Taqsimlangan ma’lumotlar bazasi - Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi

|
Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligi konsepsiyasi
|
bet | 2/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 39,13 Kb. | | #111405 |
Bog'liq Ma’lumotlar bazasining taqsimlangan tizimida axborot xavfsizligiTaqsimlangan ma’lumotlar bazasi
MBBT asosida yaratiluvchi taqsimlangan axborot tizimlari ham “taqsimlangan MBBTlari” atamasi orqali xarakterlanadi va mos holda “taqsimlangan ma’lumotlar bazasi” atamasi ishlatiladi.
Taqsimlangan hisoblashlami amalga oshirish yuqorida ko‘rsatilgan taqsimlangan tizimlami yaratish va ishlashi prinsiplarining ba’zilaridan chekinish orqali amalga oshiriladi. Qanday prinsip “qurbon” qilinishiga bogiiq holda taqsimlangan tizim texnologiyalarida\ bir necha mustaqil yo‘nalishlar ajralib chiqdi - “mijoz -
server” texnologiyalari, takrorlash texnologiyalari, obyektli bog`lash texnologiyalari. Real taqsimlangan axborot tizimlari, odatda, uchchala texnologiyalarni biriktirish asosida qurilgan. Metodik nuqtayi nazaridan uiami alohida muhokama qilish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
“Mijoz - server” texnologiyalari
“Mijoz - server” texnologiyalarida taqsimlangan tizimlami yaratish va ishlashi prinsiplarining asosiylaridan biri – markaziy qurilmaning mavjud emasligidan chekiniladi. Shu sababli, ≪mijoz - server≫ texnologiyalarining negizida yotuvchi quyidagi ikkita asosiy g‘oyani ajratish mumkin:
- bitta yoki bir nechta serverlardagi ma’lumotlaming bareha foydalanuvchilar uchun umumiyligi;
- umumiy ma’lumotlami birgalikda (parallel va bir vaqtda) turli hisoblash qurilmalarida ishlovchi foydalanuvchilaming (mijozlaming) ko‘pligi.
Boshqacha aytganda, “mijoz - server” texnologiyalariga asoslangan tizimlar faqat foydalanuvchilarga nisbatan taqsimlangan. Shu sababli, ko‘pincha ulami “haqiqiy” taqsimlangan tizimlarga tegishli emas, balki ko‘pchilik foydalanuvchi tizimlaming alohida sinfi deb hisoblaydilar.
“Mijoz - server” texnologiyalarida server va mijoz tushunchalari muhim qiymatga ega. Keng ma’noda server deganda qandaydir hisoblash resurslariga (xotira, vaqt, prosessor unumdorligi va h.) ega har qanday tizim, jarayon, kompyuter tushuniladi.
Mijoz deganda serverdan qandaydir resursni so‘rovchi, qandaydir resurslardan foydalanuvchi yoki server tomonidan o‘zgacha usul bilan xizmat ko‘rsatiluvchi har qanday tizim, jarayon, kompyuter, foydalanuvchi tushuniladi.
“Mijoz - server” tizimlarining bosqichlari
“Mijoz - server” tizimlari o‘zining rivojida bir necha bosqichlami bosib o‘tish jarayonida uning turli modellari shakllandi. Ulami amalga oshirish, demak, to‘g‘ri tushunish MBBT strukturasini quyidagi uchta komponentga ajratishga asoslangan:
- taqdimiy komponent - ba’zida oddiygina foydalanuvchi interfeysi deb ataluvchi, ma’lumotlami kiritish va aks ettirish funksiyasini amalga oshiruvchi;
- tatbiqiy komponent - muayyan predmet sohasidagi avtomatlashtirilgan axborot tizimi vazifalarini amalga oshiruvchi so‘rovlar, hodisalar, qoidalar, muolajalar va boshqa hisoblash funksiyalari nabori;
- ma’lumotlardan foydalanish komponenti - ma’lumotlami olish, saqlash, fizik yangilash va o'zgartirish fimksiyalarini amalga oshiruvchi.
Ushbu uchta komponentning tizimda amalga oshirish va taqsimlash xususiyatlaridan kelib chiqqan holda “mijoz - server” texnologiyalarining to‘rtta modeli farqlanadi:
- fayl serveri modeli (File Server - FS);
- ma’lumotlardan masofadan foydalanish modeli (Remote Data Access - RDA);
- ma’lumotlar bazasi serveri modeli (Data Base Server - DBS);
- ilovalar serveri modeli (Application Server - AS).
|
| |