Elektron tijoratning afzalliklari va kamchiliklari4

|
Elektron tijoratning afzalliklari va kamchiliklari4
|
bet | 3/20 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 336,04 Kb. | | #148727 |
Bog'liq sayidmurodov individual loyiha
Elektron tijoratning afzalliklari
|
Tashkilotlar uchun
|
Iste’molchilar uchun
|
Jamiyat uchun
|
Global ko‘lam; - Xarajatlarni kamaytirish;
Ta’minot zanjirining uzviyligini ta’minlash; - Tinimsiz ishlash
(24/7/365);
Personallashuv; - Bozorga tovarning tezda chiqishi; - Elektron mahsulotlarni tarqatishdagi kamxarjlilik.
|
katta tanlovi; - Personallashuv;
tezkorlik;
|
Taklif qilinayotgan xizmatlar ko‘lamining kengligi (masalan, ta’lim, sog‘liqni saqlash, kommunal xizmatlar); - Turmush darajasining yaxshilanishi;
Milliy xavfsizlikning yanada yaxshi ta’minlanishi;
Tovar va xizmatlarning onlayn oldi-sotdisi ko‘chalardagi tirbandlik hamda atrof-muhitning zararlanishidan saqlaydi.
|
Elektron tijoratning kamchiliklari
|
Tashkilotlar uchun
|
Iste’molchilar uchun
|
Jamiyat uchun
|
- Korxonalar Internet
orqali faoliyat yuritganda uni qonuniylashtirishdagi qiyinchiliklar.
|
Internet orqali sotilayotgan mahsulot va xizmatlarga bo‘lgan ishonchning kamligi;
Mahsulotni “qo‘l bilan ushlab ko‘rish” imkoniyatining mavjud emasligi;
Sotib olingan mahsulotni aytilgan manzilga yetib kelishini kutish;
|
- Firibgarlikning kuchayib ketishi.
|
Iqtisodchi-olimlar elektron tijoratni turli guruhlar bo‘yicha bir nechta turlarga ajratib chiqishgan, ulardan eng ommabopi iste’molchilar guruhiga qarab turlarga ajratishdir.
B2B-sxemasi yoki biznesdan-biznesga. B2B-sxemasida biror korxona, ya’ni yuridik shaxs ikkinchi bir korxona bilan elektron savdo-sotiqni amalga oshiradi. U bugungi kunda elektron tijoratning eng yirik hajmli, eng tez rivojlanayotgan hamda isiqbolli yo‘nalishi sanaladi. Maxsus ishlab chiqilgan internet-platformalar kompaniyalarga bir-birlari bilan turli tijorat operatsiyalarini amalga oshirishlarida barcha bosqichlarda qo‘l kelmoqda. Bunday platformalar ikki kompaniya o‘rtasidagi biznes-tranzaksiyalarining operativ ravishda amalga oshirilishiga yordam beribgina qolmay, savdo-sotiqning nisbatan ochiq, ya’ni shaffof bo‘lishiga ham yordam bermoqda.
B2G-sxemasi yoki biznesdan-hukumatga. Bugungi kunda elektron tijorat nafaqat korxonalar va mijozlar o‘rtasida mavjud bo‘libgina qolmay, balki tomonlarning biri sifatida davlatning ishtiroki ham sezilarli darajada oshib bormoqda. Bunda, gap tadbirkorlar hamda iste’molchilarning hukumat organlari bilan o‘zaro aloqalari haqida ketmoqda. Masalan, so‘nggi paytlarda hukumatning soliqqa tortish operatsiyalari, turli hujjatlarni to‘ldirish, turli mahsulotlar uchun buyurtmalarni yuborish, bojxona bilan ishlash kabi holatlarda ham internet-texnologiyalar faol qo‘llanilmoqda. Bu bir tomondan hukumat idoralarida ishlovchi xodimlarning ishini yengillashtirsa, ikkinchidan qog‘ozbozlik kabi illatlarning oldini olishda juda qo‘l kelmoqda. Misol uchun AQSh hukumati davlat xaridlari rejasiga kiritilgan tovar va xizmatlar ro‘yxatini Internet orqali e’lon qiladi, unga qiziqqan kompaniyalar esa o‘z takliflarini elektron ko‘rinishda yuboradi. Maxsus ishlab chiqilgan tizim kompaniyalar yuborgan takliflar ichidan eng ma’qulini tanlaydi va hukumat u bilan shartnoma tuzadi.
B2C-sxemasi yoki biznesdan-iste’molchiga. B2C-sxemasida korxona to‘g‘ridanto‘g‘ri mijoz bilan, ya’ni jismoniy shaxs bilan muomala qiladi. Bunga misol sifatida chakana savdo bilan shug‘ullanuvchi internet-do‘konlarni olishimiz mumkin. Tijoriy operatsiyalarning bunday usulda amalga oshirilishi mijozga mahsulot yoki xizmatni xarid qilish jarayonini soddalashtirish hamda tezlashtirish imkonini beradi. Chunki,
Internet orqali xarid qilinganda kerakli mahsulotni sotib olish uchun ko‘chaga chiqish, do‘konga borish uchun vaqt sarflash shart emas. Shunchaki, sotuvchining saytiga kirib, kerakli mahsulotning xarakteristikasi bilan tanishib, kerakli konfiguratsiyani tanlab, uni uygacha yetkazib berish sharti bilan sotib olish mumkin.
C2C-sxemasi yoki iste’molchidan-iste’molchiga. C2C-sxemasida ikkita iste’molchi bir-biri bilan savdo-sotiqni amalga oshiradi. Bunda ularning hech biri yuridik ma’noda korxona maqomiga ega bo‘lmaydi. Ammo, C2C-sxemasida elektron tijoratni amalga oshirish uchun maxsus internet-maydoncha, ya’ni vositachi sayt bo‘lishi lozim. Odatda, C2C-sxemasidagi tijoriy operatsiyalar internet-auksion saytlarida amalga oshiriladi. Bunday turdagi saytlar ichida hozirda AQShning “eBay” internet-auksioni butun dunyo bo‘ylab mashhurdir.
|
| |