nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ikki urug‘pallali o‘simliklar sinfiga mansub oilalar: lavrdoshlar, toshyorardoshlar, zig‘irdoshlar oilalariga mansub o‘simliklarning xarakterli xususiyatlari va tibbiyotdagi ahamiyati

|
Ikki urug‘pallali o‘simliklar sinfiga mansub oilalar: lavrdoshlar, toshyorardoshlar, zig‘irdoshlar oilalariga mansub o‘simliklarning xarakterli xususiyatlari va tibbiyotdagi ahamiyati
|
bet | 1/8 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 5,93 Mb. | | #250887 |
Bog'liq mustaqil 7
Bajardi: Orziyeva N. U.
Tekshirdi: Xusanov T. S.
Mustaqil ish № 7
Patogen zamburug`lar qo`zg`atuvchi kasalliklari.
Reja:
Morfologiyasi va tuzilishi.
Zamburug’ hujayrasining tuzilishi va kimyoviy tarkibi.
Askomitsetlar
Achitqi zamburug’i
Bazidomitsetlar
Dermatomitsetlar
Kandidoz qo’zg’atuvchisi.
Patogen zamburug’larning ko’pchiligi deyteromitset sinfiga kiradi. Ularning giflari septali bo’lib, vegetativ hamda konidiylar (ekzosporalar) yordamida jinssiz yo’l bilan ko’payadi. Bular o’z navbatida sinf, tartib, oila, urug’, tur va shtammlarga bo’linadi. Shulardan ayrimlari saprofitlar, ba'zilari o’simliklar, hayvonlar va odamlarda 1 kasalliklarni keltirib chiqaradi, ya'ni patogendir. Hozirgi vaqtda zamburug’larning 100 dan ortiq patogen turlari ma'lum.
Morfologiyasi va tuzilishi. Zamburug’lar yosh kul`turasining hujayrasi dumaloq, tuxumsimon, yetilgan hujayralari esa noksimon, duksimon va amyobaga o’xshash bo’lishi mumkin. Ko’pchiligi esa silindrik hujayralarining birlashishidan mitseliy hosil qiladi. Zamburug’lar tuzilishi bo’yicha suv o’tlariga o’xshash bo’lib, ajralib turadi, bir yoki bir necha yadro, hujayra devori va sitoplazmatik pardadan iborat. Yosh kulturalarning sitoplazmasi gomogen bo’lib, yetilganlari donachalardan tashkil topgan. Sitoplazmasida mitoxondriya, Golji apparati, vakuola, turli kiritmalar (glikogen, volyutin, linid, organik tuzlarning kristallari, pigmentlar) bor.
Zamburug’lar hujayrasining struktural komponentini mitseliylar tashkil etadi. Ular shoxlangan rangsiz, yo’g’onligi 1-10 mkm, uzunligi 4- 70 mkm, iplardan (giflardan) iborat. Zamburug’larning ayrim turlaridagi mitseliylar bo’g’insiz hujayralardan (Mucor), ayrim oliy zamburug’lar mitseliylari ko’p hujayra, achitqisimon zamburug’larda esa (Candida) soxta mitseliylar bo’ladi. Ayrim zamburug’larda konidorflar murakkab bo’lib, o’ziga xos mikroskopik tuzilishga ega. Masalan: Aspergillus koidorflari gifning uchida joylashgan bo’lib, pufakchaga o’xshaydi va ularda shishasimon o’simtalar - terigmalar o’sib chiqadi. Ulardan esa konidiylar paydo bo’ladi. Penicillium Fusarum, Microsporum zamburug’larning uchlarida pufakchalar hosil bo’lmaydi.
Dermatomikoz qo’zg’atuvchilarning ikki yonida joylashgan mikrokonidiylar aleyriyalar deyiladi. Ularning barcha sporalari jinssiz, vegetativ yo’l bilan hosil bo’ladi, ammo sporalar jinssiz yo’l bilan, ya'ni gaploid xromosomalarga ega bo’lgan ikkita yadroning qo’shilishi natijasida ham hosil bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ikki urug‘pallali o‘simliklar sinfiga mansub oilalar: lavrdoshlar, toshyorardoshlar, zig‘irdoshlar oilalariga mansub o‘simliklarning xarakterli xususiyatlari va tibbiyotdagi ahamiyati
|
Kurs ishining maqsadi - Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish...

|
Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish I bob. Tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi
|
bet | 2/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 59,67 Kb. | | #234364 |
Bog'liq Shohruzning kurs ishi 00001Kurs ishining maqsadi: Mavzusining maqsadi mumtoz adabiyotda tasavvuf ta'limotining o'rni va uning adabiy taraqqiyotga qanday ta'sir qilganini aniq tushunish va baholashdir. Mavzu, tasavvufiy g'oyalar va didaktik qadriyatlarining o'zbek mumtoz adabiyotiga qo'shgan hissasi va bu ta'limotning adabiy an'analar, ifoda uslublari va madaniy merosga qanday ta'sir ko'rsatishini tahlil qiladi
Kurs ishining predmeti: mavzusining predmeti, sufiylik an'analari va ta'limotlarining adabiyotdagi ifodasi va ularning mumtoz adabiyotning rivojlanishiga qo'shgan hissasini chuqur o‘rganish va tahlil qilishdir. Bu tushunchalar adabiyotning ma'naviy, ijtimoiy va madaniy aspektlariga kiritgan ta'siri bilan qiziqadi va bu ta'sirning bugungi zamonaviy adabiyot va madaniyatga qanday da'vo qilganligini o'rganadi.
Predmet doirasiga quyidagi jihatlar kiradi:
- Sufiylik an'analarining sharhi: Mumtoz adabiyotdagi sufiylik an'analari, timsollar va obrazlarining sharhi va tushuntirilishi.
- Diniy va ijtimoiy ta'sir: Sufizmning diniy va ijtimoiy hayotga qo'shgan ta'siri, bu orqali sufiylikning adabiyotga va jamiyatga bo'lgan ta'sir ko'rsatkichlari.
- Mumtoz adabiyotga yadro: Sufizm ta'limoti orqali mumtoz adabiyotdagi asosiy temalarni, povestlar xususiyatlarini va adabi uslublarni ochib berish.
- Adabiy janrlarda ifodalanishi: Sufiylik ta'limotlari va an'analari mumtoz adabiy janrlar, jumladan g'azal, qasida, hikoyat va boshqalarda qanday ifoda etilgan.
- Zamonaviy adabiyotga ta'siri: Sufiylik ta'limotining zamonaviy adabiyot va madaniy merosga qo'shgan hissasi va qanday yozuvchilar sufiylik g'oyalaridan o'z asarlarida foydalangan.
Shu orqali, tasavvuf ta'limotining mumtoz adabiyotdagi o'rni va ahamiyati mavzusining predmeti, sufiylik adabiyotining qadimiy merosini va uning mumtoz va zamonaviy adabiyotimizdagi davomiyligini tushunib etishga qaratiladi, bu esa bizning madaniy merosimizning teranligini va boyitilganligini yoritib beradi.
Kurs ishining tuzilishi: Kirish 2 bob 4 paragraf xulosa va foydalnilgan adabiyotlardan iborat.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish I bob. Tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi
|
- birinchidan - Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish I bob. Tasavvufning...

|
Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish I bob. Tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi
|
bet | 8/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 59,67 Kb. | | #234364 |
Bog'liq Shohruzning kurs ishi 00001- birinchidan, tasavvuf ta’limotining paydo bo‘lishi va shakllanishi jarayonlari yoritib berildi;
- ikkinchidan, tasavvuf tariqatlari va ularni o‘ziga xos xususiyatlari ilmiy jihatdan izchil tahlil qilindi;
- uchinchidan, dunyo dinlari bilan tasavvuf tariqatlari o‘rtasidagi bog‘liqlik masalari ochib berildi;
- to‘rtinchidan, tasavvuf tariqatidagi kubroviya ta’limotning mohiyati yoritib berildi;
- beshinchidan, yassaviy tariqati va uning asosiy mazmuni ilmiy tahlil qilindi;
- oltinchidan, naqshband tariqatini inson komilligiga qo‘shgan hissasi ko‘rsatib berildi;
- yettinchidan, Al-Hakim at-Termiziy va uning ilmiy merosi mavjud manba va adabiyotlarga tayangan holda yoritib berildi.
FOYDALANILGAN ADAIYOTLAR
1. O’bekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. T., ”O’zbekiston”, 2010.
2.Karimov I.A . Allox qalbimizda yuragimizda.// Biz kelajagimizni o‘z qo‘limiz bilan quramiz. T.,”O’zbekiston”, 1999. 7-jild.
3.Karimov I.A . Tarixiy xotirasiz kelajak yo‘q. T., “Sharq”,1998.
4. Karimov I.A . Yuksak ma’naviyat- yengilmas kuch. T., “Ma’naviyat”,2008.
5. I.Karimov. Mamlakatimizda demokratik islohatlarni yanada chuqurlashtirish va fuqoralik jamiyatini rivojlantirish konsepsiyasi.T. ,”O’zbekiston”, 2010.
6. I.Karimov. O’zbekiston mustaqillikka erishish ostonasida.T.,”O’zbekiston”, 2011.
7.I.A.Karimov.Inaon xotirasi-boqiy, qadr-qimmati-ulug’// Xalq so’zi,2012,10 may.
8.Mirzo Ulug‘bek nomidigi O‘zbekiston Milliy universitetining 90 yilligini nishonlash to‘g‘risida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. 2008y. 9 aprel PV-833.
9.Islom tasavvufi manbalari. T., “Toshkent Islom Universiteti nashriyoti”. 2005.
10.Islom ensiklopediyasi. T.,”O’zbekiston”, 2004.
11.N. Nizomiddinov. Janubiy-Sharqiy Osiyo: diniy falsafiy ta’limotlar va islom. T., “Mehnat”,2006.
12.Qur’oni Karim. Abdulaziz Mansur tarjimasi. T., “Toshkent Islom Universiteti nashriyoti”. 2001.
13.Abu Abdullox Muhammad ibn Ismoil al – Buxoriy. Xadis. T., “Mehnat”,1997. 1-4 jildlar.
14.Nasiruddin Burxoniddin Rabg‘uziy. 1-2 kitoblar Yusufxon Shokirov tarjimasi. T., “ Yozuvchi ”. 1990-1991.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tasavvuf ta’limotining mumtoz adabiyot taraqqiyotdagi o’rni ahamiyati mundareja: kirish I bob. Tasavvufning paydo bo‘lishi va shakillanishi
|
Umov vektori - Elеktromagnit to’lqinlar

|
Elеktromagnit to’lqinlar
|
bet | 2/2 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 86,8 Kb. | | #157715 |
Bog'liq Elеktromagnit to4. Umov vektori.
Siljish maksimal qiymatga (ξmaks=+A) erishgan nuqtalarni to’lqin do’ngliklari deb, minimal qiymatga (ξmin=- A) erishgan nuqtalarni esa to’lqin chuqurliklari deb ataladi. Ikki qo’shni chuqurlik (yoki do’nglik) orasidagi masofa to’lqin uzunligi (λ) deb nom olgan. To’lqin uzunligini bir xil fazada tebranayotgan ikkita eng yaqin nuqtalar orasidagi masofa tarzida ham aniqlash mumkin, chunki bu nuqtalarning tebranish fazalari 2π ga farqlanadi (ma’lumki, argumenti 2π ga o’zgarganda kosinus yana dastlabki qiymatini tiklaydi). Demak, bitta davr, ya’ni t vaqt davomida u tezlik bilan tarqalayotgan to’lqin bosib o’tgan masofa mazkur to’lqinning uzunligidir:
λ = u T (36)
Bu ifoda yordamida (1) tenglamani o’zgartirib yozishimiz mumkin:
ξ = Acos (ωt – ω(x/u)) = Acos (ωt – (2π /T)(x/u)) = Acos (ωt – (2π /λ)x)
Mazkur tenglamadagi 2π/λ ni odatda k harfi bilan belgilanadi va to’lqin son deb ataladi. U 2π metr uzunlikdagi kesimda joylashadigan to’lqin uzunliklarining sonini ifodalaydi. Natijada yuguruvchi to’lqin tenglamasi
ξ = Acos (ωt – kx ) va ξ = Acos (ωt +kx ) (37)
ko’rinishga keladi. Ikkinchi tenglama qarama-qarshi yo’nalishda (ya’ni x ning kamayish tomoniga qarab) tarqalayotgan to’lqin uchun o’rinli. Biroq (37) ifoda yassi yuguruvchi to’lqin, yani fronti yassi tekislikdan iborat bo’lgan yuguruvchi to’lqin uchun chiqarilganligini qayd qilaylik. Agar muhitda tarqalayotgan to’lqin sferik bo’lsa, muhit zarralarining tebranish amplitudalari zarraning tebranish manbaidan uzoqligi (r) ga teskari proporsional ravishda kamayib boradi. Binobarin, sferik yuguruvchi to’lqin tenglamasi
ξ =(A/ r) cos (ωt – kr) (38)
ko’rinishda yoziladi.
(35) dan foydalanib muhitda to’lqin tarqalishini ifodalaydigan differensial tenglamani hosil qilish mumkin. Buning uchun (35) dan t va x bo’yicha ikkinchi tartibli xususiy hosilalar olaylik:
2/t2 = /t(/t)= /t(-Asin(t-x/u))=-A2cos(t-x/u);
2/x2 = /x(/x)= /x((-A/u)sin(t-x/u))=-A2 /u2cos(t-x/u).
Bu ifodalarni taqqoslash natijasida quydagi munosabatni yoza olamiz:
2/x2 = (1/u2)(2/2t)
Mazkur munosabat ξ ning qiymati y va z ga bog’liq bo’lmagan holda to’lqin protsessining muhitda tarqalishini aks ettiradi. Umumiy holda, yani ξ= ξ (x, y, z, t) bo’lganda bu tenglama quydagi ko’rinishga keladi:
2/x2 + 2/y2 + 2/z2 = (1/u2)(2/2t) (39)
To’lqin harakatining differensial tenglamasi yoki oddiygina qilib to’lqin tenglama deb yuritiladigan mazkur differensial tenglama eng umumiy holdagi to’lqin protsess tarqalishini ifodalaydi.
Nazorat uchun savollar:
1. Aylanma harakatda burchak tеzlikni tushuntiring.
2. Burchak tеzlik va burchak tеzlanish, ularning o’lchov birligi.
3. Markazga urinma tеzlanishni tushuntiring
4. Markazga intilma tеzlanishni tushuntiring.
5. Xususiy tеbranish chastotasi nima?
6. Sferik to'lqin nima?
7. Yassi to'lqin nima?
8. Qanday to'lqinlarga bo'ylama va ko'ndalang to’lqinlar deyiladi?
9. To’lqin tenglamasini tushuntiring.
|
| |
Shatranj - I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi

|
I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi
|
bet | 5/9 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #241184 |
Bog'liq Shaxmat tarixi2.2 Shatranj.
Ma'lumotlarga ko‘ra VI-asr oxirida Chaturanga forslarga ma'lum bo‘lgan va uni chatrang (пехл. چtrnḥ) deyishgan. O‘yin haqida o‘rta fors tilidagi "Papakning o‘g'li Ardashir amallari kitobi" (tax.600-yil) asarida keltiriladi.[4] Forslarni arablar mag'lub etgandan so‘ng (VII-asr) chatrang bilan tanishishgan va arab tilida o‘yinni shatranj deb nomlashgan (arabcha: شَطْرَنْج)
Arab adabiyotlarida shatranj qoidalari batafsil ma'lum qilingan: g'alabaga mot,turg'unlik yoki raqibning barcha donalarini qirib tashlash orqali erishilgan.Donalarning zamonaviy shaxmat xarakatlaridan farqli joylari farzinning (faqat bitta kvadrat va har qanday diagonal yo‘nalishda harakatlanadigan dona) va fil (har qanday diagonal yo‘nalishda harakatlanadi) va hech qanday almashtirish yo‘q! Piyodalar esa faqat to‘g'riga harakatlanib,qanotlardan hujumga o‘tishda asosiy rolni o‘ylagan.Oxirgi qatorga yetib borganda esa farzinga aylangan. Shatranj uzoq muddatli turli taktikalar,manevrlarni o‘z ichiga olgan sekin o‘yin edi.Farzin va filning vazifasi o‘z maydonlarini zaif nuqtalarini yopish va raqibning zaif nuqtalarini qidirib topib o‘yinni nazorat qilishdan iborat edi. O‘yin debyutida o‘yinchining birinchi vazifasi piyodalardan foydalanib hujum va himoya konfigurasiyasini tuzish bo‘lar edi.
Shaxmat boshidanoq shariatga mos kelishi aniq emas edi.Shaxmat to‘g'ridan-to‘g'ri "Qur'on" da tilga olinmagan,muqaddas kitobda qimorga oid o‘yinlar taqiqlangan edi. VIII-asrning nufuzli diniy arboblaridan Abu Hanifa shaxmatni maqbul,lekin makruh o‘yin-kulgu turiga kirgazgan.Uning zamondoshi Malik ibn Anas shaxmatni so‘zsiz harom deb bilga,diniy ulamo va huquqshunos ash-Shafii o‘zi shaxmat o‘ynagan va bu aqliy yuksalish maqsadida amalga oshirilganda (masalan,harbiy qo‘mondon o‘ynaganda ayniqsa) hech qanday qoidalar buzilmasligini tushuntirdi. Abbosiylar sulolasi hukmronligi davrida (750) shatranj islom olamida keng tarqaldi. Tarixchilarning ta'kidlashicha shaxmat o‘ynagan birinchi abbosiy xalifasi Horun ar-Rashid (786-809) bo‘lib,u kuchli shaxmatchilarni jamlab ularni mukofotlagan xam ekan. Uning o‘g'li xalifa al-Ma'mun 819-yili Xurosondan Bag'dodga ketayotib,o‘z davrining eng kuchli shaxmatchilari bo‘lgan Jobir al-Kufi,Abdeljafar al-Ansoriy va Zayrab Katai o‘rtasidagi shaxmat baxslarini tomosha qiladi. Xalifa saroyida shaxmat risolalari paydo bo‘la boshladi: kutubxonachi Ibn an-Nadim al-Adliy,ar-Roziy (IX-asrda), as-Suli,al-Lajlaj va ibn Aliklidis (X-asrda) asarlari bo‘lgan.Al-Adliy ar-Roziyga qarshi o‘yinda mag'lub bo‘lgunga qadar o‘z davrining eng kuchli shaxmatchisi bo‘lgan.
|
| |
Umumiy xulosa - I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi

|
I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi
|
bet | 9/9 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #241184 |
Bog'liq Shaxmat tarixiUmumiy xulosa.
Doiraviy turnir – bir shaxmatchining turnirning boshqa barcha ishtirokchilari bilan bir partiyadan o‘yin olib borishidir. Ikki davrali turnir – doiraviy turnirning o‘zi bo‘lib, faqat bunda ishtirokchilar bir – birlari bilan ikki marta uchrashib, birinchi holatda ular oq tomonda, ikkinchi holatda esa qora tamonda va teskarisiga ishtirok etishadi. Shvetsarcha tizim bo‘yicha o‘tkaziladigan musobaqa – bu, ishtirokchilar soni ko‘p bo‘lgan va o‘yin davomida undan chiqarib yuborilmaydigan musobaqa bo‘lib, unda kuchli shaxmatchilar o‘zlaridan kuchli raqiblariga qarshi kurash olib boradilar. Natijalari qoniqarsiz bo‘lgan ishtirokchilar esa bundan oldingi uchrashuvlarda shunday past natija ko‘rsatgan ishtirokchilar bilan uchrashishadi.
Shvetsarcha tizim bo‘yicha o‘tkaziladigan musobaqalarda ishtirokchilar har bir boshqa ishtirokchi bilan quyidagi qoidalarga asosan uchrashishadi: Ishtirokchilar bir – birlari bilan bir martadan ortiq uchrashish huquqiga ega emas; Bir xil natijaga erishib, ochkolar miqdori teng bo‘lgan ikki ishtirokchi iloji bo‘lishi bilan uchrashishi lozim; Raqiblarning sipohlari rangi musobaqa hakami tomonidan iloji boricha ob’yektiv va oqilona aniqlab tanlanadi. Oq va qora tamonda galma – galdan o‘yin olib boorish har bir ishtirokchi uchun eng qulay imkoniyatdir. Hozirda maxsus kompyuter dasturi yordamida qur’a tashlanadi.
Xulosa o`rnida shuni o`rgandimki, shaxmat o`ynalayotganda raqibni hurmat qilish, uni fikrlashini, psisixologik jihatdan uni o`rganish, mantiqiy fikrlab keyin o`ylab yurishni o`rganish, har bir toshni yurishnio`rgandim va ularning vazifalarini qanday kuch va qiymatga ega ekanligini o`rgandim.Shoxni mot yoki pot qilmaguncha o`yin tugamasligini bildim.O`yindagi oddiy piyoda ham o`ynashni bilsa qimmatbaxo toshga aylanib vazirgacha yetishini bildim.O`yinda piyodaga yutayotgan bo`lsam, shu jarayonda diqqatni jamlab o`ynalsa g`alaba qozonadi.Shaxmat o`ynayotgan o`yinchi diqqatini jamlab o`ynashi kerak.Birgina xato yurilgan tosh ham mag`lubiyatga olib keladi.Shaxmat o`ynayotganda xona iloji boricha tinch bo`lishi shart chunki shaxmat jismoniy emas aqliy sport o`yini hisoblanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Abdullayev A, Xonkeldiyev Sh. Jismoniy madaniyat nazaryasi va metodikasi. Darslik.Toshkent O‘zDJTI, 2005 yil.
Salomov. R.S. Jismoniy tarbiya nazaryasi va uslubiyati. 1 jild. Darslik.Toshkent 2015 yil.
Goncharova.O.B. Yosh sportchilarning jismoniy qobilyatlarini rivijlantirish. O‘quv uslubiy qo‘llanma Toshkent. O‘zDJTI, 2005 yil.
https://wikipedia.ru
https://shaxmat.ru
|
| |
XVIII-asrda Shaxmat - I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi

|
I bob. Shaxmat tarixi shaxmatning kelib chiqishi
|
bet | 6/9 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,12 Mb. | | #241184 |
Bog'liq Shaxmat tarixi2.3 XVIII-asrda Shaxmat.
XVIII-asrning boshlarida Parij va London kafelarida shaxmat o‘yini mashxur bo‘ldi.1692-yil Londonda "Old Sloters" shaxmat kafesi tashkil etilgan. Parijda uzoq vaqt davomida bunday joy bo‘lmagan,ammo asrning ikkinchi yarmida "Kafe de lya Rejans" tashkil etilgan u butun Yevropaga mashxur bo‘lganidan unga eng kuchli shaxmatchilar ham tashrif buyurib turardi. Mashxurlardan esa Volter va Didro shular jumlasidandir. 1737-yil Fransiyada Filipp Stammning "Shaxmat tajribasi" asari nashr etildi.Unda algebraik qoidalardan tashqari yuzlab masalalar va tadqiqotlar berib shaxmatga bo‘lgan qiziqishni tiklanishiga sabab bo‘ldi. Asrning ikkinchi yarmida Italiyaning Modena shaxrida shaxmat o‘yini tamoyillari asosida umumiy g'oyalar bilan birlashtirilgan shaxmat ustalari doirasi shakllandi: Janbatista Lolli,Erkol del Rio,Domeniko Ponsiani. Modenaliklarning fikriga ko‘ra shaxmatchi donalarni tezroq terib chiqishi va raqib shoxiga hujumga tayyorlashi kerak.Agar hujum muvaffaqiyatli bo‘lmasa o‘yinchi boshqa taktikalarni ishlab chiqishi kerak.Yuqoridagi tamoyillar Italiya shaxmat maktabi deb ataladigan narsani tashkil qiladi.
Fransua Andre Filidor.1772-yil
Fransua Andre Filidor vir necha o‘n yil davomida bir vaqtning o‘zida o‘z davrining eng kuchli amaliyotchisi va o‘yin g'oyasini sezilarli darajada o‘zgartirgan nazariyotchi sifatida tanilgan birinchi shaxmatchi sifatida tan olingan. 1743-yilda 17 yoshida u eng kuchli parijlik shaxmat ustasi Legal de Kermur bilan qo‘rqmasdan o‘ynadi. 23 yoshida Filidor o‘z davrining eng zo‘r bo‘lgan va o‘nlab marta nashr etilgan "Shaxmat o‘yini taxlili" risolasini nashr etdi. Filidor pozitsion o‘yinning asosiy usullarini tasvirlab berdi. 1740-yillarning oxiridan boshlab Filidor Yevropa bo‘ylab ko‘p sayoxat qildi,Londonda Abraxam Yansenga qarshi dona surib uni mag'lub etdi.Stamm bilan esa 10 partiya o‘ynab 8:2 hisobida g'alaba qildi garchi Stamm faqat oq donalarda o‘ynagan durang ham uning g'alabasi deb kelishilgan. Filidor shaxmat taxtasiga qaramay bir vaqtning o‘zida bir necha o‘yin o‘ynashi mumkin edi. 1755-yilda Filidor Parijga qaytib Legalni yutadi.1795-yili vafotigacha u ikki poytaxtni eng kuchli shaxmatchisi bo‘lgan. Filidor ta'limoti "Modena maktabi"ning asosiy maqsadi edi. 1770-yil Venada Volfgang fon Kempelen ilk marta "shaxmat avtomati" ni taqdim etdi.Kempelenning vafotidan keyin yangi egasi Iogan Malzel bilan 1830-yillargacha qurilma Yevropa va AQSH bo‘ylab sayoxat qildi.
1795-yili Venada Iogann Allagaier deyarli 50 yil nemis tilidagi shaxmat bo‘yicha asosiy qo‘llanmaga aylandi. 1763-yili 17 yoshli shoir Uilyam Jonsning "Kaissa" dostonida shaxmatning yaratilishini afsonadagi nimfa Kaissa bilan bog'laydi.Kaissani o‘z navbatida italyan gumanisti Marko Jirolamo Vida 1527-yil nashr etilgan "Shaxmat o‘yini haqida" she'rida ham tasvirlagan.
|
| |
Harakatlanuvchan transportlar - Asosiy vositalarni joriy va kapital ta’mirlash va ularning hisobini takomillashtirish

|
Asosiy vositalarni joriy va kapital ta’mirlash va ularning hisobini takomillashtirish
|
bet | 7/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 322,65 Kb. | | #239540 |
Bog'liq ASOSIY VOSITALARNI JORIY VA KAPITAL TA’MIRLASH VA ULARNING HISOBINI TAKOMILLASHTIRISHHarakatlanuvchan transportlar: Temir yo’lning harakatdagi tarkibi, dengiz, daryo kemalari, baliqchilik sanoati kemalari, havo transporti – yiliga 8 foiz; Kommunal transport, maxsus vaxta vagonlari – yiliga 10 foiz; Avtomobil’ transportining harakatdagi tarkibi, ishlab chiqarish transporti, engil avtomobillar, sanoat traktorlari – yiliga 20 foiz; Boshqa transportlar – yiliga 20 foiz; Komp’yuter, periferiya qurilmalari, ma`lumotlarni qayta ishlash uskunalari – yiliga 20 foiz; Ko’p yillik dov-daraxtlar – yiliga 10 foiz; Idora mebeli va uskunalari (shu jumladan telefon apparatlari, hisoblash qurilmalari va boshqalar) – yiliga 15 foiz
Xulosa :
Xulosa qilib Amortizatsiya --- asosiy vositalarni eskirishidir, Amortizatsiya jamg’armasi asosiy vositalarni eskirishini qoplash maqsadida ajratib boriladi. Amartizatsiya fondi asosiy vositani tannarxini 100%ni tashkil etadi. Amartizatsiya qiymati 2-xil usilda jamg’arib boriladi:
- Tekis – ya’ni misol uchun yillik hisobda olganda uskuna yohud transport vositalarning yaroqsiz holatga kelish muddati 5-yil deb olsak yillik amartizatsiya qiymati 20% dan tashkil etadi.
- Pasayib boruvchi qiymat- bu usulda dastlabki yillarda asosiy vositani umummiy qiymatini 40% ni tashkil etsa bu qiymat pasayib boradi.
Amrtizatsiya ajratmasi yil hisobida biryo’la va aksincha uni har oyda ajratib borilishi ham mumkin. Bozor iqtisodiyoti sharoitida iqtisodni tekis rivojlanishi asosiy omilidir.
Foydalanilgan adabiyotlar: - Karimov I.A. O`zbekiston: bozor iktisodiyotiga utishning uziga xos yuli. - T. O`zbekiston, 1995.
- Karimov I.A. O`zbekiston iktisodiy isloxotlarni chukurlashtirish yulida. - T. O`zbekiston, 1995.
- Kodirxonov S.B. Sanoat korxonalarida buxgalteriya hisobi. -T.: Ukituvchi, 1993.
- Umarova M., Axmadjonov K., Eshboyev U. Buxgalteriya hisobi. -T.: 1999.
- Yuldashev S.SH., Buxgalteriya hisobining chukurlashtirilgan moduli. T.: 1998.
6. Каримов И.А. Узбекистон: бозор иктисодиётига утишнинг узига хос йули. - Т. Узбекистон, 1995. 7. Каримов И.А. Узбекистон иктисодий ислохотларни чукурлаштириш йулида. - Т. Узбекистон, 1995. - www.ziyonet.uz
- www.arxiv.uz
ETIBORINGIZ UCHUN RAHMAT !
|
| |
Tezlashgan amortizatsiya ajratmasining fond qaytimiga ta`sirining tahlili

|
Tezlashgan amortizatsiya ajratmasining fond qaytimiga ta`sirining tahlili
|
bet | 4/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 322,65 Kb. | | #239540 |
Bog'liq ASOSIY VOSITALARNI JORIY VA KAPITAL TA’MIRLASH VA ULARNING HISOBINI TAKOMILLASHTIRISHTezlashgan amortizatsiya ajratmasining fond qaytimiga ta`sirining tahlili.
Ishlab chiqarishda qatnashayotgan asosiy vositalar qiymati bir necha yillar mobaynida yaratilgan mahsulot qiymatiga qismlarga bo’lingan holda o’tib boradi. Mana shu qism amaliyotda amortizatsiya ajratmasi deb ataladi. Ushbu ajratma asosiy vositalarning eskirish qiymatini ifodalaydi. Amortizatsiya ajratmasi asosiy vositalar safini to’ldirish va yangilash uchun moliyaviy manba bo’lib hisoblanadi. Hozirgi davrda mamlakatimiz milliy hisoblari tizimida amortizatsiya ajratmasi ikki usul orqali hisoblanib kelinmoqda. Bular quyidagilardir:
1) asosiy vositalarning boshlanғich qiymatiga nisbatan teng ulushlarda hisoblash,
2) belgilangan amortizatsiya me`yori darajasini ikki karra oshirgan holda hisoblash.
Ikkinchi usul tezlashgan amortizatsiya ajratmasini hisoblash usulidir.
Tezlashgan amortizatsiya ajratmasi birinchidan, asosiy vositalar aktiv qismi salmoғining oshishiga, ikkinchidan, ishlab chiqarish hajmining o’sishiga olib keladi. Bular esa o’z navbatida asosiy vositalardan foydalanish darajasining oshishiga sababchi bo’ladi.
Demak, tezlashgan amortizatsiya ajratmasi asosiy vositalar qaytimining oshishiga bevosita ta`sir qiladi. Ushbu omilning ta`sirini asosiy vositalar aktiv qismi salmoғi bilan aktiv qismi qaytimi darajasi o’zgarishlari ta`sirining yiғindisi tariqasida hisoblash mumkin.
Asosiy vositalar aktiv qismi salmoғi o’zgarishining ta`sirini aniqlash uchun hisobot yilidagi aktiv qismi salmoғi (AS1) bilan bazis yildagi aktiv qismi salmoғi (ASo) orasidagi farqni bazis yilidagi aktiv qismi qaytimi darajasiga (AK 1) ko’paytirish kerak:
(AS1 – ASo ) · AK1q ± ∆ AS
Fond qaytimining o’zgarishiga aktiv qismi qaytimi o’zgarishining ta`sirini aniqlash uchun hisobot va bazis yillaridagi qaytimi ko’rsatkichlari orasidagi farqni hisobot yilidagi aktiv qismi salmoғiga (AS1) ko’paytirish kerak:
(AK1 - AKo) · AS1q ± ∆ AK
Ushbu omillarning ta`sirlari orqali tezlashgan amortizatsiya ajratmasining ta`siriga baho beriladi va xulosa chiqariladi.
|
| |
Qayta baholash sanasida uskunaning eskirish darajasi

|
Qayta baholash sanasida uskunaning eskirish darajasi
|
bet | 6/7 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 322,65 Kb. | | #239540 |
Bog'liq ASOSIY VOSITALARNI JORIY VA KAPITAL TA’MIRLASH VA ULARNING HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH1. Qayta baholash sanasida uskunaning eskirish darajasi foizlarda belgilanadi. U uskunaning to’liq amortizatsiyasigacha va undan keyin qayta baholash sanasiga qadar xizmat qilish muddatlarining yangidan belgilangan xizmat qilish muddatiga bo’lingan va 100%ga ko’paytirilgan summasiga teng.
MISOL. Amortizatsiyalangan uskunaning xizmat qilish muddati 20 yildan 35 yilga uzaytirildi. Uning to’liq amortizatsiyasi paytidan 2014 yil 1 yanvargacha 2,25 yil o’tgan. Uskunaning eskirish darajasi 1.01.2014 yilda:
(20 Q 2,25) G` 35 x 100% q 63,6%ga teng.
2. Uskunaning boshlanғich qiymati qayta baholash sanasida 100 va uskuna eskirish darajasi ayirmasining 100ga ko’paytmasiga bo’lingan baholash dalolatnomasi bo’yicha uning qoldiq qiymatiga teng.
Byudjet tashkilotlari foydalanuvidagi binolar, transportlarning necha yilda eskirishini belgilovchi nizom qabul qilindi
O’zbekiston Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to’ғrisida»gi Qonuniga muvofiq Moliya vazirligi, Iqtisodiyot vazirligi va Davlat arxitektura va qurilish qo’mitasining qo’shma qaroriga asosan tomonidan “Byudjet tashkilotlarining asosiy vositalarining eskirishini aniqlash va buxgalteriya hisobida aks ettirish tartibi to’ғrisidagi nizom” qabul qilindi. Mazkur nizom 2013 yil 29 noyabrda qabul qilingan bo’lsa, 19 dekabr’ kuni Adliya vazirligi tomonidan tegishli tartibda ro’yxatdan o’tkazildi.
Mazkur Nizom byudjet tashkilotlarining asosiy vositalarining eskirishini aniqlash va buxgalteriya hisobida aks ettirish tartibini belgilab beradi. Unga ko’ra, Byudjet tashkilotlari asosiy vositalarining eskirishi yillik me`yorlari asosida aniqlanadi. eskirish me`yorlari mazkur asosiy vositalarning dastlabki (tiklanish) qiymatiga nisbatan foizlarda belgilanadi.
Nizomga muvofiq, mavsumiy tusga ega byudjet tashkilotlarida foydalanilayotgan asosiy vositalar bo’yicha oylik eskirish summasi umumiy tartibda, ya`ni mazkur asosiy vositaning yillik eskirish summasini 12 ga bo’lish yo’li bilan aniqlanadi. SHuningdek, kapital qurilish ob`ektlarini qabul qilish dalolatnomasi rasmiylashtirilmagan tugallanmagan qurilish yoki uning qismlari bo’yicha eskirish aniqlanmasligi belgilandi.
Mazkur Nizomga byudjet tashkilotlari asosiy vositalarining yillik eskirish me`yorlari ilova qilingan bo’lib, unga ko’ra, qaysi asosiy vositalar necha yilda eskirishi maxsus jadval asosida belgilab qo’yilgan.
Mazkur ilovada asosiy vositalar yiliga necha foiz eskirishi qayd etilgan. Xususan,
Binolar, imoratlar va inshootlar – yiliga 5 foiz; Uzatish qurilmalari – yiliga 8 foiz; Kuch-quvvat beradigan mashinalar va uskunalar – yiliga 8 foiz; Faoliyat turlari bo’yicha ish mashinalari va uskunalar (harakatlanuvchi transportdan tashqari) – yiliga 15 foiz;
|
| |
Portfel investitsiyalarida risklarni boshqarishning umumiy tamoyillari

|
Portfel investitsiyalarida risklarni boshqarishning umumiy tamoyillari
|
bet | 17/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarPortfel investitsiyalarida risklarni boshqarishning umumiy tamoyillari
Moliyaviy risklar deganda korxonalarning boshqa moliyaviy tashkilotlar bilan o`zaro moliyaviy munosabatlarini amalga oshirish jarayonida yuzaga keladigan risklarni tushunish mumkin. Bularga misol qilib, korxonalarni tijorat banklari, sug`urta kompaniyalari, investitsion kompaniyalar, fond birjalari va boshqa moliyaviy muassasalar bilan moliyaviy munosabatlarni amalga oshirish jarayonida vujudga keladigan moliyaviy risklarni kiritishimiz mumkin. Korxonalarda moliyaviy risklarni yuzaga kelishiga misol uchun, inflyatsion omillar, banklarda kreditlarni foiz stavkalari ortib ketishligi, qimmatli qog`ozlarning narxining tushib ketishligi kabi omillar ta'sir qiladi.
Moliyaviy risklarni korxonalar foydasiga ta'sirini baholash va kamaytirish maqsadida risklarning turli belgilari bo`yicha tasniflash muhim ahamiyat kasb etadi. Korxonalar joriy va uzoq muddatli vazifalarni amalga oshirishlarida qator risklarga duch keladilar. Shuning uchun risklarning tabiati va turlarini yoritish uchun ularni tasniflash maqsadga muvofiqdir. Moliyaviy risk turlarining deyarli barchasi korxonalari moliyaviy ko`rsatkichlariga ta'sir etadi, lekin korxona qaysi iqtisodiyot tarmog`ida o`z faoliyatini yuritishiga qarab, risklar ta'siri darajasi ham o`zgarishi mumkin. Investitsion risk. U korporativ tuzilmaning investitsion faoliyatni amalga oshirishi jarayonida moliyaviy yoʻqotishlar paydo boʻlishi mumkinligini izohlaydi. Portfelning standart og'ishi uning xavf darajasini o'lchaydi. Natijalarning tarqalishi qanchalik katta bo'lsa, daromadni oldindan aytib bo'lmaydi va investitsiyalar shunchalik xavfli bo'ladi. Bu juda muhim: portfel daromadi = har bir qimmatli qog'ozning daromadlari yig'indisi.
Risksiz aktivlar - bu sizning investitsiya qilingan mablag'laringiz xavfsizligini va barqaror (istisnolar mavjud) daromadni kafolatlaydigan aktivlar. - davlat obligatsiyalari; - korporativ obligatsiyalar; - bank depozitlari.
|
| |
Portfelni boshqarishda portfel investitsiyalarning ahamiyati

|
Portfelni boshqarishda portfel investitsiyalarning ahamiyati
|
bet | 20/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarPortfelni boshqarishda portfel investitsiyalarning ahamiyati
Portfel investitsiyalari portfelni boshqarishda hal qiluvchi rol o'ynaydi va ularning ahamiyati boylikni samarali boshqarish va risklarni diversifikatsiya qilishga yordam beradigan bir qancha omillardan kelib chiqadi. Portfel investitsiyalari portfelni boshqarishda muhim bo'lgan ba'zi asosiy sabablar: Diversifikatsiya : Portfel investitsiyalari investorlarga o'z kapitallarini aktsiyalar, obligatsiyalar, ko'chmas mulk va boshqa qimmatli qog'ozlar kabi turli xil aktivlar sinflari bo'ylab tarqatish imkonini beradi. Diversifikatsiya har qanday investitsiyalar bo'yicha yomon ishlashning umumiy portfelga ta'sirini kamaytirishga yordam beradi. Ushbu xavfni kamaytirish strategiyasi investitsiya xavfini boshqarishda asosiy hisoblanadi. Risklarni boshqarish : Turli xil aktivlar sinflari risk va daromadning turli darajalariga ega. Aktivlar aralashmasiga sarmoya kiritib, investorlar xavf va potentsial mukofot o'rtasidagi muvozanatga erishishlari mumkin. Daromadni optimallashtirish : Portfel investitsiyalari investorlarga o'zlarining risklarga chidamliligi, moliyaviy maqsadlari va investitsiya ufqiga qarab aktivlarni taqsimlash orqali o'z daromadlarini optimallashtirish imkonini beradi. Likvidlikni boshqarish : Portfel likvidli va kamroq likvidli aktivlardan iborat bo'lishi mumkin. Likvidlik qisqa muddatli moliyaviy ehtiyojlarni qondirish va yuzaga kelishi mumkin bo'lgan investitsiya imkoniyatlaridan foydalanish uchun juda muhimdir. Xulosa qilib aytganda, portfel investitsiyalari portfelni samarali boshqarish uchun ajralmas hisoblanadi, chunki ular riskni diversifikatsiya qilish, daromadlarni optimallashtirish, likvidlikni boshqarish va o'zgaruvchan bozor sharoitlariga moslashish vositalarini ta'minlaydi. Muvaffaqiyatli portfel boshqaruvi investorning moliyaviy maqsadlariga muvofiqligini va risklarga bardoshliligini ta'minlash uchun aktivlarni o'ylab taqsimlash, doimiy monitoring va strategik tuzatishlarni o'z ichiga oladi.
|
| |
Portfel riskini pasaytirish usullari

|
Portfel riskini pasaytirish usullari
|
bet | 18/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarPortfel riskini pasaytirish usullari
Portfelingizdagi xavfni minimallashtirish uzoq muddatli moliyaviy barqarorlikka erishish uchun juda muhimdir. Garchi xavfni butunlay yo'q qilish imkonsiz bo'lsa-da, ko'plab strategiyalar uning ta'sirini sezilarli darajada kamaytirishi va mashaqqatli investitsiyalaringizni himoya qilishi mumkin. Portfel riskini kamaytirishning bir necha samarali usullari: Diversifikatsiya: Aktivlar sinfini diversifikatsiya qilish: investitsiyalaringizni aktsiyalar, obligatsiyalar, ko'chmas mulk va tovarlar kabi turli xil aktivlar sinflariga tarqating. Bu har qanday aktivlar sinfiga bog'liqlikni kamaytiradi, bu esa muayyan tarmoqlardagi kutilmagan pasayishlarning ta'sirini yumshatadi. Aktivlarni taqsimlash: Xavflarga tolerantlik bilan moslash: aktivlaringizni xavf bilan qulaylik darajangizga qarab taqsimlang. Agar siz xavf-xatardan voz kechsangiz, obligatsiyalar va mudofaa aktsiyalariga nisbatan og'irroq vaznni ko'rib chiqing. Aksincha, agar sizda yuqori xavfga chidamlilik bo'lsa, siz o'sish zaxiralari va muqobil investitsiyalar uchun ko'proq mablag' ajratishingiz mumkin. Risklarni boshqarish strategiyalari: O'zgaruvchanlikni himoya qilish: portfelingizni to'satdan bozor zarbalaridan himoya qilish va haddan tashqari o'zgaruvchanlikni kamaytirish uchun optsion shartnomalari yoki boshqa xedjlash strategiyalaridan foydalaning. Uzoq muddatli maqsadlarga e'tibor qarating: bozor inqirozi paytida vahima qo'ymang. Uzoq muddatli maqsadlaringizga e'tiboringizni qarating va qisqa muddatli o'zgaruvchanlikka asoslangan impulsiv qarorlardan qoching. Esingizda bo'lsin, bozorlar davriydir va pasayishlar ko'pincha tiklanish davrlaridan oldin sodir bo'ladi. Esingizda bo'lsin, xavfni kamaytirish uchun yagona yondashuv yo'q. Ideal strategiya sizning shaxsiy sharoitingizga, xavf-xatarlarga chidamliligingizga va moliyaviy maqsadlaringizga bog'liq. Ushbu strategiyalarni amalga oshirish va doimiy o'rganish orqali siz portfel xavfini sezilarli darajada kamaytirishingiz va yanada xavfsiz moliyaviy kelajakka yo'l ochishingiz mumkin.
|
| |
Obligatsiyalarning pul oqimi, narxi va daromadliligi

|
Obligatsiyalarning pul oqimi, narxi va daromadliligi
|
bet | 15/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarObligatsiyalarning pul oqimi, narxi va daromadliligi
Obligatsiyalarning qiymati va daromadliligi. Obligatsiyalar- qimmatli qog‘oz bo‘lib, uning egalari, uni chiqarish shartlari bo‘yicha oldindan belgilangan muddatlarda daromad olish huquqiga egadirlar, obligatsiya emmitenti(qimmatli qog‘ozlarni erkin investorlarga sotish uchun chiqaruvchi davlat va xususiy muassasalari zayomchilar o‘rnida qatnashib, ushbu to‘lovlar bo‘yicha majburiyatlarni oladi. Obligatsilarni chiqarish odatda muayyan mulk yoki kafolatlar bilan ta'minlanadi. Obligatsiya nominal qiymatga ega bo‘ladi. Nominal- obligatsiya bo‘yicha asosiy qarz summasi bo‘lib, uni to‘lash obligsiyani qoplash deb ataladi.
Chiqarilgan vaqti va qoplash orasidagi to‘lovlar, agar emmissiya shartlari bilan belgilangan bo‘lsa kupon to‘lovlari yoki oddiy qilib aytganda kupon deb ataladi. Qoida sifatida kupon to‘lovlari miqdori bo‘yicha bir xil va teng vaqt oralig‘ida amalga oshirilib kupon davri deb ataladi. Kupon to‘lovlari miqdorini obligatsiya qiymatiga nisbati kuponli stavka deb ataladi. Qiymati bo‘yicha qoplanadigan kuponsiz obligatsiya diskonti (qimmatli qog‘ozni nominal qiymati va narxi orasidagi farq) obligatsiya deb ataladi. Obligatsiya uning egasiga muayyan daromadni ta'minlashi nazarda tutiladi. Chunki nominal qiymatdan past narxda chegirma bilan joylashtiriladi. Diskont nominal qiymat va obligatsiyani sotib olish narxi orasidagi farq (agar narx nominaldan yuqori bo‘lsa ushbu farq mukofot deb ataladi). Obligatsiyalar qo‘yiladigan investitsiyalar bilan bog‘liq tavakkalchilik, avvalambor kredit tavakkali va foiz stavkasi. Obligatsiyaga nisbatan kredit tavakkali shundan iboratki, obligatsiya bo‘yicha haqiqiy daromadlar chiqarish bo‘yicha belgilanganligi bilan muvofiq kelmasligi mumkin. Masalan, emmitentning to‘lov qobiliyatsizligi holatida, obligatsiya sohibi ba'zi to‘lovlarga ishonishi mumkin (agar obligatsiya emmitentning mulki bilan ta'minlangan bo‘lsa), ular miqdor bo‘yicha va'da qilingani hamda muddati bo‘yicha farq qilishi mumkin.
|
| |
Portfel investisiyalar haqida tushuncha

|
Portfel investisiyalar haqida tushuncha
|
bet | 16/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarPortfel investisiyalar haqida tushuncha Portfel investitsiyalar shunday investitsiyalarki, bunda kapital daromad olish maqsadida korxonalarning aksiyalari, obligatsiyalari va boshqa qimmatli qog`ozlarini sotib olish uchun sarflanadi. Investitsion portfelga nimalar kiritilishi mumkin?
Portfel investitsiyalari yaxshi tuzilgan investitsiya elementi bo’lganligi sababli, u egasiga ma’lum daromad keltirishi mumkin bo’lgan turli qismlardan iborat bo’lishi mumkin. Ularni shakllantirish mumkin bo’lgan variantlarga quyidagilar kiradi: Har xil qimmatli qog’ozlar (aksiya, obligatsiyalar). Investitsion fondlarning ulushlari. Valyuta (AQSh dollari, funt, evro, shuningdek yuan). Qimmatbaho metallar (oltin, kumush va platina). Daromadli yoki tajovuzkor portfel . Uning asosiy maqsadi yuqori potentsial rentabellikdir. Xususiyat: u juda o’zgaruvchan. Bunday holda, kompozitsiya kelajakda o’sish potentsialining katta ko’rsatkichiga ega bo’lgan zaxiralardan to’liq shakllanadi. Muammo Moskva birjasi indeksini ortda qoldirishdir. Universal yoki muvozanatli portfel . Uning tarkibi o’rtacha o’sish sur’atini ta’minlashga qaratilgan. Bozor o’zgaruvchanligiga yuqori qarshilikka ega. Bu aktivlar sinfi va ishlatiladigan valyuta bo’yicha keng diversifikatsiya bilan bog’liq. Konservativ portfel minimal daromad olishni maqsad qiladi, lekin minimal xavf bilan. Investitsion portfel o’z egasiga barqaror va kafolatlangan daromad keltiradigan qulay va sifatli moliyaviy vositalar to’plami sifatida qaralishi kerak. Tegishli variantni tanlashda bitta muhim xususiyatni hisobga olish tavsiya etiladi: investitsiya portfellari xavf darajasi bo’yicha farq qilishi mumkin. Shuningdek, ular qanday foyda prognozlari borligini, qanday investitsiya shartlarini taklif qilishlarini ko’rib chiqishingiz kerak. To’g’ri aktivlar to’plamini tanlab, investor (oddiy jismoniy shaxs bo’lishi mumkin) ma’lum miqdordagi pulni olish uchun ishlab chiqilgan portfel strategiyasini muvaffaqiyatli amalga oshirish imkoniyatiga ega bo’ladi. To’g’ridan-to’g’ri va portfel investitsiyalari nima?Birinchi holda, darhol ishlay boshlaydigan investitsiyalar haqida gapirish odatiy holdir. Portfel investitsiyalari ancha qiyin, chunki ular uzoq muddatli ta’sir uchun mo’ljallangan. Ko’pgina hollarda portfel investitsiyalari hajmi bo’yicha to’g’ridan-to’g’ri portfel investitsiyalaridan farq qiladi. Portfel investitsiya vositalari: qarz qimmatli qog’ozlari (shu jumladan, nafaqat obligatsiyalar, balki veksellar), shuningdek, aksiyalar. Portfel investitsiyalari to’g’ridan-to’g’ri investitsiyalarga qaraganda qisqaroq muddatga hisoblanadi. Shuni yodda tutish kerakki, ular ko’proq likvidlikka ega. Portfel investitsiyalari foyda olishga qaratilgan bo’lib, u foizlar yoki dividendlar olish yo’li bilan amalga oshiriladi. Shuni ham hisobga olish kerakki, investor o’zining asosiy vazifasi sifatida korxona yoki o’z mablag’lari investitsiya qilingan muayyan loyihani boshqarishni belgilamaydi.
|
| |
Korporativ kredit reytinglari orqali obligatsiyalarni defolt ehtimolini baholash

|
Korporativ kredit reytinglari orqali obligatsiyalarni defolt ehtimolini baholash
|
bet | 10/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarKorporativ kredit reytinglari orqali obligatsiyalarni defolt ehtimolini baholash.
Obligatsiyalarning defolt ehtimolini baholash uchun kredit reytinglaridan foydalanish: Kredit reytinglari qimmatli boshlanish nuqtasi bo'lsa-da, ularning cheklovlarini hisobga olish va ularni boshqa usullar bilan to'ldirish juda muhimdir: 1. Kredit reytinglarini tushunish: Moody's, S&P va Fitch kabi agentliklar tomonidan berilgan kredit reytinglari kompaniyaning kredit qobiliyatini va qarz majburiyatlarini bajarmaslik ehtimolini baholaydi.
Reytinglar AAA (eng yuqori sifat) dan D (standart) gacha , yuqoriroq baholar sukut bo'yicha xavfning pastligini ko'rsatadi. Har bir reyting ma'lum bir vaqt oralig'ida (odatda bir yil) taxminiy defolt ehtimoli (PD) bilan bog'liq.2. Asosiy fikrlar: Reyting agentliklari bozor signallaridan orqada qolayotgani va kreditning keskin yomonlashuvini to'liq qamrab olmagani uchun tanqid qilindi. Reytinglardan olingan PDlar individual obligatsiyalar uchun kafolat emas, balki o'rtacha ko'rsatkichdir . Sanoatga xos omillar va iqtisodiy tsikllar sukut bo'yicha ehtimolliklarga ta'sir qilishi mumkin. 3. Aniqlikni oshirishning qo'shimcha usullari: Statistik modellar: Bashoratli modellarni yaratish uchun tarixiy standart ma'lumotlar va moliyaviy nisbatlardan foydalaning. Sanoat va iqtisodiy sharoitlarga qarab moslashtirishga ruxsat bering. Bozorga asoslangan yondashuvlar: Obligatsiyalar narxlari va kredit defolt svoplaridan (CDS) PDlarni chiqarib oling. Kredit tavakkalchiligining real vaqtdagi bozor tushunchalarini aks ettiring. 4. Kompleks baholash uchun yondashuvlarni birlashtirish: Kredit reytinglari defolt xavfining umumiy ko'rsatkichini beradi. Statistik modellar va bozorga asoslangan yondashuvlar bir-birini to'ldiruvchi tushunchalarni taklif etadi. Keng qamrovli baholash bir nechta usullarni birlashtiradi va sanoat tendentsiyalari va boshqaruv sifati kabi sifat omillarini hisobga oladi. 5. Doimiy monitoring va qayta baholash: Kredit qobiliyati vaqt o'tishi bilan o'zgarishi mumkin, bu doimiy baholashni talab qiladi. Investorlar kredit reytinglarini, bozor signallarini va kompaniyaga xos ishlanmalarni muntazam ravishda kuzatib borishlari kerak. Eslab qoling: Obligatsiyalarning sukut bo'lish ehtimolini baholash uchun yagona usul mukammal emas. Kredit reytinglari, statistik modellar, bozor signallari va sifat omillarini hisobga olgan ko'p qirrali yondashuv eng ishonchli baholashni ta'minlaydi. Investorlar obligatsiyalarni to'lamaslik xavfini baholashda o'zlarining risklarga bardoshliligi va investitsiya maqsadlarini diqqat bilan baholashlari kerak.
|
| |
Reja: Naqsh turlari va uning o`ziga xosligi

Naqsh
TAQI arxitektura fakulteti
dizayn yo’nalishi 5-13Du
Mustafayeva Madina
Xudoyberdiyeva Shahnoza
Mirjalolov Dilmurod
Reja:
1. Naqsh turlari va uning o`ziga xosligi
2. Naqsh chizishda ko`proq barg
tasvirlaridan foydalanilanilishi
3.Mamlakatlardagi naqshlarning bir-biridan
farqi
Naqsh kompozitsiyalari o`zini ramziy
ma'nolari, tabiiy shakl va ranglar
go`zalligi bilan xalq amaliy san'ati
asarlariga joziba va ko`rk bag`ishlaydi.
Naqshlar bino, uy ro`zg`or va boshqa turdagi jixozlarga ishlanshidan
qat'iy nazar, o`ziga xos uslub va mazmunga ega bo`ladi.
Naqsh so'zining ma'nosi
Naqsh so`zi arabcha – tasvir, gul degan ma'noni anglatadi. U tabiatda uchrovchi
o`simlik, hayvonot dunyosi va turli geometrik shakllarning eng sodda
ko`rinishlarida takrorlanib keluvchi tasviri ya'ni bezakdir.
O`zbek xalq amaliy san'atining barcha turlari, jumladan naqqoshlik, ganch va
yog`och o`ymakorligi, kabilar uchun naqsh elementlarining chizilishi o`xshash
ko`rinsada, bajarilish texnologiyasi va pardozlash usullari turlichadir. Masalan:
Ganchkorlik va yog`och o`ymakorligida naqshlar o`yib, naqqoshlikda chizib,
kashtachilikda chok yordamida, misgarlikda zarb bilan, zardo`zlikda qadab va
shunga o`xshash usullar yordamida naqsh solinadi.
|
Obligatsiyalar bozori, ishtirokchilari va obligatsiya turlari

|
Obligatsiyalar bozori, ishtirokchilari va obligatsiya turlari
|
bet | 13/23 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 53,48 Kb. | | #158450 |
Bog'liq portfel menejment javoblarObligatsiyalar bozori, ishtirokchilari va obligatsiya turlari
Obligatsiyalar bozori moliyaviy dunyoning muhim qismi bo'lib, hukumatlar va korporatsiyalar uchun kapitalni oshirish va investorlar uchun barqaror daromad va diversifikatsiyani izlash uchun platforma bo'lib xizmat qiladi. Keling, asosiy o'yinchilarni, har xil turdagi obligatsiyalarni va ularning xususiyatlarini o'rganib, ushbu qiziqarli sohani ko'rib chiqaylik. Emitentlar: hukumatlar, korporatsiyalar va obligatsiyalar chiqarish orqali qarz oluvchi boshqa tashkilotlar. Anderrayterlar: emitentlarga obligatsiyalarni investorlarga sotishda yordam beradigan investitsiya banklari. Investorlar: foizli daromad olish uchun obligatsiyalarni sotib oladigan jismoniy shaxslar, muassasalar va boshqa tashkilotlar. Obligatsiyalar bozori turli xil tavakkalchilik ishtahalarini va investitsiya maqsadlarini qondirish uchun turli xil variantlarni taklif etadi. Mana bir nechta mashhur turlari: Davlat obligatsiyalari: Hukumatlar tomonidan chiqarilgan ushbu obligatsiyalar emitentning to'lamaslik xavfi pastligi sababli eng xavfsiz investitsiya hisoblanadi. Biroq, ular odatda boshqa turlarga nisbatan pastroq foiz stavkalarini taklif qilishadi. Korporativ obligatsiyalar: Kompaniyalar tomonidan turli maqsadlarda kapitalni jalb qilish uchun chiqarilgan ushbu obligatsiyalar davlat obligatsiyalariga qaraganda yuqori foiz stavkalarini taklif qiladi, ammo kompaniyaning moliyaviy holatiga qarab defolt xavfi yuqori. Munitsipal obligatsiyalar: Davlat loyihalarini moliyalashtirish uchun mahalliy hukumatlar va idoralar tomonidan chiqarilgan ushbu obligatsiyalar ba'zi mamlakatlarda soliqdan ozod qilingan foizlarni taklif qiladi va bu ularni ma'lum investorlar uchun jozibador qiladi. Yuqori daromadli obligatsiyalar: Bundan tashqari, keraksiz obligatsiyalar sifatida ham tanilgan ushbu obligatsiyalar sezilarli darajada yuqori foiz stavkalarini taklif qiladi, ammo emitentning kredit layoqati tufayli defolt xavfi ancha yuqori. Nol kuponli obligatsiyalar: Ushbu obligatsiyalar nominal qiymatiga chegirma bilan chiqariladi va hech qanday muntazam foizlarni to'lamaydi. Foyda sotib olish bahosi va muddati tugagandan so'ng nominal qiymati o'rtasidagi farqdan kelib chiqadi.Obligatsiyalar bozori murakkab va murakkab ekotizim bo'lishi mumkin, ammo uning asosiy tamoyillari va turli xil ishtirokchilar va vositalarni tushunish yangi investitsiya imkoniyatlari va uning global moliyaviy landshaftdagi rolini chuqurroq tushunish uchun eshiklarni ochishi mumkin.
|
| |
«SWOT-tahlil» metodi - 2-seminar 2-mavzu: Pedagogik kompetentlikni shakllantirish va rivojlantirish funksiyalari. Reja

|
2-seminar 2-mavzu: Pedagogik kompetentlikni shakllantirish va rivojlantirish funksiyalari. Reja
|
bet | 4/5 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 58,11 Kb. | | #140396 |
Bog'liq 2-SEMINAR«SWOT-tahlil» metodi
Metodning maqsadi: mavjud nazariy bilimlar va amaliy tajribalarni tahlil qilish, taqqoslash orqali muammoni hal etish yo‘llarni topishga, bilimlarni mustahkamlash, takrorlash, baholashga, mustaqil, tanqidiy fikrlashni, nostandart tafakkurni shakllantirishga xizmat qiladi.
S – (strength) – kuchli tomonlari;
W – (weakness) – zaif, kuchsiz tomonlari;
O – (opportunitu) – imkoniyatlari;
T – (tnreat) – to‘siqlar
Namuna: O‘qitishda multimediya vositalaridan foydalanishning kuchli va kuchsiz tomonlari, ichki imkoniyatlari hamda o‘qitishda multimediya vositalaridan foydalanishga to‘sqinlik qiluvchi tashqi xavflarni ushbu jadvalga tushiring.
S
|
O‘qitishda multimediya vositalaridan foydalanish-ning kuchli tomonlari
|
Axborotlarni samarali o‘zlashtirish
|
W
|
O‘qitishda multimediya vositalaridan foydalanish-ning kuchsiz tomonlari
|
Axborotlarni qabul qilishni faqat bir tomonlama bo‘lishi, auditoriyada pedagogik muloqotning sustlashuvi
|
O
|
O‘qitishda multimediya vositalaridan foydalanish-ning imkoniyatlari (ichki)
|
Auditoriyani jalb etish, vaqtdan yutish, samarali o‘zlashtirish, tezkor qabul qilish, ijodiy tasavvurni shakllantirish
|
T
|
To‘siqlar (tashqi)
|
Texnika va shaxs omilining qarama-qarshiligi.
|
|
| |