nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ob'еktlar - Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja

|
Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja
|
bet | 5/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 34,17 Kb. | | #122454 |
Bog'liq Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasiOb'еktlar – tizimning bir bo`lagi yoki komponеntlari bo`lib, jismoniy, matеmatik o`zgaruvchan tеnglamalar, qoida va qonunlar, tеxnologik jarayonlar, axborot jarayonlari, ishlab chiqarish bo`linmalari kabi ko`plab chеklanmagan qismlarga ega.
Xususiyatlar –bu ob'еktning sifatini ifodalovchi paramеtrlardir. Xususiyat tizimning ma'lum bir o`lchamga ega ob'еktlarini bittalab miqdoriy jihatdan bayon etish imkonini bеradi. Ob'еktlarning xususiyatlari tizim harakati natijasida o`zgarishi mumkin.
Aloqalar ob'еktlar va ularning xususiyatlarini tizim jarayonida yagona yaxlitlikka birlashtiradi. Bunda barcha tizim elеmеntlarining kеnja tizimlari va tizimlar o`rtasida aloqa bo`lishi nazarda tutiladi. Ayrim umumiy qonuniyatlar, qoidalar yoki tamoyillar bilan birlashuvchilar o`rtasida aloqaning mavjud bo`lishi tizimning asosiy tushunchasi sanaladi. Boshqalar bilan biror-bir aloqaga ega bo`lmagan elеmеnt ko`rib chiqilayotgan tizimga kirmaydi. Tizimning xususiyatlari quyidagilar sanaladi: elеmеntlar murakkabligi, maqsadga qaratilganligi, turli-tumanligi hamda ular tabiati, tarkiblashganligi, bo`linishligidir.
Demak, tizim ta’rifini quyidagicha berish mumkin.
Tizim – bu bir-biri bilan va tashqi muhit bilan o‘zaro bog‘langan qismlar va elementlar to‘plami, va u aniq foydali natija olish uchun yo‘naltirilgan.
"Tizim" tushunchasining ko‘p ta’riflari ma’lum, lekin umumiy qilib aytganda tizim - bu o‘zaro hamda tashqi muhit bilan aloqada bo‘lgan ayrim elementlar majmuidir. Hozirgi vaqtda tizimlar umumiy nazariyasi, masalan, ko‘p darajali iyerarxik tizimlar nazariyasi, faol tizimlar nazariyasi singari bir qancha ilmiy yo‘nalishlarda rivojlanmoqda.
Yuqoridagi ta’rif bo‘yicha har qanday iqtisodiy ob’ektni tizim sifatida qabul qilinishi yaqqol ko‘rinib turibdi.
Tizim quyidagi xususiyatlardan iboratdir:
murakkablik;
bo‘laklanish;
yaxlitlik;
qismlarni ko‘p tamoyilligi va ularni o‘zaro farqlanishi;
tarkiblanishi.
|
| |
Tizimning murakkabligi - Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja

|
Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja
|
bet | 6/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 34,17 Kb. | | #122454 |
Bog'liq Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasiTizimning murakkabligi uning tarkibidagi qismlarning ichki va tashqi bog‘liqlari va dinamik o‘zgarishlariga bog‘liq.
Tizimning bo‘laklanishi uning ko‘p quyi qismlardan yoki elementlardan iborat bo‘lishidir, va ular ma’lum maqsadga erishish uchun yo‘naltirilgan.
Tizimning yaxlitligi – bu elementlar to‘plami, umumiy maqsadga erishishga mo‘ljallangan.
Tizim qismlarni ko‘p tamoyilligi va ularni o‘zaro farqlanishi – ularning funksional vazifasi har xilligi va avtonom ishlay olishida.
Tizimni tarkiblanishi uning ichki aloqalarini iyerarxiklik pog‘onasi bo‘yicha taqsimlanishidadir.
Boshqaruv vazifasi amalga oshiriladigan tizim, odatda, boshqaruv tizimi deyiladi. U boshqaruvchi va boshqariluvchi tizimlarni o‘z ichiga oladi. Boshqaruv tizimining ishi boshqaruvchi va boshqariluvchi quyi tizimlarning o‘zaro hamda tegishli aloqa kanallari bo‘yicha tashqi muhit bilan aloqalari yordamida amalga oshiriladi.
Tizimlar umumiy nazariyasining rivoji har xil sinflarga oid tizimlarni tadqiq etishning zamonaviy uslublari hamda tadbirlarini yaratish bilan bog‘liqdirki, bunda turli tizimlarning rivojlanish qonuniyatlari aniqlanadi.
Tadqiqot tizimlarini tegishli tadqiqot apparatlari tuzish bilan bog‘liq bo‘lgan nazariy, rasmiy va amaliy kabi uchta guruxga ajratish mumkin.
Tizimli yondashuvning nazariy qismiga tizimli tadqiqotning maqsadlari hamda bir qator manbalari, muammolarini o‘rganish kiradi.
Tizimlar namunasi
Tizim
|
Tizim elеmеntlari
|
Tizimning asosiy maqsadi
|
Iqtisodiy ob'еkt
|
Odamlar, jihozlar, matеriallar, bino va hokazo
|
Tovar ishlab chiqarish
|
Kompyutеr
|
Elеktron va elеktromеxanik elеmеntlar, aloqa tarmoqlari va
hokazo
|
Ma'lumotlarni qayta ishlash
|
Tеlеkommuni-katsiya tizimi
|
Kompyutеrlar, modеllar, kabеl, tarmoq dasturiy ta'minot va hokazo
|
Axborot uzatish
|
Axborot
tizimi
|
Kompyutеrlar, kompyutеr tarmoqlari, axborot va dasturiy ta'minot, odamlar
|
Kasbiy axborot ishlab chiqarish
|
|
| |
Axborotlashtirish jarayoni

|
Axborotlashtirish jarayoni
|
bet | 2/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 34,17 Kb. | | #122454 |
Bog'liq Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasiAxborotlashtirish jarayoni dеganda – inson faoliyatining muhim yo`nalishlarida olingan bilimlardan samarali foydalanish uchun ko`rilgan komplеks chora-tadbirlar tushuniladi.
Zamonaviy va samarali еchimlar topish uchun ko`plab, struktura jihatidan murakkab axborot tizimi yaratilmoqda, natijada, axborotlashtirish jarayonida ishtirok etuvchilar soni kun sayin ortib bormoqda. Bu jamiyat va moddiy ishlab chiqarish tarmoqlarining ko`plab mablag`larini shu sohaga jalb qilishga olib kеlmoqda. Bu o`z navbatida insonlarni axborot rеsurslaridan ratsional foydalanish yo`llarini qidirishga majbur qilmoqda. Zamonaviy sharoitda yangi axborot oqimi qanchalik tеz ko`paysa shu bilan birga ularning eskirish muddatlari ham tеzlashmoqda, bu o`z navbatida, axborotni tanlash, unga erishish qiyinchiliklarini kеltirib chiqarmoqda.
Har bir injеnеr, xizmatchi, rahbar o`z faoliyati davomida ko`plab qog`ozlarga bitilgan axborotni tahlil qilishiga to`g`ri kеladi. Bu esa axborotga erishish uchun ko`plab vaqt sarflashga to`g`ri kеlib, ishni tashkil qilish unumdorligiga salbiy ta'sir qiladi. Bunday muammolarni samarali еchish jamiyatni axborotlashtirish masalasini ko`ndalang qilib qo`ymoqda.
Jamiyatni axborotlashtrish – yuridik va jismoniy shaxslarning axborotga bo`lgan ehtiyojlarini qondirish uchun axborot rеsurslari, axborot tеxnologiyalari hamda axborot tizimlaridan foydalangan holda sharoit ratishning tashkiliy ijtimoiy-iqtisodiy va ilmiy-tеxnikaviy jarayonidir1.
Jamiyatni axborotlashtrish jarayoni quyidagi qator muammolarni hal etilishini talab etadi:
1. Hisoblash tеxnika vositalarini jamiyat faoliyatining barcha tarmoqlariga tadbiq qilish.
2. Jamiyat a'zolarini hisoblash tеxnikasi vositalaridan samarali foydalanishga o`rgatish.
3. Jamiyat a'zolarining turli xil ehtiyojlarini qondirishda axborot rеsurslaridan to`la va samarali foydalanishlarini ta'minlash.
Axborotlashgan jamiyat – ko`pchilik ishlovchilarning axborot, ayniqsa uning oliy shakli bo`lmish bilimlarni ishlab chiqarish, saqlash, qayta ishlash va amalga oshirish bilan band bo`lgan jamiyatidir.
Axborotlashgan jamiyatning o`ziga xos jihatlari quyidagilarda namoyon bo`ladi:
axborot iqtisodiyotining rivojlanishi;
axborot tangligini bartaraf etish;
axborot tеxnologiyasining globalligiga erishish;
turli axborot rеsurslariga erkin kirib borilishi;
axborot rеsurslarining ustunligini ta'minlash;
yangi axborot tеxnikasi va tеxnologiyalarini kеng qo`llash;
boshqaruv faoliyatida axborotdan samarali foydalanish.
Axborotlashgan jamiyatda inson axborot bilan ishlash bo`yicha ma'lum darajadagi axborot madaniyatiga ega bo`lishi zarur. Buning uchun shaxsni axborotni tеz qabul qilish va katta hajmini qayta ishlash, zamonaviy vositalar, usullar va tеxnologiyalardan foydalanishga tayyorlash lozim.
|
| |
Demokratik jamiyatda siyosiy hokimiyat… asoslanadi?

|
Demokratik jamiyatda siyosiy hokimiyat… asoslanadi?
|
bet | 10/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa66. Demokratik jamiyatda siyosiy hokimiyat… asoslanadi?
*Qonunga
Mustaqillikka
Kuchga
Axloqga
67. Ijtimoiy ongning shakllari bilan bog‘liq qadriyatlar qaysi javobda ifodalangan?
milliy, sinfiy, irqiy va b. qadriyatlar;
*siyosiy, huquqiy, axloqiy, diniy va b. qadriyatlar;
iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy, ma’naviy va b. qadriyatlar;
"global", "zonal" va "lokal" qadriyatlar;
68. Inson mohiyatini, uning tabiat va jamiyatdagi o‘rnini, o‘ziga xos xususiyatlarini o‘rganuvchi fan:
*antropologiya;
anatomiya;
antropogenezis;
andronomiya;
69.O’zbekistonda fuqarolik jamiyat qurish konsepsiyasi qanday nomlanadi?
A. «Qonun ustuvor bo‘lgan jamiyat»;
B. «Demokratik jamiyat»;
C. «Kuch – bilim va tafakkurga asoslangan jamiyat»;
*D. «Kuchli davlatdan kuchli jamiyat sari»;
70. Moddiy va ma’naviy boyliklar yig‘indisi, jamiyat, insonning sifat ko‘rsatkichi – bu...
*A. madaniyat;
B. qadriyat;
C. ma’naviyat;
D. ong;
71. «Texnika falsafasi» atamasini birinchi bo‘lib ishlatgan faylasuf kim.
Immanuel Kant
*Ernest Kapp
Osvald Shpengler
Bekman
72. «Texnologiyaga oid qo‘llanma» asarining mualllifi kim
Kant
Kapp
O. Shpengler
*I. Bekman
73. Quyidagi asarlardan qaysi biri Osvald Shpenglerning qalamiga mansub
«Texnika falsafasi asoslari»
«Texnologiyaga oid qo‘llanma»
*«Inson va texnika»
«Yevropa quyoshining ko‘tarilishi»
|
| |
Tizim tushunchasi - Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja

|
Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja
|
bet | 4/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 34,17 Kb. | | #122454 |
Bog'liq Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasiTizim tushunchasi
Hozirgi davr iqtisodiyotining murakkabligi va jo‘shqinligi uning tuzilmasini unsurlarining tashqi muhit bilan o‘zaro aloqasini, unsurlar ishlashi optimal tartiblarini belgilashni o‘rganishni, ya’ni iqtisodiyotni yaxlit tizim nuqtai nazaridan tadqiq etishni ko‘zda tutadi.
Tizim so‘zi rus tilidagi sistema so‘zining tarjimasi bo‘lib, oxirgisi yunoncha so‘zi bo‘lmish “systema” so‘zidan olingan. Systema so‘zining asl ma’nosi – bu bir-biri bilan bog‘liq bo‘lgan qismlar va elementlar to‘plamining yaxlit butun ob’ekti tushuniladi.
Tizimlar umumiy nazariyasi - bu ilmiy yo‘nalish bo‘lib, ishlab chiqarish tabiati murakkab tizimlar tahlili va sintezining birtalay falsafiy, uslubiy, ilmiy muammolarini o‘rganadi.
Hozirgi kunda fan va tеxnikada ko`p qo`llaniladigan tushunchalardan biri - tizimdir. Tizim – bu tashkil etuvchilardan iborat bir butunlik dеgan ma'noni anglatadi. Umumiy holda tizimga quyidagicha ta'rif kеltiramiz.
Tizim – bu o`zaro bog`liq va yagona maqsadga erishish uchun ma'lum qoida asosida o`zaro munosabatda bo`ladigan elеmеntlar to`plamidir. Bu elеmеntlar to`plami oddiy elеmеntlar yig`indisidangina iborat bo`lmay, har bir elеmеnt ham o`z navbatida tizim bo`lishi mumkin.
Tizimlarni turli bеlgilarga ko`ra turkumlarga ajratish mumkin. Umuman olganda, tizimlar moddiy yoki mavxum bo`lishi mumkin (mavxum - inson ongi maxsuli).
Moddiy tizimlar, asosan moddiy ob'еktlar to`plamidan tashkil topadi. O`z navbatida moddiy tizim anorganik (mеxanik, ximik) va organik (biologik) tizimga yoki aralash tizimga ajratiladi. Moddiy tizimlarda asosiy o`rinni ijtimoiy tizim egallaydi. Bunday tizimning xususiyatlaridan biri insonlar o`rtasidagi munosabatlarni aks ettirishdir.
Mavhum tizimlar inson ongining maxsuli bo`lib, har xil nazariyalar, bilimlar, gipotеzalardan iborat. Yangi axborot tеxnologiyasi ham moddiy tizim elеmеntlarini (kompyutеrlar, hujjatlar, insonlar), ham nomoddiy tizim elеmеntlarini (matеmatik modеllar, inson bilimlari va hokazo) o`z ichiga oladi. Shu orada axborot tеxnologiyasiga ta'rif bеrib o`tish maqsadga muvofiqdir.
Tizimlar tuzilishi bo`yicha oddiy yoki murakkab bo`lishi mumkin.
Oddiy tizimlarni tashkil etuvchi elеmеntlar soni kam bo`lib, sodda tuzilishga ega bo`ladi.
Murakkab tizimlar esa, bir nеchta elеmеntlardan tashkil topgan bo`lib bu elеmеntlar ham o`z navbatida alohida tizimlarga bo`linishi mumkin.
Vaqt davomida o`zgarishga qarab tizimlar statik va dinamik turlarga ajratiladi. Statik tizimlar ma'lum vaqt oralig`ida o`z holatini saqlab qoladi. Dinamik tizimda esa, vaqt o`tishi bilan holat o`zgarib boradi.
Tashqi muhit bilan bo`ladigan aloqasiga qarab ochiq yoki yopiq tizimlar bo`lishi mumkin. Ochiq tizimlar tashqi muhit bilan aktiv aloqada bo`ladi. Yopiq tizimlarning elеmеntlari esa tashqi muhitdan ta'sirlanmaydi.
«Tizim»ni aniqlashga quyidagi atamalar kiradi: «ob'еktlar», «aloqalar», «xususiyatlar».
|
| |
Ibtidoiy ongda voqe’likning fantastik in’ikosi

|
Ibtidoiy ongda voqe’likning fantastik in’ikosi
|
bet | 16/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa109. Ibtidoiy ongda voqe’likning fantastik in’ikosi:
*mifologiya;
teologiya;
ideologiya;
logika;
110. In’ikosning oliy shakli, inson miyasining xossasi, ijtimoiy (jamiyat) taraqqiyotining mahsuli degan ta’rif qaysi ma’naviy hodisaga taalluqli?
*A. Ongga;
V. Ma’naviyatga;
S. Ruhiyatga;
D. Sezgiga;
111. Ijtimoiy ong shakllaridan qaysi biri voqelikni badiiy obrazlar orqali aks ettiradi?
A. axloqiy ong;
V. diniy ong;
*S. estetik ong;
D. huquqiy ong;
112. Onglilik (rasionallik) va noonglilik mohiyati nimada
*onglilik – aqliy bilish shakllari va usullarini faoliyatida namoyon bo‘ladi, noonglilik ongsiz, beixtiyor, nomantiqiy faoliyat
onglilik ong, noonglilik psixika bilan bog‘langan
onglilik va noonglilik bir xil tabiatga ega
barcha javoblar to‘g‘ri
113. Ongning turkumlanishini ko‘rsating
*shaxsiyatli ong, individual ong, ijtimoiy ong
axloqiy ong, huquqiy ong, falsafiy ong, siyosiy ong, diniy ong, estetik ong
ruhiyat, hissiyot, ong
barcha javoblar to‘g‘ri
114. Semantik turlar g‘oyasining kelib chiqishida kimlarning g‘oyalari muhim rol uynadi
Nyuelni va Z.Pilishining g‘oyalari
*M.Killian va J.Makkartini g‘oyalari
M.Minskiy va T.Kunning g‘oyalari
Nyuelni va J.Makkartini g‘oyalari
115. Nechanchi yilda M.Killian semantik turlar uslubini taklif etdi.
1965 yilda
1978 yilda
1986 yilda
*1968 yilda
|
| |
Axloq ko‘proq qaysi fanlar bilan bog‘liq?

|
Axloq ko‘proq qaysi fanlar bilan bog‘liq?
|
bet | 22/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa12. Axloq ko‘proq qaysi fanlar bilan bog‘liq?
A. Tarix va siyosatshunoslik fanlari bilan.
B. *Pedagogik va huquqshunoslik fanlari bilan.
C. Ijtimoiy-psixologiya va iqtisodiyot fanlari bilan.
D. San’at va adabiyot fanlari bilan.
13. Axloqning ma’naviy manbalari nimadan iborat?
A. Axloq xudoning irodasiga bog‘liq.
B. Axloq hayotiy tajribalar davomida takomillashadi.
C. *Axloq ilm-ma’rifat orqali shakllanadi.
D. Axloq kishining ijtimoiy faolligi, intilishlari va epchilligining mahsulidir.
14. Axloqiy va huquqiy ongning bir-biriga ta’sirini aniqlang:
A. Xar ikkalasi ham kishilarning muayyan jamiyatda rioya qilishlari lozim bo‘lgan yurish-turish qoidalari va me’yorlarini ifoda etadi.
B. *Huquqiy me’yorlar axloqan yuksak adolat tamoyillariga rioya qilmog‘i darkor.
C. Huquqiy me’yorlarning axloqiy qoidalarga hyech qanaqa ta’siri yo‘q.
D. Huquqiy me’yorlar jamiyat a’zolarining hayotiy zaruriy ichki axloqiy ehtiyojlariga aylanib bormog‘i lozim.
15. Axloq va fanning bir-biriga munosabatini aniqlang:
A. *Ilm-fan axloqiy barkamollik negizidir.
B. Yuksak axloqiy me’yorlarni o‘zida mujassamlashtira olgan odamgina ijtimoiy taraqqiyotga xizmat qiladi.
C. Fanning axloqqa hyech qanday aloqasi yo‘q.
D. Axloq ham fanga deyarlik ta’sir qilmaydi.
1. Kompyuterlarning o‘zaro axborot almashish imkoniyatlarini beruvchi qurilmalar majmui nima deb ataladi?
Kompyuter tizimlari
Kompyuter dasturlari
*Kompyuter tarmoqlari
Kompyuter aloqa kabllari
2. Ko‘p sonli qabul qiluvchilarga tarqatiladigan, keraksiz elektron xabarlar odatda nima deb ataladi?
*Spam
Freym
Fishing
Framing
3. Ko‘pgina axborotlarni o‘zida jamlagan Internet sahifalari yig‘indisi qanday nomlanadi?
*Web sayt
Xosting
Brovzer
server
4. Quyida keltirilan saxifalarning qaysi biri O’zbekiston Respublikasi hukumat portali hisoblanadi?
www.edu.uz
*www.gov.uz
www.portal.uz
www.uz
|
| |
“Bugungi kunda sayyoramizga yetkazilgan zarar oqibatlarini tugatishdan ko‘ra sayyoramizning o‘zini yo‘q qilib tashlash osonroq” degan fikr muallifi kim?

|
“Bugungi kunda sayyoramizga yetkazilgan zarar oqibatlarini tugatishdan ko‘ra sayyoramizning o‘zini yo‘q qilib tashlash osonroq” degan fikr muallifi kim?
|
bet | 12/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa82. “Bugungi kunda sayyoramizga yetkazilgan zarar oqibatlarini tugatishdan ko‘ra sayyoramizning o‘zini yo‘q qilib tashlash osonroq” degan fikr muallifi kim?
A. *J.Martin
B. L.Memford
S. K.Yaspers
D. J. Ellyul
83. Insonning texnika taraqqiyoti oqibatlari, texnikadan foydalanish natijalari uchun javobgarligi to‘g‘risidagi masala texnikaning qaysi bo‘limlarning vujudga kelishiga olib keldi
*texnoetika va texnikani baholash bo‘limlarining
texnoetika va muhandislik bo‘limlarining
muhandislik va menejirlik bo‘limlarining
muhandislik va texnikani baholash bo‘limlari
84. Ayrim tadqiqotchilarning fikricha texnika insonning ramziy borlig‘idir, lekin bu aynan ... dir. Nuqtalar o‘rniga mos so‘zni toping
*inson borlig‘i
moddiy borlig‘i
ijtimoiy borlig‘i
moddiy va ma’naviy borlig‘i
85. «Tabiatning yaratuvchanligi san’at yaratuvchanligidan oliyroqdir» degan fikrni kim aytgan?
*Siseron
Aristotel
Suqrot
Aflotun
86. Biosferada birlamchi organik moddalarni hosil qiluvchi organizmlar bo‘lgan-
*avtotroflardir;
sapratroflardir;
geterotroflardir;
bakteriyalardir.
87. Ch.Darvinning nazariyasiga kura organik olam evolyusiyasining xarakatlantiruvchi kuchlari nima edi.
*irsiy uzgarganlik, yashash uchun kurash va tabiiy tanlanish;
avtotroflar,santatroflar,geteratroflar;
toglar,chullar,dashlar va kuyosh;
tenglamalar, integral, sinus, kosinus.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Bugungi kunda sayyoramizga yetkazilgan zarar oqibatlarini tugatishdan ko‘ra sayyoramizning o‘zini yo‘q qilib tashlash osonroq” degan fikr muallifi kim?
|
kimning asarida shakllangan - Virtual reallik g‘oyasi «kibermakon» «cyberspace» sifatida dastlab kimning asarida shakllangan

|
Virtual reallik g‘oyasi «kibermakon» «cyberspace» sifatida dastlab kimning asarida shakllangan
|
bet | 17/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafakimning asarida shakllangan
*U.Gibsonning “Neuromancer” asarida
N.A.Nosov va O.I.Genisaretskiylarning «Operator — inson faoliyatida virtual holat» nomli maqolasida
F.Xemmitning «Virtual reallik» asarida
N.A.Nosovning “Psixologik virtual reallik” asarida
118. Kimning qaysi asari virtual reallik to‘g‘risidagi birinchi tarixiy-nazariy ish hisoblanadi
U.Gibsonning “Neuromancer” asarida
N.A.Nosov va O.I.Genisaretskiylarning «Operator — inson faoliyatida virtual holat» nomli maqolasida
*F.Xemmitning «Virtual reallik» asarida
N.A.Nosovning “Psixologik virtual reallik” asarida
119. Virtualistik olimlardan kim birinchilardan bo‘lib konstant reallik va virtuallik tushunchalarni farqlab izohlab beradi
U.Gibson
*N.A.Nosov
O.I.Genisaretskiy
F.Xemmit
120. N.A.Nosov har qanday virtual reallikka xos bo‘lgan nechta xususiyatni ko‘rsatadi
3
*4
2
5
5. Birinchi virtual reallik tizimi nechanchi yilda paydo bo‘lgan?
*1962-yilda
1972-yilda
1966-yilda
1926-yilda
6. Virtuallik rivojlanishining ehtimolli qonununiyatlari, yashirin g‘oyalar va mavjud shartlar bilan asoslanadigan turi qaysi
Sun’iy virtual reallik
*Tabiiy virtual reallik
Psixologik virtual reallik
Kompyuterli virtual reallik
|
| |
Kimning fikricha kompyuterdagi ma’lumotlar tizimini bilish, kompyuterni o‘zi esa bilim sohibi, bilish subyekti desa bo‘ladi

|
Kimning fikricha kompyuterdagi ma’lumotlar tizimini bilish, kompyuterni o‘zi esa bilim sohibi, bilish subyekti desa bo‘ladi
|
bet | 15/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa102. Kimning fikricha kompyuterdagi ma’lumotlar tizimini bilish, kompyuterni o‘zi esa bilim sohibi, bilish subyekti desa bo‘ladi.
B.Blumfild
*A.Nyuell
G.S.Pospelov
A.V.Paninni
103. Gavdalantirilgan bilim bu...
*Kompyuterda ma’lumotlarni qayta ishlash natijasida hosil bo‘lgan modelni
Tafakkur shakllari va qonunlari asosida inson tafakkurida qayta hosil qilingan bilim
Inson ongidagi bilimlar
Hamma javoblar to‘g‘ri
104. Intellektual tizimlarga xos bo‘lgan funksional arxitekturalar tushunchasini kim ishlab chiqdi
*Z.Pilishin
A.Nyuell
G.S.Pospelov
M.Killian
105. XX asrning 80-yillarni boshlarida sun’iy aql yo‘nalishini asoschilaridan qaysi biri insonlarni fikrlash uslubi yoki jarayoniga yaqin keladigan noaynan mantiq, ma’nosi o‘zgaruvchan hukmlar mantig‘i g‘oyasini olg‘a surdi
Z.Pilishin
G.S.Pospelov
M.Killian
*Dj.Mokkarti
106. Aqliy semantik tizimlar nazariyasini yaratishda freym g‘oyasini ishlab chiqargan olimlar kimlar?
*M.Minski va R.Shenk
Dj.Mokkarti va R.Shenk
Z.Pilishin va G.S.Pospelov
Z.Pilishin va M.Minski
107. Ayrim tasavvurlar yoki hukmlarni bir-biri bilan bog‘lovchi, semantik grafa ko‘rinishga ega bo‘lgan bilim bloki bu…
Spam
*Freym
Fishing
Framing
108. Dastlab vujudga kelgan qadimiy ijtimoiy ong
*axloqiy ong;
huquqiy ong;
falsafiy ong ;
siyosiy ong ;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kimning fikricha kompyuterdagi ma’lumotlar tizimini bilish, kompyuterni o‘zi esa bilim sohibi, bilish subyekti desa bo‘ladi
|
«Biosfera» atamasini fanga …………. kiritgan

|
«Biosfera» atamasini fanga …………. kiritgan
|
bet | 13/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa88. «Biosfera» atamasini fanga …………. kiritgan.
*E.Zyuse.
V.I.Vernadskiy;
I.Vavilov;
Ch.Darvin;
89. Biosfera…
*tirik organizmlar yashaydigan va ular ta’sirida o‘zgarib turadigan yer sharining bir kismi;
yer sharining o‘simliklar olami va hayvonot olami tarqalgan bir qismi;
notirik tabiat va uning insonga ta’sir kismi;
yer sharining notirik tabiat, o‘simliklar olami va hayvonot olami tarqalgan bir qismi;
90. Texnofobiya so‘zining ma’nosi nimani anglatadi?
*Texnika rivojlanish taraqqiyoti natijalaridan qo‘rqish
Texnika taraqqiyoti insoniyatni kyelajagini ta’minlashiga ishonish
Texnika taraqqiyoti insoniyatni kyelajagini ta’minlashiga ishonmaslik
Texnika taraqqiyotiga xissa qo‘shish
91. Noosfera atamasi nimani anglatadi?
«noos» - tabiat, «sfera» - ta’limot;
«noo» - inson, «sfera» -tabiat;
*«noos» - akl, «sfera» - shar;
barcha javoblar to‘gri.
92. Antropogen omillar…
*tabiatga kishilik jamiyatining ta’siri;
tabiatga iklimning ta’siri;
tabiatga geologik jarayonlarning ta’siri;
tabiatga biologik ta’sirlar.
93. Ratsionalizm bu...
*bilimimizning shakl va mazmunini, faoliyatimiz tartibi va yunalishini akl belgilaydi deb hisoblaydigan ta’limot;
barcha narsa va xodisalar, axborot va bilimlar manbai ongdir deb hisoblaydigan ta’limot;
butun moddiy va ma’naviy faoliyatimizni, uning yunalishi va istikbolini akl boshkaradi deb hisoblaydigan ta’limot;
barcha javoblar to‘g‘ridir ;
|
| |
Quyidagi asarlardan qaysi biri Ernest Kappning qalamiga mansub

|
Quyidagi asarlardan qaysi biri Ernest Kappning qalamiga mansub
|
bet | 11/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa74. Quyidagi asarlardan qaysi biri Ernest Kappning qalamiga mansub
*«Texnika falsafasi asoslari»
«Texnologiyaga oid qo‘llanma»
«Inson va texnika»
«Yevropa quyoshining ko‘tarilishi»
75. Birinchi dvigatel qachon yaratilgan
*1776 yilda
1777 yilda
1778 yilda
1775 yilda
76. Birinchi elektromotor qachon yaratilgan
*1867 yilda
1776 yilda
1967 yilda
1876 yilda
77. "Ikkinchi tabiat" borlig‘ini qanday tavsif qilish mumkin?
a) tabiiy tabiatda mavjud bo‘lgan narsalar borlig‘i;
b) tabiiy tabiatda mavjud bo‘lmagan narsalar borlig‘i;
*c) odam mehnati bilan ishlab chiqarilgan narsalar borlig‘i;
d) inson quli bilan yaratilgan ma’naviy borliq;
78. “...tabiat endilikda bizning ko‘rkam muhitimiz bo‘lolmaydi. Texnikaning o‘zi yaxlit yashash makoniga aylanadi, inson ana shu makonning ichida yashaydi” degan fikr muallifini toping.
*Fransuz sotsiologi J. Ellyul
nemis faylasufi M. Xaydeger
Ispaniyalik faylasuf Ortega-i-Gasset
texnika falsafasi sohasidagi taniqli mutaxassis K.Yaspers
Dastlab texnika ko‘proq qaysi sohada qo‘llanilgan
*moddiy ishlab chiqarish sohasiga
harbiy sohaga
ma’naviy sohaga
harbiy va ma’naviy sohaga
Artefakt so‘zi qanday ma’noni anglatadi?
*sun’iy tarzda bajarilgan
texnik qurulmalar
fakt asosida yaratilgan
biror narsani bajarish san’ati
“Hozirgi zamon texnikasi tabiatni ham, insonni ham o‘z «xizmatkori»ga (texnikaning funksional elementiga) aylantirganini davrimizning asosiy muammosi” deb hisoblagan shaxs kim?
A. K.Yaspers
B. L.Memford
S. * M.Xaydegger
D. J.Martin
|
| |
Erkinlik darajasi (F) - 1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi

|
1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi
|
bet | 3/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 86,5 Kb. | | #230575 |
Erkinlik darajasi (F) – sistemaning termodinamik holatini to‘liq xarakterlash uchun yetarli bo‘lgan mustaqil o‘zgaruvchi parametrlar soni (harorat – T, bosim – P, konsentratsiya – C).
Boshqacha aytganda, fazalar soni va xiliga halal bermay turib, ma’lum chegarada ixtiyoriy ravishda o‘zgartirish mumkin bo‘lgan parametrlar soni - sistemaning erkinlik darajasi sonidir.
Erkinlik darajasi variantlik bilan ifodalanadi va sistemalar
- invariantli (F=0)
- monovariantli (F=1)
- bivariantli (F=2) bo‘ladi.
Masalan:
P=const da tuzning to‘yingan eritmasi monovariantli (F=1), chunki haroratning har bir qiymatiga ma’lum konsentratsiyali to‘yingan eritma mos keladi.
To‘yinmagan eritma – bivariantli (T, C)
Gazlar aralashmasi – bivariantli (ta’sir etuvchi parametrlar – P, T, va V.
Lekin, P va T o‘zgartirilsa, V – o‘z-o‘zidan o‘zgaradi. V ni PV=nRT tenglamadan aniqlanadi. Demak, ideal gazlar erkinlik darajasi 2 ga teng).
2. GIBBSNING FAZALAR QOIDASI
Sistemaning tashqi parametrlari (P, T) o‘zgarsa, muvozanat buziladi: eritma konsentratsiyasi o‘zgaradi yoki biror faza yo‘qoladi, yoki yangi faza hosil bo‘ladi.
Bu kabi o‘zgarishlar sistemada yangi muvozanat yuzaga kelgunga qadar davom etadi. Fazalarni bu kabi bir-biriga aylanishida o‘zgaradigan parametrlar soni fazalar qoidasi asosida topiladi.
Fazalar qoidasi komponentlar, faza, sistemaning erkinlik darajasi kabi tushunchalar orasidagi munosabatni ko‘rsatadi.
Sistemaning erkinlik darajasi Gibbsning fazalar qoidasi asosida topiladi. K komponentli geterogen sistemada erkinlik darajasi bilan fazalar sonining yig‘indisi komponentlar soni +2 ga teng
F+Φ=Κ+2
undan
F=K-F+2 (1)
2 – bosim va harorat
Agar tashqi parametrlardan faqat T – harorat ta’sir etsa, ya’ni P=const bo‘lgan sistemalarda (kondensirlangan, ya’ni qattiq va suyuq fazalardan iborat sistemalar uchun) erkinlik darajasi soni
F=K - Φ +1 (2)
|
| |
O nuqta uchlamchi nuqta (yoki evtektik nuqta

|
O nuqta uchlamchi nuqta (yoki evtektik nuqta
|
bet | 5/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 86,5 Kb. | | #230575 |
O nuqta uchlamchi nuqta (yoki evtektik nuqta) deyiladi. Parametrlardan birortasini juda kichik o‘zgarishi ham muvozanatning buzilishi va fazalardan birortasini yo‘qolishiga olib keladi.
Masalan, harorat oshirilsa muz erib ketadi, pasaytirilsa, suv muzlab qoladi. Agar bosim oshirilsa bug‘ kondensatlanadi va h.z.
Agar modda qattiq holatda ma’lum harorat va bosim oralig‘ida bir nechta barqaror kristall shakllar hosil qilib, ular mustaqil fazani tashkil etsa, fazoviy diagramma murakkablashadi. Bu holda holat diagrammasida barqaror qattiq fazaga to‘g‘ri keladigan sohalar ko‘payadi va bir qancha uchlamchi nuqtalar vujudga kelishi mumkin. Buni oltingugurtning holat diagrammasi misolida ko‘rib chiqamiz (2– rasm).
Oltingugurtning holat diagrammasi
2 – rasm. Oltingugurtning holat diagrammasi
Tabiatda uchraydigan oltingugurtning barqaror shakli rombik (Sp) oltingugurtdir. Uni 95,50C gacha qizdirilsa monoklinik shakldagi (Sm) oltingugurtga o‘tadi. Bu o‘tish harorati deyiladi. O‘tish jarayonida sistemaning umumiy hajmi ortadi. 95,50C da quyidagi muvozanat
Sp ↔ Sm
kuzatiladi. Bu holat diagrammasida A nuqtaga to‘g‘ri keladi.
Harorat ortishi bilan Klauzius-Klapeyron tenglamasiga muvofiq Vm > Vp bo‘lgani uchun Sp ning Sm ga o‘tish harorati ortadi. Holat diagrammasida bu bog‘liqlik o‘ngga og‘uvchi AB chiziq bilan ifodalangan.
Rombik oltingugurtning monoklinik oltingugurtga o‘tishi, ya’ni kristall panjarasining qayta qurilishi juda sekin sodir bo‘ladi. Shuning uchun tez qizdirilganda rombik oltigugurtning kristall panjarasi 95,50C dan yuqorida ham, ya’ni barqaror monoklinik oltigugurt sohasida ham saqlanib qolishi mumkin. Rombik oltingugurtning bu metastabil (beqaror) holati diagrammada AG chizig‘ida ko‘rsatilgan. Metastabil Sp barqaror monoklinik oltigugurt mavjud bo‘lmagandagina barqaror bo‘ladi.
Holat diagrammasida turli fazoviy muvozanatlarga to‘g‘ri keladigan chiziqlar va sohalarni ko‘rib chiqamiz.
Hohlagan chiziqning har bir nuqtasi ikki fazali monovariantli sistemani tavsiflaydi. Qaysi fazalar bir-biri bilan muvozanatda turganligini tegishli fazalar sohasining chegara chiziqlari orqali oson aniqlash mumkin.
|
| |
DA chiziq harorat ortishi bilan rombik oltingugurt bug‘ bosimini ortishini ko‘rsatadi. Bu chiziqda Sp ↔ Sbug‘ muvozanat yuzaga keladi. 
AC chizig‘i

|
DA chiziq harorat ortishi bilan rombik oltingugurt bug‘ bosimini ortishini ko‘rsatadi. Bu chiziqda Sp ↔ Sbug‘ muvozanat yuzaga keladi.
AC chizig‘i
|
bet | 6/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 86,5 Kb. | | #230575 |
DA chiziq harorat ortishi bilan rombik oltingugurt bug‘ bosimini ortishini ko‘rsatadi. Bu chiziqda Sp ↔ Sbug‘ muvozanat yuzaga keladi.
AC chizig‘i monoklinik oltingugurt bug‘ bosimini harorat ortishi bilan o‘zgarishini ifodalaydi. Bu chiziqning har bir nuqtasida Sm ↔ Sbug‘ muvozanat mavjud.
C nuqtaga to‘g‘ri keladigan haroratda oltingugurt suyuqlanadi. CF chizig‘i suyuq oltingugurt ustidagi bug‘ bosimini haroratga bog‘liqligini ifodalaydi va uning har bir nuqtasida
Ssuyuq ↔ Sbug‘
muvozanat qaror topadi.
CB chizig‘i bosim ortganda monoklinik oltingugurt suyuqlanish harorati qanday o‘zgarishini ko‘rsatadi. Bu chiziqda
Sm ↔ Ssuyuq
muvozanat yuzaga keladi. Bu chiziq ham AB chizig‘i kabi o‘ngga og‘gan, shuning uchun bosim ortishi bilan monoklinik oltingugurtning suyuqlanish harorati 120 dan 1510C gacha ortadi.
B nuqtadan yuqori bosimda (1,305·108 Pa) Sp monoklinik oltingugurtga o‘tmasdan turib suyuqlanadi va BE chiziq
Sp ↔Ssuyuq
muvozanatga to‘g‘ri keladi.
Bu chiziqdan ko‘rinib turibdiki, bosim ortishi bilan Sp ning suyuqlanish harorati ham ortadi.
Holat diagrammasida to‘rtta fazaga mos keluvchi sohalar mavjud: Sp , Sm, Ssuyuq, Sbug‘. Bu sohalarning har bir nuqtasida bitta faza mavjud, sistema bivariantli (Ф=1; F=2). Barqaror monoklinik oltingugurtga mos keluvchi soha harorat va bosimning ma’lum oraliqlarida chegaralangan.
Diagrammada 3 ta uchlamchi nuqta bor. Har bir uchlamchi nuqtada 3 tadan faza muvozanatda turadi:
Uch nuqtada ham erkinlik darajasi 0 ga teng, ya’ni sistema invariantli; ular ma’lum sharoitdagina mavjud bo‘ladi.
F = K – Ф + 2 = 1 – 3 + 2 = 0
sistema variantsiz bo‘ladi.
To‘rtta faza muvozanatda turgan hol bo‘lishi mumkin emas, chunki fazalar qoidasiga muvofiq bir komponentli sistemalarda 3 tadan ortiq faza muvozanatda tura olmaydi.
Diagrammadagi CG punktir chizig‘i o‘ta sovutilgan oltingugurtning metastabil (beqaror) holatini ifodalaydi. G nuqta Sр, Ssuyuq, Sbug‘ fazalarining kamdan-kam uchraydigan metastabil muvozanatini xarakterlaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
DA chiziq harorat ortishi bilan rombik oltingugurt bug‘ bosimini ortishini ko‘rsatadi. Bu chiziqda Sp ↔ Sbug‘ muvozanat yuzaga keladi.
AC chizig‘i
|
Tizimlar tasnifi - Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja

|
Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasi Reja
|
bet | 7/7 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 34,17 Kb. | | #122454 |
Bog'liq Axborot texnologiyalar fanining taraqqiyot darajasiTizimlar tasnifi. Tizimlarni qiyoslash va farqlash, ularning bir-biriga o`xshashlari va farqlilarini ajratish orqali tasniflash amalga oshiriladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Баженова И.Ю. Основы проектирования приложений баз данных. М.: Интернет-Университет Информационных Технологий, 2006.- 324 с.
Грекул В.И. Проектирование информационных систем. М.: Интернет-Университет Информационных Технологий, 2005. – 299 с.
Aripov M.M., Yakubov A.X., Sagatov M.V., Irmuhamedova R.M. va boshqalar. Informatika .Axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanmasi. 1-qism. Toshkent: 2005,334b.
Aripov M.M., Yakubov A.X., Sagatov M.V., Irmuhamedova R.M. va boshqalar. Informatika .Axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanmasi. 2-qism. Toshkent: 2005,394b.
Г. Н. Федорова. Информационные системы. -Издательство: Академия., 2010.-208с.
Э. В. Фуфаев, Л. И. Фуфаева. Пакеты прикладных программ. -Издательство: Академия.,2010.-352с.
Назиров Ш.А., Қобулов Р.В. ва бошқалар. Компьютер ва офис жиҳозларидан фойдаланиш.-Тошкент, 2007 й.
Назиров Ш.А., Қобулов Р.В. Обьектга мo’лжалланган дастурлаш.- Тошкент, 2007 йил.
Крёнке Д.М. Теория и практика построения баз данных – Database Processing. СПб.: Питер, 2005. – 88 с.
|
| |
1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi - bet 2

|
1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi
|
bet | 2/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 86,5 Kb. | | #230575 |
Geterogen sistemaning boshqa qismlaridan chegara sirt bilan ajralgan va bir xil kimyoviy, fizikaviy hamda termodinamik xossaga ega bo‘lgan gomogen qismi faza (F) deyiladi.
Misol: chin eritmalar, gazlar aralashmasi (masalan - havo) bir fazani tashkil etadi.
To‘yingan eritmaning o‘zi birgina fazadan iborat, lekin uning ustidagi to`yingan bug` ham nazarga olinsa, albatta ikki fazalidir.
Eritma tagida cho‘kma (qattiq tuz) ham bo‘lsa, bu sistema uch fazali bo‘ladi
Аgar bir qattiq jism ikkinchi qattiq jismda eritilib bir jinsli aralashma hosil qilinsa, bu ham bir fazali bo‘ladi.
Demak, moddalar sistemani har xil agregat holatda (gaz, suyuq, qattiq) tashkil etishi mumkin. Shunga ko‘ra sistemalar bir fazali, ikki fazali, uch fazali va ko‘p fazali bo‘ladi.
Bu sistema to‘rt fazali sistema bo`lib, barcha fazalar suyuq holatda
(simob, CC14, suv va benzinlar)
Har bir sistema bir yoki bir necha moddadan iborat bo‘lib, bu moddalar sistemasining tarkibiy qismlari deb ataladi. Sistemadan ajratib olinganda uzoq vaqt davomida mavjud bo‘la oladigan tarkibiy qism (individual kimyoviy birikma) komponent deyiladi. Komponentlar oddiy va murakkab bo‘lishi mumkin.
Misol: C+CO2 ↔ 2CO
Termodinamik sistemadagi har qaysi fazalarning kimyoviy tarkibini to‘la ifodalash uchun yetarli bo‘lgan modda xillarining eng kichik soni sistemaning mustaqil tarkibiy qismlari yoki komponentlar soni (K) deb ataladi.
Har bir komponent boshqa komponentlarga bog‘liq bo‘lmagan holda mavjud bo‘la oladi va o‘zgarishi mumkin. Muvozanatdagi sistemalar komponentlar soniga qarab – bir, ikki va ko‘p komponentli bo‘ladi. Komponentlar sonini aniqlashda sistemaning hamma tarkibiy qismlari hisobga olinmaydi.
Masalan:
- osh tuzining suvli eritmasida H2O, H+, OH¯, Na+, Cl¯ zarrachalari bor, lekin komponentlar soni 2 ta - H2O, NaCl.
- kalsiy karbonat (CaСO3) ning ajralishida, muvozanat vaqtida sistemada uchta tarkibiy qism (CaO, CaСO3, CO2) bo‘lishiga qaramay, komponentlar soni 2ga teng, chunki biz ikki modda borlini bilsak, uchinchisini ular orasidagi bog‘lanishdan hisoblab topa olamiz.
Agar sistemaning komponentlari bir-biri bilan ta’sirlashmasa (m: fizikaviy sistemada), komponentlar soni sistemadagi moddalar soniga (tarkibiy qismlar soniga) teng bo‘ladi.
Sistemadagi moddalar bir – biri bilan kimyoviy ta’sirlashsa, unda komponentlar soni moddalar sonidan sistemada borayotgan kimyoviy reaksiyalar soni ayirmasiga teng bo‘ladi:
CaCO3 = CaО + CO2
K = 3 – 1 = 2
Demak, komponentlar soni 2 ga teng.
Yana bir misol keltirsak
KNO3 + NaCl ↔ NaNO3 + KСl
Tarkibiy qism – 4 ta
Reaksiya soni – 1 ta
Komponentlar soni - K=4 – 1 = 3 ta.
Demak, kimyoviy sistemalarda komponentlar soni doim sistemadagi tarkibiy qismlar sonidan kam bo‘ladi.
Sistemaning termodinamik holati erkinlik darajasi bilan xarakterlanadi (F).
|
| |
Adabiyotlar - 1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi

|
1. Fazalar qoidasi. Faza, komponent va sistemaning erkinlik darajasi
|
bet | 8/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 86,5 Kb. | | #230575 |
Adabiyotlar
Волцкий A.В., Сергеевская E.С. Teoрия металлургических процессов. -M.: Meтaллургия, 1996. - 380 с.
Филиппов С.И. Teoрия металлургических процессов. - M.: Meтaллургия, 2000. - 230 с.
Eсин O.A., Гелд П.В. Физическая химия пирометаллур-гических процессов. I часть. - Свердловск, 1992. – 671 с.
Рахимов В.Р. Физикавий ва коллоид кимё. – Т.: Ўқитувчи, 1978.
www.misis.ru;
http://www.weimar.de;
info4ru.de
Ленник Г.A., Пехсин П.O. Современная техника изотермического нанесения покрытий. - M.: Meталлургия, 2000.-123 с.
Ганин Н И. Диаграмма состояния металлургических систем. - M.: Meталлургия, 1998. -8 с.
|
| |
Huquq tizimining boshlang’ich elementi qaysi?

30. Huquq tizimining boshlang’ich elementi qaysi?
A) Huquq tarmog’i;
B) Huquqiy munosabat;
S) Huquq normasi;
D) Huquq instituti.
^ 31. Huquq normasi nima?
A) Diniy manbalarda berilgan iloҳiy tasavvurlardan kelib chiquvchi qoidalar;
B) Odamlarning ezgulik va yovuzlik, adolat, insonning jamiyat oldidagi burchi haqidagi tasavvurlariga muvofiq ravishda jamiyat hayotida shakllangan qoidalar;
S) Davlat tomonidan belgilangan va muhofaza qilinadigan barcha uchun majburiy qoidalar;
D) Ko’p marta takrorlash natijasida shakllangan va odat tusiga kirgan xulq-atvor qoidalari.
^ 32. Forobiy shahar-davlatni qanday davlatlarga bo'ladi?
A) Fozil va johil;
B) Adolatli va adolatsiz;
S) Baxtli va baxtsiz;
D) Fozil va maqsadga muvofiq emas;
33. Quyidagilardan huquq tarmoqlarini aniqlang.
A) Ma'muriy, fuqarolik, jinoyat, oila, mehnat;
B) Davlat, ma'muriy, mehnat qilish, dam olish, oila;
S) Ma'muriy, dam olish, jinoyat, oila, fuqarolik;
D) Davlat, saylash, saylanish, oila, mehnat, jinoyat ;
|
Oila kodeksi qachon joriy qilingan?

49. Oila kodeksi qachon joriy qilingan?
A) 1998-yil 30-aprel
B) 1998-yil 1-sentabr
S) 1998-yil 12-dekabr
D) 1996-yil 1-sentabr
50. Iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarga qaysilar kiradi?
A) Bosqinchilik, talonchilik.
B) O'zlashtirish,firibgarlik.
S) O`grilik, davlat va hususiy mulkka qarshi jinoyatlar
D) Tuhmat qilish, o’zlashtirish
D) Huquqiy tartibotni;
16. Yuridik javobgarlikning mazmuni qaysi javobda ko’rsatilgan?
A) Huquqbuzarning maxrumliklariga chidashga majburligi;
B) Davlat majburlovining turi;
S) Jazoning muqarrarligi;
D) Faqat sodir etilgan huquqbuzarlikni baholash;
^ 17. Huquqiy ongning tarkibiy tuzulishi qanday?
A) Huquqiy psixologiya va huquqiy mafkura;
B) Huquqiy madaniyat va huquqiy mafkura;
S) Huquqiy mafkura va huquqiy siyosat;
D) Huquqiy ahloq va huquqiy munosabat;
|
Viloyati tumani

|
Viloyati tumani
|
bet | 1/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #229731 |
Bog'liq 5-sinf botanika 18.Yuksak o‘simliklar 2Bu sahifa navigatsiya:
- Mavzu
@dars_ishlanma_yangi
__________________ viloyati _____________ tumani
__- umumiy o’rta ta’lim maktabining biologiya fani o'qituvchisi
_______________________________________________________ning
5-sinf Biologiya fanidan
"Yuksak o'simliklar" mavzusida bir soatlik ochiq dars ishlanmasi
Mavzu: Yuksak o‘simliklar.
O‘quvchilarda shakllantiriladigan tayanch kompetensiyalar elementlari: Kommunikativ kompetensiya:
B1
o‘quvchi biologik tushunchaga ega bo‘lishi, o‘z ona tilida hamda birorta xorijiy tilda dastlabki tushunchalarni ishlata olishi;
mavzu bo‘yicha tavsiya etilgan o‘quv topshiriqlari va o‘qituvchining savollariga yozma va og‘zaki javob berishda ta’lim olayotgan til me’yorlariga rioya qilish; kichik guruhlar bilan ishlash jarayonida faol ishtirok etish.
B1+
maktab, mahalla, jamoat joylari, oilada, sinfda o‘rtoqlari bilan ma’naviy-axloqiy me’yorlarga amalga qilgan holda muloqotga kirishish.
Axborotlar bilan ishlash kompetensiyasi:
B1
o‘quvchi biologiya fanining yangiliklari, rivojlanishi bo‘yicha respublikamizda amalga oshirilayotgan ishlar haqidagi ma’lumotlarni ilmiy-ommabop materiallardan foydalanib, zarur ma’lumotlarni izlab topa olishi;
darslikning kirish qismida berilgan ko‘rsatmalar asosida o‘rganilgan mavzu matniga reja tuza olish;
matndan foydalanib savollarga javob topish, amaliy xarakterdagi topshiriqlarni bajara olish.
B1+
mediamanbalardan izlab topilgan ma’lumotlarni saralash, qayta ishlash, saqlash, ulardan samarali foydalana olish;
jadval, diagramma, sxemalar tuza olish, tushuncha, qoidalarni topa olish;
mediavositalaridan hayvonot olami haqidagi ma’lumotlar va axborotlarni izlab topa olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
Darsning blok sxemasi:
|
| |
Huquq tizimini tarmoqlarga bo’lishning ikki asosini ko’rsating

^ 26. Huquq tizimini tarmoqlarga bo’lishning ikki asosini ko’rsating.
A) Huquqiy tartibga predmeti va usuli;
B) Yuridik normalarni huquqiy instituglarga birlashtirish va tasiflash;
S) Huquqiy normalarning uzviy birligi va barqarorligi;
D) Huquqiy tartibga solish printsiplari va shakllari.
^ 27. Sub’ektlarning huquqiy normalar talablari asosidagi munosabatlarini nima keltirib chiqaradi?
A) Huquqiy muomala layoqati;
B) Huquqiy munosabat ob’ekti;
S) Huquqiy munosabat maqsadi;
D) Yuridik faktlar.
28. Huquqiy ong huquqiy madaniyat darajasiga ko’ra qanday turlarga bo’linadi?
A) Individual va rasmiy;
B) Ijtimoiy, individual va kasbiy;
S) Guruhiy, normativ va nisbiy;
D) Kasbiy va norasmiy.
^ 29.Quyidagi elementlarning qaysi biri huquqbuzarning shaxsini anglatadi?
A) Subhekt;
B) Ob’ektiv tomon;
S) Sub’ektiv tomon;
D) Ob’ekt.
|
9-mavzu. Fizikani o‘qitishda analogiya usulidan foydalanish. Reja: Analogiya to‘g‘risida ma’lumot. Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar

|
9-mavzu. Fizikani o‘qitishda analogiya usulidan foydalanish. Reja: Analogiya to‘g‘risida ma’lumot. Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar
|
bet | 1/3 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 363,5 Kb. | | #114446 |
Bog'liq 9-mavzu
9-mavzu. Fizikani o‘qitishda analogiya usulidan foydalanish.
Reja:
1.Analogiya to‘g‘risida ma’lumot.
2.Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar.
3.Fizikani o‘qitish jarayonida analogiyaning didaktik ahamiyati.
1.Analogiya to‘g‘risida ma’lumot.
Bizni o‘rab olgan Olam, undagi narsa va hodisalar sistemali tarzda yaratilgan. Shu sababli narsa va hodisalar to‘g‘risidagi bizning bilimimiz ham sistemali tarzda bo‘lishi kerak. O‘tgan ma’ruzalarimizda biz sistema, sistemaning modeli to‘g‘risida to‘xtalgan edik. Model u yoki bu obyektning nusxasi hisoblanadi. Narsa va hodisalarni modellashtirish tabiiy zaruratdan kelib chiqadi. Chunki narsa va hodisalar atrof-muhit bilan son-sanoqsiz o‘zaro aloqada bo‘ladi. Ularning barchasini qamrab olishning imkoniyati yo‘q. Shu sababli narsa va hodisalarni ularning soddalashtirilgan modellari orqali o‘rganamiz.
Fizikani o‘qitish jarayonida biz ko‘plab moddiy va abstrakt modellar bilan ish ko‘ramiz. Fizik obyektlarni yoki ba’zi fizik jarayonlarni ko‘rsatishning imkoni bo‘lmasa, biz ularning modeli bilan ish ko‘ramiz. Fizik obyektlarni, jarayonlarni modellashtirishda biz analogiya usulidan foydalanamiz.
Qiyoslashni (analogiyani) uch turga bo‘lish mumkin: Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar.
2. Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar.
Bevosita analogiya (qiyoslash). Bu qiyoslash to‘g‘ridan-to‘g‘ri obyekt bilan modelning fizik jihatdan taqqoslash orqali amalga oshiriladi. Masalan: fotografiya, samolyot, paroxod, suv inshootlar, binolar maketi, qo‘g‘irchoq, protezlar, shablonlar, maneken va boshqalar. Ba’zan bevosita o‘xshatishda model bilan orginal o‘rtasida farq juda kichik bo‘ladi. Masalan, ba’zi san’at asarlarining nusxasi orginalidan farq qilmaydi, golografik tasvir va hokazolar. Aktyor-san’at asarlaridagi qahramonlar modeli, maneken-xaridorlar modeli hisoblanadi.
Model qanchalik originalga o‘xshash bo‘lmasin u bari bir ham nusxa hisoblanadi, u originalning barcha xossalarini o‘zida qamrab olmaydi. Fizikani o‘qitish jarayonida biz turli xil modellardan foydalanamiz: Masalan: ichki yonish dvigateli, o‘zgaruvchan tok generatori, elektromator, tranformatorlarni kichraytirilgan modellari va hokazo. Modellar statik yoki dinamik modellarga bo‘linadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
9-mavzu. Fizikani o‘qitishda analogiya usulidan foydalanish. Reja: Analogiya to‘g‘risida ma’lumot. Bevosita, bilvosita va shartli analogiyalar
|
yil 23 sentyabrda ish boshlagan qidiruv tizimi

5. 1997 yil 23 sentyabrda ish boshlagan qidiruv tizimi
*Yandeks
Google
KtoTam
Tagoo
6. Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanuvchilari umumiy nomda qanday ataladi.
*Follover
Trolling
Xeyter
Agitator
7. Ijtimoiy tarmoqlarda dezinformator ya’ni noto‘g‘ri axborot tarqatuvchi shaxslar nomi qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan: 1-Trolling, 2- Brainly, 3-Kibberbulling, 4-Xeyter, 5-Follover, 6-Xayper
*1346
13456
3456
12346
8. Kompyuter o‘yinlari janriga ko‘ra necha turga bo‘linadi?
*7
5
8
6
9. Kompyuter o‘yinlarining dastlabki avlodi nechanchi yillarda yaratilgan
*1972 – 1977 yillarda
1976 – 1977 yillarda
1982 – 1987 yillarda
1962 – 1976 yillarda
10. Ekshn so‘zining ma’nosi nima
*inglizcha, action – harakat degan ma’noni beradi
inglizcha, eksh – taktika degan ma’noni beradi
lotincha, action – qo‘llash degan ma’noni beradi
lotincha, eksh – harakat degan ma’noni beradi
1. Estetik tarbiya nima?
A. guzallikni tatbiq etish;
* B. ijodiy faol bo‘lgan inson shaxsni shakllantirish ;
S. insonparvarlik ;
D. ta’lim tarbiya vositasi ;
2. San’atda go‘zallikning ifodasini ko‘rsating?
A. ijtimoiy hayot ;
B. inson mehnati ;
* S. san’at tabiatini anglash;
D. tabiatdagi go‘zallik;
3. «Estetika» fanining o‘rganish doirasi nima?
* A. borliqni estetik o‘zlashtirish doirasi va qonuniyatlari ;
B. moddiy va ma’naviy boyliklar doirasi va qonuniyatlari;
S. voqelik olami;
D. go‘zallik olami ;
4. San’atda badiiy haqiqat qanday namoyon bo‘ladi?
A. san’at asarlarida ;
* B. badiiy qiyofalar tizimi orqali ;
S. obrazlarda ;
D. amaliyotda ;
5. Quyidagilardan qaysi biri estetiga kategoriyasi hisoblanmaydi.
A. Go‘zallik;
B. Ulug‘vorlik ;
* S. Axloq;
D. Kulgililik;
6. Estetik faoliyat asosini nima tashkil etadi?
A. san’at
*B. insonning muayyan talab va ehtiyojlari
S. estetik ehtiyojlar
D. badiy faoliyat
7. Estetikaning asosiy tushunchasini ko‘rsating?
*A. Go‘zallik ;
B. Fojiaviylik;
S. Kulgililik;
D. Ulug‘vorlik ;
8. San’at asarlarining umrboqiyligi nimaga bog‘liq?
A. badiiy shakliga;
*B. g‘oyasiga;
S. uslubiga ;
D. obrazlariga ;
9. Teatr san’ati qanday san’at?
A. ichki harakat ;
B. drammatik harakat ;
S. tomosha san’ati ;
*D. sahna harakati san’ati;
|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali
|
bet | 1/2 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 83,25 Kb. | | #258611 |
Bog'liq Mustaqil ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI FARG’ONA FILIALI
Sirtqi bo’lim
“Kompyuter injiniringi” fakulteti
710-22 - guruh
Extimollik va statistika fanidan
Mavzu: Ehtimollikning turlari ta’riflar va ular orasidagi farq
Bajardi: Ahadjonov J. A
Qabul qildi: Bozarov B. I
Farg`ona-2024
Reja:
Hodisalar va ularning turlari
Hodisalar algebrasi va sigmaalgebrasi.
Ehtimollikning turlari ta’riflari va ular orasidagi farq
Xulosa.
Foydalanilgan adabiyotlar.
Ehtimollikning turli ta’riflari va ular orasidagi farq.
Ehtimollar nazariyasi matematikada ehtimollikni ifodalaydigan voqea yoki voqeaning ro’y berish ehtimolliklarini o’rganishga yordam beradi. Bu tushuncha statistika, ehtimollar nazariyasi va matematikning boshqa sohalarida muhimdir.
Quyidagi mavzular hodisalar va ularning ehtimolliklari bilan bog’liqdir:
Elementar Hodisalar Fazosi: Bu fazoda quyidagi tushunchalar mavjud:
Elementar Hodisa: Bajarilganda ro’y berishi yoki bermasligi mumkin bo’lgan hodisa.
Kompleks Sharoit: Bir nechta shartlarni bajarish talab qilgan hodisalar.
To’la Gruppa: Barcha elementlari bir xil xususiyatga ega bo’lgan hodisalar.
Bog’liq va Bog’liqmas Hodisalar: Elementlari bir-biriga bog’liq yoki bog’liqmas hodisalar.
Qarama-qarshi Hodisalar: Bitta hodisa bajarilganda boshqa hodisa bajarilmaydi.
Tasodifiy Hodisalar Ehtimoli: Tasodifiy hodisalar (ehtimollar nazariyasida) ma’lum shartlar bajarilganda ro’y berishi ham, bermasligi ham mumkin bo’lgan yoki berishi aniq ehtimollikka ega bo’lgan hodisalardir. Agar ko’p tajribalar o’tkazilganda tasodifiy hodisaning ro’y berish chastotasi biror r soniga yaqinlashsa, mana shu son tasodifiy hodisaning ehtimolidan iborat bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg’ona filiali
|