Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022

|
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022Bog'liq 631454e00d452 3846
Volume: 02 Issue: 07 | Jul-2022
ISSN: 2181-2624
www.sciencebox.uz
Analytical Journal of
Education and Development
137
bu yerda Ds qor qoplami boʻlgan yildagi kunlar soni, tw oʻrtacha yillik havo harorati, °S.
Ichki yonuv dvigatellarining ish rejimlariga ta'sir qiluvchi asosiy iqlim omillari havoning
o'rtacha yillik harorati, uning namligi va haroratning o'zgarishi hisoblanadi.
Mamlakat uchun keng diapazonga ega bo'lgan o'rtacha yillik havo harorati: ortiqcha 16,8 ° C dan
- iqlim juda issiq va quruq; minus 16,6 ° C gacha - iqlim juda sovuq.
Amortizatsiya normalarini hisoblashda birinchi navbatda iqlim omillari hisobga olinadi. Bu erda
Uzoq Shimol mintaqalari va unga tenglashtirilgan hududlar, cho'l-qum va baland tog'li hududlar
ajralib turadi.
Ushbu hududlar uchun standart xizmat muddati 30% ga qisqartiriladi, amortizatsiya normasi
30% ga oshiriladi. Boshqa hududlar uchun asosiy amortizatsiya stavkasi qo'llaniladi.
Amaldagi yoqilg'i iste'moli stavkalarini hisoblashda quyidagi hududlar aniqlanadi: janubiy,
qishki qo'shimcha to'lovni oshirish - 5%; mo''tadil iqlimi bo'lgan hududlar uchun - 10% ga o'sish;
shimoliylar uchun - 15%; Uzoq Shimol va unga tenglashtirilgan hududlar uchun - 20%.
Tog'li hududlar uchun asosiy me'yorning dengiz sathidan balandligiga qarab 5 dan 10% gacha
ko'tarilishi belgilanadi.
Xizmat ko'rsatish chastotasi normalarida (TXK) tabiiy va iqlim omillarining o'zgaruvchanlik
darajasi hisobga olinadi. Ushbu omillar, shuningdek, avtomobilni kapital ta'mirlashdan oldin
yurish standartlarida ham hisobga olinadi, joriy ta'mirlashning murakkabligi va ehtiyot qismlarni
iste'mol qilish hisobga olinadi. GOST 16350-80 avtomobillar uchun tuzatish omillari
qiymatlarini belgilaydi.
Belgilangan standartlarning kamchiliklari shundaki, barcha standartlarda avtomobillarning
modellari va markalari, dvigatel turlari va boshqa xususiyatlar hisobga olinmaydi. Amalda,
mashinalarning xilma-xilligi ish sharoitlariga va birinchi navbatda, ichki yonish dvigateliga turli
xil moslashishga ega.
Ichki yonish dvigatelining ishonchli ishlashi va uning resursi dvigatel, uning tarkibiy qismlari va
tizimlarining optimal haroratini saqlash bilan bog'liq. Avtomobil va traktorlarning ichki yonuv
dvigatellari yuqori haroratlarda va changda ishlaganda, sovutilgan sirtlarda shkala qatlami
shakllanishi bilan sovutish tizimining ifloslanishi kuzatiladi. Bu dvigatelning haddan tashqari
qizib ketishiga, ishqalanish yuzalarining mahalliy qizib ketishiga, yoriqlar paydo bo'lishiga va
piston
guruhining
tsilindrining
qismlarini
ishqalanishiga
olib
keladi
[14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29].
Bo'sh turgan ichki yonuv dvigatelining sovutish tizimidagi metall korroziya tezligi xona
haroratidagi suvga nisbatan 1,8 baravar, ishlayotgan dvigatelda esa 25 baravar yuqori (1-jadval).
1-jadval. Kuniga korroziya darajasi, g/m2
Metall
Dvigatel sovutish tizimida
20° C harorat suvda
ishlayotgan
ishlamayotgan
Cho„yan
Po„lat
latun
17,0
17,0
0,7
1,2
1,2
0,73
0,7
–
Ichki yonish dvigatelini sovutish uchun korroziyaga qarshi xususiyatlarga ega bo'lgan har qanday
ob-havo sovutgichidan foydalanish bu muammolarni oldini olishga imkon beradi. Biroq, shuni
ta'kidlash kerakki, har qanday ob-havo suyuqliklari suvga nisbatan pastroq issiqlik
|
| |