nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Dorixona” ma’lumotlar bazasining jadvallaridagi ma’lumotlarni tahrirlash

|
“Dorixona” ma’lumotlar bazasining jadvallaridagi ma’lumotlarni tahrirlash
|
bet | 7/10 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 57,99 Kb. | | #131526 |
Bog'liq 209-guruh talabasi Xikmatillayev Dilshodning ma’lumotlar bazasin-fayllar.org2.2.3. “Dorixona” ma’lumotlar bazasining jadvallaridagi ma’lumotlarni tahrirlash
UPDATE `Dorixona_haqida` SET `Dorixona_nomi`="Bilol Farm Dorixona" WHERE `id`=1;
UPDATE `Xodim` SET `lavozimi` = 'kamera kuzatuvchisi' WHERE `id`= 2;
UPDATE `Kunlik_hisobot` SET `sotilgan_dorining_jami_tushumi` = '800 000 sum' WHERE `id_hisobot`= 4;
UPDATE `Dorixona_rahbari` SET `ismi` = 'Sherzod' WHERE `id` = 3;
UPDATE `Xodim` SET `lavozimi` = 'Buyurtmachi' WHERE `id`= 6;
UPDATE `Kunlik_hisobot` SET `sotilgan_dorining_jami_tushumi` = '300 000 sum' WHERE `id_hisobot`= 7;
UPDATE `Manzili` SET `Joylashuv_nuqtasi` = 'Zilol Baxt Hotel olida' WHERE `id` = 1;
UPDATE `Dorilar` SET `amal_qilish_muddati` = '20.06.2023' WHERE `id` = 10;
UPDATE `hamkor_korxonalar` SET `korxona_nomi`="Tashkent MCHJ" WHERE `korxona_id`=7;
UPDATE `Manzili` SET `Joylashuv_nuqtasi` = 'Mikrorayon Amir Temur mahallasi 45-uy' WHERE `id` = 5;
2.2.4. “Dorixona” ma’lumotlar bazasining jadvallaridagi ma’lumotlarni o’chirish
DELETE FROM `Manzili` WHERE `Manzili`.`id`=1;
DELETE FROM `Dorilar` WHERE `Dorilar`.`id`=2;
DELETE FROM `Dorixona_haqida` WHERE `Dorixona_haqida`.`id`=3;
DELETE FROM `dorixona_jihozlar` WHERE `dorixona_jihozlar`.`id`=4;
DELETE FROM `Dorixona_rahbari` WHERE `Dorixona_rahbari `.`id`=5;
DELETE FROM `Xodim ` WHERE `Xodim`.`id`=6;
DELETE FROM ` Kunlik_hisobot ` WHERE ` Kunlik_hisobot `.`hisobod_id`=7;
DELETE FROM `Manzili` WHERE `Manzili`.`id`=8;
DELETE FROM `Dorilar` WHERE `Dorilar`.`id`=9;
DELETE FROM `dorixona_jihozlar` WHERE `dorixona_jihozlar`.`id`=10;
2.3. Ma’lumotlar bazasida so’rovlar yaratish 2.3.1. Ustunlarni olish
SELECT * FROM `Dorixona_rahbari`-“Dorixona_rahbari” jadvalidan barcha ustunlarni olish.
2.3.2. Ustunlarni olish
SELECT familyasi, malumoti FROM `Dorixona_rahbari`- “Dorixona_rahbari” jadvalidan familyasi va malumoti ustunlarini olish
|
| |
Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?

|
Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?
|
bet | 15/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.org20. Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari to'g'ri ko'rsatilgan qatorni toping?
Plotter, skaner, printer
Sistema bloki, skaner, printer
Mikroprosessor, skaner, printer
Sistema bloki, monitor, klaviatura
21.Operatsion sistema qanday funksiyalarni bajaradi?
Kompyuter resurslarini boshqarish, inson bilan muloqotini tashkil qilish
Kiritish-chiqarish qurilmalarini ulash
Fayllarni tashkil qilish va saqlashni ta`minlaydi
Kompyuter va tashqi qurilmalarning axborot almashinuvini tashkil etadi
22.EHMning to‘rtinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
1950—1960 yillar
1980—1990 yillar
23.EHMning uchinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1955—1965 yillar
1965—1975 yillar
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
24.EHMning ikkinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1951—1959 yillar
1960—1970 yillar
1970—1980 yillar
1950—1960 yillar
25.EHMning birinchi avlodi qaysi yillarga to‘g‘ri keladi?
1946—1955 yillar
1955—1965 yillar
1965—1975 yillar
1975—1985 yillar
26.Kompyuter tuzilishining umumiy prinsipini taklif etgan mashhur matematik?
Robert Vinner
Fon Neyman
Niklaus Virt
Blez Paskal
27. … – bu qo’yilgan maqsadga erishish yo’lida foydalanish uchun axborotlarni yig’ish, ishlov berish, saqlash va uzatish uchun qo’llaniladigan vositalar va usullarning o’zaro mutanosibligidir.
Axborot texnologiyalari
Axborotlashtirish
Axborot tizimi
Texnologik tizimi
|
| |
Laboratoriya ishi 1-2

Laboratoriya ishi 1-2
TARMOQ SIMULYATORI BILAN ISHLASH. CISCO PACKET TRACER DASTURINI SOZLASH VA ISHLASH JARAYONINI TEKSHIRISH
Ishdan maqsad: Cisco Packet Tracer
dasturida global tarmoqlar, asosiy WAN protokollari haqida nazariy ma`lumotlarni o`rganish.
Global tarmoqni loyihalash,statik va dinamik marshrutlash amaliy ko`nikmalariga ega bo`lish.
Vazifa 1.Statik marshrutlash.
Hub, switch, kompyuterlardan tuzilgan tarmoqni quramiz, va dinamik IP kiritamiz.
Hub va switch orasida aloqa o’rnatamiz.
Flash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?

|
Flash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?
|
bet | 48/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.orgFlash dasturida necha xil ko’rinishdagi ob’yektlar joylashtirish mumkin?
3
2
4
5
Flash dasturida hosil qilingan figurani tugma (simvol)ga aylantirish uchun qaysi tugmadan foydalaniladi?
F6
F9
F8
F7
Multimedia vositalariga nimalar kiradi?
Audiokolonka, mikrofon, videoproektor, veb kamera, TV tyuner, CD-ROM va boshqalar
Raqamli ko’rinishdagi ommaviy foydalanishga mo‘ljallangan simvollar ko‘rinishidagi ma’lumotlar
Kompyuter va uning qo‘shimcha qurilmalari hamda ularning ishlash jarayonlari va qoidalari
Shaxsiy kompyuter tuzilishi, texnik va dasturiy mahsulotlarining o’zaro mutanosibligi
Dasturdan chikish buyrugi?
File menyusida Redo qatori yoki CTRL+Y
File menyusida Print qatori yoki CTRL+P
File menyusida Publish Preview qatori yoki F12
File menyusida Exit qatori yoki CTRL+Q
Informatika sohasining asosiy resursi bu – . . . ?
axborot
modem
telefon
ma’lumot
19.ISpring пакетидаги қайси дастур 3D китоблар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring Kinetics
iSpring Converter
iSpring Free
|
| |
O‘rgatuvchi dasturlar qanday maqsadlarda qoʻllaniladi?

11.O‘rgatuvchi dasturlar qanday maqsadlarda qoʻllaniladi?
O‘quvchi bilim darajasi va qiziqishidan kelib chiqib yangi bilimlarni o‘zlashtirishga yo‘naltiradi
Egallangan bilim, malaka va ko‘nikmalarni tekshirish yoki baholash maqsadlarida qo‘llaniladi
Avval o‘zlashtirilgan o‘quv materialini takrorlash va mustahkamlashga xizmat qilishi uchun
Virtual o‘quv muhitini shakllantirishga hamda o‘quv materialini takrorlash xizmat qilishi uchun
12.Web-muharrirlar berilgan qatorni ko’rsating?
Microsoft FrontPage, Power Point, iSpring Suite
Adobe GoLive, Nestcape Composer, iSpring Suite
Microsoft FrontPage, Nestcape Composer, HTML
Nestcape Composer, Acrobat Reader, HTML
13.Animatsion effektlar yaratish imkonini beruvchi dasturlar berilgan qatorni ko’rsating?
iSpring Suite, Macromedia Flash, Nestcape Composer
Power Point, iSpring Suite, Macromedia Flash
Adobe GoLive, Nestcape Composer, iSpring Suite
Microsoft FrontPage, iSpring Suite, Macromedia Flash
14.CD RW disklarga necha martagacha ma’lumotlarni qayta yozish mumkin?
2000
9000
1000
1500
15.DVD disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
5,0 Gb
73 Mb
4,6 Gb
15 Gb
16.HD DVD disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
14 Gb
16 Mb
15 Gb
9 Gb
|
Axborot o`lchov birliklari o`sish tartibida berilgan qatorni toping?

4.Axborot o`lchov birliklari o`sish tartibida berilgan qatorni toping?
bit->bayt->tb->mb ->gb->kb
bayt -> bit ->kb->mb ->gb->tb
bayt -> bit ->kb->gb ->mb->tb
bit->bayt->kb->mb ->gb->tb
5. Fraktal grafika nima?
Hisoblanuvchi grafika
Nuqtali grafika
Chiziqli grafika
To‘g‘ri javob yo‘q.
6.Rastli grafik dasturlarga qaysi dasturlar kiradi?
Adobe Acrobat, Adobe PageMaker
Corel Draw, Macromedia Flash
Paint, Adobe Photoshop
Gif Animator, Mathcad
7.Elektron darsliklarni yaratishda matnni qaysi formatda saqlaymiz?
Html
Tat
Doc
Pdf
8. Informatika so`zi necha bayt axborot o`lchoviga ega?
11 bayt
1 bayt
88 bayt
8 bayt
9.Translyator qanday ma’noni anglatadi?
ingl. Translator — tarjimon
nem. Translator — tarjimon dastur
ingl. Translator — dastur
fran. Translator — operator
10.Multimedia vositalariga nimalar kiradi?
Raqamli ko’rinishdagi ommaviy foydalanishga mo‘ljallangan simvollar ko‘rinishidagi ma’lumotlar
Audiokolonka, mikrofon, videoproektor, veb kamera, TV tyuner, CD-ROM va boshqalar
Kompyuter va uning qo‘shimcha qurilmalari hamda ularning ishlash jarayonlari va qoidalari
Shaxsiy kompyuter tuzilishi, texnik va dasturiy mahsulotlarining o’zaro mutanosibligi
|
Kompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi

|
Kompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi
|
bet | 47/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.orgKompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi:
Hardware
Software
Dasturlar
Interfeys
. . . – bu maxsus dasturiy ta’minotlar orqali yaratilgan multimediyali elektron qo’llanmalar, ma’ruzalar, elektron kitoblar ba boshqalasrdir.
Multimedia vazifalari
Multimedia ilovalari
Multiplikatsiya ilovalar
Multimedia tizimlari
Flash – 5 dasturida filmni ochish buyrug’i?
File menyusida Open qatori yoki CTRL+O
File menyusida New qatori yoki CTRL+N
File menyusida Open as library qatori yoki CTRL+Shift+O
File menyusida Close qatori yoki CTRL+W
Power Pointda yaratilgan prezentatsiyani qanday qilib .exe formatiga o’tkaziladi?
iSpring Free – Publish – Generate html
iSpring Free – Quick Publish – Generate html
iSpring Presenter – publish – generate exe
iSpring ultra – Quick publish – Generate exe
Flash dasturi qanday sohadagi masalalarni hal qiladi.
Fraktal grafika
Elektron jadvallar
Multiplikasion
Testlash sohalarida
Flash dasturida loyihani ko’rish uchun qaysi tugmalardan foydalaniladi?
Ctrl+Enter
Alt+Enter
Shift+Enter
Enter+Enter
|
| |
SELECT Concat(Jihoz_nomi,'(',ishlab_chiqargan_korxona,')')FROM dorixona_jihozlar ORDER BY Jihoz_nomi

|
SELECT Concat(Jihoz_nomi,'(',ishlab_chiqargan_korxona,')')FROM dorixona_jihozlar ORDER BY Jihoz_nomi
|
bet | 9/10 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 57,99 Kb. | | #131526 |
Bog'liq 209-guruh talabasi Xikmatillayev Dilshodning ma’lumotlar bazasin-fayllar.orgSELECT Concat(Jihoz_nomi,'(',ishlab_chiqargan_korxona,')')FROM dorixona_jihozlar ORDER BY Jihoz_nomi;
SELECT Concat(Viloyat,'(',korxona_nomi,')')FROM hamkor_korxonalar ORDER BY Viloyat;
SELECT id, familyasi, malumoti, yoshi FROM dorixona_rahbari WHERE yoshi>30 AND yoshi<50;
XULOSA
Biz bu kurs ishini bajarish davomida MBni mantiqiy va fizik modellarini yaratishni va uning turlari, bosqichlari va konsepsiyasini bilib oldik. Bundan tashqari MBBTdan foydalangan holda shu ma’lumotlar bazasi ustida quyidagi amal va qoidalarni qollab ish bajardik. PhpMyAdmin interfeysidan biz ma'lumotlar bazasidagi jadvallar haqidagi ma'lumotlarni ko'rishimiz, shuningdek, jadvallar va ma'lumotlar bazalari ichida bir nechta amallarni bajarishimiz mumkin. Biz alohida yozuvlarni ko'rish uchun jadvalni ko'rib chiqishimiz , jadval tuzilmasini ko'rishimiz va ma'lum kalit so'zlar uchun jadval ichida qidiruvlarni amalga oshirishimiz mumkin. Yuqorida ko'rsatilganidek, biz jadvalga yangi qatorlarni (yoki maydonlarni) qo'shishimiz, jadval tarkibini bo'shatishimiz (yoki o'chirishimiz) yoki butun jadvalni butunlay o'chirishimiz (yoki tushirishimiz) mumkin. Shu bilan bir qatorda, biz ma'lumotlar bazasi tuzilmasining o'zini ko'rishimiz, turli xil qidiruvlarni amalga oshirish uchun ma'lumotlar bazasida to'g'ridan-to'g'ri so'rovlar yaratish uchun SQL so'rovi oynasini ochishimiz mumkin. So'rovlarni yaratishning oson, bosqichma-bosqich usulini ta'minlaydigan SQL so'rovi oynasini ochish vositasi ham mavjud. Ushbu kurs ish orqali jadval yaratish uchun phpMyAdmin dan foydalanish asoslarini ko'rib chiqildi. Bundan tashqari, phpMyAdmin interfeysi yanada rivojlangan konfiguratsiyalarda ham yordam berishi mumkin. Ochiladigan oynalar buyruq qatori orqali jadvallarni yaratishda bajarilishi kerak bo'lgan barcha parametrlarni va formatlashni eslab qolmasdan, ma'lumotlar bazasiga qanday sozlamalar kerakligini tanlashni osonlashtiradi. Jadvalni ma'lumotlar bazasidan o'chirish PhpMyAdmin orqali amalga oshirilishi mumkin bo'lgan tezkor ishdir. Shu qadar soddaki, buni tasodifan bir necha marta bosish bilan amalga oshirish mumkin. Ma'lumotlar bazasiga katta o'zgartirishlar kiritishdan oldin yaqinda zaxira nusxalariga ega bo'lish har doim yaxshi fikrdir. PhpMyAdmin-da jadvallar va ma'lumotlar bazalarining nomini o'zgartirish, qaerga qarashni bilsangiz, tez va oson amalga oshiriladi. Ehtiyotkorlik bilan nomni o'zgartiring, chunki bu maxsus jadval nomlaridan foydalanadigan har qanday so'rovlarga ta'sir qilishi mumkin.
|
| |
-“Xodim” jadvaliga ma’lumot qo’shish

3-“Xodim” jadvaliga ma’lumot qo’shish
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (1, "Farida", "Narzullayeva", "Sotuvchi", "27");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (2, "Nozima", "Ergasheva", "Sotuvchi", "23");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (3, "Fozil", "Tursunov", "Охрана", "22");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (4, "Shuhrat", "Nurullayev", "Rahbari", "27");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (5, "Xumoyun", "Karimov", "Buxgalter", "25");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (6, "Madina", "Yodgorova", "Sotuvchi", "25");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (7, "Iskandar", "Hakimov", "Taminotchi", "25");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (8, "Bexruz", "Qarshiyev", "Yordamchi", "20");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (9, "Sardor", "Xayrullayev", "Охрана", "22");
INSERT INTO Xodim (id, ismi, familyasi, lavozimi, Yoshi)
VALUES (10, "Gulbonu", "Rashidova", "Sotuvchi", "22");
4-“Dorixona_rahbari” jadvaliga ma’lumot qo’shish
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (1, "Fotima", "Narzullayeva", "oliy", "40");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (2, "Qudrat", "Ergashev", "oliy", "41");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (3, "Fozil", "Xikmatillayev", "oliy", "37");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (4, "Shohobiddin", "Nurullayev", "oliy", "45");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (5, "Xumoyun", "Berdiyev", "oliy", "39");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (6, "Madina", "Yodgorova", "oliy", "36");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (7, "Dilshod", "Hakimov", "oliy", "29");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (8, "Nodir", "Davronov", "oliy", "27");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (9, "Xurshid", "Xayrullayev", "oliy", "29");
INSERT INTO Dorixona_rahbari (id, ismi, familyasi, malumoti, yoshi)
VALUES (10, "Saida", "Rashidova", "oliy", "43");
|
Noyob satrlarni olish - Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti dasturiy injiniring yo

|
Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti dasturiy injiniring yo
|
bet | 8/10 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 57,99 Kb. | | #131526 |
Bog'liq 209-guruh talabasi Xikmatillayev Dilshodning ma’lumotlar bazasin-fayllar.org2.3.2. Ustunlarni olish
SELECT DISTINCT `Nomi` FROM `Dorilar`-“Dorilar” jadvalidagi nomi ustunidan noyob satrlarni olish.
SELECT DISTINCT `Nomi`, `qollanilishi` FROM `Dorilar`-“Dorilar” jadvalidagi nomi va qollanilishi ustunidan noyob satrlarni olish.
SELECT `Jihoz_nomi`, `jihoz_narxi`, `kafolat_muddati` FROM `dorixona_jihozlar` LIMIT 4; - dorixona_jihozlari jadvalidan Jihoz_nomi, jihoz_narxi va kafolat_muddati ustunlaridagi dastlabki 4 ta satrni olish.
SELECT `Viloyat`, `korxona_nomi` FROM `hamkor_korxonalar` LIMIT 5 OFFSET 3; - hamkor_korxonalar jadvalidan Viloyat, korxona_nomi ustunidagi 4-satridan boshlab beshtasini olish.
SELECT * FROM `Xodim` WHERE Yoshi<25; - Xodim jadvalidagi `Yoshi `qiymati 25 dan kichik bo`lgan barcha qiymatni olish.
SELECT `ismi`, `familyasi`, `yoshi` FROM `Xodim` WHERE `Yoshi`>23; - Xodim jadvalidagi `Yoshi` qiymati 23 dan kata bo’lgan barcha qiymatlarni olish.
SELECT `ismi`, `familyasi`, `yoshi` FROM `Xodim` WHERE `Yoshi`=25;
Xodim jadvalidagi `Yoshi` qiymati 25 ga teng bo’lgan barcha qiymatlarni olish.
SELECT `ismi`, `familyasi`, `yoshi` FROM `Xodim` WHERE `Yoshi`>19 AND `Yoshi`<23; - Xodim jadvalidagi `Yoshi` qiymati 19 dan kata va 23 dan kichik bo’lgan barcha qiymatlarni olish.
SELECT `ismi`, `familyasi`, `yoshi` FROM `Xodim` WHERE NOT `Yoshi`=22; - Xodim jadvalidagi `Yoshi` qiymati 22 ga teng bo’lmagan barcha qiymatlarni olish.
SELECT ismi, familyasi, malumoti FROM Dorixona_rahbari ORDER BY ismi; - Xodim jadvalidagi `ismi` ustunini saralarash orqali ma’lumot olish.
2.4. Ma’lumotlar bazasida hisoblash maydonlarini yaratish
|
| |
Pusk tugmasining vazifasi nimalardan iborat?

28 Pusk tugmasining vazifasi nimalardan iborat?
Windowsni ishga tushirishdan
OS ni ishga tushirishdan
programmalarni ishga tushirishdan
Windowsning barcha dasturlarini ishga tushirishdan
29. Disk nima?
Kompyutеr malumotlarini saqlovchi qurilma
Kompyutеrga ma'lumot tashuvchi
Faqat axborotlarni o’quvchi
Tashqi hotiradan chiqaruvchi
30.Xotira nеchta turga bo’linadi?
Doimiy, opеrativ
Opеrativ, tashqi, doimiy
Tashqi, opеrativ
Tеzkor, doimiy
_______________________ fakulteti _______________________ yo’nalishi ____________________ guruh talabasi
_____________ ____________ ning
Axborot texnologiyalari fanidan yakuniy nazorati
5 VARIANT 25.01.2020
1.ISpring пакетидаги қайси дастур электрон тестлар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring Kinetics
iSpring Converter
iSpring Free
2. Kompyutеrdagi axborotni qog’ozga chiqarishga mo’ljallangan qurilmalarni ko’rsating?
Klaviatura, grafik planshetlar, skanerlar
Printer, plotter
Displey, klaviatura
Sichqoncha
3. Kompyuterni o’chirilgach barcha ma’lumot qaerdan o’chib ketadi?
Tezkor(operativ) xotiradan
Hotiradan
Qattiq disk(vinchester)dan
Flash disk(CD)dan
|
Flash – 5 dasturida filmni xotiraga yozish buyrugi?

Flash – 5 dasturida filmni xotiraga yozish buyrugi?
File menyusida Open qatori yoki CTRL+O
File menyusida New qatori yoki CTRL+N
File menyusida Close qatori yoki CTRL+W
File menyusida Save qatori yoki CTRL+S
Uchinchi avlod mashinalari nimaga asoslangan?
Integral sxemaga
Elektron lampaga
Katta integral sxemaga
Tranzistorga
21.Lampali sxemalarga asoslangan birinchi raqamli hisoblash mashinalari qachon va qayerda ishlab chiqildi
AQSH 1946-1948
Fransiya 1945
Angliya 1930-1940
Moskva 1960
22.Translyator qanday ma’noni anglatadi?
nem. Translator — tarjimon dastur
ingl. Translator — tarjimon
ingl. Translator — dastur
fran. Translator — operator
23.Axborotning xossalari?
Aniqlilik, uzluksizlik, dolzarblilik
Aniqlilik, ishonchlilik, dolzarblilik, Diskretlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik, barqarorlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik
24.Printerning turlari va vazifasi nima?
2-xil, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli;
2-xil, matrtsali, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
|
ISpring пакетидаги қайси дастур электрон тестлар яратиш имкониятини беради

20.ISpring пакетидаги қайси дастур электрон тестлар яратиш имкониятини беради?
iSpring QuizMaker
iSpring QuizKinetics
iSpring Quiz Converter
iSpring Quiz Free
21.Lampali sxemalarga asoslangan birinchi raqamli hisoblash mashinalari qachon va qayerda ishlab chiqildi
AQSH 1946-1948
Fransiya 1945
Angliya 1930-1940
Moskva 1960
22.Translyator qanday ma’noni anglatadi?
nem. Translator — tarjimon dastur
ingl. Translator — tarjimon
ingl. Translator — dastur
fran. Translator — operator
23.Axborotning xossalari?
Aniqlilik, uzluksizlik, dolzarblilik
Aniqlilik, ishonchlilik, dolzarblilik, Diskretlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik, barqarorlilik
Aniqlilik, ishonchlilik, uzluksizlik, diskretlilik, dolzarblilik
24.Printerning turlari va vazifasi nima?
2-xil, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli;
2-xil, matrtsali, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
25.Informatika atamasi qachon paydo bo’lgan?
XX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 50-60 yillari
XIX asrning 60-70 yillari
XX asrning 40-50 yillari
|
Kompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi

|
Kompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi
|
bet | 22/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.orgKompyuterlarni tashkil etuvchilari – kompyuterning qattiq qismlari nima deb yuritiladi:
Hardware
Software
Dasturlar
Interfeys
. . . – bu maxsus dasturiy ta’minotlar orqali yaratilgan multimediyali elektron qo’llanmalar, ma’ruzalar, elektron kitoblar ba boshqalasrdir.
Multimedia vazifalari
Multimedia ilovalari
Multiplikatsiya ilovalar
Multimedia tizimlari
Flash – 5 dasturida filmni ochish buyrug’i?
File menyusida Open qatori yoki CTRL+O
File menyusida New qatori yoki CTRL+N
File menyusida Open as library qatori yoki CTRL+Shift+O
File menyusida Close qatori yoki CTRL+W
Power Pointda yaratilgan prezentatsiyani qanday qilib .exe formatiga o’tkaziladi?
iSpring Free – Publish – Generate html
iSpring Free – Quick Publish – Generate html
iSpring Presenter – publish – generate exe
iSpring ultra – Quick publish – Generate exe
Flash dasturi qanday sohadagi masalalarni hal qiladi.
Fraktal grafika
Elektron jadvallar
Multiplikasion
Testlash sohalarida
Flash dasturida loyihani ko’rish uchun qaysi tugmalardan foydalaniladi?
Ctrl+Enter
Alt+Enter
Shift+Enter
Enter+Enter
|
| |
iSpring Suite 7 dasturida necha ko’rinishda test tuzish mumkin?

iSpring Suite 7 dasturida necha ko’rinishda test tuzish mumkin?
11
12
10
13
Vektorli grafikada tasvirlar nima asosida hosil qilinadi?
Nuqtalar asosida
Tenglamalar asosida
To‘g‘ri va egri chiziqlar asosida
ASCII asosida
MyTest 10 versiyasida necha ko’rinishda test tuzish mumkin?
8
7
10
9
Menyu satri bandlar bo’limidan iborat. Noto’g’ri ko’rsatilgan bandni ko’rsating.
Вид (Обычный, Разметка страниц, Маштаб, Линейка, Колонтитулы)
Формат (Шрифт, Абзац, Колонки, Символ, Автформат, Дата и время)
Вставка (Гиперссылка, Номера страниц, Символ, Рисунок)
Правка (Копировать, Вставить, Вырезать, Выделить всё, Заменить)
Flash – 5 dasturida nashriyotni ko’rish buyrug’i?
File menyusida Redo qatori yoki CTRL+Y
File menyusida Print qatori yoki CTRL+P
File menyusida Publish Preview qatori yoki F12
File menyusida Undo qatori yoki CTRL+Z
Microsoft Word dasturida matnlarda uchraydigan hatoliklarni sistema egri chiziq bilan ajratadi. Bularga nimalar kiradi?
Sintaksis va orfografik xatoliklar
Gramatik sintaksis xatoliklar
Orfografik va gramatik xatoliklar
Logic va gramatik xatoliklar
|
Kompakt disklarni o’qish qurilmasi?

24.Kompakt disklarni o’qish qurilmasi?
CD ROM
CD WRITE
CD ROM va CD WRITE
CD va DVD ROMlar
25.Caps Lock klavishining vazifasi?
Katta yoki kichik harflarni kiritish uchun
Faqat kichik harflarni kiritish uchun
Kursorni yangi qatorga tushiradi
Qo`shimcha sonli klavishlarni ishlatish uchun
26.Kompyuterlarning qanday tarmoqlari mavjud?
Ichki va tashqi tarmoqlar
Lokal, mintaqaviy, global tarmoqlar
Mahalliy, xalqaro tarmoqlar
Internet tarmog’i
27. Birinchi yaratilgan EHMning nomi?
EDSAK.
MESM.
ENIAK.
EDVAK.
28.Matn redaktorlarining fayl kengaytmasi?
.dos
.dot
.rtt3
.rtf
29.Kompyuterning dasturi ta’minoti deb nimaga aytiladi?
kompyuterda mavjud barcha sistemali va amaliy dasturlarga
Kompyuter sistemali fayllariga
Windows operatsion sistemasi fayllariga
MS DOS operatsion sistemasiga
30.Kompyuter so’zining o’zbekcha ma’nosi nima?
inglizcha so’zdan olingan bo’lib, axborotni qayta ishlovchi degan ma’noni anglatadi
iglizcha so’zdan olingan bo’lib, hisoblovchi degan ma’noni anglatadi
inglizcha so’zdan olingan bo’lib, uzatuvchi degan ma’noni anglatadi
inglizcha so’zdan olingan bo’lib, saqlovchi degan ma’noni anglatadi
_______________________ fakulteti _______________________ yo’nalishi ____________________ guruh talabasi
_____________ ____________ ning
Axborot texnologiyalari fanidan yakuniy nazorati
|
Ma’lumot modeli tushunchasi

|
Ma’lumot modeli tushunchasi
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 30,82 Kb. | | #236781 |
Bog'liq Ma’lumot modeli tushunchasi.
Ma’lumot modeli tushunchasi.
Zamonaviy MBBT lari datalogik bosqichda xilma–xil ma`lumotlar bazasi bilan ishlashni ta’minlaydi. Hozirgi kunda eng ko‘p o‘rganilgan va keng ishlatiladigan ma’lumot modellari mavjud. Ma’lumot modeli bu ma`lumotlar bazasini ma’lumot elementlari to‘plami orasidagi bog‘lanish strukturalarini tasvirlovchi umumiy sxemadir. Ma’lumot modelini 3 ta kerakli komponentasi mavjud:
Mavjud bo‘lgan ma’lumot strukturalarini aniqlash vositalari majmuasi;
Ma’lumotlarni qidirish va takomillashtirish uchun MB xolatiga qo‘llaniladigan amallar to‘plami.
Oshkor holda MB holatini aniqlovchi va bir butunligini ta’minlovchi vositalar to‘plami.
Hozirgi kunda ma`lumotlar bazasida 3 ta ma’lumot modeli ko‘p ishlatiladi:
Ierarxik modellar.
Ierarxik modellarda yozuvlar daraxtsimon strukturali ko‘rinishda bo‘ladi. MBBTlardan ba’zi birlari faqat ierarxik tuzilishga ega bo‘lganlari bilan ishlatiladi. Ierarxik tuzilishli ma’lumotlar sodda yaratiladi. Bu ko‘pincha tadbiqlarda qulay, lekin ma’lumotlarni ko‘plari daraxtsimon strukturali bog‘lanish tabiatiga ega emas.
Ierarxik modelda ma`lumotlar strukturasi daraxtsimon formada bo`ladi.
Eng yuqori satxda bitta ob`yekt bo`lib u ildiz deb nomlanadi.
Ushbu ob`yekt ikkinchi satx ob`yektlari bilan bog`lanadi.
Ikkinchi satx ob`yektlari faqat uchinchi satx ob`yektlari bilan bog`lanadi
Tarmoq ma’lumotlar modeli
Agar munosabatdagi joriy element bir necha berilgan elementga ega bo`lsa, bunday bog`lanishlarni ierarxik strukturalar bilan tavsiflab bo`lmaydi.
Bunday tuzilmalar tarmoqli graflar bilan tavsiflanadi. Tarmoqli strukturalarda element ixtiyoriy boshqa element bilan boglanishi mumkin. Ya’ni, tarmoqli bir necha kichkina ob’ektlardan to`plangan yirik ob’ekt deb qarash mumkin.
Ushbu chizmada boglanishlarni tarmoqli modelda tasvirlanishi keltirilgan.
|
| |
Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?

|
Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
|
bet | 44/50 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 117,04 Kb. | | #142027 |
Bog'liq 1-variant at-fayllar.org17. Blu-ray Disc, BD (ingl. blue ray — havorangnur va disk) disklarga qancha hajmgacha ma’lumotlarni yozish mumkin?
15 Gb
30 Gb
20 Gb
25 Gb
18. Course Lab dasturi qachon yaratilgan?
1999-yilda
1998-yilda
1997-yilda
1996-yilda
19.Mustaqil ta’lim uchun o’rgatuvchi interaktiv dasturlar yig’indisi ...........
Amaliy mashg’ulot
Video ma’ruza
Ma’ruza mashg’ulot
Multimedia ma’ruza
20.Nazariy bilimlarni manbalarni muhokama qilish va amaliy masalalarni yechish orqali mustahkamlashga qaratilgan o’quv jarayonining tashkil etilish shakli ..............
Amaliy mashg’ulot
Ma’ruza mashg’ulot
Video ma’ruza
Nazariy mashg’ulot
21.Printеr qanday qurilma?
Kompyutеrdagi ma'lumotlarni qog’ozga ko’chiruvchi qurilma.
Diskda fayllar bilan ishlash.
Kataloglar bilan ishlash.
Ma'lumotlarni ekranda aks qildirish.
22.Kompyutеr nima?
Elektron uskuna
Axborotlar ustida turli amallar bajaruvchi elеktron xisoblash mashinasi
Faqat yozishga mo’ljallangan kompyutеrlar
Faqat o’qish uchun mo’ljallangan kompyutеrlar
23.Axborot hajmining eng kichik o‘lchov birligi nima?
binar
raqam
bit
belgi
|
| |
VARIANT 25.01.2020 - 1-variant at

12 VARIANT 25.01.2020
ISpring пакетидаги қайси дастур 3D китоблар яратиш имкониятини беради?
iSpring Free
iSpring Kinetics
iSpring QuizMaker
iSpring Converter
2.Flash – 5 dasturida rasmni simvolga uzgartirish buyrugi?
Insert menyusida Convert To Symbol qatori yoki F8
Insert menyusida New Symbol qatori yoki CTRL+F8
Insert menyusida Frame qatori yoki F5
Insert menyusida Remove Frames qatori yoki Shift + F5
3. ISpring пакетидаги қайси дастур глоссария яратиш имкониятини беради?
iSpring Kinetics
iSpring QuizMaker
iSpring Converter
iSpring Free
4.Kompyuter grafikasi necha turga bo‘linadi?
2 turga
3 turga
4 turga
5 turga
Flash – 5 dasturida xammasini belgilash buyrugi?
Edit menyusida Cut qatori yoki CTRL+X
Edit menyusida Copy qatori yoki CTRL+C
Edit menyusida Paste qatori yoki CTRL+V
Edit menyusida Clear qatori yoki delete
Edit menyusida Select All qatori yoki CTRL+A
Printerning turlari va vazifasi nima?
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
2-xil, purkagichli, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
3-xil, matrtsali, purkagichli, lazerli;
2-xil, matrtsali, lazerli; ma’lumotni qog`ozga chiqaradi
Kompyutеr nima?
Axborotlar ustida turli amallar bajaruvchi elеktron xisoblash mashinasi
Elektron uskuna
EHM kompyutеrlar
ENIAC kompyutеrlar
|
Servis va joriy ta’mir ishlarining turlari va bajarilayotgan joyiga qarab taqsimlanishi

|
Servis va joriy ta’mir ishlarining turlari va bajarilayotgan joyiga qarab taqsimlanishi
|
bet | 4/4 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #137508 |
Bog'liq 19-mavzu Avtotransport korxonasida harakatlanuvchi tarkibga texServis va joriy ta’mir ishlarining turlari va bajarilayotgan joyiga qarab taqsimlanishi.
KXK ishlari mintaqalaridagi postlarda, SX ishlari, asosan, mintaqalardagi postlarda va JT ishlari joriy ta’mirlash mintaqasida hamda ustaxonalarda bajariladi.
TXK va JT ish hajmining turlari bo‘yicha taqsimoti Nizom (1986 ning II qismi)da har qaysi avtomobil rusumi bo‘yicha keltirilgan. Biror avtomobil uchun bunday ma’lumotlar bo‘lmasa yoki N izom 1986 ning I qismidagi amallar ro‘yxatidan kelib chiqqan holda hisoblash yoki o ‘xshash avtom obil turkumi uchun TXK va JT ish hajmining turlari bo‘yicha taqsimotidan, TLUM — 01-91 taqsimotidan yoki muayyan ATK ma’lumotlari asosidagi ish hajmining turlari bo‘yicha taqsimotidan foydalanish mumkin.
Bu taqsimotlar taxminiy bo‘lib, tajribaning statistik ma’lumotlari asosida aniqlangan.
7.11-jadvalda KXK ish hajmlarining ish turlariga qarab taxminiy taqsimlanishi keltirilgan.
Izoh: KXK ishlarining ma’lum turlari mexanizatsiyalashgan usulda olib borilganda, ish hajmi, ish turlari bo‘yicha jadval asosida qisqaradi.
SX ishlari asosan mintaqada bajarilishini hisobga olsak, uni taqsimlash zarur emas. Chunki avtomobil ishlab chiqaruvchi zavodlar o‘zlarining yo‘riqnomalarida avtomobillar servisida belgilangan davrdan so‘ng bajariladigan ishlarning turlarini belgilab berganlar. JT ishlarining taqsimoti bo‘yicha Nizom 1986 II me’yoriy qismidagi ma’lumotlar, TLUM-ATK-TXKS-80 ma’lumotlar tahlili natijasida bu ishlarning taqsimoti 7.12-jadvalda keltirilgan.
|
| |
Avtomobillar servisi va joriy ta’mir ishlarining me’yoriy hajmini tanlash

Avtomobillar servisi va joriy ta’mir ishlarining me’yoriy hajmini tanlash.
A TK bo‘yicha SX va JT me’yoriy ish hajmlari «O‘zbekiston Respublikasi avtomobil transporti harakat tarkibiga texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash to‘g‘risida N izom »ga ( 1996-yil) asosan yoki N izom da avtom obil rusumi keltirilmagan bo‘lsa, qaysi turkumga kirishiga qarab yoki avtomobil ishlab chiqargan zavodning tavsiyasi O‘zbekiston Respublikasi Avtomobil va daryo transporti agentligi, Respublika davlat standarti yoki boshqa tashkilot tom onidan sifatining me’yoriy talablarga mosligi haqidagi xulosasiga asosan tanlab olinadi (7.1-jadval).
Avtomobillar servisi va joriy ta’mir ishlarining yillik hajmini hisoblash.
ATKning muayyan sharoiti uchun SX va JTning hisobiy solishtirma ish hajmi quyidagicha aniqlanadi:
bu yerda, K1, K2, K2, K2, K5 — avtomobillarning ishlash sharoiti toifasi, turlari, tabiiy-iqlim sharoiti va soniga ko‘ra SX va JT ish hajmini to‘g‘rilash koeffitsiyentlari (7.2—7.8-jadvallar).
To‘g‘rilash koeffitsiyentlarining qiymatlari muayyan sharoitlar uchun Nizomda va ushbu adabiyotdagi jadvallarda keltirilgan.
7.8-jadval
Texnik xizmat ko‘rsatish va joriy ta’mirlash ish hajmi me’yorlarini
to‘g‘rilash koeffitsiyenti — K5
Avtomobillarga KXK va servisi (SX) ish hajmlari quyidagicha aniqlanadi:
SXning kunlik ish hajmlari quyidagicha aniqlanadi:
Avtotransport korxonasi bo‘yicha yordamchi ishlarning yillik hajmini hisoblash.
ATK ishlab chiqarish-texnik bazasi elementlarining ish qobiliyatini ta’minlovchi yordamchi ishlar SX va JT ishlarining 20—30 % ini tashkil etadi.
Yordamchi ishlarning hajmi quyidagicha aniqlanadi:
bu yerda, Kyo — yordamchi ishlar foizi.
ATK bo‘yicha yordamchi ishlar o ‘z-o‘ziga xizmat va ko‘makchi ishlarga b o‘linadi va quyida keltirilgan jadvaldagi kabi ishlarga taqsimlanadi (7.9—7.10-jadvallar):
— O‘z-o ‘ziga xizmat ishlari hajmi:
bu yerda, do‘z = 0,6—0,7 o‘z-o‘ziga xizmat ishlarining ulushi.
— K o‘makchi ishlarning yillik hajmi:
bu yerda, dko‘m= 0,3—0,4 — ko‘makchi ishlar ulushi.
|
Tekis harakat - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 4/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaTekis harakat deb, teng vaqt oralig’ida teng masofalar o’tiladigan harakatga aytiladi.
Notekis harakat deb, teng vaqt oralig’ida har hil masofalar o’tiladigan harakatga aytiladi.
Ilgarilanma harakat deb, jismdagi ihtiyoriy ikki nuqtaning birlashtiruvchi ihtiyoriy to’g’ri chiziq o’z-o’ziga paralleligicha qoladigan harakatga aytiladi.
Frizikaning mehanika bo’limi uch qismga bo’linadi:kinematika, dinamika va statika.
Kinematikada nuqta harakatining tashqi ko’rinishi, harakat manzarasi, uning geometriyasi o’rganiladi. Bunda harakatni keltirib chiqaradigan va o’zgartiradigan sabablar tekshirilmaydi.
Dinamikada esa jismlarni harakati va ularning boshqajismlar bilan o’zaro ta’sirlari bilan bog’liq bo’lgan masalalar o’rganiladi. Boshqacha qilib aytganda, dinamikada harakatni keltirib chiqaradigan va o’zgartiradigan sabablar o’rganiladi.
Statikada esa jismlarning muvozonat shartlari o’rganiladi
Mehanikadagi asosiy kattaliklar:
Uzunlik [l]=m metr
Massa [m]=kg kilogramm
Vaqt [t]=s sekund
??? 1)Mehanik harakat deb nimaga aytiladi? (misollar keltiring) 2)Harakat nisbiyligini tushuntiring? (misollar keltiring) 3)Moddiy nuqta deb nimaga aytiladi? (misollar keltiring) 4)Traektoriya deb nimaga aytiladi? 5)Qanday harakat to’g’ri chiziqli harakat deyiladi? 6)Qanday harakat egri chiziqli harakat deyiladi? 7)Yo’l deb nimaga aytiladi? 8) Yo’l qanday kattalik skalyarmi yoki vektor? 9)Ko’chish deb nimaga aytiladi? 10)Ko’chish qanday kattalik skalyarmi yoki vektor? 11)Ko`chish qachon nolga teng bo`ladi? 12) Qanday harakatda ko`chish va bosib o`tilgan yo`l teng bo`ladi? 13) Qanday harakatda bosib o`tilgan yo`l ko`chishdan katta bo`ladi? 14) Tekis harakat deb nimaga aytiladi? 15)Notekis harakat deb nimaga aytiladi? 16)Ilgarilanma harakat deb nimaga aytiladi? 17)Mehanika necha turga bo’linadi? 18)Mehanikadagi asosiy kattaliklarni aytib bering.
Takrorlash uchun masalalar.
Poezd Toshkentdan Navoiyga keldi. Bunda lokomativ bosib o’tgan yo’l bilan oxirgi vagon bosib o’tgan yo’l barovarmi? Ushbu masalada poezdni moddiy nuqta deb qarash mumkinmi?
Ha; mumkin B) Yo’q; mumkin C)Yo’q; mumkin emas D) Ha; mumkin emas
Tennis koptogi 3m balandlikdan erga tushdi va erdan qaytib ko’tarilayotganda 70sm balandlikda tutib olindi. Koptokning yo’li va ko’chishini toping.
3 m; 70 sm B) 3,07 m; 2,03 m C)3,7 m; 2,3 m D) 3 m; 2,3 m
Jism XOY tekislikda harakat qilmoqda. Quyidagi tenglamalarning qaysi biri uning harakat traektoriyasi bo’lishi mumkin. A) x=5t+6 B) Sx=5t , Sy= 6t C) x=x0+6t D) y=5t+6
Mexanikaviy kattaliklarning qaysi o’lchov birliklari xalqaro birliklar tizimida asosiy hisoblanadi.
Metr, Nyuton, sekund C) Metr, kilogramm, Joul
Kilogramm, mol, Amper D) Metr, kilogramm, sekund
|
| |
§. Kinematika - Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma

|
Do’stov Shuhratning daftaridan qisqacha ko’chirma
|
bet | 5/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika4§. Kinematika.
Harakatni uning sabablarisiz tekshiradigan mehanikaning bo’limiga kinematika deyiladi.
Bir hil masofani turli jismlar turli vaqtlarda bosib o’tadi. Masalan avtobusning bir bekatdan ikkinchi bekatga borishiga ketadigan vaqt, piyodaning shu vaqt shu masofani bosib o’tishga sarflaydigan vaqtga nisbatan ancha kam. Bu hodisani tushuntirish uchun tezlik degan tushuncha kiritiladi.
Harakatning yo’nalishini va tezkorligini harakterlovchi fizik kattalikka tezlik deyiladi.
— tezlik.
|
υ tezlik [υ]=m/s.
S yo’l(masofa) [S]=m.
t vaqt [t]=s.
|
1 soat=60 min=3600 s.
1 min=60s.
1 sutka=24 soat=1440 min =86400 s.
|
Vaqt skalyar kattalik.
Tezlik deb moddiy nuqtaning birlik vaqt (1 sekund, 1 soat) ichida bosib o’tadigan masofaga teng bo’lgan fizik kattalikka aytiladi.
Tezlik deb —vaqt birligi ichida bosib o’tadigan masofaga teng bo’lgan fizik kattalikka aytiladi.
Tezlik vektor kattalik bo’lib, uning yo’nalishi harakat yo’nalishi bilan mos tushadi.
Shuni esda tutish kerakki tezlikning km/soat birligi hozirgi vaqtda km/h sifatida qo’llanilganligi uchun biz ham km/h deb ifodalaymiz.
yoki b- berilgan son
yoki
1 m/s >1 km/h chunki 3, 6 km/h >1 km/h, ya’ni 1 m/s ni km/hga aylantirdik
To’g’ri chiziqli tekis harakat deb,teng vaqtlar oralig’ida bir xil masofani o’tgan va traektoriyasi to’g’ri chiziqdan iborat bo’lgan harakatga aytiladi
To’g’ri chiziqli tekis harakatda jismning tezligi kattalik va yo’nalishi jihatdan o’zgarishsiz qoladi.
??? 1)Kinematika deb nimaga aytiladi? 2)Vaqt qanday kattalik skalyarmi yoki vektor? 3)Tezlik qanday kattalik skalyarmi yoki vektor? 4)1 soat necha sekund? 5)2 soat necha minut? 6)5 min necha sekund? 7)3 sutka necha soat? 8)Tezlik deb nimaga aytiladi?
Takrorlash uchun masalalar.
Jismning 35 m/s tezligini km/h ga o’tkazing. A) 150 B)145 C) 140 D) 126
21, 6 km/h necha m/s bo’ladi? A)6 B) 5 C) 4 D) 8
Uzunligi 480m bo’lgan poezd tekis harakatlanib, 720m uzunlikdagi ko’prikdan 2 minutda o’tdi. Poezdning tezligi qanday? A) 36 km/h B) 6 m/s C) 4 m/s D) 10 km/h
|
| |
§. Aylanma harakat kinematikasi

|
§. Aylanma harakat kinematikasi
|
bet | 14/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanika12§. Aylanma harakat kinematikasi.
Traektoriyasi aylanadan yoki aylana yoyidan iborat harakat aylanma harakat deyiladi.
Aylanma harakat — egri chiziqli harakatning hususiy holidir.
Agar jism aylana bo’yicha teng vaqtlar ichida, teng yoylarni bosib o’tsa bunday harakat aylana bo’ylab tekis harakat deyiladi.
Vaqt birligidagi (1 sekunddagi) aylanishlar soni chastota deyiladi. Chastota skalyar kattalik.
Bir marta to’liq aylanishga (tebranishga) ketgan vaqt davr deyiladi. Davr skalyar kattalik.
T – davr [T]= s. ν – chastota [ν]=Gs=-1s= = Hz
Shuni esda tutish kerakki asosan chastotani hozirgi kunda ko’p ishlatiladigan birligi Hz bo’lgani uchun, keyin chastota birligi Hz deb aytib ketamiz.
— davr.
— chastota N-aylanishlar soni. t- aylanishga ketgan vaqt..
— burchakli tezlik yoki siklik chastota. . - burchak []=rad
Burchak tezlik yo’nalishi vint yordamida aniqlanadi.
Burchakli tezlik vektor kattalik.
Tekis aylanma xarakat qilayotgan jismning ixtiyoriy nuqtalari barobar vaqtlar ichida burilish bir xil bo’ladi. Ya’ni burchakli tezliklari teng bo’ladi.
M oddiy nuqtaning aylana bo’ylab kattaligi o’zgarmas tezlik bilan harakatini tekis deb hisoblash kerak.
— chiziqli tezlik (oniy tezlik). [υ]=m/s.
R — aylanish radiusi, [R]=m.
Chiziqli tezlik (oniy tezlik) harakat yo’nalishida o’tkazilgan urinma bo’yicha yo’nalgan bo’ladi.
??? 1)Aylanma harakat deb nimaga aytiladi? 2)Aylana bo’ylab tekis harakat deb nimaga aytiladi? 3)Chastota deb nimaga aytiladi? 4)Chastota skalyar kattalikmi yoki vektor? 5)Davr deb nimaga aytiladi? 6)Davr skalyar kattalikmi yoki vektor? 7)Chiziqli tezlik qanday yo’nalgan bo’ladi? 8)Burchakli tezlik skalyar kattalikmi yoki vektor?
Takrorlash uchun masalalar.
Aylana bo’ylab tekis harakatda chizig’iy tezlik vektorining ...
moduli o’zgarmas bo’lib, yonalishi uzluksiz o’zgarib turadi.
moduli tekis ortib, yo’nalishi o’zgarmas qoladi.
moduli tekis kamayib, yo’nalishi o’zgarmas qoladi.
moduli va yo’nalishi uzluksiz o’zgarib turadi.
Egri chiziqli tekis harakatda quyidagi kattaliklarning qaysi birio’zgarmaydi?
Oniy tezlik moduli. B) tezlanish vektori. C) tezlanish moduli. D) tezlik vektori.
Elektr dvigatelining aylanish chastotasi 1200 ayl/min bo`lsa uning aylanish davri (s) qanday?
20. B) 0,05. C) 1200. D) 83,33.
|
| |
t – sekundda bosib o`tilgan yo`l
(ohirgi sekundda bosib o`tilgan yo`l)
bu Yerda υ

|
t – sekundda bosib o`tilgan yo`l
(ohirgi sekundda bosib o`tilgan yo`l)
bu Yerda υ
|
bet | 9/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq Mexanikat – sekundda bosib o`tilgan yo`l
(ohirgi sekundda bosib o`tilgan yo`l)
bu Yerda υ0=0; S1-birinchi sekundda bosib o`tilgan yo`l.
—
Boshlang’ich tezlikka ega bo’lganda t – sekundda bosib o’tilgan yo’l (ohirgi sekundda bosib o’tilgan yo’l)
—
Jism tekis tezlanuvchan harakat boshlagan vaqtdan boshlab ketma-ket bir xil teng vaqtlar ichida bosib o`tilgan yo`llar mos ravishda toq sonlar kabi nisbatda ( S0; 3S0; 5S0; 7S0; 9S0) bo`ladi.
Tekis tezlanuvchan harakat qilayotgan jism biror Δt vaqt ichida ΔS bosib o`tgan jismning harakatlanish vaqtini quyidagi formula yordamida hisoblash mumkin:
??? 1)Harakat tenglamasi ifodasini ko’rsating? 2)Jismlarning uchrashish joyini topish uchun nima qilish kerak? 3)Boshlang’ich tezlikka ega bo’lgan jismning ohirgi sekundda bosib o’tgan yo’li qaysi formula yordamida hisoblanadi?
Takrorlash uchun masalalar.
1) 20 m/s tezlik bilan ketayotgan avtomobil tormozlanish natijasida 5 s da to’xtagan bo’lsa, uning tormozlanish yo’lini aniqlang(m). A) 20 B) 50 C) 100 D) 150.
Poezd stansiyadan 0,25 m/s2 tezlanish bilan harakatni boshladi. U stansiyadan qancha masofaga uzoqlashganda unung tezligi 36 km/h ga teng bo’ladi (m)?
600 B) 1200 C) 50 D) 200.
Harakat tenglamalari x1=4t va x2=-100+6t bo’lgan avtomobillar necha sekunddan keyin uchrashadi? A) 100 B) 200 C) 50 D) 10.
8§. Harakat grafiklari.
Har qanday harakatlarni grafik yordamida tasvirlash mumrin. Bunda quyidagi grafiklardan foylalaniladi.
To’g’ri chiziqli tekis harakat grafiklari:
|
|
To’g’ri chiziqli tekis tezlanuvchan harakat grafiklari:
|
|
To’g’ri chiziqli tekis sekinlanuvchan harakat grafiklari:
|
|
Tezlanuvchan va sekinlanuvchan harakat grafiklari:
|
|
Yo’l grafigi yoki harakat grafigidagi burchak tangensi tezlikni beradi
|
|
Yo’l yoki ko’chish grafigida burchak kattasining tezligi katta bo’ladi. (t bilan)
|
|
Tezlik grafigidagi burchak tangensi tezlanishni beradi.
|
|
. Tezlik grafigida burchak kattasining tezlanishi katta bo’ladi. (t bilan).
|
|
Tezlik graflgidagi yuza yo’lni beradi. S=L
|
|
Tezlanish grafigidagi yuza tezlikni o’zgarishini beradi.
|
|
1-tezlanuvchan harakat 2-tekis tezlanuvchan harakat
3-tezlanuvchan harakat 4-sekinlanuvchan harakat
5-tekis sekinlanuvchan harkat 6-sekinlanuvchan harakat
7-tekis harakat yoki tinch turibdi
|
|
1-tekis tezlanuvchan harakat 2-tekis harakat
3-tekis sekinlanuvchan harakat 4-tekis tezlanuvchan harakat
5-tekis harkat6-tekis sekinlanuvchan harakat
7-tinch turibdi
|
|
|
| |
Texnologiyalarini joriy qilish

Texnologiyalarini joriy qilish
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
02.02.2024
Hajmi
0,81 Mb.
#150478
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnologiyalarini joriy qilish
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
To’g’ri chiziqli tekis harakatning tezligi

|
To’g’ri chiziqli tekis harakatning tezligi
|
bet | 7/54 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 2,27 Mb. | | #143558 |
Bog'liq MexanikaTo’g’ri chiziqli tekis harakatning tezligi bir vaqtda ham oniy, ham o’rtacha tezlikdir.
Tezlik spidometr degan asbobda o’lchanadi. Spidometr xarakatlanayotgan avtomobilning oniy tezligini o’lchaydi.
Velosipedchi o’z soyasini quvib o’tishi mumkin, agar soya tushayotgan devor velosipedchi harakatiga parallel bo’lib, yorug’lik manbai velosipedchi harakat tezligidan kattaroq tezlik bilan harakat qilsa.
??? 1)O’rtacha tezlik deb nimaga aytiladi? 2)Oniy tezlik deb nimaga aytiladi? 3)Qanday harakatda oniy tezlik o’rtacha tezlikka teng bo’ladi? 4)Tezlik qanday asbob bilan o’lchanadi va u qanday tezlikni o’lchaydi?
Takrorlash uchun masalalar.
Avtomobil yolning birinchi 40 km ni 30 minutda bosib o’tdi. Keyingi 120 km ni 1 soatda va oxirgi 200km ni 3,5 soatda o’tgan bo’lsa, avtomobilning butun yo’ldagi o’rtacha tezligini toping (m/s). A) 24 B) 25 C) 20 D) 30
Avtomobil ma’lum yo’lni bosib o’tish uchun t vaqt sarfladi. U yo’lning birinchi yarimini o’zgarmas 20 tezlik bilan, ikkinchi yarimini 30 m/s tezlik bilan o’tdi. Avtomobilning butun yo’ldagi o’rtacha tezligini toping (m/s). A) 25 B) 24 C) 10 D) 50
Yo’lovchi butun yo’lga ketgan vaqtining birinchi yarimida 5 m/s tezlik bilan, ikkinchi yarimini 2 marta tezroq o’tgan bo’lsa uning butun harakat davomidagi o’rtacha tezligini aniqlang (m/s).
7,5 B) 15 C) 3,75 D) 6,67
6§. Tekis o`zgaruvchan harakat.
Hayotda to’g’ri chiziqli tekis harakat kam uchraydi Ko’pchilik harakatlanayotgan jismlarning tezligi vaqt o’tishi bilan uzliksiz ravishda o’zgarib turadi. Bunday harakatlar o’zgaruvchan deyiladi.
To’g’ri chiziqli tekis o’zgaruvchan harakat deb, traektoriyasi to’g’ri chiziqdan iborat va oniy tezligi tekis o’zgaradigan harakatga aytiladi.
O’zgaruvchan harakat-notekis harakatdir.
Tezlanish deb, jismning oniy tezligini o’zgarish tezligiga miqdor jihatdan teng fizik kattalikka aytiladi.
— tezlanish. a –tezlanish [a]=m/s2. υ-ohirgi tezlik [υ]=m/s.
υ0-boshlang’ich tezlik [υ0]=m/s. Δ-o’zgarishi -yig’indi const-o’zgarmas.
Tezlanish vektor kattalik.
— oniy tezlik yoki ohirgi tezlik formulasi.
Tekis o’zgaruvchan harakatdagi oniy tezlikni hisoblash uchun tezlanish, harakatlanish vaqti va boshlang’ich tezlikni bilish kerak.
1. tezlanuvchan harakat, 2. sekinlanuvchan harakat,
3. tekis tezlanuvchan harakat, 4. tekis sekinlanuvchan harakat.
5. to’g’ri chiziqli tekis harakat, ya’ni ,
To’g’ri chiziqli tekis tezlanuvcha harakatda tezlik vektorining moduli tekis oshib yo’nalishi o’zgarmasdan qoladi. To’g’ri chiziqli tekis sekinlanuvcha harakatda tezlik vektorining moduli tekis kamayib yo’nalishi o’zgarmasdan qoladi.
To’g’ri chiziqli tekis harakatda hech qanday tezlanishga ega bo’lmaydi.
Notekis harakatda tezlik va tezlanish vektori moduli va yo’nalishi o’zgarib turadi.
|
| |
Reja: Kuchaytirgichlarning asosiy texnik xarakteristika va parametrlari

Reja: Kuchaytirgichlarning asosiy texnik xarakteristika va parametrlari
Download
423,47 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
22.12.2023
Hajmi
423,47 Kb.
#126698
Download
423,47 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: Kuchaytirgichlarning asosiy texnik xarakteristika va parametrlari
Download
423,47 Kb.
Matnni ko'rish