nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Geografiya ta’liminin’ turmıs penen baylanısqan basqıshı

33
baslang’ısh h’a’m ulıwma bilim beretugın orta mekteplerinde oqıtıw turmıs penen
baylanısqan h’alda alıp barıla basladı. Sol sebep mektep geografiya sabaqlıqları
qayta islenip shıg’ıldı h’a’m baspadan shıg’arıldı. Na’tiyjede ayırım kurslar eki jıl
oqıtılatug’ın boldı. Ma’selen: materikleri ta’biyiy geografiyası VI h’a’m VII
klasslarda u’yreniletug’ın boldı. Oqıtıw metodikası boyınsha birneshe qollanbalar
baspadan shıqtı: N.F.Kurazovtın’ «Geografiya oqıtıw metodikası» (1952 j),
V.P.Dubanovtın’ «Ta’biyiy geografiyanı oqıtıw metodikası» h’a’m t.b.
Geografiya ta’limin qa’liplestiriwshi da’wir
. 1966-jıl 10-noyabrde
«Ulıwma bilim beretug’ın orta mekteplerdin’ jumısın ja’ne de jaqsılaw ilajları
h’aqqında» ma’mleket qararı qabıl etildi. Qararg’a muwapıq geografiya ta’limin
jaqsılaw boyınsha komissiya du’zilip, mektep geografiya kursların klasslar
boyınsha bo’listirildi.
O’zbekstanda geografiya oqıtıw metodikası tarawında XX a’sirdin’ aqırı
h’a’m g’a’rezsizlik jıllarında ko’plegen alımlar jetilisip shıqtı. Geografiyanı oqıtıw
metodikası tarawında O.Muminov, H.Vaxobov, R.Qurbonniёzov, P.Musaev,
M.Nabixonov, P.G’ulomov, G’.Pardaev h’a’m basqalar u’lken jumıslardı a’melge
asırdı.
Ulıwma bilim beretug’ın orta mektepleri ushın sabaqlıq h’a’m oqıw
qollanbaları N.Dolimov, O.Muminov, P.Musaev, P.G’ulomov, X.Vaxobov,
A.Qayumov, P.Baratov, M.Mamatqulov, A.Abdulqosimov, R.Qurbonniёzov,
A.Soatov h’a’m basqalardın’ xızmeti u’lken.
Joqarı oqıw orınları ushın sabaqlıq h’a’m oqıw qollanbalar P.Baratov,
X.Vaxobov, M.Mamatqulov, A.Rafikov, G.Asanov, M.Nabixonov, İ.Safarov,
G’.Pardaev h’a’m basqalar ta’repinen jaratılg’an.
~súwret Ustinen quyıw - Kirisiw. Polatti Marten pechlerinde islep shiǵariw

|
Kirisiw. Polatti Marten pechlerinde islep shiǵariw
|
bet | 12/13 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 2,12 Mb. | | #126534 |
Bog'liq POLAT ISLEP SHIG’ARIWDA KONVERTER, MARTEN HA’M ELEKTRON USILLARDA7~súwret Ustinen quyıw:
1-qálıp; 2-poddon; 3-kovsh; 4-qosımsha qálıp (pribil);
sharshar (voronka).
Ustinen quyıw usılı iri, tiǵiz, sapalı quymalar, sonday-aq bázi bir legirlengen polat (tez keser polat, sharikli-podshipnik polat) quymaların alıwda qollanıladı.
Ustinen quyıw usılında polat temperaturası biraz tómenirek boladı, sol sebepli polattaǵi erigen gazlardıń bir bólegi shiǵip ketedi, usınıń nátiyjesinde tiǵiz, sapalı, shogiw bosliǵi kishkentay (azǵantay) bolǵan quyma payda boladı. Demek, ustinen quyıw usılında tayarlanǵan quymanıń shogiw bosligi astinan (sifonli) quyıw usılında alınǵan quymanıkine qaraǵanda joqarıraqta jaylasadı.
Ustinen quyıw usılında ogey qosımtalar, máselen wotqa shıdamlı material bóleksheleri polatqa aralaspaydı, polattıń ishki bo6limi sapalı bolıp shıǵadı. Bui usıldin kemshiligi sol, suyıq polat qálıptin ultanina (tubine) urılıp shashirawi nátiyjesinde quymanıń sırtqı beti onsha tegis bolıp shiqpaydi. Bui kemshilikti saplastiriw ushın batiq (oyiq) tubli qálıpten hámde voronkadan paydalanıiadı.
. Astinan (sifonli) quyıw usılı. Polattı qálıplerge quyıwdin okinshi usılı-astinan (sifonli) quyıw usılında (41-súwret) polat *° mendegishe quyiladi: barlıq qálıpler amawlı shoyınnan islengen ultang4a (poddon) omatıladı. Bui ultanda kanallar boladı, hár bir kanalda metall aǵatuǵın tesikler islengen. Qálıpier ane usı tesik- lerge keń jagT tómenge qaratilip omatıladı. Qálıplerge jiberiiiwshi suyıq polattı shlaktan tazalaw ushın wonıń jolına slilak irkkishler
30
omatıladı. Dal wortada orayliq litnik, yaǵnıy suyıq polat quyilatugTn úskene omatıladı.
Kovshtan suyıq polat mine usı orayliq litnikke quyiladi, onnan kanallar boylap barlıq qálıplerge tendey tarqaladı hám qálıplerdi to6mennen joqarıǵa qarap toltirip baradı. Mine sonlıqtanda qálıplerge polat quyıwdin bul usılı astinan quyıw usılı yaki sifonli quyıw usılı dep ataladı.
|
| |
Gn cr = yoki ≠ s - 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va neoklassik modellari

|
12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va neoklassik modellari
|
bet | 5/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.orgGn cr = yoki ≠ s
Iqtisodiyotning barqaror dinamik muvozanati to’liq bandlilik sharoitida kafolatlangan va tabiiy o’sish sur’atlari o’zaro teng bo’lganda ta’minlanadi.Ammo bunday tenglikka davlatning faol aralashuvi orqaligina erishiladi.
12.5. R.Solouning neoklassik modeli asoslari.
Yirik firmalarning mustaqil iqtisodiy siyosat yuritishga va iqtisodiy o’sishga erishishga intilishlari neoklassik yo’nalish vkillarini iqtisodiy o’sishning neokeynscha modellariga muqobil bo’lgan o’sish modellarini yaratishga faol kirishishga undadi.
Bu yo’nalish vakillari ( amerikalik iqtisodchi R. Solou va ingliz iqtisodchisi J.Mid hamda boshqalar), bozor raqobati sharoitida yirik firmalarga o’z resurslaridan potensial o’sishga erishish maqsadi to’laroq foydalanish imkonini berish uchun, iqtisodiyotga davlat aralashuvini qat’iy cheklash lozim degan fikrni olg’a surishdi.
Neoklassik modellarning navbatdagi metodologik asosi bo’lib chekli (chegaralangan) unumdorlik nazariyasi hisoblanadi. Ushbu nazariyaga ko’ra ishlab chiqarish omillari egalari oladigan daromad, bu omillarning chekli mahsulotlari ( omillarning qo’shimcha birligi hisobiga yaratilgan qo’shimcha mahsulot) bilan belgilanadi.
Birinchi neoklassik model R. Solou tomonidan 1956 yilda”Iqtisodiy o’sish nazariyasiga hissa” asarida tasvirlab berildi va so’ngra 1957 yilda “Texnik taraqqiyot va agregativ ishlab chiqarish funksiyasi” nomli asarida rivojlantirildi.
R.Solou modeli mutanosib iqtisodiy o’sishning zarur sharti yalpi talab va yalpi taklifning tengligi hisoblanadi.
Modelda yalpi taklif Kobb-Duglasning ishlab chiqarish funksiya bilan ifodalangan. Bu funksiya bir tomondan ishlab chiqarish hajmi va ikiinchi tomondan foydalanilayotgan omillar hamda ularning o’zaro kombinasiyalari o’rtasidagi funksional bog’liqlikni aks ettiradi, ya’ni:
Y= f( L,K,N), modelda yuqori texnik rivojlanish bosqichida yerning kichik ahamiyatga egaligi tufayli ishlab chiqarish faqat mehnat resurslari va kapitalga bog’liq deb olingan.
|
| |
Y= f( L,K), funksiyaning kengaytirilgan ko’rinishi quyidagicha: 
Y= (ΔY/ Δ L) L + (ΔY/ ΔK)K

|
Y= f( L,K), funksiyaning kengaytirilgan ko’rinishi quyidagicha:
Y= (ΔY/ Δ L) L + (ΔY/ ΔK)K
|
bet | 6/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.orgY= f( L,K), funksiyaning kengaytirilgan ko’rinishi quyidagicha:
Y= (ΔY/ Δ L) L + (ΔY/ ΔK)K ,
bu yerda: ΔY/ Δ L- mehnatning chekli mahsuloti (MPL);
ΔY/ ΔK- kapitalning chekli mahsuloti (MPK).
Solou modeliga ko’ra yalpi ishlab chiqarish hajmi mehnat unumdorligini -bitta ishchiga to’g’ri keladigan mahsulot ishlab chiqarish hajmini (y=Y/L) o’stirish hisobiga ta’minlanishi mumkin.
Ayni paytda mehnat unumdorligi kapital bilan qurollanganlik darajasining k= K/L) funksiyasi, ya’ni
Bu yerda
Kapital (fond) bilan qurollanganlik darajasining o’sishi esa jamg’arish normasiga bog’liq.
f(k)
Y
C
MPK sf(k)
Y
I
K
12.1.-chizma. Bitta ishchiga to’g’ri keladigan ishlab chiqarish(Y) va talab (c+i) .
Modelda yalpi talab investision va iste’mol xarajatlari bilan belgilanadi deb olinadi.
Y = C + I
Davlat xarajatlari va sof eksport ko’rsatkichlari ham iste’mol va investisiyalar tarkibiga kiritib yuboriladi.
Daromad, shakllangan jamg’arish normasiga ko’ra, iste’mol va jamg’arishga. Ishlab chiqarish hajmi dinamikasi kapital ( kapital bilan qurollanganlik) hajmiga bog’liq. Kapital hajmi esa uning chiqib ketishi va investisiyalar ta’sirida o’zgaradi.
Investisiyalar kapital zahirasini orttiradi, chiqib ketish (amortizasiya) esa uni kamaytiradi.
Investisiyalar fond bilan qurollanganlik va jamg’arish normasiga bog’liq.. Bu iqtisodiyotda talab va taklif tengligi shartidan kelibchiqadi: I= sf(k). Jamg’arish normasi (s) k ning har qanday miqdorida mahsulotning investisiya va iste’molga bo’linishini belgilaydi:
Y = f(k), I= sf(k), S=(1-s)f(k)
12.6. R.Solou modelida kapitalning chiqib ketishi aholi soni o’sishing barqaror muvozanat va iqtisodiy o’sishga ta’siri.
Investisiyalar va chiqib ketishning kapital zahirasi dinamikasiga ta’sirini Δk=I-d, yoki investisiyalar va jamg’armalar tengligidan foydalanib Δk=s·f(k)-dk ko’rinishida yozish mumkin. Kapital zahirasi(k) investisiyalar hajmi kapitalning chiqib ketishi hajmiga teng bo’lguniga qadar, ya’ni s·f(k)=dk shart bajarilguniga qadar oshib boraveradi. Shundan so’ng bitta ish bilan band xodimga to’g’ri keladigan kapital zahirasi ( fond bilan qurollanganlik) o’zgarmaydi (Δk=0).
Investisiyalar hajmi kapitalning chiqib ketishi hajmiga teng bo’lgan sharoitdagi kapital zahirasi darajasi fond bilan qurollanganlikning muvozanatli (barqaror) darajasi deyiladi va k* deb belgilanadi. k* ga erishilganda iqtisodiyot uzoq muddatli muvozanat holatida bo’ladi.
Muvozanat barqaror bo’lishiga sabab k ning dastlabkit miqdori qandayligidan qat’iy nazar iqtisodiyot muvozanat holatiga, ya’ni k* ga intiladi. Agar k ning boshlang’ich
miqdori k* dan kam bo’lsa, yalpi investisiyalar (sf(k)) chiqib ketish miqdori ( dk) dan ko’p bo’ladi va kapital zahirasi sof investisiyalar miqdoriga ko’payib boradi. Aksincha k2 > k bo’lsa, investisiyalar amortizasiyadan kamligini anglatadi.
I,dk
dk
sf(k)
k1 k* k2 k
|
| |
Iqtisodiy o’sishning R. Xarrod modeli

|
Iqtisodiy o’sishning R. Xarrod modeli
|
bet | 4/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.org12.4. Iqtisodiy o’sishning R. Xarrod modeli.
Agar Ye. Domar o’z modelida investisiyalarni ekzogen tarzda berilgan miqdor ded olgan bo’lsa R.F. Xarrodning 1939-yilda ishlab chiqilgan iqtisodiy o’sish modeliga akselerator prinsipi va tadbirkorlarning kutishiga asoslangan endogen funksiyasi ham kiritildi. Akselerator prinsipiga ko’ra nafaqat investisiyalar ishlab chiqarishning o’sishini keltirib chiqaradi, balki ishlab chiqarish va daromadlarningning o’sgan hajmi ham investisiya jarayonlarining jadallashishiga olib keladi.
R.Xarrod o’z modeliga uch tenglamani kiritadi:
1)kafolatlangano’sish surti tenglamasi;
2) haqiqiy o’sish sur’ati tenglamasi;
3)tabiiy o’sish sur’ati tenglamasi.
R Xarrod modelida haqiqiy o’sish sur’ati ishchi kuchining o’sish sur’ati va kapital unumdorligining o’sish sur’ati bilan belgilanadi.
G c = s , bu yerda
G - YaIMning haqiqiy qo’shimcha o’sish sur’ati; Δ Y/ Y;
c- ishlab chiqarishning kapital talabchanligi koeffisenti, I / Δ Y ;
s– Milliy daromaddagi jamg’arish hajmi yoki jamg’arishga o’rtacha moyillik, S / Y;
Tadbirkorlar dinamik muvozanat ta’minlangan o’sish sur’ati bo’lgan kafolatlangan (prognoz qilingan) o’sish sur’atiga asoslanib o’z investisiya rejalarini tuzadilar. Kafolatlangan o’sish sur’ati jamg’arishga o’rtacha moyillik darajasini akseleratorga nisbati sifatida aniqlanadi:
Gw = s / cr , bu yerda:
Gw – kafolatlangan o’sish sur’ati
cr – talab etiladigan kapitaltalabchanlik koeffisenti ( qtgan yillardagi shakllangan darajasi);
Bu ko’rsatkichlar doimiy bo’lganligi sababli kafolatlangan o’sish sur’atlari ham doimiy bo’ladi.
Agar haqiqiy o’sish sur’ati kafolatlangan o’sish sur’atiga mos kelsa iqtisodiyotda barqaror uzluksiz o’sish ta’minlanadi. Amaliyotda bunga doimo erishib bo’lmasligi tufayli qisqa muddatli davriy tebranishlar ro’y beradi.
Xarrod modelida resurslardan to’liq foydalangan sharoitda ta’minlanishi mumkin bo’lgan maksimal o’sish sur’ati tabiiy o’sish sur’ati deb nomlandi.
|
| |
-chizma. Aholi soni o’sishiningiqtisodiy muvozanatga ta’siri

12.4.-chizma. Aholi soni o’sishiningiqtisodiy muvozanatga ta’siri.
Aholi o’sishining hisobga olgan holda R. Solou modelini grafik jihatdan ifodalash uchun mehnatning kapital bilan qurollanganligi barqaror darajasini (k*) deb belgilaymiz. Aniqlaganimizdek, agar bir ishchiga to’g’ri keladigan kapital (k=const) bo’lsa iqtisodiyot muvozanat holatida bo’ladi. Agar k11) k* ga qadar o’sadi. Agar k2>k*, unda investisiyalar ularning kritik darajasidan past va (k2) k* ga qadar pasayadi.
Model iqtisodiyot barqaror holatda bo’lishi uchun investisiyalar sf(k) kapital chiqib ketishi va aholining o’sishi (d+n)k oqibatlarini qoplashi kerakligini ko’rsatadi. B holda kapital bilan qurollanganlik (k) va mehnat unumdorligi (y) o’zgarmas qoladi. Lekin aholi o’sishida kapitalning doimiyligi rapital ham aholiga mos sur’atda o’sishi kerakligini anglatadi: ya’ni:
ΔY/Y=ΔL/L=ΔΚ/K=n
Bundan quyidagi xulosa kelib chiqadi: aholining o’sishi – iqtisoiyotning barqarorlik holati sharoiidagi uzluksiz iqtisodiy o’sishning sabablaridan biri.
Biroq agar aholining o’sishi investisiyaning oshishi bilan birga bormasa, unda bu bir ishchiga tug’ri keladigan kapital zahirasining kamayishiga olib keladi.Aholining n dan n1 ga o’sishi (d+n)k chizig’ini yuqoriga (d+n1)k holatiga siljitadi. Bu esa kapital bilan qurollanganlikni k* dan k1* gacha qisqartiradi. Shunday qilib, R.Solou modeli aholi o’sishining yuqori sur’atlarga ega bo’lgan davlatlarda kapital bilan qurollanganlik past – demakki, daromadlar ham past bo’lishini tushuntirib beradi.
R.Soluning fikriga ko’ra , barqaror muvozanat sharoitida kapital, mehnat va milliy daromad darajasi bir xil, aholi soni o’sishiga teng sur’atda o’sib boradi. Aholi sonining tez o’sishi iqtisodiyotning o’sish sur’atlari jadallashishiga ta’sir etadi, ammo barqaror muvozanat holatida aholi jon boshiga mahsulot ishlab chiqarish kamayadi. O’z navbatida, jamg’arish normasining oshirilishi aholi jon boshiga to’g’ri keladigan daromad miqdorini oshiradi va kapital bilan qurollanganlik koeffisentini ko’tarilishiga olib keladi, lekin barqaror holatdagi o’sish sur’atiga ta’sir ko’rsatmaydi. Shu sababli barqaror holatdagi iqtisodiy o’sishning yagona sharti texnik taraqqiyotning o’sish sur’ati hisoblanadi.
|
DYs= DK α , DK investisiyalar hisobiga ta’minlanganligi uchun tengikni: 
DYs= I α

|
DYs= DK α , DK investisiyalar hisobiga ta’minlanganligi uchun tengikni:
DYs= I α
|
bet | 3/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.orgDYs= DK α , DK investisiyalar hisobiga ta’minlanganligi uchun tengikni:
DYs= I α deb yozish mumkin. , bunda,α – kapital quyilmalar( investisiyalar)ning chegaraviy unumdorligi. Agar bir yilda yalpi ishlab chiqarishni 1 mlrd. so’mga oshirish uchun 4 mlrd so’m investisiya talab etilsa α =0,25 bo’ladi.
α=DYs / I bir so’mlik investisiya hisobiga yaratilgan yangi mahsulot miqdorini ko’rsatadi.
2. Talab tenglamasi quyidagi ko’rinishga ega
DYd= D I ( 1/ μ) , bu yerda 1/ μ – xarajatlar multiplikatori,
μ–jamg’arishga chegaralangan moyillik.
Bu tenglama milliy daromad DYd, yoki yalpi talab qo’shimcha investisiyalarning multiplikativ ko’payishiga teng miqdorda o’sishini ko’rsatadi.
Ishlab chiqarish to’plangan jami kapital bilan ta’minlanishi, milliy daromad esa qo’shimcha investisiyalarning multiplikativ ta’siri ostida ko’payishi sababli taklif tenglamasida jami investisiyalar, talab tenglamasida esa qo’shimcha investisiyalargina ko’rib chiqilaadi.
3. Daromadlar va ishlab chiqarish quvvatlarining qo’shimcha o’sish sur’atlari tengligi tenglamasi:
D I ( 1/ μ) = I α
Bu tenglamani yechib suyidagi natijani olamiz:
D I / I = μ α
(D I / I ) – investisiyalarning yillik o’sish sur’ati bo’lib, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish yordamida to’liq bandlilikni ta’minlab turish uchun
(μ α) miqdorga teng bo’lishi kerak. Bundan xulosa shuki investisiyalarning mutanosib o’sish sur’atijamg’arishga chegaralangan moyillik va investisiyalarning unumdorligi ( kapital qaytimi) darajalarining hosilasi ekan.
Agar μ = 0,2 α=0,4 bo’lsa D I / I = 0,2* 0,.4 =0,08 yoki 8 %
Demakinvestisiyalarning o’sish sur’ati 8% bo’lishi talab etiladi.
Ye. Domar moddelidan kelib chiqadigan umumiy xulosa shuki iqtisodiy o’sishni ta’minlash uchun investisiyalar hajmini oshirish, bu uchun esa jamg’arish normasi hamda fan texnika taraqqiyoti orqali kapitalning samaradorligini oshirish zarur.
|
| |
Texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o’sishga ta’siri. Felpsning «oltin qoidasi»

|
Texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o’sishga ta’siri. Felpsning «oltin qoidasi»
|
bet | 9/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.org12.7. Texnologik taraqqiyotning iqtisodiy o’sishga ta’siri. Felpsning «oltin qoidasi».
. Neoklassik nazariyada texnik (texnologik) taraqqiyot deganda ishlab chiqarishning mashinalashtirilishi emas, balki, ishlab chiqarishdagi sifat o’zgarishlari (ishchilarning ma’lumot darajalari va malakalarining o’sishi, ishlab chiqarishni tashkil qilishning yaxshilanishi, ishlab chiqarish ko’lamining kengayishi) tushuniladi.
Modelga texnik taraqqiyotning kiritilishi ishlab chiqarish funksiyasini o’zgartirib, u quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi:
Y=f(K,L×E)
Bu yerda(E)- mehnat birligi samaradorligi (ishchi kuchining salomatligi, ma’lumoti va malakasiga bog’liq):
(L×E)- doimiy samaradorlik E ga ega shartli mehnat birliklari soni.
E qanchalik katta bo’ls, mavjud ishchilar soni bilan shuncha ko’p mahsulot ishlab chiqarilishi mumkin.
Texnik taraqqiyot mehnat samaradorligi(Ye) ning doimiy surat (g)bilan o’sishga olib keladi. Shuning uchun g =2% bo’lganda, mehnatning har bir birligidan qaytim yiliga 2% ga oshadi, bu esa ishlab chiqarish hajmining ishchi kuchi yiliga 2% o’sgandagi kabi o’sishiga olib keladi. Texnik taraqqyotning bunday shakli mehnatni tejaydi deyiladi, (g)– esa mehnatning tejaydigan texnik taraqqiyotning surati.
Endi texnik taraqqiyot holatidagi kapital bilan qurollanganlikning barqaror darajasini aniqlash mumkin. Agar bandlarning soni (L) (n) sur’at bilan oshayotgan bo’lsa, samaradorlik (Ye) esa (g)sur’at bilan o’sayotgan bo’lsa, unda (LE) (n+g) sur’at bilan oshib boradi.
i,
(d+n+g)k'
( d+n+g)k'
sf·(k')
k'* k'
12.5.-chizma Texnologik taraqqiyotning barqaror muvozanatga ta’siri
R.Solou modelida texnik taraqqiyot-turmush darajasi uzluksiz o’sishining yagona sharti ekanligini ko’rsatadi.
Shunday qilib, R.Solou modeli iqtisodiy o’sishning 3 manbai-investisiyalar, ishchi kuchi soni va texnik taraqqiyot o’rtasidagi o’zaro aloqadorlikni yoritish imkonini beradi. Davlat iqtisodiy o’sishga jamg’arma me’yori va texnik taraqqiyotni jadallashtirish orqali ta’sir ko’rsatishi mumkin.
Iste’mol hajmi maksimal bo’ladigan kapital bilan qurollanganlikning barqaror darajasi “Oltin qoida”ga muvofiq keladi. “Oltin qoida” bo’yicha kapital bilan qurolanganlik k** bilan iste’mol esa- S** bilan belgilangan.
|
| |
-chizma. Investisiyalar va kapitalning chiqib ketishining iqtisodiy muvozanatga tasiri

|
-chizma. Investisiyalar va kapitalning chiqib ketishining iqtisodiy muvozanatga tasiri
|
bet | 7/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.org12.2.-chizma. Investisiyalar va kapitalning chiqib ketishining iqtisodiy muvozanatga tasiri
. Bu holda kapital zahirasi muvozanatli darajaga qadar kamayib boradi ( 12.2.-chizma).
Jamg’arish normasi fond bilan qurollanganlikning barqarorr darajasiga ta’sir ko’rsatadi. Jamg’arish normasining s1 holatdan s2 holatga siljishi investisiyalar egri chizig’ini yuqoriga s1f(k) holatdan s2f(k) holatga qadar siljishini keltirib chiqaradi (12-3. -chizma).
I.dk
dk
s2f (k)
I’1
s1f (k)
dk1.I1
k*1 k*2 k
12.3. -chizma. Jamg’arish normasiningning iqtisodiy muvozanatga ta’siri.
Solou modeli jamg’arish normasi kapital bilan qurollanganlikning barqaror darajasiga erishishning o’ta muhim omili ekanligini ko’rsatadi.
Jamg’arish normasining o’sishi investisiyalar hajmining oshishini keltirib chiqaradi. Bu esa asosiy kapital miqdorining ortishiga, o’z navbatida kapital bilan qurollanganlik darajasining (k) ko’tarilishiorqali , pirovard natijaga, ya’ni esa ishlab chiqarish hajmining (Y) ko’payishiga olib keladi.
Shunday qilib, jamg’arish normasining oshishi barqaror muvozanat sharoitida yuqoriroq ishlab chiqarish va kapital zahirasi darajasiga erishish imkonini beradi. Ammo jamg’arish normasining ortishi qisqa muddatdli davrda, iqtisodiyot yangi barqaror muvozanat nuqtasiga yetgunga qadar , iqtisodiy o’sishni jadallashishiga olib keladi.
Jamg’arish jarayoni ham, jamg’arish normasining oshishi ham barqaror muvozanat holatida aholi jon boshiga ishlab chiqarish hajmining uzluksiz o’sishi mexanizmini tushuntirish uchun yetarli emas. Ular muvozanatning bir holatidan ikkinchi holatiga o’tilishini ko’rsatadi xolos.
Solou modelini keyingi rivojlantirilishida navbat bilan ikki shart olib tashlanadi: aholi soni va uning ish bilan band qismi sonining o’zgarmasligi hamda texnik taraqqiyotning mavjud emasligi.
Aholi doimiy (n) sur’at bilan o’sadi deb tasavvur qilamiz. Ishchilar sonining ko’payishi boshqa teng sharoitlarda mehnatning kapital bilan qurollanishi darajasining qisqarishiga olib kelishi mumkin. Natijada, bir ishchiga to’g’ri keladigan kapital zahirasi o’zgarishini ko’rsatuvchi tenglama quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi:
Δk=I-dk-nk yoki Δk=I-(d+n)k
Mehnatning kapital bilan qurolanganligi pasayishi tufayli uni oldingi darajada saqlab turish uchun investisiyalarning kapital chiqib ketishini qoplaydigan hajmi zarur. Kapital jamg’arish normasi yuqori bo’lmasa kapitalning chiqib ketishi, aholi sonining o’sishi tufayli kapital bilan qurollanganlik darajasi o’zgarmasdan qolishi yoki pasayib ketishi mumkin.
i,
(d+n)k
d+n)k
sf·(k1)
k1 k* k2 k
|
| |
Nazorat uchun savollar - 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va neoklassik modellari

|
12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va neoklassik modellari
|
bet | 11/11 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 29,87 Kb. | | #147582 |
Bog'liq 12-Mavzu. Iqtisodiy o’sishning umumiy tavsifi. Neokeynscha va ne-fayllar.orgNazorat uchun savollar
1. Iqtisodiy o’sish tushunchasi va uni o’lchash usullarini izohlab bering.
2. Iqtisodiy o’sish omillarini ishlab chiqarish, talab va taklif omillariga qaysi tamoyillarga asoslanib bo’linadi?
3. Ekstensiv va intensiv iqtisodiy o’sishning farqlari nimada, sof intensiv o’sishga erishish mumkinmi?
4. Domar modelida investisiyalar tahlili Keyns tahliliga nisbatan qanday farq qiladi?
5.Domar modelining asosiy o’zgaruvchilariga tavsif bering va uning mohiyatini tushuntiring?
6. Iqtisodiy o’sishning Xarrod modeli Domar modelidan qaysi jihatlariga ko’ra farq qiladi?
7. Domar modelida ihtisodiy o’sish shartlari qanday izohlangan?
8.Iqtisodiy o’sishningneoklassik modellari neokeynscha modellardan qaysi jihatlariga ko’ra farq qiladi?
9.R. Solouning iqtisodiy o’sish modeli qanday nazariy asoslarga ega?
10.Barqaror dinamik muvozanat deganda iqtisodiyotning qanday holati tushuniladi?
11.Soluning iqtisodiy o’sish modelida jamg’arish normasining iqtisodiy o’sishga ta’siri qanday izohlangan?
12.Solou modelida ifodalangan texnik taraqqiyotning mohiyatini izohlab bering.
13.Felpsning “oltin qoidasi” mohiyatinit tushuntirib bering.
14.J.Mid o’z modelida mehnat unumdorligi va kapital jdamg’arishining o’sishi sur’atlari o’rtasidagi bog’liqlik qanday ifodalangan?
15.A.Lyuis modeliga ko’ra iqtisodiy o’sishni ta’minlash shartlari nimalardan iborat?
http://fayllar.org
|
| |
Tarmoq kommutatori (TCP/IP port)

|
Tarmoq kommutatori (TCP/IP port)
|
bet | 7/14 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 400 Kb. | | #121322 |
Bog'liq 3. KTT Kurs ishi 21-varyantTarmoq kommutatori (TCP/IP port) yoki svitch (switch- qo`shmoq, qaytaulagich)- kompyuter tizimlarida bir necha uzellarni bir segmentda birlashtirish uchun mo`ljallangan qurilma. Konsentratorlardan asosiy farqi bitta qurilmaga berilgan ma`lumotlar kommutator orqali boshqa kommutatorlarga uzatiladi. Kommutatorlar OSI modelining kanal rejimida ishlaydi va bir- bir biriga MAC adresslari orqali uzellar bir tarmoqqa bog`lanadi. Bir necha tarmoqlarni birlashtirish uchun tarmoq darajali marshrutizatorlardan foydalaniladi.
Kompyuterning ichki portlari bilan ishlash.
Kompyuterning ichiki portlari ichiqi qurilmalarning bir-biri bilan aloqasini ta’minlashga xizmat qiladi, xuddi tashqi portlarga o’xshab. Ichiki portlarda ham axborot (signal) lar uzatish uchun qo’llaniladi va har bir portning maxsus raqami mavjuddir. Har qanday ichiki qurilmaning o’zining porti mavjud. Bu portlardan protsessorning buyrug’iga qarab, shu portdan axborot qabul qilishi yoki uzatishi mumkin. Agar microprotsessor ma’lum raqamli portga OUT buyrug’ini bersa, shu portdan ma’lumot uzatish mumkin. Bu ma’lumotning o’lchami 1 yoki 2 bayt bo’lishi mumkin. Agar microprotsesseor IN buyrug’ini bersa, deman shu portdan axborot o’qilishi lozimligini bildiradi.
Masalan, klaviaturada ixtiyori tugmaning bosilgani holati. Bu holatda darhol natijasi namoyon bo’ladi. Lekin bu jarayon bir necha bosqichlardan o’tadi. Klaviaturanig tugmasi bosilganda markaziy protsessor klaviaturaning portiga IN buyrug’ini beradi. Qaysi tugma bosilgani aniqlanib chiqish portlariga uzatiladi.
Ichki portlarning 944 (ЗВ0(16))-sidan boshlanadigan bir qancha portlar oq-qora grafikali rejim uchun, 976(3D0(16)) boshlanadiganlari ragli grafik rejim uchun 1008 (3F0(16)) dan boshlanadiganlari yumshoq disk (floppy) ni boshqarish uchun, 1013(3F5(16)) da esa floppy diskka yozish va floppy diskdan o’qish uchun qo’lladinlar.
Agar kopmyuterda tashqi portlar mavjud bo’lmasa u kopmyuterda faqat o’zining ichida bor ma’lumotlar bilan ishlash mumkin, ya’ni tashqi qurilmalar ulab bo’lmaydi. Bu esa ancha qiyinchiliklar tug’diradi. Ichiki portlarning mavjud bo’lmasligi mumkin emas. Chunki ularsiz kopmuuter ishlashi emas yonishi qiyin. Insonning qon tomirlari inson tanasini kislorodni eltib bersa, portlar esa kopmyuterning qurilmalarini axborot (berilgan buyruq) ni eltib beradi. Ayonki, insonning qon tomirlari bo’lmasa yashamasligi aniq, kopmyuter ham shundoq portlari bo’lmasa u kopmyuter emas.
3.Interfeys bu ikki tizim, qurilma yoki dastur orasidagi chegara bo`lib u elementlar orasidagi bog`lanishni tashkil etuvchi yordamchi boshqaruvchi mikrosxemalar yoki bog`lanish qurilmasidir.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 14/14 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 400 Kb. | | #121322 |
Bog'liq 3. KTT Kurs ishi 21-varyantFoydalanilgan adabiyotlar:
1. O.T.Kenjaboev, R.X.Ayupov, B.S.Sultonov, A.O.Ro‘ziev, A.X.Abdullaev
Informatika va axborot texnologiyalari fanidan ma’ruza matnlari to`plami. - Toshkent:TMI,2009.
2. “Informatika va axborot tehnologiyalari” fanidan tajriba ishlari to’plami.
3. Abduqodirov. “Axborot texnologiyalari” Toshkent O`qituvchi, 2001 yil.
4. M. R. Musayeva, M. A. Zoidova, F. S. Islamova “Informatika” fanidan amaliy mashg`ulotlar uchun uslubiy qo`llanma, Toshkent 2008 yil, TAQI.
5. S. Simonovich, G. Evseev, A. Alekseev “Umumiy informatika” Moskva: ASTpress,2003-yil.
6. I. G. Lesnichnaya, I.V. Missing, Yu. D. Romanov, V. I. Shestakov “Informatika va ma’lumotlar texnologiyalari” 2-e izdaniya. Moskva: Eksmo, 2007-yil
7. Internet saytlari www.ziyo.uz, www.kitob.uz.
|
| |
Kurs ishining strukturaviy rasmiylashtirish

1.3. Kurs ishining strukturaviy rasmiylashtirish
Tushuntirish yozuvida bo'limlar, kichik bo'limlar, paragraflar, paragraflar va paragraflar mavjud.
Bo'lim - bo'linishning birinchi bosqichi, seriya raqami va sarlavhasi bor.
Kichik bo'lim - bo'limning bir qismi, bo'lim raqami va pastki qismning seriya raqami va sarlavhadan iborat seriya raqamiga ega.
Band - bo'lim yoki pastki qismning pastki qismi raqami va buyumning seriya raqamidan iborat seriya raqami. Sarlavha bo'lishi mumkin.
Paragraf - paragrafning qismi, paragraf raqami va kichik bandning seriya raqamidan iborat seriya raqamiga ega. Sarlavha bo'lishi mumkin.
Paragraf - bu raqam va sarlavha bo'lmagan matnning mantiqiy tanlangan qismi.
Bo'lim nomlari CAPITAL (bosh harf) bilan ajratiladi va bo'lim nomlari kichik harflar bilan yoziladi. Matn va bo'limlar (kichik bo'limlar) nomi o'rtasida bitta qator oralig'i (bitta bo'sh satr) bo'lishi kerak. Bo'lim sarlavhalarini va kichik bo'limlarni qalin qilib belgilashingiz mumkin. Kursiv shriftdan foydalanish mumkin emas.
Har bir dastur yangi sahifadan arab raqamlarida ko'rsatilgan raqam bilan boshlanishi kerak. Raqam sarlavhasi bosh harf bilan yozilgan. Bitta ilova raqamlanmagan. Ilovada tematik sarlavha bo'lishi kerak, unda kichik harflar bilan yoziladi (birinchi bosh harf), o'rtada joylashgan, raqamlash sarlavhasidan bo'sh chiziq bilan ajratilgan.
Kurs ishining matni barcha dasturlarga havolalarni o'z ichiga olishi kerak. Ular arizalarni matnda ularga murojaat qilish tartibida tartibga soladilar.
2. Tarmoq topologiyalari
2.1. Lokal tarmoqning paydo bo’lishi.
Kompyuter tarmoqlarining paydo bo’lish sabablaridan biri resurslaridan hamkorlikda foydalanish, alohida kompyuter imkoniyatini kengaytirishdir. Tarmoq orqali foydalanuvchilar bir vaqtning o’zida bir xil ma’lumot va fayl nusxalari, amaliy dasturlar bilan ishlashi mumkin. Bu holat axborot tashuvchilardagi joyni tejaydi. Bundan tashqari, printer, skaner, modem, lazer disklar majmuining birgalikda ishlatilishi qo’shimcha mablag’ni asraydi.
Tarmoqdan foydalanganda axborotni saqlash ishonchliligi ortadi, chunki juda oddiy usulda qimmatli axborotlarni qayta nusxalash mumkin va alohida foydalanuvchilar o’rtasida axborot almashish engillashtiriladi. Tarmoq foydalanuvchilar so’rovini mujassamlashtiradi, bir vaqtning o’zida axborotdan ko’plab mijozlar foydalanish imkonini beradi.
Apparat qurilmalari va tarmoq dastur ta’minoti orqali o’zaro bir-birlari bilan hamohang ishlay oladigan kompyuterlar majmuiga tarmoq deyiladi.
Tarmoqlarni turli me’yorlarga ko’ra sinflarga ajratish mumkin. Bular:
1) o’tkazish qobiliyati, ya’ni ma’lumotlarni tarmoqqa uzatish tezligiga muvofiq:
- past 100 Kbit/ s gacha;
- o’rta 0,5-10 Mbit/s gacha;
- yuqori 10 Mbit/s dan ortiq.
2) uzoq kommunikatsiya tarmoqlari bilan ishlash tezligi, ularning fizik o’lchoviga muvofiq:
|
- LAN ( Local-Area Network) lokal tarmoq (bir ofis, bino ichidagi aloqa);
- CAN

|
- LAN ( Local-Area Network) lokal tarmoq (bir ofis, bino ichidagi aloqa);
- CAN
|
bet | 4/14 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 400 Kb. | | #121322 |
Bog'liq 3. KTT Kurs ishi 21-varyant- LAN ( Local-Area Network) lokal tarmoq (bir ofis, bino ichidagi aloqa);
- CAN (Campus-Area Network) - kampus tarmoq, bir-biri bilan telefon yoki modemlar bilan ulanish, ammo etarlicha bir-birlaridan uzoqda joylashgan kompyuter lokal tarmoq;
- MAN (Metropolitan-Area Network) katta tezlik bilan aloqa uzatish (100 Mbit/s) imkoniyatiga, katta radiusga (bir necha o’n km) axborot uzatuvchi kengaytirilgan tarmoq;
- WAN (Wide-Area Network) keng masshtabli (mintaqaviy) maxsus qurilma va dasturlar bilan ta’minlangan alohida tarmoqlarni birlashtiruvchi yirik tarmoq;
- GAN (Global-Agea Network) global (xalqaro, qit’alararo) tarmoq;
3) tarmoq tugunlari turi bo’yicha (tugun - hisoblash tarmoqlari va ularning alohida elementlari ulangan joyi). Boshqacha aytganda, tugunga shaxsiy, mini- va katta kompyuterlar, alohida tarmoq ham kiradi. Masalan, umumiy foydalanish tarmoqlaridagi alohida kompyuterlar (boshqachasiga ularni stantsiyalar deb ham yuritishadi) tugunlarga misol bo’la oladi. Unchalik katta bo’lmagan alohida tarmoqlar kampus tarmog’i uchun tugun bo’ladi.
4) tugunlar munosabatiga ko’ra:
- bir xil rangli (peer-to-peer), uncha katta bo’lmagan, bir xil mavqega ega kompyuterlar (bu erda hamma kompyuterlar ham «mijoz», ya’ni tarmoqning oddiy foydalanuvchisi, ham «server», ya’ni tarmoq foydalanuvchilariga xizmat ko’rsatishni ta’minlovchi bo’lishi mumkin). Macalan, WINDOWS 95 OS tarmog’i tarqatilgan (Distributed) tarmoqlar. Bunda serverlar tarmoq foydalanuvchilariga xizmat ko’rsatadi, biroq tarmoqni boshqarmaydi;
-server (Server based) yoki markazlashgan boshqarishga ega tarmoqlar. Bu erda tarmoqning bosh elementi serverdir. Qolgan tugunlar serverning resurslaridan foydalanishi mumkin (masalan, Novell NetWare, Microsoft LAN Mananger va boshqalar).
5) tarmoq operatsion sistemalarini ishlatish bo’yicha (tarmoq OS):
gomogenli - hamma tugunlarda bir xil yoki yaqin operatsion sistemalardan foydalaniladi (masalan, WINDOWS OS tarmog’i);
geterogenli - bir vaqtning o’zida bir nechta tarmoq operatsion sistemalari ishlatiladi (masalan, Novell NetWare va WINDOWS).
|
| |
Kompyuterning tashqi qurilmalar

|
Kompyuterning tashqi qurilmalar
|
bet | 6/14 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 400 Kb. | | #121322 |
Bog'liq 3. KTT Kurs ishi 21-varyant2.3. Kompyuterning tashqi qurilmalar
Kompyuterning tashqi qurilmalari bilan axborot almashishi jarayonini, kopmyuterning tashqi interfeysi tashkil qiladi. Tashqi interfey tashqi portlar, shinalar, kopmyuterlar birlashmasi va tashqi qurilmalar jamlamasidan iboratdi. Asosan kopmyuter va tashqi qurilmalarni bir-biriga bog’lashda shinalardan foydalaniladi.
Kopmyuterga printer, scaner, sichqoncha, klaviatura va shunga o’xshash qurilmalarning kompyuterga ulanishi tashqi interfeysga misol bo’ladi. Tashqi interfeysni amalga oshirish uchun unga apparat va dasturiy ta’minot: tashqi qurilmani boshqaruvchisi (controller) va controller ni boshqaruvchi maxsus dastur, drayver (driver) kerak bo’ladi.
Har qanda kopmyuterda tashqi interfeys bir qancha portlar, jumladan, LPT, PS/2, COM, USB, … kabilar orqali amalgam oshiriladi. (1-rasmga qarang). Har bir portning o’ziga yarasha vazifasi bor.
IEEE 1284 (Printer port, parallel port, LPT) – shaxsiy kompyuterga ulashga mo`ljallangan xalqaro parallel interfeys standartiga mos tushuvchi qurilma. “LTP” nomi MS DOS oilasidagi operatsion tizimdagi “LTP1” (Line Printer Terminal yoki Line PrinTer) standart nomidan kelib chiqqan. Hozirgi vaqtda bu interfeys asosan USB interfeysi bilan mos tushadi va u yi`g`ma apparatlarni (skaner – printer - kserokopiya) ulashsh uchun ishlatiladi. Lekin asosan yuqori tezlikda chop etish va printer uchun ishlatiladi. Bu bilan asosan Cetronics, Betronics, HP, Hewlett-Packard firmalari tomonidan ishlab chiqariladi. Ular 1284.3-2000 va 1284.4-2000 standartiga asoslangan. Ishchi rejimlari:
SPP (Standart Paralell Port) — bir yo`nalishli port, to`laligicha Cetronics interfeysi bilan mos tushadi.
Nibble Mode — SPP rejimida ikki yo`nalishli ma`lumotlar almashinishga asoslangan (4 baytli) qo`shimcha qurilmalar bilan jihozlangan
Byte Mode — Ba`zida qo`llaniluvchi IEEE 1284 standartiga asoslangan eski kontrollerlardan ikki tomonlama ma`lumot almashish uchun foydalaniladi.
EPP (Enhanced Parallel Port) —ishchi qurilma Intel, Xircom va Zenith Data Systems — firmalariga tegishli ikki tomonlama ma`lumot almashish, 2 Mbayt/sekund tezlikda
ЕСР (Extended Capabilities Port) — ishchi qurilma Hewlett-Packard va Microsoft kompaniyalari, qo`shimcha ravishda ma`lumotlarni siqish appatiga ega va DMA rejimida ishlovchi qurilma.
|
| |
Tema: Elektron keste menen isleytug`in programmalar mu`mkinshilikleri ha`m bir-birinen ayirmashilig`i

Tema: Elektron keste menen isleytug`in
programmalar mu`mkinshilikleri ha`m bir-birinen
ayirmashilig`i.
Reje:
1. Elektron keste menen isleytug`in programmalar haqqinda uliwma
tu`sinik.
2. Elektron keste menen isleytug`in programmalardin` bir-birinen
ayirmashilig`i.
MICROSOFT EXCEL programması.
EXCEL 5.0 programması MICROSOFT OFFISE paketine kiredi. Ol WINDOWS
operatsion qabıǵı basqarıwında elektron kestelerdi tayarlaw hám qayta islewde isletiledi.
EXCEL hújjetleri, yaǵnıy qayta islew obyektleri bolıp qálegen atlı,.XLS keńeytpeli fayl
esaplanadi. Bunday fayl jumısshı kitap dep ataladı.
Ha`r bir XLS faylına 1 den 255 danag`a shekem elektron kesteler jaylastırıw
múmkin, olardıń hár biri jumısshı bet dep ataladı. Jumısshı bet hám hújjet bir mániste
isletiledi.
Elektron keste kompyuter yadında jaylasqan 1 den 16384 ke shekem nomerlengen
qatarlardan hám latin ha`ripleri A, B,.. ., Z, AA, AB,... dep nomerlengen 256 ústinnen
ibarat. Ústin hám qatarlar kesilisiw ornında yacheyka (ketek) jaylasqan. Qálegen ketekke
baslanǵısh bahalar san yamasa tekst, sonıń menen birge qálegen informaciyanı esaplaw
ushın formula kirgiziw múmkin. Ústin keńligin hám qatar biyikligin ózgertiw múmkin.
EXCELdi kompyuterge ornatıwda, óz talabı hám jeke kompyuter quwatınan kelip shıǵıp
paydalanıwshı ornatıwdıń bir yamasa bir neshe variantlarin tańlawı múmkin, bular
minimal, tańlanma, standart, tolıq.
EXCEL belgisi MICROSOFT OFFISE panelinde boladı, belgi ústine qóyılıp, shep
tuyme 2 marta tez basıladı.
Programmanı jabıw ushın tómendegi usıllardıń birinen paydalanıladı:
1) Sistema menyusı belgisine eki ret basıladı,
2) Sistema menyusı ashılıp ol jerden buyrıǵı saylanadı,
3) ALT- F4 tuymesi basıladı,
4) CTRL+ESC tu`ymeleri basılıp baylanısıw aynası shaqırıladı, ol jerden jawilip atirg`an
ayna atı jazılǵan qatar ajratıladı hám tu`ymesi basıladı.
Eger EXCEL aynasın jabıw waqtında paydalanıwshı hújjetke ózgertiw kirgiziw jáne
onı faylda saqlamag`ani málim bolsa, ekranǵa baylanıs ayna shıǵadı. Sonnan keyin
ózgeriwdi faylda saqlaw (yes ), saqlamaw (no-), yamasa jumıstı dawam ettiriw (cancel-)
múmkin.
|
Foydalanuvchi interfeysi - Kurs ishining tarkibi va hajmi

|
Kurs ishining tarkibi va hajmi
|
bet | 8/14 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 400 Kb. | | #121322 |
Bog'liq 3. KTT Kurs ishi 21-varyantFoydalanuvchi interfeysi – foydalanuvchi bilan qurilmalar o`rtasidagi aloqani ta’minlab beruvchi muhit:
Buyruqlar qatori interfeysi: matnli qator (buyruq) yordami bilan yo`l ochuvchi kompyuter konstruksiyasi;
Foydalanuvchining grafik interfeysi(graphical user interface, GUI): Monitorning elementlarini taqdim etuvchi dasturiy funksiya;
Dialogli interfeys;
Yagona tilli interfeys: foydalanuvchi dastur bilan uning ona tilisida “gaplasha oladi”.
Miya interfeysi (in english: brain- computer interface) – kompyuter elektordlar va miyaga o`rnatilgan retseptorlar yordamida foydalanuvchi miyasidagi o`zgarishlarga mos ravishda ovoz va nurlanishni boshqarib turishga javobgar bo`ladi.
Fizik interfeys – bu fizik qurilmalar bilan ishlash muhiti. Bu muhit haqida gapirilganda asosan kompyuter portlari tushuniladi:
Tarmoqli interfeys;
Shlyuz (telekommunikatsiya) – mahalliy tarmoqlarni undan kattaroq tarmoqlar bilan, misol uchun Internet, bog`lovchi qurilma;
Shina(Kompyuter);
COM interfeys (Component Object Model interface) – mavhum funksiyalar va xususiyatlarni shu interfeys komponentalari orqali boshqa dasturlarda aniq funksiya ko`rinishida qo`llash imkonini beradi;
Ma’lumotlar almashish uslubiga ko`ra interfeys parallel va interfeyslarga bo`linadi
4.Kompyuter tarmog`i (hisoblash tarmog`i, ma`lumotlar almashish tarmog`i) – ikki yoki undan ortiq kompyuterlar o`rtasidagi aloqa tizimidir. Ma`lumotlar almashish turli xil fizik hodisalarni qo`llash orqali amalga oshiriladi: elektr signallari yoki elektromagnit nurlanishlarning turli xil ko`rinishlari orqali.
Tarmoq konsentratori – tarmoq qurilmasi bo`lib, u asosan bir necha Ethernet qurilmalarini bir segmentda birlashtirishga xizmat qiladi. Bu qurilma koaksil kabel yoki optic tolali o`tkazgichlar bilan bog`lanadi. Hozirgi paytda ular ko`p darajada qo`llanilmaydi- ular o`rnida tarmoq kommutatorlari alohida segment ko`rinishida ishlatiladi. Bu kommutatorlar qo`pol ravishda “intellektual konsentratorlar” deb ham yuritiladi.
|
| |
Ózbekstan respublíkasi joqari bilimlendiriw, ilim háM Ínnovacíyalar míNÍstrlíGÍ ÁJÍNÍyaz atindaǵi nókis mámleketlík pedagogíkaliq ínstituti pedagogika fakulteti «Muzikalıq tálim»

|
Ózbekstan respublíkasi joqari bilimlendiriw, ilim háM Ínnovacíyalar míNÍstrlíGÍ ÁJÍNÍyaz atindaǵi nókis mámleketlík pedagogíkaliq ínstituti pedagogika fakulteti «Muzikalıq tálim»
|
bet | 1/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 108,38 Kb. | | #234647 |
Bog'liq Muzika tarixi kursxxxxx
ÓZBEKSTAN RESPUBLÍKASI JOQARI BILIMLENDIRIW, ILIM HÁM ÍNNOVACÍYALAR MÍNÍSTRLÍGÍ
ÁJÍNÍYAZ ATINDAǴI NÓKIS MÁMLEKETLÍK PEDAGOGÍKALIQ ÍNSTITUTI
Pedagogika fakulteti «Muzikalıq tálim» 3B-kurs bakalavr talim bagdarı Ataubaeva Nursuliwdın Muzika tarıyxı páninen
KURS JUMÍSÍ
Tema: «Manas Leviyev ómiri hàm dóretiwshiligi »
Kafedra baslıǵı: A.Allanov
Tayarlaǵan: N.Ataubaeva
Ilmiy basshi doc.A.Nadirova
NÓKÍS 2024
TEMA: Manas Leviyevdiñ ómiri hám dóretiwshiligi
MAZMÙNÌ
KÌRÌSÌW.......................................................................................................................3
I BAP.ÓZBEK KOMPOZITORLARI AWQAMINIŃ JUMIS ISKERLIGI TARIYXI.......................................................................................................................5
1.1 Manas Leviyevdin ómiri hàm dóretiwshiligiı.....................................................9
1.2 Kompozitordıń balalıq hám studentlik jılları...................................................10
1.3Kompozitor Manas Levievdin vokal iskerligii...................................................14
II BAP. MANAS LEVIYEVDIN ÒZBEK MUZIKASINA QOSQAN MIYNETLERI ...........................................................................................................15
2.1 Kompozitor Manas Leviyevdin fortepiano iskerligi.........................................15
2.2 Kompozitor Manas Leviyevdin opera hám balet iskerligi.............................15
2.3 Kompozitor Manas Leviyevdin simfoniya iskerligi.........................................16
2.4Kompozitor Manas Leviyevdin muzıkalı drama iskerligi...............................16
JUWMAQLAW.........................................................................................................20
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ózbekstan respublíkasi joqari bilimlendiriw, ilim háM Ínnovacíyalar míNÍstrlíGÍ ÁJÍNÍyaz atindaǵi nókis mámleketlík pedagogíkaliq ínstituti pedagogika fakulteti «Muzikalıq tálim»
|
Kurs ishining maqsadi va vazifalari

6
mamlakatimizda yuz berayotgan ijtimoiy-iqtisodiy o’zgarishlar bilan bog’liq
Prezident I.A.Karimovning ko’rsatma va asarlari hamda mazkur masalalar
bo’yicha O’zbekiston Hukumati qabul qilgan rasmiy hujjat va dasturlar bilan
tavsiflanadi. SHuningdek, bu borada iqtisodiy-geografiya fanida yaratilgan g’oya
va tushunchalar, sanoat ishlab chiqarishni hududiy tashkil qilish soha sidagi ilg’or
yo’nalishlar, ushbu muammo bilan shug’ullangan olim va mutaxassislarning ilmiy
ishlanmalari asos bo’lib xizmat qiladi.
Ushbu ishni bajarishda geografik taqqoslash, tarixiy, hududiy tahlil, tizimli
yondashuv, statistik usullaridan foydalanildi.
Kurs ishi ishiga taalluqli ma’lumotlar O’zbekiston Respublikasi Statistika
davlat qo’mitasi, viloyat statistika boshqarmasidan olingan va tahlil qilingan.
Ishning ahamiyati. Ushbu ishning natija va xulosalaridan sohaviy
muammolarni aniqlash va mintaqaviy dasturlarning ishlab chiqishda foydalanish
mumkin.
Asosiy xulosa va tavsiyalari viloyat, shahar hamda tuman xududlarida tashqi
iqtisodiy faolityatini yaxshilashda, uning qo’llanilgan metodik asoslari va faktik
ma’lumotlari esa tegishli o’quv yurtlarining amaliy ishlarida ahamiyatlidir.
1
Узбекистан Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг мамлакатимизни 2016 йилда ижтимоий-ицтисодий ривожлантиришнинг асосий
якунлари ва 2017 йилга мулжалланган ицтисодий дастурнинг энг му^им устувор йуналишларига багишланган Вазирлар Ма^камасининг
кенгайтирилган мажлисидаги маърузаси
. http://uza.uz/oz/politics/tan-idiy-ta-lil-atiy-tartib-intizom-va-shakhsiy-zhavobgarlik-16-01-2017
Kurs ishining masad va vazifalari

5
kelinmokda. Jumladan O’zbekiston Respublikasida tashqi iqtisodiy faoliyatini
takomillashtirish yo’llarini izlash, bu borada amaliy
samara beradigan dasturlar
ishlab chiqish, ilmiy izlanishlar olib borish borasida olimlarimizdan
M.Abdusalomov, A.Vahobov, R.X.Shodiev, G.G.Nazarova, N.Sirajiddinov,
R.M.Alimov,
N.X.Xaydarov,
A.Soliev,
A.
Qayumov,
A.Sodiqov,
X.Mirzaaxmedov va boshqalar tomonidan o’rganilgan.
Mazkur Kurs chilar tomonidan olib borilgan ilmiy ishlar muammoning ayrim
jihatlarini Kurs ob’ekti sifatida olib o’rganilganligi bois ularning ishlarida keskin
farqlar mavjud. Xususan A.Qayumovning ilmiy ishlanmalarida O’zbekiston
Respublikasining tashqi aloqalari va ularning omillariga e’tibor qaratilgan.
A.Solievning ishlarida esa tashqi aloqal ar siyosiy
geografiya va iqtisodiy
geografik jarayonlarni tadqiq etish doirasida o’rganilgan. SHuningdek, Namangan
viloyati Kurs chilari tomonidan tashqi iqtisodiy aloqalar qo’shma korxonlar tashkil
etish va rivojlantirish nuqtai nazaridan tadqiq etilgan. Ushbu Kurs ishi ishida
yuqoridagi Kurs larga uslubiy yondashilgan xolda Namangan viloyati xo’jalik va
hududiy tuzilmalarining tashqi iqtisodiy aloqalardagi ishtioklari atroflicha ko’rib
chiqilgan.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1. O’zbekiston Respublikasining “Tashqi iqtisodiy faoliyati to’g’risida”gi
Qonuni (yangi tahriri) 2000 y. www.lex.uz.
2. O’zbekiston Respublikasining “CHet el investitsiyalari to’g’risida”gi Qonuni.
1998 y. www.lex.uz.
3. O’zbekiston Respublikasining “Xorijiy investorlar
huquqlari himoyasi
kafolatlari va choralari to’g’risida”gi Qonuni. 1998 y. www.lex.uz.
4. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «Tashqi iqtisodiy aloqalar
sohasida boshqaruv tizimini yanada erkinlashtirish
va takomillashtirish
to’g’risida» 2002 yil 21 oktyabrdagi PF-3151-sonli Farmoni. www.lex.uz.
5. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2002 yil 23
oktyabrdagi
«O’zbekiston Respublikasi tashqi iqtisodiy aloqalar
Agentligi faoliyatini
tashkil etish to’g’risida»gi 368-sonli qarori. www.lex.uz.
6. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “To’g’ridan to’g’ri
xususiy
investitsiyalarni rag’batlantirishning qo’
shimcha chora tadbirlari
to’g’risida”gi 2005 yil 11 apreldagi farmoni. www.lex.uz.
7. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Yirik
sanoat korxonalari bilan
kasanachilikni rivojlantirish asosida ishlab chiqarish va xizmatlar o’rtasidagi
korporatsiyani kengaytirishni rag’batlantirish chora tadbirlari to’g’risida”gi
2006 yil 5 yanvardagi farmoni. www.lex.uz.
Internet manbaalari
1.
www.uza.uz.- O’zbekiston Respublikasi milliy axborot agentligi.
2.
www.gov.uz- O’zbekiston Respublikasi hukumat portali.
3.
www.mfa.uz- O’zbekiston Respublikasi Tashqi ishlar vazirligi.
4.
www.mfer.uz- O’zbekiston Respublikasi Tashqi iqtisodiy aloqalar
investitsiyalar va savdo vazirligi.
http://fayllar.org
System Configuration - Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System...

|
Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System with Tools On Security and Kali Hacking to Understand Computer Programming, Data Science and Command LineBog'liq Linux This Book Includes 4 Manuscripts The Underground BibleSystem Configuration
❖
Root password: The installation program asks you to enter a root or
administrator password with which you will be able to have access to
all the configuration areas of the system, which as a normal user is not
possible
❖
Creation of a user: The installation program asks for a login and
password, for the creation of the first user, which does not have the
necessary administrator permissions for security reasons
❖
Boot loader: Another point to consider is how you want to boot
Linux. If Windows exists, the easiest way is to install LILO or GRUB,
programs that are responsible for booting both operational systems
according to what the user indicates when starting the PC. It must be
selected when setting the option of saving the magazine in the first
sector of the disk. Problems will arise to boot Linux is if there is an
option to reinstall Windows again, since this operating system
assumes control of the PC and boot system, removing LILO (and
preventing Linux boot). Another very simple way would be to use the
boot floppy disk that is created during the installation of Linux
❖
Installation exit: The user is informed of the installed services and
the installation program is finished
Once Linux is first started, the initial wizard will start and allow you to
configure basic system items, such as the type of desktop to use; KDE,
Gnome, WindowMaker, etc. and some services like mail.
Conclusions
❖
The OS architecture defines a set of components, as well as how
they interact with each other and with the environment
❖
The most important for studying the architecture of the OS is the
concept of the core of the system. The core feature of the kernel is that
it runs in privileged mode
❖
The main types of OS architecture are monolithic and micro-kernel
based architecture. Monolithic architecture requires that the core
functions of the system be concentrated in the kernel, its most
important advantage being performance. In microkernel systems in
privileged mode, only the basic functions are performed, the main
advantages of such systems are reliability and flexibility
❖
The operating system directly interacts with the computer
hardware. Modern computer architectures offer many operating
system support tools
❖
The operating system interacts with applications. It provides a set of
system calls to access functions implemented in the kernel. For
applications, system calls, along with system library tools, are
accessible through the application programming interface
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Linux: This Book Includes 4 Manuscripts. The Underground Bible to the unix operating System with Tools On Security and Kali Hacking to Understand Computer Programming, Data Science and Command Line
|