Yangi mavzu bayoni - Mavzu: Internetda ma’lumotlarni izlash Darsning texnologik xaritasi

|
Mavzu: Internetda ma’lumotlarni izlash Darsning texnologik xaritasi
|
bet | 3/7 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 5,45 Mb. | | #160713 |
Bog'liq Ochiq dars ishlanmasiYangi mavzu bayoni:
Qidiruv tizimlari
Internet — bepoyon axborot ummoni. Axborotlar Internetda millionlab Web-sahifalarda saqlanadi. Bizga kerakli axborot saqlanadigan Web-sahifani topish uchun uning Internetdagi adresini bilish zarur. Ammo internet soat sayin yangi axborotlar bilan boyib boradi. Shuningdek, ba'zi (eskirgan) axborotlar Internet tarmogʻidan chiqarib tashlanadi. Internetdagi ko‘p foydalaniladigan Web-sahifalar adreslari maxsus ma'lumotnomalarda chop etib turiladi. Lekin ulardan to‘liq axborot olib bo‘lmaydi. Chunki Internetdagi barcha Web-sahifalar adreslarini chop etish uchun juda katta hajmli kitob kerak bo‘ladi. Bu kitob chop etib tugatilmasidan Internetdagi bir qancha adreslar o‘zgarishi aniq. Bu muammo maxsus Qidiruv tizimlari yaratilishi bilan osonlikcha hal etildi.
Qidiruv tizimi — maxsus Web-sahifa bo‘lib, Internet tarmogʻidan kerakli axborotni izlab topish uchun xizmat qiladi.
Hozirgi kunga kelib o‘nlab qidiruv tizimlari yaratilgan. Ulardan ko‘p qo‘llaniladiganlari sifatida Rambler, Aport, Yahoo, Google larni keltirish mumkin. Har bir qidiruv tizimi Internet tarmogʻida o‘z adresiga ega. Masalan, yuqorida sanab o‘tilgan qidiruv tizimlari mos ravishda www.rambler.ru, www.aport.ru, www.yahoo.com va www.google.uz adreslarga ega. Qidiruv tizimi Web-brauzer orqali ishga tushiriladi, ya'ni brauzerning adreslar satriga qidiruv tizimining adresi kiritiladi. Qidiruv tizimlari (Web-sahifasi) turli ko‘rinishga ega bo‘lgani bilan, ularning ishlashi deyarli bir xil. Ulardan foydalanishni Rambler qidiruv tizimi misolida ko‘rib chiqamiz.
Qidiruv tizimida ishlash
Ramblerni ishga tushirish uchun, avval Internet Explorerni ishga tushiramiz. Brauzerning adreslar satriga Rambler qidiruv tizimining adresi - www.rambler.ru ni kiritib Enter tugmasini bosamiz. Brauzer ma’lumotlar maydoniga Rambler qidiruv tizimining Web-sahifasi chiqadi:
Avvalambor, Internetdan qanday axborotni izlashni aniq bilish lozim.U biror mavzu bo‘yicha maqola, o‘yin dasturi, kompyuter qurilmalari drayveri va hokazo bo‘lishi mumkin. Agar biror maqola kerak bo‘lsa, Rambler qidiruv satriga shu maqola nomi, yoki maqolada uchrashi mumkin bo‘lgan so‘z yoki jumla, ya'ni kalit so‘z kiritilib, qidiruv tugmasi bosiladi.
Agar biror dasturni topish kerak bo‘lsa, qidiruv satriga shu dastur nomi yoki uning vazifasi kiritiladi. Masalan. WindowsXP operatsion sistemasi uchun Laserjet 1300 printerining drayveri kerak bo‘lsa, qidiruv satriga "WindowsXP uchun Laserjet 1300 drayveri" (драйвер Laserjet 1300 для WindowsXP) deb yoziladi. Rambler qidiruv satriga kiritilgan axborotni Internet tarmogʻidagi millionlab hujjatlar ichidan izlaydi. Natijada Web-brauzer ma'lurnotlar maydoniga bir necha (o‘nlab yoki yuzlab) hujjatlarnirig gipermurojaatli adreslari va ularning qisqacha tavsiflaridan iborat Web-sahifa chiqadi. Topilgan hujjatlar ichidan keraklisini berilgan qisqa tavsifiga ko‘ra aniqlab olinadi.
Izlash vaqtini kamaytirish uchun kerakli axborotni mavzu bo‘yicha izlash mumkin. Buning uchun Ramblerning bo‘limlar ro‘yxatida kerakli bo‘lim tanlanadi. Bu ish tanlangan bo‘lim nomi ustiga sichqoncha ko‘rsatkichini olib kelib, chap tugmasini bosish orqali amalga oshiriladi. Shuni aytish joizki, ro‘yxatda umumiy bo‘lirnlar berilgan. Masalan, "Sport", "Yangiliklar", "Oʻyinlar", "Kinozal" va hokazo. Bo‘lim tanlangach, qidiruv satrida berilgan axborot Intemetning faqat tanlangan bo‘limga tegishli hujjatlari ichidan izlanadi.
|
| |