nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
|
bet | 6/8 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #262203 |
Bog'liq 6-ma\'ruzaga taqdimot. Texnologik jarayonlarni loyihalashda yangi CAD CAM CAE usullariDasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Asosiy sub tizimning tarqibiga ko'ra:
- SAPR kompyuter grafikasi va geometrik modellashtirish sub tizimiga asoslangan.
Ushbu SAPR dizaynning asosiy tartibi dizayn, ya'ni ob'ektlarning tashki shakllari va o'zaro joylashuvini aniqlash. Ushbu tizim guruhiga grafik yadrolar asosida qurilgan mashinasozlik sohasidagi SAPRning aksariyati kiradi.
- SAPR maxsus dastur to'plamiga asoslangan. Aslida, bu avtonom tarzda ishlatiladigan dasturiy va uslubiy komplekslar (ATIK), masalan, ishlab chiqarish jarayonlarini simulyatsiya qilish, avtomatik boshqaruv tizimlarining kuchini hisoblash, sintez qilish va tahlil qilish va boshqalar. (masalan, MathCAD или MatLab)
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Loyihalash
Ichlab chiqarishni tayorlah
Ishlab chiqarish
Foydalanish
Utilizatsiya
CAE
PDM
CAM
CAD
SCM
ERP
CRMS&CNC
CPC
Mahsulotning hayotiy tsiklida SAPR vazifalari
Mahsulotning hayotiy tsiklida boskichlari va SAPR dan foydalanish
Korxonada ishlab chiqarish jarayonlari xizmat darajasiga qarab, SAPR yoki ularning tarkibiy qismi turli sinflarga taalluqli bo'lishi mumkin:
Sinf A: texnologik ob'ektlar va/yoki jarayonlarni boshqarish tizimlari (quyi tizimlar). Ushbu sinfga SAPR TB kiradi.
Bunday tizimlarni nazorat qilish va boshqarish ob'ektlari: texnologik uskunalar; sensorlar; ijro etuvchi qurilmalar va mexanizmlar. A sinf tizimlarining klassik misollari sifatida ko'rib chiqilishi mumkin:
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition);
DCS (Distributed Control Systems);
Batch nazorat ketma-ket nazorat qilish tizimi;
ASU TP - texnologik jarayonlarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini yaratadi.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Sinf B: korxonaning ishlab chiqarish faoliyatini tayyorlash va hisoblash tizimlari (subtizimlari).
B sinf tizimlari cheklangan faoliyat doirasiga talab qiladigan vazifalar sinfini bajarish uchun mo'ljallangan.
B sinf tizimlarining klassik namunalari ko'rib chiqilishi mumkin:
MES (Manufacturing Execution Systems);
MES tizimlari dizayn, ishlab chiqarish va marketingni boshqarishning operatsion muammolarini hal qilishga qaratilgan;
MRP moddiy talablar rejalashtirish;
MRP 2 Manufacturing Resource Planning (ishlab chiqarish resurslarini rejalashtirish tizimlari);
CRP (Computing Resource Planning) - ishlab chiqarish salohiyatini rejalashtirish tizimi)
|
| |
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
|
bet | 7/8 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #262203 |
Bog'liq 6-ma\'ruzaga taqdimot. Texnologik jarayonlarni loyihalashda yangi CAD CAM CAE usullariDasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Sinf C: korxonaning ishlab chiqarish faoliyatini rejalashtirish va tahlil qilish tizimlaridir.
Ular korxona faoliyatiga ta'sir ko'rsatadigan strategik qarorlar qabul qilish uchun shaxsning bevosita ishtirokini talab qiladigan vazifalar sinfini bajarish uchun mo'ljallangan.
C sinf tizimlarining klassik vakillari:
ASUP (avtomatlashtirilgan korporativ boshqaruv tizimlari) va
ASUTP (avtomatlashtirilgan texnologik boshqaruv tizimlari)/
ERP (Enterprise Resource Planning) korxonasini rejalashtirish va boshqarish tizimlarini o'z ichiga oladi
IRP (Intelligent Resource Planning) - intellektual rejalashtirish tizimlari.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Mashinasozlik SAPR tizimlari o'rtasida quidagilar tizimlarni ajratish odatiy holdir:
- Funktsional,
- Dizayn,
- Texnologik,
Ushbu ishda ko'rib chiqilgan tasniflash turlari yagona emas, balki asosiy hisoblanadi, chunki ular SAPR nuqtai nazaridan bir nechta nuqtai nazarga ega.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Murakkab shaklli ko'p ok ishlov berish qismlari (skapula, pervanel, porlash, vintlar va boshqalar) bilan moslashuvchan vosita oqi nazorati)
Oddiy modellarning odatiy elementlarini avtomatik aniqlash va ularni qayta ishlash vaqtini optimallashtirish.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
SAPR - loyiha avtomatlashtirilgan dizaynni amalga oshiruvchi mutaxassislar jamoasi bilan o'zaro bog'liq bo'lgan dizaynni avtomatlashtirish vositalar majmuidir.
SAPR TP va ularning tarkibiy qismlarini yaratishda quyidagilarga rioya qilish kerak:
- tizim birligi;
- muvofiqligi;
- tipligi;
- rivojlanish.
Tizimning yaxlitligini va individual qismlar va ob'ektni umuman loyihalashning ierarxiyasini ta'minlaydi.
|
| |
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi
|
bet | 5/8 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #262203 |
Bog'liq 6-ma\'ruzaga taqdimot. Texnologik jarayonlarni loyihalashda yangi CAD CAM CAE usullariDasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi:
- "Engil" toifadagi dasturlar dizayn va texnologik hujjatlarni ishlab chiqarishni avtomatlashtirish. 5-okli RDB dastgoxlar uchun "elektron chizmalar“ boshqaruv dasturlarini tayyorlash uchun mo'ljallangan.
- O'rta darajadagi tizimlar mahsulotlarning o'zaro joylashuvi nazorat qilinadigan, massa, kuch va boshqa xususiyatlar aniqlangan, har qanday RDB dastgoh uchun ishlov berish modellashtiradi, ishlab chiqarilgan mahsulotning uch o'lchamli modelini yaratishga imkon beradi. Bundan tashqari, elektron hujjat aylanishi asosida loyihalarni boshqarish ta'minlanadi.
- "Og'ir“ tizimlar, yuqorida sanab o'tilgan funktsiyalardan tashqari, ishlab chiqarishni nazorat qilish va materialning xususiyatlarini hisobga olgan holda, mexanizmlarning ishini simulyatsiya qilish, montaj qilish qurilmalari va asboblarini taqlid qilish bilan yig'ishning dinamik tahlilini o'tkazish, ishlab chiqarish jarayonlarini modellashtirish bilan jihozni loyihalash (shtamplash, quyish).
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi:
SAPR uch o'lchamli modellashtirishni qo'llab-quvvatlash quyidagi imkonlari mavjud:
- ikki o'lchovli tizimlar;
- uch o'lchamli tizimlar;
- yashirin chiziqlarni olib tashlash bilan uch o'lchamli;
- uch o'lchamli, engil soya rangi bilan;
- uch o'lchamli, displey bilan.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Asosiy sub tizimning tarqibiga ko'ra:
- SAPR kompyuter grafikasi va geometrik modellashtirish sub tizimiga asoslangan.
Ushbu SAPR dizaynning asosiy tartibi dizayn, ya'ni ob'ektlarning tashki shakllari va o'zaro joylashuvini aniqlash. Ushbu tizim guruhiga grafik yadrolar asosida qurilgan mashinasozlik sohasidagi SAPRning aksariyati kiradi.
- SAPR maxsus dastur to'plamiga asoslangan. Aslida, bu avtonom tarzda ishlatiladigan dasturiy va uslubiy komplekslar (ATIK), masalan, ishlab chiqarish jarayonlarini simulyatsiya qilish, avtomatik boshqaruv tizimlarining kuchini hisoblash, sintez qilish va tahlil qilish va boshqalar.
|
| |
Nxda ishliv berish - Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari

|
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari
|
bet | 2/8 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #262203 |
Bog'liq 6-ma\'ruzaga taqdimot. Texnologik jarayonlarni loyihalashda yangi CAD CAM CAE usullari - Koordinata tizimi
- Detal
- Zagotovka
- Asbob
- Uskuna
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAD/CAM/CAE / PDM - ushbu tizimlar birgalikda Tokarlik ishlov berish Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Mamlakatimizda "Mashinasozlik uchun SAPR" atamasi odatda ingliz tilidagi terminologiyada SAPR/CAM/CAE deb ataladigan dastur paketlariga nisbatan qo'llaniladi. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Loyihalashni (Dizaynni) avtomatlashtirish g'oyasi XX asrning 50-larining oxirida, deyarli tijorat kompyuterlarining paydo bo'lishi bilan bir vaqtning o'zida paydo bo'lgan Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE SAPR ning eng tez rivojlanishi 1990-larda, Intel PentiumPro protsessori va Microsoft — ning Windows NT tizimi chiqarganida sodir bo'ldi Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Hozirgi vaqtda SAPR ning uchta sinfga bo'linishi mavjud: Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Loyihalashning (Dizaynning) ajralmas qismi sifatida loyihalash-nazariy hisob-kitob qilish, yangi konseptsiya yaratish, dizayn, texnologik va operatsion tajribalar asosida hujjatlarda (asosan chizmalarda) mahsulotlarni yaratishning ijodiy jarayondir. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Mashinalarning sifatini yaxshilash vazifasi dizayn bosqichida, ko'plab talablarni hisobga olgan holda, konstruktiv variantlarni har tomonlama tahlil qilishni taqazo qiladi. - minimal massa va etarli ishonchliligi,
- yuqori tezlik va minimal dinamik ish yuki,
- arzonligi va uzoq umr va boshqalarga ega bo'lishi kerak.
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Odatda, bir vaqtda barcha mezonlarga mos keladigan dizayn yo'q. Shuning uchun hisob-kitoblar har bir mezon uchun amalga oshiriladi, ular natijalari optimal echimni tanlash uchun ishlatiladi. - Dizaynning barcha mezonlarga muvofiqligini bilish uchun dizayner har bir cheklovni oqilona belgilash, deyarli erishish mumkin va mijozning talablariga javob beradi.
|
| |
-Ma’ruza. Sayt stillari: ishlab chiqish, imkoniyat bеrish, globallashtirish

|
-Ma’ruza. Sayt stillari: ishlab chiqish, imkoniyat bеrish, globallashtirish
|
bet | 4/4 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 42,91 Kb. | | #262864 |
Bog'liq 5- амалий CSS va JavaScript qoʻllagan holda web saxifa yaratish 9-Ma’ruza. Sayt stillari: ishlab chiqish, imkoniyat bеrish, globallashtirish.
A) Sayt stillari.
B) Stillar jadvali va ruxsat.
C) Globallashtirish.
.:A:.
Stillar jadvali xakida 6-mavzuda tanishgan edik, lеkin uni oxirigacha tadkik etmagandik.
Sayt stillari: ishlab chikish, imkoniyat bеrish, globallashtirish.
А) Сайт стиллари.
B) Stillar jadvali va ruxsat.
C) Globallashtirish.
.:А:.
Stillar jadvali xakida 6-mavzuda tanishgan edik, lеkin uni oxirigacha tadkik etmagandik.
; ; Matn; ; ; »);
id.document.write(«»>);
id.document.write(«Change text into child window. Hl>»);
id.document.write(«‘>);
id.document.write(«»);
id.document.write(« ;
;
|
| |
Педагогик компетентлик

Педагогик компетентлик
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/40
Sana
09.10.2024
Hajmi
0,96 Mb.
#274188
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Педагогик компетентлик
Download
0,96 Mb.
Matnni ko'rish
-laboratoriya ishi - Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi...

|
Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi yordam berish usullari
|
bet | 11/17 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 2,77 Mb. | | #260591 |
Bog'liq Botirga5-laboratoriya ishi
Moylo o‘chirgichlarning izolyatsiya qarshiligini o‘lchash
1.Ishdan maqsad
Moylo o‘chirgichlarning izolyatsiya qarshiligini o‘lchashni o‘rganish
Sinov va o'lchash shartlari.
Sinov +10C dan past bo'lmagan muhit haroratida amalga oshiriladi. Yuqori kuchlanish sinovlarini o'tkazishda atrofdagi havoning namligi muhim ahamiyatga ega, chunki. izolyatorlardagi kondensat izolyatsiyaning buzilishiga va shunga mos ravishda uskunaning ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin (sinov va sinovdan o'tgan).
Atmosfera bosimi sinovlar sifatiga alohida ta'sir ko'rsatmaydi, lekin protokolga ma'lumotlarni kiritish uchun o'rnatiladi.
O'lchash.
Izolyatsiya qarshiligini o'lchash 2500V kuchlanish uchun megohmmetrlar bilan amalga oshiriladi. Kalitlarning qutblarining to'g'ridan-to'g'ri oqimiga qarshilikni o'lchash R333 DC ko'prigi tomonidan amalga oshiriladi, bu F4104-M1 tipidagi mikroohmmetrlar bilan 0,001 Ohm aniqlik bilan o'lchovlarni amalga oshirishga imkon beradi.
Ushbu asboblar yo'q bo'lganda, bu sinovlarni o'tkazish uchun etarli oqimni ta'minlay oladigan doimiy oqim manbai bilan ampermetr-voltmetr usulini qo'llash mumkin. Shu kabi asboblar tortib olinadigan element va hujayraning kontaktlarining xususiyatlarini tekshirish uchun ishlatiladi. Quvvat chastotasining haddan tashqari kuchlanish sinovi quyidagi elementlardan iborat bo'lgan turli xil qurilmalar yordamida amalga oshiriladi: sinov transformatori, boshqaruv moslamasi, nazorat-o'lchash va himoya vositalari. Ushbu qurilmalar AID-70 o'rnatishni, shuningdek, etarli darajada himoyalanish darajasiga ega va tegishli darajada sinovdan o'tkazish uchun tayyorlangan turli xil yuqori kuchlanishli sinov transformatorlarini o'z ichiga oladi. Kontaktlar kirishining hizalanishini tekshirish uchun kommutator bilan ta'minlangan maxsus qurilmalardan foydalaning. Ushbu qurilmalar markirovka qilingan metall novda shakliga ega. Bo'limlar bo'yicha siz harakatlanuvchi kontaktlarning kirish chuqurligini taxminan aniqlashingiz mumkin. O'lchovlar va tekshirishlarni amalga oshirishda quyidagi o'lchov asboblari qo'llaniladi, 1-jadvalga qarang.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi yordam berish usullari
|
Css va JavaScript qoʻllagan holda web-sayt yaratish - bet 2

Css va JavaScript qoʻllagan holda web-sayt yaratish
5- амалий CSS va JavaScript qoʻllagan holda web saxifa yaratish
yoki … kabi ishlatish mumkin. Style elеmеnti. Agar yaratilayotgan wеb-sahifa 2-3 sahifadan iborat boʻlsa, style atributi koʻplab qoʻllanilishiga toʻgʻri kеladi. Butun sahifaga bir xil stil qoʻllamoqchi boʻlsak, style elеmеntini qoʻllash qulayroqdir: style elеmеntini qoʻllash umumiy holda quyidagichadir: Natijada hamma elеmеntlar wеb-sahifada bir xil stilga ega boʻladi va bir xil ifodalanadi. Bundan tashqari bir nеchta elеmеnt xossalarini ham birdaniga bеrish mumkin: Bir elеmеntning bir nеcha xossalarini ham birdaniga bеrish mumkin: tushunish osonroq boʻlishi uchun hamma xususiyatlarni alohida qatorlarga yozish tavsya etiladi. Agar bir nеcha elеmеntga bir xil stil bеrish kеrak boʻlsa quyidagicha yozish mumkin: Bundan tashqari butun sahifada ham har xil stillardan foydalanish mumkin: Maxsus sinflarni yaratish. elеmеnti. elеmеnti.
Maxsus sinflarni yaratish. Stillar jadvali yordamida alohida elеmеntlarning xususiyatlarini emas, balki, maxsus sinflarni yaratish ham mumkin. Quyidagi misol bilan tanishing: Download 42,91 Kb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Css va JavaScript qoʻllagan holda web-sayt yaratish
|
-Laboratoriya ishi - Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi...

|
Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi yordam berish usullari
|
bet | 13/17 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 2,77 Mb. | | #260591 |
Bog'liq Botirga6-Laboratoriya ishi
Mavzu: Elektr motorlarni izolyatsiyasi qarshiligini o’lchash.
Ishning maqsadi.
Elektr motorlarning konstruksiyaviy tuzulishini o’rganish.
MegaOmmetrdan foydalanishni o’rganish.
Elektr motorlarning izolyatsiya qarshilini aniqlash.
Kerakli jihozlar.
Elektr motor, megaOmmetr, sekundomer, shaxsiy himoya vositalari.
Ishga oid nazariy tushunchalar.
Elektr dvigatellarining chulg'amlari izolyatsiya qilish uchun ishlatiladigan materiallar ideal dielektriklar emas va ularning fizik-kimyoviy xususiyatlariga qarab katta yoki kichik darajada o'tkazuvchan bo'ladi. Chulg’amlarning izolyatsiyaga chidamliligi, izolyatsiyaning o'zi va ishlatilgan materiallarning dizayni bilan bir qatorda, asosan, izolyatsiyadagi namlik, mexanik shikastlanish va sirt ifloslanishiga bog'liq.
Izolyatsiya qarshiligi o’zgarmas kuchlanish qo'llanilganda u orqali o'tadigan tok qiymati bilan baholanadi. Izolyatsiya qarshiligi qo'lda yoki elektr yuritma bilan megommetr yoki tarmoq megommetr bilan, shuningdek voltmetr usuli bilan o'lchanadi.
Laboratoriya ishi dasturi.
Ma'lumki, izolyatsiya qarshiligi Om bilan o'lchanadi, lekin odatda dvigatel chulg'amlarida juda katta qarshilik bo'lganligi sababli, uni millionlab Om (megaOm) bilan ifodalash odatiy holdir, bu qiymatlar megaOmmetr yordamida o'lchanadi. (1-rasm) O'lchanadigan qarshilik o’zgarmas tok generatoriga ulanadi.
1-rasm. MegaOmmetrning prinspial sxemasi.
MegaOm o'lchagich asosan o'lchangan qarshilikdan o'tgan oqimni qayd qiladi, ammo foydalanish qulayligi uchun uning o'lchov moslamasining shkalasi to'g'ridan-to'g'ri MegaOmlarda kalibrlanadi.
MegaOmmetrda o'lchov moslamasi sifatida (logometr) ishlatiladi, shunda o’lchashlar ikki qarshilik bilan amalga ochiliradi. Logometr ikki ta’sirlashuvchi elektrodlarda hosil bo’lgan tok oqimini nisbatini aniqlovchi qurilma.
O'lchovdan oldin MegaOmmetrning soddalashtirilgan tekshiruvi o'tkaziladi: dasta aylantirilganda va megaOmmetrning qisqichlari qisqa tutashganda, qurilmaning ko'rsatgichi nolga teng bo'lishi kerak, ochilganda esa cheksiz.
Tajribada olingan natijalar asosida jadval-1 to’ldiriladi.
Jadval-1
Izolyatsiyasining qarshiligini o'lchashdan oldin, izolyatsiya tarkibida bo'lishi mumkin bo'lgan qoldiq zaryadlar yerga ulash chulg’ami orqali va sinov natijalariga ta'sir qilmasligi uchun dvigatel chulg'ami 1-2 daqiqa davomida razryadlanadi. Megommetrni sinovdan o'tgan sarg'ish bilan, shuningdek dvigatel qutisi bilan bog'laydigan simlar mustahkamlangan va ishonchli izolyatsiyaga ega bo'lishi kerak. MegaOm tutgichi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Laboratoriya ishi № Elektr tokidan shkastlangan va boshqa baxtsiz xodisaga uchraganda birinchi yordam berish usullari
|
Наименование средств измерений, технического средства

|
Наименование средств измерений, технического средства
|
bet | 12/17 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 2,77 Mb. | | #260591 |
Bog'liq BotirgaНаименование средств измерений, технического средства
|
Тип, условное обозначение
|
Наименование измеряемой величины
|
1
|
Мегаомметр
|
ЭС0202/2
|
Сопр.изоляции
|
2
|
Мост постоянного тока
|
Р-ЗЗ3
|
Сопр.пост.току
|
3
|
Микроомметр
|
Ф4104-М1
|
Перех.сопротивл. контактов
|
4
|
Высоковольтная установка
|
АИД-70
|
Испытание повыш. напряж.
|
5
|
Установка
|
ФР – 5000
|
Ток, напряжение
|
6
|
Вольтметр
|
Д5015
|
Напряжение
|
7
|
Амперметр
|
М2005
|
Ток
|
O'lchov ishlarinilarini bajarish tartibi.
Ish paytida o'lchovlar amalga oshiriladi: 6-10 kV yog 'to'xtatuvchilari bo'yicha - ular o'rnatilgan kataklarda (ulanishlarda) ta'mirlash ishlari davomida. Ikkilamchi zanjirlar va nazorat elektromagnitlarining izolyatsiyasini tekshirish o'rni himoyasi moslamalarini tekshirish bilan birgalikda amalga oshirilishi mumkin.
Organik materiallardan tayyorlangan harakatlanuvchi va yo'naltiruvchi qismlarning izolyatsiyalash qarshiligini o'lchash 2500 V kuchlanish uchun megohmmetr bilan amalga oshiriladi (PUE 1.8.19).
Izolyatsiya qarshiligi 2-jadvalda ko'rsatilgan qiymatlardan kam bo'lmasligi kerak.
Класс напряжения (кВ)
|
Допустимые сопротивления изоляции (МОм) не менее
|
Основная изоляция
|
Вторичные цепи и электромагниты управления
|
3 – 10
|
1000 (300)
|
1(1)
|
15 – 150
|
3000 (1000)
|
1(1)
|
220
|
5000 (3000)
|
1(1)
|
* Asosiy izolyatsiyaning izolyatsiyaga chidamliligi berilgan: qavslarsiz - ishga tushirish va kapital ta'mirlash vaqtida, qavslarda - kapital ta'mirlash davrida o'lchanganda.
* Ikkilamchi sariqlarning izolyatsiyalash qarshiligi berilgan: qavslarsiz - ikkilamchi kontaktlarning zanglashiga olib, qavslarda - ikkinchi darajali zanjirlar ulangan holda.
O'chirish to'xtatuvchilari quvvat qismlarining qarshiligini o'lchash 1-rasmda ko'rsatilgan sxema bo'yicha amalga oshiriladi.
O'lchov bosqichma-bosqich amalga oshiriladi, ikkita erkin faza erga ulanadi. Kalit yoqilgan, kalitning barcha bosqichlarida topraklama o'rnatiladi. Megohmmetr fazalardan biriga ulanadi, tuproq bu fazadan chiqariladi va o'lchov amalga oshiriladi. Izolyatsiya qarshiligi qiymati 60 soniyadan keyin o'rnatiladi. Xuddi shunday, doimiy o'rnatilgan elektron to'sarlarning izolyatsiyalash qarshiligi o'lchanadi.
O'chirish to'xtatuvchisi va boshqaruv solenoidlarining ikkilamchi kontaktlarning zanglashiga olib keladigan qarshiligi alohida (o'chirilgan ikkilamchi kontaktlarning zanglashiga olib boradigan to'liq o'chirgichda) va yig'ilgan shaklda, masalan, o'rni himoyasi moslamalari va signalizatsiya zanjirlarini sinovdan o'tkazish bilan birga tekshirilishi mumkin. Bundan tashqari, statsionar kalitlar uchun ikkinchi variant afzalroqdir.
Chiqib olinadigan elementlardagi (KRU aravachalari) o'chirgichlar uchun izolyatsiya qarshiligini to'liq to'xtatuvchi va barcha kontaktlarning zanglashiga olib o'chirilgan o'chirgichda o'lchash osonroq. O'chirilgan o'chirgichda (uzilish) izolyatsiya qarshiligini o'lchash amalga oshirilmaydi.
|
| |
Педагогик компетентлик - bet 40

79
FOYDALANILGAN ADABIYoTLAR RO‘YXATI
1.
“Pedagog kadrlarni qayta tayyorlash va ularning malakasini
oshirish tizimini
takomillashtirish to‘g‘risida”gi Vazirlar Mahkamasining qarori (O‘zbekiston
Respublikasi Qonun hujjatlari to‘plami. 2006 yil, 6,7 son, 39-modda, 2011 yil 25 son,
260-modda, 2012 yil 33-34 son, 390-modda.
2.
“Oliy ta’lim muassasalari pedagog kadrlarini qayta
tayyorlash va ularning
malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”.
Vazirlar Mahkamasining qarori.
3.
Karimov I.A. Barkamol avlod orzusi. Toshkent.1999.
4.
Karimov I.A. Barkamol avlod – O‘zbekiston
taraqqiyotining poydevorini
yaratishdan iboratdir. IX sessiyadagi nutqdan.
5.
Karimov I.A. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. –T.: Ma’naviyat, 2008.
6.
Rustamov A. “So‘z haqida so‘z”. -T: 1992.
7.
Slastenin V.A. Obщaya pedagogika. -M.– 2002.
8.
Bolotov V.A., Serikov V.V. Kompetentnostnaya model: Ot idei k
obrazavatelnoy programmoy. Pedagogika. 2003. № 3.
9.
Bondorevskaya Ye.V., Kulnevich S.V. Pedagogika. 2004. № 10.
10.
Blinov V.I.Prakticheskaya podgotovka buduщix uchiteley: progmatika,
prespektivы. Moskva. IOO. MONRF. 2004.
80
11.
Bermus A.G. Problemы i perspektivы realizatsii kompetentnostnogo podxoda
v obrazovanii. www.eidoc.ru. 2005, 09, 1
12.
Olsson, Thomas;
Martensson Katarina and Roxa, Torgny.
Pedagogical
competence. Swedish, Division for Development of
Teaching and Learning,
Uppsala
University, 2010.
13.
Vdovina S.A. Professionalno pedagogicheskaya kompetentnost i yee struktura.
Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya. Perm – 2009.
14.
Slastenin V., Isaev I., i drg. Pedagogika. Uchebnaya posobiya.
15.
Yelegina V.S., Poxlebaev S.M. Kompetentnosnыy
podxod k organizatsii
obucheniya studentov v pedagogicheskim vuze. Fundamentalnoe issledovanie. 2012
№ 3.
Tayanch so‘zlar - Педагогик компетентлик

4
Kirish...................................................................................................5
I BOB. PEDAGOGIK KOMPETENTLIKNING ILMIY-
NAZARIY ASOSLARI
1.1. Pedagogik kompetentlikning nazariy-metodologik asoslari......9
1.2. Rivojlangan mamlakatlarda pedagogik
kompetentlikka oid ilm iy
yondoshuvlar.........................................................................................11
1.3.
O‘qituvchi kasbiy kompetensiyasini
shakllantirish aspekt
lari............................................................................................................15
1.4. O‘qituvchi kasbiy
kompetensiyasini shakllantirish tizimi........24
1.5. Pedagogik mahorat va kompetensiya mezonlari.............................36
II BOB. MUTAXASSIS KOMPETENTLIGI ShAKLLANIShIDA
MUSTAQIL TA’LIMNING ROLI
2.1. Mustaqil ta’lim mutaxassis kompetentligini
shakllantirish omili
sifatida........................................................................................44
2.2. O‘qituvchi-bakalavr tayyorlash sifatini baholash.........................46
III BOB. PEDAGOGIK KOMPETENTLIKNI
TAKOMILLAShTIRIShNING NAZARIY VA AMALIY

5
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Malakali
pedagog kadrlar
tayyorlash hamda o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarini shunday
kadrlar bilan ta’minlash tizimini yanada takomillashtirishga
oid chora-
tadbirlar to‘g‘risida”gi Qarori (28. 05. 2012 y.) da mazkur tizimning rahbar
va pedagogik kadrlari malakasini oshirish va qayta tayyorlash masalalariga
alohida e’tibor qaratilishi zarurligi uqtirilgan.
Shunga bog‘liq ravishda ushbu ilmiy-uslubiy
ishlanmada biz kasb-
hunar muassasalari uchun pedagoglar tayyorlovchi oliy o‘quv
yurtlari
professor-o‘qituvchilarining aynan qanday kompetensiya larga ega bo‘lishi
lozimligi bo‘yicha to‘plagan ma’lumotlarimiz bilan o‘rtoqlashib o‘tishni
vazifa qilib qo‘ydik.
Ma’lumki, bozor munosabatlariga asoslangan demokratik ja-miyatda
mavjud u yoki bu ish yoki xizmat o‘rnini
egallab turgan har bir
mutaxassisning tegishli o‘ringa qanchalik munosibligi
darajasi uning shu
ish yoki xizmat egasiga qo‘yiladigan turli-tuman talablarga naqadar javob
berishligi bilan o‘lchanadi. Keyingi yillarda ish yoki xizmat o‘rni bilan shu
ish yoki xizmat o‘rniga talabgor shaxs o‘rtasidagi ana shunday munosiblik
darajasini hisoblash asoslarini ishlab chiqish yo‘lida
jahonning bir qator
davlatlarida
kasb kompetensiyalarini - Педагогик компетентлик

6
- bo‘lajak o‘qituvchilarni zamonaviy kishilik jamiyati oldida turgan eng
muhim muammolardan biri – ta’lim-tarbiya
jarayonini modernizatsiya
qilishga oid istiqbolli yo‘nalishi bo‘lgan pedagogik kompetentlik
yuzasidan nazariy bilimlar bilan tanishtirish;
- pedagogik kompetentlikka qo‘yilayotgan zamonaviy talablar bilan
qurollantirish;
- ta’lim-tarbiya jarayonini bola ruhiyati,
uning neyropsixologik,
neyropedagogik imkoniyatlarini hisobga olgan holda tashkil etish
uchun
zarur bo‘lgan bilim ko‘nikmalarni egallashlarini ta’minlash;
- pedagogik faoliyatni amalga oshirishda ijodiy va metodik savodxonlikni
hamda
kompetentlikka
nisbatan
chuqur
pedagogik-psixologik
tayyorgarlikni shakllantirishdan iborat.
Pedagogik kompetentlik bir qator ya’ni pedagogika nazariyasi va
tarixi,
pedagogik
konfliktologiya,
neyropedagogika,
pedagogik
imidjalogiya, innovasion pedagogik texnologiyalar,
yosh davrlar
psixologiyasi, ijtimoiy pedagogika, pedagogik aksiologiya, pedagogik
psixologiya fanlari bilan o‘zaro aloqada shakllanadi.
Murakkab,
mashaqqatli, kutilmagan holatlarga boy, ammo
jamiyatning zaruriy ehtiyoji hisoblangan ta’lim-tarbiya tizimini yangicha
ko‘rinish va yangicha mazmunda amalga oshirish,
dars jarayonida
innovatsion pedagogik va axborot texnologiyalarni samarali qo‘llash orqali
ta’lim samaradorligiga erishish davr talabidir. Ta’lim muassasasi
bitiruvchisi o‘z hayotida shaxsiy, ijtimoiy,
iqtisodiy va kasbiy
munosabatlarga kirishishi, jamiyatda o‘z o‘rnini egallashi, duch keladigan
muammolarning yechimini hal etishi, eng muhimi o‘z sohasi, kasbi
bo‘yicha raqobatbardosh bo‘lishini ta’minlashda asosan pedagog kadrlar
salohiyati hal qiluvchi omil hisoblanadi.
Demak, jamiyatdagi barcha yangilanishlarni uyg‘unlashtirish uchun
shaxsiy yetuklik bilan birga kasbiy kompetentlik ham muhim ahamiyat
kasb etadi.
Oliy ta’lim muassasalarida talabalarning bilim samaradorligini
oshirish, dars va ta’lim jarayonini yanada sifatli tashkil etish:
Birinchidan - Педагогик компетентлик

8
O‘qituvchilar umumta’lim fanlarini o‘qitish darsining mazmuniga
mediamadaniyat va mediaxavfsizlik tushunchalarini singdirib borishi,
ularga
axborot
texnologiyalarining
cheksiz
ijobiy
imkoniyatlari,
afzalliklari bilan bir qatorda salbiy ta’siri va oqibatlaridan o‘zini
himoyalash yo‘llarini ham o‘rgatish lozim. Bunda talabalarda axborot
bilan ishlash kompetensiyasini quyidagilarni inobatga olgan holda
rivojlantirish maqsadga muvofiqdir:
– talabalarda axborot texnologiyalarining hayot va jamiyatdagi roli,
imkoniyatlari va qo‘llash doirasi,
shuningdek, uning salbiy oqibatlari va
ulardan himoyalanish haqidagi tushunchalarni shakllantirish;
– ta’lim olish va shaxs sifatida rivojlanish jarayonida elektron resurslar,
o‘quv dasturlari va boshqa o‘quv-metodik mahsulotlarning afzalliklarini
anglash va qo‘llashni o‘rgatish;
– masofadan ma’lumot almashish lokal va global tarmoqda ma’lumot
qidirishni va bu jarayonda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan
xavf-hatardan
saqlanish hamda mediamadaniyat qoidalariga rioya qilish.
Yoshlarimizda yangi zamonga mos hayotiy mo‘ljallarini belgilashda
chalg‘imaslik, axborot makonida o‘zlariga kerakli manzilni aql-idrok,
halollik va mehnatsevarlik bilan topish, Vatan taraqqiyoti va yurt
faravonligiga o‘z hissasini qo‘shish kabi fazilatlarni
tarbiyalash biz
pedagoglarning burchidir.
Kasbiy sifatlari - Педагогик компетентлик

28
o
o‘z jamoasi a’zolari va o‘qituvchilarning
tanqidlariga tayyor
bo‘lishlik, o‘z faoliyatiga o‘zgarishlar kirita olish;
o
ijtimoiy voqelik va atrof-muhitga nisbatan shaxsiy qarashlariga ega
bo‘lish va ularning talabalar bilan muhokama qilish, o‘rtoqlashish;
o
tanqid va refleksiya (o‘z-o‘zini nazorat va tahlil qilish)ga nisbatan
yuqori layoqatda bo‘lish;
o
nasihatgo‘ylik va manmanlikdan o‘zini saqlay olish;
o
muhokama qilinayotgan har qanday muammo va qarashlarga
to‘g‘ri munosatbatda bo‘lish;
o
o‘z sha’niga aytilayotgan tanqidlarga
samimiy munosabatda
bo‘lishlik;
o
shaxsiy yondashuv va o‘z ta’lim yo‘nalishiga ega bo‘lish va
beparvo bo‘lmaslik;
o
o‘z fikr va qarashlarini talabalar bilan o‘rtoqlashish;
o
ifodali so‘zlash, ravon, so‘z boyligiga ega bo‘lish.
Pedagogik qobiliyat - pedagogning pedagogik faoliyatga yaroqliligini
va shu faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug‘ullana olishini, shuningdek,
pedagogik jarayonlarni takshil etish va boshqara
olishini ifodalovchi
qobiliyat.
Kasbiy motivatsiya - kasbga tegishli vazifalarni bajarish va kasb
tanlashni belgilovchi, atrof,
borliq omillari, kasbga yo‘naltirishga oid
faoliyat ta’sirida shakllanuvchi mayldan iborat.
O‘qituvchining kasbiy kompetensiya bazasi shundan iboratki, ta’limiy,
rivojlantiruvchi muhitni tashkil qila olishi ko‘nikmasiga ega bo‘lish
kerakki, talabalarda bilim, ko‘nikma malaka shakllansin. Ta’lim jarayoni
shunday
tashkil etilishi lozimki, bunda talabalarda qiziqish ortsin, shu
bilan birga o‘ylash va munozara yuritish, dolzarb savollarni qo‘ya olish,
mustaqil
tafakkurni shakllantirish, g‘oyalar yaratishga o‘rgatish, turli xil
nuqtai nazarlarni aytish ko‘nikmasini shakllantirish.
Har qanday o‘qituvchining maqsadi dars jarayonidagi vaziyatlarni
“rivojlantiruvchi muhit”ga aylantira olishi kerak.
Buning uchun
o‘qituvchida kompetentlik yondashuv quyidagi asosiy tamoyillar asosida
yuzaga keladi.
29
1. Ta’lim muhiti talaba shaxsining ijtimoiy hayotda muvaffaqiyatga
erishish va qiyinchiliklarni yengishga o‘rgatishi lozim.
2. Talabalar imkoniyatlarini ta’lim natijalariga ko‘ra
baholashni
ta’minlash va o‘z-o‘zini baholash jarayonida uni qo‘llash.
3. Talabalarni mustaqil, asosli faoliyatlarini tashkil etish ularni shaxsiy
motivatsiyasi va mas’uliyatini oshirishda turli shakllardan foydalanish.
4. Har bir millatning tarixi va madaniyati, oila va jamiyat
qadriyatlarini hurmat qilish va unga amal qilish.
5. O‘zgalar va o‘z fikrini hurmat qilish xushmuomalali bo‘lish.
6. O‘z hato va kamchiliklarini bilishi va uni mustaqil ravish da tuzata
olish.
7. Hayot xavfsizligi va sog‘lom turmush
tarzi asoslarini egallagan
bo‘lishi kerak.
Ta’lim vazifalarini amalga oshirishda hayot davomida ahamiyatga ega
bo‘lgan kompetensiya zarur bo‘ladi. Ular quyidagilar:
- kommunikativ kompetensiya;
- informatsion kompetensiya;
- muammolarni hal eta olish;
- rivojlantiruvchi muhitni yaratish.
O‘qituvchi kasbiy kompetensiyasini shakllantirish aspektlari

15
muvaffaqiyati, kasbini san’at darajasiga olib chiqib, o‘nlab, yuzlab
shogirdlar tayyorlaganligi uchun berilgan unvondir. Yoki ma’lum bir
Dunyoga yangi ko‘z bilan qayraydigan, uddabiron, ishning ko‘zini
biluvchi, buyuk kelajagimiz poydevorini
quruvchi va yuksaltiruvchi
mutaxassis kadrlarni tayyorlash respublikamiz pedagoglari oldida turgan
eng muhim va mas’uliyatli vazifadir.
Pedagog o‘z ixtisosligi bo‘yicha ta’lim va tarbiya ishlari yuzasidan
jamiyat oldida mas’uldir. U muntazam ravishda o‘z kasbiy tayyorgarligini
takomillashtirib borish bilan birgalikda o‘qituv chi, muallim, ustoz,
tarbiyachi, pedagog huquqiga ega bo‘lishi, aniqrog‘i, kasbiy kompetensiya
egasi bo‘lishi lozim. Endilikda o‘qituvchi uchun o‘zi tanlagan kasb, fan,
mutaxassislik borasidagi amaliy va nazariy bilimlarni puxta egallash
kamlik qilib qoldi. U har qanday vaziyatda ta’lim-tarbiyani
yangi-yangi
usul va metodlarini o‘z faoliyatida qo‘llay olishi, bir so‘z bilan aytganda,
kompetensiya egasi bo‘lishi lozim.
“Kompetensiya” tushunchasi, kompetensiya nuqtai nazaridan
yondoshuv, kompetensiya egasi,
bu atamalarning mazmuni haqida
to‘xtalish uchun,
eng avvalo, asrlar davomida shakllangan bu boradagi
milliy an’ana va qadriyatlarga e’tibor qaratamiz.
Bizning yurtimizda biron-bir kasbkor egasi o‘z kasbini mahorat bilan
egallab, uni shogirdlariga o‘rgata boshlasa, uning nomiga mazkur kasb
atamasini qo‘shib atay boshlaganlar. Mosh tabib,
Omon tabib, Oboqul
kulol, Latif sartarosh, Murodjon hofiz, Mamatoy temirchi yoki Mamatoy
aka pichoqlari va hokazo. Bu e’tirof aynan shu odamning ma’lum bir kasb
egasi bo‘lganligi
uchun emas, balki yuksak hudud aholisining biron-bir
kasb bilan shug‘ullanishi ham ana shunday e’tirofga yuksak
muvaffaqiyatlari orqali erishganliklari dan dalolat beradi. Chust pichoqlari,
Chust do‘ppisi, Rishton kulollari, Urgut kulollari,
Samarqand nonvoylari,
nonlari va hokazo. Bu albatta, o‘z kasbkorini uzluksiz rivojlantirib, ko‘p
yillar mobaynida elga xizmat qilgan kishi yoki kasbkor egasiga yoki
jamoaga berilgan e’tirof, vakolat, ishonch – amonaviy va ilmiy til bilan
aytadigan bo‘lsak, kompetensiya ekanligini sezib olish qiyin emas. Xalq
san’ati borasida ham shunday
fikrlarni aytish mumkin, ammo kasbning
oliy darajaga ko‘tarilishi, bu kompetensiyadan balandroq malaka –
16
mahoratdir. Abdurahim Dorboz, Tursunboy polvon, Mamat o‘qituvchi,
Mamat domla va boshqalar.
“Kompetensiya” tushunchasini izohlar ekanmiz,
bu atamaning
mazmun-mohiyatiga e’tibor qaratamiz.
Kompetensiya
lotincha so‘z bo‘lib, o‘zbek tilida “munosib”, “to‘g‘ri
keladi” yoki “mos keladi” ma’nolarini anglatadi. O‘z bilim, mahorat va
amaliy tajribalarni qo‘llagan holda oddiy va murakkab masalalarni yecha
olishga munosib inson deb tushunsa bo‘ladi. Ko‘p hollarda
Yussx usulida dori preparatlarining miqdorini aniqlash. Laboratoriya mashg‘ulotining rejasi

Yussx usulida dori preparatlarining miqdorini aniqlash. Laboratoriya mashg‘ulotining rejasi
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
27.05.2024
Hajmi
0,91 Mb.
#254647
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Yussx usulida dori preparatlarining miqdorini aniqlash. Laboratoriya mashg‘ulotining rejasi
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
3-ma’ruza mavzu: Kontentni boshqaruv tizimlari (cms) yordamida ta’limiy saytlar yaratish. Ta’limiy saytga o‘quv materiallarini joylashtirish. Reja

3-ma’ruza mavzu: Kontentni boshqaruv tizimlari (cms) yordamida ta’limiy saytlar yaratish. Ta’limiy saytga o‘quv materiallarini joylashtirish. Reja
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 3-ma’ruza mavzu: Kontentni boshqaruv tizimlari (cms) yordamida ta’limiy saytlar yaratish. Ta’limiy saytga o‘quv materiallarini joylashtirish. Reja
|
μ ∙ 0,15 + μ∙ 0,85 - Yussx usulida dori preparatlarining miqdorini aniqlash. Laboratoriya mashg‘ulotining rejasi

Olingan bilimlarni tekshirish uchun savollar
1.
Dori vositalarini sifatini aniqlashda YuSSX usulning ahamiyati nimaga asoslangan?
2.
Moddalarni YuSSX tahlilida qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlar va ularni ahamiyati nimada?
3.
Nima uchun xromatografik kolonkaga kirishda bosim yuqori qilib olinadi ?
4.
Xromatografik tasmada hosil bo‘ladigan cho‘qqilarni aniqlash usullari qanday olib boriladi?
5.
Xromatografiya usulida sorbentlarga qo‘yilgan talablar.
6.
Xromatografiyaning usullaridan qaysi biri murakkab tarkibli dori vositalarining tahlilida
qo‘llaniladi ?
7.
YUSSX usulida olingan xromatogrammaning ko‘rinishi qanday bo‘ladi ? Uning asosiy
parametrlari qanday?
8.
YUSSX usulini qo‘llagan holda DV larining chinligi aniqlashni tushuntiring.
9.
YUSSX usulini qo‘llagan holda DV larining miqdorini aniqlashni tushuntiring.
10.
YUSSX usulini qo‘llagan holda farm. tahlilning qanday masalalarini echish mumkin?
11.
YUSYUQX ( yuqori samarali yupqa qatlamli xromatografiyasi), uning DV tahlilida afzalligi.
O’zbekistonda banklar faoliyatining asosiy yo’nalishlari va ularni rivojlantirish istiqbollari

|
O’zbekistonda banklar faoliyatining asosiy yo’nalishlari va ularni rivojlantirish istiqbollari
|
bet | 10/12 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #251870 |
Bog'liq O’zbekistonda bank tizimini takomillashtirish yo’llari2.2. O’zbekistonda banklar faoliyatining asosiy yo’nalishlari va ularni rivojlantirish istiqbollari
Keyingi yillarda mamlakat tijorat banklari tizimidagi moliyaviy-iqtisodiy ko’rsatkichlarning bu kabi ijobiy natijalarga ega bo’lishi bevosita ularning mamlakat iqtisodiyotining deyarli barcha tarmoqlari rivojlanishida faol ishtirok etib kelayotganligining natijasidir.
Ma'lumki, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik mamlakatimiz taraqqiyotida, avvalambor xalqimiz uchun munosib hayot barpo etish, mas'uliyatli vazifalarni amalga oshirishda hal qiluvchi o’rin va ta'sirga ega bo’lib bormoqda. Ishbilarmonlar o’z mehnati ortidan nafaqat o’z oilasi, balki jamiyat farovonligini ta'minlashga munosib hissa qo’shmoqda. Bugungi kunda mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar strategiyasida kichik va xususiy tadbirkorlikni har tomonlama qo’llab-quvvatlash, oilaviy biznesni yo’lga qo’yish orqali oilalar turmush farovonligini oshirish, ularni shinam uy-joylar bilan ta'minlashga alohida e'tibor berilishi tijorat banklari zimmasiga ulkan mas'uliyat yuklamoqda. Tijorat banklari tadbirkorlik sub'ektlari bilan o’zaro manfaatli munosabatlarni yuqori saviyada tashkil etish, aholini tadbirkorlik faoliyatini moliyaviy qo’llab-quvvatlash orqali keng jalb qilishga alohida e'tibor berib kelmoqda. Buning yaqqol tasdig’ini tijorat banklari tomonidan 2022 yilning 1 yanvar holatiga kredit qo’yilmalari miqdori 211,6 trln. so’mni tashkil etganidan ko’rishimiz mumkin
Shu o’rinda aytib o’tish joizki, 2022 yilda erishilgan bu kabi ijobiy natijalar 2021 yilda qo’lga kiritilgan natijalarning mantiqiy davomidir. Bu esa o’z navbatida mamlakatimizda kichik va xususiy tadbirkorlik sub'ektlarining rivojlanishiga ham muhim ta'sir ko’rsatmoqda.
Iqtisodiyotimizni modernizatsiyalash, texnik va texnologik yangilash, uning raqobatdoshligini keskin oshirish, eksport salohiyatini yuksaltirish, innovatsion va energiyani tejaydigan texnologiyalarga asoslangan yangi ishlab chiqarishlarni tashkil etish, jahon bozorida talab mavjud bo’lgan yangi turdagi tovarlar ishlab chiqarishni o’zlashtirish va shu orqali mamlakatimizning moliyaviy-iqtisodiy barqarorligini ta'minlashda bank tizimi tomonidan olib borilayotgan investitsion siyosat o’z samarasini bermoqda.
|
| |
“kasbiy 
kompetenlik” - Педагогик компетентлик

|
Педагогик компетентликBog'liq uslubiy qo\'llanma“kasbiy
kompetenlik”
atamasi qo‘llaniladi. Bu so‘zni kasbiy vazifalarini amalga
oshirishda o‘z amaliy tajribalari, bilim va ko‘nikmalarini muvaffaqiyatli
qo‘llay olish qobiliyati deb tushunsa bo‘ladi.
Kompetensiya – huquqshunoslik atamasi.
Aniq organ yoki
shaxsning vakolatiga kiradigan huquq va burchlari bo‘lib, davlat va jamoat
tizimida mazkur insonning o‘rnini belgilaydi. Huquqshunoslik mazmuniga
ko‘ra, kompetensiya quyidagi unsurlarni o‘z ichiga oladi: targ‘ib etiluvchi
predmetlar (hududlar, hodisalar, harakatlar, ma’lum bir doirada yuritiladi),
ma’lum organ va shaxsning o‘z faoliyati uchun qo‘llashi mumkin bo‘lgan
huquq va burchlari, vakolatlari yig‘indisidir.
Kompetensiya (ijtimoiy huquq).
Bu aniq bir sub’ektning boshqaruv
jarayonlari uchun qonun bilan belgilab qo‘yilgan vakolati bo‘lib, ma’lum
bir ijtimoiy vazifa ana shu vakolat zimmasiga yuklatilgan bo‘ladi.
Kompetensiya boshqaruv vakolati.
Bu ma’lum bir kasbiy vazifalarni
hal etishda mutaxassis (xodim)ning shaxsiy vokolati sanaladi.
Madaniyatlararo kompetensiya.
Boshqa madaniyat nomoyanda lari
bilan muvaffaqiyatli til topish qobiliyati.
Tashkilotning asosiy kompetensiyasi.
Tashkilotning raqobat
bardoshligini ta’minlovchi omil bo‘lib, raqobat kurashida asosiy tayanch
vositasi sanaladi.
Kompetensiya hududi.
Shaxs yoki jamoaning bilim va mahorati
yig‘indisidan iborat bo‘lib, ular o‘z vazifasini oliy va raqobatbardoshli
doirasida amalga oshiradilar.
1983 yilda O‘zbekiston Fanlar akademiyasi tomonidan chop etilgan
ruscha-o‘zbekcha lug‘atda
“kompetentnost”
– “chuqur bilimga egalik”,
“chuqur bilimga asoslanganlik”, “xabardorlik”, “omilkor lik” deb o‘zbek
|
| |
«KLASTER» TRENINGI - Yussx usulida dori preparatlarining miqdorini aniqlash. Laboratoriya mashg‘ulotining rejasi

«KLASTЕR» TRЕNINGI
Muayyan tushuncha doirasida imkon
qadar ko’proq g’oyalarni ilgari surish va
mazkur g’oyalar o’rtasida
aloqadorligini
ko’rsatishga harakat qiling.
Bеlgilangan
vaqt
nihoyasiga еtmagunicha,
yozishdan to’xtamang.
* “
Klastеr(Tarmoqlar) trеningi
”fikrlarni tarmoqlanishi – bu pеdagogik stratеgiya bo’lib, u
o’quvchilarni biron bir mavzuni chuqur o’rganishga yordam bеradi, o’quvchilarni mavzuga taaluqli
tushuncha yoki aniq fikrni erkin va ochiq ravishda kеtma-kеtlik bilan uzviy bog’lagan
holda
tarmoqlashlariga o’rgatadi. Bu usul biron bir mavzuni chuqur o’rganishdan avval o’quvchilarni fikrlash
faoliyatini jadallashtirish hamda kеngaytirish uchun xizmat qilishi mumkin. Shuningdеk, o’tilgan
mavzuni
mustaxkamlash, yaxshi o’zlashtirish, umumlashtirish hamda o’quvchilarni shu mavzu
bo’yicha tasavvurlarini chizma shaklida ifodalashga undaydi. Bu esa o’quvchilarga o’z
bilimlari,
tushunishlari va tasavvurlari darajasini aniqlashga yordam bеradi.
Agar ma'lum muddat biron-bir
g’oyani o’ylay olmasangiz, unda
qog’ozga
biror narsani rasmini
chizing, toki boshqa g,oya paydo
bo’lgunicha davom eting.
G’oyalar yig’indisi-
ning
sifati
va
aloqadorligini
ko’rsatishini
chеklamang
G’oyalar yig’indisining sifati va
aloqadorligini ko’rsati- shini
chеklaimang.
Nimaniki o’ylagan bo’lsan- giz,
shuni qog’ozga
yozing.
Fikringiz sifati to’g’risida o’ylab
o’tirmay,
ularni shunchaki yozib
boring.
Yozuvlaringiz
orfografiyasi
yoki
boshqa jihatlariga e'tibor bеrmang
Falsafaning yangi sohalari - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti,...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|
bet | 12/139 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #160902 |
Bog'liq 1.«Falsafa» tushunchasining kelib chiqishi-fayllar.orgFalsafaning yangi sohalari. Falsafiy bilimning tuzilishi o‘zgarmas, uzil-kesil shakllangan emas. Falsafaning rivojlanishi va u hal qilayotgan muammolar doirasi kengayishiga qarab falsafiy bilim tuzilishida ham o‘zgarishlar yuz beradi. Ilmiy nazariyalar yoki falsafiy g‘oyalar inqirozga uchragan yoki o‘zining asossizligini namoyish etgan taqdirda, ularning bilim tizimidagi o‘rni va rolini qayta baholash amalga oshiriladi, bu esa ba’zan ularning nazariy va amaliy ahamiyati yo‘qolishiga olib keladi. Masalan, flogiston nazariyasi, «falsafa toshi»ni izlash, empiriokrititsizm falsafasi va o‘z ahamiyatini yo‘qotib, tarix mulkiga aylangan boshqa ko‘pgina g‘oyalar bilan shunday bo‘lgan. Bugungi kunda falsafa bilan ham shunga o‘xshash hodisa yuz beryapti, degan fikr mavjud. Hatto falsafa o‘lyapti deb hisoblaydiganlar ham yo‘q emas.
Darhaqiqat, o‘zini oqlamagan g‘oyalar, yo‘nalishlar va konsepsiyalar bisyor, ularning aksariyati hozir juda og‘ir ahvolda, ayrimlari esa kuchli inqiroz holatini boshdan kechirmoqda. Ammo falsafa o‘zining birinchi ma’nosida – «donolikni sevish» sifatida, haqiqatning tagiga yetish usuli sifatida, jon holati sifatida va nihoyat, dunyoqarashning alohida shakli sifatida insoniyat turguncha mavjud bo‘ladi.
Buni falsafiy bilimning ayrim nisbatan yangi sohalari ham tasdiqlaydi (ba’zan ular mustaqil falsafiy fanlar maqomiga da’vogarlik qiladi). Ular falsafa yondashuvlari va metodlari jamiyat hayotining ayrim jabhalari, murakkab obyektlar, muayyan fanlar va shu kabilarni o‘rganishga nisbatan qo‘llanilishi natijasida yuzaga keldi. Ularning aksariyati falsafaning eng yangi tarixi bilan bog‘liq bo‘lib, asosan XX asrga tegishlidir. Bu yerda avvalo tabiat falsafasi, huquq, fan, tarix, siyosat, san’at, din, texnika falsafasi, tanatologiya, gerontologiya va boshqalar nazarda tutilmoqda. O‘tgan asrning so‘nggi o‘n yilliklarida tadqiqotning yana bir yangi va o‘ta muhim sohasi – globallashuv va u yuzaga keltirayotgan global muammolar falsafasi paydo bo‘ldiki, uni o‘rganish ham foydadan xoli bo‘lmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va I bo‘lim. Falsafa fanining predmeti, mazmuni va jamiyatdagi roli. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: Sharq falsafasi. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti bosqichlari: G‘arb falsafasi
|
Jahon bankining maqsadi va vazifasi

|
Jahon bankining maqsadi va vazifasi
|
Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 15,45 Kb. | | #113521 |
Bog'liq Jahon banki
Jahon banki
Jahon banki rivojlanayotgan bozor mamlakatlariga qashshoqlikni kamaytirishga yordam beradigan xalqaro tashkilotdir . Uning birinchi maqsadi o'ta qashshoqlikka barham berishdir. U 2030 yilga borib odamlarning 3 foizidan ko‘pi kuniga 1,90 dollar yoki undan kam daromadga yashashini istaydi. Uning ikkinchi maqsadi umumiy farovonlikka ko‘maklashishdir. U har bir mamlakatda aholining eng quyi 40 foizi daromadlarini yaxshilashni istaydi.1947 yildan beri Jahon banki 12 000 dan ortiq loyihani moliyalashtirdi.Jahon banki so'zning an'anaviy ma'nosida bank emas. Buning o'rniga u ikkita tashkilotdan iborat. Ulardan biri Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki bo‘lib, u kreditlar, kreditlar va grantlar beradi.Ikkinchisi - Xalqaro taraqqiyot assotsiatsiyasi, u past daromadli mamlakatlarga past yoki foizsiz kreditlar va grantlar beradi.Bank Jahon banki guruhidagi yana uchta tashkilot bilan yaqindan hamkorlik qiladi:Xalqaro moliya korporatsiyasi (IFC) kompaniyalar va hukumatlarga investitsiyalar, maslahatlar va aktivlarni boshqarish bilan shug'ullanadi.Ko'p tomonlama investitsiyalarni kafolatlash agentligi (MIGA) kreditorlar va investorlarni urush kabi siyosiy xavflardan sug'urta qiladi.Investitsion nizolarni hal qilish bo'yicha xalqaro markaz (ICSID) investorlar va mamlakatlar o'rtasidagi investitsiya nizolarini hal qiladi.
Jahon banki past foizli kreditlar, foizsiz kreditlar va grantlar beradi. U taʼlim, sogʻliqni saqlash va infratuzilmani yaxshilashga qaratilgan. Shuningdek, u mamlakatning moliya sektori, qishloq xo'jaligi va tabiiy resurslarni boshqarishni modernizatsiya qilish uchun mablag'lardan foydalanadi.
|
| |
Falsafaning jamiyatdagi ahamiyati va roli yoki amaliy falsafa

|
Falsafaning jamiyatdagi ahamiyati va roli yoki amaliy falsafa
|
bet | 15/139 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #160902 |
Bog'liq 1.«Falsafa» tushunchasining kelib chiqishi-fayllar.orgFalsafaning jamiyatdagi ahamiyati va roli yoki amaliy falsafa. Odatda falsafa kundalik hayot va amaliyotdan ancha uzoq bo‘lgan haddan tashqari umumiy masalalarni o‘rganadi, degan fikr mavjud. Ammo bu fikrga qo‘shilish mushkul, zero umumiy nazariyalar, agar ularga kengroq ma’noda va uzoqroq istiqbol nuqtai nazaridan yondashilsa, ba’zan bilimning tor sohalariga taalluqli bo‘lgan ko‘pgina muayyan g‘oyalardan yaxshiroq samara beradi.
Albatta, falsafa doim kundalik hayotdan ma’lum darajada uzoq bo‘lgan va shunday bo‘lib qolmoqda. Uning o‘ziga xos xususiyati, betakrorligi ayni shu omilda namoyon bo‘ladi. Biroq, boshqa tomondan, falsafa oddiy ijtimoiy borliq, kundalik ijtimoiy, siyosiy yoki iqtisodiy hayot amaliyoti deb nomlash mumkin bo‘lgan narsalardan ham o‘zini olib qochmaydi. Falsafiy refleksiya va u bilan mushtarak bo‘lgan harakatlarning mazkur yo‘nalishi XX asrda hatto butun bir yo‘nalish – amaliy falsafa vujudga kelishiga sabab bo‘ldi. Bunda falsafa siyosiy, ijtimoiy va boshqa qarorlar qabul qilishga muqarrar tarzda va bevosita ta’sir ko‘rsatadi, deb aytish mumkin emas, ammo bu holni butunlay istisno etish ham o‘rinli bo‘lmaydi. Biroq shu narsa aniqki, falsafa odamlar dunyoqarashini shakllantirish orqali ularning xulq-atvorini, yuqorida zikr etilgan qarorlarni ishlab chiqish jarayonida ularning yondashuvlarini ham ko‘p jihatdan belgilaydi, faylasuflarning o‘zlari esa ba’zan odamlar hayotini butunlay o‘zgartiruvchi muhim, g‘oyalar tashabbusi bilan chiqadilar.
Faylasuflar jamiyatdagi ma’naviyat va axloqning holati uchun ham sezilarli darajada javobgardirlar, zero ular nafaqat ijtimoiy meyorlar va tamoyillarni rivojlantiradilar, ulardan dars beradilar yoki kitoblar, maqolalar orqali ijtimoiy ongni ular bilan oshno etadilar, balki aksariyat hollarda keng jamoatchilik fikrini uyg‘otadigan, ijtimoiy ahamiyatga molik bo‘lgan, ijtimoiy-siyosiy muammolar, madaniyat va ma’naviyat masalalariga doir muhokama va munozaralar tashkil etadilar.
Falsafa va fan. Falsafa nafaqat fan, balki ijtimoiy hayotning boshqa, sohalari: iqtisod, siyosat, ijtimoiyot, huquq, kabilar bilan ham uzviy bog‘liq. Biroq, biz falsafa va fan munosabatlarining genezisi haqida ularning birligi va farqlarini aniqlash maqsadida so‘z yuritamiz. Mazkur masalani mufassalroq o‘rganishga kirishar ekanmiz, avvalo ko‘rsatilgan tushunchalarning asosiy ma’nolari va mazmunlarini aniqlab olamiz.
|
| |