash va realizatsiya qilish kabi faoliyatlardagi
hisob-kitob ishlarining samaradorligini oshiradi;
resurslarni chuqur tahlil qilish imkoniyatini beradi;
hujjatlar aylanishini qisqartiradi;
mahsulotni realizatsiya qilish va harakati haqidagi ishonchli ma’lumotlarni
muntazam ravishda yig‘ishni yo‘lga qo‘yish mumkin;
boshqaruv va nazorat organlariga tezkor ravishda mahsulot xususidagi
ma’lumotlarni tavsiya etish.
Biroq xaridor sotib olayotgan mahsulotining faqat tayyorlangan davlati
borasidagi ma’lumotnigina emas, balki tegishli barcha ma’lumotlarni ham
bilishni istaydi. Bu muammo ham vaqti kelib standartlashtirish yordamida hal
etilishi mumkin. Buning uchun sertifikatlashtirish yo‘li bilan tasdiqlanuvchi,
standartlarning majburiy talablari ro‘yxatini kengaytirish lozim bo‘ladi.