O’zbеkistоndа tеlеkоmmunikаtsiya vа simsiz tехnоlоgiyalаrining rivоjlаnishigа tа’sir etuvchi аsоsiy оmillаr

O’zbеkistоndа tеlеkоmmunikаtsiya vа simsiz tехnоlоgiyalаrining rivоjlаnishigа tа’sir etuvchi аsоsiy оmillаr
O’zbеkistоndа tеlеkоmmunikаtsiya vа simsiz tехnоlоgiyalаrining rivоjlаnishigа tа’sir etuvchi аsоsiy оmillаr
Reja
1.Telekommunikatsiya texnologiyalari rivojlanishi
2. Simsiz tехnоlоgiyalаrining rivоjlаnishigа tа’sir etuvchi аsоsiy оmillаr
O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyotini o‘rganish: 4 yil ichida IT-sohasiga investitsiyalar 4 barobar o‘sdi
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi oxirgi to‘rt yil ichida O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyot qanday rivojlangani bo‘yicha tadqiqot tayyorladi. Mutaxassislarning qayd etishicha, raqamli iqtisodiyotda asosiy rolni xususiy biznes egallashi, davlat esa xususiy tashabbus uchun infratuzilma yaratishi lozim.
2021-yil 5-may, 13:28 Texnologiya
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (CEIR) tadqiqotchilari Yuriy Qutbitdinov va Baxtiyor Ismoilov O‘zbekistonda raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish bo‘yicha tadqiqot tayyorladi (Gazeta.uz sayti).
Mutaxassislarning tushuntirishicha, elektron tijorat, elektron hukumat tizimi, ishlab chiqarish jarayonlariga “aqlli” texnologiyalarni joriy etish, “Aqlli shahar”, “Xavfsiz shahar” tizimlarini yaratish va hokazolar, shuningdek, raqamli iqtisodiyotning tarkibiy qismlarida "Internet of narsalar" texnologiyalaridan keng foydalanish.
Axborot va kommutatsiya texnologiyalarining (AKT) rivojlanish darajasiga bevosita bog‘liq bo‘lgan mamlakatda raqamli iqtisodiyotning rivojlanish darajasi odatda turli ko‘rsatkichlar bilan baholanadi: raqamli iqtisodiyotning yalpi ichki mahsulotdagi ulushi, investitsiyalar hajmi. AKT sohasida, internet tezligi, uning mamlakatimiz hududini qamrab olishi va aholi foydalanishi uchun qulayligi, elektron tijoratning rivojlanish darajasi, elektron hukumat tizimida davlat xizmatlarining ulushi, tashkilotlarning mutaxassislar bilan ta’minlanishi. AKT sohasi va boshqalar. Bundan tashqari, mamlakatda axborot texnologiyalarining rivojlanish darajasini baholovchi xalqaro reytinglardagi ko'rsatkichlar muhim ahamiyatga ega.
Реклама
Gazeta.uz dagi reklama
“Ushbu ko‘rsatkichlarning aksariyati bo‘yicha O‘zbekistonda 2016-yildan buyon sezilarli yutuqlarga erishildi”, — deyiladi tadqiqotda.
Shunday qilib, “axborot va aloqa” sohasida xizmat ko‘rsatish sohasida yaratilgan yalpi qo‘shilgan qiymat 2016-yildan buyon 2,4 trillion so‘mdan 8,8 trillion so‘mga, “axborot va aloqa” iqtisodiy faoliyat turi bo‘yicha ko‘rsatilgan xizmatlar hajmi esa ikki barobarga o‘sdi. 2 barobarga oshib, 6,3 trln. so‘mdan 12,9 trln.
2016-2020-yillarda YaMMda “axborot va kommunikatsiya” sohasida xizmatlar hajmining o‘sish dinamikasi
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
YaIM, shu jumladan
|
242.5
|
302.5
|
406.6
|
510.1
|
580.2
|
Sanoatning yalpi qo'shilgan qiymati, shu jumladan.
|
220.1
|
267.7
|
361.1
|
464,9
|
535,8
|
"axborot va aloqa" sohalari
|
4.4
|
5.7
|
7.0
|
7.4
|
8.8
|
Manba: Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlari
2016-2020-yillarda “axborot va aloqa” iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha ko‘rsatilgan xizmatlar hajmining o‘sish dinamikasi (trln. so‘m)
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
Xizmatlar - jami , shu jumladan.
|
97.1
|
118.8
|
150,9
|
193.7
|
218.9
|
o'sish sur'ati (%)
|
114.7
|
110.7
|
108.9
|
113.2
|
102.3
|
"axborotlashtirish va aloqa" sohalari
|
6.3
|
8.2
|
10.3
|
10.9
|
12.9
|
o'sish sur'ati (%)
|
114.6
|
121.3
|
115.9
|
108.3
|
115.3
|
Manba: Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlari
AKT sohasining rivojlanishiga “axborot va aloqa” faoliyat turi bo‘yicha asosiy kapitalga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmining o‘sishi yordam berdi, bu 2016-2020-yillarda 1,2 trln. so‘mdan 4,8 trillion so‘mgacha, shu jumladan hajm xorijiy investitsiyalar va kreditlar hajmi 2,5 barobarga, 0,8 trln. so‘mdan 2 trln.
2016-2020-yillarda “axborot va aloqa” asosiy kapitalga yo‘naltirilgan investitsiyalar hajmi va faoliyat turlari bo‘yicha o‘zgarishlar dinamikasi (trln. so‘m)
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
Asosiy fondlarga jami investitsiyalar, shundan
|
49.5
|
60.7
|
107.3
|
134,0
|
202.0
|
faoliyat turi bo'yicha "axborot va aloqa"
|
1.2
|
1.9
|
0,9
|
2.1
|
4.8
|
Xorijiy investitsiyalar va kreditlar, shulardan
|
10.8
|
16.2
|
31.4
|
52.6
|
86.6
|
faoliyat turi bo'yicha "axborot va aloqa"
|
0,8
|
1.5
|
0,5
|
1.2
|
2.0
|
Manba: Davlat statistika qoʻmitasi maʼlumotlari
Telekommunikatsiya infratuzilmasi jadal rivojlanmoqda, deb yozadi ekspertlar. O‘rnatilgan optik tolali aloqa liniyalarining uzunligi qariyb 3,8 baravarga 17,9 dan 68,6 ming km ga oshdi, 2021 yil oxiriga qadar ularning uzunligini qariyb 2 barobarga oshirish va 118,6 ming km ga yetkazish rejalashtirilgan. Mobil tayanch stansiyalar soni 1,8 baravarga oshib, 17,7 ming donadan 31,7 ming donaga yetdi, birgina 2020 yilning o‘zida 5600 dan ortiq yangi mobil telefon stansiyalari o‘rnatildi va ishga tushirildi.
Mobil tayanch stansiyalar tarmog‘ining kengayishi mamlakatimiz aholisining 98 foizi, shu jumladan, 90 foizgacha yuqori tezlikdagi aloqa uchun mobil aloqa xizmatlarini ko‘rsatish (qoplama darajasini oshirish) uchun shart-sharoitlar yaratish imkonini berdi.
Tadqiqotchilarning qayd etishicha, mobil aloqa stansiyalari tarmog‘ining kengayishi 3G/4G tarmoqlarining ishlashini ta’minlovchi yangi stansiyalarning o‘rnatilishi hisobiga bo‘lib, Toshkentda ham beshinchi avlod – 5G 15 ta baza stansiyalarini o‘rnatish bo‘yicha loyihalar amalga oshirilgan. .
O‘z ishlab chiqarish bazasini yaratish va import o‘rnini bosish maqsadida “Jizzax” erkin iqtisodiy zonasida Koreya Respublikasi ko‘magida qiymati 11 million dollarlik 50 ming km kabel quvvatiga ega optik tolali kabellar ishlab chiqaradigan zavod qurildi. yiliga, bu ham ichki ehtiyojlarni qondirish, ham kabel mahsulotlarini eksportga yetkazib berish imkonini beradi.
Telekommunikatsiya infratuzilmasining rivojlanish dinamikasi
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
Optik tolali aloqa liniyalarining umumiy uzunligi (ming km)
|
17.9
|
20.3
|
26.6
|
36.6
|
68.6
|
Mobil baza stansiyalari soni (ming dona)
|
17.7
|
20.0
|
24.1
|
26.1
|
31.7
|
Manba: Axborot vazirligi
2016-yildan buyon mobil aloqa abonentlari soni 20 foizga oshib, 25,4 million kishiga, internetdan foydalanuvchilar soni esa qariyb ikki barobarga oshib, 22,5 million kishiga yetdi.
Foydalanuvchilar sonining o'sish ko'rsatkichlari dinamikasi (million kishi)
Miqdori
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
Mobil abonentlar
|
20.6
|
21.4
|
22.8
|
23.6
|
25.4
|
Internet foydalanuvchilari
|
12.1
|
14.7
|
20.0
|
22.0
|
22.5
|
Manba: Axborot vazirligi
O'rnatilgan keng polosali Internetga ulanish portlari soni yil sayin ortib bormoqda, bu esa abonentlarga axborotni yuqori tezlikda uzatish va qabul qilish uchun unga uzluksiz ulanish imkonini beradi, deyiladi tadqiqotda.
2020-yilda 1 millionga yaqin qo‘shimcha portlar o‘rnatildi, 2018-yildan buyon jami portlar soni 1,2 milliondan 3,2 milliongacha o‘sdi, 2021-yil oxiriga kelib esa bu ko‘rsatkichni 3,9 millionga yetkazish rejalashtirilgan, bu esa abonentlar kirishini sezilarli darajada kengaytiradi. keng polosali internetga simli ulanish imkoniyatlari.
Bugungi kunga qadar barcha bolalar bog‘chalari, tibbiyot muassasalari, shuningdek, 8 mingdan ortiq maktab (jami 80 foiz) yuqori tezlikdagi internet tarmog‘iga ulangan. 2021-yilda barcha maktablar, shuningdek, mahalla fuqarolar yig‘inlari (10 mingga yaqin yig‘in) tarmog‘iga kirishni ta’minlash rejalashtirilgan.
Tadqiqotchilarning taʼkidlashicha, mobil aloqa va internetdan foydalanuvchilar sonining oʻsishiga nafaqat AKT infratuzilmasining rivojlanishi, balki internetdan foydalanish narxining pasayib, uning tezligini oshirish ham yordam berdi. 2016 yildan beri xalqaro maʼlumotlar uzatish tarmogʻining sigʻimi (tezligi) qariyb 22 barobarga – 55 dan 1200 Gb/s gacha oshirildi. Shu bilan birga, provayderlar uchun internet xizmatlari tariflari narxi 21 baravarga, 1 Mbit/s uchun 91,5 dan 4,3 dollargacha pasaygan.
Internet xizmatlari tezligi va narxining o'zgarishi dinamikasi
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
2020
|
Xalqaro tarmoq o'tkazish qobiliyati (Gbps)
|
54,98
|
110,0
|
1200
|
1200
|
1200
|
Provayderlar uchun Internet xizmatlari uchun tariflar narxi
(1 Mbit/s uchun dollar)
|
91.5
|
30.3
|
10.1
|
5.9
|
4.3
|
Manba: Axborot vazirligi
Hukumatning 17 apreldagi qaroriga muvofiq, “O‘zbektelekom” AK Amerikaning Winncom Technologies kompaniyasi bilan birgalikda joriy yilda deyarli 26 million dollarlik paketli kommutatsiya markazini modernizatsiya qilish loyihasini amalga oshirmoqda , bu esa uning o‘tkazish qobiliyatini 1800 Gbit/s gacha kengaytiradi.
Iste'molchilar uchun internet tezligi ham oshdi. 2018 yildan boshlab abonentlar uchun keng polosali internet tezligi 10,11 dan 36,85 Mb/s gacha, mobil internet abonentlari uchun esa 9,97 dan 13,89 Mb/s gacha oshdi.
O‘zbekistonda internet tezligi ko‘rsatkichlari dinamikasi (Mb/s)
|
2018
|
2019
|
2020
|
Keng polosali (qattiq) Internet tezligi ko'rsatkichlari
|
10.11
|
22.49
|
36.85
|
Mobil internet tezligi ko'rsatkichlari
|
9.97
|
9.51
|
13.89
|
2018-yilda aholini raqamli televideniye bilan to‘liq qamrab olish ham yakunlandi, bu ko‘rsatkich 2016-yilda atigi 68 foizni tashkil etdi.
Elektron tijoratni rivojlantirish uchun sharoitlar yaratildi. Davlatimiz rahbarining 2018-yil 14-maydagi “Elektron tijoratni jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq, elektron tijorat sohasida tadbirkorlik sub’yektlarini rag‘batlantirish maqsadida “e-tijorat.uz” elektron tijorat sub’yektlari Milliy reestri joriy etildi. yaratilgan.
Unga ixtiyoriy va tekin asosda elektron tijorat orqali tovarlar va xizmatlarni sotishdan olingan daromadlari ular tomonidan sotilgan tovarlar va xizmatlar umumiy hajmining kamida 80 foizini tashkil etuvchi yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar kiradi. Shu bilan birga, ular 2 foizlik stavka bo‘yicha yagona soliq to‘lovi to‘lovchilari bo‘ladi.
O‘zbekiston xalqaro reytinglarda
“Mamlakatda axborot texnologiyalari rivojini baholashda O‘zbekistonning xalqaro reytinglardagi muvaffaqiyatini alohida ta’kidlash joiz. Ushbu reytinglarda egallagan joy bilan bir qatorda ushbu hududning rivojlanish holatini aks ettiruvchi bir vaqtning o'zida bir nechta parametrlarni hisobga oladigan indeks ko'rsatilgan ", - deb yozadi tadqiqotchilar.
Ulardan biri Telekommunikatsiya infratuzilmasi indeksi (TII) bo‘lib, u mamlakatning 100 nafar aholisiga to‘g‘ri keladigan quyidagi ko‘rsatkichlar asosida shakllantiriladi: Internet va statsionar telefon liniyalaridan foydalanuvchilar, shuningdek, mobil aloqa, simsiz aloqa abonentlari soni. keng polosali va statsionar keng polosali tarmoqlar. 2016 yildan buyon O‘zbekiston ushbu indeks bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini 0,246 dan 0,472 gacha yaxshilagan.
Xalqaro elektraloqa ittifoqi tomonidan oxirgi marta 2017-yil oxirida dunyoning 176 ta davlati orasida tuzilgan AKT rivojlanish indeksi (IDI) . IDI indeksi 11 ta statistik ko‘rsatkichdan iborat bo‘lib, aholining AKTdan foydalanish imkoniyatlari, ulardan foydalanish darajasi va amaliy ko‘nikmalarini aks ettiradi. Hozirgi vaqtda IDI indeksini tuzishning yangi metodologiyasi ishlab chiqilmoqda. IDI indeksining so‘nggi reytingida O‘zbekiston 2016 yilga nisbatan 8 pog‘onaga ko‘tarilib, dunyoning 176 davlati orasida 95-o‘rinni egalladi (indeks – 4,9).
Global kiberxavfsizlik indeksi Xalqaro elektraloqa ittifoqi tomonidan ham tuziladi va hukumatning besh yo‘nalish bo‘yicha majburiyatlari darajasini baholaydi: huquqiy choralar, texnik choralar, tashkiliy chora-tadbirlar, salohiyatni rivojlantirish va xalqaro hamkorlik. 2016 yildan buyon O‘zbekiston ushbu reytingda o‘z ko‘rsatkichlarini 0,1471 dan 0,666 gacha yaxshiladi va 175 davlat orasida 93-o‘rindan 52-o‘ringa ko‘tarildi.
Mobil indeksi Xalqaro uyali aloqa operatorlari assotsiatsiyasi (yoki “GSMA assotsiatsiyasi”) tomonidan tuzilgan boʻlib, unga Oʻzbekistondagi barcha uyali aloqa operatorlari ham kiradi. Indeks mobil Internetning rivojlanish va foydalanish darajasini ko'rsatadi. Indeks 170 dan ortiq mamlakatlarda mobil internetni qabul qilishning asosiy omillari: infratuzilma, foydalanish imkoniyati, iste'molchilarning tayyorligi, kontent va xizmatlarga nisbatan o'lchaydi.
|
2016 yil
|
2017 yil
|
2018
|
2019
|
Mobil indeks
|
36.9
|
40.7
|
44.5
|
46.8
|
Reytingdagi o'rin (170 mamlakat ichida)
|
134
|
132
|
127
|
124
|
Manba: GSMA Mobile Connectivity Index
Indeks mobil aloqa sanoatiga mobil internetni kengroq o'zlashtirish uchun harakatlarini qayerga yo'naltirish kerakligini aniqlashga yordam beradi. So‘nggi to‘rt yil ichida O‘zbekiston ushbu indeks bo‘yicha o‘z ko‘rsatkichlarini 36,9 dan 46,8 ga yaxshiladi va jahon o‘rtacha 50 ko‘rsatkichiga yaqinlashdi.
Elektron hukumatni rivojlantirish indeksi (EGDI) BMT Kotibiyatining Iqtisodiy va ijtimoiy masalalar departamenti tomonidan uchta kichik indeks ko‘rsatkichlari asosida tuziladi: onlayn davlat xizmatlarini, telekommunikatsiya infratuzilmasini rivojlantirish va inson kapitalini rivojlantirish. Ushbu indeks bo‘yicha O‘zbekiston 2016-yildan buyon o‘z ko‘rsatkichlarini 0,54 dan 0,67 ga yaxshiladi va reytingda 193 davlat orasida 87-o‘rinni egalladi.
Fuqarolarning davlat xizmatlarini elektron formatda olishlari uchun shart-sharoit yaratish maqsadida 2017-yildan boshlab O‘zbekistonda Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalining (Yagona portal, DPI – my.gov.uz) yangi talqini ishga tushirildi, u yagona elektron platforma hisoblanadi. fuqarolar va tadbirkorlar davlat xizmatlarini olish va ular bo'yicha zarur ma'lumotlarni olishlari mumkin. Ayni paytda SPSIda ko‘rsatilayotgan xizmat turlari soni 20 ta yo‘nalish bo‘yicha 300 dan ortiqga yetdi.
Kelgusida 2022 yilga kelib elektron formatda ko‘rsatilayotgan davlat xizmatlari ulushini 60 foizga, 2025 yilgacha esa 80 foizga yetkazish, shuningdek, 2025 yilgacha elektron hukumatni rivojlantirish indeksida 50-o‘ringa ko‘tarish rejalashtirilgan.
Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishning uzoq muddatli rejalari
Prezidentning 2020-yil 5-oktabrdagi qarori bilan “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasi tasdiqlanib, kelgusi ikki yilda hududlar va mamlakat iqtisodiyoti tarmoqlarini raqamli o‘zgartirish bo‘yicha 280 dan ortiq loyihani amalga oshirish ko‘zda tutilgan.
“Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasining maqsadli ko‘rsatkichlari
Yo'q
|
Ko'rsatkich nomi
|
Birlik
|
Hozirgi holat
|
Yillar bo'yicha maqsadlar
|
2022
|
2025
|
2030
|
1
|
Respublikada optik tolali aloqa liniyasining uzunligi
|
ming km
|
41
|
70
|
120
|
250
|
2
|
Respublika hududlarini yuqori tezlikdagi internet bilan qamrab olish darajasi
|
qiziqish
|
67
|
74
|
85
|
100
|
3
|
Ijtimoiy ob'ektlarni yuqori tezlikdagi internet bilan ta'minlash darajasi
|
qiziqish
|
45
|
100
|
100
|
100
|
4
|
Uy xo'jaliklarini Internetga keng polosali ulanish bilan ta'minlash darajasi
|
qiziqish
|
67
|
74
|
85
|
100
|
5
|
Aholi punktlarini keng polosali mobil aloqa tarmog'i bilan ta'minlash darajasi
|
qiziqish
|
78
|
100
|
100
|
100
|
6
|
Elektron hukumatni rivojlantirish indeksi xalqaro reytingida elektron hukumatni rivojlantirish samaradorligi ko‘rsatkichi
|
ball
(0−1 orasida)
|
0,66
|
0,70
|
0,75
|
0,86
|
7
|
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko‘rsatilayotgan elektron davlat xizmatlarining davlat xizmatlari markazlari tomonidan ko‘rsatiladigan davlat xizmatlariga nisbatan ulushi
|
qiziqish
|
34
|
60
|
70
|
90
|
8
|
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalidagi elektron davlat xizmatlariga nisbatan mobil qurilmalar orqali ko‘rsatiladigan elektron davlat xizmatlari ulushi
|
qiziqish
|
5
|
o'ttiz
|
42
|
60
|
9
|
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali orqali ko‘rsatiladigan tranzaksiya xizmatlari ulushi
|
qiziqish
|
25
|
45
|
60
|
75
|
10
|
Korxona resurslarini boshqarish tizimini (ERP) joriy qilgan yirik korxonalar ulushi
|
qiziqish
|
20
|
40
|
65
|
100
|
o'n bir
|
Onlayn bank xizmatlaridan foydalanuvchilar soni (yuridik va jismoniy shaxslar)
|
million birlik
|
10
|
15
|
17
|
20
|
12
|
Dasturiy mahsulotlar va axborot texnologiyalari texnoparklarini inkubatsiya qilish va jadallashtirish dasturlariga kiritilgan startap loyihalar soni
|
Kompyuter.
|
50
|
250
|
700
|
2300
|
13
|
Axborot texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash uchun oliy va o‘rta maxsus ta’lim muassasalariga o‘qishga qabul qilish kvotalari soni
|
ming
|
7
|
12
|
15
|
20
|
Yaqin kelajakda raqamli xizmatlarning mamlakat yalpi ichki mahsulotidagi ulushini ikki baravar oshirish vazifasi qo‘yildi.
Keyingi ikki yil ichida raqamli infratuzilmani rivojlantirish uchun qariyb 2,5 milliard dollar jalb etish rejalashtirilmoqda. Toshkent (5 PBga kengaytirilib, 10 PBga yetkaziladi), Buxoro va Qo‘qon (har biri 50 PB) shaharlarida uchta yirik yangi ma’lumotlar markazlarini ishga tushirish, shuningdek, statsionar telekommunikatsiya tarmog‘ini yanada kengaytirish va mobil tarmoqni modernizatsiya qilish. Natijada xonadonlar har bir aholi punktida kamida 10 Mbit/s tezlikda internetdan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Pandemiyaga qarshi kurashish tajribasini hisobga olgan holda 2021-yilda sog‘liqni saqlash sohasida raqamlashtirishni kengaytirish, hududlarda elektron poliklinika va telemeditsina tizimlarini joriy etishni yakunlash ko‘zda tutilmoqda. Bank sektorini, jumladan, avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimlari va moliyaviy texnologiyalarni raqamli transformatsiya qilish davom ettiriladi. Qishloq xoʻjaligini raqamlashtirish uchun zamonaviy qishloq xoʻjaligi texnologiyalari va innovatsion yechimlarni joriy etish uchun 600 million dollardan ortiq mablagʻ jalb etiladi.
IT mutaxassislarini tayyorlash
O‘zbekistonda 120 dan ortiq universitet faoliyat yuritib, ularning har birida raqamli o‘quv moduli joriy etilmoqda va inkubatsiya markazlari ochilmoqda. Vertikal ta'limning yangi tizimini yaratishga qaratilgan IT-ta'limni rivojlantirish dasturi qabul qilindi. 2020 yilda dasturlash ko'nikmalarini bepul o'qitishni ta'minlovchi "Bir million dasturchilar" dasturi ishga tushirildi, uning doirasida 130 000 dan ortiq talaba tahsil oladi.
Mamlakatimiz hududlarida IT-ta’lim markazlari tashkil etilmoqda, ularning 100 dan ortig‘i ochilgan, ularda 85 mingdan ortiq talaba tahsil oldi. 2021-yilda yana 200 ta ana shunday markaz ochish rejalashtirilgan.
IT-kompaniyalar uchun 2028-yilgacha ekstraterritoriallik asosida imtiyozlar taqdim etiladi (IT-parklardagi imtiyozlar: daromad solig‘i – 7,5%, korporativ va ijtimoiy soliq – 0%, tovarlar va xizmatlar importi uchun bojxona to‘lovlari – 0%).
Mualliflar o‘z tadqiqoti yakunida ta’kidlaydilar: “Xorijiy mamlakatlar tajribasi shuni ko‘rsatadiki, raqamli iqtisodiyot bir vaqtning o‘zida keng ko‘lamli sohalarda rivojlanmoqda va cheklangan miqdordagi kompaniyalar tomonidan, hatto ularga maxsus vakolatlar berilgan bo‘lsa ham qurib bo‘lmaydi. resurslar. Shunday ekan, raqamli iqtisodiyotda asosiy rolni kuchli tadbirkorlik va innovatsion yondashuvga ega xususiy biznes egallashi, davlat esa xususiy tashabbus uchun infratuzilma va shart-sharoitlarni yaratishi kerak”.
Tadqiqotchilarning fikriga ko'ra, davlat iqtisodiy jarayonlarni raqamlashtirishni quyidagi harakatlar orqali rag'batlantirishi mumkin:
turli tashkilotlarni birlashtirgan umumiy texnologik platformalar tashkilotchisi yoki muayyan texnologik echimlardan foydalanishga qo'yiladigan talablarni direktiv ravishda belgilovchi tartibga soluvchi sifatida, chunki iqtisodiyotning barcha segmentlarida standart texnologik echimlarni joriy etish jarayonlarini sinxronlashtirmasdan, ularni keng taqsimlamasdan. mumkin emas;
raqamli iqtisodiyotni rivojlantirishni tartibga soluvchi amaldagi me’yoriy-huquqiy bazani doimiy ravishda takomillashtirish va buni muloqot rejimida va amalda yangi turdagi axborot-huquqiy obyektlar va sub’ektlarga duch keladigan foydalanuvchilar, ishlab chiquvchilar va xizmat ko‘rsatuvchi provayderlarning fikrlarini hisobga olgan holda amalga oshirish. huquqiy ro'yxatga olishni talab qiladigan munosabatlar;
munosabatlarni raqamlashtirish, shu jumladan elektron hukumat tizimini va elektron formatda ko‘rsatiladigan davlat xizmatlari ro‘yxatini ishlab chiqish orqali umumiy jarayonning ishtirokchisiga aylanish;
tashkilotlarda axborot tizimlarini, elektron xizmatlarni joriy etishni rag‘batlantirish va rag‘batlantirish hamda raqamli texnologiyalarni, shuningdek, transchegaraviy onlayn savdoni rivojlantirish uchun soliq imtiyozlarini joriy etish;
IT-mutaxassislari va dasturchilarning o‘zlarini, shuningdek doimiy yangilanib turadigan raqamli texnologiyalardan foydalanishga qodir bo‘lgan malakali foydalanuvchilarni zarur miqdorda kadrlar tayyorlash;
kibertahdidlardan xavfsizlikni, shuningdek, raqamli iqtisodiyot bilan shug‘ullanuvchi barcha sub’ektlarning ular to‘playdigan, saqlaydigan va foydalanayotgan ma’lumotlari mumkin bo‘lgan jinoiy harakatlardan ma’lum darajada himoyalanganligiga ishonchini ta’minlash;
xalqaro hamkorlikni kengaytirish va ilg‘or axborot texnologiyalarini xo‘jalik faoliyatining barcha sohalariga kirib borish va joriy etish uchun jozibador sharoitlar yaratish.
"K-sikllar nazariyasiga (Kondratiev) ko'ra, insoniyat elektronika, robototexnika, hisoblash, lazer va aloqa texnologiyalarining rivojlanishi bilan tavsiflangan beshinchi texnologik tartibni bosib o'tmoqda va NBICga asoslanadigan oltinchi bosqichga yaqinlashmoqda. - nano-, bio-, axborot va kognitiv (kognitiv) texnologiyalar yutuqlarini konvergensiya yoki birlashtirish va sinergik mustahkamlash, deb yozadi tadqiqotchilar. – Shu nuqtai nazardan, texnologik taraqqiyot bilan hamqadam bo‘lish uchun nafaqat boshqa mamlakatlarda ishlab chiqarilayotgan innovatsion mahsulotlarning iste’molchisi bo‘lish, balki ularni o‘zingiz yaratish yoki ularni ishlab chiqarish bo‘yicha xalqaro kooperatsiya zanjirlarida ishtirok etish zarur.
Shu bilan birga, asosiysi shundaki, mamlakatimizda AKT, jumladan, yuqori tezlikdagi hamyonbop Internet rivojlanishi tadbirkorlik sub’yektlarining mehnat unumdorligini oshirish, tannarxni kamaytirish maqsadida turli ishlab chiqarish jarayonlariga raqamli texnologiyalarni joriy etishdan manfaatdorligi bilan hamqadam bo‘lishi kerak. shuningdek, ishlab chiqarish va foydani oshirish, ekspertlar xulosa qiladi.
http://fayllar.org
|