Aniq va tabiiy fanlarning rivojlanish istiqbollari

“ANIQ VA TABIIY FANLARNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY ANJUMANI
2024-YIL 7-MAY
173
OPTIK PIROMETRLAR YORDAMIDA YULDUZLARNING
SPEKTRNI O'RGANISH
1
Kosimov.A.S,
2
O'razova.L.R
https://doi.org/10.5281/zenodo.11115253
Annotatsiya. Optik pirometr pechlar, eritilgan metallar va boshqa o'ta qizib ketgan
materiallar yoki suyuqliklarning haroratini o'lchash uchun ishlatiladi. Optik pirometrlar odatda
aloqa moslamalari bilan o'lchash qiyin bo'lgan narsalarning haroratini osonlikcha o'lchashga
imkon beradi.
Kalit so’zlar: optik pirometr pechlar, eritilgan metallar, elektromagnit to'lqinlar, yorug'lik
diapazoni, infraqizil spektral diapason, Issiqlik energiyasi.
Аннотация. Оптический пирометр применяется для измерения температуры
печей, расплавленных металлов и других перегретых материалов или жидкостей.
Оптические пирометры позволяют легко измерять температуру объектов, которую
обычно трудно измерить контактными приборами.
Ключевые слова: печи оптического пирометра, расплавленные металлы,
электромагнитные волны, световой диапазон, инфракрасный спектральный диапазон,
Тепловая энергия.
Abstract. An optical pyrometer is used to measure the temperature of furnaces, molten
metals, and other superheated materials or liquids. Optical pyrometers make it possible to easily
measure the temperature of objects that are usually difficult to measure with contact devices.
Keywords: optical pyrometer furnaces, molten metals, electromagnetic waves, light range,
infrared spectral range, Thermal energy.
Optik pirometr - bu shunchaki uzoqdan yuqori haroratni o'lchaydigan, to'pponcha yoki
qo'lda ko'riladigan shaklga o'xshash termometr tayoqchasi.
Ushbu uskuna yuqori haroratni 37,8 dan 1092,8 °C gacha o'qiydi. Ushbu qurilmalar tez-
tez texnik xodimlarni xavfli uskunalar yoki jarayonlar yaqinidagi ko'rsatkichlarni o'qishdan
himoya qilish uchun ishlatiladi.
Pirometrlar har xil texnikani qo'llagan holda, masalan, metall tayoqning qizdirilgan
kengayishi yoki termoelektr tokining intensivligi kabi haroratni o'lchashga imkon beradi. Optik
turi termal
nurlanishni aniqlay oladi, bu elektromagnit to'lqinlar shaklida chiqarilgan issiqlikdir
Issiqlik energiyasi ko'zga ko'rinadigan yorug'lik diapazonidan tashqarida,
infraqizil
spektral diapazonda chiqadi.
Optik pirometr isitiladigan narsalardan porlashni aniqlash uchun elektromagnit to'lqinlar
bandining to'lqin uzunliklarini filtrlash uchun kalibrlanadi. Unda yorug'likning to'lqin
uzunliklarini ushlab turadigan optik tizim va nurlanish intensivligini o'lchaydigan va haroratga
mos keladigan detektor mavjud.Barcha qora jismlar o'xshash ranglarni mos haroratda chiqaradi
degan ilmiy printsipga asoslanib, optik pirometr materialning harorat va vaqt oralig'idagi
nurlanishiga mos keladigan kalibrlash orqali intensivlikni o'lchaydi. Zamonaviy qurilmalar
o'lchovlarni takrorlash orqali statistik xatolarni ham hisoblashadi.Ushbu vositalar nafaqat ishlab
chiqarish jarayonlari va pechlar
kabi juda issiq elementlarni, balki harakatlanuvchi va erishish
qiyin bo'lgan uskunalarni ham o'qiy oladi.Qurilma chang va tutun, eritilgan
metall tarkibidagi
shlaklar orollari va boshqa to'siqlar kabi omillarni hisobga olishi mumkin.