nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nazorat savollari - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 32/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinNazorat savollari
Ventilyasiya qilinadigan xonadagi havo harakatini kirituvchi va chiqaruvchi tirqishlarni joylanishiga bog‘liqligi.
Vazifasiga qarab turli xonalar uchun tavsiya qilinadigan havo berish va chiqarish sxemalari.
Ventilyasion tizim sxemalari va alohida elementlari.
Havo qurilmasiga nimalar kiradi?
Ventilyasion kanallar va havo quvurlari.
Ventilyasion kameralarni tushuntiring.
Havo taqsimlagichlari qanday turlarga bo‘linadi?
Havo taqsimlagichlari qanday tanlanadi va hisoblanadi?
Binolar ventilyasiya tizimlari qanday tuzilishga ega?
Havoni uzatish va so‘rib olish ventilyasiya tizimlarini jihozlari, ularni hisoblash va tanlash qanday bajariladi?
8 – bob. Ventilyasiya tizimlarining aerodinamik asoslari.
8.1. Asosiy tushunchalar.
Havo quvurlarini aerodinamik hisoblashdan maqsad ularning o‘lchamlarini kesimini hamda quvur qismlarida va butun tizimda bosim yo‘qotilishini hisoblash. Bu to‘g‘ri masaladir. Teskari masala ham echilishi mumkin, ya’ni berilgan havo quvurlarning o‘lchamlari va bosim farqlarida havoning sarfini aniqlash.
To‘g‘ri masalada: berilgan kattaliklar l-havoni sarfi, m3/soat aniqlanadigan: d – diametr, mm, r – bosim yo‘qolishi, Pa.
Teskari masala: berilgan katalliklar d-diametr, mm, r-bosim yo‘qolishi, Pa, aniqlanadigan: l – havoni sarfi, m3/soat
Aerodinamik hisoblashda havoning siqilishi hisobga olinmaydi. Buning sababi tizimda bosim o‘zgarishi atmosfera bosimidan faqat 5%-gina tashkil qiladi. SHu sababli ortiqcha bosim tushunchasida foydalaniladi. Bunda atmosfera bosimi shartli nol deb qabul qilinadi. Atmosfera bosimidan past bosim noldan kam, ya’ni manfiy deb olinadi.
Havo quvurlarda harakatda bo‘lganda ixtiyoriy kesimda statik, dinamik va to‘la bosimlar mavjud bo‘ladi.
Statik bosim 1 m3 havoning kurilyangan kesimdagi potensial energiyasini aniqlaydi. Statik bosim havo quvurlarning devorlariga ta’sir etiladigan bosimga teng.
Dinamik bosim bu havo oqimining 1m3 hajmiga to‘g‘ri keladigan kinetik energiyasidir. Dinamik bosim quyidagi formuladan aniqlanadi.
(8.1)
Bu erda - kesimdagi havoning tezligi, m/s.
To‘liq bosim statik va dinamik bosimlarning yig‘indisiga teng bo‘ladi:
Rt=rst+rd (8.2)
Bosim SI tizimida pa da o‘lchanadi 1Pa = 1N/m2; mkgss tizimida esa kgs/m2
|
| |
Официальные языки конференции - Jizzax politexnika instituti va O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va

необходимо будет отправить чек об оплате на электронную почту
оргкомитета (
farangiz0808@gmail.com
, https://t.me@farangiz_khuramova).
Подробную
информацию о конференции, правилах подачи тезисов, а
также организационные вопросы можно
узнать через представителей
организационного комитета: Хурамова Фарангиз
+99899 552 91 93
, Бурлиев
Абдулла
+99897 484 62 26.
Оргкомитет оставляет за собой право редактировать статьи и тезисы.
Авторы несут ответственность за достоверность и точность изложенных в
тексте фактов. Несоответствующие материалы не
будут включены в
программу конференции.
Материалы конференции будут индексироваться в
Google Scholar
,
выступившим с докладами на конференции вручается диплом, а участникам
сертификат об участии.
Требования к материалам конференции: отправленная
статья не
должна быть боле 5 страниц. Текст статьи в формате doc\docx, 3 см с левой,
1,5 см с правой стороны, 2 см сверху и снизу, междустрочный интервал - 1,15
см, шрифт Times New Roman 12 кегл.
В начале следует название статьи, автор(ы) и должность, аннотация (не
более 100 слов), ключевые слова, статья и использованная литература. Между
ключевыми словами и статьей должно быть один пустой абзац, также между
статьей и использованной литературой.
Электронный вариант статьи следует представить в отдельном файле с
указанием номера секции и фамилии первого автора,
например,
1_Burliyev.docx
Nazorat savollari - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 27/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinNazorat savollari
Nima ta’sirida oqimlar siqiladi?
Tupikga oqimni tarqalishi qanday o‘tadi?
Xonaga havo uzatish asosiy sxemalari
Oqimlarni uzilishiga nima ta’sir etadi?
Havo almashinuvini tashkil etishning asosiy shartlari.
Asosiy sxemalari.
Erkin havo oqimlarining aerodinamikasi.
Sanoat binolarida ishlatiladigan sxemalar.
400 o‘rinli balkoni yo‘q bo‘lgan zallarda toza havo qanday zonalarida beriladi?
Qanday oqim siqiluvchi deb etiladi?
Tirqishlardan chiqaetgan oqimlar turlari?
Oqimlarni xonada tarqalish sxemalari?
7 – bob. Ventilyasiya tizimlarining konstruktiv bajarilishi.
7.1. Turar joy, jamoat va sanoat binolarining ventilyasiya tizimini sxemalari va konstruktiv echimlari.
Turar joy binolarida kanalli tabiiy so‘rish ventilyasiya tizimlari ishlatiladi (7.1-rasm). Bunday tizimlarning ishlash radiusini 8 metrgacha qabul qilish tavsiya etiladi. Bitta tizimga bir xil yoki bir – biriga vazifasi bo‘yicha yaqin bo‘lgan xonalarning kanallarini birlashtirish mumkin. Bitta binoda joylashgan turar joy, yotoqxonalar, mexmonxonalarning ventilyasiya tizimlarini bolalar, savdo, idora va boshqa tashkilotlar ventiyasiya tizimlari bilan birlashtirish man etiladi.
Sanitariya tarmog‘i chiqarish kanallari alohida tizimga birlashtiriladi. Sanuzel xonasida 5dan ortiq unitaz o‘rnatilgan bo‘lsa, ventilyasiya tizimi ventilyator bilan jihozlanadi.
7.1-rasm. Ko‘p qavatli turar joy va jamoat binolarini tabiiy (I) va sun’iy (II) ventilyasiya chizmalari.
a) vertikal birlashish kanali; v) gorizontal birlashish kanali
1-so‘rib chiqarish shaxtasi; 2-so‘rib chiqarish ventilyatori; 3-egiluvchan ulash qismlari; 4-birlashish kanali; 5-tebranuvchi poydevor; 6-oqib kelish panjarasi; 7-so‘rib chiqarish panjarasi; 8-so‘rib chiqarish kanallari; 9-havo qabul qilish panjarasi; 10-shovqin so‘ndirgichi; 11-havo qabul qilish shaxtasi; 12-oqib kelish ventilyatori; 13-oqib kelish havo quvuri; 14-issiq klapan; 15-filtr; 16-kalorifer
|
| |
Participation cost - Jizzax politexnika instituti va O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va

you
will need to send a
payment receipt to the organizing committee
’s email (
farangiz 0808@gmail.com
, https : //t.me@farangiz_khuramova ) .
Detailed information about the conference, rules for submitting abstracts, as
well as organizational issues can be found through representatives of the
organizing committee: Khuramova Farangiz
+ 99899 552 91 93
, Burliev Abdulla
+99897 484 62 26.
The organizing committee reserves the right to edit articles and abstracts.
The authors are responsible for the reliability and accuracy of
the facts presented in
the text. Inappropriate materials will not be included in the conference program.
Conference materials will be indexed in
Google Scholar
, those who made
presentations at the conference
are awarded a diploma, and participants are
awarded a certificate of participation.
Requirements for conference materials: the submitted
article should not
be more than 5 pages. Text of the article in doc \ docx format , 3 cm on the left, 1.5
cm on the right side, 2 cm on top and bottom, line spacing - 1.15 cm, Times font
New Roman 12 pt .
At the beginning there is the title of the article, author(s)
and position,
abstract (Not more 100 words), key words, article And References. There should be
one empty paragraph between the keywords and the article, and also between the
article and the literature used.
The electronic version of the article should be submitted
in a separate file
indicating the section number and the surname of the first author, for example,
1_
Burliyev . docx
Mavzu: Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari

|
Mavzu: Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari
|
bet | 1/6 | Sana | 25.09.2024 | Hajmi | 162,19 Kb. | | #272441 |
Bog'liq Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari
Mavzu: Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari
Reja:
1. Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari.
2. Nominal va real yalpi ichki mahsulot.
3. Ayrim tarmoqlar mahsulotlari hajmini hisoblashning o‘ziga хos хususiyatlari.
1. Yalpi ichki mahsulot hajmini hisoblash usullari.
Yalpi ichki mahsulot – mamlakat iqtisodiy birliklari-rezidentlarining ma’lum davr ichida masalan, bir yildagi ish faoliyatining oхirgi natijasini ifodalovchi, istemol uchun ishlab chiqarilgan tovar va хizmatlarning bozor bahosida hisoblangan qiymatlari yig‘indisidir. Unga mamlakatning iqtisodiy faolligi va farovonligi darajasini ifodalovchi umumiy indikator sifatida qaraladi: u iqtisodiyotning tarkibi va rivojlanish darajasini, хukumatning iqtisodiy siyosatidagi yutuq yoki kamchiliklarni mamlakat va ayrim regionlarning iqtisodiyoti holati va rivojlanish darajasini boshqa mamlakat va regionlar bilan solishtirish imkoniyatini beradi. Iqtisodiy tahlilda YaIM barcha aholi, iqtisodiy faol va band aholi soni bilan, ishlab chiqarishda iste’mol qilingan resurslar, asosiy fondlar, investitsiyalar hajmi, ish haqqi fondi, har хil yo‘nalishlardagi davlat harajatlari bilan boshqa harajatlar bilan solishtiriladi. Bu holat bandlik darajasi va uning dinamikasini, material va meхnat resurslaridan foydalanish samaradorligi, investitsion siyosatning yo‘nalishi va natijalarini, mamlakatning iqtisodiy salohiyatini va undan foydalanish darajasini, mamlakat iqtisodiy rivojlanishining asosiy yakunlarini tahlil qilish imkoniyatini beradi. Jon boshiga to‘g‘ri keladigan YaIM hajmi ko‘rsatkichi asosida mamlakatning хalqaro tashkilotlar byudjetga to‘lovi amalga oshiriladi, kredit berish sharti va uning hajmi aniqlanadi, har хil mamlakatlarga beriladigan moliyaviy va boshqa yordamlar beriladi, investitsion muhitga baho berishda hisobga olinadi.
YaIMni ishlab chiqarish jarayonida, daromadlarni hosil bo‘lish jarayonida va daromadlardan foydalanish jarayonida ko‘rish mumkin.
Ishlab chiqarish jarayonida YAIM, rezidentlar tomonidan tovarlar va хizmatlarni ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan qo‘shilgan qiymatni harakterlaydi.
Daromadlarni hosil bo‘lish jarayonida YaIM, ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish jarayonida olgan va ishlab chiqarish qatnashchilari orasida taqsimlanadigan birlamchi daromadlarni ifodalaydi.
Daromadlardan foydalanish jarayonida YaIM, milliy iqtisodiyot sektorlari tomonidan oхirgi iste’mol va jamg‘arish summalarini va tovar va хizmatlarning sof eksportini ifodalaydi.
Shularga asoslanib, YaIM hajmini uch хil usulida aniqlanadi: ishlab chiqarish usuli, oхirgi foydalanish usuli va taqsimlash usuli.
|
| |
-rasm - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 55/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin13.18-rasm. Ventilyator bloki
Ikki yoqlama so‘rib oladigan, kuraklari orqaga yoki oldinga bukilgan, g‘ildiraklari dinamik muvozanatli markazdan qochma ventilyatorlar ishlatiladi. Maxsus buyurtma bo‘yicha, g‘ildiraklari spiral qobig‘siz ventilyatorlar yasaladi. Ikki yoqlama so‘rib oladigan ventilyatorlarning ishchi g‘ildiraklari texnik hizmat talab etilmaydigan tebranuvchi podshipniklarga o‘rnatiladi. Elektrodvigatel bilan ventilyator umumiy ramada rezinali tebranishga qarshi tayanchlarga o‘rnatiladi va blokning qobig‘i bilan yumshoq qistirma orqali biriktirilishi ventilyatordan tebranishni vibratsiyani uzatilishini mustasno etadi. Engil xizmat qiladigan, tupchaglari bo‘laklarga bo‘linadigan shkivlari ishlatiladi. Elektrodvigatellar ISO 9001, g‘ildirakning izolyasiyasi BIP 54 (44) me’yoriy talablarga javob beradigan, Optibelt sifatli remen uzatmalar yordamida birlashtiriladigan elektrodvigatellar ishlab chiqariladi.
Talab bo‘yicha ventilyatorlar ko‘p tezlikli dvigatellar bilan komplektlanadi. Konditsionerdan chiqish tirqishida yumshoq qistirma o‘rnatiladi.
13.18-rasm. Ikki yoqlama so‘rib oladigan ventilyatorlar
13.19-rasm. SHkiv tupchaglari bilan
13.20-rasm. Ventilyator – bo‘sh g‘ildirak d = 250...1250 mm
13.21-rasm. Ko‘rish uchun lyuk Uzatmalar to‘r bilan himoyalangan
Suvli, bug‘li havo isitish bloki
Konditsionerni birinchi va ikkinchi bosqichida seksiyalarini sirtli issiqlik almashtirgich apparatidagi majburiy konveksiya hisobiga havoni isitish vazifasini bajaradi.
KSKP konditsionerlaridagi issiqlik almashtirgichlar alyumin folgadan yasalgan qobirg‘ali gofrlangan plastinali ko‘pqatorli choksiz mis naychalardan tashkil topgan ruxlangan po‘lat karkasga kiydiriladi. Issiqlik tashuvchi sifatida harorati 180 0S li suv 150 0S bo‘lgan bug‘, issiq va o‘ta qizdirilgan suv ishlatiladi.
Issiqlik tashuvchi suv – tagidagi patrubok orqali, bug‘ yuqori patrubok orqali uzatiladi. Blok havoni gorizontal oqimini ta’minlaydi. Blokning konstruksiyasi issiqlik almashinuvi muhitlarni to‘g‘ri va qarama – qarshi oqim sxemasini ta’minlaydi. Bloklar aylanma kanalli, qo‘lda va elektr uzatmalar bilan jihozlari bilan ishlab chiqariladi.
Blokdagi issiqlik almashtirgichlar ularni nazoratqilish imkoniyati bo‘lishi uchun yo‘naltiruvchi relslarda o‘rnatiladi.
Patruboklar panellardan o‘tish joyida rezina qistirmalar bilan zichlanadi doim xizmat qilish tarafiga chiqarilgan bo‘ladi va havo chiqarish jo‘mraklari bilan jihozlanadi.
Issiqlik almashgichlarni issiqlik tarmog‘iga rezbada, flanetsli yoki payvandlash yo‘li bilan ulash mumkin. Barcha issiqlik almashgich quvurlar siqilgan havo bilan suv bosimi 1,8 MPa da sinaladi.
Issiqlik almashgichlarning unumdorligi iste’molchining shaxsiy buyurtmasiga asosan, ekspluatatsiya jarayonida energiya tejamkorligini yuqori darajaga erishishi imkoniyatini yaratadi.
|
| |
-rasm. To‘g‘ri oqimli ventilyator agregati

|
-rasm. To‘g‘ri oqimli ventilyator agregati
|
bet | 53/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotin13.9-rasm. To‘g‘ri oqimli ventilyator agregati
13.10-rasm. Monoblok (qabul qilish va aralashtirish bo‘limi)
13.11-rasm. Monoblok – havo isitish bo‘limi VNV, havo sovutish bo‘limi (kompressor - bug‘latgichli, elektr yordamida havoni isitish)
Tashqarida o‘rnatiladigan “KSKP – N” konditsioneri
Konditsionerni karkasi alyuminiyli profildan yasaladi.
Panellarning ichki sirti ruxlangan po‘latdan, tashqi sirti atmosferaga chidamli polimer qoplamali, kukunsifat bo‘yoq bilan qoplanadi.
Burchaklar ochilmaydigan panellar va rigellar orasidagi tirqishlar (atrof muhit ta’siriga chidamli maxsus germetiklar) va birikmalar bilan germetiklanadi.
Atmosfera yog‘inlaridan himoyalash uchun konditsionerni tekis qopqog‘i bor.
Atmosfera yog‘inlaridan himoyalash maqsadida konditsionerga kirishda himoyalovchi panjara yoki turli himoyalovchi soyabon o‘rnatiladi.
Havo qabul qilish klapani uzatma bilan blokni ichida joylashgan.
Ventilyator blokini pastga qaratib o‘rnatish mumkin.
13.12-rasm. Qabul qilish klapani
KSKP bloklarini tasnifi
Bloklarning qobig‘i.
Panellar – tog‘ jinsli mikroultrasuperigichka bazalt tola yoki poliurentan ko‘pik bilan to‘ldiriladi.
YUqori shovqindan himoya xususiyatlarga ega.
Issiqlik o‘tkazuvchanlik koeffitsienti kichik.
Standart ikki xil ishlatiladigan to‘q havo rang va ruxlangan po‘lat rangli.
Funksional bloklarning qobig‘i – seksiyalari karkas konstruksiyali rigellar va maxsus profilli tirgaklar, bog‘langan burchak element laridan yasalgan.
Tashqi to‘siq sifatida olinadigan va olinmaydigan yoki xizmat qiluvchi tarafga ochiladigan issiqlikdan himoya panellar xizmat qiladi.
Standart sharoitda panellar ikkita po‘lat listdan yasalgan bo‘lib, tashqarisi to‘q havo rangga bo‘yalgan RAL 5017 bo‘ladi.
Panellar orasidagi bo‘shliq 1000 0S gacha suv yuqtirmaydigan (hajmdan 1,5 % gacha) yuqori shovqindan himoyalovchi xususiyatli (shovqinni 30 dBA gacha pasaytiruvchi va kichik issiqlik o‘tkazuvchanlik (0,2 ÷ 0,03 VT/m grad) ega bo‘lgan qiyin yonuvchi mineral (bazalt) paxta to‘ldiriladi.
Mustahkamlikka yuqori talab qo‘yilganda panllar korpusi poliuretan ko‘pik bilan to‘ldiriladi.
Konditsioner bloklari o‘zaro boltlar yordamida, panellarni o‘rnatilishi va bloklarni birlashtilishi zichlantiruvchi qistirmalarni o‘rnatilishi, ichki bloklarni germetikligini va ularni yuqori darajada mustahkamligini ta’minlaydi.
KSKP 50 ÷ 100 konditsionerlari alohida bloklar shaklida ishlab chiqariladi.
|
| |
Регламент установления источника - Jizzax politexnika instituti va O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va

Приложение №1
ПОВЫШЕНИЯ ЭФФИКТИВНОСТИ ОБУЧЕНИИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ
ИНТЕРАКТИВНЫХ И КОМПЬЮТЕРНЫХ ТЕХНОЛОГИИЙ
Бурлиев Абдулла Убайдуллаевич
Джизакский политехнический институт,
старший преподаватель
кафедры АиУПП
a.burliyev@gmail.com
Холбеков Умарали Зокир угли
Джизакский политехнический институт,
ассистент кафедры АиУПП
umarali.xol1998@mail.com
Аннотация: В данной статье рассматривается эффективность использования
современных компьютерных технологий и интерактивных технологий, а также их влияние
на образовании. Статья в основном обучает студентов
использованию интерактивных
методик и использованию компьютерных технологий, ее функциям и результатам,
проблеме индивидуализации образования и ее проблемам, а также их решениям.
Ключевые слова: интерактивные
технологии обучения, индивидуальное обучение,
компьютерные программы, электронные
учебники и разработки, методы обучения,
оценивание, опрос.
Annotation: This article discusses the effectiveness of using modern computer technology
and interactive technologies, and its impact on educators. The article basically teaches students
how to use interactive techniques
and using computer technology, its function and results, the
problem of individualization of education and its problems, and their solutions.
Key words: technology
of interactive teaching, individual education, computer programs,
electronic textbooks and developments,
teaching methods, assessment, questionnaire.
O’quv laboratoriya xonalariga qo’yiladigan

|
O’quv laboratoriya xonalariga qo’yiladigan
|
bet | 5/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 92,46 Kb. | | #138657 |
Bog'liq Elektr mashinalar-fayllar.org1.4. O’quv laboratoriya xonalariga qo’yiladigan
xavfsizlik talablari
41. Ta’lim muassasasi binosiga tutash holda qurilgan o’quv laboratoriya xonalari boshqa xonalardan tovush yutuvchi vositalar bilan himoyalangan bo’lishi lozim.
42. O’quv laboratoriya xonalaridagi chiqindilar har doim yig’ishtirib olinishi lozim.
43. O’quv laboratoriya xonalarining poli issiq, tekis va tozalash uchun qulay bo’lishi lozim.
44. O’quv laboratoriya xonalarining devorlari silliq bo’lishi, bo’yoq bilan qoplanishi va namlab tozalab turish uchun qulay bo’lishi lozim.
45. O’quv laboratoriya xonalari ichimlik suvi bilan ta’minlanishi lozim.
46. O’quv laboratoriya xonasida birinchi tibbiy yordam ko’rsatish uchun tibbiyot qutichasi (aptechka) bilan ta’minlangan bo’lishi lozim.
47. O’quv laboratoriya xonalarida o’quvchilarning ustki kiyimlarini saqlash uchun alohida shkaf ajratilgan bo’lishi lozim.
1 – LABORATORIYA ISH.
UCH FAZALI TRANSFORMATORNI SALT ISHLASH VA QISQA TUTASHUV REJIMLARINI O’RGANISH
Ishning maqsadi. Transformator qurilmasi bilan tanishish; uni salt ishlash va qisqa tutashuv usuli orqali laboratoriyada tekshirishning amaliy yo’llarini o’rganish.
Ishning dasturi. 1.Transformator qurilmasi bilan tanishish; pasport, shuningdek o’lchov asboblari va kuchlanish rostlagichning ko’rsatkichlarini yozib olish.
2. Transformatorning salt ishlash (c.i) tajribasini bajarish uchun sxemani yig’ish va u o’qituvchi tomondan tekshirilgandan so’ng, salt ishlash tajribasini o’tkazish.
3. Transformator qisqa tutashuv (q.t) tajribasini olish sxemasni yig’ish va u o’qituvchi tomondan tekshirilgandan so’ng, qisqa tutashuv tajribasini bajarish.
4.Salt ishlash va qisqa tutashuv tajribalarining natijalaridan foydalanib, transformatorning tashqi xarakteristikasini, yuklamaning quvvat koeffitsiyenti cos2 = 1 va sos2 = 0,9 bo’lganda, qurish.
5.Salt ishlash va qisqa tutashuv tajribalarining natijalaridan foydalanib, transformatorning FIK ning yuklamaga bog’liqli grafiklarini cos2 = 1 va sos2 = 0,9 bo’lganda qurish va FIK ning maksimal kiymatiga mos transformator yuklamasini aniqlash.
6. Bajarilgan laboratoriya ishi bo’yicha xulosa qilish va xisobot yozish.
|
| |
Laboratoriya ishini bajarishda texnika xavfsizligi

Laboratoriya ishini bajarishda texnika xavfsizligi
qoidalari
1. Talabalar laboratoriya mashg’ulotiga kirishdan oldin texnika xavfsizligi qoidalarini o’rganishlari shart. Texnika xavfsizligi qoidalari o’qituvchi tomonidan o’rganiladi va bu kafedraning maxsus daftarida qayd etiladi.
2. Elektr sxemalari faqat ximoyalangan ulovchi simlar yordamida yig’iladi. Ochiq simlardan foydalanish qat’iyan man etiladi.
3. Laboratoriya uskunasiga kuchlanishni faqat o’qituvchi ulashi mumkin.
4. O’qituvchi tekshirmagan elektr sxemani manbaga ulash mumkin emas.
5. Tajriba paytida elektr zanjiri elementlarining ochiq qismlarini ulash mumkin emas.
6. Laboratoriya tajribasi tugatgandan keyin kuchlanish albatta uzilishi kerak va buni o’qituvchi tekshirishi shart.
TA’LIM MUASSASALARINING O’QUV
XONALARIDA BAJARILADIGAN LABORATORIYa IShLARGA
BO’LGAN
XAVFSIZLIK TALABLARI. ELEKTR MAShINALAR FANIDAN LABORATORIYa USKUNALARI BILAN TANIShISh
1.1. Umumiy talablar
Ishlab chiqarish xonalaridagi texnologik jarayonlar GOST 12.3.002-75 "Ishlab chiqarish jarayonlari. Umumiy xavfsizlik talablari"ga muvofiq bo’lishi lozim.
Ishlab chiqarish xonalaridagi texnologik jarayonlar xavfsizligi quyidagi talablarni amalga oshirish orqali ta’minlanadi:
ishlab chiqarish uskunalariga xizmat ko’rsatish tartibidagi texnologik jarayonlarni (ish turlarini), ish usullari va rejimlarini qo’llash;
xavfli va zararli ishlab chiqarish omillarining tarqalishini cheklovchi vositalarni qo’llash;
ishlab chiqarish jarayonlari atrof-muhitning (havo, tuproq, suv havzalari) ifloslanishiga va zararli omillarning tegishli me’yorlaridan ortiq darajada tarqalishiga olib kelmasligi shart.
Texnologik jarayonlarni amalga oshirishda ish bajaradigan dastgoh va mexanizmlar ketma-ketligi blokirovka tizimi bilan ta’minlangan bo’lishi zarur. Avariya holatida biror-bir mexanizm to’xtab qolsa, barcha dastgoh va mexanizmlarning to’xtashi nazarda tutilgan bo’lishi kerak.
Uskuna va avtomatlashtirilgan tarmoqlarda ularning ishga tushirilganligini bildiruvchi ovozli va yorug’lik signallari bo’lishi kerak. Signal elementlari (elektr qo’ng’iroq, o’chib-yonuvchi lampa) mexanik buzilishlardan himoyalangan bo’lib, xizmat ko’rsatuvchi xodimlar eshitadigan darajada bo’lishi kerak.
Liniyani to’xtatgandan so’ng, ovozli va yorug’lik signali bermasdan uni ishga tushirish taqiqlanadi.
Texnologik jarayonlar soz asbob-uskunalar va nazorat-o’lchash asboblari, himoya to’siqlari, blokirovkalar hamda ishga tushiruvchi apparatlari mavjud bo’lgan taqdirda amalga oshirilishi lozim.
|
Ishni bajarish tartibi - Muhammad Al-Xorazmiy nomida Toshkent Axborot texnologiyalari universitet

–
shifrlangan parol sifatida imtiyoz rejimida
class
deb kiriting
–
Konsol va VTY virtal terminal uchun
cisco
deb kiriting va aktivlashtiring
1.5.
PC kompyuterlarda bazaviy parametrlarni sozlang
PC kompyuterlarda manzillash (4.1 - rasm) IP
manzillarni va shlyuzlarni
sozlang.
4.1
– rasm. Tarmoq topologiyasi
2.
Kommutatorni VLANlarga va trank aloqasiga sozlang
Laboratoriya ishining ikkinchi qismida VLAN tarmog‘i
va trank kanallari
uchun kommutatorni sozlaysiz.
2.1.
S1 kommutatorda VLAN tarmog‘ini sozlang.
–
S1 kommutatorda VLAN 10 tarmog‘ini yarating;
–
VLAN 20, VLAN 30 tarmoqlarini yarating;
–
F0/5 interfeysini trank port qiling;
–
F0/1 – F0/3 interfeyslarni mos ravishda VLAN 10, VLAN 20,
VLAN 30 tarmoqlariga
biriktirib, kirish portlari qilib belgilang.
2.2.
S2 kommutatorda VLAN tarmog‘ini sozlang.
–
S2 kommutatorda VLAN 40 tarmog‘ini yarating;
–
VLAN 50 tarmog‘ini yarating;
–
F0/3 interfeysini trank port qiling;
–
F0/1 va F0/2 interfeyslarni mos ravishda VLAN 40, VLAN 50
tarmoqlariga biriktirib, kirish portlari qilib belgilang.
Elektr mashinalar - bet 14

|
Elektr mashinalar
|
bet | 14/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 92,46 Kb. | | #138657 |
Bog'liq Elektr mashinalar-fayllar.orgIv, A
|
Ye0, V
| | | | | | | | |
|
|
O’lchov nomeri
|
Iv, A
|
Ye0, V
|
|
| | | |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Qo’zg’atish toki ortirilganda priborlardan aniqlangan qiymatlar (magnitlanish) salt ishlash xarakteristkasini o’suvchi shoxobchasiga mos keladi, qo’zg’atish toki kamaytirilganda esa (magnitsizlanish) o’lchangan qiymatlar salt ishlash xarakteristkasining «pasayuvchi» shoxobchasiga mos keladi.
Salt ishlash xarakteristkasining «o’suvchi» va «pasayuvchi» shoxobchalarining o’rtasidan o’tgan chiziq generatorining salt ishlash xarakteristkasi deb qabul qilinadi. Salt ishlash xarakteristkaning o’suvchi shoxobchasini qurish uchun asboblarning ko’rsatmalarini olishda qo’zg’atish toki faqat orttirilishi, pasayuvchi shoxobchani qurish uchun o’lchov asboblarini ko’rsatmalari olinayotganda qo’zg’atish toki faqat kamay-tirilishi kerak. Tajriba yordamida qurilgan salt ishlash xarakteristkasini sinxron mashinaning normal salt ishlash xarakteristkasi bilan solishtirish uchun bu xarakteristikalar bitta koordinata o’qlarida qurilishi kerak. Qo’yida sinxron mashinaning normal salt ishlash xarakteristkasini kurish uchun kerak bo’lgan kattaliklar keltirilgan.
T a sh q i x a r a k t ye r i s t i k a. Sinxron generatorning aylanish chastotasi o’zgarmas (n2 = n1) qo’zg’atish toki (Iq = sonst) va quvvat koeffitsenti sos = const bo’lgan generatorning chiqish klemmalaridagi kuchlanish U1 bilan yuklama toki IL orasidagi bog’lanish tashqi xarakterictikani ifodalaydi.
Tajriba qo’yidagi tartibda o’tkaziladi. Aylantiruvchi dvigatelni manbaga ulab, uning tezligini sinxron aylanish chastotasiga tenglashtiriladi va bu tezlik tajriba o’tkazish davomida o’zgartirilmaydi. So’ngra generatorning stator cho’lg’amiga aktiv yuklama ulanadi (R3 rubilpnikni ulab) va uning qarshiligi Ryu o’zgartiriladi, qo’zg’atish toki shunday o’zgartirilishi kerakki stator cho’lg’amidagi kuchlanish (U1 = U1nom) bo’lganda generatorning yuklama toki nominal qiymatiga teng bo’lsin (I1 = I1nom). Shundan keyin generatorning yuklamasini salt ishlash rejimigacha (I1 = 0) kamaytiriladi va tashqi xarakteristikani qurish uchun priborlarni ko’rsatmalari yozib olinadi. Generatorning yakor cho’lg’amiga aktiv-induktiv yuklamani ulab (R3 ni ajratib R4 ni ulab) tajriba takrorlanadi. Ampermetr A bilan volptmetr V larni ko’rsatmalari 8.2-jadvalga kiritiladi va bitta koordinata o’qlarida ikkita tashqi xarakteristika quriladi.
8.2 – jadval
O’lchash nomeri
|
sos1=1
|
O’lchash nomeri
|
sos1<1
|
1> |
|
| |
- rasm. Transformatorinng salt ishlash (a) va qisqa tutashuv (b) xarakteristikalari

|
- rasm. Transformatorinng salt ishlash (a) va qisqa tutashuv (b) xarakteristikalari
|
bet | 7/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 92,46 Kb. | | #138657 |
Bog'liq Elektr mashinalar-fayllar.org2- rasm. Transformatorinng salt ishlash (a) va qisqa tutashuv (b) xarakteristikalari
Jadvaldagi maolumotlarga ko’ra, q.t. xarakteristikalari quriladi(umumiy koordinata to’rida): Iq; Rq;cosq=f (Uq) Xarakteristikalarda, q.t. toki I1q = Inom ga mos Uqnom, Rqnom nuqtalar belgilanadi. (b-rasm).
Q.t. tajribasidan olingan Rk.nom va Uk.nom qiymatlari ishchi xarorat 2=750C ga keltiriladi.
Q.t. quvvatining keltirilgan qiymati (Vt)
R =Rq.nom[1+(2 - 1)], (6)
bunda =0,004 – alyuminiy va mis uchun xarorat koeffitsi-yenti; 1 -tajriba o’tkazilgan paytdagi transformator cho’lg’am-larini xarorati, 0S.
Transformator cho’lg’amlarining xarorati faqat q.t. kuchlanishining aktiv tashkil etuvchisiga taosir qilish munosabati bilan
uq = Uq.nomsosk (7)
ishchi xaroratga faqat q.t. kuchlanishning aktiv tashkil etuvchisi keltiriladi
u =uqa [1+(2 - 1)] (8)
Ishchi xaroratga keltirilgan q.t. kuchlanishi
u = (9)
bunda
ukr= (10)
- q.t. kuchlanishining reaktiv tashkil etg’uvchisi.
T a sh q i x a r a k t ye r i s t i k a l a r. Transformator yuklamasining ortishi bilan uning ikkilamchi cho’lg’ami klemmalaridagi kuchlanish o’zgaradi. Ushbu kuchla-nishning yuklamaga bog’liqligi grafik tarzda transformatorning tashqi xarakteristikalari U2 = f (I2) sifatida ifoda-lanadi. Tashqi xarakteristikalarining ko’rinishi yuklama xarakteriga va quvvat koeffitsiyenti cos2 ning qiymatiga bog’liq bo’ladi; aktiv va aktiv – induktivli yuklamalarda tashqi xarakteristikalar pasayuvchi ko’rinishga egadir, bunda quvvat koeffitsiyen-ti cos2 qancha katta bo’lsa, xarakte-ristikalar abtsissa o’qiga shuncha ko’p egilgan bo’ladi.; aktiv–sig’imli yuk-lamada tashqi xa-rakteristika yuqori ko’tarilgan ko’ri-nishga ega bo’ladi (3,a-rasm)
Har qanday yuklamada, transformator ikkilamchi cho’lg’ami klemmalaridagi kuchlanishi
U2 = U20(1-0,01U) (11)
bunda U20 – s.i rejimda ikkilamchi cho’lg’amdagi kuchlanish, u transformator chiqishidagi nominal kuchlanishga teng deb olinadi, V; U – ikkilamchi kuchlanishini transfor-matorning yuklamasi tomonidan hosil qilinadigan o’zgarishi.
Tashqi xarakteristikani qurish uchun, yuklama koeffitsiyenti =I2/I1nom ning turli qiymatlaridagi, kuchla-nishning U2 kamida beshta qiymati hisoblanishi zarur, misol uchun =0,25; 0,50; 0,75; 1,0 va 1,2 ga teng bo’lganda.
U ning hisobi quyidagi ifoda orqali amalga oshiriladi (%):
U=u (cosk cos2 + sink sin2) (12)
Uninghisoblariuchmarotababajariladi. cos2=1, cos2=0,9 (aktiv – induktivliyuklama) va cos2=0,9 (aktiv - sig’imliyuklama) bo’lganda. Oxirgi holatda Uning manfiy qiymatlari olinadi. Hisoblash natijalari 1.3. jadvalga kiritiladi va umumiy koordinat to’rida tashqi xarakteristikalar quriladi. =1,0 (nominal yuklama) da ordinatini o’tkazib, xarakteristikalarda transformatorning nominal yuklamasiga mos keluvchi kuchlanishi belgilanadi (a-rasm)
3 – jadval
|
sos2=1
|
sos2=0,9 (ind.)
|
sos2=0,9 (sig’.)
|
U, %
|
| |
|
| |
Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev, M. N. Karimova, D. P. Nazarova - bet 11

~ 21 ~
muayyan dvigatel shaklidagi ixtiro, musiqa asari moddiy eltuvchi -
audiokasseta yoki nota shaklida yozilishi mumkin. Lekin alohida
huquqlar o`z egasiga muhofazalangan intellektual mulk ob’yekti o`z
aksini topgan moddiy ob’yektdan (masalan, muayyan mashina,
uskunalar) cheksiz foydalanish huquqini bermaydi. Shunday vaziyat
ham bo`lishi mumkinki, intellektual mulk ob’yekti, masalan, ixtirodan
(ixtiro yangi ichki yonuv dvigateli deb tasavvur qilamiz) dvigatel
ekologik
standartlarga
muvofiq
emasligi,
sertifikatsiyadan
o`tmaganligi sababli umuman foydalanib bo`lmaydi. Bundan tashqari,
shunday holatlar bo`ladiki, dvigatelda o`ziga xos karbyuratordan
foydalanilgan, u esa o`z navbatida boshqa shaxsning intellektual mulki
bo`lishi mumkin.
Bundan shunday xulosa chiqarish mumkinki, ya’ni intellektual
mulkdan foydalanish amaldagi qonunchilik, shuningdek boshqa
shaxslarning qonuniy alohida huquqlari buzilishiga olib keladigan
hollarda intellektual mulkdan foydalanish mumkin emas. Lekin
foydalanish mumkin emas, degani mulk egasining alohida huquqlari
cheklanishini bildirmaydi. Chunki bunday hol vaqtincha bo`lishi
mumkin, masalan, ekologik standartlar o`zgarishi, raqobatchi
patentning harakatlari boj to`lanmaganligi sababli to`xtatib qo`yilishi
mumkin va hokazo. Bundan kelib chiqadiki, intellektual mulk
ob’yektiga alohida huquqlar ular o`z ifodasini topgan moddiy
ob’yektga egasining mulkiy huquqlari bor-yo`qligidan qat’iy nazar
amal qilaveradi.
Ishqalanishga bosim yo‘qolishi

|
Ishqalanishga bosim yo‘qolishi
|
bet | 33/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinIshqalanishga bosim yo‘qolishi
Havo quvurining 1-1 va 2-2 kesimlar orasidagi bosim yo‘qolishini ko‘rib chiqaylik
kesimlar orasidagi masofa l-ga teng bo‘lsin, m, kesim yuzasi -f, m2, perimetr p, m, va havo sarfi l, m3/soat ga teng bo‘lsin.
1-1 kesimda statik bosim ri, ii-ii-kesimda esa riii.
Kesimlar orasidagi havo hajmiga (rI-rII) f, kuch ta’sir qiladi. Bu kuch ishqalanishga sarflanadi, ya’ni:
(pI - pII )·f = 0 lp (8.3)
Bu erdan
(8.4)
Bu erda 0 -urunma kuchlanish (kasatelnoe napryajenie).
Urunma kuch dinamik bosimga to‘g‘ri proporsional bo‘ladi:
(8.5)
Bu erda – Veysbax formulasidagi ishqalanish koeffitsienti.
YUqoridagi formulalardan bosim yo‘qolishini aniqlaymiz:
(8.6)
YOki yumaloq havo quvurlari uchun f/p = d/4
(8.7)
Bu Darsi formulasi bo‘lib, unda i=4 – ishqalanish koeffitsienti deyiladi.
Ixtiyoriy kesimga ega bo‘lgan havo quvurlari uchun:
(8.8)
bu erda
(8.9)
Muhandislik hisoblarda l uzunlikdagi havo quvurlarda bosim yo‘qolishi quyidagi ifodadan aniqlash qabul qilingan.
(8.10)
bu erda
r-1 m havo quvuridagi bosim yo‘qolishi, Pa/m; l-quvur uzunligi, m; r-kattaligi uchun maxsus jadvallar va nomogrammalar mavjud.
Kesimi to‘g‘riburchakli bo‘lgan havo quvurlarni hisoblashda ekvivalent diametr tushunchasidan foydalaniladi. Ekvivalent diametrda aylanali va to‘g‘riburchakli havo quvurlarda bosim yo‘qolishi bir xil bo‘ladi.
Loyihalash tajribasida uch xil ekvivalent diametrlardan foydalaniladi:
1. Tezlik bo‘yicha ekvivalent diametr – d
2. Sarf bo‘yicha – dl
3. Kesim yuzasi bo‘yicha – df
Tezlik bo‘yicha ekvivalent diametr quyidagi formulalardan aniqlanadi.
(8.11)
(8.12)
(8.13)
Sarf bo‘yicha ekvivalent diametr quyidagi formulalardan aniqlanadi.
(8.14)
(8.15)
(8.16)
(8.17)
Kesim yuzasi bo‘yicha ekvivalent diametr quyidagi ifodalardan aniqlanadi.
(8.18)
(8.19)
|
| |
LABORATORIYa IShINING NATIJALARINI TAXLILI

|
LABORATORIYa IShINING NATIJALARINI TAXLILI
|
bet | 20/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 92,46 Kb. | | #138657 |
Bog'liq Elektr mashinalar-fayllar.orgLABORATORIYa IShINING NATIJALARINI TAXLILI.
Laboratoriya ishining natijalari taxlil qilishda, birinchi navbatda, motorining tajribada aniqlangan parametrlarini pasportida keltirilgan parametrlariga to’ьri kelishi aniqlanadi. So’ngra sinxron motorning U – ko’rinishidagi xarakteristikalaridan foydalanib, ilgarilovchi va orqada qoluvchi toklar bilan ishlayotgan motorning ishlash zonalari aniqlanadi. Shuningdek, qo’zg’atish tokining qanday qiymatlarida sinxron motor tejamli ishlashini xam aniqlash shart. Bunda sinxron motor bilan bitta umumiy tarmoqqa ulangan elektr energiya istexmolchilarining xosil qiladigan induktiv xarakterdagi yuklamani taxsirini xam xisobga olish kerak. Sinxron motorning ish xarakteristikalarini taxlil qilishda, tajribada aniqlangan grafiklarni, darsliklarda keltirilgan tipik grafiklarning ko’rinishlariga o’xshashligi xaqida xulosa berish kerak.
Nazorat savollar: 1.Sinxron motorlarining ishlash printsipini tushuntirib bering.
2. Sinxron motorlarni qaysi usullar yordamida ishga tushurish mumkin?
3. Sinxron motorni asinxron usulda ishga tushirishda nima uchun qo’zg’atish cho’lg’amini aktiv qarshilik yordamida qisqa tutashtiriladi?
4. Nima uchun sinxron motorning qo’zg’atish toki o’zgartirilganda uning stator cho’lg’amidagi tok xam o’zgaradi?
5. Qanday sharoitlarda sinxron motor orqada qoluv-chi va ilgarilovchi toklar bilan ishlaydi?
6. Sinxron motorning sinronizmdan chiqishi deganda nimani tushunasiz va u qanday sharoitlarda bo’lib o’tadi?
http://fayllar.org
|
| |
Nazorat savollari - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 38/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinNazorat savollari
Ventilyasiya tizimlarida bosimni dinamikasini o‘rganish nimaga kerak?
Tabiiy va su’niy ventilyasiya tizimlardagi bosim taqsimlanishi farqi nimadan iborat?
So‘rish va uzatish tizimlarida bosimni o‘zgarishi qanday o‘tadi?
Statik bosim chizig‘i va to‘liq bosim chizig‘i qanday o‘tkaziladi?
Tik quvurli tabiy tizimdagi bosim epyurasi qanday bo‘ladi?
So‘rish troyniklardagi bosim taqsimlanish sxemalari?
Havo quvurlarining aerodinamik hisobi qanday bajariladi?
9 – bob. Havoni isitish qurilmalari.
9.1. Kaloriferlarning tuzilishi va tasnifi.
Havoni qizdirish uchun havo isitgichlari, ya’ni kaloriferlar ishlatiladi.
Issiqlik tashuvchisini turiga qarab kaloriferlar, olovli, suvli, bug‘li va elektrli bo‘lishi mumkin.
Hozirgi paytda suvli va bug‘li kaloriferlar eng keng tarqalgan. Ular silliq quvurli va qovurg‘ali bo‘lishi mumkin. Qovurg‘ali kaloriferlar plastinkali va spiralli bo‘ladi (9.1, 2-rasm).
Issiqlik tashuvchining yo‘nalishiga qarab kaloriferlar bir yo‘lli va ko‘p yo‘lli bo‘ladi.
Havo yo‘nalishiga qarab kaloriferlar parallel va ketma – ket o‘rnatilishi mumkin.
9.1-расм. Бир йўналишли пластинкали калорифер
9.2-расм. Бир йўналишли спиралсимон ўралган калорифер
Parallel o‘rnatilish ko‘p miqdordagi havo isitish kerak bo‘lganda ishlatiladi. Bunda ketma – ket o‘rnatilish kam miqdordagi havoni katta harorat farqiga isitish uchun ishlatiladi.
Kaloriferlar turlari
Plastinkali.
Bir yo‘nalishli-KFS, KFB, KVB, KZPP, K4PP, STD 3009V,KSK3, KSK4 (1-rasm).
Ko‘p yo‘nalishli-KMS, KMB, K3VP, K4VP, KVS, KVB, STD 3010G.
Spiralsimon o‘ralgan kaloriferlar-KFSO, KFBO (2-rasm)..
Elektr kaloriferlari-STD havoning sarfi 10, 20, 40 ming m3/c. Elektr quvvati 12,50,150 va 200 kVt.
Eng zamonaviy kaloriferlar-KSK3, KSK4
Zamonaviy chet el qurilmalarida, xususan ma’ruzadagi rasmlarda keltirilgan York firmasining qurilmalarida, mis quvurli qovurg‘alari alyuminiydan bo‘lgan kaloriferlar ishlatiladi.
Kaloriferlarning texnik ko‘rsatmalari adabiyotlarda keltirilgan.
|
| |
Jamoat binolari - Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari

|
Ventilyasiya va havoni konditsiyalash tizimlari
|
bet | 28/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinJamoat binolari. Jamoat va kommunal binolarda tabiiy va mexanik ventilyasiya ishlatilishi mumkin (7.1-rasm). Bu binolarning ventilyasiya uskunalari soniga qarab ventilyasiya markazlariga birlashtiriladi. Bu holda oqib kelish markazlari va konditsionerlar binoning er to‘lasida yoki uning birinchi qavatida joylashtiriladi. Alohida oqib kelish qurilmalari binoning qavatlarida joylashtirilishi ham mumkin. So‘rib chiqarish markazlari qoida bo‘yicha texnik qavatlarda o‘rnatiladi (7.2-rasm). Ventilyasiya uskunalarida shovqin xonalarga tarqalmasligi uchun ular odatda bu xonalarda yuqorida yoki pastda joylashtiriladi.
O‘quv va laboratoriya, ma’mo‘riy-xo‘jalik va yordamchi xonalarda poliklinika va kasalxonalar binolarining bloklarida alohida oqib kelish va so‘rish ventilyasiya tizimlari loyihalanishi lozim.
Jamoat binolarida bir nechta xonalarni gorizontal so‘rib chiqarish kanallari bilan birlashtirish man etiladi. Bundan tashqari sanuzel va boshqa xonalarning so‘rib chiqarish tirqishlarini bir kanallarga ulash ham mumkin emas.
7.2-rasm. Jamoat binoni oqib kelish va so‘rib chiqarish umum almashuv ventilyasiyasi
1- havo olish panjarasi, 2- shaxta, 3- issiq klapan, 4-filtr, 5-kalorifer, 6-ventilyator, 7-havo quvurlari, 8- havo taqsimlash va havo chiqarish panjaralar, 9-zontli so‘rib chiqarish shaxtasi
Sanoat binolari. Sanoat binolari o‘ziga xos bo‘lgan ventilyasiya tizimlari va jihozlari bilan ta’minlanadi (7.3-rasm). Korxonada ishlatiladigan ventilyasiya usuli va ventilyasiya uskunalarning soni texnologik jarayon, korxona quvvati va iqtisodiy amaliyoti bilan aniqlanadi.
Sanoat binolarida ventilyasiya uskunalari ishlab chiqarish xonalarda yoki binoning tashqarisida, devorlarida, tomda joylashtirilishi mumkin, ammo har qanday hollarda ventilyasiya uskunalarini yong‘in va kondensat namligidan himoya qilinishi va ularga xizmat ko‘rsatilishiga qulay imkoniyatlar yaratilishi kerak.
Ventilyasiya tizimlarini loyihalashda havo quvurlarining uzunligini qisqartirishga intilish kerak. Iqtisodiy hisoblarga ko‘ra oqib kelish uskunalarining ishlash radiusi havo quvurlaridagi havo tezligiga bog‘liqdir.
7.3-rasm. Sanoat binoni oqib kelish va so‘rib chiqarish umumalmashinuv ventilyasiyasi
1-havo olish panjarasi, 2-issiq klapani, 3-kaloriferlar, 4-ventilyator elektrodvigatel bilan, 5-egiluvchan qism, 6-havo quvurlari, 7-havo beruvchi uskunalar, 8-deflektor.
6-10 m/s dagi tezliklarda ventilyasiya uskunalarining 30-40 m gacha ishlash radiusi tavsiya qilinadi, 6 m/s dan kam bo‘lganda esa 60-70 m. So‘rib chiqarish ventilyasiya tizimlarida ishlash radiusi 30-40 m, juda katta sexlarda esa 100-120 m qabul qilinadi.
Mahalliy ventilyasiya tizimini loyihalashda bitta so‘rib chiqarish tizimiga 10-12 gacha so‘rib chiqaruvchilar ulanishi mumkin.
|
| |
O’lchovlar - Elektr mashinalar

|
Elektr mashinalar
|
bet | 9/20 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 92,46 Kb. | | #138657 |
Bog'liq Elektr mashinalar-fayllar.orgO’lchovlar | | | | | | | | | | Hisoblar | | | | | | | | |
UAk, V
|
UVk, V
|
USk, V
|
IAk, V
|
IVk, V
|
ISk, V
|
Rk, Vt
|
Uk, V
|
I1k, A
|
uk, %
|
sosk
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
So’ngra tashqi xarakteristikalar va FIK ning yukla-maga bog’liqlik grafigi quriladi.
Laboratoriya ishining natijalarini taxlili. 1. Trans-formatorning salt ishlashxarakteristikalarini taxlil qilishda, birlamchi kuchlanish U1 ning maolum bir qiymatida hosil bo’ladigan, magnit o’tkazuvchining magnitli to’yinishi bilan bog’liq bo’lgan, ularning egri chiziqligiga eotibor berishi kerak. Tajriba yo’li orqali olingan salt ishlashtoki ionom va salt ishlashquvvati Ronom ni, ularni tekshirilayotgan transformatorning katalog bo’yicha qiymatlari bilan solishtiriladi. ionom va Ronomning tajribaviy qiymatlarining sezilarli ortib ketishi, transformatorda nosozliklarni borligiga, magnit o’tkazuvchidagi bir qism plastinalar orasida q.t. yoki qandaydir cho’lg’amlarning ko’p bo’lmagan bir qism o’ramlari-dagi o’ramlararo q.t. borligiga ko’rsatadi.
Agar, uch fazali kuch transformatori tekshirilsa, unda uning fazaviy cho’lg’amlardagi salt ishlashtoklarining teng emasli-gining sababini tushuntirish kerak bo’ladi.
2. Q.t. xarakteristikalarini taxlil etishda, asosiy magnit oqimining kichik qiymatlarga ega ekanligi sababli, q.t. tajribasida, magnit o’tkazuvchining to’yinmaganlik hola-ti bilan tushuntiriladigan tok grafigining to’g’ri chiziq-liligiga eotibor berishi kerak. Asosiy magnit oqimining kattaligi, cho’lg’amga keltirilgan q.t. kuchlanishining kattaligiga proportsional bo’ladi (o’rta va katta quvvatli transformatorlarda uq 10%).
3. Transformatorning tashqi xarakteristikalarini taxlil etishda, yuklama xarakterini transformatorning ikkilamchi kuchlanishini o’zgarishi qiymatiga taosiri to’g’risida xulosa qilish kerak bo’ladi.
4. Transformator FIK ni yuklamaga bog’liqligini taxlil etishda, ushbu grafiklarning shakllarini tushuntirish kerak. FIK ning tajribaviy qiymatini, uning katalogdagi qiymati bilan taqqoslanadi. Transformator FIK ni kama-yish sabablarini, yuklamaning quvvat koeffitsiyentining ka-mayishi bilan tushuntirishi kerak bo’ladi.
Nazorat savollari 1.Transformatorning tuzilishi va ishlash printsipini tushuntiring.
2. Transformatsiyalash koeffitsiyenti nima va u tajriba yo’li orqali qanday aniqlanadi?
3. Nima uchun uch fazali transformatorning cho’lg’amlaridagi salt ishlashtoklari bir xil bo’lmaydi?
4. Nima uchun, salt ishlashtajribasida birlamchi kuchlanishning ortishi bilan transformatorning quvvat koeffitsiyenti kamayadi?
5. Nima uchun salt ishlashquvvati magnit isroflar sifatida, q.t. quvvati esa – elektrik isroflar sifatida qabul qilinadi?
6. Nima uchun q.t. tajribasida birlamchi cho’lg’amdagi tok, o’zining nominal qiymatiga, kuchlanish nominalga nisbatan bir necha marotaba kam bo’lganda erishadi?
7.Tekshirilayotgan transformatorda, birlamchi kuchlanish nominalga nisbatan 10% yuqoriga ortganda, magnit oqimi qancha foizga orttishini aniqlang.
|
| |
Havo taqsimlagichlarni tanlash va hisoblash

|
Havo taqsimlagichlarni tanlash va hisoblash
|
bet | 31/69 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 28,88 Mb. | | #159966 |
Bog'liq Вентиляция lotinHavo taqsimlagichlarni tanlash va hisoblash. Havo taqsimlagichlarni tanlash va hisoblash quyidagi ketma ketlikda bajariladi:
Bino va xonalarning turiga qarab havo almashinuv chizmasini qabul qilinadi.
|
|
|
|
|
|
7.10 – rasm. Havo almashinuv sxemalari
a) shiftga yopishgan tepadan pastga gorizontal yo‘naltirilgan oqim; b) tepadan pastga qiyali yo‘naltirilgan oqim; v) ish zonadan yuqorida gorizontal yo‘naltirilgan oqim; g) to‘liq bo‘lmagan elpig‘ichli va konusli tepadan pastga vertikal yo‘naltirilgan oqim; d) shiftga yopishgan tepadan pastga yo‘naltirilgan elpig‘ichli oqim; e) harakat tezligi kamayadagan ish zonaga gorizontal yo‘naltirilgan oqim
|
Xonani o‘lchamlariga qarab havo taqsimlagich turi tanlanadi.
Xonaga beriladigan havo sarfiga va me’yorlangan havo tezligiga asoslanib havo taqsimlagichlar o‘lchamini va ularning sonini aniqlanadi.
Hisobotni bajarish uchun universal nomogrammalardan foydalanishimiz mumkin.
-
Tanlangan havo taqsimlagich me’yorlangan shartlar (xizmat ko‘rsatuvchi zonadagi havo harakat tezligi va haroratning o‘zgarishini) bajarib bera olmasa, unda boshqa turli havo taqsimlagich tanlanadi va yangidan hisobot qilinadi.
|
| |
Muhammad Al-Xorazmiy nomida Toshkent Axborot texnologiyalari universitet - bet 11

–
VLAN 10 dagi PC 0 dan VLAN 50 dagi PC 4 ga exo – so‘rov jo‘nating.
Agar VLAN marshrutizatsiya to‘g‘ri ishlayotgan bo‘lsa, 10.10.10.0 va 10.10.50.0
tarmoqlari o‘rtasida exo – so‘rov muvoffaqiyatli bo‘lishi kerak.
–
hamma qurilmalar o‘rtasida ulanish borligini tekshiring.
Qurilmalar
o‘rtasida exo – so‘rov muvoffaqiyatli bo‘lishi kerak. Agar exo – so‘rov jo‘natilmasa,
tarmoqni nosozligini bartaraf qiling.
Ilova A. Sozlash buyruqlari
Router>enable
Router#configure
terminal
Router(config)#interface FastEthernet0/0
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)#exit
Router(config)#interface FastEthernet0/1
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)# interface FastEthernet 0/0.10
Router(config-subif)#encapsulation dot1Q 10
Router(config-subif)#ip address 192.168.10.1 255.255.255.0
Router(config-subif)# interface FastEthernet 0/0.20
Router(config-subif)#encapsulation dot1Q 20
Router(config-subif)#ip address 192.168.20.1 255.255.255.0
Router(config)# interface FastEthernet 0/1
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)#exit
Router(config)# interface FastEthernet 0/1.40
Router(config-subif)#encapsulation dot1Q 40
Router(config-subif)#ip add 192.168.40.1 255.255.255.0
Router(config-subif)#end
Texnik ijodkorlik va konstruksiyalash h. O. Uzoqov, H. O. Jo’rayev, sh. H. Quliyeva, A. R. Jo’rayev, M. N. Karimova, D. P. Nazarova - bet 78

168
MUNDARIJA
KIRISH ……………………………………………….......................
1-Bob. Ma’ruza mashg`ulotlari………………………………………..
1-mavzu.Texnik ijodkorlik va fanining mohiyati va vazifalari………
2-mavzu.Texnik
ijodkorligini
o`ziga
xos
xususiyatlari…………………………………………………..
3-mavzu.Respublikada
texnik
ijodkorlikning
tashkiliy
asoslari…………….................................................................
4- mavzu.O`zbekiston Respublikasining Intellektual mulk davlat
fondi…………………………………………………………………...
5-mavzu.Kashfiyot – texnik masalalarni
yechishning ilmiy asosi
sifatida……………………………………………………………….
6-mavzu. Ixtirochilik va ratsionalizatorlik faoliyati……………….
7-mavzu. Ratsionalizatorlik takliflari......................
8-mavzu. Texnik ijodkorlikni rivojlantirish metodlari……………
9-mavzu. Texnik loyihalash va
modellashtirishning moddiy
sharoitlari…………………………………………………………….
10-mavzu.Texnik
konstrukstiyalash
va
modellashtirish
………………………………………………
11-mavzu.
Texnik
ob’yektlarini
konstruktsiyalash
va
modellashtirish……………………………………………………
12-mavzu. Badiiy modellashtirish va dizayn...............
13-mavzu. O’quvchilarning texnik ijodkorligini rivojlantirish…
14-mavzu. O’quvchilarning texnik ijodkorliginirivojlantirishning
tashkiliy tizimi…………………………………...............................
15-mavzu. Texnik va texnologk turlari bo`yicha tashkiliy
ishlar....................................................................................................
16-mavzu. O’quvchilarning texnik ijodkorligini
rivojlantirish…………………………………………………………
II-Bob. AMALIY MASHG`ULOTLAR……………………..............
1-amaliy mashg’ulot.
Avtomobilni loyihalash
va modellashtirishni
o’rganish…………………………………………………………………..
2-amaliy mashg’ulot.
Avtomobilni loyihalash va modellashtirishni
169
o’rganish…………………………………………………………………...
3-amaliy
mashg’ulot.
Samolyotni
loyihalash
va
modellashtirishnio’rganish………………………………………………………
…………
4-amaliy
mashg’ulot.
Kemani
loyihalash
va
modellashtirishni
o’rganish…………………………………………………………………..
5-amaliy mashg’ulot.
Qishloq xo’jaligi texnikasi va qurollarini loyihalash va
modellashtirishnio’rganish………………………………………………
6-amaliy mashg’ulot.
NS - 12parmalash dastgohini
modelini tayyorlashni
o’rganish…………………………………………………………………….
7-amaliy mashg’ulot.
TV - 7tokarlik vint
qirqar dastgohini modelini
tayyorlashnio’rganish……………………………………………………….
8-amaliy
mashg’ulot.
Robotlarni
loyihalash
va
modellashtirishni
o’rganish……………………………………………………………………….
9-amaliy mashg’ulot.
Bino interyerlarini loyihalash va modellashtirishni
o’rganish……………………………………………………………………….
Foydalanilgan adabiyotlar…………………………………………….
Ilovalar ..................................................................................................