Dene-tarbiya-5 - bet 12

Topti’ qaqshi’p ali’w ha’m uzati’w. Topti’ uslap ali’w bir yamasa yeki qollap, ko’kirek ha’m jawi’ri’n biyikliginde a’melge asi’ri’ladi’. Basketbolshi’ topti’ uslap ali’w ushi’n yeki qoli’n aldi’g’a sozi’p, barmaqlari’n yari’m ay yetip ashi’p, bas barmaqlari’n bir-birine, qalg’an barmaqlari’n aldi’g’a—joqari’g’a qaray yari’m yerkin jag’dayda turadi’.
Top barmaqlar ushi’na tiyiwi menen, woyi’nshi’ woni’ bekkem uslap, wo’zine tarti’p aladi’, yag’ni’y topti’n’ ushi’w tezligin pa’seyttirip, na’wbettegi ha’reketlerdi wori’nlaw maqsetinde woyi’ndi’ dawam yettiriw ushi’n qolay jag’daydi’ iyeleydi. Topti’ bir qol menen toqtati’p uslaw ushi’n qoldi’ joqari’g’a qaratadi’. Ushi’p kiyati’rg’an topti’ ko’kirek al- di’nda uslap ali’w qolayli’, biraq to’men ushi’p kiyati’rg’an topti’ uslaw ushi’n bolsa ayaqlardi’ ko’birek bu’giw, ha’tte biraz aldi’g’a iyiliw de za’ru’r boladi’ ha’m tuwri’lang’an qollar to’menge tu’siriledi, barmaqlar bolsa topqa qarsi’ ashi’ladi’. Soni’ da ayti’w kerek, bul usi’llardi’ wori’nda, ha’rekette ha’m sekiriwlerde de qollani’w mu’mkin. Topti’ uslap aldi’ ma, yendi woni’ uzati’w da kerek.
Topti’ uzati’w woyi’nshi’lardi’n’ wo’z ara ha’reketlerinde tiykarg’i’ texnik usi’llardan yesaplanadi’. Woyi’n dawami’nda top uzati’wdi’n’ tu’rli usi’llari’nan paydalani’ladi’. Biraq basketbolda yeki qollap ko’kirekten top uzati’w usi’li’ ko’p qollani’ladi’ (30-su’wret). Topti’ uzati’w ju’da’ qi’sqa mu’d- dette , qollardi’ tez ha’reketlendirip , gewde ha’m qol barmaqlari’n siltew arqali’ a’melge asi’ri’ladi’. Bunda ja’ne qor- g’awshi’ di’qqati’n top uzati’li’p ati’rg’an woyi’nshi’g’a bildirmey, topti’ tezlik ha’m ani’qli’q penen, tiykarg’i’ bag’dardi’ qarsi’lasqa sezdirmey, to’mennen uzati’w ko’zde tuti’ladi’. Topti’ bir qolda uzati’w ha’m uslap ali’w usi’li’
30-su’wret. 31-su’wret.
basketbolda ju’da’ ken’ ha’m woyi’n maydani’ni’n’ qa’legen jerinde qollani’ladi’. Bir qolda jawi’ri’nnan top uzati’w texnikasi’ tiykarg’i’ yesaplani’p, woni’ a’melge asi’ri’w ushi’n topti’ qolda jaqsi’ uslap turi’w ha’m barmaqlardi’n’ ha’reketi menen topti’n’ bag’dari’n wo’zgertip jiberiw mu’mkin (31-su’wret).
Woyi’nshi’ topti’ won’ qoli’ menen uzati’w ushi’n qoli’n bu’gip, qoli’n won’ iynine sonday yetip jaqi’nlasti’ri’wi’ lazi’m. Bunda woni’n’ won’ qoli’ topti’n’ arti’nan, shep qoli’ bolsa woni’n’ aldi’ng’i’-to’mengi ta’repinen uslap turi’wi’, shi’g’anaqlar to’menge tu’sirilgen boli’wi’ lazi’m. Basket- bolshi’ won’ qoli’n tuwri’lap, shep qoli’n to’menge tu’siredi ha’m barmaqti’n’ keskin ha’reketi menen topti’ kerekli ta’repke uzatadi’. Soni’ umi’tpaw kerek, usi’ top uzati’w texnikasi’ yen’ tez usi’l yesaplani’p, qarsi’lasti’n’ sebetine jaqi’nlasi’wi’na ja’rdem beredi. Demek, topti’ sheriktin’ ko’kirek aldi’na mo’lsherlep uzati’wg’a ha’reket qi’li’nsa, woni’ uslap ali’wg’a qolayli’q jarati’lg’an boladi’. Topti’ sherik ku’tip turg’anda g’ana uzatqan maqul , Yeger de, sherigin’iz aldi’n’i’zdan juwi’ri’p kiyati’rg’an bolsa, wonda topti’ a’ste ha’m ani’q uzati’n’.
Topti’ joqari’dan bir qollap uzati’wda qol tuwri’, arqag’a ha’m joqari’g’a ko’teriledi ha’m de uzati’li’p ati’rg’an ta’repke qaray shep yaki won’ ta’rep penen turi’p «kryuk» usi’li’ a’melge asi’ri’ladi’. Yag’ni’y, bunda qollar tuwri’lani’p to’menge tu’siriledi, top woni’n’ uzati’latug’i’n qoli’na wo’tkeriledi ha’m topti’ qaptal ta’repinen basti’n’ arqasi’na ko’terip, barmaqti’ keskin bu’gip, sherikke uza- ti’ladi’. Bul usi’l qorg’awshi’ topti’n’ joqari’dan yamasa qaptal ta’repinen uzati’wg’a tosqi’nli’q yetip ati’rg’anda yamasa
topti’ to’men ta’repten uzati’wdan basqa ilaji’ qalmag’anda qollani’ladi’ (32-su’wret). Topti’ maydang’a uri’p uzati’wlar bir wori’nda turg’an yamasa ha’reketlenip ati’rg’anda bir qol menen wori’nlanadi’. Wol qorg’awshi’lar ju’da’ jaqi’n bolg’an waqi’tta qolayli’ boladi’. Bunnan ti’sqari’, topti’ tosattan qorg’awshi’ni’n’ tayani’sh ayag’i’ qaptali’nan, bir qol menen arqadan ha’m de topti’ polda to’men ali’p ju’rip aldi’g’a ha’m arqag’a uzati’wlar da bar. Biraq bul usi’llar mektep bag’darlamalari’na kiritilmegen.
|