nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Adabiyotlar - Alisher navoiy nomidagi toshkent davlat

97
1993.
4. Бекмуҳамедов Х.Д. Тарих терминлари изоҳли луғати.
Педагогика олий ўқув юртларининг студентлари ва ўрта мактаб тарих
ўқитувчилари учун. Тошкент: Ўқитувчи, 1978.
5.Гринев С.В. Введение в терминографию.-М., 1995.
6. Дадабоев Ҳ. Тарихий ҳарбий терминлар луғати. -Тошкент,
2007.
7. Исмоилов М., Шарапов А. Тарих атамалари луғати.-Тошкент:
«Akademnashr», 2013.
8. Mahkamov N., Ermatov I. Tilshunoslik terminlarining izohli
lugati.-Toshkent: Fan, 2013.
9.Муқимов З.,Турсунова О.Ўзбек давлатчилигида қўлланган
тарихий-ҳуқуқий атамалар.-Самарқанд, 2007.
10. Русча-лотинча- ўзбекча тиббий терминлар изоҳли луғати.-
Тошкент: Камалак-Ҳамшира, 1999.
11.Усмонов О., Дониёров Р. Ижтимоий-сиёсий терминлар
луғати.-Тошкент: Фан, 1977.
12.Усмонхўжаев А., Аваков В.Е., Баситханова Э.И.Катта тиббий
этимологик луғат (русча-лотинча-ўзбекча).Большой медицинский
этимологический
словарь
(русско-латинско-узбекский).-Тошкент:
Noshir, 2010.
13.Усмонхўжаев А., Баситханова Э.И., Назиров П.Ҳ., Тураханова.
Тиббий терминлар энциклопедик луғати (Энциклопедический словарь
медицинских терминов).-Тошкент: Суғдиёна, 2010.
14.Усмонхўжаев А.Катта тиббий ўқув луғати (русча-лотинча-
ўзбекча). Большой медицинский учебный словарь (русско-латинско-
узбекский).-Тошкент: наврўз, 2013.
15. Худайберганова Д . Лингвокультурология терминларининг
қисқача изоҳли луғати. Тошкент, Турон замин зиё, 2015.
16 . Шермуҳамедов Я.,Умаров А. Русча-ўзбекча ҳарбий
терминлар луғати,-Тошкент: Фан, 1981.
17. Қосимов А. Тиббий терминлар изоҳли луғати. I-IV.-Тошкент,
2003-2008.
18. Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати.-
Тошкент: Фан, 2002.
Savol va topshiriqlar - Alisher navoiy nomidagi toshkent davlat

96
D. S.Bekqulbekov
3. “Tarixiy harbiy terminlar lug‘ati” kim tomonidan tuzilgan?
A. A.Hojiyev
V. E.Fozilov.
S .H.Bektemirov
D. H.Dadaboyev
4. “Ruscha-o‘zbekcha yuridik atamalar lug‘ati” qaysi nashriyotda
chop etilgan?
A. Fan
V. Akademnashr
S. O‘zbekiston
D. Adolat
5. “Yuridik atamalar va iboralar lug‘ati” muallifini aniqlang.
A. A.Saidov
V.Z.Muqimov
S.F.Bakirov
D. H.Bektemirov
6. 2013 yilda “Fan” nashriyotida e’lon qilingan “Tilshunoslik
terminlarining izohli lug‘ati” kimlar tomonidan tuzilgan?
A. A.Hojiyev, N.Mahmudov
V. N.Mahkamov, I.Ermatov
S. N.Mahmudov, D.Xudayberganova
D. Z.Muqimov, O.Tursunova
7. 2010 yilda nashr qilingan “Tibbiy terminlar ensiklopedik lug‘ati”da
nechta termin va tushuncha izohlangan?
A.15 ming
V.20 ming
S. 25 ming
D. 30 ming
8. 2013 yilda nashr qilingan “Katta tibbiy o‘quv lug‘ati(ruscha-
lotincha-o‘zbekcha)”ning muallifi kim?
A. Y.To‘raqulov
V. M.Turaxanova
S. A.Usmonxo‘jayev
D .E.Basitxanova
9.“Ruscha-o‘zbekcha harbiy terminlar lug‘ati” qachon chop etilgan?
A. 1980
V. 1981
S. 1981
D. 1982
Savol va topshiriqlar - Alisher navoiy nomidagi toshkent davlat

41
4. 90-yillarda pultopar leksemasini qaysi termin o‘rnida ishlatishga
harakat qilingan edi?
A. biznesmen
V. biznes
S. makler
D. tojir
5. 90-yillarda attestatsiya o‘zlashmasi o‘rnida qaysi so‘zni ishlatish
tavsiya etilgan edi?
A. malakaqog‘oz
V. malakapatta
S. malakasinov
D. malakaimtihon
6. “Yo‘l xaritasi” birikma termini qanday usul bilan yasalgan?
A. kompozitsiya
V. affiksatsiya
S. semantik
D. kalkalash
7. naqliyot yasamasi nega ommalashmadi?
A. sun’iyligi
V. o‘zga tilga oidligi
S. ilgari qo‘llanmagani
D. so‘z boyligida yo‘qligi
8. 90-yil boshlarida bandargoh o‘zlashmasi qaysi termin o‘rnida
ishlatilgan edi?
A. qo‘numgoh
B. sayyorgoh
S. bandargoh
D. lashkargox
Adabiyotlar
1. Бектемиров Ҳ., Бегматов Э. Мустақиллик даври атамалари. -
Тошкент, 2002
2. Дониёров Р. Ўзбек тили техник терминологиясининг айрим
масалалари. Тошкент: Фан, 1977.
3. Мадвалиев А. Ўзбек терминологияси ва лексикографияси
масалалари.-Тошкент: Ўзбекистон миллий энциклопедияси.2017.
4. Ўзбекистон Республикасининг 1995 йил 21 декабрда янги
таҳрирда қабул қилинган “Давлат тили ҳақида”ги Қонуни.
Z  {0;1;2;3;4;5;6;7;8;9}

Z {0;1;2;3;4;5;6;7;8;9}
to`plamning 10 ta elementidan
bittasini tanlash mumkin, lekin 0 ni birinchi xonaga qo`yish mumkin emas, aks holda son 3 xonali bo`lib qoladi. Bo`linish belgisiga ko`ra son 5 ga bo`linishi uchun 0 yoki 5 bilan tugashi kerak.
Demak, 1- xona raqami uchun 9 ta tanlash mavjud;
2- va 3- xona raqamlari uchun esa 10 ta tanlash usuli bor;
4- xona, ya`ni oxirgi raqam uchun 0 yoki 5 raqamlari bo`lib, 2 ta tanlash mavjud. U holda ko`paytirish qoidasidan
foydalansak, aniqlaymiz.
91010 2 1800
ta 5 ga bo`linadigan 4 xonali son borligini
Agar biror m murakkab son berilgan bo’lsa, uning bo‘luvchilar sonini topish uchun oldin tub sonlar ko’paytmasi shakliga keltiriladi:
p
p
p
1
2
n
m 1 2 ... n
bunda p1, p2,...., pn – tub sonlar,
1, 2 , ,n
daraja ko’rsatkichlari bo’lib, m
murakkab sonning bo‘luvchilari soni
( 1 1) ( 2 1) .... ( n 1)
ga teng bo’ladi.
Misol. 48 sonining bo’luvchilari sonini topish uchun 48 24 3 ni topamiz.
U holda 48 ning bo‘luvchilari soni
(4 1) (1 1) 5 2 10
ekanligi topiladi.
1.1. Kombinatorikaning asosiy qoidalariga doir topshiriqlar Kombinatorikaning 1-qoidasi: Agar qandaydir A tanlashni m usul bilan, bu usullarning har biriga biror bir boshqa B tanlashni n usulda amalga oshirish
mumkin bo‘lsa, u holda A va B tanlashni (ko‘rsatilgan tartibda) amalga oshirish mumkin.
m n
usulda
Kombinatorikaning 2-qoidasi: Aytaylik birin-ketin k ta harakatni amalga oshirish talab qilngan bo‘lsin. Agar birinchi harakatni - n1 usulda, ikkinchi harakatni - n2 usulda, va hokazo k – harakatni - nk usulda amalga oshirish mumkin bo‘lsa, u holda barcha k ta harakatni
n1 n2 n3 ... nk
usulda amalga oshirish mumkin bo‘ladi.
p1, p2,...., pn – turli sodda sonlar, quyida berilgan son
1, 2 , ,n
qandaydir natural sonlar bo‘lgan
p
p
p
1
2
n
m 1 2 ... n
(1 1) (2
1) (n
1)
ta umumiy bo‘luvchiga ega;
|
Topshiriqning bajarishi bo’yicha na’muna

|
Topshiriqning bajarishi bo’yicha na’muna
|
bet | 6/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 104,43 Kb. | | #127326 |
Bog'liq 3-amaliy mashg\'ulotTopshiriqning bajarishi bo’yicha na’muna
2.1.0. Son raqamlari har xil.
usul. Tuziladigan son 4 xonali son bo‘lishi uchun birinchi raqami 1,2,3,4,5,6 olti xil bo‘lishga haqqi bor (0 bo‘lishga haqqi yo‘q, faraz qilaylik 5 chiqdi deylik), ikkinchi raqam ham olti xil bo‘lishga haqqi bor bular: 0 va 1,2,3,4,6 raqamlarning qaysidir biri (faraz qilaylik 2 chiqdi deylik), uchinchi raqam esa besh xil bo‘lishga haqqi bor, bular 0,1,3,4,6 raqamlarning qaysidir biri (faraz qilaylik 1 chiqdi deylik), to‘rtinchi raqam esa to‘rt xil bo‘lishga haqqi bor, bular 0,3,4,6. Kombinatorikaning ikkinchi asosiy qoidasiga ko‘ra barcha tanlanishlar soni har bir raqamni tanlashlar sonlarining ko‘paytmalariga teng. Shunday qilib yuqoridagi shartlarni bajaruvchi 4 xonali sonlar 6*6*5*4=720 ta bo‘ladi.
usul. Faraz qilaylik 4 ta g‘ildirak berilgan bo‘lib bu g‘ildiraklarning har biriga 0 dan 6 gacha bo‘lgan raqamlar yozilgan bo‘lsin. Birinchi g‘ildirakdan 0 raqamini o‘chiramiz, chunki birinchi g‘ildirakda 0 raqami chiqib qolsa tuzilgan son to‘rt
xonali bo‘lmay qoladi. Shunda birinchi g‘ildirak olti xil bo‘ishga haqqi bor. Ikkinchi g‘ildirakda 0 raqami qo‘shiladi, lekin birinchi gildirakda tushgan qaysidir 0 dan farqli raqam o‘chirib qo‘yiladi. Uchinchi g‘ildirakdan esa birinchi va ikkinchi g‘ildirakda tushgan raqamlar o‘chiriladi, keyin aylantiramiz u holda uchinchi g‘ildirakda 5 xil imkoniyat qoladi. To‘rtinchi g‘ildirakdan birinchi, ikkinchi, uchinchi g‘ildirakda tushgan raqamlar o‘chiriladi, u holda to‘rti g‘ildirak aylantirilganda uning uchun 4 xil imkoniyat qoladi. Shunday qilib Kombinatorikaning ikkinchi asosiy qoidasiga ko‘ra raqamlari 0,1,2,3,4,5,6 raqamlardan iborat va turli xil raqamlardan iborat to‘rt xonali sonlar har bir g‘ildirakda chiqishi mumkin bo‘lgan imkoniyatlari ko‘paytmasiga teng. Shunday qilib yuqoridagi shartni bajaruvchi to‘rt xonali sonlar 6*6*5*4=720 ta bo‘ladi.
|
| |
3- amaliy mashg’ulot - bet 3

Misol.
A3 {m, n,l}
to`plamning 3 ta elementdan 2 tadan barcha tartiblangan va
tartiblanmagan, takrorlanuvchi va takrorlanmaydigan tanlanmalarini ko`rsating.
3
А2 {m; n},{m;l},{n;l},{n; m},{l; m},{l; n}=6 ta takrorlanmaydigan
joylashtirish;
А3
2) ~2 {m;m},{m;n},{m;l},{n;n},{n;l},{n;m},{l;m},{l;n},{l;l} 9 ta
takrorlanadigan joylashtirish;
3
3) С 2 {m; n},{m;l},{n;l} 3
ta takrorlanmaydigan guruhlash;
С3
4) ~2 {m;m},{m;n},{m;l},{n;n},{n;l},{l;l} 6
ta takrorlanuvchi guruhlashlar
mavjud.
Kombinatorikaning asosiy qoidalari
Kombinatorikaning asosiy masalalaridan yana biri, bu turli shartlarga ko`ra chekli to’plamda elementlar sonini aniqlash masalasidir.
Oson ko’ringan to’plam quvvatini topish masalasiga ko’p hollarda javob berishda taraddudlanib qolamiz. Biz bu savolga I bobning 1.1.10. va 1.3.3. mavzularida to’xtalganmiz. Bu bobda esa to’plam elementlari sonini topish kombinatorikaning ikkita yangi printsipi: yig’indi va ko’paytma qoidalari asosida amalga oshiriladi.
Yig`indi qoidasi.
Ta`rif. Agar S to`plamdan A qism to`plamni n usul bilan tanlash mumkin bo`lsa, undan farqli boshqa B qism to`plamni m usulda tanlash
mumkin bo`lsa va bunda A va B larni bir vaqtda tanlash mumkin bo`lmasa, u
holda S to`plamdan
A B
tanlanmani
n m usulda olish mumkin.
Agar
A B
bo’lsa, u holda A va B to’plamlar kesishmaydigan
to’plamlar deyiladi.
Xususiy holda, agar barcha
i, j 1,2,..., k,
i j
lar uchun
Ai Aj
bo’lsa, u holda
S A1 A2 ... Ak
to’plam S to’plamning o’zaro
kesishmaydigan qism to’plamlari yoki oddiygina qilib bo’laklari deyiladi. Demak, yig’indi qoidasida A va B lar S to’plamning bo’laklaridir.
Misol. 219-12 guruh talabalari 16 nafar yigit va 8 nafar qizlardan iborat bo’lib, ular orasidan bir kishini ajratib olish kerak bo`lsa, ularning soni qo’shiladi va 16+8=24 talaba orasidan tanlab olinadi.
Ko`paytma qoidasi.
Ta`rif. Agar S to`plamdan A tanlanmani n usulda va har bir n usulda mos B tanlanmani m usulda amalgam oshirish mumkin bo`lsa, u holda A va B
tanlanmani ko`rsatilgan tartibda
n m
usulda amalga oshirish mumkin.
To’plamlar nazariyasi nuqtai nazaridan qaraydigan bo’lsak, bu qoida to’plamlarning Dekart ko’paytmasi tushunchasiga mos keladi.
Misol. “Zukhrotravel” turistik kompaniyasi “Xiva – Chirchiq” yo`nalishida sayohat uyushtirmoqchi bo`lsa, necha xil usulda sayohat smetasini ishlab chiqish mumkin.
Xivadan Chirchiqqa to`g`ridan to`g`ri jamoat transporti yo`q, shuning uchun “Xiva – Toshkent – Chirchiq” yo‘nalishi bo‘yicha harakatlanishga to`g`ri keladi.
Xivadan Toshkentga samolyo’t, avtobus yoki poyezdda yetib borish mumkin, demak, 3 xil usuldan birini tanlash mumkin;
Toshkentdan Chirchiqqa esa avtobus yoki poyezdda borish mumkin, ya`ni 2 xil tanlanma mavjud.
“Xiva – Chirchiq” sayohatini
3 2 6
xil usulda tashkil qilish mumkin.
|
Fan : kriptografiya 2 Bajardi Raxmatov Bexzod Tekshirdi

6- amaliy ish
Mavzu: Openssl kutubxonasidan foydalangan holda ma’lumotlarni xesh
qiymatini hisoblash
Ishdan maqsad
: Xeshlash algoritmining ishlatilish
sohalari va ishlash
prinsiplari haqida amaliy bilim ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
Nazariy qism
Kriptografiyada, xesh funksiya deb ixtiyoriy uzunlikdagi (bitlar yoki baytlar
birliklarida) ma’lumotni biror fiksirlangan (belgilangan) uzunlikdagi (bitlar yoki
baytlar birliklariga) qiymatga o‘tkazib beruvchi funksiyaga aytiladi. Xesh
funksiyalardan amalda statistik tajribalar o‘tkazishda,
mantiqiy qurilmalarni
tekshirishda, ma’lumotlar bazasida tez qidirib topish algoritmlarini
yaratishda va
ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlarning butunligini tekshirishda foydalaniladi.
Xesh
funksiya deb, ixtiyoriy uzunlikdagi M ma’lumotni
fiksirlangan
uzunlikdagi h(M)=H qiymatga
akslantib beruvchi, oson hisoblanadigan bir
tomonli
funksiyaga aytiladi.
Xesh qiymat: “xesh qiymat”, “svertka”, “daydjest”, “barmoq izlari” deb ham
ataladi.
Xesh funksiyaga nisbatan quyidagi talablar qo‘yiladi:
1. Ixtiyoriy uzunlikdagi matn uchun qo‘llab bo‘lishlik.
2. Chiqishda belgilangan uzunlikdagi qiymatni berishlik.
3. Ixtiyoriy berilgan x bo‘yicha h(x) oson hisoblanishlik.
4. Ixtiyoriy berilgan H bo‘yicha h (x)= N tenglikdan x ni hisoblab topib
bo‘lmaslik. (Bir tomonlilik xususiyati).
5. Olingan x va y≠x matnlar uchun h(x)≠ h(y) munosabat o‘rinli bo‘lishi.
(Kolliziyaga bardoshlilik xususiyati).
Savol va topshiriqlar - Alisher navoiy nomidagi toshkent davlat

36
3. Eski o‘zbek tili terminologiyasi rivojiga bois bo‘lgan qanday
omillarni bilasiz?
4.XIX asrning ikkinchi yarmidan o‘zbek terminologiyasi tizimi
qanday manbalar hisobiga rivojlandi?
5.O‘zbek
tili
terminologiyasining
shakllanishida
o‘z
qatlamning o‘rni xususida bahs yuriting.
6.Eski o‘zbek adabiy tili terminologiyasining
yasalish
yo‘llariga e’tibor qarating.
7.Mo‘g‘ulcha o‘zlashmalar eski o‘zbek
tilining qaysi fan
sohasida miqdoran aksariyatni tashkil qiladi?
Test:
1. Runik bitiklar janr jihatdan nechta guruhga bo‘linadi?
A. yetti
V. besh
S. to‘rt
D. olti
2. Qadimgi turkiy tilda “mis tanga” ma’nosini
ifodalagan
terminni aniqlang.
A. aqcha
V. birinj
S. baqir
D. dirham
3.
Rabjat termini eski turkiy tilda qanday ma’noni ifodalagan?
A. joriyalardan olinadigan soliq
V. savdogarlardan olinadigan soliq
S. qullardan olinadigan soliq
D. boylardan olinadigan soliq
4. Yatish tavachisi termini Alisher
Navoiyning qaysi nasriy
asarida aks etgan?
A. Muhokamat ul-lug‘atayn
V. Mahbub ul-qulub
S. Tarixi muluki ajam
D. Tarixi anbiyo va hukamo
5
.Volost, duma, uyezd, pristav terminlari o‘zbek
tiliga qachon
o‘zlashgan?
A. XIX asrning 60-yillari
B. XIX asrning 50-yillari
C. XIX asrning 70-yillari
D. XX asr boshi
6. O‘zbek terminologiyasi nechta manba asosida taraqqiy etdi?
A. ikki
V. to‘rt
S. besh
D. uch
7.
sajen o‘zlashmasi qanday ma’noni anglatgan?
Topshiriqning bajarilishi bo’yicha na’muna

1.2. Topshiriqning bajarilishi bo’yicha na’muna
2.2.0. Masala shartida qo‘yilgan murakkab to‘plamni sodda to‘plamlar yig‘indisi ko‘rinishida yozib olamiz:
A={0 tasi o‘g‘il bola, 5 tasi qiz bola} B={1 tasi o‘g‘il bola, 4 tasi qiz bola } C={2 tasi o‘g‘il bola, 3 tasi qiz bola } D={3 tasi o‘g‘il bola, 2 tasi qiz bola }
{Ko‘pi bilan 3 tasi o‘g‘il bola}=A∪ B∪ C∪ D kesidhmaydigan to‘plamlar yig‘indisining quvvati, ushbu to‘plamlar quvvatlari yig‘indisiga teng bo‘ladi: n({Ko‘pi bilan 3 tasi o‘g‘il bola})=n(A∪ B∪ C∪ D)=n(A)+n(B)+n(C)+n(D)=
= C 0
* C 5
+ C1
* C 4 + C 2
* C 3 + C 3
* C 2 =1*
10! +
20!
* 10! +
20!
* 10! +
20 10
20 10 20
10 20 10
5!*5!
1!*19!
4!*6!
2!*18!
3!*7!
+ 20! *
3!*17!
10!
2!*8!
=504+4200+190*120+1140*45=26.478.900 ta usulda tanlash mumkin.
25
ko‘p miqdordagi bunday koeffitsiyentlarni hisoblashga to‘g‘ri kelsa, ushbu hisoblarni Excel dasturlar paketidagi ЧИСЛКОМБ komandasi orqali hisoblash ham mumkin. Masalan C18 =480700 ni hisoblash hech qanday qiyinchilik tug‘dirmaydi.
|
O'z-o'zini rivojlantirishning yuqoridagi usullaridan foydalanib, siz barcha mehnat harakatlarida albatta samarali natijalarga erishasiz

|
O'z-o'zini rivojlantirishning yuqoridagi usullaridan foydalanib, siz barcha mehnat harakatlarida albatta samarali natijalarga erishasiz
|
bet | 2/4 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 86,51 Kb. | | #248084 |
Bog'liq 1-mavzu O\'z -o\'zini rivoblantirish O'z-o'zini rivojlantirishning yuqoridagi usullaridan foydalanib, siz barcha mehnat harakatlarida albatta samarali natijalarga erishasiz! O'z-o'zini rivojlantirish yo'lidan borganingizga erishish uchun to'g'ri maqsadlar qo'ying. Agar kerak bo'lsa, o'zingizning "men" ingiz haqida savollar berishdan qo'rqmang. Faqat shu yo'l bilan siz haqiqatan ham to'g'ri yo'nalishda harakat qilyapsizmi yoki qattiq o'z-o'zini aldashga duch kelganingizni aniqlaysiz.
Har qanday to'g'ri belgilangan maqsad unga erishishga yordam beradigan ko'rsatmalarga ega. Ularga g'amxo'rlik qiling va siz albatta kerakli natijaga erishasiz!
Yaxshi motivatsiya bo'lmasa, o'z-o'zini takomillashtirish jarayoni ko'p yillar davomida davom etishi mumkin.
Professional bo'lish uchun nima kerak?
O'zingiz tanlagan faoliyatingiz bo'yicha professional bo'lish uchun siz ko'p kuch va mehnat qilishingiz kerak bo'ladi. Ammo bundan tashqari, rol o'ynaydigan boshqa omillar ham bor:
Ichki moyilliklar: o'rganishga moyillik, yetakchilik fazilatlari, samimiy intilish, doimiy intilish, o'zgarmas motivatsiya, tashkilotchilik, kuchli intizom, o'zini o'zi anglash asoslarini tushunish.
Tashqi sharoitlar: uslubiy yordam, jihozlangan ish joyi, jamoaning yaxshi muvofiqlashtirilgan ishi, malakali rahbarlik, axborot manbalarining mavjudligi.
Kasbiy rivojlanishning 6 bosqichi:
Kasbiy o'z-o'zini rivojlantirish yo'lida bir necha bosqichlar mavjud. Bularga quyidagilar kiradi:
1. O'z-o'zini nazorat qilish, imkoniyatlarni etarli darajada baholash. O'z ishining ustasi bo'lishni orzu qilgan har bir kishi uchun harakatlarda o'zini tuta bilish muhimdir. Shaxsiy qobiliyatlarni adekvat baholash ham bir xil darajada muhim bo'ladi. Yodingizda bo'lsin, siz yuragingiz xohlagan hamma narsani o'zlashtira olasiz, asosiysi buning uchun shaxsiy qobiliyatlarni ehtiyotkorlik bilan baholashdir. Begemot hech qachon o'rdakga aylanmaydi va o'rdak hech qachon begemotga aylanmaydi. Xuddi shu qoida inson hayotiga ham tegishli.
2. Ishga yangi qarash. Vaziyatga "loyqa qarash" samarali ishlashga xalaqit beradi. Agar biror loyiha ustida uzoq vaqt ishlayotgan bo‘lsangiz, o‘zingizga biroz dam bering. Toza, yangilangan ong bilan, albatta, hayolingizga yorqin g'oyalar keladi!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'z-o'zini rivojlantirishning yuqoridagi usullaridan foydalanib, siz barcha mehnat harakatlarida albatta samarali natijalarga erishasiz
|
Guruhlash, joylashtirish va o‘rin almashtirishlar

|
Guruhlash, joylashtirish va o‘rin almashtirishlar
|
bet | 2/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 104,43 Kb. | | #127326 |
Bog'liq 3-amaliy mashg\'ulotGuruhlash, joylashtirish va o‘rin almashtirishlar.
Kombinatorika masalalarini yechish asosiy ikki turga bo`linadi:
qism to`plamlarni tanlashga ko`ra;
elementlar tartibiga ko`ra.
Qism to`plamlarni tanlash usuli tanlanma tushunchasi bilan bog`liq.
Ta`rif 1. n elementli An to`plamdan k elementli qism to`plam ajratib olish
(n, k) tanlanma deyiladi, bunda k - tanlanma hajmi deyiladi.
Ajratilgan qism to‘plamning har bir elementi bilan 1 dan n gacha bo`lgan sonlar o`rtasida bir qiymatli moslik o`rnatilgan bo‘lsa, to‘plam tartiblangan tanlanma, aksincha tartiblanmagan deyiladi.
Agar to‘plam elementlaridan biror bir ro‘yxat tuzib, keyin har bir elementga ro‘yxatda turgan joy raqami mos qo‘yilsa, har qanday chekli to‘plamni tartiblash mumkin. Bundan ko`rinadiki, bittadan ortiq elementi bo`lgan to‘plamni bir nechta usul bilan tartiblash mumkin. Agar tartiblangan to`plamlar elementlari bilan farq qilsa, yoki ularning tartibi bilan farq qilsa, ular turlicha deb hisoblanadi.
Ta`rif 2. Agar tanlangan qism to`plamda elementlar tartibi ahamiyatsiz
С
n
k ko`rinishida belgilanadi. C – inglizcha “combination”, ya`ni “guruhlash”
so`zining bosh harfidan olingan.
Tanlanmalarda elementlar takrorlanishi va takrorlanmasligi mumkin.
Ta`rif 3. Elementlari takrorlanuvchi tartiblanmagan (n, k) tanlanmaga n
~ k
elementdan k tadan takrorlanuvchi guruhlash deyiladi va Сn
belgilanadi.
ko`rinishida
belgilanadi. A inglizcha “arrangement” – “tartibga keltirish” so`zining bosh harfidan olingan.
А
Ta`rif 5. Agar tartiblangan tanlanmalarda elementlar o`zaro turlicha bo`lsa, u
holda takrorlanmaydigan joylashtirish deyiladi va
k kabi belgilanadi.
n
Ta`rif 6. n tadan n ta tartiblangan tanlanmaga o`rin almashtirish deyiladi
va Pn
kabi belgilanadi. O`rin almashtirish joylashtirishning xususiy xoli
hisoblanadi.
P inglizcha “permutation” – “o`rin almashtirish” so`zining bosh harfidan olingan.
|
| |
Alisher navoiy nomidagi toshkent davlat - bet 30

57
folklorchi, lug‘atchi, tilchi va h.k;
j) muayyan narsa-predmet, buyum, mahsulotni sotuvchi subyekt
nomini voqelantiradi:
morschi, gazetachi, holvachi, kompyuterchi, gilamchi,
telefonchi va h.k.
Xuddi shunday yo‘l bilan yasalgan ba’zi yasama terminlar ham
biron bir mahsulotni tayyorlovchi hamda uni realizatsiya qiluvchi – sotuvchi
shaxsni ifodalaydi:
paxtachi, pashmakchi, qalpoqchi, beshikchi, eshikchi,
shokoladchi va h. k.
2. Mehnat, hodisa, ish-harakat bilan mashg‘ul
shaxslarni
ifodalovchi ot-terminlarni yuzaga keltiradi:
isyonchi, bosqinchi, navbatchi,
jinoyatchi va h.k.
Ma’lum bir ish - harakat ishtirokchisi nomini bildiruvchi terminlar
yasaydi:
namoyishchi, himoyachi, marofonchi, muzokarachi, sulhchi,
iste’molchi va h.k.
Qaysidir oqim, yo‘nalish, yo‘l tarafdori,
muxlisi nomini anglatuvchi
terminlarni
hosil
qiladi:
monarxiyachi,
respublikachi,
separatchi,
oppozitsiyachi, kantchi, gegelchi va h.k.
Sport jamiyatlari va klublar nomlarini ifodalovchi so‘zlarga qo‘shilib,
shu jamiyat yoki klublar a’zolarini anglatuvchi terminlar yasaydi:
paxtakorchi, dinamochi, navbahorchi, qizilqumchi, lokomotivchi, nasafchi
va h.k.
Ekstralingvistik omillar ta’siri,
chunonchi, so‘nggi vaqtlarda fan,
texnika, axborot texnologiyalarining shiddatli rivojlanishi natijasi o‘laroq
o‘zbek tilida
–chi affiksi ishtirokida narsa-predmet, buyum, apparatlar
nomlarini atovchi terminlarning miqdori yanada ortdi.
Bunday hodisa birinchilardan o‘zbek harbiy terminologiyasi
sistemasida qayd etilgan bo‘lib, bular jumlasiga
bombardimonchi
(bombardirovshik),
qiruvchi aviatsiya (istrebitelnaya aviatsiya),
shturmchi
(shturmovik),
fotorazvedkachi samolyot (samolyot –fotorazvedchik),
niqoblovchi o‘t ochish (maskirovochniy ogon),
niqoblovchi tutun
(maskiruyushiy dim),
tralchi tank (tank-tralshik) singari terminlar kiritiladi.
Zoologiya terminlari tarkibida esa
nina so‘zidan yasalgan
ninachi,
baliq zoonimidan hosil qilingan
baliqchi, shuningdek,
sutemizuvchi(lar,
kemiruvchi kabi birliklarning qo‘llanayotganini kuzatamiz.
-lik affiksli so‘z yasovchi model. Ushbu qolip o‘zbek tilida o‘ta
sermahsul so‘z yasovchi modellardan biri bo‘lib, uning ko‘magida
nafaqat
sof o‘zbekcha (turkiy), balki o‘zlashma so‘zlardan ham quyidagi turdagi ot-
58
terminlar hosil qilinadi:
Holat, sifatning mavhumligi, umumiyligi ma’nosini ifodalovchi ot-
terminlarni yuzaga chiqaradi. Mazkur ma’noli otlar asosan o‘zakdan
anglashilgan holat-sifat, fazilat-sifat yoki muayyan belgiga ko‘ra voqelangan
hodisani bildiruvchi ismlardan yasaladi. Ayrim faktlarga diqqat qaratamiz:
liberallik, safarbarlik, jangovorlik, ishtahasizlik (tib.giporeksiya),
mentallik
va h. k.;
belgi
- xususiyat, sifat yoxud holatni ifodalovchi ot-terminlar
yasaydi:
zichlik, suyuqlik, tenglik, ko‘rlik (tib.ablepsiya
), sarosimalik,
Ko`paytma qoidasini umumlashtirish

Ko`paytma qoidasini umumlashtirish.
Ta`rif. Aytaylik birin-ketin k ta harakatni amalga oshirish kerak bo‘lsin.
Agar birinchi harakatni
n1 usulda, ikkinchi harakatni
n2 usulda, va hokazo k -
harakatni
nk usulda amalga oshirish mumkin bo‘lsa, u holda barcha k ta harakat
n1 n2 n3 ... nk
usulda amalga oshiriladi.
Misol 1. Ikkinchi bosqich talabalari III semestrda 12 ta fanni o`rganishadi. Seshanba kuniga 3 ta turli fanni nechta usulda dars jadvaliga joylash mumkin?
Bu misolda 12 ta fanni takrorlamasdan 3 tasini joylashtirish kerak. Buning uchun birinchi fanni 12 usulda, ikkinchi fanni 11 usulda va uchinchi fanni 10 ta
usulda tanlash mumkin. Ko`paytirish qoidasiga asosan
121110 1320 .
Demak, 3 ta turli fanni 1320 usulda joylash mumkin ekan.
Misol 2. Diskret matematika fanidan talabalar o`rtasida bo`ladigan olimpiadaning mamlakat bosqichida 16 nafar talaba qatnashmoqda. Necha xil usulda I, II va III o`rinlar taqsimlanishi mumkin?
Yechilishi: I o`rinni 16 talabadan biri egallashi mumkin. I o`rin sohibi aniqlangandan keyin, II o`rinni qolgan 15 talabadan biri egallaydi va nihoyat III o`rin qolgan 14 talabadan biriga nasib qiladi. Demak I, II va III o`rin g`oliblarini
161514 3360 xil usulda aniqlash mumkin.
Misol 3. 5 soniga bo`linadigan 4 xonali sonlar nechta?
Yechilishi: Masalada takrorlanuvchi joylashtirish haqida so`z bormoqda.
|
Chiziqli va burchakli o‘lchashlar

Chiziqli va burchakli o‘lchashlar
Download
152,3 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
16.01.2024
Hajmi
152,3 Kb.
#138566
Download
152,3 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Chiziqli va burchakli o‘lchashlar
Download
152,3 Kb.
Matnni ko'rish
Qalandarov Umrbek 2 – Amaliy ish. Mavzu: Ko‘p yadroli protsessorlarning arxitektura turlari

|
Qalandarov Umrbek 2 – Amaliy ish. Mavzu: Ko‘p yadroli protsessorlarning arxitektura turlari
|
bet | 1/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 19,92 Kb. | | #247799 |
Bog'liq Qalandarov Umrbek
Qalandarov Umrbek
2 – Amaliy ish.
Mavzu: Ko‘p yadroli protsessorlarning arxitektura turlari
Bir nechta yadroli protsessorlar qurilishidan oldin, Intel va AMD kabi odamlar va kompaniyalar bir nechta protsessorli kompyuterlarni yaratishga harakat qilishdi. Buning ma'nosi shundan iborat ediki, bir nechta protsessorli rozetkaga ega anakart kerak edi. Bu nafaqat boshqa protsessor soketiga jismoniy moslamalar kerak bo'lgani uchun qimmatroq bo'ldi, balki ikkala protsessor o'rtasida amalga oshiriladigan aloqaning kuchayishi tufayli kutish vaqtini oshirdi. Anakart ma'lumotlarning barchasini protsessorga yuborishdan ko'ra, ularni kompyuterda ikkita alohida joylarga ajratishi kerak edi. Jismoniy masofa aslida jarayon sekinroq bo'lishini anglatadi. Ushbu jarayonlarni bir nechta yadroli bitta chipga qo'yish nafaqat sayohat uchun kamroq masofani anglatishini, balki turli xil yadrolar ayniqsa og'ir ishlarni bajarish uchun resurslarni taqsimlashini anglatadi. Masalan, Intel'ning Pentium II va Pentium III chiplari ikkala versiyada ham bitta anakartda ikkita protsessor o'rnatilgan.
Ko'p yadroli protsessor vazifasi.
Bu juda oddiy. Bir nechta yadroga ega bo'lish bir vaqtning o'zida bir nechta ishni bajarish imkonini beradi. Masalan, agar siz elektron pochta xabarlari ustida ishlayotgan bo'lsangiz, Internet-brauzeringiz bo'lsa, Excel jadvalida ishlayotgan bo'lsangiz va iTunes-da musiqa tinglayotgan bo'lsangiz, to'rt yadroli protsessor bir vaqtning o'zida bu ishlarning barchasida ishlashi mumkin. Yoki, agar foydalanuvchida darhol bajarilishi kerak bo'lgan vazifa bo'lsa, uni kichikroq, osonroq ishlarga ajratish mumkin.
Bir nechta yadrodan foydalanish nafaqat bir nechta dasturlar bilan cheklanib qolmaydi. Masalan, Google Chrome har bir yangi sahifani bir vaqtning o'zida bir nechta yadrolarning afzalliklaridan foydalanishi mumkin bo'lgan boshqa jarayon bilan ta'minlaydi. Ammo ba'zi dasturlar bitta tishli deb nomlanadi, ya'ni ular bir nechta yadrolarni ishlata olmaslik uchun yozilmagan va bunday qila olmaydi. Bu erda yana giper-tishlash boshlanadi, bu Chrome-ga bir nechta sahifani bitta "haqiqiy yadro" ga ikkita "mantiqiy yadro" ga yuborish imkonini beradi.
Ko'p yadroli protsessorlar va giper-tishli protsessorlar bilan qo'lma-qo'l yurish bu ko'p tarmoqli tushuncha. Multithreading aslida operatsion tizim uchun kodni eng asosiy shakliga yoki ipiga bo'lish va bir vaqtning o'zida turli yadrolarga tarqatish orqali bir nechta yadrolarning afzalliklaridan foydalanish qobiliyatidir. Bu, albatta, ko'p yadroli protsessorlarda bo'lgani kabi ko'p protsessorlarda ham muhimdir. Multi-tishlash bu tovushga qaraganda biroz murakkabroq, chunki operatsion tizim dasturni samarali ishlashini davom ettirish uchun kodni to'g'ri buyurtma qilishni talab qiladi.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’ lim vazirligi urganch davlat universiteti - bet 7

a) ma’ no imkoniyati chegaralangan;
b) grammatik shaklni talab qilmaydi;
d) boshqa so‘ z bilan birikish qobiliyatidan mahrum;
e) gapda bajara oladigan vazifasi cheklangan;
f) ma’ noli qismga ajralmaydi.
Shuning uchun ham bu tur leksemalar boshqa leksemalarga nisbatan g‘ ayrioddiy,
biroq ma’ no va vazifa jihatidan alohida barqaror til birligi hisoblanadi.
Aytilganlardan shunday xulosaga kelish mumkinki, ot, sifat, son, olmosh, fe’ l,
ravish, taqlid so‘ z turkumlari gapning istalgan bir bo‘ lagi vazifasida kela olsa,
so‘ z-gap gap (yoki uning markazi) vazifasida kela olishga xoslangan, bog‘ lovchi,
ko‘ makchi, yuklama esa sintaktik aloqani ifodalash uchun xizmat qiladi.
To`g`ri chiziqli-burchakli o`lchash asboblariga

3. To`g`ri chiziqli-burchakli o`lchash asboblariga
bo`lgan talablar: aniqlik, sezgirlik, ishonchlilik,
o`lchov qamrovi .
Chiziqli va burchakli o‘lchovlarga qo‘yiladigan talab
quyidagicha: vazifasi tavsifi va tizimlarni funksiyalash
tartibi bilan, shularga qarab o‘rnatilgan talablar chiziqli
va burchak o‘lchovlari asboblariga quyidagicha
ko‘rinishda bo‘ladi.
- Yuqori aniqlik va sezgirlik;
- Katta diapozonli bo‘lishi kerak;
- Chiqish kattaligi, kirish kattaliklari bilan o‘zaro
bog‘liqligi;
- Ma’lum masofaga mo‘ljallangan o‘lchovlar
imkoniyati;
- Tashqi ta’sirdan himoyalanishi;
- Tashqi muhit parametrlarini o‘zgarishiga
mustahkamligi (harorat, namlik, tebranish
(vibratsiya)) va hokozo;
- Konstruksiya soddaligi va sozlash;
- Yuqori mustahkamligi.
- Kichkina gabaritli.
- Kichik massali.
- Konstruksiyani birxillashtirish.
- Burchaklarning va qismlarning o‘zaro
almashuvchanligi.
- Arzonliligi, ya’ni narxi past bo‘lishi....
|
Fanning vazifasi - Chiziqli va burchakli o‘lchashlar

Fanning vazifasi - talabalarga uzluksiz ta’lim tizimida
“O‘lchash usullari va vositalari” bo‘yicha
tayyorlashdan kelib chiqib, bunda standartlashtirish,
metrologiya, sertifikatlashtirish va sifatni boshqarish
bo‘yicha nazariy, amaliy va me’yoriy hujjatlar
bo‘yicha ma’lumotlar o‘rganiladi. Bu borada asosiy
masala qilib O‘lchashlar birliligini ta’minlash, sifat
masalasiga e’tibor qaratiladi.
1. Asosiiy tushuncha va tariflari.
“Chiziqli va burchakli o‘lchashlari” kursi quyidagi
fanlar bilan bog‘liq: fizika, o‘lchashlarning
fizikaviy asoslari, metrologiya asoslari, elektr
o‘lchash usullari va asboblari, o‘lchash
vositalarni qiyoslash va kalibrlash va h.k.
“Chiziqli va burchakli o‘lchashlar” kursining
masalalariga qarab quyidagi talablarni
o‘rganib va quyidagi yo‘nalishda o‘zlashtirish
lozim:
a) Chiziqli va burchak o‘lchashlarning fan va texnikadagi roli.
b) Asosiy texnika vositalari va usullari bilan tanishish CHBO`.
c) CHBO` da metrologik ta’minot masalalarini o‘rganish.
d) CHBO` kelajakdagi taraqqiyoti bilan tanishish.
2. Chiziqli va burchakli o‘lchashlarning
fan va
texnikadagi roli.
Sanoat rivojlanishi va ilmiy tadqiqotlar uchun CHBO`
keng qo‘llaniladi. Bu mashinasozlik, geodeziya,
gidromelioratsiya, harbiy ishlarda va hakozolarda
qo‘llaniladi. Masalan: mashinasozlikda chiziqli va
burchakli o‘lchovlar juda keng ish diapazonida 10
-10
dan
10
20
m o‘lchashi mumkin. Chiziqli o‘lchovlar va burchak
o‘lchovlar esa 0 – 360
o
va 2π radianda o‘lchashi
mumkin.
Juda kichik qiymatlarni yoki uzunliklarni 10
-10
m va
yupqa plyonkalarning
qalinligini o‘lchashda hamda fizikadagi har xil
zarrachalarni tekshirishda va boshqa
fanlarda ishlatilishi mumkin. Mashinasozlikdagi
detallarning o‘lchamlari, teshiklarni,
buyumlarning qalinligi va boshqalarning tuzilishini
o‘lchaydi.
CHBO` gidromelioratsiyada esa balandliklarni
aniqlashda, kanallarda past balandliklar,
darajadagi aniqlikni o‘lchashda, to‘g‘onlarda va
suv omborlarida ishlatiladi. Chiziqli va burchakli
o‘lchovlarning roli juda yuqori, shuning uchun
uning aniqligi har –xil sohalarda kengaytirish
lozim.
|
Klaviaturadan foydalanib hujjatning to‘liq matnini to‘liq belgilash qanday amalga oshiriladi?

|
Klaviaturadan foydalanib hujjatning to‘liq matnini to‘liq belgilash qanday amalga oshiriladi?
|
bet | 5/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 11,05 Kb. | | #130555 |
Bog'liq Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping -fayllar.orgKlaviaturadan foydalanib hujjatning to‘liq matnini to‘liq belgilash qanday amalga oshiriladi?
Word matn muharririda necha xil hujjat oriyentatsiyasi mavjud?
A4 bichimli hujjat o‘lchami qancha bo‘ladi?
Chizg`ichlar ish maydonining qayerida joylashgan?
Microsoft Word dasturida kursordan o‘ngdagi belgilarni o‘chirish uchun qaysi tugmadan foydalaniladi
Microsoft Word dasturidagi joriy hujjatning oxirida turgan kursorni qaysi tugmalar kombinatsiyasi orqali hujjatning boshiga olib borish mumkin?
MS Word dasturida rasmlar kiritish va turli obyektlarni qo‘yish menyular satrining qaysi bo‘limida amalga oshiriladi
Word matn muharririda jadvaldagi ma’lumotlardan diagramma qurish uchun nima qilinadi?
Microsoft Word dasturida jadvallarida matnning yo‘nalishini o‘zgartirish uchun nima qilinadi?
MS Word dasturida klaviaturada mavjud bo‘lmagan «Символ»lar menyular satrining qaysi bo‘limida amalga oshiriladi
MS Wordda arifmetik amallarni yozish menyular satrining qaysi bo‘limida amalga oshiriladi?
Num Lock tugmasining vazifasi nimadan iborat?
Matnni formatlash jarayonida o‘zgarishlar…
Колонтитул o‘z ichiga olishi mumkin…
Microsoft Word dasturida hujjatni himoyalash qanday amalga oshiriladi?
Qaysi amallar yordamida matn manbasini izohlovchi “Snoska” berish mumkin?
Word dasturida tasodifiy o‘chirilgan matn qismini qaysi tugmalar kombinatsiyasi bilan qayta tiklash mumkin
Word so‘zining lug‘aviy ma’nosi nima?
|
| |
Microsoft Excel jadvallarida formulalar yozish qaysi belgidan boshlanadi

|
Microsoft Excel jadvallarida formulalar yozish qaysi belgidan boshlanadi
|
bet | 2/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 11,05 Kb. | | #130555 |
Bog'liq Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping -fayllar.orgMicrosoft Excel jadvallarida formulalar yozish qaysi belgidan boshlanadi
Microsoft Excel dasturida yangi hujjat yaratilganda, odatda avtomatik ravishda dastur tomonidan unga qanday nom beriladi
Axborotning eng kichik o‘lchov birligi nima
Qanday qurilmalar foydalanuvchi tomonidan axborotlarni kompyuterga kirituvchi asosiy qurilmalar xisoblanadi
Kompyuterlarda ma’lumotlarni to’plovchi asosiy qurilma qanday nomlanadi
Tizimga kirish uchun xar bir foydalanuvchidan qanday ma’lumotlar kiritish talab qilinadi
Qaysi tugmalar birikmasi yordamida almashish buferiga ob’ektlarning nusxasi olinadi
Sichqoncha nima?
Kompyuter klaviaturasi - bu?
Quyidagilardan qaysilari Kiritish qurilmasi ?
Kompyuterning ishlashi uchun qanday ta’minot zarur?
Qanday tugmachalar kombinatsiyasi yordamida nusxa olingan matnni kursor o'rniga qo'yish mumkin?
Kompyuter qattiq diski (venchesteri) nima vazifa bajaradi?
jpg kengaytmali fayl qanday axborotni saqlaydi?
Klaviaturada matnni katta xarflarda yozish uchun?
Foydalanuvchiga buyruqlar va belgilarni kiritish imkonini beradigan qurilma?
Microsoft Word protsessori vazifasi?
Microsoft Word – bu
Word asosiy ob’ekti qanday kengaytmali faylda saqlanadi?
Word: "SOXRANIT KAK" buyrug’i qaysi menyuda joylashgan
Elektron pochta (e-mail) ... jo'natish imkonini beradi.
|
| |
Foydalanuvchining elektron pochtasi manzili user_name@int.glasnet.ru ko'rinishida berilgan bo'lsa, uning elektron manzilidagi nomi aniqlansin

|
Foydalanuvchining elektron pochtasi manzili user_name@int.glasnet.ru ko'rinishida berilgan bo'lsa, uning elektron manzilidagi nomi aniqlansin
|
bet | 3/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 11,05 Kb. | | #130555 |
Bog'liq Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping -fayllar.orgFoydalanuvchining elektron pochtasi manzili user_name@int.glasnet.ru ko'rinishida berilgan bo'lsa, uning elektron manzilidagi nomi aniqlansin.
Elektron pochtaning to'g'ri yozilgan ko'rinishi toping?
Foydalanuvchi yangi elektron pochta yaratishi uchun nima qilishi kerak?
Foydalanuvchi yozgan xatini jo'natish uchun nimani esidan chiqarmasligi kerak?
MS Wordda jadval yaratish uchun
MS Wordda WordArtni ishga tushirish uchun
“Word” da matnga klaviaturada bo'lmagan biror belgini joylashtirish qanday amalga oshiriladi?
"Word"da sahifaga nomer qo’yish qanday bajariladi
Word muhitida yaratgan hujjatni boshqa nom bilan boshqa papkaga saqlash uchun qaysi buyruqdan foydalaniladi?
WORD dasturidan chiqish tugmalar yordamida qanday bajariladi?
Word dasturida Ctrl+S tugmalarining vazifasi?
"Word"da hujjatni boshqa formatda saqlash qanday amalga oshiriladi?
Qaysi qatorda MS Office dasturlari ro’yxati berilgan?
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+Home» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo’ladi?
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+End» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo’ladi?
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+PageUP» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo’ladi?
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+PageDown» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo’ladi?
Microsoft Word dasturida CTRL tugmasini bosib sichqoncha g’ildiragi aylantirilsa nima sodir bo’ladi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Foydalanuvchining elektron pochtasi manzili user_name@int.glasnet.ru ko'rinishida berilgan bo'lsa, uning elektron manzilidagi nomi aniqlansin
|
Matn yoki ma’lumotni davom ettirishda keyingi abzatsga yoki yangi qatorga o‘tish uchun klaviaturadan qaysi tugmani tanlash lozim

|
Matn yoki ma’lumotni davom ettirishda keyingi abzatsga yoki yangi qatorga o‘tish uchun klaviaturadan qaysi tugmani tanlash lozim
|
bet | 6/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 11,05 Kb. | | #130555 |
Bog'liq Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping -fayllar.orgMatn yoki ma’lumotni davom ettirishda keyingi abzatsga yoki yangi qatorga o‘tish uchun klaviaturadan qaysi tugmani tanlash lozim
Word dasturida kursorni satrning boshiga olib o‘tish tugmasi berilgan bandni tanlang
Word dasturida kursorni satrning oxiriga olib o‘tish tugmasi berilgan bandni tanlang
Enter tugmasi matnda ishlayotganda qanday vazifani bajaradi?
Ctrl+H tugmalari kombinatsiyasi orqali nima amalga oshiriladi?
Shrift o‘lchamini o‘zgartirish maydonchasini tanlash klavishlar kombinatsiyasi orqali amalga oshiriladi?
Microsoft Word dasturida “Гиперссылкa” berish qaysi tugmalar kombinatsiyasi orqali amalga oshiriladi?
Matnda kursor qanday ko‘rinishda bo‘ladi?
Word matn muharririda Kolontitul sahifaning qaysi qismlariga qo‘yiladi?
Word matn muharririda kalontitullarni formatlashtirish qanday amalga oshiriladi?
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Matn yoki ma’lumotni davom ettirishda keyingi abzatsga yoki yangi qatorga o‘tish uchun klaviaturadan qaysi tugmani tanlash lozim
|
Microsoft Excel – bu - Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping?

|
Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping?
|
bet | 4/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 11,05 Kb. | | #130555 |
Bog'liq Wikipediyaning asosiy xususiyati ko‘rsatilgan javobni toping -fayllar.orgMicrosoft Excel – bu:
MS Power Point, bu-
Power Point da fayl kengaytmasi-
Power Point da yaratilgan taqdimotlarni ochish
Bitta faylga jamlangan slaydlar to’plami nima deb ataladi?
Power Point da Сtrl+Р tugmalari qanday vazifani bajaradi?
Foydalanuvchi bilan kompyuter o‘rtasidagi muloqotni ta’minlab beruvchi vosita nima deb ataladi?
Matn muharriri asosiy vazifalari nimalardan iborat?
Word matn muharririda matnning ba’zi qismlari shriftini qanday o‘zgartirish mumkin?
Matnni bir nechta ustunlarga bo‘lib yozish uchun qaysi amalni tanlash lozim?
MS Word oynasini ko‘rinishlarini o‘zgartirish menyular satrining qaysi bo‘limida amalga oshiriladi?
Word matn muharririda matnlarni qalin yozish uchun qaysi tugmalar kombinatsiyasidan foydalaniladi?
Word matn muharririda Web sahifalar hosil qilish uchun nima qilinadi?
Word matn muharririda standart eng katta yozuv o‘lchami necha qiymatga teng?
Word muharririni ishga tushirganda standart qaysi shrift o‘rnatilgan bo‘ladi?
Matn qismini Word matn muharriridan qanday qilib nusxa ko‘chirishingiz mumkin?
Matn muharriri…
MS Word dasturida yozuv o‘lchamlarini sozlash, qatorlar orasidagi intervallarini, abzatslarni va matn chegarasini sozlash menyular satrining qaysi bo‘limida amalga oshiriladi?
Word matn muharriridagi hujjatni eng ko‘pi bilan necha foiz masshtabda ko‘rish mumkin?
Word matn muharriridagi hujjatni necha xil rejimda ko‘rish mumkin?
|
| |
Sun’iy texnik olmos olishda ishlatiladigan matritsa

11.3-rasm. Olmos kristall panjarasi
Olmos kristall panjarasining parametri 3,57A ga teng
va atomlar orasidagi eng
qisqa masofa 1,54 A ni tashkil etadi, bu esa 1,54∙10
-4
mkm teng. Olmos kristall
panjarasining koordinatsion soni 4 ga teng. Bu degani xar bir uglerod atomi to‘rta
ekvivalent atom bilan bog‘langan. Bu bog‘lanish burchagi 109
0
30 tashkil etadi.
Olmos
juda qattiq material, bunga asosiy sabab uglerod atomlari mustaxkam
kovalent bog‘langan.
Moos shkalasi bo‘yicha olmos eng yuqori qattiqlik 10 ga
teng.
Olmos yuqori qattiq bo‘lishi bilan birgalik yuqori abraziv
material va yeyilishga
chidamligi juda yuqori. Toblangan po‘latlarga ishlov berishda odatiy abraziv
materiallarga nisbatan 100-200 marta, yuqori qattiqlik hamda mustahkam keramika
nisbatan 250 ming marta yeyilishbardoshligi katta.
Olmosning
elastiklik moduli tabiatda mavjud barcha qattiq moddalar elastiklik
modulidan katta. U Б va Si karbidlari elastiklik modulidan 2,5-3,0 baravar hamda
qattiq qotishma elastiklik modulidan sezilarli darajada katta.
Olmos juda kichik ishqalanish koeffitsientiga ega. Olmos bilan olmos yoki olmos
po‘lat bilan havoda ishqalanganda yog‘lovchi moddaga bog‘liq bo‘lmagan holatda
bor yo‘g‘i 0,03 ga teng. Buni olmos yuzasida singan
oksid va gidrooksidlarning
yupqa qatlamlari mavjudligi va uning strukturasini mustaxkam himoyalanishi bilan
tushuntiriladi. Biroq vakuumda oksid va gidroksidlar yupqa qatlamlari paydo
bo‘lmasligi sababli
ishqalanish koeffitsienti sezilarli darajada ortadi.
Olmos texnikada asboblar tayyorlashda, yuqori aniqlikga
ega qurilmalar tez
yeyiladigan elementlarini (qurilmalar uchliklari, xronometr podshipniklari,
qattiqlikni o‘lchash identorlari va b) yasashda ishlatiladigan konstruksion material
sifatida qo‘llaniladi. Hozirgi paytda dunyoda ishlatilayotgan olmoslarning 80%
texnika sohasida ishlatiladi.
O‘zbеkiston rеspublikasi raqamli tеxnologiyalar vazirligi

O‘zbеkiston rеspublikasi raqamli tеxnologiyalar vazirligi
Download
412,83 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
01.08.2024
Hajmi
412,83 Kb.
#269011
Download
412,83 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbеkiston rеspublikasi raqamli tеxnologiyalar vazirligi
Download
412,83 Kb.
Matnni ko'rish
-rasm. 
Matritsa diametri 184 mm bo’lgan tezkesar po’lat P6M5-po‘lat

11.7-rasm. Penomodel uchun press-qolip
Quyma modeli dastlabki ishlov berilgan granula shaklidagi polistirol ishlatiladi.
Polistirol markasi ПСВЛ-0,315(0,5) markali polistirol qaynoq suvda yoki bug‘li
vannada
dastlabki ishlov beriladi, keyin issiq havo (30...40
O
C) oqimida 4...6
daqiqa quritiladi.
11.8-rasm. Tezkesar po’lat P6M5 bo’lgan matritsa
Ishlov berilgan granula shaklidagi polistirol press-qolipga yuklanadi va oxirgi
ishlov
avtoklavda berilib tayyor model olindi.Tayyor model press-qolipdan
chiqarilgandan so‘ng issiq havo (30...40
O
C) oqimida 4...6 daqiqa quritiladi va
kuyishga qarshi maxsus qoplama-buyoq bilan qoplanadi.
Model issiq havo
(30...40
O
C) oqimida 1 soat davomida quriladi.
Tayyor modellar kollektorga biriktirilib, stoyakga (11.9-rasm) yig‘iladi. Stoykaga
yig‘ilgan modellar quymakorlik qolipga o‘rnatilib
kvarts qumi bilan to‘ldirildi va
titrash ta’sirida jipslanadi. Quyish tizimi elementlari (ta’minlagich,
shlak tutgich,
stoyag kanali diametri quyim va b) ko‘ndalang kesimi o‘lchamlari po‘lat quymalar
uchun adabiyotlarda o‘rnatilgan tartib asosida hisoblanadi. Modelga suyuq metall
sifon usulida yuboriladi.
Eritilgan po‘lat 1600-1650
O
C quyish tizimi orqali qolipga quyiladi. Po‘latni eritish
ИCT-0,16 induksion pechda amalga oshirladi. Qolipdan quymalar to‘liq
sovigandan keyin ajratib olinadi. Quymalarni tozalash drobli kamerada amalga
oshiriladi. Mexanik ishlov orqali matritsalar talab etilgan o‘lcham va yuza
tozaligiga keltiriladi.
Sun’iy olmos - Mashinasozlik materiallari 11-Mavzu: Kukun metallurgiyasi asoslari

Matritsaga ta’sir etayotgan bosim 4-12 GPa va i temperatura (1200-2000
0
C) tashkil
etadi. Matritsalar kuchlanishi 5 dan 100 MNgacha bo‘lgan presslarga
joylashtiriladi.
Ishlab chiqilgan matritsalar ikki variantda ishchi qism sifatida BK6
qattiq
qotishmasi va tez kesar po‘lat P6M5 (11.5-rasm) ishlatildi.
11.5-rasm. Ishchi qismi tezkesar po‘lat P6M5 bo’lgan matritsa
Ishchi qism elementlarida siquvchi kuchanish hosil qilish maqsadida belbog‘
sifatida po‘lat tana ishlatiladi. Tezkesar po‘latli matritsa diametri (11.6-rasm) 184
mm [10-12].
Metallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom
(shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan
oson kesish mumkin.
Metallar kristall tuzilishli bo‘ladi. Ularning ko'pchiligi
kubsi- mon panjara hosil
qilib kristallanadi.
Metallaming kimyoviy xossalari.Metallaming atomlari valent elektronlarini ancha
oson beradi va musbat zaryadlangan ionlarga aylanadi.
Shuninguchun metallar
qaytaruvchilar hisoblanadi. Ularning asosiy va eng umumiy kimyoviy xossasi ana
shundan iborat.
O‘zbеkiston rеspublikasi raqamli tеxnologiyalar vazirligi - bet 6

yuk bilan o'lchanadi
:
: to'liq salbiy aks ettirish, chiziq qisqa tutashgan bo'lsa,
: ko'zgu yo'q, chiziq mukammal mos kelganda,
: to'liq ijobiy aks ettirish, chiziq ochiq-oydin bo'lganda.
V
f
V
r
Γ
Γ=Z
L−Z
oZL
+Zo
Γ
Γ
=
−
1
Γ
=
0
Γ
=
+
1
SWR to'g'ridan-to'g'ri mos keladi kattaligi ning .
Chiziq bo'ylab ba'zi nuqtalarda oldinga va aks ettirilgan to'lqinlar xalaqit beradi konstruktiv,
aniq fazada, natijada amplituda
ushbu to'lqinlarning amplitudalari yig'indisi bilan
berilgan:
Boshqa nuqtalarda to'lqinlar 180 ° fazadan chiqib ketadi va amplitudalar qisman bekor
qilinadi:
Keyin kuchlanish to'lqin nisbati
Kattaligidan beri har doim [0,1] oralig'ida bo'ladi, SWR har doim birlikdan katta yoki
tengdir. E'tibor bering
faza
ning
V
f
va
V
r
uzatish liniyasi bo'ylab bir-biriga qarama-qarshi
yo'nalishda farq qiladi. Shuning uchun murakkab qiymatli aks ettirish koeffitsienti ham
o'zgaradi, lekin faqat fazada. SWR qaramligi bilan
faqat
murakkab kattalikda , SWR
o'lchaganini ko'rish mumkin
har qanday
uzatish liniyasi bo'ylab joylashgan nuqta (uzatish
liniyasining yo'qolishini hisobga olmaganda) bir xil o'qishga ega bo'ladi.
Oldinga va aks ettirilgan to'lqinlarning kuchi har bir to'lqin tufayli kuchlanish tarkibiy
qismlarining kvadratiga mutanosib bo'lganligi sababli, SWR oldinga va aks ettirilgan kuch
bilan ifodalanishi mumkin:
Qo'shish joyidagi murakkab kuchlanish va tokni tanlab, SWR hisoblagichi SWR
hisoblagichi ishlab chiqilgan xarakterli empedans uchun uzatish liniyasida samarali oldinga
va aks ettirilgan voltajni hisoblashga qodir. Oldinga va aks ettirilgan quvvat oldinga va aks
ettirilgan voltajning kvadratiga bog'liq bo'lganligi sababli, ba'zi SWR hisoblagichlari oldinga
va aks ettirilgan quvvatni ham namoyish etadi.
Γ
V
m
a
k
s
i
m
a
l
|
Vma
ksim
al|=|
Vf|+|
Vr|=|
Vf|+|
ΓVf|
=(1+|
Γ|)|
Vf|.
|
Vmi
n|=|
Vf|−|
Vr|=|
Vf|−|
ΓVf|
=(1−|
Γ|)|
Vf|.
VS
WR=
|
Vma
ksim
al||
Vmi
n|
=1+|
Γ|1−|
Γ|.
Γ
Γ
Γ
SWR
=1+P
r/
Pf1−
Pr/
Pf.
Xulosa
Mavzu bo'yicha umumiy xulosa va olingan natijalar, shuningdek,
kelajakda o'rganish uchun tavsiyalar beriladi. Ushbu koeffitsientlar
to'lqinlarning fizik xususiyatlarini aniqlash va ularni turli muhitlarda
qanday harakat qilishini tushunish uchun muhimdir. To'lqinlarning
muhitlar o'rtasidagi o'zaro ta'siri ko'pgina ilmiy va muhandislik sohalarida,
masalan, telekommunikatsiya, akustika, optika va mexanika kabi sohalarda
qo'llaniladi.
|
Akslanish Koeffitsienti - O‘zbеkiston rеspublikasi raqamli tеxnologiyalar vazirligi

Matematik Ifodalanishi
: R=Z2+Z1Z2−Z1 bu yerda:
•
Z1 va Z2 – muhitlarning akustik impedanslari.
Akustik Impedans
: Akustik impedans (Z) muhitning to'lqin qarshiligini
belgilaydi va quyidagi formula orqali ifodalanadi: Z=ρv bu yerda:
•
ρ – muhitning zichligi,
•
v – to'lqin tezligi muhitda.
Misol
: Z1 = 30, Z2 = 50 bo'lsa: R=50+3050−30=8020=0.25
Bu misolda akslanish koeffitsienti 0.25 ga teng, ya'ni tushgan to'lqinning
25% akslanadi.
Telekommunikatsiya va uzatish liniyalari nazariyasida aks ettirish
koeffitsienti aks ettirilgan to'lqinning kompleks amplitudasining
tushayotgan to'lqinga nisbati hisoblanadi. Elektr uzatish liniyasining
istalgan nuqtasidagi kuchlanish va oqim har doim Z0 ma'lum mos
yozuvlar empedansini hisobga olgan holda oldinga va aks ettirilgan
harakatlanuvchi to'lqinlarga echilishi mumkin. Amaldagi mos yozuvlar
impedansi odatda ishtirok etgan uzatish liniyasining xarakterli
empedansidir, ammo hech qanday haqiqiy uzatish liniyasi mavjud
bo'lmagan holda aks ettirish koeffitsienti haqida gapirish mumkin.
Kuchlanish va oqim bilan aniqlangan to'g'ridan-to'g'ri va aks ettirilgan
to'lqinlar nuqtai nazaridan, aks ettirish koeffitsienti aks ettirilgan to'lqin
kuchlanishining murakkab nisbati sifatida aniqlanadi.Bu odatda a bilan
ifodalanadi.