nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
birlamchi, ikkilamchi va ishchi etalonlarga

167
Birlamchi etalon - birlikni mamlakatda (shu birlikning boshqa etalonlarga nisbatan) eng yuqori
aniqliq bilan qayta tiklashini ta‘minlaydigan etalon.
Asosiy birliklarning birlamchi etalonlari birliklarni ularning ta‘rifiga muvofiq qayta tiklaydi.
Birlamchi
etalonga misol qilib, uzunlik birligining etaloni metr misol bo‘ladiki, u o‘lchash
vositalarining kompleksidan iborat bo‘lib, yorug‘lik to‘lqinining vakuumdagi 1/299792458 s ga
teng bo‘lgan vaqt intervalida o‘tgan yo‘lining birligini qayta tiklanishini keltirish mumkin.
O‘lchanadigan kattalikning butun diapazoniga (ko‘lamiga) bitta birlamchi etalon bilan xizmat
ko‘rsatish texnik jihatdan maqsadga muvofiq bo‘lmaganda, butun ko‘lamning
qamrab olinishini
ta‘minlaydigan shu diapazonning (ko‘lamning) qismlariga xizmat ko‘rsatadigan bir nechta
birlamchi etalonlar yaratilgan.Bu holda «qo‘shni» birlamchi etalonlar
bilan qayta tiklanadigan
birliklarning o‘lchamlari o‘zaro muvofiqlashtiriladi.
Etalonlarning bunday «zanjiri» ga termodinamik harorat birligining o‘zaro muvofiqlashtirilgan
etalonlari misol bo‘ladi, ularning har biri haroratni berilgan intervaldagi
qiymatlari birligini qayta
tiklaydi.
Birlamchi etalonlarning yana bir turi
maxsus etalon hisoblanadi.
Maxsus etalon - birlikning alohida sharoitlarda qayta tiklanishini ta‘minlaydigan
va bu sharoitlar
uchun birlamchi etalon bo‘lib xizmat qiladigan etalon.
Maxsus etalonga 0,1-300 MGs chastota diapazonidagi 0,04-300 A li o‘zgaruvchan elektr toki
kuchining etaloni misol bo‘ladi.
Izoh - hozirgi vaqtda MDH davlatlarining metrologik amaliyotida ―maxsus etalon‖
atamasini
qo‘llashdan tobora chetlashilmoqda. Masalan, Rossiya va Ukrainada yangitdan tasdiqlanadigan
etalonlar uchun ―maxsus‖ atamasidan foydalanilmaydi.
Maxsus etalonlar birlikni alohida sharoitlarda qayta tiklanishi uchun yaratiladi (o‘ta past, yuqori, va
o‘ta
yuqori chastotalar, energiya, xaroratlar, bosim,
moddaning alohida xolati, o‘lchashlar
diapazonining chekka uchastkalari va shunga o‘xshashlar). Bunday xollarda birlik o‘lchamini
mavjud birlamchi etalonlardan to‘g‘ri uzatish texnik jihatdan talab etiladigan aniqlikda amalga
oshirilmaydi.
Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?

|
Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?
|
bet | 199/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2.Mehnatga haq to‘lashda eng kam ish haqi necha barobari olinadi?
Eng kam oylik ish haqining 2 barobari;
*Eng kam oylik ish haqining 1 barobari;
Eng kam oylik ish haqining 3 barobari;
Eng kam oylik ish haqining 5 barobari.
3.Mehnatni ijtimoiy sharoitlari qanday omillardan iborat?
Jismoniy omillar, ruhiy omillar
Atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar, ruhiy omillar
*Atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar, jismoniy omillar, ruhiy omillar
Jismoniy omillar, atrof-muhitga ta’sir etuvchi omillar
4.Korxonada nominal ish haqi nima?
*Nominal ish haqi- xodimning ma’lum bir vaqt mobaynida bajargan mehnati uchun hisoblangan va to‘langan ish haqidir.
Nominal ish haqi- xodimning ma’lum bir bajargan mehnati uchun hisoblangan va to‘langan ish haqidir.
Nominal ish haqi-xodimning ma’lum berilgan vazifani bajarishi uchun haqi evaziga oladigan mablag‘i.
Nominal ish haqi- xodimning ishlab chiqargan mahsuloti uchun oladigan puli.
5.Mehnatga haq to‘lashning yagona tarif setkasi bo‘yicha tarif razryadlari nechtaga bo‘linadi?
20 ta
22 ta
*23 ta
24 ta
6.O‘zbekiston Respublikasining «Xususiy korxona tug‘risida»gi qonun qaysi qabul qilingan.
1990 yilning 30 sentyabrida
1991 yilning 15 fevralida
2002 yilning 25 noyabrida
*2003 yilning 11 dekabrida.
7. Quyidagilardan qaysi biri mehnat kooperatsiyasini xarakterlaydi?
mehnatning alohida mehnat turlariga ajralishi;
*xodimlarning iqtisodiy faoliyatining biron turini bajarishga yoki mahsulotning alohida turlarini ishlab chiqarishga moslashuvi;
mehnatning alohida va bir biriga bog‘liq turlariga uyushishiga;
iqtisodiy tarmoqlar va sohalarning bir-biriga bog‘liqligining kuchayishi.
8. Mehnat unumdorligi qanday aniqlanadi?
mahsulot miqdorini uni ishlab chiqarishga ketgan ish vaqtiga nisbati bilan;
mahsulot miqdorini qilingan sarf-xarajatlarga nisbati bilan;
mahsulot miqdorini asosiy kapitalga taqqoslash yo‘li bilan;
* yuqoridagi barcha usullarda.
|
| |
Основы пакета - bet 279

387
1. Sonni ikkiga bo‗lamiz, bo‗linmadan qoldiq 1 yoki 0 bo‗lishi mumkin.
Qoldiqning eng kichigi olinadi (o‗ng tarafdagi).
2. Olingan natijani yana ikkiga bo‗lamiz, qoldiq qiymati kattaligi bo‗yicha
keyingi belgiga teng.
3. Toki olingan natija 2dan kam bo‗lmaganicha olingan qiymatni 2ga
bo‗laveramiz.
O‗nlik tizimdagi 192 ni ikkilikka o‗girish:
0 0 0 0 0 0 1 1
Ma fiy kalit - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 440/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAMa fiy kalit
xavf.
Private key
shifrlashda maʼlumotlar
shifrini yechish uchun foydalaniladigan kod.
Ma fiylik ara asi
xavf.
Privacy level
ma’lumotlarni
turlarga bo‘lib, ularga turli ochiqlik yoki maxfiylik
darajalarini berish.
Ma fiylik sozlamalari
xavf.
Privacy control
muayyan
dasturlarning xavfsizlikka taalluqli sozlamalari
ushbu sozlamalar yordamida dasturning muayyan
funksiyalaridan yoki namoyish etilayotgan ma’lumotlardan
kimlar qay darajada foydalanishi belgilanadi.
Ma fiylik sozlamalari
xavf.
Security settings
dasturning kiritilgan ma’lumotlarni koʻrishga ruxsat
beruvchi, ruxsati bor foydalanuvchilarni boshqaruvchi
sozlamalari kompyuterni zararlanishdan himoya qilish
uchun oʻzgartirilishi mumkin boʻlgan sozlamalar
Maxsus
peci c
muayyan bir sohaga taalluqli tor
doiradagi tushuncha.
Ma sus asturiy taʼminot
Custom ritten soft are
muayyan vazifani bajarish uchun maxsus buyurtma
asosida ishlab chiqilgan dasturiy taʼminot
Maydon
mb.
Field
axborotning bir qismi, ma’lumot
birligi, turli ko‘rinishdagi ma’lumot joylashtiriladigan
muayyan dastur, oyna yoki maydon ma’lumotlar
bazasi elementlarini tasvirlovchi kategoriya (jadvaldagi
sarlavhalar)
Mayning
jrg. mad.
Mining
kriptovalyutaga erishish
maqsadida blokcheyn tizimi ishini taʼminlash
faoliyati.
Media taktika
mad.
Media tactics
turli ommaviy axborot
vositalaridan ustalik bilan foydalangan holda biror
mahsulot, xizmat yoki g‘oyani ommaga olib chiqish va
moddiy foyda olish.
Mediapleyer
Media player
kompyuterda videolarni
tomosha qilish imkonini beruvchi dasturiy ta’minot.
|
| |
4
5
6
7
B - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

106
8 01
Rows and columns
8 01
Rows and columns
faylini oching
1.
5-qator tepasiga qator qoʻshing
2.
C ustunini oʻchiring
3.
1-qator balandligini oshiring
4.
B ustun kengligini kamaytiring
5.
2- va 3-qatorlarni vaqtincha yashiring
Foydalanuvchi koʻrishi shart boʻlmagan yoki koʻrmasligi
kerak boʻlgan shaxsiy va maxfi y ma’lumotlardan iborat
qator va ustun vaqtincha yashirib qoʻyiladi
Elektron jadval xavfsizligi
Foydalanilayotgan dasturiy ta’minot imkoniyatiga
koʻra elektron jadvalning turli qismlariga maxfi ylik
sozlamalari qoʻllanadi Ishchi kitobga yangi varaq
qoʻshish va undan varaq olib tashlashdan himoya
qilishni xavfsizlikning eng oddiy shakliga namuna
sifatida keltirish mumkin
.10-rasm. Ishchi kitobni himoya qilish.
Shunday qilib ish varagʻini unga oʻzgartirish
kiritilishidan himoyalash mumkin
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
Quyida C ustunni yashirish buyrugʻi tasvirlangan
8.08-rasm. Ustunni yashirish.
A
1
2
3
4
5
6
7
8
B
C
D
Cut
Copy
Paste Options:
Paste Special...
Insert
Delete
Clear Contents
Format Cells...
Column Width...
Hide
Unhide
i
buyrugʻi tanlangandan keyingi holat
8.09-rasm. Yashirin ustun.
A
1
2
3
4
5
6
7
8
B
D
M
Ushbu misolda ish varagʻi maʼlumotga oʻzgartirish
kiritilishidan himoyalangan va unda hech qanday
maʼlumotni belgilab, ustun va qator qoʻshib
boʻlmaydi Kataklar va qatorlarni formatlash
mumkin emas Bu butun ish sahifasida faqat
chiqish maʼlumotlari yoki maʼlumotlar jadvali
boʻlganida foyda beradi
8.11-rasm. Ish varaqlarini himoya qilish.
Kalit soʻzlar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 264/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilKalit soʻzlar: dasturiy ta’minot arxitekturasi, dasturiy ta’minot moduli, dastur dekompozitsiyasi, juda
ishonchli tizimlar.
В статье рассматривается проблема построения программного обеспечения для
высоконадежных систем. Исследуются основные критерии, позволяющие оценить эффективность
спроектированной архитектуры программного обеспечения. Приводится их краткое описание.
Программное обеспечение с большим спектром выполняемых задач разрабатывается по модульному
типу. Программа делится на модули по их функциональному назначению. Предлагается выделить
модуль в отдельную программу для повышения отказоустойчивости программного обеспечения в
высоконадежных системах. Приводится пример построения предложенной архитектуры с
разбиением программного обеспечения на модули (программы) по функциональному назначению. С
этой целью разработана программа-посредник, при помощи которой модули обмениваются
информацией. Взаимодействие между модулями и программой-посредником может происходить
при помощи различных технологий (TCP/IP, общие файлы, разделяемая память и т. Д.).
Ключевые слова: архитектура программного обеспечения, программный модуль, программная
декомпозиция, высоконадежные системы.
The problem of building software for highly reliable systems is considered in the article. The criteria
that allow us to evaluate the effectiveness of software architecture were considered first. The brief
description of these criteria was given. Software with a wide range of tasks is built in a modular manner. The
program is divided into modules for their functional purpose. It is proposed to allocate a separate module in
the program to improve the software fault tolerance in highly reliable systems. An example is given of
constructing the proposed architecture with a breakdown of the software into modules (programs) for a
functional purpose. For this purpose, an intermediary program has been developed, through which the
modules exchange information. The interaction between the modules and the mediation program can occur
through various technologies (TCP/IP, shared files, shared memory, etc.). The interaction was realized using
the network protocol TCP/IP in the example. To compare the monolithically constructed program and the
program made on the proposed architecture, an experiment was conducted. The data source passed packets
through the built-in software. The number of delivered packages was taken as a criterion for software
reliability. The software was built according to the proposed architecture. The experiment demonstrated the
advantage of the built-in software.
|
| |
A) Rejadagi topshiriqlarga muvofiq tarzda mahsulot chiqarish
*B)

|
A) Rejadagi topshiriqlarga muvofiq tarzda mahsulot chiqarish
*B)
|
bet | 198/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatA) Rejadagi topshiriqlarga muvofiq tarzda mahsulot chiqarish
*B) Ma’lum vaqt oralig‘ida mahsulotni to‘g‘ri chiqarish
D) Ma’lum vaqt ichida mahsulotni chiqarish
G) Ma’lum vaqt oralig‘ida mahsulotni chiqarish
4. Korxonaning asosiy tuzilmaviy – tashkiliy birligi bo‘lib quyidagilar hisoblanadi:
A) Maydon va ish joyi
B) Ish joyi
*D) Sex
G) Ishlab chiqarish jarayoni
5. Boshqaruv jarayoni bu:
*A) Boshqarilayotgan kichik tizimlarning boshqaruvchining o‘zaro ta’sir protseduralari va operatsiyalari yig‘indisi
B) Boshqaruvchi kichik tizim
D) Korxonaning tashkiliy tuzilmasi
G) Boshqarilishga boshqarilayotgan kichik tizimning ta’siri
6. Muvoqqat jabhada ishlab chiqarish jarayonlari quyidagilarga bo‘linadi:
A) Murakkab, qayishqoq
B) Ishonchli, uzluksiz
*D) Uzlukli, uzluksiz
G) Qayishqoq, uzlukli
7. Ishlab chiqarish jarayoni o‘zida quyidagilarni namoyon etadi:
A) Mahsulot ishlab chiqarishning tabiiy jarayoni
*B) Maxsulot tayyorlashning tabiiy va mehnat jarayonlari kompleksi
D) Hajm, assortiment, nomenklaturalar
G) Berilgan sifatda mahsulot tayyorlash
8. Har bir ishlab chiqarish jarayoni quyidagilardan iborat:
*A) Ko‘pgina xususiy jarayonlar
B) Asosiy jarayonlar
D) YOrdamchi va asosiy jarayonlar
G) Xizmat ko‘rsatuvchi va asosiy jarayonlar
9. Ishlab chiqarish jarayonining ratsional tashkil etilishining asosiy tamoyillari quyidagilar hisoblanadi:
*A) Ixtisos, proporsionallik, parallelik
B) Aniqligi, ritmiklik, uzluksiz
D) Proporsionallik, paralellik, ritmiklik
G) Kichik, o‘rta, yirik
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

45-MAVZU
Vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik ishlarining nazariy
asoslarini o‘rganish.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nazariy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1.Dizaynda chiza olish qobiliyati.
2.Zamonaviy dizaynerlar.
3.Grafik
dizaynda ranglar, ularning tavsifi,
ranglar
uyg'unligini izohlash.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik
ishlarining nazariy asoslarini o‘rganish umumiy tasavvur va tushunchalarni shakllantirish.
O’qitish natijasi: Vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik ishlarining nazariy
asoslarini o‘rganish bo`yicha mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida
shakllanadigan
bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Dizaynda chiza olish qobiliyati
roli va o’rni haqida ma’lumot
berish.
2.
Zamonaviy
dizaynerlar,
mazmuni
va vazifalarini yoritib
berish.
3.
Grafik
dizaynda
ranglar,
ularning tavsifi, ranglar uyg'unligini
izohlash ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Dizaynda chiza olish qobiliyati roli va o’rni haqida
aytib beradilar.
2.
Zamonaviy dizaynerlar, mazmuni va vazifalarini
ko’rsatib beradilar.
3.
Grafik dizaynda ranglar, ularning tavsifi, ranglar
uyg'unligini izohlash sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali, slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021

|
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021 Pdf ko'rish
|
bet | 160/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilPEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
122
tashabbuskorlik, chidam koʻrsata oladigan, qiladigan ishlarning jamiyat va vatan uchun zarurligini qalbdan
tushunadigan boʻlsinlar. Oʻquvchilarga beriladigan bilimlar majmui, shubhasiz, juda katta tarbiyaviy kuchga
egadir. Oʻquvchilarda chinakam ilmiy dunyoqarash asoslarini yaratishda, toʻg‘ri hukm yuritish qobiliyatini
tarbiyalashda ma’naviy-axloqiy sifatlarga tayanib ish koʻriladi.
Muhokamalar va natijalar. Jamiyatda yuz berayotgan jiddiy va chuqur oʻzgarishlar oʻquvchilar
shaxsiyatida ham aks etadi. Endi uning ehtiyojlari bilim olish bilangina cheklanmaydi. Turli axborot
tizimlari, jumladan, internetning shiddat bilan rivojlanishi boshqa manbalardan koʻplab axborotlarni olish
imkonini bermoqda. Bu manbalardan olinayotgan axborotlar har doim ham oʻquvchi ma’naviyatiga ijobiy
ta’sir qilavermaydi. Ular orasida yoshlar ma’naviyatiga salbiy ta’sir oʻtkazadigan, buzg‘unchi va vayronkor
g‘oyalarni tashuvchilari ham anchagina. Shuni hisobga olinsa, oʻquvchini ma'naviy jihatdan yuksaltirish eng
muhim vazifalardan biriga aylanayotgani ayon boʻladi. Bayon qilingan mana shu holatlar oʻquvchining
ma’naviy-axloqiy rivojlanishiga qaratilgan dastur ishlab chiqish zaruratini tug‘diradi. Mazkur dasturni ishlab
chiqish oʻquvchilarning ma’naviy-axloqiy jihatdan takomillashtirishni oʻquv jarayonining maqsad va
vositalarini oʻquvchi va oʻqituvchilarning ongini oʻzgartirmay turib amalga oshirish mumkin emas, degan
fikrga asoslanadi.
Dastur oʻquvchilarning ma’naviy-axloqiy oʻsishi uchun eng samarali usullarni, vosita, maqsad va
vazifalarni bosqichma-boskich anglash va amalga oshirishga asoslangan. Dasturning maqsadi oʻquvchilarda
har qanday ijtimoiy vaziyatni tahlil qilish, ma’naviy-axloqiy qadriyatlar asosida qaror qabul qilish
koʻnikmalarini rivojlantirish, shuningdek, oʻzi qabul qilgan qaror asosida oʻzini namoyon qilish qobiliyatini
takomillashtirishdan iborat.
|
| |
TALABALARNING MUSTAQIL ISHLARINI TASHKIL ETISH

Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
294
rejalashtiriladi. Har bir talaba o‘z ish tartibi va har bir fan bo‘yicha ta’lim
mazmunini o‘zlashtirish uchun sarflanadigan mehnat va vaqt o‘lchovini o‘zi
mustaqil belgilaydi. Auditoriyadan tashqari ishlarni o‘zining tayyorgarligi, vaqti
va boshqa sharoitlariga qarab shaxsiy individual reja asosida bajaradi.
TMI ni ratsional tashkil etishda o‘qituvchining roli, talabaga to‘g‘ri
maslahat berish, uni yo‘naltirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqildi. Unda
talabaning fan bo‘yicha tayyorgarlik darajasi, psixologik sifatlari, yosh
xususiyatlari, atrofdagilar bilan muloqotga kirish imkoniyatlari va shu kabi bir
qator faktorlar o‘rganildi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Metodicheskie rekomendatsii po vыpolneniyu samostoyatelnoy rabotы.
// A.A. Dokukina. Moskva, 2012. 25 str.
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 132

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.
Virtual
borliq
deganda
nimani
tushunasiz?
2. Virtual jarayonlarning asosiy bеlgilarini
ayting?
3. Kеng ma’nodagi virtual ta’lim
dеganda
nimani tushunasiz?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv
jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
Maqsad - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 439/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAMaqsad
Purpose
biror hujjat, material yoki taqdimot
yaratish ortidagi sabab. Masalan, mahsulot reklamasi
va boshqalar.
Margin
diz.
Margin
hujjatning tashqi qismi atrofidagi
koʻrinmas chegaralar
Mashina kodi
mb.
Machine code
muayyan
kompyuterning elektron dizayniga mos keladigan
dasturlashga oid koʻrsatmalar toʻplami
Maslahat
Tip
amallarni bajarish samaradorligini
oshirishga qaratilgan maslahatlar.
Masofadan ishlash
mad.
Teleworking
ish beruvchi
bilan aloqani saqlagan holda texnologiyalardan
foydalanib masofadan ishlash.
Masshtab
diz.
Scale
bir o‘lchamni boshqa o‘lchamda
ifodalash, masalan, xaritadagi masshtab 1 cm:100 m
deb belgilangan bo‘lsa, namoyish etilayotgan 1 cm
maydonda 100 m ga teng real maydon aks ettirilgan.
Massiv
mb.
Array
bitta identifikator ostida ko‘plab
birliklarni saqlashi mumkin bo‘lgan ma’lumotlar tuzilmasi.
Master slayd
diz.
Master slide
taqdimotdagi barcha
slaydlarda qo‘llanadigan dizaynni yaratishga xizmat
qiladigan asosiy slayd.
Matn
Text
klaviaturadagi tugmalar bosilganda ekranda
paydo bo‘luvchi harf va soʻzlar hujjatga kiritilgan so‘zlar
Matn bilan ishlash
Word processing
matn yozish va
tahrirlash koʻnikmasi
Matn bilan ishlash dasturi
Word processor
matnli
hujjatlarni tuzish/ishlab chiqish dasturi.
Matn stili
Text style
matnning tashqi koʻrinishi shri
turi, oʻlchami va rangi
Ma fiy
xavf.
Con dential
sir saqlanishi kerak boʻlgan
obyekt, jarayon, maʼlumot va h k
|
| |
Kalit so‘zlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 117/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODKalit so‘zlar
Axborot, shovkin, axborotni siqish, axborot aylanishi, axborot resurslari.
Nazorat savollari
1. "Axborot" tushunchasini aniqlang.
2. Menejerlar mehnatining asosiy predmeti nima?
3. Axborotni tasniflash.
4. Axborot manbai nima?
5. Perspektiv axborotning shakllari qanday?
6. Menejment aspektlari bo‘yicha ma’lumotlarning tasnifi.
7. Iqtisodiy axborot turlari.
8. Axborotga bo‘lgan asosiy talablar.
9. Axborot tizimi nima?
10. Elektr energetikasida axborot tizimlari.
11. Elektr energetikasi sohasidagi ma’lumotlarga bo‘lgan maxsus talablar.
12. Tadbirkorlik faoliyatiga to‘sqinlik qiluvchi salbiy omillarni aytib o‘ting.
8- mavzu. Ishlab chiqarish xarajatlari (2 soat)
8.1. Ishlab chiqarish xarajatlarini tasniflash
8.2.Korxona ishlab chiqarish xarajatlari turlari
8.3.Yillik ishlab chiqarish harajatlari va mahsulot tannarxi
8.4. Iqtisodiy elementlar va kalkulyasiya bandlari bo‘yicha xarajatlar
8.5.Uchastka, sex, ishlab chiqarish, zavod mahsulotining tannarxi.
8.6.Sanoat mahsulotlarining tannarxini pasaytirishning manbalari va
omillari.
1. Ishlab chiqarish xarajatlarini tasniflash
Xar bir korxona maxsulot ishlab chiqarish jarayoni bilan bog‘liq xarajatlarni amalga oshiradi. Maxsulot ishlab chiqarish jarayonida sarf kilingan moddiy resurslar (asosiy vositalar eskirishi, xomashyo va materiallar, yonilg‘i-moylash materiallari, extiyot qismlar va boshqalar) va jonli mexnat sarfi ishlab chiqarish xarajatlarini tashkil etadi.
Ishlab chiqarish xarajatlari korxonaga maxsulot ishlab chiqarish qanchaga tushishini ko‘rsatadi, ya’ni maxsulotning ishlab chiqarish tannarxini tashkil qiladi.
Korxonaning ishlab chiqarish, sotish va boshqa faoliyati natijasida yuzaga keladigan xarajatlarini kuyidagicha turkumlash mumkin:
1. Ishlab chiqarish jarayonidagi ishtirokiga ko‘ra:
- ishlab chiqarish xarajatlari;
- noishlab chiqarish xarajatlari.
|
| |
Axborot tizimlarini boshqarish - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 114/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODAxborot tizimlarini boshqarish
Ijtimoiy-iqtisodiy ob’ektning axborot tizimi - bu boshqarish jarayonining barcha tadbirlarini amalga oshirish uchun zarur va etarli ma’lumotni taqdim etadigan vositalar, usullar va ijrochilarning birikmasi. Axborot tizimida, eng muhimi, ijrochilarning yuqori professional darajadagi toza, ijodiy faoliyati. Ushbu faoliyat jarayonida ma’lumot olish, saqlash, o‘zgartirish va undan foydalanishda ixtisoslashgan vositalar va usullarning imkoniyatlari amalga oshiriladi.
Axborot tizimining asosiy tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat:
1) yuqori malakali ishchilar tarkibi, ular tarkibiga muhandislik, texnik va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar, barcha bo‘g‘inlar va menejment darajalari rahbarlari va menejerlari kiradi;
2) axborot resurslari - boshqaruv faoliyatida foydalaniladigan ma’lumotlar. Kompyuter vositalarini (dasturiy ta’minot, algoritmik tillar, kompyuter dasturlari va boshqalar) ishlatish uchun foydalaniladigan ma’lumotlar alohida o‘rin egallaydi;
3) moddiy resurslar (axborot tashuvchilar, ma’lumotlarni to‘plash, saqlash, uzatish, qayta ishlashning texnik vositalari);
4) axborot aylanish kanallari.
Axborot tizimlari har doim inson-mashina tizimlari hisoblanadi, shuning uchun ularni an’anaviy ko‘rsatkichlar bilan tavsiflash mumkin, ular asosiy massivlarning hajmi, kanal sig‘imi, ma’lumotlarni saqlash hajmi, tezligi, ishonchliligi va boshqalar.
Axborotni qayta ishlashda kompyuter texnologiyalarining roli imkon qadar ko‘p sonli omillarni, ulanishlarni hisobga olgan holda va rasmiylashtirilgan xususiyatlarga ko‘ra muayyan taklifni berish uchun kamayadi. Zamonaviy axborot tizimlari kombinatsiyadir murakkab jarayonlarni boshqarish jarayonini amalga oshirishni ta’minlaydigan vositalar va usullar.
Ushbu echimlarning yakuniy tanlovi, shuningdek ushbu tizimlarning ustuvorligi har doim odamga tegishli. Axborot yig‘ish va qayta ishlashda kompyuter texnologiyalarining roli doimo o‘sib bormoqda. Har qanday inson-mashina tizimlari singari, axborot tizimi ham mashinaning, ham odamning xususiyatlarini sintez qiladi va odam ushbu tizimning eng ishonchli va eng ishonchsiz elementi sifatida harakat qilishi mumkin.
|
| |
Таблица (Table) menyusi - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

Bu oynada yaratilayotgan yangi jadvalning satrlar (
Число строк) va ustunlar (
Число
столбцов) sonini, shuningdek yacheykalar balandligi (
Высота) va kengligi (
Ширина)
o’lchamlarini
kiritish
mumkin. Yaratilgan
yangi
jadvalning xususiyatlarini xususiyatlar panelidan o’zgartirish mumkin.
Создать новую таблицу oynasi
Преобразовать
текст
в
таблицу
(Convert
Text
to
Table) Bu
buyruq
matnni
jadval
ko’rinishiga
o’tkazish
imkoniyatini
beradi. Matnni
jadvalga
aniqroq
joylashtirish
uchun
jadvalning
yaratilishi
kerak
bo’lgan
ustunlarini
matndagi
Vergul
(Запятые),
Tabulyasiya
(Табуляция),
Abzas
(Абзацы)
yoki boshqa belgilar
(Пользовательский) bilan
ajratish
mumkin.
3.32-rasm. Преобразовать текст в таблицу oynasi
Harf shriftlarini tanib olish dasturi. Ma'lum bo'lishicha, aslida maxsus belgilar bo'lgan
stilize qilingan harflarni kiritish mumkin. shuningdek, emojilar va boshqa belgilar. Amalda,
ular maxsus shriftlar sifatida ko'rinadi, ammo texnik jihatdan ular deyiladi
Unicode belgilar.
Microsoft Word (qisqacha
MS Word,
WinWord yoki
Word) – matnli maʼlumotlarni
yaratish, koʻrish va tahrir qilish uchun moʻljallangan
matn muharriridir yoki matn
protsessori.
Microsoft korporatsiyasi tomonidan Microsoft Office paketi tarkibida chiqariladi. Ilk
versiyasi Richard Brodi tomonidan 1983-yil IBM PC uchun yozilgan.
Keyinroq Apple
Macintosh (1984), SCO UNIX va Microsoft Windows (1989) uchun ishlab chiqilgan.
Amaldagi versiyasi Windows va MacOS uchun moʻljallangan Microsoft Office Word 2016
hisoblanadi.
Matnlarni kiritish uchun klaviaturada mavjud boʻlgan xarf va belgilardan foydalaniladi.
Belgilar kiritilishi bilan ekrandagi kursor deb nomlanuvchi vertikal chiziq oʻng
tomonga
suriladi. Satrning oʻng chegarasiga etilgandan soʻng matn avtomatik ravishda keyingi satrga
oʻtadi. Bosh xarflarni yozish uchun Caps Lock yoki Shift tugmasidan foydalanamiz.
Klaviatura tugmalari bilan quyidagi amallar ham mavjud:
•
Home — sаtr bоshigа оlib kеlаdi
•
End — sаtr охirigа оlib kеlаdi
•
Ctrl+Home — hujjаt bоshigа
•
Ctrl+End — hujjаt охirigа
•
PgUp — bir sахifа yuqоrigа
•
PgDown — bir sахifа pаstgа
•
Ctrl + — bittа soʻz оldingа
•
Ctrl + — bittа soʻz оrqаgа
•
Ctrl + — bir аbzаts оldingа
•
Ctrl + — bir аbzаts оrqаgа
•
Backspase — Matnni oxirgi harfidan boshlab oʻchiradi
•
Delete — Matnni birinchi harfidan boshlab oʻchiradi
•
Insert — bu tugma yordamida qoldirib ketilgan belgilarni oʻrniga qoʻyish yoki ularni
boshqa belgilar bilan almashtirish mumkin
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 143/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
A
Japan
Japan
1
C
D
E
F
B
2
3
3
2
4
1
1
0
0
2
2
3
2
0
2
3
0
0
0
1
2
5
4
5
6
Macedonia
United States of America
Pakistan
Ukraine
Macedonia
UnitedPakistan
Ukrai
8.21a-rasm. Ustunlar juda tor.
A
Japan
Japan
1
C
D
E
F
B
2
3
3
2
1
0
2
3
2
3
0
1
2
2
4
1
0
2
0
0
5
0
4
5
6
Macedonia
United States of America
United States of America
Pakistan
Ukraine
Macedonia
Pakistan
.21b-rasm. stunlar juda keng.
Ushbu muammoni bartaraf etish uchun matnni
vertikal tarzda yozing
A
Japan
Japan
1
C D E
F
B
2
3
3 2 4
0
0
5
2
0
2
0
1
2
3
1
0
2
3
2
0
1
4
5
6
Macedonia
United States of America
United States of America
Pakistan
Uk
raine
Ukraine
Mac
edonia
Pa
kistan
.22-rasm. Matn vertikal shaklda kiritilgan.
Ushbu jadvalda xalqaro futbol jamoalarining
natijalari koʻrsatilgan Har bir qatorga jamoa
tomonidan urilgan gollar soni va har bir ustunga
jamoaga urilgan gollar soni kiritilgan Birinchi
jadval koʻrinishida ustunlar juda tor ekani hamda
ikkinchi jadvalda ustunlar juda keng ekani
koʻzga tashlanadi
M
Koʻp uchraydigan muammolardan biri bitta
ustunga kasr qismi turli xona birliklaridan iborat
oʻnli kasrlardan foydalanish Raqamlar katakning
oʻng tomoniga tekislanadi, bunda sonlarni oʻqish
qiyinlashadi
|
| |
Tasviriy faoliyat - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

418
tasavvurlarini rivojlantirish, naturaga qarab tasvirlash darslarida egallagan
bilimlari, borliqni idrok etish jarayonida olgan tasavvur va taassurotlari, qolaversa,
Davlat ta’lim standarti, oʻquv dasturida koʻrsatilgan namunaviy mavzular,
topshiriqlar, adabiy asarlar (ertak, rivoyat, she’r, hikoya va h.k.) syujetlari asosida
kompozitsiya yaratishga oid bilim, koʻnikma va malakalarni tarkib toptirish orqali
bolalarda ijodkorlik kompetensiyalari rivojlantirib boriladi. Shuni qayt qilib oʻtish
joizki, yuqoridagi fikrlardan kelib chiqib, umumta’lim maktablarining
boshlang‘ich sinflarida tasviriy san’at darslari soatini haftasiga hech boʻlmaganda
2 soat qilib belgilash zarur. Bu esa oʻquvchilarda ijodiy fikrlash, mantiqiy tafakkur
hamda tasavvurlarini boyitishda xizmat qiladi.
Кластер с нумерацией слов - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

432
Сюжетный
Арт-кластер. На уроках развития речи используется
сюжетный Арт-кластер. Например, составить рассказ по серии картинок.
Обратный
кластер используется на стадии вызова для того, чтобы
вызвать интерес у учащихся, их активизации и определения темы занятия
или на других стадиях для лексической работы и
как способ выделения
основной мысли, сути содержания, идеи. Этот кластер составляется
следующим образом: записываются дополнительные категории или
основные компоненты, в центре ставится знак вопроса или оставляется
пустая рамка для определения и записи ключевого слова,
основной темы,
предмета обсуждения. (Например, на стадии вызова учитель показывает
учащимся следующий
кластер и просит назвать тему урока)
Работу по обучению приему
кластера можно «разбить» на несколько
этапов:
1) коллективное составление
кластера вместе с учителем;
2) коллективное составление
кластера учащимися;
3) составление
кластера в группе;
4) создание
кластера в паре;
5) индивидуальная работа
школьника на уроке.
Таким образом, полагаю, очень грамотно обучать умению
составлять
кластер на уроках именно поэтапно, на протяжении нескольких
учебных занятий. Это является
целесообразным как с точки
зрения
методической, так и психолого-педагогической.
Достоинства и результаты применения этого
метода
В процессе данной работы у учащихся формируются и развиваются
умения:
- формулировать вопросы;
- находить главное в большом объеме
учебного материала;
- устанавливать причинно-следственные и логические связи;
433
- строить умозаключения;
- воспринимать проблему в общем виде и переходить от частного к
общему;
- проводить аналогии, сравнивать и анализировать.
Применение приёма
«кластер»:
- позволяет охватить значительно больший объем учебного материала;
- вовлекает всех учеников в обучающий процесс;
- деятельность интересна детям;
- у учеников нет страха, высказать неправильное суждение, так как они
открыты и активны;
- организует творческую деятельность, обеспечивает полет фантазии.
Как видите, разнообразные приемы,
методы, технологии – это не
самоцель. Важен результат. Педагог должен оценивать свои успехи успехами
своих учеников. Нетрадиционные педагогические
технологии повышают
мотивацию обучения и интерес детей к
школе, формируют обстановку
творческого сотрудничества и конкуренции, воспитывают в детях чувство
собственного достоинства и уважение к различиям, дают им ощущение
творческой свободы и, самое главное, приносят радость.
Использованная литература - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

435
11.
Turdieva, N. S. (2021). Didactic conditions for the formation of
attitudes toward education as a value among primary school pupils.
Middle
European Scientific Bulletin,
10.
12.
Saidovna, Turdieva Nigora. "Raising the attitude of primary school
students
to
education
as
a
value."
ACADEMICIA:
An
International
Multidisciplinary Research Journal 10 (2020): 506-510.
13.
Turdieva N.S. (2021). Didactic conditions for the formation of
attitudes toward education as a value among primary school pupils.
Middle
European Scientific Bulletin,
10.
Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

803
www.lex.uz
www.ziyonet.uz
O‘ZBEK XALQ QO‘SHIQLARI TURLARI VA ULARNING G‘OYAVIY-
BADIIY XUSUSIYATLARI VA TARBIYAVIY AHAMIYATI
Nurullayev Farrux Gaybullayevich
Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa fanlari doktori (PhD), dotsent
Hamdamova Sitora Rustamovna
Buxoro davlat universitetining pedagogika institute
“Musiqa ta’limi va san’at” kafedrasi I bosqich magistranti.
Annotatsiya. Maqolada O‘zbek xalq qo‘shiqlari turlari va ularning g‘oyaviy-
badiiy xususiyatlari va tarbiyaviy ahamiyati. Xalqning manaviy va moddiy
turmush tarzi, axloq mezonlari, o‘tmishi, buguni va kelajagi, manaviy hayotga
bo‘lgan qiziqish va intilishlarini va tarbiyaviy axamiyatini namoyon etishda
muhim vosita bo‘lib xizmat qilishi haqida so‘z borgan.
Maʼlumotni yozib olish formasi

|
Maʼlumotni yozib olish formasi Pdf ko'rish
|
bet | 438/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAMaʼlumotni yozib olish formasi
mb.
Data capture
form
maʼlumot yigʻish va uni kompyuterga oson kiritish
uchun moʻljallangan shakl
Malware
jrg. xavf.
Malware
yashirincha oʻrnatiladigan,
odatda, kompyuterga zarar keltiradigan dasturiy taʼminot
maʼlumotlarni yashirin ravishda oʻchirib yuborish,
boshqalarga yuborish yoki foydalanuvchi amallarini
kuzatishga moʻljallangan dastur kompyuterdagi amallarni
yashirincha yozib olishi mumkin boʻlgan, firibgarlik
maqsadida parollar, bank va kredit karta maʼlumotlarini
olishga moʻljallangan josus dastur
Manba fayli
ource le
asosiy hujjatga
birlashtiriladigan maʼlumotni oʻz ichiga olgan fayl
Manba kodi
dast.
Source code
veb sahifani
yaratish uchun yozilgan
HTML
kod dasturning inson
tushunadigan tilda yozilgan satrlari.
Manbalar kesimida qidirish
int.
Cross-searching
bir
nechta manbalardagi ma’lumotlarni o‘zaro solishtirish
yordamida qidirish.
Mantiqiy xulosa mexanizmi
Inference engine
ekspert
tizimining bilim bazasidagi faktlardan xulosa chiqarib,
ma’lumotlarni qayta ishlovchi dastur.
Manzillar kitobi
int.
Address book
elektron pochta
akkauntidagi insonlarning elektron pochta manzillari
saqlanadigan joy insonlarning kontakt maʼlumotlarini
saqlash joyi.
Manzillar paneli
int.
Address bar
veb sahifa manzilini
kiritish uchun veb brauzerdagi kichik oyna.
Maqola
mad.
Article
gazeta yoki jurnal uchun yozilgan
matn.
Maqsad
Objective
erishish, amalga oshirilishi
rejalashtirilgan narsa, vazifa, muddao.
|
| |
Topshiriqlar - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 198/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODTopshiriqlar
1. Qurilish firmasi uchun ish kuchi kerak. Mehnatga talab D1 =1000-02V tenglamasi bilan aniqlanadi. Ishga yollash to‘g‘risidagi e’longa 700 ta kishi javob berdi. SHulardan 200 tasi kuniga 4000 so‘mdan, 200tasi kuniga 2500 so‘mdan, 200 tasi kuniga 2000 so‘mdan va 100 tasi kuniga 1500 so‘mdan ish xaqi olishga rozi.
a) qancha ishchi ish bilan band bo‘ladi va ish xaqi darajasi kancha bo‘ladi;
b) davlat tomonidan ish xaqining minimal darajasi kuniga 4000 so‘m deb qonunlashtirilsa, u xolda firma kancha ishchini yollaydi.
2. Kuyidagi tasdiklar to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri ekanligini aniqlang:
- korxona foydasi maksimallashganda, bir vaqtning o‘zida xarajatlar minimumlashadi;
- resurslar bahosi ularga bo‘lgan talab va taklifga bog‘lik;
- resurslarga talab xosila talab xisoblanadi;
-chegaraviy maxsulot bu-ortiqcha maxsulotdir;
-mehnat unumdorligining o‘sishi faqat fan-texnika taraqqiyotiga bog‘lik;
- mehnat intensivligi ishlovchining jismoniy va akliy energiyasini sarflash darajasidir;
- ish xaqi qilingan mehnat uchun to‘lanadigan xakdir;
- ish xaqi insonning ishlab chiqarish jarayonida sarflangan jismoniy, aqliy, ruxiy kuchlar yig‘indisidir;
-tovar va xizmatlarning chakana narxi nominal ish xaqiga nisbatan tezrok o‘sib borsa, real ish xaqi shunchalik kamayib boradi;
- nominal ish xaqi bozordagi narx-navoga bevosita bog‘lik;
- real ish xaqining o‘zgarishi bozordagi iste’mol buyumlari narxiga bevosita bog‘lik;
- daromad solig‘i oshgan sari real ish xaqi xam oshib boradi.
1-masala
Faraz qilaylik, bir yilda inflyasiya darajasining 1 foizga kamayishi yalpi ichki maxsulotning 5 foizga pasayishiga olib kelsin. Ouken qonuniga ko‘ra bu xolat bir yilda ishsizlik darajasining 1 foizga o‘zgarishiga olib keladi. Agar inflyasiya darajasi 3 foizga qisqartirilsa, u xolda siklik ishsizlik darajasi kanday buladi?
Testlar
1.Korxonada mehnatga haq to‘lash qanday shaklda amalga oshiriladi?
*Ishbay-vaqtbay;
Kishi-soat;
Mehnat-soat;
YAratilgan mahsulotga nisbatan.
|
| |
STEM texnologiyasini joriy etish shartlari

793
4. Golografiyali o‘quv videolarini yaratish uchun loyihalar hamda
videokamera bilan gologrammali ekranlar zarur bo‘ladi.. Bugungi davr talabi
dunyo ta’limi oldiga katta vazifani qo‘ymoqda. Bu esa o‘quvchilarni jamiyatda
yashashga tayyorlay olishi kerak. STEAM ta’limiy yondashuvi o‘quvchilarga
dunyonitizimli ravishda o‘rganishga, atrofda ro‘y berayotgan jarayonlarni mantiqiy
mushohada qilishga, ulardagi o‘zaro aloqani anglab etishga, o‘zi uchun yangi,
noodatiy va qiziqarli narsalarni ochishga imkon beradi. Yuqorida keltirilgan
ma’lumotlardan xulosa qiladigan bo‘lsak, qandaydir yangilikni kutish orqali
o‘quvchilarda qiziquvchanlikni rivojlantiradi. O‘zi uchun qiziqarli masalani
aniqlab olishni, uning yechimini topishning har xil usullarini ishlab chiqishni,
natijalarini tanqidiy baholashni, fikrlashni muhandislik stilini shakllantirishga olib
keladi. Jamoaviy faoliyat olib borish ko‘nikmalarini shakllantiradi. Bularning
barchasi o‘quvchi rivojlanishining yuqori bosqichga ko‘tarilishini va kelajakda
to‘g‘ri kasb tanlashga zamin yaratadi.
MT = MX+IX+ST+A+BIX / M - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 121/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMT = MX+IX+ST+A+BIX / M
Bu erda:
MT – maxsulot tannarxi, so‘m;
MX - ishlab chiqarishning moddiy xarajatlari, so‘m;
IX - ishlab chiqarish xususiyatidagi mehnatga xaq to‘lash xarajatlari, so‘m;
ST - ishlab chiqarishga tegishli bo‘lgan ijtimoiy sug‘urta to‘lovlari, so‘m;
A - asosiy vositalar amortizatsiyasi, so‘m;
BIX - boshqa ishlab chiqarish xarajatlari, so‘m;
M - maxsulot miqdori, sentner, dona, kg, tonna va xaqozo
Mahsulot birligini ishlab chiqarish uchun xom ashyo tannarxini pasaytirishning asosiy sharti mahsulot dizaynini takomillashtirish va ishlab chiqarish texnologiyasini takomillashtirish, materiallarning progressiv turlaridan foydalanish, moddiy boyliklarni iste’mol qilish uchun texnik jihatdan asoslangan standartlarni joriy etishdir.
4. Iqtisodiy elementlar va kalkulyasiya bandlari bo‘yicha xarajatlar
Kalkulyasiya bu pul bilan ifodalangan xarajatlarni umumlashtirish usuli mahsulot birligiga, aniq ish turiga, xizmat turiga shakl aytiladi.
Hisob-kitob xarajatlari buxgalteriya ma’lumotlariga asoslanadi va mahsulotning haqiqiy tannarxini ko‘rsatadi, bu esa mahsulot tannarxi bo‘yicha rejaning bajarilishini tekshirish va individual ishlab chiqarish maydonlarida rejadan chetga chiqishlarni aniqlash imkonini beradi.
Bir hillik darajasi bo‘yicha barcha xarajatlar oddiy (bitta elementli) va murakkablarga bo‘linadi. Oddiy xarajatlar bir xil tarkibga ega: xom ashyo, yoqilg‘i, energiya, amortizatsiya, ish haqi. Umumiy xarajatlarga o‘xshash elementlar kiradi. Bularga, masalan, uskunalarni saqlash va ishlatish xarajatlari, do‘konning umumiy xarajatlari va boshqalar kiradi.
Ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishiga bog‘liqlik belgisi bo‘yicha xarajatlar o‘zgaruvchan va shartli ravishda bo‘linadi. O‘zgaruvchilarga (mutanosib) xarajatlar kiradi, ularning hajmi ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishiga mutanosib ravishda o‘zgaradi. Ushbu xarajatlarga quyidagilar kiradi: asosiy materiallar, kesish asboblari, asosiy ish haqi, texnologik maqsadlar uchun yoqilg‘i va energiya xarajatlari va boshqalar. SHartli ravishda doimiy (nomutanosib) xarajatlar ishlab chiqarish hajmining o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lmagan xarajatlardir. Bularga ma’muriy xodimlarning ish haqi, isitish, yoritish, amortizatsiya xarajatlari va boshqalar kiradi.
|
| |
Yillik ishlab chiqarish harajatlari va mahsulot tannarxi

|
Yillik ishlab chiqarish harajatlari va mahsulot tannarxi
|
bet | 120/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD3. Yillik ishlab chiqarish harajatlari va mahsulot tannarxi
Maxsulot tannarxi korxona xarajatlari tushunchasidan farq qiladi. Korxonaning maxsulot ishlab chiqarish, sotish va boshqa moliyaviy-xo‘jalik faoliyati natijasida yuzaga keladigan barcha xarajatlari maxsulot tannarxiga kiritilmaydi.
Maxsulotning (ishning, xizmatning) ishlab chiqarish tannarxiga uni bevosita ishlab chiqarish bilan bog‘liq xarajatlar kiritiladi. Ularga kuyidagilar tegishli:
- bevosita moddiy xarajatlar;
- bevosita mehnat xarajatlari;
- ishlab chiqarish xususiyatiga ega bilvosita ustama xarajatlar. Bu xarajatlarning ko‘pchiligini naturada, ya’ni dona, kg, metr va boshqa ko‘rinishlarda xisobga olib borish va rejalashtirish mumkin. Ammo maxsulot ishlab chiqarishga sarflangan barcha xarajatlarni birgalikda xisobga olish uchun ularni yagona o‘lchov birligiga - qiymat-pul ko‘rinishiga keltirish talab etiladi.
Maxsulot tannarxining bevosita va bilvosita xarajatlari tarkibi
Xarajat moddalari
|
Maxsulot tannarxiga olib
borilishi jixatidan
|
|
bevosita
|
bilvosita (ustama)
|
Xomashyo va asosiy materiallar (qayta kirim kilingan chikitlardan tashkari)
|
+
|
|
Sotib olingan butlovchi qismlar va yarim fabrikatlar
|
+
|
|
Ishlab chiqarish xarakteridagi ish va xizmatlar
|
|
+
|
Texnologik maqsadlar uchun ishlatilgan yoqilg‘i energiya
|
+
|
|
Ishlab chiqarishga tegishli mehnatga xaq to‘lash xarajatlari
|
+
|
|
Ishlab chiqarishga tegishli ijtimoiy sug‘urtaga ajratmalar
|
+
|
|
Moddiy qiymatliklar kamomadi va maxsulotlarning buzilishidan ko‘rilgan zararlar
|
+
|
|
Asosiy vositalar amortizatsiyasi
|
|
+
|
Ishlab chiqarishga oid boshqa xarajatlar
|
|
+
|
Maxsulot tannarxi bir turdagi maxsulotni bevosita va bilvosita ishlab chiqarish xarajatlarini shu maxsulot miqdoriga bo‘lish orqali topiladi:
|
| |
Inbound ACLs - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий...

Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
473
Use ACLs in firewall routers positioned between your internal
network and an external network such as the Internet.
Use ACLs on a router positioned between two parts of your
network to control traffic entering or exiting a specific part of your
internal network.
Configure ACLs on border routers, that is, routers situated at the
edges of your networks. This provides a very basic buffer from the
outside network, or between a less controlled area of your own
network and a more sensitive area of your network.
Configure ACLs for each network protocol configured on the
border router interfaces.
Akkreditatsiya sohasi - “Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlash asoslari”

Akkreditatsiya sohasi ―O‘zMMI‖ DK O‘lchash va sinov vositalarini sertifikatlashtirish bo‘limi
Manzil: Toshkent sh. Farobiy ko‘ch. 333A tel. 150-26-03, 150-64-97,
(15.12.2015y. №UZ.AMT.06.MAI.354-sonli akkreditatsiya haqidagi guvohnoma)
17 bo‘lim. Standart namunalari va o‘lchovlarni bajarish uslubiyatlari ilmiy-tadqiqot bo‘limi ―Standart namunalari va o‘lchovlarni bajarish uslubiyatlari ilmiy-tadqiqotlari bo‘limi‖
O‘zbekistonda o‘lchashlar birliligi va talab qilingan aniqligini ta‘minlash bo‘yicha ilmiy-tadqiqot
va tashkiliy- usuliy bo‘limi hisoblanadi.
―Standart namunalari va o‘lchovlarni bajarish uslubiyatlari ilmiy-tadqiqotlari bo‘limi‖
O‘zbekiston Respublikasi Standart namunalari bosh markazi (O‘zR SN BM), o‘lchashlarni bajarish
usuliyatlari bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Metrologiya xizmati bosh markazi (O‘zR MX BM)
hamda O‘zbekiston Respublikasi Metrologiya xizmati bosh markazi funktsiyalarini bajaradi.
O‘zbekiston Respublikasi Standart namunalari bosh markazi va O‘zbekiston Respublikasi
Metrologiya xizmati bosh markazi funksiyalari ―O‘zstandart‖ agentligining «07» iyul 2017 y. 432 –
sonli buyrug‘i bilan ―O‘zbekiston milliy metrologiya instituti‖ DK (―O‘zMMI‖ DK)ga yuklatilgan.
―Standart namunalari va o‘lchovlarni bajarish uslubiyatlari ilmiy-tadqiqotlari bo‘limining
asosiy maqsadi:
− standart namunalar (SN) ishlab chiqish, attestatlash va qo‘llash sohasidagi ilmiy tadqiqotlar,
ilmiy-usuliy va tashkiliy ishlar o‘tkazish asosida O‘zr SN BM funktsiyalarini bajarish hamda
o‘lchashlar birliligi va talab qilingan aniqligini ta‘minlash;
− o‘lchashlarni bajarish uslubiyatlarini ishlab chiqish, tekshirish, attestatlash va qonunlashtirishda
nazariy va amaliy (sanoatga oid) metrologiya sohasida ilmiy tadqiqotlar, ilmiy – usuliy va tashkiliy
ishlar o‘tkazish asosida O‘zR MX BM funksiyalarini bajarish hamda o‘lchashlar birliligi va talab
qilingan aniqligini ta‘minlash.
– etalon va NO‘V ishlab chiqish, metrologik attestatlashda ishtirok etish;
179
– davlat metrologiya xizmati organlari va yuridik shaxs metrologik xizmatlarining faoliyatiga ilmiy
– usuliy rahbarlik qilish;
– o‘lchashlar birliligini ta‘minlash sohasi va qo‘shni sohalarda asosiy standartlashtirish
yo‘nalishlarini shakllantirish;
– o‘lchashlar birliligini ta‘minlash sohasi va qo‘shni sohalarda me‘yoriy hujjatlar loyihalarini ishlab
chiqish.
Mahsulot sifati - - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 197/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatMahsulot sifati - maqsadga muvofiq muayyan ehtiyojlarni qondirish uchun yaroqliligini aniqlaydigan mahsulot xususiyatlarining to‘plami. U ma’lum bir vaqtga o‘rnatiladi va yanada ilg‘or texnologiyalar paydo bo‘lishi bilan o‘zgaradi.
Zamonaviy ishlab chiqarish sharoitida mahsulot sifati korxona samaradorligi va foydaliligining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi, shuning uchun unga doimiy e’tibor berish kerak.
Topshiriqlar:
1. Sovutgich ishlab chikaruvchi korporatsiya sindi ya’ni bankrot bo‘ldi va uni kir yuvish mashinalari ishlab chiqaruvchi korporatsiya sotib oldi. Bunda sovutgich ishlab chikaruvchi korporatsiyaning xamma xukuk va majburiyatlari uni sotib olgan kir yuvish mashinalari ishlab chikaruvchi korporatsiyaga o‘tadimi?
- aksionerlar bilan xisob kitob kilish majburiyatlari o‘tadi;
- karzlarni to‘lash majburiyati o‘tadi;
- xech qanday majburiyat o‘tmaydi;
- korporatsiya bitimlarini bajarish majburiyatlari o‘tadi.
2. Kichik korxona o‘z faoliyatini boshlash uchun unga universitet binosidan joy va zarur bo‘lgan stol, stul, seyf va shunga o‘xshash narsalar ajratildi. Sababi, kichik korxona raxbariyatining taklifi universitet raxbariyatini qiziqtirdi.
Bunday sharoitda universitet kuyidagilardan qaysi biri bo‘ladi?
- xususiy kreditor;
-davlat kreditori;
-firma olib borayotgan faoliyat sherigi;
-xususiy ishlab chiqaruvchi.
Testlar
1. Ishlab chiqarish omillari bu...
A) Ishchi kuchi, uskuna
B) Xomashyo, materiallar, ishchi kuchi
*D) Iqtisodiy resurslar
G) Axborot, pul mablag‘lari
2. Ishlab chiqarishni samarali boshqarishni baholash...
A) Muddatlilik, tashkil etilganlik
B) Dolzarblik, tejamkorlik
*D) Reallikning dolzarbligi, tejamkorlik
G) Natijaviylik, dolzarblilik, tejamkorlik
3. Ishlab chiqarish jarayonining ritmikligi orqali nima tavsiflanadi?
|
| |