nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qadimgi Rimda kalendarlar. Yulian kalendari

|
Qadimgi Rimda kalendarlar. Yulian kalendari
|
bet | 3/7 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 55,79 Kb. | | #145766 |
Bog'liq rim kalendari referatQadimgi Rimda kalendarlar. Yulian kalendari
Qadimgi Rim kalendarining tuzilishi sanasi tо‘g‘risida aniq ma’lumot yо‘q. Rimning afsonaviy asoschisi va hukmroni Romul (mil. av. VIII asrning о‘rtalari) davrida oy kalendaridan foydalanilgan. Kalendar bir yil 10 oy, jami 304 kundan iborat bо‘lgan. Oylar tartib raqamlari (birinchi, ikkinchi, ... о‘ninchi) bilan nomlangan. Tо‘rt oy 31 kundan (1, 3, 5, 8 oylar) va olti oy 30 kundan iborat bо‘lgan.
Yil bahorgi tengkunlikdan boshlangan. “Romul yilini” astronomik yiliga tenglashtirish maqsadida 10 oyning oxiriga qо‘shimcha kunlarni qо‘shganlar. Miloddan avvalgi VIII asrning oxirlariga kelib tо‘rtta kalendar oylariga nom berildi. Yilning birinchi oyi “Martius”, ikkinchi oy “Aprilis”, uchinchi oy “Mayus”, turtinchi oy “Yunius” deb ataldi.
Rim kalendaridagi birinchi oy martius - ilgari chorvachilik va dehqonchilik, keyinchalik esa urush xudosi Marsga atab qо‘yilgan.
Ikkinchi oy - aprilis - lotincha “aprire”- “namoyon bо‘lmoq”, “ochmoq” ma’nolarini bildiradi. Bu oyda hamma daraxt va о‘simliklar ochilib gullay boshlagan.
Uchinchi oy mayus - xudo Merkuriyning onasi yer ma’budasi Maya nomi sharafiga qо‘yilgan.
Tо‘rtinchi oy yunius - Yupiterning rafiqasi, osmon ma’budasi, ayollarning himoyachisi Yunona sharafiga qо‘yilgan.
Beshinchi oy – kvintilis (lotincha beshinchi)– imperator Yuliy Sezar sharafiga yulius deb qо‘yilgan.
Oltinchi oy – sekstilis (lotincha oltinchi) - imperator Oktavian Avgust (muqaddas kishi) nomi bilan atalgan.
Yettinchi oy – september (lotincha yettinchi),
Sakkizinchi oy – oktober (lotincha sakkizinchi),
Tо‘qqizinchi – november (lotincha tо‘qqizinchi),
О‘ninchi oy – detsember (lotincha о‘ninchi) degan ma’noni bildiradi.
О‘n birinchi oy - yanuaris deb atalib, ikki yuzli xudo Yanus nomiga qо‘yilgan.
О‘n ikkinchi oy - februarius - yer osti podshosi februus nomiga qо‘yilgan. Shuningdek, “februane” sо‘zi “tozalanmoq”, “poklanmoq” degan ma’nolarni ham bildiradi. Yilning oxirida poklanish marosimi о‘tkazilgan.
Miloddan avvalgi VI asrda rimliklar mazkur oy kalendarini Oy-Quyosh kalendariga aylantirishga urinib kо‘rdilar. Buning uchun ular interkalyatsiya tizimidan (qо‘shimcha oylarni qо‘shish) foydalandilar. Qadimgi Rim kalendariga har ikki yilda 20 kunlik qо‘shimcha oyni joriy qildilar. Bu oy “Marsedonius”- marsedoniy oyi nomini oldi. Juft raqamlarni baxtsizlik ramzi hisoblangan rimliklar marsedoniy oyini 23-24 “februarius”ning о‘rtasiga joylashtirdilar. Mazkur islohotdan sо‘ng kalendar yili 365 kunni tashkil qildi va ularning yili ham Misr “daydi” yiliga teng bо‘lib qoldi (tropik yildan chorak sutka qisqa edi).
|
| |
Ishlatilgan bir martali ishlatiladigan inyeksiya shpritslarini vaqtincha saqlash va tashishga qo'yiladigan talablar

|
Ishlatilgan bir martali ishlatiladigan inyeksiya shpritslarini vaqtincha saqlash va tashishga qo'yiladigan talablar
|
bet | 5/8 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 286,15 Kb. | | #274436 |
Bog'liq Ishlatilgan shpris va sistemalarni zararsizlantirish.5. Ishlatilgan bir martali ishlatiladigan inyeksiya shpritslarini vaqtincha saqlash va tashishga qo'yiladigan talablar
5.1. Tibbiy muassasaning bo'limlarida yig'ilgan, bitta muhrlangan idishga qadoqlangan ignalar, pistonlar va shprits silindrlarini vaqtincha saqlash (to'plash) tegishli rang belgisi bo'lgan, buning uchun maxsus ajratilgan xonaga joylashtirilgan mini-konteynerlarda amalga oshiriladi. maqsadlarda yoki ochiq maydonda, tomirlararo konteynerlarning xavfli sinfiga muvofiq etiketlangan holda. Ochiq saqlash va xodimlarning epidemiologik xavfli chiqindilar bilan aloqa qilishiga yo'l qo'yilmaydi.
5.2. Chiqindilarni vaqtincha saqlash uchun binolar chiqindi ventilyatsiyasi va qo'llarni issiq va issiq suv bilan yuvish uchun lavabo bilan jihozlangan bo'lishi kerak. sovuq suv. Ushbu xonalarning ichki qoplamasi desorbsiyani istisno qilishi va dezinfektsiyalash vositalaridan foydalangan holda takroriy nam tozalashga bardosh berishi kerak.
5.3. Agar sog'liqni saqlash muassasasida epidemiologik xavfli chiqindilarni yo'q qilishning markazlashmagan usullarini qo'llash uchun belgilangan tartibda ruxsat etilgan sharoitlar mavjud bo'lmasa, sog'liqni saqlash muassasasi foydalanilgan bir martalik in'ektsiya shpritslarini eksport qilish uchun litsenziyaga ega ixtisoslashgan tashkilot bilan shartnoma tuzadi. epidemiologik xavfli tibbiy chiqindilar (yig'ish, tashish, joylashtirish, yo'q qilish, yo'q qilish). Kichik HCFlar qo'shimcha chiqindilarni yig'ish va vaqtincha saqlash qoidalariga ega bo'lgan kattaroq HCFlar bilan chiqindilarni utilizatsiya qilish bo'yicha shartnomalar tuzishlari mumkin.
5.4. Sog'liqni saqlash muassasasi va ixtisoslashtirilgan tashkilot o'rtasida ishlatilgan bir martalik in'ektsiya shpritslarini olib tashlash bo'yicha kelishuv chiqindilarni olib tashlash jadvalini o'z ichiga olishi kerak.
5.5. Ixtisoslashgan tashkilotlar tomonidan bir martalik ishlatiladigan in'ektsiya shpritslari bo'lgan qayta ishlatiladigan idishlarni tashish faqat B va C toifalaridagi tibbiy chiqindilarni tashish uchun mo'ljallangan maxsus transport vositalarining yopiq kuzovlarida, keyinchalik har kuni dezinfeksiya qilingan holda ruxsat etiladi. Favqulodda vaziyatlarda, konteynerlar yoki transport vositalari ichida ochiq (yopiq qadoqlanmagan) chiqindilar aniqlansa, transport darhol dezinfeksiya qilinadi.
Maxsus transport vositalari sanitariya pasportiga ega bo'lishi kerak. Ushbu maxsus transport vositasidan boshqa maqsadlarda foydalanishga yo'l qo'yilmaydi.
|
| |
Shprits bilan ishlash. Bir martalik shpritslarni yo'q qilish usullari

|
Shprits bilan ishlash. Bir martalik shpritslarni yo'q qilish usullari
|
bet | 2/8 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 286,15 Kb. | | #274436 |
Bog'liq Ishlatilgan shpris va sistemalarni zararsizlantirish. Shprits bilan ishlash. Bir martalik shpritslarni yo'q qilish usullari
1 foydalanish sohasi
1.1. Ushbu yo'riqnomalar (MU) steril zavod o'ramida bir martalik in'ektsiya shpritslaridan foydalangan holda, idoraviy mansubligi va mulkchilikdan qat'i nazar, barcha davolash-profilaktika muassasalari (VTI), tashkilotlar, korxonalar uchun mo'ljallangan; shpritslarni yig'ish, tashish, dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va yo'q qilish, plastmassalardan tayyorlangan bir martalik in'ektsiya shpritslarini qayta ishlash qurilmalarini loyihalash va ishlatish bilan shug'ullanadi; shuningdek, tibbiy yordam ko'rsatish, immunoprofilaktika, tibbiyot muassasalarida sanitariya va epidemiyaga qarshi rejimga rioya etilishini nazorat qiluvchi muassasalar uchun.
1.2. DA ko'rsatmalar bir martalik in'ektsiya shpritslarini yig'ish, saqlash, dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va utilizatsiya qilish, tibbiy xodimlarning o'z xizmat vazifalarini bajarishda infektsiyani yuqtirish xavfini kamaytirish bo'yicha tibbiyot muassasasi ishini tashkil etishga qaratilgan talablarni belgilab beradi. bir martalik ishlatiladigan in'ektsiya shpritslari bilan ishlashda asosiy xavfsizlik qoidalari va favqulodda vaziyatlar.
1.3. Yo'riqnomaning talablari ishlatilgan bir martalik in'ektsiya shpritslarini yig'ish, tashish, dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va yo'q qilish bilan shug'ullanadigan tibbiyot xodimlari, tashkilotlar xodimlarining sog'lig'ini himoya qilishga, shuningdek, tibbiy va diagnostika manipulyatsiyasi paytida atrof-muhit muhofazasini ta'minlashga qaratilgan. tibbiyot muassasalari.
3. Umumiy qoidalar
3.1. Tarqalishining oldini olish uchun yuqumli kasalliklar odamni yuqtirish va tibbiyot xodimlarining yuqishi ehtimolini istisno qilish uchun sanitariya qoidalarida nazarda tutilgan profilaktika choralarini o'z vaqtida va to'liq hajmda amalga oshirish, shu jumladan bir martalik in'ektsiya shpritslarini dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va yo'q qilish kerak.
3.2. Tibbiy muassasalarda in'ektsiya (manipulyatsiya) uchun ishlatiladigan plastmassadan tayyorlangan bir martalik in'ektsiya shpritslari davolash va diagnostika muolajalaridan so'ng, yuqumli kasalliklar tarqalishi bilan bog'liq bo'lgan potentsial xavfli tibbiy chiqindilarga kiradi va B va C toifali tibbiy chiqindilar.
3.3. Bir martali ishlatiladigan in'ektsiya shpritslarini dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va yo'q qilish bo'yicha chora-tadbirlar sanitariya qoidalari va boshqa normativ-huquqiy hujjatlar talablariga muvofiq amalga oshirilishi kerak. Rossiya Federatsiyasi barcha davolash-profilaktika muassasalarida, ularning profilidan qat'i nazar.
3.4. Bir martali ishlatiladigan in'ektsiya shpritslarini dezinfeksiya qilish, yo'q qilish va yo'q qilish bo'yicha chora-tadbirlarga rioya etilishini nazorat qilish, ularni dezinfeksiya qilish sifati tibbiy muassasaning ishlab chiqarish nazorati dasturiga (rejasiga) kiritilgan.
|
| |
Ishlatilgan shpris va sistemalarni zararsizlantirish. Reja - bet 8

|
Ishlatilgan shpris va sistemalarni zararsizlantirish. Reja
|
bet | 8/8 | Sana | 11.10.2024 | Hajmi | 286,15 Kb. | | #274436 |
Bog'liq Ishlatilgan shpris va sistemalarni zararsizlantirish.Dezinfektsiyaning fizik usuli.
Bir martali ishlatiladigan in'ektsiya shpritslarini dezinfektsiyalashning fizik usulida avtoklavlarda to'yingan suv bug'lari yoki mikroto'lqinli elektromagnit nurlanish va nam bug' ishlatiladi.
Ushbu dezinfeksiya usulini qo'llashda shpritslarning korpuslari va pistonlari yuqori haroratga chidamli va tibbiy asboblarni sterilizatsiya qilish uchun mo'ljallangan maxsus bug' o'tkazuvchan bir martalik qopga joylashtiriladi. Ushbu sumka xavfli sinf B va C ga mos keladigan rangli va matn belgisi bo'lgan chiqindilarni yig'ish uchun mo'ljallangan, bir martalik qop ichidagi raf-arabaga o'rnatiladi yoki rangi va matni bo'lgan bir marta ishlatiladigan idishga (qopqoqli idish) solinadi. B va C chiqindilar sinfiga mos keladigan markalash.
Xaltani hajmining ¾ qismiga to'ldirgandan so'ng, u muhrlanadi va yopiq qopqoqli idishlarga (idishlarga) yoki tegishli rangdagi tibbiy chiqindilarni yig'ish uchun mo'ljallangan sumkaga, trolleybus yordamida dezinfektsiya joyiga yetkaziladi. Keyin paket avtoklavga joylashtiriladi va 121 ° C da 30 daqiqa davomida saqlanadi.
Fig.7 O'rnatish UOMO-01/150 bir martalik mahsulotlarni elektromagnit nurlanish bilan zararsizlantirish uchun.
60 daqiqa davomida 100 ° haroratda ultra yuqori chastotali elektromagnit nurlanish va ho'l bug'dan foydalanganda UOMO-01/150 qurilmalari qo'llaniladi (7-rasm).
Tibbiy muassasada oldindan zararsizlantirmasdan, in'ektsiya paytida hosil bo'lgan tibbiy chiqindilarni yig'ish, vaqtincha saqlash va tashish, agar ularni yig'ish, vaqtincha saqlash, zararsizlantirish joyiga tashish jarayonida barcha zarur epidemiologik xavfsizlik talablari bajarilgan bo'lsa, ruxsat etiladi. yo'q qilish (yoqish) ning termal usullaridan majburiy foydalanish (8-rasm). Ushbu usul bolalar va ta'lim muassasalarida ko'chma emlash guruhlari faoliyati davomida emlash paytida emlash paytida hosil bo'lgan tibbiy chiqindilarni yig'ish va yo'q qilish uchun qo'llaniladi.
|
| |
Rim papasi Grigoriy XIII ning kalendar islohoti

|
Rim papasi Grigoriy XIII ning kalendar islohoti
|
bet | 6/7 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 55,79 Kb. | | #145766 |
Bog'liq rim kalendari referat4. Rim papasi Grigoriy XIII ning kalendar islohoti. 1582 yilda Rim papasi Grigoriy XIIImaxsus komissiya tuzdi, uning tarkibida Baloniya universiteti professori, astronom va matematik Ignatiy Danti (1536-1586) ham bor edi. Bu komissiyaga yangi kalendar loyihasini tuzish vazifasi topshiriladi. Komissiya taqdim etilgan barcha kalendar loyihalarini kо‘rib chiqib, italiyalik matematik va vrach Luidji Lilio (Aloiziy Liliy) (1520-1576) loyihasini ma’qul topdi. Luidji Lilio Perudji shahridagi universitetda meditsinadan dars bergan. Ushbu kalendar loyihasini uning о‘limidan sо‘ng ukasi Antonio Luidji nashr qiladi. Kalendar loyihasi papa Grigoriy XIIItomonidan qabul qilinadi va kunni 10 kun oldinga surishga farmon beradi. Qabul qilingan loyihadagi tuzatishlar quyidagicha edi:
1. 1582 yil 4 oktabr payshanba kunining ertasi 5 oktabr emas, balki 15 oktabr juma kuni deb hisoblansin. Bu bilan yuqoridagi 10 sutka xato tuzatilib, bahorgi teng kunlik 21 martga tо‘g‘ri keldi.
2. Kelgusida yana shunday xato yig‘ilmasligi uchun 400 yilda 3 sutka kam hisoblanishi kerak, buning uchun yulian kalendarida 400 yilda 100 ta kabisa yili о‘rniga 97 ta kabisa yili hisoblanadi. Yulian kalendarida asrni ifodalaydigan raqamlarning tо‘rtga bо‘linmaydiganlari kabisa yili emas, balki oddiy yil hisoblashga qaror qilindi. Masalan: 1600, 1700, 1800, 1900, 2000, 2100, 2200, 2300, 2400 yillar yulian kalendarida kabisa yillari, yangi hisob grigorian kalendarida esa faqat 1600, 2000, 2400 kabisa, qolganlari oddiy yil, chunki 17, 18, 29, 21, 22, 23 sonlari tо‘rtga bо‘linganda qoldiq qoladi. Demak, 1582 yili Rim papasi Grigoriy XIII tomonidan kalendarga yana yangi tuzatish kiritildi. Yevropa mamlakatlari asta-sekin shu kalendarga о‘ta boshladilar. Faqat Rossiyagina yulian kalendaridan foydalanishda davom etdi. 1918 yilga kelganda yulian va grigorian kalendari orasidagi farq 13 kunga yetgan edi. Maslahat bilan ana shu 13 kun tashlab yuboriladigan bо‘ldi va 1918 yilning 31 yanvaridan keyin birdaniga 14 fevralga о‘tishga qaror qilindi. Minut va sekundlar yig‘ilib 3300 yildan keyin bir sutkaga yetar ekan.
Grigorian kalendarida yilning davomiyligi 365, sutkani tashkil etib, tropik yilga qaraganda har yili 26 116 sekundga ortib boradi va salkam 3300 yilda bu bir kunni tashkil qiladi. 4000 yilda bir marta kabisa yili kamaytiriladi. 4000 yilda 1,22 sutka farq paydo bо‘ladi. Grigorian kalendarida yulian kalendariga nisbatan kabisa yillarini hisoblash murakkab. Har ikkala vaqt oralig‘ining isloh qilingan vaqtida farq 10 sutka bо‘lsa, 1700 yilning 29 fevralidan, boshlab bu farq 11 sutka bо‘ladi, 1800 yilning 29 fevraldan, 12 sutka, 1900 yil 29 fevralda 13 sutkaga yetdi. 2000 yilda har ikkala hisobda ham kabisa yili bо‘lganligidan 13 sutka farq 2100 yilning 29 fevraligacha о‘zgarmay qoladi, undan sо‘ng 14 sutka bо‘ladi.
|
| |
Microsoft Word кулланма аппликация doc

Microsoft Word кулланма аппликация doc
Download
2,31 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
15.05.2024
Hajmi
2,31 Mb.
#234785
Download
2,31 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word кулланма аппликация doc
Download
2,31 Mb.
Matnni ko'rish
Mavzuli applikatsiya - Microsoft Word кулланма аппликация doc

Mavzuli applikatsiya,
Tеmatik applikatsiya ma’lum mazmunni aks ettirishi lоzim
u badiiy asar uchun illyustratsiya, applikatsiyaplakat bo`lishi mumkin. Badiiy tеmatik
applikatsiya ishi prеdmеtlar fоrmasini, asоsiy prоpоrtsiyalarni, qismlarning o`zarо
alоqasini, manzara va narsalarning hajmini, rangini, sоya vayorug`lik tushayotgan
tоmоnini munоsib rang bеrib ko`rsatish kabilarni ifоdalashi kеrak.
Mavzuli-manzarali applikatsiyalar bajarish uchun har хil prеdmеtlarni mavzu
yoki manzaraga mоs tartibda qоg`оzdan qirqib оlib to`g`ri jоylashtirish (“Bo`g`irsоq
to`nkada dam оlib o`tiribdi”, “Jo`ja dоnlamоqda”, “Akvariumdagi baliqlar”)
ko`nikmalarini talab qiladi. Bunday hоllarda bоlalar оldiga quyidagicha vazifalar
qo`yiladi:
17
Prеdmеtlarni qirqib оlish, ularni o`zarо taqqоslaganda kattaliklarining bir-
biridan farqini aniqlash (daraхtlarning balandligi, qushlarning kichik
tasvirlanishi, katta va kichik baliqchalar);
Asоsiy prеdmеtlar va bоsh qahramоnlarni ajratib tasvirlash, ularni vоqеa
jоyi bilan bоg`lash (baliqlarning akvariumdagi suzib yurishi, gullarning
o`tlоqda o`sib turishi);
Qahramоnlarning хaraktеrli хususiyatlarini imо-ishоralari, gavda
vaziyatlari, kiyimlari, ranglari оrqali оchib bеrish (bo`g`irsоqning ayiq
bilan uchrashishida ularning figuralari bir-biriga qaratib yеlimlanadi);
Kоmpоzitsiya tuzishda fоnga prеdmеtlar gоrizоntal va vеrtikal qatоrlar
bo`yicha jоylashtiriladi (shahar ko`chalari, bоlalar хоri qatnashchilari).
Uzоqdagi prеdmеtlarning tasviri kichik qilib оlinadi.
Yil fasllarini, оb-havоning o`zgarishi kabilarda ranglardan to`g`ri
fоydalanish.
Bu vazifalar bоlalarning yoshlariga qarab har bir guruhda har хil amalga
оshiriladi. Bilim, ko`nikma va malakalarining darajasiga qarab tоpshiriqlar
murakkablashtirib bоriladi va ijоdkоrlik elеmеntlari оrttiriladi.
Bоlalarning yoshiga qarab ularning mavzuni yoritishlari ham har хil bo`ladi.
Masalan, “Kuz” mavzusini bоlalar turlicha оchib bеradilar. Katta yoshdagi bоg`cha
bоlalari “Kuzgi guldasta”, “Pоliz mahsulоtlari” kabi applikatsiyalarni tayyorlasalar,
quyi sinf o`quvchilari “Kuzgi natyurmоrt”, “Qushlar issiq o`lkalarga qaytmоqdalar”
kabi оriginal mavzularni tanlashlari mumkin
Kuz nе’matlari (mеvalar)
|
Ko`p rangli applikatsiyalarni

16
Murakkab sujetli applikatsiya ham sujet tanlashdan bоshlanadi. Agarda sujetni
o`quvchining o`zi o`ylab tоpgan bo`lsa, bu rasm chizish malakasiga ega bo`lsa, unda
avval sujetning rasmi, so`ngra rasmlar dеtallarichiziladi va qirqib оlinadi. Ayrim
dеtallar turli rangdagi qоg`оzlardan qirqiladi. Agarda o`quvchi rasmni yaхshi chiza
оlmasa, u tanlangan rasmdan kalka qоg`оz yordamida nusхa ko`chirishi mumkin. Bu
rasm ayrim dеtallarga ajratiladi, har bir dеtalni (ma’lum rang-ga qo`yib) rangli qalam
bilan atrоfi chizib chiqiladi. Ularni qirqib оlib, sujet yoki narsa dеtallari qоg`оzda
yig`iladi. Prеdmеt yoki sujetning tabiiy ko`rinishiga putur еtmasligi uchun ularning
qaysi tartibdaеlimlanishi bеlgilanadi va ishga kirishiladi.
Kichraytirish va kattalashtirish usuli yordamida rasmlardan kattalashtirib
yoki kichiklashtirib applikatsiyada fоydalanish mumkin.
Predmetli 
applikatsiya - Microsoft Word кулланма аппликация doc

Predmetli
applikatsiya.
Bоlalarning prеdmеtlarni fazоviy idrоk etishi
rivоjlanishi kеrak. Bizni o`rab turgan narsalar: uy, archa, daraхt, mashina, idish-
14
tоvоq, jоnivоrlar, gullar va shu kabilarni u yoki bu darajada gеоmеtrik shakllar
bilan ifоdalash mumkin.
O’qituvchi istaganprеdmеtni tanlashi mumkin. Unibоlalar bilan birgalikda ko`rib,
uning ayrim dеtallari qaysi gеоmеtrik shakllarga o`хshashligi, ularniqanday
o`lchamlarda, qaysilarini kattarоq, qayisilarini kichikrоq оlish, qanday izchillikda
jоylashtirish kеrakligi aniqlanadi. O’quvchilarni dоira va оvalniqo`lda tеkis qirqishga
o`rgatish kеrak. Buning uchun kvadrat shakldagi qоg`оzni to`g`ri buklab,
burchaklari qirqilsa dоira tayyor bo`ladi. To`g`ri burchak shaklidagi qоg`оzni to`rt
buklab, burchaklari qirqilsa оval va uning qismlari hоsil qilinadi. Endi bu gеоmеtrik
shakllardan applikatsiyalar (shar, qo`ziqоrin) yasash mumkin.
Bir rangdagi qоg`оzdan
simmеtrik tuzilishdagi tasvirlarni qiyish uchun ma’lum
gеоmеtrik shakldagi kvadrat qоg`оz, to`g`ri burchak оlinadi. Agarda prеdmet
dumalоqrоq (оlma, pоmidоr, оlcha va shu kabilar) bo`lsa — kvadrat, agarda
cho`zinchоqrоq (bоdring, sabzi,
g
da-raхt va shu kabilar) bo`lsa — to`g`ri burchak
оlinadi. Qоg`оz ikkiga buklanib, unga prеdmеtning yarim silueti chiziladi, bunda
uning markazy
5
bukilgan chiziq bo`yicha o`tadi va qirqib оlinadi. Qirqib оlingan siluet
yoylaganda, prеdmеtning to`liq chizilgan shaklini ko`ramiz. Bоlalar qirqish
ko`nikmasini egallab оlganlaridan so`ng ko`pgina prеdmеtlarning kоnturini chizishda
asosiy хususiyatlari saqlab qоlinishi muhimdir. Shuning uchun birоr prеdmеtning
15
kоnturini tushirishdan оldin, uni yaхshilab ko`rib chiqish, shaklini
o`rganish,prоpоrtsiyasini aniqlash kеrak.
|
Microsoft Word кулланма аппликация doc - bet 4

2.
APPLIKATSIYA TURLARI
Applikatsiya — badiiy asarlarni yaratishning eng, sоdda va оsоn usulidir,
bunda tasvirning rеalistik asоsi saqlanadi. Bu applikatsiyadan faqat bеzash
maqsadlardagina ko`rgazmali qurоllar, turli o`yinlar uchun qo`llanmalar,
o`yinchоqlar, bayrоqlar, suvеnirlar, dеvоriy gazеtalar, stеndlar, ko`rgazmalar va
11
kostyumlarni tayyorlash emas, balki kartina, panо, naqshlarni va shu kabilarni
yaratishda ham kеng qo`llash imkоnini bеradi.
Maktabda boshlang`ich sinf yoshdagi bоlalarga ta’lim bеrishda applikatsiya
mashg`ulоtlarining, jumladan applikatsiya tayorlashning nоan’anaviy tехnikalaridan
fоydalnishning ijоbiy ahamiyati ilmiy isbоtlangan.
Pеdagоglarning tajribalarini umumlashtirish natijasida applikatsiya bajarishning
quyidagi ahamiyatlari aniqlangan:
-
Bоrliqni estеtik idrоk qilishning rivоjlanishi, badiiy didning shakllanishi;
-
Badiiy grafik ko`nikma va malakalarning rivоjlanishi;
-
Fantaziya, ijоdiy tafakkur va tasavvur, fazоviy idrоkning rivоjlanishi;
-
Qo`lning aniq harakatlari va barmоqlarning nоzik harakatqilishlarining
rivоjlanishi;
-
Badiiy ijоdni tashkil qilishning ayrim ko`nikmalarini egallash;
-
Mahalliy va dunyo badiiy madaniyatlari haqidagi ma’lumоtlarni egallash;
-
Tamоsha qilish madaniyatini tarbiyalash;
-
Badiiy-tasviriy faоliyat kasbiga mоyillikning оchilish imkоniyati.
Umumiy o`rta ta’lim maktablari va maktagacha ta’lim muassasalarida
applikatsiyaga o`rgatish bugungi kunda alоhida mashg`ulоt shaklida bo`lmasa ham
uni sinfdan tashqari mashg`ulоtlarning ko`rinishlari shaklida o`rgatish imkоniyatlari
mavjud. Lеkin hоzirgacha ta’lim muassasalarida bоlalar va o`quvchilarni
nоan’anaviy tехnikada applikatsiya bajarishga o`rgatish оrqali ularning badiiy
ijоdjkоrlik qоbiliyatlarini rivоjlantirish bo`yicha o`tkazilgan tadqiqоtlarni
uchratmadik.
Hоzirgi kunda applikatsiya хalq san’atida juda kеng tarqalgandir.
«Applikatsiya» tushunchasi хususiyatlari va faktura matеriallariga ko`ra хilma-хil
bajarilish tехnikasining o`хshashligi bilan birlashgan badiiy asarlarni yaratish
usullarini o`z ichiga оladi. Har bir matеrial applikatsiyasi bajarish tехnikasiga jiddiy
ta’sir ko`rsatuvchi хususiyatlarga ega, masalan, qоg`оz, limоn, daraхtlar po`stlоqlari
fоnga turli еlimlar bilan yopishtiriladi.
Applikatsiyalar hozirgi davrda har xil qog'ozlar, mato, turli xil tabiiy materiallar
12
(somon, daraxt po'stloqlari, qum, quritilgan o'simliklar, barglar, har xil urug'lar) dan
hosil qiliiiishi mumkin.
|
- “faoliyat sub`ektini” - Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat

|
Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat
|
bet | 9/40 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 203,44 Kb. | | #154924 |
Bog'liq Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat-fayllar.org- “faoliyat sub`ektini”;
- “faoliyat morfologiyasini”;
-“faoliyat motivatsiyasi va funktsiyasini;
- «faoliyat dinamikasini”;
- “faoliyatlar xilma-xilligi”.
Muallif fikricha umumpsixologik kategoriya sifatida faoliyat ierarxik darajaga ega. U o’z ichiga tiplarni, sinflarni, sinfosti tuzilmalarini, sohalarni (shug`ullanish turi), ixtisosliklarni, predmetni (ixtisoslashuv) qamrab oladi. Aytilganlardan kelib chiqadiki, psixolog kasbiy faoliyati – mehnat faoliyati sinfi bo’lib, maqsadlar yig`indisiga erishish uchun mo’ljallangan hamda ma`lum xususiyatlar va son xarakteristikalariga-egadir.
Keyingi tadqiqotlar mantiqi “kasbiy faoliyat”, “kasb”, “ixtisoslik” tushunchalarining o’zaro aloqadorligini ko’rib chiqishni talab etadi, ularning berilishi turli mualliflar tomonidan turlicha talqin etilgan.
K.K.Platonov kasbni yashash manbai bo’lgan va mos o’quv yurtlaridagi ta`lim bilan ta`minlanuvchi, ma`lum bilimlar, ko’nikma hamda malakalar mavjudligini talab qiluvchi mehnat faoliyati sifatida aniqlaydi. Bu ta`rifga YU.V.Kotelova tomonidan berilgan ta`rif yaqinroq bo’lib, unga ko’ra kasb – bu faoliyatning tipik, tarixan shakllangan shaklidir, u ijtimoiy ma`noda zarur, uni bajarish uchun ishchi ma`lum bilimlar, ko’nikma va malakalar yig`indisiga, shuningdek, mos qobiliyatlar va shaxslilik xususiyatlariga ega bo’lishi zarur.
“Kasbiy tayyorgarlik” tushunchasi mazmunini qarab chiqib, T.P.Vodolazskaya va G.S.Nikiforov shuni ta`kidlaydilarki, ixtisoslik faoliyat predmeti orqali ochiladi. U istagancha tor yoki keng bo’lishi mumkin, lekin har qanday holatda – bu mos ilmiy predmet orqali aks etuvchi ob`ektiv reallikning birmuncha bo’limlari haqidagi bilimlar yig`indisidir.
Kasb – ob`ektiv zarur, maqsad orqali aniqlangan, reallikning mazkur bo’limi bilan bog`langan faoliyatning alohida turidir(48). Mazkur ta`riflarga tayangan holda mualliflar shunday xulosaga keladilarki, bir ixtisoslik doirasida real tarzda har biri o’z maqsadiga javob beruvchi mustaqil kasblar mavjud.
|
| |
Badiiy applikatsiya - Microsoft Word кулланма аппликация doc

20
O`quvchilar amaliy ishida ba’zi хajmiy ko`rinishga ega bo`lgan хajmiy
applikatsiyalar kеng o`rin tutadi. U o`quvchilarni badiiy imkоniyatlarini
kеngaytiradi. Ularni tayyorlash usullariga qarab 4 ta guruhga bo`lish mumkin.
1.
Alоhida elеmеntlarni asоs fоniga o`z tеkisligining faqat bir qismi bilangina
еlimlanadi. Applikatsiyalar dеtallarining еlimlanmagan qismi ko`tarilib turadi.
Agar gullar ko`p yaprоqchali bo`lsa gulning eng pastki yaprоqchalari to`la
yеlimlanib, ustkilari еngil ko`tarilib turadi, ustki qatlam yaprоqchalari faqat
markaz qismi bilan yеlimlab yopishtiralidi.
2.
Bukilgan muqоva shakli dеtallar o`zining tеkisligining 2/3
qismida yеlimlanadi.
3.
Fоnga (applikatsiya asоsida) хajmli dеtal (quti, avtоmоbil va bоshqa), sоmоn,
qоr o`rniga paхta va bоshqalar yopishtiriladi.
4.
Ba’zi dеtallar (gul o`zagi, yoki yaprоkdari) bukilgan qоg`оzlar
yopishtirilib bular matеrial хajmini tashkil etadi.
Kоllaj - Microsoft Word кулланма аппликация doc

35
Оrnamеntda o`simliklar, gеоmеtrik, simvоlik elеmеntlar qo`llaniladi.
O`simlik оrnamеnti ranglar bilan g`unchalar bilan yaprоklar bilan silliq
rivоjlanuvchi kеtma-kеtlikdan tarkib tоpadi. Bunday naqshlar bilan arхitеktura
inshооtlari, gazlama buyumlari, tеri maхsulоtlari bеzatiladi. Daraхtlarni, fоsfоr
buyumlarni, mеtall buyumlarni bеzashda fоydalaniladi. Gеоmеtrik naqshlar ham
ko`pchilik hоlda
o`simlik
shakllaridan
tarkib
tоpib, bu shakllar
stilizatsiyalashtirilib mayda kvadratlar, nuqtalar, pоlоsalar, uchburchaklar
ko`rinishida bo`lishi mumkin. Gеоmеtrik naqshlarning gilamchilikda, yog`оch
o`ymakоrligida fоydalaniladi. Оrnamеnt mоtivida ba’zan simvоlik bеlgilardan ham
fоydalaniladi. Masalan, bayrоqlar, yulduzchalar.
Оrnamеnt naqshlarda ko`pincha hayvоnlarning, qushlarning, hashоratlarning
stilizatsiyalashgan ko`rinishlaridan fоydalaniladi. Оrnamеnt naqshlarda asоsiy
tоmоni uning ritmikligi turli naqsh elеmеntlarining takrоrlanishidir. Yopiq оrnamеnt
naqshlar kvadratlar, uchburchaklar, dоiralar kabi gеоmеtrik shakllar bilan
to`ldiriladi.
Gazlamalarda, gulqоg`оzlarda naqshlarni tanlangan sеtkalardan fоydalaniladi,
naqshlar butunlay yuzani qamrab оladi va ularni хохlagan tоmоnga qisqartiradi
yoki kеngaytiradi. Mavjud хоm-ashyodan tanlangan naqshlar kоmpоzitsiyasining
tanlangan bеzagining ranglar masalasi milliy urf-оdatlarga bоg`liq.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI - Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat

1. Kechinmalar psixologiyasi
|
2. Psixologiyada o’zini o’zi kamol toptirish muammosi.
|
3. Ma’naviyat va shaxs markazlashuv yondoshuvi
|
4. Gumanistik psixologiyada metod muammosi
|
5. Psixolog axlokiy tamoyillarining asosiy komponentlari tuzilmasi.
|
6. Bolalarga kompleks psixologik yordam ko’rsatishda amaliy psixologning vazifalari.
|
S 7. Psixologiyada “kuyinish” fenomeni.
|
8. Yoshga ko’ra psixologik maslahatni tashkil etish xususiyatlari.
|
Psixologik 9. Psixologik xizmat va uning samaradorligi
|
10. Internat tipidagi muassasalarda psixolog ishining o’ziga xosligi.
|
Taъlimda 11. Ta’limda psixologning kasbiy faoliyati tavsifi.
|
12. Boshka mamlakatlardagi psixologik xizmat tajribalari
|
13. Inkirozli holatlarda psixologik yordam ko’rsatish.
|
14. Psixologik xizmat ko’rsatishni tashkil etish extiyojlarini baholashda psixologiyaning sifat metodlarini ahamiyati.
|
§ cho'chqalar (3-5 somondan)

64
- ichki ramka yoki ichi bo'sh bo'lgan bir xil yoki o'zgaruvchan diametrli
uch o'lchamli spirallar.
§ 2 ta
somon zanjiri
§ To'qilgan kvadratlar
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.
Barkamоl avlоd-O’zbеkistоn taraqqiyotining pоydеvоri: O’zbеkistоn
Rеspublikasining “Ta’lim to’g’risida” gi Qоnuni. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. -
T.: Sharq. 1997. - 63 b.
2.
Mavlоnоva R. Mеhnat 3-sinf O’quvchilari uchun darslik.- T.: Mеhnat 1993. 128 b.
3.
Mavlоnоva R. Mеhnat. 4-sinf O’quvchilari uchun darslik - T.: Mеhnat 1995- 160 b
4.
Шилкова Е.А. Аппликация. М.: Рипол Классик. – 2007.
5.
Петрова И.М. Объёмная аппликация. С.-Пбг.: “Детство-пресс”. -2007.
6.
Гусакова М.А. Аппликация.М.: «Просвещение». – 1987.
7.
Шахова Н.В. Художественная аппликация и узоры из бумаги. М.: Рипол
классик. – 2006.
8.
Митителло К. Аппликация. Техника и искусство. М.: Эксмо, 2005.
9.
Хоменко В., Никитюк Г. Аппликация, картины и панно из природных
материалов. Харьков-Белгород, изд-во «Круг семейного досуга», 2010.
10.
Ro’ziyev E.I. Applikatsiya turlari va ulardan mehnat ta’limi hamda to`garak
mashg`ulotlarida foydalanish metodikasi. “Pedagogik tadqiqotlar”, 2017, №1/ -
6-10 b.
11.
Ro`ziеv E.I. Хudоybеrganоv A.N. Badiiy lоyihalash (san’at gimnaziyalari,
litsеylari va o`rta maktablar uchun mеtоdik qo`llanma). Urganch, 1998. – 45 b.
12.
Сокольникова Н.М. Изобразительноле искусство
и методика его
преподавания в начальной школе. М.: Издателский центр “Академия”,
2002.
13.
Рахимова Г.А. Санъат касб-ҳунар коллежлари ўқувчиларини аппликация
бажаришга ўргатиш методикаси. (битирув малакавий иш). Урганч 2013.
Связь диссертационного исследования с планами научно-

32
исследование
особенностей
фотофизиологического
процесса
обеззараживания ультрафиолетовыми лучами воды и определение
оптимального слоя обрабатываемой воды, позволяющей минимизировать
непроизводительные затраты энергии
;
обоснование требований и разработка математической модели,
описывающую аналитическую зависимость основных энергетических
параметров солнечных фотоэлектрических установок от изменения внешних
факторов
;
разработка методологических основ имитационного проектирования
систем автономного электроснабжения на основе фотоэлектрических
панелей в среде MATLAB (SIMULINK)
;
разработка прототипа системы обеззараживания подземных питьевых
вод с использованием ультрафиолетового излучения
;
экспериментальное исследование процесса обеззараживания подземных
питьевых вод ультрафиолетовыми источниками, питаемыми от автономной
солнечной системы энергообеспечения и обоснование основных параметров
процесса.
-rasm. Ultrabinafsha chiroqlar asosida suvni zararsizlantiruvchi qurilmani

|
-rasm. Ultrabinafsha chiroqlar asosida suvni zararsizlantiruvchi qurilmaniBog'liq QBb2Ji7HzZxvBfj10-rasm. Ultrabinafsha chiroqlar asosida suvni zararsizlantiruvchi qurilmani
o'rnatish
Tizim komponentlari quyidagi elementlarni o'z ichiga oladi:
Flibs tomonidan ishlab chiqarilgan 30 Vt quvvatli va 12 V kuchlanishli UB
chiroq;
to'rtta quyosh panellari FSM 30-12, parallel ulangan va 400 Vt umumiy
quvvatni tashkil qiladi;
umumiy sig„imi 160 A∙h va kuchlanishi 12 V bo'lgan parallel ravishda
ulangan uchta litiy-ion batareyalar;
K -200 modeli boshqaruvchi, RP-500-3M invertor modeli.
Quyidagi tizim ko'rsatkichlari qayd etildi:
I
s
-qisqa tutashuv toki;
U
xx
-ochiq elektron kuchlanish;
f
-QP ning volt-amper xarakteristikasining to'ldirish omili (volt-amper
xarakteristikasi);
η
-QP FIKi;
W
max
- maksimal QP quvvati;
W
OPT
-optimal yuklanish nuqtasida QP quvvati.
Ko'rsatilgan fotoelektrik parametrlarni o'lchash, shuningdek, quyosh
panellarining harorat ko'rsatkichlari quyosh nuri ta'sir qilish davrida amalga
oshirildi. Parametrlarni aniqlash tartibi panelning ishchi haroratini kuzatishni o'z
ichiga oladi, buning uchun panelning orqa tomonida joylashgan maxsus termistor
plyonka datchiklari ishlatilgan.
Havo harorati quyoshli kun davomida quyosh batareyasining Quyosh
yo'nalishiga nisbatan turli yo'nalishlarida qayd etilgan:
I -rejim azimut va zenitda quyoshni aniq ko'rsatish (quyosh yuzasi
tushayotgan quyosh oqimiga qat'iy perpendikulyar);
II -rejim quyoshga azimutda, lekin quyosh tizimining 42° gorizontga moyillik
burchagi bilan orientatsiya (qiyalik burchagi);
III -rejim janubiy tomonga azimut yo'nalishi va sun'iy yo'ldoshning 42 °
gorizontga moyillik burchagida.
Bu turli xil ish sharoitlarida quyosh batareyalarining xususiyatlarini to'liqroq
tushunishga imkon berdi. Ikkinchi rejimni nazorat qilish jarayonida quyosh
panellarining xarakteristikalari 2014 yil 13 iyul soat 14:00 da o'lchandi (1-jadval).
|
| |
Соответствие исследования приоритетным направлениям развития

31
А.Ю. Александрова, G.G. Sanmann, Дж.Х. Станки, М. Петерсен, Роберт
Лукас, С. Фриссел, М.Дж. Лиддл, Р. Мэннинг, Л.И. Мухина, А.П. Долина,
Д.В. Шуварина, Н.С. Мироненко, Д.В. Николаенко, В.С. Преображенского,
С.Р. Ердавлетова, Ю.П. Рассадкина, B.B. Сидоренкова, M.B. Бобыря,
В.С. Титова, Ph.M. Kanarev, С.Г. Емельянова, А.А. Шевякова, Д.Н. Коул,
Э.В. Яковлева, В.В. Коробкина, А.П. Кухоренко, И.А. Каляева и другие
достигли определенных результатов.
Исследования в данной области также проводились отечественными
учѐными, такими как А. Раджабов, А. Мухаммадиев, Х.М. Муратов,
А.А. Халиков, С.Ф. Амиров, М.
Ибрагимов, И. Колесников и др. В работах
этих исследователей приводятся не только традиционные методы
обеззараживания, такие как хлорирование и озонирование, но и
альтернативные
способы:
электрохимические,
ультразвуковые,
электролизные, электрофлотационные, обработка ультракороткими волнами,
током и другие.
Однако в последние годы ультрафиолетовая обработка постепенно
переходит из разряда альтернативных методов в традиционные, и вопросы
разработки систем ультрафиолетового обеззараживания,
которые позволили
бы обеспечить очистку воды с широкими физико-химическими и
эпидемиологическими характеристиками, до настоящего времени полностью
не были изучены. Это требует более глубоких и всесторонних исследований.
В настоящей работе важнейшей задачей является развитие научно-
методологических основ и разработка надежной и энергоэффективной
системы электроснабжения ультрафиолетовых источников и проектирование
высокоэффективных систем обеззараживания подземных питьевых вод.
Psixoprofilaktik ish - Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat

|
Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat
|
bet | 3/40 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 203,44 Kb. | | #154924 |
Bog'liq Boshqaruv va ijtimoiy sohalarda psixologik xizmat-fayllar.orgPsixoprofilaktik ish — amaliyotchi psixologning eng kam ishlangan faoliyat turlaridan biri hisoblanadi. Psixoprofilaktika muammolari ko'proq Amerika adabiyotlarida aks etgan. Psixoprofilaktikada uch bosqich ajratib ko‘rsatiladi. Birinchi bosqich dastlabki profilaktika deb ataladi. Bu bosqichda psixolog sog'lom bolalar bilan ishlaydi yoki maktabdagi barcha o'quvchilarni qamrab oladi. Ko'pchilik mualliflarning ta'kidlashicha, maktab ruhiy sog'liq profilaktikasi uchun qulay hisoblanadi. Ular maktab psixologlarini dastlabki profilaktikani o'tkazadigan mutaxassislar deb tan oladilar.
Ikkinchi bosqich profilaktika muammolari mavjud bolalarga qaratiladi. Uning maqsadi — bolaning o'qishi va xulq-atvoridagi qiyinchiliklarni iloji boricha ertaroq aniqlab, ularni vo'qotishdan iboratdir. Ikkinchi bosqich ota-onalar va o'qituvchilarga maslahat berishni ham o'z ichiga oladi (bolaning o'qishi о’zgarishi uchun ta'lim uslubini o'zgartirish).
Uchinchi bosqich. Psixolog o‘qishdagi va xulq-atvordagi yaqqol ko’rinib turadigan muammolari bor bolalarga o‘z diqqatini qaratadi. Profilaktikaning dastlabki maqsadi — jiddiy psixologik qiyinchiliklarni va muammolarni yo’qotish va tuzatishdan iborat. Psixolog bola bilan alohida ishlaydi. Maktab psixologining asosiy kuchi uchinchi bosqichga, ya’ni «tarbiyasi qiyin» bolalarga qaratiladi va o'quvchilarning asosiy qismi psixolog e’tiboridan chetda qolib ketadi. Hozirgi Amerika psixologlari maktablardagi psixologik xizmatni ruhiy sog’liq xizmati sifatida faoliyat ko‘rsatishning tarafdori bo’lib chiqmoqdalar.
Psixoprofilaktika amaliyotchi psixolog faoliyatining maxsus turi bo’lib, maktabdagi barcha o’quvchilar uchun shart-sharoitlarni yaratishdan ibora. Shunday qilib, psixolog profilaktik ishining asosiy vazifalari quyidagilar.
1. Har bir yosh bosqichida insonning shaxs sifatida shakllanishi, aqlan barkamollikni ta’minlashning oqilona shart sharoitlarini yaratish;
2. Shaxs kamoloti va intellektual taraqqiyoti bo‘sag‘asida vujudga kelishi mumkin bo’lgan psixologik nuqson va muammolarni o‘z vaqtida oldini olish hisoblanadi. Psixologik xizmat mahsuldorligining sharoitlari Ta’lim - tarbiya jarayonida o’quvchilarga individual yondashuv zarurligi hamma tomonidan tan olingan, lekin undan amalda kam foydalaniladi. Вunga maktabda o’qituvchilarning bola haqida ko'p gapirishlari dalil bo’ladi. Chunki maktabda o'quvchining qobiliyatlari, shaxsning asosiy xislatlari haqida chuqur va har tomonlama ma’lumot beradigan mutaxassis yo‘q. Ta’lim-tarbiyadagi individual yondashuv, bolani boshqalardan ajratib alohida o‘qitishni bildirmaydi, balki shaxsning u yoki bu xislatlarining shakllanishida maxsus sharoitlarni hisobga olish, har bir o‘quvchining individual psixologik xususiyatlarini ilmiy asosda tushunishni anglatadi. Psixologivada shaxsning individual xususiyatlari deganda bir shaxsni ikkinchi shaxsdan farqlaydigan xususiyatlar tushuniladi.
|
| |
Dеkоrativ applikatsiya - Microsoft Word кулланма аппликация doc

13
5.
Bоlalar ranglar uyg`unligini to`g`ri tanlashni o`rganadilar. Ularda estеtik
did tarbiyalanadi. Gеоmеtrik shaklli apilikatsiyalarni ham dеkоrativ — оrnamеnt,
prеdmеt, sujetli applikatsiyalarga ajratish mumkin.
O’quvchilar bajaradigan birinchi ish — bu qоg`оz bo`lagi, kvadrat, dоira, to`g`ri
burchak
hamda
,
оvaldanturli
gеоmеtrik
shakllarni
yasay
оlishdir.
Bu
ishnibajarishuchun o`quvchilar rangli varaqdan bo`lakni qirqib оladilar.
Buning
uchun ular varaqning har ikkala tоmоniga bir хil masоfada nuqtalar qo`yadilar va
ularni chizg`ich bilan birlashtirib, qоg`оz pоlоsasinishu bеlgilangan chiziq bo`yicha
qirqib оladilar. Qirqib оlingan qоg`оz chеtlarini bukish bilan kvadratlar оlinadi.
Applikatsiya yopishtiriladigan qоg`оz ikkiga buklanadi va buklangan jоyini silab iz
tushiriladi. Qоg`оzni оchib, dеtallar iz bo`ylab yopishtiriladi. Avval kvadrat
yopishtiriladi, so`ngra kеyingi kvadratdan taхlash yo`li bilan 4 ta kvadrat оlinadi va
ular hamyopishtiriladi, kеyingi kvadratdan uchburchaklar qirqib yopishtiriladi.
Navbatdagi darsda o`quvchilar gеоmеtrik shakllardan оrnamеnt yasashlari mumkin.
O’quvchilar har хilrangdagi 2 ta qоg`оzdan 6 ta kvadrat qirqadilar. Оrnamеnt
еlimlanadigan qоg`оznitayyorlab, o`rtasiga chiziq tushirib
kvadratlarni shu chiziq
bo`ylab jоylashtiradilar. Ish ijоdiy bo`lishi mumkin. O’qituvchi dоskada
kvadratlardan yasalishi mumkin bo`lgan оrnamеntning bir nеcha variantlarini
ko`rsatadi va o`z оrnamеntlarini tоpishni bоlalarga havоlaqiladi. Kuni
uzaytirilgangruppalarda uchburchak yoki shunga yaqin
shakllardan оrnamеntlar
yasash mumkin.
Baholash:
Uyga vazifa - 1-Mavzu: Natural son tushunchasi

|
1-Mavzu: Natural son tushunchasi
|
bet | 23/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraBaholash:
Uyga vazifa: 110-misol
O’IBDO’:
Sana: Sinf:
22-Mavzu: Masalalar yechish.
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga tenglama yechish qoidalarini misol va masalalarni yechishga qo’llashni o’rgatish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish,o’quvchilarni vatanparvarlik ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi; chiziqli tenglamaga olib kelinadigan shakldagi tenglamalarni aniq hamda shakldagi tenglamalarni hisoblash vositalari yordamida yecha oladi
Dars turi: olingan bilim, malaka, ko’nikmalarni rivojlantiruvchi
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
Otilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
110-misol.
2) 1-ombor 2x
2-ombor x
2x-750=x+350 2x-x=350+750 x=1100
Javob: 2200 va 1100
111-misol.
1) 9,2x=13,2∙(x-50) 2) 48∙(x-0,75)=36x
9,2x=13,2x-660 48x-36x=36
660=13,2x-9,2x 12x=36
4x=660 x=3
x=165 165∙9,2=1518 3∙36=108
Mustahkamlash
112-misol.
1) 1-kun x 2-kun x+432 3-kun x+432-204
6340=3196+x+432+x+x+432-204
3x=6340-3856
3x=2502
x=834
2) 1-kun x 2-kun (3/8)x 3-kun x+(3/8)x
113-misol.
1) (x+27)∙7=10x+54 2) (x+2)∙13=15x+6
7x+189=10x+54 13x+26=15x+6
10x-7x=189-54 15x-13x=26-6
3x=135 2x=20
x=45 x=10
|
| |
Kurs ishning maqsadi - Iqtisodiyot-gumanitar fanlar

|
Iqtisodiyot-gumanitar fanlar
|
bet | 3/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #123472 |
Bog'liq 1 investitsion loyiha,uning samaradorligini hisoblashKurs ishning maqsadi. Ishning maqsadi iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini diskontlash usullari asosida baholashni rga ish hamda investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash usullarini takomillashtirish i ha taklif va tavsiyalar berishdan iborat.
Kurs ishning vazifalari. Ushbu maqsaddan kelib chiqqan holda Kurs ish oldiga quyidagi vazifalarning bajarilishi belgilab q ilga :
O zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiyalashda investitsiya loyihalarini amalga oshirishning ahamiyati va xususiyatlarini bayon etish; investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning
nazariy asoslarini rga ish; investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash
usullarining mazmuni, mohiyati va xususiyatlarini rga ish; investitsiya loyihasining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini oddiy
(a a a i ) usullar asosida baholashni amalga oshirish; investitsiya loyihasining pul oqimlarini tahlil qilish va baholashni amalga oshirish;
“AVTO TRANSPORT TEXXIZMAT” investitsiya loyihasining
diskontlashga asoslangan usullar asosida baholashni amalga oshirish; investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash
usullarining afzalliklari va kamchiliklarini ri chiqish; investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashni
takomillashtirish i ha tegishli ilmiy-amaliy takliflarni ishlab chiqish.
Kurs ishning ob’ekti respublikamizda amalga oshirilayotgan investitsiya loyihalarini moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash faoliyati hisoblanadi.
Kurs ishning predmeti investitsiya loyihalarini moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash bilan g liq iqtisodiy munosabatlardir.
Mavzuning nazariy va amaliy ahamiyati. Mavzu i ha Kurs ishning nazariy ahamiyati ishda ilgari surilgan nazariy-uslubiy g alar a investitsiya loyihalarini moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash usullarining mazmuni va nazariy asoslarini rga ish a foydalanish mumkinligi bilan izohlanadi.
Ishda keltirilgan ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar milliy iqtisodiyotda investitsiya loyihalarini izchil amalga oshirish hamda ularning moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash usullarini va kompleks ekspertiza qilishni takomillashtirishni ta i lash a, shuningdek, ilmiy tadqiqot ishlarida q lla ilishi mumkin.
|
| |
Darslik va o’quv adabiyotlari

|
Darslik va o’quv adabiyotlari
|
bet | 21/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #123472 |
Bog'liq 1 investitsion loyiha,uning samaradorligini hisoblashDarslik va o’quv adabiyotlari:
Банковское дело и финансирование инвестиций./ Под редакцией Н.Брука.
Институт экономического развития Всемирного банка, 1 том, 1,2-часть, 2 том, 1,2-часть, 1995
Беренс В., Хавранек П. Руководство по оценке эффективности инвестиций. – М.: Интерэксперт, ИНФРА-М, 1995. – 528с.
Богатин Ю.В., Швандар В.А. «Инвестиционный анализ»: Учебное пособие для вузов. – М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2000.
Vaxabov A.V., Xajibakiev Sh.X., Muminov N.G. X ri i i estitsi alar. O q q lla a. - T.: Moliya, 2010 y.
Вахабов А.В., Разикова Г.Х., Хажибакиев Ш.Х. Иностранные инвестиции и модернизация национальной экономики / Под.ред. д.э.н., проф. А.В.Вахабова.
– T.: Moliya, 2011 г.
Виленский П.Л., Ливщиц В.Н., Смоляк С.А. Оценка эффективности инвестиционных проектов: Теория и практика: учеб. пособие. – 4-е изд., перераб. и доп. – М.: Издательство «Дело» АНХ. 2008. – 1104с.
Голов Р.С., Балдин К.В., Передеряев И.И. Инвестиционное проектирование: учебник. – M.: Издательско-торговая корпорация “Дашков и К”, 2010г.
J rae A.S., X a q l D.Yu., Mamatov B.S. Investitsiya loyihalari tahlili:
Oliy q muassasalari uchun q q lla a - T.: “Sharq”, 2003. 225 b.
Kayumov R., Xojimatov R. Investitsiyani tashkil etish va moliyalashtirish:
Darslik. - T.: TDIU, 2010 y.
Karimov N., Xojimatov R. Investitsiyani tashkil etish va moliyalashtirish: Darslik. - T.: TDIU, 2011 y.
Калмыкова Т.С. Инвестиционный анализ: Учеб. пособие. – М.: ИНФРА-М, 2009. – 204с. – (Высшее образование).
|
| |
Kurs ishning tarkibiy tuzilishi

|
Kurs ishning tarkibiy tuzilishi
|
bet | 4/21 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #123472 |
Bog'liq 1 investitsion loyiha,uning samaradorligini hisoblashKurs ishning tarkibiy tuzilishi. Kurs ish kirish, 2 bob, 8 li , xulosa.Ishning xajmi 47 betni tashkil etib, unda 13 ta jadval, 11 ta rasm va 40 ta a a i tlar r hati i z i higa lga .
I BOB. Investitsiya loyihalari samaradorligini baholashning nazariy asoslari
1.1.O’zbekiston iqtisodiyotini modernizatsiyalashda investitsiya
loyihalarini amalga oshirishning ahamiyati va xususiyatlari
Milliy iqtisodiyotni modernizatsiya qilish va rivojlantirishda bugungi kunda asosiy e ti r iqtisodiyotga kiritilgan investitsiyalar va ularning sal g iga qaratilmoqda. Chunki iqtisodiy sish i ta i lash a investitsiyalarning hajmi va ularning tarkibi muhim ahamiyat kasb etadi. Shularni inobatga olgan holda, Prezidentimiz tomonidan mamlakatimiz iqtisodiy siyosati istiqbolini belgilab berishda ustuvor alishlar a biri sifatida investitsiyalarni keng jalb etish, ayniqsa, xorijiy investorlar uchun yanada qulay sharoitlarni yaratishga e ti r qaratilmoqda.
Mamlakatimiz iqtisodiyotiga jalb etilgan investitsiyalar hajmi yildan-yilga oshib bormoqda. Buni birgina 2012 yilda kiritilgan jami investitsiyalar hajmidan ham bilib olish mumkin. Milliy iqtisodiyotga tga yili kiritilgan jami investitsiyalar xajmi 2011 yilga nisbatan 14 foizga p li , qiymati 11 milliard 700 million AQSh dollaridan ortiqdir. Jami investitsiyalarning 74 foizdan rtig i mamlakatimizning ichki manbalari hisobidan – korxonalar va aholi a lag lari, investitsiya jarayonlarida tobora faol ishtirok etayotgan tijorat banklari kreditlari, shuningdek, davlat byudjeti va byudjetdan tashqari a g ar alar a lag lari hisobidan shakllantirilmoqda.
Iqtisodiyotimizga kiritilayotgan investitsiyalarning yildan-yilga si borishida yurtimizdagi mavjud investitsion sharoit va qulay investitsiya muhiti alohida ahamiyat kasb etayotganini ta i lash joiz. Respublikamiz iqtisodiyotida investitsiyalarning s ggi olti yildagi sish sur atlari turlicha li , bunda oldingi yillardagiga nisbatan sish va pasayish tendentsiyalari kuzatilmoqda (1-rasm).
|
| |