Jarayon va oqim obyektlari - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

Jarayon va oqim obyektlari
Windows jarayon bilan bog‘liq obyektlarning ikki turidan
foydalanadi: jarayonlar va oqimlar. Jarayon - bu foydalanuvchi
vazifasi yoki xotira va ochiq fayllar kabi resurslarga ega bo‘lgan
dasturga mos keladigan obyekt.
Kirish
tokeni
Jarayon
obyekti
Virtual manzil deskriptori
Deskriptor jadvali
Deskriptor 1
Deskriptor 2
Deskriptor 3
Oqim x
Fayl y
Qism z
Mavjud obyektlar
373
Oqim bu ketma-ket ishlaydigan va uzilib qolgan vazifaning
taqsimlangan birligi, shuning uchun protsessor boshqa oqimga o‘tishi
mumkin.
9.9- rasm. Windowsda jarayon (a) va oqim (b) obyektlari
Windows ning har bir jarayoni 9.9(a)- rasmda ko‘rsatilgan
umumiy tuzilishi ko‘rsatilgan obyekt bilan ifodalanadi. Har bir
jarayon bir qator atributlar bilan belgilanadi va bajarilishi mumkin
bo‘lgan harakatlar yoki xizmatlar soni bilan belgilanadi. Jarayon
interfeysning e’lon qilingan usullari to‘plami orqali chaqirilganda
xizmatni amalga oshiradi. Windows yangi jarayonni yaratganda, u
Jarayon
Jarayon IDsi
Xavfsizlik tavsifi
Asosiy ustuvorlik
Protsessorni
odatiy
bog’lash
Kvota cheklovlari
Bajarilish vaqti
K/Ch hisoblagichlari
Virtual
mashina
operatsiyalari
hisoblagichi
Istisno/Xatoliklarni
tuzatish portlari
Chiqish holati
Jarayonni yaratish
Jarayonni ochish
So‘rov
jarayoni
ma’lumoti
Jarayon
ma’lumotini
o‘rnatish
Joriy jarayon
Jarayonni tugatish
Oqim
Oqim IDsi
Oqim konteksti
Dinamik ustuvorlik
Asosiy ustuvorlik
Oqim
protsessorining
yaqinligi
Oqimni bajarilish vaqti
Ogohlantirish holati
To‘xtalishlar soni
Taqlid tokeni
Tugatish porti
Oqimdan chiqish holati
Oqimni yaratish
Oqimni ochish
So‘rov oqimi ma’lumoti
Oqim
ma’lumotini
o‘rnatish
Joriy oqim
Oqimni tugatish
Kontekstni olish
Kontekstni o‘rnatish
To‘xtatib turish
Davom ettirish
Oqimni ogohlantirish
Sinov
oqimini
ogohlantirish
Tugatish
portini
ro‘yhatdan o‘tkazish
Obyekt
turi
Obyekt
turi
Obyekt
asosiy
atributlari
Obyekt
asosiy
atributlari
Xizmatlar
Xizmatlar
(a)
Jarayon obyekti
(b) Oqim obyekti
374
yangi obyekt namunasini yaratish uchun shablon sifatida Windows
jarayoni uchun belgilangan obyekt sinfini yoki turini ishlatadi.
Yaratish vaqtida atribut qiymatlari belgilanadi. 9.1- jadvalda jarayon
obyekti uchun har bir obyekt atributlarining qisqacha ta’rifi berilgan.
Windows jarayonida bajarish uchun kamida bitta oqim bo‘lishi kerak.
Ushbu oqim keyinchalik boshqa oqimlarni yaratishi mumkin. Ko‘p
protsessorli tizimda bir xil jarayonning bir nechta oqimlari parallel
ravishda bajarilishi mumkin. 9.2- jadvalda oqim obyekti atributi
qiymati ko‘rsatilgan. Masalan, oqim protsessorining o‘xshashligi - bu
oqimni bajaradigan ko‘p protsessorli tizimdagi protsessorlar
to‘plamidir; ushbu to‘plam jarayon protsessorining yaqinligiga teng
yoki pastki qismidir. Oqim obyektlarining atributlaridan biri,
oqimning so‘nggi boshlanishida protsessor registrlari qiymatlarini o‘z
ichiga olgan kontekst ekanligiga e’tibor bering. Ushbu ma’lumot
oqimlarni to‘xtatib turish va davom ettirishga imkon beradi. Bundan
tashqari, oqim to‘xtatilganda uning kontekstini o‘zgartirib, oqim
holatini o‘zgartirish mumkin.
9.1- jadval. Windowsda jarayon obyekti atributlari
Jarayon IDsi
Operatsion tizim uchun jarayonni aniqlaydigan
noyob qiymat
Xavfsizlik tavsifi
Obyektni kim yaratganligini, unga kim kirishi
yoki undan foydalanishi mumkinligini va kimga
obyektga kirish huquqi berilmaganligini tavsiflab
beradi
Asosiy ustuvorlik
Jarayon oqimlari uchun asosiy ishga tushirish
ustuvorligi
Protsessorni standart
bog‘lash
Jarayon ishga tushiradigan standart protsessorlar
to‘plami
Kvota cheklovlari
Tizimning sahifali va sahifali bo‘lmagan
maksimal
xotirasi,
foydalanuvchi
fayllarini
ishlatishi mumkin bo‘lgan fayl maydoni va
protsessor vaqti
Bajarilish vaqti
Jarayonda barcha oqimlarning bajarilish umumiy
vaqti
K/Ch hisoblagichlari
Jarayon
oqimlari
bajargan
kiritish/chiqarish
operatsiyalari
soni
va
turini
yozadigan
o‘zgaruvchilar
375
Virtual
mashina
operatsiyalari
hisoblagichi
Jarayon
oqimlari
bajargan
virtual
xotira
operatsiyalarining soni va turlarini yozadigan
o‘zgaruvchilar
Istisno/Xatoliklarni
tuzatish portlari
Jarayon menejeri jarayon oqimlaridan biri istisno
qilsa, xabar yuboradigan jarayonlararo aloqa
kanallari. Odatda ular mos ravishda muhit quyi
tizimi va xatoliklarni tuzatish jarayonlari bilan
bog‘liq
Chiqish holati
Jarayonni tugatish uchun sabab
9.2- jadval. Windowsda oqim obyekti atributlari
Oqim IDsi
serverga murojaat qilganda oqimni aniqlaydigan
noyob qiymat
Oqim konteksti
Tizimning ishlash holatini belgilaydigan registr
qiymatlari va boshqa o‘zgaruvchan ma’lumotlar
to‘plami
Dinamik ustuvorlik
Har qanday vaqtda oqimning bajarilish ustuvorligi
Asosiy ustuvorlik
Oqimning
dinamik
ustuvorligining
pastki
chegarasi
Oqim protsessorining
yaqinligi
Oqim bajarilishi mumkin bo‘lgan protsessorlar
to‘plami, bu oqimlar to‘plami yoki protsessorning
oqim jarayoni uchun barcha yaqinligi
Oqimni
bajarilish
vaqti
Foydalanuvchi rejimida va yadro rejimida
bajarilgan umumiy vaqt
Ogohlantirish holati
Kutayotgan
oqimning
asinxron
protsedura
chaqirig‘ini bajarilayotganini ko‘rsatuvchi bayroq
To‘xtalishlar soni
Qayta tiklanmagan holda, ushbu oqim bajarilishi
necha marta to‘xtatilganligi soni
Taqlid tokeni
Tizimga boshqa jarayon nomidan operatsiyalarni
bajarishga imkon beradigan vaqtinchalik kirish
tokeni (quyi tizimlar tomonidan ishlatiladi)
Tugatish porti
Jarayonlar menejeri oqim tugashi bilan xabar
yuboradigan jarayonlararo aloqa kanali (quyi
tizimlar tomonidan ishlatiladi)
Oqimdan
chiqish
holati
Oqimni tugatish uchun sabab
|