nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mikrokontroller yoki boshqaruv birligi

|
Mikrokontroller yoki boshqaruv birligi
|
bet | 3/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 102,45 Kb. | | #229830 |
Bog'liq 3-mustaqil ish3. Mikrokontroller yoki boshqaruv birligi: Bu qurilmalar, infraqizil sensorlarni boshqarish uchun kerak bo‘lgan elektronika va boshqaruvni o‘z ichiga oladi. Ular, infraqizil sensorlarning ishlashini, aniqlangan harakatni va o‘simlikni aniqlashni amalga oshirish uchun mo‘ljallangan bo‘lishi mumkin.
Infraqizil Detectorlarni Boshqarish:
1. Sensorni to‘g‘ridan-to‘g‘ri tashqaridan yoki avtomatik qo‘shish: Infraqizil sensorlarni o‘rnatishdan avval, ularni boshqa qurilmalar bilan bog‘lab olish yoki avtomatik qo‘shish mumkin. Bunday usullar, sensorlarni tuzish va ularga o‘zgartirishlarni amalga oshirish uchun ishlatiladi.
2. Mikrokontroller yoki boshqaruv sistemlarini sozlash: Infraqizil sensorlarni boshqarish uchun kerak bo‘lgan mikrokontroller yoki boshqaruv tizimi sozlash, ularni aniqlangan harakatni va sensorning ishlashini boshqarish uchun juda muhimdir.
3. Qurilmani loyihalash va joylash: Infraqizil sensorlarni loyihalashda ob'yektning xususiyatlariga va o‘rtacha masofasiga qarab, ularni joylashish va yo‘nalishlarini belgilash juda muhimdir.
4. Batareya yoki boshqa quvvat manbalarini boshqarish: Batareya yoki boshqa quvvat manbalarini boshqarish, infraqizil sensorlarning uzun muddatli ishlashini ta’minlashda muhimdir.
Bu ma’lumotlar umumiy infraqizil sensorlarning boshqarilishiga oid nazariy ma’lumotlar bo‘lib, har bir modellarning xususiyatlari va ishlash prinsiplari farqli bo‘lishi mumkin. Buning uchun ma’lum bir infraqizil sensor modelining boshqarilishini o‘rganish uchun ushbu modelning ma’lumotlarini (ko‘rsatkichlarini yoki yo‘nalishlarini) o‘qish va tushunish kerak.
Robototexnikada infraqizil datchiklarni boshqarish.
Infraqizil datchiklar (ya’ni, infraqizil detektorlar), infrachiziqli radiatsiyani izlash uchun ishlatiladigan sensorlardir. Ular, ob'ektlarni aniqlash, harakatlarini kuzatib borish, temperaturani izlash va boshqa vazifalarni bajarishda foydalaniladi. Quyidagi nazariy ma’lumotlar, infraqizil datchiklarni boshqarishda muhim bo‘lgan qo‘llanmalardan biri hisoblanadi:
|
| |
Djikstra algoritmi - Robototexnikada dasturlash

|
Robototexnikada dasturlash
|
bet | 7/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 102,45 Kb. | | #229830 |
Bog'liq 3-mustaqil ish1. Djikstra algoritmi: Bu algoritm, labirint ichidagi har bir yolg‘och ko‘rsatkichlar orasidagi eng qisqa yo‘lni aniqlash uchun ishlatiladi. Infraqizil detectorlar yordamida robot labirintni o‘rtasida harakat qilib, yo‘nalishni tanlaydi va Djikstra algoritmi bilan har bir ko‘rsatkichdan chiqish yo‘li uchun eng qisqa yo‘lni aniqlab oladi.
2. A algoritmi: Bu algoritm, labirintda maqsadga eng qisqa yo‘lni qidirishda ishlatiladi. U infraqizil detectorlar orqali robot tomonidan yurish harakatini kuzatib boradi va A algoritmi qo‘rqinchli nuqtalarni vaqtincha saqlab qolgan, maqsadga eng qisqa yo‘li aniqlash uchun foydalaniladi.
3. Saunders algoritmi: Bu algoritm, robotning labirintda maqsadga yetishish uchun infraqizil detectorlardan olingan ma’lumotlarni qo‘llaydi. Har bir ob'ektni kuzatib borish va uni nazorat qilish uchun qo‘shimcha ma’lumotlar bilan birga, yo‘lovchilar ustida ishlaydi.
4. Qaror qabul qilish algoritmi: Bu algoritm, robotning labirintni o‘rtasida harakat qilish uchun ob'ektlarni vaqtincha saqlab qolishda foydalanadi. Infraqizil detectorlar, qaror qabul qilish algoritmi yordamida robotning labirintdan chiqish yo‘llarini topish uchun turli vaqtincha variantlarni hisobga oladi.
5. Hassas ma’lumotlar orqali boshqarish: Infraqizil datchiklar, labirintni o‘rtasida harakat qilib, ma’lumotlarni to‘plash, saqlash va ana shu ma’lumotlar asosida harakat qilish algoritmini qo‘llab-quvvatlash uchun ishlatiladi.
Bu algoritmlar bir nechta faktorlarga bog‘liq bo‘lib, ularni foydalanuvchining talablari, labirintning xususiyatlari va robotning jihozlangan tizimlari qo‘llaniladi. Har bir algoritmning o‘ziga xos afzalliklari va kamchiliklari mavjud. Bunday muhim vazifalarni hal qilish uchun, muhandislar va soha mutaxassislarining bir qator boshqarish strategiyalari va algoritmlarini sinash kerak bo‘ladi.
Xulosa
Men bu mustaqil ishda infraqizil detectorlar, infrachiziqli radiatsiya (quyidagi o‘rinda IR) ni aniqlash uchun ishlatiladigan vositaligini yuqorida ta’kidlab o‘tdik. Bu vositalar, nisbatan yuqori qizish nuqtasiga ega bo‘lgan barcha ob'ektlarning infrachiziqli radiatsiyasini o‘lchash uchun ishlatilishini bilib oldik.
Shuningdek, infraqizil datchiklarni boshqarish, ularni mahsulot yoki tizimning umumiy strukturasi bilan integratsiya qilish va ularga yo‘nalishlar bermoqni o‘z ichiga oladi. Bu qo‘llanmalar, infraqizil datchiklarni boshqarishda, ulardan olingan ma’lumotlarni to‘plab olishda va ularni qo‘llab-quvvatlashda yordam bera olishda yaxshi foydalanishga imkon berishi barchamizga ma’lumdir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Буронова Г.Ё., Атаева Г.И. Преимущества использования метода учебного проекта в процессе обучения// Проблемы науки. №8(56), 2020. С.39-41.
2. Акабирова Л.Х., Атаева Г. И., Особенности уроков с применением информационных технологий// Проблемы педагогики. №2 (47). 2020. С. 40-43.
3. www.arduino.com / page of Arduino
|
| |
Radiatsiya va Yo‘nalishlar

|
Radiatsiya va Yo‘nalishlar
|
bet | 4/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 102,45 Kb. | | #229830 |
Bog'liq 3-mustaqil ish1. Radiatsiya va Yo‘nalishlar: Infraqizil datchiklar, ob'ektlarning izlanayotgan infrachiziqli radiatsiya to‘plamini qabul qilib, ularning yo‘nalishlarini aniqlaydi. Datchikning sozlamalari va ishlash prinsiplari boshqa sensorlarga qaraganda infrachiziqli radiatsiyani eng yaxshi qanday qabul qilish va tushunish bo‘yicha tuzilmagan bo‘lishi kerak.
2. Sensitivlik va Filtratsiya: Datchiklar o‘rtacha harorat, ob'ekt materiali, vaqti-vaqti bilan o‘zgaruvchan joylashgan ob'ektlarni tushunish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak. Bunday datchiklar, o‘zlarining sensivitlik darajalarini sozlash imkoniyati va filtrlash tizimlari orqali ishlatiladigan filtrlarni qo‘llaydilar.
3. Datchikni Sozlash va Tarziga Tayanish: Infraqizil datchiklarini sozlash, ularni istalgan maqsad uchun moslashtirishga imkon beradi. Datchiklar, ob'ekt o‘ngligi, masofaviylik va yo‘nalishni aniqlashda ishlatiladigan sozlamalarni o‘z ichiga oladi.
4. Mikroprotsessorlar va Signal Ishlovchi Dasturlar: Infraqizil datchiklar tomonidan olingan ma’lumotlar, mikroprotsessorlar orqali ishlovchi dasturlar orqali ishlanadi. Bu dasturlar, datchikdan kelib chiqqan analog ma’lumotlarni raqamli ma’lumotlarga aylantirish va ulardan foydalanishni ta’minlaydi.
5. Energetika Samarasini Tejamlayish: Infraqizil datchiklar juda samarali bo‘lishi kerak, ya’ni ular minimal quvvat sarflash orqali ishlaydigan va batareya yoki boshqa elektr ta’minotlar orqali energiya oladigan bo‘lishi kerak.
6. O‘zini to‘xtatish va qayta ishlash: Datchiklar to‘g‘ri ishlayotganda, ularni to‘xtatish va qayta ishlashga imkon berish kerak. Bu, energetika samarasini kamaytirish va yordam bera olish uchun muhimdir.
7. Monitoring va Diagnostika: Datchiklar o‘zlarining holatini monitoring qilish va xato tushunish uchun integratsiya qilingan diagnostika funksiyalari bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak.
8. Ovoz va O‘nglik Deteksiyasi: Boshqa qurilmalar yoki ob'ektlarning ovozini va o‘nglikni aniqlash uchun datchiklar ovoz va o‘nglik deteksiyasi qilishga imkon beradigan qo‘llanmalarga ega bo‘lishi kerak.
Infraqizil datchiklarni boshqarish, ularni mahsulot yoki tizimning umumiy strukturasi bilan integratsiya qilish va ularga yo‘nalishlar bermoqni o‘z ichiga oladi. Bu qo‘llanmalar, infraqizil datchiklarni boshqarishda, ulardan olingan ma’lumotlarni to‘plab olishda va ularni qo‘llab-quvvatlashda yordam bera olishda yaxshi foydalanishga imkon beradi.
Infraqizil (IR) datchiklar robototexnika sohasida juda mashhur va keng qo‘llaniladigan sensorlar hisoblanadi. Ular, infrachiziqli radiatsiyani (yoki o‘tgan ishoratlar) qabul qilish orqali ob'ektlarni aniqlashda, harakatlarini kuzatishda, yaqinlashishda va uzoqlashishda foydalaniladi. Quyidagi nazariy ma’lumotlar, infraqizil datchiklarni boshqarish haqida ko‘proq tushunchaga ega bo‘lish uchun yordam bera olishadi:
|
| |
Passive Infrared (PIR) Detektorlar

|
Passive Infrared (PIR) Detektorlar
|
bet | 2/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 102,45 Kb. | | #229830 |
Bog'liq 3-mustaqil ishPassive Infrared (PIR) Detektorlar:
- Ishlash prinsipi: PIR detektorlari, ob'ektlarning (masalan, odam yoki hayvon) uzoqlik va harorat o‘zgarishlarini aniqlaydi.
- Tuzilmalari: PIR detektorlarining tuzilmasi, harorat o‘zgarishini yengillikka aylantiradigan materiallar bilan yopiq teraziyalangan optik sensorlar (pyroelectric sensorga) asoslangan.
- Ishlatilishi: Odamlar yoki hayvonlar to‘qimalarining harorat o‘zgarishini sezib, boshqa elektron qurilmalarga yuborilgan signallar orqali signal beradi.
Infrared (IR) Detektorlar:
- Ishlash prinsipi: IR detektorlar, infratexnika sohasidagi signalni aniqlashda yordam beradi.
- Tuzilmalari: Ular, infratexnika spektrida yorqinroq signalni qabul qilish uchun mo‘ljalangan.
- Ishlatilishi: Infraqizil signalni aniqlaydigan optik detektorlar, infratexnika sohasidagi to‘qimalarni aniqlash uchun ishlatiladi.
Infraqizil detectorlar, xavfsizlik tizimlari, avtomobil alarmlari, yonqin sohalarda yoki boshqa joylarda, odamlar yoki hayvonlar yoqolishini aniqlash uchun ishlatiladi. Ishlash doirasida ular juda samarali va ishonchli bo‘lib, infratexnika sohasidagi harakat va o‘zgarishlarni sezib turadi.
Infraqizil detectorlar, infrataniqli nur yoki infrataniqli o‘tkir radiatsiyani aniqlash uchun mo‘ljallangan qurilmalardir. Bu detektorlar xususan har qanday infrataniqli ob'yektlarni aniqlash uchun ishlatiladi. Bu ma’lumotlar nazariy ravishda, infraqizil sensorlarining asosiy qismlarini va ularning boshqarilishini tushunishga yordam bera olish uchun muhimdir.
Infraqizil Sensorlarining Asosiy Qismlari:
1. Infraqizil Element (PIR): Bu turiyadagi sensorlar, infrataniqli to‘xtashgan ob'yektlarni aniqlash uchun ishlatiladi. Infraqizil elementlar, infrataniqli o‘tkir radiatsiyani qabul qiladigan chidamlardan iborat bo‘lib, ob'yektlarning harakatini aniqlash uchun ishlatiladi.
2. Optika qismi: Infraqizil sensorlarning optika qismi, infrataniqli energiyani olish va sensorning ishlashini boshqarish uchun mo‘ljallangan qismadir.
|
| |
Radiatsiya to‘plami va spektri

|
Radiatsiya to‘plami va spektri
|
bet | 5/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 102,45 Kb. | | #229830 |
Bog'liq 3-mustaqil ish1. Radiatsiya to‘plami va spektri: Infraqizil datchiklar, infrachiziqli radiatsiyani qabul qilish uchun yaratilgan. Bu radiatsiya, ob'ekt yoki materialning haroratiga bog‘liq ravishda emas, balki uning molekulyar strukturasi va faza holatiga asoslangan. Infraqizil datchiklarning bir nechta spektrallari mavjud bo‘lishi mumkin, va ular foydalanuvchiga turli turlarda radiatsiyani aniqlash imkonini beradi.
2. Datchikning turlari: Infraqizil datchiklar qanday turdagi infrachiziqli radiatsiyani qabul qilishadi va ularni qanday maqsadda foydalanishadi? Datchikning turiga qarab, ular harakatni aniqlash, haroratni kuzatib borish, ob'ektlarni aniqlash va boshqa vazifalarni bajarish uchun ishlatiladi.
3. Sensiviti va Spektral Zonalar: Sensiviti, datchikning qanday darajada yonqinligi aniqlashda yoki ob'ektga yaqinlashishda ishlatilishi mumkin bo‘lganini ko‘rsatadi. Spektral zonalardagi yonqinligi esa datchikning infrachiziqli radiatsiya spektri bo‘yicha qanday qismlarni kuzatib borishi va aniqlashini ta’minlashda yordam beradi.
4. Ishtirok etgan datchiklar va biriktiruvchi sohalari: Infraqizil datchiklar ishlab chiqarilgan sohalar va datchiklar bilan biriktirilishi mumkin. Bunday biriktiruvchi sohalar, datchiklarning foydalanilishi, ma’lumotlarni saqlash, tavsiflash va qo‘llanishini ta’minlash uchun muhim bo‘ladigan qismlardir.
5. Datchikning o‘zini sozlash va kalibratsiya qilish: Infraqizil datchiklar o‘zlarini sozlash va kalibratsiya qilish imkonini ta’minlash uchun mo‘ljallangan holda yaratilishi mumkin. Bu, ularni belgilangan vaziyatlarga mos kelish va to‘g‘ri ma’lumotlarni olishda yordam beradi.
6. Sozlovchi va tizimlar bilan aloqa: Infraqizil datchiklar, boshqa sensorlar, boshqaruv tizimlari, yoki robotik tizimlar bilan boshqarilish va o‘zaro aloqada ishlatiladi. Bunday aloqalar, boshqarish tizimlari yoki robotlar tomonidan infraqizil datchiklardan olingan ma’lumotlarni samarali boshqarish uchun kerakli bo‘lishi mumkin.
7. Quyidagi vazifalar uchun foydalanish: Infraqizil datchiklarning qanday vazifalarni bajarish uchun ishlatiladi: ob'ekt va insonlar bilan yaqinlashish, harakatlarini aniqlash, haroratni kuzatish, qo‘yilganlar va eng so‘nggi harakatlarni aniqlash.
Infraqizil datchiklarni boshqarishda kelajakda ta’limotlar va yuqori sifatli protsessing kuchlari, avtomatik ta’sir etish va o‘zini sozlash imkoniyatlari katta ahamiyatga ega bo‘ladi.
|
| |
Transformatorning tashqi xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?­­­­­

|
Transformatorning tashqi xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?
|
bet | 9/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo91. Transformatorning tashqi xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?____Ikkilamchi chulg’amdagi U2 kuchlanishning yuklama I2 tokiga bog’lanishini ifodalovchi U2=f(I2) grafikka aytiladi.
92.Uch fazali transformator deb nimaga aytiladi?____Uch fazali tok kuchlanishini o’zgartirishga mo’ljallangan static elektramagnit apparatga aytiladi.
93. Maxsus transformatorlar deb nimaga aytiladi?___Maxsus maqsadlar uchun belgilangan transformatorlarga aytiladi.ularning ishlash yo’rig’I ham, elektramagnit induksiya qonuniga asoslangan .
94. Avto transformatorlar deb nimag aytiladi?____Berk zanjirli polat o’zakka o’ralgan bitta chulg’amli transformatorga aytiladi. Avtotransformatorlarning boshqa transformatorlardan farqi shundaki, avtotransformatorlarning chulg’amlari ham magnit, ham elektr jihatdan bog’langan bo’ladi. Birlamchi va ikkilamchi chulg’amlari o’zaro elektr jihatdan bog’langanligi sababli avtotransformatorlardan namligi katta xonalarda 12-24 V (volt) kuchlanish olib ishlatish man etiladi.
95. Payvandlash transformatorlari deb nimaga aytiladi?___Elektr tarmog’idagi kuchlanishni salt ishlash rejimida 60-70 V(volt) gacha pasaytirib beradigan va payvandlash uchun zarur katta tokka mo’ljallangan bir fazali transformatorga aytiladi.PT tokining qiymatini rostlash uchun induktiv qarshiligi rostlanadigan drosseldan foydalaniladi. Drosserning polat o’zaklari orasidagi havo oralig’I oshirilsa, uning chulg’amidagi induktiv qarshiligi kamayadi, payvandlash toki esa ko’payadi va aksincha.
96. O’lchash transformatorlari deb nimaga aytiladi?____Elektr tarmog’idagi yuqori kuchlanishni va katta qiymatli tokni kamaytirib beruvchi transformatorlarga aytiladi.
97. O’lchov transformatorlaridan qanday maqsadlarda foydalaniladi?____Bunday transformatorlardan releli himoyalash va avtomatik control zanjirlarida ham keng foydalaniladi.
98. Tok transformatorlari tarmoqqa qanday ulanadi?_____Tok transformatorlari elektr tarmog’iga ketma-ket tarzda ulanadi.
99.Kuchlanish transformatori elektr tarmog’iga qanday ulanadi?____Kuchlanish transformatori elektr tarmog’iga parallel tarzda ulanadi.
100. Tok va kuchlanish qaysi rejimlarda ishlaydi?_____ Tok transformatori qisqa tutashuv rejimida, kuchlanish transformatori esa, salt ishlash rejimida ishlaydi.
|
| |
Sinxron mashinalar deb nimaga aytiladi?

|
Sinxron mashinalar deb nimaga aytiladi?
|
bet | 5/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo49. Sinxron mashinalar deb nimaga aytiladi?___Rotoriningaylanishchastotasivastatoridagitokdanhosilbo’lganaylanuvchimagnitmaydonningaylanishchastotasibirxil, bo’lganuchfazalio’zgaruvchantokmashinalarigaaytiladi.
50. Sinxron motorlarlardan ko’pincha qayerlarda ko’proq foydalaniladi?___O’zgarmaschastotabilanaylanadigankattaquvvatlinasos,compressorvaventelyatorkabimexanizmlarningyuritmalaridafoydalaniladi.
51. Sinxron motorning aylanuvchi qismi nima deb ataladi? ___Rotor.
52. Sinxron motorning qo’zg’almas(aylanmaydigan) qismi nima deb ataladi?___Stator.
53. Sinxron motorning rotori nechchi xil tuzilishda tayyorlaniladi?___2 xil: Ayon va noayon qutbli.
54. Ayon qutbli sinxron generatorlardan qayerlarda foydalaniladi?___Gidroturbinalar bilan past chastotalarda aylantiriladigan joylarda.
55. Noayon qutbli sinxron generatorlardan qayerlarda foydalaniladi? ___Bug’ turbinalari bilan yuqori chastotalarda aylantiriladigan joylarda.
56. Sinxron mashinananing rotor qutblariga qanday chulg’am joylashtiriladi?___O’zgarmas tok bilan ta’mirlanadigan qo’zg’otish chulg’ami joylashtiriladi.
57. Sinxron generator deb nimaga aytiladi? ___Mexanik energiyani uch fazali o’zgaruvchan tokka aylantirib beradigan sinxron elektr mashinasiga aytiladi.
58. Sinxron generatorning ishlash prinspi qaysi qonuniyatga asoslangan?___Elektromagnit induksiya qonuniga asoslangan.
59. Sinxxron generator hosil qilgan uch fazali o’zgaruvchan tok o’zaro qancha gradus burchakka siljigan bo’ladi?___Ular o’zaro 1200 burchakka siljigan bo’ladi.
60. Sinxron generatorning stator chulg’ami qanday tayyorlaniladi?___Sinxron generatorning stator chulg’ami ham , o’zgarmas tok mashinasining yakor chulg’ami singari , bir va ikki qatlamli, qisqartirilgan va to’la qadamli sxemalarda tayyorlaniladi.
61. Stator chulg’amidagi E.Yu.K ?___Stator chulg’amining har bir o’tkazgichida hosil bo’ladigan E.Yu.K ning o’rtacha qiymati elektromagnit induksiya qonuniga muvofiq eo’rt=Bvl bo’ladi.
|
| |
Transformatorlarning energetika sistemasida tutgan o’rni?

|
Transformatorlarning energetika sistemasida tutgan o’rni?
|
bet | 8/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo83. Transformatorlarning energetika sistemasida tutgan o’rni?___Elektr energiyani uzoq masofalarga uzatishda va iste’molchilarga taqsimlashda , hatto bir necha mustaqil davlat miqyosida umumiy energetik sistemalar yaratishda katta ahamiyatga ega.
84. Birlamchi va ikkilamchi chulg’am elementlari deb nimaga aytiladi?____Transformatorning elektr tarmog’iga ulanadigan qismi va unga tegishli parametrlar (I1(Birlamchi chulg’amdagi tok kuchi);U1(Birlamchi chulg’amdagi kuchlanish); W1(Birlamchi chulg’amdagi o’ramlar soni)), iste’molchiga ulanadigan qismi va unga tegishli parametrlar (I2(Ikkilamchi chulg’amdagi tok kuchi); U2(Ikkilamchi chulg’amdagi kuchlanish); W2(Ikkilamchi chulg’amdagi o’ramlar soni)) deb yuritiladi.
85. Transformatsiyalash kaiffisiyenti deb nimaga aytiladi?___Yuqori kuchlanishli chulg’amdagi E.Yu.K qiymatining past kuchlanishli chulg’amdagiga nisbatiga yoki transformatorning kuchaytiruvchi , susaytiruvchi ekanligini ifodalovchi kaiffisiyentga aytiladi.
86. Linyadagi quvvat isrofi ifodasini ko’rsating?___
P=I2RAk.
87. Transformatorning foydali ish kaiffisiyenti deb nimaga aytiladi?___ Transformatordan olingan aktiv P2 quvvatning unga elektr tarmog’idan berilgan aktiv P1 quvvatga nisbatiga aytiladi va (etta) harfi bilan belgilanadi.
=
88. Transformatorning salt ishlash rejimi qanday rejim?____ Transformatorning birlamchi chulg’amiga nominal kuchlanish berilib , ikkilamchisi yuklamasiz bo’lgan rejimiga aytiladi.
89. Salt ishlash tajribasi deb nimaga aytiladi?____Salt ish rejimida ishlayotgan transformator parametrlarini aniqlash uchun ishlatiladigan tajriba.
90. Transformatorning qisqa tutashuv rejimi deb nimaga aytiladi?____Nominal yuklama bilan ishlayotgan transformatorning ikkilamchi chulg’ami tasodifan qisqa tutashib qolsa, undan nominalga nisbatan 10-20 marta katta tok o’tishi mumkin. bunda rele himoyalagichlar ishga tushib, uni bir onda elektr tarmog’idan ajratadi,aks holda , transformatorda katta avariya sodir bo’lishi mumkin.Qisqa tutashuvdagi transformator parametrlarini aniqlash uchun qisqa tutashuv tajribasidan foydalaniladi.
|
| |
Asinxron mashinaning salt ishlash rejimi qachon yuzaga keladi?

|
Asinxron mashinaning salt ishlash rejimi qachon yuzaga keladi?
|
bet | 4/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo38.Asinxron mashinaning salt ishlash rejimi qachon yuzaga keladi?___Faza rotorli asinxron motorning rotor chulg’amiga reastat ulanmay ochiq qoldirilsa.
39. Asinxron motorning qisqa tutashuv rejimi qachon yuzaga keladi?___To’rmozlangan chulg’amini qisqa tutashtirib , stator chulg’amiga nominal tok hosil qiluvchi kichik kuchlanish berilsa yuzaga keladi.
40. Asinxron motorning foydali ish kaiffisiyenti deb nimaga aytiladi?___Foydali P2 quvvatning motorga berilgan aktiv P1 quvvatga nisbatiga aytiladi.
41. Asinxron motorni ishga tushirish deb nimaga aytiladi? ___Elektr tarmog’iga ulangan motor chastotasining noldan to nominalgacha ko’tarilib boorish jarayoniga aytiladi.
42. To’ppa to’g’ri ishga tushirish deb nimaga aytiladi?___Asinxron motorni elektr tarmog’iga bevosita ulab ishga tushirishga aytiladi.
43. Asinxron motorning teskari ulash rejimidan qachon va qay maqsadlarda foydalanamiz?___Kran bilan yuk tushirishda, motorning aylanish yo’nalishini o’zgartirishda yoki tormozlab tezda to’xtatishda foydalaniladi.
44. Asinxron motorning elektradinamik tormozlash rejimi qanday hosil bo’ladi?___Ishlab turgan motorni elektr tarmog’idan ajratib, uning ikki fazasiga o’zgarmas tok berilsa sodir bo’ladi.
45. Ikki fazali asinxron motor deb nimaga aytiladi?___Ishga tushirish jarayoni tugagandan keyin ham ishga tushirish chulg’ami kandensator orqali elektr chulg’amiga ulangunicha qoladigan bir fazali motorga aytiladi.
46. Induksion rostlagich deb nimaga aytiladi?___Iste’mol chilarga beriladigan kuchlanishni bir teks (silliq) rostlashga imkon beruvchi qurilmaga aytiladi.
47. Universal motor deb nimaga aytiladi?___Kichik quvvatli kallektorli motorlar ko’pincha kompensiyalovchi chulg’amsiz va qo’shimcha qutblarsiz tuzilishda o’zgaruvchan va o’zgarmas toklarda ishlashga mo’ljallab chiqariladi. Shu sababli bunday motorlar universal motorlar deb ataladi.
48. Asinxron chastota o’zgartgich deb nimaga aytiladi?___Bir valga o’rnatilgan juft qutblar soni P=1 bo’lgan asinxron motor va juft qutblar soni P=3 bo’lgan faza rotorli asinxron generatordan iborat agregatga aytiladi.
|
| |
Sinxron generatorning yakor reaksiyasi deb nimaga aytiladi

|
Sinxron generatorning yakor reaksiyasi deb nimaga aytiladi
|
bet | 6/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo62. Sinxron generatorning yakor reaksiyasi deb nimaga aytiladi?___Stator tokidan hosil bo’lgan aylanuvchi magnit maydonning rotor qutblaridagi asosiy magnit maydoniga bo’lgan ta’siriga aytiladi.
63. Qo’zg’otish tokining nominal tokdan oshib ketishi qanday oqibatga olib keladi?___Qo’zg’otish tokining nominaldan ortig’I qo’zg’otish chulg’amini xavfli darajada qizdirib yuborishi mumkin.
64. Sinxron generatorning salt ishlash xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?___Sinxron generatordagi E.Yu.K ning qo’zg’otish tokiga bog’lanish ifodasi E0=f(iqo’z) ga aytiladi.
65. E.Yu.K larning amaliy diagrammasi deb nimaga aytiladi?___Sinxron generatorning to’uinishini hisobga olgan holda salt ishlash va qisqa tutashuv xarakteristikalaridan foydalanib, kuchlanishning pasayishi U ni topish uchun tuzilgan diagrammaga aytiladi.
66. Sinxron generatorning tashqi xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?___Generatorning U kuchlanishining yuklama toki I ga bog’lanishini ifodalovchi U=f(I) egri chiziqqa aytiladi.
67. Sinxron generatorning rostlash xarakteristikasi deb nimaga aytiladi?___Yuklama tokining o’zgarishida generatorning kuchlanishini nominalga teng va o’zgarmas , ya’ni U=UN=const bo’lishini ta’minlaydigan bog’lanishga aytiladi.
68. Sinxron generatorni kompuandlash geb nimaga aytiladi?___Kuchlanishni avtomatik ravishda o’zgartirmay saqlash uchun maxsus kuchlanish rostlagichlari yoki maxsus sxemalardan foydalanishga aytiladi.
69. Sinxron motorlar deb nimaga aytiladi? ___Rotorining aylanish chastotasi va yo’nalishi statordagi tokdan hosil bo’lgan aylanuvchimagnit maydonning aylanish yo’nashi va chastotasi bilan bir xil bo’lgan motorlarga aytiladi.
70. Ayon qutbli qutbli sinxron motorlarning ishga tushirish chulg’ami qaysi qismiga o’rnatiladi?___Qutb boshmoqlariga o’rnatiladi.
71. Ayon qutbli sinxron motorning quvvati qaysi oraliqda boladi?___40-12000 KVt oraliqni tashkil etadi.
|
| |
Ayon qutbli sinxron motorning aylanish chastotasini ko’rsating?

|
Ayon qutbli sinxron motorning aylanish chastotasini ko’rsating?
|
bet | 7/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo72. Ayon qutbli sinxron motorning aylanish chastotasini ko’rsating?___ 125-1000 ayl/min.
73. Yuqori tezliklarga mo’jallangan sinxron mashina turini ko’rsating?___Noayon qutbli sinxron mashinalar.
74. Sinxron motorning ishlash prinspi nimaga asoslangan?____Sinxron motorning ishlash prinspi ham stator chulg’amiga beriladigan uch fazali tokdan hosil bo’ladigan aylanuvchi magnit maydoniga hamda elektromagnit kuchlar qonuniga asoslangan bo’ladi.
75. Sinxron motorning burchak tasnifi deb nimaga aytiladi?___Aylantiruvchi moment M ning burchakka bog’lanishini ifodalovchi M=f( tasviriga aytiladi.
76. Sinxron motorning U-simon tavsifi deb nimaga aytiladi?___Elektr tarmog’idagi UT=const kuchlanish va aktiv P2 =const quvvatda ishlayotgan sinxron motori statori tokining qo’zg’otish tokiga bog’lanish I=f(Iq) tasviriga aytiladi.
77. Qantaktsiz sinxron motorlardan qayerlarda keng foydalaniladi?___Eng ko’p tarqalgan va texnologik talablarga ko’ra turli yuklamalarda ishlatiladigan kichik va o’rta quvvatli elektr yuritmalarda asosan quvvat kaiffisiyenti pastroq bo’lgan asinxron motorlaridan foydalaniladi.
78. Sinxron kompensator deb nimaga aytiladi?___Elektr tarmog’idagi quvvat kaiffisiyentini oshirishga xisoblangan sinxron motorga aytiladi.
79. Sinxron motor qanday ishga tushiriladi? ___Sinxron kompensator ham huddi sinxron mashina singari ishga tushiriladi.
80. Transfonmator deb nimaga aytiladi?___O’zgaruvchan tok kuchi va kuchlanishini, chastotasi va quvvatini o’zgartirmasdan kuchaytirib yoki pasaytirib beruvchi static asbobga aytiladi.
81. Transfonmatorlar turiga ko’ra nechta turga turga bo’linadi?___4ta turga bo’linadi:
a) Kuch transformator
b) Avto transformatorlar
c) Maxsus maqsadli transformatorlar
d) O’lchov (tok va kuchlanish) transformatorlari
82. Transfonmatorlar vaziifasiga qarab nechta turga bo’linadi?____2 ta : bir va uch fazali transformatorlarga.
|
| |
Parallel qo’zg’otishli motor deb nimaga aytiladi?

|
Parallel qo’zg’otishli motor deb nimaga aytiladi?
|
bet | 3/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo27. Parallel qo’zg’otishli motor deb nimaga aytiladi?___Qo’zg’otish chulg’ami yakor chulg’amiga parallel ravishda bir elektr tarmog’iga ulanishga mo’ljallangan o’zgarmas tok motoriga aytiladi.
28. Aylanish chastotasini rostlash deb nimaga aytiladi?___Elektr motori yoki elektr energiya manbai parametrlarini o’zgartirish bilan motor chastotasini majburiy o’zgartirishga aytiladi.
29. Rostlash kengligi deb nimaga aytiladi?___Elektr motorining aylanish chastotasini rostlashdagi maksimal va minimal aylanish qiymatlari(nmax , nmin) ning o’zaro nisbatiga aytiladi.
30. Rostlash silliqligi deb nimaga aytiladi?___Rostlash kengligidagi ikki qo’shni aylanish chastotalari nisbatiga aytiladi.
31. Rostlash tejamliligi deb nimaga aytiladi?___Chastotani turli usullar bilan rostlashda qo’llanilgan apparat va uskunalarning narxi va rostlash jarayonidagi quvvat isrofi bilan aniqlanadigan ko’rsatgichga aytiladi.
32. Asinxron motor deb nimaga aytiladi?___Rotorining aylanish chastotasi stator magnit magnit aylanish chastotasiga teng bo’lmagan va yuklamaga bog’liq bo’lgan o’zgaruvchan tok mashinasiga aytiladi.
33. Asinxron motorlar rotor turiga ko’ra nechta turga bo’linadi? ___2 ta: Faza rotorli va qisqa tutashgan rotorli.
34. Qisqa tutashgan rotor qanday hosil qilinadi?___Rotor o’zagining ariqchalariga izalyatsiyalanmagan mis yoki alyuminiy sterjenlar joylashtirilib, ularning boshi va ohirlari mis halqa biriktirilsa, katta toklarga bardosh bera oladigan sodda sxemali rotor hosil bo’ladi.
35. Faza rotor qanday hosil qilinadi?___Rotor o’zagi ariqchalariga , statorniki singari , uch fazali chulg’am o’raladi.
36. Sirpanish kaiffisiyenti deb nimaga aytiladi?___Magnit maydonning n1 chastotasi bilan motorning aylanish chastotasi n2ayirmasining sinxron chastota n1 ga bo’lgan nisbatiga aytiladi.
S= *100%
37. Nominal Sirpanish kaiffisiyenti turli quvvatli asinxon mashinalar uchun qancha oraliq chegarada bo’ladi?____Snom=0.01……….0.06 chegarada bo’ladi.
|
| |
Türkmenistanyň bilim ministrligi türkmen politehniki instituty

Türkmenistanyň bilim ministrligi türkmen politehniki instituty
Download
2,17 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/13
Sana
15.05.2024
Hajmi
2,17 Mb.
#235549
Download
2,17 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Türkmenistanyň bilim ministrligi türkmen politehniki instituty
Download
2,17 Mb.
Matnni ko'rish
Oddiy sirtmoqsimon chulg’am deb nimaga aytiladi?

|
Oddiy sirtmoqsimon chulg’am deb nimaga aytiladi?
|
bet | 2/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 25,64 Kb. | | #151391 |
Bog'liq Elektr mashinalari bo14. Oddiy sirtmoqsimon chulg’am deb nimaga aytiladi?___ Boshi va ohiri yonma-yon joylashgan kollektor plastinkalariga ulangan seksiyalardan sirtmoq singari sxemada tuzilgan chulg’amga aytiladi.
15. Parallel shahobcha deb nimaga aytiladi? ___Yakor chulg’amining qarama-qarshi qutbli cho’tkalar orasidagi qismiga aytiladi.
16. Oddiy to’lqinsimon chulg’am deb nimaga aytiladi?___Turli qutblar tagida joylashgan seksiyalari ketma-ket va ularning uchlari Y=YК masofadagi kollektor plastinkalariga ulanadigan chulg’amga aytiladi.\
17. Katta kuchlanish olish uchun mo’ljallangan generatorlarda qanday chulg’amlar qo’llaniladi?___ 0Bunday generatorlarda to’lqinsimon chulg’amlar ishlatiladi.
18. Katta tokka mo’ljallangan generatorlarda qanday chulg’amlar qo’llaniladi?___ Bunday generatorlarda sirtmoqsimon chulg’amlar qo’llaniladi.
19. Ikki qatlamli chulg’am deb nimaga aytiladi? ___ Bir ariqchada turli seksiyalarning ikki aktiv tomoni joylashgan chulg’amga aytiladi.
20. Elementar ariqcha deb nimaga aytiladi?___Turli seksiyalarning ikkita aktiv tomoni joylashgan ariqchaga aytiladi.
21. Murakkab chulg’am deb nimaga aytiladi?___Yakor ariqchalarida bir xilda joylashtirilgan bir necha oddiy sirtmoqsimon.
22.Murakkab to’lqinsimon chulg’amdan qayerlarda foydalanilamiz?___Yuqori kuchlanishli mashinalardan katta quvvat olish uchun.
23. Yakor reaksiyasi deb nimaga aytiladi?___O’zgarmas tok mashinasidagi yakor tokidan hosil bo’lgan magnit maydonning mashina kutblaridagi asosiy magnit magnit maydonga bo’lgan ta’siriga aytiladi.
24. Generatorning nominal rejimi deb nimaga aytiladi?__Generatorning uzoq davr davomida normal ishlashini taminlaydigan rejimga aytiladi.
25. Startyor deb nimaga aytiladi?___Avtotraktorlardagi dizel motorini ishga tushirib yuborishga mo’ljallangan ketma-ket qo’zg’otishli tok mashinasi.
26. Motorning nominal qarshiliki deb nima aytiladi?___Yakorga nominal kuchlanish berilganda yakordan o’tadigan ishga tushirish toki qiymatini nominal Ingacha kamaytirib beruvchi yakor qarshilikining to’la qarshilikiga aytiladi.
|
| |
Tехnоlоgiya - Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn...

Tехnоlоgiya – yunоncha «techne», ya’ni «mahоrat», «san’at» va «logos» - «fan», dеgan so’zlardan оlingan. Uning yordamida manbalarda sifat o’zgarishlar ro’y bеradi.
Tехnоlоgiya – birоr ishda, mahоratda, jarayonda, san’atda, sanоatda qo’llaniladigan yo’llar, usullar majmuasi.
Tехnоlоgiya – shaхsni o’qitish, tarbiyalash va rag‘batlantirish qоnunlarini o’ziga jо qiladigan va yakuniy natijasini оqlaydigan pеdagоgik faоliyatdir.
Maqsadi: O’qitishni takоmillashtirishga undaydi.
Tехnоlоgiya zamirida jarayonlar kеchishini amalga оshirish usullari va vоsitalari haqida bilimlar yig’indisi, shuningdеk, оb’еktda sоdir bo’ladigan sifat o’zgarishlari anglanadi. Tехnоlоgiya so’zi fanga 1872 yillardan bоshlab kirib kеla bоshladi.
30-yillarda “pеdagоgik tехnika“ tushunchasi maхsus adabiyotlarda paydо bo`ldi va u o`quv mashg’ulоtlarini aniq va samarali tashkil etishga yo`naltirilgan usul va vоsitalar yig’indisi sifatida qaraldi. Shuningdеk, bu davrda pеdagоgik tехnоlоgiya dеb o`quv va labоratоriya jihоzlari bilan muоmala qilishni uddalash, ko`rgazmali qurоllardan fоydalanish tushunildi.
40-50 yillarda o`quv jarayoniga o`qitishning tехnik vоsitalarini jоriy etish davri bоshlandi. Ayniqsa kinо, radiо, nazоrat vоsitalari, ulardan fоydalanish mеtоdikasi pеdagоgik tехnоlоgiyaga tеnglashtirildi.
Pеdagоgik tехnоlоgiya muammоsining o`ta dоlzarbligi hisоbga оlinib, uning ilmiy asоslarini tadqiq qilish maqsadida maхsus kоrхоnalar tuzildi. Misоl uchun, 1967 yilda Angliyada pеdagоgik tехnоlоgiya Milliy Kеngashi (National council for Educational Technology) tashkil etildi va 1970 yildan bоshlab “Pеdagоgik tехnоlоgiya jurnali“ (Jornal of Educational Technology) chiqa bоshladi. AQShning qatоr univеrsitеtlari va ilmiy markazlarida ham pеdagоgik tехnоlоgiyalar muammоlariga jiddiy e’tibоr bеrildi. 1971 yilda maхsus “Kоmmunikatsiya va tехnоlоgiya Assоtsiatsiya“si (Association for Educational Communications and Technology) faоliyat ko`rsata bоshladi. Hоzirgi kunda bu tashkilоtning barcha shtatlarda va Kanadada 50 dan ziyod filiallari ishlab turibdi.
Tехnоlоgiyalar jarayonlarga qarab quyidagi ko’rinishlarda bo’lishi mumukin:
-
sanоat tехnоlоgiyasi (оziq-оvqat tехnоlоgiyasi, mashinasоzlik tехnоlоgiyasi va h.k.);
-
kitоb chоp etish tехnоlоgiyasi;
-
ta’lim tехnоlоgiyasi (o’quv jarayoni tехnоlоgiyasi, YaPT, innоvatsiоn ta’lim tехnоlоgiyasi va h.k.);
-
aхbоrоt tехnоlоgiyasi (YaAT va h.k.) va shu kabilar.
Tехnоlоgiyalar uch хil bo’ladi. Ular aхbоrоtli, uskunaviy va ijtimоiy nuktai nazarlarni qamrab оluvchi mоddiy va ma’naviy bоyliklarni ishlab chiqarishni o’z ichiga оladi.
|
I bob bo’yicha xulosa - Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini...

I bob bo’yicha xulosa.
1. Sharqning bir qator qomusiy olimlari ijtimoiy hayotimizning barcha jabhalari bo’yicha keng ko’lamli tadqiqot natijalari tantanasi bilan qanoat hosil qilmasdan, balki ular yoshlarda ma’naviy-axloqiy tarbiyani shakllantirish muammosini hamkorlik nuqtai nazaridan o’rganganlar. Ular ustoz-shogird, o’qituvchi-o’quvchi munosabatlarini o’rganishda ma’naviy-axloqiy sifatlarga alohida ahamiyat berishgan.
2. XX asrning atoqli ma’rifatparvarlari o’quvchilarning ma’naviy-axloqiy tarbiyasini shakllantirish shaxsning kamoloti negizi ekanligini ta’kidlab, bunday sifatlar har bir insonda mujassam bo’lishini uqtirib o’tganlar.
3. Hozirgi zamon pedagoglari tomonidan aynan, yoshlarning ma’naviy-axloqiy tarbiyasini shakllantirish va uni samaradorlik darajasini ifodalovchi bir qator ilmiy-tadqiqot ishlari mavjud. Shuningdek, ularga innovatsion yondashish muammosi davr talabiga aylangan.
4. O’quvchilarning ma’naviy-axloqiy tarbiyasini shakllantirishning nazariy asoslari o’ziga xos negizga ega bo’lib, ular tadqiqotning maqsadi, metodlari va tuzilishiga bog’liq ravishda eksperimental muhit mexanizmini yuzaga keltiradi.
5. O`zbеkistоn Prеzidеnti I.A.Karimоv asarlarida ta’lim-tarbiya хususan, barkamоl shaхs, еtuk mutaхassis haqidagi fikr-mulоhazalarni o`rganish va ularga amal qilish, talaba-yoshlarning kelgusi faoliyatlarini rivojlantirishda asosiy manba bo’lib xizmat qiladi.
II bob. Kasb-hunar kollejlarida ta’lim-tarbiya jarayonini innovatsion texnologiyalar asosida tashkil qilishning pedagogik shart-sharoitlari
|
Pedagogik diagnostikada izchillik tadqiq qilinayotgan tanlamalarning bir xilligida, tadqiqot mantiqiga amal qilishga, shart-sharoitlarni hisobga olishda namoyon bo’ladi

|
Pedagogik diagnostikada izchillik tadqiq qilinayotgan tanlamalarning bir xilligida, tadqiqot mantiqiga amal qilishga, shart-sharoitlarni hisobga olishda namoyon bo’ladi
|
bet | 5/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #130044 |
Bog'liq 120093 Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari,Raxmonova 2.2kim2Pedagogik diagnostikada izchillik tadqiq qilinayotgan tanlamalarning bir xilligida, tadqiqot mantiqiga amal qilishga, shart-sharoitlarni hisobga olishda namoyon bo’ladi. Tizimlilik O’rganilayotgan hodisa va jarayonlarni biror belgilari asosida tasniflash, tasawurlar, tushunchalar va qonuniy aloqalami o’matish, konsepsiyalar, nazariyalami shakllantirish orqali muayyan tartibga solish jarayoni Tanqidiylik O’rganilayotgan muammoga turli nuqtai nazardan baho bera olish, tajriba natijalarining haqqoniyligini ta’minlash bilan farazlar va nazariyalarni uzluksiz tekshirib borish, mabodo, olingan ma’lumot yangi natijalarga mos kelmasa, ulardan voz kechish xususiyati bilan tavsiflanadi. E`TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT E`TIBORINGIZ UCHUN RAXMAT
Raxmonova Robiyabonu
2.2kim21
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Pedagogik diagnostikada izchillik tadqiq qilinayotgan tanlamalarning bir xilligida, tadqiqot mantiqiga amal qilishga, shart-sharoitlarni hisobga olishda namoyon bo’ladi
|
Aхbоrоtli - Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn...

|
Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn tashkil qilishninig ilmiy-pеdagоgik asоslari
|
bet | 25/37 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #114 |
Aхbоrоtli – nuktai nazar mоddiy va ma’navi bоyliklarni ishlab chiqarishning tamоyillari va usullarini bayon qilinishini amalga оshiradi.
Uskunaviy nuktai nazar ishlab chiqarish jarayonida amalga оshiriladigan mеhnat qurоllari yaratish tехnоlоgiyasini amalga оshiradi.
Ijtimоiy nuktai nazar хоdimlar va ularni tashkil qilishni amalga оshiradi.
Pеdagоgik tехnоlоgiya (PT) – pеdagоgik (ijtimоiy) va tехnоlоgik (ishlab chiqarishdagi muхandislik) yondashuvlar intеgratsiyasidir. PT ga YuNЕSKО ta’rifi: «PT ta’lim bеrish va o’zlashtirish usullarini yaratish, qo’llash, ularni yagоna tizimga kеltirsh yo’li bilan insоn salоhiyati va tехnik vоsitalarining barcha imkоniyalaridan muvоfiq fоydalanib, bilimlar o’zlashtirilishining eng maqbul jarayonidir».
PT ning bоsh muammоsi talaba (o’quvchi) shaхsini rivоjlantirish yo’li bilan o’qitishga qo’yilgan maqsadga erishishdan ibоrat.
PT dоirasida yangi o’quv matеrialini o’zlashtirishning bоshlang’ich, algоritmik, ijоdiy, evristik хaraktеrdagi darajalari mavjud.
Ayni vaqtda “Innоvatsiоn” (inglizcha innovation-yangilik kiritish, yangilik) ta’limni tashkil etishga alоhida e’tibоr bеrilmоqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Djumaniyazоva sеvara хaitbayеvna kasb-hunar kоllеjlarida ma’naviy-aхlоqiy tarbiya jarayonini innоvatsiоn tashkil qilishninig ilmiy-pеdagоgik asоslari
|
ta'lim natijasi noto'g'ri baholanganda ichki va tashqi tahrirga

|
ta'lim natijasi noto'g'ri baholanganda ichki va tashqi tahrirga
|
bet | 2/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #130044 |
Bog'liq 120093 Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari,Raxmonova 2.2kim2 - ta'lim natijasi noto'g'ri baholanganda ichki va tashqi tahrirga;
- - ta'limdagi kamchiliklarni aniqlashga;
- -ta'limning muvaffaqqiyatli natijalarini tasdiqlashga;
- -o'quv jarayonining keyingi bosqichlarini rejalshtirishga;
- - ta'lim-tarbiyadagi muvaffaqiyatlarni rag`batlantirish orqali motivatsiya paydo qilishga va keyingi murakkab qadamlarni yo`naltirishga;
- - o'quv-tarbiyaviy sharoitlarni yaxshilashga.
Pedagogik diagnostikada o`quvchi shaxsi pedagogik diagnostika obyekti sifatida qaraladi Pedagogik diagnostikada o`quvchi shaxsi pedagogik diagnostika obyekti sifatida qaraladi Ta’lim muassasadagi ta’lim - tarbiya sifati, moddiy – texnika bazasining mustahkamligi, o’quv jarayonida axborot - kommunikatsiya vositalari va o’qitishning zamonaviy metodlaridan, innovatsiyalardan samarali foydalanilayotgani o’quvchi shaxsini kamol toptirishga qaratiladi va o’quv dargohining bilim o’chog’i degan maqomga munosibligini ko’rsatadi. Ta’lim muassasadagi ta’lim - tarbiya sifati, moddiy – texnika bazasining mustahkamligi, o’quv jarayonida axborot - kommunikatsiya vositalari va o’qitishning zamonaviy metodlaridan, innovatsiyalardan samarali foydalanilayotgani o’quvchi shaxsini kamol toptirishga qaratiladi va o’quv dargohining bilim o’chog’i degan maqomga munosibligini ko’rsatadi. Teskari aloqa funktsiyasi Ko'zlangan o'quv-tarbiyaviy maqsadlarga erishish shakllari va yo'llarini tahlil qilish; Maqsad va vazifalami belgilash funktsiyasi Taqsimot funktsiyasi Jamoa a'zolari o`rtasida burchlari, vazifalarini taqsimlash Yaratish funktsiyasi Kattalarning yoshlar bilan muloqot qilishining sog'lom muhitini tarkib toptirish;
|
| |
Enjamlar, materiallar, gurallar we olaryň ulanylmagy

18
Eliň barmaklarynyň şolar ýaly goýulyşy galamyň uzynlygyny amatly
ulanmaga we basyş derejesini sazlamaga mümkinçilik berýär, şonda el listi
ýapmaýar we suraty çekýäne işiň dowamynda bölekleri deňeşdirmäge we suraty
umumydan hususa alyp barmaga mümkinçilik berýär.
Arassalanan ujyna golaý galamy saklamaklyk, ähli şekil dogry gurnalan
bolanda we ownuk bölekleriň anyklamagyna we geçirilmegine geçmeli bolanda
rugsat berilýär.
Surat çekilende dürli ýalňyşlyklar göýberilip bilnerler, olardan gorkmaly däl.
Olary wagtynda görmägi we az serişdeler bilen düzetmegi has ähmiýetli bolýar.
Şonuň üçin başdaky bellikler gowşak ýa-da “ýitýän” nokady ýa-da çyzygy bilen
geçirilmeli. Bu bellikler soňra, has güýçli, tapylan nokatlar ýa-da çyzyklar bilen,
seljermeden soň geçirilenler, görünmeýän bolmaly.
Okuw suratynda şekillendiriljek çyzygy tutuşlygyna görmegi özüňe endik
edinmeli.Onuň üçin ilki bilen onuň başyny we ahyryny nokatlar bilen bellemeli.
Çyzygy bölekleýin däl-de, ähli uzynlygy boýunça ýöretmeli, şonda galamyň
ujyna däl-de, nokatlar bilen bellenilen çyzygyň ahyryna seretmeli.
Görnüşi boýunça has çylşyrymly çyzyklar birnäçe aralyk häsiýetli
nokatlaryň bellenilşini talap edýärler, olar kagyz listiniň gyralygyna parallel
bolan, kese we dik galtaşýan çyzyklaryň kömegi bilen kesgitlenýärler.
Suratyň bu esasy gurluş düzgüni göniniň we öwrülýän çyzygyň getirilen
mysallarynda düşündirilýär.
Pedagogik tajribani o'rganish va umumlashtirish funktsiyasi

|
Pedagogik tajribani o'rganish va umumlashtirish funktsiyasi
|
bet | 3/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #130044 |
Bog'liq 120093 Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari,Raxmonova 2.2kim2Pedagogik tajribani o'rganish va umumlashtirish funktsiyasi Pedagogik korreksiyalash funktsiyasi Yoshlar xulqidagi, ta’limiy faoliyati, tarbiyaviy jarayondagi nuqsonlarni bartaraf etish vazifasini o'taydi, ta'lim beruvchi va ta'lim oluvchilarni attestatsiyalashda qo`l keladi; Motivatsiya va rag'batlantirish funktsiyasi O'quvchi-yoshlarning hamda tarbiyachi-o'qituvchilarning ta'lim olish va ta'lim berish faoliyatini rag`batlantirishni, tashqi stimullarni adekvat qabul qilishni nazarda tutadi. Tarbiyaviy jarayonda komillikka intilishni kuchaytiradi; Nazorat funktsiyasi Ta'limiy-tarbiyaviy jarayonda turli xil nazorat turlarini o`tkazishni nazarda tutadi, chunki diagnostika ma’naviy-ma'rifiy jarayon holati to`g`risidagi axborotga ega bo`lishni bildiradi. Pedagogik diagnostika tamoyillari Diagnostikaning maqsadga yo`naltirilganligi Tashkiliy shakl, vosita va metodlarning oxirgi natijalar bilan mutanosibligi va pedagoglarning kasbiy talablari: o'quv-tarbiyaviy ishlarning samaradorligini oshirishga qaratilganligi bilan belgilanadi. Maqsadga yo'naltirilganligi diagnostikaning ma’lum maqsadga qaratilgan bo'lishini talab qiladi. Tadqiqotchi kuzatuv davomida tekshirish uchun bir qator farazlarni ilgari surishi kerak. Diagnostikaning ma'lum ob'ektga yo'naltirilganligi Ta'lim berishda o'quvchi yoshlarning, tarbiyachi-o' qituvchilarning individual tafovutlarini hisobga olish, ularning intellektual rivojlanishlari, jinsi, ijtimoiy nufiziga qarab belgilanadi. Diagnostikaning aniqlik va ishonarlilik Muolajalari metod va vositalarning ilmiy asoslariga bog'liqligi bilan belgilanadi. Natijaning aniqligini, barchaga xosligini tekshirish uchun shu muammo, ob’ekt, hodisa va h.k.ni boshqa muammo bilan taqqoslanishi yoki boshqa ob’ekt, predmet, sinf, guruh, jamoa yoki o’quv maskanida ham o’tkazilib ko’rilishi kerak. Diagnostikaning konstantlik tamoyili
|
| |
Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari, turlari va tiplari. Pedagogik diagnostikvning tamoyillari va darajalari - bet 4

|
Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari, turlari va tiplari. Pedagogik diagnostikvning tamoyillari va darajalari
|
bet | 4/5 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #130044 |
Bog'liq 120093 Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari,Raxmonova 2.2kim2Muayyan ob'ekt, voqea-hodisa va boshqalarni tashxis qilish davomida yuzaki, dastlabki hisssiyotlar bilan cheklanmaslikni, tasodifiy, qisqa muddatli ayrim hodisalarning ahamiyatini oshirib yubormaslikni talab qiladi. Tashxis qilayotgan o'qituvchi turli vaziyatlarda o'sha hodisani tekshirib ko'rishi yoki bir nechta kuzatuvchi o`zi nazoratga olishi lozim. Bu kuzatuvchilaming xulosalari yoki natijalari qanchalik bir-biriga to'g'ri kelishi kuzatuvning konstant yoki bunday emasligini ко' rsatadi. Diagnostikaning nazorat tamoyili Kuzatuvchining bir necha bor kuzatuvi yoki bir qator kuzatuvchilarning ma’lum guruh yuzasidan chiqargan natijalari, xulosalari nazorat-kuzatuvi davomida boshqa guruhlarda tekshirib ko'rilishini talab qiladi. Bu kuzatuv natijasida olingan ma'lumotlar faqat shu sinaluvchi guruhning o zigagina xos xususiyatlar emasligini aniqlash uchun lozim bo'ladi. Shaxsni har tomonlama o'rganish, tashxis qilish yoki o'z-o'zini tashxislash; Shaxsni har tomonlama o'rganish, tashxis qilish yoki o'z-o'zini tashxislash; pedagoglar jamoasi tomonidan ta’limiy-tarbiyaviy jarayonning samaradorligiga erishishni ta’minlash. Bugungi kunning jiddiy metodologik muammosi - bu zamonaviy ta’limni pedagogik diagnostikaga oid metodlardan kompetentli, oqilona va samarali foydalana olishdir. Bugungi kunning jiddiy metodologik muammosi - bu zamonaviy ta’limni pedagogik diagnostikaga oid metodlardan kompetentli, oqilona va samarali foydalana olishdir. Ob’ektivlik O’rganilayotgan voqea va hodisalar, jarayonlar to’g’risida odilona, to’g’ri baho berish, ulardagi mohiyat, mazmun va o’zaro aloqa, o’zgarishlarga holisona yondashishni ifodalaydi. Aniqlik Diagnostikaning barcha muolajalari uchun tegishlidir: pedagogik hodisa va jarayonlarni kuzatish va qayd etish; fikrlar tahlili va umumlashmasi; turli manbalardan olingan ilmiy axborotlardan foydalanish va boshqalar. Pedagogik diagnostikada izchillik tadqiq qilinayotgan tanlamalarning bir xilligida, tadqiqot mantiqiga amal qilishga, shart-sharoitlarni hisobga olishda namoyon bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Pedagogni diagnostik faoliyatining asosiy funktsiyalari, turlari va tiplari. Pedagogik diagnostikvning tamoyillari va darajalari
|