O’zbekiston Respublikasi Aloqa, Axborotlashtirish va Telekommunikatsiya Texnologiyalari Davlat Qo`mitasi - bet 3

Nazariy qism
Shtrix kod xaqida umumiy tushuncha.
Shtrihli kod yoki shtrixkod (shuningdek Shtrix-kod kabi ma'lum) - tehnik vositalar tomonidan o'qilishi uchun qulay bo'lgan ko'rinishdagi ayrim axborotni ifoda etuvchi qora va oq polosalar ketma-ketligi.
Xar belgiga (xarfga, raqamga,) keng va tor, qaramtir va och rangli vertikal polosalarning aniq birikmasiga mos keladi. Qoramtir polosalar shtrixlar o’rtasidagi pabellar deb ataladi. Keng elementlarga (Shtrixlar va prabellar) “1” mantiqiy qiymat, tor – “0” briktriladi.
Hozirgi vaqtda o'nlab turli shtrix kodlar mavjud, biroq, horijda eng ko'p tarqalgan kodlar – beshdan ikki (2/5) va ketma-ket keladigan beshdan ikki shtrix kod , “39” shtrix kod va shtrix tovar kodlari.
2/5 shtrix kod o'ntalik raqamlarni kodlash uchun qo'llaniladi.Ushbu kod eng oddiy kod bo'lib hisoblanadi.Ushbu axborot kodi bo'lib qora shtrixlar hisoblanadi.Xar bir raqam beshta shtrix bilan kodlanadi, ulardan ikkitasi keng bo'lib hisoblanadi. Keng shtrixlar mantiqiy “1” ga, torlari “0” ga mos keladi. Kodli kombinatsiyalar soni S52 =10. o'nta kombinatsiyalardan tashqari shtrix kod tuzilmasida “start” va “stop” simvollar ko'zda tutiladi. Keng va tor shtrixlar o'rtasidagi nominal nisbat 3:1 ni tashkil etadi. Tor shtrix liniya va probel kengligi -0.19 mm dan va ortix. 2/5 shtrix kod tuzilmasi 2-rasmda ko'rsatilgan.
2/5 shtrix koddan farqli o'laroq ketma-ket keladigan 2/5 kodda axborot kodlari bo'lib shtrixlar va probellar hisoblanadi. Xar qanday sonning shtrix kod kombinatsiyasi, 3-rasmda ko'rsatilgan masalan, 12345678901 “start” kodning keyingi shtrix kod va birinchi raqamning birinchi shtrixi o'rtasidagi tor probel, tor shtrix va tor probeldan iborat 0000 koddan (“start” kod) boshlanadi. Birinchi raqam beshta shtrix bilan kodlanadi (2-rasm). Ikkinchi raqam birinchi raqam va birinchi raqamning ohirgi shtrixi va yuzinchi raqamning birinchi shtrixi o'rtasidagi bir probel o'rtasidagi to'rtinchi probellar va xokazo bilan kodlanadi. Toq razryadlar soni koddan foydalanilganda oxirgi beshta probellar va tor shtrix bilan kodlanadi(100). 3-rasmda ko'rsatilgan.
Standart ketma-ket keladigan 2/5 kodda keng va tor kod elementlari o'rtasidagi nominal nisbat 3:1 ga teng. Minimal tavsiya qilinadigan shtrix kengligi 0.27 mm hisoblanadi. 3a-rasmda posilka raqami va adresat korxonaning olti raqamli pochta indeksidan iborat posilka rekvizit kodi keltirilgan.
Berilgan punkt tegishli rekvizitlarning shunga o'hshash tasvirini ko'zda tutadi.“39” shtrix kod alifbo-raqamli axborotni kodlash uchun eng universal kodlardan biri hisoblanadi. U barcha raqamlar, bosh lotin harflar va ayrim belgilarni (..., %, /, va boshqa) kodlash imkoniga ega. Ushbu kodni qo'llash axborotni qayta ishlash tizimlarida ma'lumotlarni kiritishning samaradorligini tez ko'tarish imkoniga ega.“39” shtrix kod o'z nomini tuzilmasiga ko'ra olgan, xar bir belgi o'nta elementlardan iborat, ulardan beshta elementi shtrixlar, to'rttasi probellar hisoblanadi.Bunda o'ntadan uchta elementi (shtrix yoki probel) keng hisoblanadi.
2/5 koddan farqli o'laroq “39” kodning xar bir ramzida axborot bo'lib qora shtrixlar va ular o'rtasidagi oq probellar hisoblanadi.
Amaliy qism
1-Topshiriq:
Talabaning istiqomat qiluvchi manzili bo’yicha joylashgan aloqa bo’limining pochta indeksidagi 6 ta sonlarni (birinchi 5 tasi markazda joylashgan shaxar indeksi, 5 tasi aloqa bo’limi indeksi) va 128 ta kod bilan reystr bo’yicha pochta junatmasining raqamini bildiruvchi talabaning reyting daftarchasidagi raqami so’ngi 5 ta sonlarni o’z ichiga olgan to’qqizlik sonlar kambinatsiyasini keltiramiz.
Buning uchun kombinatsiyasini topamiz:
Markaz joylashgan shaxar indeksi-M200400
Talabaning istiqomat qiluvchi manzili bo’yicha aloqa bo’limi-107
5 ta son talabaning reyting daftarchasidagi raqami-021
Bulardan kelib chiqib kambinatsiya quydagicha bo’ladi-M200400107021
Ushbu kombinatsiyani 128 kod bilan keltiramiz:
1- jadval
|