Axborotni himoya qilishning texnik choralari

|
Axborotni himoya qilishning texnik choralari
|
bet | 50/78 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 2,91 Mb. | | #157845 |
Bog'liq DZwWQ1RQ5RjXoFIzijQp7faOQzd17hCLJY0v7gEQ Axborotni himoya qilishning texnik choralari.
Axborotni himoya qilish bo'yicha ushbu choralar turli xil texnik kanallar orqali ma'lumot tarqalishining oldini olish uchun turli xil texnik vositalardan foydalanishni o'z ichiga oladi. Axborotning tarqalishining texnik kanali signal manbai, signalning o'zi (ma'lumot), signal tarqalishining fizik muhiti va ma'lumotni ushlab turish moslamasi (signal qabul qilgich). Ruxsatsiz kirish usullari ko'pincha manbalar va signal tarqalish muhitiga qarab tanlanadi. Ma'lumot tashqi aloqaga to'g'ridan-to'g'ri ulanishi, qurilmaning periferik tarmoqlariga ulanishi va hattoki markaziy protsessor, displey, printer va hokazolardan elektromagnit nurlanishni o'qishga masofadan kirishni tashkil qilish orqali xalaqit berishi mumkin. Ikkala manbalar ham, ommaviy axborot vositalari ham bir-biriga o'xshamas bo'lgani uchun ular o'ziga xos xususiyat va funksiyalarga ega.
Binobarin, ma'lumot tarqalishining texnik kanallari ko'p navlarga ega, ammo ularni bir yoki boshqa xarakterli va tasniflangan guruhlarga birlashtirish mumkin.
3.10-rasm. Texnik oqish kanalining sxemasi.
Axborot manbaini elektromagnit nurlanishiga to'sqinlik qilish va dekodlash imkoniyatini istisno qilish uchun turli xil texnik chora-tadbirlar amalga oshiriladi, xususan: xonalarni ekranlash, ba'zi texnik jihozlar va chiquvchi aylanishlar, nazorat qilinadigan zonadan tashqaridagi kosmik va aylanishlarning shovqini, shovqinni pasaytiradigan filtrlarni o'rnatish, texnik vositalardan foydalanish maxsus (himoyalangan) versiyada. Ushbu choralar buzg'unchilar tomonidan masofadan turib ma'lumot olish xavfini kamaytiradi.
Axborot xavfsizligini dasturlashtirish bo'yicha faoliyat.
Bugungi kunda eng dolzarb vazifalardan biri bu kompyuterlarni zararli dasturlardan himoya qilishdir. Zararli kompyuter dasturlarini yaratish, ulardan foydalanish va tarqatish san'atning qayd etilgan jinoyati hisoblanadi. Kasperskiy laboratoriyasining ma'lumotlariga ko'ra, faqat 2015 yilning birinchi choragida ushbu kompaniyaning faqat Web-antivirusi 28, 483, 783 noyob zararli ob'ektlarni (skriptlar, ekspluatatsiyalar, bajariladigan fayllar va boshqalar) aniqlagan va antivirus faylida 253 560 227 noyob zararli va potensial istalmagan ob'ektlar aniqlandi.
Zararli dastur (inglizcha zararli dastur)-bu kompyuter ma'lumotlarini (ma'lumot, xabarlar, ma'lumotlar shaklida) yo'q qilish, blokirovka qilish, o'zgartirish, nusxalash maqsadida elektron manbalarga ruxsatsiz kirish uchun mo'ljallangan har qanday dastur elektr signallari, ularni saqlash, qayta ishlash va uzatish vositalaridan qat'i nazar, kompyuter ma'lumotlarini himoya qilish vositalarini zararsizlantirish.
Virus-bu o'zi takrorlaydigan (yoki o'zgartirilgan versiya) bajariladigan kod. Viruslar dasturiy ta'minotning va hatto kompyuter tizimlarining texnik vositalarining ishlamay qolishiga, foydalanuvchilarning ishini blokirovka qilishga, fayllarni o'chirishga, ma'lumotlarni joylashtirish tuzilmalarini va boshqalarga olib kelishi mumkin.
Virus kompyuter ichida va olinadigan drayverlar orqali tarqaladi. Tarqalishi, shuningdek, yuqtirgan fayl va boshqa aloqa kanallarida joylashtirilgan bo'lsa, kompyuter tarmog'i orqali ham yuqushi mumkin. Viruslarni yuqtirilgan ob'ektlar (fayl, yuklash, makro va boshqalar) bo'yicha tasniflash mumkin. Fayllarga biriktirish usuli bilan (parazitar, "yo'ldoshlar", qayta yozish va boshqalar). Viruslarning ayrim turlarini ajratib ko'rsatish kerak:
fayl viruslari (qonuniy kodga kiritib tarqatish);
yuklash viruslari (ma'lumotlarni saqlash qurilmasining yuklash sektorida ro'yxatdan o'tish);
makro viruslar yuqori darajadagi tilda yozilgan (makro, skript va boshqalar);
polimorfik viruslar (bunday zararkunandalarning har bir yangi nusxasida turli xil kodlar zanjiri mavjud bo'lib, bu antiviruslarni aniqlashni qiyinlashtiradi);
chuvalchang (o'z-o'zini tarqatish bo'linish printsipiga muvofiq amalga oshiriladi; Chuvalchanglar barcha mumkin bo'lgan yo'llar va kanallar bo'yicha tarqatiladi: LAN, Internet xizmatlari, olinadigan vositalar orqali (Autorun-flesh disklardagi chuvalchang), operatsion tizim, tizim servislari va amaliy dasturlardagi zaifliklardan foydalanishda va boshqalar; Chuvalchang o'z modullarini bir nechta kompyuterlarda tarmoq ish stansiyalarida saqlashi mumkin va stansiyalarning bir qismida bir yoki bir nechta modul yo'q qilinganida "davolangan" kompyuterning har bir ulanishidan so'ng ularni avtomatik ravishda qayta tiklaydi kesilgan tananing yangi qismlarini o'sishi kabi.
|
| |