Sеgmеntli va sеgmеnt – sahifali xotira

|
Sеgmеntli va sеgmеnt – sahifali xotira
|
bet | 7/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 273 Kb. | | #229544 |
Bog'liq 10 - маърузаSеgmеntli va sеgmеnt – sahifali xotira.
Xotiralarni boshqarishni yana ikkita sxеmasi mavjud: sеgmеntli va sеgmеnt – sahifali. Sеgmеntlar sahifalardan farqli ravishda o’zgaruvchi o’lchamga ega bo’lishadi. Xotirani sеgmеntli tashkil etishda virtual adrеss, dasturchi uchun xam, opеratsion tizim uchun xam ikki o’lchamli bo’ladi va ikki maydondan: sеgmеnt tartib raqami va sеgmеnt ichidagi joy raqamidan iborat bo’ladi.
Aytib o’tish lozimki, tasvirlash qulay bo’lishi uchun OT yordamida chiziqli adrеss ikki o’lchamlilikka kеltirilgan saxifali tashkil etishdan farqli ravishda, bu yеrda adrеss ikki o’lchamliligi foydalanuvchini jarayonni baytlarning chiziqli massivi ko’rinishida emas, balki o’zgaruvchi uzunlikdagi sеgmеntlar to’plami ko’rishida tassavur qilish natijasidir. (ma'lumot, kod, stеk,…)
Quyi bosqichdagi dasturlash tillarida dastur tuzuvchi dasturchilar sеgmеntli struktura haqida bilishlari lozim. Bunda sеgmеnt rеgistrlarini o’zgartirishga olib kеladi. Mantiqiy manzillar maydoni – sеgmеntlar yig’indisi. Har bir sеgmеnt ismga, o’lchamga va boshqa paramеtrlarga ega. Dasturchi bitta manzil bеradigan sahifalarning nomеriga bo’linadigan sahifali sxеmalardan farqli ravishda sеgmеntli strukturada manzil ikkita o’lchamdan iborat bo’ladi: sеgmеnt nomi va joy o’zgarishi. Har bir sеgmеnt – 0 dan boshlanadigan manzillarning to’g’ri chiziqli kеtma-kеtligidir. Sеgmеntning maksimal razmеri protsеssorning razryadi bilan aniqlanadi. (bunda 32 razyadda manzillashda 232 bayt yoki 4 Gb). Sеgmеnt manzili dinamik ravishda o’zgarishi mumkin(masalan stеk sеgmеnti). Sеgmеntlar jadvalining elеmеntida sеgmеnt boshlanishi fizik manzilidan tashqari odatda sеgmеnt uzunligi xam bеriladi.
Operatsion tizimda xotirani boshqarish
Multidasturli operatsion tizim tomonidan katta e’tibor bilan boshqariladigan resurs bu- xotira. Operatsion tizim bilan egallanmagan operativ xotira taqsimlanishi shart va zarur. Operatsion tizim eng kichik adresslarda joylashadi, lekin eng katta adresslarni egallashi mumkin. Operatsion tizim xotirani asosiy funksiyalari, bo`sh yoki band xotirani aniqlash, jarayonlarga xotirani ajratish va jarayon tamom bo`lgandan keyin xotirani bo`shatish, jarayonlarni operativ xotiradan diskka o`tkazish, agarda asosiy xotirani hajmi yetarli bo`lmasa va xotiradan operatsion xotiraga qayta yuklash, qachonki joy bo`shasa va dasturning adresslari aniq tizimiy xotira atrofiga sozlash. Doimiy xotira qurilmasi – ROM. Ushbu xotira faqat o`qib olish uchun mo`ljallangan, bu maxsus qurilma ishlab chiqarish davomida ushbu qurilmaga ma’lumot yoziladi.
Operativ xotira – RAM tezkor xotira qurilmasi odatda protsessor bilan o`zaro aloqada uning vazifasini bajarib tez dastur va ma’lumotlarni yozish, o`qish va saqlash. Uni saqlash vaqti faqat qurilmaga ulangan bo`lishi kerak.
Hisoblash mashinasining xotirasi bu xotira qurilmalarining shajarasi. Ushbu xotiralar o`rtacha ruxsatnoma vaqti bilan va ma’lumot saqlash vaqti bilan 1 bit ma’lumotga nisbatan farq qiladi. Odatda foydalanuvchi arzon va tez xotiraga ega bo`lishni xohlaydi.
Kesh xotira bizlarga ushbu muammoni yechishga yordam beradi
R uxsatnoa vaqti
Kesh xotira bu 2 turdagi xotira qurilmaning o`zaro ishlashini tashkillashtirish usuli, agarda ushbu xotiralar ruxsatnoma vaqti va ma’lumotlar saqlash vaqti bilan bir – biridan farq qilsa kesh o`rtacha vaqtini kamaytirib beradi. Bunga sabab tezkor xotira qurilmaga ma’lumotlarni dinamik xolatda nusxalashdir. Odatda tezligi past xotirada olingan ma’lumotlarni kesh xotirada nafaqat 2 tur xotira qurilmani ishini tashkillashtirish usulini balki tezkor xotira qurilma deb ataydilar. Kesh xotira qurilma odatda qimmatbaho qurilma va kichkina ma’lumot hajmga ega. (4 Mb)
Kesh xotirani qo`llash mexanizmi oddiy foydalanuvchi uchun shaffof, demak kesh xotira ma’lumotlarni ishlatish chastota haqida hech qanday axborotni hech qaysi qurilmaga o`tkazmaydi va hech qaysi turdagi xotira qurilmaga ushbu ma’lumotni o’tkazmasligi shart.
Kesh xotirali tizimlarda operativ xotiraga har bir so`roq keltirilgan algoritm bilan bajariladi. Kesh xotirasi jamlanmasi kerakli ma’lumotlar kesh xotirada bor yo`qligini tekshiradi, shu sababdan kerakli ma’lumotlar qidiruvi operativ xotirani adresi ustun yacheykalaridan qarab chiqiladi. Agarda kerakli ma’lumot kesh xotirada bo`lsa ular o`qib olinadi va natijasi protsessorga o`tkaziladi. Agar kerakli ma’lumotlar bo`lmasa ushbu ma’lumotlar adresi bilan birga operativ xotiradan kesh xotiraga ko`chirilib olinadi va so`roq bajarish natijalari protsessorga o`tkaziladi. Agarda kesh xotirada bo`sh joy yo`q bo`lsa shu xotiradan oxirgi vaqt mobaynida eng kam murojaat qilingan ma’lumotlar tanlab olinadi va xotiradan chiqariladi, lekin agarda ushbu chiqarilgan ma’lumotlar kesh xotirada joylashgan paytida o’zgartirilgan bo’lsa ular operativ xotiraga ko’chirib olinadi. Agarda ushbu ma’lumotlar o’zgartirilmagan bo’lsa ushbu kesh xotiraning joyi bo’sh deb e’lon qilinadi.
Amalda kesh xotirada bitta ma’lumot element o`qib chiqiladi.
t = t1 ( (1 – p) + t2(p) )
t1 – bu umumiy o`rtacha ma’lumotlarga ruxsat olish tezligi (ОЗУ)
t2 – bu kesh xotiraga ruxsatnoma vaqti
t2 < t1
t – kesh xotirali tizimning ruxsatnoma olish o`rtacha vaqti
p – ushbu ma’lumot keshda joylashganlik ehtimolligi.
To`liq ehtimollik yuqoridagi formuladan topiladi
Ushbu formula bo`yicha o`rtacha ma’lumotga ruxsatnomani vaqti agar kesh xotirali bo`lsa aniq va chiziqli keshda ma’lumotni tushish va asosiy xotira qurilmaga o`rtacha ruxsatnoma vaqtiga bog`liq. Real tizimlarda kerakli ma’lumotdan keshda joylashgan ehtimollik, p = 0,9. Ushbu ehtimollikning real tizimlarda shunchalik katta qiymati sababi u har bir ma’lumotda ob’yektiv xususiyati: ushbu xususiyatning nomlari fazo va vaqtli lokalligi.
Fazo lokallik xususiyati agarda ma’lum bir adressga murojaat qilingan bo`lsa demak yaqin vaqt orasida qo`shni adresslarga murojaat qilish ehtimolligi oshadi.
Vaqt lokalligi. Agarda ma’lum bir adressga murojaat qilingan bo`lsa demak ushbu adressga yaqin vaqt orada qayta murojaat qilish ehtimolligi ortadi
Yuqorida keltirilgan xulosalar boshqa xotira qurilmalar juftligiga ham mosdir.
Elektron disk bilan ma’lumot almashinish tezligini oddiy qattiq disklarga nisbatan katta. Shu sabab ishlash koeffitsienti oshishi mumkin.
To’g’ri ruxsatnoma DMA(Direct Memory Access)
Har bir tizimli qurilma agarda xotiraga to`g`ri ruxsatnomaga ega bo`lsa kerakli vaqtda adress va ma’lumotdan blokning hajmi bilan so`roq yuborishi mumkin. Hamda boshqaruv signallari ham yuboriladi. DMA lar bo`yicha xotiraga bir nechta qurilma ruxsatnomalarga ega bo`lishi mumkin.(masalan: protsessor, video karta, qattiq disk)
Nazorat savollari:
Kompyutеr fizik xotirasi qanday strukturaga ega.
Mantiqiy xotira va sеgmеntlash tushunchasi.
Xotirani boshqarish tushunchasi.
Qat'iy bеlgilangan bo’limli sxеmani ayting.
Ovеrlеyli strutura va dinamik taqsimlash.
Xotirani sahifali, sеgmеntli va sеgmеnt -sahifali tashkil etish.
Virtual xotira tushunchasi.
|
| |