nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Proporsional rostlagichlar

|
Proporsional rostlagichlar
|
bet | 2/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 137,61 Kb. | | #109473 |
Bog'liq ATV-130-140 Proporsional rostlagichlar.
Proporsional rostlagichlar deganda rostlovchi organning rostlanuvchi parametri va topshirilgan miqdor orasidagi farqqa nisbatan proporsional siljishi tushuniladi. Rostlanuvchi parametrning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi va rostlovchi organning siljishi bir qonun bo‘yicha amalga oshadi. Rostlanuvchi parametrning har bir miqdoriga rostlovchi organning ma‘lum bir holatiga mos keladi.
PR 2.5 proporsional rostlagich. PR 2.5 rostlagich rostlanuvchi parametrni berilgan kattalikda ushlab turish maqsadida chiqishda ijro etuvchi mexanizmga ta‘sir etuvchi uzluksiz signal olish uchun mo‘ljallangan. Asbob ikkilamchi asbobning qo‘l bilan topshiriq bergichi yoki standart pnevmatik signalli boshqa qurilmadan masofadan turib topshiriq oluvchi rostlagichdan iborat (8.1-rasm).
Rostlagich ikkita taqqoslash elementlari 1va 3, drosselli summator 2, quvvat kuchaytirgichi 4, uchiruvchi rele 5, qo‘l bilan topshiriq bergich 6 lardan iborat. Тopshiriq bergich va o‘lchov asbobolaridan kelgan Rt va R3 signallar taqqoslash elementi 1 ning membranalariga ta‘sir etadi (manfiy kamera V, musbat kamera B) va teskari aloqa membranalarida havo bosimi hosil qilgan kuch (kamera A) bilan muvozanatlashadi.
8.1-rasm. PR 2.5 proporsional rostlagichning prinsipial sxemasi.
8.2-rasm. Proporsional-integral rostlagichning prinsipial sxemasi.
–rasm. Avvaldan ta‘sir rostlagichi sxemasi – PF-2.1
Тaqqoslash elementi 1 ning R1 chiqish bosim o‘tkazuvchanligi bo‘lgan drosselli summator 2 ning rostlanuvchi drosseli orqali taqqoslash elementi 3 ning a kamerasiga boradi, xuddi shu kameraga o‘tkazuvchanligi bo‘lgan drosselli summator 2 ning o‘zgarmas drosseli orqali Rchiq=RIV chiqish bosimi ham keladi. Тaqqoslash elementi 3 ning chiqish bosimi quvvat kuchaytirgichi yordamida kuchaytiriladi hamda ikkinchi taqqoslash elementi bilan manfiy teskari aloqada bo‘ladi. Sistemada hosil bo‘ladigan avtotebranishlarni yo‘qotish maqsadida taqqoslash elementi 3 ga ikkita teskari aloqa kiritilgan: V kameraga manfiy va B kameraga musbat. Sistema muvozanati buzilgan hollarda ro‘y beradigan avtotebranishlar musbat teskari aloqa yo‘liga o‘rnatilgan o‘zgarmas drossel bilan to‘xtatiladi. Qo‘l bilan boshqarishga o‘tish maqsadida rostlagichni uzish uchun o‘chiruvchi rele 5 dan foydalaniladi. PR2.5 rostlagich PV10.1E, PV10.1P, PV10.2E, PV.2P, PV3.2 tipidagi ikkilamchi asboblar bilan birgalikda ishlaydi.
|
| |
Adabiyotlar - Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari

|
Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari
|
bet | 9/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 137,61 Kb. | | #109473 |
Bog'liq ATV-130-140 Adabiyotlar:
Yusupbekov N.R., Muxamedov B.I., G’ulomov Sh.M. Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. –Toshkent: O‘qituvchi, 2011.
Vaxidov A.X., Abdullaеv D.A. Avtomatikaning tеxnik vositalari. Toshkent, 2012.
Aripov N.M. “Avtomatik boshqarish nazariyasi va avtomatika elеmеntlari” ma'ruzalar matni. Toshkеnt, 2010.
Ismoilov A.I., Nazarov O.K. “Avtomatika va avtomatlashtirish asoslari” fanidan ma'ruzalar matni. Andijon, 2006.
http://kompy.info
|
| |
Uslub: Aralash.
Shakl - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari

|
1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari
|
bet | 49/145 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #156614 |
Bog'liq 1- dars. Mavzu Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari DarsUslub: Aralash.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlar- da ishlash
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usui: Tayyor prezentatsiya va slayd material- lari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilar Paskal dasturlash tilining o'zlashtirish operatori - U := va uning bajarilish tartibi, chiqarish operatorlari - Write(chiqarish ro'yxati) va WriteLn(chiqarish ro'yxati) va ularning ishlash prinsiplari, bir-biridan farqlanishi hamda chiqarish formati tushunchalarini o'zlashtiradi.
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki hamkasblarining dars tahlili asosida key- ingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va re- jalashtiradi
|
Darsning borishi va vaqt taqsimoti
|
Dars bosqichlari
|
Vaqt
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O'tilganlarni takrorlash
|
7 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu ustida ishlash
|
14 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
13 daqiqa
|
5
|
Uyga vazifa
|
3 daqiqa
|
Tashkiliy qism.Salomlashish, o’quvchilarni darsga jalb qilish,sinf xonasining tozaligi, davomatni aniqlash. O’quvchilarni dunyo bo’ylab informatika fani yangiliklaridan boxabar qilish.
O’tilgan mavzuni takrorlash:
1.Qanday funksiyalar standart funksiya deyiladi?
2.Standart funksiyalarning odatdagi va Paskalda yozilishining qanday farqi bor?
3.Algebraik ifodalar nimalardan tashkil topadi?
4.Biror ifodada bir xil amallar qatnashsa, ularning bajarilish tartibi qanday bo'ladi?
5.Amallarni bajarish tartibini o'zgartirish uchun nimalardan foydalaniladi?
6.Trunc(4.7)=Round(4.7) o'rinlimi? Javobingizni izohlang.
7.sin x-c ko'rinishidagiyozuv Paskalda nima uchun xato hisoblanadi?
8. sqr(abs(x +sin(x))-pi) ifodada amallar bajarilish tartibini izohlang.
Yangi mavzu bayoni:
Paskal dasturlashtili, odatda, tavsiflangan o'zgaruvchilar uchun xotiradan joy ajratib, ularning turiga mos boshlang'ich qiymatlarni yozib qo'yadi:
O'zgaruvchi turi
|
Boshlang'ich
qiymat
|
O'zgaruvchi turi
|
Boshlang'ich
qiymat
|
barcha butun sonli
|
0
|
barcha haqiqiy sonli
|
0.0000000000e+00
|
char
|
'' (probel)
|
boolean
|
FALSE
|
string
|
" (bo'sh satr)
|
string[7]
|
" (bo'sh satr)
|
O'zlashtirish operatori.O'zlashtirish operatori o'zgaruvchilarga qiymat berish uchun qo'llaniladi.U := belgi orqali ifodalanadi. O'zlashtirish operatorning umumiy ko'rinishi quyidagicha:
o'zgaruvchi := ifoda;
Bu operator bajarilganda quyidagicha ishlar bajariladi:
1) ifoda qiymati hisoblanadi;
2) ifodaning qiymati o'zgaruvchiga o'zlashtiriladi, ya'ni xotiraning o'zgaruvchi uchun ajratilgan qismiga (o'zgaruvchining «eski» qiymati o'chib ketadi) ifodaning qiymati yoziladi.
|
| |
Uslub: Aralash.
Shakl - 1- dars. Mavzu: Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari

Uslub: Aralash.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlar- da ishlash
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usui: Tayyor prezentatsiya va slayd material- lari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilarda Paskal dasturlash tilining standart funksiyalariva algebraik ifodalarni yozish qoidalari bilan tanishadi. Trunc(x)-x ning butun qismi, Round (x)-x ni yaxlitlash, Odd (x)- x — toq son bo'lsa«rost» kabi funksiyalar bilan ishlashni o’rganadi.
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki hamkasblarining dars tahlili asosida key- ingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi
|
Darsning borishi va vaqt taqsimoti
|
Dars bosqichlari
|
Vaqt
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O'tilganlarni takrorlash
|
7 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzu ustida ishlash
|
14 daqiqa
|
4
|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
13 daqiqa
|
5
|
Uyga vazifa
|
3 daqiqa
|
Tashkiliy qism.Salomlashish, o’quvchilarni darsga jalb qilish,sinf xonasining tozaligi, davomatni aniqlash. O’quvchilarni dunyo bo’ylab informatika fani yangiliklaridan boxabar qilish.
O’tilgan mavzuni takrorlash:
1.Qanday funksiyalar standart funksiya deyiladi?
2.Standart funksiyalarning odatdagi va Paskalda yozilishining qanday farqi bor?
3.Algebraik ifodalar nimalardan tashkil topadi?
4.Biror ifodada bir xil amallar qatnashsa, ularning bajarilish tartibi qanday bo'ladi?
5.Amallarni bajarish tartibini o'zgartirish uchun nimalardan foyda- laniladi?
Yangi mavzu bayoni:
Quyidagi ifodalarni Paskal dasturlash tilida yozing.
b)
d)
e)cos3sin2x+cosa5;
f)
a
2. Quyida Paskalda yozilgan ifodalarning qiymatini hisoblang.
a) sqr(trunc(4.95)) =sqr(4)=16
b) trunc(int(4.95)+0.7)=trunk (4+0,7)=trunc(4.7)=4
d) round(trunc(3.5)+0.7)=round(3+0.7)=round(3.7)=4
e) 3+frac(12.5)=3+0.5=3.5 f) sqrt(sqr(16))=sqrt(256)=16
g) sqrt(sqrt(256)+9)=sqrt(16+9)=sqrt(25)=5
h) sqr(5-abs(-5))=sqr(5-5)=sqr(0)=0
i) abs(-sqrt(16))=(-4))=4
|
Proporsional rostlagichlar

|
Proporsional rostlagichlar
|
bet | 7/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 137,61 Kb. | | #109473 |
Bog'liq ATV-130-140Proporsional rostlagichlar.
Proporsional rostlagichlar deganda rostlovchi organning rostlanuvchi parametri va topshirilgan miqdor orasidagi farqqa nisbatan proporsional siljishi tushuniladi. Rostlanuvchi parametrning vaqt bo’yicha o’zgarishi va rostlovchi organning siljishi bir qonun bo’yicha amalga oshadi. Rostlanuvchi parametrning har bir miqdoriga rostlovchi organning ma’lum bir holatiga mos keladi.
PR 2.5 proporsional rostlagich. PR 2.5 rostlagich rostlanuvchi parametrni berilgan kattalikda ushlab turish maqsadida chiqishda ijro etuvchi mexanizmga ta’sir etuvchi uzluksiz signal olish uchun mo’ljallangan. Asbob ikkilamchi asbobning qo’l bilan topshiriq bergichi yoki standart pnevmatik signalli boshqa qurilmadan masofadan turib topshiriq oluvchi rostlagichdan iborat
Тopshiriq bergich va o’lchov asbobolaridan kelgan Rt va R3 signallar taqqoslash elementi 1 ning membranalariga ta’sir etadi (manfiy kamera V, musbat kamera B) va teskari aloqa membranalarida havo bosimi hosil qilgan kuch (kamera A) bilan muvozanatlashadi.
9.1-rasm. PR 2.5 proporsional rostlagichning prinsipial sxemasi.
Proporsional-integral rostlagichning prinsipial sxemasi.
9.3. –rasm. Avvaldan ta’sir rostlagichi sxemasi – PF-2.1
Тaqqoslash elementi 1 ning R1 chiqish bosim o’tkazuvchanligi bo’lgan drosselli summator 2 ning rostlanuvchi drosseli orqali taqqoslash elementi 3 ning a kamerasiga boradi, xuddi shu kameraga o’tkazuvchanligi bo’lgan drosselli summator 2 ning o’zgarmas drosseli orqali Rchiq=RIV chiqish bosimi ham keladi. Тaqqoslash elementi 3 ning chiqish bosimi quvvat kuchaytirgichi yordamida kuchaytiriladi hamda ikkinchi taqqoslash elementi bilan manfiy teskari aloqada bo’ladi. Sistemada hosil bo’ladigan avtotebranishlarni yo’qotish maqsadida taqqoslash elementi 3 ga ikkita teskari aloqa kiritilgan: V kameraga manfiy va B kameraga musbat. Sistema muvozanati buzilgan hollarda ro’y beradigan avtotebranishlar musbat teskari aloqa yo’liga o’rnatilgan o’zgarmas drossel bilan to’xtatiladi. Qo’l bilan boshqarishga o’tish maqsadida rostlagichni uzish uchun o’chiruvchi rele 5 dan foydalaniladi.
|
| |
Integral rostlagichlar - Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari

|
Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari
|
bet | 8/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 137,61 Kb. | | #109473 |
Bog'liq ATV-130-140Integral rostlagichlar.
Integral (astatik) rostlagichlar deb rostlanayetgan parametr topshirilgan qiymatdan chetga chiqarish rostlovchi organning rostlanuvchi parametr chetga chiqishiga proporsional tezlikda xarakat qilishiga aytiladi. Astatik rostlagichlar ishlatilganda rostlanuvchi parmetrning muvozanat qiymati nagruzkaga bog’liq emas va statik xato nolga teng bo’ladi. Agar rostlanayotgan kattalik berilgan qiymatidan chetga chiqsa astatik rostlagich rostlovchi organi rostlanuvchi kattalik qiymati topshirilgan darajaga yetguncha xarakatga keltirib turadi.
O’zining dinamik xususiyatlari jihatidan integral rostlagichlar turg’un emas, shuning uchun ham ular mustaqil qurilma sifatida ishlab chiqarilmaydi.
Proporsional-integral (izodrom) rostlagichlar.
PR3.21 rostlagichning vazifasi PR 2.5 rostlagichning vazifasiga o’xshash. U taqqoslash elementlari I, III, VI, droselli summator II, quvvat kuchaytirgich IV, uzuvchi relelar V, VII va sig’im VIII dan iborat (9.2- rasm). Bu rostlash bloki ikkita: proporsional va integral qismlardan tuzilgan. Ularning kirishiga datchikdan rostlanayotgan kattalikning pnevmatik signali Rn va ikkilamchi asbobga o’rnatilgan topshiriq bergichdan rostlanuvchi kattalikning berilgan qiymati kelib, 0,2 ... 1 kg/sm2 oraliqda bo’ladi. Blokning proporsional qismi g’alayonlanishdan so’ng xarakatga kelib, uning o’zi esa summator I, III va drosselli summator II dan tuzilgan. PR3.21 rostlovchi blokining integral qismi summator VI va kuchaytirish koeffitsiyenti K=1 bo’lgan birinchi darajali aperoidik zvenodan tuzilgan bo’lib, pnevmatik integrallovchi zvenodan iborat. Proporsional va integral qismlarning chiqish signallari yacheyka II da qo’shiladi. Buning uchun integrallovchi zvenoning chiqishi yacheyka II ning I va III summatorlari kirishiga berilishi lozim.
Xulosa
Xulosa qilib aytganda ijro etuvchi mexanizmning rostlovchi organiga ko’rsatiladigan ta’sirning xarakteri jihatidan rostlagichlar uzlukli va uzluksiz ishlovchi bo’ladi. Uzlukli ishlovchi rostlagichlarda ijro etuvchi mexanizmning faqat rostlovchi organi rostlanuvchi miqdorning uzluksiz muayyan qiymatida xarakat qiladi. Rostlanuvchi miqdorning o’zgarishi va rostlovchi ta’sir o’rtasidagi bog’lanish (yoki ijro etuvchi mexanizm rostlovchi organining xarakati), ya’ni rostlash qonuni nazarda tutilgan ish tavsifnomasiga ko’ra rostlagichlar pozitsion, integral (astatik), proporsional (statik), izodrom (proporsional-integral), proporsional-differitsial (oldindan ta’sir etuvchi statik), proporsional-integral-differinsial (oldindan ta’sir etuvchi izodrom) bo’ladi. Rostlanuvchi miqdorni vaqt davomida talab qilingan chegarada saqlab turish jihatidan rostlagichlar stabillovchi, programmali va kuzatuvchi rostlagichlarga bo’linadi.
|
| |
Rеjа - Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari

|
Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari
|
bet | 6/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 137,61 Kb. | | #109473 |
Bog'liq ATV-130-140 Rеjа:
Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari.
Proporsional rostlagichlar.
Integral rostlagichlar.
Proporsional-integral (izodrom) rostlagichlar
Proporsional-differinsial rostlagichlar.
Gidravlik rostlagichlar.
Avtomatik rostlagichlar xaqida tushuncha va ularning turlari.
Avtomatik rostlagichlar sanoatning turli sohalarida texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda keng ishlatiladigan texnikaviy vositalar hisoblanadi. Rostlagichlarni klassifikatsiyalash rostlanuvchi miqdorning turi, rostlagichning ish usuli, ishlatiladigan energiya turi, ijro etuvchi mexanizmning rostlovchi organiga ko’rsatiladigan ta’sirning xarakteri, rostlagich ishining tavsifnomasi (rostlash qonuni) kabi xususiyatlarga asoslanadi.
Rostlanuvchi miqdorning turiga ko’ra rostlagichlar quyidagilarga bo’linadi: bosim, sarf, satx, namlik va kabi rostlagichlar. Ishlash usuliga ko’ra bevosita va bilvosita ta’sir qiluvchi rostlagichlar mavjud. Ijro etuvchi mexanizmning rostlovchi organini ishga tushirish uchun rostlanuvchi ob’ektdan olingan energiyaning o’zi bilan ishlovchi rostlagichlar bevosita ta’sir qiluvchi rostlagich deb ataladi. Agar ijro etuvchi mexanizmning rostlovchi organini ishga tushirish uchun qo’shimcha energiya kerak bo’lsa, bilvosita ta’sir qiluvchi rostlagichlar ishlatiladi. Foydalaniladigan energiya turiga ko’ra rostlagichlar elektr, pnevmatik, gidravlik va aralash (elektr-pnevmatik, pnevmo-gidravlik va xokazo) rostlagichlarga bo’linadi.
Ijro etuvchi mexanizmning rostlovchi organiga ko’rsatiladigan ta’sirning xarakteri jihatidan rostlagichlar uzlukli va uzluksiz ishlovchi bo’ladi. Uzlukli ishlovchi rostlagichlarda ijro etuvchi mexanizmning faqat rostlovchi organi rostlanuvchi miqdorning uzluksiz muayyan qiymatida xarakat qiladi. Rostlanuvchi miqdorning o’zgarishi va rostlovchi ta’sir o’rtasidagi bog’lanish (yoki ijro etuvchi mexanizm rostlovchi organining xarakati), ya’ni rostlash qonuni nazarda tutilgan ish tavsifnomasiga ko’ra rostlagichlar pozitsion, integral (astatik), proporsional (statik), izodrom (proporsional-integral), proporsional-differitsial (oldindan ta’sir etuvchi statik), proporsional-integral-differinsial (oldindan ta’sir etuvchi izodrom) bo’ladi. Rostlanuvchi miqdorni vaqt davomida talab qilingan chegarada saqlab turish jihatidan rostlagichlar stabillovchi, programmali va kuzatuvchi rostlagichlarga bo’linadi. Stabillovchi rostlagichlar rostlanuvchi miqdorning berilgan qiymatga (ma’lum darajadagi xato bilan) tenglashishini ta’minlaydi.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 42

168
materialni o‘qiydilar. Taklif qilinayotgan masofaviy o‘qitish asosida
esa talabalarning o‘zlari kompyuter axborotlar bankidan kerak bo‘lgan
ma’lumotlarni qidirib topadi va o‘zlarining tajribalari yordamida boshqalar
bilan yaxshi muloqotda bo‘lishini ta’minlaydi hamda o‘z o‘rnida mehnat
ta’limi olishini rag‘batlantiradi.
2.
Mustaqil ta’lim olish imkoniyatining borligi. Masofaviy o‘qitish
asosida ta’lim berish boshlang‘ich, o‘rta, oliy va malaka oshirish
bosqichlarini o‘z ichiga qamrab oladi. Tayyorgarligi turli darajada bo‘lgan
inspektorlar o‘zlarining shaxsiy dars jadvallari asosida ishlashlari va o‘zining
darajasidagi talabalar bilan muloqotda bo‘lishi mumkin.
3. Ish joyidagi katta o‘zgarishlar. Masofaviy o‘qitish asosida ta’lim
berish turi millionlab insonlarga, hammadan ham ishlab chiqarishdan
ajralmagan holda ta’lim olayotgan yoshlar uchun qulay shart-sharoitlarni
yaratib beradi. Bunday uslub asosida o‘qitish kadrlarni tayyorlashda muhim
o‘rin tutadi.
4. O‘qitish va ta’lim olishning yangi va unumli vositasi. Statistik
ma’lumotlar shuni ko‘rsatadiki, masofaviy o‘qitish asosida ta’lim berish,
ishlab chiqarishdan ajralgan holda o‘qish kabi unumlidir. Bundan tashqari,
masofaviy o‘qitish asosida ta’lim olish oliy o‘quv yurti tomonidan qo‘yilgan
chegaradan ham chetga chiqib ketadi. Bunday asosda ta’lim olayotgan
talabalarning boshqalardan ustunligi ularni eng yaxshi, sifatli materiallar
va o‘qituvchi (pedagog)lar bilan ta’minlashdir. Ta’lim berish va boshqarish
uslubiyotiga asoslangan holda o‘qituvchi (pedagog) auditoriyada o‘qitish
shartlaridan xoli bo‘lishi kerak.
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash. 
Vosita

|
Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita
|
bet | 54/145 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #156614 |
Bog'liq 1- dars. Mavzu Masalalarni kompyuterda yechish bosqichlari DarsShakl: Savol-javob. Jamoa va kichik guruhlarda ishlash.
Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar, tarqatma materiallar.
Usul: Tayyor prezentatsiya va slayd materiallari asosida.
Nazorat: Og'zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.
Baholash: Rag'batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida
Kutiladigan natijalar
|
O'quvchilarPaskal dasturlash tilida ma'lumotlarni xotiraga muloqot usulida kiritish operatorlari, ularing ularnung ishlash prinsiplari hamda bir-biridan farqlashi haqida bilimga ega bo'ladilar.
|
Kelgusi rejalar (tahlil, o'zgarishlar)
|
O'qituvchi o'z faoliyatining tahlili asosida yoki hamkasblarining dars tahlili asosida keyingi darslariga o'zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi
|
Darsning borishi va vaqt taqsimoti
Tashkiliy qism.Salomlashish, o’quvchilarni darsga jalb qilish,sinf xonasining tozaligi, davomatni aniqlash. O’quvchilarni dunyo bo’ylab informatika fani yangiliklaridan boxabar qilish.
O’tilgan mavzuni takrorlash:
1. O'zlashtirish operatori qanday vazifani bajaradi?
2. O'zlashtirish operatorining umumiy ko'rinishini misollar yordamida izohlang.
3. Ma'lumotlarni ekranga chiqarish operatorining umumiy ko'rinishi qanday?
4. Write va Writeln operatori farqini misollar yordamida izohlang.
5. Ma 'lumotlarni ekranga chiqarish operatori imkoniyatlarini misollar bilan izohlang.
6. Ma'lumotlarni chiqarish operatorida apostrof ichidagi yozuvlar nimani bildiradi?
7. Chiqarish formati nima va u nima uchun qo'llaniladi?
Yangi mavzu bayoni:
Paskalda o'zgaruvchilarga qiymat berishning o'zlashtirish operatoridan foydalanishdan boshqa usullari ham bor. Ulardan biri ma'lumotlarni xotiraga muloqot usulida kiritish deyiladi va kiritish operatori yordamida amalga oshiriladi. Kiritish operatoridan o'zgaruvchilarga dastur bajarilishi davomida kompyuter klaviaturasidan qiymat berish uchun qo'llaniladi. Kiritish operatori quyidagi ikki xil ko'rinishga ega:
|
| |
MUNDARIJA - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya institutiBog'liq Pedagogik texnologiyalar OmonovMUNDARIJA
Kirish.............................................................................................. 3
O‘zbekiston ta’lim tizimining dolzarb muammolari ...................... 6
Pedagogik texnologiyaning umumiy asoslari .............................. 14
Pedagogik texnologiyaning paydo bo‘lishi, rivojlanishi va
uning ta’riflari .............................................................................. 23
Pedagogik texnologiyaning manbalari, metodologik asoslari
va uning turlari ............................................................................. 29
Ta’lim-tarbiyaga texnologik yondashuv ...................................... 38
Pedagogik texnologiyaning shakllanishi va uning
zamonaviy tuzilmasi .................................................................... 51
Pedagogik texnologiyada qo‘llaniladigan usul va vositalar ......... 69
Muammoli ta’lim texnologiyasi haqida tushuncha ...................... 79
Innovatsiyali texnologiyalar asosida iqtisodiy
fanlarni o‘qitish ............................................................................ 85
Didaktik o‘yinli texnologiyalar .................................................. 102
O‘qitishning faol pedagogik texnologiyalari ............................. 113
Ta’lim jarayonida talabalarning o‘zlashtirish darajalari ............ 121
Talabalar tanqidiy fikrini rivojlantirishda interfaol
metodlarning o‘rni ..................................................................... 137
O‘qituvchining shaxsiy va kasbiy xususiyatlari ........................ 143
O‘qituvchining nutq madaniyati ................................................ 152
O‘qitishning ayrim zamonaviy shakllari .................................... 161
Pedagogik texnologiyalarni qo‘llash bilan bog‘liq
tashkiliy-uslubiy ishlar ............................................................... 172
Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat
uyg‘unlashuvining istiqbollari ................................................... 181
Xulosa ........................................................................................ 193
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati ............................................ 196
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 40

163
- ta’lim xizmatlarida aholining ehtiyojini amalga oshirish;
- sifatli tayyorlangan mutaxassislar bilan davlat ehtiyojlarini qondirish;
- aholining ijtimoiy va professional harakatchanligini oshirish;
- tadbirkorlik va ijtimoiy faollik, o‘zligin, anglashi tevarak-atrof
to‘g‘risidagi bilimlarni kengaytirish;
- davlatimizning oliy maktablarida yig‘ilgan bilimlar hamda kadrlarning
moddiy salohiyatini saqlash va ko‘paytirish;
- butun jahon hamjamiyati chegarasida ta’lim fazosining har bir
nuqtasida nostrifikatsiyalangan ta’lim olish imkoniyatini ta’minlashni o‘z
ichiga olgan yaxlit ta’lim fazosini rivojlantirish;
- geosiyosiy masalalarni yechish va b.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 41

167
etilmoqda. Bu o‘qitish usuli ta’lim talabiga asosan o‘quvchi-talabaning o‘z
ustida ishlashini tashkil etish, ko‘proq bilim olishga intilishi, kompyuter
bilan mustaqil ishlash va olgan bilimlaridan ijodiy foydalanishini ta’minlaydi
hamda olingan bilimlar maxsus o‘quv-uslubiy nashrlar, testlar bilan
tekshirilib, to‘ldirilishi mumkin.
ATning keng miqyosda joriy etilishi bilan masofaviy o‘qitishni bir
qator ijtimoiy ahamiyatga molik masalalarni yechishda ham joriy etish
mumkin. Ta’lim sohasiga bo‘lgan fuqarolarning ehtiyojlarini qondirishda
qulayliklar yaratish bilan respublikamizning malakali mutaxassislarga
bo‘lgan talabi ham qondiriladi. Shuningdek, fuqarolarning ijtimoiy va
kasbiy faolliklarini oshirishga erishish mumkin. Xususiy tadbirkorlik bilan
mashg‘ul shaxslarning jamiyat hayotidagi faolligini mustahkamlab, ularning
dunyoqarashini boyitishga xizmat qiladi. Bu esa oliy ta’lim tizimida yig‘ilgan
ilmiy yutuqlar, mutaxassis xodimlar va ularning ishtirokida yurtimizning
iqtisodiy salohiyatini mustahkamlashdek ustuvor rejalarni amalga oshirish
vazifasini qo‘ymoqda.
Masofaviy ta’lim berish usuli respublikamiz sarhadlarini bosib o‘tib,
mustaqil davlatlar hamdo‘stligi va jahon miqyosidagi yirik ta’lim markazlari
bilan muloqotda bo‘lib, ta’lim olishning yangi zamonaviy yaxlit ta’lim
imkoniyatini yaratishga xizmat qiladi.
Masofaviy o‘qitish geografik jihatdan turlicha joylashgan ta’lim
muassasalari uchun mo‘ljallangan edi. Lekin zamonaviy axborotlar
va telekommunikatsiya texnologiyalarining rivojlanishi ta’lim-tarbiya
jarayonini uzoq masofadan turib amalga oshirishga yo‘l ochib berdi.
Natijada masofaviy o‘qitish uslubi asosida o‘qitish tez vaqt ichida oliy va
o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida o‘qitishda yangi uslublarni qo‘llashga yana
bir turtki bo‘ldi. Masofaviy o‘qitish bo‘yicha Xalqaro kengashning tahlillari
shuni ko‘rsatmoqdaki, bugungi kunda jahon miqyosida 10 milliondan ortiq
talabalar shu uslub asosida ta’lim olishmoqda. AQSHda shu uslub asosida
o‘qitish maqsadida yangi o‘quv markazlari barpo etilmoqda hamda ular
milliy kadrlarni zamon talablari asosida tayyorlash va qayta tayyorlash
afzalliklariga egadir.
Masofaviy o‘qitishning quyidagi afzalliklari mavjud:
Og‘zaki-ko‘rgazmali yondashuv - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti

41
saqlanadigan axborot ma’nosida tushuniladi. Bunday bilimlar, ularni qo‘llay
olish ko‘nikmalari (imtihonda shu axborotga doir berilgan savolga bergan
javobiga qarab) orqali tekshirib ko‘riladi. Bu tizimdagi bilimlar, asosan,
esda saqlab qolish natijasi, ko‘pincha, rasmiy ma’lumotdir, u ba’zan yuzaki
bo‘lishi ham mumkin. Ular xotira tubida saqlangan bo‘ladi yoki boshqa so‘z
bilan aytganda, faqat unga qaratilgan to‘g‘ridan-to‘g‘ri savol qo‘yilganda
esga olinadi. Qayta esga olish darajasidagi bilim uzoq vaqt xotirada
saqlanmaydi. Talaba savol berilganda uni eslashi, ba’zan esa umuman eslay
olmasligi ham mumkin.
Og‘zaki-ko‘rgazmali yondashuv respublikamiz o‘quv yurtlarida
keng tarqalgan. Ma’lumot berish tizimida tayyor bilimlarni «o‘qituvchi-
talabalarga», ularning ehtiyoji va faollik darajasiga bog‘liq bo‘lmagan
holda, bevosita berishi mumkin bo‘lgan imkoniyatdan kelib chiqadi. Demak,
shunga ko‘ra o‘qituvchining asosiy vazifasi – zaruriy axborotni ma’lum
qilishi va uni xotirada mustahkamlash ustida ishlashdir.
V.Guzeyevning ta’kidlashicha, an’anaviy metodikaga xos bo‘lgan
xususiyat dastur talablarida ifodalanuvchi ta’lim maqsadlarini «o‘zlashtirish»
tushunchasi qobig‘iga o‘ralgan qandaydir noaniq tasavvur bilan tavsiflanadi.
Bunda ta’lim jarayonida ko‘proq muvaffaqiyatga erishgan o‘qituvchilarning
ish tajribalarini umumlashtirish asosida ta’lim jarayonlari tashkil etiladi. Har
bir aniq vaziyat uchun ilg‘or o‘qituvchi (pedagog)larning pedagogik faoliyati
namunasi qidiriladi, ammo ta’lim tizimida faoliyat yuritayotgan bir qator
olimlar va amaliyotchilar alohida metodikalarning davri o‘tib ketganligi
va har qanday ilg‘or pedagoglar tajribalarini umumlashtirish tizimli va
maqsadga yo‘naltirilgan, samarali ta’limni qurish imkonini bermasligini
jiddiy ta’kidlashmoqda.
Respublikada amalga oshirilayotgan ta’lim sohasidagi bir qator
ijobiy ishlar, fan-texnikaning jadal sur’atlar bilan o‘sishi, bugungi kunda
raqobatbardosh yuqori malakali kadrlar tayyorlash, shaxsni rivojlantirish,
uning ma’lumot olish darajasini yuqori tarzda ta’minlashga nisbatan
jamiyat ehtiyojlari bilan o‘qitish uslublari o‘rtasida ziddiyatlar tug‘ilishiga
olib keladi. Shuning uchun ta’lim jarayonida boshqa yondashuvlarni ham
qo‘llash muhim ahamiyat kasb etadi.
Tadqiqiy-ijodiy yondashuv - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti

42
ravishda o‘zlashtirish, harakatning yangi zamonaviy usullarini topish va
tashabbus ko‘rsatishni nazarda tutadi.
Tadqiqiy–ijodiy yondashuvda pedagog talabaning o‘quv faoliyatiga
rag‘batlantiruvchi usulda rahbarlik qiladi, shaxsiy tashabbusini qo‘llab-
quvvatlab, u bilan hamkorlik qiladi hamda uning fikr va qiziqishlarini
doimo nazarda tutadi. Pedagogning talaba shaxsiga bo‘lgan munosabati,
ularga muhabbati va jon koyitishi, yuksak ishonchi, o‘zaro hamkorlikning
vujudga kelishi, muloqot madaniyatining yuqori darajada bo‘lishi, tahsil
olish jarayonida talabalarni to‘g‘ridan-to‘g‘ri majburlashdan voz kechish va
aksincha, ijobiy rag‘batlantirishning ustunligi tufayli ko‘zlangan maqsadga
erishish, talabalar faoliyatida uchraydigan kamchiliklarga chidamli bo‘lish,
ularni bartaraf etishning eng samarali yo‘llarini qo‘llashda namoyon bo‘ladi.
Ushbu yondashuv bo‘yicha PT variantlari ishlab chiqilgan. Tadqiqiy-ijodiy
yondashuvning ta’lim tizimida o‘z o‘rni bor va u o‘z joyida qo‘llanishi
lozim.
Izlanuvchan yondashuv. Bu yondashuvdagi maqsad talabalarda
muammoni hal etish, yangi, oxirigacha tugallanmagan tajribani mustaqil
o‘zlashtirish, ta’sir etishning yangi yo‘llarini yaratish qobiliyatlarini, shaxsiy
idrokni rivojlantirishdan iboratdir.
Izlanuvchan ta’lim andozasida ta’lim mazmuni tabiat va jamiyat bilan
uzviy o‘zaro ta’sirdagi shaxsni tadqiqotchilik yo‘liga boshlash, uning jadal
ijodiy faoliyatini ta’minlashga xizmat qiladi.
Shu bilan birga, pedagog ta’lim oluvchilar o‘quv faoliyatini boshqarishda
demokratik, rag‘batlantiruvchi yo‘l tutadi, ularning shaxsiy tugallanmagan
tajribani mustaqil o‘zlashtirish, xatti-harakati, harakatning yangi yo‘llarini
yaratish qobiliyatlarini, shaxsiy ma’no kasb etishini rivojlantirish yo‘lini
tutadi. Izlanuvchan ta’lim andozasining ta’lim mazmuni, tabiat va jamiyat
bilan o‘zaro ta’siri shaxsni tadqiqotchilik yo‘liga boshlashi uning jadal ijodiy
faoliyati xarakteri bilan bog‘liq.
Pedagog ta’lim oluvchilar o‘quv faoliyatini boshqarishda ijodiy
yo‘l tutadi, talabalarning o‘quv faoliyatining operativ-texnik jihatlarini
o‘zlashtirishga qadar uning ahamiyati va rag‘batlarini birinchi o‘ringa olib
chiqadi. Bugungi kunga qadar o‘qitishda izlanuvchan yondashuvni o‘z
ichiga oluvchi PT ko‘rinishlari ishlab chiqilgan.
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent moliya instituti - bet 16

52
PTning asosiy mohiyati ta’limda talabalarni qiziqtirib o‘qitish va
bilimlarni to‘liq o‘zlashtirishga erishishdir. Ta’limda berilayotgan bilimlarni
talabalarning aksariyat ko‘pchilik qismi puxta o‘zlashtirishi PTni joriy
etishning asosiy maqsadi hisoblanadi.
PT asosida dars o‘tishda eng asosiy talab talabaning hayotiy tajribasi
avval o‘zlashtirgan bilimlari va qiziqishlari asosida bilim berishni ko‘zda
tutadi. PT o‘rganilayotgan soha bo‘yicha talabalarda bilim yetarlicha
bo‘lmagan holda ham talabada salbiy kechinmaga o‘rin qoldirmaslikni,
bu talabaning aybi emasligini tan olishni talab etadi. Faollik ko‘rsatilsa,
bilimlarni o‘zlashtirib olishga talabalarda ishonch paydo bo‘lishiga erishish
mumkin.
Mavjud pedagogika fanida dars jarayoniga oid berilgan ma’lumotlarda
e’tibor ko‘proq
yangi bilimlarni bayon etish, uni mustahkamlash va natijasini
hisobga olishga qaratilgan. Bilim berishda talabaning avvalgi bilimlari,
hayotiy tajribasi yetarlicha hisobga olinmagan. Dars rejasida avval o‘tilgan
mavzuni yakunlab, yangi mavzuga bog‘lash taklif etilgan.
Lekin shu yangi
o‘tilayotgan mavzu bo‘yicha talabaning bilimini aniqlash, mavzuga xos
bo‘ladigan dastlabki ma’lumotlarni berish yetarlicha amalga oshirilmagan.
PT talabalarning o‘rganilayotgan soha bo‘yicha bilimlarni esga
tushirish, jonlantirish yangi bilimni o‘zlashtirishga asos bo‘ladi, deb
ko‘rsatadi. Bilimlar va tayyorgarlikni aniqlash talabani faollashtirish va bilim
o‘zlashtirishga ijobiy motivni keltirib chiqaradi. Mavzuni o‘zlashtirish erkin
suhbat, munozara, aqliy hujum va boshqa shakllar orqali kuchaytiriladi.
PT ta’lim amaliyotida uchta darajada qo‘llanadi:
1.
Umumiy pedagogik daraja. Umumiy pedagogik (umumdidaktik,
umumtarbiyaviy) texnologiya o‘quv-tarbiya jarayonining
yaxlit tizimliligi,
ma’lum bir region, o‘quv yurti tomonidan uzluksiz ta’lim tizimining
muayyan bir bosqichidagi texnologiyaning umumiy qonuniyatlari, ilmiy-
nazariy asoslari,
tamoyillari, amaliyotda qo‘llashning umumiy xususiyatlari,
shart-sharoitlarini ifodalaydi. Shu o‘rinda qayd etish kerakki, uzluksiz
ta’lim tizimining har bir bosqichida ta’lim mazmuni orqali tegishli o‘ziga
xos maqsad va vazifalarni amalga oshirish ko‘zda tutilganligi sababli,
PT ham o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘ladi. Bu darajada PT pedagogik
tizim tushunchasiga sinonim hisoblanadi. Uning tarkibiga ta’lim-tarbiya
53
jarayonining maqsad va vazifasi, mazmuni,
vosita va metodlari, tarbiya
jarayonining obyekti va subyekt faoliyatining algoritmlari kiradi.
Va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
Va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 1/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 30,87 Mb. | | #101689 |
Bog'liq Kiber xavfsizligi Mustaqil ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI
VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
“Axborot xavfsizligi “ kafedrasi
MUSTAQIL ISH
Fan: Kiberxavfsizlik asoslari
Guruh:DI 22-12
Talaba:Abduqayumov A.A.
Rahbar:Radjabova M.R.
Samarqand 2023-yil
1-MAVZU
1.1. «Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarining huquqiy ximoyasi to'g'risida». O'zbekiston Respublikasining konuni. 1994 yil 5 may. Toshkent.
1.2. Test.
2-MAVZU
2.1. “Ma’lumotlar bazasini xavfsizligini ta’minlashdagi tahdidlar.”
2.2. Web-sayt.
3-MAVZU
3.1. Tarmoq viruslari.
3.2. Adabiyotlar
<< Iqtisodiy informatika » S.S.G'ulomov va boshqalar S.S.G'ulomovning umumiy taxriri ostida.- T.: « Sharq », 1999.- 546 b
" Axborot tizimlari va texnologiyalari": Oliy o'quv yurtlari talabalari uchun
darslik// Mualliflar jamoasi: S.S.G'ulomov, R.X.Alimov, X.S.Lutfullayev va boshk./ ; S.S.G'ulomovning umumiy taxriri ostida.- T.: « Sharq », 2000.- 592 b.
Ayupov R.X., Ismoilov S.I., Ayupov X.R. Xususiy kompyuterlarda ishlash." Microsoft Word 2000 main muharriri".- T. TMI, 2002. 124 bet Maraximov
A.R., Rahmonqulova S.I." Internet va undan foydalanish asoslari." O'quv qo'llanma.- T.: Toshkent davlat texnika universiteti nashriyoti, 2001.- 176 b.
G'ulomov S.S. va boshqalar. Axborot tizimlari va texnologiyalari-T.: « Sharq », 2000 • Aripov M.M, Muxammadiyev J..U" Informatika va informatsion texnologiyalar". O'quv qullanma. Toshkent shaxri, 2005 yil.
Makarova" Informatika" Toshkent sh 2005 yil.
Ermatov Sh" Shaxsiy kompyuterlarning operatsion tizimlari, kurilmalari va vositalari". Toshkent 2007 yil.
Zakirov F.I dr.Informatika i informatsionniye texnologii".Tashkent 2007 g.
Simonovich S.V. I drugiye. Obshaya Informatika. Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo « ASTPress, 2001XIV.UZ
Simonovich S.V. I drugiye. Spetsialnaya Informatika. Uchebnoye posobiye.- M.: Izdatelstvo «< AST Press », 2001
4-MAVZU
4.1. Korxonalarda viruslardan himoyalanish siyosati.
4.2. Pedagogik texnologiyalar.
4.3. Blits-so‘rov.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Asosiy adabiyotlar - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 24/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning mAsosiy adabiyotlar
Network Programming. TCP/IP Sockets in C: Practical Guide for Programmers: 2nd (second) Edition, Michael J. Donahoo
БендJamiн Эванс, Мартин Вербург. Java. Новое поколение разработки. Санкт-Петербург: Питер, 2014г.,
Буди Курняван. Создание web-приложений на языке Java с помощью сервлетов, JSP и EJB. Москва: Лори, 2012г.,
Буди Курняван. Программирование WEB-приложений на языке Java. Москва: Лори, 2014 г.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Патрисия Лигуори, Роберт Лигуори. Java 8. Карманный справочник. Москва:Вильямс, 2015 г.
Р. Хелм, Эрик Гамма. Приемы объектно-ориентированного проектирования. Паттерны проектирования. Санкт-Петербург: Питер, 2013г.
Брюс Эккель. Философия Java. Библиотека программиста. Санкт-Петербург: Питер, 2014г.,
И. И. Попов, Н. В. Максимов. Компьютерные сети. Москва: ИнфраМ, 2013г.,
Internet saytlari
http://www.ziyonet.uz/
https://metanit.com/
https://habr.com/
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL TA’LIM
BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH INSTITUTI
O‘RTA MAXSUS PROFFESONAL TA’LIMINING
50610501 - Dasturiy injiniring mutaxassisligi bo’yicha
“Internetga ulangan buyumlarni dasturlash” fanidan
O’QUV DASTURI
|
| |
Tavsiya etilgan adabiyotlar - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 19/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning m3. Tavsiya etilgan adabiyotlar
1. Axborot tizimlarining xavfsizligi. Kiyaev V., Granichin O. Milliy "INTUIT" ochiq universiteti • 2016 yil
2. Kompyuter xavfsizligi: avariyalar, viruslar va nosozliklardan himoya qilish. Mazanik S.
- 2014 yil
3. Axborot xavfsizligi nazariyasi va axborot xavfsizligi metodikasi: o‘quv qo‘llanma.
Zaginailov Y. N. Direct-Media • 2015 yil
4. Tarmoq xavfsizligi. Maywold E. "INTUIT" Milliy Ochiq Universiteti • 2016 yil
5. Instrumental boshqarish va axborotni muhofaza qilish: o‘quv qo‘llanma. Voronej davlat
muhandislik texnologiyalari universiteti • 2013 yil
Qo‘shimcha adabiyotlar
Ochiq manbali xavfsizlik vositalari. Howlet T. "INTUIT" milliy ochiq universiteti • 2016 yil
2. Kompyuter viruslari va ularga qarshi kurash. Mixaylov A. V. Dialog-MEPhI • 2012 yil
3. Axborot texnologiyasi. Axborotlarni kriptografik mukofazasi. Malumotlarni shifrlash
algoritmlari ”O‘zbekiston Davlat standarti. O‘zDSt 1105: 2006
4. Axborot xavfsizligi asoslari / Galatenko V.A. RASning muxbir a’zosi V.B. tomonidan
tahrirlangan. Betelina / M.: INTUIT.RU "Internet Axborot Texnologiyalari Universiteti",
2003 y.
5. Axborot xavfsizligi standartlari. Galatenko V.A. Internet Axborot Texnologiyalari
Universiteti • 2006 yil
Internet saytlari
www.window.edu.ru/
www.all-ib.ru/
www.intuit.ru
www.bezopasnik.org
www.croc.ru
www.mti.edu.ru
www.academy.it.ru
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
PEDAGOGIK INNOVATSIYALAR, PROFESSIONAL TA’LIM
BOSHQARUV HAMDA PEDAGOG KADRLARNI QAYTA
TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
|
| |
Tarmoq xizmatlari - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 23/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning mTarmoq xizmatlari.
|
Unixda xizmatning (demon) ishlash printsiplari. Xizmatni ro‘yxatga olish: syslogd demon, syslog funktsiyasi. Jarayonni xizmatga o‘tkazish. Sana va vaqt xizmatini ishlab chiqish. Inetd xizmati (xinetd). Xizmatni inetd bilan ishlashga tayyorlash.
|
16
|
NА
|
8
|
5
|
Tarmoq dasturlarini dasturlash asoslari
|
TCP va UDP protokollariga asoslangan mijozlar bilan seriyali serverlarning o‘zaro ishlashini dasturlash. O‘byektlarni tarmoq orqali uzatish. O‘byektlarni seriyalash mexanizmlari. Ma’lumotlar bazasini loyihalashning asosiy xususiyatlarii. Drayver tushunchasi, ma’lumotlar bazalariga ulanish va so‘rovlar, ularning xususiyatlari. Ilovaning ma’lum bir MBBT bilan o‘zaro aloqasini dasturlash. Ma’lumotlar bazalari bilan o‘zaro ishlash uchun ixtisoslashgan ramkalardan foydalanish Uch bosqichli arxitektura tushunchasi. Uch bosqichli arxitektura dizayni. Tarmoq ilovalari va ma’lumotlar bazalarini birlashtirish.
|
18
|
NА
|
9
|
6
|
Tarmoq web-dasturlarini dasturlash
|
Mijoz dasturlarini yaratish uchun kengaytiriladigan markalash tillaridan foydalanish. Servletlar haqida tushuncha. Servlet hayot aylanishi. Servlet yillarini rivojlantirish uchun asosiy interfeyslar va sinflar. HTTP so‘rovlari. JSP tushunchasi. JSP-da skript elementlarining turlari va ularning xususiyatlari. HTML shaklidagi ma’lumotlarni uzatish usullari. Servlet va JSP integratsiyasi. Servletlar va JSP-larni qo‘llab-quvvatlash uchun dasturlarni o‘rnatish, sozlash. Web-ilovalarni ishlab chiqishda asosiy yondashuvlar haqida umumiy ma’lumot. Appletlar texnologiyasi va uning xususiyatlari. JavaWebStart texnologiyasi. JavaWebStart ishini tashkil etish mexanizmlari va usullari. Mobil ilovalarni ishlab chiqish vositalari. Telefon emulyatorlari. JAVA2 ME dasturining ishlash jarayoni. Android dasturiy ta’minoti.
|
18
|
NА
|
9
|
Jami
|
100
|
|
50
|
Tavsiya etilgan adabiyotlar, internet resurslari:
|
| |
Kvаlifikаtsiya nomi - Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti
|
bet | 25/57 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 426,88 Kb. | | #154298 |
Bog'liq Boshqaruv hamda pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning mKvаlifikаtsiya nomi:
|
|
1. Amaliy dasturlash bo‘yicha mutaxassis
2. Mobil dasturlash bo‘yicha mutaxassis
|
O‘quv dasturidagi tartib raqami:
|
|
3.0.2
|
Аjrаtilgаn sоаt:
|
|
100
|
Toshkent – 2022
Ishlab chiqdi:
|
|
|
|
Djurayev A.I. TATT maxsus fan o‘qituvchisi;
Musakayev R.R. TATT maxsus fan o‘qituvchisi
|
|
|
|
|
|
Taqrizchi:
|
|
|
|
Muhammad Al – Horazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, texnika fanlari doktori nomzodi, “Tizimli va amaliy dasturlash” kafedrasi mudiri Kerimov K.F.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
1. O‘quv dasturiga umumiy talablar
Dasturning nomi
|
Internetga ulangan buyumlarni dasturlash
|
Ajratilgan soatlar
|
100
|
O‘qituvchi sinfda o‘tkazadigan mavzular soni
|
36
|
Dasturning maqsadi
|
Arduino orqali ishlatilishi mumkin bo‘lgan apparat va dasturiy ta’minotga ega bo‘lgan ochiq manbali elektron platforma orqali C tili bilan dasturiy ta’minotni joriy etishga qaratilgan. Dasturiy ta’minot asoslarini, shu jumladan kirish va chiqishlarni qamrab olgan holda, talabalarga Arduino kengaytiriladigan dasturiy ta’minot va texnik vositalarini o‘rgatish.
|
O‘zlashtirish natijalari
|
"mikrokontroller", "sxema" va boshqa asosiy elektron tushunchalarni tushunish. Funksiyalar, o‘zgaruvchilar, blok, sikl va holat kabi asosiy tushunchalarni o‘rganish. Dasturlash hamda texnik vositalarga qiziqishni rivojlantirish.
|
Bilim
|
dasturlash va robototexnika haqida asosiy tushunchalar;
robotlashtirilgan qurilmalarning konstruktsiyalari;
arduino bilan tanishish;
arduino dasturining tuzilishi;
o‘zgaruvchilar va ma’lumotlar turlaridan foydalanish;
arduino operatsiyalari
axborotni kiritish-chiqarishni tashkil etish (shu jumladan fayllar bilan ishlash);
massivlarni, funksiyalarni yaratish va qayta ishlash usullari;
analog arduino buyruqlaridan foydalanish;
led chirog‘ini qo‘llash;
robotni boshqarish funksiyasi va robot qo‘li;
robotlashtirilgan qurilmalarni dasturlash;
avtonom mobil robot.
|
Ko‘nikmalar
|
muammoni hal qilishda umumiy yondashuvni ishlab chiqish;
turli tuzilmalar uchun algoritmlarni tuzish;
mantiqiy algebra elementlarini mantiqiy ifodalarni qurish va hisoblash uchun ishlatish;
asosiy konstruktsiyalardan foydalangan holda dasturlarni yozish;
standart o‘zgaruvchilar va ma’lumotlar turlaridan foydalanish;
Arduino tilining turli xil operatorlaridan foydalanish;
massivlardan foydalanish;
Arduino analog buyruqlarini tushunish va ulardan foydalanish;
LED sxemasini sozlash;
boshqaruv dasturlarini yaratish;
algoritmlarni ishlab chiqish va robotlarni boshqarish dasturlarini tuzish asoslarini o‘zlashtirish;
sensorning ishlashini tekshirish;
o‘lchov vositalaridan foydalanish;
Arduino platformasida dasturlar yozish.
|
|
|
| |
O‟quv topshiriqlar - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 41/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanmaO‟quv topshiriqlar:
1-guruh topshirig‟i
12.2-ilova“Aqliy xujum ”usuli
Bu uslubda qo‘yilgan savol, maummo, masalani butun guruh bilan birgalikda muhokama qilinadi.U talabalarni o‘quv jarayonida mashg‘ulotlar faol qatnashishlarini topish va bayon qilish chog‘ida boshqalarni ham fikrini jalb qilish, o‘z fikrlarini aytishga yo‘naltiruvchi metoddir.
Savollar: 1.Marketing tushunchasi va uning mohiyati 2.Marketing maqsad va vazifalari.
Marketing kontseptsiyalari va ularning evolyutsiyasi.
Marketing tamoyillari va turlari.
Kichik guruhlarda ishlash, muammoli vaziyatlar
O‟quv topshiriqlar
Guruh bilan ishlash qoidalari
Guruh a‟zolarining har biri
O‟quv topshiriqlar
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi
2 - gurux topshirig‘i:
topshiriqBozorni egallash strategiyasi qanday bo‟ladi?
Savol buyicha fikrlaringizni asoslab
|
| |
Bilimlarni - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta
|
bet | 35/176 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 22,93 Mb. | | #115775 |
Bog'liq amaliy ishlanma1.2.Bilimlarni chuqur o„zlashtirishga asoslangan amaliy mashg„ulot
-
Amaliy
mashg„ulot rejasi
|
Axborot tizimi tushunchasi va uni boshqarishdagi roli. Boshqaruv tizimidagi axborot aloqalari.
Axborotlarga qo‗yiladigan talablar, teskari aloqa. Axborotlarni o‗ziga xos belgilariga qarab tur va belgilariga ajratish, klassifikatsiya qilish.
Axborot tizimlari. Raxbarning axborotlarni qabul qilishi. 4.Kommunikatsiya tushunchasi .Korxona kommunikatsiyasi, tashqi, ichki kommunikatsiya.
5.Kommunikatsion jarayon, kommunikatsiyali jarayonning bosqichlari, axborotni o‗tkazish va qabul qilish. Hujjatlar va ularni yuritishni tashkil qilish.
|
O„quv mashg„ulotining
maqsadi
|
Axborot va kommunikatsiya to‗g‗risida asosiy tushunchalarni berish, uning mazmunini tushuntirish va talabalar ongiga
singdirish
|
O„quv faoliyatining natijasi
|
Talaba menejmentda axborotlar, uning axamiyati, asosiy tayanch iboralari haqida tushunchaga ega bo‗lishi, iqtisodiyotni modernizatsiyalashda axborotlarning moxiyatini anglashiga erishiladi.
Talabada o‗tilgan mavzu bo‗yicha nazariy bilimlar va uning amaliyotdagi tadbig‗i bo‗yicha ko‗nikma xosil qilinadi.
Talabaning fanga tegishli tushuncha va dunyoqarashi shakllantiriladi.
O‗quv predmeti fanning tuzilmasini va tarkibini sharhlaydi, adabiyotlar ro‗yxati bilan tanishadi;
Fanga doir sohalardagi erishilgan yutuqlarni yoritib beradi;
Predmet doirasida ishning uslubiy va tashkiliy xususiyatlarini baholash shakli va muddati ochib beradi;
Fanga oid g‗oyalarni tushuntirib beradi va uni rivojlantirish jarayonlarini aniqlaydi.
Fanga doir iqtisodiy-ijtimoiy jarayonlarning asosiy bosqichlarini umumiy ifodalaydi;
|
Mustaqil
o„rganish uchun topshiriqlar
|
Topshiriq 1. Ma‘ruza anjuman darsining dokladlar mavzusiga tayyorlanib kelish.
Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
Topshiriq 2. Mavzuni jonlantish uchun savollariga javob berish. Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
Topshiriq 3 Blits-o‗yin va loyixa texnologiyasi qoidasini o‗rganish. Eslatma: Ma‘lumot axborot materiallari Topshiriq 4. Mustaqil tayyorgarlik ko‗rish uchun savollar va topshiriqlar Eslatma: O‗quv uslubiy materiallar
|
Nazorat shakli:
|
maksimal ball
|
1
|
O„qituvch
| -
Kuzatish,
og‗zaki nazorat
|
Talabaga
qo„yilgan ball
|
|
i imzosi
|
|
| |