nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar

|
Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
|
bet | 15/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org2. Texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ hujjatlarga havolalar
O’z DSt 1.0:1998 O‘zbekiston Respublikasining standartlashtirish davlat tizimi. Asosiy qoidalar;
O’z DSt 1.8:2009 O‘zbekiston Respublikasining standartlashtirish davlat tizimi. Tavsiyanomalar. Asosiy qoidalar;
O’z DSt 1.9:1995 O‘zbekiston Respublikasining standartlashtirish davlat tizimi. Tarmoq standartlarini ishlab chiqish, kelishish, tasdiqlash va ro‘yxatdan o‘tkazish tartibi.
3. Atamalar va ta’riflar
Mazkur davlat standartida quyidagi atamalar qo‘llaniladi:
oliy ta’lim — uzluksiz ta’limning oliy ta’lim muassasalarida amalga oshiriladigan, yuqori malakali mutaxassislar tayyorlovchi ikki bosqichdan iborat (bakalavriat va magistratura) mustaqil turi;
bakalavriat — oliy ta’lim yo‘nalishlaridan biri bo‘yicha chuqurlashtirilgan bilim, malaka va ko‘nikmalar beradigan, davomiyligi kamida uch yil bo‘lgan tayanch oliy ta’limdir;
magistratura — tegishli bakalavriat negizidagi aniq mutaxassislik bo‘yicha davomiyligi kamida bir yil bo‘lgan oliy ta’limdir;
oliy ma’lumot darajasi — shaxs tomonidan oliy ta’limning muayyan o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini mazkur ma’lumot haqida tegishli davlat hujjati berilgan holda o‘zlashtirishi natijasi;
oliy ma’lumot haqida davlat hujjati (diplom) — akkreditatsiyadan o‘tgan oliy ta’lim muassasalari bitiruvchilariga beriladigan va ularning oliy ta’limning o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini bajarganliklarini tasdiqlovchi davlat namunasidagi hujjat. Hujjat uzluksiz ta’limning keyingi bosqichlarida o‘qishni davom ettirish yoki olingan akademik darajaga muvofiq ishlash huquqini beradi;
oliy ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklari klassifikatori — oliy ma’lumotli kadrlar tayyorlash uchun bakalavriat ta’limi yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklarining tizimlashtirilgan ro‘yxati;
malaka talablari — oliy ta’lim tegishli bosqichi bitiruvchisining bilim, ko‘nikma va kompetensiyalariga qo‘yiladigan talablar;
|
| |
Qo’shimcha adabiyotlar - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 82/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgQo’shimcha adabiyotlar:
13. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligi garovi” mavzusidagi O‘zbekistan Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga Bag’ishlangan tantanali marosimdagi Mirziyoev Sh.M. ma’ruzasi. - T.: “O‘zbekistan”, 2017. - 48 b.
14.Sh.M. Mirziyoyev Tanqidiy tahlil, qatiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik - har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. -T.: “O‘zbekistan”. - 2017 - 1026.
15.Sh.M. Mirziyoyev Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga ko’ramiz. - T.: “O‘zbekistan”, 2017. - 488 b.
16.Sh. M. Mirziyoyev 7 fevral 2017 yil kuni “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasi to’g’risida”gi PF-4947 sonli farmonni
17. Sh.M. Mirziyoyevning “2017-2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi qarori. T.:-2016y. 29-dekabr
18. 2022-2026 yillarga mo’ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
19. 23.09.2020 yildagi RK.-637-sonli “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun
Axborot manbaalari:
I. http://www. tdpu. uz
2. htpp://www.ziyonet.u2/
3. htpp://www.google.so.uz/
4. htpp://www.google.ru/
5. http://www.biotehnolog.ru/
6. https://ru.vikipedia.org/
7.
|
Turon Zarmed universiteti tomonidan ishlab chiqilgan va tasdiqlangan.
|
8.
|
Fan/modul uchun mas’ul va dastur mualliflari:
R. Saidova - TZU “Maktabgacha va ta’lim vasport kafedrasi mudiri, filologiya fanlari bo’yichfalsafa doktori (PhD) _______
Tuzuvchilar: D.D. To’ymurodova– Maktabgacha ta’lim va sport faoliyati kafedrasi o’qtuvchisi________
|
| |
|
| |
Kontakt soatlari* - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 87/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgKontakt soatlari*: mustaqil ta’lim topshiriqlarini bajarish, ularni taqdim etish, zarur ma’lumotlar va turli materiallar boʻyicha savollarga quyidagi grafik asosida oʻqituvchiga murojaat qilishingiz mumkin.
№
|
Kun
|
Vaqt
|
Xona yoki
professor o’qituvchilar
|
1.
|
Dushanba
|
10.00 – 12.00
|
N.X.Azimova
|
2.
|
Payshanba
|
10.00 – 12.00
|
N.X.Azimova
|
Tavsiya etilayotgan adabiyotlar ro‘yxati
Asosiy va qo‘shimcha o‘quv adabiyotlar hamda axborot manbaalari
1. Kodirova F, Toshpulatova Sh.K, Kayumova N.M., Agzamova M.N. “Maktabgacha pedagogika” T.: Tafakkur, G- 2019. Darslik.
2. Sodikova Sh.A. Maktabgacha pedagogika. T.: Tafakkur bo’stoni. 2013 y. Darslik.
3. Kayumova.N.M. Maktabgacha pedagogika. G.: TDPU -2013y. O‘quv qo‘llanma.
4. Djamilova N.N. Maktabgacha metodika fanlarini o’qitish texnologiyasi T.: TDPU 2018 y. o‘quv qo’llanma.
5. Djuraev.R.X. Ta’lim menejmenti. T.: 2006Y. O’quv qo’llanma.
6. O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim tashkilotlari uchun ”Ilk qadam” davlat o‘quv dasturi, T- 2022 y.
7. Yuldoshev J. “Ta’lim yangilanish yo’lida” T.: O’qituvchi. 2000 yil
8. O‘zbekiston Respublikasi Ilk va maktabgacha yoshdagi bolalar rivojlanishiga qo’yiladigan davlat talablari. T.: 2018.
9. O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha ta’lim Vazirligining 155- sonli qarori: T.: 2019
10.M.Kayumova. Maktabgacha pedagogika.- T.: 2018 Darslik
11.N.M. Egamberdiyeva. Ijtimoiy pedagogika.- T.:2014 Darslik
12.0.U.Xasanboyeva va boshq. Oila pedagogikasi. Toshkent, «Fan va texnologiyalar» nashriyoti. 2007 yil.
|
| |
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov

39
CMYK-ga o`tkazish RGB-dan Lab-ga, keyin esa CMYK-ga aylantirishga
o`xshaydi.
Rangdan farqli o`laroq, CMYK rang modeli (Zangori, Qirmizi, Sariq, Key
rang-blacK) so`rilgan ranglarni tavsiflaydi. Undan spektrning ma`lum qismlarini
ajratib olib, oq nurni ishlatadigan ranglar deyiladi. Aynan shu ranglar CMYK
modelida qo`llaniladi. Ular RGB modelining qo`shimcha ranglarini oq rangdan
ajratib olish yo`li bilan olinadi. CMYK-ning asosiy ranglari - zangori, to`q qizil va
sariq. Moviy rang oq qizil, binafsha - yashil, sariq – ko`k ranglarni ajratib olish yo`li
bilan olinadi. CMYK rangli modeli chop etish uchun asosiy hisoblanadi. Rangli
printerlar ham ushbu modeldan foydalanadilar. Qora rangni bosib chiqarish uchun
katta miqdordagi siyoh kerak bo`ladi. Bundan tashqari, CMYK modelining barcha
ranglarini aralashtirish aslida qora emas, balki iflos jigarrang rangni beradi. Shuning
uchun CMYK modelini yaxshilash uchun unga yana bitta qo`shimcha rang - qora
rang kiritildi. Chop etishda bu asosiy rang, shuning uchun model nomidagi oxirgi
harf B (emas), K (Key) bo`ladi, shuning uchun CMYK modeli to`rt kanalli. Gap
shundaki, CMYK RGB-ga qaraganda kamroq rang gamutiga ega. Shuning uchun
RGB-dan CMYK-ga o`zgartirganda ranglarning bir qismi yo`qoladi.
JAMI 
    

0-50 ball - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 86/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org
Yakuniy nazorat test shaklida (YN) – 50 ballni taqsimlanish:
№
|
Savollar qaysi mashg‘ulot turiga tegishli
|
Savollar soni
|
Ball
|
1
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan
|
40
|
1,25 baldan
|
|
JAMI
|
|
0-50 ball
|
Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to‘la o‘zlashtirish, tahlil natijalarini to‘g‘ri aks ettira olish, o‘rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va joriy, oraliq nazorat shakllarida berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat bo‘yicha yozma ish yoki test topshiriqlarini topshirish.
AKADEMIK VA ETIK TALABLAR
Nazorat topshiriqlarini bajarishda koʻchirmakashlikka (plagiat) yoʻl qoʻyilmaydi.
Test, oʻquv loyihalari, mustaqil ishlar, oraliq, joriy, yakuniy nazorat topshiriqlarini boshqa shaxslardan koʻchirib olinishiga yoʻl qoʻyilmaydi, boshqa talabaning oʻrniga imtihon topshirish ta’qiqlanadi.
Kurs boʻyicha har qanday nazorat topshirig’ini soxtalashtirgan talaba “fanni oʻzlashtirmagan” (“F”) hisoblanadi.
Mashg’ulotlar paytida mobil aloqa va boshqa elektron qurilmalardan foydalanishga yoʻl qoʻyilmaydi.
Mashg’ulotlar paytida auditoriyada (virtual auditoriyada) belgilangan talablarga zid harakatlar qilish mumkin emas.
Boshqalar va turli fikrlarga tolerant munosabatda boʻlish talab etiladi.
|
| |
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov

48
to`rtburchakli soha bilan kesilish oddiy va effektiv algoritmini ko`ramiz.
Faraz qilamizki bizga (x
1
,y
1
) va (x
2
,y
2
)
nuqtalari bilan kesma berilgan bo`lsin.
To`g`ri burchakli to`rtburchak esa quyidagi qiymatlar bilan berilgan bo`lsin:
x
min
, y
min
, x
max
, y
max
(3.3.1)
Xususiy holni ko`ramiz, ya’ni kesmaning bir uchi to`g`ri to`rtburchakli sohani
ichida, ikkinchisi esa tashqarida joylashgan bo`lsin. Aynan shu holat bizni
kiziktiradi. Bu yerda kesmani soha chegarasi bilan kesilish nuqtasi topish kerak.
Faraz qilamizki (x
1
,y
1
)
nuqta to`g`ri burchakli to`rtburchak tashqarisida, (x
2
,y
2
)
nuqta esa soha ichida yotsin. Ushbu masalani echishda (x
1
,y
1
) va (x
2
,y
2
)
nuqtalaridan
o`tuvchi to`g`ri chiziq tenglamasidan foydalanamiz. Qaralayotgan masalada, ya’ni
kesilish nuqtasini aniqlash jarayonida quyidagi hollar bo`lishi mumkin:[5]
If X
1
min
then X
1
=X
min
If Y
1
min
then Y
1
=Y
min
If X
1
max
then X
1
=X
max
If Y
1
max
then Y
1
=Y
max
Bu yerda (x,y)
biz qidirayotgan nuqtaning koordinatalari, ya’ni soha bilan
kesilgandan so`ng kesma (x,y) va (x
2
,y
2
)
nuqtalari orqali ifodalanadi.
Qo’shimcha adabiyotlar - Turon zarmed universiteti

|
Turon zarmed universiteti
|
bet | 88/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgQo’shimcha adabiyotlar:
13. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligi garovi” mavzusidagi O‘zbekistan Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga Bag’ishlangan tantanali marosimdagi Mirziyoev Sh.M. ma’ruzasi. - T.: “O‘zbekistan”, 2017. - 48 b.
14.Sh.M. Mirziyoyev Tanqidiy tahlil, qatiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik - har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. -T.: “O‘zbekistan”. - 2017 - 1026.
15.Sh.M. Mirziyoyev Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga ko’ramiz. - T.: “O‘zbekistan”, 2017. - 488 b.
16.Sh. M. Mirziyoyev 7 fevral 2017 yil kuni “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha harakatlar strategiyasi to’g’risida”gi PF-4947 sonli farmonni
17. Sh.M. Mirziyoyevning “2017-2021-yillarda maktabgacha ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi qarori. T.:-2016y. 29-dekabr
18. 2022-2026 yillarga mo’ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi
19. 23.09.2020 yildagi RK.-637-sonli “Ta’lim to’g’risida”gi Qonun
Axborot manbaalari:
I. http://www. tdpu. uz
2. htpp://www.ziyonet.u2/
3. htpp://www.google.so.uz/
4. htpp://www.google.ru/
5. http://www.biotehnolog.ru/
6. https://ru.vikipedia.org/
Fanning ishchi o‘quv dasturi “Maktabgacha ta’lim va sport ” kafedrasining 2022-yil _____________________dagi 1-son yig‘ilishida muhokama etilgan va fakultet kengashida muhokama qilish uchun tavsiya etilgan.
Tuzuvchilar:
N.X.Azimova
|
-
|
Turon Zarmed – Pedagogik ta’lim va sport kafedrasi o’qituvchisi
|
Taqrizchilar:
|
| |
Mavzu: Hasharotlarninng ichki tuzilishi. Tana bo’shlig’i sinuslar va diafragma. Ovqat hazm qilish tizimi, bo’limlari va funksiyalari. Oziqlanish va oziqni hazm bo’lishi

|
Mavzu: Hasharotlarninng ichki tuzilishi. Tana bo’shlig’i sinuslar va diafragma. Ovqat hazm qilish tizimi, bo’limlari va funksiyalari. Oziqlanish va oziqni hazm bo’lishi
|
bet | 1/8 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #116415 |
Bog'liq S.20.43.Guruh.FOZILOV IXTIYORJONNIG -KORPORATIV MADANIYAT FANIDAN-Kompaniyalarni madanyatning qadri va uning O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM FAN VA INNOVATSIYALAR TA‘LIM VAZIRLIGI FARG‘ONA DAVLAT UNIVERSITETI SIRTQI BO’LIMI IQTISODIYOT YO’NALISHI S.20.43.-GURUH TALABASI: FOZILOV IXTIYORJONNIG KORPORATIV MADANIYAT FANIDAN MUSTAQIL ISHI
Mavzu: Korporativ madanyatning qadri va uning
xulq-atvor standartlari. Event Management asoslari
Reja:
1 Korporativ madaniyat tushunchasi
2 Korporativ madaniyatni qadri va uning xulq-atvori shakllantirish usullari
3 Korporativ madaniyat turlari va ularning tasnifi
4 Korporativ madaniyatning tuzilishi
5 Korporativ qadriyatlar, shiorlar, ramzlar, afsonalar va afsonalar
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
Korporativ madaniyat tushunchasi.
"Korporativ madaniyat" tushunchasi rivojlangan mamlakatlarda o'tgan asrning 20-yillarida, ichki munosabatlarni tartibga solish zarurati tug'ilganda qo'llanila boshlandi. yirik firmalar va korporatsiyalar, shuningdek, ularning iqtisodiy, savdo va ishlab chiqarish munosabatlari infratuzilmasidagi o'rnini bilish.
Zamonaviy biznesda korporativ madaniyat muhim shartdir muvaffaqiyatli ish firmalar, uning dinamik o'sishining asosi, samaradorlikni oshirish istagining o'ziga xos kafolati.
Korporativ (tashkiliy) madaniyat tashkilotning barcha a'zolari tomonidan baham ko'rilgan asosiy qadriyatlar, e'tiqodlar, so'zsiz kelishuvlar va normalar to'plami sifatida belgilanishi mumkin. Bu kompaniyada nima va qanday amalga oshirilayotgani haqidagi umumiy qadriyatlar va taxminlarning bir turi bo'lib, u tashqi va ichki muammolarni hal qilishda o'rganiladi. Bu kompaniyaning omon qolishiga, raqobatda g'alaba qozonishiga, yangi bozorlarni zabt etishiga va muvaffaqiyatli rivojlanishiga yordam beradi.
Korporativ madaniyat formula bilan belgilanadi: umumiy qadriyatlar - o'zaro manfaatli munosabatlar va hamkorlik - vijdonli tashkiliy xulq. Korporativ madaniyat - bu tashkilot jamoasi tomonidan ishlab chiqilgan va tan olingan ijtimoiy normalar, munosabatlar, yo'nalishlar, stereotiplar, e'tiqodlar, urf -odatlar majmui bo'lib, ular shaxsni, guruhni muayyan vaziyatlarda o'zini qanday tutishini ta'minlaydi. Ko'rinadigan darajada bir guruh odamlarning madaniyati marosimlar, ramzlar, afsonalar, afsonalar, lingvistik belgilar va artefaktlar shaklida bo'ladi. DA zamonaviy sharoitlar korporativ boshqaruv moslashuvchanlik va innovatsiyalarni korporativ madaniyatning eng muhim va ajralmas tarkibiy qismlariga aylantirishdan manfaatdor.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Hasharotlarninng ichki tuzilishi. Tana bo’shlig’i sinuslar va diafragma. Ovqat hazm qilish tizimi, bo’limlari va funksiyalari. Oziqlanish va oziqni hazm bo’lishi
|
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish

CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish. 1. CorelDraw dasturini ishga tushirib,
Файл
>
Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini
tanlab yangi sahifa hosil qilamiz. So`ng instrumentlar satrida joylashgan
168
Прямоугольник
yoki
F6
tugmasini tanlab to`g`ri to`rtburchak chizib olamiz.
Инструментов выбора
bo`limini tanlab
Палитра
bandidan sichqoncha
chap
tugmasini
bosib, to`rtburchak ichki rangini, sichqoncha o`
ng tugmasini
bosib
to`rtburchak chegara rangini tanlab olamiz.
6.4.57-rasm. To`g`ri to`rtburchak shakli
2. Instrumentlar satrida joylashgan
Основные фигуры
bandini tanlaymiz. Shundan
so`ng uskunalar satridan
Правильные фигуры
bo`limidan yurak shaklidagi rasmni
tanlab sahifaga chizib olamiz.
6.4.58-rasm. Turli shakllar chizish oynasi
3. Yurak shaklidagi rasmni isntrumentlar satrida joylashgan
Инструментов выбора
bo`limi orqali tanlab
Палитра
bandidan sichqoncha
chap tugmasini
bosib, ichki
rangini, sichqoncha
o`ng tugmasini
bosib to`rtburchak chegara rangini tanlab
olamiz.
6.4.59-rasm. “Yurak” ko`rinishidagi shakl
4. Instrumentlar satrida joylashgan
Перетекание
bo`limi tanlaymiz. Shundan so`ng
uskunalar satrida hosil bo`lgan
Загатовки
bandidan
Прямо на 10 шагов
bo`limini
tanlaymiz.
169
6.4.60-rasm. Shaklni to`ldirish oynasi
5.
Прямо на 10 шагов
bo`limini tanlaganimizdan so`ng to`rtburchakdan yurak
shaklidagi rasm tomon sichqoncha chap tugmasini bosib turgan holda yuritamiz va
yurak shaklidagi rasm ustiga kelganda kursorni qo`yvoramiz. Shunda quyidagi shakl
hosil bo`ladi.
6.4.61-rasm. Shaklni to`ldirilgan ko`rinishi
6. Endi ushbu shaklni chiroyli ko`rinishda sozlash uchun uskunalar satridan quyidagi
bo`limlarga murojaat qilamiz. Agar “yurakchalar” sonini oshirmoqchi bo`lsak,
Перетекание объектов
bandiga keraklicha son kiritamiz.
6.4.62-rasm. Obyektni ko`paytirish
170
7. “Yurakchalar” rasmini alohida ajralib turishi uchun uskunalar satridan
Ускорение объекта и цвета
bandini o`zgartiramiz.
6.4.63-rasm. Obyektni ajratish oynasi
9. Shundan so`ng quyidagi ko`rinishdagi shakl hosil bo`ladi.
6.4.64-rasm. Shaklni umumiy ko`rinishi
-rasm. Bolaning haqiqiy vaqtdagi va bir necha yillardan keyingi tasvirlari

62
Yuqorida keltirilgan to`rlarga asoslangan yacheekalarda piksellarni joylashishi
orqali tasvirlar ekranda hosil qilinadi. Biroq, bulardan tasvirlarga raqamli ishlov
berish uchun eng qulay va keng foydalaniladiganni 4.4-rasm (b) – da keltirilgan
to`rdir.
Tasvirlarga raqam ishlov berish uchun kvadrat to`rlarga mos maskalar mavjud
bo`lib, u quyidagi 4.5-rasmda keltirilgan:
4.5-rasm.Kvadrat to`rlar uchun maskalar va obyektning ma`lum bir qismi.
Hozirgi vaqtda 2
D o`lchovli fazoda 3
D o`lchovli tasvirlarga raqamli ishlov
berish rivojlanib bormoqda. Uch o`lchovli tasvirdagi piksel “voksel” (voxel) deb
yuritiladi – volume element (hajm elementi) so`zining qisqartma shaklidir. To`g`ri
burchakli to`rdagi har bir voksel to`g`ri burchakli parallelepipedni o`rtacha yorug`lik
darajasini beradi.[4]
4.6-rasm.3
D o`lchovli fazodagi voksel.
Dekart to`rida ifodalanayotgan giperkubik pikselning raqamli axborotini
ta`minlaydi. Geometrik o`lchovni mos geometrik fazoga o`tib ishlash kompyuter
grafikasida tasvirlarga raqamli ishlov berishda katta qulayliklar yaratadi.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov - bet 33

50
Akslantirish matritsasi(reflection):
Ixtiyoriy almashtirishlarning matritsasini yuqorida keltirilgan K,Ch,B,A
matritsalarni ko`paytirish (ketma-ket-superpozitsiya) orqali hosil qilish mumkin.
Ular oddiy almashtirishlarning bajarilishiga qarab mos ravishda ko`paytiriladi.[3]
Misol:
AVS uchburchakni
A
(
y
,
x
) uchiga nisbatan
φ
burchakka burish
almashtirishining matritsasini quring.
1-qadam.
A
(
y
,
x
) nuqtani kordinatalar boshiga (0,0), ya’ni (
y
,
x
)
–
vektoriga
ko`chirish:
2-qadam.
φ
burchakka burish:
3-qadam. Dastlabki holatiga qaytarish uchun (
y,x
) vektorga ko`chirish:
Keltirilgan tartibda almashtirish matritsalarini ko`paytiramiz:
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi n. N. Zaripov

SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. Rang haqida umumiy tushuncha.
2. Rangning RGB modeli tushuntiring.
3. Rangning SMU modelini tushuntiring.
4. Ranglarning boshqa modellari haqida aytib bering.
5. Ranglarni kodlash. Palitra haqida aytib bering.
3-modul. Chizish masalalariga kompyuter yondashuvi.
Kompyuter grafikasida fazodagi uch o`lchovli obyektlarni sirtlarini tasvirlashni
ikkita usuli keng tarqalgan: Poliganal setkalar va bikubik parametrik bo`laklar.
Poligonal setka bu fazoviy obyektni tasvirlovchi o`zaro bog`liq balandliklar, qirralar
va yoqlar (ko`pburchaklar) to`plami. Nuqtalar (uchlar) qirralar bilan tutashtiriladi,
40
ko`pburchaklar
esa
uchlar
va
qirralar
bilan
ifodalanadi.
Politonal setkalarni kurishni 3-ta usuli mavjud;
1.
Ko`burchaklarni oshkora berish.
Har bir ko`pburchak uning uchlari
koordinatalari bilan beriladi, ya’ni
P=((X
1
,Y
1
,Z
1
),(X
2
,Y
2
,Z
2
),…(X
n
,Y
n
,Z
n
)) (2.3.1)
Uchburchakni ifodalovchi (aniqlovchi) uchlar ketma-ket saqlanadi va qirralar
bilan
tutashtiriladi,
shu
jumladan
oxirgi
va
birinchi
uchlar
ham.
Har bir alohida ko`pburchak uchun bu usul albatta effektiv (qulay), hamma
umumiy uchlarni koordinatalarini takroran saqlash evaziga poliganal setka xotirada
ko`p joyni egallaydi.
2.
Ko`pburchaklarni uchlar ro`yxatidagi ko`rsatkichlari yordamida (orqali)
berish (ifadalash).
Bu holda poliganal setkaning har bir chizig`i uchlar ro`yxatida bir marta saqlanadi:
V=((X
1
,Y
1
, Z
1
), (X
2
, Y
2
, Z
2
),..., (X
n
,Y
n
, Z
n
)) (2.3.2)
Ko`pburchak uchlar ro`yxatidagi (indeks) ko`rsatkichlari orqali beriladi.
Ko`pburchakning har bir uchi bir marta saqlanadi va bu xotira hajmini tejashga olib
keladi. Ammo umumiy qirralar ikki martada chiziladi. [5] Misol:
V = (V
1
, V
2
, V
3
, V
4
) = ((X
1
, Y
1
, Z
1
), . . .,(X
4
, Y
4
, Z
4
)) (2.3.3)
3.
Qirralarni oshkora berishi.
Bu holda ko`pburchak qirralar ro`yxatidagi ko`rsatkichlari (indeksi) to`plami
orqali beriladi. Qirralar ro`yxatida har bir qirra bir marta uchraydi va har bir qirra
ro`yxatda uchlari (ikkita) va mos ko`pburchaklar (1 yoki 2 ta) orqali ifodalanadi.
Ya’ni har bir ko`pburchak quyidagicha, R= (E
1
,……, E
n
),
va har bir qirra
quyidagicha E= (V
1
, V
2
, R
1
, R
2
)
Agar qirra bitta ko`pburchakka tegishli bo`lsa u
holda R
1
yoki R
2
– bo`sh to`plam. Qirralarni oshkora berishda poniganal setka
Ko`pburchak chizmasi
41
hamma qirralarni chizish orqali beriladi va umumiy qirralar qayta chizilmaydi.
Misol:
V= (V
1
, V
2
, V
3
, V
4
,) = ((X
1
, Y
1
, Z
1
), . . .,(X
4
, Y
4
, Z
4
)) (2.3.4)
R
1
=(E
1
,E
4
,E
5
), R
2
=(E
2
,E
3
,E
4
)
(2.3.5)
E
1
=(V
1
, V
2
, R
1
, 0), E
2
=(V
2
, V
3
, R
2
, 0)
E
3
=(V
3
, V
4
, R
2
, 0), E
4
=(V
4
, V
2
, R
1
, R
2
)
(2.3.6)
E
5
=(V
4
,V
1
, R
1
, 0)
|
Tizimli plataning tar kibiy qismi

Tizimli plataning tar kibiy qismi. Zamonaviy tizim platalarga protsessor uchun razyom qismi, raz yomlar va mikrosxemalar kabi
Yig‘ilgan tizim Bloklari ajratilgan tizim
2.7-rasm. WTX g‘ilofi.
komponentlar joylatirilgan. Eng zamonaviy tizimli platalar quyidagi komponentlardan tashkil topgan:
protsessor uchun razyom qismi;
tizimli mantiqiy mikrosxemalar to‘plami (North/South Bridge yoki Hub komponentlari);
Super I/O mikrosxemasi;
Kiritish/chiqarishning tayanch tizimi (ROM BIOS/Flash BIOS);
SIMM/DIMM/RIMM xotira modulining razyom qismi;
ISA/PCI/AGP shina razyomlari;
markaziy protsessor uchun kuchlanish o‘zgartirgichi; – manba.
Ba’zi bir tizimli platalar o‘z tarkibiga plata ichida joylashtirilgan (integratsiyalashgan) audio- va videoadapterlarni, tarmoq va SCSIinterfeysni, AMR (Audio Modem Riser) va CNR (Communications and Networking Riser) razyomlarni oladi.
Nazorat savollari
Unumdorlik deb nimaga aytiladi? Unumdorlikning o‘lchov birligini ayting.
«Protsessorning razryadi» deb nimaga aytiladi?
«Asosiy xotira» nima? Uning qanday ko‘rinishlari mavjud?
Komyuterni ?
Tizimli shina nima va uning funksional vazifasi qanday?
Magistral shina tarkibiga kiruvchi shinalarni sanab o‘ting. Ularning qisqa ta’rifini keltiring.
Protsessor tarkibiga kiruvchi komponentlarni sanab o‘ting
3.bob-Tizimli plata chipsetlari va xarakteristikalari
3.1. Mavzu-Tizimli plata shimoliy va janubiy ko‘priklar vazifasi.
Reja:
Tizimli plataga o'rnatilgan asosiy komponentlar quyidagilar
Tizimli plata shimoliy ko‘priklar vazifasi.
|
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish

|
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilishBog'liq Kompyuter grafikasi o\'quv qo\'llanmaCorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish.
1.
Avvalo
Файл
>
Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini tanlab yangi sahifa hosil
qilamiz. So`ng instrumentlar satrida joylashgan
Двухточечная линия
yoki
F5
tugmasini bosib to`g`ri chiziq chizib olamiz. Shu to`g`ri chiziq atrofida yana bitta
shakl chizamiz. Bu shakl instrumentlar satrida joylashgan
Свободная форма
yoki
F5
tugmasini bosib quyidagi ko`rinishda chizamiz.
6.4.33-rasm. To`g`ri chiziq atrofida hosil qilingan egri chiziq shakli.
2.
Instrumentlar satrida joylashgan
Перетекание
bo`limidan
перетекание
bosib
bandini tanlab kursorni to`g`ri chiziq ustiga qo`yib chizib olamiz va quyidagi shakl
hosil bo`ladi. Rang berish uchun shaklni belgilab,
Палитра
bo`limidan kerakli rang
ustiga sichqoncha
o`ng tugmasini bosib
tanlaymiz.
6.4.34-rasm. Перетекание bo`limi orqali egri chiziq ko`rinishini o`zgartirish
3. Shaklni instrumentlar satrida joylashgan
Инструментов выбора
buyrug`i orqali
belgilab, uskunalar satrida joylashgan
Перетекание объектов
bandiga 70 sonini
160
kiritamiz va shu yerda joylashgan
Перетекание по часовой стрелке
bandini
tanlaymiz.
6.4.35-rasm. Ranglarni uyg`unlashtirish
6.4.36-rasm. Перетекание bo`limi orqali egri chiziq ko`rinishini o`zgartirish
4. Instrumentlar satrida joylashgan
Инструмент создания форм
yoki
F10
tugmasini
tanlab shakl ko`rinishini o`zgartiramiz.
6.4.37-rasm. Shaklning umumiy ko`rinishi
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish.
1.
Avvalo
Файл
>
Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini tanlab yangi sahifa hosil
qilamiz. So`ng instrumentlar satrida joylashgan
Двухточечная линия
yoki
F5
tugmasini bosib to`g`ri chiziq chizib olamiz. Shu to`g`ri chiziq atrofida yana bitta
161
speral simon shakl chizamiz. Bu shakl instrumentlar satrida joylashgan
Спираль
yoki
A
tugmasini bosib quyidagi ko`rinishda chizamiz.
6.4.38-rasm. To`g`ri chiziq atrofida halqa ko`rinishidagi shakl.
2.
Instrumentlar satrida joylashgan
Перетекание
bo`limidan
перетекание
bandini
tanlab kursorni to`g`ri chiziq ustiga qo`yib chizib olamiz. Rang berish uchun shaklni
belgilab,
Палитра
bo`limidan kerakli rang ustiga sichqoncha
o`ng tugmasini bosib
tanlaymiz. Shaklni instrumentlar satrida joylashgan
Инструментов выбора
buyrug`i orqali belgilab, uskunalar satrida joylashgan
Перетекание объектов
bandiga 70 sonini kiritamiz va shu yerda joylashgan
Перетекание по часовой
стрелке
bandini
tanlaymiz.
6.4.39-rasm. Ranglarni uyg`unlashtirish
3.
Instrumentlar satrida joylashgan
Инструмент создания форм
yoki
F10
tugmasini
tanlab shakl ko`rinishini o`zgartiramiz.
6.4.40-rasm. Shaklning umumiy ko`rinishi
|
| |
Qattiq disklardagi jamlagichlarning asosiy komponentlari va ko‘rsatkichlari

|
Qattiq disklardagi jamlagichlarning asosiy komponentlari va ko‘rsatkichlari
|
bet | 24/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 472,07 Kb. | | #230223 |
Bog'liq Apparat va dasturiy-www.hozir.orgQattiq disklardagi jamlagichlarning asosiy komponentlari va ko‘rsatkichlari.
Qattiq disklardagi jamlagichlarning ko‘plab har xil turlari mavjud, lekin deyarli ularning hammasi bir xil asosiy bog‘lamalardan tashkil topgan. Bu bog‘lamalarning konstruksiyasi, shuningdek, qo‘llanilayotgan materiallar sifati turli xil bo‘lishi mumkin, lekin ularning asosiy ishchi tavsiflari va ishlash tamoyillari bir xil.
Qattiq disklardagi jamlagichlar tipik konstruksiyasining asosiy elementlariga quyidagilar kiradi:
disklar;
o‘qish/yozish moslamalari;
kallak uzatmasi mexanizmi;
disk uzatmasi dvigateli;
boshqaruv sxemali bosma plata;
razyom va kabellar;
konfiguratsiya elementlari.
Odatda, disklar uzatmasi dvigateli, kallaklar va kallaklar uzatmasi mexanizmi HAD (head disk assembly – disklar va kallaklar bloki) deb nomlangan germetik g‘ilofda joylashadi. Bu blok yagona bog‘lamadek qaralib, uni hech qachon ochishmaydi. HAD blokiga kirmaydigan boshqa bog‘lamalar (bosma plata, old panel, konfiguratsiya elementlari va montaj detallari) yechiladigan hisoblanadi. Qattiq disk ko‘rsatkichini umumiy ko‘rsatkichlarga, ichki tashkiliy ko‘rsatkichlarga, tezlik va unumdorlik ko‘rsatkichlariga ajratish mumkin.
Umumiy ko‘rsatkichlarga quyidagi ko‘rsatkichlar kiradi:
Formatlangan sig‘im (formatted capacity) Gigabayt (Megabayt) o‘lchanadi va saqlangan foydali axborotning hajmini, ya’ni barcha foydalaniladigan sektorlarning ma’lumotlar maydoni yig‘indisini ifodalaydi.
Formatlangan va formatlanmagan sig‘imlarning o‘zaro nisbati trek formati (sektor o‘lchami) bilan aniqlanadi. Amalda faqat disk sektorining standart o‘lchami (512 bayt) uchun ko‘rsatiladigan formatlangan sig‘im qiziqtiradi, ba’zida esa foydalaniladigan sektorlar soni ko‘rsatiladi.
Keng qo‘llanilgan qattiq disklar uchun bir necha yillar oldin 3600 ayl/min qiymati standart bo‘lgan; hozir odatiy tezlik 4500 va 5400 ayl/min, yanada yuqorisi esa 7200 ayl/min hisoblanadi. Unumdorligi juda muhim bo‘lgan joylarda 10000 va 15000 ayl/min tezlikdagi disklardan foydalaniladi. Interfeys (interface) jamlagichning ulanish usulini ifodalaydi.
Joylashtirilgan kontrollerli jamlagichlar uchun ATA va SSSI
(parallel va ketma-ket) interfeyslar tarqalgan, tashqi qurilmalar uchun USB, firewire va fibre channel shinalaridan hamda LPT-portga ulanishdan foydalaniladi.
|
| |
«Qoniqarli» - 60-69 foiz –

|
«Qoniqarli» - 60-69 foiz –
|
bet | 85/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org«Qoniqarli» - 60-69 foiz – baho o’quv dasturining barcha bo’limlari bo’yicha guruhli va yakka tartibda berilgan topshiriqlarni bajargan, lekin yetarlicha mustaqillik va faollik ko’rsatmagan, qator topshiriqlarni muddatidan kechiktirib bajargan, nazariy va amaliy bilim darajasi o’rtacha ekanligini namoyon etgan talabaga qo’yiladi.
«Qoniqarsiz»0-59 ball foiz – baho o’quv dasturining barcha bo’limlari bo’yicha guruhli va yakka tartibda berilgan topshiriqlarni umuman bajarmagan yoki kam qismini bajargan, ishga mas’uliyatsizlik bilan yondashgan, nazariy amaliy bilimi past saviyada ekanligini ko’rsatgan talabaga qo’yiladi.
Yakuniy nazorat yozma ish shaklida (YN) – 50 ballni taqsimlanish:
№
|
Savollar qaysi mashg‘ulot turiga tegishli
|
Ball
|
1
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan 1-savolga qisman yoki to’liq javob berishiga qarab
|
0-10 ball
|
2
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan 2-savolga qisman yoki to’liq javob berishiga qarab
|
0-10 ball
|
3
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan 3-savolga qisman yoki to’liq javob berishiga qarab
|
0-10 ball
|
4
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan 4-savolga qisman yoki to’liq javob berishiga qarab
|
0-10 ball
|
5
|
Ma’ruza va seminar mashg‘ulotdan 5-savolga qisman yoki to’liq javob berishiga qarab
|
0-10 ball
|
|
| |
|
| |
Microsoft’ning standart va onlayn do‘kondan yuklangan ilovalardan foydalanish kerakmi?

|
Microsoft’ning standart va onlayn do‘kondan yuklangan ilovalardan foydalanish kerakmi?
|
bet | 3/3 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #262834 |
Bog'liq 10 amaliy ish Windows operatsion tizimi Yordam tizimi va standart dasturlarniMicrosoft’ning standart va onlayn do‘kondan yuklangan ilovalardan foydalanish kerakmi?
Windows 10 e’lon qilingan ilk kundan boshlab Microsoft’ning standart ilovalaridan foydalanish kerakmi yo yo‘qligi, shuningdek onlayn do‘kondan kerakli ilovalarni yuklab olish arzish yoki arzimasligi haqida bahs-munozara ketmoqda.
Smartfon va planshetdan foydalanishda juda injiq yoki tartibli bo‘lgan foydalanuvchi o‘ziga kerakli barcha ilovalarni tizim ishlab chiqaruvchisining do‘konidan yuklab olishga odatlanadi.
Microsoft Magazin do‘koni Windows 8 tizimiga ega personal kompyuterlarga mo‘ljallangan ilovalarni taqdim eta boshlaganiga ko‘p bo‘lgani yo‘q. U ilovalarning nosozligi, noqulayligi, faoliyatining cheklangani ko‘p gapirildi.
Windows 10 tizimi ilovalarining qulay jihatlari ko‘p. Jumladan, “Pusk” menyusidagi “Barcha ilovalar” (Vse prilojeniya)ni bossangiz, u yerda sizga ilovalarni harf yoki nom bo‘yicha qidirish imkoniyati beriladi.
26-rasm
Deyarli uchinchi tomon ishlab chiqargan dastur va ilovalarga ehtiyoj sezilmaydi. Brauzerdan tortib, ob-havo ma’lumotlari o‘rin olgan ilova foydalanishga qulay. Albatta, tanlov o‘z qo‘lingizda.
27-rasm
Shuningdek, universal ilovalar haqida turli gap-so‘zlar bo‘lgan edi. Aytish joizki, bu ilovalar ham qulay va elektron do‘kondan yuklab olishga arziydi. Misol uchun, Microsoft Lumia 950XL ilovasini yuklab olib, Word Mobile universal ilovasida Continuum aksessuari yordamida telefonda maqola yozsangiz bo‘ladi. Ya’ni, bu kabi ilovalar bir vaqtning o‘zida ham noutbuk, ham planshet va smartfonda ham ishlash ko‘nikmasiga ega.
Nazorat savollari:
OT turlari va ularning farqini aytib bering?
Windows operatsion tizimi haqida nimalarni bilasiz?
OT o’rnatish tartibini ayting?
Amaliy mashg’ulotni bajarish bo’yicha topshiriqlar:
Virtual box tizimini o’rnatish.
Windows 7,8,10 va eski turkumlarini o’rnatish.
Windowsning har bir turkumini afzalliklarini va kamchiliklarini o’rganish.
Virtual box dasturida Windows turkumidan tashqari yana qanday operatsion tizimlarni o’rnatish mumkin.
Virtual box tizimini ishlash prinsipini o’rganish.
Kompyuterga 2-operatsion tizimni o’rnatish ketma-ketligini tushuntirib bering.
Windows operatsion tizimini boshqa operatsion tizimlaridan farqini tushuntirib bering.
shingiz mumkinligini ko'rasiz.
|
| |
Hujjat, musiqa, video hamda suratlarni muayyan joyda beso‘roq ravishda qanday saqlash mumkin?

|
Hujjat, musiqa, video hamda suratlarni muayyan joyda beso‘roq ravishda qanday saqlash mumkin?
|
bet | 2/3 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #262834 |
Bog'liq 10 amaliy ish Windows operatsion tizimi Yordam tizimi va standart dasturlarniHujjat, musiqa, video hamda suratlarni muayyan joyda beso‘roq ravishda qanday saqlash mumkin?
Qattiq diskda xotira maydonining yetishmasligi foydalanuvchilar uchun doimiy muammo bo‘lib kelgan. Ayniqsa, planshet ishlatadiganlar uchun bu chinakam muammo. Microsoft kompaniyasi yangi operatsion tizim orqali shunday foydalanuvchilarga yordam berishga qaror qildi. Endi Windows 10 tizimining yangi talqinida qurilmaga yuklab olinayotgan ilova hamda hujjatni qayerga saqlab qo‘yishni belgilab qo‘ysangiz, uni tizim har gal sizdan beso‘roq ravishda o‘sha yerga yuklab qo‘yadi. Agar qattiq diskda joy muammo bo‘lsa, endi ma’lumotlarni SD xotira kartalariga, USB-flesh xotira vositalariga yoki tashqi qattiq disklarga saqlab qo‘yish mumkin. Endi SD xotira kartasiga o‘rnatilgan ilova yoki dasturning qurilmada ochilmasligidan qo‘rqmasangiz ham bo‘ladi. U go‘yo sizning planshet yoki noutbukingizning qattiq diskida o‘rnatilgan dasturdek aniq va bexato ishlaydi.
Buning uchun ko‘chma xotira vositasini kompyuter, noutbuk yoki planshetga ulang. Quyidagi amallarni bajaring: Parametrlar –> Sistema –> Ma’lumotlar saqlanadigan joy (Xraniliщye) va siz xotira vositasini qurilmadagi disklar qatorida ko‘rasiz.
Agar jami ilovalar aynan shu diskka yuklanib, saqlanib qolishini istasangiz, uni taqdim etilgan ro‘yxatdan tanlab oling. Shundan so‘ng barcha ilova hamda ma’lumotlar o‘z-o‘zidan shu diskka yuklab olinadi.
Agar siz biror bir ilovani mazkur diskka yoki boshqa biror yangi xotira diskiga ko‘chirish istagida bo‘lsangiz, avval bu ilovani o‘chirib tashlang va uni ishlab chiqaruvchining saytidan yoki Windows 10 onlayn do‘konidan toping. Bu ilovani qayta o‘rnating va aynan shu jarayonda uni kerakli diskka ko‘chirib oling.
Yoki lokal diskni ochib, kerakli ilovani topib, uni o‘zingiz xohlagan xotira diskiga ko‘chirishingiz mumkin. Biroq, barcha ilovalarni ham bu usulda ko‘chirish mumkin emas. Qisman bo‘lsa ham, ilovalarni ko‘chirib, lokal diskni bo‘shatsangiz, qurilmaning tezkor ishlashiga yordam bergan bo‘lasiz.
24-rasm
Unutmang, xotira diskini qurilmadan uzib olsangiz, unga o‘rnatilgan ilova kompyuter yoki noutbukda ishlamaydi. Xotirani qayta o‘rnatsangiz, ilovadan yana qo‘shimcha sozlashlarsiz foydalanish mumkin.
25-rasm
|
| |
Oltinchi bosqich: Videokartaning testlari

|
Oltinchi bosqich: Videokartaning testlari
|
bet | 41/48 | Sana | 29.12.2020 | Hajmi | 3,57 Mb. | | #13008 |
Oltinchi bosqich: Videokartaning testlari.
Dastavval monitorni kompyuterga (videokartaga) ulash va uni ishlatish kerak. Agar shaxsiy kompyuter yuklansa va videokartani topsa, unda kompyuterni o‘chirish mumkin. Endi qolgan kabellarni ulaymiz.
Agar videokartaning ishlashi bilan bog‘liq muammolar yuzaga kelsa, unda kartaning texnik (jismoniy) holatini tekshirish kerak. Ona platadagi hamma simlar ulangan-ulanmaganligini tekshiring, chunki siz videokartani o‘rnatayotganingizda, tasodifan ularga tegib uzib qo‘ygan bo‘lishingiz ham mumkin. Shuningdek, karta AGP yoki PCI slotiga to‘g‘ri o‘rnatilganligiga amin bo‘lish kerak. Shubhalar paydo bo‘lganida, yaxshisi kartani qaytadan o‘rnatish kerak. Agar sizda Voodoo5 karta bo‘lsa, uning yo‘riqnomasiga qarang va talab qilinadigan hamma qo‘shimcha kuchlanish videokartaga tortib kelinganiga ishonch hosil qiling. Agar siz ona plataga integrallangan karta bilan ishlayotgan bo‘lsangiz, unda hujjatlarga yana bir ko‘z tashlang va ajratilgan videokartaga o‘tish uchun hamma uskunalar tayyor qilinganini tekshirib ko‘ring. O‘rnatilgan videokartaning faol ekanligini tekshirib ko‘rish uchun monitorning kabelini o‘rnatilgan videokartaning VGA chiqish joyiga ulab yoki BIOSga ayrim o‘zgartishlarni qiritib ko‘ring. Agar yuqorida sanab o‘tilganlar yordam bermasa, unda eski videokartani qaytadan o‘rnatish va u ushbu vaziyatda ishlash-ishlamasligini aniqlash kerak. Eski videokarta ishlasa, yangisi esa avvalgidek, ekranni qoraytirib chiqarayotgan bo‘lsa, bu yerda endi mahsulotning, bizning holda esa videokartaning yaroqsiz ekanligi haqida so‘z yuritish hamda uni do‘konga qaytarish kerak. Bundan tashqari, eski ona platalarning ayrimlari AGP videokartasiga talab qilinganidan ko‘ra kamroq kuchlanish uzatishi mumkin. Bunday ahvol NVIDIA GeForce 256 kabi videokartalar bilan ko‘proq sodir bo‘lib turadi. Ona plataning yo‘riqnomasi bilan maslahatlashib, kartaning yaroqsizligiga sabab kuchlanishmi degan savolga javob berishi mumkin.
|
| |
Yettinchi bosqich: drayver o‘rnatish

Yettinchi bosqich: drayver o‘rnatish
Shaxsiy kompyuterni ishga tushirib, videokartalar uchun kerak bo‘lgan drayverlarni o‘rnatish zarur. Windows yuklanib bo‘lgach, u yangi apparat ta’minotini belgilaydi va zarur drayverlarni o‘rnatishga urinib ko‘radi. CDning avtomatik ravishda ishga tushirilishi bilan CD diskini diskyurituvchiga kiritish va ekrandagi yo‘riqnomaga amal qilish kerak. Kimda avtomatik qayta tiklash uskunasi bo‘lmasa, CD ildiz katalogiga kirish va setup.exe dasturini ishga tushirish kerak. Hozirgi ona platalarning ko‘pchiligi uchun drayverlarni o‘rnatish juda oddiy jarayon bo‘lib, yangilanish mahsulotlarning bitta turi (NVIDIA, Matrox va boshqalar) doirasida ro‘y berayotgan hollarda esa drayverlarni qayta yuklashga zarurat bo‘lmasligi ham mumkin. Kartalar masalasida ham xuddi shunday, ular uchun avval drayverlarni, keyin esa videokartani ornatish lozim, shunda Windows drayverlarni avtomatik tarzda o‘rnatadi. Shu tariqa videokartaning hamma dasturiy ta’minoti o‘rnatilishi kerak. Imkoniyatga qarab, eng yangi (oxirgi) drayverlarni o‘rnatish oqilona ish bo‘ladi.
10.5-rasm.
10.6-rasm
|
Mustaqil ish ta’limi bajarish bo‘yicha talab

|
Mustaqil ish ta’limi bajarish bo‘yicha talab
|
bet | 84/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgMustaqil ish ta’limi bajarish bo‘yicha talab:
Mustaqil o’zlashtiriladigan mavzular bo’yicha talabalar tomonidan taqdimotlar tayorlanadi.
FANDAN BAHOLASH MEZONI VA TARTIBI
“Metodika fanlarini o’qitish texnologiyasi” fanidan talabalar bilimini baholash “TURON ZARMED universitetida ta’limning kredit sharoitlarida talabalar bilimini nazorat qilish tartibi va baholash mezonlari to‘g‘risida yo‘riqnoma”ga asosan amalga oshiriladi.
Fan jami kredit (soat) miqdori: 8 (240 soat).
Nazorat turi
|
Ajratilgan jami ball
|
Nazorat (topshiriq) shakli
|
Ballarning taqsimlanishi
|
Saralash bali
|
Mustaqil ta’lim nazorat
|
50 ball
|
1. Darsga faolligi
2. Oraliq nazorat
|
10 ball
30 ball
|
30 ball
|
2. Mustaqil ta’limni o‘zlashtirish
|
10 ball (mashg‘ulotlar soniga bo‘linadi)
|
Yakuniy nazorat
|
50 ball
|
Yozma ish (har bilet 5 ta savol) yoki
Test (jami 400 ta savol)
|
50 ball
(har bir savolga 10 balldan)
50 ball
(har bir test savoliga 1,25 balldan)
|
30 ball
|
Fan bo‘yicha yuqorida keltirilgan nazoratlarda to‘plangan reyting umumlashtiriladi hamda yakunda ballar ta’lim kredit-modul tizimi sharoitlarida 5 baholik tizimga quyidagicha konvertasiya qilinadi:
90 -100 ball – 5 (a’lo);
70 - 89 ball - 4 (yaxshi);
60 - 69 ball – 3 (qoniqarli);
0-59 ball – 2 (qoniqarsiz).
Darsdagi faollik (DF) -10 ballni taqsimlanishi:
- talaba amliyot va ma’ruza mashg‘ulotlarida 25% dan kam dars qoldirilgan bo‘lsa 4 ball, 25% dan ko‘p dars qoldirilgan bo‘lsa 0 ball;
- og‘zaki savol javoblar, bir necha mavzular bo‘yicha qisqa muddatli kam topshiriqli yozma ishlar va testlar, uyga berilgan vazifalarning bajarilishi, laboratoriya ishlarini bajarishiga 0-6 ball. (fanning xususiyatidan kelib chiqib turlarga taqsimlanadi)
“A’lo” - 90-100 foiz – baho o‘uv dasturining barcha bo’limlari bo’yicha guruhi va yakka tartibda berilgan barcha topshiriqlarni muddatida to’liq to’g’ri va sifatli bajargan,ishga qiziqish va mas’uliyat bilan yondashgan, yetarli darajada nazariy va amaliy bilimlarga ega ekanligini, topshiriqni (masalaga) bajarishga ijobiy yondasha olshini ko’rsata olgan talabaga qo’yiladi.
“Yaxshi» - 70-89 foiz – baho o’quv dasturining barcha bo’limlari bo’yicha guruhli va yakka tartibda berilgan topshiriqlarni to’liq va to’g’ri bajargan, lekin ayrim kamchiliklarga yo’l qo’ygan, topshirilgan vazifani asosan mustaqil bajargan, yaxshi nazariy va amaliy bilmlarga ega ekanligini ko’rsatgan, ishga yetarlicha mas’uliyat bilan yondashgan talabaga qo’yiladi.
|
| |
Modem - Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси

|
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси
|
bet | 44/48 | Sana | 29.12.2020 | Hajmi | 3,57 Mb. | | #13008 |
12.1. Modem.
Modem. Modem modulatsiya, demodulatsiya so’zlaridan olingan bo’lib, uzluksiz signallarni raqamli (modulatsiya) va raqamli ma’lumotlarni uzluksiz (demodulatsiya) signalga almashtirib beradigan qurilmadir. Uning asosiy vazifasi kompyuterlararo aloqani o’rnatishdir. U o’zining kommunikatsion dasturlariga ega bo’lib, bu dasturlar yordamida uzoq masofalarga ma’lumotlarni uzatishi va qabul qilishi mumkin. Modem ichki va tashqi bo’lishi mumkin. Hozirda ko’p kompyuterlar modem bilan birga sotilmoqda.
Modem qanday ishlaydi?
Kompyuter telefon tarmog’i orqali axborot almashish maqsadida ishlatilayotganda, telefon tarmog’idan olingan signalni qabul qila oluvchi va uni raqamli axborotga aylantiruvchi qurilma lozim bo’ladi. Qurilmaning kirishida axborot modulatsiya qilinadi, chiqishda esa aksincha, demodulatsiyaga uchraydi, shundan modem nomi kelib chiqqan. Modemning asosiy vazifasi kompyutyerdan kelgan signalni telefon tarmog’i ish chastotasi diapazoniga mos chastotadagi elektr signaliga aylantirishdan iborat. Bu tarmoqning akustik kanalini modem quyi va yuqori chastota yo’laklariga ajratadi. Quyi chastotali yo’lak ma’lumotlarni uzatishda ishlatiladi, yuqori yo’lakli chastotalar esa qabul qilish uchun qo’llaniladi.
Modemning, yuqorida aytganimizdek, ikki turi mavjud: ichki va tashqi modem. Ichki modem plata ko’rinishida kompyuter ichiga maxsus joyga o’rnatiladi. Tashqi modem esa, ham faks ham modem rolini o’ynaydi va alohida qurilma sifatida kompyuterga ulanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси
|
Eng so‘nggi tekshirish - Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус,...

|
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси
|
bet | 47/48 | Sana | 29.12.2020 | Hajmi | 3,57 Mb. | | #13008 |
Eng so‘nggi tekshirish
Yuklashdan avval quyidagilarni tekshirish zarur:
Ona platadagi jamperlarning konfiguratsiyasi: protsessor uchun barcha sozlashlar to‘g‘rimi?
Disk yurituvchilar uchun jamper ko‘rsatmalarini, yetakchi/tobe to‘g‘ri bajarilganmi?
Protsessor, RAM modullari va kiritilayotgan kartalar o‘z ulanish joylariga mustahkam o‘rnashganmi?
Hamma kabellar ulanish joylariga kiritilganmi? Ular joyiga yaxshi o‘rnashganmi?
Kiritilgan kartalardagi hamma vintlar tortilganmi va hamma qisqich qo‘yilganmi?
Hamma disk yurituvchilar mustahkamlanganmi?
Hamma kabellar disk yurituvchilarga ulanganmi?
Undan so‘ng tokni ona plataga ulash, shaxsiy kompyuterni ishlatish, platani testlash va zarur dasturiy ta’minot va drayverlarni o‘rnatish kerak.
14- bobga doir nazorat savollari
1. Оnа plаtаning аsоsiy vаzifаsi nimа?
2. Оnа plаtа mоdеllаrini sanab o‘ting.
3. Оnа plаtа qаndаy o’rnаtilаdi?
4. Qаndаy plаtаlаr mаvjud?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги Наманган вилояти ўрта махсус, касб-ҳунар таълими бошқармаси
|
DDR CDRAM 
CDRAM - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi kasb-hunar ta’limi markazi sirdaryo...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi kasb-hunar ta’limi markazi sirdaryo viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xudduiy boshqarmasi sirdaryo tuman kasb-hunar maktabi
|
bet | 23/131 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 472,07 Kb. | | #230223 |
Bog'liq Apparat va dasturiy-www.hozir.orgDDR CDRAM
CDRAM xotirasining keyingi avlodlaridan biri – uzatishning ikkilangan tezligiga ega bo‘lgan DDR CDRAM (Double Data Rate CDRAM) xotirasidir. CDRAM kabi, DDR CDRAM xotirasi tizim chastotasi bilan sinxron ishlaydi. Ammo, ma’lumotlar takt generatorning signal orqa va oldi fronti bo‘yicha hisoblanadi. Lekin CDRAM xotirasidan foydalanishda faqatgina oldi fronti bo‘yicha. Shunday qilib, DDR CDRAM xotirasi CDRAM ga nisbatan tezroq uzatadi, yani shinaning 133MGHz chastotasida ish unumdorligi 266 MGHz ni tashkil qiladi. Bu tizim ikki marotaba tezroq ishlaydi degani emas. Ikki marta tezroq xotira ishlaydi va shuning uchun ShK umumiy unumdorligi oshmoqda.
DDR DIIM modullari, CDRAM va DRAM xotiralar uchun ishlab chiqarilgan tizimlar bilan moslashuvchan emas. Shunday qilib, ularda har xil elektrik ajratgich va boshqa-boshqa kalitli qirqimlar mavjudligi uchun ularni boshqa tipdagi manbaga joyga ulash mumkin emas.
Bu texnologiyalarda standart chastotalar qo‘llanadi: PC1600 xotira ichun 100MGHz, PC2100 – 133MGHz, PC2700 – 166MGHz. Modullar ikki baravar ko‘p tezlikda ishlagani ushun ularning chastotasi quyidagicha: 200, 266, 166 MGHz. Xotira spesifikatsiyasida ko‘rsatilgan qiymatni olish uchun ma’lumotlarni uzatish tezligini 8 baytga teng bo‘lgan xotira shinasining o‘lchamiga ko‘paytiramiz, masalan PC1600 da 100x2x8=1600.
Doimiy xotiralar (qattiq magnitli disklar).
Qattiq magnit disklardagi jamlagich yoki vinchester hamda HDD (hard disk drive) kompyuterlar diskli xotirasining asosiy qurilmasi hisoblanadi. Protsessor va tezkor xotira bilan birgalikda vinchester kompyuterning quvvatini belgilaydi. Undan katta hajmli (o‘nlab va yuzlab Gigabayt) axborotni saqlash, kam vaqtda ega bo‘lish (millisekund birliklar), ma’lumotlarni uzatishning katta tezligi (sekundiga o‘nlabyuzlab megabayt), yuqori ishonchlilik, o‘rtamiyona narxlar va bir qator foydali xususiyatlar talab qilinadi.
Egiluvchan disklardan (disketa) farqli ravishda, ularni bukib bo‘lmaydi, shuning uchun qattiq disk nomi kelib chiqqan. Ko‘pchilik qurilmalarda ular yechilmaydigan bo‘ladi, shuning uchun ham ba’zida bunday jamlagichlarni qayd qilingan (fixed disk) jamlagichlar deb ataladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi kasb-hunar ta’limi markazi sirdaryo viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish xudduiy boshqarmasi sirdaryo tuman kasb-hunar maktabi
|
Beshinchi bosqich: Yangi videokartani o‘rnatish

Beshinchi bosqich: Yangi videokartani o‘rnatish
Bir xil interfeysning kartalarini almashtirganda (AGPni AGPga, PCIni PCIga) blokda hech narsani o‘zgartirishga hojat yo‘q. Agar yangi karta interfeys bo‘yicha eskisidan farq qilsa yoki integrallashgan yechimdan o‘tish kerak bo‘lsa, unda korpusning orqa paneli ko‘rinishiga ba’zi o‘zgartirishlarni qiritish lozim. Odatda, AGP sloti (platada u bitta) jigarrang ko‘rinishda bo‘ladi. PCI slotlari esa (ular bir nechta) oq rangda bo‘ladi. Karta o‘rnatiladigan slot korpusdagi qaysi ulanish joyga mos kelishini ko‘ring va himoya vositasini chiqarib oling. Kompyuterning blokini chang tushishidan himoya qilish uchun boshqa ulanish joylarni himoya vositasisiz qoldirish mumkin emas.
Keyin videokartani ustidan bosib turib o‘rnating. U hech qanday muammolarsiz o‘rnashishi, halqachaning (skobaning) yuqori qismi korpusdagi kartani mustahkamlash joyiga ustma-ust tushishi lozim. Ozgina surilish bo‘lsa ham kartaning to‘g‘ri joylashgan-joylashmaganligini tekshirib ko‘rish zarur.
Videokarta o‘rnatilganidan so‘ng kartaning AGP/PCI interfeysi ona plataning slotiga aniq tushayotganiga yana bir marta ishonch hosil qilish kerak. Keyin videokarta kompyuter korpusiga shuruplar bilan mahkamlanadi. Ayrim tajribali mutaxassislar kartani mahkamlamay qoldiradilar, ba’zan bu ko‘ngilsiz oqibatlarga olib keladi, chunki monitorning kabelini ulayotganda videokartani qattiq bosib, uni joyidan qo‘zg‘atib qo‘yish yoki chiqarib yuborish mumkin.
|