nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Elektron nazoratdan o’tkazish (testlashtirish)

|
Elektron nazoratdan o’tkazish (testlashtirish)
|
bet | 37/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Elektron nazoratdan o’tkazish (testlashtirish) - elektron o’quv nashrining komponenti bo’lib, an’anaviy kompyutersiz testlashtirishning analogidir. Elektron testlashtirish holatida kompyuter test va uning natijalarini ko’rsatib beradi, bu bilan bog’liq bo’lgan algoritmlarni joriy qiladi. (Masalan, bajarilgan yoki o’tkazib yuborilgan topshiriqlarga qaytish imkoniyatining borligi yoki yo’qligi, bitta testga vaqtning chegaralanganligi va hokazo).
Elektron o’quv qo’llanmasi-darslikni qisman yoki to’liq almashtira oladigan yoki to’ldiradigan rasmiy tasdiqlangan elektron o’kuv nashri
Elektron testlar-saqlangan, ishlov berilgan va testlashtiruvchiga kompyuter yoki telekommunikatsion texnikasi yordamida taqdim etiladigan testlar. Testlashtiruvchi «qog’oz» blankalarni to’ldirib, so’ngra unga kompyuterda ishlov bersa, bular kompyuterli test bo’lib hisoblanmaydi.
Elektron tashuvchi-raqamlashtirilgan axborotni saqlash vositasi. Eng ko’p tarqalganlari magnitli (magnit tasma, magnitli disk va boshqalar) va optik (CD-ROM, DVD, CD-R, CD-I) elektron tashuvchilardir.
Pedagogik sahna-pedagogik maqsadlarga erishish uchun yo’naltirilgan, metodik jihatdan pedagogik uslublarning ketma-ketligining o’rnatilishi.
Pedagogik test-ma’lum shakl va mazmundagi topshiriqlarning murakkablik darajasi bo’yicha tabaqalashtirilgan tizim bo’lib, ta’lim oluvchining aniq soha bo’yicha bilim, ko’nikma va mahorat darajasi va tuzilmasini samarali baholash imkonini beradi.
Elektron amaliyot-tajribada yaratilgan, ta’lim sohasining ma’lum mavzusini qamrab oladigan, saqlanadigan, ishlov beriladigan va ta’lim oluvchilarga elektron ko’rinishida namoyish qilinadigan modellar tizimi yoki real ob’ektdan uzoqda joylashgan ta’lim oluvchilar tomonidan individual tuzilgan, ta’lim berish sharoitlari bo’yicha uzoqlashtirilgan kompyuter dasturining elektron vositalari yordamida o’tkaziladigan real eksperimental ishlar.
Elektron muharrir-yaratilgan, o’zgartirilgan, birlashtirish, ajratish, uzoqlashtirish, saqlash, vizuallashtirish va boshqa vertual olam ob’ektlariga ishlov berish turlarini amalga oshirish imkonini beruvchi elektron muhit. Matn, grafik, video, animatsion va fototasvir, tovush, musiqa, gipermedia va hokazo muharrirlari keng tarqalgan.
|
| |
II. Internetda ishlash asoslari (8 soat+1soat nazorat)

|
II. Internetda ishlash asoslari (8 soat+1soat nazorat)
|
bet | 46/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)II. Internetda ishlash asoslari (8 soat+1soat nazorat)
Mazmun:: Axborot texnologiyalari. Axborotli olam mummolari va Internet. Internetda ishlashni ta’minlovchi dasturlar haqida va dasturning imkoniyatlari. Internet Explorer dasturining vazifalari; Internet yordamida ma’lumotlarni olish usullari. Axborotlarni ximoyalash va antiviruslar haqida.
8-SINF
(Haftasiga 1 soatdan, jami 34 soat) 1. Zamonaviy kompyuterlar (7 soat)
Mazmun: Hisoblash texnikasi taraqqiyoti davrlari. EHM avlodlari. SHaxsiy kompyuter va uning asosiy qurilmalari. Mantiqiy amallar va mantiqiy elementlar.
2. Dasturiy ta’minot (10 soat + 1 soat nazorat ishi)
Mazmun: Dasturiy ta’minot va uning turlari haqida tushuncha. Operatsion sistema va uning vazifalari. Fayl va kataloglar haqida tushuncha. Kompyuterning tashqi xotirasi turlari va xususiyatlari. Interfeys va uning turlari.
2. Elektron jadvallar (15 soat+ 1 soat nazorat ishi)
Mazmun: Elektron jadval va uning vazifalari. Elektron jadvalning elementlari.
Formulalar bilan ishlash. Diagramma va grafiklarni hosil qilish. Ma’lumotlarni saralash. Elektron jadvalda mantiqiy elementlarni qo’llash.
9 - sinf
(Haftasiga 2 soatdan, jami 68 soat, bundan 4 soati nazorat uchun)
Algoritmlash asoslari (10 soat+ 1 soat nazorat ishi)
Mazmun: Kompyuterda masala yechish bosqichlari. Model va uning ko’rinishlari.
Algoritm, uning xossalari, tasvirlash usullari, turlari.
Dasturlash (36 soat+ 2soat nazorat ishi) Mazmun: Dasturlash tillari va ularning vazifalari. Dasturlash tilining asosiy elementlari. Dasturlash tilining asosiy operatorlari. Miqdorlar. CHiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi dasturlar. SHakl yasovchi va fayllar bilan ishlash operatorlari. Qism dasturlar. 3. Web–sahifa (18 soat + 1 soat nazorat ishi)
Mazmun: HTML haqida tushuncha va Web–brauzerlar. Web–sahifaga matn
joylashtirish. Web–sahifaga jadval va ro’yxat joylashtirish. Web– sahifada gipermurojaat. Web– sahifaga rasm joylashtirish. Web–sahifada rasm yordamida o’tish. Boshqa Web–sahifalar bilan aloqa va tarkibiy Web–sahifalar. Web–sahifada formalar. Interaktiv Web–sahifa.
|
| |
Gipermatnning axborotli maqolasi sarlavhasi–

|
Gipermatnning axborotli maqolasi sarlavhasi–
|
bet | 39/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Gipermatnning axborotli maqolasi sarlavhasi–gipermatnning axborotli maqolasi, maqolada yozilgan axborot ob’ektining nomlanishi berilgan sarlavha bilan ta’minlanadi.
Elektron topshiriqlar-o’qituvchiga ta’lim oluvchilarning individul imkoniyatlarini hisobga olgan holda mustaqil va nazorat ishlari uchun tartibga keltiradigan topshiriqlar majmuini o’zida aks ettiruvchi axborot manbasining muhim ko’rinishidir. Yaratilgan topshiriqlar ta’lim oluvchilarga an’anaviy «qog’oz» li va elektron variantlarida tavsiya etilishi mumkin.
Illyustratsiya-matnni tushunishga yordam beruvchi, o’rganilayotgan ob’ekt, jarayonni tasvirlab beruvchi rasmlar, sxemalar, diagrammalar, fotografiklar va boshqa grafik tasvirlar.
Elektron vosita-ta’lim jarayoni qatnashchilariga ishlab chiqish, o’zgartirish, bog’lash, uzatish, uzoqlashtirish, saqlash va axborot agentlari ustida boshqa faol harakatlarni amalga oshirish imkonini beruvchi vosita.
Ta’limni axborotlashtirish-o’qitish va tarbiyalashning psixologik-pedagogik maqsadlarini joriy qilishga mo’ljallangan zamonaviy axborot texnologiyalarni ishlab chiqish va foydalanishning nazariyasi va amaliyoti bilan ta’lim sohasini ta’minlash jarayoni.
Axborotli ta’lim muhiti-o’quv faoliyatini joriy qilish uchun qo’llaniladigan kompyuter vositalari va ularni harakatlanish usullari birikmasi.
Axborot tizimi-axborotni uzatish va qabul qilish tizimi bo’lib, axborot manbai, uzatish, aloqa kanali va axborotni qabul qiluvchilardan iborat.
Axborotli va kommunikatsion texnologiyalar-axborotga ishlov beruvchi turli xildagi qurilmalar, mexanizmlar, usullar, algoritmlarni tasvirlovchi umumlashtirilgan tushuncha. Axborotli va telekommunikatsion texnologiyalarning muhim zamonaviy qurilmalari bo’lib, mos ravishdagi ta’limot bilan ta’minlangan kompyuter va o’zida joylashtirilgan axborotlar bilan birga telekommunikatsion vositalar hisoblanadi.
Axborotli ob’ekt-turli xildagi ob’ektlarni, ya’ni tovush, tasvir, matn, son va majmuaviy tuzilgan elementlar, jadval, gipermatn, gipermediani tasvirlovchi umumlashtiruvchi tushuncha bo’lib, ular bevosita yoki algoritmli ko’rinishlarda tasvirlanishi mumkin.
Axborot –inson tomonidan og’zaki (nutq shaklida), yozma (matn, jadval, rasm, chizma, shartli belgilar ko’rinishida) yoki boshqa usulda (masalan, tovushli yoki yorug’lik signallari, elektrik yoki asabli impulslar yordamida) uzatiladigan ma’lumotlar birikmasi. XX asr o’rtasidan boshlab –insonlar, inson va avtomatika o’rtasida ma’lumot almashish, hayvonot va o’simlik olamida signal bilan almashishni o’z ichiga oladigan umumilmiy tushuncha.
Mezon-muhokama uchun mo’ljallangan vosita bo’lib, uning asosida biror ob’ekt, maxsulot yoki jarayonni baholash, aniqlash yoki sinflashni amalga oshirilishi mumkin.
|
| |
Gipermediya - O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 36/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Gipermediya – tarkibiga turli tipdagi tuzilgan axborot vositalaridan (matn, illyustratsiya, tovush, video va boshqalar) tuzilgan gipermatn.
Giper murojaat-bir elektron axborot ob’ektidan boshqasiga murojaat qilish (masalan, matndan izoh, lug’at yoki adabiyot ro’yxatiga, bir maqoladan boshqasiga).
Global kriteriyalar – sifatni baholashning tizimiga sezilarli ta’sir ko’rsatadigan kriteriyalar. Global kriteriyaga mos kelmaslik odatda, ekspertning salbiy baholashiga olib keladi.
Uzoqlashtirilgan komp’yutor dasturi-avtomatlashtirilgan tajribaviy- amaliy harakatlanish tizimi bo’lib, unda jismoniy ob’ekt bilan ish ob’ekti joylashgan o’rindan katta masofada uzoqlashtirilgan kompyuter bilan amalga oshiriladi.
Elektron xrestomatiya-elektron axborotli o’quv nashrining muhim turi bo’lib, o’zida gipermediya ob’ektlarning tashkillashtirilgan jarayonini namoyon qiladi. Xrestomatiya mazmunida qo’llanma, mualliflar, nomlanishlar, jumlalar va boshqalar bo’yicha izlash mexanizmlari mavjud.
Elektron kutubxona-o’quvchi hamda pedagoglar uchun hujjatlashtirish va xavfsizlikning xususiy tizimi bilan ta’minlangan, to’liq matnli elektron axborotni resurslar, telekommunikatsiya vositalari asosida jamlash va yetkazish imkoniyatini ta’minlovchi dasturli majmuadir.
Elektron tajriba – real ob’ektlar, mahsulotlar va mavjudotlar ko’rgazma modellarini yaratish va izlanish imkonini beruvchi elektron muhit.
Elektron uslubiy qo’llanma - pedagogik tajribani umumlashtirish va uzatish hamda ta’lim faoliyatining yangi modellarini shakllantirish va tarqatish shakli. Elektron uslubiy qo’llanmada pedagogik tajriba mashg’ulotlarning raqamlashtirilgan video-lavhalari, elektron yoki unga o’girilgan shaklda yaratilgan o’quvchilar ishlarini darslar bo’yicha rejalashtirilgan shaklida ko’rsatiladi. Elektron uslubiy qo’llanma qog’ozli komponentni o’z ichiga olishi mumkin.
Elektron lug’at-an’anaviy «qog’ozli» lug’atga mos keluvchi elektron axborot manbai. Kompyuter versiyada so’z yoki so’zlar guruhiga maxsus ajratilgan ko’rsatma bilan istalgan dasturdan chaqarilishi mumkin. An’anaviy lug’atlardan farqli ravishda eletron lug’at matn va grafikaviy tasvirlar bilan bir qatorda video va animatsion lavhalar, tovush, musiqa va boshqalar bilan birga media-ob’ektlarning butun spektrlarini o’z ichiga olishi mumkin.
|
| |
Elektron darsliklarning kategoriyalari

|
Elektron darsliklarning kategoriyalari
|
bet | 41/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Elektron darsliklarning kategoriyalari
Elektron darslikni kategoriya(toifa)sini aniqlash ham zarur. Elektron darsliklar quyidagi to’rtta kategoriyalarga bo’linadi:
kategoriya. O’quv materiallari asosan verbal matn sifatida keltirilib, ular giperilova va glossariylarga, shuningdek, 2-o’lchovli(2D) grafiklar-diagrammalar, rasmlarga (o’quv materialining 25% gacha) ega.
kategoriya. O’quv materiallari qisman giperilovali va 2D grafikali matn shaklida va 3o’lchovli(3D) grafikdan iborat (o’quv materialining 25% gacha).
kategoriya. O’quv materiallari matn, 2D grafiklar, video va audio animatsiyalar va 3D effektlarga ega (o’quv materialining 50% gacha).
kategoriya. Elektron darslik virtual muxitda, zamonaviy tarmoq texnologiyalarini qo’llab, o’qituvchi bilan kompyuter tarmog’i (Internet) orqali bog’langan holda masofaviy mashg’ulotlar olib borilishi darajasida yaratilgan.
Elektron darsliklarning har bir kategoriyasiga alohida o’z talablar mavjud. Lekin, bir qator talablar borki, ular barcha kategoriyalarga tegishlidir. Ular quyidagilardan iborat:
modullarning (paragraf va temalarning) matni 4-5 monitor ekranidan oshmasligi kerak (2 ta bet, ma’qulroq);
giperilovalar 3 bosqichdan oshmasligi ma’qul, chunki asosiy temadan chiqib ketish mumkin emas;
maxsulot sistemasi kompyuter texnologiyasi talablariga mos kelishi kerak;
turli rangdagi sahifalarni yaratishda psixolog va ergonomika mutaxassislari tavsiyalariga rioya qilish.
Hozirgi kunda elektron darsliklar yartishning 4 bosqichli kategoriyasi mavjud:
- bosqich elektron darsliklar bu gipermatn shaklida bo’lib, bunda o’quv materiallar birbiri bilan gipermurojaatlar orqali bog’lanadi. Unda ikki o’lchovli ko’rsatish qurollaridan, masalan suratlar, jadvallardan foydalanish mumkin.
- bosqichli elektron darsliklar o’zida qisman gipermatn va ikki o’lchovli animatsiyani jamlashtiradi. Bu turdagi elektron darsliklarni ko’pincha virtual stendlar deb atash mumkin.
- bosqichli elektron darsliklar o’zida bir vaqtda ham animatsiya, ham gipermatnni jamlashtirib, bu turdagi elektron darsliklar ovozlashtiriladi. Ulardan multimedia vositalari orqali foydalanganligi uchun multimediyali elektron darslik deb atash mumkin.
- bosqich elektron darsliklar zamonaviy tarmoq texnologiyalari asosida yaratilib, masofaviy o’qitish mezonlariga mos bo’lishi shart.
|
| |
Internet ga bog’lanish usullari

|
Internet ga bog’lanish usullari
|
bet | 205/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)Zamonaviy informatika xonasida Internet, Internetga ulanish tartibi
Internet ga bog’lanish usullari
Internetga bog’lanishning bir qator usullari mavjud bo’lib, ular bog’lanishning o’zaro imkoniyatlari va ma’lumotlarni uzatish tezligi bilan farqlanadi. Bog’lanish imkoniyati va tezligi Internetdan foydalanish narxini belgilaydi. Bog’lanish turlari narxi ortaborish tartibida quyidagicha ifodalanadi:
UUCP servisi ma’lumotlarni standart telefon tarmoqlari bo’yicha uzatish imkoniyatiga ega bo’lib, fayllarni bir sistemadan boshqasiga uzata oladi va Internet pochtasi ham USENET bilan ishlashga imkon beradi. Bu bog’lanish uchun telefon tarmog’i bilan modem zarur.
«CHaqiruv» («so’rov») yordamida bog’lanish (Dial-up Access, Dial-up)da foydalanuvchi mantiqiy nom (login) va parol yordamida Internetga to’g’ridan-to’g’ri kirib ishlay oladi. Ushbu bog’lanishning sifatli usuli ISDN (Integrated Service Digital Network) bo’lib, raqamli telefon tarmog’i orqali katta tezlik (128 kbit/sek) bilan ish yuritadi.ISDN turli ma’lumotlarni uzata oladi. Hozirgi kunda uning 2 ta standarti mavjud bo’lib, ular
B-ISDN -yuqori tezlikdagi Broadband ISDN va quyi tezlikka ega N-ISDN)
SLIP (Serial Line Internet Protocol) va PPP (Point to –Point Protocol) orqali bog’lanishda oddiy telefon tarmoqlarida standart modem yordamida to’g’ridan-to’g’ri Internetga kirib ishlashni ta’minlaydi. SLIP ga nisbatan PPP ning imkoniyatlari ko’proq, shuning uchun ham undan keng foydalaniladi.
To’g’ridan-to’g’ri Internetga ajratilgan kanal (vыdelennaya liniya) orqali kirishni amalga oshirishda provayder alohida tarmoq ajratadi. Foydalanuvchi kompyuteri server vazifasini o’taydi. Ma’lumotlarni uzatish tezligi 10 MB/sek bo’lib, har bir kompyuter Internetning barcha imkoniyatlaridan to’la foydalanish mumkin. Bundan tashqari, to’g’ridan-to’g’ri aloqani Radio Ethernet orqali ham amalga oshirish mumkin. Bunda radiotexnika asosiy rol o’ynaydi va ma’lumotlarni uzatish tezligi 11 Mbit/sek ga yetadi.
|
| |
Chеkli avtomatlar va Knut-Morris-Pratt algoritmi

|
Chеkli avtomatlar va Knut-Morris-Pratt algoritmi
|
bet | 56/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar2. Chеkli avtomatlar va Knut-Morris-Pratt algoritmi
Chеkli avtomatlardan bеrilgan so’zning bеrilgan alfavitga(tilga) tеgishli yoki tеgishli emas ekanligini aniqlashda foydalaniladi. Chеkli avtomat joriy holati va o’tish funktsiyalarini ifoda etuvchi sodda tuzilmadan iboratdir. Bunda o’tish funktsiyasi navbatdagi kirish simvolining joriy holati va qiymati bo’yicha avtomatning yangi holatini shakllantiradi. Agar kiritish oxirida avtomat qabul qilish holatida bo’lsa , avtomat holatlari qabul qiluvchi dеb hisoblanadi.15
Namuna so’zga moslashtirilgan chеkli avtomatdan namuna bilan qiyoslash algoritida foydalanish mumkin. Agar avtomat qabul qiluvchi holatga o’tsa, namuna satr matnda topilgan dеb hisoblash mumkin. Chеkli avtomatlarda har bir simvol faqat bir marta qayta ishlanganligi uchun, ulardan effеktiv foydalanish mumkin. Chеkli avtomatlar yordamida namuna bilan qiyoslashda T dan katta bo’lmagan sondagi taqqoslash amallari bajariladi.
Knut-Morris-Pratt algoritmi. Matnda namuna satrni izlovchi chеkli avtomat qurishda boshlan?ich holatdan tugallovchi holatga o’tishlar namuna satrga kiruvchi simvollar bilan bеlgilab olinadi. Asosiy muammo namuna satrga tugallovchi holatga olib kеlmaydigan simvollarni qo’shish jarayonida vujudga kеladi.
Knut-Morris-Pratt algoritmi chеkli avtomat printsipiga asoslanadi, ammo unda mos tushmaydigan simvollarni qayta ishlashning boshqaa usulidan foydalaniladi. Ushbu algoritmda chеkli avtomat holatlari ayni paytda mos tushishi kеrak bo’lgan simvollar orqali bеlgilab olinadi. Har bir holatda ikki yo’nalishda o’tish imkoniyati mavjud: birinchisi – mos tushish ro’y bеrgan holat; ikkinchisi – mos tushish ro’y bеrmagan holatga to’g’ri kеladi. Mos tushish ro’y bеrganda avtomatning kеyingi tugunga o’tishi yuzbеradi, aks holda joriy tugundan oldingi (orqaga) tugunga o’tish yuz bеradi. Quyidagi tasvirda ababcb namuna satri uchun tuzilgan Knut-Morris-Pratt avtomatining sxеmatik tuzilishi ifoda etilgan:
Har bir muvaffaqiyatli o’tish bajarilganda Knut-Morris-Prattchеkli avtomatida matndan yangi simvol tanlanadi. Muvaffaqiyatsiz o’tishlarda yangi simvol tanlanmasdan, buning o’rniga oxirgi marta tanlangan simvol takroran qayta ishlanadi. Agar avtomat tugallovchi holatga o’tsa, matndan namuna satr topildi dеb, hisoblanadi. Quyida ushbu algoritm matnini kеltiramiz:
subLoc=1// Namuna satrdagi taqqoslanuvchi joriy simvol ko’rsatkichi
textLoc=1//Matndagi taqqoslanuvchi joriy simvol ko’rsatkichi
while textLoc<=length(text) and subLoc<=length(substring) do
if subLoc=0 or text [textLoc]=substring[subLoc] then
textLoc=textLoc+1
subLoc= subLoc+1
else // mos tushmaslik yuz bеrdi; mos tushmaslik bo’yicha o’tish
subLoc=fail[subLoc]
end while
if (subLoc>length(substring) then
return textLoc-length(substring)+1// topilgan mos tushish
else return 0// izlangan namuna topilmadi
end if
|
| |
A linear algorithm - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

A linear algorithm is a type of algorithm in which a sequence of actions does not change in its execution process. A sentence of a programming language that defines the description of an action is called an operator. ... A linear algorithm is an algorithm, all stages of which are performed once and strictly sequentially.
Tarmoqlanuvchi algoritm – shart blokiga ega bo’lgan va shartning qabul qiluvchi qiymatiga mos holda boshqaruvning uzatilishiga imkon beruvchi algoritm.
|
Развевляющийся алгоритм - алгоритм, содержащий хотя бы одно условие, в результате проверки которого ЭВМ обеспечивает переход на один из нескольких возможных шагов.
|
An evolving algorithm is an algorithm containing at least one condition, as a result of which the computer checks provide a transition to one of two possible steps.
|
Siklik algoritm – algoritmik qadamlar blokining takror bajarilishini ta’minlab beruvchi algoritmik tuzilmaga ega bo’lgan algoritm.
|
Циклический алгоритм - алгоритм имеющий управляющии конструкции в высокоуровневых языках программирования, предназначенная для организации многократного исполнения набора инструкций.
|
Cyclic Algorithm - A cycle is a kind of control structure in high-level programming languages designed to organize multiple execution of a set of instructions.
|
Sikl – dasturlash tilida algoritmik qadamlar blokining takror bajarilishini ta’minlab beruvchi algoritmik tuzilma
|
Цикл- разновидность управляющей конструкции в высокоуровневых языках программирования, предназначенная для организации многократного исполнения набора инструкций
|
A cycle( loop) is a kind of control structure in high-level programming languages intended for the organization of multiple execution of a set of instructions.
|
Qism dastur - konkret amallarni bajaruvchi va dasturning turli qismlaridan ko’p marta chaqirilishi mumkin bo’lgan dasturning mustaqil bo’lagi.
|
Подпрограмма — поименованная или иным образом идентифицированная часть компьютерной программы, содержащая описание определённого набора действий. Подпрограмма может быть многократно вызвана из разных частей программы
|
A subprogram is a named or otherwise identified part of a computer program that contains a description of a specific set of actions. A subroutine can be repeatedly called from different parts of the program.
|
|
Определённость - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 153/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarОпределённость — т.е. каждое пpавило алгоpитма должно быть четким, однозначным и не оставлять места для пpоизвола.
|
Definedness- i.e. Each rule of the algorithm must be clear, unambiguous and do not leave a place for ppoevlila. Thanks to this property, the implementation of the algorithm is formal and does not require any additional instructions or information about the problem to be solved.
|
Nаtijаviylik- Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so‘ng albatta natija berishi shart
|
Результативность (или конечность)— алгоpитм должен пpиводить к pешению задачи (или к ответу, что решения нет) за конечное число шагов.
|
Effectiveness (or finiteness) - the algorithm must lead to the solution of the problem (or to the answer that there is no solution) in a finite number of steps.
|
Оmmаviylik- Har bir algoritm mazmuniga ko‘ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o‘rinli bo‘lishi kerak
|
Массовость — алгоpитм pешения задачи pазpабатывается в общем виде, т.е. он должен быть пpименим для некотоpого класса задач, pазличающихся лишь исходными данными.
|
Mass - the algorithm for solving the problem is developed in a general way, i.e. it should be used for a certain class of problems, which differ only in the initial data. At the same time, the original data can be selected from a certain area, which is called the scope of the application of the algorithm.
|
Chiziqli algoritmlar - shart blokiga ega bo’lmagan chiziqli jarayonlarni ifodalovchi algoritmlar.
|
Линейный алгоритм – это тип алгоритма, в котором последовательность действий не меняется в его процессе выполнения. Линейный алгоритм - алгоритм, все этапы которого выполняются однократно и строго последовательно.
|
|
|
| |
Boyеr-Mur algoritmi - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

|
Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua
|
bet | 57/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar3. Boyеr-Mur algoritmi
Yuqorida tavsifiga to’xtalib o’tilgan algoritmlarda farqli ravishda Boyеr-Mur algoritmi o’ngdan-chapga qarab tеskari yo’nalishda amalga oshiradi. Bunda namuna satrni izlash jarayonida yanada unumdor “sakrab o’tish” usullaridan foydalaniladi. Quyidagi misolda y r bilan solishtirilganda mos tushmaslik yuz bеradi. r xarfi namuna satriga kirmaganligi uchun , matnda to’rt simvolga (namuna satr uzunligiga) o’ngga surish bajariladi. So’ngra y h bilan taqqoslanadi va yana mos tushmaslik yuz bеradi. Ammo h namuna satrga kirganligi uchun matnda ikki simvolga o’ngga surishni bajarish mumkin. Bunda h simvollar mos tushfdi. So’ngra o’ngdan taqqoslashlar bajarilsa, matnning namuna satr bilan mos tushishi yuz bеradi. Boyеr-Mur algoritmida standart algoritmdagi 13 ta taqqoslash amali o’rniga 6 ta taqqoslash amali bajariladi.
Boyеr-Mur algoritmi namuna satrni ikki usulda qayta ishlashi mumkin. Birinchidan, simvollarning navbatdagi mos kеlmasligi yuz bеrganda mumkin bo’lgan surilish uzunligi hisoblash bajariladi. Ikkinchidan, siljish uzunligini namuna oxiridagi ayni paytgacha uchragan simvollar kеtma-kеtligini ajratib hisoblash bajariladi. Quyida algoritm matnini kеltiramiz:
textLoc=length(pattern)
patternLoc= length(pattern)
while (textLoc<=length(text) )and ( patternLoc>0) do
if text [textLoc]= pattern [patternLoc] then
textLoc=textLoc-1
patternLoc= patternLoc-1 else
textLoc=textLoc+MAX(slide[textLoc]],jump[patternLoc])
patternLoc= length(pattern)
end if
end while
if patternLoc=0 then
return textLoc+1// мос тушиш юз берди
else return 0
end if
Nazorat savollari:
Satrlarni taqqoslash dеganda nimani tushunish mumkin?
Chеkli avtomatlar ning mohiti nimada va ulardan qanday foydalaniladi?
Knut-Morris-Pratt algoritmining mohiyati nimadan?
Boyеr-Mur algoritmining mohiyati nimada?
|
| |
Язык C# объектно –ориентированный язык программирования для Microsoft NET.
  
C# language

Язык C# объектно –ориентированный язык программирования для Microsoft NET.
|
C# language is a hybrid of C and C++, it is a Microsoft programming language developed to compete with Sun's Java language. C# is an object - oriented programming language used with XML-based Web services on the .NET platform and designed for improving productivity in the development of Web applications.
|
C++ tili
Bell Labs kompaniyasida Bjarne Stroustrup
tomonidan ishlab chiqilgan yuqori pog‘onadagi obyektga yo‘naltirilgan dasturlash tili.
|
Язык C++ - объектно –ориентированный язык программирования.
|
C++ language is a general-purpose object - oriented programming (OOP) language, developed by Bjarne Stroustrup, and is an extension of the C language. It is therefore possible to code C++ in a "C style" or "object-oriented style." ... However, it was renamed C++ in 1983.
|
Ci tili
Yuqori pog‘onadagi dasturlash tili. Bell Labs kompaniyasida Dennis Ritchie tomonidan 1970 yil o‘rtalarida ishlab chiqilgan.
|
Язык C язык высокого уровня
|
C language is a high-level and general-purpose programming language that is ideal for developing firmware or portable applications. Originally intended for writing system software, C was developed at Bell Labs by Dennis Ritchie for the Unix Operating System in the early 1970s.
|
Algoritmlash
Amaliy masalalarni kompyuterda echishning bosqichi bo’lib, masalani hal etish algoritmini tuzish jarayoni
|
Алгоритмизация — процесс составления алгоритмов для решения поставленных прикладных задач.
|
|
Хаffmаn аlgоritmi - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

2. Хаffmаn аlgоritmi
Хаffmаn аlgоritmi – yanа bir аrхiflаsh usuli bo’li hisоblаnаdi.Ахbоrоtlаrni Хаffmаn bo’yichа siqishdа fаyl butunligichа o’qilаdi vа undаgi uchrаydigаn hаr bittа simvоl uchun umumiy yig’indi miqdоrlаr hisоblаnаdi.Bundа 256tа simvоlning hаmmаsi hisоbgа оlingаn bo’lib, аlgоritm uchun bаjаriluvchi fаyl bilаn mаtnli fаyl оrаsidа hеch qаndаy fаrq bo’lmаydi.hisоblаsh jаrаyoni nаtijаlаridаn fоydаlаnib, binаr dаrахt tuzilаdi. Bu jаrаyonni kоnkrеt misоl vоsitаsidа ko’rib chiqаmiz:
Bizgа 100 bаyt хаjmli o’zidа 6 хil simvоl sаqlоvchi fаyl bеrilgаn bo’lsin:
Bu sоnlаrni simvоllаrning fаyldа qаtnаshish chаstоtаlаri dеb аtаymiz:
Eng kichik ikkitа tugundаn yangi tugun hоsil qilаmiz:
Ushbu yangi tugunning fаyldа qаtnаshish chаstоtаsi 15 gа tеng. So’ngrа yan ikkitа eng kichik chаstоtаli tugunlаrdаn yangi tugun hоsil qilаmiz:
Shu tаrzdа bu jаrаyonni bittа umumlаshtiruvchi tugun gа kеlgunimizchа dаvоm ettirilаdi:
Dаrхt shаkkllаntirilgаch, fаylni kоdlаsh mumkin bo’lаdi. Kоdlаsh jаrаyoni eng pаstki tugundаn bоshlаnаdi. Dаrахt bo’ylаb pаstdаn .qоrigа bаrchа burilishlаrni hisоbgа оlgаn hоldа bаjаrilаdi.CHаp tоmоngа burilish 0 bit, o’ng tоmоngа burilish 1 bit bilаn kоdlаnаdi. Dеmаk S tugun uchun chаpgа 55(0bit), kеyin yanа chаpgа S simvоning o’zigаchа(0bit). S simvоl uchun Хаffmаn kоdi – 00; А simvоl uchun chаpgа,o’nggа, chаpgа, chаpgа. Nаtijаdа А ning kоdigа egа bo’lаmiz: 0100; D uchun chаpgа, o’nggа,o’nggа, chаpgа, o’nggа – 0101; F uchun chаpgа, o’nggа, o’nggа – 011; V uchun o’nggа, chаpgа – 10,Е uchun o’nggа, o’nggа – 11; Dеmаk,
S=00(2 bit);
А=0100(4 bit);
F=011(3 bit);
V=10(2 bit);
Е=11(2 bit).
S – 60 bit,А – 40 bit, F – 30 bit, V – 40 bit, Е – 50 bit hаmmаsi 220 bitni tаshkil etаdi. Bundаn 100 bаytli ахbоrоt 220 bitli kоdgа аlmаshtirilаdi.Kоdlаsh jаrаyonidа simvоllаr оlingаn kеtmа-kеtliklаrgа аlmаshtirilаdi.Siqilish jаrаyonining ishlаshi bittа simvоl 8 tа emаs, 2,3 vа 4 bit jоni egаllаshi evаzigа bаjаrilаdi.
|
Algorithmization - Algoritmlar. O’quv-uslubiy majmua

Algorithmization - the process of composing algorithms for solving the applied problems.
Algoritm - bu qandaydir bajaruvchi uchun mo’ljallangan qat'iy qoidalar asosida bajariluvchi, chеkli qadamdan kеyin masala еchimiga olib kеluvchi amallarning aniq kеtma-kеtligidir.
|
Алгоритм — это точный набор инструкций, описывающих порядок действий некоторого исполнителя для достижения результата, решения некоторой задачи за конечное число шагов.
|
An algorithm is a step by step method of solving a problem. It is commonly used for data processing, calculation and other related computer and mathematical operations.
|
Tushunаrlilik - ijrochi uchun berilayotgan har bir ko‘rsatma ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga mansub bo‘lishi lozim
|
Понятность - алгоритм должен состоять из команд, "понятных" исполнителю (входящих в систему команд исполнителя).
|
Clearness - the algorithm should consist of commands that are "understandable" to the executor (entering into the system of commands of the performer).
|
Diskrеtlik - Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida
|
Дискретность — алгоритм должен представлять процесс решения задачи как последовательное выполнение простых (или ранее определенных) шагов. Каждое действие, предусмотренное алгоритмом, исполняется только после того, как закончилось исполнение предыдущего.
|
Discreteness (discontinuity, separation) - the algorithm should represent the process of solving the problem as a sequential execution of simple (or previously defined) steps. Each action, provided by the algorithm, is executed only after the execution of the previous one has ended.
|
Аniqlik- Ijrochiga berilayotgan ko‘rsatmalar aniq mazmunda bo‘lishi zarur. Chunki ko‘rsatmadagi noaniqliklar mo‘ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi
|
|
FOYDALANILGAN ADABIYOT - Kompyuter injiniring” fakulteti

|
Kompyuter injiniring” fakulteti
|
bet | 2/2 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 60,24 Kb. | | #267365 |
Bog'liq xurshid Otajonov Akademik yozuv-1 mustaqil ish-2FOYDALANILGAN ADABIYOT:
1.Mamajonov A. Tekst lingvistikasi. - T.: 1989.
Matyoqubova D. Undalmalarning badiiy nutqdagi o’rni. // Nutq madaniyati va ozbek tilshunosligining dolzarb muammolari. Respub. Ilmiy-amaliy anjumani mater. Andijon, 2016.
Muhamedоva D. Matn va uning turlari / Istiqlоl va til. 3-qism. -Tоshkent, 2007.
Qurbonova M. Yo’ldoshev M. Matn tilshunosligi. –T.: Universitet, 2014.
Rasulov I. Murakkab sintaktik butunlik. //O’zbek tili va adabiyoti, 1983, 1-son.
Shahоbiddinоva Sh., Isоqоv Z. Matn va uni bоg’lоvchi vоsitalardan biri // O’zbek tili va adabiyoti, 2004, N6.
To’xsonov M. Mikromatn va uning kommunikativ yahlitligi // O’zbek tili va adabiyoti, 1990, 5 – son.
Turniyazоva Sh. Hоzirgi o’zbek tilida matn shakllanishining derivatsiоn хususiyatlari. Filоl.fan.nоmz...dis.-Tоshkent, 2010.
Turniyozоv N. Matn lingvistikasi (ma’ruzalar matni). -Samarqand, 2004.
www.ziyouz.com kutubxonasi
3Qurbonova M. Yo’ldoshev M. Matn tilshunosligi. –T.: Universitet,2014. 76-77
4Matyoqubova D. Undalmalarning badiiy nutqdagi o’rni. // Nutq madaniyati va ozbek tilshunosligining dolzarb muammolari. Respub. Ilmiy-amaliy anjumani mater. Andijon, 2016,116-118-b.
Xulosa:
Matn, o‘ziga xos tarzda, bir nechta jumlalardan tarkib topadi. Keng yoritilgan, murakkab hajmga ega bo‘lgan bir jumladan iborat yozuvni matn deb atash mumkin emas. Chunki matn bir nechta mustaqil gapga ajralishi mumkin, bunda gap bo‘laklari matnga emas, balki murakkab gapning sintaksis qonunlariga ko‘ra birikadi.
Asosiy qoida - matn ikki yoki undan ortiq jumladan iborat bo‘ladi.
|
| |
Matn
  
Vazifa turi - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Matn
|
Vazifa turi
|
Vazifaning tarkibi
|
Baholash mezonlari
|
1-matn
|
Tushirib qoldirilgan ma’lumotli matn
|
Berilgan matndagi tartibi o’zgartirilgan 7 paragrafdan 6-tasini matndagi mos joylarga to’ldirish
|
10 ball
|
2-matn
|
Ko’p javobli topshiriq
|
Matnni o’qib, berilgan javoblardan mosini tanlash
|
10 ball
|
Tinglab tushunish bo’limi:
Ushbu bo’lim 2 qismdan iborat bo’lib, sinov topshiruvchilar har bir matnni 2 marotaba eshitadilar. Har bir matn uchun 10 balgacha beriladi. Jami 20 balgacha beriladi.
Yozish bo’limi:
Bu bo’limda sinov topshiruvchilar qanday turdagi, kimga mo’ljallangan va nima maqsadda matn yozishlari keltirib o’tilgan. Jami 20 ball beriladi.
Vazifa turi
|
So’zlarning soni
|
Vazifa tarkibi
|
Baholash mezonlari
|
Taklif xati (Proposal Letter)
|
200 - 250 so’zdan oshmasligi kerak
|
Berilgan vaziyatga ko’ra taklif xatini yozish
|
Mazmunning yoritilishga 8 ball.
Orfografik xatolar uchun 3 ball.
Grammatik xatolar uchun 4 ball.
Leksik-stilistik xatolar uchun 5 ball.
|
Og’zaki sinov
Og’zaki sinov 3 qismdan iborat bo’lib, birinchi qismda sinov topshiruvchilardan o’zlari haqida gapirib berishlari, ikkinchi qismda esa berilgan rasmlarni tasvirlab savollarga javob berishlari, uchinchi qismda taklif etilgan mavzuga talabgor o’z munosabatini bildirishi talab qilinadi. Jami 20 balgacha beriladi.
|
Tarjima transformasiyalari

Tarjima transformasiyalari
Tilshunoslikda transformasiya tushunchasi, uning tarjimon faoliyatida qo’llanishi.
Asosiy til doirasidagi transformasiyalar, ularning sabablari va oldindan taxmin qilinishi mumkinligi.
Tarjima tili doirasidagi transformasiyalar, ularning sabablari va oldindan taxmin qilinishi mumkinligi.
Tarjimada transformasiyalarning turlari. Qo’shish, tushirib qoldirish, almashtirish hodisalari.
Tarjima turlari
Sinxron tarjima, ketma-ket, yozma tarjimaning rivojlanishi. Vizual tarjima, badiiy tarjima, terminologik tarjima.
Tarjimon davlatlar o’rtasidagi aloqalarni o’rnatuvchi va davlat ahamiyatiga ega bo’lgan mutaxassislik ekanligi, tarjimon ma’rifat tarqatuvchi, o’z xalqining, boshqa xalqlarning buyuk olimlari, yozuvchilarining asarlari bilan tanishtirishga mas’ul bo’lishi, har ikki tilning milliy ruhi va rang-barang vositalarini va ularning muqobillarini topish, tarjimon faoliyati shug’ullanishi zarur. Tarjimon uslubi asl nusxa avtorining uslubini tarjimada saqlash. Til vositalaridan foydalanganda tarjimonning o’ziga xos yo’li, uslubi bo’lishi zarur.
Tarjimon madaniyati. So’zlashish, bilim madaniyati, tarjima haqida olimlarning fikrlari, tarjimonning asosiy vazifalari, tarjimonlar ma’rifat tarqatuvchilardir.
Tarjimon mahorati. Badiiy asarlarni tarjima qilishda tarjimon mahorati.
Tarjimon uslubi, she’riyatda tarjimonning uslubi, tarjimon uslubining xususiyatlari, tarjimon madaniyati va uning asosiy tamoyillari, so’zlashuv madaniyati, bilim madaniyati, urf-odatlarning madaniyatga ta’siri, tarjimon fazilati.
Tarjima haqida umumiy tushuncha, tarjima tushunchasining mazmuni, tarjima va iterpretasiya, tarjimon va kitobxon, badiiy adabiyot va badiiy tarjima, tarjimon muammosi, tarjimonlik kasbi va uning maqsad, vazifalari.
5A120201-Qiyosiy tilshunoslik, lingvistik tarjimashunoslik (tillar bo’yicha) mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kiruvchilarning mutaxassislik fani bo’yicha bilimlarini baholash
MEZONLARI
5A120201-Qiyosiy tilshunoslik, lingvistik tarjimashunoslik (tillar buyicha) mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga kiruvchilar uchun sinov yozma va og’zaki shaklida o’tkaziladi.
Mutaxassislik bo’yicha talabgorning 4 ta til ko’nikmalari va nazariy bilimlarini baholashga qaratilgan sinov tashkil etiladi. Bunda tillar bo’yicha tinglab tushunish, so’zlashish, fikrini yozma bayon etish va o’qib tushunish ko’nikmalari baholanadi.
Sinov quyidagi bosqichlardan iborat bo’ladi:
|
Turk tili - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Turk tili
1. K.Cemil.Yeni Hitit TOMER yayinlari
2. Buyuk Turkce-Rusca. Sozluk Moskva, “Russkiy yazыk” Multilingual Istanbul.
Yapon tili
1. Minnano Nihongo Grammatik izoh I Toshkent O’zbekiston. 2002
2. Minnano Nihongo Grammatik izoh II. Toshkent O’zbekiston2002
3. J- Bridge Tokiyo Yaponiya 2002
4. Kanji Master Tokiyo Yaponiya 2000
5. Furigana – English Japanese dictionary. Tokiyo, New York, London 1996
Malay tili
1. Lentera Bahasa Indonesia I,II,III jild, Indoneziya - 2011
2. Tata Bahasa acuan Indonesia oleh Djoko Kentjono, Frans Asisi Datang Jakarta, 2004
3. Tim perevise, Dewaki Kramadibrata – Fakultas Ilmu Ptngetahuan Budaya Universitas Indonesia, 2005
Xitoy tili
Han yu xin qi dian. 1-12 tom. Beijing. 2003.
Sh.Hidoyatova. A.Karimov, E.Aminov. Xitoy tili grammatikasi.T., 2004.
Xitoycha ruscha lug’at. Shanxay 2004.
|
Internet saytlari - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 59/72 | Sana | 24.03.2021 | Hajmi | 164,74 Kb. | | #13479 |
Internet saytlari:
www.gramota.ru
www.wikipedia.org.ru
www.thyespa.gr
www.bruna.nl/boeken-nederlands
www.goodreads.com/shelf/nederlands
www.nederlandsekust-Booking.com
www.gollantraining.edu
www.deutschlernen.de
www.mein-deutsch.buch.de
www.toefl.com
www.englishtrairing.ru
www.lingua.ru
www.telc.net
www.naver.com
www.korean.go.kr
www.test-arabic.com
www.baidu.com
*Izoh: Agar talabgor ikkinchi chet tili sifatida yuqorida nomlari keltirilgan chet tillardan boshqa bir tilni o’qigan bo’lsa, o’qigan chet tilidan mazkur dastur talablari asosida test topshirish mumkin.
Informatika va axborot texnologiyalari
Tuzuvchilar:
|
M.X.Lutfillayev
|
- Axborot texnologiyalari kafedrasi professor, i.f.d.
|
|
D.T.Eshonqulov
|
- Axborot texnologiyalari kafedrasi mudiri, dosent, i.f.n.
|
Taqrizchilar:
|
A.B.Qarshiyev
|
- TATU Samarqand filiali Axborot texnologiyalari kafedrasi dosenti, t.f.n.
|
|
Q.A.Bekmurodov
|
- TATU Samarqand filiali Axborot texnologiyalari kafedrasi dosenti, t.f.n.
|
Kirish
Mazkur dastur O’zbekiston Respublikasi oliy ta’lim muassalarining bakalavriatida “Filologiya va tillarni o’qitish (ingliz, nemis, fransuz, ispan, italyan, koreys, xitoy, yapon, arab tillari)”, “Xorijiy til va adabiyoti (ingliz tili)”, “Tarjima nazariyasi va amaliyoti (ingliz tili)” ta’lim yo’nalishlarini muvaffaqiyatli tamomlab, bakalavr darajasiga ega bo’lgan, o’z mutaxassisligi bo’yicha magistraturaga o’qishga kiruvchilar uchun mo’ljallangan.
|
| |
-27

(0 – 54 %) - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

1. Tanlangan magistratura mutaxassisligi bo’yicha ilmiy yo’nalishlar haqida umumiy tasavvurga ega emas.
2. Ilmiy kuzatish va g’oya shakllantirish qobiliyatiga ega emas.
3. Ilmiy-tadqiqot faoliyat mazmunini, tadqiqot natijalari tahlilini bilmaydi.
4. Ilmiy, o’quv-tarbiyaviy jarayonni tashkillashtirish shakllari, metodlari va vositilari haqida tasavvurga ega emas.
5. Tadqiqot natijalarini (ilmiy nashrlarda chop etilgan ishlarning mavjudligini ) tasavvur qilolmaydi.
6. To’g’ri javob bermaydi, terminologiyani bilmaydi, nutqi ifodali emas.
|
Matnning madaniy-konnotasiyalangan tarkibiy qismi va u sababli yuzaga keladigan muammolar

Matnning madaniy-konnotasiyalangan tarkibiy qismi va u sababli yuzaga keladigan muammolar
Matnning madaniy konnotasiyalangan tarkibiy-qismiy tushunchasi, ularning tarjimon faoliyatida tutgan o’rni va usullari.
Maxsus ma’lumotnoma adabiyotlari, tarjimashunoslik sohasining umumiy ma’lumotlari. Matnning madaniy-konnotasiyalangan tarkibiy- qismi sababli yuzaga keladigan qiyinchiliklarni bartaraf etishga doir tarjimon strategiyalari, ularning aniqlanuvchanligi va oldindan taxmin qilinishi. Tarjima va tillararo muloqot. Til va madaniyat tarjima va madaniyat aloqalari. Lingvokulturologiya.
Tarjimaning ekvivalentligi tushunchasi. Ekvivalentlik kategoriyasi mohiyatini tushunib olishga bo’lgan dastlabki urinishlar. Mamlakatimiz nazariyotchilarining muammolarini hal etishga qo’shgan hissalari.
Ekvivalentlik kategoriyasining tuzilishi, uning iyerarxik xususiyati va uning tarjima strategiyasi uchun ahamiyati. “Ekvivalentlik” va “aynan bir xillik” tushunchalarining o’zaro nisbati. “Ekvivalentlik” darajasi va “tarjima birligi darajasi” tushunchalarining o’zaro nisbati.
Tarjimashunoslikning nuqtai nazaridan asos va tarjima tillarining o’zaro nisbati, tilda universallik va milliylik.
Tillararo assimetriya va u keltirib chiqaradigan muammolar.
Turli xil o’zlashtirmalar, ularning tarjimon tomonidan qiyinchiliklarni yechish jarayonida paydo bo’lishi.
Internasional so’zlar, ularning xususiyatlari va tarjimadagi roli.
Tarjimonning soxta do’stlari, uslubiy xulosalari.
Turli xususiyatli uslublarga xos matnlarni tarjima qilishning o’ziga xosligi, xususiyatli uslub tushunchasi. Publisistik uslubning o’ziga xos xususiyatlari. Publisistik matnlarning milliy o’ziga xosligi va u yuzaga keltiradigan tarjima muammolari.
Ilmiy va ilmiy-ommabop uslubning o’ziga xos xususiyatlari, ilmiy matnlarning milliy o’ziga xosligi va u keltirib chiqaradigan muammolar.
Tarjimadagi muvaffaqqiyatsizliklar va ularning manbalari tarjimon faoliyat yuritayotgan ishtirokchi shaxs sifatida.
Tarjimaning ustuvor yo’nalishlari. So’zma-so’z va erkin tarjima tushunchasi, ularning tarjima birlik kategoriyasi bilan o’zaro nisbati.
|
-bosqich: 4 ta til ko’nikmalari bo’yicha test va og’zaki suhbat. Jami 80 ball

1-bosqich: 4 ta til ko’nikmalari bo’yicha test va og’zaki suhbat. Jami 80 ball beriladi.
2-bosqich: nazariy fanlar asosida yozma test. Jami 20 ball beriladi.
Sinovda quyidagicha vaqt me’yorlari tavsiya etiladi:
1-bosqich.
Test darajasi – C1 (CEFR). Test to’rt qismdan iborat: o’qish (Reading), tinglab tushunish (Listening), yozish (Writing) va gapirish (Speaking) ko’nikmalari.
Yozma test: ( 2 soat)
O’qish ko’nikmasi – 40 daqiqa
Tinglab tushunish ko’nikmasi – 40 daqiqa
Yozish ko’nikmasi – 40 daqiqa
Og’zaki sinov:
Gapirish ko’nikmasi –har bir topshiruvchi uchun 10 daqiqa.
O’qish bo’limi:
Matnlar turli manbalar, jumladan, ro’znoma, jurnal, kitob va boshqa axborot manbalaridan olinadi. Jami 20 balgacha beriladi.
|
Aida 64 stress testi - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 54/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Nosozlik uchun Videokartani sinab ko'rishning keyingi dasturi Aida 64 bo'ladi.
Yuklab olingandan so'ng, uni Furmark o'rnatish yo'riqnomasida ko'rsatilgandek o'rnatishingiz kerak. * .Exe kengaytmasi bilan faylni bosing. Siz shartlarga rozilik bildirasiz, "Keyingi" tugmasini bosing. Endi yordam dasturini oching va "Xizmat" yorlig'iga o'ting va "SinovGPGPU».
Uni ishga tushiring, qurilmangizni tanlang va “BoshlangQiyoslash».
Bundan tashqari, siz Videoadapter uchun stress testini o'tkazishingiz mumkin. Buning uchun yana "Xizmat" yorlig'iga o'ting, "ni bosingTizim barqarorligini tekshirish"Va" Stress GPU "-ni tanlang.
Kritik haroratlarda ogohlantirishlar ko'rsatiladi va bar qizil bo'ladi va tizim o'zini qayta ishga tushirishi mumkin. Agar Videokarta bilan hamma narsa yaxshi bo'lsa, hech qanday nosozliklar bo'lmaydi.
Ati asbobidan foydalanish
Nomiga qaramay, ushbu yordam dasturi Nvidia-dan Videoadapterlarni ham tekshirishi mumkin. Ati asbobini yuklab olgandan so'ng, uni o'rnating va ishga tushiring.
Ushbu oyna ochiladi.
Ko'rsatiladi harorat va chastota unda adapter ishlaydi. Chastotani slayderlar bilan o'zgartirish mumkin, ammo‘bu zarur ma'lumotsiz amalga oshirilmasligi kerak.
Agar siz "3D ko'rsatish" ni bossangiz, unda FPS sonini ko'rishingiz mumkin.
Dastur Videokartani o'n daqiqa davomida sinovdan o'tkazishi kerak. Bu vaqtda haroratni kuzating. Agar u 85 darajadan oshsa, u holda darhol sinovni to'xtating. Bu sizning adapteringiz buzilganligini anglatadi.
Agar 3D oynasida juda ko'p sariq nuqta paydo‘bo'lsa, bu kartaning ishlamay qolganligini anglatadi. Tavsiya etiladi issiqlik moyini almashtiring. Agar bundan keyin ishda hech narsa o'zgarmasa, yangisini sotib olish yaxshiroqdir.
Siz rasmiy saytdan 3DMark-ni yuklab olishingiz mumkin.
Ushbu protsedura standart hisoblanadi, dastur kompyuterga o'rnatiladi va "" tugmachasini bosish orqali diagnostika boshlanadi.Yugur3DBelgilash". Tekshiruvdan so'ng test natijasi ko'rsatiladi. Unda protsessor, teksturani filtrlash, xotira, Videoadapterning ishlash chastotasi va boshqalar haqida ma'lumot beriladi.
OCCT-ni o'rnatib bo'lmaydi, lekin shunchaki arxivdan ish stoliga uzatiladi va ishlaydi.
Yordamchi dasturda stressli sharoitlarda diagnostika qilish, Videokartaning barqarorligini tekshirish va batareyalarni sinash uchun yorliqlar to'plami mavjud. Tavsiya etilmaydi Ushbu yordam dasturidan noutbukda yoki kompyuterda buzilgan Videokartani sinab ko'rish uchun foydalaning, chunki adapter ishlamay qolishi mumkin.
Mavzu_№-_21_: Videoadapterni tanlash va o‘rnatish
Reja:
|
| |
Ingliz tili - Kelishilgan” Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

Ingliz tili
Don Shiach. How to write essay. – Oxford. 2009.
Matt Clark - IELTS Speaking - 2007
IELTS high score vicabulary list English - Timothy Dickeson - 2012
Get IELTS band 9 in writing task 1 - data, charts and graphs. Avtor - Cambridge IELTS Consultants and Jessica Alpeme, Peter Switers - 2014
Get IELTS band 9 in academic writing - 2014 - AVTOR Cambridge IELTS Consultants and Jessica Alpeme, Peter Switers
Nemis tili
1. Grammatik. YeM. Deutschland. 2007
2. Delfin H.Aufderstrase, 2009 Ismaning, D-d
3. A.B. Abdullayeva. Deutsch. – Toshkent, 2009.
4. Hartmut Aufderstraße, Jutta Muller, Thomas Storz. Lagune 1-2-3 Deutsch als Fremdsprache. Kursbuch. Arbeitsbuch. Hueber Verlag, 2006, 2007,2008
Fransuz tili
1. Site «français facile »
2. http://www.cle.fr/centre_linguistique-fr-idm-105-n-Exercices-idh-17.html
3.M.Ubaydullayev, O.Saxno, E.Xudayberganova-Français I er. Toshkent-2010
4.Davronova, J.Yaqubov -Français 2 nde. Toshkent-2009.
Ispan tili
Espanol el vivo (2007) G Nujdin
Kratkaya grammatika ispanskogo yazыka (2006)
M.Abdullayev uchebnik «Español en textos» izd. UzGUMYa, Tashkent, 2012 g., S.266.
Italyan tili
1. Solloquial ITALIAN (dly nachinayushix). Silviya Lybery.2005 g. Mad.Av.New York.
2. Modern Italian. Anna Proudfoot & Francesco Cardo. London &New York. 2005.
3 L'Italie Cultura. Maria Angela Cernigliaro.Rim, 2008.
4. Modern Italian Grammar. Workbook. Anna Proudfoot. New York. 2005.
5. Tablisa spryajeniya italyanskix glagolov.perevod na russkiy - S.S.Skorovida. Polsha, 2010.
6. Italyanskiy eto ne strashno. (grammatika). O.V. Dyankov. Moskva, 2008g.
Golland tili
J. Van der keuken. Taalverk. Nederlands, 2006
Gollandcha-ruscha, ruscha-gollandcha lug’at (barcha nashrlari)
Grek tili
Α. Ιωαννιδου. Ελληνο –Ρωσικο Λεξικο.2007
Αννα Ιορδανιδου. Τα ρηματα της νεας ελληνικης.2009
Arab tili
1. Talabov E.T. Arab tili darsligi. Toshkent, 1994.
2. Kovalyov A.A., Sharbatov G.Sh. Uchebnik arabskogo yazыka. Moskva, 2000.
3. Kuzmin S.A Uchebnik arabskogo yazыka. Moskva, 2001.
4. K.Qodirova, U.Sultonov. Arabcha-o’zbekcha As-sulton lug’ati. Toshkent, 2011.
Fors tili
1.Rubinchik Yu.A. Grammatika sovremennogo persidskogo literaturnogo yazыka. Moskva 2001
2.Samare Ya.Omuzesh-e zabon-e forsi. 4 jild. Texron. 1990-1996
3.Ovchinnikova I.K., Ivanov V.V. Uchebnik persidskogo yazыka. M. 2000
Koreys tili
1. Xangugo 2. (Koreys tili darsligi 2-4), Seul, 2000.-343b
2. Fil Kim «Sintakticheskiye elementы koreyskogo yazыka». Uchebnoye posobiye. – Almatы: Izdatelstvo KazGU, 2000. -274 s.
3. Xangugo. Koreys tili darsligi. Boshlangich kurs. -102b.
4. Xangugo 1-2-3-4 Koreys tili darsligi: Iva yedjate, 2001
Indonez tili
1. Lentera Bahasa Indonesia I,II,III jild, Indoneziya - 2011
2. Tata Bahasa acuan Indonesia oleh Djoko Kentjono, Frans Asisi Datang Jakarta, 2004
4. Tim perevise, Dewaki Kramadibrata – Fakultas Ilmu Ptngetahuan Budaya Universitas Indonesia, 2005
|
Mİkro və makro mətnləRDƏ semantiK Əlaqə TİPLƏRİ

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI
Əlyazması hüququnda
MİKRO VƏ MAKRO MƏTNLƏRDƏ SEMANTİK
ƏLAQƏ TİPLƏRİ
İxtisas: 5706.01 – Azərbaycan dili
Elm sahəsi: filologiya – dilçilik
İddiaçı: Yaqut Xəlil qızı Baxışova
Fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsi
almaq üçün təqdim edilmiş dissertasiyanın
AVTOREFERATI
Bakı – 2021
Dissertasiya işi Bakı Slavyan Universitetinin Müasir Azərbaycan dili kafedrasında yerinə yetirilmişdir.
Elmi rəhbər: filologiya elmləri doktoru, professor
İkram Ziyad oğlu Qasımov
Rəsmi opponentlər: filologiya elmləri doktoru, professor
İsmayıl Oruc oğlu Məmmədli
filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent
|