ILOVALAR - D. I. Mukumova, R. X. Fayzullaev, A. A. Jumanov, S. B. Yarova Boshqaruv psixologiyasi

239
STRATEGIK REJALASHTIRISH JARAYONI
DOIRASIDA BOSHQARUV
FAOLIYATINING ASOSIY TURLARI:
Resurslarni taqsimlash
Tashqi muhitga moslashish
Ichki muvofiqlashtirish
Tashkiliy strategik tushuncha
Quyidagi boshqaruv tsiklini belgilash kerak:
tashqi va ichki muhit omillarini monitoring qilish va tahlil qilish,
kompaniyaning kelajakdagi holatini hal qilish va modellashtirish,
strategik rejani ishlab chiqish,
belgilangan ko'rsatkichlardan chetga chiqishda tartibga soluvchi ta'sirlarni
amalga oshirishni nazorat qilish va ishlab chiqish.
Missiya kompaniyaning umumiy maqsadi bo'lib,
uning faoliyatining barcha
jihatlarini birlashtiradi va firma o'zini bag'ishlashni istagan narsani e'lon qiladi.
Missiya bayonoti kerak:
tashkilotni boshqa tashkilotlardan ajratib ko'rsatish;
tashkilot amalga oshirishni istagan vazifani tavsiflash (u hozir bajaradigan
narsa emas);
oddiy bo'lish.
Tashkilotning missiyasi odatda quyidagi savollarga javob beradi:
Bizning mijozimiz kim?
Unga qanday mahsulot yoki xizmatlarni taklif qilamiz?
Biz tovarlar yoki xizmatlarni sotuvchilar sifatida kimmiz
Bizning qadriyatlarimiz qanday?
Bizni noyob va boshqalardan farq qiladigan narsa nima?
Maqsadlar, missiyadan farqli o'laroq, tashkilot
faoliyatining muayyan
yo'nalishlarini ifodalaydi.
Maqsadlarni aniqlashning ahamiyati ular bilan bog'liq:
boshqaruv jarayoni uchun asos bo'lib xizmat qiladi;
tashkilot samaradorligini oshirish yo'llarini aniqlash;
har qanday biznes qarorini qabul qilishning asosi;
muayyan rejali ko'rsatkichlarni shakllantirish uchun qo'llanma bo'lib xizmat
qiladi.
Maqsadni shakllantirish mezonlari (SMART-tahlil):
Specific - Aniqlik
Measurable - O'lchov
Area bounded - Hududga muhabbat
Realistic - Muvaffaqiyatga erishish (realizm)
Time
bound - erishish davri
RAHBARIYAT MAQSADLARNI BELGILASHI KERAK BO'LGAN JOYLAR:
Rentabellik
Bozorlar
Ishlash (samaradorlik)
Mahsulotlar
Moliyaviy resurslar
Ishlab chiqarish quvvati, bino va inshootlar
240
Innovatsiyalarni o'rganish va amalga oshirish
Tashkilot (tuzilmadagi yoki faoliyatidagi o'zgarishlar)
Inson resurslari
Ijtimoiy mas'uliyat
RAQOBATCHILAR TAHLILI
Raqobatchilarning kelajakdagi maqsadlarini tahlil qilish
Raqobatchilarning joriy strategiyasini baholash
Raqobatchilar va kompaniya ma'lumotlarining faoliyat ko'rsatadigan
sanoatiga oid old shartlarni ko'rib chiqish
Raqobatchilarning kuchli va zaif tomonlarini chuqur o'rganish
Pest-tahlil - tashkilotning so'l muhitida sodir bo'lgan voqealarni o'rganish
usuli (siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy-madaniy, texnologik omillar)
Imkoniyatlar-bu tashkilotning strategik maqsadlariga erishishga yordam
beradigan tashqi muhitning o'ziga xos xususiyatlari.
Tahdidlar - strategik maqsadlarga erishishga to'sqinlik
qilishi mumkin
bo'lgan tashqi muhit omillari.Tashkilotning ichki muhitini tahlil qilish:
Marketing
moliya (buxgalteriya hisobi)
amaliyot (ishlab chiqarish)
inson resurslari
kompaniyaning madaniyati va obro'si
Marketing funktsiyasini tekshirish (davom ettirish):
Bozor tadqiqotlari va rivojlanishi.
Oldindan sotish va sotishdan keyingi mijozlarga xizmat ko'rsatish.
Tovarlarni samarali sotish, reklama qilish va targ'ib qilish.
Foyda
Kuchlar strategik maqsadlarga erishish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan
tashkilotning ijobiy ichki xususiyatlari (ofis, uskunalar, moliyalashtirish manbalari
va boshqalar).
Zaif tomonlar kompaniyaning ichki xususiyatlari bo'lib, uning faoliyatiga
salbiy ta'sir ko'rsatadi yoki cheklaydi (resurslarning etishmasligi,
harakatlarning
nomuvofiqligi va boshqalar).
SWOT tahlillari - tashkilotning kuchli va zaif tomonlarini o'rganish uchun
qo'llaniladigan diagnostika vositasi, shuningdek, foydalanilmagan imkoniyatlar va
potentsial tahdidlar yoki xavf - xatarlar nuqtai nazaridan atrof - muhitni baholash
(kuchlar - kuchlar, zaif tomonlar-zaifliklar; imkoniyatlar-imkoniyatlar; tahdidlar).
Strategiya-tashkilotning ishi, u amalga oshiriladigan joy va kompaniyaning
belgilangan maqsadlarga qanday erishishi kerakligi haqida qaror qabul qilish.
Korporativ strategiya biznes, bozorlar va faoliyatni tanlash bilan bog'liq bo'lib,
tashkilotning umumiy chegaralari va rivojlanish yo'nalishlarini belgilaydi.
Korporativ eng muhim yo'nalishlari.