nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Şagirdin adı və soyadı Tarix Bunlardan hansı texnoloji maşındır? a mexaniki alət b əl aləti c nəqliyyat

|
Şagirdin adı və soyadı Tarix Bunlardan hansı texnoloji maşındır? a mexaniki alət b əl aləti c nəqliyyat
|
Sana | 26.03.2020 | Hajmi | 26 Kb. | | #9033 |
Texnologiya 1 sinif Kiçik Summativ Qiymətləndirmə-5
Şagirdin adı və soyadı______________________Tarix________________
1. Bunlardan hansı texnoloji maşındır?
a) mexaniki alət b) əl aləti c) nəqliyyat
2. Quş deyil qanadı var, Quşlardan yeyin uçar?
a) təyyarə b) radio c) traktor
3. Bir sandığım var, Dünyanın hər yerindən xəbəri var?
a) vizual b) radio c) kondisioner
4. O nədir ki, içində qışdır, Çölündə bahar?
a) dəzgah b) məişət texnikası c) soyuducu
5. O nədir ki, yeməyi benzindi, Ayağı rezindi?
a) Avtomobil b) Gəmi c) Tank
6. Nə əli var, nə ayağı, Eşər,tökər torpağı?
a) Eskalator b) Traktor c) Kran
7. Aləmi bəzər, özü lüt gəzər?
a) qayçı b) sap c) iynə
Səhv cavab____Düz cavab_____Qiymət________Müəllim___________________
|
| |
Nazorat savollari - 2-mavzu Mobil qurilmalari bilan ishlash Reja

|
2-mavzu Mobil qurilmalari bilan ishlash Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 13,85 Kb. | | #117995 |
Bog'liq 2-mavzu Mobil qurilmalari bilan ishlash Reja-fayllar.orgNazorat savollari
Mobil telefon haqida ma’lumot bering
Mobil telefon turlari haqida ma’lumot bering
Kamerofon bu—?
Multimediya telefoni bu—?
Smartfon bu—?
Kommunikator bu—?
Ish telefoni bu—?
Tasviriy telefon bu—?
Bir martali ishlatiladigan telefon bu—?
Keksalar uchun telefon bu—?
Pereferiya qurilamalari bilan ishlash jarayonini tushuntiring
http://fayllar.org
|
| |
Uyali telefonlarning turlari

2.2-rasm. Motorola DynaTAC - FCC tomonidan sertifikatlangan birinchi mobil telefon
2.3-rasm. Nokia 6680, 2005 yilgi smartfon namunasi
Smartfon - to'liq operatsion tizimga ega mobil telefon (Symbian OS, Windows Mobile, Palm OS, GNU / Linux, Android, Apple iOS, MeeGo va boshqalar). Bunday telefonlar ushbu operatsion tizim tomonidan qo'llab-quvvatlanadigan har qanday yangi dasturlarni o'rnatishga va ularning imkoniyatlarini kengaytirishga imkon beradi: IM mijozlari, ofis to'plamlari, tashkilotchilar, audio va video pleerlar, qo'ng'iroqlarni boshqarish dasturlari, brauzerlar va boshqalar. Shuningdek, smartfonlar uchun viruslar mavjud (imkoniyati mavjud bo'lsa ham) yopiq operatsion tizim tufayli halokatli kodni oddiy telefonlarga kiritish juda qiyin). Rus tilida bunday telefonlarning paydo bo'lishi bilan "dialer" jargonli atamasi bunday funktsiyalarga ega bo'lmagan telefonlarga yopishib qoldi.
Kommunikator - mobil telefon funktsiyalariga ega bo'lgan shaxsiy kompyuter (PDA). Smartfonlarga nisbatan mobil qurilmalarning boshqa tarmog'i, ammo ular o'rtasida yaqinlashishga intilish mavjud (hozirda ikkalasining ham funktsionalligi yaqinlashmoqda). Smartfonlar singari ular ham uchinchi tomon dasturlarini ishlab chiqish uchun ochiq operatsion tizimlarni boshqaradilar. Smartfonlar va kommunikatorlarning imkoniyatlari, har qanday "eski" kompyuterlar singari, o'rnatilgan dasturlar va jihozlarga bog'liq.
Ish telefoni - korporativ foydalanuvchilar uchun maxsus funktsiyalarga ega telefon. Bunday telefonlar sizga matnli hujjatlar va elektron jadvallarni ko'rishga, elektron pochta bilan ishlashga, tashkilotchi ma'lumotlarini korporativ server bilan sinxronlashtirishga va boshqalarga imkon beradi. Ish telefonlarining katta qismi smartfonlar yoki kommunikatorlar bo'lib, ko'pincha QWERTY-klaviaturali qurilmalar mavjud. Ba'zan katta funktsional imkoniyatlarga ega bo'lgan bunday telefonlarda kamera yo'q (xavfsizlik talablari yuqori bo'lgan tashkilotlar uchun).
Tasviriy telefon - telefonlari, ularning asosiy xususiyati zamonaviy ko'rinish va yoqimli funksionallik (xususan, avtomatlashtirilgan ochilish). Moda telefonlari ko'pincha g'ayrioddiy form-faktorlar va zamonaviy (va qimmat) materiallardan foydalanadilar - bunday telefonlarni ishlab chiqarishda qimmatbaho metallar va qimmatbaho toshlar korpusni bezash uchun tez-tez ishlatiladi. Bunday qurilmalarning funktsionalligi odatda past, ammo istisno tariqasida ular orasida smartfonlar va kommunikatorlar mavjud. Vertu modellari moda telefonlariga misol bo'la oladi, garchi ular odatda ko'plab ishlab chiqaruvchilarning modellarida mavjud.
Bir martali ishlatiladigan telefon - asosiy funktsional imkoniyatlarga ega telefon (ko'pincha displeysiz va hattoki SIM-kartasiz, ba'zilari kredit karta formatida), balans tugaguniga qadar yoki batareyalar tugamaguncha qo'ng'iroq qilish uchun mo'ljallangan,keyin tashlanadi yoki yo'q qilinadi.
Keksalar uchun telefon (buvi, bobo) - asosiy funktsional imkoniyatlarga ega telefon, SOS tugmasi, katta tugmalar, displeyda katta bosma (ko'pincha monoxrom).
Pereferiya qurilmalari bilan ishlash

Pereferiya qurilmalari bilan ishlash
2.4-rasm. Pereferiya qurilmalari bilan ishlash
OTG yoki USB xost qo'llab-quvvatlaydigan har qanday smartfon (va ushbu smartfonlarning aksariyati) sichqoncha bilan ishlashni qo'llab-quvvatlaydi (kursor paydo bo'ladi), klaviatura ("til va kirish" menyusida "jismoniy klaviatura" paydo bo'ladi, til Ctrl bilan almashtiriladi) + bo'sh joy), flesh-disklar, kartani o'quvchi, tashqi qattiq disklar.
Ushbu qurilmalarni to'g'ridan-to'g'ri OTG adapteri orqali (MicroUSB ulagichi bo'lgan USB flesh-disklari adaptersiz ulanadi) yoki USB hab orqali ulash mumkin.
MHL-quvvatlashga ega smartfonlar to'g'ridan-to'g'ri monitorga yoki televizorga ulanishi mumkin, ammo bu holda USB port band bo'ladi va boshqa qurilmalarni ulab bo'lmaydi. Ba'zi Android planshetlarida HDMI mavjud va ularni monitor, klaviatura va sichqonchani ulab to'liq mikrokompyuterga aylantirish mumkin.
Smartfondan olingan video Miracast yoki Chromecast orqali Wi-Fi orqali monitorda yoki televizorda namoyish etilishi mumkin.
Docking stantsiyalari, port replikatorlari
Ushbu komponentlar mobil noutbuklar va planshetlar uchun mo'ljallangan juda muhim variant. Docking stantsiyalari yoki boshqacha qilib aytganda docking stantsiyalari statsionar sharoitda bunday kompyuter bilan ishlashni engillashtirish uchun mo'ljallangan. Ularda noutbuk yoki planshet kompyuterga ulanish uchun maxsus ulagich mavjud. Ular mahsulot oilasiga yoki hatto aniq belgilangan modelga qattiq bog'langan. Va yaqinda, eski modellarning ulanish stantsiyalari o'zlarining vorislariga kelganda, orqaga qarab muvofiqligi qo'llab-quvvatlandi.
Odatda docking stantsiyasida optik disk drayveri, floppi drayveri, qo'shimcha kirish / chiqish portlari (USB, shuningdek, eski tashqi qurilmalar uchun ko'pincha past tezlikli COM, LPT, PS / 2) mavjud. Ba'zida kengaytirish kartalarini ulash uchun uyalar va ko'pincha quvvat manbai mavjud.
Port replikatorlari kichikroq va yengilroq qurilmalardir. Printsipial jihatdan, ularni yo'lda o'zingiz bilan olib ketishingiz mumkin. Ushbu modul maxsus ulagichga ham ulanadi. Nomidan ham ko'rinib turibdiki, port replikatori yordamida siz qo'shimcha tezlik kiritish-chiqarish portlarini, shu jumladan past tezlikli portlarni olishingiz mumkin.
Ikkala port replikatorlari va ulanish stantsiyalari juda qimmat. Bundan tashqari, ikkinchisi shunchaki avtonom ishlash uchun mo'ljallanmagan.
USB portlari yetarli bo'lmaganda bu qurimani sotib olish imkoniyati mavjud.. Shu bilan birga, ko'p sonli tashqi qurilmalarni, ayniqsa avtobusdan quvvat oladigan qurilmalarni (mobil brauzerlar, disklar) ulash hech bo'lmaganda avtonom ish paytida muammolarga olib kelishi mumkinligini yodda tutish kerak.
|
"Umumiy savollar" va "Ishonch telefoni" bo'yicha reglament

|
"Umumiy savollar" va "Ishonch telefoni" bo'yicha reglament
|
bet | 1/3 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 17,4 Kb. | | #721 |
«Toshkent shahar dori-darmon»
aksiyadorlik jamiyatining faoliyati masalalari
"Umumiy savollar" va
"Ishonch telefoni" bo'yicha
REGLAMENT
«Toshkent shahar dori-darmon» aksiyadorlik jamiyatining faoliyati masalalari "Umumiy savollar" va "Ishonch telefoni" bo'yicha ushbu reglament «Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha yagona telefon» hamda "Ishonch telefoni" orqali olingan xabarlarni qabul qilish, ro'yxatdan o'tkazish va ko'rib chiqish tartibini belgilaydi.
-
Umumiy qoidalar
-
«Toshkent shahar dori-darmon» aksiyadorlik jamiyatining Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha yagona telefoni» hamda "Ishonch telefoni" fuqarolar (tashkilotlar)ning jamiyat faoliyati to'g'risidagi axborotni xabar qilish uchun to'g'ridan-to'g'ri aloqa qilish vositasi hisoblanadi.
-
Reglamentda qo'llaniladigan asosiy tushunchalar quyidagi ma'noga ega: - « Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni" » tizimi - maxsus telefon aloqa kanali orqali o'tgan fuqarolarning telefon xabarlarini qabul qilish va yozib olish texnik vositalari majmui;
-
« Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni" - « Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» tizimini o'rnatish va ishchi holatda saqlash;
-
operator - «Toshkent shahar dori-darmon» aksiyadorlik jamiyatining «Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» orqali olingan xabarlarni dastlabki tarzda ko'rib chiqishni ta'minlaydigan vakolatli mansabdor shaxsi;
-
arizachilar - « Jamiyat faoliyati masalalari bo'yichatelefoni hamda "Ishonch telefoni"»ga murojaat etuvchi shaxslar;
-
« Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» ga xabar - «Toshkent shahar dori-darmon» aksiyadorlik jamiyatining arizachidan olgan, ko'rib chiqilishi lozim bo'lgan kompaniya faoliyati va boshqa masalalar to'g'risidagi axborot.
-
«Jamiyat faoliyati masalalari bo'yichatelefoni hamda "Ishonch telefoni"» ishini ta"minlaydigan kuchlar va vositalar
-
« Jamiyat a faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» ishini ta'minlashni ichki farmnazorat (Ishonch telefoni) xodimlari amalga oshiradilar.
ichki farmnazorat va devonxona xodimlari zimmasiga quyidagi vazifalar yuklanadi: - « Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» ishini tashkil etish va tizimlashtirish;
-
« Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"»ga keluvchi xabarlar va qo'ng'iroqlarni qabul qilish, tahlil qilish, hujjatlashtirish;
-
« Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"»ga keluvchi xabarlarni dastlabki tarzda ko'rib chiqish;
-
xabarlarni matn shakliga solish va Boshqaruv Raisiga (yoki uning vazifalarini bajarib turgan shaxsga) bildirish.
-
« Jamiyat faoliyati masalalari bo'yicha telefoni hamda "Ishonch telefoni"» tizimi Qabulxona hamda Kompaniya Kanselyariyasida tegishli ravishda o'rnatiladi.
-
|
| |
Ma`lumotlar strukturasini loyihalash

|
Ma`lumotlar strukturasini loyihalash
|
bet | 7/7 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 45,32 Kb. | | #137495 |
Bog'liq Kompyuter ilmlari va dasturlashtirish-www.fayllar.org (2)2.3.Ma`lumotlar strukturasini loyihalash
Talabalar ma'lumotlar bazasining tuzilishi
Ma'lumotlar bazasi to`rtta jadvaldan iborat bo`lib, unda yozuvlar talabalar va xonalar tomonidan saqlanadi.Ma`lumotlar bazasining ushbu tuzilishi mavzu sohasini eng to`liq tavsiflovchi va dasturiy mahsulotni amalga oshirish nuqtai nazaridan uning optimalligi va qulayligini hisobga olgan holda edi.
Ma’lumotlar bazasi
2.3 Dasturning ishlash tartibi
Dasturga kirish qismi
Asosiy oyna
XULOSA
Ushbu kurs ishi orqali shuni bilib olishimiz mumkinki, AKT butun dunyoda, ayniqsa bizning yurtimizda eng ilg’or rivojlanayotgan sohalardan biri hisoblanadi. Hozirgi kunda davlatimizda AKTni rivojlantirish maqsadida ko’plab ishlar olib borilmoqda va ushbu ishlarni davlat xizmatlari: tibbiyot, ta’limni raqamlashtirilayotgani misolida ko’rsak bo’ladi. Bundan tashqari, davlatimiz nafaqat davlat xizmatlari, balki davlatimiz iqtisodiyotida ham allaqachon raqamlashtirish ishlarini boshlab yuborgan. Albatta, bu jarayonda eng muhim omillardan biri bo’lgan yosh, aqlli, kreativ va ITni yaxshi tushunadigan kadrlar suvdek zarurdir.
Talabalar haqida ma`lumotlarni jamlovchi tizimida har bir talabaning umumiy ma`lumotlari onlayn boshqariladi.O‘rganilgan bilimlar orqali ta‘lim nazoratini sifatini amalga oshirish hamda o‘qituvchilarga qulaylik yaratish amalga oshirildi va amaliyotda qo‘llanildi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. O.I. Jalolov, Sh.M. Sharipov C# dasturlash tilida fayllar bilan ishlash (uslubiy qo’llanma) BUXORO 2014 .
2. Трей Неш. C# 2008 усконренный курс для профессионалов: -Москва: Санкт-Петербург, Киев .
3. Павел Агуров. C# Сборник рецептов: -Москва: Санкт-Петербург.
4. Дейтел Х, Дейтел П, Листфилд Дж. C# Наиболее полное руководство В Подлиннике: -Москва: Санкт-Петербург .
5. Лабор В. В. Создание приложений для Windows: -Москва: Харвест .
6. Youtube MyCodeSpace kanali.
7. Metanit.com sayti
8.Wikipediya.uz
http://fayllar.org
|
| |
mühərriki ilə daha 1100 dollar ziyan vurur

Problemin digər tərəfləri də var.:
əvvəlcəAvtomobil üçün batareya istehsalı çox çirklidir,
ikincisi, elektrikli bir avtomobildən istifadə zamanı bərk hissəciklər havaya uçur, geniş bir
əraziyə yayılır (buna görə də elektrikli avtomobillərin sayının artdığı bölgədə ekoloji vəziyyət bir
qədər yaxşılaşır, ancaq qonşu ərazilər əziyyət çəkir).
Elektrik mühərriki olan bir avtomobilin faydaları şübhə doğurur: atmosfer üçün daha
zərərli olanı - elektrikli avtomobillər və ya ənənəvi benzin və dizel mühərrikləri olan
avtomobilləri anlamaq üçün sona qədər qalır, lakin bu mövzuda dərin araşdırmalar aparılmadı.
Bu vaxt aparıcı avtomobil istehsalçıları əhali arasında populyarlığını artırmaq üçün müxtəlif
üsullardan istifadə edərək elektrikli nəqliyyat vasitələrinin inkişafına insan və maliyyə
ehtiyatlarını fəal şəkildə yatırırlar.
Ətraf mühitə uyğunluq
Elektrikli avtomobillərdən istifadənin ekoloji konteksti, daxili yanma mühərriki (ICE) tərəfindən
idarə olunan klassik avtomobillərə üstünlük verən insanların və mütərəqqi rəqiblərinin iştirak
etdiyi başlanğıc nöqtəsidir. Buna baxmayaraq, bu gün hətta ətraf mühit alimləri cəmiyyətində də
göstərilən məsələyə dair birmənalı əminlik və yekun rəy mövcud deyil, buna görə də açıq qalır.
Eyni zamanda, tədqiqatçılar (neft korporasiyalarının maraqları üçün lobbiçilik etmədən) demək
olar ki, eyni və ya oxşar nəticəyə gəldilər: elektrikli avtomobillər adi yanacaq mühərriklərinə
nisbətən ətraf mühitə daha az zərərlidir. Ancaq burada şərh etmədən etməyəcəksiniz.
Kompyuter tizimining tuzilishini tashkil etish K T A !

|
Kompyuter tizimining tuzilishini tashkil etish
|
Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #266742 |
Bog'liq K T A !
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XOZAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Amaliy ish
Mavzu: KOMPYUTER TIZIMINING TUZILISHINI TASHKIL ETISH
Bajardi: CAO002-1- guruh talabasi:
Jo`rayev Azamat
Tekshirdi: Jovliyev Shahzod
TOSHKENT 2024
Amaliy qism
1.1-jadval
Kompyuter elementlari
Kampyuter nomi
|
Ishlab chiqaruvchi va model
|
Asosiy xususiyatlar
|
MacBook Pro
|
Quad-Core Intel Core i5 2 GHz
|
Total Number of Cores: 4
L2 Cache (per Core): 512 KB
L3 Cache: 6 MB
|
RAM
|
IOS
|
Intel Iris Plus Graphics 1536 MB
16 GB 3733 MHz LPDDR4X
|
HDD
|
16 GB 3733 MHz LPDDR4X
|
SSD
|
SSD
|
APPLE SSD AP0512N
|
500,28 GB (500 277 792 768 bytes)
|
Graphic Card (GPU) #1
|
Intel Iris Plus Graphics
|
1536 MB
|
Graphic Card (GPU) #2
|
Built-In Retina LCD
|
2560 x 1600 Retina
30-Bit Color (ARGB2101010)
|
Ona platasi
|
Apple Inc. MacBook Pro
|
Apple T2 Security Chip
|
rasm Macbook pro xotira bo`limi
rasm.Macbook pro device qismi
1.3-rasm.Macbook pro NVME bo`limi
|
| |
Central asian journal of education and innovation

Central asian journal of education and innovation
Download
0,9 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
21.11.2023
Hajmi
0,9 Mb.
#102917
Download
0,9 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Central asian journal of education and innovation
Download
0,9 Mb.
Matnni ko'rish
II–BOB. TALABALAR HAQIDA MA`LUMOTLARNI JAMLOVCHI TIZIM

|
II–BOB. TALABALAR HAQIDA MA`LUMOTLARNI JAMLOVCHI TIZIM
|
bet | 6/7 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 45,32 Kb. | | #137495 |
Bog'liq Kompyuter ilmlari va dasturlashtirish-www.fayllar.org (2)II–BOB. TALABALAR HAQIDA MA`LUMOTLARNI JAMLOVCHI TIZIM
2.1. Dasturiy ta’minotni ishlab chiqish
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqishdan avval uni albatta loyihalab olish zarur, uning tashqi interfeysi qulay bo`lishi foydalanuvchi uchun juda muhim hisoblanadi. Dastur to`rttta jadvaldan iborat talabalar haqida ma’lumotlar bazasini saqlashi kerak. Birinchisi bitta yozuvda quyidagi maydonlarni o`z ichiga oladi: ism, familiya, telefon raqami, manzili, jinsi, passport seriya va raqami, guruhi. Ikkinchisiga quyidagilar kiradi: Yangi fan,ajratilgan soat va ta`rif.Uchinchisiga quyidagilar kiradi: Talaba idsi, fan,ball va ta`rif. Shuningdek, dastur yozuvlarni qo'shish, o'zgartirish, o'chirish va chop etish imkoniyatiga ega bo`lishi kerak.
Dastur taqdimot standartlari yordamida ma'lumotlar bazasini qattiq diskda saqlashi kerak.
Funksionallik: dastur qo`shimcha maxsus komponentlarni talab qilmaydigan to'liq dasturiy mahsulot bo'lishi kerak.
Ishonchlilik: dastur mustaqil bo'lishi kerak.
Samaradorlik: dastur operatsion tizimda ishlashi va dasturning maqsadi hamda mohiyatiga muvofiq, apparat resurslariga kichik talablar qo'yishi kerak. Dastur intuitiv foydalanuvchi uchun qulay grafik interfeysga ega bo'lishi kerak.
Dasturning barqaror ishlashi kafolatlangan kompyuterning minimal texnik xususiyatlari:
kompyuter / protsessor: Pentium 4 toifali protsessorli kompyuter;
Xotira: 512mb;
monitor: 640x480 piksel yoki undan ortiq piksellar soniga ega monitor;
operatsion tizim: WindowsXP operatsion tizimi, Microsoft .NET Framework Runtime v4.0 talab qilinadi;
ma'lumotlar bazasi hajmi bilan belgilanadigan qattiq diskda bo'sh disk maydoni mavjudligi.
Tashqi funktsiyalari:
talabalarni ma'lumotlar bazasiga qo'shish;
talabalar ma'lumotlarini o'zgartirish;
ma'lumotlar bazasida turli mezonlar bo'yicha qidirish;
tahrirlash xonalari;
dastur barcha funktsiyalarni cheklangan vaqt ichida bajarishi kerak;
Kritik holatlar:
Jurnal ma’lumotlar bazasini saqlashda qattiq diskda bo'sh joy yetishmasligi. Fayl tizimidagi har qanday operatsiyani bekor qilish kerak;
Windows-ni o'chirish. Bunday holda, dastur o`z ishini tugatishi kerak.
Ushbu dasturiy vosita bir-biri bilan o'zaro ta'sir qiluvchi quyi tizimlarga bo'linishi mumkin.
Interfeys quyi tizimi dasturning foydalanuvchi interfeysini amalga oshiradi. Ma’lumotlar bazasi jadval ko'rinishida №, Talabalar, Fanlar va Ballar ustunlari bilan ma'lumotlarni saralash va belgilangan mezon bo'yicha qidirish imkoniyatiga ega.
Ma’lumotlar bazasi bilan ishlash quyi tizimi ma’lumotlar bazasini boshqarishga kirishni ta’minlaydi:
ma’lumotlar bazasi yozuvlarini yaratish, o`chirish, o`zgartirish;
boshqa quyi tizimlar uchun ma’lumotlarni taqdim etish
Qidiruv quyi tizimi ma’lum qiymat uchun to`g`ridan-to`g`ri ma`lumotlar bazasida qidiruvni amalga oshiradi.
Eksport quyi tizimi ma`lumotlar bazasidan ma`lumotlarni vizual taqdim etish uchun umumiy formatlarga saqlash usullarini amalga oshiradi.
|
| |
Internetda manzil - Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja

Internetda manzil tushunchasi. Sahifa,
fayl yoki boshqa resursning
Internetda joylashishini aniqlovchi noyob manzil – URL deb ataladi. Internetdagi
manzil odatda quyidagi elementlardan tarkib topadi:
resursdan foydalanish
protokoli (masalan, http://) va domen nomi (masalan, domain.uz). Internetdagi
manzil, shuningdek, URL-manzil deb ham ataladi. Kompyuter domen manzilining
namunaviy ko‘rinishi quyidagicha: http://www.tuit.uz, http://www.aci.uz. Odatda,
hujjatlarda manzilni anglatuvchi ma’lumotlarning tagiga chiziladi. Saytlar nomlari
quyidagicha umumiy ko‘rinishda ifodalanadi: http://www. sayt nomi. sayt soxasi.
davlat kodi.
Elektron pochta xizmati. Internet–xalqaro tarmog‘ining
asosini - elektron
pochta xizmati tashkil qiladi. Elektron pochta xuddi odatdagi pochtadek bo‘lib,
faqat bunda xatni qog‘ozga emas, balki kompyuter klaviaturasidan harf va
so‘zlarni terib, ma’lum elektron yozuv ko‘rinishiga keltiriladi. Elektron pochta maxsus dastur bo‘lib, uning yordamida Internet tarmog‘i
orqali dunyoning
ixtiyoriy joyidagi elektron manzilga xat, hujjat, ya’ni ixtiyoriy ma’lumotni tezda(bir necha soniya) jo‘natish va qabul qilib olish mumkin.
Elektron pochtaning
kamchiligi shundan iboratki, xat jo‘natuvchi va qabul
qiluvchining har ikkalasi
ham foydalanayotgan kompyuter Internet tarmog‘iga ulangan bo‘lishi zarur.
Xabar, umuman olganda, foydalanuvchi pochta
orqali yuborishi kerak
bo‘lgan ma’lumot hisoblanadi va oldindan boshqa dasturda (masalan: Word
dasturida) tayyorlab, keyin elektron pochta orqali jo‘natishi maqsadga muvofiqdir.
Pochta serveri ham o‘zining matn terish oynachasiga ham ega bo’lib, xabarni shu
oynada yozish mumkin.
Pochta qutisi – bu foydalanuvchi uchun elektron pochta xizmatini taqdim
etuvchi kompyuterda qayd qilingan nomdir. Ushbu
nom kompyuter xotirasida
papka ko‘rinishida shakllantiriladi va u o‘zida kiruvchi va chiquvchi xabarlarni
vaqtinchalik saqlaydi. Elektron manzil @ belgisi bilan ajratilgan ikki qismdan iborat. Elektron manzilga misol: tuit@tuit.uz, tuit@inbox.uz.
Web-sayt tushunchasi va shakli - Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja

6
uning manzil maydoniga kerakli web saytning manzili kiritiladi. Web-sayt shaxsiy,
tijorat, axborot va boshqa ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin.
Web saytlarning toifalari va vazifalari. Web saytlarning asosiy vazifasi
shundan
iboratki, ular biror faoliyat, voqea va
hodisa yoki biror shaxsning
Internetdagi imidjini yaratadi. Internet tarmog‘ida mavjud bo‘lgan saytlarni bir
necha xil toifalarga ajratish mumkin:
−
Ta’lim saytlari. Bu turdagi saytlarga ta’lim
muassasalari, ilmiy-tadqiqot
muassasalari va masofaviy ta’lim saytlari kiradi, masalan: edu.uz, eduportal.uz.
−
Reklama saytlari. Bu turdagi saytlarga asosan
reklama agentliklari va
reklamalarni joriy qilish saytlari kiradi.
−
Tijorat saytlari. Bu turdagi saytlarga internet do‘konlar, internet to‘lov
tizimlari va internet konvertatsiya tizimlari saytlari kiradi, masalan: websum.uz,
webmoney.ru, egold.com.
−
Ko‘ngilochar saytlar. Bu turdagi saytlarga kompyuter o‘yinlariga,
fotogalereyalarga,
sayohat va turizmga, musiqa va kinonamoyishlarga
bag‘ishlangan saytlarni kiritish mumkin, masalan: mp3.uz, melody.uz, cinema.uz.
−
Ijtimoiy tarmoqlar saytlari. Bu turdagi saytlarga tanishish, do‘stlarni
qidirish, anketalarni joylashtirish va o‘zaro muloqot o‘rnatishga bag‘ishlangan
saytlarni kiritish mumkin, masalan: sinfdosh.uz, id.uz, odnoklassniki.ru.
−
Korxona va tashkilotlar saytlari. Bu turdagi saytlarga davlat korxonalari,
xo‘jalik va boshqaruv organlari saytlari kiritiladi.
Global tarmoq tushunchasi - Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja

Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja
19Kompyuter tarmoqlari va unda ishlash, internet asoslari, elektro-fayllar.org
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja
|
Strategik qaror - 2-Mavzu: Maktabgacha ta’limda menejment faoliyati turi va boshqaruv tizimi

|
2-Mavzu: Maktabgacha ta’limda menejment faoliyati turi va boshqaruv tizimi
|
bet | 2/6 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 230 Kb. | | #107376 |
Bog'liq 2-Mavzu Maktabgacha ta’limda menejment faoliyati turi va boshqaStrategik qaror. Bunday turdagi qarorlar ta’lim muassasasi oldiga qo‘yilgan maqsadlarga erishishda muhim ahamiyat kasb etib, unda muassasaning uzoqqa mo‘ljallangan rivojlanish vazifalari va maqsadlari belgilanadi. Strategik qarorlarni qabul qilishda ta’lim muassasasining istiqbolli harakat dasturi asos qilib olinadi, uzoq muddatlarga ko‘zlangan maqsadlarga erishishda bajariladigan vazifalarning muddati belgilanadi, mavjud muammolarni hal etish yo‘llari va uslublari ko‘rsatiladi.
Taktik qarorlar. Mazkur qarorlar ta’lim muassasasi oldiga qo‘yilgan maqsadga erishishda qo‘llaniladigan vosita va usullar yo‘nalishidagi qarorlar bo‘lib, joriy va tezkor qarorlarni ifodalaydi. Masalan, ta’lim muassasasining yillik va joriy dasturlarini hamda rejalarini tuzish va joriy etish, yuqori malakali kadrlar bilan ta’minlash yo‘nalishidagi qarorlar yuqori va o‘rta bo‘g‘in rahbarlari tomonidan uzog‘i bilan ikki yilgacha bo‘lgan muddatga qabul qilinadi.
Umumiy qarorlar - ta’lim muassasasi faoliyatini va jamoa a’zolarining ish tartibini belgilash, ya’ni ta’lim muassasasi reglamentini belgilash yo‘nalishidagi qarorlar bo‘lib, ular umumiy tavsifga ega bo‘ladi hamda barcha bo‘g‘inlar uchun birdek amal qiladi.
Maxsus qarorlar - ta’lim muassasasining ma’lum bir bo‘limi yoki biron bir guruhi xodimlariga ta’lluqdi bo‘lib,ularning faoliyatlarini muvofiqlashtirish, tajribalarini ommalashtirish yo‘nalishida bo‘lishi mumkin. Masalan, fanlar yo‘nalishidagi metodik birlashmalarning faoliyatini takomillashtirish yo‘nalishida qabul qilingan qarorlar.
Stereotip qarorlar. Bunday qarorlar odatda mavjud meyoriy hujjatlar, yo‘riqnomalar, muassasaning nizomi asosida qabul qilinadi. Mazkur qarorlar xodimlarni ishga olish va ishdan bo‘shatish, muassasa faoliyatini takomillashtirish yo‘nalishida chiqarilgan buyruqlarni o‘z ichiga oladi.
Tashabbusli qarorlar. Bunday shakldagi qarorlar rahbarlarning boshqaruv faoliyati jarayonida axborotlar to‘plash metodlaridan foydalaniladi a’lumotlar,amalga oshirilgan taxdillar hamda o‘rganilgan vaziyatlarning natijalariga asosan qabul qilinadi va ular muassasaning istiqbolini nazarda tutadi.An’anaviy qarorlar - bu ta’lim jarayonini ilmiy asosda tashkil etish, ta’lim sifatini davlat ta’lim standartlari talablariga muvofiqlashtirish, pedagogik hamda ta’lim muassasasi faoliyatini takomillashtirish yo‘nalishidagi ish rejalari, turli dasturlarni tasdiqlash, shuningdek, odatiy vaziyatlarda muassasaning faoliyatiga oid qabul qilinadigan qarorlardir.
|
| |
Boshqarishning ahamiyati

ACADEMIC RESEARCH IN EDUCATIONAL SCIENCES
VOLUME 2 | ISSUE 4 | 2021
ISSN: 2181-1385
Scientific Journal Impact Factor (SJIF) 2021: 5.723
Academic Research, Uzbekistan 963 www.ares.uz
ZAMONAVIY INNOVATSION TEXNOLOGIYA ORQALI TA’LIMNI
BOSHQARISHNING AHAMIYATI
A. E. Parmanov
Toshkent to`qimachilik va yengil sanoati instituti dotsenti
Z. A. Shodmonkulov
Toshkent to`qimachilik va yengil sanoati instituti katta o’qituvchi, PhD
ANNOTATSIYA
Maqolada mamlakatimizda zamonaviy innovatsion texnologiyalar orqali
ta`limni boshqarishning ahamiyati va qo`llash sohalari tahlil qilinadi. Oliy ta`limda
zamonaviy talim texnologiyalaridan ya`ni interfaol metodlaridan
foydalanish keng
yoritib o`tilgan. Interfaol metodlar o`quvchi-talablarning bilimlarini yanada
mustahkam
egallanishiga, nutq madaniyatini oshishiga, savollarni to`g`ri
tuzishiga,
o`z fikrini bayon etishga o`rgatishi aytib o`tilgan
Kalit so`zlar: Texnologiya, innovatsiya, ko`nikma, texnika, ijodiy,
irodaviy,
jarayon, axborot, fikr, boomerang, labirint, Skorabey, guruh, bellashuv.
THE IMPORTANCE OF EDUCATION MANAGEMENT THROUGH
MODERN INNOVATIVE TECHNOLOGY
ABSTRACT
The article analyzes the importance and application of education management
in our country through modern innovative technologies. The use of modern
educational
technologies, ie interactive methods,
is widely covered in higher
education. It was noted that interactive methods teach students to acquire knowledge
more strongly, to increase the culture of speech, to formulate questions correctly, to
express their opinions.
Internetga bog - Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja

|
Internet tarmog‘i va unda ishlash asoslari. Qidiruv tizimlari va elektron pochta Reja
|
bet | 3/7 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 280,53 Kb. | | #157319 |
Bog'liq 19Kompyuter tarmoqlari va unda ishlash, internet asoslari, elektro-fayllar.orgInternetga bog‘lanish. Internet tarmog‘iga ulanish ajratilgan aloqa kanali
(optic tola, sun’iy yo‘ldosh aloqasi, radiokanal, ajratilgan kommutatsiyalanmaydigan telefon tarmog’i) bo‘yicha doimiy ulanish, shuningdek
kommutatsiyalanadigan, ya’ni uzib-ulanadigan ulanish ko‘rinishida amalga
oshiriladi.
Internet tarmog‘iga oddiy telefon tarmoqlari orqali standart modem
qurilmalari yordamida ulanish mumkin. Telefon tarmog‘i orqali Internetga
ulanishda modem qurilmasidan tashqari maxsus dasturdan (protokollar) ham
foydalaniladi. Bunda ushbu dastur yordamida Internetga ulanganda telefon
tarmog‘i band qilinadi, foydalanish tugatgandan so‘ng telefon tarmog‘i
bo‘shatiladi va unda boshqa foydalanuvchi foydalanishi mumkin. Internetga
ulanishni amalga oshiruvchi dasturning yutug‘i shundaki, ular Internetga
to‘g‘ridan to‘g‘ri ulanishga imkon beradi.
Telefon tarmog‘i orqali «Chaqiruv» bo‘yicha Internetga bog‘lanish
Internet xizmatlarini taqdim etuvchi provayder bilan mijoz o‘rtasida amalga
oshiriladi. Bunda foydalanuvchi mantiqiy nom (login) va maxfiy belgi (parol)
yordamida Internetga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ulanadi.
Internet tarmog‘iga nafaqat kabel yoki telefon tarmog’i orqali simli ulanish
mumkin, balki mobil aloqa vositalari yordamida simsiz ulanish ham mumkin.
Internet tarmog‘iga simsiz ulanish kompyuter orqali yoki mobil telefonning o‘zida
amalga oshiriladi. Agar kompyuter orqali Internetga simsiz ulanish kerak bo‘lsa, u
holda kompyuterdan tashqari Internet xizmatlarini taqdim etuvchi operator yoki
provayderning simsiz ishlovchi modemi yoki xuddi shu vazifani bajaruvchi mobil
telefon apparati zarur.
Modem tushunchasi va uning vazifasi.
Global
tarmoqlarida
kompyuterlarni alohida aloqa kabellari orqali ulash qimmatga tushadi. Aloqa
vositalari rivojlanayotgan bir paytda bunga ehtiyoj ham yo‘q. Telefon
tarmoqlaridan foydalanib, kompyuterlarni global tarmoqlarga ulash uchun
modem qurilmasi ishlatiladi. U katta bo‘lmagan elektron qurilma bo‘lib,
kompyuter ichida yoki alohida joylashtirilgan bo‘lishi mumkin. Modem
modulyator-demodulyator
so‘zlarining qisqartmasi hisoblanadi. Ushbu
qurilmaning asosiy vazifasi kompyuterdan olingan raqamli signalni uzatish
uchun analog shakliga aylantirish va qabul qilingan signalni analog shakldan
raqamli shaklga qaytarish hamda aloqa kanallari bo‘ylab uzatishdan iborat.
Modem ichki va tashqi turlarga bo‘linadi va har ikkalasi ham Internetga yoki
telekommunikatsiya tarmoqlariga ulanish uchun xizmat qiladi.
4
Tashqi faks/modem
Simsiz modem
Ichki modem
|
| |
Brouzer tushunchasi va ularning vazifasi

5
uchun Web serverlar quriladi. Bunday serverlarda Internetda taqdim etilgan
axborotning katta qismi jamlanadi. Foydalanuvchining ixtiyoriy axborotni olish
tezligi bunday serverlarni qanday qurishga bog‘liq.
Web texnologiyasining hozirgi kunda brouzerlar deb ataladigan axborotni
ko‘rish uchun mo‘ljallangan o‘ndan ortiq turli vositalar mavjud.
Brouzerlar Web
sahifalarni ko‘rish dasturi hisoblanadi. Bunda brouzerga yuklangan web sahifadagi
giperbog‘lanishga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa, avtomatik ravishga ushbu
bog‘lanishda ko‘rsatilgan sahifa brouzerga yuklanadi. Bunday hollar hech qanday
sahifaning manzilini kiritish shart emas, chunki giperbog‘lanish
barcha kerakli
ma’lumotga ega hisoblanadi. Brouzer web-sahifada HTML teglarini (bo’yruqlarni)
topib, ular talabi bo‘yicha ma’lumotni ekranga chiqaradi. Teglarning o‘zi esa
ekranda aks ettirilmaydi.
Bugungi kunda brouzerlarning juda ko‘plab turlari mavjud. Eng mashhurlari:
Internet Explorer (Windows operatsion tizim tarkibidagi bastur), Opera, FireFox
va hokazolar.
Internet explorer
Opera
Firefox
WWW tarmog‘idagi ma’lumotlardan
foydalanish uchun faqatgina
brouzerlarning xizmati kamlik qiladi. Ya’ni audio hamda video hujjatlarni aks
ettiruvchi tezkor dasturlar ham mavjuddir. Bu dasturlar serverlarda joylashgan yoki
to‘g‘ridan-to‘g‘ri uzatilayotgan audio hamda video
hujjatlardan foydalanishga
imkoniyat yaratadi.
Web-sahifa tushunchasi va shakli. Internet manzili bilan bir xil ma’noda
belgilanuvchi mantiqiy birlik, u web-saytning tarkibiy qismidir.
Web sahifa biror
voqelik, hodisa yoki ob’ekt to‘g‘risida ma’lumotlarni o‘zida jamlagan ma’lumotlar
faylidir. Web serverlar bazasi web saytlardan iborat bo‘lsa, web saytlar esa o‘z
navbatida sahifalardan iborat bo‘ladi. Fizik nuqtai nazardan u HTML turidagi
fayldir.
Web sahifalar matn, tasvirlar, animatsiya
va dastur kodlari va boshqa
elementlardan iborat bo‘lishi mumkin.
Internet tarmog‘i vazifasi va undan foydalanish maqsadlari

|
Internet tarmog‘i vazifasi va undan foydalanish maqsadlari
|
bet | 4/7 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 280,53 Kb. | | #157319 |
Bog'liq 19Kompyuter tarmoqlari va unda ishlash, internet asoslari, elektro-fayllar.orgInternet tarmog‘i vazifasi va undan foydalanish maqsadlari. Internet
tarog‘inig vazifasi internet tarmog‘i abonetlariga web-hujjatlarni o‘qish, elektron
pochta, fayl uzatish va qabul qilish, muloqotda bo‘lish, hujjatlarni saqlash va ular
bilan ishlash uchun xizmat ko‘rsatadi. Internet tarmog‘idan axborotlarni almashish,
masofaviy ta’lim olish, konferensiyalar o‘tkazish, web-saytlarni tashkil etish,
elektron pochtani joriy qilish, muloqot o‘rnatish va shu kabi maqsadlarida
foydalaniladi.
WWW tushunchasi. WWW (Worid Wide Web) – butun jahon o‘rgamchak
to‘ri deb nomlanuvchi tarmoq. WWW – bu Internetga ulangan turli
kompyuterlarda joylashgan o‘zaro bog‘langan hujjatlarga murojaat qilishni
ta’minlab beruvchi tarqoq tizimdir. Aynan mana shu xizmat Internetdan
foydalanishni soddalashtirdi va ommaviylashtirdi. WWW asosida to‘rtta poydevor
mavjud:
- barcha hujjatlarning yagona formati (shakli);
- gipermatn;
- hujjatlarni ko‘rish uchun maxsus dasturlar (brouzer);
- yagona manzilni ko‘rsatish tizimi (domen).
Internet provayderlari va ularning vazifalari. Internet provayder – Internet
tarmog‘i xizmatlarini taqdim etuvchi tashkilotdir. Hozirgi kunda Internet
provayderlarining ikki turi mavjud: Internetga ulanish va ulanish kanallarini
taqdim etuvchi provayder hamda Internet xizmatlarini taqdim etuvchi provayder.
Internet xizmatlarini taqdim etuvchi provayderlar tomonidan WWW,
elektron pochta, xosting (web resurslarni joylashtirish) kabi Internet xizmatlari
ko‘rsatilmoqda. Internetga ulangan tarmoqlarni qurishda undagi kompyuterlarga
beriladigan manzillar (IP manzil) provayder tomonidan taqdim etilgan oraliqdan
tanlab olinadi.
Internet tarmog‘i xizmatlari va ulardan foydalanish. Internet tarmog‘i
abonentlariga amaliy protokollar tomonidan taqdim etiluvchi funksional
imkoniyatlar quyidagilar: web-hujjatlarni o‘qish, elektron pochta, fayllarni uzatish
va qabul qilish, muloqatda bo‘lish, tarmoqda hujjatlarni saqlash va ular bilan
ishlash. Foydalanuvchilar uchun quyidagi xizmatlar mavjud: tarmoqdan
foydalanish, internet resurslarini yaratish, tashkiliy va axborot ta’minoti, tarmoqda
reklamani joylashtirish.
|
| |
Mavzuning maqsad va vazifalari

|
Mavzuning maqsad va vazifalari
|
bet | 2/7 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 45,32 Kb. | | #137495 |
Bog'liq Kompyuter ilmlari va dasturlashtirish-www.fayllar.org (2)Mavzuning maqsad va vazifalari: Ta’limni nazoratini sifatini amalga oshirish talabalar haqida ma’lumotlarni jamlashni online tashkil qilish, namunalar taqdim etish va amaliyotga joriy etish.
Kurs ishning maqsadidan quyidagi vazifalari hal etish lozim deb hisoblandi:
- Ta’lim tizmini ayrim xususiyatlarini ochib berish;
- dasturiy ta’minotlar talabalar haqida ma’lumotlarni oliy ta’limda monitoring qilishning online tizimi ;
- ta’lim mussasasida talabalarni ma’lumotlarini jamlash tizimini amaliyotda qo‘llash maqsadida ishlanmalar ishlab chiqish;
- Tajriba-sinov ishlarini tashkil qilish va olingan natijalarni tahlil qilish.
Kurs ishi tuzilmasining tavsifi: Mazkur tadqiqot ishi kirish, tanlangan ob’ektlar va tadqiqot usullari, kurs ishi boblari, xulosa hamda foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iboratdir.
Kurs ishining kirish qismida qaralayotgan ishning dolzarbligi, ishning maqsadi, ishning ilmiyligi, tadqiqotning amaliy ahamiyati va kurs ishining tuzilishi to`g`risidagi umumiy ma’lumotlar keltirilgan.
Kurs ishining tanlangan ob’ektlar va tadqiqot usullari bo‘limida tadqiqot olib borilayotgan ob’ekt haqida umumiy ma’lumotlar berilgan. Shu bilan birga tadqiqot ob’ektini o`rganish usullari va qo`yilgan maqsadga erishish uchun kerak bo`ladigan qurilma va dasturiy ta’minotlar, ishni amalga oshirish usullari haqida umumiy ma’lumotlar keltiriladi.
Tadqiqot ishning birinchi bobida ta’lim tizimi haqida monitoring qilish asoslari, amaliyotga joriy etishdagi muammolar va ularning ahamiyati haqida ma’lumotlar keltirilgan bo‘lib, bundan tashqari ma’lumotlar bazalari va so‘rovlar tili haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Kurs ishning ikkinchi bobida talabalar haqida ma’lumotlarni jamlovchi tizimidan foydalanishning amaliy asoslari, texnologiyalar, dasturiy ta’minot va ularning o`rni hamda tadqiqot ishida qilingan amaliy ishlar haqida ma’lumotlar keltirilgan.
Kurs ishining xulosa qismida bajarilgan ishning amaliyotga qo‘llanilishi natijasida kelib chiqadigan xulosalar va tavsiyalar keltiriladi.
Kurs ishining so‘ngida esa foydalanilgan adabiyotlar, elektron kitoblar ro‘yxatlari keltirilgan.
|
| |
Katalitik kreking jarayoni va ularni qayta ishlash KATALITIK KREKING

|
Katalitik kreking jarayoni va ularni qayta ishlash
|
bet | 1/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,11 Mb. | | #243422 |
Bog'liq KATALITIK KREKING Katalitik krekingda uglevodorod reaksiyalari zanjirli karbkation mexanizmi bo`yicha ketadi. Kreking bilan birga uglevodorodlar jarayon sharoitlarida alkillash, izomerizatsiya, polimerizatsiya, gidrirlash va dealkillash reaksiyalariga kirishadi. - Katalitik krekingda uglevodorod reaksiyalari zanjirli karbkation mexanizmi bo`yicha ketadi. Kreking bilan birga uglevodorodlar jarayon sharoitlarida alkillash, izomerizatsiya, polimerizatsiya, gidrirlash va dealkillash reaksiyalariga kirishadi.
- Yuqori oktanli benzinlar va yuqori konsentratsiyali propan - propilen hamda butan - butilen fraksiyalari olish maqsadida turli tipdagi distillat va qoldiq xomashyolar katalitik kreking qilinadi.
- Jarayonning maqsadli vazifasi – 300-5000C oraliqda haydaladigan xom ashyodan yuqori oktanli benzin olishdan iborat. Benzin bilan birga o`rtacha distillat fraksiyalar – gazoyllar va butan – butilenni yuqori miqdorda saqlovchi gaz hosil bo`ladi.
- Katalitik kreking 450-5250C atmosfera bosimiga yaqin (0,06-0,14 MPa) bosimda alyumosilikat katalizatori ishtirokida olib boriladi.
Katalitik kreking mahsulotlarining miqdori va sifati qayta ishlanayotgan xomashyo va katalizatorning tavsifiga hamda jarayonning rejimiga bog`liqdir. Katalitik kreking qurilmalarida yog`liq gaz, nostabil benzin, yengil va og`ir katalitik gazoyl olinadi. Ayrim hollarda ligroin ajratib olish ham ko`zda tutiladi. - Katalitik kreking mahsulotlarining miqdori va sifati qayta ishlanayotgan xomashyo va katalizatorning tavsifiga hamda jarayonning rejimiga bog`liqdir. Katalitik kreking qurilmalarida yog`liq gaz, nostabil benzin, yengil va og`ir katalitik gazoyl olinadi. Ayrim hollarda ligroin ajratib olish ham ko`zda tutiladi.
Uglevodorod gazi 80-90% C3-C4 fraksiyadan iborat bo`lib, ajratib olingandan so`ng alkillash, polimerlash jarayonlarida, etilen, propilen, butadien, izopren, poliizobutilen, sirt – aktiv moddalar va boshqa neftkimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. - Uglevodorod gazi 80-90% C3-C4 fraksiyadan iborat bo`lib, ajratib olingandan so`ng alkillash, polimerlash jarayonlarida, etilen, propilen, butadien, izopren, poliizobutilen, sirt – aktiv moddalar va boshqa neftkimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarishda ishlatiladi.
|
| |
Page 27 - Central asian journal of education and innovation

Page 27
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION
AND INNOVATION
Volume 2, Issue 7, July 2023
www.in-academy.uz
Texnologiya ta’limi jarayoni, shu jarayonning hamma jihatlari; o’quv materialining mazmuni,
o’qitish
metodlari, o’quvchilarning
bilish faoliyati, o’qitish natijalari va boshqalar o’rganish
obyekti hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:
1.Abdurahmonov Q.X. “Mehnat iqtisodiyoti va sosiologiyasi”. Darslik.-T.:“Fan va texnologiya”,
2012. 152 –b.
2. Abdurahmonov Q.X., Shoyusupova N.T. “Mehnat iqtisodiyoti:
ijtimoiy mehnat
munosabatlari” Darslik. –T.:TDIU, 2011. – 692 b.
3. Abdurahmonov Q.X., Shoyusupova N.T. “Aholini ish bilan bandligi”. o’quv qo’llanma. – T.
2011. -384 b.
4. Abdurahmonov Q.X., Xolmo’minov Sh.R., Xayitov A.B., Akbarov A.M.
Коллоид эритмалар ҳосил қилиш усуллари бир-бирига қарама-қарши икки принципга асосланади

|
Коллоид эритмалар ҳосил қилиш усуллари бир-бирига қарама-қарши икки принципга асосланади
|
bet | 2/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023Коллоид эритмалар ҳосил қилиш усуллари бир-бирига қарама-қарши икки принципга асосланади: йирикроқ заррачаларни майдалаш (дисперслаш) молекула ва ионлардан йирикроқ заррачалар ҳосил қилиш (конденсация) - чин эритмалар
- r< 10-9 м
- a< 1 нм
- Коллоид дисперс системалар (золлар)
- r= 10-7 - 10-9 м
- a=1-100 нм
-
- Дағал дисперс системалар
- r= 10-4 - 10-7 м
- a>100 нм
- Dispers sistemalarni olinish sxemasi:
- a-kondensatsiya (kichik zarrachalarni yiriklashishi);
- b-disperslash;(yirik zarrachalarni maydalash).
- Коллоид эритмаларда дисперс фаза заррачалари ўлчами 1нм – 100 нм гача
- (10-7-10-9м) бўлиши керак.
- Бундай коллоид эритмалар олишнинг иккита муҳим шарти бор:
- дисперс фаза дисперс муҳитда мумкин қадар кам эрувчан бўлиши керак;
- системада дисперс фаза ва дисперс муҳитдан ташқари учинчи модда – яъни стабилизатор бўлиши керак.
- Диспергация усулида коллоид эритма олишнинг бир неча усуллари мавжуд:
- Коллоид тегирмонлар ёки вибро-тегирмонлар ёрдамида майдалаш
- Металларни электр токи ёрдамида чанглатиш
- Ультратовуш ёрдамида майдалаш
- Пептизация
- Коллоид тегирмонлар ёрдамида майдалашда:
-
- тез-тез енгил зарбалар берилади
- зарбалар бевосита эмас, балки суюқлик орқали берилади.
- Коллоид эритмаси тайёрланадиган модда - муҳит ва стабилизатор билан аралаштирилиб, тешик орқали тегирмонга солинади. Ўққа ўрнатилган куракча ёрдамида аралаштирилади. Куракча минутига 10.000 – 15.000 марта айланади. Суюқлик ва қаттиқ модда заррачалари жуда тез ҳаракатланади ва ҳаракатсиз тешикларга келиб урилади ва майдаланилади.
|
| |
Агар заррача сиртига пептизаторнинг ўзи эмас, унинг чўкма билан ҳосил қилган оралиқ маҳсулоти шимилса – билвосита пептизация дейилади

|
Агар заррача сиртига пептизаторнинг ўзи эмас, унинг чўкма билан ҳосил қилган оралиқ маҳсулоти шимилса – билвосита пептизация дейилади
|
bet | 5/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 20232. Агар заррача сиртига пептизаторнинг ўзи эмас, унинг чўкма билан ҳосил қилган оралиқ маҳсулоти шимилса – билвосита пептизация дейилади. - Агар заррача сиртига пептизаторнинг ўзи ютилиб, коллоид эритма ҳосил бўлса – бевосита пептизация дейилади.
- Пептизация механизми
- Пептизация коагуляцияга тескари жараёндир. Унда чўкмага тушган заррачалар дезагрегацияга учраб, қайтадан алоҳида коллоид заррачаларга ўтиши руй беради.
- !!!Маълумки, қаттиқ жисм ёки суюқликни коллоид ўлчамигача (1-100 нм) майдалаш жараёни иш ёки энергия сарфлашни талаб этади. Бу иш
- АКS
- формула билан ифодаланади. Формуладаги
- К - дисперигация усулига ва майдаланаётган модда табиатига боғлиқ бўлган катталик;
- S - янги ҳосил бўлаётган юза.
- Одатда моддалар юқори дисперслик даражасигача майдаланганда кўп ғаройиб хоссаларга эга бўлиб қоладилар. Масалан, бўёқлар чиройли жилвага, ярқироқлик, барқарорлик, енгил қопланувчанлик хоссаларига эришадилар.
- Катализаторлар кимёвий реакцияларда юқори активликка эришадилар, озиқ-овқат махсулотларини таъм-мазаси яхшиланади, крахмал ва оқсил моддаларнинг сувда эрувчанлиги ортади ва х.к.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Агар заррача сиртига пептизаторнинг ўзи эмас, унинг чўкма билан ҳосил қилган оралиқ маҳсулоти шимилса – билвосита пептизация дейилади
|
Low molecular weight impurities destroy colloidal systems

|
Low molecular weight impurities destroy colloidal systems
|
bet | 9/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023 - Low molecular weight impurities destroy colloidal systems.
- Ultrafiltration - the electrodialysis under pressure (hemodialysis).
- Ультрафильтрлар сифатида - целлюлоза эфирлари, оксиллар, коллодий, полистирол кабилар ишлатилади. Ультрафильтрат тешиклари мембрананинг сув киритувчанлиги билан аниқ-ланади:
- Д - сув киритувчанлик ёки 1 динасм2 куч таъсирида 1 секундда 1 см2 мембрана орқали ўтган сув миқдори;
- F - ультрафильтр майдони;
- Р - тезлаштирувчи босимнинг ўзгариши (1 динсм2 0,00075 мм симоб уст);
- t- фильтрация вақти;
- r - мембрана тешиклари радиуси :
- бу ерда
- - мембрана қалинлиги (микрометрларда ўлчанади)
- - сув қовушоқлиги
- - 1 см2 юзада сув билан тўлган ғоваклар ҳажми.
- Тешиклар хажми
- қўйидагича аниқланади:
- мембрана тешиклари
- радиуси :
- бу ерда
- Jn - нам мембрана оғирлиги
- JК - қуруқ мембрана оғирлиги
- Ultratsentrifugalash. Kolloidlarni tozalashda va ularni turli fraksiyalarga ajratishda eng ko‘p ishlatiladigan usul – ultratsentrifugalash usulidir. Kolloid eritmalarni tozalash uchun sentrifugadan dastlab 1913 yilda A.V.Dumanskiy foydalandi. Keyinchalik shved olimi Svedberg (va uning shogirdlari) 105-106g ga yaqin tezlanish bilan ishlaydigan ultratsentrifugalar yaratishga muvaffaq bo‘ldi. Zamonaviy ultratsentrifugalar yordami bilan faqat gidrofob kolloid zarrachalarnigina emas, balki oqsil va boshqa yuqori molekulyar moddalarni xam cho‘kmaga tushirish mumkin bo‘ldi.
- Zamonaviy ultratsentrifugalar murakkab qurilma bo’lib, ularni markaziy rotorlari 20-60000 ayl/min tezlikdan oshadi. Mаrkаzdаn qochmа kuch tа’siridа dispers sistemаlаr molekulа, аtom, ionlаrdаn аjrаtilishi mumkin[1].
-
|
| |
(Ребиндер эффекти) - “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг...

|
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|
bet | 4/10 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #256733 |
Bog'liq 1 маъруза коллоид Хим.тех 2023 (Ребиндер эффекти) Механик диспергация жараёнида қаттиқ жисм мустаҳкамлигини қўшимча моддалар ёрдамида камайиши “Ребиндер эффекти” ёки мустаҳкамликнинг адсорбцион камайиши дейилади. - 2. Металларни электр токи ёрдамида чанглатиш (Вольта ёйи ёрдамида)
- Бу усулни 1898 йилда Бредиг таклиф этган. Коллоид эритмаси олиниши керак бўлган металлдан ясалган сим дисперсион муҳитга туширилади.
- Муҳитга озгина ишқор қўшиб қўйилади. Бу усулда нодир металларнинг золлари олинади.
- 3. Ультратовуш ёрдамида чанглатиш
- Коллоид эритма олиш учун ультратовуш тўлқини майдонига бир-бири билан аралашмайдиган иккита суюқлик солинган идиш қўйилади. Эмульсиялар шу усулда олинади. Бу усул билан Ag, Pd, Bi ларнинг коллоид эритмалари ҳосил қилинади.
- 4. Пептизация
- Золни коагуляция маҳсулотини қайтадан коллоид эритмага ўтказиш – пептизация дейилади. Уни амалга ошириш учун янги чўккан аморф чўкмага бирор электролит қўшиб, эритувчи билан аралаштирилади. Бу қўшилган электролит пептизатор дейилади.
-
- Пептизация тезлигига – электролит концентрацияси, чўкма ҳолати ва миқдори, ҳарорат, аралаштириш тезлиги, рН, ультратовуш, радиактив нурлар ва ҳ.к. таъсир этади.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари”
|