nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
SHundan keyin yordam ko‘rsatuvchi kishi boshini ko‘tarib yana o‘pkasini havoga to‘ldiriladi. Bu vaqtda jarohatlangan kishi massiv ravishda nafas chiqazadi

|
SHundan keyin yordam ko‘rsatuvchi kishi boshini ko‘tarib yana o‘pkasini havoga to‘ldiriladi. Bu vaqtda jarohatlangan kishi massiv ravishda nafas chiqazadi
|
bet | 4/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 180,79 Kb. | | #231289 |
Bog'liq 1715319621 (2)SHundan keyin yordam ko‘rsatuvchi kishi boshini ko‘tarib yana o‘pkasini havoga to‘ldiriladi. Bu vaqtda jarohatlangan kishi massiv ravishda nafas chiqazadi
(1-rasm, b).
III. Umumiy talablar
Ishlab turgan elektrostansiyalar, elektr va issiqlik tarmoqlari, issiqlik avtomatikasi va
o‘lchovi qurilmalari, dispetcherlik va texnologik boshqaruv vositalari, rayon qozonxonalari, Energetika va Elektrlashtirish Vazirligining energota’mirlash
korxonalarining elektr uskunalarida, hamda uy-joy va maishiy xizmat xo‘jaligi korxonalarining elektr tarmoqlariga xizmat ko‘rsatishda va ularda ekspluatatsiya,
ta’mirlash, qurilish-montaj va sozlash ishlarini bajarishda ushbu Qoidaga rioya qilish
zarur. Ushbu Qoidaga binoan ekspluatatsiya qilinayotgan elektr uskunalarida ish bajarish uchun ixtisoslashgan va boshqa qurilish-montaj tashkilotlari xodimlariga ishlashga ijozat berishda ushbu Qoida talablari bajarilishi kerak. Ushbu Qoidaga o‘zgartirish va qo‘shimchalarni faqat uni tasdiqlagan tashkilot kiritishi mumkin.
Ushbu Qoidaga muvofiq ish jarayonida foydalaniladigan himoya vositalari Davlat
yagona nusxasi talablariga hamda «Elektr uskunalarida foydalaniladigan himoya
vositalarini qo‘llash va sinash qoidasi» ga javob berishi shart. Ishlarni bajarishda qo‘llaniladigan mexanizmlar va yuk ko‘tarish mashinalari, kompressor va havo yig‘uvchi qurilmalar, asbob va moslamalar sinalgan bo‘lishi va mehnat xavfsizligi yagona nusxasi talablariga, O‘zbekistan Respublikasi qishloq va suv xo`jaligi obektlari qoidalariga va «Asbob va moslamalar yordami bilan ish bajarishda xavfsizlik qoidalari»-ga shuningdek ishlab chiqargan zavod yo‘riqnomasi talablariga muvofiq ishlatilishi kerak. Ishlab turgan elektr uskunalarida qurilish va montaj ishlarini bajarayotganda qurilish me’yori va Qoidalari talablariga, ya’ni «Qurilishda texnika xavfsizligi» qoidasiga rioya qilish shart.
Qoida hamma uchun majburiydir. Ishchi va xizmatchilar mehnatini muhofaza qilish
yo‘riqnomasi ushbu Qoidaga muvofiqlashtirilishi kerak. Har bir xodim Qoida talablariga zid bo‘lgan chekinish yoki Qoida talabini bajarmaslikni va elektr uskunalaridagi inson hayoti uchun xavf tug‘diruvchi nosozlikni, ish olib borish jarayonida ishlatiladigan mashina, mexanizm, asbob, moslama va himoya vositalaridagi buzilishni bartaraf etish chorasini quraolmasa, zudlik bilan yuqori rahbariyatga bu haqida xabar berishi shart.
Ushbu Qoidaga zid keladigan farmoyish va topshiriqlarni bajarish man qilinadi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
SHundan keyin yordam ko‘rsatuvchi kishi boshini ko‘tarib yana o‘pkasini havoga to‘ldiriladi. Bu vaqtda jarohatlangan kishi massiv ravishda nafas chiqazadi
|
Klinik o'lim - Hayot faoliyati xavfsizligi 2 -mustaqil Ish Bajardi

|
Hayot faoliyati xavfsizligi 2 -mustaqil Ish Bajardi
|
bet | 2/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 180,79 Kb. | | #231289 |
Bog'liq 1715319621 (2)Klinik o'lim
Bu hayot bilan o‘lim orasidagi ma’lum oraliq bo‘lib, ma’lum vaqtgacha
inson ichki imkoniyatlar hisobiga yashab turadi. Bu vaqtda unda hayot belgilari: ya’ni nafas olish, qon aylanish bo‘lmaydi, tashqi ta’sirlarga farqsiz bo‘ladi, og‘riq sezmaydi, ko‘z qorachug‘i kengaygan va yorug‘likni sezmaydi. Ammo bu davrda hali undagi hayot butunlay so‘nmagan, hujayralarda ma’lum modda almashinuv jarayonlari davom etadi va bu organizmning minimal hayot faoliyatini davom ettirishga etarli bo‘ladi, buning uchun tashqi ta’sir natijasida hayot faoliyatini yo‘qotgan organizmning bazi bir qismlarini tiklash natijasida uni hayotga qaytarish imkoniyati bor. Klinik o‘lim Holati 6-8 min davom etadi. Hech qanday yordam bo‘lmagan taqdirda eng oldin bosh miya qobig‘idagi hujayralar parchalanadi va klinik o‘lim holati biologik o‘lim holatiga o‘tadi.
Biologik o'lim
Qaytarib bo‘lmaydigan jarayon bo‘lib, organizmdagi biologik jarayonlar butunlay to‘xtashi bilan xarakterlanadi, shuningdek organizmdagi oqsil strukturalari parchalanadi. Bu klinik o‘lim vaqti tugagandan keyin ro‘y beradi. Tokning inson organizmiga ta’siri bir necha omillarga bog‘liq. Asosiy omillardan biri insonga tok ta’sirining davomiyligi, ya’ni odam tok ta’sirida qancha ko‘p qolib ketsa, u shuncha ko‘p zararlanadi. Ikkinchi omil sifatida odam organizmining shaxsiy xususiyatlari va shuningdek tokning turi va chastotasi katta rol o‘ynaydi. Inson organizmining tok ta’siriga malum qarshiligi, shuningdek tokning kuchlanishi ma’lum ta’sir darajasini belgilaydi, chunki inson organizmining qarshiligi o‘zgarmagan holda, kuchlanish ko‘payishi natijasida organizmdan oqib o‘tgan tok miqdori oshib ketadi. Inson organizmining qarshiligi teri qarshiligi va ichki organlar qarshililari yig‘indisi sifatida olinadi. Teri, asosan quruq va o‘lik hujayralarning qattiq qatlamlaridan tashkil
topganligi sababli katta qarshilikka ega va u umuman inson organizmining
qarshiligini ifodalaydi. Organizmning ichki organlarining qarshiligi uncha katta emas. Odamning quruq, zararlanmagan terisi 2000 dan 20000 Om gacha va undan yuqori
qarshilikka ega bo‘lgan holda, namlangan, zararlangan teri qarshiligi 40 - 500 Om qarshilikka ega bo‘ladi va bu qarshilik inson ichki organlari qarshiligiga teng hisoblanadi. Aytilganlarni hisobga olgan holda umuman texnik hisoblar uchun inson organizmi qarshiligi 1000 Om qabul qilingan. Inson organizmi orqali oqib o‘tgan tokning miqdori uning asoratini belgilaydi, ya’ni oqib o‘tgan tok qancha katta bo‘lsa, uning asorati ham
shuncha katta bo‘ladi. Inson organizmi orqali 50 Gs li sanoat elektr tokining 0,6-1,5 mA oqib o‘tsa, buni u sezadi va bu miqdordagi tok sezish chegarasidagi elektr toki deb ataladi.
|
| |
D.N.Uznadze - Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti

D.N.Uznadze boshlang‘ich ta'limning bosh vazifasi bolaning ichki kuchlari va imkoniyatlari rivojlanishi uchun sharoit yaratib berishdan iborat, deb hisoblaydi. Tahsildagi asosiy narsa ta'lim berilayotgan predmetdan ko‘ra ko‘proq ushbu jarayonda faollashadigan kuchlarning rivojlanishiga bog‘liq33.Motivlar ehtiyojga undaydigan stimulga asosan tashqi va ichki motivlarga ajratiladi34. Shaxsning axloqiyligi, yo‘nalganligiga bog‘liq ravishda: shaxsiy va jamoa motivlari, g‘oyaviy va axloqiy motivlarni ajratish mumkin. Shunday qilib, ko‘p hollarda motivlar faoliyatga undovchi kuch sifatida baholanadi.
Motivlarni tasniflashda keng tarqalgan yo‘nalish bu - vaqtni hisobga olishdir. Unga ko‘ra: vaziyatli va doimiy namoyon bo‘luvchi motivlarni, qisqa muddatli va barqaror motivlarni ajratish mumkin.
Motivning tuzilishiga ko‘ra: dastlabki – mavhum maqsad mavjud motivlar, ikkinchi – aniq maqsad mavjud motivlarga ajratilgan35.
I.A.Vasilev va M.Sh.Magomed-Eminovning kitobida: umumlashtirilgan barqaror motivlar (muvafaqqiyatsizlikdan qochish va muvafaqqiyatga intilish motivlari), aniq barqaror motivlar(aniq kasbiy faoliyatdagi faollik), umumiy beqaror motivlar va aniq beqaror motivlarga (aniq qisqa muddatli maqsadlari mavjud) ajratilgan36.Respublikamizda hozirgi kunda o‘qish faoliyatidagi motivlar muammolarini o‘rganishga qaratilgan tadqiqot ishlarini olib borilmoqda. Masalan M.G.Davletshin, E. G’oziev, G‘.B.Shoumarov, V.A.Tokareva R.I.Sunnatova, A.A.Fayzullaev, A.K.Saitova, E.Z.Usmonova, M.Rasulova, F.I.Haydarov kabi psixolog olimlar ta'lim jarayonida o‘qish motivlarini o‘rganishga oid ko‘plab ilmiy tadqiqot ishlarini olib bormoqdalar.
|
Zokirjon Mulla Xolmuhammad o’g’li Furqat (1858-1909)

|
Zokirjon Mulla Xolmuhammad o’g’li Furqat (1858-1909)
|
bet | 2/54 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #115 |
TOSHKENT 2013
MUNDARIJA
KIRISH……………………………………………………………..……….4
I BOB. BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARIDA O‘QUV-BILUV MOTIVLARINI SHAKLLANTIRISHNING ILMIY-NAZARIY ASOSLARI…………………………………………………………………..…….9
-
Motivatsiya tushunchasi va uning mazmuni, mohiyati….……...9
-
O‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish va uning shaxs sifatida shakllanishida muhim omil sifatida…………….……………....25
I bob yuzasidan xulosalar………………………………………………...38
II BOB. AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VOSITASIDA O‘QUVCHILARDA O‘QUV-BILUV MOTIVLARINI SHAKLLANTIRISHNING MAZMUN, SHAKL VA VOSITALARI…….…39
-
O‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining o‘rni va ahamiyati………………….….39
-
O‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanish imkoniyatlari………….….51
|
| |
Yangi mavzu ustida ishlash modul dasturi asosida olib boriladi

|
Yangi mavzu ustida ishlash modul dasturi asosida olib boriladi
|
bet | 6/54 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #115 |
Tadqiqot ishining vazifalari:
-
o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish ta'lim samaradorligini oshirishda muhim ahamiyatga ega ekanligini asoslab berish;
- o‘quvchilarning o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot - kommunikasiya texnologiyalarining imkoniyatlarini aniqlash:
- muammoning amaliyotdagi holatini o‘rganish asosida mavzuning dolzarb pedagogik muammo ekanligini asoslash;
- o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot - kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanishning shakllari va metodlarini ishlab chiqish va ularni tajriba–sinovdan o‘tkazish;
|
| |
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti - bet 8

|
Nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti
|
bet | 8/54 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #115 |
Magistrlik dissertasiyasining ilmiy tadqiqot metodlari: o‘quv jarayonini kuzatish, suhbat, savol-javob, ilmiy-pedagogik adabiyotlarni xronologik tahlil qilish, pedagogik tajriba – sinov, o‘quvchilar o‘quv faoliyatidagi mahsulotlarni o‘rganish, maktab hujjatlarni tahlil qilish.
Tadqiqot natijalarining nazariy va amaliy ahamiyati:
O‘quvchilarning o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot-kommunikasiya texnologiyalaridan foydalanish yuzasidan vazifalarni belgilab beradi, olg‘a surilgan ilmiy–nazariy, uslubiy fikrlarni asoslab beradi. Tadqiqotning xulosa va natijalari umumta'lim maktablarining boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari ish faoliyatida, pedagogik amaliyotida qo‘llanilishi mumkin.
|
| |
Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi

Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
30.12.2023
Hajmi
0,53 Mb.
#129143
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi
Download
0,53 Mb.
Matnni ko'rish
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari

|
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillariBog'liq 253-260Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
www.pedagoglar.uz
16-to’plam mart 2023
255
Pedagogik innovatsiya tadqiqotchilari innovatsiya jarayonining ikki tipini
o‘zaro farqlaydilar. Ular;
1. Innovatsiyaning birinchi tipi stixiyali o‘tadi, ya’ni innovatsion jarayonda
unga bo‘lgan ehtiyoj hisobga olinmaydi, uni amalga oshirishning barcha shart
sharoitlari tizimi, usullari va yo‘llariga ongli munosabat bo‘lmaydi.
2. Innovatsiyaning ikkinchi tipi ongli, maqsadga muvofiq, ilmiy asoslangan
faoliyat mahsuli hisoblanadi.
Oliy maktab innovatsion jarayonlari negizida quyidagi yondashuvlarni
belgilashimiz mumkin bo‘ladi:
− madaniyatshunoslik jihatidan (insonni bilishning ustuvor rivojlanishi)
yondashuv;
− shaxsiy faoliyat jihatidan (ta’limdagi yangi texnologiyalar) yondashuv;
−
ko‘p subyektli (dialogik) yondashuv, kasbiy tayyorgarlikni
insonparvarlashtirish;
−
individual-ijodiy
(o‘qituvchi
va
talaba-o‘quvchilarning
o‘zaro
munosabatlari) yondashuv. O‘qituvchi va talaba-o‘quvchi o‘rtasidagi muloqot
namunasining o‘zgarishi innovatsion faoliyat shartlaridan biridir. Yangi
munosabatlar an’analarda bo‘lganidek, qistovlar, hukmga bo‘ysunish kabi
unsurlardan xoli bo‘lishi lozim. Ular tenglarning hamkorligi, o‘zaro boshqarilishi,
o‘zaro yordam shaklida qurilgan bo‘lishi darkor. Yana, ular munosabatlaridagi eng
muhim xususiyati bu o‘qituvchi va o‘quvchining ijoddagi hamkorligidir.
Innovatsion kasbiy faoliyat quyidagi asosiy funksiyalar bilan izohlanadi va
farqlanadi:
− kasbiy faoliyatning ongli tahlili;
− me’yorlarga nisbatan tanqidiy yondashuv;
− kasbiy yangiliklarga nisbatan shaylik;
− dunyoga ijodiy yaratuvchilik munosabatida bo‘lish;
|
| |
Ikkinchi bob bo‘yicha xulosa

|
Ikkinchi bob bo‘yicha xulosa
|
bet | 5/54 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #115 |
Tadqiqot ishining ob'ekti - axborot-kommunikasiya texnologiyalari vositasida boshlang’ich sinf o‘quvchilarida o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish jarayoni.
Tadqiqot ishining predmeti: axborot-kommunikasiya texnologiyalari vositasida boshlang’ich sinf o‘quvchilarida o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish mazmuni, imkoniyatlari, usul va metodlari.
Tadqiqot ishining maqsadi: - Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot-kommunikasiya texnologiyalaridan foydalanishning imkoniyatlarini aniqlash, ulardan foydalanishning shakl va usullarini asoslab berish, hamda ilmiy-metodik tavsiyalar ishlab chiqish.
|
| |
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari

|
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillariBog'liq 253-260Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
www.pedagoglar.uz
16-to’plam mart 2023
259
pozitsiyasi bo‘lib shakllanadi. Mazkur yondashuvda asosiy talablar quyidagi
izchillikda amalga oshadi. Shaxs o‘zi va boshqalar uchun ham asosiy boylik bo‘lib,
bunda ta’lim - oliy ta’limdagi yaxlit pedagogik jarayon sifatida yo‘naltirilgan
shaxsni o‘zgartirishga qaratilgan jarayon hisoblanadi.
Bunday ta’limning bosh natijasi egallangan bilim, ko‘nikma va malakalar
emas, balki shaxs o‘sishiga qobiliyat, empatik (hayotiy tajribaning o‘sishi) o‘zaro
munosabatlar va shaxsiy samaradorlikka qaratilgan yuqori ijtimoiy faollik
tushuniladi. Hayotiy kelajakni amalga oshirish uchun inson ongli tarzda qayta o‘z-
o‘zini faoliyatini yo‘lga qo‘yadi va buning uchun ta’lim jarayoni imkoniyatlaridan
foydalanadi. Ayniqsa, bu jarayon talaba yoshi davri, yoshlik davri ayni ushbu
jarayonni yo‘lga qo‘yish uchun muhim bosqich davri hisoblanadi. Ushbu
konsepsiyaning keyingi g‘oyasi pedagogik subyektivlikni rivojlanishi bilan bog‘liq.
Talaba - “o‘rganuvchi”, o‘qutuvchi - “o‘qitadigan” pozitsiya orqali o‘tadi. Agar oliy
o‘quv yurti “o‘qish joyi va vaqti emas, balki yigit va qizlarni katta bo‘lish maydoni”
(D.B.Elkonin) deb qaralsa, u holda ushbu oliy o‘quv yurtidagi pedagogik jarayon
uni amalga oshirish orqali ta’lim olayotgan talabaning o‘z-o‘zini rivojlantirishini
faollashtiruvchi, hech bir narsa bilan qiyoslab bo‘lmaydigan pedagogik jarayonni
ijodiy-o‘zini qayta qurish sub’ekti ham talaba, ham pedagog uchun imkoniyatlar
hisoblanadi. O‘qituvchi faoliyati ham o‘zgaradi: “usta” ishlari orqali bilimlarini
pedagogik texnologiya asosida yetkazishdan, talabalarda pedagogik qobiliyatni
shakllantirish maqsadida birgalikdagi faoliyatni tashkil etuvchi “maslahatchi”
pozitsiyada talabalar bilan birgalikda uning kelajak kasbiy faoliyatini loyihalovchiga
aylanadi. Shunga ko‘ra integrativ ta’lim texnologiyalarini yo‘lga qo‘yish dolzarb
bo‘lib qoladi. Pedagogik ta’limni amalga oshirishining tashkiliy-tuzilmaviy modeli
haqida alohida to‘xtalish kerakligi e’tiborga loyiq, albatta. Bular; kichik darajadagi
ko‘p bosqichli va ko‘p darajadagi modellarga qaratilishidan iborat. Yuqorida
ko‘rsatib o‘tilgan har bir model mustaqil yaxlit ta’lim sifatida qaralib, ular
|
| |
Tadqiqot ishining ilmiy yangiligi

Tadqiqot ishining ilmiy yangiligi:
1) o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish mazmuni aniqlandi;
2) axborot-kommunikasiya texnologiyalari vositasida o‘quvchilarning o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish imkoniyatlari aniqlandi, uslublari ishlab chiqildi;
3) o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositalaridan foydalanishga doir amalga oshirilgan tajriba–sinov ishlari va tadqiqot natijalariga asoslanib, ilmiy metodik tavsiyalar ishlab chiqildi.
|
I. O‘quv faoliyatining asosida mavjud motivlar

|
I. O‘quv faoliyatining asosida mavjud motivlar
|
bet | 3/54 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #115 |
2-bob yuzasidan xulosalar………………………………………………..65
III BOB. O‘QUVCHILARDA O‘QUV-BILUV MOTIVLARINI SHAKLLANTIRISHDA AXBOROT-KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VOSITALARIDAN FOYDALANISHNI AMALGA OSHIRISHNING SHART-SHAROITLARI…………………………………..66
3.1. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositasida o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirishga doir tajriba-sinov ishlarini tashkil etish yo‘l-yo‘riqlari………………………………………………………………66
3.2. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari vositasida o‘quvchilarda o‘quv-biluv motivlarini shakllantirish bo‘yicha olib borilgan tajriba-sinov ishlari tahlili, samaradorligi va natijalari…………….……………..…………81
III bob yuzasidan xulosalar..................................................................87
|
| |
YOSH OLIMLAR - Yosh olimlar ilmiy-amaliy konferensiyasi

YOSH OLIMLAR
ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI
in-academy.uz/index.php/yo
105
stenariysini amalga oshirish uchun tugunlar aloqasi energiya tejaydigan bo’lsa, samarali
(xizmat sifati optimallashtirilgan) WSN talab qilinadi. Shuning uchun ushbu ilmiy ishda
an’anaviy protokollar bo’yicha tasdiqlangan arxitekturaning yuqori qatlamida yangi QoS-IoT
protokoli taklif etilgan.
References:
1.
Yongmin Z. “Interpretation of Smart Planet and Smart City” // elektron resurs.
https://www.researchgate.net/publication/347892159_Towards_Smart_World#fullTextFileC
ontent
2.
Г.И.Кучерева, Г.А.Ключков “Разработка процессной модели “умный город” //
elektron resurs. (
https://naukovedenie.ru/PDF/40EVN517.pdf
)
3.
Jiong Jin, Tony T.Luo va M.Palaniswami “Network architecture and QoS issues in the
internet
of
things
for
a
smart
city”
”
//
elektron
resurs.
(
https://www.researchgate.net/publication/261278721_Network_architecture_and_QoS_issu
es_in_the_internet_of_things_for_a_smart_city
)
4.
V.Kovtun, K.Grochia, M.Al-Maitah “Evaluation of the QoS policy model of an ordinary 5G
smart city cluster with predominant URLLC and eMBB traffic” // elektron resurs.
(
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0295252
)
5.
Д.В.Ковалев “Цифровизация городской среды в рамках реализации концепции
«умный город»: территориальный анализ и механизмы внедрения” // elektron resurs.
(
https://elar.urfu.ru/bitstream/10995/94206/1/m_th_d.v.kovalev_2020.pdf
)
6.
О.К.Тогжанова “Модели и методы разработки систем динамического
планирования
развития
Smart
city”
//
elektron
resurs.
(
https://official.satbayev.university/download/documentPhd/24839/%D0%94%D0%B8%D
1%81%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F.pdf
)
7.
С,А.Кузнецова “Модель управления и оценки эффективности деятельности
интеллектуальных городов” // elektron resurs. (
https://nauchkor.ru/pubs/model-
upravleniya-i-otsenki-effektivnosti-deyatelnosti-intellektualnyh-gorodov-
587d36885f1be77c40d59195
)
8.
N.A,Kolodii, V.S.Ivanova, N.A.Goncharova “Smart City: The Concept and its Adaptation
to
the
Russian
Context”
//
elektron
resurs.
(
https://www.researchgate.net/publication/342519140_Smart_City_The_Concept_and_its_Ad
aptation_to_the_Russian_Context
)
9.
E.Ismagilova, L.Hughes, N.Rana, Y.Dwivedi “Security, Privacy and Risks Within Smart
Cities: Literature Review and Development of a Smart City Interaction Framework” //
elektron
resurs.
(
https://www.researchgate.net/publication/343123843_Security_Privacy_and_Risks_Within_
Smart_Cities_Literature_Review_and_Development_of_a_Smart_City_Interaction_Framework
)
// elektron resurs.
10. I.Jawhar, N.Mohamed, J.Al-Jaroodi “Networking architectures and protocols for smart
city systems” (
https://jisajournal.springeropen.com/articles/10.1186/s13174-018-0097-0
)
11. Sh.Rani, S.H.Chauhdary “A Novel Framework and Enhanced QoS Big Data Protocol for
Smart
City
Applications”
//
elektron
resurs.
(
https://www.preprints.org/manuscript/201810.0469/v1
)
|
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari

|
Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillariBog'liq 253-260Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
www.pedagoglar.uz
16-to’plam mart 2023
256
− o‘z imkoniyatlarini ro‘yobga chiqarish, o‘z turmush tarzi va intilishlarini
kasbiy faoliyatida mujassam qilish. Demak, o‘qituvchi yangi pedagogik
texnologiyalar, nazariyalar, konsepsiyalarning muallifi, ishlab chiqaruvchisi,
tadqiqotchisi, foydalanuvchisi va targ‘ibotchisi sifatida namoyon bo‘ladi. Hozirgi
jamiyat, madaniyat va ta’lim taraqqiyoti sharoitida o‘qituvchi innovatsiya
faoliyatiga bo‘lgan zaruriyat quyidagilar bilan o‘lchanadi:
• ijtimoiy-iqtisodiy yangilanish ta’lim tizimi, metodologiya va o‘quv jarayoni
texnologiyasining tubdan yangilashni talab qiladi. Bunday sharoitda o‘qituvchining
innovatsiya faoliyati pedagogik yangiliklarni yaratish, o‘zlashtirish va
foydalanishdan iborat bo‘ladi;
• ta’lim mazmunini insonparvarlashtirish doimo o‘qitishning yangi tashkiliy
shakllarini, texnologiyalarini qidirishni taqozo qiladi;
• pedagogik yangilikni o‘zlashtirish va uni tatbiq etishga nisbatan
o‘qituvchining munosabati xarakteri o‘zgarishi. O‘qituvchining innovatsion
faoliyati tahlili yangilik kiritishning samaradorligini belgilovchi muayyan
me’yorlardan foydalanishni talab qiladi. Bunday me’yorlarga - yangilik, maqbullik,
yuqori natijalilik, ommaviy tajribalarda innovatsiyani ijodiy qo‘llash imkoniyatlari
kiradi. Yangilik pedagogik yangilik me’yori sifatida o‘zida taklif qilinadigan
yangini, yangilik darajasi mohiyatini aks ettiradi. Pedagog olimlar yangilikning
qo‘llanish mashhurligi darajasi va sohasiga ko‘ra farqlanadigan mutlaq,
chegaralangan mutlaq, shartli, subyektiv darajalarini farqlaydilar. Maqbullik
me’yori o‘qituvchi va talabaning natijaga erishish uchun sarflangan kuch va
vositalarini bildiradi. Natijalilik, pedagogik yangilik o‘z mohiyatiga ko‘ra ommaviy
tajribalar mulki bo‘lib qolishi lozim.
Pedagogik yangilik dastlab ayrim o‘qituvchilarning faoliyatiga olib kiriladi.
Keyingi bosqichda sinalgandan va obyektiv baho olgandan so‘ng pedagogik
yangilik ommaviy tatbiq etishga tavsiya etiladi. V.A.Slastenin o‘tkazgan tadqiqotlar
|
| |
-modda. Soliqlarning va yigʻimlarning turlari

bilan tartibga solinadi.
(OʻzR 29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi qism) (Oldingi
tahririga qarang)
(4-q.)
Davlat bojini hisoblab chiqarish va undirish tartibi davlat boji toʻgʻrisidagi
qonunchilikda belgilanadi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
18-modda. Maxsus soliq rejimlari
(1-q.)
Soliq toʻlovchilarning ayrim toifalari uchun Oʻzbekiston Respublikasi hududida
quyidagi maxsus soliq rejimlari belgilanadi:
1) aylanmadan olinadigan soliq;
2) mahsulot taqsimotiga oid bitimlar ishtirokchilariga soliq solishning alohida tartibi;
3) maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga va ayrim toifadagi soliq toʻlovchilarga soliq
solishning alohida tartibi;
4) Oʻzbekiston Respublikasining ayrim hududlarida soliq solishning alohida tartibi.
(OʻzR 14.09.2021-y. OʻRQ-714-son Qonuni tahriridagi qism) (Oldingi tahririga qarang)
(2-q.)
Maxsus iqtisodiy zonalar ishtirokchilariga va ayrim toifadagi soliq toʻlovchilarga soliq
solishning alohida tartibi qonunchilikda yoki investitsiya bitimlarida nazarda tutilgan
investitsiyalarni amalga oshirish hamda boshqa shartlarni bajarish bilan bogʻliq holda muayyan
muddat uchun belgilanadi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(3-q.)
Maxsus soliq rejimlari ayrim soliqlarni toʻlashdan ozod etishni, pasaytirilgan soliq
stavkalarini va boshqa soliq imtiyozlarini qoʻllashni nazarda tutishi mumkin.
Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the spheres

Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the spheres
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
13.05.2024
Hajmi
0,61 Mb.
#228338
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the spheres
Download
0,61 Mb.
Matnni ko'rish
Darsning borishi - Hisoblash texnikasining qisqacha tarixi

Darsning borishi
MASALALAR PANЕLI VA BOSH MЕNYU BULIMLARI
Masalalar panеlida chap tomonda «Pusk» tugmachasi, ung tomonda soat, klaviaturaning indikatorlari aks ettirilgan. Agar sichkoncha kursatkichini vakt indikatoriga olib borilsa, sana kursatiladi. Agarda sichkonchaning chap tugmachasi vakt indikatorida ikki marta bosilsa, «Svoystva: Datag`vrеmya» (Xossalar: Sanag`vakt) oynasi paydo buladi.
Bu еrda sanani, soatni uzgartirishingiz mumkin. Oy nomi, yil, soat, dakika, soniya rakamlari turgan darchalar yonida pastga, tеpaga karagan kursatkichlar (uchburchaklar) bor. Tеpaga karagan uchburchak ustida sichkonchani bosilsa, rakam usadi, pastga karagan uchburchak ustida bosilsa — rakam kamayadi.
Sichkonchani klaviatura indikatorida bosib, alifbolar ruyxatini ochishingiz xamda kеrakli: lotin yoki kirillcha alifboga utishingiz mumkin.
Agarda sichkoncha kursatkichini «Pusk» tugmachasiga olib borsangiz, Sizga ish boshlashni tavsiya etuvchi «Nachnitе rabotu s najatiya etoy knopki» (Ishni shu tugmachani bosishdan boshlang) dеgan xabar paydo buladi.
«Pusk» tugmachasi Bosh mеnyuni aks ettiradi. Mеnyudan ilovalar va xujjatlarga murojaat etiladi. «Pusk» tugmachasi bosilganda, Bosh mеnyuning kuyidagi tasviri paydo buladi (5.7-rasm). Bosh mеnyudagi Optsiyalar (bulimlar, maxsus amaliy dasturlar) kuyidagi vazifalarni bajaradi:
«Sozdat dokumеnt Microsoft Offise» optsiyasi — Offise ilovalarida yangi xujjat yaratadi;
«Otkro`t dokumеnt Microsoft Offise» optsiyasi — Offise ilovalarida yaratilgan va xotirada mavjud bulgan xujjatlarni ochib bеradi.
«Programmo`» (Dasturlar) optsiyasi kompyutеrga urnatilgan amaliy dasturlar mеnyusini kursatadi. Ushbu mеnyuda foydalanuvchilar tomonidan ishlatiladigan dasturlar ruyxati, «Provodnik» xamda «Sеans MS-DOS» tizimlari mavjud. Sichkoncha kursatkichini shu optsiya buyicha xarakatlantirganingizda ekranda yana bir ruyxat paydo buladi. Bu dasturlar blokining ruyxatidir. Siz xoxlagan blokni tanlaganingizda uning ichida joylashtirilgan dasturlar ruyxati paydo buladi va sichkonchani ulardan birining ustida bossangiz, ushbu dastur ishga tushib kеtadi. Shu zaxoti masalalar panеlida tuKri turtburchakli tugmacha (darcha) paydo buladi va u ushbu dastur bajarilayotganini anglatadi. Tugmachaning (darchaning) faollashtirilgan xolati — turtburchak «yoruK» xolatda, faollashmagani — «xira yoruK» xolatda buladi. Tugmachani faollashtirish uchun sichkoncha ma'lum turtburchak ustida bosiladi.
«Dokumеnto`» (Uujjatlar) optsiyasi foydalanuvchilar tomonidan ishlatilgan oxirgi 15 ta xujjat ruyxatini kursatadi. Ruyxatdagi xujjatlarni ochish uchun sichkoncha kursatkichi shu xujjat nomi ustida bosiladi. Ruyxatni kompyutеr xotirasidan uchirish uchun «Nastroyka» (Sozlash) optsiyasini faollashtiring va «Panеl zadach» (Masalalar panеli) bulimini tanlab, ustida sichkonchaning chap tugmachasini bir marta bosing. Paydo bulgan oynaning «Dokumеnto`» (Uujjatlar) kismida «Ochistit» (Tozalash) tugmachasi mavjud.
|
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi - bet 2

|
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi
|
bet | 2/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 96,33 Kb. | | #145800 |
Bog'liq Tursunov asilbek [Автосохраненный]Elektr tokining materialdan o'tishi jarayoni elektr o'tkazuvchanligi deb ataladi va uning tabiati zaryadlangan zarralar va ular harakatlanadigan materialga qarab farq qiladi. Elektr toklariga misollar kiradi metall o'tkazuvchanlik, bu erda elektronlar metall kabi o'tkazgich orqali oqadi va elektroliz, bu erda ionlar (zaryadlangan atomlar) suyuqliklar orqali yoki elektr uchqunlari kabi plazmalar orqali oqadi Zarrachalarning o'zi juda sekin harakatlanishi mumkin bo'lsa-da, ba'zida o'rtacha siljish tezligi bilan sekundiga millimetrning faqat fraktsiyalari, ularni boshqaradigan elektr maydoni yorug'lik tezligiga yaqin tarqaladi va elektr signallarining simlar bo'ylab tez o'tishiga imkon beradi.. .Tok kuchi. Tokning tabiatidan kat`i nazar uni harakterlovchi asosiy kattaliklardan biri tok kuchidir:Tokning kuchi deb, o`tkazgichning ko`ndalang kesim yuzidan vaqt birligi ichida o`tgan elektr zaryadiga miqdor jihatdan teng bo`lgan fizik kattalikka aytiladi, yani: Bunda I –tokning kuchi, q –elektr zaryadi, t – elektr zaryadi o`tishi uchun ketgan vaqt. Tok kuchi elektr zaryadi kabi skalyar kattalikdir. SI da tok kuchi amper (A) hisobida o`lchanadi. Tok kuchi ampermetr bilan o`lchanadi. Ampermetr zanjirning ko`ndalang kesimi yuzidan o`tayotgan tokning kuchi yo`gonroq joyidagiga qaraganda katta bo`ladi. Shuning uchun ham, tok kuchidan tashqari tok kuchining zichligi deb ataluvchi fizik kattalik tushunchasi kiritiladi va i ("yot") harfi bilan belgilanadi. Tok kuchining zichligi debo`tkazhgichning bir birlik ko`ndalang kesimi yuzidan o`tgan tokning kuchiga miqdor jihatdan teng bo`lgan fizik kattalikka aytiladi, yani: (91) Bundagi tok kuchining o`rniga (92) dagi ifodasi qo`yilsaTok kuchining zichligi deb, o`tkazgichning bir birlik ko`ndalang kesim yuzidan vaqt birligi ichida o`tgan zaryadga miqdor jihatdan teng bo`lgan fizik kattalikka aytiladi .Zanjirning bir qismi uchun om qonuni. O`tkazgich bo`ylab zaryadlarning harakatlanishi uchun o`tkazgich uchlarida potensiallar ayirmasining bo`lishi, boshqacha qilib aytganda, o`tkazgich ichida maydon bo`lishi shart. O`tkazgich uchlaridagi potensiallar ayirmasi elektrostatikadan farqli ravishda kuchlanish deyiladi va U (lotincha "u") harfi bilan belgilanadi. Zaryadlarning o`tkazgich bo`lib ko`chishida o`tkazgichdagi elektr maydon kuchlari ish bajaradi. O`tkazgich uchlaridagi potensiallar ayirmasi yoki kuchlanish deb, bir birlik musbat zarjadni utkazgich builab kuchirishda utkazgichdagi elektr maydon kuchining bajargan ishiga miqdor jihatdan teng bo`lgan fizik kattalikka aytiladi, yani:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi
|
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf

|
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf
|
bet | 40/63 | Sana | 22.05.2021 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #14576 |
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf Mavzu: Mening kompyuterim sistema katalogi
Dars maqsadi:
a) Talimiyligi: O’quvchilarni “Mening kompyuterim sistema katalogi ” haqida bilim berish
b) Tarbiyaviyligi: O’quvchilarning dunyo qarashini kengaytirish
c) Rivojlantiruvchi: O’quvchilarga kompyuter savodxonlik elementlarini shakllantirish
Dars tipi: kombinatsiyalashgan aralash dars
Dars metodi:Chuqurlshtirilgan ko`rgazmali amakiy metod
Dars jihozi:
konspekt va darsliklar.kompyutr.Proyektor.
ko’rgazma, tarqatma va didaktik materiallar
EHM va texnika vositalari
O’quvchilarga qo’yiladigan talablar: DTS
1. O’quvchi bilishi kerak: Moy kompyuter ilovasi bilan ishlay olish
2. O’quvchi bajara olishi kerak: Fayllarni o`cherish , ko`cherish va boshqalar.
|
| |
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf

|
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf
|
bet | 36/63 | Sana | 22.05.2021 | Hajmi | 1,81 Mb. | | #14576 |
Dars o’tish vaqti ______________ 8-sinf
Mavzu: MASALALAR PANЕLI VA BOSH MЕNYU (Pusk) BULIMLARI
Dars maqsadi:
a) Talimiyligi: O’quvchilarga Windovs operatsion tizimining pusk menyusi bilan ishlashga o`rgatish
b) Tarbiyaviyligi: O’quvchilarni dars davomida bilimga chanqoqlik ruhida tarbiyalsh
c) Rivojlantiruvchi: Windows tizimi haqidagi bilimlarini oshirish
Dars tipi: kombinatsiyalashgan aralash dars
Dars jihozi:
konspekt va darsliklar ,
ko’rgazma, tarqatma va didaktik materiallar
EHM va texnika vositalari
O’quvchilarga qo’yiladigan talablar: DTS
1. O’quvchi bilishi kerak: Windows tizimi ning bosh menyusi
2. O’quvchi bajara olishi kerak: Windows tizimidagi bosh menyuda ishlay olish.
|
| |
Адабиётлар - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
25
Nargiz MAHMUDOVA
XVXTXQTMOHM katta o‘qituvchisi,
pedagogika fanlari nomzodi
BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING BILIMINI BAHOLASHDA JAHON
TAJRIBASI
Ushbu maqolada yoshlarning bilim, ko‘nikma va malakalarini shakllantirishda ilg‘or xorijiy
tajribalar xalqaro mezon va talablar asosida baholash tizimini takomillashtirish, asosan, boshlang‘ich sinf
o‘quvchilarining bilimini baholashda jahon tajribasini o‘rganish, PIRLS dasturini qo‘llash to‘g‘risida so‘z
boradi.
Darsning borishi - Hisoblash texnikasining qisqacha tarixi

Darsning borishi:
1.Darsni tashkil etish (sinfni darsga tayyorlash).
2. Yangi mavzuni o’quvchilar hamkorligida o’tish.
Yangi mavzuni mustahkamlash:
1.O’tilgan mavzuni savollar asosida bir necha o’quvchidan so’rab, o’qituvchi tomonidan mustahkamlab baholash.
2.Savol – javob kartochkalari
3.Test
Y A N G I M A V Z U N I N G B A Y O N I
Windowsda ma`lumotlarni saqlash strukturalarini boshqarish va ko`rib chiqishni ikki usulda bajaradi: «Moy kompyuter» (Mening kompyuterim) va «Provodnik» (Boshlovchi) ilovalari yordamida.
«Moy kompyuter» (Mening kompyuterim) ilovasi kompyuterning faylli strukturasini va disklarini, jild va fayllarini, shu jumladan, «Panel upravleniya» (Boshqarish paneli) va «Printer» (Chop etish kurilmalari) ilovalari faoliyatini muvofiklashtirib boshqarish imkoniyatlarini yaratib beradi. «Moy kompyuter» fayllarni o`chirish, qayta nomlash, joyini o`zgartirish, ulardan nusxa olish uchun ishlatilishi xam mumkin.
Ish stolidagi «Moy kompyuter» ob`ektida sichqonchani ikki marta bossangiz, ilova oynasi ochiladi. «Moy kompyuter» oynasi ochilganda, unda fayllar strukturasining yuqori pog`onasi aks etadi. Barcha ochish mumkin bo`lgan disklar kulrang ob`ektlar bo`lib, qolgan resurslar — sariq jild ko`rinishida namoyish etiladi.
Agar (S:) disk belgisi ustida sichqonchaning chap tugmachasi bir marta bosilsa, oynaning past qismida joylashgan xolat qatorida diskdagi bo`sh joy miqdori aks etadi.
Diskdagi fayllar va jildlarni ko`rib chiqish uchun diskning rasmchasi ustida sichqonchani ikki marta bosamiz. Natijada oynada disk ichidagi axborot namoyon bo`ladi. Agar disk ichidagi jild ustida sichqoncha ikki marta bosilsa, oyna o`zgarib, monitor ekranida jild ichidagi axborot paydo bo`ladi. Boshqa ob`ektlarda ham ikki marta sichqonchani bosish mumkin:
Faylli strukturaning pog`onalarini aks ettirish uchun ekranga «Panel instrumentov» (Uskunalar paneli)ni chiqarish mumkin. Buning uchun «Vid» (Ko`rinish) menyusidan «Panel instrumentov» (Uskunalar paneli) buyrug`ini tanlang. Bir nechta uskunalar aks etgan kator chigadi. Keyin «Perexod na odin uroven vverx» (Yukoriga bir pog`ona o`tish) sarik piktogrammasini bosib, oldingi pog`onaga o`ting.
«Adres» (Manzil) gatoridan turli disklarga, jildlarga, katta jildlarga o`tish uchun muqobil usul ishlatilishi mumkin. Buning uchun Siz adres qatori oxirida turgan «pastga» ko`rsatgichni bossangiz, turli disklar va jildlar ro`yxati chikadi. Kerakli ob`ekt ustida sichqonchani bossangiz, oynada ob`ektdagi axborot aks ettiriladi.
Siz oyna ichidagi ob`ektlar tasvirlanishi turlarini «Vid» (Ko`rinish) menyusini yoki uskunalar panelining o`ng tomonida joylashgan to`rtta piktogrammani ishlatib o`zgartirishingiz mumkin. Ular ko`yidagilar: «Krupno’ye znachki» (Yirik belgilar), «Melkiye znachki» (Mayda belgilar), «Spisok» (Ro`yxat) va «Tablitsa» (Jadval) (5.12-rasm).
|
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi - bet 3

|
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi
|
bet | 3/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 96,33 Kb. | | #145800 |
Bog'liq Tursunov asilbek [Автосохраненный]Demak, berilgan o`tkazgich uchlaridagi kuchlanish bilan o`tkazgichdagi elektr toki kuchi orasida boglanish mavjud bo`lishi kerak. Elektr toki vositasida bu boglanishni aniqlash uchun turli tajribalar o`tkazilgan. Qutblaridagi kuchlanishni asta–sekin o`zgartirsa bo`ladigan tok manbaiga o`tkazgich ulansa, undan o`tayiotgan elektr tokining kuchi o`tkazgich uchlariga q`oyiilgan kuchlanishga to`gri proporsional bular ekan Bu boglanishni tajriba asosida birinchi bo`lib, 1826 yilda nemis fizigi G.Om (1784–1854) aniqlagan. Tok kuchining formulasi dagi proporsionallik koeffisienti bo`lib, unga o`tkazgichning qancha katta bo`lsa, berilgan kuchlanishda o`tkazgichdan shuncha katta tok o`tadi. SI da o`tkazuvchanlik birligi qilib simens (Sm) qabul qilingan. 1 simens (Sm) deb, uchlarida 1 V kuchldanish bo`lganda 1 A tok o`tadigan o`tkazgichning o`tkazuvchanligiga aytiladi. Odatda, amaliy hisoblashlarda o`tkazuvchanlikning teskari ifodasi bo`lgan kattalikdan foydalaniladi va unga o`tkazgichning qarshiligi deyiladi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Andijan Mashinasozlik instuti Elektra tehnika fakulteti K. 04;23 gurux talabasi Tursunov Asilbekning kimyo fanidan tayorlagan taqdimot ishi
|
Asosiy qism - Digital technologies: problems and solutions of practical implementation in the spheres

INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND TECHNICAL CONFERENCE
“DIGITAL TECHNOLOGIES: PROBLEMS AND SOLUTIONS OF PRACTICAL
IMPLEMENTATION IN THE SPHERES”
APRIL 27-28, 2023
327
ma’lumotlar hajmi shundan oldingi butun insoniyatning o‘tmish tarixiga qaraganda ko‘proq
ma’lumotlar yig‘ilganini takidlashgan. 2025 yilga kelib, barcha ma’lumotlar 163 zettabayt (ZB)
ga teng bo‘lishi mumkinligi ta’kidlangan.
Katta ma’lumotlar
- bu xar xil turdagi va avtonom ma’lumot
manbalaridan kelib
chiqadigan keng miqyosli, hajmli va ko‘p formatli ma’lumot oqimlarining yig‘indisidir[2,3].
Katta
hajmli ma’lumotlarning asosiy xarakteristikasi bo‘lib, u keng miqyosli ma’lumotlar markazlarida
va saqlash zonalari tarmoqlarida saqlash joylarini egallash bilan tavsiflanadi. Katta
ma’lumotlarning katta o‘lchamlari nafaqat ma’lumotlarning turli xil bo‘lishiga olib keladi, balki
natijada ma’lumotlar to‘plamida xilma-xil o‘lchovlar paydo bo‘ladi[4]. Katta miqdordagi
ma’lumotlarni tahlil qilish inson his etish imkoniyatidan tashqarida bo‘lgan
qonuniyatlarni
aniqlashda yordam beradi[5]. Big data atamasi ilk bora Nature jurnalining 2008 yildagi sonida
duch kelish mumkin. Jurnal muharriri Klifford Linch dunyodagi ma’lumotlar hajmining intensiv
ortib borishiga bag’ishlangan maqolasida bu haqda to’xtalgan. Mutaxassislarning fikricha, kuniga
100 gb dan ko'p ma'lumot tushadigan oqimlarga big data deb aytish mumkin.
Katta hajmli
ma’lumotlarni tushintirishda “Meta Group”(eski Facebook) kompniyasi tomonidan ishlab
chiqilgan xususiyatlar muhimdir.
1 rasm.
Katta hajmli ma’lumot xususiyatlari.
Volume – ma’lumotlar hajmining kattaligi [3]. Ma’lumotlarning hajmini kattaligi,
ahamiyati va uni katta ma’lumotlar deb hisoblash mumkinmi yoki yo‘qligini birdiradi;
Variety – bu ma’lumotlarning turi va xususiyatini ifodalab, turli xil ma’lumotlarni
bir vaqtning o‘zida qayta ishlash imkoniyatidir.
Velocity – ma’lumotlar o‘sish tezligi va natijaga erishish uchun ma’lumotlarni
qayta ishlash vaqtining real vaqtga yaqinligi.
Value – Katta ma’lumotlar to‘plamlarini qayta ishlash va tahlil qilish orqali erishish
mumkin bo‘lgan ma’lumotlarning ahamiyati.
Veracity – bu katta ma’lumotlar uchun kengaytirilgan ta’rif bo‘lib, bu ma’lumotlar
sifati va ma’lumotlar qiymatini anglatadi.
Ushbu xususiyatlardan kelib chiqib biz tanlagan obyekt Abdulla Qodiriyning “O’tkan
kunlar” asarini katta hajmli ma’lumot deb atash mumkin. Ushbu asar 220 sahifadan iborat bo’lib,
unda sal kam 100 000 so’zdan foydalanilgan. Belgilar soni esa 574 000 dan oshadi.
Hadoop modullarini buyruqlar satri orqali ishga tushirib olamiz. Buning uchun buyruqlar
satriga
start-all
buyrug’ini kiritamiz. Bu buyruqdan so’ng Hadoopning quyidagi 4 ta moduli ishga
tushadi:
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021

|
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilPEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
24
Бундай ўқувчиларда салбий ҳиссий зўриқиш кузатилди. Бу тарздаги хулқ-атвор натижасида
уларда қўрқув ҳисси кучайганлиги аён бўлди. Бу эса уларнинг хулқ-атворларига салбий таъсир
кўрсатади. Бундай ҳолларда ўқувчилар қийин топшириқларни бажаришлари жараёнида ўзларини
кўмакдошсиз, нажотсиз қолгандек ҳис этадилар. Улар ўз ҳатти-ҳаракатларига нисбатан беқарор
муносабатда бўладилар.
Агар ўқувчиларда вазифаларни ечишда барқарор изланиш эҳтиёжлари ҳосил бўлмаса, улар
мазкур топшириқларни тасодифий ҳолдай ечишга ҳаракат қиладилар. Уларда қийинчиликларни
бартараф этиш соҳасида фаоллик кўзга ташланмайди, ўз фаолиятларини баҳолаш иштиёқи пасайиб,
ўз ҳатти-ҳаракатларидан норозилик ҳисси кучаяди. Бундай ўқувчилар ўзликларини узоқ излайдилар,
атрофдагилар ҳамда синфдошлари орасида ўзларининг муносиб ўринларини тополмайдилар. Улар
бажарадиган ҳатти-ҳаракатларининг йўналишлари ноаниқ. Улар таянадиган маънавий, ахлоқий
тамойиллар барқарор эмас. Бундай ўқувчилар вужудга келган вазиятларга тез мослаша олмайдилар,
уларнинг ўз атрофларидаги одамлар, тенгдошлари, ота-оналари билан муносабатлари ноаниқ ва
чидаб бўлмасдир.
Ўқувчилар муайян жамоада ўз ўрнини топгандагина кутилган самарадорликка эришиш
имконияти вужудга келади. Шу тариқа дунёқараш таркибида жамиятда муносиб ўрин топиш
вазифаси мавжудлигини ҳам алоҳида таъкидлаб ўтиш лозим.
Шунинг учун ҳам жамият ўта мураккаб ва хавфли вазиятларда ҳар бир шахснинг нуқтаи
назарларини текшириб кўради. Атроф-муҳит билан ҳамкорлик қилиш жараёнида ҳар бир ўқувчи
маълум даражада унга алоқадор бўлади. Мазкур жараёнда ўқувчилар нима ҳақида уйлашлари,
тасаввур қилишлари лозимлигини ҳис этадилар.
Дунёқараш ўзида яхлит билимларни мужассамлаштиради. Уларнинг изчил тизими ҳозирги
замонда мавжуд бўлган билимларнинг асосий таркибини ифодалайди. Дунёқараш асосан
методологик ғоялар, назариялар ва тамойиллар доирасида шакллантирилади. Ўқувчилар томонидан
ўзлаштирилган билимлар мунтазам ҳаракатда бўлади. Бу ҳаракатлар бошқа тизимлар билан
алоқадорлик, уларни кундалик фаолиятда қўллаш ҳамда билиш вазифалари билан боғлиқ ҳолда
амалга ошади. Ўқувчиларнинг эгаллаган билимлари қатъий дунёқарашга айланиши учун, уларнинг
қарашлари ва фаолиятларига сингиши, мазкур билимларни бойитиш эҳтиёжи вужудга келиши,
уларни амалда қўллашдан манфаатдорлик ҳисси кучайиши лозим.
Ўқувчиларнинг ҳиссиётлари ва кечинмалари турли қўзғатувчи кучлар таъсирида вужудга
келиши мумкин. Агар ўқувчиларнинг ҳиссиётлари қанчалик кучли бўлса, уларнинг ўзлаштирган
билимлари шунчалик мустаҳкам бўлади. Ўз навбатида барқарор нуқтаи назарга асосланган
дунёқараш нафақат ақлни, балки ҳиссиётларни ҳам қўзғатади. Ўқувчиларнинг ижобий ҳиссий
ҳолатлари уларни ўз шахсий тажрибаларига мурожаат қилиш, улар ёрдамида янгидан-янги
билимларни эгаллаш, улар устида уйлашга сафарбар қилади.
|
| |
Keywords - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahoratBog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilKeywords: educational situation, task, student, existence, problem, activity, means.
Кўпгина мутахассислар шахснинг ривожланиши моддий олам билан боғлиқ бўлиб, инсон
турмуш тарзи унинг онгини белгилайди, деб ҳисоблайдилар. Инсоннинг болаликдаги
ривожланишида ўқув-билув фаолияти муҳим ўрин эгаллайди. Ўқувчилар билиш фаолиятининг
ривожланиши биринчи навбатда уларнинг илмий ҳодисалар, фикрлар, ғоялар, далиллар ва ижтимоий
тажрибани ўзлаштиришлари натижасида амалга ошади.
Педагогика фанида ривожланиш ва ўқитишнинг ўзаро алоқадорлиги ўзига хос тарихий
тараққиёт йўлига эга. Дастлаб педагоглар ўқувчиларнинг ривожланиши ўз-ўзидан амалга ошади,
деган фикрни илгари сурганлар. Кейинчалик эса, таълимнинг ривожланишга бўлган таъсирини
аниқлаганларидан сўнг улар бу таъсирнинг автоматик характерга эга эканлигини таъкидлаганлар.
Ўқишнинг кенг қамровлилиги ва кўпқирралилиги билан кўрсатилган муаммо таълим ва
ривожланишнинг ўзаро алоқадорлиги тарзида тушунила бошланди.
Педагогик-психологиянинг етакчи намоёндалари таълим ва ривожланиш мукаммосини
ўрганган мутахассислар Л.С. Выготский, В.В.Давидов, Э.Ғозиевнинг ишларида бу масала ўз
ифодасини топган. Шу билан бир қаторда, улар ўқувчиларни ўқитиш ва ақлий ривожлантириш
муаммоси бўйича шахсий нуқтаи назарларини вужудга келтирди. Мазкур нуқтаи назарнинг асосий
моҳиятини Л.В. Занков қуйидагича ифодалаган эди: “яхши ташкил этилган ўқув жараёни ўқувчи
ривожланишини жадаллаштиради. Таълим нафақат якунланган туркумларда қурилади, балки
биринчи навбатда ҳали етилмаган руҳий вазифаларда намоён бўлиб, уларнинг шаклланишини
илгарилатади”.
Кўплаб психологлар Л.С.Выготскийнинг ёндашувларига таянган ҳолда ўқитиш ва
ривожланиш муаммосини ҳар томонлама ўрганишга интилдилар. Ёндашувларнинг асосида
таълимнинг иккиёқлама жараён эканлиги ҳақидаги ғоя ўз ифодасини топган. Унда фаолиятнинг икки
тури ўзаро алоқага киришади: ўқитиш ва ўрганиш жараёнида фаолиятнинг иккита субъекти иштирок
этади. Улар ўқитувчи ҳамда ўқувчи.
Фаолият шахсни ривожлантирувчи асосий воситадир. Мазкур қонуниятни икки йўналишда
асослаш мумкин: а) фаолият шахснинг ривожланишини таъминлайди; б) фаолиятни ташкил этиш
учун шахс тараққиёт даражасини ҳисобга олиш керак.
Ушбу ёндашув асосида педагогика фанида таълимга фаолиятли, индивидуал, табақалашган
ёндашув назарияси вужудга келди. Шахснинг ривожланиш жараёнида бир хиллик мавжуд эмас.
Бунинг тасдиғи сифатида шахс ривожланишининг сензитив босқичида шахс танлаб олинган муайян
йўналишда тараққий этади.
https://buxdu.uz
|
| |
Kalit soʻzlar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahoratBog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilKalit soʻzlar: takomillashtirish usullari, interaktiv usullardan foydalanish, o'qituvchini tarbiyalashda
rag’batlantirish, shaxsiy fazilatlarni rivojlantirish, faollikni oshirish, oʻquvchilar va oʻqituvchi oʻrtasida,
oʻquv jarayonida, norasmiy munozaralar, tashabbuslar, topshiriqlar, yozma ishlar, samaradorlikni oshirish.
This article reveals the ways to improve the mechanisms of using interactive methods in teacher
education, as well as the use of interactive methods and their effectiveness in the classroom. The main
criteria for interactive learning: informal discussions, the ability to freely present educational material, the
ability of students to take initiatives to increase activity for completing assignments, writing and using other
methods to improve the effectiveness of educational work.
Key words: ways of improvement, mechanisms for the use of interactive methods, in teacher
education, stimulation, development of personal qualities, increasing activity, between students and the
teacher, in the educational process, informal discussions, show initiatives, assignment, written work,
increase efficiency.
Вступление. Основные принципы, формы и факторы интерактивного обучения.
Интерактивный метод направлен на стимулирование усвоения знаний учащимися, развитие
личностных качеств за счет повышения активности между учениками и преподавателем в учебном
процессе. Использование интерактивных методов может помочь повысить эффективность урока.
Основными критериями интерактивного обучения являются: неформальные дискуссии, способность
свободно выражать учебный материал, возможность для студентов проявить инициативуи другие
методы, которые имеютьбольшо значения е в повышении эффективности учебной работы.
Методы и материалы. Факторы эффективности интерактивного обучения.
Одним из основных направлений совершенствования методов обучения сегодня является
внедрение интерактивных методов преподавания и обучения. Все учителя естественных наук, и
другие чаще используют интерактивные методы в своей деятельности.
В результате использования интерактивных методов у студентов развиваются навыки
самостоятельного мышления, анализа, умения делать выводы, выражения своего мнения,
отстаивания на его основе, здорового общения, обсуждения, дискуссии.
В связи с этим американский психолог и педагог Б. Блюм создал таксономию педагогических
целей в когнитивной и эмоциональной сферах. Это таксономия Блюма. (Таксономия - теория
классификации и систематизации сложных структурированных областей существования). Он
разделил мышление на шесть уровней в соответствии с развитием познавательных способностей.
https://buxdu.uz
|
| |