Moslashuvchan ishlab chiqarish xujayralari, tizimlar va bo’limlar

251
* texnologik jarayonlarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimi (ASUTP);
* avtomatlashtirilgan operatsion ishlab chiqarishni rejalashtirish tizimi (ASOPP);
* uskunalarni saqlash va hizmat ko’rsatishning avtomatlashtirilgan tizimi
(ASSOO);
* avtomatlashtirilgan ishlab chiqarishni boshqarish tizimi (ASUP).
Texnologik asosda GPP turli ishlab chiqarishlarda ikki guruhga bo’linishi
mumkin.
BirinChi guruh MICHS yuqori darajada konstruktiv va texnologik
o’xshashlik (yopiq mahsulot oilalarini qayta ishlash)
bilan tavsiflangan tor
doiradagi mahsulotlarning katta seriyasining yuqori ishlashi bilan ishlab chiqarish
uchun mo’ljallangan. Misol uchun, turli xil, ammo yaqin namunaviy loyihalar
uchun ishlab chiqarilgan namunaviy qurilishi tafsilotlari.
Bunday texnologik
muammolar moslashuvchan oqim liniyasi deb ataladigan MICHZ turini qo’llash
orqali hal etiladi. Ushbu liniyada mahsulotlar texnologik marshrutga va ichki
interstansial transport qurilmalariga mos keladigan ish joylari bo’yicha ma’lum bir
marom bilan harakatlanadi. Mahsulot ishlab chiqarish siklini o’tkazish tartibi bu
holatda texnologik marshrut va ushbu marshrutga mos uskunaning joylashuvi bilan
bog’liq.
Ushbu turdagi MICHS uchun boshqa nomdagi mahsulotlarga o’tish uchun
oqimni to’xtatish, mavjud zarbani qayta ishlashni yakunlash, jihozni to’xtatish, uni
qayta tiklash va keyin yangi mahsulotlarni chiqarish uchun oqimni qayta ishga
tushirish kerak. SHunday qilib, bir vaqtning o’zida moslashuvchan ishlab chiqarish
liniyasida ishlab chiqarishda faqat bitta mahsulot bo’lishi mumkin.
Ikkinchi guruh MICHS keng nomenklatura mahsulotlarini ishlab chiqarish
uchun mo’ljallangan, ishlatiladigan asbob-uskunalarning
texnik hususiyatlari
cheklangan, shuningdek, ishlab chiqarish xodimlarining ixtisoslashuvi va malakasi.
Bunday MICHS katta texnologik xilma-xillik (ochiq mahsulot oilalarini qayta
ishlash) bilan ajralib turadi.
Bunday holda, mahsulotni bir jihozdan ikkinchisiga o’zboshimchalik bilan
o’zgarib turadigan marshrutda to’xtatib turish imkoniyati mavjud. Mahsulotlar
252
harakati yo’nalishi va ularning ustidan texnologik operatsiyalar ketma-ketligi
uskunalar joylashishiga bilan bog’liq emas, va (ishlab
chiqarish majmuasi dizayn
bosqichida) bir necha marta emas, balki ishlab chiqarish kompleksi va uskunalar
yuklash jadvaliga ish rejasi bilan belgilanadi, va bir necha marta (muayyan
mahsulotga nisbatan uning ishlash bosqichida). Bunday
chiziqlar uchun turli xil
mahsulotlarni qayta ishlashda bir vaqtning o’zida bo’lish mumkin va turli xil
mahsulotlar uchun tegishli texnologik marshrutda qolish vaqtini, shuningdek,
ushbu operatsiyalarning sonini majburiy moslashtirish talab qilinmaydi.
MICHZ ikkinchi guruh moslashuvchan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish
va birlashmalari uchun moslashuvchan saytlar va korxonalar dan-turli ko’lamli
texnologik
majmualari, murakkabligi va avtomatlashtirish darajasini o’z ichiga
oladi.
Bir-biri bilan bog’liq avtomatik transport va yuklash va tushirish qurilmalar
bir qator avtomatik chiziqlar mahsulot ishlab chiqarish yopiq sikli bilan avtomatik
murakkab. Avtomatlashtirilgan bo’limlar (sexlar) avtomatlashtirilgan ishlab
chiqarish liniyalari, avtonom avtomatlashtirilgan komplekslar, avtomatik transport
tizimlari, avtomatik saqlash tizimlari, avtomatik sifat nazorati tizimlari, avtomatik
boshqaruv tizimlari va boshqalarni o’z ichiga oladi.