Norasmiy bandlikning mohiyati

|
Norasmiy bandlikning mohiyati
|
bet | 65/79 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 2,21 Mb. | | #119547 |
Bog'liq Biznesni tashkil etish va yuritishNorasmiy bandlikning mohiyati
Norasmiy bandlikning asosiy tarkibiy qismlari
Norasmiy bandlikning shakllanishi va uning paydo bo'lish sabablari
Norasmiy bandlikning mohiyati
So'nggi yillarda norasmiy bandlik muammolari mutaxassislarning diqqat markazida bo'lib kelgan bo'lsa ham, ular hali ham etarlicha ilmiy ishlab chiqilmagan. Bu, birinchi navbatda, tadqiqotchining ko'zidan yashirilgan ob'ektning o'ziga bog'liqdir. Ikkinchidan, norasmiy bandlik chegaralari xiralashishi bilan. Uchinchidan, bu haqda ishonchli ma'lumot yo'qligi va turli xil baholash usullari bilan olingan natijalar o'rtasidagi tafovut tufayli hodisa parametrlarini o'lchash va baholashni aniqlash qiyin kechmoqda. Va, nihoyat, o'rganilayotgan ob'ektni belgilaydigan aniq va tuzilgan kontseptsiya va mehnat faoliyatining boshqa yoki boshqa turini aholini ish bilan ta'minlashga imkon beradigan aniq mezonlar mavjud bo'lmaganda.
Iqtisodiyot fanida va amalda, "bandlik" toifasining mohiyati va mazmuniga oid ikkita yondashuv mavjud. Bandlik deganda aholini iqtisodiy faoliyatga jalb qilish va uni ish bilan ta'minlashga oid tarixiy rivojlanishning o'ziga xos xususiyatlari tufayli munosabatlar tizimi tushuniladi. Bunga quyidagilar kiradi: ish qidirish va ishchilar; yollash va bo'shatish; mehnat sharoitlari va tarkibi; uning to'lov miqdorini belgilash; Ishchilarni ish bilan ta'minlash va ularni harakatchanligi (ularning harakatlanishi va ko'tarilishi). Oh"Bandlik" va "norasmiy bandlik" toifalari o'rtasidagi o'zaro bog'liqlik alohida muammo hisoblanadi.
"Rossiya Federatsiyasida bandlik to'g'risida" Federal qonuni ish berishni boshqacha talqin qiladi - xuddi shunday faoliyati shaxsiy va ijtimoiy ehtiyojlarni qondirish bilan bog'liq fuqarolar, Rossiya Federatsiyasi qonunlariga zid bo'lmagan va ularni, qoida tariqasida, daromad (mehnat daromadlari) bilan ta'minlash.
Ish va faoliyatni aniqlashning shubhasizligi, qonunning ushbu asosiy qoidasini tanqid qilgan mahalliy Trudovik olimlari tomonidan bir necha bor ta'kidlangan va bandlik, faoliyatdan (ya'ni faoliyat) farqli o'laroq, sub'ektning ijtimoiy yoki mehnat munosabatlarining ma'lum bir tizimiga jalb qilinganligini ishchi sifatida ham tavsiflovchi toifadir. o'zlari va a'zolari uchun mustaqil ravishda ish bilan ta'minlaydigan ish beruvchi yoki ish beruvchi (ish beruvchi) oila (o'z-o'zini ish bilan band). Qanday bo'lmasin, bandlik tegishli shaxsga (xodimga) daromad olib keladi va tomonlarning majburiyatlarini, shu jumladan ish haqini to'lash shartlarini belgilovchi shartnomani (mehnat shartnomasi, mehnat shartnomasi, shartnoma va boshqalar) oldindan tuzishni o'z ichiga oladi. Bundan tashqari, bunday kelishuvni rasmiylashtirmaslik (og'zaki kelishuv) uning umuman yo'qligini anglatmaydi (masalan, xuddi shu oilaning a'zolari bo'lgan ishchilar orasida).
Agar biz ish bilan ta'minlashni ehtiyojlarni qondirish bilan bog'liq faoliyat sifatida gapiradigan bo'lsak, unda ushbu lavozimlardan eng asosiy ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan faoliyat, agar kimdir bunday ishga muhtoj bo'lsa, bandlik deb qaralishi mumkin.
Va nihoyat, bandlik uning Rossiya Federatsiyasi qonunlariga muvofiqligi nuqtai nazaridan odatda "norasmiy (noqonuniy) bandlik" toifasini ajratish va ko'rib chiqishning qonuniyligini shubha ostiga qo'yadi. Oxir oqibat, agar u qonun qoidalariga mos kelmasa, unda ishga qabul qilinishi mumkin emas. Qonunchilik cheklovlariga kelsak, birinchidan, Rossiyada mehnat qonunchiligi ancha mukammal va qarama-qarshi bo'lib, yuqorida aytib o'tilganidek, mehnat munosabatlarini majburiy rasmiylashtirishni talab qilmaydi. Ikkinchidan, u o'zgarib bormoqda va bugungi kunda normadan chetga chiqish nimani anglatadi, ertaga bu juda normal va qonuniy bo'lishi mumkin.
Yangi iqtisodiyotning paydo bo'lishi sharoitida norasmiy bandlik va mehnat munosabatlari muammolari muhim ahamiyatga ega. Shunga qaramay, ushbu muammolar nazariy darajada etarlicha rivojlangan deb ayta olmaymiz. Buning bir necha sabablari bor. Ulardan biri shundan iboratki, norasmiy mehnat munosabatlari parametrlarini ularning "er osti" xarakteriga ko'ra baholash juda qiyin, shuningdek ular ko'pincha ikkinchi darajali bandlik asosida yaratilgan bo'lib, ular faoliyatning mutlaqo qonuniy turi bilan qoplanadi. Norasmiy mehnat munosabatlari darajasini baholash ko'pincha ma'lumotlarning noaniqligi bilan to'sqinlik qiladi, chunki rasmiy va norasmiy mehnat munosabatlari o'rtasidagi chiziq juda xiralashgan.
Norasmiy bandlik hodisasi norasmiy (qutbli) iqtisodiyotning namoyon bo'lishidan biri bo'lib xizmat qiladi. Ikkinchisi - bu nafaqat norasmiy sektorni qamrab oladigan kichik va kichik oilaviy va uy-joy mulkdorlari bo'lmagan korxonalar, balki davlat tomonidan hisobga olinmagan va / yoki undan ataylab yashirilgan har qanday boshqa iqtisodiy faoliyat (yashirin, soyali, qalbaki, jinoiy). va h.k.).
Norasmiy bandlik norasmiy ish bilan bir xil emas. Bu rasmiy ro'yxatdan o'tgan xo'jalik yurituvchi subyektlar (yashirin bandlik) doirasida ham, rasmiy ro'yxatdan o'tmagan tadbirkorlik subyektlari (noqonuniy yoki norasmiy bandlik) doirasida, shuningdek, noqonuniy (qonun bilan taqiqlangan) faoliyat (jinoiy bandlik) doirasida ham sodir bo'lishi mumkin.
Bilan mulohazalarni hisobga olgan holda norasmiy bandlik davlat tomonidan tartibga solinmagan qoidalarga zid ravishda amalga oshiriladigan (amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq rasmiylashtirilmagan, rasmiylashtirilmagan yoki bajarilmagan) pullik faoliyatga nisbatan ijtimoiy va mehnat munosabatlari majmui sifatida aniqlanishi mumkin. Norasmiy bandlikning ushbu ta'rifi uni mehnat kategoriyasi sifatida izohlaydi, bu esa mehnat bozori mavjudligini anglatadi. Va uning eng muhim xususiyati bu hujjatning yo'qligi emas, balki quyidagi uchta mezonga muvofiqligi:
? ijtimoiy va mehnat munosabatlarining ma'lum (bozor) tizimiga ish beruvchi, ishchi yoki o'zini o'zi ish bilan band shaxs sifatida kiritish va hk.;
? ish bilan ta'minlashdan keladigan daromadlar (foyda, ishbilarmonning boshqa xizmat agentlari - ish beruvchi yoki xizmatlardan foydalanuvchi);
? davlat tomonidan har qanday nazorat qilish, buxgalteriya hisobi, tartibga solish va u tomonidan o'rnatilgan taqiq va cheklovlarga zid bo'lgan faoliyatdan qasddan bo'yin tovlash.
Shunday qilib, ish beruvchining (ishga qabul qilish, ishdan bo'shatish holatlari bo'yicha) xarajatlari juda past. Bundan kelib chiqadiki, norasmiy bandlik nafaqat mehnat munosabatlarini rasmiylashtirishning yo'qligi, balki bu faoliyat ma'lum daromad keltirishi bilan ham tavsiflanadi.
|
| |