nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Вставка menyusining bo'limlari

|
Вставка menyusining bo'limlari
|
bet | 6/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #151900 |
Bog'liq Услубий курсатма 1 тажриба иши Excel учунiВставка menyusining bo'limlari:
|
Vazifasi
|
|
Таблица – jadvalga yangi katak qo’shish
|
|
Иллюстрации – rasmlar,tasvirlar,shakillar, smart obe’ktlar, ekranni rasmga olish
|
|
Диаграмма- diagrammalar tashkil etish
|
|
Спарклайн – bitta yacheykani ichiga kichik o’lchamdagi diagrammalarni qo’yish
|
|
Фильтр – saralash
|
|
Ссылки – giper ishoratlar
|
|
Текст - yozuvlar, kolontitullar, wordArt, ob’ektlar
|
|
Символы – maxsus belgilar, formulalar
|
Разметка страницы
Разметка страницы bo’limi menyulari
|
|
Темы – Mavzular, mavzu shriftlari, effektlari.
|
|
Параметры страниц – saxifa sozlamalari
|
|
Вписать –bir saxifaga listlarni joylashtirish
|
|
Параметры листа – Listning sozlamalari, ko’rinish.
|
|
Упарядочить – tartiblash, guruhlash, aylantirish, tekislash.
|
Формулы – formulalar, kutibxonalar, xisoblashlar bilan ishlash menyusi
Формулы bo’limi menyulari
|
|
Библиотека функций – funktsiyalar kutibxonasi.
|
|
Определенные имена - ajratilgan nomlar.
|
|
Зависимости формул – bo’ysinuvchi formulalar
|
|
Вычисления – xisoblash parametrlari
|
Данные – tashqaridan ma’lumotlar olish, bog’lanish, tartiblash va filtirlash, ma’lumotlar bilan ishlar, tuzuilishi kabi amallarni bajarish mumkin.
Рецензирование - tayyor faylga qilingan o'zgarishlar kuzatib borish imkonini beradi. Tayyor faylga qilingan o'zgarishlar kuzatib borish imkonini beradi. Uning yordami bilan faylni qayta ko'rib chiqish (eslatmalarni qoldirish) yoki faylni qayta ko'rib chiqa olmaysiz (va bu juda muhim), uni tahrirlardan himoya qilish, shuningdek, hisob-kitoblaringizda boshqa narsalarni o'zgartirishni taqiqlash mumkin.
Вид – ushbu menyu orqali yangi ekran ochishimiz, yozuvlarni yaqinlashtirishimiz, saqlashimiz, ekranni ko’rish rejimini o’zgartirishimiz, ishlayotgan sahifani saqlashimiz mumkin.
|
| |
Multimetr bazasidagi ossillografda ishlash usuli va olingan

2.2 Multimetr bazasidagi ossillografda ishlash usuli va olingan
natijalarga ishlov berish
RIGOL DS1052E raqamli ossilografi
Rigol DS1000 rusumdagi raqamli xotirada saqlash ossillograflari bir qator
to‘lqin(signal) shaklining parametrlarini kuzatish va o‘lchash uchun maxsus
imkoniyatlarga ega. Seriyali asboblar ixcham va engil. Mazkur bo‘limda quyidagi
adabiyotlar tahlil qilindi[ 38,39].
Rigol rusumli DS1000 seriyadagi ossillograflar maxsulotlarni sinash,
ishlatish(xizmat qilish), tadqiqotlar va ishlanmalar uchun, analog/raqamli har
qanday sxemalarning nosozliklarini tekshirish va muammolarni bartaraf etish,
shuningdek, o‘quv jarayoni va amaliyot uchun ideyal mos keladi.
2.8-rasm. RIGOL DS1052E raqamli ossilografining old ko ‘rinishi
61
• Rigol DS1052E ossillografining o‘tkazish poyoni(qobiliyati): 50 MGts;
• Maksimal diskretlash chastotasi: real vaqt rejimida 1 gigagertsli (1 kanalli),
ekvivalent(muqobil) rejimda 10 GGts li;
• Kanallar soni: 2;
• Xotira chuqurligi 1 M gacha (Ultra Zoom), vertikal o‘lchamlari 8 bit.
• Vertikal og‘ish koeffitsienti: 2 mV/bo‘l ~ 10 V/bo‘l;
• Yoyish koeffitsienti: 5 ns/ bo‘l ~ 50 s/ bo‘l;
• Saqlash: 10 ta ossillograflash + 10 ta ish rejimlari;
• Analog ossillograflarda bo‘lgani kabi signallarning takrorlanishi to‘g‘risida
yorituvchi ma’lumotlarning mavjudligi;
• Sinxronlash: darajasi bo‘yicha, video tasviri bo‘yicha, puls kengligi bo‘yicha,
o‘sish tezligi(tikligi) bo‘yicha, tashqi ishga tushirish (Ext bo‘yicha;
• Ikkitalik shkaqlaning mavjudligi bir vaqtning o‘zida 2 ta sinxronlanmagan
signalni kuzatish imkonini beradi;
• 20 ta parametrni avtomatik o‘lchash, Furie tahlili, o‘rnatilgan chastota
hisoblagichiga ega;
• Matematik vazifalar(funktsiyalar): qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish;
• MASK TESTING - signalni oldindan aniqlangan niqob(maska) bilan
taqqoslashga ega;
• Raqamli filtrlar (past chastotali, yuqori chastotali, polosali(kenglikka ega) va
rejektorli(so‘ndiruvchi);
• Rigol DS1052E displey: rangli TFT 64K 320x234;
• Rigol DS1052E interfeysi: RS-232, USB qurilmasi, USB-host, Pass / Fail
chiqishi (ajratilgan);
• USB flesh-xotirada ma’lumotlarni boshqarish uchun faylli tizimga ega.
|
Ishlab chiqarilgan sana - “Sanoatni axborotlashtirish” fakulteti

|
“Sanoatni axborotlashtirish” fakulteti
|
bet | 3/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #151900 |
Bog'liq Услубий курсатма 1 тажриба иши Excel учунiIshlab chiqarilgan sana
|
Nomlanishi/versiya
|
Tarkibi
|
19.11.1990
|
Office 1.0
|
Word 1.1, Excel 2.0, PowerPoint 2.0
|
04.03.1991
|
Office 1.5
|
Word 1.1, Excel 3.0, PowerPoint 2.0
|
08.07.1991
|
Office 1.6
|
Word 1.1, Excel 3.0, PowerPoint 2.0, Mail 2.1
|
…..
|
|
|
17.11.2003
|
Office 2003 (11.0)
|
Word 2003 va boshqalar; Dastur timsollari Windows XP ko'rinishida namoyon bo'ldi.
|
30.01.2007
|
Office 2007 (12.0)
|
Word 2007 va boshqalar;
|
12.05.2010
|
Office 2010 (14.0)
|
Word 2010 va boshqalar; Windows XP/Vista uchun so'nggi versiya. Office 2003/2007 larning sotilishi shu yilning 11-yanvar kuni to'xtatildi.
|
01.10.2013
|
Office 2013 (15.0)
|
Word 2013 va boshqalar
|
22.09.2015
|
Office 2016 (16.0)
|
Word 2016 va boshqalar
|
24.09.2018
|
Office 2019
|
Word 2019 va boshqalar; Dastur timsollari Windows 10 ko'rinishida namoyon bo'ldi.
|
Microsoft Excel haqida umumiy ma’lumot
Excel - Turli xil ma'lumotlar formatlari bilan ishlashga imkon beruvchi ko'p qirrali dastur. Excelda uy byudjetini, oddiy va juda murakkab hisob-kitoblarni amalga oshirish, ma'lumotlarni saqlash, har xil kundaliklarni tashkil qilish, hisobotlar tuzish, grafikalar, jadvallar tuzish va boshqa ko'p ishlarni amalga oshirish mumkin.
Excelning imkoniyatlari:
Microsoft Excel juda ko'p afzalliklarga ega, ammo eng ahamiyatlisi, albatta, uning ko'p qirraliligi. Excel dasturidan foydalanish imkoniyatlari deyarli cheksizdir.
Raqamli ma'lumotlar bilan ishlash...
Matn bilan ishlash... Matnli ma'lumotlar bilan ishlash uchun turli xil vositalar to'plami hatto eng murakkab matnli hisobotlarni taqdim etishga imkon beradi.
Grafik va diagrammalar yaratish... Ko'p sonli vositalar, turli xil diagramma variantlarini yaratishga imkon beradi, ma'lumotlarni eng yorqin va ifodali tarzda taqdim etishga imkon beradi.
Diagramma va chizmalar yaratish... Excel grafikalar va diagrammalardan tashqari, ish sahifaga juda ko'p turli xil shakllar va SmartArt grafikalarini qo'shishga imkon beradi. Ushbu vositalar dasturning ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish imkoniyatlarini sezilarli darajada oshiradi.
|
| |
-topshiriq
Agressiv xulq va uning turlari turlari

|
-topshiriq
Agressiv xulq va uning turlari turlari
|
bet | 87/92 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 1,24 Mb. | | #111254 |
Bog'liq Guliston davlat universiteti sotsial psixologiya (2)2-topshiriq
Agressiv xulq va uning turlari turlari
3-topshiriq
Agressiyaning ijtimoiy sabablari.
Mustahkamlash va baholash uchun savollar
Mavzu: AGRESSIYANING NAZARIYALARI.
Asosiy savollar
1.Agressiyaning psixologik nazariyalari.
2.Agressiyaning biologik nazariyalari.
3.Agressiya va frustratsiya.
Tayanch so’z va iboralar: tajovuzkorlikka moyillik, eros, tanatos, etimologik yondashuv, onaning negativi, frustratsiya, frustratsiya-agressiya
1-o‘quv topshiriq
-
Agressiyaning psixologik nazariyalari.
|
-
-
2-o‘quv topshiriq
FSMU texnologiyasi
Ushbu texnologiya munozarali masalalarni hal etishda hamda o‘quv jarayonini bahs-munozarali o‘tkazishda qo‘llaniladi, chunki bu texnologiya talabalarni o‘z fikrini himoya qilishga, erkin fikrlash va o‘z fikrini boshqalarga o‘tkazishga, ochiq holda bahslashishga hamda shu bilan birga bahslashish madaniyatini o‘rgatadi.
F-fikringizni bayon eting
S-Fikringiz bayoniga sabab ko‘rsating
M-ko‘rsatilgan sababingizni isbotlovchi dalil keltiring
U- fikringizni umumlashtiring
|
Savol
|
Hozirgi kunda bolalardagi agressiv xulq-atvorni o‘rganishda ikki xildagi nazariy yondashuvga asoslaniladi
|
F-fikringizni bayon eting
|
|
S-Fikringiz bayoniga sabab ko‘rsating
|
|
M-ko‘rsatilgan sababingizni isbotlovchi dalil keltiring
|
|
U- fikringizni umumlashtiring
|
|
|
| |
Kuchaytirgich kaskadlarda

Kuchaytirgich kaskadlarda uzatish xarakteristikasining A va B nuqtalari orasidagi uzluksiz kvazichiziqli ishchi sohasida ishlatiladi. Kirish va chiqish signallari ko‘rsatilgan soha chegarasida ixtiyoriy qiymatlarni qabul qilishi mumkin. Kirish signalining ma’lum bir qiymatida, masalan, UKIR1 deformatsiya hisobiga chiqish sinali uch xil qiymatga ega bo‘lishi mumkin: U/ChIQ1, U//ChIQ2 yoki U///ChIQ3. Demak, kuchaytirgich kaskadi, ya’ni analog sxemalar ham, parametrlar tarqoqligiga, ularning temperatura ta’sirida o‘zgarishiga hamda vaqt hisobiga eskirishi natijasida shovqinlarga va xalaqitlarga sezgir. Shovqinlar deb elektron asboblarda tok va kuchlanishning tasodifiy o‘zgarishlari tushuniladi. Shovqinlar barcha REAlarga xos va ularni butunlay yo‘qotib bo‘lmaydi. Shovqinlar tebranishlarning amplituda va chastota fluktuatsiyalariga sabab bo‘ladi (tasodifiy o‘zgarishlar), axborot uzatishda xatoliklarga olib keladi va elektron asbobning sezgirligini belgilaydi. Tashqi halaqitlar (kuchlanish manbai pulsatsiyalari va elektromagnit maydon) ham shunday natijaga olib keladi.
Tranzistorli elektron kalitlarda kirish va chiqish signallari (kuchlanish) faqat ikkita qiymatga ega bo‘ladi: yoki UKIR2 va UChIQ2, yoki UKIR3 va UChIQ3. Uzatish xarakteristikasining A va B nuqtalar orasidagi turli ko‘rinishlarida chiqish signallari amalda o‘zgarmas qoladi. Demak, kalitlar va ular asosidagi raqamli sxemalar parametrlar tarqoqligiga, ularning tempera-tura ta’sirida o‘zgarishiga va eskirishiga, shuningdek shovqin va halaqitlarga sezgir emas. Shovqin yoki halaqitlar 1-rasmda UKIR2 va UKIR3 nuqtalar atrofida sinusoidal orttirmalar ko‘rinishida ko‘rsatilgan.
Shuning uchun zamonaviy elektronika – integral mikroelektronika bo‘lib, unda raqamli integral elektron tizimlarga hal qiluvchi o‘rin berilgan.
Shunday bo‘lishiga qaramasdan raqamli elektron tizimlar analog tizimlar o‘rnini butunlay egallay olmaydi, chunki tabiatda kechadigan jarayonlar (birlamchi axborot) uzluksiz qonuniyat bo‘yicha sodir bo‘ladi va insonning axborot qabul qiluvchi, retseptor apparati analog o‘zgartgich kabi ishlaydi. Demak, signallarni o‘zgartirishning boshlang‘ich va oxirgi bosqichlari analog bo‘lmasligining iloji yo‘q.
a) b) v)
g) d) e)
j) z) i)
2-rasm. Analog o‘zgartgichlarning belgilanishi: a) operatsion kuchaytirgich; b) bir kirishli kuchaytirgich; v) komparator;
g) cheklagich; d) ikki tomonlama cheklagich; e) ko‘paytirgich;
j) polosali filtr; z) yuqori chastotalar filtri; i) past chastotalar filtri.
Ushbu axborotga ishlov berishni raqamli ko‘rinishda olib borish ma’qulroq. Natijada, axborotga ishlov berishda raqamli usullardan foydalanuvchi har qanday tizim analog va raqamli signallarni o‘zaro o‘zgartuvchi tizimlarga ega bo‘lishi shart. Ular analog - raqamli (ARO‘) va raqamli - analog o‘zgartgichlar (RAO‘) deb ataladi. Nihoyat, shunday masalalar borki, ularda qurilmaning tezkorligi va uni amalga oshirishning soddaligi hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi, signallarni o‘zgartirishda yuqori aniqlik ham talab etilmaydi. Bunday hollarda analog qurilmalarsiz masalani hal etib bo‘lmaydi.
|
Signalni o‘zgartirish turlari

|
Signalni o‘zgartirish turlari
|
bet | 3/4 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 87 Kb. | | #118088 |
Bog'liq aaSignalni o‘zgartirish turlari. Analog signallarga ishlov berilganda ular kuchaytirilishi, ko‘paytirilishi, solishtirilishi, qiymati chegaralanishi, chastotasi filtrlanishi va boshqa o‘zgartishlarga uchrashi mumkin.
Kuchaytirish, solishtirish, ko‘paytirish kabi signal o‘zgartirishlar keng ko‘lamda ishlatiladigan, sanoatda seriyali ishlab chiqarilayotgan analog integral mikrosxemalar (AIS) yordamida amalga oshiriladi.
Kuchaytirish deganda signal (kuchlanish yoki tok) amplitudasi, kuchlanish manbai energiyasini chiqish signali energiyasiga o‘zgartirilishi hisobiga chastotalarning chegaralanmagan oralig‘ida nochiziqli buzilishlarsiz KU marta ko‘paytirish tushuniladi. Signallarni kuchaytirish operatsion kuchaytirgich (OK)lar, videochastotalarning keng polosali va YuCh kuchaytirgichlari yordamida amalga oshiriladi.
Chiziqli analog o‘zgartirishlarni amalga oshirishda OK negiz qurilma bo‘lib xizmat qiladi. Nochiziqli analog o‘zgartirishlarni amalga oshiruvchi asosiy qurilma sifatida signallarni analog ko‘paytirgich xizmat qiladi. U ikkita kirishga ega bo‘lgan o‘zgartgichdan iborat bo‘lib, X va U analog kattaliklar ko‘paytmasi UChIQ ni aniqlaydi:
,
bu yerda, K – masshtablovchi koeffitsiyent bo‘lib, X va U ga bog‘liq emas.
Signallarni analog ko‘paytirgich universal qurilma bo‘lib, u ko‘paytirish, bo‘lish, darajaga ko‘tarish, ildiz chiqarish kabi amallarni bajarish uchun ishlatiladi. Ko‘paytirgichlar asosida barcha turdagi detektorlar, modulyator - demodulyatorlar, aktiv filtrlar, boshqaruvchi generatorlar va boshqalar hosil qilinadi.
Komparator ikkita analog kattalik U1 va U2 ni ma’lum aniqlik Δ bilan solishitirish funksiyasini bajaradi. Komparator OK asosida yaratilgan nochiziqli teskari aloqa bilan qamrab olingan maxsus qurilmadir. U istalgan shakl va davomiylikdagi signallarni hosil qilish, o‘lchash va analog axborotni raqamliga o‘zgartirish uchun ishlatiladi.
Ba’zi kuchaytirgichlarda kirish va chiqish kuchlanishlari bog‘liqligi chiziqli bo‘ladi. Qator holatlarda ortib boruvchi yoki kamayuvchi uzatish koeffitsiyentli kuchaytirish zarur bo‘ladi. Bunda OKlarning teskari aloqa (TA) zanjirlari chiziqli (rezistor) va nochiziqli (diod, stabilitron) elementlardan tuzilgan murakkab bo‘lgichlar ko‘rinishida yaratiladi. Bunday qurilmalarda chiqish signali kirish signalining ma’lum qiymatidan boshlab o‘zgarmas bo‘lib qoladi.
Aktiv filtrlar o‘zgartirilayotgan to‘liq spektrdan zarur chastotalar diapazonini ajratib olish uchun ishlatiladi. Diskret elektronikada asosan, LC – yoki RC– konturlar ko‘rinishidagi passiv elementlardan tashkil topgan an’anaviy filtrlar ishlatiladi. Mikroelektronikada filtrlarning asosiy elementi bo‘lib, chiziqli TAga ega bo‘lgan, operatsion kuchaytirgich xizmat qiladi.
|
| |
Microsot Excel ilovasining yuqori menyu vazifalari

|
Microsot Excel ilovasining yuqori menyu vazifalari
|
bet | 5/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #151900 |
Bog'liq Услубий курсатма 1 тажриба иши Excel учунiMicrosot Excel ilovasining yuqori menyu vazifalari
Excel 2010 versiyasining ishchi menyusi quyidagi bo'limlardan tashkil topgan:
Файл
Главная
Вставка
Разметка страницы
Формулы
Данные
Рецензирование
Вид
Файл menyusida hujjat bilan ishlash buyruqlari mujassamlashgan bo’lib ular orqali hujjat yaratish, saqlangan hujjatni ochish, joriy hujjatni yopish, hujjatni saqlash, boshqa nom bilan saqlash, Internet sahifasi shaklida saqlash, hujjatlarni mazmuni bo’yicha qidirish, bir faylning o’zida bir nechta hujjatni (o’zgartirish kiritilish vaqtiga ko’ra) saqlash va ochish, Internetda hujjatning qanday ko’rinishini ko’rib o’tish, hujjatni (qog’oz turini, hoshiyani) o’zgartirish, printerdan chop etishdan oldin ko’rish, chop etish, boshqa dasturlarga (elektron pochtaga ) hujjatni yuborish, hujjat haqida ma’lumot olish, oldin ochilgan hujjatlarni ro’yxati va dasturdan chiqish kabi menyu punktlari bor. Windows 8 OT da fayl bo’limi boshqa operatsion sistemalardan farqli ravishda quydagicha bo’ladi.
Главная menyusida dasturida bajariladigan asosiy amallar ketma-ketligi Главная bo’lib, bu menyuga foydalanuvchi eng ko’p murojaat qiladi.
Главная menyu yordamida foydalanuvchi matndan nusha olish, nushalangan matnni xosil qilish, belаgngan joyni kesish, yozuv shriftini o’zgartirish, ungs ang berish, matinni quyuq rangda yozish, qo’lyozma shaklida yozish, ostiga chizib yozish, satirlar orasidagi masofani tanlash, va malum matinga joylashuv o’zgarishlarini kiritish mumkin.
Главная menyusining bo'limlari:
|
Буфер обмен (Nusaxa olish yoli qo’yish, stildan nusxa olish)
|
`
|
Шрифт (Shrift turlari, o’lchamlari, yozuvni qalinlashtirish, kursiv qilish, ostki chiziq chizish)
|
|
Выравнение (Tekislash, yozuvni burchak ostida burish, yacheykalarni birlashtirish)
|
| |
| |
|
Ячейки (yacheyka joylashtirish, o'chirish, yacheyka formati sozlamalari)
|
|
Редактирование (yig’indi xisoblash, to’ldirish, saralash, topish va belgilash)
|
Вставка menyusidan hujjatga ob’ektlarni yoki sahifalarni qo’yish, hujjatni betlash, joriy vaqt va kunni qo’yish, avto matn, klaviaturada yo’q belgilarni, mundarija va ko’rsatkichlarni, rasmlarni, diagrammalarni, boshqa dasturlardagi fayllarni yaratish yoki qo’yish punktlaridan foydalanish mumkin.
|
| |
A2 yacheykadan boshlab I2

|
A2 yacheykadan boshlab I2
|
bet | 8/9 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #151900 |
Bog'liq Услубий курсатма 1 тажриба иши Excel учунiA2 yacheykadan boshlab I2 yacheykagacha blokka olamiz va tugmasi yordamida birlashtirilib olamiz
F2 tugmasini bosamiz va yackeykaga matinni kiritamiz.
MS execl ning Вставка – символы - Формула (alt + =) ketma-ketligini tanlab, a ning quyigadi darajasini yozilamiz:
Структуры bo’limidan Индекс dan bizga mos turini tanlaymiz;
Xosil bo’lgan shablongan indeks va ko’rsatkichini kiritamiz;
Ushbu formuladan nusxa(ctrl +c, ctrl+v) olamiz va bir nechta ko’paytirib, taxrirlab chiqamiz.
A2 yacheykadan I11 yacheykagacha blokka olamiz va Главная – граница ni tanlab jadval katakchalarini xosil qilib olamiz.
B4 yacheykaga =$A4*A4 (sonning kvadrati) formulasini kiritamiz va Enter tugmasini bosiladi. Va ushbu yacheykadagi o’ng pastki burchagiga sichqonchaning ko’rsatkichini keltirib, chap tugmasini bosilgan holda ustun bo’yicha pastga qarab siljitiladi va B11 da to’xtatiladi.
B11 yacheykadagi o’ng pastki burchagiga sichqonchaning ko’rsatkichini keltirib, chap tugmasini bosilgan holda satr bo’yicha yonga qarab siljitiladi va I11 da to’xtatiladi.
Ms Excelning funksiyalar kutubxonasi
Excelda tayyorlanadigan ma’lumotli jadvallar matn yoki sonlar bilan
to‘ldirishligini yuqorida aytib o‘tdik. Ba’zan kataklardagi mashg‘ulotlar ustida ayrim hisoblashlarni bajarish zaruriyati tug‘iladi, bunday vaziyatda formulalardan foydalaniladi.
Buning uchun MS Excel 2010 tasmasidagi Формулы bo‘limiga murojaat qilinadi. Ushbu bo‘limda qiymatlar, ifodalar va kataklar ustida amallar bajarishga mo‘ljallangan funksiyalar kutubxonasi jamlangan. Kutubxonadagi turli vazifalarni bajarishga mo‘ljallangan funksiyalarning ba’zi birlari bilan tanishib chiqamiz.
Matematik funksiyalar
|
| |
Matematik tahlilda 
( ∫ - Eksperiment natijalariga statistik ishlov berishning zamonaviy usullari monografiya

47
gistogrammalar qurish va taqsimot asosiy xarakteristikalaridan olingan baholar
asosida bo‘ladi. Ilgari surilgan gipotezani tekshirish
statistik mezonlar asosida
amalga oshiriladi.
Statistik mezonni qo‘llash uchun
to‘g‘ri gipotezani inkor qiluvchi β
ehtimollikning qandaydir bir kichik qiymati beriladi. β soni
mezonning muhimligi
darajasi deb ataladi.
Mezonning muhimligi darajasi bo‘yicha
jadvallar yordamida
kritik
soha
topiladi,
ushbu
sohaga
qandaydir
statistik
xarakteristika(statistikasi)ning tushishi mavjud bo‘lganida gipoteza qabul qilinadi.
Aksi holda gipoteza inkor qilinadi. Kritik sohani aniqlash uchun statistika va jadval
tanlangan mezonga bog‘liq bo‘ladi.
O‘rganilayotgan tasodifiy kattalikni taqsimot qonunining turi haqidagi
gipotezani tekshirishning eng keng tarqalgan mezonlaridan biri – bu Pirsonning χ
2
muvofiqligi mezonlaridir. Mazkur mezon uchun statistika bo‘lib quyidagi ifoda
qaraladi:
∑
(
Printdialog komponentasi - 10-Mavzu. Muloqat oynalari va ularni sozlash, boshqarish elementlari. Messagebox ni Shakllantirish....

N
|
Topshiriq sharti
|
1
|
Uch xonali raqamni kiriting. Ushbu sonning kvadrati uning raqamlari kublarining yig'indisiga teng yoki yo'qligini aniqlang.
|
2
|
Uch xonali raqamni kiriting. Unga a raqami kirganligini aniqlang. a raqami klaviaturadan kiritiladi.
|
3
|
Oyning raqami va yili berilgan. Ushbu oydagi kunlar sonini aniqlang
|
4
|
To'rt xonali raqam berilgan (masalan 5678), bu raqamni teskari tartibda aks ettirig. Ya'ni, biz ekranda 8765-ni ko'rishimiz kerak.
|
5
|
Yilning kirgan vaqtiga ko'ra (1 - qish, 2 - bahor, 3 - yoz, 4 - kuz) unga tegishli oylarning nomini chop etish dasturini tuzing.
|
6
|
a, b, c tomonli uchburchakning teng tomonli uchburchak yoki yo'qligini aniqlang. Uchburchakning tomonlari klaviaturadan kiritiladi.
|
7
|
So’mni dollarga va dollarni so’mga aylantirib beruvchi kalculyator yarating.
|
8
|
Foydalanuvchi barmoqning tartib raqamini kiritadi. Ekranda uning nomini chop eting.
|
9
|
1, 2, 3 va 4 raqamlari qo'shish, ayirish, ko’paytirish va bo'lish operatsiyalarini anglatadi. Foydalanuvchiga ikkita raqamni kiritish va amalni tanlash taklif qilinadi.va natijani ekranTanlangan operatsiyani bajaring va natijani ekranda ko'rsating.
|
10
|
Sinov dasturini yozing. Foydalanuvchiga savol beriladi va 3 javob taklif etiladi. Uchta savol berilishi kerak. Har bir savolda faqat bitta javob to'g'ri. Foydalanuvchi variantni tanlaydi (1,2 yoki 3) va keyingi savol beriladi. Jarayon to'g'ri va noto'g'ri javoblarni hisobga oladi. Barcha savollardan so'ng, test natijalarini ko'rsating.
|
11
|
Foydalanuvchini karra jadvalini bilishini tekshiradigan dastur yarating. Foydalanuvchi o'zi ikkita butun sonlarni kiritadi. Dastur savol beradi: birinchi raqamni ikkinchi raqamga ko'paytirishning natijasi. Foydalanuvchi javobni kiritishi va u to'g'ri javob bergan yoki qilmaganligini ekranda ko'rishi kerak. Agar yo'q bo'lsa, to'g'ri natijani ham ko'rsating.
|
12
|
Teatrda x odamlar va y o'rinlar mavjud. Qancha odam kelganligi ma'lum . Sotilmagan chiptalarning foizini hisoblang va uni ekranda chop eting.
|
13
|
Kun va oy uchun ikkita raqam beriladi. Burj belgisini chop eting.
Qo'y 21.03-20.04 Buzoq 21.04-21.05 Egizaklar 22.05-21.06 Qisqichbaqa 22.06-22.07 Arslon 23.07-23.08 Parizod 24.08-23.09 Tarozi 24.09-23.10 Chayon 24.10-22.11 O'qotar 23.11-21.12 Tog' echkisi 22.12-20.01 Qovg'a 21.01-18.02 Baliq 19.02-20.03
|
14
|
Do'konda chegirmalar x% e’loni osib qo’yilgan. Sizning cho'ntagingizda y so’m bor. Agar siz N so’m miqdorida mahsulot sotib olishga qaror qilsangiz, qancha pul bo'lishini chop eting
|
15
|
Mamlakat nomiga ko’ra ushbu mamlakat poytaxti nomini chop etadigan dastur yarating (kamida 6-7 nomdan foydalaning: 1 - Uzbekiston, 2 - Rossiya va boshqalar).
|
Analog qurilmalar sxemotexnikasi

|
Analog qurilmalar sxemotexnikasi
|
bet | 4/4 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 87 Kb. | | #118088 |
Bog'liq aa17.2. Analog qurilmalar sxemotexnikasi
Elektronikaning elektron asboblar VAXlari xususiyatlarini e’tiborga olgan holda, axborotga ishlov berish usullarini ishlab chiquvchi bo‘limi sxemotexnika deb ataladi.
Mikrosxemotexnika deb, elektronikaning IMSlarda va ular asosidagi REAlarda ishlatiladigan elektr va tuzilma sxemalarini ishlab chiqish, tadqiq etishlar bilan shug‘ullanidigan bo‘limiga aytiladi.
Zamonaviy IMSlar murakkab elektron qurilmadir, shuning uchun ularni sxemotexnik ifodalashning ikki usuli mavjud:
– Elektr sxema ko‘rinishida ifodalanish bo‘lib, u o‘zaro ulangan alohida komponentalar (tranzistorlar, diodlar, rezistorlar va boshqalar) dan tashkil topadi.
– Tizim sxema ko‘rinishida ifodalanish bo‘lib, u AISlarda analog kaskadlarni ulanishidan yoki RISlarda alohida mantiq elementlar va triggerlarning ulanishidan iborat. Ushbu kaskadlar va elementlar analog (kuchaytirish, filtrlash va boshqa) yoki elementar mantiqiy (HAM-EMAS, YoKI-EMAS va boshqa) operatsiyalarni bajaradi. Bu operatsiyalar yordamida har qanday analog, analog-raqamli va raqamli funksiyalarni amalga oshirish mumkin.
Diskret sxemotexnikaga elektr sxemalar uchun sxemotexnik yechimlar soddaligi va qimmat aktiv elementlarni minimal ishlatish, ajratuvchi kondensator, transformator va boshqalardan keng foydalanish xosdir.
Integral sxemotexnikada barcha elementlar yagona kristall-da shakllantirilgani sababli, ularning qiymati elementlar narxi bilan emas, balki kristall narxi bilan belgilanadi. Shuning uchun kristallda iloji boricha ko‘proq elementlarni joylashtirish maqsadga muvofiq. Kristalldagi aktiv elementlar – tranzistorlar, diodlar minimal yuzaga, passiv elementlar esa, maksimal yuzaga ega. Shuning uchun ISlarda rezistorlar soni minimal bo‘lishiga intilinadi, katta yuzani egallovchi kondensatorlar qo‘llanilmay, ularni o‘rniga kaskadlarni muvofiqlashtiriruvchi kaskadlardan foydalniladi.
ISlarning boshqa xususiyati murakkab elementlarning bir-biriga juda yaqin (< 10 mkm) joylashganligi sababli, ularning parametrlari ham bir-biridan deyarli farq qilmaydi (egizaklik prinsipi). Elementlar eskirganda, kuchlanish manbai va temperatura o‘zgarganda ularning parametrlari ham bir xilda o‘zgarib, parametrlar korrelyatsiyasi saqlanadi. ISlarning ushbu xususiyati, diskret tranzistorli tuzilmalarda amalga oshirib bo‘lmaydigan, yuqori aniqlikdagi differensial kaskadlar, barqaror tok va kuchlanish generatorlarini yaratish imkonini berdi.
AIS mahsulotlari turlari ko‘p bo‘lishiga qaramasdan, ularning hammasida, sxemotexnik umumlashtirish va loyihalashni yengillashtirish maqsadida, chegaralangan sonli negiz elementlar: sodda kuchaytirgich kaskadi, differensial kuchaytirgich, barqaror tok generatori, o‘zgarmas kuchlanish sathini siljituvchi qurilma, chiqish kaskadi va boshqalardan foydalaniladi. Ular asosida integral mikrosxemotexnikaning OKlari va analog ko‘paytirgich-lari yaratilgan bo‘lib, istalgan analog funksional masala amalda hal qilinishi mumkin.
|
| |
SaveFileDialog komponentasi - 10-Mavzu. Muloqat oynalari va ularni sozlash, boshqarish elementlari. Messagebox ni...

|
10-Mavzu. Muloqat oynalari va ularni sozlash, boshqarish elementlari. Messagebox ni Shakllantirish. Muloqot oynalarini shakllantirishga oid vazifalar
|
bet | 2/3 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #256760 |
Bog'liq 10 Muloqat oynalari va ularni sozlash, boshqarish elementlari MessageboxSaveFileDialog komponentasi
SaveFileDialog komponentasi fayllarni saqlash uchun xizmat qiladi va ushbu komponenta All Windows Forms komponentalar panelida joylashgan.
SaveFileDialogning barcha xossalari OpenFileDialogning xossalari bilan deyarli bir xil va OverwritePrompt xossasi bilan ajralib turadi. Agarda ushbu xossa true qiymat qabul qilsa u holda bu oyna qanday saqlash dialog oynasini chaqiradi, ya’ni bitta faylni boshqa nom ostida saqlash.
SaveFileDialog komponentasiga bir misol:
Matnni saqlash uchun bizga richtextbox button komponentalari kerak bo’ladi.
10.3-rasm. RichTextBox da yozilgan ma’lumotni .txt fayl kengaytmasi ko’rinishida saqlash.
Fayl nomini yozib, saqlash tugmasi bosilsa, ushbu fayl ko’rsatilgan joyga saqlanadi. Agarda fayl nomiga 1 yozilsa Faylning formati 1.txt ko’rinishida saqlanadi.
Dastur kodi quyidagicha:
private: System::Void button1_Click(System::Object^ sender, System::EventArgs^ e) {
SaveFileDialog ^saveFileDialog1 = gcnew SaveFileDialog();
saveFileDialog1->Filter = "Text Files|*.txt" ;
saveFileDialog1->FilterIndex = 2 ;
saveFileDialog1->RestoreDirectory = true ;
if(saveFileDialog1->ShowDialog() == System::Windows::Forms::DialogResult::OK){
IO::File::WriteAllText(saveFileDialog1->FileName,richTextBox1->Text);
}
}
ColorDialog Komponentasi
Colordialog oynasi All Windows Forms komponentalar panelida joylashgan.
ColorDialog komponentasi rang tanlash uchun dialog oyna ochib beradi. Buning uchun unda Showdialog metodidan foydalanamiz.
ColorDialogdan shriftni rangini o’zgartirishdan foydalanish dasturini ko’rib chiqamiz:
Buning uchun button tugmasidan foydalanib, richtextbox komponentasining rangini o’zgartiramiz.
10.4-rasm. RichTextBox da yozilgan matn rangini o’zgartirish.
10.5-rasm. RichTextBox da yozilgan matn rangini o’zgartirish (shirft rangini o’zgartishi tugmasi bosilganida rang tanlash oynasi ko’rinishi).
10.6-rasm. RichTextBox da yozilgan matn rangini o’zgargan holati.
Dasturning kodi:
private: System::Void button2_Click(System::Object^ sender, System::EventArgs^ e) {
colorDialog1->ShowDialog();
richTextBox1->ForeColor=colorDialog1->Color;
}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
10-Mavzu. Muloqat oynalari va ularni sozlash, boshqarish elementlari. Messagebox ni Shakllantirish. Muloqot oynalarini shakllantirishga oid vazifalar
|
Tarbiyaviy maqsad - Dars ishlanmasi

|
Dars ishlanmasi
|
bet | 2/4 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 52,5 Kb. | | #15326 |
Tarbiyaviy maqsad: O’quvchilarni o’rganganlarini hayotga tadbiq etishga, tejamkorlikga, texnika xavfsizligi va gigiena qoidalariga rioya qilishga o’rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarning ijodiy faolliklarini oshirish, texnik tafakkurini rivojlantirib mustaqil ishlashga o’rgatish.
Vazifalar:
O’quvchilarqa detallarni biriktirishning turli usullarini o’rgatish;
“ Dasta bet” duradgorlik birikmasini hosil qilishni mustaqil bajarishga o’rgatish;
O’quv jarayonining mazmuni
|
O’quvchilar duradgorlik birikmalari to’g’risida ma’lumotlarga ega bo’ladilar, yelimlash, mixlar, burama mixlar va boshqa vositalar bilan biriktirish usullarini o’rganadilar. Ijodkorlik qobiliyatlari oshib mustaqil ishlashga o’rganadilar.
|
O’quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi
|
Metod: Suhbat, aqliy hujum, ko’rgazmalilik, amaliy, klaster metodlari.
Sakl: Amaliy mashg’ulot, hamkorlikda o’qitish texnologiyasi.
Vosita: Kompyuter, slaydlar, namunalar, tarqatma materiallar.
|
|
| |
Nazorat: Og’zaki, savol-javob.

Baholash

|
Nazorat: Og’zaki, savol-javob.
Baholash
|
bet | 3/4 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 52,5 Kb. | | #15326 |
Nazorat: Og’zaki, savol-javob.
Baholash: Rag’batlantirish yoki jarima berish.
Kutilayotgan natijalar
|
O’qituvchi: Mavzuga oid bilimlarni o’quvchilar qisqa vaqt ichida egallashlariga erishish. Ularda darsga, kasb hunarga nisbatan qiziqish o’yg’otish.
O’quvchi: Duradgorlik birikmalari haqida tushunchalarga ega bo’ladilar. Birikmani hosil qilish ko’nikmasiga ega bo’ladilar. Yakka holda va guruh bo’lib ishlashni o’rganaadi.
|
Uyga vazifa
|
O’qituvchi: Duradgorlik birikmalari haqida qo’shimcha materiallar to’plash. Mavzuga oid test va tarqatma materiallar tayyorlash.
Oquvchi: Mashg’lotda olgan bilim va ko’nikmalarini qo’llab uy-ro’zg’or buyumlari yasash.
|
Kelgusi rejalar
|
O’qituvchi: Yangi pedagogik texnologiyalarni o’zlashtirish, dars jarayonida tadbiq etish va takomillashtirish.
O’quvchi: Duradgorlik birikmalarining boshqa usullarini ham mustaqil bajara olish, ijodiy qobiliyatini rivojlantirish.
|
|
| |
Laboratoriya ishi CorelDraw dasturi bilan tanishish. To’g’ri va egri chiziqlar chizish. Pick

Laboratoriya ishi CorelDraw dasturi bilan tanishish. To’g’ri va egri chiziqlar chizish. Pick
Download
0,97 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
13.09.2024
Hajmi
0,97 Mb.
#271016
Download
0,97 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Laboratoriya ishi CorelDraw dasturi bilan tanishish. To’g’ri va egri chiziqlar chizish. Pick
Download
0,97 Mb.
Matnni ko'rish
Modifikasiyalangan kraxmallar-non sifatini yaxshilovchilar

|
Modifikasiyalangan kraxmallar-non sifatini yaxshilovchilar
|
bet | 11/13 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 8,93 Mb. | | #260252 |
Bog'liq DONNI QAYTA ISHLASH KORXONASINING BOSH PLANI BILAN TANISHISHModifikasiyalangan kraxmallar-non sifatini yaxshilovchilar. Keyingi yillarda novvoylik sanoatida yaxshilovchi sifatida modifikasiyalangan dialdegidli kraxmallardan (MDK) foydalanmoqda. Ularni makkajo’xori kraxmalini turli reagentlari (kaliy bromat, kalsiy permanganat, kalsiy gipoxlorit) bilan oksidlab olinadi. Bunday ishlov berish natijasida kraxmalning asosiy molekula tuzilishini buzmasdan ishlov beriladi.
Oksidlangan kraxmalning qo’shilishi xamirning bijg’ishini tezlashtiradi. Xamirning kleykovinasi oqsillari tez bo’kadi va peptidlanadi, yuvib olinadigan kleykovina mustahkamlanadi. Bu xamir xossalarining yaxshilanishiga, non hajmining ortishiga olib keladi. Non mag’zi oqroq, yumshoqroq bo’ladi, nonning eskirishi sekinlashadi. MDK xamirdagi un massasiga nisbatan 0,3-0,5 % miqdorda qo’shiladi.
Insonning non iste`mol qilishi orqali oziq moddalar va quvvatga bo’lgan ehtiyojini qondirish darajasini aniqlash uchun misol tariqasida o’rta statistik katta yoshdagilarga mo’ljallab ishlab chiqilgan me`yorlardan foydalanishimiz mumkin. Bunda shartli ravishda odam bir kunda 300 g «O’zbekiston» qolipli bug’doy nonini (100 % «O’zbekiston» bug’doy uni, 1,5 % presslangan achitqi, 1,5 % tuzdan tayyorlangan), 100 g «Prezident» nonini (85 % sidirma javdar uni, 10 % ikkinchi navli bug’doy uni, 5 % fermentlashtirilgan javdar solodi, 0,5 kg presslangan achitqi, 1,5 kg tuz, 10 % shakar va 1,5 % ziravorlardan tayyorlangan) va 100 g «Qatlama» patirini (100 % birinchi navli bug’doy uni, 1,5 % presslangan achitqi, 1,5 % tuz va 12 % margarindan tayyorlangan), hammasi bo’lib 500 g non mahsulotlarini iste`mol qiladi, deb qabul qilamiz.
Nonning energetik qiymati har qanday boshqa oziq-ovqat mahsuloti kabi 100 g mahsulotning inson organizmida o’zlashtirilishi natijasida hosil bo’ladigan energiya miqdori bilan belgilanadi.
Nonning energetik qiymatiga quyidagi omillar ta`sir etadi:
mahsulotdagi suv va quruq oziqaviy moddalar miqdori. Nonda quruq moddalar qanchalik ko’p bo’lsa, uning inson organizmida ajratadigan quvvat miqdori ham shuncha ko’p bo’ladi;
oqsillar, uglevodlar va lipidlar quruq moddalarining nisbati, miqdori va ularning 1 g inson organizmida ajratadigan quvvatning miqdori (oqsillar-4,0 kkal|g yoki 16,75 kJ|g, uglevodlar-3,75 kkal|g yoki 15,7 kJ|g, lipidlar-yog’lar-9,0 kkal|g yoki 37,7 kJ|g ).
Misol tariqasida jadvalda har xil unlardan tayyorlangan 100 g turli non navlarini quvvat qiymatlarining miqdori keltirilgan. Ushbu jadvalda misol tariqasida qabul qilingan 3 nav non mahsulotlari bayon etilgan energetik qiymatlarining miqdorlari.
|
| |
Adabiyotlar - Mustaqil ish mavzu: Aksiz solig`i Reja

|
Mustaqil ish mavzu: Aksiz solig`i Reja
|
bet | 2/2 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 27,23 Kb. | | #248886 |
Bog'liq Aksiz solig`iAdabiyotlar:
Ozbekiston Respublikasining Soliq Kodeksi. Qonunchilik palatasi tomonidan 2007 yil 23 noyabrda qabul qilingan. Senat tomonidan 2007 yil 30 noyabrda maqullangan. 2007 yil 25 dekabrdagi Ozbekiston Respublikasining Qonuni № – 136.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007yil 12 dekabrdagi “O‘zbekiston respublikasining 2008 yilgi asosiy makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari prognozi va davlat byudjeti parametrlari to‘grisida”gi 744 – sonli qarori.
Soliq tizimi va munosabatlari. Z.Xojaeva, R.Hakimov, A.Abdullaev. Toshkent 2007 y.
A.Jorayev. Yuridik va jismoniy shaxslarni soliqqa tortish. Oqituvchi nashriyiot-matbaa ijodiy uyi Toshkent-2007 y.
|
| |
CorelDRAW
hujjatlarida - Laboratoriya ishi CorelDraw dasturi bilan tanishish. To’g’ri va egri chiziqlar chizish. Pick

CorelDRAW
hujjatlarida
ob’yektlarning
joylashishi
CorelDRAW hujjatidagi barcha ob‘yektlar aniq o’rnatilgan
tartibda
joylashadi.
Ular turli qatlamlarda joylashadi, ya‘ni ularni yaqinlashtirsa
biri ikkinchisini orqasida joylashadi va bunda orqada qolgan
ob‘yekt –orqa qatlamdagi, bu ob‘yektni to’sib qolgan ob‘yekt oldi
qatlamdagi ob‘yekt hisoblanadi (2.2-rasm).
Dastutda
ob’yektlarni
ustma-ust
joylashuvi
CorelDRAW X dasturida ko’p sahifali hujjatlarni yaratish
mumkin. Turli sahifalarda joylashgan ob‘yektlar bitta qatlamda
joylashishi mumkin, lekin bu ob‘yektlat bir-biri bilan hech qanday
bog’liqlikka ega bo’lmaydi.
CorelDRAW X hujjati sahifalaridagi qatlamlar bir-biriga bog’liq
bo’lmagani uchun har bir sahifadagi ob‘yektlarni mustaqil tarzda
tahrirlash mumkin.
Rang
va
rang
modellari
Kompyuterda har bir rang raqamli qiymatlarda aniq tarzda
ifodalangan bo’lishi kerak. Shuning uchun Kompyuter grafikasida
ranglarning turli matematik modellari ishlatiladi. Eng ko’p tarqalgan
ikkita modellarni ko’rib o’tamiz.
RGB
— bu modelda barcha ranglar qizil (
R
ed
),
yashil (
G
reen
) va ko’k (
B
lue
) ranglar aralashmasi
(kombinasiyasi)dan hosil qilinadi. Bu modelda
ranglar monitorda qanday ko’rinsa shunday chop
etiladi.
CMYK
— bu modelda barcha ranglar och ko’k
(
C
yan
), qizil (
M
agenta
) va sariq (
Y
ellow
)
ranglar
aralashmasi (kombinasiyasi)dan hosil
qilinadi. Bunda rang chop etish jarayonida xosil
qilinadi.
Qo’shimcha
qora
(blacK)
rang
poligrafiyaning hususiyatlarini kuchaytirish uchun
ishlatiladi.
Ko’pincha, ayniqsa hujjatlarni chop etishga tayyorlashda
maxsus ranglar
shkalalardan-ranglar
to’plamidan
foydalanish
qulayliklar yaratadi. Ana shunday ranglar shkalalaridan bizda
ishlatiladigan mashxur ranglar shkalasi-PANTONE shkalasidir.
Savol va topshiriqlar:
.
To’g’ri va egri chiziqlar chizishlar yordamida turli xil shakllar chizing?
.
Sodda atroflama chiziqlar va to’ldirishlar orqali turli xil shakllar
chizing?
|
Kirish - Zodiak yulduz turkumlarini o

|
Zodiak yulduz turkumlarini o
|
bet | 2/4 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #269553 |
Bog'liq Мақола Ой ёрдамида Зодиак Навоий (2)Kirish. Bugungi kunda ta’lim mazmuni va sifati jamiyatning dolzarb masalalari va ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida ko‘rilmoqda, ta’limni rivojlantirish, uning samaradorligini oshirish yo‘llari izlanmoqda, ta’lim-tarbiya jarayonida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni joriy etish, innovatsion gʻoyalarni qo‘llash masalasi ommalashmoqda. Hozirgi kunda astronomiya va astrofizika fanini o‘qitishning yangicha usullarini yaratish ustida ko‘p ish olib borilmoqda. Masalan, Oliy ta’limda, Akademik litsey va umumta’lim maktablarda nazariy jihatdan o‘rganilibgina qolmasdan amaliy darslarni ham tashkil qilish maqsadga muvofiqdir [1].
Quyida amaliy kuzatishlardan birini ya’ni Zodiak yulduz turkumlarini Oy yordamida o‘rganish uslubini keltirib o‘tamiz. Quyoshning Osmon sferasida bir yil davomida yuradigan yo‘li, ya’ni ekliptika chizigʻi bo‘ylab joylashgan yulduz turkumlari Zodiak yulduz turkumlari deyiladi. Quyosh taxminan har oyda birorta Zodiak yulduz turkumida bo‘ladi, yoki bular burjlar – deb ham ataladi. Mazkur yulduz turkumlari 12 ta bo‘lib, ular Hut, Hamal, Savr, Javzo, Saraton, Asad, Sunbula, Mezon, Aqrab, Qavs, Jaddi va Dalv degan nomlar bilan ataladi [2,3].
Bu yulduz turkumlarini osmon sferasida bir qarashda boshqa yulduz turkumlaridan ajratish ancha qiyin tuyuladi, ammo biz bilamizki har bir kuzatuvchi Oyni qiynalmasdan boshqa yoritgichlardan ajratishi mumkin. Oy 29,5 sutka davomida (sinodik davri), Zodiak yulduz turkumlarida bo‘lib o‘tadi. Oyning osmon sferasidagi harakatidan foydalanib Zodiak yulduz turkumlarini o‘rganish mumkin. Osmon sferasida Oy harakatlarini vizual kuzatishlar orqali Zodiak yulduz turkumlarini o‘rganish o‘ziga yarasha afzalliklarga ega. Oyning yerdagi yoritilganligi Quyoshnikidan ko‘p marta kam hisoblanadi. Quyoshning yerdagi kuzatuvchiga nisbatan yulduz kattaligi ni tashkil qilsa, to‘lin Oyniki esa dir. Agar Pogson formulasidan foydalansak, quyidagi ifodani olamiz: [ 1,2]
,
bu yerda - Quyoshni, - esa Oyni Yer yuzasida hosil qilgan yoritilganligi.
bunda tenglikning har ikkala tamonini 2,51 ga bo‘lsak quyidagini olamiz:
va bu ifodani quyidagicha yozishimiz mumkin.
Bundan ko‘rinadiki, Oyning Yerdagi kuzatuvchiga nisbatan yoritilganligi Quyoshnikidan 1000000 marta kam ekan. Shuning uchun Quyosh yonidagi yulduzlar ko‘rinmagani holda Oy yonidagi yulduzlar ko‘rinadi.[4].
Biz yuqorida Oyning to‘lin Oy faza holatini oldik, Oyning boshqa fazalari yoritilgani yana ham ko‘p marta kam hisoblanadi. Shunday ekan, Oyning har bir sanada qaysi Zodiak yulduz turkumida turganligini aniqlash va uning atrofidagi yulduzlarni kuzatish imkoni mavjud. Shu bilan Oy turgan Zodiak yulduz turkumini osmondagi o‘rnini aniqlab olish qiyin emas. Kuzatishlarni oldindan rejalashtrish maqsadga muvofiq bo‘ladi. Quyida 2024 yil sentabr oyi boshi, o‘quv yilini boshi, 3 sentabrdan yangi oy boshlanadi.Bu jadval namunasi Stellarium dasturi asosida tuzildi [3].
|
| |
-Rasim. Oy,Mezon(Весы, Scales) yulduz turkumida [5]

|
-Rasim. Oy,Mezon(Весы, Scales) yulduz turkumida [5]
|
bet | 4/4 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #269553 |
Bog'liq Мақола Ой ёрдамида Зодиак Навоий (2)2-Rasim. Oy,Mezon(Весы, Scales) yulduz turkumida [5].
3-Rasim. . Oy, Стрелец (Qavs,O`q otar,Sagittarius) yulduz turkumida [5].
Xulosa. Kuzatishda olingan natijalarni Asronomiya fanini o‘qitishda Oliy ta’limda, umumiy o‘rta ta’lim maktablarida va akademik litseylarda 6 soatlik amaliy mashg‘ulot darslarida, fakultativ mashg‘ulotlarda, to‘garaklarda, konferensiyalar uyushtirib, ularda tahlil qilinib, mohiyati o‘qituvchi tomonidan animatsiya va virtual usullar yordamida tushuntirib boriladi.[3]. Kuzatish va amaliy mashg‘ulotlarda faol qatnashadigan o‘quvchilar va talabalarning olgan natijalarni hisobotini qilish o‘zlariga yuklatilsa yanada yaxshiroq samara berishi mumkin. Chunki bunda talaba adabiyot, internet materiallaridan foydalanishga intiladi, tajriba va ko‘nikmalar hosil qiladi. Konferensiyalarda ma’ruzalar bilan chiqishga undaydi. Hatto bu amallarda fanlardan past o‘zlashtiradigan talabalarning ham qiziqishi va faolligining oshishi kuzatiladi.
Eng asosiy yuqoridagi olingan materiallar asosida astronomiya fanining mavzularga mos zamonaviy didaktik materiallar, prezentatsiya bazalari yildan- yilga boyitilib boriladi.
Adabiyotlar:
1.Mamadazimov M, Rizayev T.: Uzluksiz ta‘lim tizimida astronomiyani o‘qitishning muammolari:Yangi asr avlodi, 2016-355 bet
2. Sattorov U. Astrofizika I qism. – T.: Ta’lim nashriyoti, 2009. – 201 b.
3.Kamolov I.R,…va boshqalar.”Astronomiya o‘qitish meto‘dikasi”, darslik ,Buxora-2023y.
4.Avezmuratova Z.A, Qahhorov S.Q., Avezmuratov O. “Innovatsion texnologiyalar asosida Astronomiya fanini o‘qitishda amaliy kuzatishlarni tashkil qilish” nomli o‘quv qo‘llanma.
5. “Stellarium” progammasi.
|
| |
Zodiak yulduz turkumi nomlari(ruscha, o‘zbekcha va inglizcha)

|
Zodiak yulduz turkumi nomlari(ruscha, o‘zbekcha va inglizcha)
|
bet | 3/4 | Sana | 16.08.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #269553 |
Bog'liq Мақола Ой ёрдамида Зодиак Навоий (2)Zodiak yulduz turkumi nomlari(ruscha, o‘zbekcha va inglizcha)
|
Oyning yulduz turkumida bo‘lish vaqti sanalari
|
Kuzatish davrida Oy yonidagi sayyoralar va nomlangan yulduzlar, yoritgichlar
|
Дева
Sunbula
Parizod
Virgo
|
5-6-7/09/2024
|
Oy, 5/09/2024 sanada G‘arbda
19:10 dan boshlab Venera
yonida, 6-7/09 sanalarda Sunbula yulduz turkumida ko‘rinadi.
|
Весы
Mezon
Tarozi
Scales
|
8-9/09/2024
|
20:00dan boshlab G‘rbda Oy, mashxur Mezon yulduz turkumida ko‘rinadi.
(2-rasim)
|
Скорпион
Aqrab
Chayon
Scorpion
|
10-11/09/2024
|
10/09/2024 sanada G‘arbda Oy Scorpion yulduz turkumida Antares ( yulduzi yonida ko‘rinadi.(1-rasim)
.
|
Стрелец
Qavs
O`q otar
Sagittarius
|
12-13/09/2024
|
12-13/09/2024sanada, 20:00dan boshlab G‘arbda Oy Strelets yulduz turkumida ko‘rinadi. (3-rasim)
|
[4,5].
Bu jadval namunasi 2024 yil sentabr oyi, yangi oyning to‘rtta faza holati uchun keltrildi.Yuqoridagi jadvalni o‘quv yili boshidan har oylar uchun tuzib, jadvalda ko‘rsatilgan sanalarni (1-rasimdagiday) rasimlar bilan berib, kuzatishlarni talabalarga mustaqil ish vazifasi qilib yuklatilsa samarali bo‘ladi. Chunki talabalar bilan o‘qituvchi kechasi doima birga bo‘la olmasligi mumkin.
1-Rasim. Oy Scorpion(Chayon Скорпион,Aqrab) yulduz turkumida ,Antares ( nomli yulduzi yonida [5].
|
| |
ТЕХНОЛОГИК - download

| Режа: Нефтни бирламчи қайта ишлаш жараёнининг технологик схемасиниг 0,65 Mb. 3 | o'qib |
| V бўлим Технологик мосламалар Pnevmotsilindr ichida porshen va chap uchida ikkita pazli shtok xarakatlanadi 0,5 Mb. 1 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта «Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта 7,45 Mb. 97 | o'qib |
| 5А321701 – «технологик жараёнларни бошқаришнинг ахборот-коммуникация тизимлари» мутахассислиги бўйича магистратурага кирувчилар учун дастур ва баҳолаш мезонлари Ma’lumotlarning o’ziga xos xususiyatlarini e’tiborga olgan holda, uni maydonlarda 0,59 Mb. 51 | o'qib |
| Ҳисоб-технологик қисм Ushbu uslubiy qo‘llanma 5310600 «Er usti transport tizimlari va ularning ekspluatatsiyasi» yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr talabalariga mo‘ljallangan Avtotransport tarmog‘i korxonalarini loyihalash fani o‘quv dasturi asosida tuzilgan 1,45 Mb. 16 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги қарши муҳандислик иқтисодиёт институти Bmi ning maqsadi : технологик жараённи автоматик бошқариш тизимини тавсифлаш, микросхемали бошқариш тизимига ўтиб, аҳамиятини аниқлаш 1,11 Mb. 22 | o'qib |
| Сунъий интеллект – технологик ривожланиш асоси Key words: Natural Language Processing, сунъий интеллект, Peer-to-peer network, shaxsiy ma’lumotlar, davlat xizmatlari, elektron xizmat ko‘rsatish, дастурий таъминот 39,88 Kb. 3 | o'qib |
| Мавзу: Кремний асосидаги арзон қуёш элементлари ва уларни автоматик тайёрлаш технологик усуллари Fransuz olimi Edmon Bekkerel birinchi bo’lib, elektrolit yacheykalarda fotovoltaik effektini kuzatdi. 1876 yilda Adams va Deem Londonda selen asosidagi qattiq jismli fotoelektrik elementlarda tajribalar olib borishdi 0,94 Mb. 5 | o'qib |
| §. Электр тармоқларида ғалаёнлар мавжудлигида технологик қурилмаларда электр юритмаларнинг ўз-ўзидан ишга туширилиш шароитларини тадқиқ қилиш Shuning uchun nasos stansiyalarini suv bilan ta’minlashning belgilangan jadvalini ta’minlash maqsadida sug‘orish mavsumida nasos agregatlarining uzluksiz ishlashi respublika iqtisodiyoti uchun katta ahamiyatga EGA 67,75 Kb. 1 | o'qib |
Erkin atomlarning energetik sathlari

|
Erkin atomlarning energetik sathlari
|
bet | 4/7 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,41 Mb. | | #256338 |
Bog'liq Мa\'ruza 8. Қаттиқ жисмлар физикасиErkin atomlarning energetik sathlari
Atomda elektronning holati to’rtta kvant soni bilan aniqlanadi:
n – bosh kvant soni, – orbital, – magnit va G – cpin kvant sonlari.
Vodorod atomida bosh kvant soni atomning statsionar holatdagi energiyasini E(n) belgilaydi:
, (7.5)
bu yerda R = 13,6 eV – Ridberg universal doimiysi, ajratilgan vodorod atomi potentsial o’rasining chuqurligini belgilaydi.
Orbital kvant soni elektronning impulsi – harakat miqdorining orbital momentini belgilaydi:
, (7.6)
– kvant soni quyidagi butun sonli n – ta qiymatlarni qabul qiladi:
Magnit kvant soni harakat miqdori orbital momentining magnit maydon yo’nalishiga proektsiyasini belgilaydi: Vektor ning yo’nalishiga nisbatan burilishi shunday bo’ladiki, bu holda uning shu yo’nalishga proektsiyasi ga teng karraligi saqlanadi :
, (7.7)
– kvant soni quyidagi qator diskret (2 +1) qiymatlarni qabul qiladi:
213 – rasm. Elektronning harakat miqdori xususiy momentlari yo’nalishlari
Spin kvant soni elektronning harakat miqdori xususiy momentining yo’nalishiga nisbatan (orietatsiyasini) burilishini belgilaydi. vektori yo’nalishga nisbatan shunday buriladiki, uning ga proektsiyasi quyidagiga teng bo’ladi (213 - rasm): bu yerda, s – faqat ikkita qiymatni qabul qiladi: 1/2 va -1/2.
Barcha boshqa kvant sonlarining istalgan qiymatlarida orbital kvant sonining qiymati =0 ga to’g’ri keladigan holatlar S - holatlar deb ataladi; =1 bo’lgan holatlar – p – holatlar deb ataladi; =2 bo’lgan holatlar – d – holatlar deb ataladi; =3 bo’lgan holatlar – f – holatlar deb ataladi va x.k.
Barcha S – energetik sathlar aynimagan sathlardir, chunki bu sathlarga fakat bitta elektron holati to’g’ri keladi.
R – energetik sathlar 3 - karra aynigan bo’ladi va ularga elektronlarning 3 ta holati to’g’ri keladi:
ml = -1, 0, +1
Har bir holatga ikkita elektron joylashishi mumkin bo’lgani uchun, barcha sathlarni to’ldirish uchun 6 - ta elektron kerak bo’ladi.
Umumiy holda orbital kvant sonli sath (2 +1) karra aynigan bo’ladi va unda 2(2 +1) elektronlar joylashishi mumkin.
Erkin atom kuchli maydonga kiritilsa, sathlarning ayniganligi yo’qoladi va ular (2 +1) sathlarga ajraladi. Tashqi maydon energetik sathlarning potentsial chuqurlikda joylashishiga qarab, turlicha ta’sir etadi. Yadroga yaqinroq joylashgan elektronlarga maydon deyarli ta’sir etmaydi. Yadrodan uzoqroq joylashgan elektronlarga maydon kuchli ta’sir eta boshlaydi.
|
| |