"Sog'uvchi sigir" - Boshqaruv tamoyillari

"Sog'uvchi sigir"- nisbatan barqaror yoki qisqarib borayotgan sanoatda etakchi
o'rinni egallagan mahsulotlar. Tarqatish qo'shimcha xarajatlarsiz nisbatan barqaror
bo'lgani uchun, bu mahsulot bozordagi ulushini saqlab qolish uchun talab
qilinganidan ko'ra ko'proq foyda keltiradi. Shunday qilib, ushbu turdagi mahsulotni
ishlab chiqarish butun korxona uchun o'ziga xos pul ishlab chiqaruvchisi, ya'ni
mahsulotlarni ishlab chiqishni moliyaviy qo'llab-quvvatlashdir.
"itlar"- o'rnatilgan yoki pasayib borayotgan sanoatda cheklangan savdoga ega
mahsulotlar. Bozorda uzoq vaqt davomida ushbu mahsulotlar iste'molchilarning
mehrini qozona olmadi va ular barcha ko'rsatkichlar bo'yicha (bozor ulushi,
xarajatlarning qiymati va tuzilishi, imidj va boshqalar) raqobatchilardan sezilarli
darajada past bo'ladi, boshqacha qilib aytganda, ular ishlab chiqarmaydi va katta
miqdordagi mablag'ni talab qilmaydi. Bunday mahsulotlarga ega bo'lgan tashkilot
maxsus bozorlarga kirish va ularni saqlash xarajatlarini kamaytirish yoki bozordan
chiqib ketish orqali daromadni vaqtincha oshirishga harakat qilishi mumkin.
"Qiyin bolalar"("Savol belgilari", "buzoqlar") - rivojlanayotgan sanoatda
bozorga ozgina ta'sir ko'rsatadigan mahsulotlar (bozor ulushi kichik). Odatda, ular
zaif mijozlarni qo'llab-quvvatlash va noaniq raqobat afzalliklari bilan ajralib turadi.
Raqobatchilar bozorda etakchi o'rinni egallaydi. Bozorning past ulushi odatda kichik
foyda va cheklangan daromadni anglatadi, shuning uchun yuqori o'sadigan
bozorlarda bo'lgan ushbu mahsulotlar bozor ulushini saqlab qolish uchun ko'proq
mablag'ni va, albatta, ushbu ulushni yanada oshirish uchun ko'proq mablag'larni
talab qiladi.
Ayrim tovar guruhlari yoki mahsulotlarning bozordagi o'rnini strategik tahlil
qilganda shuni yodda tutish kerakki, "qiyin bolalar" ma'lum sharoitlarda
"yulduzlarga" aylanishi mumkin va "yulduzlar" yetuklik kelishi bilan birinchi
navbatda "naqd pulga" aylanadi. sigirlar" va keyin "itlar" ga aylanadi. BCG
matritsasi ma'lumotlariga asoslanib, siz korxonaning marketing strategiyalari uchun
quyidagi asosiy variantlarni tanlashingiz mumkin:
Bozor ulushining o'sishi va ortishi - savol belgisini "yulduz" ga aylantirish;
Bozor ulushini saqlab qolish - daromadlari mahsulot va moliyaviy innovatsiyalarni
o'stirish uchun muhim bo'lgan pul sigirlari uchun strategiya;
"O'rim-yig'im", ya'ni bozor ulushini kamaytirish hisobiga maksimal darajada
qisqa muddatli foyda olish - kelajakdan mahrum bo'lgan zaif "pul sigirlari", omadsiz
"savol belgilari" va "itlar" uchun strategiya. ;
Biznesni tugatish yoki undan voz kechish va olinganidan foydalanish
Buning
natijasida
boshqa
tarmoqlarda
mablag'lar
-
strategiya
Imkoniyatlari
qolmagan
"itlar"
va
"savol
belgilari"
mavqeingizni yaxshilash uchun sarmoya kiriting.
BCG matritsasidan foydalanish mumkin:
BCG matritsasidan korxonaning ichki muhitini strategik tahlil qilish vositasi
sifatida foydalanish nuqtai nazaridan afzalliklari quyidagilardan iborat:
Iste'molchi e'tiborini korxona ishining asosiy yakuniy natijalari - mahsulot
(kompaniyaning oziq-ovqat savati), uni ishlab chiqarish va sotish hajmlari va
rentabelligiga qaratadi, shundan boshlab buning uchun ko'rilgan barcha choralarni
tahlil qilish mumkin. tashkilot;Bu korxonaning qabul qilingan marketing
strategiyalaridan foydalanish natijalarini, bozordagi mavqeini va har bir
mahsulotning (faoliyat turi) korxona faoliyatining umumiy natijalariga qo'shgan
hissasini vizual tarzda taqdim etish va batafsil tahlil qilish imkonini beradi;Har xil
faoliyat turlari uchun marketing, ishlab chiqarish va moliyaviy yechimlar, raqobat
strategiyalari, korxonaning biznes portfelini shakllantirish variantlarini tanlashda
mumkin bo'lgan ustuvorliklarni ko'rsatadi;
Korxona mahsulotlariga bo'lgan talab va raqobatbardoshligi haqida ma'lum
umumlashtiruvchi tasvirni beradi;
O'zini oqlashga yordam beradi
turli xil variantlar
marketing strategiyalari;
Bu korxonaning mahsulot savatini strategik tahlil qilishning sodda, tushunarli va
foydalanishga yaroqli yondashuvidir.
Asosiyga kamchiliklari BCG matritsalari quyidagilarga bog'liq bo'lishi mumkin:
Korxonalarga ko'proq e'tibor qaratildi - rahbarlar yoki etakchilikka intiluvchilar;
Korxonaning strategik salohiyati, imkoniyatlari va uning resurslaridan foydalanish
samaradorligi haqida javob bermaydi. Korxona resurslarini tahlil qilish kabi
strategik tahlilning muhim yo'nalishi matritsa doirasidan tashqarida qolmoqda;
“Qiyin bolalar”ning taqdiri nima bo‘ladi, degan savollarga javob bermaydi: ular
yetakchi yoki mag‘lub bo‘lib o‘sadimi, “yulduzlar” qachongacha yonib, “sigir”larga
yuqori sut beradi;
Matritsani tayyorlashda raqobatchilarning mahsulotlari to'g'risida tegishli
ma'lumotlarni topish qiyin bo'lishi mumkin, masalan, statistik hisobotlarga
kiritilmagan uning narxi, shuningdek, korxonalarning balanslari va yillik
hisobotlarida, ularni topish mumkin. korxonalar reestri. Muvaffaqiyatli qo'llanilishi
uchun matritsa raqobatchilarni, bozorni yaxshi bilishni, undagi kompaniya
mahsulotlarini etarlicha aniq joylashtirishni talab qiladi, ammo tegishli tahlil
vositalarini taqdim etmaydi;
Matritsa korxonaning moliyaviy oqimlari va mahsulot strategiyalariga e'tiborni
qaratadi, shu bilan birga faoliyatning boshqa sohalaridagi strategiyalar u uchun bir
xil darajada muhimdir: ishlab chiqarish, texnologiya, inson resurslari, menejment,
investitsiyalar va boshqalar;
Unda bozorning tabiati, raqobatchilar soni va boshqa bozor omillari hisobga
olinmaydi, bu esa qo‘shimcha tahlillarsiz noto‘g‘ri yoki unchalik foydali bo‘lmagan
harakatlar strategiyasini qabul qilishga olib kelishi mumkin.
BCG matritsasi menejment nazariyasi va amaliyotida keng tan olingan va strategik
menejment bo'yicha ko'plab darsliklarda o'rganish uchun kiritilgan. Belgilangan
kamchiliklarga qaramay, u hali ham savdoni rejalashtirishda, korxonaning mahsulot
strategiyasini aniqlashda foydali vosita bo'lib qolmoqda. Garchi iqtisodiy sharoitlar
matritsa yaratilganidan beri juda ko'p o'zgargan bo'lsa-da - globallashuv sharoitida
soni
tashqi omillar
va bozordagi o'zgarishlar sur'ati sezilarli darajada o'sdi, shunga
qaramay, uning qurilishi kompaniya mahsulot portfelining hozirgi holatini aniq
ko'rsatib beradi va strategik menejment sohasida yangi qarorlar qabul qilish uchun
asos yaratadi.
Xulosa
Boston modeli biznesning pozitsiyalari, tashkilotdagi har bir bo'linma va,
albatta, strategik istiqbollar to'g'risida o'zaro bog'liq xulosalarni aniqlash uchun
ishlatiladi. Ushbu matritsa yordamida tashkilot rahbariyati portfelni shakllantiradi,
chunki turli tarmoqlar va biznes bo'linmalariga barcha kapital qo'yilmalarning
kombinatsiyasi aniqlanadi. Ushbu modelning afzalligi: BCG matritsasi strategiyalar
uchun turli xil variantlarni taklif qiladi. Bozor ulushining oshishi va biznesning
o'sishi bilan "savol belgisi" osongina "yulduz" ga aylanadi va "pul sigir"
strategiyasiga amal qilgan holda, ya'ni bozor ulushini saqlab qolgan holda, biznes
ham muhim bo'lgan daromadni saqlab qoladi. moliyaviy innovatsiyalar va har bir
o'sib borayotgan biznes turi duch keladigan muammolarni hal qilish uchun.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Menejment asoslari: Kasb-hunar kollejlari uchun darslik / R. Valijonov, O.
Qobulov, A. Ergashev.—T.: «Sharq», 2002.—208 b.
2.Maxkamova M.A “Menejment asoslari”/TATU 217-b.Toshkent 2006
3. Zaynutdinov Sh.N., Qodirxodjayeva N.R. "Menejment" fani bo'yicha
o'quv-uslubiy majmuasi. "Iqtisodiy la'limdagi o'qitish texnologiyasi" seriyasidan. -
T.: TOIU, 2006. -156 b
|