nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
jadval
  
Raqamli - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 5/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon Baxodirovnajadval
Raqamli transformatsiyaning ijobiy tomonlari va ehtimoliy xatarlari
Ijobiy tomonlar
|
Xatarlar
|
Raqamli texnologiyalar, sunoiy intellekt, sanoat buyumlari interneti, katta ma’lumotlarni tahlil qilish, uchuvchisiz havo, suv va yer transporti.
|
Qarzga olingan import texnologiyalariga bog’liqlik, o’z vakolatlarining pasayishi, apparat va dasturiy taominotda yashirin "xatcho’plar" ga ega bo’lish imkoniyati.
|
Yangi savdo bozorlari, biznes modellari, innovatsion
ishlab chiqarishlar, ommaviy axborot xizmatlari va xizmatlari
|
Iqtisodiy rivojlangan mamlakatlar kompaniyalari
tomonidan innovatsion bozorlarni erta egallash imkoniyati
|
Mehnat unumdorligining o’sishi, ishlab chiqarish samaradorligi, avtomatlashtirish, robotlashtirish
|
Ish joylarini qisqartirish, ayrim mutaxassisliklarni yo’q qilish, ishsizlik, ijtimoiy keskinlik
|
Xizmatlar samaradorligini va standartlashtirishni
oshirish, vositachilarni yo’q qilish, transport , tibbiyot, taolim va xizmat ko’rsatish sohasini yo’q qilish
|
Huquqiy noaniqlik, firibgarlikning kuchayishi, axloqiy muammolar, ijtimoiy tabaqalanish
|
Katta ma’lumotlarni tahlil qilish, raqamli identifikatsiya, xizmatni sozlash
|
Maxfiylikning yo’qolishi, intruziv reklama, korxonalarning maxfiy ma’lumotlari va fuqarolarning shaxsiy
ma’lumotlarining tarqalishi
|
Investitsiyalar, startaplar, raqamli pullar, faoliyatning yangi sohalari, yangi texnologik tartib
|
Tashqi iqtisodiy boshqaruv, raqamli globalizm, raqamli mustamlaka
|
Манба: Kodirov, S. (2020). Some issues of digitalization in the industrial sector of the economy. ISJ Theoretical & Applied Science, 12(92), 377-384.
Raqamlashtirish jarayoni keltirishi mumkin bo‘lgan foyda va zararlar riskini to‘g‘ri baholashdan so‘ng ushbu jarayonni joriy qilish rejasi tuziladi. Umumiy holatda raqamli korxona konseptsiyasi va strategiyasini ishlab chiqish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi. Korxonaning raqamli transformatsiyasi bir necha bosqichlardan o‘tadi (1-rasm).
|
| |
Tadqiqot metodologiyasi - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 3/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon BaxodirovnaTadqiqot metodologiyasi
Iqtisodiyotimizni rivojlantirish, yangilash va modernizatsiya qilish bo‘yicha olib borilayotgan oqilona iqtisodiy islohotlar natijasida bugungi kunda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishga erishilmoqda. Jumladan, xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar faoliyatida raqamli texnologiyalarni samarali yo‘lga qo‘yish, ularda raqamli transformatsiya jarayonini amalga oshirishda bajarilishi lozim bo‘lgan hatti-harakatlar ketma ketligiga katta ahamiyat qaratilmoqda. Real sector korxonalarini raqamlashtirish xususiyatlarini, raqamli texnologiyalardan foydalanishning o’rni va ahamiyatini o‘rganishda quyidagi metodlardan foydalanildi.
Bugungi kun amaliyotida joriy qilingan raqamli texnologiyalar o‘rganilgan va korxonalar erishmoqchi bo’lgan maqsadlariga asosan guruhlarga tasniflangan .
Raqamli texnologiyalarni joriy qilish orqali erishilishi mumkin bo‘lgan yutuqlar va ehtimoliy zararlar tahlil qilingan.
Korxonalarda raqamli transformatsiya jarayonini to‘g‘ri boshqarish maqsadida raqamlashrirish bosqichlari ishlab chiqilgan.
Tahlillardan kelib chiqqan holda raqamli transformatsiya modellari ishlab chiqilgan.
Tahlil va natijalar muhokamasi
Korxonaning raqamli transformatsiyasidan asosiy maqsad, bizningcha, uning raqobatbardoshligini oshirish va ishlab chiqarish faoliyatining iqtisodiy samaradorligini oshirish uchun shart-sharoitlarni taominlashdan iborat. Raqamli transformatsiya vazifasining maqsadiga muvofiq korxonalarni quyidagicha tasniflash mumkin:
Korxonaning raqamli transformatsiyasini loyihalash uchun raqamli texnologiyalarning korxonada joriy etilishining mavjudligi va maqsadga muvofiqligi mezoniga ko’ra tasnifini ishlab chiqish kerak. Shunday qilib, asosiy raqamli texnologiyalar uchta guruhga birlashtirilgan.
|
| |
jadval
  
Raqamli - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 4/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon Baxodirovnajadval
Raqamli texnologiyalarning guruhlanishi
Guruhlarning nomlanishi
|
Ushbu guruhlar tavsifi
|
Asosiy texnologiyalar
|
bu korxonalarni raqamli o’zgartirish mumkin bo’lmagan texnologiyalar (bulutli texnologiyalar, simsiz aloqa texnologiyalari, qog’ozsiz texnologiyalar va boshqalar);
|
Muhim texnologiyalar
|
bu korxonaning to’liq raqamli transformatsiyasini taominlaydigan texnologiyalar (katta ma’lumotlar, bulutli hisoblash, uchuvchisiz
texnologiyalar va boshqalar);
|
Ilg’or texnologiyalar
|
"analog" dan raqamli korxonaga o’tishni amalga oshiradigan texnologiyalar (sunoiy intellekt, neyron tarmoqlar, taqsimlangan
ma’lumotlar registrlari, mashinalarni o’rganish va boshqalar)
|
Манба: Farg‘ona politexnika instituti tayanch doktoranti Qodirov Sardorbek Isroiljon o‘g‘li tomonidan ishlab chiqilgan.
Raqamli transformatsiya korxonalarning daromadlarini va investitsion jozibadorligini yaxshilashda muhim rol o’ynadi. Yuqori texnologiyali ishlab chiqarish, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish, boshqaruvda ma’lumotlar bazasidan oqilona foydalanish kabi imkoniyatlari bilan raqamli texnologiyalar har qanday korxona uchun ularning samaradorligiga katta ta’sir etuvchi omil hisoblanadi.
Bundan tashqari, COVID-19 davrida raqamli texnologiyalarni tezda tatbiq etgan kompaniyalar inqiroz davrida o’z daromadlarini himoya qilish yoki xatto oshirishga muvaffaq bo’lishdi. Ammo yuqorida sanab o’tganimizdek raqamli tarnsformatsiya jarayonini bir qancha xususiyatlar, korxona ko’lami, mahsulot turlari, raqobat muhiti, moliyaviy manbaalar kabilarni e’tiborga olgan holda boshlash maqsadga muofiq sanaladi. Sanoat korxonalarining raqamli transformatsiyasi o’zining ijobiy tomonlari va olib kelishi mumkin bo’lgan ehtimoliy xavflarga ega bo’lib, ular jadvalda keltirilgan.
|
| |
Mavjudligi va foydalanish mumkinligi

|
Mavjudligi va foydalanish mumkinligi
|
bet | 1/3 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 4,11 Mb. | | #252050 |
Bog'liq O
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
KOMPYUTER INJINIRINGI FAKULTETI
‘’Mobil ilovalarini ishlab chiqish’’ fanidan
Mustaqil ish
Mavzu:Ochiq ma’lumotlar portali opendata.gov.uz dan foydalanib yurtimizdagi teatrlar ro‘yhatini va ularning oylik repertuarini aks ettiruvchi dastur yaratish.
Bajardi:Xayitboyev Abror.
Tekshirdi:Xolmuminov Y.
Reja
1-Ochiq ma’lumotlar bazasi.
2-Yangi ma’lumotlar portal imkoniyatlari.
3- Yurtimizdagi teatrlar ro‘yhatini va ularning oylik repertuarini aks ettiruvchi dastur yaratish .
4-Xulosa .
5-Foydanalingan adabiyotlar ro’yhati.
Ochiq ma'lumotlar nima
Ochiq ma’lumotlar - ko‘p marotaba, mustaqil va bepul foydalanish maqsadida, odam tomonidan dastlab o‘zgartirilmagan holda avtomat ravishda qayta ishlashni ta’minlaydigan formatda shakllantirilgan, «Internet» tarmog‘iga tizimlashtirilgan ma’lumotlar ko‘rinishida joylashtirilgan ma’lumotlardir.
Mavjudligi va foydalanish mumkinligi
Ochiq ma'lumotlar to'liq elektron formatda, Internet orqali qulay va o'zgartiriladigan shaklda mavjud
Tarqatish
Ochiq ma’lumotlar bepul foydalanish, tarqatish va boshqa manbalar va ma’lumotlar bilan o‘zaro almashish uchun taqdim etilgan
Hammaning ishtiroki
Ochiq ma’lumotlar qandaydir sabablarga ko‘ra ham shaxslarga, ham guruhlarga ma’lumotlardan foydalanish bo‘yicha cheklovlar qo‘ymaydi
Ochiq ma’lumotlar portali har qanday qurilmada foydalanish uchun moslashtirilgan
Portal haqida
Ochiq ma’lumotlar portalining yangi talqini davlat organlari faoliyatining ochiqligini ta’minlash maqsadida ishlab chiqilgan. Bundan tashqari, portal fuqarolar, tadbirkorlar va turli sohalar mutaxassislari faoliyatida ochiq ma’lumotlarni ishlatish, ma’lumotlarni tahlil qilish, mobil ilovalarni ishlab chiqish yoki tadqiq qilish uchun mo‘ljallangan.
Ochiq ma’lumotlar portali mahalliy ilmiy tashkilotlar va oliy ta’lim muassasalari hamda axborot texnologiyalari sohasidagi dasturchilar va tashkilotlarga sun’iy intellekt asosidagi dasturiy ta’minotdan foydalanish uchun davlat va boshqa ma’lumotlar to‘plamlarini olish imkoniyatini taqdim etadi.
Portaldagi yangi funksiya - ma’lumotlar to‘plamini o‘z vaqtida yangilanishini nazorat qilish
|
| |
Gap va so‘z birikmasi ustida

|
Gap va so‘z birikmasi ustida
|
bet | 1/4 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 26,29 Kb. | | #131712 |
Bog'liq Gap va so‘z birikmasi ustida ishlash darslari ishlanmasini tuzish
Gap va so‘z birikmasi ustida ishlash darslari ishlanmasini tuzish (2-sinf).
Amaliy mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi
Vaqti: 2 soat
|
|
Talabalar soni: 30 ta
|
|
Mashg‘ulot shakli
|
Amaliy mashg‘ulot
|
|
Amaliy mashg‘ulot rejasi
|
1. Nutq o‘stirishda sintaktik ishlarni tashkil etish haqidagi talabalar bilimlarini aniqlash. 2.Talabalarning nutqo‘stirishda sintaktik ishlarni tashkil etish bo‘yicha nazariy bilimlarni aniqlash.
3.Dars namunalarini kuzatish va tahlil qilish. 4.Talabalar faoliyatini baholash.
|
O‘quv mashg‘ulotning maqsadi
|
Talabalarni dastur talab asosida Nutqo‘stirishda sintaktik ishlarni tashkil etish usullarini
o‘rgatish.
|
Pedagogik vazifalar:
umumlashtirishga va o‘z fikr- qarashlarini bayon etish va himoya qilishini o‘rgatish.
|
O‘quv faoliyatining natijasi Talabalar bilishi kerak
O‘qituvchining barcha topshiriqlarini bajarib kelishi.
Pedagogik texnologiyalar asosida dars namunasini yaratish.
Amaliy mashg‘ulotda faol ishtirok etish.
Nutq o‘stirishda sintaktik ishlarni tashkil etish bo‘yicha dars namunasini ishlab chiqadi.
|
|
|
| |
17-Mavzu: Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o'zaro integratsiyasi

|
17-Mavzu: Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o'zaro integratsiyasi
|
bet | 1/3 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 6,31 Kb. | | #264738 |
Bog'liq 17-Mavzu Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o\'zaro integratsiy-kompy.info
17-Mavzu: Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o'zaro integratsiyasi
17-Mavzu:Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o'zaro integratsiyasi
“Elektron tijorat va raqamli iqtisodiyot” kafedrasi
Reja:
1. Iqtisodiyotda axborot tizimlarining o'zaro integratsiyasi
2. Iqtisodiyotda axborot tizimining funksional modeli.
3. Iqtisodiyotda Integratsiyalashgan axborot tizimi
Axborot texnologiyasining integratsiyasi haqida tushuncha.Mazkur tizim birgalikda harakat qiluvchi kompyuterlar va telekommunikatsiyalar, kompyuter axborot mahsulotlarini ishlab chiqish va qarorlar qabul qilishni qo‘llab – quvvatlash uchun mo‘ljallangan.
Axborot texnologiyasining integratsiyasi haqida tushuncha.Mazkur tizim birgalikda harakat qiluvchi kompyuterlar va telekommunikatsiyalar, kompyuter axborot mahsulotlarini ishlab chiqish va qarorlar qabul qilishni qo‘llab – quvvatlash uchun mo‘ljallangan.
Integratsiyalashgan axborot tizimlari haqida tushuncha.
Integratsiyalashgan axborot tizimlari haqida tushuncha.
Korxonaning zamonaviy axborot-kommunikatsiya tizimida zamonaviy axborot texnologiyalarining ishlashi, biznes maqsadlarini ro’yobga chiqarish uchun integratsiya muhiti hisoblanadi. Bitta axborot tizimi doirasida turli boshqaruv funksiyalarini avtomatlashtiruvchi va boshqaruvning turli bosqichlaridagi qaror qabul qilish jarayonida tayyorgarlik bosqichida faol qo’llanuvchi o’nlab axborot tizimlarini ishlatilishi mumkin. Shu munosabat bilan bugungi kunda ichki bozorni rivojlantirishda ikkita asosiy yo’nalishi mavjud.
Birinchisi yo’nalish masalan, korxona avtomatlashtirish tizimini faqat o’z faoliyatining ayrim sohalarida tanlangan (“lokustli”) avtomatlashtirish bilan ta’minlab va keyinchalik ularni umumiy tizimga birlashtirishni taklif etib joriy etishga harakat qiladi. Garchi, bu yo’l, bir qarashda, kam xarajatdek ko’rinsada, kam daromad keltiradi yoki umuman kutilgan natijani keltirib chiqarmaydi. |
| |
Texnologik model - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 8/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon BaxodirovnaTexnologik modelni qurish korxonaning raqamli transformatsiyasida global tendentsiyalarning ma’lum texnik va texnologik vositalaridan ustuvor foydalanishga asoslangan. Texnologik jarayonlar va ob’ektlarni raqamli loyihalash va modellashtirish, katta ma’lumotlarni tahlil qilish, mashinani o’rganish va sunoiy intellekt texnologiyalari kabi innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqarishdagi ahamiyatning jadal o’sishi ishlab chiqarishni joriy etish orqali boshqariladigan raqamli transformatsiya texnologik modelini shakllantirishga olib keladi. Raqamli transformatsiya texnologiyalari korxonalarining o’ziga xos to‘plami. SHuningdek, ushbu texnologiyalarning ortib borayotgan ahamiyati korxonaning ishlab chiqarish tizimini o’zgaruvchan sharoitlarga moslashtiradi. Tovar ishlab chiqarish uchun buyurtmalar, sarf materiallari, xomashyo va asbob-uskunalarni joylashtirish, shuningdek, tayyor mahsulotni o’z vaqtida isteomolchiga yetkazib berish, vositachilik zanjirlarini chetlab o’tish uchun raqamli
platformalardan foydalangan holda mahsulotlarning raqamli savdosiga o’tish resursga olib keladi. jamg’arma va korxona daromadining oshishi.
Iqtisodiy nuqtai nazardan texnologik model quyidagi afzalliklarga ega: sanoat Interneti, narsalar interneti, sanoat tovarlarini sotish va sotib olish uchun raqamli platformalar kabi texnik va texnologik vositalarning o’ziga xos majmuasini joriy etish. ishlab chiqarilgan mahsulot uchun mahsulot bozorini kengaytirish va ishlab chiqarish uchun xom ashyo va butlovchi qismlarni sotib olish, shuningdek, mahsulotlarni xaridorlarga sotish xarajatlarini optimallashtirish.
Korxonani raqamli o‘zgartirishning matritsa modeli - bu model ob’ektlarida ortiqcha va takroriylikni yoki aksincha, texnologik ishlanmalar va ilmiy tadqiqotlarning yetarli emasligini aniqlashga imkon beradigan "maqsad-vositalar" matritsalari tizimi; ob’ektlarni maqsad va vazifalar bo’yicha birlashtiradi, masalan, "Texnologiya-tadqiqot" matritsasi, "Vazifalar- mahsulotlar" matritsasi, "Mahsulotlar-texnologiyalar" matritsasi va boshqalar.
Shunday qilib, matritsa va sanoat modellari asosida yakuniy raqamli transformatsiyaning integratsiya modeli raqamli iqtisodiyotda barcha resurslarga global va masofadan kirish mumkin bo’lgan integratsiyalashgan fanlararo raqamli tarmoqni qurish imkonini beradi. Bular texnologik guruhlar uchun raqamli ishlab chiqarish markazlari bo’lib, ular ochiqlik tamoyillari asosida yaratilgan va o’zaro hamkorlikda bo‘lib, integratsiya makonida dasturiy taominotni uyg‘un qo‘llab-quvvatlash va kirish orqali ta’minlanadi.
|
| |
I bo‘lim. Umumiy qoidalar 1-bob. Asosiy qoidalar

I bo‘lim. Umumiy qoidalar 1-bob. Asosiy qoidalar
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/124
Sana
18.05.2024
Hajmi
1,69 Mb.
#241905
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
I bo‘lim. Umumiy qoidalar 1-bob. Asosiy qoidalar
Download
1,69 Mb.
Matnni ko'rish
-rasm. Korxonalarni - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 6/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon Baxodirovna1-rasm. Korxonalarni raqamli transformatsiyalash bosqichlari
Манба: Farg‘ona politexnika instituti tayanch doktoranti Qodirov Sardorbek Isroiljon o‘g‘li tomonidan ishlab chiqilgan.
Raqamli korxona kontseptsiyasi va strategiyasini ishlab chiqish. Korxonaning ning joriy holatida raqamli texnologiyalardan foydalanish darajasini baholash va aniq maqsadlarni belgilash. Belgilangan maqsadlardan kelib chiqqan holda amalga oshirilishi lozim bo‘lgan ishlar ketma ketligini va strategiyasini tuzib chiqish.
Axborot tahlili. Ko‘p funktsiyali mutaxassislar jamoasi yordamida ma’lumotlarni tahlil qilish, keyinchalik to‘plangan ma’lumotlardan tashkilotning ishlashi, qarorlar qabul qilish, intellektual tizimlarni loyihalash, mahsulotlarni takomillashtirish, yangi takliflar va xizmatlarni yaratish uchun foydalanish kerak.
Kerakli resurslarni aniqlash - maqsadga erishish uchun zarur resurslarni batafsil aniqlash, biznes jarayonlarini takomillashtirish uchun mutaxassislarni jalb qilish va o‘qitish, yangi texnologiyalarni joriy etish strategiyalarini ishlab chiqish kerak.
G’oyaning hayotiyligini sinab ko’rish va biznes qiymatini ko‘rsatish uchun dastlabki tajriba loyihalarini yaratish. Mahsulotlar, jarayonlar va korxonalarning raqamli dublikatlarini ishlab chiqish.
Raqamli transformatsiyani jadallashtirish , olib borilayotgan loyihalarning rentabelligini taʼminlash uchun universitetlar, raqamli texnologiyalar sohasidagi yetakchi firmalar bilan hamkorlik qilish, raqamli startaplar bilan ishlash zarur. Olingan tajribani tahlil qilish asosida raqamli korxonaning tugallangan kontseptsiyasini aniqlang.
Raqamli korxonaga aylantirish. Anoanaviy korxonani raqamli korxonaga aylantirish uchun menejment tuzilmasi va funktsiyalarini aniq tartibga solish, yuqori menejmentning aniq rahbariyati, majburiyatlari va qarashlari talab qilinadi. Raqamli innovatsiyalarga qarshi turish imkoniyatini bartaraf etadigan xodimlarni rag’batlantirish tizimini ishlab chiqish . Raqamli madaniyatni rag’batlantirish kerak: barcha xodimlar raqamli sanoat muhitida ishlay olishlari, yangi texnologiyalarni sinab ko’rishga tayyor bo’lishlari, asbob-uskunalar bilan ishlashning yangi usullarini o’rganishlari kerak.
|
| |
Xulosa va - Texnologiyalardan

|
Texnologiyalardan
|
bet | 9/10 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #262648 | Turi | Referat |
Bog'liq Dasturiy injiniringa kirish 1-amaliy topshiriq 850-22 Go`zalxon BaxodirovnaXulosa va takliflar
Xulosa o’rnida ta’kidlash joizki, iqtisodiyot tarmoqlariga raqamli texnologiyalarni joriy etish natijasida qator ustunliklarga ega bo’lib ular quyidagilarda o’z ifodasini topadi: кorxonalar faoliyatini avtomatlashtirilishi va jarayonning to’liq raqamlashtirilishiga erishilishi natijasida raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqariladi, ishlab chiqarish va mehnat resurslaridan samarali va tejamkorlik bilan foydalanish yo’lga qo’yiladi, korxonalar investitsion jozibadorligi va ishlab chiqarish jarayonining shaffofligi ta’minlanadi.
Sanoat korxonalarida raqamlashtirish jarayoni o’ziga hos xususiyatlarga egaligi, moliyaviy resusrlar va shartli infratuzilmaga muhtojligi nuqtai nazaridan ehtimoliy yo’qotishlarga olib kelishi ham mumkinligi ayniqsa O’zbekistondek rivojlanayotgan mamlakatda faoliyatini olib boradigan korxonalarda ushbu jarayonni to’g’ri rejalashtirish, raqamli transformatsiyalash strategiyasini to’g’ri shakllantirish, ushbu jarayonni korxona holatiga va faoliyat turiga muofiq holatda rejalashtirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Raqamli transformatsiyaning tegishli modellaridan, yani jarayon, tarmoq, texnologik modellaridan birini tanlash esa sanoat korxonalarida bajarilishi kerak bo’lgan ishlarni spetsifikatsiya qilishga, samaradorlikni izchillikda va aniq belgilangan harakatlar rejasi orqali oshirish imkonini beradi.
Shunday ekan, korxonalarda raqamli transformatsiyani amalga oshirish uchun quyidagilar taklif etiladi:
mehnat jarayonida zarur kompetentsiyaga ega bo’lgan yuqori malakali ishchilardan iborat jamoaga ega bo’lish;
mavjud sharoit va vaqtni inobatga olgan holda innovatsion mehnat vositalari va ob'ektlari bilan eng samarali uyg’unlashishga imkon beruvchi usullar, uslublar va chora-tadbirlar majmuini ishlab chiqish;
Ishlab chiqarishni raqamli transformatsiya qilish sur’atlarini oshirish zaruratidan kelib chiqqan holda, manfaatdor tashkilot va korxonalar, ixtisoslashtirilgan oliy ta’lim muassasalari, kasb-hunar maktablari bilan faol hamkorlikni yo’lga qo’yish zarur.
|
| |
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali
|
bet | 1/7 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 404,93 Kb. | | #120922 |
Bog'liq 1-amaliy dars (2)
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti Samarqand filiali
Raqamli iqtisodiyot, axborot texnologiyalari va matematik usullar kafedrasi
Raqamli biznes transformatsiya fanidan
1-Amaliy darsi
Mavzu:Raqamli biznes transformatsiya faniga kirish.(4soat)
Tuzuvchi: Yuldosheva Z.S
Mavzu:Raqamli biznes transformatsiya faniga kirish. (4soat)
Amaliy darsning umumiy maqsadi: Raqamli biznes transformatsiya haqida ma’lumot, yirik kompaniyalar misolida raqamli transformatsiya jarayonlari bilan tanishish (2soat)
3 ta sanoat inqilobining umumiy ko’rinishi, sanoat inqiloblarining sabablari, sanoat inqiloblari (2soat)
Raqamli transformatsiya nima?
Raqamli transformatsiya — bu kompaniyaning biznes jarayonlariga yangi texnologiyalarni joriy etish usuli bo‘lib, unda raqamli texnologiyalaridan biznes faoliyatini o‘zgartirish va yaxshilash uchun foydalaniladi. Buning hisobiga uning miqyosi kengayib, yanada samarali va daromadliroq bo‘ladi.
Biznesning raqamli transformatsiyasi yangi texnologiyalarni qo‘llash orqali mijozlarga xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishga qaratilgan. Bir oz oldin biznes sohasiga ijtimoiy tarmoqlarning joriy etilishini inqilob deb atash mumkin edi. Bugun esa bu yetarli emas bo‘lib qoldi. Kompaniyalar takomillashtirish va rivojlanish uchun zamonaviy texnologiyalarga muhtoj. Biznesni yuritishning an’anaviy strategiyalaridan raqamli biznes strategiyalariga inqilobiy o‘tish tufayli kompaniya raqobatchilarga nisbatan sezilarli afzalliklarga ega bo‘ladi. Biroq qat’iy harakat qilish zarur. Yangi jarayonlarning ba’zilari tez va samarali ishga tushiriladi, boshqalari esa uzoq muddatli o‘zgarishlarga olib kelishi va hatto qisqa masofalarda buzilishlarni keltirib chiqarishi mumkin. Misol uchun, ba’zi mijozlar innovatsiyalarni qabul qilishni istamasliklari sababli rad etishadi. Biroq raqamli transformatsiyaga to‘g‘ri yondashish va samarali vositalarni joriy etish kompaniyani «raqamlashtirish» va uning imkoniyatlarini kengaytirishga yordam beradi.
Bu shunchaki ma’lumotni raqamlashtirish emas. Bu kompaniyani raqamli makonda targ‘ib qilishga qaratilgan tadbirlarning katta to‘plamidir. Siz turli tajribalarga tayyor bo‘lishingiz, eskirgan biznes jarayonlaridan voz kechishingiz va biznesingizni kengaytirish uchun zamonaviy texnologiyalardan foydalanishingiz kerak.
|
| |
-modda. Masalalarni sud tomonidan hay’at tarkibida hal qilish tartibi

|
-modda. Masalalarni sud tomonidan hay’at tarkibida hal qilish tartibiBog'liq MSIYtK19-modda. Masalalarni sud tomonidan hay’at tarkibida hal qilish tartibi
Sud tomonidan ish hay’at tarkibida ko‘rilayotganda yuzaga keladigan masalalar sudyalar
tomonidan ko‘pchilik ovoz bilan hal qilinadi. Sudyalarning birortasi ovoz berishda betaraf qolishga
haqli emas. Sud majlisda raislik qiluvchi sudya hammadan keyin ovoz beradi.
Ko‘pchilikning ﬁkriga qo‘shilmagan sudya sud hujjatiga imzo qo‘yishi shart va u o‘zining
alohida ﬁkrini yozma shaklda bayon qilishga haqli, alohida ﬁkr muhrlangan konvertda ishga qo‘shib
qo‘yiladi, lekin e’lon qilinmaydi. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar sudyaning alohida ﬁkri bilan
tanishtirilmaydi.
Yuqori instansiya sudi sudyaning alohida ﬁkri bilan tanishishga haqli.
20-modda. Ishni ko‘rishda sudyaning takror ishtirok etishiga yo‘l qo‘yilmasligi
Ishni birinchi instansiya sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya, agar sudning hal qiluv qarori
apellatsiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudi tomonidan bekor qilingan bo‘lsa, shu ishni
birinchi instansiya sudida yangidan ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas, bundan yangi ochilgan
holatlar bo‘yicha ishlarni ko‘rish hollari mustasno.
Ishni birinchi instansiya sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya shu ishni apellatsiya, kassatsiya
yoki taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas.
Ishni apellatsiya instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi
instansiya, kassatsiya yoki taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas.
Ishni kassatsiya instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi instansiya,
apellatsiya yoki taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas.
Ishni taftish instansiyasi sudida ko‘rishda ishtirok etgan sudya shu ishni birinchi instansiya,
apellatsiya yoki kassatsiya instansiyasi sudida ko‘rishda, shuningdek ishni yuqori turuvchi sud
tomonidan taftish tartibida qayta ko‘rishda ishtirok etishi mumkin emas.
|
| |
O‘quvchining F. I. Sh. Xalqaro huquq qachon va qayerda vujudga kelgan?

10-sinf O‘zbekiston davlati va huquqi
asoslar fanidan 2-yarim yillik chsb savollari
Sana: _______________sinf ______
O‘quvchining F.I.Sh.___________________________________
1.Xalqaro huquq qachon va qayerda vujudga kelgan? (Bilish-2,5 ball)
A) Yer yuzida odam paydo bo‘lganda Misrda vujudga kelgan;
B) Birinchi jahon urishi tugaganda AQSH vujudga kelgan;
C) XVII asrda Yevropada vujudga kelgan;
D) Mesopatamiyada loydan sopol buyumlar yasala boshlaganda vujudga kelgan.
2. Quyidagilardan suveren davlatni belgilarini toping.(Qo‘llash- 4,5 ball)
1) hudud
2) tog‘larning mavjudligi
3) aholi
4) tarixiy shaharlarning mavjudligi
5) sportni rivojlanganligi
6) Boshqa suveren davlatlar bilan xalqaro munosabatlarga kirisha olish
A)1, 3, 4, 6 B) 1, 2, 3, 4 C)2, 4, 5, 6 D) 2, 3, 4, 5
3. Xalqaro va ijtimoiy guruhlarning xalqlar, millatlar ozodligi, mustaqilligi, huquqiy tengligiga asoslangan birdamlik va oʻzaro hamkorlik prinsipi qanday ataladi?(Bilish-2,5 ball)
A) Deklaratsiya
B) Internatsionalizm
C) Konvensiya
D) Diskriminatsiya
4. BMT ning maqsad va vazifalarini amalga oshiruvchi organlarini toping.(Qo‘llash-4,5 ball)
1) Xalqaro Sud
2) Ma’naviy rivojlanish organi
3) Vasiylik Kengashi
4) Iqtisodiy va Ijtimoiy Kengash
5) Ekologiya organi
6) Xavfsizlik Kengashi
7) Kotibiyat
8) Bosh Assambleya
A) 1, 2, 3, 5, 7, 8 B) 2, 4, 5, 6, 7, 8 C) 2, 3, 5, 6, 7, 8 D)1, 3, 4, 6, 7, 8
5.Quyidagilarni o‘zaro moslashtirib to‘g‘ri javobni toping.(Qo‘llash - 4,5 ball)
1) Fuqarolik huquqidagi shartnoma;
2) Xalqaro shartnoma.
|
a) jismoniy, yuridik shaxslar tomonidan tuziladi;
b) davlatlar, xalqaro tashkilotlar tomonidan tuziladi;
c) ichki huquq bilan tartibga solinadi;
d) tuzish jarayoni nisbatan murakkab va uzoq davom etadi;
e) faqat bir tomonlama tuziladi.
|
A) 1-a, c 2-b, d B) 1-a, d 2-b, e C) 1-e, c 2-b, d D) 1-a, b 2-e, d
|
-modda. Sud hujjatlarining majburiyligi

Ishni O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Rayosatida taftish tartibida ko‘rish hay’atda
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Rayosati a’zolarining ko‘pchiligi ishtirokida amalga oshiriladi.
Ish hay’atda ko‘rilayotganda sudyalardan biri sud majlisida raislik qiladi.
Ishni ko‘rishda barcha sudyalar teng huquqlardan foydalanadi.
Ushbu Kodeksga binoan sudyaga ishni yakka tartibda ko‘rish va ayrim masalalarni hal qilish
huquqi berilgan taqdirda, sudya sud nomidan ish ko‘radi.
18-modda. Sud tarkibini shakllantirish
Muayyan ishni ko‘rish uchun sud tarkibi sudyalarning ish hajmi va ixtisoslashuvi hisobga
olingan holda, sud tarkibini shakllantirishga sud muhokamasi natijasidan manfaatdor bo‘lgan
shaxslarning ta’sir ko‘rsatishi istisno etiladigan tartibda, avtomatlashtirilgan axborot tizimidan
foydalangan holda shakllantiriladi.
Bir sudya yoki sud tarkibi tomonidan ko‘rilishi boshlangan ish aynan shu sudya yoki sud
tarkibi tomonidan ko‘rib chiqilishi kerak.
Sudya yoki sudyalardan biri:
sudya ushbu Kodeksda belgilangan tartibda o‘zini o‘zi rad qilgan yoki sudyani rad qilish
haqida ariza berilgan va bu qanoatlantirilgan taqdirda;
sudya yo‘qligi sababli ishni ko‘rish imkoni bo‘lmagan taqdirda almashtirilishi mumkin.
Sudya almashtirilganidan so‘ng ishni ko‘rish boshidan boshlanadi.
Soxibaxon ped texnologiya doc

3
Pedagogik texnologiyadan tayyorlangan mazkur o`quv qo`llanma o`zida shu
moduldan ma`ruzalar matni, amaliy mashg`ulotlar ishlanmasini
mujassamlashtirgan
bo`lib, oily ta`lim talabalari, o`qituvchilari uchun mo`ljallangan.
O`quv qo`llanmada pedagogik texnologiya fanining maqsadi va vazifalari,
ilmiy-tadqiqot metodlari,
dolzarb muammolari, ta`lim-tarbiya jarayonida pedagogik
texnologiya metodlaridan foydalanish istiqbollari va muammolari, pedagogik
texnologiyaning
darajalari, tuzilishi va nazariy asoslari, o`quvchi shaxsi ta`lim
jarayoning obyekti va subyekti sifatida, pedagogik jarayon tizim sifatida, pedagogik
texnologiyaning asosiy belgilari va tasnifi,
pedagogik texnologiya turlari, ta`lim
oluvchilar tomonidan bilim, ko`nikma va malakalarni o`zlashtirish darajalari, ularga
erishishning maqsad va natijalarini shakllantiriash va talabalarning o`quv yutuqlarini
nazorat qilish, ta`limni tashkil etish shakllariining
mohiyati, mazmuni, guruxlarni
shakllantirish tamoyillari, ta`lim texnologiyasida o`qitish metodlarining o`rni,
ahamiyati, tasniflanishi
va ularni tanlash omillari, “keys-stadi” tushunchasining
mohiyati, kelib chiqish tarixi, tipologiyalari va “keys-stadi” texnologiyasini tuzilishi,
“hamkorlik pedagogikasi” texnologiyasi, uning mazmuni va o`ziga xosliklari, loyixa”
tushunchasining mazmuni, mohiyati, loyixaviy ta`limning o`ziga xosliklari, o`quv
loyixasi tushunchasi va “loyixa” texnologiyasini ishlab chiqish qoidasi,
tabaqalashtirilgan va individual ta`lim texnologiyasi,
axborot texnologiyalari va
ta`limning jamoaviy hamda guruxiy texnologiyasi, insonparvarlik pedagogikasi,
tarbiya san`ati va tenologiyasi, yaxlit yondashuv va tarbiyaviy ish kabilar yoritilgan.
O`quv qo`llanmadan umumiy o`rta ta`lim
muassasalari, oily va o`rta maxsus
ta`lim muassasalari pedagog xodimlari, tadqiqotchi-izlanuvchilar ham foydalanishi
tavsiya etiladi.
7-ma’ruza. Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti. Reja

|
7-ma’ruza. Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti. Reja
|
bet | 1/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 171 Kb. | | #249144 |
Bog'liq 7-ma’ruza. Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti. Reja
7-MA’RUZA.
Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti.
Reja:
7.1. Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti.
7.2. Ishlab chiqarishni metrologik ta’minoti.
Tayanch so‘z va iboralar: mahsulot sifati, metrologik ta’minot, sifat tavsiflari, o‘lchashlarning metrologik ta’minoti, metrologik ta’minot tashkil etuvchilari.
7.1. Mahsulot sifatining metrologik ta’minoti.
Mahsulot sifati metrologik ta’minotiga xos masalalar soniga:
o‘lchash, sinash, nazorat qilish paytida baholanishi kerak bo‘lgan tavsiflarni tanlash;
o‘lchash, sinash va nazorat qilish jarayonlarini rejalash, o‘lchash, sinash va nazorat qilish usullarini ishlab chiqish va metrologik attestatsiyalash;
o‘lchash, sinash va nazorat qilish jarayonlarini tegishi o‘lchash vositalari bilan ta’minlash;
o‘lchash vositalarini metrologik to‘g‘ri holatda ushlab turish;
o‘lchash, sinash va nazorat qilish jarayonlarini bajarish va natijalarini ishlash;
o‘lchash, sinash va nazorat natijalarini olish va foydalanish bilan bog‘liq mutaxassislarni tayyorlash va ular malakasini oshirish;
korxonadagi metrologik ta’minot zamonaviy texnik darajali va Yuqori sifatli mahsulotni ishlab chiqarishga mosligini aniqlash maqsadida loyiha, konstruktorlik va texnologik hujjatlarni metrologik ekspertizasidan o‘tkazishlar kiradi.
O‘lchash informatsiyasiga nafaqat miqdor bo‘yicha talablar, balki sifat bo‘yicha ham talablar qo‘yiladi. Bunga uning (o‘lchashning) aniqligi, ishonchliligi, tan narxi va samaradorligi kabi tavsiflar kiradi.
Bu sifat tavsiflarining barchasining asosida metrologik ta’minot yotadi. Metrologik ta’minotni Shunday ta’riflash mumkin:
o‘lchashlar birliligini ta’minlash va talab etilgan aniqlikka erishish uchun zarur bo‘lgan texnikaviy vositalar, tartib va qoidalarning, me’yorlarning, ilmiy va tashkiliy asoslarning belgilanishi va tadbiq etilishi.
Ushbu tavsifdan kelib chiqib aytish mumkinki, metrologik ta’minotning vazifasiga quyidagilar yuklatilgan:
o‘lchash vositalarining ishga yaroqliligini tashkil etish, ta’minlash va tadbiq etish;
o‘lchashlarni amalga oshirish, uning natijalarini qayta ishlash va tavsiya etish borasidagi me’yoriy hujjatlarni ishlab chiqish va tadbiq etish;
hujjatlarni ekspertizadan o‘tkazish;
o‘lchash vositalarining davlat sinovlari;
o‘lchash vositalarining va uslublarining metrologik attestatsiyasi va hokazolar.
|
| |
-§. Ma’muriy sud ishlarini yuritish ishtirokchilarining tarkibi, huquq va majburiyatlari

|
-§. Ma’muriy sud ishlarini yuritish ishtirokchilarining tarkibi, huquq va majburiyatlariBog'liq MSIYtK2-§. Ma’muriy sud ishlarini yuritish ishtirokchilarining tarkibi, huquq va majburiyatlari
37-modda. Ma’muriy sud ishlarini yuritish ishtirokchilarining tarkibi
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar va odil sudlovni amalga oshirishga ko‘maklashuvchi shaxslar
ma’muriy sud ishlarini yuritish ishtirokchilaridir.
38-modda. Ishda ishtirok etuvchi shaxslar
Taraﬂar, uchinchi shaxslar, prokuror, davlat organlari va boshqa shaxslar o‘z zimmalariga
yuklatilgan vakolatlarga ko‘ra ishda ishtirok etuvchi shaxslardir.
39-modda. Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning huquq va majburiyatlari
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar ish materiallari bilan tanishish, ulardan ko‘chirmalar olish,
ko‘chirma nusxa olish, rad qilish to‘g‘risida arz qilish, dalillar taqdim etish, dalillarni tekshirishda
ishtirok etish, savollar berish, iltimosnomalar kiritish, arz qilish, sudga og‘zaki va yozma
tushuntirishlar berish, ishni ko‘rish davomida yuzaga keladigan barcha masalalar bo‘yicha o‘z
vajlarini, xulosalarini taqdim qilish, ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarning iltimosnomalari,
vajlariga e’tiroz bildirish, sud hujjatlari ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) hamda ushbu
Kodeksda o‘zlariga berilgan boshqa protsessual huquqlardan foydalanish huquqiga ega.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar ushbu Kodeksda nazarda tutilgan protsessual majburiyatlarga
ega va ular o‘zlariga tegishli barcha protsessual huquqlardan insoﬂi ravishda foydalanishi kerak.
40-modda. Taraﬂar
Arizachi va javobgar ma’muriy sud ishlarini yuritishdagi taraﬂardir.
O‘zlarining huquqlari va qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini himoya qilish maqsadida
talab taqdim etayotgan yoki manfaatlarini ko‘zlab talab taqdim etilgan fuqarolar va yuridik shaxslar
arizachilardir.
Ariza (shikoyat) talabi qaratilgan ma’muriy organlar, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish
organlari va ularning mansabdor shaxslari javobgarlardir.
Taraﬂar teng protsessual huquqlardan foydalanadi.
|
| |
-modda. Sudga murojaat qilish shakli

6-modda. Ma’muriy ish
Ma’muriy ish ishda ishtirok etuvchi shaxslar va ma’muriy sud ishlarini yuritishning boshqa
ishtirokchilari tomonidan sudga taqdim etilgan yoxud sud tomonidan talab qilib olingan hujjatlar,
shuningdek qog‘ozda rasmiylashtirilgan sud hujjatlari va boshqa hujjatlar asosida shakllantiriladi.
Ma’muriy ish elektron shaklda shakllantirilishi mumkin.
Ma’muriy ish elektron shaklda
shakllantirilgan hollarda, ishda ishtirok etuvchi shaxslar va
ma’muriy sud ishlarini yuritishning boshqa ishtirokchilari o‘zlarining elektron
raqamli imzosi bilan
tasdiqlangan hujjatlarni sudga elektron shaklda taqdim etishga haqli. Ishda ishtirok etuvchi
shaxslar va ma’muriy sud ishlarini yuritishning boshqa ishtirokchilari
tomonidan sudga taqdim
etilgan yozma hujjatlar ishga elektron shaklda qo‘shib qo‘yiladi, shundan so‘ng yozma hujjatlar
ularni taqdim etgan shaxslarga qaytariladi.
Ma’muriy ish elektron shaklda
shakllantirilgan taqdirda, sud hujjatlari sudyaning
(sudyalarning) elektron raqamli
imzosi bilan tasdiqlanadi, sud majlislarining hamda alohida
protsessual harakatlarning bayonnomalari esa raislik qiluvchining va sud majlisi kotibining elektron
raqamli imzosi bilan tasdiqlanadi.
Elektron shakldagi ma’muriy ishni boshqa ma’muriy sudga yoki boshqa organga o‘tkazish
axborot tizimi orqali amalga oshiriladi.
Elektron shaklda shakllantirilgan ma’muriy ish qog‘ozdagi ko‘chirma nusxasiga ega bo‘lishi
mumkin.
-modda. Ijro ishini yuritishni tiklash

287-modda. Ijro ishini yuritishni tiklash
Ijro ishini yuritishni to‘xtatgan sud ijro ishini yuritishni uni to‘xtatishga asos bo‘lgan sabablar
yoki holatlar bartaraf etilgandan keyin undiruvchining, davlat ijrochisining arizasi bo‘yicha tiklaydi.
Ijro ishini yuritishni tiklash to‘g‘risidagi ariza u kelib tushgan kundan e’tiboran o‘n
kunlik
muddatda, taraﬂar chaqirtirilmasdan va sud muhokamasisiz ko‘rib chiqiladi.
Arizani ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha ajrim chiqarilib, uning ko‘chirma nusxasi undiruvchiga,
qarzdorga, shuningdek davlat ijrochisiga yuboriladi.
Ijro ishi yuritishni tiklashni rad etish to‘g‘risidagi ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest
keltirilishi) mumkin.
288-modda. Ijro varaqasini chaqirib olish va yangi ijro varaqasini berish
Sud
yozuvdagi xatolar, harﬁy xatolar, arifmetik
xatolar bilan berilgan,
shuningdek
o‘zgartirilgan (bekor qilingan) sud hujjati asosida berilgan
ijro varaqasini undiruvchining,
qarzdorning, davlat ijrochisining arizasiga yoki o‘z tashabbusiga ko‘ra taraﬂarni chaqirtirmasdan
hamda sud muhokamasisiz chaqirib olishga va uning o‘rniga yangi ijro varaqasini berishga haqli.
Ijro varaqasini chaqirib olish va yangi ijro varaqasini berish to‘g‘risidagi arizani ko‘rib
chiqish
natijalari bo‘yicha ajrim chiqariladi, uning ko‘chirma nusxasi undiruvchiga, qarzdorga, shuningdek,
agar sud qarorining ijrosi davlat ijrochisining ish yurituvida bo‘lsa, davlat ijrochisiga yuboriladi.
Yozuvdagi xatolar, harﬁy xatolar, arifmetik xatolar bilan berilgan yoki o‘zgartirilgan (bekor
qilingan) sud hujjati asosida berilgan ijro varaqasi undiruvchi yoki davlat
ijrochisi tomonidan uni
bergan sudga ijro etilmasdan qaytariladi.
-modda. Sud hujjatlari - I bo‘lim. Umumiy qoidalar 1-bob. Asosiy qoidalar

7-modda. Sud hujjatlari Sud hal qiluv qarori, ajrim, qaror shaklidagi sud hujjatlarini qabul qiladi.
Birinchi instansiya sudida ishni mazmunan ko‘rish natijalari bo‘yicha hal qiluv qarori, qaror
qabul qilinadi.
Apellatsiya, kassatsiya va taftish shikoyatlarini (protestlarini) ko‘rish natijalari bo‘yicha
apellatsiya, kassatsiya va taftish instansiyalari sudlari tomonidan qarorlar qabul qilinadi.
Ish mazmunan hal etilmasdan qabul qilinadigan sud hujjatlari ajrimlar shaklida chiqariladi.
2-bob. Ma’muriy sud ishlarini yuritish prinsiplari 8-modda. Odil sudlovning faqat sud tomonidan amalga oshirilishi Ma’muriy ishlar bo‘yicha odil sudlov ushbu Kodeksda belgilangan qoidalar bo‘yicha faqat sud
tomonidan amalga oshiriladi.
9-modda. Qonun va sud oldida tenglik Ma’muriy ishlar bo‘yicha odil sudlov fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib
chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeyidan, yuridik shaxslarning esa mulkchilik shaklidan,
joylashgan yeridan, shuningdek boshqa holatlardan qat’i nazar qonun va sud oldida tengligi
asosida amalga oshiriladi.
10-modda. Sudyalarning mustaqilligi va faqat qonunga bo‘ysunishi Odil sudlovni amalga oshirishda sudyalar mustaqildirlar va faqat qonunga bo‘ysunadilar.
Sudyalarning odil sudlovni amalga oshirish borasidagi faoliyatiga biron-bir tarzda
aralashishga yo‘l qo‘yilmaydi va bunday aralashuv qonunga muvoﬁq javobgarlikka sabab bo‘ladi.
Sudyalar mustaqilligining kafolatlari qonun bilan belgilanadi.
11-modda. Sudning faol ishtiroki Ma’muriy sud ishlarini yuritish sudning faol ishtiroki asosida amalga oshiriladi.
Sud ishda ishtirok etuvchi shaxslarning tushuntirishlari, arizalari, iltimosnomalari, ular
tomonidan taqdim etilgan dalillar va ishning boshqa materiallari bilan cheklanmasdan ma’muriy
ishning to‘g‘ri hal qilinishi uchun ahamiyatga ega bo‘lgan barcha haqiqiy holatlarni har tomonlama,
to‘liq va xolisona tekshiradi.
Sud o‘z tashabbusi yoki ishda ishtirok etuvchi shaxslarning iltimosnomasi bo‘yicha
qo‘shimcha dalillar to‘playdi, shuningdek ma’muriy sud ishlarini yuritish vazifalarini hal qilishga
qaratilgan boshqa harakatlarni bajaradi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar ishning haqiqiy holatlarini tekshirishda va dalillarni to‘plashda
sudga ko‘maklashishi shart.
-modda. Ma’muriy sud ishlari yuritiladigan til

|
-modda. Ma’muriy sud ishlari yuritiladigan tilBog'liq MSIYtK12-modda. Ma’muriy sud ishlari yuritiladigan til
Ma’muriy sud ishlari o‘zbek tilida, qoraqalpoq tilida yoki muayyan joydagi ko‘pchilik aholi
so‘zlashadigan tilda yuritiladi.
Ma’muriy sud ishlari yuritilayotgan tilni bilmaydigan sud protsessi ishtirokchilarining tarjimon
orqali ish materiallari bilan tanishish, sud harakatlarida ishtirok etish hamda sudda o‘z ona tilida
yoki erkin tanlangan muloqot tilida so‘zlash huquqi ta’minlanadi.
Sud muhokamasi jarayonida qabul qilinadigan sud hujjatlari sud majlisi qaysi tilda o‘tkazilgan
bo‘lsa, o‘sha tilda tuziladi.
13-modda. Sud muhokamasining oshkoraligi
Sudlarda ishlar muhokamasi oshkora o‘tkaziladi.
Davlat sirini yoki qonun bilan qo‘riqlanadigan boshqa sirni saqlash zarur bo‘lgan taqdirda,
ishni yopiq sud majlisida eshitishga yo‘l qo‘yiladi. Ishni yopiq majlisda videokonferensaloqa rejimida
eshitishga yo‘l qo‘yilmaydi, bunday majlisning audio- va videoyozuvi esa amalga oshirilmaydi.
Eshitish yopiq sud majlisida o‘tkazilgan taqdirda, ishni elektron shaklda shakllantirishga yo‘l
qo‘yilmaydi.
Ishni yopiq sud majlisida muhokama qilish to‘g‘risida ajrim chiqariladi.
Sudning hal qiluv qarori barcha hollarda oshkora o‘qib eshittiriladi.
14-modda. Sud muhokamasining bevositaligi
Sud ma’muriy ishni ko‘rib chiqishda ish bo‘yicha barcha dalillarni bevosita tekshirishi shart.
15-modda. Ma’muriy ishlarni qonunchilik asosida hal qilish
Sud ma’muriy ishlarni O‘zbekiston Respublikasi
Konstitutsiyasi
va qonunlari, boshqa
qonunchilik hujjatlari, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari asosida hal
qiladi.
Sud ma’muriy ishni ko‘rayotganda ma’muriy organning hujjati qonunga muvoﬁq emasligini,
shu jumladan hujjat vakolat doirasidan chetga chiqilgan holda qabul qilinganligini aniqlasa,
qonunga muvoﬁq qaror qabul qiladi.
Nizoli munosabatni tartibga soluvchi huquq normalari mavjud bo‘lmagan taqdirda, sud
shunga o‘xshash munosabatlarni tartibga soladigan huquq normalarini qo‘llaydi, bunday normalar
ham mavjud bo‘lmaganda esa nizoni qonunlarning umumiy asoslari va mazmunidan kelib chiqib
hal qiladi.
Ma’muriy ishlarni ko‘rib chiqishda qonunchilikdagi barcha bartaraf etib bo‘lmaydigan
ziddiyatlar va noaniqliklar fuqarolar va yuridik shaxslarning foydasiga talqin etiladi.
|
| |
Axborot tizimiga hujumlarning belgilari va ularni aniqlash usullari

SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 2 ǀ ISSUE 7 ǀ 2021
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page 674
AXBOROT TIZIMIGA HUJUMLARNING BELGILARI VA ULARNI
ANIQLASH USULLARI
Yodgora Suyun qizi Jo’rayeva
Muhammad Al- Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
ANNOTATSIYA
Bugungi kunda hujum va hujumlarni aniqlash tizimlari odatda kompyuter
tizimida yoki tarmoqda sodir bo'lgan voqealarni nazorat qilish jarayonini
avtomatlashtiradigan dasturiy yoki apparat-dasturiy yechimlardir, shuningdek,
xavfsizlik muammolari belgilarini qidirishda ushbu voqealarni mustaqil ravishda tahlil
qilishadi. Ushbu maqolada axborot tizimiga hujumlarning belgilari va ularni aniqlash
usullari bir necha bosqichlarda ko'rstib berilgan.
Kalit so’zlar: axborot, xavfsizlik, tizim, belgi
Tarmoq hujumlarini aniqlash va axborot tizimlariga kompyuter hujumlarining
belgilarini aniqlash tizimlari uzoq vaqtdan beri axborot tizimlarini himoya qilishning
zarur bosqichlaridan biri sifatida ishlatilgan. Ushbu sohada axborotni muhofaza qilish
tizimlarini ishlab chiquvchilar va maslahatchilar tomonidan "atrof-muhit", "statsionar"
va "dinamik" himoya qilish kabi tushunchalar (jismoniy va sanoat xavfsizligini
ta'minlash yo'nalishidan ko'chirilgan) o'z shartlari, masalan, "proaktiv" himoya
vositalari paydo bo'ldi.
Kompyuter tarmoqlari va tizimlariga hujumlarni aniqlash bo'yicha tadqiqotlar
aslida chorak asrdan ko'proq vaqt davomida butun dunyoda olib borilmoqda.
Hujumlarning belgilari o'rganilmoqda, ham xavfsizlik tizimlari, ham mahalliy —
mantiqiy va hatto jismoniy darajalarda ruxsatsiz kirishga urinishlarni aniqlash usullari
va vositalari ishlab chiqilmoqda va boshqarilmoqda.
Quyida biz axborot tizimiga hujumlarning belgilari va ularni aniqlash usullarini
ko'rib chiqamiz.
Hujumlarni aniqlash jarayonining bosqichlari quyidagilardan iborat. Hujumlarni
aniqlash jarayonini amalga oshirishning birinchi bosqichi hujum tizimi va uning
parametrlari haqida ma'lumot yig'ishdir. U tarmoq topologiyasini, tajovuzkor tugunning
operatsion tizimining turini va versiyasini, shuningdek, mavjud tarmoq va boshqa
xizmatlarning mavjudligini aniqlash kabi harakatlarni o'z ichiga oladi.
Ikkinchi bosqich - atrof-muhitni o'rganish. Ushbu bosqichda huquqbuzar
belgilangan tahdidni keyinchalik amalga oshirishni hisobga olgan holda tarmoq
infratuzilmasini tekshiradi. Tarmoq infratuzilmasi sohalarini tahlil qilish quyidagilarni
o'z ichiga oladi: Internet-provayderning server maydoni yoki hujum qilinadigan
kompaniyaning uzoq ofis tugunlari. Ushbu bosqichda huquqbuzar vakolatli
SCIENTIFIC PROGRESS
VOLUME 2 ǀ ISSUE 7 ǀ 2021
ISSN: 2181-1601
Uzbekistan
|
6-mavzu: meva va uzumlarni saqlash texnologiyasi reja

|
6-mavzu: meva va uzumlarni saqlash texnologiyasi reja
|
bet | 1/6 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 23,46 Kb. | | #151115 |
Bog'liq portal.guldu.uz-6-Mavzu
6-mavzu: MEVA VA UZUMLARNI SAQLASH TEXNOLOGIYASI
Reja:
1.Urug‘li mevalarni saqlash texnologiyasi
2.Danakli mevalarni saqlash texnologiyasi
3.Uzumlarni saqlash texnologiyasi
Tayanch iboralar: urug‘li mevalarni saqlash, danakli mevalarni saqlash, saqlash omborlari, saqlash usullari, saqlash texnologiyasi, xalq usulida saqlash, uzumni saqlash
1.Olmani saqlash texnologiyasi. Olmaning saqlashga chidamliligi uni saqlashda pishib yetilish xususiyati bilan aniqlanadi. Olmaning ertapishar navlari kam muddatga, kechki navlari esa 7–8 oygacha saqlanishi mumkin. Olma saqlash uchun yashiklarga joylashtiriladi. Bunda olma qog‘ozga o‘ralsa yaxshi saqlanadi. Olma yashiklarga joylashtirilganda ular orasiga qog‘oz yoki qirindi solinsa ham bo‘ladi.
Yashiklar omborga devor tomondan 25–30 sm, yashiklar orasida ikki metrli yo‘l qoldirilib joylashtiriladi. Bir taxda 7–8 ta yashik bo‘ladi. eng yuqoridagi yashik bilan ombor shipining orasida 50–60 sm qolishi kerak.
Olma solingan yashiklar taxlarga shaxmat usulida uchtadan va juft-juft qilib joylashtiriladi. Taxlarga navi, sorti, sifati, katta-kichikligi bir xil bo‘lgan mahsulot joylangan yashiklar terib qo‘yiladi. Shuni ta’kidlab o‘tish kerakki, uncha pishmagan olma past haroratda pishib yetilmaydi, aks holda ular qattiqlashib, ta’mi va xushbo‘yligi o‘zgarmaydi. Shu sababli, omborda havoning haroratini olmaning pishganligiga qarab o‘zgartirib turish lozim.
Olmaning sovuqqa chidamli navlari -1– -20 haroratda saqlanadi. Bunday olmalar issiq haroratda uzoq vaqt saqlanmaydi. Pepin shafran, Kandil sinap, Renet Simirenko, Golden delishes, Boyken, Renet Kichunova, Sari sinap, Rozmarin kabi olma navlari sovuqqa chidamli hisoblanadi. Olmaning sovuqqa chidamsiz navlari 2–4S da saqlanadi. Mart, Suvorovets, Aprel, Jonatan, Starking, Antonovka, Renet shampan, Oddiy antonovka navlari sovuqqa chidamsiz navlar jumlasiga kiradi.
Olmani saqlashda havoning nisbiy namligi 85–95% bo‘lishi maqbul hisoblanadi. Omborni sovitishga saqlash haroratiga yetguncha havoni jadal aralashtirib turish orqali erishiladi, bunda taxlar orasida havo oqimining tezligi 0,2–0,3 m/sek bo‘lishi tavsiya qilinadi.
Olmani omborda saqlash vaqtida gaz muhitini boshqarish muhim hisoblanadi. Bunda ayniqsa past haroratga chidamsiz olmani saqlashda foydalanish yaxshi samara beradi.
Odatda olma daraxtining pastki shoxlaridan yig‘ilgan mevalar yaxshi saqlanadi. Shu sababli ular alohida terib olinadi va saqlashga ham alohida joylanadi.
Olma uzilgandan so‘ng 4–8 soatdan kechiktirmasdan meva omboriga olib kelinishi kerak.
|
| |