nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Birinchi avlodga mansub mashina turlarini ko‘rsating. 
a)

|
Birinchi avlodga mansub mashina turlarini ko‘rsating.
a)
|
bet | 13/15 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 95,03 Kb. | | #143407 |
Bog'liq 1. Belgisi ish stolida joylashgan dasturni qanday ishga tushiris-fayllar.org (1)4.Birinchi avlodga mansub mashina turlarini ko‘rsating.
a)Ural-14, IBM, YeS.
b)EDSAK, SYeAK, MIR, Nairi;
c)Yamaxa, Pravets, Korvet;
d)MESM, BESM-1, BESM-2, Strela;
5.Kompyuterni yig‘ishda protsessor qaysi qurilmaga mahkamlanadi?
a)Kompyuter korpusga
b)Elektr manba blokiga
c)Vinchesterga
d)Asosiy plataga
6.Kompyuterlarning qo‘shimcha qurilmalari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
a)skaner, modem, tizimli qism, xotira;
b)sichqoncha, modem, skaner, disk yurituvchi;
c)monitor, tizimli qism, klaviatura, sichqoncha, printer;
d)skaner, klaviatura, printer, modem, xotira;
7.Qaysi qurilma axborotlarni raqamlashtiruvchi, ya’ni kompyuter xotirasiga o‘tkazuvchi hisoblanadi?
a)Printer
b)Plotter
c)Faks
d)Skaner
8.Bir kilobayt qancha baytga teng?
a)
512512
b)
20482048
c)
10001000
d)
10241024
9.DVD qanday disklar toifasiga kiradi?
a)Yumshoq
b)Optik
c)Qattiq
d)Magnit
10.CD qanday disklar toifasiga kiradi?
a)Magnit
b)Optik
c)Qattiq
d)Mikrosxemali
11.Axborotni o‘lchov birliklarining o‘sish tartibida to‘g‘ri tartiblanganini toping
a)bit, bayt, gigabayt, kilobayt
b)kilobayt, gigabayt, megabayt, bayt
c)bayt, kilobayt, megabayt, gigabayt
d)bayt, megabayt, kilobayt, gigabayt
12.Kompyuter xotirasi uchun xarakterli bo‘lgan parametrni ko‘rsating.?
a)Ishlov berish tezligi
b)Uzatish tezligi
c)Takt chastotasi
d)Hajm
13.Birinchi xisoblash vositalari.
|
| |
Opsion - Fond bozori

|
Fond bozori
|
bet | 5/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,04 Mb. | | #233438 |
Bog'liq 02.Fond bozori Opsion
Opsion (nem. option — tanlash, istak) — sotuvchi yoki haridorga qimmatli qogʻozlar yoki tovarlarni muayyan muddat davomida belgilangan narxlarda sotib olish yoki sotish huquqini beradigan shartnoma.
Bunday holda, opsion sotuvchisi sotilgan opsion shartlariga muvofiq aktivni qaytarib sotish yoki sotib olish majburiyatini oladi.
Opsion – ham moliyaviy vositadir.
Opsion turlari:
- Omonat sertifikati - bu bankka qo'yilgan omonat miqdorini va omonatchining ma'lum vaqt o'tgandan keyin sertifikat bergan bankda yoki ushbu bankning istalgan filialida berilgan omonat summasi va sertifikatda ko'rsatilgan foizlarni olish huquqini tasdiqlovchi qimmatli qog'oz.
- U boshqa shaxsga taqdim etilishi yoki topshirilishi mumkin.
- Sertifikat merosxo'rlarga vasiyat qilishi mumkin.
- Bu kreditlar uchun garov sifatida ishlatilishi mumkin..
- Sayohat paytida naqd pulni saqlash uchun ishlatilad.
- Jismoniy shaxslar o'rtasidagi hisob-kitoblar vositasi sifatida ishlatiladi.
Sertifikat quyidagicha hollarda
ishlatiladi:
Xulosa
Xulosa qilib shuni aytish kerakki, fond bozori bu muayyan qonunlar va qoidalarga bo'ysunadigan va har bir davlat iqtisodiyotida muhim rol o'ynaydigan ulkan va murakkab tizimdir. Agar siz o'zingizning pulingizni qanday boshqarishni, kapitalni oqilona sarflash va ko'paytirishni o'rganishni istasangiz, pul qanday ishlashini, qanday aylanishini va qimmatli qog’ozlar yordami bilan pulni qanday ko'payishini tushunishingiz kerak
|
| |
Obligatsiya turlar - Fond bozori

|
Fond bozori
|
bet | 4/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,04 Mb. | | #233438 |
Bog'liq 02.Fond bozori Obligatsiya turlar: Veksel Veksel – veksel beruvchining yohud vekselda ko’rsatilgan boshqa to’lovchining vekselda nazarda tutilgan muddat kelganida veksel egasiga muayyan summani to’lash yuzasidan qat’iy majburiyatini tasdiqlovchi qimmatli qog’oz.
Veksel sifatida ishlatiladi :
- to'lov vositasi;
- garov va qarz berish uchun to'lov vositasi.
Tijorat banklari nima uchun veksellarni chiqaradi :
- veksellarda ko'rsatilgan miqdorni belgilangan muddatda to'lash bankning bir tomonlama va shartsiz majburiyatini aks ettiruvchi veksellar;
Cheklar Chek – bu chekda ko'rsatilgan summani bankdan to’lovchining so'zsiz buyrug'isiz to’lashni o'z ichiga olgan qimmatli qog'oz .
Cheklar quyidagi turlarga
bo'linadi :
- Ro’yxatdan o’tgan
- Buyurtma
- Tashuvchi
Chek egasi kim- chek beruvchining o'zi bankda ma’lum pul mablag'lariga ega bo'lishi, cheklarni berish orqali pul mablag’larini boshqarish huquqiga ega bo'lgan yuridik shaxs bo'lib.
Investitsion paylar
Bu ro'yxatdan o'tgan xavfsizlik hujjati bo'lib, uning egasi investitsiya fondini tashkil etadigan mol-mulkka egalik qilish huquqidagi ulushini, boshqaruv kompaniyasidan investitsiya fondining ishonchli boshqaruvini talab qilish huquqini, investitsiya aksiyalarining barcha egalari bilan o'zaro investitsiya fondining ishonchli boshqaruv shartnomasi bekor qilinganda pul kompensatsiyasini olish huquqini tasdiqlaydi.
- Har bir investitsiya birligi kapital investitsiya fondini tashkil etadigan mulkka umumiy egalikdagi teng ulushni va bir xil huquqlarni tasdiqlaydi.
- Investitsion paylar nominal qiymatiga ega emas .
- Bitta egaga tegishli bo'lgan investitsiya birliklari soni kasr son sifatida ifodalanishi mumkin.
- Investitsiya fondini muddati tugaganidan keyin investitsiya bo'linmalari erkin savdo qilinadi.
- Investitsion bo'linmalar bilan ishlashni cheklash iqtisodiy qonunlar bilan cheklanishi mumkin.
|
| |
Kutikulyar transpirasiya - 2-Mavzu: O'simliklarda suv almashinuvi fiziologiyasi reja

|
2-Mavzu: O'simliklarda suv almashinuvi fiziologiyasi reja
|
bet | 19/28 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 74,85 Kb. | | #255320 |
Bog'liq 2-Mavzu O\'simliklarda suv almashinuvi fiziologiyasi rejaKutikulyar transpirasiya. Barg og'izchalari ochiq holatdagiligida kutikulyar transpirasiyaning miqdori juda kam bo'ladi. Ammo qurg'oqchilik sharoitda bo'lgani kabi labchalar yopiq bo'lganda kutikulyar ranspirasiyaning miqdori katta bo'lib 50% gacha etishi mumkin. Ammo kutikulyar transpirasiyaning miqdori barglarning yoshiga ham bog'liq. Masalan yosh barglarda kutikulyar transpirasiyaning darajasi umumiy miqdordan ~50% bo'lsa, yetuk barglarda ushbu ko'rsatkich ~10%. Barglar qarib borishi bilan kutikulalar darz ketib yemirila boshlaydi va kutikulyar transpirasiyaning miqdori ham birmuncha ortishi mumkin.
Kutikulyar transpirasiyaning eng yuqori miqdori labchalar doimo ochiq holatda bo'lgan, suvda suzib yuruvchi o'simliklarda kuzatiladi. Ulardagi umumiy transpirasiyaning miqdori 180-400 mgG’sm2 soat bo'lsa, kutikulyar tranpirasiyaning miqdori ~50%.
Biz quyida ayrim guruh o'simliklar uchun umumiy va kutikulyar transpirasiyaning miqdorlarini keltiramiz.
O'simliklar Umumiy Kutikulyar
guruhi transpiratsiya transpiratsiya
(mg/sm2) (%)
Ikki pallali o'simliklar 170-25 10-20%
Buta o'simliklar 60-70 5-10%
Doimo yashil o'simliklar 45-55 2-3%
O'rmon daraxtlarida 9-10 10-20%
Mevali daraxtlarda 8-9 17-24%
Shuni aytib o'tish lozimki, tropik o'rmon daraxtlarida kutikulyar transpirasiya bo'lmaydi..
O'simliklarda suvning bug'lanishi qisman darajada kurtaklar va meva organlaridan ham bug'lanishi mumkin. Masalan, kungaboqar savatchasidan, ko'knori ko'sagidan va qalampir mevasidan shu o'simliklarning barglarining bir birlik yuzasiga nisbatan ancha ko'p miqdorda suv bug'lanishi kuzatiladi.
Guttatsiya. Bu hol namlik darajasi uta yuqori joyda o'suvchi o'simliklarga, xususan tropik sharoitga xos xususiyatdir. Bunda barglardagi maxsus gidatodlar (barg tishchalari) orqali suv aralash shira ajraladi. Guttatsiya holati transpirasiya jarayoniga yordam berib o'simliklarda suvning harakatlanishiga va ildizlarga mineral tuzlarning yutilishiga yordam beradi. Bizning sharoitimizda, boshoqdoshlar oilasi vakillarida bahor va kuz oylarida yaqqol kuzatilishi mumkin (IV.12-rasm).
|
| |
Shaxsiy kompyuterlar (ShK)-

HISOB
14
KOMPYUTERNI
TASHKIL ETISH
CORG16MBK
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
bo’lgan taktli chastotali, 64 Mbaytgacha sigimdagi operativ xotirali, gigabaytli diskli
jamgaruvchilarga ega, 4 Mbayt kadar videoxotirali tez xarakatlanuvchi interfeys va
kudratli videoadapterlari bo’lgan kompyuterlardir. Mohiyatiga kura ular tarmoqdan
ta’minlovchi oddiy ishchi stantsiyalar, birok tashqi kobigi(korpusi) kutarib yurish
uchun kulay kilib tayyorlangan va boshka kuchma ShK lar kabi VGA sinflaridan
yukori bulmagan yassi suyuk kristalli videomonitoriga ega. Ular odatada modemlarga
ega va hisoblash tarmogida ishlash uchun aloka kanallarga tezkor ulanishi mumkin.
Bir xil kuchma kompyuterlar ayniksa multemidia vositalari mavjud bo’lganda joylarda
borib foydalanish samarali, birok kuchmas variantini ish stolini tejab, muvaffaqiyatli
kullash mumkin.
"Lap Top" - Arxitekturasining rivojlanish bosqichlari

HISOB
15
KOMPYUTERNI
TASHKIL ETISH
CORG16MBK
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Ishchi stantsiyalarga tarmok resurslarini takdim etishdan tashkari, serverning uzi
xam mijozlarning surovlari buyicha ma’lumotlarni mazmunli kayta ishlashni bajarish
mumkin-bunday serverni kupincha kushimcha(ilovali) server deb atashadi. Server
tarmokda kupincha ixtisosslashtiriladi. Ixtisoslashgan serverlar ma’lumotlar bazasini
va ma’lumotlar arxivini yaratish va boshqarish, kup adresli faksimal aloka va elektron
pochtani kullash,kup foydalanuvchili terminlarni (printerlar, plotterlarni va boshkalar)
boshqarish buyicha tarmok ishidagi eng zaif joylarni bartaraf etish uchun ishlatiladi.
KOMPYUTERNI - Arxitekturasining rivojlanish bosqichlari

HISOB
13
KOMPYUTERNI
TASHKIL ETISH
CORG16MBK
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Taxminan 100000 MSLOPS (erkin vergul ustida sekundiga million operatsiya)
tezlikda ishlovchi yukori paralel kup protsessorli hisoblash tizimi;
Sigimi: operativ xotira 10 Gbayt, diskli xotira 1-10 Tbayt (1Tbayt-1000 Gbayt);
Razryadlik 64; 128 bit.
Hozir dunyoda bir necha ming superEHM mavjud. Ular orasida oddiy ofisli Cray
EL dan to kudratli Cray 3,4,5, Fujistsu(yaponiya) firmasining VP- 2000,
Simenis(Germaniya) firmasisining VPP-500 va boshka kuplab superEHMlari bor
KOMPYUTERNI - Arxitekturasining rivojlanish bosqichlari

|
Arxitekturasining rivojlanish bosqichlari Pdf ko'rish
|
bet | 10/14 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 392,85 Kb. | | #259707 |
Bog'liq 1-MAVZU NAZARIY KOMPYUTERNI TASHKIL ETISHKOMPYUTERNI
TASHKIL ETISH
CORG16MBK
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
mashinalaridir.
Kompyuterlar arxitekturasining rivojlanishi
EHMlarning xar bir avlodi oldingisiga karaganda juda kup muhim xususyatlarga
ega jumladan, EHMning ish samaradoligi va barcha yodda tutivchi moslamalr sigimi
odatda ortik buladi.
Vazifasiga ko‘ra EHMlar uch guruhga bulinadi: universal, muammoli-yunaltirilgan va
ixtisoslashgan EHM.
Universal EHMlar turli muxandislik-texnik vazifalar: iqtisodiy, matematik, axboot va
boshka, algoritmlar murakkabligi xamda ma’lumotlarni kayta ishlash xajimlarining
kattaligi bilan ajralib turuvchi vazifalarni xal etish muljallangan. Ular ommaviy
foydalaniladigan hisoblash markazlari va boshka kudratli hisoblash komplekslarida
foydalaniladi.
Muammoli-yunaltirilgan EHM odatda tenologik ob’ektlarni boshqarish;
nisbatan uncha katta bulmagan ma’lumotlar xajimlarini ruyxatdan utkazish, tuplash
kayta ishlashJ nisbatan uncha katta bulmagan algoritmlar hisob-kitobini bajarish bilan
boglik ancha tor doiradagi vazifalarni bajarish uchun xizmat qiladi; ular universal
EHMga nisbatan cheklangan apparat va dasturiy resurslarga ega buladi. Muammoli-
yunaltirilgan EHMlar turli-tuman boshkaruv hisoblash komplekslarini misol kilib
keltirish mumkin.
Ixtisoslashgan EHM tor doiradagi vazifalarni xal etish yoki katt’iy belgilangan
guruhdagi vazifalarni amalga oshirishda foydalaniladi. EHMning bunday tor doirada
yunaltirilishi ular tuzilmasini anik ixtisoslashtirish, ish faoliyatining yukori
samadorligi va ishonchliligini saqlagan holda ularning murakkabligi va tan narxini
ancha kamaytirishga imkon beradi. Ixtisoslashgan EHMlarga, masalan, maxsus
vazifali mikroprotsessorlar; ayrim nomurakkab texnik qurilmalr,agregatlar va
jarayonlarni boshqarish sohasida mantikiy vazifalarni bajaruvchi adapter va
kontrollerlarni misol kilib keltirish mumkin.
|
| |
Tarmoqlanvchi jarayonlarni algoritmlshga doir vazifalar

|
Tarmoqlanvchi jarayonlarni algoritmlshga doir vazifalar
|
bet | 5/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 148,61 Kb. | | #250345 |
Bog'liq 1-Mavzu (1)Tarmoqlanvchi jarayonlarni algoritmlshga doir vazifalar
a butun soni berilgan. Uning toqligi tekshirilsin
a, b, c butun sonlar berilgan. b sonining, a va c sonlar orasida yotishi tekshirilsin
. a va b butun sonlar berilgan. Bu sonlardan biri toq ekanligi tekshirilsin
a, b, c butun sonlar berilgan. Ularning har biri musbat ekanligi tekshirilsin
a, b, c butun sonlar berilgan. Faqat ulardan bittasi musbatligi tekshirilsin
Butun musbat son berilgan. Uning juftligi va ikki xonali ekanligi tekshirilsin
. Butun musbat son berilgan. Uning toqligi va uch xonali ekanligi tekshirilsin
Uch xonali son berilgan. Bu son raqamlarining har xil ekanligi tekshirilsin
Uch xonali son berilgan. Uning raqamlari o'suvchi ketma-ketlik tashkil etishi tekshirilsin.
Uch xonali son berilgan. Uning raqamlari o'suvchi yoki kamayuvchi ketma- ketlik tashkil etishi tekshirilsin.
x, y sonlari berilgan. Ularni koordinatalar deb hisoblab 2-chorakda yotishi tekshirilsin
x, y sonlari berilgan. Ularni koordinatalar deb hisoblab 4-chorakda yotishi tekshirilsin.
a,b,c butun sonlar berilgan bo'lib, ular uchburchakning tomonlarini tashkil etadi. Shu uchburchakning teng tomonli ekanligi tekshirilsin.
a,b,c butun sonlar berilgan bo'lib, ular uchburchakning tomonlarini tashkil etadi. Shu uchburchakning teng yonli ekanligi tekshirilsin.
a,b,c butun sonlar berilgan bo'lib, ular uchburchakning tomonlarini tashkil etadi. Shu uchburchakning to'g'ri burchakli ekanligi tekshirilsin
Takrorlanuvchi jarayonlarni algoritmlshga doir vazifalar
Takrorlash operatorining uchta ko`rinishining xar biridan foydalanib, F= 10! hisoblash dasturi tuzilsin.
Berilgan a, b sonlarining eng katta umumiy bo`luvchisini topish dasturini tuzing.
Quyidagilarni xisoblash dasturini tuzing: ;
Quyidagilarni xisoblash dasturini tuzing: y = cos(x) + cos(x2) + cos(x3) + … + cos(x30);
Quyidagilarni xisoblash dasturini tuzing: y = 1! + 2! + 3! + … + n!, n > 1.
Berilgan 100 ta xaqiqiy sonlarning eng kattasi va eng kichigi orasidagi ayirmani topadigan dastur tuzilsin.
Quyidagilarni xisoblash dasturini tuzing: y = (2n – 1)! = 1 * 3 * 5 * … * (2n – 1), n > 0;
Quyidagilarni xisoblash dasturini tuzing: y = n ! ! , n > 0.
Quyidagini xisoblash dasturini tuzing: y : = sin1 + sin1.1 + sin1.2 + …+sin2.
Murakkab takrorlanuvchi jarayonlarni algoritmlshga doir vazifalar
|
| |
Materiallar va usullar - Turli qoplamali karbamid o'G'itlaridan azotning uchuvchanligi va yuvilishi yo'qotishlari

|
Turli qoplamali karbamid o'G'itlaridan azotning uchuvchanligi va yuvilishi yo'qotishlari
|
bet | 2/3 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 328,58 Kb. | | #262532 |
Bog'liq yuvulish karbamid2. Materiallar va usullar
2.1. Tuproqni yig'ish va qayta ishlash
Tajribaviy tuproq Vertisol (qora paxta tuprog'i) Hindiston Tuproqshunoslik instituti fermasida (23°18'33,6" shim., 77°24'27,2" E va o'rtacha dengiz sathidan 504 m balandlikda) yig'ilgan. Bhopal, Hindistonning markaziy qismida Madhya Pradesh shtatida joylashgan. U issiq yoz va sovuq qish bilan ajralib turadigan yarim qurg'oqchil va subtropik zonaga to'g'ri keladi. Yillik o'rtacha yog'ingarchilik 1146 mm ni tashkil qiladi, uning asosiy qismi iyuldan sentyabrgacha bo'lgan musson davrida tushadi. Yozda o'rtacha maksimal harorat 35 ° C ni tashkil qiladi qishda o'rtacha minimal harorat 4 ° C. Katta tuproq namunalari yuqoridan olingan 1 m2 maydonga ega 15 sm sirt tuproq. Yig'ish paytida barcha sopol, shag'al va toshlar olib tashlandi. Yig'ishdan keyin namunalar qo'lda yaxshilab aralashtiriladi; soyada quritilgan; yog'och pestle yordamida bir hil holga keltiriladi; va ohak va 2 mm o'lchamdagi elakdan o'tkazildi.
Tuproqning muhim boshlang'ich xossalari standart tahlil usullaridan so'ng tahlil qilindi va 1-jadvalda keltirilgan.
N yo'qotishlarni kamaytirish uchun karbamidni qoplash
1-jadval. Eksperimental tuproqning fizik-kimyoviy tavsiflari
Tuproq parametrlari
|
Oʻrtacha±SD
|
Usullari
|
pH (tuproq/suv nisbati 1:2,5)
|
8.03±0.03
|
Jackson (1973)
|
Elektr o'tkazuvchanligi (dS m-1) (1:2,5 tuproq/suv nisbati)
|
0.08±0.08
|
Jackson (1973)
|
Organik uglerod (%)
|
0.45±0.14
|
Walkley and Black (1934)
|
Mavjud azot (kg ga-1)
|
162±8.90
|
Subbiah and Asija (1956)
|
Mavjud fosfor (kg ga-1)
|
19.6±0.14
|
Olsen et al. (1954)
|
Mavjud kaliy (kg ga-1)
|
1050±26.3
|
Hanway and Heidel (1952)
|
Mavjud oltingugurt (mg kg-1)
|
5.90±0.29
|
Chesnin and Yien (1950)
|
DTPA ekstraktsiyali mikroelementlar
|
|
|
Mis (mg kg-1)
|
0.95±0.24
|
Lindsay and
|
Rux (mg kg-1)
|
0.51±0.09
|
Temir (mg kg-1)
|
10.5±0.10
|
Norwell (1978)
|
Marganets (mg kg-1)
|
8.80±0.85
|
|
Eslatma: SD - standart og'ish
2.2. Tajribada qo'llaniladigan qoplamali karbamid o'g'itlari
Tajribalarda qoplangan karbamid o'g'itlari NCU, RCU, nano-ZnO (2%) qoplangan karbamid va nano-tosh fosfat (35%) bilan qoplangan karbamid edi. RCU tijoratda eritilgan 4% xom POR yordamida tayyorlangan benzin. Xuddi shunday, nano-ZnO va tosh fosfat bilan qoplangan o'g'itlar ushbu materiallarni RCUda ortiqcha qoplash orqali tayyorlangan (Kundu va boshq., 2016).
Nano-ZnO (<100 nm) Sigma-Aldrichdan olingan va nano-RP (<48,6 nm) Udaipur RP (34% P2O5) dan yuqori energiyali sharli tegirmon yordamida tayyorlangan. tadqiqot 2-jadvalda keltirilgan.
100>
|
| |
Murakkab invertorli TTM sxemasi (12.3-rasm) amaliyotda keng

|
Murakkab invertorli TTM sxemasi (12.3-rasm) amaliyotda keng
|
bet | 2/3 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 476,08 Kb. | | #246084 |
Bog'liq elektr2 slaydMurakkab invertorli TTM sxemasi (12.3-rasm) amaliyotda keng - Murakkab invertorli TTM sxemasi (12.3-rasm) amaliyotda keng
- qo‘llaniladi. U ikki taktli chiqish kaskadi (VT2 va VT3 tranzistorlar, R4
- rezistor va VD diod), boshqariluvchi faza ajratuvchi kaskad (VT1
- tranzistor, R2 va R3 rezistorlar) dan tashkil topgan.
- Faza tushunchasi (yunoncha paydo bo‘lish)ga binoan VT1
- tranzistor berk va uning kollektorida (A nuqta) yuqori potensial paydo
- bo‘lishi natijasida VT2 tranzistor ochiladi. VT1 tranzistorning ochiq
- holatida uning emitterida (B nuqta) yuqori potensial paydo bo‘ladi va u
- VT3 ni ochadi. Demak, VT2 va VT3 tranzistorlar galma-gal (turli
- taktlarda) ochiladi. Shuning uchun chiqish kaskadi ikki taktli deb
- ataladi.
Shottki diodi va tranzistorlarini qoilash yordamida (12.4b-rasm) - Shottki diodi va tranzistorlarini qoilash yordamida (12.4b-rasm)
- TTM elementining tezkorligi oshirilgan (TTMSH). Ular tranzistor
- bazasida ortiqcha zaryadlami chiqarib yuborish vaqtini sezilarli kamay
- tirish yoki umuman yo‘qotishga imkon beradi. Natijada impuls kamayib
- borish vaqtidagi kechikish kamayadi. Lekin tezkorlik ortishi bilan
- TTMSH statik parametrlari yomonlashadi. Xususan, bo‘sag‘aviy kuchla
- nish qiymati kamayadi va ifcrnQ ortadi, bu esa o‘z navbatida oddiy
- sxemalarga nisbatan xalaqitbardoshlikni pasaytiradi. TTMSH KlSlar
- ning negiz elementi hisoblanadi.
Ikki yo‘nalishli axborot shinalari yoki magistral qurilmalar - Ikki yo‘nalishli axborot shinalari yoki magistral qurilmalar
- yaratishda, bir necha sxema chiqishlarini birlashtirish talab qilinadi.
- Agar elementlar ulanayotganda, ulardan binning chiqishida past (J°chiq
- sath, ikkinchisida esa yuqori i f chiq sath boisa, u holda ketma-ket
- VT2 va VT3 tranzistorlardan biridan sizilish told
- ancha katta. Bu vaqtda iste’mol qilinayotgan quwat keskin ortadi va
- sxema ishdan chiqishi mumkin, chunki VT2, VT3 tranzistorlar va VD
- diod uzoq muddat katta tok oqib o‘tishiga mo'ljallanmagan. Bu holat
- yuzaga kelmasligi uchun chiqishi uchta holatga ega bo‘lgan: ikki holat -
- bu oddiy Uchiq = ( / va Uchiq = U1 sathlar, uchinchisi esa - element
- yuklamadan butkul uziladigan «cheksiz katta» chiqish qarshiligi holatini
- ta’minlaydi, ya’ni tok iste’mol qilmaydigan va uzatmaydigan TTM
- elementlar yaratilgan.
- hiz ~ (EM —U )/Ry oqib o‘tadi. Bu tok statik rejimdagi manba tokidan
|
| |
Complex procedure and government interference

ADBI Working Paper 904
Y. Dosmagambet et al.
10
Independence of the fund and financial sustainability
:
The first principle of the
“Public CGS for SMEs”
12
that the World Bank developed states that the funds should be
established as an independent legal entity on the basis of a sound and clearly defined
legal and regulatory framework to support the effective implementation of the Fund’s
operations and the achievement of its policy objectives. The “Damu” Fund, on the other
hand, has evolved since 1997 into a complex organization devoted
to supporting a wide
range of activities related to micro, small, and medium-sized
enterprises, including
lending, educational, and training support. Therefore, it is difficult to expect further
development of CGSs with so many other programs eroding the attention of the “Damu”
Fund in terms of time and human capital resources. Political decisions should not disrupt
the Fund, which needs to be able to make its own financial decisions. Thus, it may be
necessary to establish a dedicated independent institution within or apart from the
“Damu” Fund both to evaluate the current conditions and
to develop a more efficient
process for the CGS to ensure the availability of a wider range of financial tools for SMEs
to access in local financial markets.
Financial system, and sme financing in Kazakhstan - bet 15

ADBI Working Paper 904
Y. Dosmagambet et al.
13
3.2 Data Description and Analysis
We consider a structural VAR model based on monthly time series data for Kazakhstan
over the period from 2000:08 to 2017:08 (a total of 205 observations), for
z
t
= (
prod
t
,
rea
t
,
rpo
t
,
kase
t
), where
prod
t
is the percentage change in global crude
oil production,
rea
t
is
a measure
of real economic activity,
rpo
t
is the
real price of oil, and
kase
t
is
the stock index. Concerning the percentage change in global crude oil production,
prod
,
we employ the oil production
data from the
Bloomberg
database to estimate
the log differences of world crude oil production in millions of barrels pumped
per day
(and averaged by month). We use Kilian’s (2009) detrended Baltic real freight rate
index
to estimate the component of real economic activity (
rea
) that indicates the demand for
industrial commodities in global markets. As Kilian (2009) suggested, this index
comprises dry-cargo single-voyage ocean freight rates. We deflate
the index using the
Consumer Price Index (CPI) to convert it into real terms. To remove the
long-term trend and thus single
out the global business cycle, we linearly detrend
the real freight rate index. Refer to Kilian (2009) for a detailed description of the
construction of the global real economic activity measure.
Conditions and Procedures of the CGS that the “Damu”

ADBI Working Paper 904
Y. Dosmagambet et al.
8
mln, although the involvement of the entrepreneur’s own funds in the project is not
necessary. On the other hand, operating entrepreneurs can obtain a guarantee of up to
50% of the loan amount for up to 5 years with a maximum loan amount of KZT180 mln.
Finally, the “Damu” Fund also offers individually tailored guarantee plans for operating
entrepreneurs, guaranteeing 50% of the loan for amounts under KZT360 mln and 20%
for amounts over KZT360 mln to KZT1850 mln, although it reserves the loans for projects
in priority sectors. One policy recommendation for increasing the effectiveness of the
CGS in Kazakhstan is that the Damu Fund should not fix its guarantee coverage. A fixed
guarantee coverage ratio for all borrowers and banks, regardless of their
creditworthiness, will entail moral hazard. The guarantee coverage needs to
vary based
on the creditworthiness of the borrower (SME) and the banks (Yoshino and Taghizadeh-
Hesary 2018).
To
obtain a loan guarantee, the entrepreneur applies to the bank for a business loan,
then the bank, subject to the approval of the project, sends the entrepreneur’s documents
to the “Damu” Fund. Once the “Damu” Fund has made
a decision on the guarantee, the
entrepreneur, the bank, and the “Damu” Fund sign a guaranteed agreement and the
entrepreneur receives the financing from the bank. However, the “Damu” Fund’s website
notes that, after the “Damu” Fund’s decision making, the process of granting individual
guarantees involves the Regional Coordinating Council (RCC); the entrepreneur
forwards his or her project proposal for review and the RCC makes the final approval
decision on the entrepreneur’s project.
10
In addition, a financial agent, or a second-tier
bank, makes its own selection and decisions on funding entrepreneurs’ projects and can
establish special conditions of guarantee granting, such as the provision of additional
security, security insurance, the provision
of a personal guarantee, and so on.
bln KZT 
Priority Sectors

|
bln KZT
Priority Sectorsbln KZT
Priority Sectors
Subsidized
%
Conditional
%
Guaranteed
%
Total
2014
268
61.0%
156
35.5%
15
3.4%
439
2015
318
60.3%
186
35.3%
23
4.4%
527
2016
381
66.4%
170
29.6%
23
4.0%
574
Processing Industry
Subsidized
%
Conditional
%
Guaranteed
%
Total
2014
93
39.7%
133
56.8%
8
3.4%
234
2015
90
35.7%
151
59.9%
11
4.4%
252
2016
235
62.8%
130
34.8%
9
2.4%
374
Source: National Bank of the RK, “First Credit Bureau” LLP. Accessed on 2 July 2018. https://old.damu.kz/content/files/
17/11/01_presentationOfDamuEntrepreneurshipDevelopmentFundJointStockCompanyDevelopmentStrategyFor2014_2
023YearsInNewEdition.pdf.
According to the latest “Damu” Fund report, as of 1 January 2017, it had signed 2597
guarantee agreements for loans worth KZT92,286 mln, and the total amount of
guarantees was KZT39,844 mln. Among them, it concluded 951 guarantee agreements
in 2016 for loans worth KZT26,903 mln, while the amount of guarantees was KZT11,952
mln.
8
Most of the projects were in the East Kazakhstan region (200), Zhambyl region
(197), and Aktobe region (194), although it provided the largest amount of loans in
Astana city (KZT7.84 bln), the Kostanay region (KZT7.81 bln), and the Almaty region
(KZT7.2 bln). The fund signed 60% of all agreements with individual entrepreneurs.
Meanwhile, most of the guaranteed projects were in the manufacturing industry (851),
the provision of other types of services (582), and the transport and stock-keeping sector
(941).
The reason that Almaty and Astana are receiving more support is that, at the end of
2016, the South Kazakhstan and Almaty regions, by tradition, as well as the cities of
Almaty and Astana, maintained the lead in the number of operating SMEs. Together,
these regions account for 47% of all the SMEs in the country. The lowest number of
operating SMEs are in the North Kazakhstan, Kyzylorda, and West Kazakhstan regions
(Damu 2017).
|
| |
Figure 5: Historical Decomposition of the KASE Index

ADBI Working Paper 904
Y. Dosmagambet et al.
17
Figure 6 exhibits the cumulative impact of each structural shock on the real exchange
rate. It shows the net effect of oil prices on the real exchange rate. We determine that
the real price of oil causes the largest swings in the real exchange rate, which might be
one of the causes of the banking system’s inefficiency. We find
that shocks in oil supplies
and the global demand cause moderate fluctuations in the
exchange rate in comparison
with the oil price movements. Thus, the accumulated effect of changes in real oil prices
on the variability of the real exchange rate is the most significant. The effect of the oil
price over time is much more intense.
Figure 3: Guarantee Procedure of the “Damu” Fund

ADBI Working Paper 904
Y. Dosmagambet et al.
9
The seemingly simple procedure for obtaining a credit guarantee is actually quite
complex due to the multiple levels of approval from the banks, the Fund itself, and
the regional and
central governing bodies, which Figure 3 summarizes and is still
applicable. The Government insists that multiple evaluation
stages are necessary to
ensure the successful process of the selection to minimize the risks for all parties;
however, it also
creates challenges, such as increased red tape and bribery
opportunities, at both the regional and the central government level.
2.4 Challenges of the CGS that the “Damu” Fund Provides
The credit guarantee system is facing several challenges based on the way in which the
“Damu” Fund established it:
(i)
Strict eligibility and low coverage
: Now, the government requires no arrears
on other loans or leasing contracts as well as no tax arrears or debts in pension
or social contributions to the budget. There have
been positive movements to
expand the list of sectors eligible for a credit guarantee through pilot programs
such as “Damu-Optima,” which allows entrepreneurs from sectors such as
services, trade, catering, construction, and so on that are not part of the prioritized
sectors of the “Business Road Map 2020” program. In 2016, this program
covered 63 projects with a total loan amount of KZT1 bln, KZT320 mln of which
was mostly in the trade sector. However, the small share of guaranteed loans in
the overall portfolio shows that the strict conditions for eligibility drive most
entrepreneurs to take out subsidized
and conditional loans, and the use of loan
guarantees has not caught up yet.
(ii)
Hozirgi vaqtda TTM negiz elementlarining ko‘p sonli modifikat

|
Hozirgi vaqtda TTM negiz elementlarining ko‘p sonli modifikat
|
bet | 3/3 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 476,08 Kb. | | #246084 |
Bog'liq elektr2 slaydHozirgi vaqtda TTM negiz elementlarining ko‘p sonli modifikat - Hozirgi vaqtda TTM negiz elementlarining ko‘p sonli modifikat
- siyalari yaratilgan. Har bir modifikatsiya parametrlari yoki qo‘shimcha
- imkoniyatlari bilan ajralib turadi.
- Masalan, chiqish kaskadida tok bo‘yicha katta kuchaytirish
- koeffitsiyentiga ega boigan tarkibiy tranzistorlar qoilanishi yuklama
- qobiliyatini oshiradi (12.4a-rasm). Sxemaning ishlash prinsipi o‘zgar
- maydi. Tarkibiy tranzistor (VT4 va VT2 tranzistorlar) VT3 invertoming
- dinamik yuklamasini hosil qiladi. Masalaning bunday yechilishi barcha
- rezistorlar nominallarini ikki barobar kichraytirishga va bu bilan
- tezkorlik va yuklama qobiliyatini oshirishga imkon beradi. A va В
- nuqtalar oraligida ikkita ketma-ket ulangan tranzistorlaming p-n
- 0‘tishlarining mavjudligi esa VD diod boiishini talab qilmaydi.
TTM elementning ish mexanizmini ko‘rib chiqamiz. Ulanish - TTM elementning ish mexanizmini ko‘rib chiqamiz. Ulanish
- sxemasiga binoan KET bazasining potensiali (B) doim uning kollektori
- potensialidan yuqori bo‘ladi. Demak, KET KO‘ doim to‘g‘ri siljigan
- bo‘ladi. Tranzistor EO‘lariga kelsak, ular emitter potensiallarining umu
- miy shinaga nisbatan ulanishiga bog‘liq.
- Deylik, barcha kirishlar (XI va X2) potensiallari kuchlanish
- manbai potensialiga teng bo‘lgan maksimal qiymatga ega bo‘lsin. Bunda
- mantiqiy 1 sath shakllanadi, ya’ni U1=Em ekanligi ravshan. U holda bar
- cha EO‘lar teskari yo‘nalishda ulangan bo‘ladi, chunki baza potensiali
- (B) R1 dagi kuchlanish pasayishi hisobiga doim emitter potensialidan
- past bo‘ladi. KET tarkibidagi parallel ishlayotgan tranzistorlar invers
- ulangan bo‘ladi. Aytib o‘tilganidek, a, kichik bo‘lganligi sababli,
- hisoblashlarda emitter tokini nolga teng deb olinadi, Io tok esa ketma
- ket ulangan KETning kollektori va YT1 ning EO‘ orqali oqib o‘tadi. Io
- qiymati R1 rezistor qarshiligi qiymati bilan cheklanadi
|
| |
Algoritmlarning grafik shakli - 1-amaliy mashg’ulot mavzu: Amaliy masalalarni yyechish algoritmlarini o’rganish...

|
1-amaliy mashg’ulot mavzu: Amaliy masalalarni yyechish algoritmlarini o’rganish Amaliy mashg’ulotning maqsadi
|
bet | 2/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 148,61 Kb. | | #250345 |
Bog'liq 1-Mavzu (1)Algoritmlarning grafik shaklida tasvirlanishida algoritmlar maxsus geometrik figuralar yordamida tasvirlanadi va bu grafik ko‘rinishi blok-sxema deyiladi. Blok-sxemalar bilan ishlashni yaxshilab o‘zlashtirib olish zarur, chunki bu usul algoritmlarni ifodalashning qulay vositalaridan biri bo‘lib programma tuzishni osonlashtiradi, programmalash qobiliyatini mustahkamlaydi. Algoritmik tillarda blok - sxemaning asosiy strukturalariga maxsus operatorlar mos keladi. Shuni aytish kerakni, blok-sxemalardagi yozuvlar odatdagi yozuvlardan katta farq qilmaydi.
Topshiriqni bajarish namunasi
1.Masalaning qo’yilishi: Berilgan algoritm blok-sxemasini tahlil qilib, u ifoda etuvchi masalaning sharti aniqlansin. Algoritm chiziqli tuzilmaga ega bo’lib, kiritish,chiqarish(parallelogram), amallar (to’g’ri to’rtburchak) va ovallardan iborat.
Boshlang’ich ma’lumot: x- haqiqiy son(chunki mod va div amallari uchun operand bo’lib qatnashgan);
Amallar soni 3 ta:
1. a=x mod 10 (x ni 10 ga bo’lgandagi qoldiq a ga tenglashtirilgan, ya’ni x sonning birinchi hadi a ga teng);
b=x div 10 (x ni 10 ga bo’lgandagi butun qism b ga tenglashtirilgan, ya’ni x sonning ikkinchi hadi a ga teng);
s=a+b (x ikki xonali sonning raqamlari yig’indisi s ga tenglashtirilgan);
Natija: s.
Masalaning javobi: Berilgan ikki xonali butun sonning raqamlari yig’indisi topilsin.
2.Masalaning qo’yilishi: Berilgan biror N soni uchun faktorialni hisoblash algoritmi tuzilsin.
Faktorial ta’rifi: 1 dan berilgan natural n sonigacha bo‘lgan barcha sonlarning ko‘paytmasi
faktorial deyiladi.
Masalaning matematik modelini qurish:.
N–natural son (algoritm uchun boshlang’ich berilgan);
K – takrorlashlar hisobchilari;
P – Natija.
Masalani yechish algoritmini tuzish:
N natural soni kiritilsin.
N sonining faktoriali hisoblanadigan P o‘zgaruvchiga 1 ga teng qiymat berilsin.
Takrorlash parametri K ga 1 ga teng qiymat berilsin.
K parametrning qiymati tekshirilsin. Agar k ning qiymati N dan katta bo‘lsa, 8 punktga o‘tilsin.
P = P*k hisoblansin.
K parametrning qiymati bir birlikga oshirilsin (K = K + 1)
4 punktga o‘tilsin.
Nayijani olish (P).
|
| |
Fan o’qituvchisi: Raxmatov I.I

|
Fan o’qituvchisi: Raxmatov I.I
|
bet | 24/33 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 449,33 Kb. | | #260458 |
Bog'liq «Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat VariantFan o’qituvchisi: Raxmatov I.I.
Kafedra mudiri: Raxmatov I.I.
«Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat
Variant
Elekronikaning rivojlanish tarixi va qo’llanish sohalari.
Bugungi kunda har qanday maishiy texnika yoki elektr ta'minotida temir ustidagi transformatorni topish allaqachon qiyin. 90-yillarda ular tezda o'tmishga qaytishni boshladilar, bu esa konvertorlarni almashtirish yoki quvvat manbalarini almashtirishga (SMPS sifatida qisqartirilgan) yo'l berdi.Kommutatsiya quvvat manbalari o'lchamlari, natijada paydo bo'ladigan doimiy kuchlanish sifati bo'yicha transformatorlardan ustundir, ular chiqish kuchlanishini va tokni sozlash uchun keng imkoniyatlarga ega va an'anaviy ravishda chiqish haddan tashqari yuk himoyasi bilan jihozlangan. Garchi quvvat manbalarini kommutatsiya qilish mumkin deb hisoblansa ham ...
Impuls texnologiyasidagi eng muhim miqdorlardan biri ish sikli S. Ish sikli S to'rtburchak pulsni xarakterlaydi va impuls davri T uning davomiyligi t1 dan necha marta uzunligini aniqlaydi. Shunday qilib, masalan, meanderning ish aylanishi 2 ga teng, chunki bunday ketma-ketlikdagi impulsning davomiyligi uning davrining yarmiga teng. VAhisoblagichda va maxrajda soniyalarda o'lchanadigan muddatlar mavjud, shuning uchun ish aylanishi o'lchovsiz miqdordir. Ma'lumot uchun, esda tutingki, meander pulsning shunday ketma-ketligi bo'lib, unda pulsning ijobiy qismining davomiyligi ...
Zanjirda ma'lum bir chastota spektrining o'zgaruvchan toklarini bostirish kerak bo'lganda, lekin ayni paytda ushbu spektrdan yuqori yoki past chastotali oqimlarni samarali o'tkazish kerak bo'lsa, reaktiv elementlarda passiv LC filtri - past chastotali past chastotali filtr. o'tish filtri (agar belgilangan chastotadan past bo'lgan tebranishlarni samarali o'tkazish zarur bo'lsa) yoki HPF yuqori o'tkazuvchan filtri (agar kerak bo'lsa, belgilangan chastotadan yuqori chastotali tebranishlarni samarali o'tkazib yuboring).Ushbu filtrlarni qurish printsipi induktorlar va kondansatörlarning xususiyatlariga asoslanadi ...
2) CD va DVD disklar o’qish-yozish qurilmalari.
3) p-n o’tish hodisasida tunnelli effekti
|
| |
Masalaning qo’yilishi - 1-amaliy mashg’ulot mavzu: Amaliy masalalarni yyechish algoritmlarini o’rganish Amaliy mashg’ulotning...

|
1-amaliy mashg’ulot mavzu: Amaliy masalalarni yyechish algoritmlarini o’rganish Amaliy mashg’ulotning maqsadi
|
bet | 3/5 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 148,61 Kb. | | #250345 |
Bog'liq 1-Mavzu (1)3.Masalaning qo’yilishi: Fibonachchi qatoridagi 1 000 000 dan katta bo‘ladigan birinchi elementning nomerini aniqlahs algoritmi tizilsin.
Masalaning matematik modelini qurish: u0 ,u1, u2 - Fibonachchi qatori boshlang’ich elementlari; K – Natija. u0 = u1 = 1 ; un+1 = un + un-1 .
Masalani yechish algoritmini tuzish:
u0 va u1 larga 1 ga teng qiymat berilsin.
u2 = u0 + u1 hisoblansin.
Ketma-ketlikning nomeri aniqlansin K = 2.
Tekshirilsin, agar u2 1 000 000 dan katta bo‘lsa, 9 punktga o‘tilsin.
Fibonachchi qatorining oxirgidan oldingi va oxirgi elementlari aniqlansin (qatorda surish amalga oshiriladi) u0 = u1, u1 = u2
Fibonachchi qatorining navbatdagi elementi hisoblansin u2 = u0 + u1.
Ketma-ketlik nomerining qiymati bir birlikka oshirilsin K = K + 1.
4 punktga o‘tilsin.
Natija olinsin (K)
Tamom.
Nazorat savollari:
Algoritm deb nimaga aytiladi?
Qachon algoritmik tuzilma chiziqli deb ataladi?
Qachon algoritmik tuzilma tarmoqlanuvchi deb ataladi?
Qachon algoritmik tuzilma takrorlanuvchi deb ataladi?
Necha xil takrorlanishlar mavjud?
Algoritmda shartlar nima vazifani bajaradi?
Blok sxemada shartlar qanday ifoda etiladi?
Blok-cxema deb nimaga aytiladi?
Blok-cxema qanday elementlardan tashkil topadi?
Takrorlanuvchii jarayon deb nimaga aytiladi?
Takrorlanuvchii jarayon qanday turlarga bo’linadi?
|
| |
KOLLOID ERITMA OLISHNING DISPERSION VA MEXANIK USULLARI

|
KOLLOID ERITMA OLISHNING DISPERSION VA MEXANIK USULLARI
|
bet | 2/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 48,55 Kb. | | #132332 |
Bog'liq Kolloid sistemalarni dializyoTi bilan tozalash Gemodializni o\'tkazishda2. KOLLOID ERITMA OLISHNING DISPERSION VA MEXANIK USULLARI
DISPERSION USUL.
Zarrachalarni maydalash uchun ma‘lum ish sarflanadi. Bu ish (a) hosil bo’layotgan zarrachalar sathi (S) ga to’g’ri proportsionaldir:
А = К • S
Bu yerda, K - moddaning tabiatiga, muhitga va maydalash usuliga tegishli koeffitsient. Formuladan ko’rinib turibdiki, zarrachalarni qancha ko’p maydalash kerak bo’lsa, shuncha ko’p ish sarflanadi.
MEXANIK USULLAR.
Bu usul, asosan, ma‘lum kuch ta‘sirida moddalarni maydalashga asoslangan. Shuning uchun maxsus sharli yoki kolloid tegirmonlardan foydalaniladi. Sharli tegirmon zich yopiladigan tsilindr idish bo’lib, uning ichiga har xil o’lchamli po’lat yoki chinni sharchalar solingan bladi. Zarrachalar o’lchami 50-60 mk atrofida bo’ladi. Ichiga modda solinib tez aylantirilganda, modda sharchalar zarbidan maydalanadi. Ammo moddalarning maydayaanish darajasi katta bo’lmaydi.
Bunday tegirmonlarda turli buyoqlar, farmatsevtika preparatlari, oltingugurt va grafitning kolloid eritmalari tayyorlanadi. Oltingugurtning kolloid eritmalari qishlok, xo’jaligida o’simliklarning zarar kunandalariga qarshi ishlatiladi.
3. KOLLOID ERITMA OLISHNING ULTRATOVUSH VA PEPTIZATSIYA USULLARI
ULTRATOVUSH USULI
Ultratovush usuli sanoatda keyingi yillarda keng qo’llanilmokda. Bu usulda, tovush to’lqinlarining kuchli tebranishi natijasida muallaq zarrachalar maydalanib, tekis tarqaladi.
Ultratovush usulida oltingugurt, buyoq, simob, qo’rg’oshin, ruh, kauchuk, kraxmal va boshqa moddalarni disperslash mumkin.
PEPTIZATSIYA USULI
Bu usul moddalarni disperslovchi-peptizatorlar yordamida gel hola-tidan zol holatiga o’tishiga aytiladi. Peptizatorlar eritmadagi zarra-chalarning yiriklashishiga sabab bo’ladigan koagullovchi ionlarni neytrallaydi. Masalan, Fe (OH)3 zolini olishda oz miqdrrdagi Fe Cl3 peptizator vazifasini bajaradi. Bu holda temir ionlari kolloid zarrachalar sirtiga yutilib, ularga musbat zaryad beradi. Natijada bir xil zaryadli musbat ionlar bir-biridan itarilib tezda gidrozolga aylanadi, ya‘yai cho’kma eritma holiga o’tadi.
|
| |
ULTRAFILTRATSIYA - Kolloid eritmalarning olinish usullari va tozalanishi

|
Kolloid eritmalarning olinish usullari va tozalanishi
|
bet | 5/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 48,55 Kb. | | #132332 |
Bog'liq Kolloid sistemalarni dializyoTi bilan tozalash Gemodializni o\'tkazishdaULTRAFILTRATSIYA.
Teshiklarning o’lchami kolloid zarracha o’lchamlaridan kichik bo’lgan filtrlardan foydalanib, kolloid eritmani elektrolitlardan tozalash mumkin. Bu asbob voronkasimon idish bo’lib, uning keng tomoniga kollodiydan tayyorlangan membrana o’rnatilgan. Filtrlashni tezlatish uchun voronkaning tor qismi bosim beradigan (vakum nasosi) nasosga ulanadi. Tegishli membrana ishlatib, kolloid eritmani elektrolitlardan, shuningdek, bir zolni kkkinchi zoldan filtrlab ajratish mumkin. Buning uchun membrana teshiklarining diametri bir zol zarrachasidan katta ikkinchi zol zarrachasidan kichik bo’lishi kerak.
TSENTRIFUGALASH USULI.
1913 yilda A.V.Lumanskiy kolloid eritmalarda kolloid zarrachalarni tsentrifuga yordamida cho’ktirib ajratib olish mumkinligini ko’rsatdi. Bu usulni takomillashtirib, Svedberg kolloid zarrachalarni cho’ktirishda hozzirgi zamon ultratsentrifugasini qo’lladi. U minutiga 60000 marotiba aylanadi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Ктрелев В.А. Краткий курс физической химии. М. 1989 Г.
2. Стромберг А.Г. Семченко Д.П. Физическая химии. М. 1973 Г.
3. Воюцкий С.Е. Курс коллоидной химии. М. 1973 Г.
Усмонов Х.У. Рустамов Х.Р. Рахимов Х.Р. «Физик кимё» Тошкент O’qитувчи. 1963-1975 йил.
Рахимов Х.Р. «Физик ва коллоид химия» Тошкент. O’qитувчи 1978 йил.
Герасимов Я.И. «Курс физической химии» Москва 1970 Г.
Эмануэл Н.М. «Кнорре» Курс химической кинетики. Москва 1974 Г.
Физическая химия. Под. П.В.никольского М.: Химия. 1988 школа, 1984.
Эммануэль Н.М., Д.Г. Курс химической кинетики. М.: Высщая школа, 1984.
Статистик термодинамика: Ўқув қўлланма. Тузувчи Б.У.Сагдуллаев, Тошкент, 1990.
Дамаскин Б.Б., петрий О.А. Электрохимия: Учеб. Пособие М: Высшая школа, 1978.296 с.
Смирнова Е.А. Курс статистической термодинамики и физической химии: Учеб. Пособие 2-е изд. М: Высшая школа, 1982. 456 с.
Еримин Е.Н. Основы химической термодинамик: Учеб.пособие М: Высшая школа, 1978. 383 с.
www.ziyonet.uz
|
| |
KOLLOID ERITMA OLISHNING KONDYeNSATsION USULLARI

|
KOLLOID ERITMA OLISHNING KONDYeNSATsION USULLARI
|
bet | 3/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 48,55 Kb. | | #132332 |
Bog'liq Kolloid sistemalarni dializyoTi bilan tozalash Gemodializni o\'tkazishda4. KOLLOID ERITMA OLISHNING KONDYeNSATsION USULLARI
Bu usullar tabiatda keng tarqalgan bo’lib, asosan ikkiga bo’linadi: fizikaviy va kimyoviy kondensatsion usullar.
FIZIKAVIY KONDENSATSION USULLAR
Kondensatsiyalash jarayoni sistemada erkin energiya bilan solishtirma sathning kamayishi tufayli sodir bo’ladi. Masalan, tashqaridagi namlikning sovishi natijasida suv zarrachalari kondensatsiyalanib, kolloid sistema tumanini hosil qiladi.
Rossiya olimlaridan S.Z.Roginskiy va A.I.SHalnikovlar suyuq dispers muhit va qattiq moddalarni bug’latib, sovuq sirtda kondensatlash yqli bilan kolloid eritmalar hosil qilish asbobini yaratdilar.
Fizikaviy usullardan yana biri, bu sistemada zrituvchini uzgartirish yo’li bilan olishdir. Masalan, oltingugurt va kanifol suvda erimaydi, ammo ztil spirtda chin eritma hosil qiladi. Shu chin eritma ustiga oz miqdorda suv qo’shilsa oltingugurt molekulalari kondensatsiyalanib, kolloid eritma hosil qiladi.
Elektr yordamida moddalarni maydalab, kolloid eritmalar olish keng ho’jalik ahamiyatiga ega bo’ladi. Bu usul bilan oltin, kumush, platina va boshqa qimmatbaho metallarning o’zidan elektrod tayoqchasi tayyorlab, elektr manbaiga ulangandan so’ng elektrodlar dispers muhit H2O ga tushirilib, elektrodlar uchi bir-biriga tegishidan elektr yoyi hosil bo’ladi
KIMYOVIY KONDENSATSION USULLAR.
Kimyoviy reaktsiyalar (oksidlanish, qaytarilish, almashinish, zrimaydigan gidroliz va boshqa) natijasida yomon eriydigan moddalar hosil qilishga asoslangan. Natijada tegishli moddalarning kolloid eritmalari hosil bo’ladi. Masalan, gidroliz reaktsiyasi tufayli FeCl3 dan Fe (OH)3 kolloid eritmasi olinadi:
Fe Cl3 + 3H2O = Fe (OH)3 + 3HCl
NFe (OH)3 + nHCl = n Fe Ocl + 2nH2O
Kolloid zarrachaning tuzshlishi:
{m[Fe (OH)3] · nFeO+ (n-x) Cl- } + xCl-
|
| |
Fan o’qituvchisi: Raxmatov I.I

|
Fan o’qituvchisi: Raxmatov I.I
|
bet | 21/33 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 449,33 Kb. | | #260458 |
Bog'liq «Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat VariantFan o’qituvchisi: Raxmatov I.I.
Kafedra mudiri: Raxmatov I.I.
«Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat
Variant
Elektronikaning rivojlanish bosqichlari.
Elektronika – fan va texnika sohasi bo‘lib, axborot uzatish, qabul qilish, qayta ishlash va saqlash uchun ishlatiladigan elektron qurilmalar VAda asboblar yaratish usullarini o‘rganish, ishlab chiqish bilan shug‘ullanadi. Elektronika elektromagnit maydon nazariyasi, kvant mexanikasi, qattiq jism tuzilishi nazariyasi va elektr o‘tkazuvchanlik hodisalari kabi fizik bilim-larga asoslanadi. Elektronikaning rivojlanishi elektron asboblar texnologiyasining takomillashuvi bilan cVAbarchas bog‘liq bo‘lib, hozirgi kungacha to‘rt bosqichni bosib o‘tdi.
Birinchi bosqich asboblari: rezistorlar, induktivlik g‘altaklari, magnitlar, kondensatorlar, elektromexanik asboblar (qayta ulagichlar, rele va shunga o‘xshash), passiv elementlardan iborat edi.
Ikkinchi bosqich Li de Forest tomonidan 1906 yilda triod lampasining ixtiro qilinishidan boshlandi. Triod elektr signallarni o‘zgartiruvchi va eng muhimi, quvvat kuchaytiruvchi birinchi aktiv elektron asbob bo‘ldi. Elektron lampalar yordamida kuchsiz signallarni kuchaytirish imkoniyati hisobiga radio, telefon so‘zlashuvlarni, keyinchalik esa, tasvirlarni VA uzoq masofalarga uzatish imkoniyati (televideniye) paydo bo‘ldi. Bu davrning elektron asboblari passiv elementlar bilan birga, aktiv elementlar – elektron lampalardan iborat edi.
Uchinchi bosqich Dj. Bardin, V. Bratteyn va V. Shoklilar tomonidan 1948 yilda elektronikaning asosiy aktiv elementi bo‘lgan bipolyar tranzistorning ixtiro etilishi bilan boshlandi. Bu ixtiroga Nobel mukofoti berildi. Tranzistor elektron lampaning barcha vazifalarini bajarishi bilan birga, uning: past ishonchlilik, ko‘p energiya sarflash, katta o‘lcVAlari kabi asosiy kamchiliklaridan xoli edi.
To‘rtinchi bosqich integral mikrosxemalar (IMS) asosida elektron qurilma VAda tizimlar yaratish bilan boshlandi va mikroelektronika davri deb ataldi.
|
| |