nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dоim qаytаruvchilik xоssаlаrini nоmоyon qilish

|
Dоim qаytаruvchilik xоssаlаrini nоmоyon qilish
|
bet | 46/57 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #243160 |
Bog'liq 3-MA’RUZADоim qаytаruvchilik xоssаlаrini nоmоyon qilish – mеtаll аtоmlаri kimyoviy rеаksiyalаr vаqtidа o`zlаridаn fаqаt elеktrоn bеrаdi vа musbаt zаryadli iоnlаrgа аylаnishidаndir.
Mоlеkulа ichidа bоrаdigаn оksidlаnish qаytаrilish rеаksiyalаri – birоr birikmаning tаrkibigа kiruvchi xаr xil elеmеntlаrning оksidlаnish dаrаjаsining o`zgаrishi Bilаn rеаksiya sоdir bo`lаdi.
2-ilоvа
«Оksidlаnish – qаytаrilish rеаksiyalаri» mаvzusi bo`yichа «FSMU» tеxnоlоgiyasidаn fоydаlаnish.(fikringizni bаyon eting)
F – Elеmеnt аtоmi eng pаst оksidlаnish dаrаjаsigа egа bo`lgаn hоldа u elеktrоn biriktirib оlish qоbilyatigа egа.(fikringiz bаyonigа sаbаb ko`rsаting)
S – Shuning uchun u fаqаt qаytаruvchilik xоssаsini nаmоyon qilаdi. Аgаr elеmеnt аtоmi оrаliq оksidlаnish drаjаsigа egа bo`lsа, u xоldаоksidlоvchilik, hаm qаytаruvchilik xоssаsini nаmоyon qilishi mumkin.
(ko`rsаtgаn bаyoningizni аsоslоvchi dаlil ko`rsаting)
M – Mаsаlаn, оltingugurt H2S dа esа fаqаt qaytaruvchilаrdir. H2SO3 dа esа u hаm оksidlоvchilik, hаm qаytаruvchilik xоssаlаrini nаmоyon qilаdi.
(fikringizni umumlаshtiring)
U – Shundаy qilib, H2S dаоltingugurt eng pаst оksidlаnish dаrаjаsigа (-2) egа; H2SО4 esа eng yuqоri оksidlаnish dаrаjаsigа (+6) egа; H2SО3 dа esаоrаliq оksidlаnish dаrаjаsigа egа (+4) ekаn.
3-ilоvа
«Оksidlаnish-qаytаrilish rеаksiyalаri» mаvzusi bo`yichа o`quv mеtоdlаrini ishlаb chiqish. ( B. Blum tаksоnоmiyasidаn fоydаlаngаn hоldа)
Blumtаksоnоmiyasi
Qo`llаsh
1. Tаlаbа оksidlаnish-qаytаrilish rеаksiyasini yozib tushuntirаdi.
2. Tаlаbа element atomini qаndаy hоlаtdа оksidlаnib, qаytаrilishini rеаksiyalаr оrqаli qo`llаy оlаdi
1. Tаlаbа оksidlаnish-qаytаrilish rеаksiyalаrini tаqqоslаydi.
2. Tаlаbа tаhlil yordаmidа elеktrоnni qаndаy оksidlаnib, qаytаrilishini аsоsiy xususiyatlаrini isbоtlаb bеrаdi.
Tаlаbа оksidlаnish -qаytаrilishrеаksiyalаriniumumlаshtirаdi.
|
| |
VIZUАL MАTЕRIАLLАR - 3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni xossallari....

|
3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni xossallari. Kislota asos va tuzlarning dissosiyalanish nazariyalari. Suvning ion ko‘paytmasi. Tuzlarning gidrolizi pH
|
bet | 30/57 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #243160 |
Bog'liq 3-MA’RUZAVIZUАL MАTЕRIАLLАR
Mеtаllаrning kimyoviy xоssаlаri 2-ilоvа.
Elеktrоn bеrish xususiyatigа ko`rа mеtаllаr аktivlik qаtоrigа qаndаy jоylаshаdi – Li, K, Ca, Na, Mg, Al, Mn, Zn, Fe, Cd, Co, Ni, Sh, Pb,Cu, Ag, Hd, Pt, Au
Kislоrоdsiz vа suyultirilgаn sul`fаt kislоtаlаrni mеtаllаrgа tа`siri qаndаy – bu kislоtаlаrdа аktivlik qаtоridа vоdоrоdgаchа (qo`rg`оshindаn tаshqаri) jоylаshgаn bаrchа mеtаllаr erib tuz vа erkin vоdоrоdni hоsil qilаdi
Zаr suvi nimа – bu bir xаjm kоnsеntrlаngаn nitrаt kislоtа vа uch xаjm kоnsеntrlаngаn xlоrid kislоtаdаn yangi tаyyorlаngаn аrаlаshmа eritmаsi
Qаysi mеtаllаr ishқоr eritmаlаri bilаn rеаksiyagа kirishаdi – Rux, аlyuminiy, kаliy singаri аmfоtеrlik xоssаlаri bоr mеtаllаr
Kоnsеntrlаngаn nitrаt kislоtаdа қаysi mеtаllаr eriydi vа ulаr nimаni ҳоsil qilаdi – plаtinа, оltin, аlyuminiy, tеmir, xrоmdаn tаshqаri bаrchа mеtаllаr erib nitrаt tuzlаrini, аzоt (IV) оksidini vа suv mоlеkulаsini hоsil qilаdi
Vizuаl mаtеriаllаr
Mеtаllаrning оlinishi 3-ilоvа.
Mеtаllаr tаbiаtdа qаndаy hоldа uchrаydi – оksid, sul`fаt, sul`fid, kаrbоnаt vа bоshqа birikmаlаr hоlidа uchrаydi
Rudа – sаnоаtdа mеtаllаr аjrаtib оlish uchun ishlаtilаdigаn tаbiiy minеrаllаrdir
Mеtаllurgiya – sаnоаtdа rudаlаrdаn аjrаtib оlish bilаn shug`ullаnаdigаn sоhаdir
Kаrbоtеrmiya – qаytаrish usuli bo`lib, bundа оksid hоlidаgi rudа qаytаrilаdi, qаytаruvchi sifаtidа ko`mir yoki CO dаn fоydаlаnilаdi
Mеtаllоtеrmiya – qаytаruvchi sifаtidа аjrаtib оlinishi kеrаk bo`lgаn mеtаlgа qаrаgаndа аktivrоq mеtаll yoki mеtаllоid ishlаtilishi
Flоtаsiya – rudаni bеkоrchi jinslаrdаn tоzаlаsh
Galvanik elementlar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
3-ma’ruza mavzu: Eritmalarni xosil bo‘lishi va ularning konsentratsiyalari. Eritmalarni xossallari. Kislota asos va tuzlarning dissosiyalanish nazariyalari. Suvning ion ko‘paytmasi. Tuzlarning gidrolizi pH
|
Flavoproteinlar - Biokimyo pmd

55
kiradi. Oxirgi 2 ferment mitoxondrial flavoproteinlarning taxminan 80%
ini tashkil etadi. Temir oqsil molekulasidagi sisteinning oltingugurti
bilan kovalent bog‘langan. Bunday oqsil kislotali gidroliz qilinganda
temir va H
2
S ajraladi. Sitoxromlardan struktur jihatdan farq qilishiga
qaramay, gemsiz flavoproteinlar elektron
tashishda bir xil vazifani
bajaradilar.
Nukleoproteinlar
Nukleoproteinlar oqsil va nuklein kislotalardan tarkib topgan.
Nuklein kislotalar prostetik guruh sifatida ko‘riladi. Tabiatda bir-biridan
farq qiladigan 2 xil nukleoproteinlar topilgan dezoksiribonuk-
leoproteinlar (DNP) va ribonukleoproteinlar (RNP) (11-rasm).
Nukleoproteinlar nomi nuklein
kislotalar
tarkibiga kiruvchi
uglevod qismining (pentozalar)
tabiatiga bog‘liq. RNPda
uglevod qismini riboza, DNPda
esa dezoksiriboza tashkil etadi.
«Nukleoproteinlar» termini
hujayra yadrosining nomi bilan
bog‘liq,
lekin DNP va RNP
hujayraning boshqa organel-
lalarida ham bo‘ladi. DNP
asosan yadroda, RNP esa –
sitoplazmada bo‘lishi isbot-
langan. Ayni vaqtda DNP
mitoxondriyada, yadro va yadrochada
esa yuqori molekulali RNP
topilgan.
Tekshiruvchilarning diqqat e’tibori oqsil va nuklein kislotalar
kompleksiga kiruvchi makromolekulalarning struktura va funksiyasiga
qaratilgan. Chunki hayot ko‘rinishining turli-tumanligi hujayralarda
sintezlangan oqsilning tabiati birinchi navbatda DNPga bog‘liq,
aniqrog‘i DNKga, tirik organizmning xususiyatlari
esa sintezlangan
oqsilning xususiyatlari bilan belgilanadi.
DNK irsiy axborotni saqlaydi. Buning isboti sifatida bakteriyalarda
kuzatiladigan va shuningdek, odam hujayrasi kulturasidagi
transformatsiyani keltirish mumkin. Bu holatning
asosida bir turdagi
hujayralar genetik turining boshqasiga o‘tishi DNK tabiatining o‘zgarishi
bilan borishi yotadi. Xromosoma bir necha santimetr uzunlikga ega
Kurilmadan kichkina zarrachalarni chikib ketish shartini tekirib kuramiz

Kurilmadan kichkina zarrachalarni chikib ketish shartini tekirib kuramiz:
Eng kichkina zarrachlarning diametrini 1 мм deb olamiz.
Minimum kichkina zarrachalar uchun Arxime kriteriysi:
= 9,80,00103/(22,310-6)2(650–0,97) /0,97 = 35960.
Reynolds kriteriysi:
= 35960/ (18 + 0,61359601/2) = 269,0.
Xavo bilan mayda zarrachalarning kushilib chikishdagi tezligi:
Vzarra = 269,022,310-6/0,0010 = 6,00 m/s
Mayda zarrachalarning tezligi xavo tezligida yukori bulganligi uchun,kurilmaning formasini silindsimon kilib foydalanilsa buladi.
Kurilmadan maksimal ulchamdagi zarrachalarni olib chikish shartini tekshirib kuramiz:
Eng kichkina zarrachlarning diametrini 5 мм deb olamiz.
Turdan utayotgan xavo tezligi:
Vtur = vt(273+t1)/(273+t2) = 3,24(273+150)/(273+90) = 3,8 m/s.
Tur teshiklaridagi xavo tezligi:
Vtesh = vtur / = 3,8/0,1 = 38 m/s,
Bu yerda: = 0,10 – turdagi xavo uchun [15c. 15].
Katta zarrachalarni mavxum kaynashdagi tezligi:
vkr(ot) = vot / k = 38 / 2,5 = 15,1 m/s,
bu yerda k = 2,5 – mavxum kaynash soni.
Katta ulchamli zarrachalar uchun Arximed kriteriysi
= 9,80,00503/(29,210-6)2(1770-0,83)/0,83 = 3063836.
120 S dagi xavoning turdagi parametrlari:
- zichligi: t = 1,293273/(273+150) = 0,83 kg/m3
- kovushkokligi: t= 17,310-6(273+124) (423/273)3/2/(423+124) = 24,210-6 Pac,
- Kinematik kovushkokligi: t = t/t = 24,210-6 / 0,83 = 29,210-6 m2/s.
Reynolds kriteriysi:
= 3063836/[1400+5,22(3063836)1/2] = 290,8
Maksimum kiymatdagi zarrachalarni kutarish uchun xavo tezligi:
vkr(max) = Remaxt/dmax = 290,829,210-6 / 0,005 = 1,70 m/s.
Bunda maksimal ulchamdagi zarralar uchun vkr(ot) > vkr(max) bulganda mavxum kaynash xosil buladi.
|
O’quv-metodik ta’minot sohasida

|
O’quv-metodik ta’minot sohasida
|
bet | 3/6 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 24,81 Kb. | | #254228 |
Bog'liq Тураев ТO’quv-metodik ta’minot sohasida informatika o‘qitish uslubiyati o‘z oldiga o‘quvchilar uchun darsliklar va o‘quv qo'llanmalarini, o'qituvchilar uchun esa uslubiy ishlanmalarni yaratishni maqsad qilib qo‘ydi.
O’quv-metodik ta’minot o‘quv dasturlari, darsliklar, o‘quv va uslubiy qo‘llanmalarni, shu jumladan, ularhing elektron ko‘rinishdagi versiyalarini o‘z ichiga oladi. Bunda asosiy o‘rin darslik va o‘quv qo‘llanmalariga ajratilgan. Qolgan o‘quv-uslubiy ta’minot asosiy darslik bilan yaqindan bog‘langan bo'lib, darslikdagi g‘oyalarni tushuntirish va rivojlantirishga xizmat qilishi lozim.
O‘quv-metodik ta’minot tarkibiga davriy nashrlardagi, oliy va o‘rta maxsus ta’lim va xalq ta’limi vazirliklari nashrlaridagi uslubiy materiallarni va me’yoriy hujjatlarni kiritish mumkin.
O’quv-metodik ta’minotning hozirgi davrdagi muhim komponenti elektron o‘quv-uslubiy materiallardir.
O‘zbekiston Respublikasida o‘quv jarayoniga elektron darsliklar keng joriy qilinmoqda. Qabul qilingan o‘quv-uslubiy adabiyotlarning yangi avlodini yaratish konsepsiyasi, an’anaviy materiallardan foydalanishdan tashqari, quyidagi elektron o‘quv-uslubiy materiallarni ishlab chiqishni va o‘quv-tarbiya jarayoniga joriy etishni ham nazarda tutadi:
elektron ma’lumotnomalar;
elektron o‘quv qollanmalar;
elektron darsliklar;
elektron ensiklopediyalar va h.k.
Dasturiy ta’minot sohasida informatika o‘qitish uslubiyoti yangi dasturiy mahsulotni ishlab chiqishni, muayyan dasturiy mahsulotdan foydalanish maqsadga muvofiqligini asoslab beradi. Informatika kursining dasturiy ta’minoti kompyuterlarning bazaviy (tayanch) dasturiy ta’minoti va informatika kursining ma’lum bir mavzularini o‘rganishga yordam beradigan pedagogik dasturiy vositalar kompleksidan tashkil topadi.
Tashkiliy ta’mimot sohasida informatika o‘qitish uslubiyoti pedagogik dasturiy vositalar va axbofot texnologiyalarini o‘qitishda samarali qo‘llash maqsadida, ta’lim muassasalar xodimlari faoliyatini faollashtirishni ko‘zda tutadi.
|
| |
Qurilmaning gidravlik xisobi

|
Qurilmaning gidravlik xisobi
|
bet | 13/15 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 304,72 Kb. | | #267865 |
Bog'liq Mavzu Mavhum qaynash qatlamli quritgichni hisoblash Mundarija Qurilmaning gidravlik xisobi.
R = Rkatlam + Rtur + Rs,
Bu yerda: Rkat – mavxum kaynash katlami karshiligi,
Rtur – xavo taksimlovchi turning karshiligi,
Rs = 700 Pa – siklon karshiligi.
Rkat = N(1–)(T –)g = 0,4(1–0,60)(1770–0,97)9,8 = 2775 Pa.
Rtur = (Vp/f)21/2,
Bu yerda: f = 0,10 – turdan ozod xolatdagi okim koeffitsenti,
= 1,75 – turning karshilik koeffitsenti[2c. 310].
Rtur = 1,75(3,24/0,10)20,83/2 = 762 Pa.
R = 2775 + 762 + 700 = 4238 Pa.
8.2. Gazoduvkani tanlash:
Xavoni chikishdagi xajmi:
Q = L/2 = 9,51 / 0,97 = 9,80 m3/s.
Gidravlik karshilik va xavoning chikishdagi xajmiga mos napori
10000 Pa bulgan TV-600-1,1 tiipidagi gazoduvkani tanlaymiz [13c. 42],
Ish unumdorligi: 10,0 m3/s,
= DP/2 +Ck,
Bu yerda: D = 2,0 м – kurilmaning isitish kamerasi diametri;
P = 0,1 MPa – isitish kamerasi bosimi;
= 138 MN/m2 – smetal uchun ruxsat etilgan kuchlanish [13 c.76];
= 0,8 – chok sababli kurilmaning yuklamaga chidamliligini yukolishi koeffsenti [2 c.77];
Ck = 0,001 м – karroziyaga karshi chidamlilik uchun kushimcha.
= 2,00,1/21380,8 + 0,001 = 0,002 м.
[3c.24] dagi taklifga binoan kurilma devorining kalinligini =10 mm kabul kilamiz.
Tubligi:
Kurilmaning silindrik kismiga choklangan GOST 12622-78 [16 c.36] buyicha kurilmaning tubligi uchun tekist, tula ishlov berilmagan materialni tanlaymiz. Kurilmaning yukori kismi esa 120 burchak ostidagi konussimon kobik bilan moslangan.
|
| |
Multimediyali kompyuterlarning texnik ta’minoti Maqsadi va vazifalari

Mavzu: SAN`AT SOHASIDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANINIG PREDMETI, MAQSADI VA VAZIFALARI
MULTIMEDIYALI KOMPYUTERLARNING TEXNIK TA’MINOTI
Kompyuter – bu dasturiy boshqariluvchi universal elektron qurilma bо’lib, ma’lumotlarni avtomatik tarzda qayta ishlash, saqlash va uzatish vazifasini bajaradi. Hisoblash mashinalari yaratila boshlagan davrdan buyon, ularni dasturiy boshqarish prinsipi asosida ishlab chiqishga harakat qilingan. Kompyuterning dasturiy boshqarilish prinsipi shundan iboratki, buyruqlar ketma-ketligidan tashkil topgan dastur avval kompyuter xotirasiga yoziladi. Sо’ng kompyuter bu dasturda keltirilgan buyruqlarni avtomatik ravishda bajarishga kirishadi.
Dastur – bu oldindan belgilangan ma’lum bir tartibda bajariladigan arifmetik, mantiqiy va boshqa turdagi amallarning chekli ketma-ketligidir. Kompyuter dasturchi tomonidan ishlab chiqilgan va kompyuter xotirasiga kiritilgan dastur asosida ma’lumotlarni qayta ishlaydi.
Multimediali kompyuter — bu multimedia texnologiyalari asosida ishlay oladigan texnik va dasturiy ta`minotga ega bo’lgan kompyuterdir. Barcha zamonaviy kompyuterlardagi kabi multimediyali kompyuterlar ham ikkita murakkab o’zaro bog’liq va o’zaro ta’sir qiluvchi elementlarni o’z ichiga oladi. Bular apparat ta’minot (hardware) va dasturiy (software) ta’minot lardir.
Zamonaviy kompyuterlar matnli, sonli va grafik ma’lumotlarni qayta
ishlash bilan birga video, audio ko’rinishdagi ma’lumotlarni yaratish va ko’rsatish imkoniyatlariga ham egadir. Audio hamda video berilganlarni qayta ishlashga mo’ljallangan komyuterlar zamonaviy multimediyali kompyuterlar deb ataladi. Bunday kompyuterlarda musiqa asarlarini eshitish va yaratish mumkin,
video lavhalar asosida filmlar, slaydshoular va boshqa multimediya mahsulotlari yaratish mumkin. Zamonaviy multimediyali kompyuterlarda qo’shimcha ravishda DVD/CD disk yurituvchilar,
ovoz kartalar, video kartalar, mikrafon, kolonkalar kabi multimedya qurilmalari bilan jihozlangan bo’ladi.
Zamonaviy shaxsiy kompyuterlar arxitekturasining asosini magistralmodulli prinsip tashkil etadi. Kompyuterlarning modulli tashkil etilishi qurilmalar orasida ma’lumotlar almashinishning magistralli (shinali) prinsipiga tayanadi.
1.2-rasm. Kompyuterlarning funksional sxemasi
Tabiyiy tas materialları hám buyımlarınıń túrleri

|
Tabiyiy tas materialları hám buyımlarınıń túrleri
|
bet | 6/6 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #154684 |
Bog'liq Tabiyiy tas materiallarin qazip aliwda innavacion texnologiyalar referat ppTabiyiy tas materialları hám buyımlarınıń túrleri.
Tastıń úlken bir bólegi. Massası 20-40 kg uzın tárepi 50 sm bolǵan tuwrı emes formadaǵı taw jınısları xarsangtosh delinedi. Xarsangtosh portlatıw usılında, plita tárizli xarsanglar bolsa ponalar hám urıp háreketke keltiriletuǵın mexanizmler járdeminde payda etiledi. Xarsangtosh magmatikalıq hám shógindi taw jınıslarına islew berip alınadı. Shógindi jınıslar quramında giltopırıq, pirit qosımshaları bolmaslıǵı kerek.
Tastıń úlken bir bólegi qısılıwdaǵı bekkemlik shegarası 10 MPa dan kem bolmaslıǵı, suwda jumsarıw koefficienti 0,8 den tómen bolmaslıǵı kerek.
Tastıń úlken bir bólegi ısıtılmaytuǵın imarat hám inshaatlar qurılısında, shıǵındıları bolsa maydalanıp beton ushın toltırǵısh sıpatında isletiledi.
Graviy. Graviy shógindi taw jınıslardı elep frakciyalarǵa ajıratıp, gil hám shańnan tazalaw ushın juwıp alınadı.
Chaqiq tosh. Xarsangtaslardı 5-70 mm (150 mm ge shekem) frakciyada maydalap chaqiq tas alınadı. Mayda frakciyadaǵı chaqiq taslardı alıw ushın xarsangtosh bir neshe márte maydalanadı.
Qum. Qum 0,15-5 mm frakciyadaǵı barlıq tabiyiy tas materiallarınıń bólegi. Qum quramında gil hám shań muǵdarı belgilengen bolıp, normadan artıǵı beton hám aralaspalar qásiyetlerin jamanlastıradı. Shaǵal, chaqiqtosh hám qum beton ushın toltırıwshılar sıpatında isletiledi. Bul materiallar quramında tabiyiy radionuklidler barlıǵı haqqında sertifikat bolıwı shárt.
Diyўal tasları hám plitaları. Diyўal tasları hám blokları tiykarınan tuf hám gewek háktaslardan mexanizmler járdeminde pıshqılap tayarlanadı. Diyўal tasları 390x190x188; 490x240x188; 390x190x288 mm ólshemlerde islep shıǵarıladı. Diyўal ushın bloklar tuf, háktas, dolomit, qumtosh, andezit sıyaqlı taslardan kólemi 0,1 m3 kem bolmaǵan halda tayarlanıwı maqsetke muwapıq.
|
| |
YOrdamchi qurilmalarning xisobi

|
YOrdamchi qurilmalarning xisobi
|
bet | 12/15 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 304,72 Kb. | | #267865 |
Bog'liq Mavzu Mavhum qaynash qatlamli quritgichni hisoblash Mundarija YOrdamchi qurilmalarning xisobi 7.1. Dozatorlarni tanlash
Qurilmaning soatbay ish unumdorligi:
Q = 3600G/soch = 36000,5/450 = 4 m3/soat,
Bu yerda sochv = 450 kg/m3 – donning sochiluvchan zichligi [12c. 511].
Kurilmaga maxsulotni yuklash uchun PV-160 tipidagi vintli taʼminlagichni tanlaymiz va u kuyidagi xarakteristikalarga ega: [15 c.26]:
Ish unumdorligi– 0,66 m3/saot,
Vint diametri – 160 мм,
Val diametri– 60 мм,
Uzatma kuvvati– 2,2 kVt.
Kurilmadan maxsulotni bushatish uchun shlyuzli PSH1-250 tipidagi mexanizmni tanlaymiz [15c. 27]:
Ish unumdorligi – do 1,46 14,2 m3/soat,
Rotorining xajmi– 0,0126 м3,
Uzatmasining kuvvati– 1,1 kVt.
Sikloni tanlash.
Siklondagi xavo tezligi:
=(2700/601,11)0,5 = 4,6 m/s,
Bu yerda = 60 – NS-24 tipidagi siklonning karshilik koeffitsenti,
R = 700 Pa – siklonning gidravlik karshiligi.
Siklon diametri:
= [9,51/(0,7854,60,97)]1/2 = 1,25 м.
1200 мм diametrli siklonning kuyidagi parametrlari buyicha tanlaymiz:
Kirish potrubkasi diametri
|
0,6D
|
720 мм
|
Chikish patrubkasi eni
|
0,26D
|
312 мм
|
Kirish potrubkasi balandligi
|
0,66D
|
792 мм
|
Silindrik kismi balandligi
|
2,26D
|
2712 мм
|
Konussimon kismi balandligi
|
2,0D
|
2400 мм
|
Siklonning umumiy balandligi
|
4,56D
|
5472 мм
|
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
|
bet | 6/6 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 24,81 Kb. | | #254228 |
Bog'liq Тураев ТFoydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
ABDURАZZОQОV, I. (2024). vUMUMTA’LIM MAKTABLARIDA INFОRMATIKA VA AXBОRОT TEXNОLОGIYALARI FANINI О’QITISH METОDIKASINI TAKОMILLASHTIRISH. News of UzMU journal, 1(1.3. 1), 61-65.
Rustamovich, A. I. (2024). INFОRMАTIKА FАNIDАN INNОVАTSIОN О ‘QITISH USULLАRI. World scientific research journal, 25(1), 86-90.
Kholmurodov S. A. Mechanisms for improving the professional andcreative activity of a computer science teacher //Asian Journal of Research in Social Sciences and Humanities. – 2022. – Т. 12. – №. 1. – С. 153-157.
Kholmurodov S. O. DIGITAL INFORMATION AS A MEANINGFUL ELEMENT OF DIGITAL INDUSTRY COMPONENTS //Thematics Journal of Business Management. – 2021. – Т. 10. – №. 7.
Abdumo‘Minov, B. S. O. G. L., Musurmonov, Y. X. O., & Qambarov, B. P. O. (2023). TA’LIMDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH–DAVR TALABI. Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences, 3(3), 1017-1019.
Shuxratovich, E. U., & Rustamovich, A. I. (2024). INFОRMАTIKА VА АXBОRОT TEXNОLОGIYАLАRI FАNIDА “BULUTLI TEXNОLОGIYАLАR” ОRQАLI О'QITISH (XОRIJIY DАVLАTLАR MISОLIDА). World scientific research journal, 25(1), 79-85.
|
| |
C6H12O6 = C3H7COOH + 2CO2 + 2H2 +

|
C6H12O6 = C3H7COOH + 2CO2 + 2H2 +
|
bet | 24/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маърузаC6H12O6 = C3H7COOH + 2CO2 + 2H2 + 15 kkal (0,074⸱106 Dj)
Hamma bijg‘ish jarayonlari bir necha fazada o‘tadi va o‘rtada bir qator mahsulotlar paydo bo‘ladi.
Mikroorganizmlarning nafas olish energiyasini o‘zlashtirishi
Mikroorganizmlar aerob va anaerob nafas olishda hosil bo‘lgan energiyaning kamroq qismini ishlatadilar. Ma’lumki mikroorganizmlar hayot jarayonlari uchun faqat 10-25 foizgacha nafas olish energiyasini ishlatadilar. 75 foiz va ko‘proq energiya issiqlik bo‘lib ajralib chiqib yo‘qoladi. Shuning uchun bijg‘itayotgan substratning harorati ko‘tariladi. Masalan, spirtli bijg‘ishda substratning harorati atrofdagi havo haroratiga nisbatan 2-3 0C yuqoriroq bo‘ladi. Shu sababli go‘ng, axlat, torf, bug‘doy, paxta va boshqa mahsulotlarda anaerob mikroorganizmlar o‘sib, substrat qizib, yonib ketishi mumkin.
Go‘ngning isishidan parxonalarda sabzavot o‘stirganda foydalanadilar.
Mikroorganizmlarning aerob nafas olishi natijasida 1,6⸱106 Dj energiya yig‘iladi. Uning birinchi yarmi aerob mikroorganizmlarning fiziologik tuzilishiga sarf bo‘lsa, ikkinchi yarmi esa issiqlik bo‘lib ajraladi.
Nafas olish jarayonida mikroorganizmlar energiyani faqatgina issiqlik qilib chiqarmay, kimyoviy, nurli va elektrli shakllarda ham ajratib chiqaradilar.
Mikroorganizmlarning nurlanishi faqat kislorod borligidagina kuzatiladi. Nurlanuvchi mikroorganizmlar tanasida fotogen modda- lyuseferin hosil bo‘ladi.
Lyuseferin kislorod bilan lyuseferaza fermentining ishtirokida intensiv oksidlanadi.
Mikroorganizmlarning fermentlari
Fermentlar - bu oqsil tabiatli, tirik mavjudotlarning hujayra va to‘qimalarida xosil bo‘ladigan, biokimyoviy va kimyoviy reaksiyalarni bir necha barobar tezlashtiradigan spetsifik katalizatorlardir. Ular reaksiyalar jarayonida ishlatilinmaydi va hosil bo‘ladigan mahsulot tarkibiga kirmaydilar. Fermentlar mikroorganizmlarning hamma hujayralarida bo‘lib, uni har tomonlama modda almashinuvi bilan ta’minlaydi. Fermentlarni XIX asrning boshlarida rus kimyogari K.S.Kirxgof ochgan.
Fermentlar juda yuqori aktivlikka ega. masalan, 1g amilaza 1t kraxmalni qandga aylantiradi yoki 1 g. sut kislotali bakteriyalarining sichug fermenti (pishloq ishlab chiqarishda ishlatiladi) 800 kg sutni ivitadi.
Fermentlar yuqori molekulyar oqsillar - ularning og‘irligi o‘nlab va yuzlab ming kislorod birligiga teng.
Fermentlar 2 guruhga: protein - oddiy oqsillarga vaproteidlar oqsil va oqsil bo‘lmagan prostetik guruhlarga bo‘linadi. Proteidlardagi oqsil fermentning spetsifiklik xususiyatini belgilaydi. Prostetik guruhi esa katalitik xususiyatini belgilaydi. Ko‘pchilik fermentlarning prostetik guruhi vitaminlardan iborat.
|
| |
Quritkichning gidrodinamik xisobi

5. Quritkichning gidrodinamik xisobi.
Kuritish kurilmasidan chikadigan xavo zichligi:
t = 1,293273/(273 + 90) = 0,97 kg/m3.
120 S dagi xavoning kovushkokligi:
= = 17,310-6(273 + 124)(363/273)3/2/(363+124) = 21,610-6 Pas,
Bu yerda 0 = 17,310-6 Pas – 0 S dagi xavo kovushkokligi [12c. 513],
C = 124 – yerdam beruvchi koeffitsent.
Xavoning knematik kovushkokligi:
t = t/t = 21,610-6 /0,97 = 22,310-6 m2/s.
6.2. Xavoning ishchi tezligi:
Arximed kriteriysi:
= 9,80,00303/(22,310-6)2(650-0,97)/0,97 = 970916,
Bu yerda M = 650 kg/m3 – maxsulot zichligi [12c. 511].
Ish rejimi buyicha Reynolds kriteriysi:
= 9709160,604,75/[18+0,61(9709160,604,75)1/2]=436,2,
Bu yerda = 0,60 – koeffitsent.
Xavoning ishchi tezligi:
vr = Rert/dt = 436,222,310-6/0,0030 = 3,24 m/s.
Gaz taksimlovchi reshetka buyicha apparatning diametri.
Gaz taksimlovchi reshetka maydoni:
St = L(1+x2)/(tVr) = 9,51(1+0,021)/(0,973,24) = 3,090 м2.
Kurilma diametri:
= (3,090/0,785)1/2 = 1,984 м
Kurilmaning diametrini 2,0 м deb kabul kilamiz.
Mavxum kaynash balandligi:
Prandtl kriteriysi:
Pr = ct/t = 100021.610-6/0,035 = 0,62,
Bu yerda t = 0,035 Vt/(mK) – xavoning issiklik utkazuvchanligi [12c. 530].
Nusselt kriteriysi:
Nu = 0,4(Rer/)0,67Pr0,33 = 0,4(436,2/0,60)0,670,620,33 = 28,2.
Issiklik almashinish koeffitsenti:
= Nut/d = 28,20,035/0,0030 = 329 Vt/(mK)
Olib utish son kiymati:
= ln[(150 – 85)/(90 – 85)] = 2,56.
Mavxum kaynash xajmi:
Vkat = Lcxm0/[Syuk(1 – )],
Bu yerda: Syuk = 6/d = 6/0,0030 = 2000 m-1 – solishtirma yuza.
Vkat = 9,5110002,56/(3292000(1 – 0,60)] = 0,092 м3.
Katlam balandligi:
Nkat = Vt/Stur = 0,092/3,090 = 0,030 м
Tajriba natijalariga asoslanib katlam balandligi:
Nkat = 80d0 = 805,0 = 400 мм [2c. 171],
Bu yerda: d0 = 5,0 мм – taksimlovchi turning teshiklari diametri.
Kurilmaning umumiy balandligi N = 5Nkatlam = 5400 = 2000 мм.
|
Oziq-ovqat mahsulotlarini saqlashda tashqi muhit omillaridan

|
Oziq-ovqat mahsulotlarini saqlashda tashqi muhit omillaridan
|
bet | 70/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маърузаOziq-ovqat mahsulotlarini saqlashda tashqi muhit omillaridan
foydalanish
Turli mahsulotlarni mikroorganizmlar yordamida ishlab chiqarishda, ularning rivojlanishiga optimal sharoitlar yaratiladi. Mahsulotlarni saqlashda ularni ishlab chiqarishdan boshlab to iste’molchiga etib borguncha, aksincha, mahsulotlarda mikroblar hayotini to‘xtatuvchi sharoitlar yaratiladi.
Oziq-ovqat mahsulotlarini saqlashni ahamiyati ularni ishlab chiqarishdan kamroq emas.
Amaliyotda qo‘llanilayotgan mahsulotlarni saqlash usullarini Y.Y.Nikitinskiyning taklifiga binoan to‘rt guruhga bo‘lish mumkin.
Bioz (bioz - hayot) prinsipiga asoslangan saqlash usullari yordamida hayot jarayonlarini pasaytirib, mahsulotning tabiiy immuniteti saqlanadi. Harorat 50C va namlik pastroq bo‘ladi. Yangi uzilgan meva va sabzavotlarni saqlash shu prinsipga asoslangan.
Abioz (abioz - hayot yo‘qligi) prinsipiga asoslangan saqlash usullari mahsulotdagi mikroblarni yo‘qotishga qaratilgan. Bularga yuqori haroratni qo‘llash (pasterizatsiyalash va strelizatsiyalash), antiseptiklarni qo‘shish, turli shakldagi nurli energiya bilan nurlantirish, antibiotiklarni qo‘llash, UT bilan ishlov berish kiradi. Bu usul bilan go‘sht va sabzavot konservalari uzoq saqlanadi.
Anabioz (anabioz - siqib, bosib turish) prinsipiga asoslangan saqlash usullari mahsulotdagi mikroorganizmlarning hayot faoliyatini to‘xtatishga qaratilgan. Bu usullarda mikroorganizmlar hayotini to‘xtatadigan, ammo, ular tirik qoladigan sharoitlar yaratiladi. Bu usullarga past haroratlarni qo‘llash (sovitish va muzlatish), mahsulotlardan mikroorganizmlar rivojlana olmaydigan darajada suvni chiqarib tashlash (quritish, qoqlamoq), mahsulotga yuqori osmotik bosim yaratadigan moddalar (tuz, qand) qo‘shish, mahsulotga sirka kislotasini qo‘shib (marinadlamoq) uning kislotaliligini ko‘tarish, anaerob sharoit yaratib, mahsulotni aynitadigan aeroblarning rivojlanishini oldini olish kiradi. Bu usul bilan baliq va go‘sht mahsulotlari, meva va sabzavotlar saqlanadi.
Senoanabioz prinsipiga asoslangan saqlash usulida mahsulot mikroflorasi tarkibidagi mikroorganizmlari orasidagi antogonistik munosabatlardan foydalanish. Bunda o‘z hayot jarayonida mahsulot sifati va ta’mini yaxshiroq qiladigan mikroorganizmlarni rivojlantiriladi. Yana bir vaqt ichida bu mikroorganizmlar mahsulotni aynitadigan mikroorganizmlar-ning rivojlanishini to‘xtatadi. Meva, sabzavotlarni tuzlash, sut mahsulotlarini ishlab chiqarish shu prinsipga asoslangan.
Oziq-ovqatlarning buzilishini oldini olish uchun qaratilgan barcha choralarning effektivligi umumiy sanitariya-gigiena talablariga rioya qilishga va mahsulotning belgilangan tartibda saqlashni bajarishga bog‘liq.
|
| |
Regulatory Issues - How Will the Internet Change Our Health System

|
How Will the Internet Change Our Health System
|
bet | 11/15 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 62,5 Kb. | | #217 |
Regulatory Issues
Licensing. The traditional locus of regulation of health services and insurance in particular, licensure of health professionals, insurance brokers, and others has been state governments. The Internet is completely oblivious to political boundaries. The fact that consumers in one state can purchase goods or services from other states over the Internet without paying local sales taxes has already raised serious long term fiscal policy and equity issues. These issues will eventually force a rethinking of state and local tax structure.
A similar rethinking of licensure policy may ensue. Supervision of licensure is the most powerful tool governments have in ensuring that substandard practitioners do not practice medicine. How this method of supervision remains viable in the emerging networked age is a serious policy question.
|
| |
Long distance monitoring - How Will the Internet Change Our Health System

|
How Will the Internet Change Our Health System
|
bet | 12/15 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 62,5 Kb. | | #217 |
Long distance monitoring. Internet technology allows patients in one state to be monitored, evaluated, and prescribed for in another. Major regional referral centers will develop aggressive telemedicine initiatives employing the Internet, eventually threatening the economic franchises of physicians and health systems in local communities. It is not unreasonable to expect a collision in state legislatures between protectionist local practitioners and health care organizations that intend to “practice” across regions. A similar struggle can be expected between politically powerful local insurance agents and emerging online insurance brokerages.
|
| |
Pharmaceuticals - How Will the Internet Change Our Health System

|
How Will the Internet Change Our Health System
|
bet | 13/15 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 62,5 Kb. | | #217 |
Pharmaceuticals. The recent emergence of e pharmacy has raised questions about the ability of the U.S. Food and Drug Administration (FDA) and state licensure agencies to effectively control the sale and distribution of prescription drugs. The Internet spawned an almost instant black market for the drug Viagra: Physicians who never met patients face to face “wrote” prescriptions, which were delivered through the mail to waiting users. The combination of heavy encryption and untraceable digital cash could lead to a noticeable increase in the flow of controlled substances to illicit users, as well as a lot of potentially dangerous "self medication." How to maintain supervision and control of prescription drugs while opening a new and valuable channel for cost reduction is a complex policy issue. 20
Quality of Information. There is much concern about the variability of quality of advice and information on the Internet. However, it is difficult to see regulation of Internet content as a policy goal worth pursuing, particularly given that filtering information and setting information quality standards is likely to be a key differentiation strategy for competing health portals and suppliers of health information. Tort liability for poor advice rendered in specific patient cases seems likely to apply to virtual medical care encounters, so the courts will provide some measure of accountability for patient specific advice. The courts will almost certainly become involved as more invasive measures of quality and patient risk are published on the Internet, and raise questions or concerns about specific institutions.
|
| |
Yurak mushagi va silliq muskulatura kimyoviy tarkibini o‘ziga

448
XX BOB
BIRIKTIRUVCHI TO‘QIMA BIOKIMYOSI
Biriktiruvchi to‘qima organizmning butun tanasi bo‘yicha
taqsimlangan bo‘lib, u tog‘ay, pay, boylam, suyak matriksida bo‘ladi.
Bu to‘qima buyrak jomi, siydik kanallari sohasida joylashadi, tomirlarni
fiksatsiya qiladi; jigar va mushak kabi parenximatoz a’zolarda
hujayralararo bog‘lovchi moddaning asosini tashkil etadi. Tana vaznini
taxminan 50%ni tashkil etadi. Biriktiruvchi to‘qimaning mexanik va
ushlab turuvchi vazifasi hujayra tashqarisidagi erimaydigan iplar
hisobiga amalga oshiriladi. Ular matriksga botib turuvchi yuqori polimer
birikmalardan tashkil topgan bo‘lib, asosiy modda deb yuritiladi.
Erimaydigan iplar va eruvchan matriksning sinteziga javobgar hujayralar
– xondrotsit va fibroblastlardan tashqari makrofag, semiz hujayralar va
kam miqdorda differensiyalanmagan turdagi hujayralar biriktiruvchi
to‘qima hujayralariga kiradi.
Mushak distrofiyasi va denervatsiyasidagi biokimyoviy

447
Embrional mushak to‘qimasi ferment va izofermentlar spektrida ham
o‘ziga xos tomonlar mavjud. Aniqlanishicha ontogenez davrida LDG
izoferment spektri o‘zgaradi. 3-5 oylik embrion skelet mushagi
ekstraktida LDG
3
va LDG
2
izofermentlariga LDG umumiy faolligini
40 va 31% to‘g‘ri keladi. Embrional rivojlanishi davrida LDG
izofermentlarini katod faolligi asta-sekin ortadi va anod faolligi
pasayadi, katta yoshdagilar skelet mushagida eng yuqori faollikka LDG
5
va LDG
4
ega bo‘ladi. Homilani rivojlanish davrida mushak to‘qimasida
geksokinazani izoferment spektri ham o‘zgaradi: izoferment I faolligi
ortadi va izoferment II faolligi pasayadi. Keltirilgan ma’lumotlar
ontogenezda mushak to‘qimasi kimyoviy tarkibini o‘zgarishi faqat skelet
muskulaturasiga to‘g‘ri keladi.
Muhitdagi eritilgan moddalarning konsentratsiyasi

|
Muhitdagi eritilgan moddalarning konsentratsiyasi
|
bet | 30/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маърузаMuhitdagi eritilgan moddalarning konsentratsiyasi mikroorganizmlarga katta ta’sir ko‘rsatadi. Tabiatda mikroorganizmlar har xil miqdorda eritilgan moddali substratlarda, demak turli osmotik bosimli substratlarda yashaydi. Masalan, ba’zi mikroorganizmlar tuzsiz suvda osmotik bosimi 1 atmosferadan kamroq sharoitda yashaydi. Boshqa mikroorganizmlar esa dengiz va ko‘llarning sho‘r suvlarida osmotik bosimi o‘nlab va yuzlab atmosferaga teng sharoitda hayot kechiradi. Yashab turgan joyiga qarab mikroorganizmlar hujayrasining ichidagi osmotik bosim turlidir. Ba’zi mog‘orlar hujayrasining sharbatini bosimi 200 atm. gacha etadi, tuproqdagi bakteriyalarniki -50-80 atm. Ba’zi mikroorganizmlar muhitning osmotik bosimiga, undagi eritilgan moddalar konsentratsiyasiga juda sezgir bo‘ladi. Muhitdagi moddalarning miqdori optimal darajadan oshib ketsa, hujayralar plazmoliz bo‘ladi. Bunda hujayraga ozuqaning kirishi to‘xtaydi. Bunday xolatda ba’zi mikroorganizmlar uzoq vaqt davomida tirik turadi., boshqalari esa o‘ladi.
Osh tuzining 3 foizidan ortig‘i ko‘pchilik mikroorganizmlarning hayot jarayonini sustlashtirib qo‘yadi. 20-25 foizlik osh tuzi ko‘pchilik mikroorganizmlar hayotini to‘xtatadi.
Mog‘orlar bakteriyalarga nisbatan muhitdagi moddalar konsentratsiyasining o‘zgarishini yaxshiroq o‘tkazadilar. Sut kislotali bakteriyalar va chirituvchi bakteriyalar muhitdagi tuzlar konsentratsiyasiga juda sezgir bo‘ladilar. 2-3 foizli osh tuzi ularning rivojlanishini sustlashtiradi, 10 foizli osh tuzi esa ularning hayot faoliyatini to‘xtatadi. Oziq-ovqatdan zaxarlanish keltiradigan va ba’zi paratif bakteriyalari osh tuziga chidamsiz bo‘lib, ularning o‘sishi 6-9 foiz osh tuzi bor muhitda to‘xtaydi.
Ammo ba’zi mikroorganizmlar muhitning osmotik bosimiga moslasha oladi, ular osmoregulyasiya qobiliyatiga egadir. Faqat yuqori osmotik bosimli muhitda normal rivojlana oladigan mikroorganizmlarni osmofil mikroorganizmlar deb ataladi. Osh tuziga chidamli osmofil mikroorganizmlar galofillar (tuz sevuvchi) deb nomlanadilar. Amaliyotda ko‘pchilik mahsulot va tovarlarni saqlash uchun yuqori osmotik bosim yaratishda osh tuzi va shakar qo‘llanadi, faqat shakar yuqori konsentratsiyada, 70 foiz atrofida ishlatiladi. Shuni aytish kerakki, bu mahsulotdagi mikroorganizmlar, shular qatorida kasallik keltiruvchilari ham uzoq vaqt yashovchanlikni yo‘qotmaydilar, faqat hayot kechirishlari to‘xtab turadi. Ba’zan tuzlangan mahsulotlar tuz bilan tushgan galofil bakteriyalar rivojlanishi sababli buziladi. Murabbo, djem va boshqa tarkibida ko‘p shakar bo‘lgan mahsulotlar ham osmofil mog‘orlar va achitqilar tushishi sababli aynib qoladi. Shunday mahsulotlarni buzilishdan saqlash uchun termik ta’sir etish kerak.
|
| |
Noverbal nutqiy vositalarning turlari

54
etish makoni va zamoni kiradi. Ular ham maxsus belgilar tizimi boʻlib,
kommunikativ tizimlarning tarkibiy qismi sifatida mahnoga ega boʻladi.
Soʻnggi vaqtlarda psixologik tadqiqotlarda muloqotga kirishuvchi shaxslar
oʻrtasidagi
distantsiyaning
kommunikativ
ahamiyatiga
va
muloqot
samaradorligining sheriklar joylashuviga bogʻliqligi masalalariga ehtibor
berilmoqda. Muloqotga kirishuvchilar oʻrtasidagi masofalarning toʻrt turi
farqlanadi: intim (0-0,5 m), shaxsiy (0,5-1,5 m), ijtimoiy (1,5-3 m), ommaviy ( 3
metrdan ortiq).
Tayanch so‘z va iboralar - «kimyo texnologiya» fakulteti «oziq-ovqat texnologiyasi» kafedrasi «oziq ovqat mikrobiologyasi»

|
«kimyo texnologiya» fakulteti «oziq-ovqat texnologiyasi» kafedrasi «oziq ovqat mikrobiologyasi»
|
bet | 21/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маърузаTayanch so‘z va iboralar: Aerob, anaerob, qat’iy anaerob, fakultativ anaeroblar, lyuseferin, lyuseferaza, endoferment, ekzoferment, ferment spetsifikligi, aktivator, ingibitor.
Mikrob hujayrasiga kirgan oziqa moddalari, unda murakkab aylanishlarga uchraydi. Bu aylanishlarga ma’lum miqdorda energiya talab qilinadi.
Energiya mikroorganizmlar hujayrasining organik moddasini sintez qilish uchun, hamda ularning o‘sishi, rivojlanishi va ko‘payishi uchun ham kerak.
Hamma tirik organizmlarning energiyaga bo‘lgan ehtiyoji nafas olish jarayonida qoniqtiriladi.
Inson, hayvon va o‘simliklarda nafas olish jarayonida organik moddalarning erkin, kislorod bilan oksidlanishida karbonat angidrid bilan suv hosil bo‘ladi va bunda ma’lum miqdorda energiya ajralib chiqadi.
Kislorodga munosabatiga ko‘ra mikroorganizmlar - 4 ta asosiy guruhga bo‘linadi:
Obligat (qat'iy) aeroblar, bularga ko‘pchilik prokariotlar kiradi va ularning normal o‘sishi uchun yashash muhitidagi kislorod 40-50 foizdan kam bo‘lmasligi kerak. Ular energiyani bijg‘ish yo‘li bilan ololmaydi. Bu mikroorganizmlarda modda almashinuvi bo‘lishi uchun, ular molekulyar O2 ga muhtoj. Asosan obligat aeroblar oziqa muhitining yuza qismida rivojlanadi. Ularga mikrokokklar, B. subtilis va boshqalar kiradi.
Mikroaerofillar yashash muhitida O2 juda kam miqdorda bo‘lishiga qoniqadi (1-2 foiz).
Obligat (qat 'iy) anaeroblar umuman molekulyar O2 ga muhtoj emas, chunki ular uchun O2 zaharli. Obligat anaeroblar H2O2 0,0003 foiz konsentratsiyasida halok bo‘ladi, aeroblar esa 0,015 foizni ko‘tara oladi, ya’ni 50 barobar ko‘p. Clostridium turiga kiruvchi bakteriyalar obligat anaeroblarga kiradi. Ular asosan asosan tuproqda yashaydi va insonlar uchun havfli bo‘lgan kasalliklarni - C.tetani
qoqshol, C.botulinum - botulizm, C.perrfigens - gazli gangrenani keltirib chiqaradi.
Fakultativ anaeroblar ham kislorodli, ham kislorodsiz muhitlarda yashaydilar. Streptokokklar, stafilokokklar va ichak tayoqchalari bu guruhning tipik vakillaridir. Masalan ichak tayoqchalari uglevodli muhitda qandni bijg‘itib, anaeroblardek rivojlanadi, so‘ngra esa hosil bo‘lgan bijg‘ish mahsulotlarini aeroblar singari CO2 va H2O gacha oksidlaydi.
|
| |
Intim masofa (0-0,5 m) - Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG

56
Stolning suhbatdoshlar orasidagi tabiiy toʻsiq vazifasini oʻtashi ularning har
biri oʻz nuqtai nazarini himoya qilish maqsadida qathiy pozitsiyani egallashiga olib
keladi. «Kim – kimni» yengishi borasida raqobat paydo boʻladi. Mehmon
muloqotda taranglik va noqulaylik sezadi, mezbon esa, oʻz qoʻl ostidagilar bilan
gaplashayotgan rahbar pozitsiyasini egallaydi.
Mustaqil pozitsiya - Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG

57
A B
V G D
Bu yerda stol boshida devorga orqa oʻgirib oʻtirgan kishi
A eng katta
nufuzga ega boʻlgan shaxsdir. Oʻz nufuziga koʻra ikkinchi oʻrinda turadigan kishi
bu
B dir. U ham barcha oʻtirganlarni behmalol kuzatish imkoniga ega,
ammo u
eshikka orqa oʻgirib oʻtiribdi. «Bosh shaxs»ga eng yaqin joyni egallagan
V oʻz
nufuziga koʻra uchinchi oʻrinni egallagan.
G ning oʻrni toʻrtinchi, eng
kamtarona
oʻrinni
D egallagan.
B shaxs sizga nisbatan birmuncha murosasiz pozitsiyani
egallaydi,
V esa sizning
fikringizni mahqullaydi,
D sizning har qanday
qaroringizga boʻysunishga tayyordir.
Ish yuzasidan suhbatlar dumaloq stolda uyushtirilganda oʻzaro
hamkorlik
muhitini yaratish imkoniyati paydo boʻladi.
A
D
B
G V
Yashirin asabiylik - Presentation · May 2019 doi: 10. 13140/RG

63
Qoʻl kaftlari bilan bogʻliq belgilar
Ochiq kaftlar
Qoʻl jestlari orasida eng maqbuli. Ochiqlik
haqqoniylik suhbatdoshni tan olish va unga ishonch
belgisidir.
Kaftlar oʻzi tomonga qaratilgan
Yanada yaqin, chin koʻngildan
bir-birini tushunishga
asoslangan muloqotga taklif. Yurakdan chiqayotgan
soʻzlar.
Keskin aylantiriluvchi qoʻllar
Suhbatdosh uni toʻgʻri tushunishlarini
istagan holda
faol qoʻl harakatlarini amalga oshiriladi, oʻz fikrlarini
yetarli darajada ochiq- oydin bayon etishga harakat
qiladi.
Bosh va koʻrsatkich barmoqlar bir-biriga tekkizilgan
holat
Aniqlik,
tartib
va
mantiqiylik
tarafdori.
Nasihatgoʻylik va murabbiylik jesti. «Okey» jesti
bilan adashtirmaslik lozim.
Qoʻllar orqada chalishtirilgan

60
3.2. Tana holatlari
Ochiq kaftlarni suhbatdoshga koʻrsatilishi, ochiq
holatdagi kishi.
Bunday
holat
kishining
toʻgʻrisoʻzligi,
samimiyligini yaqqol namoyish etadi.
Hujumga oʻtish holati: qoʻllar choʻntakda, bosh
barmoqlar tashqariga chiqarilgan. Barmoqlarning
namoyishkorona tashqariga
chiqarilishi mazkur
kishining
oʻzini
suhbatdoshdan
ustun
sezayotganligidan dalolat beradi. Oʻz qoʻl ostidagi
xodimlar bilan suhbatlashayotgan rahbarlarga xos.
Kreatinfosfat + ADF - Biokimyo pmd

445
1 sekundli ishga yetadi. Bundan 1 g muskulga har sekundda 5 mkmol
atrofida ATF sintezlanib turishi kerak degan xulosa kelib chiqadi. Mana
shunga asoslanib, tanadagi muskullarning 1/3 qismi (taxminan 10 kg
muskul) ishga tushadigan va ish 10 daqiqa davom etadigan bo‘lsa, shu
vaqt ichida 1,5 kg atrofida ATF sintezlanishini (va xuddi shunchasi
ADFga aylanishini) hisoblab chiqish mumkin. Bu raqam taxminiy bir
kattalik bo‘lib, ko‘p darajada ishning jadalligiga bog‘liq bo‘ladi.
Yurak muskuli bir kecha-kunduzda 100000 martadan ko‘ra ko‘proq
qisqarib, 7200 l atrofida qonni haydab beradi. Miokard tuzilishi va
xossalari jihatidan qizil skelet muskullariga o‘xshaydi. Yurak
muskulidagi energiya almashinuvining xususiyati uning tabiatan
butunlay deyarli aerob bo‘lishidir.
Yurak mushagida ATF va kreatinfosfatning miqdori skelet
mushagiga nisbatan kam, ATFning sarflanishi esa yuqori. Shuning uchun
miokardda ATFning resintezi skelet mushagiga nisbatan jadalroq boradi.
Yurak mushagi uchun energiyaga boy fosforli birikmalarning hosil
bo‘lish yo‘li bo‘lib, kislorodni sarflanishi bilan bog‘liq bo‘lgan
oksidlanuvchi fosforlanish hisoblanadi. Shuning uchun ham yurak
mushagi kislorodning yetishmovchiligiga juda sezgir.
Skelet mushagiga nisbatan yurak mushagidagi modda
almashinuvining o‘ziga xos tomoni bo‘lib, unda yog‘ kislotalarining
oksidlanishi hisoblanadi. Yurak mushagida yog‘ kislotalarning
oksidlanishi uchun 65-70%, uglevodlarning oksidlanishi uchun esa 30-
35% kislorod sarflanadi. Olein kislota miokardda juda yaxshi
oksidlanadi.
A B 
 Oʻzi tomonga tortish

71
«Oyoqning –oyoqqa chalishtirilishi» oddiy holati.
Oʻng oyoq chap oyoq ustiga qoʻyilgan. Kishi asabiy,
siqiq, oʻz zaifligini yashirishga harakat qiladi. Vaziyatga
salbiy munosabatda.
«Amerikacha pozitsiya». SHerigingiz ehtiroz bildirishga
yoki ochiqcha chaqiruv tashlash istagida. Odatda bunday
shaxslar yetakchi yoki tinchlikka rahna soluvchi
kishilardir.
Suhbatni davom ettirishdan bosh tortish, suhbatdoshga
va vaziyatga oʻta salbiy munosabat. Toʻliq darajadagi
yopiq holat: oyoqlar chalishtirilgan, qoʻllar koʻkrakda
chalishtirilgan.
- MA’RUZA
MIKROORGANIZMLARNING NAFAS OLISHI MIKROORGANIZM FERMENTLARI

|
- MA’RUZA
MIKROORGANIZMLARNING NAFAS OLISHI MIKROORGANIZM FERMENTLARI
|
bet | 23/80 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #262830 |
Bog'liq ООМ ва Б маъруза6 - MA’RUZA
MIKROORGANIZMLARNING NAFAS OLISHI MIKROORGANIZM FERMENTLARI
Reja:
1. Mikroorganizmlarning nafas olishi
2. Mikroorganizmlarning fermentlari
3. Spetsipik fermentlar.Ekzoferment, endoferment
Mikroorganizmlarning anaerob nafas olishi
Anaerob mikroorganizmlarda hayot kechirish uchun energiya, kislorodsiz nafas olishda - bijg‘ishda hosil bo‘ladi.
Bijg‘ish - bu oksidlanish - qaytarilish jarayoni bo‘lib, bunda vodorodning akseptori xizmatini aerob nafas olishda ishlatiladigan molekulyar kislorod emas, boshqa moddalar bajaradi.
Masalan, achitqilarning anaerob sharoitda kislorodsiz nafas olishi xalq xo‘jaligida keng qo‘llanadi:
C6H12O6 = 2C2H5OH + 2CO2 + 27 kkal (0,1106 Dj)
Bunda oz energiya ajralib chiqadi, chunki oldingi tenglamalarda ko‘rdikki, spirtda 326 kkal energiya saqlanib qolgan.
Shuni ta’kidlash kerakki anaerob nafas olishga (bijg‘ishga) nisbatan aerob nafas olishda ajraladigan energiya ancha ko‘p bo‘ladi.
Spirtli bijg‘ishda kislorodsiz nafas olishda ajralgan energiya bir gramm- molekula qandning aerob oksidlanishida ajralgan energiyaga nisbatan 25 marta kamroq.
Achitqilar fakultativ anaeroblar bo‘lgani sababli, ular ham aerob, ham anaerob sharoitda nafas olishlari mumkin. Anaerob nafas olishda achitqilar o‘zlarini etarli energiya bilan tamin qilish uchun aerob usuliga qaraganda ancha ko‘proq miqdorda energetik materialni ishlatadilar. Shu sababli spirtli bijg‘ishda kam miqdordagi achitqilar ko‘p miqdordagi qandni spirt va karbonat angidridga aylantiradilar.
Sut kislotali mikroorganizmlar ham fakultativ anaeroblardir, energiyaning ko‘p qismi sut kislotasida qoladi.
C6H12O6 = 2CH3CHOHCOOH+ 18 kkal (0,075⸱106 Dj)
Agar sut kislotasi to‘liq oksidlansa ~ 285 kkal energiya hosil bo‘ladi.
Obligat anaerob mikroorganizmlarga yog‘ kislotali bijg‘ish bakteriyalari kiradi:
|
| |
Qoʻl va yuz bilan bogʻliq imo-ishoralar

77
Avvaliga kishining koʻzingizga qarab turib, soʻngra esa birdaniga koʻzini
boshqa tomonga, derazaga, pastga yoki tepaga qaratishi, atrofga olazarak boqishi
yoki tez-tez kiprik qoqishi uning gaplarining yolgʻonligi yoki toʻliq haqiqat
emasligini anglatadi.
Insonning koʻz qarashi yoʻnalishi idrok etishning ichki jarayonlari, turli
axborotlar (koʻrish, eshitish, xatti-harakat, emotsional, tam va hid bilish
axborotlari)ning qayta ishlanishi bilan bogʻliq.
Liderlik sifatlarini yashirayotgan kishi

|
Liderlik sifatlarini yashirayotgan kishiBog'liq IJTIMOIYPSIXOLOGIYAVAMULOQOTLiderlik sifatlarini yashirayotgan kishi:
Qoʻllar
orqada,
bosh
barmoq
tashqariga
chiqarilgan. Kuchli va hatto agressiv kishilar
koʻpincha shu holatni egallaydilar.
Hujumkor
holat:
qoʻllar choʻntakda bosh
barmoqlar tashqariga chiqarilgan.
Oʻz-oʻziga ishonch va ustunlik holati: yuqori
darajadagi
boshliqlar
va
rahbarlar
uchun
xarakterlidir.
61
Himoya holati: Qoʻllar va oyoqlar chalishtirilgan.
Notanish muhitga va begona odamlar orasiga
tushib qolgan, oʻziga ishonchsiz kishi holati.
Koʻpincha bu holatda kishi barcha tugmalari
qadalgan, boshqalardan uzoqroq masofada turishga
harakat qiladi.
Qoʻllar chalishtirilishining yashirin koʻrinishi:
oʻz qoʻlidan tutib turish. Bu holat atrofdagilar bilan
koʻrinmas toʻsiq oʻrnatadigan yarim himoya
holati.
Amalga oshmagan umidlar vaziyatga negativ
munosabat:
Mazkur jest kishiga oʻz xotirjamligini saqlab
turishga imkon beradi. Ota-onalar salbiy noxush va
xavfli holatlarda bolalarning qoʻlidan xuddi
shunday ushlab olishadi.
Kishi qathiy pozitsiyani egallagan:
Nafaqat qoʻllar chalishtirilgan balki, barmoqlar
qoʻl yuqorisidan mahkam tutib turibdi. Ushbu
holat kishining vaziyatga boʻlgan negativ, tushkun
munosabatini aks ettiradi.
Kishining oʻziga ishonchi yoʻq va chalishtirilgan
qoʻllar toʻsigʻi bilan oʻzini himoya qiladi.
U oʻzini siqilgan holatda sezadi, muloqotga va
oʻzaro tushunishga intilmaydi. Balki, suhbatdosh
unga yoqmaydi yoki uni xafa qilgan.
|
| |
Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali

Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali
Download
379,45 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
03.06.2024
Hajmi
379,45 Kb.
#259586
Download
379,45 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali
Download
379,45 Kb.
Matnni ko'rish
Mavzuga oid adabiyotlarning tahlili

ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:10 2023yil
10
Tadqiqot metodologiyasi.
Ishning uslubiy asosi tadqiqot muammosini hal qilish,
tizimli tahlil qilish,
ekspert baholari va boshqa usullar yordamida kerakli ma'lumotlarni olish bo'yicha aniq, mavjud baholar
va fikrlarni o'rganish edi.
Tahlil va natijalar.
Inson sivilizatsiyasining mavjudligi biosferada miqdoriy va sifatli o'zgarishlarga
olib keldi, sayyoramizda sun'iy ravishda yaratilgan ob'ektlarning ko'p qatlamli to'yingan sohasi -
texnosfera shaklida yangi global moddiy tizimning paydo bo'lishiga olib keldi.
Insonning iqtisodiy
faoliyati natijasi-mahsulot (materiallar, xizmatlar, uskunalar va boshqalar). Hayot aylanish jarayonining
yoki ob'ekt yoki resurs siklining barcha bosqichlarida atrof-muhit ifloslanishi sodir bo'ladi.
Yoqilg‘i turlari bo‘yicha chiqindi gazlari miqdori
Yoqilg‘i
Xulosa va takliflar - Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali

ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:10 2023yil
13
Avtomobil yo'llarining ekologik xavfsizligi qurilish,
rekonstruksiya qilish, ta'mirlash va atrof-muhitga
salbiy ta'sir ko'rsatadigan texnik yechimlarni saqlash uchun loyiha hujjatlarini ishlab chiqish va qo'llash
orqali
erishiladi, bu esa aholi salomatligiga zararli ta'sir ko'rsatmaydi, tabiiy muhitda qaytarilmas
o'zgarishlar, odamlarning ijtimoiy-iqtisodiy yashash sharoitlari yomonlashuvi.
REFERENCES
1.
S Utkirov,
E Abdusamatov, B Raxmanov (2023). ORGANIZATION OF TRAFFIC AT
UNCONTROLLED INTERSECTIONS. Евразийский журнал академических исследований 3 (2