Moliyaviy hisobot va uning tarkibi

|
Moliyaviy hisobot va uning tarkibi
|
bet | 16/17 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 37,99 Kb. | | #155453 |
Bog'liq Mavzu Korxona mustaqil xo\'jalik faoliyatini yurituvchi bozor su-fayllar.org5.Moliyaviy hisobot va uning tarkibi
Moliyaviy hisob moliyaviy hisobot deb nomlanadigan qator hisobotlarni tuzib topshirish bilan yakunlanadi. Moliyaviy hisobotning maqsadi xo’jalik sub’ektining moliyaviy ahvoli, faoliyati, moliyaviy ahvolidagi o’zgarishlar to’g’risidagi axborotni taqdim etishdan iborat. Biroq moliyaviy hisobot iqtisodiy qarorlar qabul qilish uchun foydalanuvchilarga zarur bo’lgan butun axborotni o’z ichiga olmaydi, chunki hisobot asosan avvalgi voqealarning natijalarini aks ettiradi.
O’zbekiston Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to’g’risida»gi Qonuniga muvofiq (16- modda), yillik moliyaviy hisobot quyidagi shakllardan iborat bo’ladi:
buxgalteriya balansi -1-shakl;
moliyaviy natijalar to’g’risida hisobot -2-shakl;
asosiy vositalar harakati to’g’risida hisobot -3-shakl;
pul oqimlari to’g’risida hisobot -4-shakl;
xususiy kapital to’g’risida hisobot -5-shakl;
debitorlik va kreditorlik qarzlari to’g’risida ma’lumotnoma -2a-shakl;
izohlar, hisob-kitoblar vatushuntirishlar.
Moliyaviy hisobotlarning izohlari tushuntirish xati ko’rinishida muntazam ravishda taqdim etiladi.
Izohlardagi ma’lumotlar taqdim etilgan moliyaviy hisobotning har bir tegishli bandi ko’rsatilgan holda berilishi kerak.
Moliyaviy hisobotlar ma’lum bir hisobot davri yoki ma’lum bir hisobot sanasi bo’yicha tuziladi. Bunda buxgalteriya balansi va schyotlardagi qoldiqlar bo’yicha ma’lumotlar ma’lum bir sanaga tuziladi, moliyaviy hisobot shakllarining qolganlari esa ma’lum bir davr uchun tuziladi.
Moliyaviy hisobotning hisobot davri 1 yanvardan 31 dekabrgacha bo’lgan kalendar yili hisoblanadi (1-BHMS, 60-b).
Moliyaviy hisobot qonun hujjatlarida ko’rsatilgan hollarda kalendar yilidan farqli ravishda davrlar bo’yicha (oy, chorak uchun) ham taqdim etilishi mumkin.
Moliyaviy hisobotlar uchun hisobot kuni hisobot davrining oxirgi kalendar kuni hisoblanadi. Sub’ektning yillik buxgalteriya balansi uchun hisobot kuni 31 dekabr hisoblanadi, moliyaviy natijalar to’g’risidagi yillik hisobot uchun hisobot davri 1 yanvardan 31 dekabrgacha bo’lgan davr hisoblanadi.
Xo’jalik sub’ektining yillik moliyaviy hisoboti mulk shaklidan qat’iy nazar, to’liq nusxalarda foydalanuvchilarga hisobot yilidan keyingi yilning (1-BHMS, 62-63 band) 25 fevralgacha bo’lgan muddatda taqdim etiladi.
Davriy (choraklik) hisobot tarkibi yillik hisobotdan hisobot shakllari sonining kamayishiga qarab farqlanadi.
Choraklik moliyaviy hisobot hisobot choragidan keyingi oyning 25-kuni tugagach, taqdim etiladi.
Chunonchi, 1 yarim yil uchun moliyaviy hisobot shu yilning 25 iyulidan kechiktirmay taqdim qilinishi kerak.
XULOSA
Iqtisodiyotni moliyaviy sharoitida korxonalarni hisobot shakllarini va mazmum mohiyati sabablarni aniqlash va moliyaviy holatini ifodalovchi ko’rsatkichlarni tahlili borasida olib borilgan tadqiqotlar natijasida quyidagi xulosalarga kelindi:
1. Hozirgi kunda barcha korxonalarda o’z vaqtida pul tushumlarining kelishi, hisoblashish intizomiga rioya qilish, xususiy va qarz mablag’larining to’g’ri nisbatga bo’lishini ta’minlash, moliyaviy tartib va intizomga, iqtisod va tejamkorlikka rioya qilish muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu talablarni bajarilmasligi esa korxonalarni iqtisodiy nochorlikka olib kelishi mumkin. Shu boisdan hisobot shakllarini tushunchasining iqtisodiy-ijtimoiy mohiyati ochib berildi va korxonalarni iqtisodiy shakllari va mazmun sabablarni o’rganildi.
2.Ishda korxonaning mulkiy holatini ifodalovchi ko’rsaktichlarni iqtisodiy mazmuni jihatdan va mantiqiy ketma-ketlikka asoslangan usullari tadqiq qilindi. Xususan, tadqiqot ob’ekti “Fayz” mas’uliyati cheklangan jamiyati amaliy ma’lumotlarini qo’llagan holda mulkiy holati ko’rsatkichlari tuzilmasi tahlil qilindi va tegishli tavsiyalar berildi. Tahlil qilinayotgan korxonada muddati o’tgan debitorlik va qarzlar mavjud emas. Bular korxona mablag’lari tuzilmasini yaxshilaydi hamda moliyaviy holatiga ijobiy ta’sir ko’rsatadi.
3.Korxonaning to’lov qobiliyati eng muhim ko’rsatkich hisoblanib – u korxonaning moliyaviy holatining barqarorligini ifodalaydi. To’lov qobiliyati korxonaning o’z aylanma mablag’larining saqlanuvchanligidir.
|
| |