nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rayimjonov Bunyodbekning kompyuter tashkil etish - bet 3

|
Rayimjonov Bunyodbekning kompyuter tashkil etish
|
bet | 3/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 120,57 Kb. | | #228897 |
Bog'liq RAYIMJONOV BUNYODBEK KOMPYUTERNI TASHKIL ETISH3(an an-1 … a1 a0 a-1 … a-m )p
kabi yozish ham mumkin (n va m – sonning butun va kasr qismi honalari
(razryadlari) soni).
Sonning bu kabi ifodalanishida har bir raqam qiymati o‘z o‘rniga qarab turli
xil bo‘ladi. Masalan, o‘nlik sanoq sistemasida 98327 sonida 7 – raqami birlikni, 2 – o‘nlikni, 3 – yuzlikni, 8 – minglikni, 9 – o‘n minglikni ifodalaydi (bu hol faqat o‘nlik sanoq sistemasida):
98327 = 9 ´ 104 + 8 ´ 103 + 3 ´ 102 + 2 ´ 101 + 7 ´ 100 .
Biror boshqa p – asosli sanoq sistemasida a0, a1, a2 … raqamlar a0, a1p,
a2p2,… qiymatlarni bildiradi.
Bunday ko‘rinishda tuzilgan sanoq sistemalari pozitsiyali sanoq sistemalari
deyiladi.
Ma’lumki, sanoq sistemasidagi raqamlar tartiblangan bo‘ladi. Raqamni surish deganda uni sonlar alifbosida o‘zidan keyin kelgan raqamga almashtirsh tushuniladi. Masalan, 1ni surishda 2ga, 2ni surishda 3ga, va hokazo, almashtiriladi. Eng katta raqamni surih (masalan, o‘nlik sanoq sistemasidagi 9ni) deganda 0ga almashtirish tushuniladi. Ikkilik sanoq sistemasida 0ni surishda 1ga, 1ni surishda 0ga almashtiriladi.
Pozitsiyali sanoq sistemasida butun sonlarni quyidagi qonuniyat asosida hosil qilinadi: keyingi son oldingi sonning o‘ngdagi oxirgi raqamini surish orqali hosil qilinadi; agar surishda biror raqam 0ga aylansa, u holda bu raqamdan chapda turgan raqam suriladi.
Shu qonuniyatdan foydalanib, birinchi 10 ta butun sonni hosil qilamiz:
· Ikkilik sanoq sistemasida : 0, 1, 10, 11, 100, 101, 110, 111, 1000, 1001;
· Uchlik sanoq sistemasida : 0, 1, 2, 10, 11, 12, 20, 21, 22, 100;
· Beshlik sanoq sistemasida : 0, 1, 2, 3, 4, 10, 11, 12, 13, 14;
· Sakkizlik sanoq sistemasida : 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 10, 11.
Pozitsion sanoq sistemasi o‘zining qulayligi bilan hayotda keng
qo‘llanilmoqda.
Boshqa usulda tuziladigan sanoq sistemalari ham mavjud. Ular pozitsiyaga
bog‘liq bo‘lmagan sanoq sistemalari deyiladi. Masalan rim raqamlari. Mazkur sistemada maxsus belgilar to‘plami kiritilgan bo‘lib, ixtiyoriy son shu belgilar ketma-ketligidan iborat bo‘ladi.
Rim sanoq sistemasida
Bir ( 1)
–
–
–
–
–
–
–
|
| |
Davlat ta’lim standarti sifatida Klassifikator nimalarni tartibga soladi?

|
Davlat ta’lim standarti sifatida Klassifikator nimalarni tartibga soladi?
|
bet | 38/192 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #153197 |
Bog'liq Innovatsion ta’lim texnologiyalari22. Davlat ta’lim standarti sifatida Klassifikator nimalarni tartibga soladi?
A. O‘qishga qabul qilish va mutaxassislar tayyorlashni boshqarishni;
V. Mutaxassislar tayyorlash va ularni ishga joylashtirishning statistik hisobotini;
S. O‘zbekiston Respublikasi va boshqa davlatlar ta’lim statistikasini taqqoslashni;
D.* Oliy ta’limning yo‘nalishlari va mutaxassisliklarini.
23. Klassifikatorda ta’lim bosqichlari, bilim va ta’lim sohalari, ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklari qanday belgilanadi?
A. 5 A kodi bilan;
V. 5 kodi bilan;
S. Oltita raqamli kod bilan;
D.* Yettita raqamli kod bilan.
24. Oliy ta’lim muassasasining Ilmiy kengashi to‘g‘risidagi namunaviy Nizom qaysi organ tomonidan tasdiqlanadi?
A. Oliy ta’lim muassasasi Ilmiy Kengashining qarori bilan;
V. Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligining Xay’at qarori bilan;
S. OTM rektori tomonidan;
D.* Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan.
25. Oliy ta’lim muassasalari talabalarini o‘qishini ko‘chirish, qayta tiklash va o‘qishdan chetlashtirish tartibi to‘g‘risidagi tartibi qaysi ta’lim muassasalariga nisbatan tatbiq etilmaydi?
A. Tibbiyot oliy ta’lim muassasalariga;
V. Yuridik kadrlar tayyorlaydigan oliy ta’lim muassasalariga;
S.* Harbiy oliy ta’lim muassasalariga;
D. Bunday muassasalar ko‘rsatilmagan.
26. Kimlar bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari bitiruvchilarining bitiruv malakaviy ishlariga raxbarlik qiladi?
A. OTM professor va dotsentlari yoki ilmiy xodimlari;
V. OTM professor va dotsentlari yoki katta o‘qituvchilari;
S.* OTM professor va dotsentlari yoki ilmiy xodimlari, boshqa muassasa va korxonalarning yuqori malakali mutaxassislari;
D. OTM professor va dotsentlari, katta o‘qituvchilari, o‘qituvchilari, boshqa oliy o‘quv yurtlarining yuqori malakali mutaxassislari;
27. Oliy ta’lim muassasalarida bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari bitiruvchilarining bitiruv malakaviy ishlari kimlar tomonidan bajariladi?
A. OTM professor va dotsentlari tomonidan;
V. Ilmiy raxbar tomonidan;
S. Ilmiy raxbar va talaba bilan birgalikda;
D.* Bitiruv malakaviy ish berilgan berilgan topshiriq asosida shaxsan talaba tomonidan.
28. Oliy ta’lim muassasalarida bitiruv malakaviy ishlarining tushintirish qismi qancha so‘z xajmida belgilanadi?
A. 5-10 ming so‘z xajmida;
V. 8-10 ming so‘z xajmida;
S. 10-12 ming so‘z xajmida;
D.* 10-15 ming so‘z xajmida.
|
| |
Backspace - tugmachasi qanday vazifada ishlatiladi?

|
Backspace - tugmachasi qanday vazifada ishlatiladi?
|
bet | 8/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgBackspace - tugmachasi qanday vazifada ishlatiladi?
|
Kursordan chap tomondagi belgini o’chirish uchun ishlatiladi
|
Monitor bu ... ... ... ... ... qurilmasi
|
Ekranga matnli va grafikli ma’lumotlarni chiqarish
|
Skaner qurilmasining vazifasi nima?
|
Qog’ozdagi matnli va grafikli ma’lumotlarni kompyuterga rasm shaklida kiritish uchun mo’ljallangan qurilma
|
Printer bu ... ... ... ... ... qurilmasi
|
Qog’ozga matnli va grafikli ma’lumotlarni chiqarish
|
| |
Printerlarning turlari to’g’ri berilgan qatorni toping
| |
Ignali(matrisali), Siyohli(oqimli yoki purkagichli), Lazerli
| |
MS WORD hujjatlarini xotirada saqlash usuli to’g’ri ko’rsatilgan qatorni toping
|
Файл-Сохранить (Сохранить как...)
|
MS EXCEL qanday dastur?
|
Elektron jadvallar hosil qilish va ularni qayta ishlash uchun mo’ljallangan dastur
|
Pedagogikaning dolzarb masalalari
|
| |
Ertalik bayramida ishtirok etadigan talablarni ruhlantirish ertalik bayramlarini qanday shakllarda o`tqazish kerak?

|
Ertalik bayramida ishtirok etadigan talablarni ruhlantirish ertalik bayramlarini qanday shakllarda o`tqazish kerak?
|
bet | 225/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.org50.Ertalik bayramida ishtirok etadigan talablarni ruhlantirish ertalik bayramlarini qanday shakllarda o`tqazish kerak?
A)*Uchrashuvli ertaliklar B) Syujetli bayramlar С) Mavsumiy ertaliklar D) Rolli ertaliklar
Talim sifatini baholash xalqaro dasturlari
1. PIRLS xalqaro baholash dasturi nimani aniqlaydi?
A) Oquvchilarning ta'limiy yutuqlarini baxolash xalqaro dasturi
*B) Matnni oqish va tushunish darajasini aniqlovchi xalqaro tadqiqot
C) Maktabda matematika va tabiiy fanlar sifatini tadqiq qiluvchi xalqaro tadqiqot
D) Kompyuter va axborot texnologiyalari boyicha oquvchilar bilimini aniqlovchi xalqaro tadqiqot
2. PIRLS xalqaro baxolash tadqiqotlariga qaysi yoshdagi oquvchilarni qamrab oladi?
A) Boshlangich 4-sinf va 8-sinf oquvchilari B) 15 yoshli oquvchilarni
C) 15,3 yoshdan 16,2 yoshgacha bolgan oquvchilarni *D) Boshlangich 4-sinf oquvchilari
3. Ta'lim sifatini baholashning xalqaro PIRLS dasturi boyicha baholash necha yilda bir marta otkaziladi?
A) 3 yilda bir marta B) 4 yilda bir marta *C) 5 yilda bir marta D) 6 yilda bir marta
4. PIRLS tadqiqotida ishlatiladigan matnlar uchun qanday mezonlar belgilangan?
A) 1200 ta sozgacha, oqish savodxonligi darajasi past bolgan mamlakatlar uchun 500-600 ta soz.
*B) 1000 ta sozgacha, oqish savodxonligi darajasi past bolgan mamlakatlar uchun 400-500 ta soz.
C) 1000 ta sozgacha, oqish savodxonligi darajasi past bolgan mamlakatlar uchun 600-700 ta soz.
D) 1100 ta sozgacha, oqish savodxonligi darajasi past bolgan mamlakatlar uchun 400-500 ta soz.
5. Ta'lim sifatini baholashning xalqaro PIRLS dasturi boyicha baholash birinchi marta nechanchi yil otkazilgan?
A) 2012 yilda B) 2015 yilda C) 2006 yilda *D) 2001 yilda
6. PIRLS tadqiqoti kim tomonidan tashkil etilgan?
A) Iqtisodiy xamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) *B) Ta'lim yutuqlarini baxolash xalqaro Assosatsiyasi (IEA)
C) Xalqaro valyuta jamgarmasi D) Islom taraqqiyot banki.
http://fayllar.org
http://fayllar.org
|
| |
Harakatlar strategiyasini toʻrtinchi ustuvor yoʻnalishi qanday nomlanadi?

|
Harakatlar strategiyasini toʻrtinchi ustuvor yoʻnalishi qanday nomlanadi?
|
bet | 3/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgHarakatlar strategiyasini toʻrtinchi ustuvor yoʻnalishi qanday nomlanadi?
| |
Ijtimoiy sohani rivojlantirish
| |
Jamoatchilik boshqaruvi tizimini takomillashtirishga oid masalalar Harakatlar strategiyasini qaysi ustuvor yoʻnalishida belgilangan?
|
birinchi
|
Ijtimoiy sohani rivojlantirish ustuvor yoʻnalishlarining qamrab olgan masalalari qaysi javobda toʻgʻri berilgan?
|
xotin-qizlarning ijtimoiy-siyosiy faolligini oshirish
|
O‘zbekiston Respublikasining “Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida”gi Qonunining nechanchi moddasida yoshlarga oid davlat siyosatning asosiy yo‘nalishlari sanab o‘tilgan?
|
5
|
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.Mirziyoyevning 2016-yilda nashr etilgan kitobini aniqlang
|
Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz
|
| |
O‘zbekistonda prezidentlik lavozimi qachon joriy etilgan?
| |
1990 yil 24 mart
| |
O‘zbekistonda ilk bor ko‘ppartiyaviylik asosida saylov qachon bo‘lib o‘tgan?
|
1995 yil fevral
|
“Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” asarining qaysi bobida ma’naviyat va ma’naviy tarbiya masalalari bugungi kunda jahonda kechayotgan globallashuv sharoitida naqadar dolzarblashgani va endi bu masalalar umumbashariy muammoga aylanayotgani tahlil etiladi?
|
Ma’naviyatga tahdid – o‘zligimiz va kelajagimizga tahdid
|
|
|
| |
Test topshirig’i - Barcha fanlardan Testlar to‘plami

|
Barcha fanlardan Testlar to‘plami
|
bet | 9/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.org
Pedagogika tarixida kim birinchi bo’lib sinf-dars tizimini ishlab chiqqan
| |
Yan Amos Komenskiy
| |
Pedagogokaning asosiy tushunchalari
|
Bilim, ko’nikma, malaka, ta’lim, tarbiya, ma’lumot
|
Xalq pedagogikasining yo’nalishlari nechta?
|
10-ta
|
Aqliy xujum usulini qo’llaganda, o’quvchilarga qanday imkoniyat beriladi?
|
Keng doirada fikirlashga
|
Qaysi dars tipida barcha dars tiplari ishtirok etadi?
|
Aralash
|
Maktabning istiqbol ish rejasi necha yilga muljallab tuziladi?
|
5 yilga
|
Uzluksiz ta’lim turlarining qaysilari DTSlarini bajarishga majbur?
|
Umumiy o’rta ta’lim, o’rta maxsus kasb-xunar ta’limi, oliy ta’lim
|
|
|
| |
Муаммоли - download

Qidiruv: Муаммоли
Лайло Полвоновна Узоқованинг «Касб-ҳунар коллежларида махсус фанларни муаммоли ўқитиш технологияси («Тикувчилик ишлаб чиқариш» йўналишининг «Тикувчилик корхоналари» фани мисолида)» мавзусидаги 13
Buxoro davlat pedagogika instituti “Texnologik ta’lim” kafedrasi dotsenti Dilafro‘z Axmadovna Sayfullayevaning “Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatsiyalashtirish fanini kompyuter dasturlari asosida o‘qitish metodikasi” nomli
35,5 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
b) pedagogik taksonomiya - Innovatsion ta’lim texnologiyalari

b) pedagogik taksonomiya;
c) tarbiya nazariyasi;
d) dialektik ta’limot.
70. Pedagogik taksonomiyaning amerikali olim B.Blum rahbarligida asoslangan kategoriyalari qaysilar?
a) yodga olish; izohlash; hikoya qilish; sintezlash; sinovdan o‘tkazish; baholash;
b) bilish; ta’riflash; turkumlashtirish; umumlashtirish; foydalanish; xulosalash;
c) bilish; tushunish; foydalanish (qo‘llash); tahlil (analiz); sintez; baholash;
d) aniqlash; izohlash; tatbiq etish; qayta tiklash; tahlil qilish; o‘rganish.
71. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra bilimdan xabardor bo‘lish, ularni o‘zlashtirish, yodda tutish, qayta yodga olishni ifodalovchi mezon – bu …
a) bilish;
b) tushunish;
c) foydalanish (qo‘llash);
d) baholash.
72. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra bilim yuzasidan mushohada yuritish, fikrlash, nazariy holatdan amaliyotga ko‘chish mantig‘ining o‘zlashtirilishi – bu …
a) bilish;
b) tushunish;
c) foydalanish;
d) baholash.
73. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra bilimni amaliyot yoki amaliy harakatlarda qo‘llash – bu …
a) bilish;
b) tushunish;
c) foydalanish (qo‘llash);
d) baholash.
74. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra mavjud bilimga tayanib, bir butun ob’ektni tarkibiy elementlarga ajratgan holda o‘rganish, juz’iy xulosa chiqarish – bu …
a) taqqoslash;
b) tahlil (analiz);
c) sintez;
d) baholash.
75. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra mavjud bilimga tayanib, tarkibiy elementlar asosida bir butun ob’ekt to‘g‘risida umumiy xulosa chiqarish – bu ...
a) taqqoslash;
b) tahlil (analiz);
c) sintez;
d) baholash.
76. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra shaxsning nazariy bilim va amaliy ko‘nikma, malakalarga egaligini baholash – bu ...
a) taqqoslash;
b) tahlil (analiz);
c) sintez;
d) baholash.
77. Aytish, yozish, yodga olish, yodda tutish, axborot berish, tasvirlash, farqlash, tanlab olish, aytib berish, takrorlash. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra ushbu holatlar qanday mezon bilan aniqlanadi?
a) bilish;
b) tushunish;
c) foydalanish (qo‘llash);
d) baholash.
78. Tushuntirish, dalillash, almashtirish, belgilash, ko‘chirish, izohlash, ochib berish, qayta ishlash, namoyish etish, tizimlashtirish. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra ushbu holatlar qanday mezon bilan aniqlanadi?
a) bilish;
b) tushunish;
c) foydalanish (qo‘llash);
d) baholash.
79. Tatbiq etish, hisoblash chiqish, namoyish qilish, foydalanish, o‘qitish, belgilash, amalga oshirish, hisoblash, yechish, aniqlash. B.Blum taksonomiyasiga ko‘ra ushbu holatlar qanday mezon bilan aniqlanadi?
a) bilish;
b) tushunish;
|
INFORMATIKA FANI O’QITUVCHILARI UCHUN TEST TO’PLAMI

Test topshirig’i
|
To’g’ri javob
|
Elektron pochta nima?
|
ma’lumotlarni qabul qiluvchi va uzatuvchi dastur
|
Sistemali blok qurilmasining vazifasi nima?
|
ma’lumotlar ustida arifmetik va mantiqiy amallar bajarish
|
CD-ROM qurilmasining vazifasi nima?
|
kompakt disklarni o’qish va ularga yozish
|
Skaner qurilmasining vazifasi nima?
|
ma’lumotlarni xotiraga kiritish
|
WORD matn muharririda asboblar panelini olib tashlash va o’rnatish qanday bajariladi?
|
menyuning Вид-Панель инструментов bandlari orqali
|
WORD matn muharririda ishlaganda qanday kengaytmali faylar hosil bo’ladi?
|
doc
|
PowerPoint ilovasida qanday kengaytmali fayllar hosil qilinadi?
|
ppt
|
O’zbekiston Respublikasining “AXBOROTLASHTIRISH TO’G’RISIDA” 560-II sonli qonuni qachon qabul qilingan.
|
2003 yil 11 dekabrda
|
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “KOMPYUTERLASHTIRISHNI YANADA RIVOJLANTIRISH VA AXBOROT-KOMMUNIKASIYA TEXNOLOGIYALARINI JORIY ETISH TO’G’RISIDA”
| |
Termiz muhandislik—texnologiya instituti

|
Termiz muhandislik—texnologiya instituti
|
bet | 1/3 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 18,02 Mb. | | #100638 |
Bog'liq terrorizm Termiz muhandislik—texnologiya instituti Termiz muhandislik—texnologiya instituti Sanoat texnologiyalari fakulteti Eko21a guruh talabasi Tovoshareva Irodaning Fuqaro muhofazasi fanidan Taqdimoti Terrorizm. Terrorizmga qarshi OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI 2000-yil 15-dekabrdagi qonui mazmuni
Reja:
- Terrorizm tushunchasi
- Terrozim talofatlari
- Terrorizm haqidagi qonun mazmuni
Xalqaro terrorizm 1960-yillarning oxirlarida vujudga kelgan va XX asr oxiri va XXI asr boshlarida sezilarli darajada rivojlangan terrorizmning oʻziga xos shakli hisoblanadi. Xalqaro terrorizmning asosiy maqsadlari — davlat boshqaruvini tartibsizlantirish, iqtisodiy va siyosiy zarar yetkazish, ijtimoiy tuzum asoslarini buzish hisoblanadi. Terrorizmning bu shakliga zamonaviy islom terrorizmini misol qilib keltirish mumkin. - Xalqaro terrorizm 1960-yillarning oxirlarida vujudga kelgan va XX asr oxiri va XXI asr boshlarida sezilarli darajada rivojlangan terrorizmning oʻziga xos shakli hisoblanadi. Xalqaro terrorizmning asosiy maqsadlari — davlat boshqaruvini tartibsizlantirish, iqtisodiy va siyosiy zarar yetkazish, ijtimoiy tuzum asoslarini buzish hisoblanadi. Terrorizmning bu shakliga zamonaviy islom terrorizmini misol qilib keltirish mumkin.
Xalqaro terrorizmning umumiy qabul qilingan taʼrifi hali ishlab chiqilmaga. Koʻpincha bu atama siyosiy kurashda vosita sifatida ishlatiladi, har bir mamlakat u yoki bu guruhning „terrorchilar“ yoki „ozodlik kurashchilari“ ga tegishli ekanligini aniqlaydi va terror aktlarining oʻzi mahalliy darajada amalga oshiriladi
1999-yil 16-fevral kuni ertalab O‘zbekiston hukumatining respublikaning o‘tgan yildagi iqtisodiy taraqqiyoti yakunlariga bag‘ishlangan majlisi boshlanishidan biroz oldin prezident qo‘riqchilari va jangarilar o‘rtasida otishma bo‘lib o‘tdi
Birinchi portlash soat 10:40da Yusuf Xos Xojib ko‘chasida, Ichki ishlar vazirligi binosi yaqinida sodir bo‘lgan — portlovchi moddalar bilan to‘ldirilgan ZAZ-968M avtomashinasi portlagan.
Ikkinchi portlash soat 10:55da Sharof Rashidov shoh ko‘chasida, „Mustaqillik maydoni“ metro bekatidan 20 metr uzoqlikda sodir bo‘ldi — portlovchi moddalar bilan to‘ldirilgan ZAZ-968M avtomobili portladi.
Uchinchi portlash soat 10:58da Oʻzbekiston Vazirlar Mahkamasi binosi burchagida portlovchi moddalar bilan toʻldirilgan GAZ-21 rusumli avtomashinaning portlatib yuborilishi vaqtida eshitildi.
To‘rtinchi portlash soat 11:20da Tashqi iqtisodiy aloqalar Oʻzbekiston milliy banki binosida sodir bo‘ldi, ZAZ-968M rusumli avtomobil portlatib yuborildi. Oqibatda portlashdan bankning barcha oynalari sinib ketgan.
|
| |
Kesishma
 Ikkita to’plamni kesishmasini aniqlash uchun Intersect()

|
Kesishma
Ikkita to’plamni kesishmasini aniqlash uchun Intersect()
|
bet | 31/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringKesishma
Ikkita to’plamni kesishmasini aniqlash uchun Intersect() metodidan foydalaniladi:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = db.Phones.Where(p => p.Price < 25000)
.Intersect(db.Phones.Where(p => p.Name.Contains("Samsung")));
foreach (var item in phones)
Console.WriteLine(item.Name);
}
Farq
Agar birinchi to’plamdan ikkinchi to’plamda mavjud bo’lmagan elementlarni aniqlashimiz lozim bo’lsa, Except metodidan foydalanamiz:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var selector1 = db.Phones.Where(p => p.Price > 25000); // Samsung Galaxy S4, Samsung Galaxy S4, iPhone S4
var selector2 = db.Phones.Where(p => p.Name.Contains("Samsung")); // Samsung Galaxy S4, Samsung Galaxy S4
var phones = selector1.Except(selector2); // natija - iPhone S4
foreach (var item in phones)
Console.WriteLine(item.Name);
}
Agregat amallari
Linq to Entities orqali SQL ning ichki funksiyalariga Count, Sum va boshqa maxsus metodlar orqali murojaat qilishimiz mumkin.
Tanlashdagi elementlar soni
Count() metodi orqali tanlashdagi elementlar sonini aniqlash mumkin:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
// jami telefon modellari soni
int number1 = db.Phones.Count();
// Samsung qiymatini o’zida saqlagan modellar sonini aniqlaymiz
int number2 = db.Phones.Count(p => p.Name.Contains("Samsung"));
Console.WriteLine(number1);
Console.WriteLine(number2);
}
Minimal, maksimal va o'rta qiymatlar
Minimal, maksimal va o'rta qiymatni aniqlash uchun mos ravishda Min(), Max() va Average() funksiyalardan foydalaniladi. Model bo’yicha minimal, maksimal va o'rta qiymatni aniqlaymiz:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
// minimal narx
int minPrice = db.Phones.Min(p => p.Price);
// maksimal narx
int maxPrice = db.Phones.Max(p => p.Price);
// Samsung firmasi telefonlarining o’rtacha narxi
double avgPrice = db.Phones.Where(p => p.Company.Name == "Samsung").Average(p => p.Price);
Console.WriteLine(minPrice);
Console.WriteLine(maxPrice);
Console.WriteLine(avgPrice);
}
|
| |
Linq to Entities - Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)

Linq to Entities da so’rovlarni amalga oshirish uchun, Linq to Objects kabi LINQ operatorlarini va LINQ kengaytirma metodlarini qo’llashimiz mumkin. LINQ ning ba’zi operatorlarini ishlatishga misol:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = from p in db.Phones
where p.CompanyId == 1
select p;
}
Xuddi shu so’rovni LINQ kengaytirma metodlari orqali amalga oshirish mumkin:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = db.Phones.Where(p => p.CompanyId == 1);
}
Dastur kodi:
static void Main(string[] args)
{
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = from p in db.Phones
where p.CompanyId == 1
select p;
foreach (Phone p in phones)
Console.WriteLine("{0}.{1} - {2}", p.Id, p.Name, p.Price);
Console.ReadLine();
}
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = db.Phones.Where(p => p.CompanyId == 1);
foreach (Phone p in phones)
Console.WriteLine("{0}.{1} - {2}", p.Id, p.Name, p.Price);
Console.ReadLine();
}
}
Har ikkala so’rovlar bir xil sql ifodani generatsiya qiladi:
SELECT [Extent1].[Id] AS [Id],
[Extent1].[Name] AS [Name],
[Extent1].[Price] AS [Price],
[Extent1].[CompanyId] AS [CompanyId]
FROM [dbo].[Phones] AS [Extent1]
WHERE 1 = [Extent1].[CompanyId]
Linq to Entities va Linq to Objects ning farqini bilish kerak:
var phones = db.Phones.Where(p => p.CompanyId == 1).ToList().Where(p => p.Id < 10);
Bu yerda ikkita Where metodi ishlatilgan bo’lib, ularning qo’llanilishi ikki xil:
db.Phones.Where(p=> p.CompanyId == 1)
ifoda orqali SQL ifoda translyatsiya qilinadi. So’ngra ToList() metodi so’rov natijasiga ko’ra xotirada ro'yxatni shakllantiradi.
Keyingi qadamda biz xotiradagi ro'yxatga ega bo’lamiz. So’ngra, Where(p=> p.Id<10) jamoasi orqali xotiradagi ro'yxatga murojaat qilamiz ва Linq to Object dan foydalanamiz.
Endi LINQ ni DBdan olingan ma’lumotlarga qo’llashni ko’rib chiqamiz.
Ma’lumotlar bazasidan shart asosida tanlash va proeksiya
DBdan shart asosida tanlash uchun Where metodidan foydalanish lozim. DBda ishlab chiqarilgan tashkiloti "Samsung" bo’lgan barcha telefonlarni aniqlash lozim bo’lsin:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
var phones = db.Phones.Where(p => p.Company.Name == "Samsung");
foreach (Phone p in phones)
Console.WriteLine("{0}.{1} - {2}", p.Id, p.Name, p.Price);
}
|
LINQ to Entities - Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)

|
Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)
|
bet | 27/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringLINQ to Entities so’rovlarini tavsiflashdan avval ushbu bo’lim uchun zarur bo’lgan modellarni aniqlab olamiz:
class Company
{
public int Id { get; set; }
public string Name { get; set; }
public ICollection Phones { get; set; }
public Company()
{
Phones = new List();
}
}
class Phone
{
public int Id { get; set; }
public string Name { get; set; }
public int Price { get; set; }
public int CompanyId { get; set; }
public Company Company { get; set; }
}
Yuqorida telefon va ishlab chiquvchi kompaniya modeli keltirilgan. Endi ushbu modellarga mos ma’lumotlar konteksti va DB initsializatori orqali boshlang‘ich ma’lumotlarni shakllantiramiz.
class PhoneContext : DbContext
{
static PhoneContext()
{
Database.SetInitializer(new MyContextInitializer());
}
public PhoneContext()
: base("DBConnection")
{ }
public DbSet Companies { get; set; }
public DbSet Phones { get; set; }
}
class MyContextInitializer : DropCreateDatabaseAlways
{
protected override void Seed(PhoneContext db)
{
Company c1 = new Company { Name = "Samsung" };
Company c2 = new Company { Name = "Apple" };
db.Companies.Add(c1);
db.Companies.Add(c2);
db.SaveChanges();
Phone p1 = new Phone { Name = "Samsung Galaxy S5", Price = 20000, Company = c1 };
Phone p2 = new Phone { Name = "Samsung Galaxy S4", Price = 15000, Company = c1 };
Phone p3 = new Phone { Name = "iPhone5", Price = 28000, Company = c2 };
Phone p4 = new Phone { Name = "iPhone 4S", Price = 23000, Company = c2 };
db.Phones.AddRange(new List() { p1, p2, p3, p4 });
db.SaveChanges();
}
}
So’ngra App.config faylida ulanish satri hosil qilish lozim:
DBda boshlang‘ich ma’lumotlarni shakllantirish uchun initsializatorda bir nechta ob’ektlar hosil qilinadi. Initsializatorni ishga tushirish uchun u ma’lumotlar kontekstidagi statik konstruktorda chaqiriladi:
static PhoneContext()
{
Database.SetInitializer(new MyContextInitializer());
}
|
| |
Qiymatlar summasi - Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)

|
Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)
|
bet | 32/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringQiymatlar summasi
Sum() metodi orqali qiymatlar summasi aniqlanadi:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
// barcha telefonlar narxlari summasi
int sum1 = db.Phones.Sum(p => p.Price);
// Samsung firmasi telefonlar narxlari summasi
int sum2 = db.Phones.Where(p => p.Name.Contains("Samsung"))
.Sum(p => p.Price);
Console.WriteLine(sum1);
Console.WriteLine(sum2);
}
Entity Framework da IEnumerable va IQueryable
LINQ kengaytirma metodlari orqali ikkita ob’ekt qaytarilishi mumkin: IEnumerable va IQueryable. Bir tomondan, IQueryable interfeysi IEnumerable dan vorislanadi. Shuning uchun IQueryable ob’ekti o’z navbatida IEnumerable ob’ekt hisoblanadi. Ammo real hayotda ushbu amallar biroz murakkab hisoblanadi. Ushbu ob’ektlar o'rtasidagi interfeyslarda farq funksionallikda hisoblanadi. Shuning uchun ularni o’zaro almashtirib bo’lmaydi.
IEnumerable interfeysi System.Collections nomlar fazosida joylashgan. IEnumerable ob’ekti xotiradagi ma’lumotlar to’plamidan iborat bo’ladi va ushbu ma’lumotlar bilan faqat oldinga harakatlanishni ta'minlaydi. IEnumerable ob’ekti orqali aniqlangan so’rov shu lahzada to’liq bajariladi va dastur orqali undan ma’lumot olish juda tez amalga oshiriladi.
IEnumerable so’rovi bajarilishida barcha ma’lumotlar yuklanadi. Agar bizga filtrlash lozim bo’lsa, filtrlash mijoz tomonida amalga oshiriladi.
IQueryable interfeysi System.Linq nomlar fazosida joylashgan. IQueryable ob’ekti DB ga masofaviy dostupni amalga oshiradi va ma’lumotlar ro'yxatida oldinga va orqaga harakatlanish imkonini beradi. So’rovni shakllantirish jarayonida qaytariladigan ob’ekt sifatida IQueryable ishtirok etadi va ushbu jarayon optimallashtiriladi. Natijada so’rovni amalga oshirish jarayonida kam xotira talab qilinadi, tarmoq nagruzkaga tushmaydi. Ammo so’rovlar bajarilishi IEnumerable ob’ektga nisbatan sekin amalga oshirilishi mumkin.
Ikkita bir xil shakldagi ifodani olamiz. IEnumerable ob’ekti:
using (PhoneContext db = new PhoneContext())
{
IEnumerable phoneIEnum = db.Phones;
phoneIEnum = phoneIEnum.Where(p => p.Id > id);
}
Ushbu ifodaga mos so’rov quyidagicha:
SELECT
[Extent1].[Id] AS [Id],
[Extent1].[Name] AS [Name],
[Extent1].[Company] AS [Company]
FROM [dbo].[Phones] AS [Extent1]
|
| |
SqlQuery - Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)

|
Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)
|
bet | 38/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringSqlQuery metodidagi parametr sifatida protsedura nomini qabul qiladi. So’ngra ushbu protsedurada mavjud parametrlar ro'yxat keltiriladi:
GetPhonesByCompany @name
Ushbu protsedura Phones jadvalidagi satrlarni qaytarganligi sababli, SqlQuery metodini klass orqali tiplashtirishimiz mumkin:
db.Database.SqlQuery("GetPhonesByCompany @name", param);
Fluent API va annotatsiya
Agar loyihamizda biz Code First yondashuvidan foydalansak, modellarga mos klasslar DBdagi jadvallarga Entity Frameworkdagi bir qator qoidalar asosida mos qo’yiladi. Ammo ba’zi hollarda ushbu qoidalarni o’zgartirishga yoki qayta ishlashga to’g‘ri keladi. Buning uchun Fluent API va ma’lumotlar annotatsiyasidan foydalanamiz.
Fluent API
Fluent API metodlar to’plamidan iborat bo’lib, ular orqali klass va uning xususiyatlari DB jadvallari va ustunlari bilan mos qo’yiladi.
Fluent API funksionali OnModelCreating metodini qayta aniqlash orqali amalga oshiriladi:
class FluentContext : DbContext
{
FluentContext()
: base("DefaultConnection")
{ }
public DbSet<Phone> Phones { get; set; }
protected override void OnModelCreating(DbModelBuilder modelBuilder)
{
// Fluent API dan foydalanish
base.OnModelCreating(modelBuilder);
}
}
Ekspremental model sifatida quyidagi modeldan foydalanamiz:
class Phone
{
public int Ident { get; set; }
public string Name { get; set; }
public int Discount { get; set; }
public int Price { get; set; }
}
Кlassni jadval bilan mos qo’yish
EF boshlang‘ich holda modelni nomiga mos jadval bilan moslashtiradi. Ammo biz ToTable() metodi orqali ushbu moslikni o’zgartirishimiz mumkin:
protected override void OnModelCreating(DbModelBuilder modelBuilder)
{
modelBuilder.Entity().ToTable("Mobiles");
// Fluent API дан фойдаланиш
base.OnModelCreating(modelBuilder);
}
Endi Phone klassiga mos barcha ob’ektlar Mobiles jadvalida saqlanadi. Shuningdek, ushbu ob’ektlar bilan db.Phones xususiyati orqali ishlash imkoniyati mavjud.
Agar biror ob’ektni jadvalda shakllantirish lozim bo’lmasa, Ignore() metodi orqali amalni bekor qilishimiz mumkin:
|
| |
DBdagi jadval maydoni NULL

|
DBdagi jadval maydoni NULL
|
bet | 40/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringDBdagi jadval maydoni NULL qiymatni qabul qilishi mumkin. Code First yondashuviga ko’ra barcha ustunlar agar ma’lumotlar annotatsiyasi qo’llanilmagan bo’lsa, NULL qiymat qabul qilish mumkin. Ammo IsRequired() metodi orqali muayyan ustun qiymat qabul qilishi shartligini ko’rsatishimiz mumkin:
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).IsRequired();
Agar bizda biror ustun NULL qiymat qabul qilish mumkin bo’lsa, IsOptional() metodidan foydalanishimiz mumkin:
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).IsOptional();
Satrlarni sozlash
Klass xususiyati satr tipga mansub bo’lsa, uning uzunligini HasMaxLength() metodi orqali ko’rsatish mumkin. Masalan, xususiyat satr tipga mansub bo’lib, uzunligi 50 dan oshmasligi lozim bo’lsa:
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).HasMaxLength(50);
Shuningdek, satrni aniqlashda uning Unicode kodirovkasida qiymat qabul qilish mumkinligi ham ko’rsatish mumkin:
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).IsUnicode(false);
Ushbu misolda false parametri barcha satrlarning Unicode-kodirovkada saqlanishini anglatadi.
decimal sonlarni sozlash
Agar klassda decimal tipga mansub xususiyat mavjud bo’lsa, ushbu xususiyat qabul qiladigan sondagi raqamlar aniqligi va verguldan keyingi raqamlar sonini ko’rsatish mumkin:
// Price xususiyati – decimal bo’lsin
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Price).HasPrecision(15, 2);
Endi decimal soni 15 ta raqam va verguldan keyin 2 ta raqamdan iborat bo’lishi mumkin. Agar decimal soni parametrlari ko’rsatilmasa, boshlang‘ich holatda 18 ta raqam va verguldan keyin 2 ta raqamdan iborat bo’ladi.
Ustun tipini sozlash
EF DBdagi jadval ustuniga mos xususiyatga boshlang‘ich tipni o’zi tanlaydi. Ammo ustun uchun DBda mos tipni HasColumnType() metodi orqali ko’rsatish mumkin:
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).HasColumnType("varchar");
|
| |
modelBuilder.Ignore() - Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)

|
Dasturiy injiniring (EntityFramework 6)
|
bet | 39/53 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #108476 |
Bog'liq Dasturiy injiniringmodelBuilder.Ignore();
Birlamchi kalitni qayta aniqlash
Entity Framework boshlang‘ich holda birlamchi kalitni Id yoki model nomiga mos [Klass_nomi]Id kabi shakllantiradi. Misol: PhoneId.
Fluent API orqali birlamchi kalitni qayta aniqlash uchun HasKey() metodidan foydalaniladi.
modelBuilder.Entity().HasKey(p => p.Ident);
Ushbu holda birlamchi kalit sifatida Phone klassining Ident xususiyati tushuniladi. Agar birlamchi kalitlar sifatida ikkita maydon mos bo’lsa, u holda quyidagi koddan foydalaniladi:
modelBuilder.Entity().HasKey(p => new { p.Ident, p.Name });
Yuqoridagi modellarga mos dastur kodi quyidagicha:
App.config:
For more information on Entity Framework configuration, visit http://go.microsoft.com/fwlink/?LinkID=237468 -->
Phone.cs:
class Phone
{
public int Ident { get; set; }
public string Name { get; set; }
public int Discount { get; set; }
public int Price { get; set; }
}
FluentContext.cs:
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;
using System.Data.Entity;
namespace Fluent
{
class FluentContext : DbContext
{
public FluentContext()
: base("DBConnect")
{ }
public DbSet Phones { get; set; }
protected override void OnModelCreating(DbModelBuilder modelBuilder)
{
modelBuilder.Entity().ToTable("Mobiles");
modelBuilder.Entity().HasKey(p => p.Ident);
// Fluent API dan foydalanish
base.OnModelCreating(modelBuilder);
}
}
}
Program.cs:
using System;
using System.Collections.Generic;
using System.Linq;
using System.Text;
using System.Data.Entity;
namespace Fluent
{
class Program
{
static void Main(string[] args)
{
using (FluentContext db = new FluentContext())
{
// Samsung markali va narxi 650000 so’mdan kam telefonlar ro’yxati
var phones = db.Phones.Where(p => p.Price < 650000)
.Union(db.Phones.Where(p => p.Name.Contains("Samsung")));
foreach (var item in phones)
Console.WriteLine(item.Name);
// so’rovni amalga oshirish
var tels = db.Database.SqlQuery("SELECT * FROM Mobiles");
foreach (var phone in tels)
Console.WriteLine(phone.Name);
}
Console.ReadKey();
}
}
}
Xususiyatlarni moslashtirish
Klass xususiyatini muayyan ustun bilan mos qo’yish uchun HasColumnName() metodidan foydalaniladi::
modelBuilder.Entity().Property(p => p.Name).HasColumnName("PhoneName");
Ushbu holda klassning Name xususiyati bilan jadvalning PhoneName ustuni mos qo’yilgan. Agar biror xususiyat bilan jadvalning biror ustuni ususman mos qo’yilmasligi lozim bo’lsa, Ignore() metodidan foydalaniladi:
modelBuilder.Entity().Ignore(p => p.Discount);
Endi Phone klassidagi Discount xususiyati DBdagi jadalning biror ustuni bilan mos qo’yilmaydi.
|
| |
*4
2 - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

Endi
Microsoft Excelda formullar va statistik funksiyalarni yozilishiga misollar
keltiramiz.
1)
Yig’indini hisoblash funksiyasi: = СУММ(число 1: число n)
Masalan,
СУММ (A1:A12) A1 katakdan
A12 katakgacha sonlar yig’indisi;
СУММ (D6:D34) D6 katakdan
D34 katakgacha sonlar yig’indisi.
2)
Sonli qiymatlarning o’rtacha qiymatini hisoblash funksiyasi
= СРЗНАЧ(число 1: число n). Masalan, СРЗНАЧ (A1:A12) A1 katakdan
A12 katakkacha bo’lgan sonlarni o’rtacha qiymati;
СРЗНАЧ (D6:D34) D6 katakdan
D34 katakkacha bo’lgan sonlarni o’rtacha
qiymati.
3)Yig’indini hisoblashda
Главная varaqasini
Редактирование
(tahrirlash) guruhiga tegishli
Сумма tugmasi (buyrug’idan) foydalaniladi. Buning
uchun:
yig’indisi hisoblanadigan kataklar sichqoncha bilan belgilanadi;
yig’indi yoziladigan yacheyka faollashtiriladi va
Главная varaqasini
Сумма
tugmasi bosiladi. Natijada ajratilgan kattakka tegishli formula yoziladi;
Enter tugmasi bosilsa hisoblash bajariladi.
=(A1+B1+C1)/3 formula asosida
hisoblash natijasi
= СРЗНАЧ(A1:C1) formula asosida
hisoblash natijasi
функций - шаг 1 из 2 - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

функций - шаг 1 из 2 muloqot oynasi Категория: darchasi Математические kategoriyasi“ ПРОИЗВЕД” funksiyasi OK tugmasi
bosiladiАргументы функции muloqot oynasida tegishli parametlar o’rnatilib OK tugmasi bosiladi
Формулы varaqasini Библиотока функций (Funksiyalar kutubxonasi)
guruhida quyidagi buyruqlar joylashtirilgan:
Автосумма(Avtoyig’indi). Sichqoncha ko’rsatkichi bilan buyruq markeri
faolashtirilganda oynaga yig’indiga oid Сумма (yig’indi),
Среднее (o’rtacha qiymat), Максимум va Минимум (ajratilgan yacheykadagi sonlarni eng katta va eng kichigini
topish) buyruqlar ro’yxati chiqariladi. Yig’indiga oid
hisoblashlarda qancha son qatnashayotganligini aniqlash
uchun Число (Son) buyrug’i ishlatiladi.
Недавно использовались (So’ngi foydalangalar)ni
markeri faollashtirilganda varaqada so’ngi foydalanilgan
funksiyalar ro’yxati ochiladi.
Финансовые. Moliyaviy hisoblashlarga oid funsiyalar ro’yxati ochiladi.
Логические. Mantiqiy hisoblashlarga oid funsiyalar ro’yxati ochiladi.
Текстовые. Matnli hisoblashlarga oid funsiyalar ro’yxati ochiladi.
Дата и время bilan yil va sana oid funsiyalar ro’yxati ochiladi.
Ссылки и массивы bilan havola va massivlarga oid funsiyalar ro’yxatidagi
formulalardan foydalaniladi.
Математические bilan matematikaga oid funsiyalar ro’yxatidagi chiqariladi.
1
2
3
4
Другие функции (Boshqa funksiyalar)da statistik (Статические), muhandislik
(инженерные), analitik (аналитические) va boshqa hisob va tahlillarda
qo’llaniladigan funksiyalar ro’yxati keltiriladi.
Главная - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

Главная lentasini
Редактирование
buyruqlar guruhini Сумма
tugmasi
Hisoblash natijasi 96 ga
teng bo’ladi
125
4) Berilgan argumentlar bo’yicha maksimal qiymatni hisoblash funksiyasi:
=МАКС(число 1;число 2;…; число n ) yoki = МАКС(число 1:число n)
Masalan, B1, B2, B3, B4, B5 va B6 kataklardagi sonli qiymatlar ichida eng
kattasini topish talab qilinsa МАКС funksiyasidan foydalaniladi.
Masalan, bu funksiyani tegishli kattakka quyidagicha yozish mumkin:
= МАКС(B1; B2; B3; B4; B5; B6) yoki = МАКС(B1:B6)
= МАКС(A1:D1) yoki = МАКС(A1;B1;C1;D1). Oddiy iqtisodiy hisoblashlarni
Microsoft Excelda bajarilishi 6.45 - rasmda keltirilgan.
Формулы varaqa (vkladka)si: Библиотека фукций - Funksiyalar
kutubxonasi, Определение имена - Nomlarni aniqlash, Зависимости формул -
Formulalar bog’liqligi , Вычисление - Hisoblash guruhilaridan tashkil topgan.
C9 katakda =A9*B9
formula yozilgan
D9 katakda = 500*C9 formula
yozilgan. Bu yerda, 1 setner
mahsulotni sotish bahosi 500
ming so’m.
Библиотека фукций - Funksiyalar
kutubxonasi guruhi
Определение имена -
Nomlarni aniqlash guruhi
Зависимости
формул -
Formulalar
bog’liqligi
guruhi
Вычисление
– Hisoblash guruhi
126
Библиотека фукций (Funksiyalar kutubxonasi) guruhini Вставить фунцию
(Funksiyani qo’yish) buyrug’i qo’llash.
Bu buyruq berilganda ekranga Мастер функций - Funksiyalar ustasi dialog
oynasi chiqariladi.
1) Поиск функции: (Funksiyani izlash) darchasida funksiya nomi yozilib Nayti
(izlash) tugmasi bosiladi. Natijada izlangan funksiyani nomi Выберите фунцию
(Funksiyani tanlang) darchasida ochiladi.
2)Категория: darchasida so’ngi 10 ta foydalanilgan (10 nedavno
ispolzovavshixsya) funksiyalarning ro’yxati keltiriladi. Microsoft Excel ilovasida
mavjud funksiyalar kategoriyalarga ajratilgan. Категория darchasida kategoriyalar
nomlarini ro’yxati keltiriladi.
3) Категория darchasida marker orqali ochiladigan ro’yxatdan funksiyalar
kategoriyasini nomi tanlanadi (Masalan, Математические (matematik)) .
4) Выберите фунцию darchasida tanlangan kategoriyaga mansub funsiyalar
ro’yxati ochiladi. Bu ro’yxatdan kerakli funksiya tanlanib OK tugmasi bosiladi.
Endi Мастер функций - Funksiyalar ustasi qo’llashni amalda qarab chiqaylik.
Microsoft Excel elektron jadvali ustunlarida keltirilgan 32, 45, 34 va 56 sonlarni
Мастер функций yordamida ko’paytirish quyidagi tartibda amalga oshiriladi
1
2
3
4
emak, Формулы varaqasi Мастер функцию buyrug’i Мастер
|
Funksiya - bu MS Excel - Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalari

|
Ma'ruza. Elektron jadvallarni qayta ishlash texnologiyalariBog'liq 3 1 Ma\'ruza ExcelFunksiya - bu MS Excel da hisoblar, hisoblashlar va berilganlarni tahlil
qilishning tayyor formulasi. Har bir funksiya konstanta (o’zgarmas), operator,
murojaat (ссылка), yacheyka yoki diapazon nomi va funksiyalarni o’zida saqlashi
mumkin.
Foydalanuvchi funksiyasi - bu VBA dasturlash tilida foydalanuvchi tomonidan
yozilgan funksiya. MS Excel funksiyalarini bir nechta kategoriyalarga ajratish mumkin:
moliyaviy; sana va vaqtni aniqlovchi; matematik; statistik; murojaatlar (ссылки) va
massivlar; ma’lumotlar bazasi bilan ishlovchi; matnli; mantiqiy; xossa va qiymatlarni
tekshiruvchi.
Sozlashlar (Настройки) - bu MS Excelda mavjud standart
vositalar yordamida mavjud parametrlarni o’zgartirish. U MS
Exceldagi mavjud interfeys yordamida amalga oshiriladi.
O’zgartiriluvchi parametrlar global (umumiy, bir nechta ish
kitoblari va yangi tuziladiganlari uchun) va lokal (bitta ish
kitobiga mo’ljallangan) tasinflarga ega bo’ladi.
Microsoft Excel ilovasining hujjati Рабочая книга (Ish
kitobi) deb nomlanadi. Bu ish kitoblari Лист (Sahifa)lardan
tashkil topgan bo’lib, ulardagi jadvallar o’zida katta o’lchamli bo’lgan sonli va matnli
axborotlarni saqlovchi kataklardan iborat bo’ladi.
Microsoft Excel da barcha hisoblashlar formula va funksiyalar yordamida
amalga oshirilib, ularning Рабочая книга (Ish kitobi) Лист (Sahifa) dagi istalgan
kattakka kiritish mumkin.
Microsoft Excel katagida yoziladigan barcha formulalar “=”tenglik belgisi bilan
boshlanadi. Microsoft Excel dasturi katakda “=” tenglik belgisi bilan yozilgan ifodani
formula deb qabul qiladi va tegishli hisoblashlarni amalga oshiradi.
MS Excelда арифметик ифодаларни yoзилиши
Belgilanishi
Operator
Ifoda
Natija
+
qo’shish
=12+4
16
-
ayirish
=12-8
4
*
ko’paytirish
=12*5
60
/
bo’lish
=12/6
2
^
darajaga ko’tarish
=12^2
144
%
foiz (prosent)
= 80%
0,8
Arifmetik ifodalarni yozilishi
Hisoblash natijalari
|
| |
Mana siz ko'rib chiqishingiz uchun bir misol

|
Mana siz ko'rib chiqishingiz uchun bir misol
|
bet | 16/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.orgMana siz ko'rib chiqishingiz uchun bir misol: Haqiqiy ibora: Penni shox ko‘chada joylashgan xitoy restoranida ofitsiant bo'lib ishlaydi. U ular bilan ikki yildan beri ishlaydi. U ota-onasini boqishni va kollejda o'qish uchun pul to'lashni xohlaydi. O'zgartirilgan jumla: Penni so'nggi ikki yil davomida Xitoy restoranida ofitsiant bo'lib ishlaydi. U kollej to'lovlarini to'laydi va oilasiga moddiy yordam beradi. Agar siz vaqt va kuchni tejashingiz kerak bo'lgan holatda bo'lsangiz, Smodin kabi parafrazlash vositalaridan foydalanishingiz mumkin. Har qanday bahsga yo'l qo'ymaslik uchun asl muallifga dalil taqdim etishingiz kerak. Plagiat Qiyqim plagiati, shuningdek, Mosiac plagiati sifatida ham tanilgan, turli manbalardan iboralar, g'oyalar va manbalarni olib, ularni yangi matn sifatida taqdim etish uchun birlashtirishni anglatadi. Ushbu plagiat qo'lga tushish ehtimoli kamroq bo'lgan nozik urinish kabi ko'rinishi mumkin bo'lsa-da, Turnitin kabi plagiatni tekshirish vositalari buni aniqlay oladi. Qiyqim plagiatini tushuntirishnig eng yaxshi usuli - maqoladagi bitta paragraf yozish uning kamida 3 ta bandini tavsiflash uchun 3 xil manbadan foydalaniladi.
Birlamchi (boshlang’ich) plagiat
Manbaga asoslangan plagiatni tushunish qiyin bo'lishi mumkin, chunki u iqtibos keltirish bilan bog'liq. Bu muallif manbalarni to'g'ri keltirsa, lekin ularni taqdim etmasa sodir bo'ladi. Buni misol orqali tushunish mumkin: Talaba ikkinchi darajali manbadan havola oldi, lekin iqtibos o'rniga asosiy manbadan foydalangan. Asosiy manba - bu ikkilamchi manbani yaratish uchun ishlatiladigan narsa. Noto'g'ri manbalarga murojaat qilish kabi holatlar ham plagiatning ushbu turiga kiradi. Nomidan ko'rinib turibdiki, tasodifiy plagiat tasodifan yoki beixtiyor sodir bo'ladigan narsadir. Bunga universitet yo'riqnomalarini tushunmaslik, manbalarni ko'rsatishni unutish yoki ushbu material atrofida iqtiboslar yo'qligi kiradi. Bu beixtiyor sodir bo'lsa-da, hatto tasodifiy plagiat ham jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin, bu esa talabaning topshiriqni bajara olmasligiga olib kelishi mumkin.
|
| |
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari

|
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari
|
bet | 11/22 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 53,27 Kb. | | #104516 |
Bog'liq Kirish. Akademik yozuvning mazmuni va vazifalari-www.fayllar.org
Nutq madaniyati avvalo,to`g`ri,adabiy til me`yorlariga amal qilgan holda so`zlashdir. Nutq madaniyatining yuqori darajasi madaniyatli kishining ajralmas xususiyati hisoblanadi. Nutqimizni yaxshilash har birimizning vazifamiz. Buning uchun talaffuzda, so'z shakllaridan foydalanishda, jumlalarni tuzishda xato qilmaslik uchun nutqimizni kuzatib borishimiz kerak.
Nutq madaniyati til ilmining nisbatan yosh sohasidir. Ushbu fanning mustaqil bo'limi sifatida, u mamlakatimizda yuz bergan tub ijtimoiy o'zgarishlar ta'siri ostida shakllandi. Faol ijtimoiy faoliyatga keng odamlarni jalb qilish ularning nutq madaniyatini oshirishga e'tiborni kuchaytirishni talab qildi".
Nutq madaniyati ijtimoiy hodisa boʻlib, u jamiyat, fan va texnika, madaniy va adabiy hayot rivoji bilan chambarchas boglik holda taraqqiy etadi. Jamiyat aʼzolarining madaniy saviyasi ortgan sari nutqi ham jilolanib, sayqallashib, nutq madaniyati qoidalari va meʼyorlariga muvofiq holda takomillashib boradi.
Akademik nutq, nutq madaniyati va nutq turlari Nutq madaniyati, nutq odobi
Nutq madaniyatining shakllanishi va rivojlanishida adabiyot, sanʼat, radio, televideniye va davriy matbuotning alohida oʻrni bor. Ayniqsa, adabiy tilni meʼyorlashtirish va nutq madaniyati nazariyasini rivojlantirishda leksikografiya, xususan, izohli, imlo, talaffuz, oʻquv va boshqa maxsus lugʻatlar muhim ahamiyatga ega. Madaniyatning keng tushunchasi, shubhasiz, aloqa madaniyati, nutq xulq-atvori madaniyati deb nomlanadigan narsani o'z ichiga oladi. Unga egalik qilish uchun nutq odob-axloqining mohiyatini tushunish muhimdir.
XV asrdayoq oʻzbek adabiy tilining Nutq madaniyati va uning oʻziga xos meʼyorlari boʻlgan. Alisher Navoiy oʻzining butun hayotiy va ijodiy faoliyati bilan oʻz davri nutq madaniyatiga, nutq odobiga mislsiz hissa qoʻshgan boʻlsa, keyingi davrda yashagan Bobur, Muhammad Solih, Gulxaniy, Nodira, Ogahiy, Furqat, Muqimiy va boshqa shoirlarning asarlari tilida ham oʻsha davr tili va nutq madaniyati maʼlum darajada aks etgan.
"Yaxshi soʻz — jon ozigʻi", "Bugʻdoy noning boʻlmasa ham, bugʻdoy soʻzing boʻlsin", "Oʻynab gapirsang ham oʻylab gapir", "Har neni yemak — hayvonning ishi, har neni demak — nodonning ishi" kabi maqol va hikmatli soʻzlarning paydo boʻlishi ham oʻzbek xalqida nutq madaniyatiga avvaldan eʼtibor kuchli boʻlganidan darak beradi.
Oʻtgan asrning 20-yillaridan soʻng oʻzbek tilining Nutq madaniyati xalq tiliga yaqinlashtirilgan milliy adabiy til meʼyorlariga asoslanadi. Bu meʼyorlarni shakllantirish ishiga olimlar (Otajon Hoshim, T. N. Qoriniyoziy, S. Ibrohimov, Olim Usmon va boshqalar), adib-u shoirlar (Qodiriy, Choʻlpon, Avloniy, Fitrat, Oybek, Gʻafur Gʻulom, Abdulla Qahhor va boshqalar) munosib hissa qo`shdilar.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 7/7 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 28,65 Kb. | | #150855 |
Bog'liq Asosiy talablar-fayllar.orgFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
A. Qudratov, T.G’aniev, O’. Yuldashev, G’.Yo. Yormatov, N. Xabibullaev, F.D Xudoev. «Hayot faoliyati xavfsizligi» maruzalar kursi.
Toshkent 2005 y
6.Yuldashev O.R., Sapaev Sh.M., va boshqalar «Hayot faoliyati xavfsizligi» fanidan amaly mashg’ulotlar. O’quv qo’llanma. Toshkent 2010 y
Т.В. Гитун, А.Г Елисеев и др. «Экстремальная медицина» Полный справочник. Москва 2006 г.
О.Р Юлдашев, О.Т Хасанова и др. «Аварийно-спасательные раьоты» Учебное пособие. Ташкент 2008 г.
О.Р Юлдашев, О.К Абдурахманов и др. «Безопасность жизнедеятельности» Учебное пособие. Ташкент 2009 г.
X.V Salimov. «Ekologiya» Ruscha-o’zbekcha izohli lug’ati Toshkent 2009 y.
M.K.Полтев. Oxpaнa тpyдa в мaшиностроении.М.Высшая школа,1980.
Caйдаминов C.C. Ocновы oxpaны окружаюшей среди.T.: «O'qituvchi», 1989 r.
Yormatmov G.Yo. , Mahmudov R. «Mehnatni muhofaza qilish» Ma'ruzalar to'plami 1-2 qism T., 1995-y.
Yormatov G'.Yo. «Hayot faoliyati xavfsizligi» ma'mzalar matni. T., 2000 y.
6. Yormatov G'.Yo., Nasretdinova Sh.Sh. «Sanoat sanitariyasi». O'quv qo'llanma T., 1999-y.
http://fayllar.org
|
| |