nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Raqamli iz” tushunchasi: mohiyati va boshqaruv bosqichlari

|
“Raqamli iz” tushunchasi: mohiyati va boshqaruv bosqichlariBog'liq Raqamli kompet1.2. “Raqamli iz” tushunchasi: mohiyati va boshqaruv bosqichlari
Bugungi kunda raqamli texnologiyalar har bir insonning hayotiga singib
ketgan. Internet resurslari va onlayn xizmatlardan o‗zaro aloqada bo‗lish,
ma‘lumot to‗plash va tahlil qilish, ta‘lim va ijtimoiy hayotda keng miqyosda
foydalaniladi. Shunday qilib, raqamli iz deb ataladigan katta hajmdagi ma‘lumotlar
paydo bo‗ladi.
Raqamli iz (digital footprint) - bu Internetdan foydalanish jarayonida insonlar
tomonidan qoldiradigan ma‘lumotlardir. Ushbu atama internet tarmog‗ida ―internet
izi‖, ―kiber soya‖, ―elektron iz yoki raqamli soya‖ kabi nomlar bilan ham ataladi.
Ushbu ma‘lumotlarga tashrif buyurilgan veb-sayt manzillari, yuborilgan elektron
pochta xabarlari, ijtimoiy media postlari, axborot byulletenlariga obunalar, onlayn
sharhlar va xaridlar va turli elektron shakllarda taqdim etilgan ma‘lumotlar kiradi.
Shu bilan birga, raqamli iz ―faol‖ va "passiv" bo‗lishi mumkin. Raqamli iz inson
o‗zi haqidagi ma‘lumotni ongli ravishda baham ko‗rsa faol bo‗ladi. Agar
foydalanuvchi ro‗yxatdan o‗tgan ism yoki profildan foydalangan holda veb-saytga
kirgan bo‗lsa, u joylashtirgan barcha xabarlar uning faol raqamli izi bo‗ladi.
Shuningdek, turli onlayn anketalarni to‗ldirishda, masalan, axborot byulletenlariga
obuna bo‗lganda yoki brauzerda cookie fayllarni qabul qilishga rozilik bildirishda
faol raqamli iz qoladi. Passiv raqamli iz, shaxs haqidagi ma‘lumotlar u bilmagan
holda to‗plangan holatda hosil bo‗ladi. Masalan, veb-saytga tashrif buyuruvchi
foydalanuvchilarning necha marta tashrif buyurgani, foydalanuvchilar qaerdan
ekanligi va ularning IP-manzillari haqida ma‘lumot to‗plaganida sodir bo‗ladi.
Shunday qilib, har safar inson raqamli dunyoga kirganda, uning raqamli izi
paydo bo‗ladi, u asta-sekin o‗sib boradi. Oqibatda inson haqidagi shaxsiy
ma‘lumotlar, faoliti, qiziqadigan sohasi kabi ma‘lumotlarni ko‗rsatishi mumkin.
|
| |
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ

|
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZBog'liq Raqamli kompet31
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ
7. Eski akkauntlarni o‗chirish;
8. Kuchli parollarni yaratish va parol menejeridan foydalanish (kuchli parol
Internet xavfsizligini ta‘minlashga yordam beradi. Kuchli parol kamida 12
belgidan iborat va ideal ravishda ko‗proq va katta va kichik harflar, belgilar va
raqamlarning kombinatsiyasini o‗z ichiga oladi. Parol qanchalik murakkab bo‗lsa,
uni buzish shunchalik qiyin bo‗ladi);
9. Dasturiy ta‘minotni yangilab turish (eskirgan dasturiy ta‘minot ko‗plab
raqamli izlarni o‗z ichiga olishi va kiberjinoyatchilar hujumlariga nisbatan kamroq
chidamli
bo‗lishi mumkin. Agar so‗nggi yangilanishlar o‗rnatilmasa,
kiberjinoyatchilar ushbu ma‘lumotlarga kirish ehtimoli ortadi);
10. Mobil qurilmani sozlash (mobil qurilma uchun parolni o‗rnatish, shunda
yo‗qolgan taqdirda egasidan boshqa hech kim unga kira olmaydi. Ilovalarni
o‗rnatishda foydalanuvchi shartnomasi bilan tanishish kerak. Ilovalar elektron
pochta, joylashuv va onlayn harakatlar kabi shaxsiy ma‘lumotlarni to‗plashi
mumkin);
11. Nashrdan oldin materiallarni baholash;
12. Buzilgan taqdirda, ma‘lumotlarni himoya qilish uchun darhol choralar
ko‗rish (masalan, bank kartasi ma‘lumotlari buzilgan taqdirda, bankka murojaat
qilish lozim);
13. VPN-dan foydalanish (virtual xususiy tarmoqdan (VPN) foydalanish
raqamli izni himoya qilishga yordam beradi. VPN IP-manzilni yashiradi, bu
foylananuvchining tarmoqdagi harakatlarini kuzatishga imkon bermaydi. Bu
internetda maxfiylikni oshiradi va veb-saytlarga brauzer tarixini kuzatadigan
cookie-fayllarni o‗rnatishga to‗sqinlik qiladi).
Shunday qilib, zamonaviy inson hayotida axborot xavfsizligi muammosiga
e‘tibor berish juda muhimdir. Hech bo‗lmaganda, foydalanuvchilar raqamli iz va
raqamli soyani to‗liq nazorat qila olmasligini anglashi lozim.
1.3. Raqamli didaktika va uning asosiy tamoyillari
|
| |
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ

|
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZBog'liq Raqamli kompet29
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ
1.1.3-rasm. Ra
q
amli
izlarni
bosh
q
arish
.
Raqamli izlarni boshqarish jarayoni bir necha bosqichda amalga oshirilishi
tavsiya etiladi.
1. Tashxis. Qidiruv tizimlari orqali raqamli izingizni tas‘his qiling.Buning
uchun qidiruv tizimiga barcha imlolardan foydalangan holda ismingiz va
familiyangizni kiritishingiz kerak. Qidiruv natijalari o‗zingiz haqingizda hammaga
ochiq ma‘lumotlarni ko‗rish imkonini beradi.
2. Kamaytirish. Raqamli izingizni kamaytiring.
Raqamli izingizni kamaytirish sizning talablaringizga javob bermaydigan
ma‘lumotlarni olib tashlashni anglatadi, ya‘ni ismingiz ko‗rsatilgan ma‘lumotlar
manbalarining sonini kamaytiring. Masalan, whitepages.com sayti siz haqingizda
xohlaganingizdan ko‗ra ko‗proq ma‘lumotlarni o‗z ichiga olishi mumkin. Buning
uchun siz veb-sayt ma‘murlari bilan bog‗lanib, ma‘lumotlarni o‗chirishni
so‗rashingiz mumkin.
Shuningdek, ushbu bosqichda barcha eski akkkauntlar, foydalanilmagan
ijtimoiy tarmoq profillarini va sizni qiziqtirmaydigan axborot byulletenlariga
obunalarni o‗chirish tavsiya etiladi.
3. Cheklash. Taqdim etilgan ma‘lumotlar miqdorini cheklang.
Shuni esda tutingki, har safar shaxsiy ma‘lumotlarni taqdim etganingizda yoki
yoqtirganingizda, siz ixtiyoriy ravishda raqamli izingizni kengaytirasiz va
uzaytirasiz.
4. Tahlil. Raqamli izingizni doimiy ravishda kuzatib boring.
Ma‘lumotni ismingiz bo‗yicha kuzatishning usullaridan biri Google kabi qidiruv
tizimi ogohlantirishlarini o‗rnatishdir.
Raqamli izingizni boshqarishda uning komponentlarni yodda tutish kerak,
masalan:
Рақамли изни
бошқариш
Ташхис
Таҳлил
Камайтириш
Чеклаш
|
| |
Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil - bet 30

35
BOSh ILMIY-METODIK MARKAZ
Ilmiylik.
Bu talab eng yangi ilmiy yutuqlarini hisobga olgan holda materialni
yetarlicha chuqur va to‗g‗ri taqdim etish zarurligini bildiradi.
Ochiqlik.
Ta‘lim oluvchining yoshi va individual
xususiyatlariga muvofiq
materialni taqdim etishning kognitiv murakkablik darajasini aniqlash zarurligini
anglatadi.
General provisions - Xakimov jamshid oktyamovich kompyuterli loyihalash

|
Xakimov jamshid oktyamovich kompyuterli loyihalash Pdf ko'rish
|
bet | 192/206 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 6,54 Mb. | | #158935 |
Bog'liq Kompyuterli Loyihalash3.1.1. General provisions
......................................................................................................................
28
3.1.2. The general data on the computing systems used in /computer designing30
3.1.3. Architecture o f microprocessors
.......................................................................................
32
3.1.4. Processors
..........................................................................................................................................
37
3.1.5. Generations o f processors
.....................................................................................................
37
3.1.6. Word length o f the processor
...............................................................................................
41
3.1.7. Frequency o f the processor
...................................................................................................
41
3.1.8. Sockets o f processors
.................................................................................................................
41
3.1.9. Factor o f internal multiplication o f frequency
......................................................
43
3.1.10. A processor Cache-memoty
...............................................................................................
43
3.2. M
em or ies
( M ) .............................................................................................................. 44
3.2.1. Memory o f type ROM.
................................................................................................................
|
| |
Символьное интегрирование

11.4.1. Об интегральных преобразованиях функций
..............................................
223
11.4.2. Аналитическое преобразование Фурье
.............................................................
224
11.4.3. Дискретное преобразование Фурье
.....................................................................
225
11.4.4. Преобразование Фурье комплексных данных
..............................................
226
-Mavzu-Mantiqiy tengkuchlilik. Mantiqiy qonunlar

Tayanch so’z va iboralar:
fikr – chin yoki yolg’on bo’lgan jumla;
fikriy forma – o’zgaruvchilari konkret qiymatlarni qabul qilgan fikr yoki bir nechta o’zgaruvchili jumladir;
kvantor - “Barcha’’ va “ba’zi’’ so’zlari;
mulohaza —
fikr yuritish;
matеmatik mantiq —
mulohazalar nazariyasi;
inkor — biror
mulohazaga tеskari mulohaza;
konyuksiya – mulohazalar chin bo’lganda chin bo’ladigan
yangi mulohaza;
dizyunksiya– mulohazalardan kamida bittasi chin bo’lganda chin bo’ladigan yangi mulohaza;
Instability for high degree[ - Newton–Cotes formulas, also called the Newton–Cotes quadrature rules

|
Newton–Cotes formulas, also called the Newton–Cotes quadrature rules
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 75,25 Kb. | | #240927 |
Bog'liq AL MIInstability for high degree[edit]
A Newton–Cotes formula of any degree n can be constructed. However, for large n a Newton–Cotes rule can sometimes suffer from catastrophic Runge's phenomenon[2] where the error grows exponentially for large n. Methods such as Gaussian quadrature and Clenshaw–Curtis quadrature with unequally spaced points (clustered at the endpoints of the integration interval) are stable and much more accurate, and are normally preferred to Newton–Cotes. If these methods cannot be used, because the integrand is only given at the fixed equidistributed grid, then Runge's phenomenon can be avoided by using a composite rule, as explained below.
Alternatively, stable Newton–Cotes formulas can be constructed using least-squares approximation instead of interpolation. This allows building numerically stable formulas even for high degrees.[3][4]
Closed Newton–Cotes formulas[edit]
This table lists some of the Newton–Cotes formulas of the closed type. For , let where , and .
Closed Newton–Cotes Formulas
|
n
|
Step size h
|
Common name
|
Formula
|
Error term
|
1
|
|
Trapezoidal rule
|
|
|
2
|
|
Simpson's rule
|
|
|
3
|
|
Simpson's 3/8 rule
|
|
|
4
|
|
Boole's rule
|
|
|
Boole's rule is sometimes mistakenly called Bode's rule, as a result of the propagation of a typographical error in Abramowitz and Stegun, an early reference book.[5]
The exponent of the step size h in the error term gives the rate at which the approximation error decreases. The order of the derivative of f in the error term gives the lowest degree of a polynomial which can no longer be integrated exactly (i.e. with error equal to zero) with this rule. The number must be taken from the interval (a,b), therefore, the error bound is equal to the error term when .
|
| |
echo: Matnni ekranga chiqarish - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi...

III. NAZARIY MATERIALLAR
42
script utilitasidan so`ng –a
variantdan foydalaniladi, aks holda script buyrug`i
mavjud faylning ustiga yozadi. Quyidagi misolda seans script utilitasi orqali yozib
olinyapti:
$ script
Script started, file is typescript
$ date
Sun Jan 20 10:28:56 PST 2008
$ who am i
alex
pts/4 Jan 8 22:15
$ apropos vim
Vim (1)
- Vi IMproved, a programmers text editor
Vimdiff (1)
- edit two or three versions of a file with…
Vimtutor (1)`
- the vim tutor
$exit
Script done, file is typscript
script seansini to`xtatish uchun exit buyrug`idan foydalaniladi. Siz cat, less,
more yoki editor buyruqlari orqali yaratilgan fayllarni ko`rishingiz mumkin.
$ cat typescript started on Sun Jan 20 10:24:44 2008
$ date
Sun Jan 20 10:28:56 PST 2008
$ who am i
alex
pts/4 Jan 8 22:15
$ apropos vim
Vim (1)
- Vi IMproved, a programmers text editor
Vimdiff (1)
- edit two or three versions of a file with…
Vimtutor (1)`
- the vim tutor
$exit
Script done, file is typscript
Agar siz vim, emacs yoki boshqa tahrirlagich(editor)
lar bilan faylni
tahrirlamoqchi bo`lsangiz, typescript faylning oxirgi qatorlarida ^M ta belgilardan
bartaraf etish uchun dos2unix ni qo`llashingiz mumkin.
Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari

|
Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari
|
bet | 11/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimlari. Axborot qidiruv tizimlari – bu veb sayt hisoblanib Internet tarmog‘ida axborotlarni qidirish imkoniyatini taqdim etadi. Bunda, yuqorida sanab o‘tilganidek, Google va Yahoo dunyodagi eng mashhur qidiruv tizimlaridan hisoblanadi. Bizning mamlakatimizda WWW. UZ axborot qidiruv tizimi qidiruv so‘rovlari bo‘yicha ilg‘orlardan biridir. Bundan tashqari, Internet tarmog‘ida ma’lum sohada ishlaydigan ixtisoslashgan qidiruv tizimlari ham mavjud. Bulardan eng ommaboplari:
«KtoTam» – insonlar to‘g‘risidagi axborotlarni qidirishga mo‘ljallangan yangi turdagi axborot qidiruv tizimi. Bunda kishilarni ismi, sharifi, familiyasi, kasbi, lavozimi va unvoni bo‘yicha hamda tashkilot va boshqa kishilar orqali topish mumkin.
«Tagoo» – musiqalarni qidirishga mo‘ljallangan qidiruv tizimi. Boshqa qidiruv tizimlariga nisbatan ushbu tizim o‘zining kengaytirilgan musiqa bazasidan va boshqa saytlarning MP3 resruslaridan qidirib ularning ro‘yxatini shakllantiradi. So‘rovda musiqa nomini, uning ijrochisini hamda albom nomlarini ham kiritish mumkin.
«Truveo» – Internetning turli resurslaridagi videomateriallarni qidirishga ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimi. Bu tizim orqali onlayn video hamda teledasturlar namoyishlarini ham qidirib topish mumkin.
«Kinopoisk» – filmlar to‘g‘risidagi axborotlarni qidirish tizimi. Qidiruv vaqtida filmning nomi, chiqqan yili, janri, ishlab chiqqan davlat nomi, kompaniya nomi, aktyorlar ismlari hamda rejissyorlar va senariy mualliflari ism-shariflaridan ham foydalanish mumkin.
«Ebdb» – elektron kutubxonalardan kitoblarni qidirishga ixtisoslashgan axborot qidiruv tizimi. Ushbu saytning ma’lumotlar bazasida elektron ko‘rinishda tarqatiladigan adabiyotlarning ko‘plab turlari to‘plangan. Qidiruv natijalari kitob nomlari bo‘yicha guruhlanadi.
«Ulov-Umov» – rezume va vakant joylarni qidirish tizimi. Bunda qidiruv jarayonida karyera va ishga bag‘ishlangan hamda ijtimoiy tarmoq va boshqa saytlar vakansiyalari tekshiriladi va ro‘yxati shakllantiriladi.
|
| |
*. gov davlat muassasalari (AQSh) uchun ishlatiladi, masalan, whitehouse. gov (Ok uy);
*. org

|
*. gov davlat muassasalari (AQSh) uchun ishlatiladi, masalan, whitehouse. gov (Ok uy);
*. org
|
bet | 13/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163*. gov davlat muassasalari (AQSh) uchun ishlatiladi, masalan, whitehouse. gov (Ok uy);
*. org notijorat tashkilotlar uchun ishlatiladi, masalan, red-cross. org (Amerika Qizil xoch jamiyati);
*. net Internetning xizmat provayderlari uchun ishlatiladi, masalan, internic. net (InterNIC), si. net (Sprint International).
Agar domen nomida davlatni izohlovchi identifikatori bo‘lmasa, bu domen AQShda ekanligini bildiradi.
Internet bilan ishlashni Internet Explorer yoki Netscape Navigator dasturlari ta’minlaydi. Ular deyarli bir-biriga o‘xshash. Ular bilan ishlash juda oson va qulay.
Internet Explorer bilan ishlash. Internet Explorer dasturi belgisiga sichqoncha ko‘rsatkichini to‘g‘rilab ikki marta bosing. Natijada ekranda dasturning quyidagi darchasi hosil bo‘ladi.
Darcha boshida menyu satri joylashadi. Dastur menyusi Файл, Правка, Вид, Переход, Избранное va Справка komandalaridan tashkil topgan. Keyingi satrda asboblar paneli tugmachalari joylashgan. Internet bilan ishlaganda ko‘proq asboblar paneli tugmachalaridan foydalaniladi. Shuning uchun quyida asboblar paneli tugmachalari bilan tanishamiz.
avvalgi darchadagi ma’lumotni ekranga Back qaytaradi;
keyingi darchadagi ma’lumotni ekranga Forward chiqaradi;
ishni to‘xtatadi;
ma’lumotni qidirish xizmatini ishga tushiradi; – kanallarni ekranga chiqaradi.
Keyin Адрес satri joylashgan va, nihoyat, asosiy darcha – ma’lumotlar darchasi joylashgan.
Internetda biror ma’lumotni o‘qish uchun Адрес satriga tanishmoqchi bo‘lgan sahifangiz manzilini kiritasiz. Masalan, manzillar satrida Yahoo manzilini kiritib ko‘ring.
Natijada shu sahifa qidiriladi. Pastki holatlar satr ida «Adres topildi. Javobni kuting» degan yozuv paydo bo‘ladi. Ekranda bir necha daqiqadan so‘ng sahifa paydo bo‘ladi. Zarur bo‘lgan ma’lumotlarni tanlab o‘qishingiz mumkin. Gipermatn tagiga chizilgan bo‘ladi. Gipermatnni o‘qish uchun unga sichqoncha ko‘rsatkichini to‘g‘rilab, tugmachasini bir marta bosing. Zarur ma’lumotni sichqoncha yordamida tanlab o‘qishingiz mumkin. Agar orqaga qaytmoqchi bo‘lsangiz, tugmachasini bosing. Oldinga o‘tish uchun ham sichqoncha tugmachasi bosiladi. Internetda ishlash shunchalik oson va zavqliki, Inter netdagi bir sahifadan boshqa sahifaga tez o‘tasiz va vaqtning o‘tganini ham sezmaysiz. Internet sizni ta momila boshqa olamga boshlaydi – bu butun dunyo axborotlar olamidir. Dunyoning ixtiyoriy nuqtasidagi ma’lumot ekraningizda namoyon bo‘ladi.
Biror ma’lumot sizga zarur bo‘lsa, siz uni ko‘chirib olishingiz mumkin. Buning uchun Файл, Копирование menyularidan foydalanishingiz zarur. Ma’lumot ko‘chirilayotganda, faylda ma’lumot ko‘chirilayotganligi haqidagi darcha paydo bo‘ladi.
Sahifadan doimo foydalansangiz, uni jildga kiritib qo‘yishingiz mumkin. Buning uchun maxsus tugmachani bosish kerak.
|
| |
Brouzer tushunchasi va ularning vazifasi

|
Brouzer tushunchasi va ularning vazifasi
|
bet | 15/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Brouzer tushunchasi va ularning vazifasi. Internet tarmog‘idan foydalanuvchilarga tarmoq resurslaridan erkin foydalanish imkoniyatini berish uchun Veb serverlar quriladi. Bunday serverlarda Internetda taqdim etilgan axborotning katta qismi jamlanadi. Foydalanuvchining ixtiyoriy axborotni olish tezligi bunday serverlarni qanday qurishga bog‘liq.
Veb-texnologiyasining hozirgi kunda brouzerlar deb ataladigan axborotni ko‘rish uchun mo‘ljallangan o‘ndan ortiq turli vositalar mavjud. Brouzer veb-sahifalarni ko‘rish dasturi hisoblanadi. Bunda brouzerga yuklangan veb sahifadagi giperbog‘lanishga sichqoncha ko‘rsatkichi bosilsa, avtomatik ravishga ushbu bog‘lanishda ko‘rsatilagan sahifa brouzerga yuklanadi. Bunday hollarda hech qanday
sahifaning manzilini kiritish shart emas, chunki giperbog‘lanish barcha kerakli ma’lumotga ega hisoblanadi. Brouzer veb sahifada HTML teglarini topib, ular talabi bo‘yicha ma’lumotni ekranga chiqaradi. Teglarning o‘zi esa ekranda aks ettirilmaydi.
Bugungi kunda brouzerlarning juda ko‘plab turlari mavjud. Eng mashhurlari: Internet Explorer (Windows operatsion tizimi tarkibidagi dastur), Opera, FireFox.
Internet Explorer Opera Firefox
Hosting xizmati va axborotlarni joylashtirish. Foydalanuvchi veb sahifalarini Internet provayderi (hosting provayderi) serverida joylashtirish va joriy qilish amali hosting deb ataladi. Hosting so‘zi to‘laqonli ikki tomonlama aloqa bilan ta’minlangan tarmoqdagi kompyuterni bildiruvchi host so‘zidan olingan. Hosting xizmati pulli va tekin hamda oddiy va mukammallashgan bo‘lishi mumkin.
Hosting xizmati quyidagi imkoniyatlarni taqdim etishi zarur:
1) axborot makoni;
Internet kanalining o‘tkazish qobiliyati (kengligi);
fayllarni boshqarish usullari;
standart skriptlar to‘plami;
server tomonidan dasturlash mumkinligi;
serverda ma’lumotlar bazalaridan foydalanish;
bir yoki bir necha pochta qutilarini tashkil etish;8) uzluksiz elektr energiyasi bilan ta’minlash.
|
| |
Open Newton–Cotes formulas[ - Newton–Cotes formulas, also called the Newton–Cotes quadrature rules

|
Newton–Cotes formulas, also called the Newton–Cotes quadrature rules
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 75,25 Kb. | | #240927 |
Bog'liq AL MIOpen Newton–Cotes formulas[edit]
This table lists some of the Newton–Cotes formulas of the open type. For , let where , and .
Open Newton–Cotes Formulas
|
n
|
Step size h
|
Common name
|
Formula
|
Error term
|
0
|
|
Rectangle rule, or
midpoint rule
|
|
|
1
|
|
|
|
|
2
|
|
Milne's rule
|
|
|
3
|
|
|
|
|
Composite rules[edit]
For the Newton–Cotes rules to be accurate, the step size h needs to be small, which means that the interval of integration must be small itself, which is not true most of the time. For this reason, one usually performs numerical integration by splitting into smaller subintervals, applying a Newton–Cotes rule on each subinterval, and adding up the results. This is called a composite rule.
|
| |
Salbiy va ijobiy resurslarga ega bo‘lgan veb saytlar va ularning ahamiyati

|
Salbiy va ijobiy resurslarga ega bo‘lgan veb saytlar va ularning ahamiyati
|
bet | 22/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Salbiy va ijobiy resurslarga ega bo‘lgan veb saytlar va ularning ahamiyati. Internetning ichki tahdidlari tarmoq axborot makonining ahvoli va rivojlanishi uchun salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan tahdidlardir. Bular: tarmoqning ortiqcha yuklanganligi tufayli axborot kollapsi (qulashi); xakerlarning ma’lumotlarni yo‘q qilishi yoki o‘zgartirishi, bog‘lamalar va trafikni «chetlab o‘tish» yo‘nalishlarini blokirovkalash maqsadida uyushtirgan hujumlari; kommunikatsiya kanallarining tasodifiy yoki uyushtirilgan avariyalari; axborot qidiruv tizimlarining mukammal emasligi; protokollarning «ma’naviy» eskirib qolishi va boshqalar.
Internetning tashqi tahdidlari foydalanuvchilar uchun salbiy oqibatlarga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan tahdidlardir. Tashqi tahdidlar texnologik va ijtimoiy bo‘lishi mumkin:
texnologik: tezligi sekin kanallar; tarmoqqa ulanishning unumsiz uslublari; olib keltirilgan viruslar; axborot «toshqini» va h. k.;
ijtimoiy: foydalanuvchilarning jismoniy va ruhiy sog‘lig‘iga bo‘lgan ta’sir; insonlarning shaxsiy ongiga bo‘lgan ta’sir; axborot terrori, jinoyati va boshqalar.
Forum tushunchasi. Internet tarmog‘ida forumlar veb sayt ko‘rinishida bo‘ladi va veb forum deb ataladi. Veb forum – veb sayt tashrif buyuruvchilarining o‘zaro muloqotini tashkil etish uchun mo‘ljallangan veb sayt sahifalari va uskunalari majmuyi. Qisqacha aytganda, forum – bu veb saytning tashrif buyuruvchilari muloqot o‘rnatadigan maydonchasi. Bunda ixtiyoriy foydalanuvchi forum veb saytiga tashrif buyurib, o‘zini qiziqtirgan mavzuni o‘rtaga tashlashi va veb saytning boshqa tashrif buyuruvchilari bilan muhokama qilishi mumkin.
Forum muloqotning yana bir oddiy turi bo‘lib, bu muloqotda ixtiyoriy vaqtda ixtiyoriy joydan qatnashish ham mumkin. Bunda biror-bir mavzu tanlanadi va u muhokamaga qo‘yiladi. Qatnashuvchilar muzokara bilan tanishib, o‘z fikrlarini jo‘natishlarimumkin. Bu usulda siz muhokamada qatnashayotganlarni ko‘rmaysiz, faqatgina ularning fikrlari bilan tanishib chiqishingiz mumkin. Forumda turli-tuman reja muhokama qilinadi. Bunda siz biror mavzuni tanlab, ularning muhokamasida ishtirok etishingiz mumkin.
|
| |
Axborotlarni ko‘rsatkichlari bo‘yicha qidirish

|
Axborotlarni ko‘rsatkichlari bo‘yicha qidirish
|
bet | 10/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Axborotlarni ko‘rsatkichlari bo‘yicha qidirish. Ko‘rib o‘tilganidek, har bir foydalanuvchi Internet tarmog‘i orqali o‘ziga kerakli bo‘lgan ma’lumotlarni uning mavzusi hamda tarkibidagi so‘z yoki jumla bo‘yicha qidirib topishi mumkin. Lekin Internet tarmog‘ida ma’lumotlar shunchalik ko‘pki, ba’zida ta’kidlab o‘tilgan usul samara bermasligi mumkin. Bunday hollarda Internet qidiruv tizimlari qidiruvning bir qancha qo‘shimcha usullari bo‘yicha qidiruvni taqdim etadi, bular:
ma’lumotlarni uning tili bo‘yicha qidiruv;
ma’lumotlarni uning turi (matn, rasm, musiqa, video) bo‘yicha qidiruv;
ma’lumotlarni uning joylashgan mintaqasi bo‘yicha qidiruv;
ma’lumotlarni uning joylashtirilgan sanasi bo‘yicha qidiruv;
ma’lumotlarni uning joylashgan Internet zonasi bo‘yicha qidiruv;
ma’lumotlarni xavfsiz qidiruv.
Mashhur Internet qidiruv tizimlari. Internet tarmog‘i yir ik ma’lumotlar ombori hisoblanadi. Undan kerakli ma’lumotlarni qidirib topish foydalanuvchining oldiga qo‘yilgan eng asosiy masalalardan biridir. Bunday hollarda yirik ma’lumotlar omboridan kerakli ma’lumotlarni qidirib topishda axborot qidiruv tizimlari muhim ahamiyatga ega. Internet tarmog‘ida bunday tizimlarning ko‘plab turlarini uchratish mumkin. Bulardan Google, Rambler, Yandex, Yahoo tizimlari o‘zbek, rus va ingliz tillarida qidiruvni olib boradigan eng mashhurlari hisoblanadi. Bular: http://www. google. ru, http://www. rambler. ru; http://www. yahoo. com; http://www. yahoo. com.
Ushbu mashhur qidiruv tizimlarining har biri oddiy va batafsil kengaytrilgan qidiruv hamda matnli, rasm, musiqa, video va boshqa turli shakldagi axborotlarni qidirish imkoniyatini taqdim etadi. Bu turdagi axborot qidiruv tizimlaridan foydalanib, ixtiyoriy foydalanuvchi o‘ziga kerakli bo‘lgan ixtiyoriy turdagi ma’lumotni qidirib topishi va undan foydalanishi mumkin. Agar sizga biror ma’lumot kerak bo‘lib qolsa-yu, lekin uning qayerda va qanday ko‘rinishda joylashganligini bilmasangiz, u holda shu kabi axborot qidiruv tizimlaridan foydalaning.
|
| |
Audiokonferensiyalar - Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq

|
Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq
|
bet | 17/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Audiokonferensiyalar. Tashkilot yoki firmaning hududiy jihatdan uzoqda joylashgan xodimlari yoki bo‘linmalari o‘rtasida kommunikatsiyalarni saqlab turish uchun audioaloqadan foydalaniladi. Audiokonferensiyalarni o‘tkazishning eng oddiy texnika vositasi so‘zlashuvda ikkitadan ko‘p ishtirokchi qatnashuvini ta’minlaydigan qo‘shimcha qurilmalar bilan jihozlangan telefon aloqasi hisoblanadi.
Audiokonferensiyalarni tashkil etish kompyuter bo‘lishini talab etmaydi, faqatgina uning ishtirokchilari o‘rtasida ikki tomonlama audioaloqadan foydalanishni ko‘zda tutadi. Audiokonferensiyalardan foydalanish qarorlar qabul qilish jarayonini yengillashtiradi. U arzon hamda qulay.
Videokonferensiyalar. Ular ham audiokonferensiyalar qanday maqsadlarga mo‘ljallangan bo‘lsa, shunday maqsadlarga mo‘ljallangan, lekin bunda videoapparatura qo‘llaniladi. Ularni o‘tkazish kompyuter bo‘lishini talab etadi. Videokonferensiya jarayonida bir-biridan ancha uzoq masofada bo‘lgan ishtirokchilar televizor ekranida o‘zlarini va boshqa ishtirokchilarni ko‘rib turadilar. Televizion tasvir bilan bir vaqtda ovoz ham eshitilib turadi. Videokonferensiyalar transport va xizmat safari xarajatlarini ancha qisqartirish imkonini bersa ham, aksariyat tashkilot yoki firmalar ularni faqat shu sabablarga ko‘ra qo‘llamaydilar. Bu firmalar bunday konferensiyalarda muammoni hal qilishga hududiy jihatdan ofisdan ancha uzoqda joylashgan ko‘p sonli menejerlarni va boshqa xodimlarni ham jalb etish imkoniyatidan foydalanadilar.
Veb sahifa tushunchasi va shakli – Internet manzili (URL) bilan bir xil ma’noda belgilanuvchi mantiqiy birlik. U veb saytning tarkibiy qismidir. Veb sahifa biror voqelik, hodisa yoki obyekt to‘g‘risida ma’lumotlarni o‘zida jamlagan ma’lumotlar faylidir. Veb serverlar bazasi veb saytlardan iborat bo‘lsa, veb saytlar esa, o‘z navbatida, sahifalardan iborat bo‘ladi. Fizik nuqtayi nazardan uHTML turidagi fayldir. Veb sahifalar matn, tasvirlar, animatsiya va dastur kodlari va boshqa elementlardan iborat bo‘lishi mumkin. Sahifa statik va dinamik shakllantirilgan bo‘lishi mumkin. Freymlardan (qismlar) iborat sahifalarda har bir freymga alohida sahifa mos keladi.
|
| |
Qidiruv tizimlaridan to‘g‘ri maqsadda foydalanish

|
Qidiruv tizimlaridan to‘g‘ri maqsadda foydalanish
|
bet | 12/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Qidiruv tizimlaridan to‘g‘ri maqsadda foydalanish. Ha, afsuski, bugungi kunda kompyuterga va Internetga yoshlar tomonidan, birinchi navbatda, ko‘ngilochar vosita deb qaralmoqda. Ayniqsa, bolalar kompyuterga ko‘zi tushgan zahoti, darrov o‘yinlarni so‘rashadi, ko‘pchillik yoshlar esa Internetga ulangani zahoti esa rasmlar tomosha qilishni so‘rashadi.
Internet resurslari xilma-xildir. Ularning ichida foydali bo‘lgan ma’lumotlar ham, zararli bo‘lgan ma’lumotlar ham uchraydi. Internet tarmog‘idagi axborot qidiruv tizimlari esa Internet resurslari ichidan so‘ralgan ixtiyoriy ma’lumotlarni qidirib topib berish imkoniyatiga ega. Chunki bunday qidiruv tizimlari kalit so‘zlar bo‘yicha qidirishni amalga oshiradi. Foydalanuvchi tomonidan qan day so‘rov kiritilsa, xuddi shu so‘rovga mos ma’lumotlarni qidirib topadi. Shu narsani eslatib o‘tish kerakki, har qanday axborot ham foydali va to‘g‘ri, rost hisoblanavermaydi. Axborot qidiruv tizimlaridan faqatgina to‘g‘ri va foydali maqsadda foydalanish maqsadga muvofiqdir. Turli nojo‘ya ma’lumotlardan foydalanishdan va tarqatishdan saqlanish kerak.
Faraz qilaylik, siz Internetda biror sahifani ochib ko‘rmoqchisiz. Manzilni kiritdingiz va sahifani ochdingiz. Qanday qilib bir necha daqiqada sahifa sizning ekraningizda paydo bo‘ladi? Bu sahifalarni topish uchun sizning WWW ko‘rish dasturingiz URLdan qanday foydalandi? Sahifani topish uchun dastur provayderda joylashgan domen nomlari xizmati dasturlar majmuyidan foydalanadi. U DNS (Domain Name Service) deb ataladi va u kompyuteringizga Internet o‘rnatilganda kiritiladi. Bizning misolimizda domen nomi citu-net. com. Netscape Windows bilan birgalikda ishlayotganda, sizning TCP/IP protokolingizni bu domen nomi DNS servsrinigizga uzatadi.
E’tibor bergan bo‘lsangiz, domenlar nomi ko‘pchilik holda com, edu yoki org bilan tugaydi. Quyida eng ko‘p uchraydigan identifikatorlar, ularning ishlatish misollari bilan keltirilgan.
*. sot tijorat tashkilotlari uchun ishlatiladi, masalan, microsoft. com, ibm. com, fedex. com;
*. edu o‘quv muassasalari uchun ishlatiladi, masalan, psu. edu (Pansilvaniya shtati universiteti), cmu. edu (Kornegi-Mellon universiteti), rpi. edu (Renseller politexnika instituti);
|
| |
Foydalanuvchilar - Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq

|
Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq
|
bet | 21/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Foydalanuvchilar. ID. UZ tizimida ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchilarga ZiyoNET portali o‘z imkoniyatlarini namoyon qilishlari uchun barcha sharoitlarni yaratib beradi. Jumladan,
ZiyoNET portalining kutubxonasiga axborot-ta’limiy ma’lumotlarni joylashtirish;
uchinchi darajali «zn. uz» domenida sayt-satelitlarni yaratish;
ZiyoNET portalining yopiq bo‘limlariga kirish va u yerdan ma’lumot olish;
ZiyoNET axborot-resurs tarmog‘ining turli tanlovlarida qatnashish.
ZiyoNET tarmog‘iga ulanish. Hukumat qaroriga muvofiq barcha ta’lim muassasalari (ulanish obyektlari) ZiyoNET axborot ta’limiy tarmog‘i negizida birlashishlari kerak.
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziriligi, O‘rta-maxsus kasb-hunar ta’limi markazi, Xalq ta’limi vaziriligi va Davlat test markazi veb saytlari va ulardan foydalanish. Ushbu ta’lim vazirliklari saytlari o‘zida oliy ta’lim va uning faoliyati, oliy ta’lim muaasasalari, o‘rta-maxsus, kasb-hunar ta’limi va uning faoliyati, o‘rta-maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalari, xalq ta’limi va u ning faoliyati, respublika maktablari, ta’limning me’yoriy hujjatlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni mujassamlashtirgan. Ta’lim muassasalari vazirliklarining saytlari manzillari:
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziriligi veb sayti: www. edu. uz.
O‘rta-maxsus kasb-hunar ta’lim markazi: www. markaz. uz.
Xalq ta’limi vaziriligi veb sayti: www. eduportal. uz.
Davlat test markazi veb sayti: www. dtm. uz.
Masofaviy ta’lim va uning ahamiyati. Masofaviy ta’lim – bu o‘qituvchi va o‘quvchi bir-biri bilan masofa yoki vaqt orqali ajratilganligi sababli axborot texnologiyalardan fodalangan holda ta’lim berish mexinizmi.
Bu ta’lim turining bir necha modellari mavjud. Ular masofaviy ta’limning tashkil qilinishiga sabab bo‘lgan vaziyatlari bilan farqlanadi: geografik sabablar (mamlakat maydoni, markazlardan geografik uzoqlashgan hududlar mavjudligi), mamlakatni kompyuterlashtirish va informatsiyalashtirish darajasi, transport va kommunikatsiyalar rivojlanish darajasi, masofaviy ta’lim uchun mutaxasislar mavjudligi, ta’lim sohasida informatsion va kommunikatsion texnologiyalardan foydalanish darajasi, mamlakatning ta’lim sohasidagi qoidalari.
Masofaviy ta’lim modellari:
birlamchi model;
ikkilamchi model;3) aralashgan model;
konsortsium;
franchayzing;
validatsiya;7) uzoqlashgan auditoriyalar; 8) loyiha (proyekt)lar.
|
| |
Asosiy maqsadlari - Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq

|
Axborot qidiruv tizimlari fanidan 1-amaliy topshiriq
|
bet | 20/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Asosiy maqsadlari:
Respublika aholisi hamda xalqaro jamoatchilikning O‘zbekiston Respublikasi Hukumati faoliyati to‘g‘risida, respublikaning ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayotida amalga oshirilayotgan islohotlardan xabardorligini ta’minlash.
Tashkilotlarning yuridik va jismoniy shaxslar bilan o‘zaro hamkorligi samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
Axborotlarni ayirboshlash va tarqatish tezligi darajasi, tashkilotlarning xabardorligi darajasi o‘sishi hisobiga tashkilotlar faoliyatining sifati va samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
Axborotlarni idoralararo elektron ayirboshlashni bir xillashtirish.
O‘tgan vaqt mobaynida portal yangi ma’lumotlar bilan to‘ldirilib, kengaytirib borildi. Portalning funksional imkoniyatlarini mukammallashtirish, foydalanuvchilar qulayligi uchun do‘stona interfeys yaratish hamda davlat hokimiyati va boshqaruv organlari faoliyati to‘g‘risida dolzarb va tezkor ma’lumotlarni joylashtirish bo‘yicha ishlar olib borildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009- yil 20- yanvarda qabul qilingan «Ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani yanada rivojlantirish yuzasidan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida» PQ № 1041- sonli Qaroriga asosan, «Qo‘shimcha modullar (G to V va G to S) kiritilgan yangi platformadagi yangi Hukumat portalini ishga tushirish» loyihasini amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Hukumat portalining yangi versiyasi ishlab chiqildi va 2009- yil 1- oktabrdagi Internet tarmog‘ida asosiy domen www. gov. uz manzili bo‘yicha joylashtirildi.
ZiyoNET ta’lim tarmog‘i va undan foydalanish. ZiyoNET jamoat axborot ta’lim tarmog‘i 2005- yil 28- sentabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti I. A. Karimovning «O‘zbekiston Respublikasining jamoat ta’lim axborot tarmog‘ini tashkil etish to‘g‘risida»gi Qaroriga muvofiq tashkil topgan.
ZiyoNET tarmog‘ining asosiy maqsadi ta’lim tizimida respublika yoshlari hamda ta’lim oluvchilarga ularning bilim olish jarayonida axborot-kommunikatsiya xizmatlarini ko‘rsatishdan iborat.
ZiyoNET portali. ZiyoNET axborot ta’lim tarmog‘i yoshlarni, murabbiylarni, shuningdek, aholining turli qatlamini kerakli axborot bilan ta’minlash, AT sohasida kerakli ma’lumotlarni berish, muloqot qilish va tajriba almashishlari uchun zarur imkoniyatlarni yaratib berishni o‘z zimmasiga oladi.
|
| |
Veb sayt tushunchasi va shakli

|
Veb sayt tushunchasi va shakli
|
bet | 18/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Veb sayt tushunchasi va shakli. Sayt inglizcha site ( «joy», «joylashish») so‘zining o‘zbekcha talaffuzi. Umumjaxon o‘rgimchak to‘ri – ma’lum axborotni topish mumkin bo‘lgan va noyob URL manzillar bilan belgilangan virtual joy. Mazkur manzil veb saytning bosh sahifasi manzilini ko‘rsatadi. O‘z navbatida, bosh sahifada veb saytning boshqa sahifalari yoki boshqa saytlarga murojaatlari mavjud bo‘ladi. Veb sayt sahifalari HTML, ASP, PHP, JSP, texnologiyalari yordamida yaratilib, matn, grafikka, dastur kodi va boshqa ma’lumotlardan tashkil topgan bo‘lishi mumkin. Veb saytni ochish uchun brouzer dasturidan foydalanib, uning manzil may-
doniga kerakli veb saytning manzili kiritiladi. Veb sayt shaxsiy, tijorat, axborot va boshqa ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin.
Veb portal tushunchasi
Veb portal (inglizcha portal – «darvoza» so‘zidan olingan) – bu Internet foydalanuvchisiga turli interaktiv xizmatlarni (pochta, qidiruv, yangiliklar, forumlar va h. k.) ko‘rsatuvchi yirik veb sayt. Portallar gorizontal (ko‘p rejani qamrovchi) va vertikal (ma’lum mavzuga bag‘ishlangan, masalan, avtomobil portali, yangiliklar portali), xalqaro va mintaqaviy (masalan, Uznet yoki Runetga tegishli bo‘lgan), shuningdek, ommaviy va korporativ bo‘lishi
mumkin.
Veb saytlarning toifalari va vazifalari. Veb saytlarning asosiy vazifasi shundan iboratki, ular biror faoliyat, voqea va hodisa yoki biror shaxsning Internetdagi imijini yaratadi. Internet tarmog‘ida mavjud bo‘lgan saytlarni bir necha xil toifalarga ajratish mumkin:
Ta’lim saytlari. Bu turdagi saytlarga ta’lim muassasalari, ilmiy-tadqiqot muassasalari va masofaviy ta’lim saytlari kiradi, masalan, edu. uz, eduportal. uz.
Reklama saytlari. Bu turdagi saytlarga, asosan, reklama agentliklari va reklamalarni joriy qilish saytlari kiradi.
Tijorat saytlari. Bu turdagi saytlarga Internet do‘konlari, Internet to‘lov tizimlari va Internet konvertatsiya tizimlari saytlari kiradi, masalan, websum. uz, webmoney. ru, egold. com
Ko‘ngilochar saytlar. Bu turdagi saytlarga kompyuter o‘yinlariga, fotogalereyalarga, sayohat va turizmga, musiqa va kino namoyishlarga bag‘ishlangan saytlarni kiritish mumkin, masalan, mp3. uz, melody. uz, cinema. uz
Ijtimoiy tarmoqlar saytlari. Bu turdagi saytlarga tanishish, do‘stlarni qidirish, anketalarni joylashtirish va o‘zaro muloqot o‘rnatishga bag‘ishlangan saytlarni kiritish mumkin, masalan, sinfdosh. uz, id. uz, odnoklassniki. ru
Korxona va tashkilotlar saytlari. Bu turdagi saytlarga davlat korxonalari, xo‘jalik va boshqaruv organlari saytlari kiritiladi.
|
| |
-Mavzu: Mantiqiy mulohazalar. Inkor, konyunksiya, dizyunksiya

Yangi mavzuni slaydli taqdimoti. Slayd-1
1. Mulohaza tushunchasi. Mulohazaning inkori.Predikat. Umumiylik va mavjudlik kvantorlari.
Matematikada sodda va murakkab jumlalar farq qilinadi.
“28 soni 7ga bo’linadi’’.Jumla sodda jumla.“28 soni juft va u 7ga bo’linadi’’.Jumla murakkab jumladir.
Agar jumlaga nisbatan u chinmi yoki yolg’on savoli ma’noga ega bo’lsa, u holda bu jumla
fikr deyiladi.
Fikriy forma- bu o’zgaruvchilarning o’rniga ularning konkret qiymatlarni qo’yganda fikrga aylanuvchi bir yoki bir nechta o’zgaruvchili jumladir.Berilgan fikriy formada qatnashmayotgan “barcha’’ so’zi uni fikrga aylantiradi.
“Barcha’’ va “ba’zi’’ so’zlari
kvantorlardeb ataladi.
“Ixtiyoriy’’, “har qanday’’. “har bir’’, “barcha’’ so’zlari
umumiylik kvantorlaridir.
“Mavjud’’, “ba’zi’’, “topiladi’’, “aqalli bitta’’, so’zlari
mavjudlik kvantorlaridir
2. Ikki mulohaza konyuksiyasi. Ikki mulohaza dizyunksiaysi. Ikki mulozalai implikatsiyasi.
Matematik mantiq matematikaning bir bo’limi bo’lib, unda “mulohazalar” va ular ustida amallar o’rganiladi.
Chin yo’ki yo’lg’onligi haqida fikr yuritish mumkin bo’lgan har qanday darak gap
mulohaza deyiladi.Mulohazalar ustida bajariladigan mantiqiy amallar maxsus belgilar yordamida ifodalanadi.
=» -agar ...bo’lsa ,u holda ....boladi;P => Q - agar P bo’lsa , Q bo’ladi.( P dan Q kelib chiqadi.);
2) <=> - teng kuchlilik,P<=> Q - P va Q teng kuchli ( P dan Q kelib chiqadi va aksincha );
3) ٧ - dizyunksiya (“yoki” amali ) 4) ٨ - konyunksiya (“ va “ amali )
Yangi mavzuni slaydli taqdimoti. Slayd-2

|
Yangi mavzuni slaydli taqdimoti. Slayd-2
|
bet | 27/69 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 18,04 Mb. | | #119823 |
Bog'liq 1-kurs Matematika to\'plam tayyorYangi mavzuni slaydli taqdimoti. Slayd-2
Mulohazalar ustida bajariladigan mantiqiy amallar maxsus belgilar yordamida ifodalanadi.
4) - barcha, ixtiyoriy , har qanday;
5) -shunday, mavjud;
6) - mavjud emas;
Bu amalalarni qo’llashga doir misollar keltiramiz.
P={a soni 15 ga bo’linadi} va Q={a soni 5 ga bo’linadi} mulohazalar quyidagicha bog’langan:
P mulohazaning chinligidan Q mulohazaning chinligi kelib chiqadi. Mulohazalarning bunday bog’lanishi mantiqiy kelib chiqish deyiladi vaÞ belgi yordamida yoziladi: PÞQ. Bu yerda “a soni 15 ga bo’linadi” sharti a soning 5 ga bo’linishi uchun yetarlidir. Shu bilan birga “ a soni 5ga bo’linadi” sharti uning 15 ga bo’linishi uchun yetarli emas, u zaruriy shartdir xolos, chunki a soni 5 ga bo’linmasa, uning 15 ga bo’linishi mumkin emas.
Agar AÞB va BÞA bo’lsa, B mulohaza A mulohaza uchun zaruriy va etarli shartdir. Bu sa quyidagicha yoziladi: A<=>B. <=> - mantiqiy teng kuchlilik belgisidir. A – “a soni juft son” mulohazasi bo’lsin. B – “a2 – juft son” mulohazasi bo’lsin.
Bu mulohazalar teng kuchli bo’ladi, ya’ni A<=>B. Boshqacha aytganda, sonning kvadrati juft son bo’lishi uchun sonning o’zi juft bo’lishi zarur va yetarli.
Biror A mulohazaning inkori deb, A chin bo’lganda yolg’on, A yolg’on bo’lganda esa chin bo’ladigan mulohazaga aytiladi va bilan belgilanadi.
A – “yetti – murakkab son”, u holda “yetti – murakkab son emas”. Bu yerda A – yolg’on, – chin mulohazadir.
A va B mulohazalarning dizyunksiyasi deb, A va B mulohazalardan kamida bittasi chin bo’lganda chin bo’ladigan yangi mulohazaga aytiladi va bilan belgilanadi Masalan, A – “6 . 4 = 24”, B – “6 . 4 = 25” bo’lsa, mulohaza “6 .4 ko’paytma 24 yoki 25 ga teng”.
AvaB mulohazalarning konyunksiyasi deb, A va B mulohaza ham chin bo’lganda chin bo’ladigan yangi mulohazaga aytiladi va bilan belgilanadi.
Masalan, C – “13 soni toq va tubdir” mulohazasi quyidagi ikkita mulohazaning konyunksiyasidir. A – “13 soni – toq”, B – “13 soni – tub”.Demak .
.
Ilova-6
2.Inkor qoidasi:(A=>B va B(a) =>A(a).
3.Sillogizmqoidasi: (A=>B va B=>C)=>(A=>C).
Teorema– bu A xossadan B xossaning kelib chiqishi haqidagi fikr ekan.
A shart, B xulosadir. Asos bilan xulosa orasidagi kelib chiqishlik munosabati o’rinli bo’ladigan mulohaza deduktiv mulohaza deyiladi. Har bir deduktiv mulohaza
1.Xulosa qoidasi:(A=>B va A(a))=>B(a), bu yerda A=>B umumiy asos, asosida xulosa chiqarishning ma’lum qoidasi yotadi deb hisoblanadi.A(a) hususiy asos, B(a) xulosa.
|
| |
-bosqich.
Yakuniy qism - Matematika” fani ishchi oquv dastur

Matematika” fani ishchi oquv dastur
1-kurs Matematika to\'plam tayyor
Ilova №1 Tayanch so’z va iboralar: bir o’zgaruvchili tenglamalar – A(x)=B(x) ko’rinishdagi tenglama; tenglamaning ildizi – tenglama yechimi; Tengkuchli- Ratsional ifoda- Ratsional tenglama- A(X)=B(X) ko’rinishdagi tenglama Ilova№2 Aqliy hujum Sodda ratsional tenglama haqida nima bilasiz? Aqliy hujum qoidasi: Hech qanday birga baholash va tanqidga yo’l qo’yilmaydi! Berilayotgan g’oyalar, hayoliy va juda zo’r bo’lsa ham ularni baholashga shoshilma, hamma narsaga ruxsat etiladi. Tanqid qilma, barcha aytilgan g’oyalar qimmati. Gapirayotganni bo’lma! Tanbeh berishga shoshilma! Ilova №3 Matn bayoni 1. Noma’lum son qatnashgan tenglik tenglama deyiladi. Bir o’zgaruvchili A(x) va B(x) ifodalardan tuzilgan A(x)=B(x) tenglik bir o’zgaruvchili tenglama, x ning uni to’g’ri sonli tenglikka aylantiruvchi har qanday qiymati esa shu tenglamaning yechimi (ildizi) deb ataladi. Bir o’zgaruvchili oddiy chiziqli tenglama ko’rinishi: ax+b=0, bu yerda a,b biror sonlar, x-noma’lum . Misol: 2x+3=6; 2x+3=4; ; Ikkita algebraik ifodani bir-biriga tenglaylik. Bu ifodalarda sonlar va harf bilan belgilangan kattaliklar qatnashadi, ba’zi harfiy kattaliklarning qiymatlari oldindan ma’lum bo’lsa, boshqa kattaliklarning qiymati oldindan berilmagan bo’ladi. Matematikada birinchi tur kattaliklar parametrlar deb, ikkinchilari esa noma’lum kattaliklar deb ataladi Download 18,04 Mb.
|
man 
utilitasi
 –k - Tayyorlash va ularning malakasini oshirishni tashkil etish bosh ilmiy metodik markazi toshkent...

III. NAZARIY MATERIALLAR
48
3-mavzu: Linux fayl tizimi.
Reja:
3.1. Iararxik fayl tizimi.
3.2. Ishchi katalog.
3.3. Manzil nomlar.
3.4. Kataloglar bilan ishlash.
Kalit so'zlar:
fayl tizimlari,ierarxik fayl tizimlar, kataloglar, disk bo'lagi,
fayl strukturasi.
Fayl tizimi o‘zida bir qancha ma‘lumotlar
strukturasi namoyish etgan
xolda, disk bo‘lagida bo‘ladi hamda o‘zida fayllar katalogini ushlab turadi. Fayl
tizimlar asosiy foydalanuvchi hisoblangan hamda tizimni mavjudligini bildiruvchi
shu bilan birga ishlashi uchun zaruriy ma‘lumotlarni saqlaydi.
Proksi xizmati, anonim proksilar va ularning vazifalari, ijobiy va salbiy tomonlari

|
Proksi xizmati, anonim proksilar va ularning vazifalari, ijobiy va salbiy tomonlari
|
bet | 16/23 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #132021 |
Bog'liq 1507561542 69163Proksi xizmati, anonim proksilar va ularning vazifalari, ijobiy va salbiy tomonlari. Proksi – kompyuter tarmog‘i xizmatidir. Bunda proksi xizmati orqali kompyuter tarmoqlari mijozlariga boshqa tarmoq xizmatlaridan bevosita foydalanish imkoni beriladi. Mijoz avval proksi serverga ulanadi va u orqali boshqa serverda joylashgan biron-bir resursga murojaat qiladi. Bunga misol tariqasida shuni keltirish mumkinki, ko‘pgina hollarda kompyuter tarmoqlaridagi bir guruh foydalanuvchilar yagona Internetga ulangan kompyuter orqali kompyuter xizmatlaridan foydalanishadi.
Ba’zi hollarda mijoz so‘rovi yoki server javobi proksi server tomonidan muayyan maqsadlarda o‘zgartirilishi yoki to‘xtatilishi mumkin. Proksi server, shuningdek, mijoz kompyuterini ba’zi tarmoq hujumlaridan himoyalashga imkon beradi.
Anonim proksi serverlar (Anonymous Proxy Servers).
Anonim proksi serverlar ba’zi manzillarni berkitish yoki biror hujjatlarni olishda o‘zini oshkor qilmaslik imkonini beradi.
Yuklash va ko‘chirib olish (upload, download) tushunchalari. Internet tarmog‘ida ma’lumotlar bilan ishlash vaqtida «upload» va «download» tushunchalariga juda ko‘p duch kelinadi.
Ushbu atamalarga quyidagi tushunchalarni keltirish mumkin:
upload – yuklab qo‘yish. Ma’lumotlarni (fayllarni) kompyuterdan tarmoqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterga yoki
serverga yuklab qo‘yish;
download – yuklab olish. Ma’lumotlarni (odatda, faylni) tarmoqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterlar va serverlardan o‘z kompyuteriga yuklab olish.
Internet konferensiyalar. Internet konferensiyalar – bu muayyan muammoni hal qilayotgan guruh ishtirokchilarining Internet tarmog‘i orqali konferens aloqasi yordamida o‘zaro axborot almashinish jarayonidir. Tabiiyki, bu texnologiyadan foydalanish huquqiga ega bo‘lgan shaxslar doirasi cheklangan bo‘ladi. Kompyuter konferensiyasi ishtirokchilari soni audio- va videokonferensiyalar ishtirokchilari sonidan ancha ko‘p bo‘lishi mumkin. Adabiyotlarda telekonferensiya atamasini ko‘p uchratish mumkin. Telekonferensiya o‘z ichiga konferensiyalarning uch turini: audio-, video- va kompyuter konferensiyalarni oladi.
|
| |
Ta’lim beruvchi - Matematika” fani ishchi oquv dastur

|
Matematika” fani ishchi oquv dastur
|
bet | 31/69 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 18,04 Mb. | | #119823 |
Bog'liq 1-kurs Matematika to\'plam tayyorTa’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich.
Kirish qismi
(5 daqiqa)
|
O’quvchilar bilan salomlashadi, ularning darsga tayyorgarligini va davomatini tekshiradi
|
Darsga tayyorgarlik ko’radilar
|
2-bosqich.
Asosiy qism
(65 daqiqa)
|
2.1 Mavzu va uning rejasi, mavzuni o’tishdan kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi (1-ilova)
2.2 Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalar bilan tanishtiradi va baholash mezonlarini keltiradi (2-ilova)
2.3 O’tilgan mavzularni takrorlash maqsadida Damino usulidan foydalaniladi(3-ilova)
2.4 Mashg’ulot mavzusining bayoni keltiriladi (4-ilova)
2.5 O’tilgan mavzuni mustahkamlash maqsadida klaster usulidan foydalaniladi. (5-ilova)
2.6 O’tilgan mavzuni mustahkamlash uchun amaliy misollardan foydalaniladi (6-ilova)
|
Tinglaydi va yozib oladi.
G’oyalarni tinglaydi,eshitadi
Savollarga javob beradi va tarmoqlarni to’ldiradi
Tinglaydi va yozib oladi
Jadvalni to’ldiradi
Mashg’ulot davomida olgan bilimlaridan kelib chiqib savollarga javob beradi.
|
3-bosqich.
Yakuniy qism.
(10 daqiqa)
|
3.1. Mashg’ulotga yakun yasaladi va yutuq kamchiliklarini aytib o’tadi
3.2 Darsga faol qatnashgan o’quvchilarni baholaydi.
3.3 Uyga vazifa beriladi. (7-ilova)
|
Talabalar diqqat bilan o’qituvchini tinglaydilar, o’quv mashg’ulotining maqsadga erishilganligi darajasi bo’yicha fikr va mulohazalarini bildiradilar.
Uyga vazifani yozib oladilar.
|
Ilova -1
|
| |