nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
sUggestIons foR fURtheR ReAdIng

sUggestIons foR fURtheR ReAdIng
Dorling, Daniel, and Fairbairn, David. (1997). Mapping: Ways of Representing the World.
New York: Prentice Hall.
Kraak, Manno-Jan, and Ormeling, Ferjan. (2003). Cartography: Visualization of Geospatial
Data (2nd ed.). New York: Prentice Hall.
MacEachren, Alan M. (1994). Some Truth with Maps: A Primer on Symbolization and
Design. Washington, DC: Association of American Geographers.
MacEachren, Alan M. (2004). How Maps Work: Representation, Visualization, and Design.
New York: Guilford Press.
Tobler, Waldo. (1973). Choropleth Maps without Class Intervals. Geographical Analysis, 5,
262–265.
Designing and Choosing symbols 177
tABle 8.4. Using Visual Variables
Type
Visual variables
Data
Nature of
phenomena
Notes
Qualitative point Shape, hue
Qualitative
Point
Qualitative line
Shape, hue, pattern Qualitative
Linear
Qualitative area Pattern, hue,
orientation
Qualitative
Areal
Dot
Location, hue,
shape
Quantitative
totals
Point
Additional location
information required
Dot density
Location
Quantitative
totals
Point
Best if enumeration areas
are small
Proportional
circle
Size
Interval or ratio,
totals
Point, area
Range-graded
figure
Size
Totals, ordinal,
interval, or ratio
Point, area
Choropleth
Lightness, texture
Interval or ratio,
derived
Volume
Dasymetric
choropleth
Lightness, texture
Interval or ratio,
derived,
Volume
Additional information
needed
Unclassed
choropleth
Lightness, texture
Interval, ratio,
derived
Volume
Isometric
Hue, lightness
pattern with
texture (marginal)
True or actual
points, actual or
derived data
Volume
Symbol itself is a line,
but shading can be added
between the lines
Isopleth
Color value,
pattern with
texture (marginal)
Conceptual points,
derived data
Volume
Shading added between
the lines
178
chapter 9
Multivariate Mapping
. . . for all the interesting worlds (physical, biological, imaginary,
human) that we seek to understand are inevitably and happily
multivariate in nature.
—E
dward
R. T
ufte
, Envisioning
Information (1990)
Often we need to show more than one variable. If the variables are unrelated, then
two separate maps might be needed, but if the variables are related in some way and
the goal is to show that relationship, then two or more variables can be combined on
one map.
One of the simplest ways of representing two variables is to combine two con-
ventional symbols on one map. The data from Figure 9.1a and 9.1b are combined in
Figure 9.2 as choropleth and graduated circle symbols. Some symbols are specifically
designed to represent multiple variables.
Some multivariate maps represent the variables with graphs or point symbols and
others utilize colors in much the same way as conventional choropleths and qualita-
tive area maps.
|
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 112/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
115
Sh.G‘oibovaning nomzodlik dissertatsiyasida Fitratning falsafiy qarashlarini hamda
millatparvarlik va ma’rifatparvarlik g‘oyalarini tahlil qilgan.
Pedagog olima D.Axatova “Abdurauf Fitratning ma’rifiy-pedagogik qarashlari”
mavzusidagi tadqiqot ishida ma’rifatparvarning pedagogik g‘oyalari va uni
ahamiyatini batafsil yoritgan.[3.88] Muallifning ta’kidlashicha, Fitrat “Rahbari najot”
asarining “Bola tarbiyasi masalalari” bobida bolalarga turli tarbiya berish va ularni
amalga oshirish to‘g‘risida o‘z fikr-mulohazalarini bayon qilgan. Aniqrog‘i, dunyo
kurash maydoniga o‘xshaydi. Bu kurashda g‘olib chiqish uchun uch o‘lchov quroliga
ega bo‘lish kerak: 1. Salomatlik. 2. Sog‘lom fikr. 3.Axloqiy sano. Bu uchta qurol
uchun tarbiya orqali, ya’ni 1. Jismoniy tarbiya (salomatlik). 2. Aqliy tarbiya (fikr
tarbiyasi). 3. Axloqiy tarbiya orqali shakllantiriladi. Har bir kishi uch quroldan birisiz
maydonga kirsa, albatta, mag‘lub bo‘lishi tabiiydir. Shu bois, uch tarbiyani doimo
birgalikda olib borish lozimligi uqtiriladi.
Abdurauf Fitratning ma’rifiy qarashlarida shaxsning shakllanishida jismoniy
tarbiyaning o‘rniga alohida e’tibor qaratilgan. Uning fikricha, inson uzoq yashashi va
baxtli hayot kechirishi uchun butun a’zosi salomat va quvvatga ega bo‘lishi lozim. Bola
jismonan sog‘lom bo‘lsa, uning ilm o‘rganishi va o‘qishi ham oson kechadi. Fitrat
jismoniy tarbiya to‘g‘risidagi qarashlarida quyidagilarni asoslab bergan:
Bola tarbiyasini u tug‘ilmasdan burun ona qornidayoq boshlashni
zaruriyatini;
Bolaning jismonan sog‘lom bo‘lishida to‘g‘ri ovqatlanish va toza havoda
bo‘lishining ahamiyatini;
Turli harakatli o‘yinlar va jismoniy mashqlarning jimoniy tarbiyadagi
ahamiyatini;
Harakatli o‘yinlarning bola aql-farosati va ilmining rivojlanishiga ta’siri;
Harakatli o‘yinlarning bola axloqiy tarbiyasiga ta’siri;
Tozalik va pokizalik (shaxsiy gigiena qoidalariga amal qilish)ning
jismoniy tarbiyadagi ahamiyati;
Salomatlik uchun kurash dinning ham talabi ekanligi;
XULOSA
Bugungi kunning asosiy vazifalaridan biri ma’rifatparvarning jismoniy tarbiya
to‘g‘risidagi ushbu g‘oyalarini ta’lim tizimida oqilona foydalanishdan iborat. Shu bois.
Jismoniy tarbiya va sport bo‘yicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini
oshirish kurslarida o‘qitilayotgan “Umumkasbiy tayyorgarlik” blokidagi “Trener-
o‘qituvchining professional kompetentligi va mahorati”, “Sport ta’limida innovatsion
pedagogik texnologiyalar”, “Bolalarda morfofunktsional o‘zgarishlar”, “Bolalar
psixologiyasi” kabi o‘quv modullarida Fitratning jismoniy tarbiya to‘g‘risidagi fikr-
|
| |
Ámet Shamuratov - Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"

|
Nukus davlat pedagogika instituti "kelishilgan"Bog'liq Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan Ámet Shamuratov. Ómiri hám dóretiwshiligi, miyraslari haqqinda
maǵliwmat. Á.Shamuratovtiń lirikalarinda tuwǵan el, ata mákanǵa muhabbat
sezimleri. Uris dáwirindegi lirikalarinda patriotliq pafos. Á.Shamuratov qaraqalpaq
ádebiyatinda jana janrdiń dóretiwshisi. «Meniń jolbarislar menen ushirasiwlarim»
ertek-povestinde insan hám tábiyat problemasi. Á.Shamuratovtiń dramaliq
shiǵarmalari. «Qiriq qiz» p`esasi. Á.Shamuratovtiń kórkem awdarmalariniń
ózgeshelikleri.
Tilewbergen Jumamuratov. Ómiri hám dóretiwshiligi, miyraslari haqqinda
maǵliwmat. Shayir poeziyasinda kórkem sheberlik máselesi. Lirikasindaǵi
filosofiyaliq, publitsistikaliq oydiń tereńligi, tuwǵan jerge, elge tereń
súyispenshilik, sadiqliq sezimleri. T.Jumamuratovtiń satiraliq shiǵarmalari.
T.Jumamuratovtiń poemalariniń xaliq awizeki dóretiwshiligi menen baylanisi,
kórkemligi.
«Makar`ya
suliw»
dóretpesiniń
kórkem-ideyaliq,
janrliq
ózgeshelikleri. T.Jumamuratovtiń dramalari. T.Jumamuratovtiń dóretiwshiliginiń
izertleniwi.
1960-90-jillardaǵi qaraqalpaq ádebiyati. 1960-90-jillardaǵi qaraqalpaq
ádebiyatiniń rawajlaniwiniń basli baǵdarlari, janrliq jaqtan keńeyiwi, formaliq
jaqtan ósiwi. T.Qayipbergenov, I.Yusupov, K.Sultanov, Sh.Seytov,
T.Mátmuratov, G.Esemuratova, M.Nizanovlardiń dóretiwshiligindegi kórkem
izlenisler. 60-70-jillardaǵi qaraqalpaq poeziyasindaǵi milliy ózgesheliklerdiń
sáwleleniwi. Qaraqalpaq prozasindaǵi jańa baǵdarlar. Kórkem prozada dáwir
mashqalalariniń kórinisi, tábiyat, insan, ekologiya problemalari. Dramaturgiyaniń
rawajlaniw baǵdarlari. Ádebiyattaniw iliminiń rawajlaniw baǵdarlari.
Ibrayim Yusupovtiń ómiri hám dóretiwshiligi, shiǵarmalari haqqinda
maǵliwmat. Shayir poeziyasiniń janrliq hám kórkem-ideyaliq ózgeshelikleri,
lirikasindaǵi formaliq izlenisler. Rubayilarindaǵi filosofiyaliq oylardiń terenligi,
sonetlerindegi tereń milliylik. Shayir lirikasindaǵi Watan sezimleri. «Tuwilǵan
jer», «Watan», «Qara tal», «Awil-awil» hám t.b. qosiqlarindagi tuwilǵan jerge
muhabbat sezimleri. I.Yusupov poeziyasiniń milliy ózinshelikleri. «Qaraqalpaqti
kóp maqtama kózimshe», «Kún shiǵis jolawshisina», «Shógirme», «Qirǵawil»,
«Seksewil» hám t.b. qosiqlariniń kórkemlik ózgeshelikleri. Shayir lirikasinda
zaman, turmis, insan haqqinda oy pikirler. «Kewil-kewilden suw isher», «Poshsha
torǵaydiń ólimi», «Bir adamdi bir adam», «Alasar qus áńgimesi», «Tók tawindaǵi
oylar» qosiqlarindaǵi filosofiyaliq tereńlik. I.Yusupov poemalariniń janrliq
ózgeshelikleri, fantastikaliq, miflik súwretlew. «Máńgi bulaq», «Mámelek oy»,
«Poseydonniń ǵázebi» poemalari. «Tumaris» poemasindaǵi tariyxiyliq hám
kórkemlik. I.Yusupovtiń gúrrińleri hám ocherkleri, publitsistikasi. I.Yusupovtiń
dilmashliq ózgeshelikleri. I.Yuupovtiń dóretiwshiliginiń izertleniwi.
|
| |
Figure 2. Evaluating websites

“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
111
Look at content to see if it is just an ‘infomercial’.
Are ads
distinct from informational content?
Students may master the art of incorporating material from the Internet into their
writing by being provided with some instruction and practice utilizing them to improve
their comprehension and management of academic writing.
According to C. Coffin et al. (2003), electronic conferencing necessitates
instructors and students using the written word as the primary means of communication
rather than speaking, unlike face-to-face tutorials and seminars. This type of written
discussion may not be as formal as other academic writing styles, but it is still an
essential tool for learning to communicate abstract concepts and share opinions on
subject-specific information. Due to this fact, it is important to think about the nature
of these interactions, their purpose, and how they compare to more conventional,
independently created academic text kinds.
In electronic conferencing, writing is employed differently than in face-to-face
settings depending on the goal, subject, and relationship of the parties involved. For
instance, discussions in virtual cafés, coffee shops, and other informal sub-conferences,
where the relationship between peers is typically equal, are more likely than more
formal organized conferences to replicate the spoken styles of face-to-face
communication. There are frequently fewer complete sentences, less emphasis on
punctuation, and a high tolerance for typographical and spelling errors as a result of
this informality.
The levels of formality and informality in writing also change depending on where
in the teaching and learning process you are. For instance, professors usually spend
time educating students on the nature of electronic conferencing during the
introduction phases of organized electronic conferencing. At this time, creating a
feeling of community inside a virtual environment is another typical goal.
Figure 3
(C. Coffin, M. J. Curry, et al. (2003)) presents some typical methods for
creating a feeling of community, following remarks on the implications for writing
style.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 118/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
121
речевом партнерстве, разрушает барьер между учителем и обучающимся.
Проведенный анализ позволяет сделать вывод о том, что дидактическая игра –
необходимый элемент в процессе обучения младших школьников.
Дидактическая игра помогает учителю сделать процесс обучения более
разнообразным и интересным для учеников. Ведь игра способна разрешить
некоторые проблемы школьного преподавания, такие как: однообразие процесса
обучения и не заинтересованность обучения для ребенка. Ее применение
позволяет учитывать возрастные особенности младших школьников.
Литература:
1. Бермус А.Г. Практическая педагогика: учебное пособие. – М.: Юрайт,
2020. – 128 с.
2. Образцов П.И. Основы профессиональной дидактики: учебное пособие
для вузов / П.И. Образцов. – 2-е изд., испр. и доп. – Москва: Издательство Юрайт,
2021. – 230 с. – (Высшее образование). – ISBN 978-5-534-07767-4.
3. Пономарев П.А. Основы психологии и педагогики / П.А. Пономарев. –
М.: Феникс, 2018.
4. Шерешик Н.Н. Психологические механизмы игры и особенности их
функционирования в дидактических играх / Н.Н. Шерешик // Актуальные
проблемы гуманитарных и естественных наук. – 2017. – № 5-2. – С. 111-114
5. Ситаров В.А. Теория обучения. Теория и практика: учебник для
бакалавров. – Москва: Издательство Юрайт, 2019. – 447 с. – ISBN 978-5-9916-
3059-7.
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
|
| |
PoInt symBols - Tyner indb

180 sYMBOLizaTiOn
open versus solid circles, or the shape of the dots can be varied, such as a circle and
a square or a triangle. However, with small symbols it can be difficult to distinguish
between solid circles and solid squares, so multiple dots work best with color maps.
Other dot methods have been suggested for showing multiple variables, such as
the
pointillism technique put forward in the 1950s by George Jenks that employs dif-
ferent colored dots to represent different crops or products in areas of overlap. Jenks
reasoned that map readers would see the dots blending and visualize areas of transi-
tion. In the 1990s, Alan MacEachren and David DiBiase suggested the
chorodot,
which used small shaded squares within enumeration areas. The shading represents
quantities, as on choropleth maps, but the squares themselves do not represent enu-
meration areas. Neither of these techniques has been widely used, but both might
bear revisiting with increased use of animation.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 139/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
141
muvaffaqiyatga erishish imkoniyatlarini oshirish uchun o'z mahsulotlarini xalqaro
bozorda yoki ular faoliyat yuritayotgan mamlakatlarda ishlatishlari kerak. Coca-Cola
mahsulotlari odatda shishaga solinadi va dunyoning barcha burchaklariga tarqatiladi.
Shu sababli, mijozlar ushbu mahsulotlarga qayerda bo'lishidan qat'i nazar,
osongina kirishlari mumkin (Isdell & Beasley 2012). Mijozlarning sodiqligini
qozonishga yordam beradigan omillardan biri bu mahsulotlarning doimo to'g'ri joyda
va kerakli vaqtda bo'lishini ta'minlashdir. Bu mijozlarning qulayligini va ularning
tashkilotga sodiqligini oshiradi. Yakuniy natija shundaki, kompaniya katta iste'molchi
bazasini yaratishi va uning raqobatdosh ustunligini oshirishi mumkin.
MUHOKAMA
Yaxshi marketing strategiyasi. Xalqaro maydonda marketing ko'p millatli
tashkilotlar menejerlari oldida turgan eng qiyin vazifalardan biridir. Ko'p millatli
tashkilotlar xalqaro bozorda raqobatbardosh ustunlikka erishish uchun samarali
marketing strategiyalariga ega bo'lishi kerak (Shimp, 2010). Har qanday tashkilot
uchun yangi mamlakatga kirish va iste'molchilarning qalbini zabt etish qiyin.
Kompaniya xalqaro miqyosda yaxshi natijalarga erishish uchun har qanday
imkoniyatni ta'minlash uchun strategik boshqaruv amaliyotini va strategik
raqobatbardoshligini qayta ko'rib chiqishi kerak. Samarali strategiyani ishlab
chiqishdan oldin menejerlar tashkilotning ichki va tashqi muhitini bilishlari kerak
(Dahlén & Lange, 2008).
Coca cola kompaniyasi korporativ dunyoda ichimliklar sanoatida yetakchi
hisoblanadi. Coca Cola kompaniyasining jahon bozoridagi bunday hukmronligi
ichimliklar sanoatida yetakchilikni ochib beradi. Coca-cola kompaniyasining
qadriyatlari, ayniqsa, etakchilik, hamkorlik, sifat, xilma-xillik, ishtiyoq, javobgarlik va
halollik bilan bog'liq. Coca-cola kompaniyasining etakchilik fazilatlarini muhokama
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 140/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
142
qilishda yaxshiroq shaklga ega bo'lish uchun jasoratni rivojlantirishdir. Kompaniya
dunyoning eng buyuk brendida tashabbus ko'rsatish ruhi va qadriyatlariga alohida
e'tibor qaratdi.
Coca Cola kompaniyasining ijrochi rahbariyatining sayohatida daromadli va
barqaror o'sish kompaniyasiga aylang. Boshqaruv tuzilmasi markazlashtirilgan
qarorlar qabul qilish asosida ishlab chiqilgan, har bir xodim esa tashkiliy jarayonni
rag'batlantirishda rahbarlik yo'nalishiga amal qiladi. Coca-cola kompaniyasi boshqaruv
strukturasining rivojlanishi bozorda tashqi kuchlarning ta'sirini keskin oshirdi. Bunday
e'tibor yuqori mahsuldorlik, yuqori tezlik va samaradorlik xususiyatlariga ega bo'lgan
tashqi kuchlarga qaratiladi.
XULOSA
Coca-Cola yillar davomida doimiy ravishda yangi mahsulotlar ishlab chiqaradi.
U bozor tendentsiyalarini kuzatishi va mijozlarga kerakli narsalarni ishlab chiqarishi
mumkin. Masalan, kompaniya semirib ketish xavfini kamaytiradigan shakarsiz Coke
Zero ichimlikni ishlab chiqardi, chunki u semirish xavfini oshiradigan mahsulotlar
uchun tanqid qilindi. Shunday qilib, u bozorda o'z hukmronligini saqlab qoldi va
raqobatbardosh bo'lishni davom ettirdi. Kompaniya shuningdek, turli madaniyatlar
alkogolsiz ichimliklarning turli xil ta'mini talab qilishini tushunadi; shuning uchun u
o'z ichimliklarida ushbu afzalliklarni taklif qila oldi. Bu yillar davomida Coca-Cola
xalqaro o'sishida yuqori samarali bo'lgan strategiyadir.
FOYDANILGAN ADABIYOTLAR ROʻYXATI:
1. Ahlstrom, D & Bruton, GD 2010, Xalqaro menejment: Rivojlanayotgan dunyoda
strategiya va madaniyat , Janubi-G'arbiy Cengage Learning, Adelaida.
2. Bilgin, FZ & Wührer, G 2014, International marketing compact , Linde
International, Wien.
3. Chakravarthy, B & Coughlan, S 2012, "Rivojlanayotgan bozor strategiyasi:
mahsulotlar va yetkazib berish tizimlarini yangilash", Strategiya va etakchilik , jild.
40, yo'q. 1, 27-32-betlar.
4. Lopez, D 2012, Coca-Cola kompaniyasining brend rivojlanishi (Buyuk Britaniya):
Coca-Cola kompaniyasi (Buyuk Britaniya) uchun yangi brending imkoniyatlarini
o'rganish , GRIN Verlag GmbH, Myunxen.
5. Isdell, EN & Beasley, D 2012, Inside Coca-Cola: dunyodagi eng mashhur brendni
yaratish bo'yicha bosh direktorning hayotiy hikoyasi, Sent-Martin Griffin, Nyu-
York, NY
6. https://www.accaglobal.com/vn/en/member/discover/cpd-articles/business-
management/international-management.html
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 113/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.99
joylashgan. AESlar soni bo’yicha dunyoda birinchi o’rinda AQSH turadi – 60ta AES, reaktorlar soni
100ta.
Keyingi o’rinlarni quyidagi mamlakatlar egallaydi: Frantsiya – 19ta AES, 58 reaktor, Yaponiya –
17ta AES, 43 reaktor, Xitoy – 13ta AES, 36 reaktor, Rossiya – 10ta AES, 36 reaktor, Buyuk Britaniya –
7ta AES, 15 reaktor.
Yangi AESlar qurish bo’yicha Rossiya, Hindiston va Xitoy yetakchilik qilmoqda.
Ayrim davlatlarda elektr energiyasi ishlab chiqarishda AESlarning ulushi yuqori bo’lib, 12
mamlakatda bu ulush 30 foizdan oshadi.
Shu bilan birga, ayrim davlatlarda AESlar faoliyati to’xtatilgan. Masalan Italiya o’z hududidagi
barcha AESlarni yopgan. Belьgiya, Germaniya, Ispaniya, SHveytsariya yadroviy energetikadan voz
kechish bo’yicha uzoq muddatga mo’ljallangan siyosatni amalga oshirmoqda. Niderlandiya,
Tayvanь, Shvetsiya atom energetikasidan voz kechishni rejalashtirgandi, ammo hozircha buni
amalga oshirish ortga surilgan.
2017 yil boshidagi holatga ko’ra, dunyo bo’yicha 60ta reaktor qurilish bosqichida. AES
reaktorlaridan foydalanish muddati 30-40 yil, ayrim hollarda 60 yilgacha deb baholanadi. AQSHdagi
Sarri AESi (1972 yilda qurilgan) uchun esa 2015 yilda foydalanish muddatini yana 80 yilga
uzaytirishga ruxsat so’ralgan.
AESlar har 10 yilda tekshiruvdan o’tkaziladi va xavfsizlik standartiga javob beradigan bo’lsa,
tekshiruv natijalariga ko’ra litsenziya muddati uzaytiriladi.
AESlarda ishlab chiqarilgan elektr energiyasi hajmi bo’yicha AQSH dunyoda 1-o’rinda turadi -
804 ming 872,94 GVt/soat. Bu butun dunyodagi AESlar ishlab chiqargan elektr energiyasining
uchdan bir qismiga teng.
Janubiy Koreyadagi Kori AESi dunyodagi eng yirik AES hisoblanadi – uning quvvati 6254 MVtni
tashkil etadi. Frantsiyada jami elektr energiyasining 70 foizi atom stantsiyalarida ishlab chiqariladi.
Hisob-kitoblarga ko’ra, muqobil energiya manbalaridan ekologik toza energiya ishlab chiqarish
AESdagiga nisbatan taxminan 20 baravar qimmatga tushadi. Ekspertlarning hisob-kitoblariga ko’ra,
jahondagi ko’mir zaxiralari 270 yilga, neftь 50 yilga va gaz 70 yilga yetadi. AESlarda ishlatiladigan
uran zaxirasi esa 5 718 400 tonnani tashkil etadi. U 2500 yilga yetishi hisoblab chiqilgan.
Dunyodagi eng yirik uran zaxiralari Avstraliya, Qozog’iston, Rossiya va Kanadada. O’zbekiston
bu borada 11-o’rinda turadi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.591
YANGI OʻZBEKISTONDA YOSHLAR BANDLIGINI ATA’MINLASHDA KICHIK BIZNES OʻRNI
D.A.Yuldasheva
Namangan muhandislik-qurilish instituti
Annotatsiya: Mazkur tezisda yoshlarda tadbirkorlik ko‘nikmalarini
shakllantirish, ularning
biznes g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlash hamda imtiyozli mikrokreditlar bilan ta’minlashga
ko‘maklashish, ularni tadbirkorlik koʻnikmalarini shakllantirish borasida
olib borilayotgan ishlar
yoritilgan. Kalit so‘zlar: Yoshlar, g’oya,
davlat siyosati, bisnes,
tadbirkorlik, boqimandalik,
chorvachilik, parrandachilik.
Izlanish usullari - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.590
Shu
bilan birga, sirkulyatsiyasiz quyosh pilla quritgichini yaratishda ish bajarishning
uzliksizligi ko‘rib chiqilmagan va quritish kamerasida hosil bo‘lgan issiqlik keyingi jarayon uchun
xizmat qilishi, uni optimallashtirish muammolari yetarli darajada o‘rganilmagan.
Xozirda Respublikamizdagi deyarli barcha pillani qayta ishlash korxonalarida
g‘umbakni o‘ldirilishi pillani issiq hovo bilan (olib boriladi) ishlov berish bilan olib
boriladi, quritish esa qobiq va qurish agregati orasidagi issiqlik almashuv
konvektivi bilan
bo‘ladi. Bu usul bilan quritilganda ortiqcha energiya xarajatlarining ko‘payishi va ish unimining
pasayishiga, quritish uchun 2-3 soat vaqt ketishiga olib kelmoqda. Hamda quritilgan pillalarning
sifat ko‘rsatgichlari past. Shuning uchun ularni quritishda elektrotexnologik
usullaridan
foydalanish energiya harajatlarining kamayishiga, quritish vaqtining qisqarishiga va pillalarning
sifat ko‘rsatgichlari yuqoriroq bo‘lishiga olib keladi.
Tavsiya etilayotgan jarayonlardan biri bu o‘ta yuqori chastotali (O‘YUCH) elektromagnit
maydon orqali pillalarni o‘ldirish. Bu usulda chastotali maydonda, paydo bo‘ladigan ichki issiqlik
almashniuvi natijasida g‘umbakning o‘limi sodir bo‘ladi. G‘umbakda
ichki issiqlik almashinuv
jarayoni va qobiqning xususiyatlarini o‘zgartirishi chastota parametrlarini tanlashga va elektr
maydon kuchlanishiga bog‘liq. Pilla ichidagi harorat konvekt usuli bilan tashqariga chiqariladi.
2450 mGs chastotali tokda 30 sekund ishlov beriladi. Ichida qobiq qizimasdan g‘umbak o‘ladi.
Bunda pilla 13-15% vaznini yo‘qotadi va soyada quritish davri 15-20 kungacha qisqaradi.
Xulosa. Xulosa qilib aytganda pilla gumbaklarini jonsizlantirishda elektotexnologik
jarayonlardan foydalanish boshqa jarayonlarga qaraganda ancha yuqori samarasini beradi.
tashkiliy madaniyat - Kutubxonashunoslik

tashkiliy madaniyat
—
qadriyatlar tizimi va undan foydalanish, avaylab-asrash, har bir
ishga ishonch bilan yondashish va o‘zaro ishonch tuyg‘usi, umid-
orzu, an’analarning qadriga yetish va uni boyitib, davom etti-
rish, yangi shakllarini ishlab chiqish, me’yor va ramzlarga amal
qilish;
rahbarlik madaniyati
talablari va me’yorlariga bo'ysunish,
aloqa va axloq me’yorlarini qo'llay olish.
Keyingisi —
ta ’sirchanlik.
PR sohasida har bir ishda va har
qanday kishi bilan muloqotda o‘ziga xos ta’sirchanlik kuchiga ega
bo‘lish zarur va shundagina kutubxona xodimi qarshisidagi
shaxsini, homiyni o‘ziga ishontirib, bo'ysundira olgan holda, o‘z
faoliyatiga jalb qila oladi.
327
www.ziyouz.com kutubxonasi
Ichki PR.
Bu ko‘proq kutubxonaning ichki tashkiliy mada-
niyatigabog‘liq.
Kutubxonachilik amaliyotida ko‘proq iste’molchiga bo‘lgan
munosabat, e’tibor qadrlanadi. Bunda har bir ishni va vazifani
yorqin ko‘rsata olish, huijatni va xizmat turlarini keng tushuna
bilish, ommani o‘rganish va tushunish, kutubxona jamiyatning
bir funksional bo‘limi ekanligini tan olish, kutubxonachining
tashabbuskorligi, yangilik, o ‘zgarishlarga moslashuvchanligi va
ochiqligi, axborotni boshqara olishi, undan foydalana olish qo-
biliyati, hujjatlarga va iste’molchilarga qiziquvchanlik hamda
mas’uliyat bilan yondasha olishi qadrlanadi.
PR dasturini belgilashda quyidagilar hisobga olinadi:
1. 0 ‘zining va o‘zgalarning kimligini anglab, tushunib olish;
2. Xabaming yoki axborotning nimadan iborat ekanligini,
mazmunini bilib olish;
3. Ommaning kimlardan tashkil topganini, uning tarkibini
bilish;
4. Nima uchun va nima maqsadda axborot berilayotganini
aniqlab olish;
5. Axborotni berishda qanday usullar, uslublar va vositalardan
foydalanish zarurligini;
6. PRning qanday natijaga ega bo‘lishini, undan kutilayotgan
natijani bilish.
Samarali va ta’sirli PR dasturini amalga oshirish uchun har
bir kutubxona rahbari kutubxona mavqeyini to ‘g‘ri belgilashi,
uning jamiyatda tutgan o‘rnining qay darajada ekanligini bilishi,
istiqbolli rejalarni belgilashi uchun vaqt-vaqti bilan siyosiy, iq
tisodiy, ijtimoiy va texnologik omillarni va ularning ta ’sirini
o‘rganib, tahlil qilib borishi zarur. Shunda kutubxona missiyasi,
maqsadi va vazifalarini aniqlab olish mumkin bo‘ladi. Natijada,
kutubxonaning eng kuchli va yaxshi hamda ijobiy tomonlarini,
imkoniyatlarini, zaif va kuchsiz tomonlarini, uning ishiga xalaqit
beruvchi va salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi omillarni ko‘ra bilishi hamda
uni boshqalarga ham ko'rsata oladi.
Omma uchun berilayotgan xabar eng asosiy axborotdir. U to‘g‘-
ridan to‘g‘ri berilishi, biron-bir vosita yordamida uzatilishi, ochiq
328
www.ziyouz.com kutubxonasi
yoki boshqa ma’lumotlar ichida bo‘lishi mumkin. Bunda biz nima
to‘g‘risida xabar berishimiz va nimani yetkazayotganimizni aniq-
ravshan aniqlab olmog‘imiz kerak.
|
Prezidentining 1996-yil 4-martdagi PF-1378-sonli farmoni bilan

12
aholini, moddiy va madaniy boyliklarni xavfsiz joylarga evakuatsiya qilish;
FMsi harbiy tuzilmalarining shayligini ta‘minlash;
aholini umumiy va yakka tartibdagi muhofazalanish vositalari bilan
ta‘minlash;
aholining harbiy harakatlar, FVlar, tabiiy ofatlar, avariya, halokatlar paytida
yoki shu harakatlar oqibatidagi hayot faoliyatini ta‘minlash;
radiatsiyaviy, kimyoviy va biologik vaziyat ustidan kuzatish, laboratoriya
nazoratini olib borish;
qutqarish va boshqa kechiktirib bo‗lmaydigan ishlarni tashkil qilish va
o‗tkazish;
harbiy harakatlar, FVlar, tabiiy ofatlar, avariya, halokatlar paytida yoki shu
harakatlar oqibatida zarar ko‗rgan hududlarda jamoat tartibini yo‗lga qo‗yish va
saqlab turish;
aholi va hududlarni muhofaza qilish borasida boshqa tadbirlarni amalga
oshirish.
Qoraqalpog‗iston
Respublikasi,
viloyatlar,
shahar
va
tumanlarda
Qoraqalpog‗iston Respublikasi Vazirlar Kengashi raisi va tegishli hududlarning
hokimlari, vazirlik, idora, uyushma, korxona, muassasa va tashkilotlarda vazirlar,
davlat qo‗mitalari va uyushma boshqaruv raislari, korxonalar, muassasalar,
tashkilotlar hamda ishlab chiqarish korxonalari direktorlari, rahbarlari aholi va
iqtisodiyot obyektlaring muhofaza etishga rahbar etib tayinlanadilar.
Mahalliy hokimiyat organlarining Konstitustiyamiz tomonidan belgilagan
vazifalari qatoriga jumladan quyidagilar kiradi:
qonuniylik, huquqiy-tartibot va fuqarolarning xavfsizligini ta‘minlash;
mahalliy budjetni shakllantirish va uni ijro etish, mahalliy soliqlar,
yig‗imlarni belgilash, budjetdan tashqari jamg‗armalar hosil qilish;
atrof-muhitni muhofaza qilish.
Qoraqalpog‗iston Respublikasi, viloyat, shahar va tumanlarda FVlar
boshqarmalari bo‗limlarining tashkil etilishi va boshqarma bo‗lim boshliqlarining
o‗rinbosarlari joylardagi o‗rinbosarlari hisoblanishi aholi va hududlarni FVdan
muhofaza qilish sohasining ish faoliyatini yanada mustahkamlashda katta ahamiyatga
ega bo‗ldi.
FM maxsus tadbirlari bajarilishini ta‘minlash hamda ushbu maqsadlarda kuch
va vositalarni tayyorlash uchun respublika, viloyat, tuman, shuningdek, obyekt FM
xizmatlari tashkil etiladi.
FM kuchlari va vositalari tarkibi, uning tarkibiy tuzilishi, shuningdek, FM
tuzilmalari faoliyatining boshqa masalalari O‗zbekiston Respublikasi FM boshlig‗i
tomonidan belgilab qo‗yilgan. FM qo‗shinlarining faoliyati, ularni butlash qonun
hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.
“Ommaviy tadbirlarni o„tkazish qoidalarini tasdiqlash to„g„risida”gi

19
o‗tkazilishi paytida jamoat xavfsizligini ta‘minlash va tartibni muhofaza qilish
maqsadida qabul qilingan.
Davlat standartlari. O‗zbekiston Respublikasi aholisi va iqtisodiyot
obyektlarini tabiiy hamda texnogen xususiyatli turli halokatlardan muhofaza qilish
borasida olib borilayotgan keng ko‗lamli tadbirlar orasida huquqiy-me‘yoriy
hujjatlarni ishlab chiqish va hayotga tatbiq etish hozirgi kunning eng dolzarb
masalalaridan biridir. Mana shunday muhim hujjatlardan biri Davlat standartlari
hisoblanadi.
Davlat standartlari tashkilot, muassasa, idora va ilmiy dargohlarda ish yuritish,
amalda qo‗llash bo‗yicha FVlarning yagona tizimiga asos yaratadi. FM instituti
xodimlari tomonidan bir nechta standartlar tayyorlangan:
Favqulodda vaziyatlarda xavfsizlik. Asosiy tushunchalarning atamalari va
ta‘riflari.
Favqulodda vaziyatlarda xavfsizlik. Tabiiy FVlar. Atamalar va ta‘riflar.
FVlarda xavfsizlik. Texnogen FVlar. Atamalar va ta‘riflar.
FVlarda xavfsizlik. FVlar monitoringi va bashoratlash. Atamalar va ta‘riflar.
FVlarda xavfsizlik. FVlar monitoringi. Asosiy qoidalar.
FVlarda xavfsizlik. Texnogen
FVlar manbalari. Shikastlovchi omillar va ular
ko‗rsatkichlarining tasnifi va nomenklaturasi.
FVlarda xavfsizlik. Tabiiy FVlar manbalari. Shikastlovchi omillar.
Shikastlovchi ta‘sir ko‗rsatkichlarining nomenklaturasi.
Barcha davlat va nodavlat tashkilotlari joriy hujjatlarini ishlab chiqilgan
standart talablari asosida muvofiqlashtirishlari va ularga tayanib ish yuritishlari talab
qilinadi.
Shunday qilib, FVdan muhofaza qilish hamda FMning huquqiy asosini tashkil
etuvchi hujjatlar bilan tanishib chiqdik. Bu hujjatlar talablarini chuqur bilmay FVdan
muhofaza qilish tadbirlarini samarali amalga oshirib bo‗lmaydi. Har bir rahbar
xodim, har bir FM bo‗yicha mutaxassis bu hujjatlarni bilib, o‗rganibgina qolmay,
zarur vaziyatlarda ulardan kelib chiqadigan talablarni amalda qo‗llay bilishi ham
lozimdir.
“Fuqaro muhofazasi” to„g„risida - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti f. T. Hakimova, N. X. Xoliyeva fuqaro muhofazasi

14
moddalarda FMning asosiy tushunchalari, vazifalari, qonun hujjatlari, ushbu qonunni
buzganlik uchun javobgarlik va xalqaro hamkorlik to‗g‗risida ma‘lumotlar berilgan.
―FMga rahbarlik qilish, davlat organlari va tashkilotlarning FM sohasidagi
vakolatlari‖ deb nomlangan
2-bo„limning asosiy maqsadi FMga rahbarlikni amalga
oshiruvchi FM sohasidagi maxsus vakolatli davlat organlari, vazirliklar, idoralar,
mahalliy hokimiyat organlari, tashkilotlar, fuqarolarning o‗zini-o‗zi boshqarish
organlarining vazifalari nimalardan iborat degan savollarga javob berishdan iborat.
FM sohasidagi fuqarolarning huquq va majburiyatlari
3-bo„limda keltirilgan.
Fuqarolar o‗z huquq va majburiyatlarini amalga oshirish uchun FM sohasida yetarli
bilimga ega bo‗lishlari zarur. Shu sababli ham ularni FM sohasida o‗rgatish 1b-
modda bilan umumiy va majburiy deb belgilab qo‗yilgan.
―FM xizmatlari va kuchlari‖ -
FM
tadbirlarini amalga oshirish uchun zarur
xizmatlar va kuchlar, tuzilmalarning tarkibini aniqlash
4-bo„limda ko‗rsatilgan.
5-bo„lim -―FMni moliyaviy ta‘minlash. FM obyektlari va mol–mulki‖ deb
nomlangan. Bu bo‗limda FMni moliyalash, FM qo‗shinlarining asosiy fondlari,
obyektlari va mol-mulki masalasi ko‗rib chiqilgan.
―
Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi to„g„risida” 1999-yil 20-avgustda
qabul qilingan bo‗lib - 15 moddadan iborat. Ushbu qonunning
maqsadi:
gidrotexnika inshootlarini loyihalashtirish, qurish, foydalanishga topshirish, ulardan
foydalanish, ularni rekonstruksiya qilish, tiklash, konservatsiyalash va tugatishda
xavfsizlikni taminlash bo‗yicha faoliyatni amalga oshirishda yuzaga keluvchi
munosabatlarni tartibga solishdir.
Qonunda gidrotexnika inshootlari, foydalanuvchi tashkilot, FV, gidrotexnika
inshootlarining xavfsizligi, xavfsizlik deklaratsiyasi, xavfsizlik me‘zonlari,
gidrotexnika inshooti avariya xavfining yo‗l qo‗yiladigan darajasi kabi
tushunchalarga ta‘rif berilgan. Bundan tashqari qonunda Vazirlar Mahkamasi,
mahalliy davlat hokimiyati organlarining vakolatlari ko‗rsatib berilgan hamda
gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi ustidan davlat nazorati haqida so‗z yuritilgan.
―Gidrotexnika inshootlarining xavfsizligi to‗g‗risida‖gi qonun hujjatlarini
buzishda aybdor shaxslar qonunda belgilangan tartibda javobgar bo‗lishlari alohida
belgilab qo‗yilgan.
P ablik rileyshnzni q o ‘llash vositalari

Masalan, Litva, Latviya va Estoniyadagi kutubxonalar hainkor
tashkilotlar yordamida kutubxona tamg‘asi, biron-bir shior, kitob
haqida so‘zlarni berish bilan paypoqlar, ruchkalar, turli xil sharf-
lar, maykalar, futbolkalar, kitob uchun xatcho‘plar chiqaradi,
tadbirlarda ularni sovg‘a sifatida tarqatadilar yoki turli xil o‘yin
g‘oliblariga taqdim qilishadi. Homiy va hamkor tashkilotlarga sovg‘a
sifatida ulashadilar.
Har qanday tashkilotda og‘zaki va yozma aloqa vositalari
qoMlaniladi. Yirik tashkilotlarda, hatto ichki gazeta-yangiliklar
varaqasi, yillik hisobotlar, e’lonlar taxtasi, ichki video, Internet
yoki elektron pochta, rahbarlar bilan uchrashuvlar tashkil etiladi.
Yangiliklar varaqasi aloqaning bosma vositalaridan biii. Uncha katta
bo‘lmagan varaqa arzon va qulay bo'lib, uni printerda chiqarib,
nusxa ko‘paytiruvchi apparatda ko‘paytirish mumkin.
Varaqa bosmaxona usulda ham tayyorlanadi. Varaqani tayyor
lash bilan quyidagi masalalar hal etiladi: biron-bir maqsadga ega
bo‘lgan auditoriyani tanlash, maqolaning xil, nashr xarajati,
maqola hajmi, varaqaning chiqish davomiyligi, nusxasi, tarqatish
usullari. Varaqalar mavzuli ham bo‘ladi, ayrim chiqish sonlari
aniq mavzularga bag‘ishlanadi va har biri alohida ranglarda bezatiladi.
Boltiqbo‘yi mamlakatlaridagi ayrim kutubxonalar tajribasida
bunday vositalarning ko‘pchiligini ko‘rish mumkin. Finlandiya
kutubxonalari, hatto kutubxona nishoni yoki surati, kitob shakli
tushirilgan maykalami ham ko‘plab nusxada chiqaradi va ommani
tashkil etuvchi guruhlarga tarqatadi.
Boshqa taslikilotlarni kutubxona faoliyatiga jalb etishda turli
hamkorlarga yoki shaxslarga jo ‘natiIgan xatlar, tadbirlar va das-
turlar — ko‘rgazmalar va ularda ishtirok etish, ochiq eshiklar
kuni, taqdimotlar, mukofotlash marosimlari, sayohatlar, aksiyalar
ham alohida ahamiyatga ega.
Bunday tadbirlar maxsus tashkil etilgan voqea yoki tadbir deb
ham yuritiladi. Ushbu tadbirlarni tayyorlash va o‘tkazish keyingi
paytda kutubxonalar faoliyatida ham ko‘p uchrab turibdi.
«oltinfondlar» - Kutubxonashunoslik

• savodli yoza olish, muammolarni tezda ilg'ay olish va
shakllantira olish;
• tafovutlarni, muammolarni hal eta bilish, muloqotlarni o‘rnata
bilish;
• kompyuter savodxonligi.
PRning quyidagi asosiy vazifalari belgilangan:
• boshqaruv vazifasi;
• rejali va muntazam ish olib borish;
• ikki yo‘nalishda aloqa olib borish;
• o ‘zaro bir-birini tushunish.
PR bir vaqtning o'zida ham marketing, ham reklama, ham
targ‘ibot, ham boshqaruv qarorlariga ta ’sir etish amaliyotidir.
Ijtimoiy-siyosiy, texnologik va professional talablarning o‘zgarib
va o‘sib borishi, insoniyatga va jamiyat hayotiga OAVning kuchi va
ta’sirining oshib borishi, kutubxonalarning maqom va imijining
pastlashib borganligi, boshqa sohalarga nisbatan oylik maoshlaming
kamligi, bozor va biznesning ijtimoiy hayotga ta’siri kutubxonalar
faoliyatiga PRni olib kirishni talab etdi. PR kutubxonalar imijini
ko‘tarish, ommani axborot bilan muntazam ta’minlash, jamoat -
chilikning tayanchiga, madadiga erishish va tashqaridan mablag1
jalb etish, o‘z obro‘sini oshirish va himoya qilish maqsadida qo‘lla-
niladi. PRnmg maqsadi kutubxona maqsadiga mos kelishi shart.
Kutubxonalar faoliyatida PRni qo'llash jarayonida o‘ziga xos
tashkiliy madaniyat talablariga amal qilinadi. Bulami quyidagi
ko‘rinishlarda ajratib ko‘rish mumkin:
adabiy ertaliklar - Kutubxonashunoslik

qismda tadbirga oid ko‘rgazmalar, plakatlar, albom namoyish
etiladi, adabiyotlarga sharh beriladi, baholanadi. Faol ishtirok et-
gan homiy tashkilotlar, ota-onalar, mutaxassis xodim va kitobxon
larga qimmatbaho esdalik sovg‘alari, faxriy yorliqlari topshiriladi.
Ertaliklar maktabgacha ta’lim muassasalarida, maktablarda ham
o‘tkaziladi, unda ota-onalar, tashkilotlaming rahbarlari ham ishtirok
etishadi. Ertalikning tarbiyaviy, pedagogik-psixologik ahamiyati
shundaki, u bolalarni bir mavzu, maqsad atrofida birlashtiradi,
mavzuning o‘ziga xos tomonlarini ochib beradi, o ‘qigan kitobini
o'rtoqlariga tavsiya etish imkonini beradi. Mavzuni tushunishga
yordam beradi. Ijtimoiy faollikni oshiradi. Hamjihat bo‘lib mav
zuni ochib berish, biron-bir masalani hal etishga o‘rgatadi.
7-mavzu: Ishlab chiqarishdagi shikastlanishlarda birinchi yordam ko’rsatish. Reja

|
7-mavzu: Ishlab chiqarishdagi shikastlanishlarda birinchi yordam ko’rsatish. Reja
|
bet | 1/6 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 27,25 Kb. | | #246072 |
Bog'liq 7-mavzu Ishlab chiqarishdagi shikastlanishlarda birinchi yordam-fayllar.org (1)
7-mavzu: Ishlab chiqarishdagi shikastlanishlarda birinchi yordam ko’rsatish. Reja
7-mavzu: Ishlab chiqarishdagi shikastlanishlarda birinchi yordam ko’rsatish.
Reja:
Shikastlanishlar, kelib chiqish sabablari, turlari.
Ochiq va yopiq shikastlanishlar va ularda birinchi yordam ko`rsatishning umumiy tamoyillari.
Ishlab chiqarishdagi kasallanishlar.
Ishlab chiqarishdagi jarohatlanish va kasallanishlarning sabablari.
Shikastlanishlar, kelib chiqish sabablari, turlari.
Tashqi muhitning kishi organizimiga ta'siri natijasida to'qima va organlarda anatomik va funksional o'zgarishlar paydo bo'lishi shikastlanish deyiladi. Grekchada "trauma"- shikastlanish degan ma'noni anglatadi. Organizmga ta'sir qilish omiliga ko'ra shikastlanishning quyidagi turlari farqlanadi.
1) Mexanik shikastlanishlar (kuchli zarb tegishi, ezilish, cho’zilish).
2) Fizikaviy shikastlanishlar (issiq va sovuq ta'siri, elektr toki ta'siri, radioaktiv nurlanishlar)
3) Kimyoviy shikastlanishlar (kislotalar, ishqorlar ta'siri).
4) Ruhiy shikastlanishlar (qattiq qo’rqish, vahima qilish).
Shikastlanishlarning og'ir-yengilligi bu omillarning kuchiga va ta'sir qilish vaqtiga bog'liq. Shikastlanishlar bo'yicha quyidagi tasnif qabul qilingan:
l.Ishlab chiqarish bilan bog’liq bo’lmagan shikastlanishlar. Bular o’z navbatida transport shikasti, temir yo’l, avtomobil, tramvay va hokoza, piyoda ketayotganda, sport shikasti, sport bilan shug’ullanganda, tabiiy ofatlar ta'sirida shikastlanishlar, yer qimirlash, sel kelish va hokazo, turmushda urush-janjallar oqibatida uchraydigan shikastlanishlarga bo'linadi.
2.Ishlab chiqarish bilan bogliq bo'lgan shikastlanishlar, ko'pincha sanoat korxonalarida va qishloq xo’jaligida ko'proq uchraydi.
3.Qasddan qilingan shikastlanishlar; harbiy holatlarda, o'z-o'zini o'ldirish, birovni qasddan o’ldirish va hakazo farqlanadi.
Mexanik kuchlarning ta'siriga qarab shikastlanishlar: bevosita va bilvosita shikastlanishlarga bo'linadi:
bevosita ya'ni to'g'ridan-to'g'ri shikastlanishlar (og'riq, qon quyilishi, shishlar)
bilvosita ya'ni to'g'ridan-to'g'ri bo'lmagan shikastlanishlar.
Jarohatlanish natijasida odam ish qobiliyatini vaqtinchalik yoki doimiy yo ’qotishi mumkin. Bunda ishchi umumiy ish qobiliyatini yoki kasbiy ish qobiliyatini yoxud ikkalasini ham y o ’qotishi mumkin.
|
| |
Mavzuli ко ‘rgazmalar - Kutubxonashunoslik

chilik qilishadi. Ko‘riklar dolzarb muammolar bo‘yicha o ‘tka-
ziladigan «Mutaxassislik kuniari», «Axborot kunlari», kitob oy-
liklari, bayramJari yoki ma’lum bir muddatda olingan adabiyotlar
bilan kengroq tanishtirish maqsadida tashkil etiladi.
Kitobxonlarning madaniy-texnik bilim doirasini kengayti-
rishda ilmiy-ommabop adabiyot va tavsiya bibliografiyasi muhim
vositadir. Mutaxassis xodim «Texnika — yoshlarniki», «Fan —
Vatan ravnaqiga xizmat qilsin», «Yuksak malakali mutaxassis
lar — taraqqiyot omili» nomli ko‘riklarda ma’naviy hayotimizni,
ilm-fan yutuqlarini, faoliyatimizni, izlanishlarimiz haqidagi ada-
biyotlarni kitobxonlarga tavsiya qiladi. Kitobxon ilmiy-omma
bop, vaqtli matbuot nashrlarida texnika masalalariga oid yangi
e’lon qilinayotgan maqolalami kuzatib, ishlab chiqarish xarak-
teridagi tavsiya bibliograflyasidagi so‘zboshilarni diqqat bilan
o'qib, tavsiya etilayotgan adabiyotlar bilan tanishib, texnika so-
hasiga oid zarur bilimlarni asta-sekin egallaydi.
Texnika ixlosmandlarining ko‘pchiligi avtomobil, velosiped,
fotografiyaga qiziqadi, havaskorlik filmlarini suratga oladi,
radiopriyomnik va kompyuter, qo‘l telefonlari, televizorlarni tuza-
tish, ixtiro qilish bilan qiziqishadi, uy-ro‘zg‘or elektr asboblarini
tuzatadi. Bu qiziqishlarni hisobga olgan holda tegishli sohaga oid
ma’lumotlarni, bibliografik nashrlarni ham mas’uliyat bilan
komplektlash zarur. Mutaxassis fan va texnikaning faol masala-
laridan doimo xabardor bo‘lib turishi, ko‘rsatkichlarga kirgan
adabiyotlarni esa kitobxonlar orasida keng targ‘ib qilishi zarur.
Texnikaga oid adabiyotlar targ'ibotidagi bibliografik sharh
lar — yangi adabiyotlarning sharhlari (universal), mavzuli (mu
him muammo, masala, bibliografik nashrlar, vaqtli matbuot
nashrlari sharhi kabi). Yangi adabiyotlar sharhi tezkorlik va mun-
tazamlilik xususiyatiga ega bo'ladi. Bu sharhni mustaqil va yangi
adabiyotlar ko‘rgazmasi yoki ko‘riklar vaqtida o‘tkazgan ma’qul.
Yangi adabiyotlar sharhining matnini tayyorlashda uslubiy-
bibliografik qo‘llanmalardan unumli foydalanish mumkin.
Mavzuli sharhni tayyorlash ancha murakkab va uzoq davom
etuvchijarayon.
U n g a - Kutubxonashunoslik

so‘zida muhokama qilinayotgan kitobning ishlab chiqarish uchun
ahamiyati, unda tavsiya qilingan yangiliklarning iqtisodiy sa-
maradorligi, ulami keng tatbiq qilishning zarurligi haqida gapi-
radi, uni shu hudud holati va taraqqiyoti bilan bog‘laydi.
So‘zga chiquvchilar kitobdagi ma’lumotlami, bilimni o‘zlari-
ning amaliy ishlariga bog‘liq holda tushuntirib beradilar.
Ishlab chiqarishga oid jumallarning muhokamasida awaldan
muhokamaga qo‘yilgan savollarni varaqa ko'rinishida sexlarga,
ARMga jo ‘natish, kitobxonlarga tarqatish, veb-sahifalar, plakat
tarzida bezashlari lozim.
-jadval. LAN kanal sathining tuzilishi

|
-jadval. LAN kanal sathining tuzilishi
|
bet | 79/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1) 3.2.1-jadval. LAN kanal sathining tuzilishi.
Logik kanlani boshqarish
|
LLC IEEE 802.2
sathchasi
|
LLC IEEE 802.2
sathchasi
|
LLC IEEE 802.2
sathchasi
|
Muhitga ulanishni boshqarish
|
MAC IEEE 802.3
sathchasi Tashuvchi nazoratli va to‘qnashishlarni topishli ko‘p martalab ulanish
(CSMA/CD)
|
MAC IEEE 802.4
sathchasi Markerni uzatish
|
MAC IEEE 802.5
sathchasi Markerni uzatish
|
Fizik sath
|
Shina, yulduz
|
Shina, yulduz
|
Xalqa
|
MAС sathchasi tarmoq topologiyasini va ma’lumotlarni uzatish kanaliga ulanish usulini aniqlaydi. Bu sathchada LAN ning 3 asosiy standarti aniqlangan:
IEEE 802.3 – tashuvchi nazorati, kolliziya (to‘qnashishlar) ni qady eti shva ko‘plab ulanshilarga ega LAN shina va yulduz topologiyalari
IEEE 802.4 – ARCnet marker ulanishli - LAN shina yoki va yulduz topologiyalari
IEEE 802.5 – TokenRing marker ulanishli LAN xalqa topologiyasi.
IEEE 802 modelining yuqori sathlari – tarmoq, transport, seansli, namoyish etilgan va amaliy – tarmoq topologiyasiga va ma’lumotlarni uzatish kanaliga bog‘liq emas, ularning dasturiy ta’minoti DT universal va turli tipli LAN da qo‘llanilishi mumkin.
|
| |
– - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 179/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)5.3.4 – rasm. LoRaWAN tarmogʻining tuzilishi
Maʻlumotlarni qayta ishlash va foydalanuvchi interfeysini tashkil qilishda maʻlumotlar oqimi darajasida SCADA-tizimini va geoinformatsion tizimlarni integratsiya qilish orqali amalga oshiriladi.
LoRaWAN tarmogʻi kvartira va umumiy yashash uylari suv hisoblagichlaridan, elektr energiyasidan, gaz hisoblagichlaridan maʻlumotlarni yigʻish va uzatish jarayonini samarali avtomatlashtiradi.
LoRaWAN asosida yaratilgan yechimlar hayotimizning turli sohalarida qoʻllanilishi mumkin, yangi xizmatlarni yaratish, yaʻni avvaliroq, mos keluvchi texnologiyalarning qimmatligi yoki mavjud emasligi tufayli umuman koʻrib chiqilmagan xizmatlarni yaratish mumkin boʻldi. Agrosanoat kompleksi, uy-joy kommunal xoʻjaligi, ishlab chiqarish sektori, logistika va omborxona, ekologik xavfsizlik xizmati, sogʻliqni saqlash - bularning barchasi LPWAN ning potensial isteʻmolchilari hisoblanadi.
SHu bilan birga LoRaWAN texnologiyasi lokal yechimlarni joylashtirish uchun muvaffaqiyatli ishlatilishi mumkin. Yechimlarni amalga oshirishning iqtisodiy samarasi aniq - bu tezkor joylashtirish, oʻrnatishning soddaligi, tashqi elektr taʻminoti tarmoqlariga ulanmasdan qurilma toʻliq ajralganligi, axborotning yuqori xavfsizligi va arzon narxlar hisoblanadi. Bu texnologiyalarni ta’lim tizimiga bir qator rivojlangan mamlakatlarda keng joriy etilmoqda.
LoRaWAN tizimlarining asosiy xususiyatlari:
Uzoqlik (> 5 km shahar,> 10 km shahar atrofi,> 80 km ko'rish liniyasi)
Batareya quvvati muddati (10 yil)
Arzon narxlar (<$ 5 / modul)
Ma'lumot uzatishning past tezligi (0,3 bit / s - 50 kbit / s, ko'pincha ~ 10 kB / kun)
Mahalliylashtirishni qo'llab-quvvatlash
Ikki tomonlama
Xavfsiz
Litsenziyasiz spektrlarda ishlaydi.
Barselonadagi Mobile World Congress 2019 - Butunjahon mobil kongressda Xitoyning mashhur Huawei kompaniyasi Huawei Enterprise yoʻnalishi «Raqamli platforma», «har qanday nuqtadan foydalanish imkoniyati» va «hamma yerda ishlatiladigan intellektual toʻplam va maʻlumotlarga qayta ishlash» kabi uchta koʻrgazma maydonida toʻrtta flagman mahsulotni namoyish qildi. Sun’iy intellekt texnologiyasi asosidagi yechimlar va mahsulotlar singari oʻzining ilgʻor texnologiyalari hamda manfaatli va ishonchli ekotizimlardan tashqari, Huawei Enterprise shahar transport tizimida va chakana savdoda sun’iy intellektdan foydalanish variantlarini taqdim etdi.
|
| |
Yakuniy - Касбий психология

126
3-ilova
4-ilova
1.1-jadval
Nomi
Markasi, modeli
Tasnifi
Supurish
mashinasi
KSM 750 B XL
Quvvati 5 o.k. ga ega bo’lgan Xonda dvigatelli,
ishlab chiqarish qobiliyati 4000 m
2
/
soat, o’tish
kengligi 100 mm, konteyneri hajmi 40 litr, ishchi
tezligi 4 km
/
soat, tashqi o’lchamlari 1240x690x1150
mm, massasi 80kg (11.1-rasm).
Qo’z’galuvchan
va qo’z’galmas
changyutgichlar
LAVOR
Quvvati - 1,5 kVt
So’rish qobiliyati - 3190 mm simob ust.
Havo oqimi - 140 m
3
/s
5-ilova
1.2-jadval
Nomi
Markasi, modeli
Tasnifi
Shlangali yuvish
jihozi
Elite DSHH 2840T
Shlangali yuvish
jihozi
HDS 558/698/798
CSX Eco
Suv harorati 80
°
S gacha, 5-7 MPa bosimda, bu’g
harorati 140
°
S gacha, bosimi 1,4-1,6 MPa
1.3-jadval
Nomi
Markasi,
modeli
Tasnifi
Avtomobilni yuvish
jihozi
UPM-95
Jihoz suv nasosi, suvni yuqori va past bosimda
aylantirish tizimi, yonil’gi ta’minot tizimi, elektr
tizimi va mexanik elementlarga ega bo’lgan shassi
dan tashkil topgan.
Avtomobilni yuvish
jihozi
M-121
Jihoz tebranuvchi sepgichli yuvish mexanizmlari,
nasos, 2 ta uzgich-ulagich, apparat shkafidan tashkil
topgan. Yuvish mexanizmlari yuritmasi sepgichni
harakatga keltiruvchi reduktorli elektrodvigateldan
tuzilgan. Ishlab chiqarish qobiliyati 30-40 avt./s ni
tashkil etadi.
Yuk avtomobillarini
zarrachali yuvish jihozi
M129
Jihoz ikkita oldingi va ikkita orqa yuvish
mexanizmlari, ivitish ramkasi, chayish ramkasi
hamda suv yi’guvchi ariqchadan iborat. (8.4-rasm).
Yuvish jihozi
M136
harakatlanuvchi portalli, ishlab chiqarish
qobiliyati 25
¼
60 avt.
/
soat, suv sarfi 200
¼
500 l
/
avt.
, suv bosimi 2MPa (8.5-rasm).