Oʻquv mashg‘uloti darajasida informatika mazmunini loyihalashtirish

|
Oʻquv mashg‘uloti darajasida informatika mazmunini loyihalashtirish
|
bet | 27/61 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 2,57 Mb. | | #134248 |
Bog'liq Samarqand davlat universiteti raqamli texnologiyalar fakulteti oOʻquv mashg‘uloti darajasida informatika mazmunini loyihalashtirish.
Loyihalash metodi ta’lim texnologiyasining muhim boʻg’iniga aylanmoqda. Bu metod ta’lim oluvchilarga hayot tarziga moslashish, mustaqil, ijodiy fikrlash koʻnikmalarini hosil qilishga yordam beradi.
Loyihalash (lot. rojectus - olg’a tashlangan fikr, g’oya, obraz), nomini oʻzi aytib turibdiki, kelajakda amalga oshiriladigan ishlarni rejalashtirish boʻlib, proekt ma’lum bir hisob-kitob, chizma va boshqalarga asoslangan holda tavsiflash, bayon qilish shaklida mujassamlashgan g’oya, fikrning ifodasidir. U bildirilgan fikrni mohiyatini va uni amalga oshirish imkoniyatlarini ochib beradi.
Loyihalash metodi ta’lim jarayonining muhim jihatlaridan biri boʻlib, oʻqituvchining talabalar bilan individual ishlash imkonini beradi. Oʻqituvchi dars vaqtidan unumli foydalanib, talabalarning individual psixologik xususiyatlarini hisobga olgan holda ular bilan yakka tartibda ishlaydi. Bunda ularning kasbiy fanlarni chuqurroq egallashlariga kengroq yoʻl ochib beriladi. Loyihalash ishlarini tashkil etishda didaktik vazifaning qoʻllanilishi va uni hal etish muammolari koʻrib chiqiladi.
Loyihalash metodi ta’lim oluvchilarni quyidagilarga:
– fanning turli sohalaridagi bilimlarni bir butun holga keltirib, muammolarni topish va yechish, axborotlar oqimida moʻljal olish;
– faoliyatni tanlash huquqidan foydalanib, turli taxmin, g’oyalami ilgari siljitish, tadqiqot oʻtkazish, tahlil qilish iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligini aniqlash;
– oʻz faoliyati natijasiga mas’ul boʻlish, mustaqil qaror qabul qilish, yutuqlar va kamchiliklarni aniqlash, uning sabablarini qidirish, xatolarni topish va toʻg’rilash;
– turli yechim. takliflarning natijalarini ilmiy taxmin qilish (prognozlash);
– jamoada ishlash, turli nuqtayi nazar, fikrlarning muhokamasida qatnashishga rag’batlantiradi.
Loyihalash metodini qoʻllab, dars oʻtish jarayonida oʻquvchi, talabalarning vazifasi:
– iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq, ijtimoiy ahamiyatga ega ishni bajarish, mahsulot ishlab chiqarish, ilmiy-texnik, iqtisodiy va boshqa muammoni belgilangan vaqt davomida yechish yoki yechish uchun takliflar ishlab chiqish.
Oʻqituvchining vazifasi:
– oʻquvchi, talabalarni mustaqil ijodiy faoliyatlarini unumli boʻlishi uchun sharoit yaratish.
Bu metodni iqtisodiy fanlarni oʻrganishdagi muhim ahamiyati shundaki, talabalar biznes-reja tuzishni, turli tanlovlarda qatnashish uchun loyihalar ishlab chiqishni oʻrganadilar. Nazariy va amaliy mashg’ulotlarni qanday tashkil etishning texnologik xaritasini ishlab chiqish, ya’ni darsni qanday oʻtkazishni mufassal rejasini ishlab chiqishni, umuman olganda, oʻz faoliyatlarini rejalashtirishni oʻrganadilar. Shu bilan birga mazkur metodning oʻziga xos xususiyatlari mavjudki, ularni, albatta, hisobga olish zarur.
Birinchidan, bu metodni mavzular, alohida predmetlar boʻyicha qoʻllash juda qiyin. Chunki, bir muammoning kelib chiqish sabablari nihoyatda xilma-xil. Ularni bir fan doirasida hal qilish qiyin. Ikkinchidan, barcha talabalar ham loyiha tayyorlab, qoʻyilgan muammoni yecha olmaydi. Uchinchidan, bu metod oʻqituvchidan chuqur bilim, tajriba, oʻz ustida tinimsiz ishlash, turli loyihalarda shaxsan qatnashishini talab qiladi.
Loyihalash metodini qoʻllash uchun birinchi navbatda loyihalash ob’yektini aniqlaymiz. Qanday masala, muammo mavjudki, uni yechib loyihaning natijasini qanday boʻlishini belgilaymiz.
Bu oʻtilayotgan mavzu boʻyicha qoʻyilgan savol yoki yechimini kutayotgan dolzarb masala boʻlishi mumkin. Loyiha talabalarning oʻz xohishlari, qiziqishlariga koʻra tanlagan ilmiy izlanishlari boʻlishi mumkin yoki oʻqituvchi taklif qilishi mumkin. Har ikkala holda ham talabalar zarur axborotlarni toʻplashlari, ularni tahlil qilishlari zarur. Tahlil asosida qaror qabul qilib, loyiha ishlab chiqishdan maqsad qoʻyiladi va qanday natijaga erishilishi belgilanadi.
Maqsadni aniqlagach, loyihaning mazmunini belgilaymiz.
Reja asosida amalga oshirish uchun vazifalar belgilanadi, ya’ni faoliyat rejasi ishlab chiqiladi. Loyihaning umumiy tavsifi oydinlashadi. Aniq faoliyatga asos yaratiladi. Loyihani amalga oshirish uchun tuzilgan reja aniq boʻlishi, haddan tashqari murakkab boʻlmasligi kerak. Umumiy rejadan tashqari haftalik va oylik rejalar tuziladiki, uning asosida talaba bajaradigan ishlarni yanada oydinlashtiradi.
Loyiha qatnashchilari belgilanadi.
Loyiha qatnashchilari oʻz qiziqishlari, fikr doiralari bilan bir-birlariga yaqin, yordam beruvchi oʻquvchi, talabalar boʻlib, ularni loyihada qoʻyilgan maqsad birlashtiradi.
Ularni yoniga keyinchalik boshqa qatnashchilar ham qoʻshilishi mumkin. Lekin qatnashchilar haddan tashqari koʻpayib ketishi salbiy oqibatlarga olib keladi. Shuning uchun loyihada har bir qatnashuvchining bajaradigan vazifasi aniq yozib qoʻyiladi.
Loyihani amalga oshirish muddatlari belgilanadi. Agarda u bosqichlarga boʻlinsa, uni har muddatlari bilan koʻrsatiladi.
|
| |