O’zbеkistоn rеspublikаsi - bet 58

|
O’zbеkistоn rеspublikаsi
|
bet | 58/64 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #139436 |
Bog'liq Dinshunoslik tayor.2023 oxirgisi (3)5. Etnik tarkibi:
turli millat vakillari (ko`p uchraydi);
asosan bir etnik guruh vakillari
6.Terrorchilik guruhidagi a`zolari soni:
10 kishigacha kam uchraydi
10-50 kishi ko`p uchraydi;
50-100 kishi ko`p uchraydi
100 kishidan ortiq kam uchraydi
7. Tashkiliy tuzilishi:
qat`iy iyerarxiya kam uchraydi;
tashkilot bir-biridan mustaqil 5-7 kishidan iborat jangovor shaxobchalardan iborat bo`ladi.
8. Faoliyat yuritish makoni:
bir davvlat hududida biror mintaqada hatto global doirada ham faoliyat ko`rsatavveradi;
asosan shaxar sharoitida ish olib boradi;
9. Ish usullari
jamoatchilik joylarida portlashlar sodir etish;
mahalliy aholi vakillarini yoki horijiy fuqarolarni garovga olish;
ekstremistik mazmundagi varaqalar tarqatish;
siyosiy qotilliklarni amalga oshirish;
tartibsizliklar keltirib chiqarish;
kimyoviy va bakterologik qurollardan foydalanish;
3 O‘zbеkistоn Rеspublikasida diniy ekstrеmizm va tеrrоrizm xavvfini оldini оlishning huquqiy asоslari. “Jahоlatga qarshi ma’rifat” kоntsеptsiyasi.
O`zbekistonliklar jahonda shu jumladan, Markaziy osiyo mintaqasida terrorchilik bilan bog`liq qaynoq nuqtalar borligini juda yaxshi biladilar. O`zbekiston Respublikasi bilan chegaradosh Afg`oniston va bir mintaqada joylashgan Pokiston kabi davvlatlar hududida jonoyatshi-terrorchilar harbiy tayyorgarlikdan o`tib, O`zbekistonga kirishishga harakat qilayotganliklari hech kimga sir emas. Ularning maqsadi kimyoviy, bioogik qurollardan, kompyuter tarmoqlaridan foydalanib harbiy harakatlarini boshlashdir.
O`zbekiston hududida sodir etilgan bir necha terrorchilik harakatlari bunday umumiy havvfga qarshi kurash markazlari ishlab turibdi. Shuningdek, ko`pgina davvlat idoralari, ayniqsa, mudofaa, favvqulodda vaziyatlar va ichki ishlar vazirligi, milliy xavvfsizlik xizmati, chegara, bojhona va prokuratura idoralarining terrorchilikka qarshi kurashdagi faoliyati jadallashdi, bu boradagi imkoniyatlardan samaraliroq foydalanilayapti. Aholi o`rtasida hushyorlik ogohlik mazmunida tushuntirish ishlari, ommavviy tadbirlar o`tkazilayapti, ommavviy axborot vositalari orqali targ`ibot ishlari olib borilmoqda, ta`lim muassasalarida mashg`ulotlar olib borilyapti.
O`zbekiston respublikasi terrorchilikni bartaraf qilish bilan bog`liq ishlarga dunyo jamoatchiligini jalb etmoqda.
Afg`oniston va boshqa musulmon davvlatlari hududidagi harbiy lagerlarda terrorchi uyushmalar bemalol tayyorgarlik ko`rayotganligidan tashvishlangan O`zbekiston davvlatining rahbari xalqaro terrorizmga qarshi kurash Markazini tuzish zarurligi to`g`risidagi taklifini Yevropa xavvfsizlik harakati tahskilotiga a`zo davvlat va hukumatlarga MDH davvlatlariga, Markaziy Osiyoda , Qirg`iziston, Tojikiston davvlati rahbarlariga yetkazadi. Bu taklif Rossiya, AQSh, Xitoy kabi yirik davvlatlar tomonidan xam e`tirof etildi. Terrorchilikning har qanday ko`inishlariga zarba berish, terrorchilikni qo`llab quvvatlayotganb davvlatlarga qarshi kurash olib borish jahon hamjamiyati bilan birgalikda davvom ettirilmoqda.
O`zbekistonda 2000 yil 15 dekabrda “Terrorizmga qarshi kurash to‘g‘risida”gi qonun bilan qabul qlingan. Shuningdek, O`zbeksiton Respublikasi jinoyat kodeksining
Diniy ekstremizm va xalqaro terrorizm nafaqat tashqi, balki ichki havvfsizlikka ham daxldor masaladir.Chunki diniy ekstremistik va terrorchilik tashkilotlari jangarilik usullari bilan hokimiyat uchun kurashuvchi guruhlarni shakllantirish, ularni har tomonlama rag‘batlantirish va qo‘llab quvvatlashga intiladi.
Markaziy Osiyo davvlatlari uchun diniy ekstremizm va xalqaro terrorizmning xavvfi 1990 yilda Namangan va Andijonda, 1990-1996 yillarda Tojikistondagi fuqarolik urushi va mojarolar davvomida, 1999 yilda Toshkent shahrida, 1999 yil 19- fevralda Toshkent shahrida , 1999-2001 yillari Qirg`izistonning Bodken, Ozbekistonning Surxondaryo va Toshkent viloyatida, 2004 yil mart-aprel oylarida Toshkent shahri va Buxoro viloyatida 2005 yil 12-13 may kunlari Andijon shahrida amalga oshirgan terrorchilik xarakatlari timsolida o`zini ko`rsatdi.
Qzbekiston Prezidenti I.Karimov tashabbusi bilan 1998 yilda tashkil topgan 62 guruhining Afg`oniston masalasini hal qilishda va Toshkent Deklaratsiyasining ahamiyati juda katta.
2001 yil 28-sentyabrda BMT ning Havvfsizlik Kengashi 1373-sonli rezolyutsiyasini qabul qilib,terrorizmga qarshi kurash komitetini tuzdi.
BMT ning terrorizm va unga qarshi kurashga qaratilgan 13 ta xujjati (11 ta konvensiya va 2 ta protokol) mavvjud. O`zbekiston 12 ana shunday halqaro shartnomalarni ratifikatsiya qildi. Ular qatorida:
1971 yildagi fuqaro avviatsiyasining havvfsizligiga tahdid soladigan noqonuniy aktlarga qarshi kurash:
1973 yildagi xalqaro himoyadan foydalanuvchi shaxslar, shu jumladan diplomatik agentlarga qarshi jinoyatlar uchun jazolash va ularni bartaraf etish:
1979 yildagi garovga olish xarakatlariga qarshi kurash:
1980 yildagi yadroviy materiallarning himoyasi:
1988 yildagi dengiz kemalari xarakati havvfsizligiga tahdid soladigan noqonuniy aktlarga qarshi kurash:
1997 yildagi bombavviy terrorizmga qarshi kurash:
1999 yildagi terrorizmni moliyalashtirishga qarshi kurash xalqaro konvensiyalari borligini ko`rish mumkin.
O`zbekiston Yevropa Kengashi doirasida ham terorizmga qarshi 7 ta xalqaro shartnomani imzolagan.
Jamiyatning barqaror rivojlanishida ijtimoiy hayotning barcha sohalarida tadrijiy va tizimli ravvishda amalga oshiriladigan islohotlar muhim ahamiyatga ega bo`lib, tub, sifatiy o‘zgarishlarning asosini tashkil etadi.
Huquqiy davvlat qurish borasida respublikamizda keng miqyosli ishlar amalga oshirilib, bu yo`nalishda katta yutuqlarga erishildi. Halqaro andozalarga javvob beradigan va milliy o`zligimzini aks ettiradigan Konstitutsiya qabul qilindi. O`zbekiston inson huquqlarini ta`minlashga qaratilgan, jahon miqyosida e`tirof etilgan ko`plab halqaro dekloratsiya, konvensiya va hujjatlarga qo`shildi va shundan kelib chiqadigan siyosiy va huquqiy qoidalar respublikamizning siyosiy taraqqiyotida va huquqiy me`yoriy tizimni rivojlantiish jarayonida inobatga olinmoqda. Lekin bu borada hali muayyan muammolar mavvjud. Chunki qisqa vaqt mobaynida bunday har tomonlama va chuqur o`zgarishlarni amalga oshirish uda qiyin. Ayni paytda, inson huquqlari va erkinliklarining qamrov doirasi kengayib, rivojlanib borayotganini va har bir mamlakatda o`zoga xos tarzda namoyon bo`layotganini ta`kidlash lozim.Tolerantlik (bag`rikenglik) munosabati barcha ijtimoiy guruhlar va shaxslar orasida amalga oshirilgan taqdirdagina dunyoviy davvlat va jamiyat barpo etishi mumkin.
O`zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining 57-moddasiga binoan milliy va diniy ruhdagi siyosiy partiyalar hamda jaomat birlashmalarining tuzilishi va faoliyati taqiqlangan. Jahon huquqshunoslik fani tajribasi asosida qabui qilingan bu qoida davvlatimizda milliy va diniy asosda nizo paydo bo‘lishining oldini olish uchun xizmat qiluvchi konstitutsiyavviy kafolatdir.
Jamiyat barqarorligiga to`siq bo`luvchi illatlarning yana biri terrorizmdir. Nega inson uni dunyoga keltirgan Ona Yurti, Vatani, millatiga qarshi chiqadi? Nega g`ayriinsoniy faoliyat yuritib, o`z yurtdoshlarini o`ldiradi, butun xalq mehnati bilan yaratilgan binolarni, inshootlarni vayron qiladi? Bunday vahshiyona faoliyat ko`pincha siyosiy maqsadlarda –hokimiyatni egallash uchun amalga oshiriladi.
Shu nuqtai nazardan qaraganda, bozor iqtisodiyotini shakllantirishda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy, dunyoviy demokratik huquqiy davvlat va fuqarolik jamiyatini barpo qilishga qaratilgan siyosiy-huquqiy hamda vatanparvarlik, milliy istiqlol g`oyasi va komil insonni shakllantirishga yo`naltirilgan ma`navviy-ma`rifiy islohotlar-yuqoridagi kabi holatlarning oldini olish, barqaror riovojlanishining asosiy omillari hisoblanadi.
|
| |