nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Refleksiya - Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning...

|
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
bet | 13/21 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 227,54 Kb. | | #114941 |
Bog'liq DIDAKTIK O`YINLARRefleksiya o’qituvchining o'z ongi va faoliyatini belgilash va tahlil qila olish deb qaraladi.
Pedagogikaga oid adabiyotlarda reflektiv jarayonlarni izohlashning ikki an'anasi mavjudligi aytiladi:
ob’ektlar mohiyatini izohlashga va ularni konstruktsiyalashga olib keladigan ongning reflektiv tahlili;
shaxslararo muloqot ma'nosini tushunish reflektsiyasi.
Bu bilan bog’liq ravishda pedagog olimlar quyidagi reflektiv jarayonlarni farqilaydilar:
o'z-o'zini va boshqalarni tushunish;
o'z-o'ziga va boshqalarga baho berish;
o'z-o'zini va boshqalarni izohli tahlil qilish.
Refleksiya (lotincha Reflxio- ortga qaytish ) subektning o'z (ichki) psixik tuyg’u va holatlarini bilish jarayoni sifatida qaraladi.
Falsafa va pedagogikaga oid adabiyotlarda refleksiya shaxsning o'z ongidagi o'zgarishlarni fikrlash jarayoni, deb yoziladi.
Psixologik lug’atda shunday izoh beriladi: «Refleksiya - faqat sub'ektning o'z-o'zini bilishi va tushunishi emas, balki boshqalar uning shaxsiy xislatlari, his qilish tuyg’usi va bilish tasavvurlarini bilish hamda tushunishini aniqlab olishini ham anglatadi.
V.A.Lefevr ta'kidlagan ediki, inson o'zining hatti-harakatlariga, fikrlariga nisbatan kuzatuvchi, tadqiq qiluvchi bo'lib qolmasligi, balki boshqa personajlar, ularning hatti-harakatlarini o'rganuvchi mavqeini egallashi ham kerak.
M.V.Klarin ijodiy tafakkur xususiyatlarini refleksiya bilan boqlaydi. Bunday o'zaro aloqalarda refleksiya o'zida xulosa chiqarish, umumlashtirish, analogiya, qiyoslash va baholash hamda muammolarni eslash, enga olish va hal qilishlarni birlashtiradi.
V.A.Petrovskiy refleksiya faoliyati tahlilida uning ikki turini farqlaydi:
retrospektiv;
prospektiv.
V.A.Petrovskiyning aniqlashicha, retrospektiv refleksiya bu «sodir etilgan faoliyat tarixining retrospektiv tiklanish shaklidagi refleksiyasidir».
Prospektiv refleksiya - bu faoliyatning amalga oshishiga bo'lgan talabning hukm surish dinamikasi.
S.Yu. Stepanov, I.N. Semenov ishlarida intellektual va shaxsiy refleksiyalar farqlanadi. V.V.Davidov o'z tadqiqotlarida formal va mazmun refleksiyasini asoslab berdi. I.S.Ladenko analitik va sintetik refleksiyani farqlaydi.
Demak, o’qituvchining innovatsion faoliyati tuzilmasi motivasion, kreativ, texnologik va reflektiv komponentlardan iboratdir.
Innovatsion faoliyat tuzilmasi haqidagi muhim tizimli tasavvurlar, ularning vazifalarini asoslash, ularning shakllanganlik me'yorlari va sathlari ularni oliy maktab amaliyotiga tatbiq etishning zarur omili hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
17
9-bosqich.
Talabalarga tarqatilgan o‘quv materialining ular tomonidan qay
darajada o‘zlashtirilganligini aniqlash maqsadida o‘qituvchi talabalarning nazorat
savollariga bergan javoblarini reyting ballari orqali baholashini tushuntiradi, masalan,
savollarga berilgan javoblar- agar to‘liq javob bo‘lsa - 3 ball, qo‘shimcha qilinsa - 2
ball, o‘tirgan joydan luqma tashlansa - 1 ball, javob berilmasa - 0 ball qo‘yilishi
belgilanadi.
Baho sistemasida - to‘liq javob uchun 5 baho, qo‘shimcha uchun 4 baho, luqma
tashlansa 3 baho, javob bermasa 2 baho qo‘yishni belgilash mumkin.
Guruh a’zolarining javoblarini yuqorida ko‘rsatilgan tartibda baholash, ballarni
qo‘yib borish, umumlashtirish uchun har bir guruh o‘ziga guruh qatnashchilaridan
birini “hisobchi” etib tayinlashi mumkin (“hisobchi” ham davrada bo‘layotgan savol-
javoblar muloqotida ishtirok etadi).
10-bosqich.
O‘qituvchi tarqatma materiallar asosida tuzilgan savollar (5-6 ta)
bilan talabalarga murojaat qiladi (savollar iloji boricha hamma matnlarga tegishli
bo‘lgani ma’qul, shuningdek, o‘qituvchi o‘quv xonasidagi barcha talabalarni javob
berish uchun qamrab olishga harakat qiladi).
Savollardan namunalar:
1.
Kompleks son deb nimaga aytiladi?
2.
Kompleks sonning algebraik shakli qanday bo‘ladi?
3.
Kompleks sonlarning yiђindisi, ayirmasi, ko‘paytmasi va bo‘linmasi
qanday topiladi?
4.
Kompleks sonlarning trigonometrik ko‘rinishi qanday?
5.
Muavr formulasi nimadan iborat?
6.
Eyler formulasi qanday?
7.
Algebraning asosiy teoremasi nimadan iborat?
8.
Kardano formulasi qanday?
9.
Yuqori darajali tenglamalarni yechishning qanday usullarini bilasiz?
Belgilangan savollarga javob berish tugagach, o‘qituvchi doskaga guruhlar
tomonidan to‘plangan ballarni yozadi va mashg‘ulotning keyingi bosqichiga o‘tadi.
|
| |
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
15
Namuna sifatida “Kompleks sonlar” mavzusini 5 ta qismga ajratib kichik
guruhlarga tarqataylik:
1.
Kompleks son va uning algebraik, trigonometrik, ko‘rsatkichli
shakllari hamda ular ustida amallar.
2.
Algebraning asosiy teoremasi.
3.
Kubik tenglama
4.
Kardano formulasi.
5.
Yuqori darajali tenglamalar.
2-
bosqich.
Guruhlarga berilgan matnni guruh a’zolari yakka tartibda alohida
o‘rganishlari, matnni eslab qolishlari, keyin esa kerak bo‘lsa boshqalarga yoki
o‘qituvchiga gapirib berishlari, iloji boricha matnni o‘zlashtirib olishlari kerakligini
o‘qituvchi uqtiradi va tayyorgarlik uchun matnni katta yoki kichikligiga qarab 10-15
daqiqacha vaqt beradi. O‘zi esa guruh va talabalarning ish faoliyatini kuzatadi.
3-bosqich.
O‘qituvchi oldindan tayyorlab qo‘yilgan raqamlar yozilgan kichik
qog‘ozlar bilan xar bir guruh yoniga kelib guruh a’zolaridan ushbu qog‘ozlardan
bittadan raqam tortib olishlarini so‘raydi (qog‘ozlar soni guruhdagi talabalar soniga
bog‘liq, masalan guruhda 5 kishi bo‘lsa, qog‘ozdagi raqamlar 1,2,3,4,5 etib
tayyorlanadi. Kichik guruhlardagi barcha talabalar raqamlar yozilgan qog‘ozdan
olishlari kerak. Nechta guruh bo‘lsa, shuncha guruh a’zolari soniga qarab raqamlar
yozilgan qog‘ozlar tayyorlanadi. O‘qituvchi raqamlar bo‘yicha talabalardan yangi
guruhlar tuzishlarini so‘raydi. Masalan, hammada 1-raqamini olganlar bitta yangi
guruh, 2-raqamlilar ikkinchi, 3- raqamlilar uchinchi guruhni, 4-raqamlilar to‘rtinchi
guruhni, 5-raqamlilar beshinchi guruhni tashkil etishlarini so‘raydi. Guruh a’zolari
yangi guruhga o‘zlari bilan o‘rgangan matnlarini ham olib o‘tishadilar.
4-bosqich.
Raqamlar bo‘yicha yangi guruhlar tuzilganda har bir yangi guruhda
avvalgi guruhlardan bittadan vakillar o‘z-o‘zidan to‘planib qoladi, ya’ni 5 xil matn
o‘rganilgan bo‘lsa, bu yangi guruhda har bittasidan bittadan vakil to‘planadi, umumiy
mavzu bo‘yicha 5 talaba va 5 xil matn to‘planadi.
|
| |
O'zgaruvchan kod misoli - Kompyuter injiniring ” fakulteti Kompyuter injiniring

|
Kompyuter injiniring ” fakulteti Kompyuter injiniring
|
bet | 26/27 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #132841 |
Bog'liq 2 deadline Boburjon
Yuqoridagi misolda biz avvalgi holatidan har bir qo'ng'iroq uchun qiymatini 2 ga ko'paytiruvchi o'zgaruvchan xarita ob'ektidan foydalandik. Bu istalmagan natijalarga olib kelishi mumkin, chunki biz buni unutib, bu funksiyani boshqa joyda chaqirishimiz mumkinligi sababli, disk raskadrovka qilish ham qiyin bo'ladi.
Ushbu versiya bilan sinovdan o'tkazish va disk raskadrovka qilish ancha oson, chunki o'zgaruvchanlik yo'q.
Deterministik:
Funktsional dasturlashning deterministik xususiyati shuni anglatadiki, bir xil kirishlar nima bo'lishidan qat'iy nazar bir xil natijalarni berishi kerak.
Deterministik va deterministik kod misoli
Yo'naltiruvchi shaffof:
Yo'naltiruvchi shaffoflik funksiyaning o'zini tegishli qiymati bilan almashtirishi mumkin.
Yo'naltiruvchi Shaffof va Yo'naltiruvchi Shaffof bo'lmagan kod misoli
Hech qanday nojo'ya ta'sirlar:
Yon ta'sirlar - bu mahalliy muhitdan tashqarida qandaydir holatni o'zgartiradigan operatsiyalar. (global o'zgaruvchini o'zgartirish, uning ko'rsatkichi bilan o'tgan parametrni o'zgartirish, konsolga chop etish, ma'lumotlar bazasiga ma'lumotlarni kiritish)
Avvaliga buni tushunish biroz qiyin, shuning uchun haqiqiy hayot misolini ko'rib chiqaylik.
QAYD: Ushbu qism faqat yon ta'sir nima ekanligini tushuntirishga qaratilgan, uni FP bilan qanday tuzatishingiz emas.
Stsenariy: Tasavvur qiling, sizda baklava do'koningiz bor. Bilmasangiz, paxlava Turkiyadan jannatdan tayyorlangan shirinlik. Sizda async api bor va sizda mavjud bo'lgan har bir turdagi baklava lazzatining narxini saqlash uchun ma'lumotlar bazasidan foydalanasiz. Raqobatchilaringizning paxlava narxlarini tekshiradigan brauzer dasturi ham bor, bu sizga hech bo'lmaganda raqobatchilaringizning eng arzon narxiga mos keladigan narxni taklif qilishingizga ishonch hosil qilish uchun, lekin agar xohlasangiz, narxni qo'lda belgilashingiz mumkin.
|
| |
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
19
bo‘lsa, u holda shu mashg‘ulot uchun kerakli ballni olib qolib, ortiqchasini keyingi
mashg‘ulotlarga yoki yakuniy nazoratga o‘tkazish mumkin.
14-bosqich.
Har bir talabaga ballar qo‘yilgach o‘qituvchi mashg‘ulotga yakun
yasaydi.
Talabalarning faoliyatiga baho beradi, berilgan javoblarga o‘z fikrini bildiradi va
quyidagi savollar bilan ularga murojaat qiladi:
-
bugungi mashg‘ulotdan nimalarni bilib oldingiz?
-
nimalarga o‘rgandingiz?
-
nimalar siz uchun yangilik bo‘ldi?
-
yana nimalarni bilishni istar edingiz?
15-bosqich.
O‘qituvchi talabalarning javoblarini diqqat bilan tinglab ularga
minnatdorchilik bildiradi va mashg‘ulotni yakunlaydi.
Mazkur texnologiya bir mashg‘ulot davomida o‘quv materialini chuqur va yaxlit
holatda o‘rganish, ijodiy tushunib yetish, erkin egallashga yo‘naltirilgan. Maqolada
keltirilgan texnologiya yordamida darslarni samarali tashkil qilish mumkin [1-30].
O‘quv mashg‘uloti davomida o‘quvchilarning qiziqishlarini orttirish maqsadida turli
zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish tavsiya etiladi. Zamonaviyo
ta’lim texnologiyalaridan foydalanish o‘quvchilarning nafaqat fanga bo‘lgan
qiziqishlarini oshiradib balki ularning chuqur bilim va ko‘nikmalarga ega
bo‘lishlariga xizmat qiladi
Foydalanilgan adabiyоtlar tizimi:
1.
Avezov A.X., Hakimova S.H., Hamroyeva Y.A. Analitik geometriya va
chiziqli algebra bobini takrorlashda grafik organayzer metodlari // Scientific
Progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1680-1688.
2.
Avezov A.X., Amrullayeva A.N., Namozova M.M. “Aqliy hujum” va “Keys
study” metodlari yordamida “funksiya hosilasi” mavzusini o ‘qitish // Scientific
Progress. – 2021. – Т. 2. – №. 6. – С. 1689-1697.
3.
Авезов А.Х. On The Ahhlication of the Finite Element Metod in Dynamic
and Static Problems of the Mechanics of A Deformable Body // International Journal
|
| |
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
20
WWJMRD, 5:6, (2019); p.10-14.
4.
Курбонов Г.Г. Интерактивные методы обучения аналитической
геометрии: метод case stady. Наука, техника и образавания. 2020. №8(72). стр
44-47.
5.
A.Sh.Rashidov. Development of creative and working with information
competences of students in mathematics. European Journal of Research and Reflection
in Educational Sciences, 8:7 (2020), Part II, pp. 10-15.
6.
Авезов А.Х. Некоторые численные результаты исследования
трехмерных турбулентных струй реагирующих газов // Вестник науки и
образования. – 2020. – №. 17-2 (95), С. 6-9.
7.
Курбонов Г.Г., Зокирова Г.М., Проектирование компьютерно-
образовательных технологий в обучении аналитической геометрии. Science and
education. 2:8 (2021), Pp. 505-513.
8.
Avezov, A.Kh., Akhmedov, M.S., Saidzhonova, M.S., Ata-Kurbanova, F.B.
Numerical simulation of three-dimensional turbulent reacting gas jets arising nozzle
rectangular based" K-ε" turbulence models //Journal of Multidisciplinary Engineering
Science and Technology. – 2015. – №. 2. – С. 7.
9.
Расулов Х.Р., Раупова М.Х. Математические модели и законы в
биологии // Scientific progress, 2:2 (2021), р.870-879.
10.
Avezov A.X., Raxmatova N. Eyler integrallarining tadbiqlari // Scientific
progress, 2:1 (2021), c.1397-1406.
11.
Ахмедов О.С, Курбонов А.А. Одаренность, как социально-
педагогическая проблема // Science and Education. 2:10 (2021). P.291-302.
12.
Ахмедов О.С. Профессия – учитель математики // Scientific progress,
2:1 (2021), p.277-284.
13.
Rashidov A.Sh. Use of differentiation technology
in
teaching
mathematics. European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences,
8:3 (2020), Part II, pp. 163-167. Kurbonov G.G., Istamova D.S., The Role of
Information Technology in Teaching Geometry in Secondary Schools. Scientific
progress. 2:4(2021), Pp. 817- 822.
14.
Ахмедов О.С. Методы организации работы с одаренными учащимися
// Science and Education. 2:10 (2021). P.239-248.
15.
Rashidov A.Sh. Interactive methods in teaching mathematics: CASE
STUDY method. XXXIX Международной научно- практической заочной
конференции «Научные исследования: ключевые проблемы III тысячелетия»
(Москва, 2-3 августа, 2020 года) с.18-21.
16.
Курбонов Г.Г. Информационные технологии в преподавании
аналитической геометрии. Проблемы педагогики. 2021. №2(53). стр. 11-14.
|
| |
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
21
17.
Авезов А.Х., Amrullayeva A. N., Namozova M.M. «Aqliy hujum» va
«keys study» metodlari yordamida «funksiya hosilasi» mavzusini o‘qitish // Scientific
progress, 2:6 (2021), c.1689-1697.
18.
Rasulov T.H., Rashidov A.Sh. The usage of foreign experience in effective
organization of teaching activities in Mathematics. International journal of scientific
& technology research. 9 (2020), no. 4, pp. 3068-3071.
19.
Курбонов Г.Г. Преимущества компьютерных
образовательных
технологий при обучения темы скалярного произведения векторов. Вестник
наука и образавания. 2020. №16(94). Часть.2. стр 33-36.
20.
Умарова У.У. “Формулалар ва уларнинг нормал шакллари” мавзусини
ўқитишда ўйинли методлар (pp. 810-817).
21.
Авезов А.Х. Некоторые численные
результаты исследования
трехмерных турбулентных струй реагирующих газов // Вестник науки и
образования, 17:95-2, (2020), c. 6-9.
22.
Avezov A.Х., Fayzullaeva N.V., Aminova Sh.У.
Avtonom differensial
tenglamalarning qo‘zg‘almas nuqtalari tasnifi haqida //
Science and Education,
scientific journal, 2:11 (2021), р.101-113.
23.
Avezov A.X. Matematika fanini o‘qitishda tafakkur uslublari va shakllari //
Science and Education, scientific journal, 2:11 (2021), р.739-748.
24.
Авезов А.Х. Умумтаълим мактаблардаги
математика дарсларида
ахборот технологияларини ривожлантириш тамойиллари // Science and
Education, scientific journal, 2:11 (2021), р.749-758.
25.
Avezov A.X. Oliy matematika fanini oʻqitishda tabaqalash
texnologiyasidan foydalanish imkoniyatlari // Science and Education, scientific
journal, 2:11 (2021), р.778-788.
Расулов Х.Р. Об одной нелокальной задаче для уравнения гиперболического
типа // XXX Крымская Осенняя Математическая Школа- симпозиум по
спектральным и эволюционным задачам. Сборник материалов международной
конференции КРОМШ-2019, c. 197-199.
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
14
sheriklarining to‘plagan ballarini yozib, jamlab, natijalarini o‘qituvchiga topshiradi.
Barcha guruhlar shu tarzda savol-javobdan o‘tkaziladi. Bunda qo‘yilgan savolga
to‘g‘ri javob bergan talabaga 3 ball, to‘g‘ri qo‘shimcha qilganga 2 ball, to‘g‘ri replika
qilganga 1 ball, umuman fikr bildirmaganga 0 ball qo‘yiladi.
4.
Har bir guruh mavzu bo‘yicha o‘zlari bittadan savol tuzib, unga javob
berishni boshqa jamoalarga taklif etadi. To‘g‘ri javob bergan jamoaning umumiy
baliga 3 ball qo‘shilib, boshqalarga 0 ball qo‘yiladi. Hech kim javob bera olmasa,
savolni tuzgan jamoaning o‘zi javob bersa, ularning umumiy baliga 3 ball qo‘shib
qo‘yiladi.
Endi har bir talabani baholash uchun ularga mavzu bo‘yicha oldindan
tayyorlangan test topshiriqlari tarqatiladi. Bir guruhning ish natijalarini boshqa jamoa
talabalari tayyor javoblar asosida tekshirib, o‘qituvchi tomonidan taqdim etilgan
shkala bo‘yicha ball qo‘yiladi.
5.
Dars o‘qituvchi tomonidan talabalar ishtirokida mustahkamlanadi va
umumlashtiriladi. Guruhlar va talabalarga to‘plangan ballar e’lon qilinib,
rag‘batlantirish amalga oshiriladi. Kelgusi dars uchun kerak bo‘ladigan topshiriq va
vazifalar shakllantiriladi.
Guruh talabalarining tayyorgarlik darajasiga, o‘quv materiallarning hajmi, oson
yoki qiyinligiga bog‘liq ravishda dars vaqtida yetishmovchilik kutilsa, to‘rtinchi
bosqichni o‘tkazmaslik mumkin.
Bumerang texnologiyasini o‘tkazish bosqichlari
1-
bosqich.
Guruh talabalari 4-5 kishidan iborat kichik guruhlarga bo‘linadi;
-
o‘qituvchi har bir guruh va uning har bir a’zosiga mustaqil o‘rganish, fikrlash
va yodda saqlab qolish uchun alohida-alohida aniq yozma tarqatma material beradi.
Ularning soni guruhlar va talabalar soniga bog‘liq. Agar 5 ta kichik guruh bo‘lsa, u
holda umumiy mavzu 5 ta kichik matnlarga bo‘linib har bir guruhga beriladi;
-
faoliyat samarali bo‘lishi uchun har bir guruhga berilgan matndan har bir
talabaga beriladi. Shunday qilib, 5 ta guruh umumiy mavzu asosida 5 xil matnga, har
bir talaba esa o‘z guruhiga tushgan matnga ega bo‘ladi.
|
| |
Vorteks zichligi o'lchagichlari - Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900...

|
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»Bog'liq Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подго-hozir.org3.8. Vorteks zichligi o'lchagichlari
Suyuqliklar uchun vorteks zichligi o'lchagichi vertikal ravishda o'rnatilgan to'rtburchaklar parallelepiped shakliga ega. Ichkarida sensor vertikal muhrlangan devorlar va nosimmetrik joylashgan yarim silindrlar gorizontal uzunlamasına o'qi bilan uchta kameraga bo'linadi: ikkita tashqi va ichki. Yarim silindrlarning devorlari gözeneklidir.
Har xil zichlikdagi ikkita suyuqlik tashqi kameralarga o'qga perpendikulyar bo'lgan armatura orqali kiradi, yarim silindrlarning devorlari orqali ichki kameraga o'tadi, unda aralashadi va eksenel drossel orqali chiqadi. Zichliklarning farqi tufayli tortishish kuchi ta'sirida vorteks hosil bo'ladi; datchikning geometrik o'lchamlariga, suyuqliklarning oqim tezligiga va zichligiga bog'liq bo'lgan vorteksning moyillik burchagi qanot ko'rinishidagi soddalashtirilgan sezgir element bilan o'lchanadi. Suyuqlikning zichligi ma'lum bo'lganda, chiqish boshqa suyuqlikning zichligi o'lchovidir. Qurilmaning sezgirligi elektron o'lchash sxemasining shovqini bilan cheklangan va (zichlik bo'yicha) kub santimetr uchun grammning bir necha milliondan bir qismini tashkil qiladi.
So'nggi yillarda suyuqlik yoki gaz oqimida paydo bo'ladigan vorteks tebranishlari chastotasining zichlikka bog'liqligi qo'llaniladigan vorteks densitometrlarini ishlab chiqish boshlandi. Suyuqliklar uchun vorteks zichligi o'lchagichida parallelepiped shaklidagi korpus ichki qismga bo'linadi (vertikal muhrlangan devorlar va gorizontal uzunlamasına o'qga ega simmetrik o'rnatilgan yarim silindrlar bilan) uchta kameraga: ikkita tashqi va ichki. Yarim silindrlarning devorlari gözeneklidir. Turli xil zichlikdagi ikkita suyuqlik tashqi kameralarga kiradi, yarim silindrlarning devorlari orqali ichki kameraga o'tadi, unda aralashadi va tanani tark etadi. Bunday holda, zichlikdagi farq tufayli tortishish kuchi ta'sirida burilish hosil bo'ladi, uning moyillik burchagi sensorning geometrik o'lchamlariga, suyuqlikning oqim tezligiga va zichligiga qarab, qanot bilan o'lchanadi. -shaklidagi sezgir element. Bitta suyuqlikning ma'lum zichligi bilan, sezgir elementning chiqishi ikkinchi suyuqlikning zichligi o'lchovidir.
Vortekslar, shuningdek, quvur liniyasining devorlariga yoki uning o'qiga o'rnatilgan har qanday qo'llanmalar yordamida oqimni aylantirish orqali ham yaratilishi mumkin. Bunday oqim oqimning quyi qismida joylashgan, tezlik maydonini deformatsiya qiluvchi qurilma bilan o'zaro ta'sir qilganda, suyuqlikning zichligiga qarab chastota bilan o'rta oqimning o'q atrofidagi presessiyasi sodir bo'ladi. Olingan pulsatsiyalar quvur devorida joylashgan piez sensori yoki issiq simli anemometr yordamida qayd etiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Учебное пособие для студентов, обучающихся по направлениям подготовки 5310900 «Метрология, стандартизация и менеджмент качества продукции»
|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
13
Hozirgi vaqtda ilg‘or pedagogik texnologiyalar (interfaol usullar) mashg‘ulot
turlari ko‘p bo‘lib, ularni dars mavzusining xususiyatlari hamda ko‘zda
tutilganmaqsadlarga muvofiq tanlanadi va tegishlicha tayyorgarlik ko‘riladi. Bu
matematika fani darslarini o‘tishda juda muhim hisoblanadi. Bunda o‘quvchilarning
tayyorgarliklariga o‘ziga xos talablar qo‘yiladi. Xususan: mashg‘ulotda faol ishtirok
etish uchun zarur bilimlarni o‘zlashtirganlik, muloqotga tayyorlik,
o‘zaro
hamkorlikda ishlash, mustaqil fikrlash, o‘z fikrini erkin bayon qilish va himoya qila
olish ko‘nikmalari va boshqalar...
Otilgan buyumning otuvchiga qaytib kelishini ta’minlovchi o‘roqsimon otish
quroliga bumerang deyiladi. Ta’limda bumerang metodining ma’nosi pedagog
tomonidan tashlangan muammoli masala yoki mavzuning talabalar tomonidan
o‘zlashtirilgan holda o‘qituvchiga og‘zaki yoki yozma shaklda qaytishidan iborat.
1.
Darsda o‘rganiladigan mavzuning rejasida 4 ta qism mavzular bo‘lsa, o‘quv
xonasidagi talabalar ham 4 guruhga ajratiladi. Rejadagi birinchi qism mavzu
o‘qituvchi tomonidan tayyorlangan javoblari bilan birinchi guruh talabalarining har
biriga taqdim etiladi. Shu tariqa rejadagi boshqa qism mavzular ham javoblari bilan
birgalikda o‘ziga mos nomerdagi guruhlarning talabalariga tarqatiladi. Har bir
guruhdagi talabalar o‘zlariga javoblari bilan taqdim etilgan bitta qism mavzuni
o‘qituvchi tomonidan belgilangan reglamentda o‘rganib chiqadilar.
2.
Shundan keyin 4 guruh talabalari aralashtirilib, yangi tarkibdagi 4 guruh
tashkil etiladi. Bu yangi guruhlarning har birida dastlabki 4 guruhlarning barchasidan
bir nechtadan talabalarning ishtirok etishiga erishiladi. Natijada butun o‘quv
materialini yaxlit jamoa bo‘lib o‘rganish imkoniyati tug‘iladi. Muhimi, talabalarda
o‘quv materialini mustaqil o‘rganish, hamkorlikda ishlash, bilganlarini boshqalarga
tushuntira bilish ko‘nikma va malakalari shakllanadi.
3.
O‘qituvchi tomonidan belgilangan reglamentda mavzuni jamoa bo‘lib
o‘rganish yakunlangach, talabalar dastlabki guruhlariga qaytishadi va savol-javoblar
boshlanadi. O‘qituvchining tashkilotchiligi asosida savollar boshqa guruhlar
tomonidan bitta jamoaga beriladi. Jamoa ichidan o‘zlari tanlagan bir talaba
|
| |
Mavzu: Yangi pedagogik texnologiya va faol pedagogik metodlar asosida dars ishlanmalarini tuzish va tahlil qilish

Mavzu: Yangi pedagogik texnologiya va faol pedagogik metodlar asosida dars ishlanmalarini tuzish va tahlil qilish
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Mavzu: Yangi pedagogik texnologiya va faol pedagogik metodlar asosida dars ishlanmalarini tuzish va tahlil qilish
|
O'yin- munozaralar - Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning...

|
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
bet | 19/21 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 227,54 Kb. | | #114941 |
Bog'liq DIDAKTIK O`YINLARO'yin- munozaralar muayyan muammo bo'yicha bahslar tashkil etilishini ko'zda tutadi.
Bahs muammoni muhokama qilish jarayonidir. Uning usuli esa guruh bo'lib tadqiq qilishdir. Unda har bir ishtirokchi hamsuhbati (raqibi)ning fikrini asoslash, uni inkor etish orqali haqiqatni tiklashda o'z monopoliyasini o'rnatadi.
Bahs munozara borishining turli variantlari mavjud:
Evristik yondashuvda tomonlardan biri muammoning yechimi bo'yicha o'zining yondashuvini qabul qilishga urinmasdan ishontirish metodi, ichki tuyg’u, sog’lom aqldan foydalangan holda bahs ishtirokchilarini o'zining nuqtai nazariga oqdirib oladi.
Mantiqiy yondashuvdagi bahsga o'ta mustahkam mantiqiy tahlil va dalil-isbotlar xarakterli bo'lib, uning vositasida ishtirokchilar yakuniy xulosalarga keladilar.
So'fiyona yondashuv. Unda tomonlardan biri o'z raqibini donolik qilib mag’lub qilishi ham mumkin.
Avtoritar yondashuv. Unda tomonlardan biri o'zining obro'sidan foydalanib, o'z nuqtai nazarini o'tkazishi mumkin.
Tanqidiy yondashuv. Bahs ishtirokchilaridan ba'zilari o'z raqibining faqat kamchiligi, kuchsiz o'rni va mavqeiga diqqatni jalb qiladi va, aksincha, raqibining fikridagi ijobiy unsurlarni ko'rishga intilmaydi va muammoning yechimi bo'yicha o'z takliflarini ham bera olmaydi.
Dogmatik yondashuv. Unda tomonlardan biri bahsni haqiqatni o'z manfaati uchun o'zining shaxsiy maqsadlariga muvofiq keladigan tomonga boshlab ketadi.
Pragmatik yondashuv. Ishtirok etuvchilardan biri va har bir tomon faqatgina haqiqatni o'rnatish uchungina bahs yuritmaydi, balki undan o'zlarining yashirin va bahs ishtirokchilariga ma'lum bo'lmagan amaliy manfaatlariga burish uchun foydalanadi.
Bahsni o'tkazishda quyidagi qoidalarga ahamiyat berish lozim:
opponentining o'z fikrini asoslovchi so'zini tinglab, kuzatib borishi;
opponentini so’zlashdan to'xtatib qo’yishga shoshilmasligi;
mayda-chuyda detallarga e'tibor qaratmasligi, eng muhimini ko'rishga, tushunishga harakat qilishi;
kuchsiz ctrinlar, dalil-isbotlar, misollarni topish va tahlil qilish;
opponentini o'zidan kuchli deb hisoblamaslik;
o'ziga haddan tashqari bino qo’yish va ishonishga ruju bermaslik;
Qo'rqish raqib oldida mag’lubiyat ekanligini esda tutish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
Rollarga bo'lib ijro etiladigan o'yinlar

|
Rollarga bo'lib ijro etiladigan o'yinlar
|
bet | 20/21 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 227,54 Kb. | | #114941 |
Bog'liq DIDAKTIK O`YINLARRollarga bo'lib ijro etiladigan o'yinlar. Bu usulni bir fan, bir tsiklga kiruvchi fanlar yoki bir auditoriyada dars beruvchi turli fan o’qituvchilari amalga oshirishlari mumkin. O’qituvchilarning o'yinlarda o'z ixtiyorlari bilan qiziqib ishtirok etishlari bu usulning muhim sharti bo'lib hisoblanadi. Ishtirokchilar soni 4-6 kishidan iborat bo'lishi etarli. O’qituvchilar talabalar qiyofasiga kirib, ularning idroki, reaktsiyasi va ular dars davomida duchor bo'ladigan qiyinichiliklarni anglatuvchi harakatlarni bajaradilar. O'yin natijalari asosida o’qituvchilar faoliyati ham modellanadi.
3. Imitatsion-rollarga bo'lib modellash. Bu usulda 4-6 kishidan iborat o’qituvchilar guruhi talabalar qiyofasiga kiradilar hamda o’qituvchi ular bilan aniq o’quv maqsadlari va mezoniy yo'nalgan testlar bo'yicha mashg’ulot o'tkazadi. Talabalarning fikrlashdagi harakat modellari yaratiladi va ular alohida kartochkalarga yoziladi. O’qituvchi qiyofasini bajaruvchi o'yin ishtirokchilarining o'z hatti-harakati, fikrlashining borishi bo'yicha bergan ma'lumotlarni saralab kartochkalarga yozib boradi. Shuningdek, kartochkaga o'z hatti-harakatlarini ham yozib boradi.
So'ngra o’qituvchi va «talabalar» faoliyatining umumiy manzarasi va har bir ishtirokchi fikrlashining borish sxemasi chizmakashlik varaqiga tushirilib, darsning o'ziga xos sxema-diagrammasi yaratiladi.
Bu usul alternativ (turli variantli) rejalarni sinab ko'rishda, ularga tegishli tuzatishlar kiritishda qo’llaniladi va bu bilan haqiqiy o’quv jarayonini ixchamlashtirib, uning samaradorligini oshirishga erishiladi.
5. Didaktik o'yinlarni vazifalari (egallangan bilimlarni mustahkamlash, yangi bilimlarni egallash, kasbiy tayyorgarlik).
Namuna «Bahsda g’olib kelish san'ati» (P.I. Pidkasistoy tomonidan ishlab chiqilgan) o'yini.
Bu o'yin 2,3 soatga mo'ljallangan.
O'yinning maqsadi — talabalarning bahs-munozara olib borish malakalari va qobiliyatlarini rivojlantirish va baholash.
Munozara — bahsning muammolari. Bahs-munozaraga olib ciqiladigan muammo talabalar uchun dolzarb va qiziqarli bo'lishi kerak.
Namuna tariqasida quyidagi savollarni qo’yish mumkin:
1.Mening ijodiy, raqobatbardoshlik shaxsiyatim g’oyasi qanday?
2.Shaxsning ijodiy, ziyolilik, raqobatbardoshlik xususiyati nimalarda ko'rinadi?
3.Shaxsning mustaqil rivojlanish jarayonini men qanday tasavvur qilaman.
4.Bozor iqtisodi munosabatlari sharoitida o'zimni qanday unga bahshida qilaman.
O'yin ishtirokchilarining rollari va vazifalari.
|
| |
Xususiy yangilik - Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning...

|
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
bet | 10/21 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 227,54 Kb. | | #114941 |
Bog'liq DIDAKTIK O`YINLARXususiy yangilik V.A. Slasteninning aniqlashicha, joriy zamonaviylashtirishda muayyan tizim mahsuloti unsurlaridan birini yangilashni ko'zda tutadi.
Murakkab va progressiv yangilanishga olib keluvchi ma'lum unsurlarning yig’indisi shartli yangilik hisoblanadi.
Mahalliy yangilik konkret ob’ektda yangilikning foydalanishi bilan belgilanadi.
Sub’ektiv yangilik ma'lum ob’ekt uchun ob’ektning o'zi yangi bo'lishi bilan belgilanadi.
Ilmiy yo'nalishlarda yangilik va innovatsiya tushunchalari farqlanadi.
Yangilik - bu vositadir: yangi metod, metodika, texnologiya va boshqalar.
V.I. Zagvyazinskiy yangi tushunchasiga ta'rif berib, pedagogikadagi yangi bu faqatgina g’oya emas, balki hali foydalanilmagan yondashuvlar, metodlar, texnologiyalardir. Lekin bu pedagogik jarayonning unsurlari majmua yoki alohida olingan unsurlari bo'lib, o'zgarib turuvchi sharoitda va vaziyatda ta'lim va tarbiya vazifalarini samarali hal etishning ilg’or boshlanmalarini o'zida aks ettiradi.
R.N.Yusufbekova pedagogik yangjlikka, o’qitish va tarbiya berishda avval ma'lum bo'lmagan va avval qayd qilinmagan holat, natija, rivojlanib boruvchi nazariya va amaliyotga eltuvchi pedagogik voqelikning o'zgarib turishi mumkin bo'lgan mazmuni sifatida qaraydi.
Pedagogik innovatsiyada R.N.Yusufbekova innovatsion jarayon tuzulmasining uch blokini farqlaydi:
Birinchi blok - pedagogikadagi yangini ajratish bloki. Bunga pedagogikadagi yangi, pedagogik yangilikning tasnifi, yangini yaratish shart-sharoiti, yangilikning me'yorlari, yangining uni o'zlashtirish va foydalanishga tayyorligi, an'ana va novatorlik, pedagogikadagi yangini yaratish bosqichlari kiradi.
Ikkinchi blok - yangini idrok qilish, o'zlashtirish va baholash bloki: pedagogik hamjamiyatlar, yangini baholash va uni o'zlashtirish jarayonlarining rang-barangligi, pedagogikadagi konservatorlik va novatorlik, innovatsiya muhiti, pedagogik jamiyatlarning yangini idrok etish va baholashga tayyorligi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta’limda o’yinli mashg’ulotlardan foydalanish maqsad va vazifalari Didaktik o’yinli mashg’ulotlarning o’ziga xos xususiyatlari O’qitishning faol pedagogik texnologiyalari
|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
16
5-
bosqich.
Yangi tuzilgan guruhning har bir a’zosi endi o‘ziga 2 ta vazifa, ya’ni
o‘qituvchi va talaba vazifasini oladi va quyidagicha faoliyat ko‘rsatadi:
-
o‘qituvchi (o‘rgatuvchi) sifatida, o‘zi avval o‘rgangan materialni gapirib
beradi, o‘zi mustaqil o‘rgangan materialning asosiy joylariga barchaning diqqatini
jalb qiladi, boshqa guruh a’zolarining tushunish va o‘zlashtirish qobiliyatlarini
tekshiradi.
-
talaba sifatida, guruh a’zolarining navbatma-navbat so‘zlab, tushuntirayotgan,
gapirayotgan matnlarini eshitadi, tahlil qiladi, fikrlaydi va yodda saqlab qolishga
harakat qiladi.
-
o‘qituvchi esa ularga o‘z matnlarini faqat so‘zlab berishlari kerakligini
uqtiradi va bunga 20 daqiqacha vaqt beradi (matn hajmiga va umumiy mavzuning
qiyin, osonligiga qarab vaqt ajratiladi).
Bu bosqichda trening boshlanishida tarqatilgan barcha material talabalar
tomonidan o‘zlashtirilgan hisoblanadi.
6-bosqich.
Guruhdagilar bir-birlariga o‘z matnlarini gapirib berib, barchalari
ushbu matnlarni bilib olishgach, o‘qituvchi o‘rganilgan material guruh a’zolari
tomonidan qanchalik o‘zlashtirib olganini tekshirib ko‘rish uchun har bir guruh
a’zolarining bir-birlariga o‘z matnlaridan kelib chiqqan holda savollar berishlari
mumkinligini tushuntiradi. Shunday qilib, guruh ichida ichki nazorat, ya’ni savol-
javob orqali o‘tkaziladi. Bu esa guruhdagi talabalarni bir-birlariga so‘zlab bergan
materiallarini boshqalar tomonidan o‘zlashtirilganlik darajasini aniqlashga, o‘zining
bilimini yanada mustahkamlashiga yordam beradi.
7-bosqich.
O‘qituvchi barcha talabalarni yana qaytadan avvalgi joylariga
qaytishlarini so‘raydi, ya’ni talabalar yana mashg‘ulot boshlanishidagi guruhlariga
qaytadilar.
8-bosqich.
O‘qituvchi o‘quv xonasidagi talabalarning barchasi hammaga
tarqatilgan yozma materiallar bilan tanish ekanliklari, ular haqida to‘liq ma’lumotga
ega bo‘lganliklarini hisobga olgan holda, har bir talabadan o‘rganilgan materialni
so‘rashi mumkinligini aytadi.
|
| |
dezaktivasiy - R e j a : xfx fani o’qitilisqidan maqsad

2.Radiasiyaviy holat deganda nimani tushunasiz?
3.Ionlashtiruvchi nurlanish deb nimaga aytiladi?
4.Yadroviy portlashning zararlovchm omillarini aytib bering?
5.O‘tkir nur kasalligi kelib chiqish sabablari va uning darajalarini keltirib
bering?
6.Dezaktivasiya nima , qanday xollarda amalga oshiriladi?
Tavsifnomaga quyidagilar kiradi

Radiasiyaviy avariya natijasida fuqarolar sog‘lig‘iga xamda ular mol-
mulkiga yetkazilgan zararni qoplash;
Ionlashtiruvchi nurlanish manbalaridan foydalanish bilan bog‘liq
faoliyat turlarini belgilash;
Ionlashtiruvchi nurlanish manbalarining eksport va import qilinishini
davlat tomonidan tartibga solish;
Tibbiy-profilaktik tadbirlar o‘tkazish;
Radiasiyaviy vaziyat xamda radiasiyaviy xavfsizlikni ta'minlash
chora-tadbirlari to‘g‘risida fuqarolarni xabardor qilish;
Fuqarolarga radiasiyaviy xavfsizlik chora-tadbirlarini o‘rgatish;
Radiasiyaviy avariyalar natijasida nurlanishga duchor bo‘lgan
fuqarolarga yordam ko‘rsatish;
Radioaktiv ifloslanish zonalarida fuqarolarning yashashiga doir
alohida tartiblarni joriy etish;
Tegishli xududda radiasiyaviy avariyalar oqibatlarini bartaraf etish;
Radiasiyaviy avariya yuzaga kelish xavfi bo‘lgan taqdirda tezkor
chora-tadbirlarni tashkil etish va o‘tkazish.
"DIQQAT! - R e j a : xfx fani o’qitilisqidan maqsad

oyna ustunlari tagiga turib oling.Tartib va osoyishtalik saqlansin, Fuqaro
muqofazasi yo‘riqnomalariga e'tiborningizni qaratng!"
Mavzuni o’zlashtirish uchun tayanch ibora va so’zlar:
1.Favqulodda vaziyat.
2.Favqulodda vaziyatni oldini olish.
3.Favqulodda vaziyat xududi.
4.Axoli va xududlarni favqulodda vaziyatlardan muxofaza qilish.
5. FVDT (Favqulodda vaziyatlar Davlat tizimi) vazifalari.
6.Favqulodda vaziyatlar turlari.
7.Aholi va mutaxassislarni FV muxofazalanishga tayorlash.
8.Ogoxlantirish signallari.
Mavzu: Kimyoviy zararlanish va ularni bartaraf etish

Mavzu: Kimyoviy zararlanish va ularni bartaraf etish Reja: 1. O’zbekiston respublikasida faoliyat ko’rsatayotgan kimyoviy sanoat korxonalari. 2.Kimyoviy sanoat korxonalarida sodir bo’lichi mumkin xalokatlarda ko’riladigan chora - tadbirlar. 3. Kimyoviy qurol. Zaxarli moddalar tasnifi va xususiyatlari. 4. Kimyoviy holatni aniqlash va baholash. XX asr poyonida xavfsiz hayotni ta'minlash masalalari eng dolzarb
muammoga aylanib qolgandi, chunki XIX asrning ikkinchi yarmida sanoatning
rivojlanishi va ishlab chiqarishda kimyoviy birikmalarning keng ishlatilishi tufayli
ushbu moddalar ishchilar organizmiga ta'sir kuchayishi, ishlab chiqarish
jarayonining misli ko‘rilmagan yuksak taraqqiy texnologiyalar bilan
ta'minlanishi, tabiiy rivojlanishdagi ayrim noxush vaziyatlarning murakkablashuvi
aholi salomatligi, atrof-muqit tozaligi va iqtisodning barqaror rivojlanishiga taxdid
solib turibdi.
Inson uchun xavfli bo‘lgan zaxarli moddalar bilan ishlaydigan korxonalarning
soni O‘zbekistonda yildan-yilga ko‘payib bormoqda. Bu korxonalar asosan
Toshkent, Samarqand, Farqona, Olmaliq, Chirchiq, Navoiy, Angren va boshqa
shaxarlarda (SO
2
, NH
3
, Cl
2
, HNO
3
, H
2
SO
4
, CH
3
COOH va boshqa zaxarli
moddalar) joylashgan. xozirgi kunda Respublikada 300 dan ortiq ishlab chiqarish
korxonalarida zaxarli moddalar ishlatiladi (jadval N 1). Shuning uchun
respublikamiz aholisi, ishlab chiqarish korxonalarining ishchi-xizmatchilari
favqulodda yuz beradigan vaziyatlarda to‘g‘ri ish tutishlari, fuqarolar muqofazasi
tomonidan beriladigan xar bir yo‘riqnoma, vazifalarni to‘g‘ri bajarishlari va
saqlanish qoidalariga rioya etishlari lozim. Buning uchun xar bir korxonada,
ayniqsa ishlab chiqarish korxonalaridagi fuqarolar muhofazasi xodimlari avariya
va xalokatlarni, uning oqibatlarini yo‘qotish chora-tadbirlarini, xamda ofat ro‘y
bergan joyda jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish qoidalarini tushuntirishi zarur.
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023

|
GOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023Bog'liq 1.4. БУМЕРАНГGOLDEN BRAIN ISSN: 2181-4120 VOLUME 1 | ISSUE 15 | 2023
https://t.me/goldenbrain_journal Multidisciplinary Scientific Journal June, 2023
18
11-bosqich.
O‘qituvchi har bir guruhni o‘z yozma materiallarining mazmunidan
kelib chiqqan holda bittadan savol tayyorlashlari kerakligini aytadi va guruhlarga savol
tuzishlari uchun 5 - 7 daqiqa vaqt ajratadi.
12-bosqich.
Guruhlar bir-birlariga savollar beradilar, guruhlardagi “hisobchilar”
esa guruh a’zolarining javoblarini yuqorida belgilangan tartibda baholab boradilar.
Javoblar to‘g‘ri bo‘lsa, savol bergan guruh javobni to‘ldirmaydi.
13-bosqich.
O‘qituvchi guruh a’zolari to‘plagan ballarni yana bir marta doskaga
yozadi va to‘plangan ballar (baholar)ning umumiy qiymatini aniqlaydi. To‘plangan
ballar (baholar)ning umumiy qiymati barcha guruh a’zolariga teng bo‘linadi
(kelishganlik asosida). Izoh: agar to‘plangan ballarni guruh a’zolariga teng bo‘lishda
talabalar tomonidan norozilik bo‘lsa, ya’ni ba’zi guruh a’zolari guruhning faoliyatida
faol ishtirok etib, umumiy jamoaviy faoliyatda passiv bo‘lgan bo‘lishsa, yoki umuman
ishtirok etmagan, qiziqmagan bo‘lishsa, bunday holatda vaziyatni yechishni guruh
a’zolariga yuklatiladi. Guruhning yechimi to‘g‘ri hisoblanadi, yoki o‘qituvchi o‘z
fikrini bildirishi mumkin, chunki u dars jarayonida talabalarning javoblari, faol yoki
passivliklarini kuzatib boradi.
Umuman olganda, agar talaba faollik ko‘rsatmagan, yoki savol - javoblarda
ishtirok etmagan bo‘lsa ham uning shu dars jarayonida biron narsani eslab qolib
o‘zlashtirganini hisobga olgan holda unga eng kichik ball berilishi mumkin. Bu
talabani keyinchalik shu shakldagi darslarda faolroq bo‘lishga undaydi. Yuqoridagi
kabi vaziyat vujudga kelsa uning yechimini har bir o‘qituvchi sharoitga qarab o‘zi hal
etishi yoki guruh, jamoaga tashlashi mumkin.
Ba’zida guruhning “hisobchilari” ballarni qo‘yishda noaniqlik yoki qo‘shib
yozishlari mumkin, natijada, ba’zi guruhlarning umumiy to‘plangan ballari boshqa
guruhlarnikidan juda kam farq qilishi mumkin. Talabalarning
haqqoniy
baholanishlari ularning tanlangan “hisobchi”lariga bog‘liq ekanligini o‘qituvchi
oldindan eslatib o‘tadi. Agar umumiy to‘plangan ballarni guruh a’zolariga
taqsimlaganda shu mashg‘ulot uchun belgilangan maksimal balldan ortib ketgan
|
| |
Portlash va yonqin xavfi mavjud ob'еktlardagi avariya va falokatllar

Yong`in
-odamlarning hayoti va sog`liqiga, yuridik va jismoniy shaxslarning
mol-mulkiga,
shuningdеk, atrof tabiiy muxitga zarar еtkazadigan,
nazorat qilib
bulmaydigan yonish.
O`z.R .30.09.2009 yil.
«Yong`in xavfsizligi to`qrisida»
Qonunchilik palatasi tomonidan 2009 yil 24 iyunda qabul qilingan.
Sеnat tomonidan 2009 yil 28 avgustda ma'qullangan.
Ushbu qonun 1-6 bob va 1-40 moddadan iborat.
Yong`indan saqlash xizmatining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat :
Yong`inlar profilaktikasini o`tkazish va yong`in xavfsizligi talablariga rioya
qilinishi ustidan
nazoratni amalga oshirish;
Yong`inlarni o`chirish yong`in zonasida qolgan odamlarni hamda yuridik va
jismoniy shaxslarning mol-mulkini qutqarish.
Yong`in va portlashning asosiy sababi va turlari:
Yong`in xafvsizlik qoidalariga amal qilmaslik.;
Fuqarolarning layoqdsizligi, e`tiborsizligi;
Elektr
simlarining nosozligi;
O`z. R. hududida 2011 yil 9- oy mobaynida sodir bo`lgan yong`inlar :
Yil Yonqinlar Jaroqat olganlar Xalok bo`lganlar
soni soni soni
2011 9051 390 99
2010 9443 535 112
O`zbеkiston Rеspublikasining qonuni
«Pirotеxnika buyumlari muomalasi
tartibga solinishi munosabati bilan O`zbеkiston Rеspublikasining ayrim
qonun qujjatlariga qo`shimchalar kiritish to`qrisida».
Qonunchilik palatasi tomonidan 2010 yil 22 iyunda qabul qilingan.
Sеnat tomonidan 2010 yil 28 avgustda ma'qullangan.
Rеspublika xududida 2011 yilning 9- oy moboynida sodir bo`lgan
Sarеz - R e j a : xfx fani o’qitilisqidan maqsad

Uzgidromеd, FVV,FVDT xokimiyatlar vakillari
tomonidan bеrilgan
ko`rsatmalaridagi gidrotеxnik xalokatlar va suv toshqinidan himoya qilish yo`l-
yo`riqlariga albatta amal qilish lozim;
Ehtimoli bor xalokatli suv bosish zonasida istiqomat qiluvchi aholining
favqulodda vaziyatdagi xatti-xarakatlarga tayyogarlik darajasini oshirish;
muhofaza tadbirlarini o`quv mashqlari ko`rinishda bеvosita o`tkazish;
evakuatsiya e'lon qilinganda o`zi bilan olishi kеrak bo`lgan narsalar
(ichimlik suvi, oziq-ovqat va kеrakli xujjatlarni) tayyorlab qo`yish;
GTI xalokatlar ro`y bеrganda:
suv ostida qolishi mumkin bo`lgan zonalardan
aholini va moddiy
boyliklarni evakuatsiya qilish;
darhol xujjatlarni, qimmatbaqo va kеrakli buyumlarni,
2-3 kunlik oziq-ovqat va ichimlik suv zaxiralarini o`zi
bilan olish;
zarur narsalarni yo`qolmaydigan qilib saranjomlab qo`yish;
chorva mollarini xavfsiz joylarga o`tkazish;
xalokat yuz bеrganda to`lqin zarbidan saqlanish uchun shoshilinch
choralar ko`rilib bеlgilangan baland joyga, pishiq inshoot ustiga
chiqiladi;
gidrotеxnika inshootlardagi xalokatlar yuz bеrgandan so`ng suv ta'minoti
tizimini
sozligini,
ustun
va
dеvorlarni
xolatini,
elеktr,
gazlarni
tеkshirish zarur;
agar odam imorat ichida (chеrdakda va boshqa joyda) qolgan bo`lsa,
qaеrdaligini bеlgilab, qutqaruvchilar mo`ljal olishi uchun signal
(kunduzi bayroqcha - kеchasi esa fonus) osib qo`yiladi.
Физик - download

Qidiruv: Физик
В 1932 г советский физик Д. Д. Иваненко и немецкий учёный В. Гейзенберг создали протонно-нейтронную модель ядра атома
Yarim o‘tkazgichlar va dielektriklar o‘rtasida oraliq xususiyatlarga EGA
3,9 Mb.
8
o'qib
I силлабус «Физик жараёнлар ва компьютерда дастурлаш асослари» фанининг силлабуси
Yetuk mutaxassis ilmiy-tadqiqotlar va tajribalarni amalga oshirishi faoliyatida murakkab o’lchov qurilmalar, zamonaviy axborot almashuv tizimlari va texnologiyalarini qo’llashni bilishi zarur
0,51 Mb.
8
o'qib
Business road map
Iso osi моделининг 2-қатлами канал сатҳи қатламидир. Ушбу қатлам маълумотни рамкалаштиради, маълумотларни синхронлашни бошқаради, маълумотларни қабул қилувчиларни аниқлайди ва физик сатҳни бошқаради
Протокол
3,95 Mb.
8
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
хоссалари - download

| “Коллоид кимё предмети. Дисперс ва коллоид системалар классификацияси. Коллоид системаларнинг молекуляр-кинетик, оптик хоссалари ва элкетрокинетик хоссалари” Peptizatsiya yangi tushgan cho‘kmani qaytadan kolloid eritma xolatiga o‘tkazish 3,05 Mb. 10 | o'qib |
| Mavzu: Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Дек, хоссалари. Декни массив шаклида хосил қилинг ва унда 6та амал бажаришга доир дастур тузинг 197,27 Kb. 1 | o'qib |
| Muhammadjonov Komronbek Mavzu: Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Дек, хоссалари. Декни массив шаклида хосил қилинг ва унда 6та амал бажаришга доир дастур тузинг 195,06 Kb. 1 | o'qib |
| Muhammad Al-Xorazmiy nomida Mavzu : Яримстатик маълумотлар тузилмаси. Навбат, хоссалари. Навбат хосил қилинг ва унда 4та амал бажаришга доир дастур тузинг 311,89 Kb. 4 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги Mavzu: С++ дастурлаш тилида маълумотлар турлари, уларни эълон қилиш ва тасвирлаш тушунчалари. Массивлар, уларнинг хоссалари. Массивларни қўшиш ва кўпайтириш амалларини бажариш дастурини тузинг 22,82 Kb. 6 | o'qib |
| Эритмалар. Эритмалар назарияси. Эритмаларнинг хоссалари. Электролит эритмалари Eritmalar nazariyasi bilan tanishtirib, gazlarning suyuqlikda erishi qanday omillarga bog’liqligini ko’rsatish va shu bog’liqliklarni ifodalash uchun qanday qonunlarga asoslanish kerakligini tushinib yetish 1,34 Mb. 5 | o'qib |
| 2-Маьруза. Автоматлаштириш объектларининг характеристикаси ва турлари, асосий хоссалари. Бошқарув объектларининг статик ва динамик тавсифлари. Автоматлаштириш объектларини математик ифодалаш Bu esa turli ishlab chiqarishlarda qo’llaniladigan texnologik qurilmalarni avtomatlashtirishda muhim rol o’ynaydi. Ayniqsa, axborot texnologiyalarining yutuqlarini ishlab chiqarishga tadbiq etish va rivojlantirish asosiy o’rinlardan 25,44 Kb. 3 | o'qib |
Tadbirkorlik faoliyati va tadbirkorlik kapitali

|
Tadbirkorlik faoliyati va tadbirkorlik kapitali
|
bet | 1/11 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #104274 |
Bog'liq Tadbirkorlik faoliyati va tadbirkorlik kapitali Tadbirkorlik faoliyati va tadbirkorlik kapitali Reja: - Reja:
- 1. Kirish
- 2. Tadbirkorlik faoliyati tushunchasi, uning vazifalari va rivojlanish shart-sharoitlari
- 3. Tadbirkorlik faoliyatining shakllari
- 4. Tadbirkorlik kapitali va uning harakati bosqichlari
- 5. Tadbirkorlik kapitalining aylanishi.
- 6. Xulosa
- 7. Foydanilgan adabiyotlar
KIRISH KIRISH Bozor munosabatlariga asoslangan iqtisodiyotda tadbirkorlik qobiliyati iqtisodiy resurs hisoblanib, inson omilining tarkibiy qismini tashkil etadi. Tadbirkorlik faoliyatining mohiyati, maqsadi va bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida amal qiladigan shakllarini batafsil bayon etish, tadbirkorlik kapitalining mazmunini va uning harakat shakllarini tahlil qilish, kapital harakatida vujudga keladigan jarayonlar va uning namoyon bo‘lishini, shuningdek, kapitalning aylanish tezligi va undan foydalanish samaradorligini oshirish masalalarini yoritish ushbu taqdimotning asosiy vazifasi bo‘lib hisoblanadi. Tadbirkorlik faoliyati tushunchasi, uning vazifalari va rivojlanish shart-sharoitlari Tadbirkorlik faoliyati tushunchasi, uning vazifalari va rivojlanish shart-sharoitlari Fikrimizcha, tadbirkorlik biznesdan farq qilib, tadbirkorlik – bu mahsulot ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatishga ijodkorlik, yangilik yaratish ruhi asosida yondashish bilan bog‘liq faoliyatdir. Biznes esa unga nisbatan keng tushuncha bo‘lib, umuman foyda olish nuqtai-nazaridan yuritiluvchi faoliyatdir. O‘zbekiston Respublikasining «Tadbirkorlik va tadbirkorlar faoliyatining kafolatlari to‘g‘risida»gi qonunida ta’riflanishicha «Tadbirkorlik (tadbirkorlik faoliyati) – yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan mulkiy ma’suliyat ostida, mavjud qonunlar doirasida, daromad (foyda) olish maqsadida, tahlika bilan amalga oshiriladigan iqtisodiy faoliyatdir»
|
| |