nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Parallel hisoblagichning o’rnati - O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy...

|
O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 3/6 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 230,5 Kb. | | #133324 |
Bog'liq ulugbek 1Parallel hisoblagichning o’rnatish vaqti razryadlar soniga bog’lik emas va quyidagicha topiladi
Tk = Tzk + Ttg ,
bu yerda Tzk - signalning konhyuktordan o’tish vaqti.
Ixtiyoriy moduli hisoblagich sintezi
Talabalar ixtiyoriy modulli hisoblagichni qurishlari kerak.
Ixtiyoriy K modulli hisoblagichni qurish uchun M=2n modulli ikkilik hisoblagichdan foydalanish kerak. Ikkilik hisoblagichning razryadlar soni p quyidagi shartni qoniqtirishi kerak: n = log2K
Ikkilik hisoblagichning ortiqcha (L = M - K) holatlari chiqarib tashlanishi kerak.
Ixtiyoriy hisoblagichning o’tish jadvali quriladi. Jadvalning chap tarafida xisoblagich triggerining hozirgi holati, o’ng tarafida esa keyingi holati ko’rsatiladi. Jadval asosida hisoblagich triggerlari qaysi holatdan qanday holatga o’tish kerakliklari aniqlanadi. Triggerning boshqaruv jadvali asosida trigerning kirishiga qanday signal uzatilishi kerakligi topiladi.
Misol uchun parametrlari K = 10 va n = 4 bo’lgan dekadali hisoblagichni sinxron T triggeri asosida quramiz.
D yekadli hisoblagichning o’tish grafi 12-rasmda keltirilgan. Hisobligichning ichki holatlari va bir holatdan keyingi holatda o’tishlari grafda tasvirlangan. S10, S11,S12, S13, S14, va S15 holatlari ishlatilmaydi.
12-rasm. Hisobligichning o’tish grafi.
O’tish grafi asosida hisoblagichning o’tish jadvali qurilgan (5-jadval). Jadvalning o’ng tarafida to’rtta triggerning kirish signalarining qiymati keltirilgan. 5 -jadval bo’yicha qanday o’tish bo’lganligi aniqlanadi va buning uchun trigger kirishiga qanday signal uzatish kerakligi triggerning boshqaruv jadvali asosida topiladi.
Reversiv hisoblagich
Quyidagi rasmda ayirishda ishlatiladigan VYa va quyishda ishlatiladigan Sya chikishlari, umumiy Ya yangilash kirishlari bulgan ikki darajali xisoblagich chizmasi berilgan. Deylik, kodning dastlabki kiymati 2 ga teng (Q1=1 va Q0=0). Qo`shish rejimini ko`rib chiqamiz, unda "-1" kirishiga nolg’ "+1" kirishiga ega impulg’s ulangan. Kirish ispulg’sining manfiy fronti VA-YoKI-EMAS elementida bajarilgan "1 da 2" mulg’tipleksorining yukori kanalidan o`ta olmaydi. Bunga Q0=0 ning eski qiymati yo`l qo`ymaydi. Pastki kanal kirishlariga esa bir va nolning kong’yuktsiyasi tahsir ko`rsatadi. (Q0=1). SHuning uchun multipleksor chiqishdagi signal nolga teng va T1 triggeri ilgarigi xolatini saklab koladi. TO triggerining xisob kirishiga "YoKI" elementining tutilish vaktiga teng bulgan vaktdan sung manfiy front kelib tushadi. SHundan sg’tng chikishdagi Yangi kiymat urnatiladi. Q0=1(~Q0=0).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Kodni o’rnati - O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 2/6 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 230,5 Kb. | | #133324 |
Bog'liq ulugbek 1Kodni o’rnatittt vaqti - Tk.
O’tish razryadini uzatish vaqti -Tu.
Kirish ipulg’slarining maksimalg’ chastotasi -G’m.
Kirish signaliniui boshidan hisolagichni yangi holati o’rnatilgangacha bo’lgan vaqt kodni o’rnatish vaqti xisoblanadi. Kirish signalining boshlanish vaqtidan chiqish signalining boshlanish vaqtigacha bo’lgan davr o’tish razryadini uzatish vaqti hisoblanadi.
IKKILIK HISOBLAGICHLAR
Ikkilik hisoblagichning hisoblash moduli 2 ning n-chi darajasiga (M=2P) teng, bu yerda n - hisoblagichning razryadlar soni. Hisoblagichning holati triggerlarning chiqishidan olinadigan quyidagi On-1 .... Q1 Q0 ikkilik kodi bilan ifodalanadi.
Qo’shuvchi (yig’uvchi) va ayiruvchi ikkilik hisoblagichlarning ishlash jarayoni 4- jadvalda keltirilgan. Kichik(Q0) razryad triggeri xar bir kirish signalidan so’ng o’z qiymatini o’zgartiradi(jadvalning o’ng ustunida Q0 0 va 1 qiymatlarni galma gal qabul qiladi). Keyingi Q1 razryad ikkita 0 va ikkita 1 qiymatlarni galma-gal qabul qiladi, keyingi Q2 razryad to’rtta 0 va to’rtta 1 qiymatlarni galma gal qabul qiladi va h.z. Har bir keyingi trigger holatini o’zgarish chastotasi oldingi trigger holatini o’zgarish chastotasidan ikki martta kichikdir. Hisoblagichlarni triggerlarni ketma-ket ulash yo’li bilan qurish mumkin. Qo’shuvchi va ayiruvchi xisoblagichlarning sxemalari 10 - rasmda keltirilgan.
Qurilgan hisoblagichlar ketma-ket xisoblagichlar qatoriga kiradi, chunki har bir triggerning holati keyingi triggerning chiqish signali kelgandan so’ng o’rnatiladi. Ketma-ket hisoblagichlarning sxemasi oddiy, lekin ishlash tezligi past.
11-rasm. Qo’shuvchi (a) va ayiruvchi (b) ketma-ket hisoblagichlar.
Ketma-ket xisoblagichni o’rnatish vaqti hisoblagichning razryadlar soniga (n) va triggerni holatini o’rnatish vaqtiga (Ttp) to’g’ri proportsional
Tk = nTtp.
Parallel hisoblagichlarda triggerlar bir-biriga konhyuktorlar bilan ulanadi (11-rasm). Hisoblagichga kirish signali kelganda xamma triggerlar birdaniga o’z xolatlarini o’rnatadilar. Xar bir trigger o’z holatini faqat oldingi triggerlar “1” xolatida bo’lgan taqdirdagina o’zgartiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikаsi raqamli texnologiyalаr vаzirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
-rasm.O‘lchashni tashkil etish jarayoni

|
-rasm.O‘lchashni tashkil etish jarayoni
|
bet | 6/14 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #122209 |
Bog'liq Kurs ishi Atestatlash2.5-rasm.O‘lchashni tashkil etish jarayoni
Davlat metrologiya nazorati:
o‘lchov vositalarini tayyorlash, ta’mirlash, ularning ijarasi bilan shug‘ullanish, ularni realizatsiya qilish, ularning holati va qo‘llanilishi (o‘lchamlar birliklari etalonlarini, moddalar va materiallar tarkibi hamda xossalarining standart namunalarini, o‘lchov tizimlarini qo‘shgan holda);
o‘lchovlarning bajarilish uslubiyotlarining qo‘llanilishi;
belgilangan metrologiya normalari va qoidalariga rioya etilishi hamda akkreditatsiya qilingan metrologiya xizmatlari, markazlari, laboratoriyalari faoliyati ustidan amalga oshiriladi.
Zarur hollarda «O’zstandart» agentligi qaroriga binoan metrologiya tekshiruvi va nazoratning boshqa turlari va shakllari ham belgilanishi mumkin.
Ma’lumki, o‘lchashni biror bir vositasiz bajarib bo‘lmaydi. O‘lchash vositasi o‘lchashlar uchun qo‘llaniladigan va me’yorlangan metrologik xossalariga ega bo‘lgan texnikaviy vositaga yoki ularning majmuasiga aytiladi. O‘lchash vositalarining turlari xilma - xil. Ular sodda yoki murakkab aniqligi katta yoki kichik bo‘lishi mumkin.
O‘lchash vositalari me’yorlangan metrologik xossalariga lozim va bu metrologik xossalar davriy ravishda tekshirilib turiladi. O‘lchash amalida o‘lchanayotgan kattalikning qiymati to‘g‘ri aniqlanishi aynan mana shu o‘lchash vositasining to‘g‘ri tanlanishiga va ishlashiga bog‘liq.
O‘lchash vositalarining namoyondalarining sifatida quyidagilarni keltirishimiz mumkin:
✓ o‘lchovlar;
✓ o‘lchash asboblari;
✓ o‘lchash o‘zgartgichlari;
✓ o‘lchash qurilmalari;
✓ o‘lchash tizimlari.
O‘lchovlar keng tarkalgan o‘lchash vositalaridan hisoblanadi.
O‘lchov deb, kattalikning aniq bir qiymatini hosil qiladigan saklaydigan o‘lchash vositasiga aytiladi. Masalan, tarozi toshi, elektr qarshiligi, kondensator va shu kabilarni o‘lchovlarga misol qilib olingan.
O‘lchovlarning turlari va xillari ko‘p. Standart namunalar va namunaviy moddalar ham o‘lchovlar turkumiga kiritilgan. Standart namuna – modda va materiallarning xossalarini va xususiyatlarini tavsiflovchi kattaliklarning hosil qilish uchun xizmat qiladigan o‘lchov sanaladi. Masalan, g‘adir – budurlikning namunalari, namlikning standart namunalari.
Namunaviy modda esa muayyansharoitda hosil bo‘ladigan aniq xossalariga ega bo‘lgan modda sanaladi. Masalan, «toza suv», «toza metall» va hokazolar. «Toza rux» 4200S temperaturani hosil qilishda ishlatiladi.
O‘lchovlar ko‘p qiymatli (o‘zgaruvchan qarshiliklar, millimetrlarga bo‘lingan chizg‘ich), va bir qiymatli (tarozi toshi, o‘lchash kolbasi, normal element) turlarga bo‘linadi. Ba’zan o‘lchovlar to‘plamidan ham foydalaniladi. Kattalikning o‘lchamini hosil qilish va foydalanishda quyidagi qatorni yodda tutishimiz lozim bo‘ladi: Ishchi o‘lchash vositalari, namunaviy o‘lchash vositalari, ishchi etalon, solishtirish etaloni, nusxa etalon, ikkilamchi etalon, maxsus etalon, birlamchi etalon va davlat etaloni.
|
| |
O'lchash vositalarini metrologik attestatlash

|
O'lchash vositalarini metrologik attestatlash
|
bet | 3/14 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #122209 |
Bog'liq Kurs ishi Atestatlash1.2. O'lchash vositalarini metrologik attestatlash.
Ekspluatatsiyaga kam sonli O'V kiritish metrologik attestaciya orqali amalga oshiriladi. O'V metrologik attestatsiyani O'z Rst 8.011 bilan reglamentlangan. O'Vning MA Davlat metrologiya hizmati va yuridik shahslarning metrologiya hizmatining akkreditlangan organlari tomonidan o'tkaziladi.
MA ijobiy natijalariga ko'ra O'V Davlat reestrda registraciya qilinadi va unga MA to‘g’risida sertifikat beriladi.
1.2-rasm. O‘lshash jarayonini tashkil etish
Davlat metrologik tekshiruv va nazorati qo'llaniladigan sohada foydalaniladigan yoki foydalanishga mo'ljallangan o'lchash vositalari metrologik attestatlanadi.
Bunda quyidagilar attestatlanadi:
• donalab ishlab chiqariladigan O'V;
• chet mamlakatlardan donalab keltiriladigan O'V;
• o'zining bevosita vazifasi bo'yicha qo'llanilmaydigan yoki xilni tasdiqlashda o'rnatilgan qo'llanish sharoitlaridan farqlanuvchi sharoitlarda qo'llaniladigan, vatanda yoki horijda ishlab chiqarilgan, turi tasdiqlangan O'V;
• turi tasdiqlashda o'rnatilganlardan farqlanuvchi individual metrologik tafsilotlarni o'rnatishga imkon beruvchi texnik imkoniyatlarga ega, seriyalab ishlab chiqarilgan O'Vning dona nushalari;
• ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlarini olib borishda tayyorlangan va metrologik attestatlashni o'tkazishni tashkillashtirishga va tartibiga umumiy talablarni o'rnatishda.
O'Vni metrologik attestatlashning asosiy vazifalari:
- O'Vning davlat metrologik tekshiruvi va nazorati sohasida o'z vazifasiga muvofiq qo'llanilishiga huquqli ekanligini o'rnatish;
- attestatlanadigan O'V metrologik tafsilotlarining O'Vni yaratishga texnik topshiriqda o'rnatilgan yoki O'Vdan foydalanuvchi (attestatlashni buyurtiruvchi)ning attestatlashga topshirig’i (so'rovnomasi)ga binoan o'rnatilgan talablarga muvofiqligini baholash;
- O'Vning haqiqiy metrologik tafsilotlarini aniqlash;
- O'V texnik tafsilotlarining havfsizlik talablariga, gigienik va hos sinovlar jarayonida o'rnatilgan boshqa mahsus talablarga muvofiqlikning to'liqligini baholash.
|
| |
ILOVA﻿LAR - Mavzu: O'lchash vositalarini metrologik attestatlash mundarija: Kirish

|
Mavzu: O'lchash vositalarini metrologik attestatlash mundarija: Kirish
|
bet | 8/14 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #122209 |
Bog'liq Kurs ishi AtestatlashILOVALAR
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.07.00.00 Standartlashtirish. Metrologiya. Sertifikatlash / 09.07.02.00 Metrologiya / 09.07.02.02 Metrologiya xizmatlari]
[TSZ:
1.Iqtisodiyot / Metrologiya. Asillik darajasi ishlari]
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
O‘zbekiston Respublikasida metrologiya xizmatlari ko‘rsatish tartibini takomillashtirishga doir qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida
O‘zbekiston Respublikasida o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta’minlash tizimining normativ-huquqiy bazasini takomillashtirish, shuningdek, metrologiya xizmatlari ko‘rsatishda shaffoflikni ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Quyidagilar:
O‘lchash vositalarini davlat sinovlaridan o‘tkazish qoidalari 1-ilovaga muvofiq;
O‘lchash vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish qoidalari 2-ilovaga muvofiq;
O‘lchash vositalarini qiyoslashdan o‘tkazish qoidalari 3-ilovaga muvofiq;
Sinov vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish qoidalari 4-ilovaga muvofiq;
O‘lchash vositalarini kalibrlashdan o‘tkazish qoidalari 5-ilovaga muvofiq tasdiqlansin.
2. “O‘zstandart” agentligi manfaatdor vazirliklar va idoralar bilan birgalikda o‘zlari qabul qilgan normativ-huquqiy hujjatlarni bir oy muddatda ushbu qarorga muvofiqlashtirsin.
3. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining Sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini hamda kooperatsiya aloqalarini rivojlantirish masalalari departamentiga hamda “O‘zstandart” agentligi bosh direktori D.N. Sattarov zimmasiga yuklansin.
O‘zbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2020-yil 29-avgust,
528-son
[OKOZ:
1.09.00.00.00 Tadbirkorlik va xo‘jalik faoliyati / 09.07.00.00 Standartlashtirish. Metrologiya. Sertifikatlash / 09.07.02.00 Metrologiya / 09.07.02.03 Davlat metrologiya tekshiruvi va nazorat]
Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 29-avgustdagi 528-son qaroriga
2-ILOVA
|
| |
O‘lchash vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish

|
O‘lchash vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish
|
bet | 9/14 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #122209 |
Bog'liq Kurs ishi AtestatlashO‘lchash vositalarini metrologik attestatsiyadan o‘tkazish
QOIDALARI
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Qoidalar o‘lchash vositalarini, shu jumladan, modda va materiallarning tarkibi va xossalarining standart namunalarini (keyingi o‘rinlarda standart namuna deb ataladi) metrologik attestatsiyadan o‘tkazish va o‘lchash vositalarining tasdiqlangan turlarini O‘zbekiston Respublikasi o‘lchash vositalari davlat reyestriga (keyingi o‘rinlarda reyestr deb ataladi) kiritish tartibini belgilaydi.
2. Ushbu Qoidalar talablari o‘lchash vositalarini davlat metrologik tekshiruvi va nazorati sohasida qo‘llaydigan barcha jismoniy va yuridik shaxslar uchun majburiy hisoblanadi.
Quyidagi sohalarda qo‘llaniladigan o‘lchash vositalari metrologik attestatsiyadan o‘tkazilishi kerak:
sog‘liqni saqlash, veterinariya, atrof muhitni muhofaza qilish;
moddiy boyliklarni va yoqilg‘i-energetika resurslarini hisobga olish;
soliq, bojxona, savdo-tijorat, pochta va telekommunikatsiya;
zaharli, tez alangalanuvchi, portlovchi va radioaktiv moddalarni saqlash, tashish hamda yo‘q qilish;
umumiy ovqatlanish mahsulotlarini ishlab chiqarish, realizatsiya qilish va xizmatlar ko‘rsatish;
aholi va hududlarni tabiiy hamda texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlardan himoya qilish, yong‘in xavfsizligini, suv obyektlarida insonlarning xavfsizligini ta’minlash;
sanoat xavfsizligini ta’minlash;
davlat mudofaasini ta’minlash;
mehnat xavfsizligini va transport harakati xavfsizligini ta’minlash;
sertifikatlashtiriladigan mahsulotning xavfsizligi va sifatini aniqlash;
geodezik, kartografik va gidrometeorologik ishlarni bajarish;
o‘lchash vositalarini davlat sinovidan, qiyoslashdan, kalibrlashdan, ta’mirlash va metrologik attestatsiyadan o‘tkazish;
foydali qazilmalarni qazib olish;
rasmiy sport musobaqalarini o‘tkazish;
mahsulot va xizmatlar muvofiqligini baholash bo‘yicha ishlarni bajarish.
3. Ushbu Qoidalarda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llanadi:
ariza beruvchi — o‘lchash vositalarini (shu jumladan, standart namunalarni) metrologik attestatsiyadan o‘tkazishdan manfaatdor bo‘lgan jismoniy va yuridik shaxslar;
Oldingi tahrirga qarang.
ijrochi — O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi rahbarligidagi akkreditatsiyadan o‘tkazilgan davlat metrologiya xizmati organi;
(3-bandning uchinchi xatboshisi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 11-martdagi 114-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 12.03.2022-y., 09/22/114/0209-son)
|
| |
Bosqichlar
  


  
Subyektlar

Bosqichlar Subyektlar
Kurs ishi Atestatlash
(1-ilova O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 11-martdagi 114-sonli qarori tahririda — Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 12.03.2022-y., 09/22/114/0209-son) Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati Karimоv I.A. O’zbekistоn - bоzоr munоsabatlariga o’tishning o’ziga xоs yo’li. T. O’zbekistоn, 1994 y. Metrоlоgiya haQida. O’zbekistоn Respublikasi Qоnuni. 1993 yil. Standartlashtirish haQida. O’zbekistоn Respublikasi Qоnuni. 1993 yil. Mahsulоt va xizmatlarni sertifikatlash haQida. O’zbekistоn Respublikasi Qоnuni. 1993 yil. O’zRST 1.0-92. O’zbekistоn Respublikasi standartlashtirish davlat tizimi. Asоsiy Qоidalar. O’zRST 5.0-92. O’zbekistоn Respublikasi milliy sertifikatlash tizimi. Asоsiy Qоidalar. Ismatullaev P.R., Abdullaev A.X., Qodirova Sh.A., A'zamov A.A., Miralieva A.Q. Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish. Ma'ruzalar matni. TDTU, 2000. Kozlova A.V. Standartizatsiya, metrologiya, sertifikatsiya v obshestvennom pitanii. M.: 2002g. P.R., Kоdirоva Sh.A. Metrоlоgiya asоslari. O`quv qo`llanma. Tоshkent, "Tafakkur" nashriyoti 2012. -304 bet. Ismatullaev P.R., P.M.Matyakubоva., Egamberdiev B.E., X.Maxmudоv, G.G.Bоbоev. Prоverka i kalibrоvka sredstv izmereniy: Metоdicheskоe pоsоbie dlya prakticheskix zanyatiy. Tashkent 2012, TashGTU. Ismatullaev P.R., P.M.Matyakubоva G`.G`.Bоbоev. “O`lchash vоsitalarini qiyoslash va kalibrlash” fanidan kurs ishini bajarish bo`yicha metоdik ko`rsatmalar. Tоshkent 2012, TоshDTU. Ismatullaev P.R., Qоdirоva Sh.A. "Metrоlоgiya asоslari", o`quv qo`llanma, (kirillda) Tafakkur nashryoti, (lоtinda) "Extremum-Press" nashryoti, 2012 y. Ismatullaev P.R., Qоdirоva Sh.A., Umarоva N.S. Metrоlоgiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish fanidan amaliy mashg`ulоtlarni o`tkazish uchun uslubiy ko`rsatma. TDTU 2013 y. Qodirova Sh.A., Umarova N.S., Axmedov M.Ya. Elektr o‘lchash usullari va asboblari fanidan laboratoriya ishlari va amaliy mashg‘ulotlarni o‘tkazish uchun uslubiy ko‘rsatma. Toshkent. TDTU. 2014. –96 b. Elektron adabiyotlar ro‘yxati: http://fayllar.org http:\\www.gov.uz – Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining rasmiy sayti. http:\\www.lex.uz – Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi 136 http:\\www.standart.uz – “Texnik jihatdan tartibga solish” agenligi rasmiy sayti http:\\www.smsiti.uz - Standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish ilmiy tadqiqot institute rasmiy sayti Download 2,96 Mb.
|
O’qitish vositalari - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 149/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XO’qitish vositalari:
|
Ko’rgazmali qurollar, proektor, kodoskop. stendlar.
|
O’qitish sharoiti:
|
Kichik guruxlarda, Jihozlangan o’quv honasi.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari.
|
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, ogzaki savol - javob va boshqalar.
|
MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ish
bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
O’quvchi
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(10 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.1. O’quvchilarning davomatini tekshiraman ;
1.2.O’quvchilarning darsga tayyorgarligini nazorat qilaman.
|
Mashg’ulotga
tayyorgarlik ko’radilar
|
Maqsad va vazifani belgilanishi:
1.3. Mashg’ulot nomi, rejasi, maqsad va kutila-yotgan natijalar bilan tanishtiraman. (1-ilova)
1.4. Mashgulotning baholash mezonlari bilan tanishtiraman.
|
Yozadilar. Tinglaydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daq)
|
O’quvchilar bilimini faollashtirish
2.1. O’tilgan mavzuni savol-javob orqali takrorlayman.
2.2. Blits savollar bilan o’quvchilar bilimini faollashtiraman.(2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
2.3. Aqliy hujum bilan mavzuni bayon etaman.(3-ilova)
2.4. Klaster, Nima uchun, VENN diagrammasi bilan mavzuni bayon qilaman.
Yangi o’quv materialini mustahkamlash (4-ilova)
2.5. Tarqatma materiallar bilan yangi mavzuni mustahkamlayman.
2.6. Guruhlarga bo’lib savol-javob bilan mavzuni mustahkamlayman..
2.7.Piyodalar to’plangan joylarda avtomobilni boshqarishda YTH sodir bo’lganda qanday choralar ko’rilishini Nima uchun diagrammasi bilan mustahkamlayman.
2.8. O’tilgan yangi mavzu bo’yicha baxs-munozara o’tkazaman.
|
Savollarni eshitib , o’ylab, tahlil qilib javob beradilar.
Tinglaydilar,berilgan ma’lumotlarni yozib boradilar.
Muhokama qiladilar, faol qatnashadilar
O’quvchilar guruh bilan birga topshiriuqlarni bajaradi.
|
3-boskich.
Yakuniy qism (10 daq)
|
Mashg’ulot yakuni
3.1. Mavzuni umumlashtirib, mashg’ulotni yakunlayman. Faol qatnashgan o’quvchilar baholayman.
Uyga vazifa berish
. Uyga vazifa berib reja bo’yicha darsga yakun yasayman..
|
Tinglaydilar.
Vazifani yozib oladilar.
|
O’qituvchi: Sharipova Dilfuza.
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi
1. Talabalar ishini bajarish uchun zarur bilim va masalalarga ega bo’lmogi lozim.
2. Guruhlarga aniq topshiriqlar berilmog’i lozim.
3. Kichik guruh oldiga qo’yilgan topshiriqni bajarish uchun etarli vaqtajratiladi.
4. Guruhlardagi fikrlar chegaralanmaganligi va tazyiqqa uchramasligi xaqida ogohlantirilishi zarur.
5. Guruh ish natijalarini qanday taqdim etishini aniq bilishlari, o’qituvchi ularga yo’riqnoma berishi lozim.
6. Nima bo’lganda ham muloqotda bo’ling, o’z fikringizni erkin namoyon eting.
|
| |
Moy bosimining pasayishi - Chilangari kasbi bo’yicha

|
Chilangari kasbi bo’yicha
|
bet | 147/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov XMoy bosimining pasayishi uning suyulib ketishi, tirsakli valning o’zak va shqtun podshipniklari hamda moy nasosi shesternalari ko’p yeyilganligi, reduksion klapanning zich yonilganligini yoki ochiq holatda tiqilib qolganligi oqibati bo’lishi mumkin.
Moy bosimini ko’rsatkich yoki qizil chiroq yonishiga qarab, moy bosimi yoqligiga va bu hol datchik yoki qizil chiroqning buzuqligi oqibatiekanligiga aniq ishonch hosil qilinsagina avtomobilni ustaxonaga o’zini haydab borish mumkin. Agar moy bosimi butunlay yo’qligining sababini aniqlab bo’lmasa, dvigatelni to’xtatib, avtomobilni ustaxonaga shatakka olib borish lozim. Snuni esdan chiqarmaslik kerakki, moy bosimi butunlay bo’lmagan taqdirda avtomobilni hatto qisqa masofaga ham o’zini haydab borish dvigatelning jiddiy shikastlanishiga olib keladi.Natijada yirik ta’mirlash uchun chiqimdor bo’linadi.
Moy sizayotganligi dvigatelni tashqi tomonidan ko’zdan kechirib va avtomobilto’xtab turgan joyda moy dog’lari paydao bo’lishidan aniqlanadi. Birikmalarning mahkamlash detallarini qattiqlash yo’li bilan tuzatiladi.
Moy bosimining oshishi keragidan ortiq qovushoq moy ishlatish, moy naychalarining ifloslanishi, reduksion klapanning yopiq holatda tiqilib qolishi oqibati bo’lishi mumkin. Qizdirilgan dvigatelning me’yordagi moy bosimi tirsakli valning eng katta aylanishlar chastotasida ko’pi bilan 0,35-0,45 Mpa (3,5-4,5 kgk/sm kvadrat0 bo’lishi lozim. Moy bosimi asboblar shchitidagi ko’rsatkich bo’yicha yoki qizil nazorat chirog’iga qarab aniqlanadi.
Uyga vazifa:
Dvigatel ishga tushmayapti.
Dvigatel moy bosimining pasayishi.
Moy bosimining oshishi.
“TASDIQLAYMAN”
O’quv ishlari bo’yicha
direktor o’rinbosari
U.Aminov ________
(Imzo)
“____”______20__yil
|
| |
Umumiy javobgarlikni sug'urtalash ning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi

|
Umumiy javobgarlikni sug'urtalash ning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi
|
bet | 1/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 15,51 Kb. | | #238655 |
Bog'liq DOCX Document
Umumiy javobgarlikni sug'urtalash ning asosiy tarkibiy qismi hisoblanadi risklarni boshqarish barcha o'lchamdagi va sanoat korxonalari uchun. U biznesni uchinchi shaxslarning tan jarohati, mulkiy zarar va shaxsiy jarohatlar to'g'risidagi da'volari natijasida kelib chiqadigan moliyaviy yo'qotishlardan himoya qiluvchi keng ko'lamli potentsial majburiyatlardan muhim qoplamani ta'minlaydi. Ushbu keng qamrovli qo'llanmada biz umumiy javobgarlik sug'urtasining ahamiyati, u nimani qamrab olishi, qanday ishlashi va nima uchun har bir biznes ushbu muhim sug'urtaga sarmoya kiritish haqida o'ylashi kerakligini o'rganamiz.
Umumiy javobgarlik sug'urtasi haqida tushuncha Umumiy javobgarlik sug'urtasi nima?
Umumiy javobgarlikni sug'urtalash, ko'pincha GL sug'urtasi yoki tijorat umumiy javobgarligi (CGL) sug'urtasi deb ataladi, biznesni turli xil umumiy majburiyatlardan himoya qilish uchun mo'ljallangan biznes sug'urta polisi turidir. Bu mijozlar, mijozlar, sotuvchilar yoki jamoat a'zolari kabi uchinchi shaxslar tomonidan biznes binolarida yoki biznes operatsiyalari natijasida sodir bo'lgan baxtsiz hodisalar, jarohatlar yoki mulkiy zararlar natijasida kelib chiqadigan da'volarni qoplashni ta'minlaydi.
Umumiy javobgarlik sug'urtasi nimani qoplaydi?
Umumiy javobgarlikni sug'urtalash odatda quyidagilarni qamrab oladi:
Tana shikastlanishi: Tibbiy xarajatlar, yuridik to'lovlar va biznes binolarida yoki biznes operatsiyalari natijasida uchinchi shaxslar tomonidan etkazilgan jarohatlar natijasida yuzaga keladigan zararlarni qoplash. Bunga sirpanish va yiqilish hodisalari, nuqsonli mahsulotlar tufayli kelib chiqqan jarohatlar yoki mashinalar yoki uskunalar bilan bog'liq baxtsiz hodisalar kiradi.
Mulk zarar: Biznes operatsiyalari, mahsulotlari yoki xizmatlari tufayli uchinchi shaxslarning mulkiga etkazilgan zararni qoplash. Bunga ish joyida ishlayotganda mijozning mulkiga tasodifan zarar yetkazish yoki tovarlarni yetkazib berish vaqtida mulkiy zarar yetkazish kabi hodisalar kiradi.
|
| |
Bipolyar tranzistorlardagi kalit sxemalarni tadqiq etish - bet 2

|
Bipolyar tranzistorlardagi kalit sxemalarni tadqiq etish
|
bet | 2/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #239984 |
Bog'liq ELEKTRONIKA6
Ishning maqsadi:
BT-dagi elektron kalitlarning ishlash prinsipi, asosiy xususiyatlari va parametrlarini o'rganish.
BT-da tranzistor kalitining muhandislik hisobini bajarish
Berilgan ma'lumotlar:
Variant
|
Elektr ta'minoti kuchlanishi
Um, V
|
Yuklama qarshilik
Ryu, Om
|
Kollektor qarshiligi RК, Ом
|
9.
|
9
|
1400
|
280
|
1. BT-da tranzistor kalitining parametrlarini hisoblash.
rasmda kremniyli BT ning UE ulanish sxemasi elektron kalitning prinspial sxemasi ko'rsatilgan.
1- rasm. Kremniyli BT ning UE elektron kalit sxemasi: a) prinspial sxema; b) ekvivalent sxema
Tranzistor turini tanlaymiz. Kollektor tokini hisoblaymiz:
IK=(Um-Uto‟y)/RK
Um (UИП) - kuchlanish manbai (9V),
Uto’y (UКЭНАС) - bipolyar tranzistorning to'yinishi (odatda 0,2 dan 0,8V gacha, lekin u turli xil tranzistorlar uchun farq qilishi mumkin), biz 0,4V ni olamiz,
RK- Kollektor qarshiligi (280 Оm).
Shunday qilib:
IK = (9-0.4)/280 = 0.030A = 30мА
Amalda, ishonchlilik sababli, elementlar har doim ortig‟i bilan tanlanishi kerak.
Koeffitsientni 1,5 olamiz.
Shunday qilib, tranzistor qabul qilinadigan kollektor toki kamida 1,5 * 0.030 = 0.0460A va maksimal 1,5 * 9 = 13.5V maksimal kollektor-emitter kuchlanishiga ega bo'lishi kerak.
Berilgan parametrlarga ko'ra, BC547A tranzistori mos keladi (Ikmax = 0.1A Uke
= 45V)
Bu tranzistor haqida ma’lumotlar:
Tuzilishi - n-p-n
Kollektor-emitter kuchlanishi: 45 V Kollektor-baza kuchlanishi: 50 V Emitter-baza kuchlanishi: 6 V Kollektor toki: 0,1 A
Kollektor quvvatining ajralishi, ko'pi bilan 0,5 Vt
Tranzistorning tok bo‟yicha kuchaytirish koeffitsienti (hfe): 110 dan 220 gacha O'tish tokining chegaraviy chastotasi: 150 MGz
Korpus: TO-92
Ekvivalent kalit sxemasining parametrlarini hisoblaymiz:
UИП экв 7.5 В
R RH RK .
К экв
RH RK
RК экв 233Ом 0.233
кОм
RB = h11E
UE ulanish sxemasiga mos keladigan BC547A tranzistorining statik kirish va chiqish xarakteristikalari oilasini quramiz.
OE I b = f (U be) da U ke = 0 V va U ke = 9 V ga mos keladigan BC547A tranzistorining kirish xarakteristikalarini ajratib olamiz.
Tranzistorning parametrlarini o'lchash uchun 2-rasmdagi sxemani yig'dik.
U1 Q2
|
| |
Misol: x2-3x+2=0 teglamaning haqiqiy ildizlari to‘plamini toping. 
Yechish

|
Misol: x2-3x+2=0 teglamaning haqiqiy ildizlari to‘plamini toping.
Yechish
|
bet | 2/6 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 24,82 Kb. | | #158067 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat mavzu To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi-fayllar.org (1)Bu sahifa navigatsiya:
- Misol
Misol: x2-3x+2=0 teglamaning haqiqiy ildizlari to‘plamini toping.
Yechish:ax2– bx+ c = 0 kvadrat tenglamaning ildizlari
(1)
formula bilan aniqlanadi. Bizning holimizda a=1, b=–3, c=2.Demak, (1) formulaga ko‘ra
,
shunday qilib, x2-3x+2=0 tenglamaning haqiqiy ildizlari to‘plami A={1, 2} bo‘lar ekan.
Misol: 3x–2=0 tenglamaning haqiqiy ildizlari to‘plami A va butun ildizlari to‘plami B ni toping.
Yechish: 3x–2= 0 3x= 2 x= Z. Demak, A={ } va B= Ø
Agar A va B to’plаmlаr bir хil elеmеntlаrdаn tаshkil tоpgаn bo’lsa bu to’plаmlаr tеng dеyilаdi. U holda to’liqlik aksiomasiga ko’ra agar ikkita to’plam bir xil elemantlar jamlanmasidan tuzilgan bo’lsa ular teng bo’ladi.
Masalan: Аgаr А={1;2;3}={2;1;3}={1;1;2;3} to’plаmning hаr bir elеmеnti B to’plаmning hаm elеmеnti bo’lsа, А to’plаm B to’plаmning qism to’plami yoki to’plаm оsti dеyilаdi va
yoki оrqаli bеlgilаnаdi.
Bu belgilshlardan birinchisi A to’plam B to’plamning qismi va ekanligini, ikkinchisi esa A to’plam B to’plamning qismi bo’lib ular teng bo’lishi ham va teng bo’lmasligi ham mumkinligini bildiradi.
Masalan, {x; t} Ixtiyoriy A to’plam uchun munosabat o’rinli bo’ladi.
Yuqoridagilarni matematik tilda quyidagicha yozish mumkin:
A
A
Bu yozuvda yozuvi “va” ma’nosini bildiradi. Ba’zida ayrimlar belgisi o’rniga belgisini, ayrimlar esa belgisini ishlatadi. A B bo’lganda A to’plam B to’plamning xos to’plam ostisi deyiladi.
Ixtiyoriy A to’plam uchun , agar bo’lsa, u holda .
Mаtеmаtikаning bа’zi sоhаlаridа fаqаtginа birоrtа to’plаm vа uning bаrchа to’plаmоstilаri bilаn ish ko’rishgа to’g’ri kеlаdi. Mаsаlаn, plаnimеtriya tеkislik vа uning bаrchа to’plаmоstilаri bilаn, stеrеоmеtriya esа fаzо vа uning bаrchа to’plаmоstilаri bilаn ish ko’rаdi.
Аgаr birоr Е to’plаm vа fаqаt uning to’plаmоstilаri bilаn ish ko’rsаk, bundаy Е to’plаmni univеrsаl to’plаm dеb аtаymiz. Univеrsаl to’plаmning bаrchа to’plаmоstilаri to’plаmini (Е) оrqаli bеlgilаymiz.
Agar A to‘plamning elementi va B to‘plamning har bir elementi A to‘plamning elementi bo‘lsa, A va B to‘plamlar o‘zaro teng deb aytiladi va A=B kabi yoziladi.
Misol: (x-1)(x-2)=0 tenglama ildizlari to‘plami A={1; 2} 3dan kichik natural sonlar to‘plamiga teng.
Shuningdek, bir vaqtda A bo’lganda ham A=B bo’ladi.
|
| |
Teоremа - Referat mavzu: To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi. De-Morgan formulasi

|
Referat mavzu: To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi. De-Morgan formulasi
|
bet | 5/6 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 24,82 Kb. | | #158067 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat mavzu To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi-fayllar.org (1)Teоremа. А vа B iхtiyoriy to‘plаmlаr bo‘lsin, u hоldа
,
Yigindi vа аyirmаni simmetrik аyirmа vа kesishmаlаr оrqаli ifоdаlаsh mumkin. Bundаy yondоshish mаtemаtikаning turli sоhаlаridа fundаmentаl tаdbiqini tоpdi. Bundаy yondоshishning rivоjlаnishigа аsоs bo‘lib to‘plаmlаr hаlqаsi tushunchаsi хizmаt qildi.
Tа’rif 16. Bo‘sh bo‘lmаgаn C to‘plаmlаr tizimi to‘plаmlаr hаlqаsi deyilаdi, аgаr u kesishmа vа simmetrik аyirmа аmаllаrigа nisbаtаn yopiq bo‘lsа, ya’ni
Аgаr bo‘lsа.
To‘plаmlаr hаlqаsi аssоtsiаtiv, kоmmutаtiv bo‘lib uning nоli bo‘lib bo‘sh to‘plаm Ø хizmаt qilаdi. Hаlqаdа 1 hаm mаvjud bo‘lishi mumkin.
Tа’rif 17. Аgаr iхtiyoriy uchun bo‘lsа, to‘plаm hаlqаning biri deyilаdi.
Biri bоr hаlqа uchun to‘plаmlаr аlgebrаsi tushunchаsi kiritilgаn. Hаlqаlаrdа аlgebrаik hisоblаshlаr оddiy аrifmetik qоidаlаrgа o‘хshаb аmаlgа оshirilаdi. Bundа “yig‘indi” rоlini “simmyetrik аyirmа” аmаli, “ko‘pаytmа”rоlini “kesishmа”аmаli bаjаrаdi.
3. De-Morgan formulasi
De Morgan qonunlari birlashma, kesishma va to'ldiruvchining o'zaro ta'siri bilan bog'liq. Eslatib o'tamiz:
To'plamlarning kesishishi A va B ikkalasi uchun ham umumiy bo'lgan barcha elementlardan iborat A va B. Kesishish bilan belgilanadi A ∩ B.
To'plamlarning birlashishi A va B ikkala elementdagi barcha elementlardan iborat A yoki Bikkala to'plamdagi elementlarni ham o'z ichiga oladi. Kesish A U B bilan belgilanadi.
To'plamning to'ldiruvchisi A ning elementlari bo'lmagan barcha elementlardan iborat A. Ushbu to‘ldiruvchi A bilan belgilanadiC.
Endi biz ushbu elementar operatsiyalarni esladik, biz De Morgan qonunlari bayonotini ko'rib chiqamiz. Har bir to'plam uchun A va B bizda ... bor:
(A ∩ B)C = AC U BC
(A U B)C = AC ∩ BC
Ushbu ikkita gapni Venn diagrammalaridan foydalanish orqali ko'rsatish mumkin. Quyida ko'rinib turganidek, biz misol yordamida namoyish etishimiz mumkin. Ushbu bayonotlar haqiqat ekanligini ko'rsatish uchun biz ularni nazariy operatsiyalar ta'riflari yordamida isbotlashimiz kerak.
|
| |
Mavzu: Dvigatel to’liq quvvatga erisha olmayapti

|
Mavzu: Dvigatel to’liq quvvatga erisha olmayapti
|
bet | 148/162 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 5,07 Mb. | | #274795 |
Bog'liq B C toifa tuzil OMT Elmuratov X36. Mavzu: Dvigatel to’liq quvvatga erisha olmayapti.
O’QUV MASHG'ULOTNING O’QITISH TEXNOLOGIYASI MODELI
Vaqt: 80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ______ ta
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Nazariy mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulotning rejasi:
|
1. Dvigatelning buzilishi
2. Dvigatelning turg’un ishlamasligi
3. Dvigatel quvvatining kamayishi
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: ”Dvigatel to’liq quvvatga erisha olmayapti.” mavzusi bo’yicha bilim va ko’nikmalarga ega bo’lish bilimlarini mustahkamlash.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Dvigatelning buzilishini aytib beradi.
2. Dvigatelning turg’un ishlamasligini tushuntirib beradi
3. Dvigatel quvvatining kamayishini aytib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
1. Dvigatelning buzilishini bilib oladilar.
2. Dvigatelning turg’un ishlamasligini tushunib oladilar.
3. Dvigatel quvvatining kamayishini bilib oladilar.
|
O’qitish usullari:
|
Tushuntirish, ko’rsatish, “Blits – so’rov”, “Klaster”, “Nima uchun”,Aqliy hujum. VENN diagrammasi
|
O’quv faoliyatini tashkil etish:
|
Guruhiy, guruhlarga bo’lib o’tish
|
|
|
| |
Mantiqiy fikrlash va mazmunli ifodalashning yurist faoliyatidagi roli

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(5), May, 2023
1245
MANTIQIY FIKRLASH VA MAZMUNLI IFODALASHNING YURIST
FAOLIYATIDAGI ROLI
Norboboyev Baxtiyor Jaxongir o’g’li
Toshkent shahar yuridik texnikumi 2-bosqich o’quvchisi
ANNOTATSIYA
Bugungi kunga kelib dunyo hamjamiyati globallashuvning cho’qqisida turibdi.
Ayniqsa hozirgi davrda axborot bosimining kuchliligi har birimizdan axborotlardan
himoyalanishni mantiqiy fikrlash orqali muhim va foydali bo’lgan ma’lumotlarni
ajratib olishni talab etadi. Bu esa mantiqiy fikrlash jarayonida kechadi. Ushbu
maqolada huquqshunosning kasbiy faoliyatida mantiqiy fikrlash ko’nikmasining
ahamiyati yoritib berilgan.
Kalit so’zlar: Mantiq, fikrlash, mantiqiylik, tafakkur, gipoteza, deduktiv xulosa,
induktiv xulosa.
ABSTRACT
Today, the world community is at the peak of globalization. Especially in today's
era, the strength of information pressure requires each of us to protect ourselves
from information by logical thinking, and extract important and useful information.
And this happens in the process of logical thinking. This article highlights the
importance of logical thinking skills in the professional activity of a lawyer.
Key words: Logic, reasoning, rationality, reasoning, hypothesis, deductive
reasoning, inductive reasoning
KIRISH
Globallashuv va axborotlar ko‘lami nihoyatda
kengayib borayotgan hozirgi
davrda axborot bosimining kuchliligi har birimizdan mazkur axborotlardan
himoyalanishni, ularni to‘g‘ridan-to‘g‘ri
qabul qilmasdan, tanqidiy va kreativ
yondashuv asosida ko‘rib chiqishni va mantiqiy fikrlash
orqali muhim va foydali
bo‘lgan ma’lumotlarni ajratib olishni talab etadi. Bu esa mantiqiy fikrlash jarayonida
kechadi.
Mantiq – nafaqat fikrlash qobiliyati, balki izchil va to‘g‘ri
mulohaza yuritish
hamdir. Ya’ni insonlarning kundalik faoliyatida, munosabatlarida tartibli, aniq, asosli
ya’ni mantiqiy o‘ylay olishi tushuniladi.
Inson tafakkuri mantiq qonunlaridan qat’iy nazar o‘zi mantiqiy qonunlarga
bo‘ysungan ravishda mavjud bo‘ladi. Ko‘pchilik imlo
qoidalarini bilmagan holda
to‘g‘ri gapirganlari kabi mantiq qonunlarini bilmay ham to‘g‘ri fikrlaydilar. Lekin
bundan mantiqning amaliy ahamiyati yo‘q degan xulosa kelib chiqmaydi.
Bu kabi
De Morgan qonunlarining misoli - Referat mavzu: To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi. De-Morgan formulasi

De Morgan qonunlarining misoli
Masalan, 0 dan 5 gacha bo'lgan haqiqiy sonlar to'plamini ko'rib chiqing. Biz buni intervalli yozuvlarda yozamiz [0, 5]. Ushbu to'plam ichida bizda mavjud A = [1, 3] va B = [2, 4]. Bundan tashqari, oddiy operatsiyalarni qo'llaganimizdan so'ng, bizda quyidagilar mavjud:
To'ldiruvchi AC = [0, 1) U (3, 5]
To'ldiruvchi BC = [0, 2) U (4, 5]
Ittifoq A U B = [1, 4]
Kesishma A ∩ B = [2, 3]
Biz ittifoqni hisoblash bilan boshlaymizAC U BC. [0, 1) U (3, 5] ning [0, 2) U (4, 5] bilan birlashishi [0, 2) U (3, 5] ekanligini ko'ramiz. A ∩ B bu [2, 3]. Ushbu [2, 3] to'plamning to'ldiruvchisi ham [0, 2) U (3, 5] ekanligini ko'rayapmiz va shu bilan biz buni namoyish qildik AC U BC = (A ∩ B)C.
Endi biz [0, 1) U (3, 5] ning [0, 2) U (4, 5] bilan kesishishini [0, 1) U (4, 5] ga qaraymiz. Shuningdek, [ 1, 4] ham [0, 1) U (4, 5]. Shu tarzda biz buni namoyish etdik AC ∩ BC = (A U B)C.
De Morgan qonunlarining nomlanishi
Mantiqiy tarix davomida Aristotel va Okham Uilyam singari odamlar De Morgan qonunlariga teng bayonotlar berishgan.
De Morgan qonunlari 1806–1871 yillarda yashagan Avgust De Morgan nomi bilan atalgan. Garchi u ushbu qonunlarni kashf etmagan bo'lsa-da, u birinchi bo'lib ushbu bayonotlarni propozitsiya mantig'ida matematik formuladan foydalangan holda rasmiy ravishda kiritdi.
Adabiyotlar
Axmedov A.B., Shodmonov G., Esonov E.E., Abdukarimov A.A., Shamsiyev D.N.: Oliy matematikadan individual topshiriqlar. Toshkent, O’zbekiston ensklopediyasi. 2014.
Д. Письменный, “Конспект лекции по высшей математике” Москва, 2009 г.
П.Е. Данко, А.Г. Попов, Т.Й. Кожевникова, « Олий математикадан мисол ва масалалар»1-2 қисмлар, Тошкент -2007 йил.
Н.Ш.Кремер, “Высшая математика для экономических специальностей”, 2 қисм, Москва – 2005 йил.
http://fayllar.org
|
To’plamlar ustida amallar, ularning xossalari

|
To’plamlar ustida amallar, ularning xossalari
|
bet | 3/6 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 24,82 Kb. | | #158067 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat mavzu To‘plamlar ustida amallar. Eyler-Venn diagrammasi-fayllar.org (1)To’plamlar ustida amallar, ularning xossalari.
To’plamlar ustida asosan birlashma, kesishma, ayirma, dekart ko’paytma kabi amallar bajariladi.
А vа B to’plаmlаrning kаmidа birigа tеgishli bo’lgаn bаrchа elеmеntlаrdаn tаshkil tоpgаn to’plаm АvаB to’plаmlаrning birlаshmаsi yoki yig’indisi dеyilаdi. Bu matematik tilda quyidagicha yoziladi:
A B={x| x }
Misol:
А vа B to’plаmlаrning kеsishmаsi yoki ko’pаytmаsi dеb, bu to’plаmlаrning bаrchа umumiy, ya’ni А gа hаm, B gа hаm tеgishli elеmеntlаrdаn tаshkil tоpgаn to’plаmgааytilаdi. A va B to’plamlarning kеsishmаsi mantiq qoidalariga ko’ra quyidagicha yoziladi:
A B={x| x }
А vа B to’plаmlаrning аyirmаsi dеb, Аto’plаmning B to’plаmgа kirmаgаn bаrchа elеmеntlаrdаn tаshkil tоpgаn to’plаmgааytilаdi va А \ B yoki A-B
ko’rinishlarda belgilanadi. A va B to’plamlarning ayirmasi mantiq qoidalariga ko’ra quyidagicha yoziladi:
A-B=A\B={x| x }
A\B va B\A to‘plamlarning birlashmasi simmetrik ayirma deyiladi va A ∆ B ko‘rinishida belgilanadi: A ∆ B={(A\B) (B\A)}
Misol. A={1; 3; 5; 7; 9} vaB={4; 6; 7; 8; 9} to‘plamlar uchun
A ∆ B={1; 3; 5} {4;6;8} = {1; 3; 4; 5;6;8}
A va B to‘plamlarning dеkart ko‘paytmasi dеb shunday to‘plamga aytiladiki, u to‘plam elеmеntlari tartiblangan juftliklardan ibоrat bo‘lib, bu juftni birinchisi to‘plamdan, ikkinchisi esa to‘plamdan оlinadi. Dеkart ko‘paytma A*B ko‘rinishda bеlgilanadi:
A*B= {(x; y)| x A va y B}
Misоl. A={4; 5; 7} va B={-1; 2; 3; 4} to‘plamlar uchun
B*A={ (-1;4),(-1;5),(-1;7),(2;4),(2;5),(2;7),(3;4),(3;5),(3;7),(4;4),(4;5),(4;7)}
Agar biz dеkart ko‘paytma elеmеnti dagi ni birоr nuqtaning absissasi, ni esa оrdinatasi dеsak, u hоlda bu dеkart ko‘paytma tеkislikdagi nuqtalar to‘plamini ifоdalaydi.
Bоshqacha aytganda haqiqiy sоnlar to‘plami ni ga to‘g‘ri ko‘paytmasi ni tasvirlaydi.
To’plаmlаr ustidа bаjаrilаdigаn аlgеbrаik аmаllаr quyidаgi хоssаlаrgа egа.
10. АÇА = А kеsishmаning idеmpоtеntligi;
20. АÈА = А birlаshmаning idеmpоtеntligi;
30. kеsishmа vа birlаshmаning kоmmutаtivligi;
40. kеsishmа vа birlаshmаning аssоsiаtivligi
50. Kеsishmаning birlаshmаgа nisbаtаn distributivligi:
60. Birlаshmаning kеsishmаgа nisbаtаn distributivligi:
70.
birlаshmаni kеsishmаni dеb bеlgilаb оlsаk, yanа quyidаgi хоssаlаrgа egа bo’lаmiz. to’plаmlаr birоrtа Х to’plаmningto’plаmоstilаri bo’lsin, u hоldа
Bu tеngliklаrni isbоtlаsh uchun, tеngliklаrning chаp tоmоnidаgi to’plаmgа tеgishli iхtiyoriy elеmеnt, tеnglikning o’ng tоmоnidаgi to’plаmgа tеgishli vа to’plаmning chаp tоmоnidаgi to’plаmgа tеgishli iхtiyoriy elеmеnt chаp tоmоnidаgi to’plаmgа hаm tеgishli bo’lishini ko’rsаtish еtаrli.
|
| |
-rasm. Ikki yarim o‘tkazgichda n

|
-rasm. Ikki yarim o‘tkazgichda n
|
bet | 6/8 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,72 Mb. | | #160923 |
Bog'liq Электроника10-rasm. Ikki yarim o‘tkazgichda n-p o‘tish hosil bo‘lish sxemasi: a – p va n – tipdagi yarim o‘tkazgichlarning qo‘shilishi; b – ikki yarim o‘tkazgich chegarasida ikkilangan elektr qatlamining hosil bo‘lishi; 1 va 2 – metall elektrodlar
10-rasmda ko‘rsatilganidek ikkita yarim o‘tkazgich tizimiga tashqi kuchlanish berilganda, ya’ni tashqi energiya manbai kuchlanishi Et maxalliy maydon kuchlanishi Eo bilan mos tushganda, p-tipidagi yarim o‘tkazgichlardagi elektronlar va n-tipidagi teshiklar 1 va 2 elektrodlar tomon harakatlanishadi. Buning natijasida n-p o‘tishda r-tipidagi yarim o‘tkazgichlardagi elektronlar sohasi va p-tipidagi Yarim o‘tkazgichlardagi teshiklar sohasi kengayadi. O‘z navbatida n-p o‘tishning elektr qarshiligi kuchli darajada oshadi va tokni o‘tkazmay qo‘yadi. Faqatgina bu paytda tasodifiy tok tashuvchilar hisobiga hosil bo‘ladigan teskari tok Ites deb ataluvchi juda kichik tok oqib o‘tadi.
11-rasm. n-p o‘tishli ikkita yarim o‘tkazgichlar (yassi diod)ning to‘g‘ri yo‘nalishda kuchlanish berilgan paytdagi ishlash sxemasi: 1 va 2 – metalli elektrodlar
Tashqi eneriya manbai kuchlanishi Et mahalliy maydon kuchlanishi Eo ga teskari yo‘nalganda va mahalliy maydon sezilarli darajada kuchsizlanganda p-tipidagi yarim o‘tkazgichlardagi elektronlar va n-tipidagi teshiklar n-p o‘tish sohasi tomon harakatga kirisha boshlaydi (11-rasm). Buning natijasida ushbu to‘sqinliq qiluvchi soha qisqaradi, uning elektr qarshiligi keskin kamayadi. Bu paytda n-p o‘tish tokni o‘tkazadi. Ushbu tok to‘g‘ri tok Ito‘g‘. deb ataladi va uning yo‘nalishi to‘g‘rilagichlarda to‘g‘ri yo‘nalishda bo‘ladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 8/8 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 0,72 Mb. | | #160923 |
Bog'liq ЭлектроникаFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
A.T. Mamadolimov. M.N.Tursunov. “Yarim o’tkazgichli quyosh elementlari fizikasi va texnologiyasi” Toshkent., 2002 y.
Lidorenko N.S., “Issledovaniya po priyemu preobrazoniya solnochnoy energii v elektricheskuyu” «Geliotexnika» № 5 1977 y
J.Tvaydalli, A.Uyeyr., «Vozobnovlyamiye istochniki energii» M. Energoatomizdat 1990 g
S.Zi. Fizika poluprovodnikovыx priborov. Kniga 2 M., “Mir”, 1984
M.Azizov «Yarimo’tkazgichlar fizikasi». Toshkent. 1974 y
Z.Zaynobiddinov, A.Teshaboyev, I.Karimov, N.Raximov, R.Aliyev «Yarim o’tkazgichli asboblar fizikasi» Andijon 2002 y
http://www.courier.com.ru/energy.
http://db-maker.narod.ru/energy.htm.
|
| |
Jami yuklama soati - Shaxsiy kompyuterlar, serverlar, periferiya uskunalarining dasturiy ta'minotini o‘rnatish va...

Shaxsiy kompyuterlar, serverlar, periferiya uskunalarining dasturiy ta'minotini o‘rnatish va xizmat ko‘rsatish o‘quv amaliyotidan
ШХК ишчи
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Shaxsiy kompyuterlar, serverlar, periferiya uskunalarining dasturiy ta'minotini o‘rnatish va xizmat ko‘rsatish o‘quv amaliyotidan
|
Ishlab chiqarishdagi yoritilganlikni hisoblash

|
Ishlab chiqarishdagi yoritilganlikni hisoblash
|
bet | 3/3 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 1,16 Mb. | | #130149 |
Bog'liq Nazmiddin Sirojiddinov Rustem ogli Xayot Xavfsizligi 1-Topshiriq 021-20Ishlab chiqarishdagi yoritilganlikni hisoblash
Boshlang’ich berilganlar.
Variant
|
12
|
L (m)
|
7
|
B (m)
|
3
|
H (m)
|
0,6
|
ФL (lk)
|
2310
|
ЕH (lk)
|
180
|
Кzk (lk)
|
0,6
|
Z
|
1,02
|
Wsq
|
5,2
|
Sn (m2)
|
210
|
n
|
2
|
η
|
45%
|
μ
|
1,2
|
XULOSA :
Men bu bajarilgan ishdan tokning qanday usullarda odamni tok urishini bilib oldim masalan bulardan Shikastlanishdan keyingi odamning holatining murakkabligiga qarab, elektr toki urishini to'rt darajaga bo'lish mumkin: I - konvulsiv mushaklarning qisqarishi kuzatiladi, jabrlanuvchi ongli; II - mushaklarning ixtiyoriy qisqarishi sodir bo'ladi, jabrlanuvchi ongini yo'qotadi, yurak va nafas olish tizimining funktsiyalari saqlanib qoladi; III - ongni yo'qotish kuzatiladi, yurak faoliyati buziladi va nafas olish qiyinlashadi; IV - nafas olishni to'xtatish va qon aylanishi, hayot (o'lim) belgilarining yo'qligi. Va undan keyin esa Nolinchi o‘tkazgichning qayta erga ulanishining vazifasini ham urganib oldim bu mavzularni hayot faoliyat hafsizligiga juda kerakli korsatmalarni bilib oldim bugungu mavzuda.
Foydalanilgan adabiyotlar va internet xavolalari ruyhati
1 . G ' . Yo . Yormatov . Hayotiy faoliyat xavfsizligi . Toshkent , “ Mehnat ” 2009
2 . 0 , Qudratov , T . G ' aniyev . Hayotiy faoliyat xavfsizligi . Toshkent , “ Mehnat ” 2004 .
3 . 0 . Qudratov , T . G ' aniyev . Mehnat muhofazasi . Toshkent “ O ' zinkomtsentr ” 2002 .
4 . X . Rahimova , A . A ' zamov , T . Tursunov . Mehnatni muhofaza qilish . Toshkent , " Oʻzbekiston ” 2003
5 . Jamilov M , Parmonov A . “ Inson faoliyati xavfsizligi ” . Toshkent . TPDU . 2000
|
| |
-boskich.
Yakuniy qism (10 daq)

-boskich. Yakuniy qism (10 daq)
B C toifa tuzil OMT Elmuratov X
O’qituvchi: Sharipova Dilfuza. Kichik guruhlarda ishlash qoidasi 1. Talabalar ishini bajarish uchun zarur bilim va masalalarga ega bo’lmogi lozim. 2. Guruhlarga aniq topshiriqlar berilmog’i lozim. 3. Kichik guruh oldiga qo’yilgan topshiriqni bajarish uchun etarli vaqtajratiladi. 4. Guruhlardagi fikrlar chegaralanmaganligi va tazyiqqa uchramasligi xaqida ogohlantirilishi zarur. 5. Guruh ish natijalarini qanday taqdim etishini aniq bilishlari, o’qituvchi ularga yo’riqnoma berishi lozim. 6. Nima bo’lganda ham muloqotda bo’ling, o’z fikringizni erkin namoyon eting. Guruhlarga qo’yilgan ballar ko’rsatkichlari
2,2 – 3 ball – a’lo 1,2 – 2 ball – yaxshi 0,5 – 1,1 ball – qoniqarli 1-o’quv topshiriq: 1-guruh Dvigatel ishga tushmayapti 2-guruh. Dvigatel moy bosimining pasayishi. 3-guruh. Moy bosimining oshishi. 35 Mavzu. Dvigatel ishga tushmayapti. Dvigateldagi moy bosiming pasayib ketishi. Reja: Dvigatel ishga tushmayapti. Dvigatel moy bosimining pasayishi. Moy bosimining oshishi. Agar dvigatelning quvvati sezilarli darajada pasaysa, yoki moy sarfi ko’paysa, bosimi tushib ketsa, taqillashlar oaydo bo’lsa, tutun chiqa boshlasa, dvigatel bir tekis ishlamasa, unga tashxis qo’yiladi: bunda ushbu nuqsonlarning sabablari, rostlash va ta’mirlash ishlariga ehtiyoj bor-yo’qligi aniqlanadi. Tajriba shuni ko’rsatadiki, moy, yonilg’I va suyuqlik sizishini bartaraf etish uchun birikmalarni qatiqqlash yoki qistirmalarni almashtirish kerak. 1-TXK va 2-TXK dan maqsad, dvigatel mexanizmlari va tizimlaridagiishlamay qolish va buzilishlarni aniqlash hamda nazorat- tashxis qo’yish, moylash, mahkamlash, rostlash ishlarini va boshqa yumushlarni o’z vaqtida bajarish yo’li bilan ularning oldini olishdan iborat. Download 5,07 Mb.
|