Mavzu:5.Bilimlar bazasidan foydalanishning texnologiyasi

|
Mavzu:5.Bilimlar bazasidan foydalanishning texnologiyasi
|
bet | 8/36 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #123734 |
Bog'liq ‘l texnikumi “Temir yo\'l transportida intellektual axborot tizmlMavzu:5.Bilimlar bazasidan foydalanishning texnologiyasi.
Reja:
Bilimlar bazasidan foydalanishning texnologiyasi.
Bilimlar texnologiyalar funksiyalari.
Bilimlarni egallash komponentlari.
So'nggi o'n yillikda kompyuter texnologiyalari intellektual jarayonlarni, qarorlarni qabul qilish jarayonlarini amalga oshirish uchun tobora ko'proq foydalanilmoqda, bunda yakuniy natija oldindan aytib bo'lmaydigan bo'lib, kompyuter o'z-o'zidan paydo bo'ladigan mantiqiy xulosalar va xulosalar mevasidir.
Kompyuterning aqliy faoliyati intellektual jarayonlarni modellashtirishning dasturiy tamoyiliga asoslanadi. Bilimlarni olish, to'plash va ulardan foydalanish jarayonlari o'ziga xos xususiyatlarga ega bo'lib, ularni kompyuter tizimlari va sun'iy intellekt tizimlari bilan bog'liq texnologiyalarning alohida sinfi sifatida ajratib ko'rsatish imkonini beradi.
"Sun'iy intellekt" (AI) atamasi 1956 yilda Dartsmut kollejida (AQSh) xuddi shu nomdagi seminarda taklif qilingan. Seminar hisoblash masalalarini emas, balki mantiqiy masalalarni yechish usullarini ishlab chiqishga bag‘ishlandi.
Sun'iy intellekt informatikaning yo'nalishlaridan biri bo'lib, uning maqsadi foydalanuvchi - dasturchi bo'lmagan shaxsga an'anaviy ravishda ko'rib chiqiladigan intellektual vazifalarni o'rnatish va hal qilish, cheklangan doirada kompyuter bilan muloqot qilish imkonini beradigan apparat va dasturiy vositalarni ishlab chiqishdir. tabiiy tilning kichik to'plami.
AI sohasidagi tadqiqotlar boshidanoq ikki yo'nalishda davom etdi:
- birinchi (biologik) - sun'iy aqlni yaratish uchun inson miyasining psixofiziologik faolligini sun'iy tizimlar yordamida modellashtirishga urinishlar;
- ikkinchisi (pragmatik) - kompyuter yordamida aqliy faoliyatning o'zini emas, balki uning natijalari bo'lgan jarayonlarni takrorlash imkonini beruvchi dasturlarni yaratish. Bu yerda amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan muhim natijalarga erishildi. Kelgusida bu yo'nalish haqida gaplashamiz.
Sun'iy intellekt vazifalari - bu yechim jarayoni rasmiylashtirilmagan, balki yechim topish jarayoni bo'lgan vazifalar.
AI usullari ekspert tizimlari (ES) deb ataladigan dasturlarda eng ko'p qo'llaniladi. Ekspert tizimi - bu inson faoliyatining turli sohalaridagi muammolarni hal qilish jarayonida ulardan foydalanish maqsadida yuqori malakali mutaxassislar - ekspertlarning bilimlarini jamlash, umumlashtirish va tahlil qilishga asoslangan maxsus kompyuter dasturlari majmuidir.
Foydalanuvchilar tomonidan ekspert tizimlariga bo'lgan katta qiziqish quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga keladi:
- birinchidan, ular rasmiylashtirilmagan sohalardagi keng ko'lamli muammolarni hal qilishga qaratilgan bo'lib, ularning qo'llanilishi yaqin vaqtgacha kompyuter texnologiyalari uchun mavjud emas deb hisoblanadi;
- ikkinchidan, ekspert tizimi yordamida dasturlashni bilmagan mutaxassislar mustaqil ravishda o‘zlari uchun qiziq bo‘lgan ilovalarni ishlab chiqishlari mumkin, bu esa KBTdan foydalanish ko‘lamini kengaytirish imkonini beradi;
Hozirgi vaqtda ES inson faoliyatining turli sohalarida qo'llaniladi: sanoat, qishloq xo'jaligi, boshqaruv, jarayonlar, tibbiyot, elektronika va boshqalar. Misol uchun, moliyaviy xizmatlar sohasida ushbu tizimlar sug'urta kompaniyalariga biznes risklarini tahlil qilish va baholash, tashkilotlarga kredit berish uchun kredit miqdorini belgilash va loyiha smetasini tayyorlashda yordam beradi. FOLIO ekspert tizimi (Stenford universiteti, AQSH) investitsion maslahatchilarga mijozlarning maqsadlarini aniqlashda va ushbu maqsadlarga eng mos keladigan qimmatli qog‘ozlar portfelini tanlashda yordam beradi. Tizim intervyu davomida mijozning ehtiyojlarini aniqlaydi va keyin mijozning ehtiyojlarini eng yaxshi qondirish uchun investitsiyalarni turli aktsiyadorlik vositalari o'rtasida taqsimlanishi kerak bo'lgan nisbatlarni tavsiya qiladi. Tizim qimmatli qog'ozlarning oz sonli sinflarini ajratib turadi, har bir toifadagi qimmatli qog'ozlarning xususiyatlari haqida bilimlarni o'z ichiga oladi.
Tizim maqsadlarni aniqlash uchun oldinga siljish asoslari bilan qoidalarga asoslangan bilimlarni taqdim etish sxemasini va maqsadlar va taklif qilingan portfel o'rtasidagi moslikni maksimal darajada oshirish uchun chiziqli dasturlash sxemasini qo'llaydi. Tizim namoyish prototipi darajasiga keltirildi.
|
| |