nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Piksellarning shaffofligini blokirovka qilish

|
Piksellarning shaffofligini blokirovka qilish
|
bet | 5/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 405,45 Kb. | | #241932 |
Bog'liq 5-Mavzu.-MaruzasiPiksellarning shaffofligini blokirovka qilish - bu erda hamma narsa ravshan, ushbu rejim barcha harakatlarni ko'rinmas piksellar bilan bloklaydi. Oddiy qilib aytganda, siz qatlam bilan ko'p narsalarni qilishingiz mumkin, masalan : o'zgartirish, siljitish yoki o'chirish.
Ko'rinmaslik haqida ma'lumotni o'zgartirish mumkin emas, chunki piksellar qulflangan.
Faqat rasm mavjud bo'lgan joylarni tahrirlash mumkin.
Tasvir piksellarini blokirovka qilish - fotosuratning barcha piksellari (ko'rinadigan va ko'rinmas) bloklangan deb taxmin qilish mantiqan. Qatlamni siljiting, masshtabini o'zgartiring, gorizontal ravishda aylantiring va ushbu buyruq yordamida boshqa amallarni bajarish mumkin, lekin siz grafik tarkibini cho'tkalar, shtamplar, gradientlar va boshqa vositalar bilan o'zgartira olmaysiz.
Qatlamning joylashuvi qulfi. Agar siz ushbu funktsiyani qo'llasangiz, unda qatlam boshqa joyga ko'chirilmaydi, qolgan hamma narsaga ruxsat beriladi. Qatlamning kerakli joyini qidirib topib, uni tasodifan o'zgartirgan foydalanuvchilar uchun qulay.
Barchasini blokirovka qiling - qatlamni to'liq qulflaydi. Jadvalni o'zgartiring, boshqa joyga o'tolmaysiz. Bu xususiyatni osongina topish mumkin: belgi oddiy qulfga o'xshaydi. Qaysi qavat qulflangan va qaysi emasligini osongina aniqlashingiz mumkin.
Qatlamlarni qanday bog'lash kerak
Dasturda ishlayotganda juda ko'p miqdordagi qatlam to'planishi mumkin. Ba'zi sozlamalar va effektlar qo'llanildi, soddalashtirish uchun siz ortiqcha narsani ortiqcha bilan aralashtirib yubormaslik uchun birlashtirishingiz kerak. Bunday holda biz panelning pastki qismida zanjirga o'xshash elementni topamiz , qatlamlarni tanlang (qatlamlardan birini chap tugmachani bosing , Ctrl tugmachasini bosib ushlab turing , qolganini tanlang).
Boshqa usul: "Qatlamlar" yorlig'ini toping, "Bog'lanish qatlamlari" -ni tanlang .
Deküplasyon qilish uchun sichqonchaning o'ng tugmasi bilan qatlamlardan birini bosishingiz va tegishli elementni tanlashingiz kerak.
|
| |
Photoshop-da qanday qilib qatlam yaratish mumkin

|
Photoshop-da qanday qilib qatlam yaratish mumkin
|
bet | 6/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 405,45 Kb. | | #241932 |
Bog'liq 5-Mavzu.-MaruzasiPhotoshop-da qanday qilib qatlam yaratish mumkin
Dasturda qilishingiz mumkin bo'lgan eng oddiy narsa bu bitta bosish bilan yangi qavat yaratish. Qatlamlar panelining pastki qismida bo'sh varaq belgisini toping, ustiga bosib, darhol yangi qavat hosil bo'ladi.
Bu borada sustroq bo'lgan jamoa ham bor. "Qatlamlar" yorlig'i , keyin "Yangi qavat" , "Qatlam". Yoki shunchaki asosiy birlashmasidan bosing Ctrl + N Shift + .
Qatlam yaratilishidan oldin dialog oynasida kerakli sozlamalarni sozlashingiz mumkin. Masalan, siz aralashtirish rejimini oldindan belgilashingiz va ko'rinmaslik darajasini tanlashingiz mumkin. Boshqa tomondan, keyinchalik buni qilishingizga hech narsa to'sqinlik qilmaydi.
"Rang" ochilgan oynasida siz qatlamni namoyish qilish uchun rangni o'rnatishingiz mumkin. Agar foydalanuvchi sayt yaratsa va qatlamlarni rang bo'yicha vizual ravishda ajratish kerak bo'lsa, bu qulaydir.
Ehtimol, qatlam sozlamalari dialog oynasida hali ham bitta foydali sozlama mavjud.
Agar siz aralashtirishning ma'lum bir rejimi bilan qatlam yaratayotganingizni oldindan bilsangiz, uni darhol neytral rang bilan to'ldirishingiz mumkin. Tanlangan aralashtirish rejimida ko'rinmas rang.
Nima uchun bu kerak? Neytral rang ko'pincha effekt qatlamlarini yaratish uchun ishlatiladi. Masalan, siz bo'sh qatlamni yaratishingiz, uni 50% kul rang bilan to'ldirishingiz, "Fon" effektini , so'ngra "Blur" va aralashtirish rejimini qo'llashingiz mumkin. Yomg'irning ta'siri aylanadi. Siz o'zingizni "Shovqin" effekti bilan cheklashingiz mumkin, aralashtirish rejimini qo'llang.
Shunday qilib, biz alohida qatlamga shovqin qo'shamiz. Shuning uchun qavatni yaratish o'rniga uni kul bilan to'ldirib, aralashtirish rejimini o'zgartirish o'rniga darhol Ctrl + Shift + N tugmachalarini bosib , dialog oynasidagi barcha sozlamalarni tanlash osonroq bo'ladi .
Va biroz ko'proq maslahat. Qatlamlar paneli orqali qatlamlar yaratish yoqadimi? Bunday holda, siz dialog oynasini o'tkazib yuborasiz, chunki qatlam darhol ochiladi. Ammo ba'zi holatlarda, dialog oynasi hali ham kerak va uni chaqirish uchun ikonkani bosganingizda ALT tugmachasini bosib ushlab turish kerak.
|
| |
Fon qatlami - Mavzu Adobe Photoshop dasturida qatlamlar. Photoshop-da qatlam va ish maydoni

|
Mavzu Adobe Photoshop dasturida qatlamlar. Photoshop-da qatlam va ish maydoni
|
bet | 2/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 405,45 Kb. | | #241932 |
Bog'liq 5-Mavzu.-MaruzasiFon qatlami - bu Photoshop- da juda qadimgi sozlama, uni osongina yo'q qilishingiz mumkin. Buning uchun "Qatlamlar" yorlig'ini oching , "Yangi" -ni tanlang , so'ng "Orqa fon" ni tanlang (agar siz Photoshop- ning 6-versiyasida ishlayotgan deb o'ylasangiz , tablardagi eski versiyalar biroz farq qilishi mumkin).
Xuddi shu tarzda, siz odatiy qavat fonini yaratishingiz mumkin: "Qatlamlar" yorlig'ini , so'ngra " New" , so'ngra " Fon" ni tanlang .
Vaqtni tejash va kerakli yorliqlarni qidirmaslik uchun qatlamlar paneliga ikki marta bosing. Qatlam nomining pastki yoki chap tomoniga cherting. Fon qatlami odatiy qatlamga aylangandan so'ng, ushbu qavat bilan barcha operatsiyalar sizga taqdim etiladi. Shaffof qatlamni yaratishni o'z ichiga oladi.
Photoshop-da qatlam turlari
Photoshop- da juda ko'p qatlam mavjud . Ularning asosiy turlarini ko'rib chiqing:
Oddiy qatlam bu qo'shimcha xususiyatlarsiz eng oddiy bo'lgan qatlamdir. Bu fotosurat yoki rasmning elementi bo'lishi mumkin .
3D qatlam - bu Photoshop-ning yangilikidir , uning yordamida uch o'lchovli grafikalarni qo'shishingiz mumkin. U bilan ishlash ancha murakkab, hatto eng chalkash narsalardan biri deb hisoblanadi.
Rangni to'g'rilash qatlami - bu o'ziga xos qatlam. Siz hatto bu ranglarni o'zgartirishingiz mumkin bo'lgan filtr deb ayta olasiz. Aytgancha, ranglarni to'g'irlaydigan qatlamlar juda xilma-xildir.
Qatlamni to'ldirish - uning yordamida siz fonni mutlaqo har qanday rang yoki hatto tuzilma bilan bo'yashingiz yoki to'ldirishingiz mumkin. Shuni ta'kidlash kerakki, bunday qatlamlar sozlash nuqtai nazaridan qulaydir (maxsus panel mavjud, uning yordami bilan tuzatishlar va o'zgarishlar kiritiladi).
Matnli qatlam - dasturda harflar har xil qatlamlarda joylashgan. Ular "Matn qatlami" deb nomlanadi. Asosan, agar biror kishi yordam dasturidagi matnni tushunsa va u bilan shug'ullanishi mumkin bo'lsa, u bunday qatlamlarda muammosiz ishlaydi.
Va nihoyat, aqlli qatlam so'nggi versiyadan eng yangi hisoblanadi. Oddiy qilib aytganda, bu oddiy qatlam, faqat himoya ostida. Himoya mohiyati nima ekanligini bilasizmi?
Bizning qatlamimiz maxsus idishga joylashtirilgan, u grafik tasvirlarni o'zgartirishga imkon bermaydi. Aqlli qatlam bir xil "idish" dir. Eskizdagi kichkina belgini ko'rishingiz mumkin - bu himoya funktsiyasi bajarilganligining belgisi.
Nega biz grafikani to'syapmiz?
|
| |
Связь - download

|
Qidiruv: Связь | Установка и настройка по базы данных (сервер MySql, Oracle Server, Microsoft sql server, Postgresql). Проектирование базы данных, построение диаграммы сущность-связь MySql, Oracle Server, Microsoft sql server, Postgresql. Проектирование базы данных, построение диаграммы сущность-связь 53,52 Kb. 1 | o'qib | | Сложно представить современную жизнь без интернета. Но на базовом уровне глобальная сеть это, по сути, просто связь между разными компьютерами Ipv4 с 32-битными адресами. Но, как известно, 29 млрд ipv4-адресов — это много, но уже давно недостаточно. Поэтому существует ipv6, который призван решить проблему переполнения адресов Протокол 18,09 Kb. 1 | o'qib |
1
| |
Международный научный журнал №4 (100), часть 2 «Научный импульс» Ноябрь, 202

Международный научный журнал №4 (100), часть 2 «Научный импульс» Ноябрь, 202
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
21.11.2023
Hajmi
0,69 Mb.
#102722
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Международный научный журнал №4 (100), часть 2 «Научный импульс» Ноябрь, 202
Download
0,69 Mb.
Matnni ko'rish
BIOLOGIYA FANINI O‘QITISHDA O‘QUVCHILARDA MUSTAQIL ISHLARNI TASHKIL

BIOLOGIYA FANINI O‘QITISHDA O‘QUVCHILARDA MUSTAQIL ISHLARNI TASHKIL
ETISH VA ILMIYDUNYO QARASHINI SHAKLLANTIRISHDA UNING AHAMIYATI
Xudoyberdiyeva Muxayyo Xalimovna
Farg‘ona ICHSHUI kasb-hunar maktabi
Biologiya fani o‘qituvchisi
Annotatsiya:Biologiya fanini o‘qitishda o‘quvchilarda mustaqil ishlarni tashkil etish va
ilmiy dunyo qarashini shakllantirishda uning ahamiyatixaqida ma’lumotlar berilgan.
Kalit so‘zlar:
Biologik ta`lim muhiti, ta`lim tizimi, mustaqil ishlarini tashkil etish,
motivatsion faollik, mustaqil ishlarni nazorat qilish, tashqi motivatsiya, ichki motivatsiya,
protsessual (tarbiyaviy) motivatsiya, mustaqil ishlarini tashkil etish uchun zarur shart-
sharoitlar.
Bugungi shiddat bilan rivojlanib borayotgan bir davrda yoshlarning mustaqil
fikrlashlari va o‘z ustida ishlashlari o‘ziga bo‘lgan ishonchning yanada ortishiga,
yuzaga
kelayotgan vaqt taqsimotini to‘g`ri tanlay olishiga va vaqtlarini samarali va mazmunli
o‘tkazishlarida asosiy poydevor vazifasini o‘tamoqdadir. Shu nuqtai nazardan ta`lim
sohasida ilmiy dunyoqarashni shakllantirishda mustaqil ishlarning ahamiyati nihoyatda
kattadir. Akademik litseylarda ta`lim olayotgan o‘quvchi
yoshlarning mustaqil ishlari, sinf
ishlari bilan bir qatorda, o‘quv jarayonini tashkil etish hamda ilmiy dunyoqarashni
rivojlantirish shakllaridan biri bo‘lib, ta`lim jarayonining ajralmas qismi hisoblanadi.
Biologiya fanidan mustaqil ishlar jamlanmasi DTSlariga asoslangan o‘qituvchi
tomonidan
yuklatilgan topshiriq bo‘yicha va o‘qituvchining metodik rahbarligi asosida beriladi, lekin
uning bevosita ishtirokisiz amalga oshiriladi. O‘quvchi yoshlarning
mustaqil ishlari
ro‘yxatiga asosan quyidagilarni asos qilib olishimiz mumkin:
Biz ma’ruzalar, amaliy va laboratoriya mashg‘ulotlariga tayyorgarlik, seminarlar, test
sinovlari,
imtihonlar, referatlar yozish, ba’zi muammolar bo‘yicha ma’ruzalar tayyorlash,
kurs ishlari va yakuniy malakaviy ishlarni bajarish bilan bog‘liq.
Mustaqil ishlarni kiritamiz. O‘quvchi larning mustaqil ishlashi uchun mo‘ljallangan
o‘quv topshiriqlarini ishlab chiqish uchun asos bo‘lib, o‘quv intizomining nazariy mazmuni,
shuningdek, o‘quvchi larning avvalgi o‘qish davrida
shakllangan bilim va
ko‘nikmalar majmuasi bilan bir qatorda amaliyotda shakllangan malakalariga
tayanadi. Belgilangan tartibdagi mustaqil ishlashlarni bajarish ilmiy ko‘rsatkichlarining
kombinatsiyasi o‘quv intizomini rivojlantirishda o‘quvchilar ishlarining izchilligini,
ularning
mustaqil fikrlash qobiliyatini shakllantirish bilan birga ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning
asosiy harakatlantiruvchi omili bo‘lib xizmat qiladi.
Biologiya fanidan mustaqil ishni tashkil etish o‘qituvchi tomonidan beriladigan
maslahat yoki yordamni, shuningdek, kerakli ma'lumotlarni, shu jumladan kompyuter
ma'lumotlar bazasini, darslik, o‘quv va uslubiy qo‘llanmalar, ma'ruza
matnlari,
Markazlashtirilmagan determinirlangan usul

|
Markazlashtirilmagan determinirlangan usul
|
bet | 10/10 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #112862 |
Bog'liq Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushunMarkazlashtirilmagan determinirlangan usul
Markazlashtirilmagan determinirlangan usullarga quyidagilar kiradi:
Aralashib ketadigan segmentlar usuli;
Segmentni ulash usuli.
Ikkala usul asosan ilmoqli (xalqali) topologiya tarmoqlarda ishlatiladi va tarmoq bo‘yicha maxsus paketlarni uzatishga asoslanadi.
Aralashib ketadigan segmentlar usuli segment deb ataladigan paketni ishlatadi. Segment – bu tarmoq bo‘yicha erkin aylanib yuradigan paket bo‘lib, u standart vaqt oralig‘ini aniqlaydi. Segment band yoki bo‘sh bo‘lishi mumkin. Agar segment bo‘sh bo‘lsa segment etib brogan stansiya unga o‘zining ma’lumotlari paketini / paketlarini qo‘yishi mumkin va segmentni band deb belgilaydi va uni uzatib yuboradi. Bu usul kop jihatdan vakolatni uzatish usuliga o‘xshashdir, lekin segment harakatini tarmoq markazidan boshqarilmaydi.
Segmentni ulash usuli ham segment deb ataladign tarmoq bo‘yicha erkin aylanib yuradigan paketni ishlatadi. Segmentni olgan ishchi stansiya, hatto agar kelgan segment band bo‘lsa ham, o‘zining ma’lumotlarini uzatishi mumkin. Keyingi holatda stansiyaga kelgan segmentning harakatini to‘xtatib turadi (uni vaqtincha buferli xotirada eslab qoladi) va uning o‘rniga o‘zining ma’lumotlar paketi ulangan yangi segmentni shakllantiradi. Stansiya tarmoq bo‘yicha oldin o‘zining yangi segmentini, keyin esa oldin kelgan “begona” segmentni yuboradi.
Tasodifiy murojaat qilish usullari tarmoqning barcha stansiyalarini teng huquqliligiga va ularning istalgan vaqtda monokanalga ma’lumotlarni uzatish maqsadida murojaat qilish imkoniyatiga asoslangan. Bir nechta stansiyalar tomonidan bir vaqtning o‘zida ma’lumotlarni uzatishga urunishlar mumkin bo‘lganligi tufayli ular o‘rtasida ko‘pincha janjallar (to‘qnashuvlar) paydo bo‘ladi, shuning hisobiga tasodifiy murojaat qilish usulini ko‘pincha “tortishuvlar usuli” deb atashadi.
Tortishuvli holatlar sonini kamaytirish ma’lumotlarni uzatishni istagan stansiya tomonidan monokanalning bandligini aniqlash uchun, monokanalni oldindan eshitib ko‘rish yo‘li bilan ta’minlanadi. Agar kanal band bo‘lsa stansiya ma’lumotlarni uzatishga o‘zining urinishini ancha katta bo‘lmagan vaqt oralig‘idan keyin tiklaydi. Agarda ma’lumotlarni uzatishni bir vaqtning o‘zida ikki stansiya boshlasa u holda to‘qnasuv sodir bo‘ladi va ma’lumotlar monokanalda buzilib ketadi. Ikkala to‘qnashgan stansiyalar o‘zlarining ma’lumotlarini qaytadan uzatishga majbur bo‘ladilar.
Tortishuvlar usuli monokanal kam yuklangan abonentlar soni unchalik ko‘p bo‘lmagan tarmoqlarda ishlatish uchun tavsiya etilishi mumkin (tez-tez paydo bo‘ladigan janjalli holatlar tufayli bi usul kanalning yaxshi yuklanganligini ta’minlab bera olmaydi).
|
| |
Sun`iy intellekt nima? - Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar

|
Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar
|
bet | 4/10 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #112862 |
Bog'liq Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushunSun`iy intellekt nima? Sun'iy intellekt (SI) kompyuterlarga o'zlarining tajribalarini o'rganish, berilgan parametrlarga moslashish va ilgari faqat odamlar uchun mumkin bo'lgan vazifalarni bajarish imkonini beradi. SIni amalga oshirishning ko'p holatlarida - kompyuter shaxmatchilaridan tortib uchuvchisiz transport vositalarigacha - chuqur o'rganish va tabiiy tillarni qayta ishlash imkoniyati juda muhimdir. Ushbu texnologiyalar tufayli kompyuterlarga katta miqdordagi ma'lumotlarni qayta ishlash va ulardagi naqshlarni aniqlash orqali muayyan vazifalarni bajarishga "o'rgatish" mumkin.
Sun'iy intellektning rivojlanish tarixi". Sun'iy intellekt" atamasi 1956 yilda paydo bo'lgan, ammo bugungi kunda SI texnologiyasi ma'lumotlar hajmini ko'paytirish, algoritmlarni takomillashtirish, hisoblash quvvatini va ma'lumotlarni saqlash vositalarini optimallashtirish fonida haqiqiy mashhurlikka erishdi.
O'tgan asrning 50-yillarida boshlangan SI sohasidagi birinchi tadqiqot muammolarni hal qilish va ramziy hisoblash tizimlarini rivojlantirishga qaratilgan edi. 60-yillarda bu sohada AQSh Mudofaa vazirligi qiziqish uyg'otdi: AQSh harbiylari insonning aqliy faoliyatini simulyatsiya qilish uchun kompyuterlarni o'qitishni boshladi.
Masalan, mudofaa vazirligining Ilg'or tadqiqot loyihalari agentligi (DARPA) 1970-yillarda bir qator virtual ko'cha xaritalarini loyihalarini yakunladi. Va DARPA mutaxassislari Siri, Alexa va Cortana paydo bo'lishidan ancha oldin 2003 yilda aqlli shaxsiy yordamchilarni yaratishga muvaffaq bo'lishdi.Ushbu ishlar zamonaviy kompyuterlarda, xususan, qarorlarni qo'llab-quvvatlash tizimlarida va inson imkoniyatlarini kengaytirish uchun ishlab chiqilgan aqlli qidiruv tizimlarida qo'llaniladigan avtomatlashtirish va rasmiy mantiqiy tamoyillar uchun asos bo'ldi.Garchi SI ko'pincha ilmiy fantastika filmlari va romanlarida ilmiy qudratli robotlar sifatida tasvirlangan bo'lsa-da, dunyo miqyosida o'z kuchini egallagan, SI texnologiyasini rivojlantirishning hozirgi bosqichida, SIlar unchalik qo'rqinchli va aqlli emaslar. Aksincha, sun'iy intellektni rivojlantirish ushbu texnologiyalarga iqtisodiyotning barcha sohalarida haqiqiy foyda keltiradi. Sog'liqni saqlash, chakana savdo va boshqa sohalarda sun'iy intellekt texnologiyalaridan foydalanish misollari quyida keltirilgan
|
| |
FOYDALANLGAN ADABIYOTLAR - Международный научный журнал №5 (100), часть 1 «Научный импульс» Январь, 2023

Международный научный журнал № 5 (100), часть 1
«Научный импульс» Январь, 2023
1485
Tojimatovich, A. A., Saydalievich, U. S., & Isroil ogli, A. J. (2022).
Life of the
Faculty of Military Education. Zien Journal of Social Sciences and Humanities, 8, 6-9.
Saydaliyevich, U. S. (2022). Struggle of the peoples of Central Asia against the
Achaemenids Tomaris, Shirak. Periodica Journal of Modern Philosophy, Social Sciences
and Humanities, 6, 64-67.
Kuyoshbek, Y., Nurmukhammad, K., Arabboy, Y., Sardorbek, S., & Saydaliyevich,
U. S. (2022). THE CONQUEST OF CENTRAL ASIA BY THE ARABS.
In INTERNATIONAL SCIENTIFIC RESEARCH CONFERENCE (Vol. 1, No. 4, pp.
130-134).
Tojimatovich, A. A., & Saydaliyevich, U. S. (2021).
Formation Of Science as A
Value and Classification of Values. Texas Journal of Multidisciplinary Studies, 3, 172-
178.
Saydalievich, U. S. (2021). Abdulhakimov Shahzodbek Abdurashid ogli, and
Xofizov Javohirbek Qurbonboy ogli.". UNDERSTANDING AND CONCEPTING
BALLS IN THE SPIRIT OF MILITARY PATRIOTISM." Galaxy International
Interdisciplinary Research Journal, 9, 924-929.
Khalilovich, M. S., Saydaliyevich, U. S., & Ogli, A. O. M. (2022).
Education of
young people in the spirit of military and patriotism. Galaxy International
Interdisciplinary Research Journal, 10(2), 572-574.
Akbarov, A. T., & Ubaydullayev, S. S. (2022). KASBIY MUTAXASSISLIK
FANLARINI O’QITISHDA ZAMONAVIY PEDAGOGIK TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISHNING
USLUBIY
IMKONIYATLARI. Oriental
renaissance:
Innovative, educational,
natural and social sciences, 2(10-2), 786-792.
Saydaliyevich, U. S., & Nosirkhonzoda, A. N. (2022). HISTORY OF MILITARY
PATRIOTISM AND MILITARY ART. Finland International Scientific Journal of
Education, Social Science & Humanities, 10(12), 759-763.
Nurmukhammad, K., Saidaliyevich, U. S., & Nasirkhanzoda, A. N. (2023). Strength
of the People of Uzbekistan. Zien Journal of Social Sciences and Humanities, 16, 26-28.
Xaydarali ogli, X. N., Saydaliyevich, U. S., & Nosirxonzoda, A. N. (2022).
OʻZBEKISTON HALQINING MATONATI. INNOVATIVE
ACHIEVEMENTS IN
SCIENCE 2022, 2(14), 66-69.
Saydaliyevich, U. S., & Nosirhonzoda, A. N. (2023). JANUARY 14 IS THE DAY
OF DEFENDERS OF THE FATHERLAND. O'ZBEKISTONDA FANLARARO
INNOVATSIYALAR VA ILMIY TADQIQOTLAR JURNALI, 2(15), 643-646.
Nurmuhammad, X., Saydaliyevich, U. S., & Nosirxonzoda, A. N. (2023). 14-
YANVAR VATAN HIMOYACHILARI KUNI. Новости образования: исследование в
XXI веке, 1(6), 1225-1230.
Damirovich, R. M., Saydaliyevich, U. S., & Nosirkhonzoda, A. N. (2022).
SOCIAL-PSYCHOLOGICAL BASES OF PROFESSIONAL ADAPTABILITY IN
FUTURE MILITARY SERVANTS. JOURNAL OF
INNOVATIONS IN SCIENTIFIC
AND EDUCATIONAL RESEARCH, 2(13), 462-465.
Конспект урока

Конспект урока по литературе в 9- класс «Улугбек справедливый корль и учёный»
Конспект урока
244 Kb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Asosiy tushuncha va atamalar - Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar

|
Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar
|
bet | 2/10 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #112862 |
Bog'liq Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushunAsosiy tushuncha va atamalar
Algoritm - bu har qanday masalani yechish uchun aniq ketma - ketlik aniqlab va ko‘rsatib beruvchi qoida hisoblanadi.
Intellektual masalalar - bu shunday algoritm yaratish yoki topish kerakki, u aniq fikrlash, mantiqiy isbotlangan va juda yuqori darajali aniqlik bilan yechimini topish kerak bo‘lgan masalalar hisoblanadi.
Intellektual tizim (IT) - bu dasturiy ta’minotga ega bo‘lgan texnikaviy qurilma (kompyuter) bo‘lib, tashqi xolat va ta’sirlarga qarab o‘z parametrlarini sozlab, masalani yechish qobiliyatiga ega bo‘lgan qurilma hisoblanadi.
Intellektual informatsion tizim (IIT) - bu vositalar, usullar va inson bir-biri bilan bog‘langan uyushma bo‘lib, ma’lumotlarni saqlash, qayta ishlash va uzatish qobiliyatiga ega bo‘lgan, hamda qo‘yilgan masalani yechish uchun o‘z parametrlarini tashqi xodisalarga qarab sozlay oladigan vosita hisoblanadi.
Sun’iy intellekt (SI) - bu dasturiy muhitning shunday tizimiki, unda inson tafakkuri kompyuter jarayoniga imitatsiyalangan. Sun’iy intelekt atamasi 1956-yilda Stenford universiteti (AQSh) tomonidan taklif qilingan.
Intellekt - bu maqsadga erishishda zarur bo‘ladigan faktlar va usullar to‘plamidan iborat.
Dispetcher - bu bilimlar bazasidan qachon va qay tartibda qoidalarni qabul qilishni boshqarib turadigan mexanizm qismi.
Ekspert tizim - bu oldindan mo‘ljallab qo‘yilgan va boshqa bilimlardan ajratilgan soxa bilimlariga asoslangan dastur.
Sun’iy intellekt ustida ishlayotgan jahondagi o‘n kompaniya
1 .Numenta Sun’iy intellekt har qadamimizda uchraydi. Hozirda smartfondan tortib avtomobilgacha sun’iy intellekt bilan ta’minlanmoqda. Ko‘plab jahonga taniqli kompaniyalar “aqlli mashina” yaratish yo‘lida izlanayotibdi. Quyida sun’iy intellekt yaratayotgan o‘n kompaniyani e’tiboringizga havola etamiz.
2.Scaled Inference 2011 yildan beri mavjud, ammo biror yangilik yaratganligi xususida darak yo‘q. Yaqinda IBM kompaniyasi Numenta izlanishlariga homiylik qilishini e’lon qildi. Kompaniya qishloq xo‘jaligi ekinlari maydonini kosmosdan turib o‘rganadi. Bu jamoa Googlening sobiq xodimlaridan tashkil topgan. Yaqinda xizmat ko‘rsatish va dasturiy ilovalar mavzuidagi sun’iy intellekt yaratish loyihasi qisqa muddatda 8 mln dollar investitsiya to‘pladi.
|
| |
Amazon - Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar

|
Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushuncha va atamalar
|
bet | 3/10 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #112862 |
Bog'liq Sun’iy intellekt tizimlarining rivojlanish tarixi. Asosiy tushun3.Amazon Bu kompaniya savdo maqsadida internetdan foydalanishni boshlab bergan ilk qaldirg‘ochlardan. Hozir dunyo miqyosida faoliyat yuritayotgan onlayn-tijorat markazi sanaladi. Muvaffaqiyatli tijorat yuritish, savdoni tez tahlil etish va tushumni oshirish maqsadida korporatsiya injenerlari sun’iy intellekt ishlab chiqargan.
4.Nuance AQShda ancha yillardan beri faoliyat yuritmoqda. Nutqi va eshitishida nuqsoni bor kishilar uchun sun’iy intellekt yaratish yo‘lida izlanadi. Uning dasturi inson nutqini anglash va jonli tarzda qayta tiklashga qaratilgan.
5.Henson robotics Ushbu kompaniya rosmana robotlar yaratish yo‘lida izlanadi. 2002 yilda Kanada ko‘rgazmasida ixtirolarini namoyish qilgan. 2005 yilda esa Eynshteynga qiyofadosh robotini yasagan. Xenson Eynshteynning elastik yuzini yaratgan, koreyalik olimlar esa robotning harakatlanuvchi tanasini ishlab chiqqan. Hozirda kompaniyaning eng mashhur roboti nomi Ham. U inson mimikasini ko‘chira oladi.
6.Microsoft
Sun’iy intellektga ega aqlli yordamchilar yaratish uchun izlanish olib bormoqda. Oxirgi loyihasi nomi – “Eynshteyn” deb ataladi. Bu Google new yoki Apple Siriga o‘xshash yangilik bo‘ladi.
7.Facebook Bu kompaniya sun’iy intellekt yordamida ijtimoiy tarmoqlardagi reklama bo‘yicha o‘zgarish yasamoqchi. Shuningdek, zo‘ravonlik aks etgan videolarni aniqlash va spamni elakdan o‘tkazish texnologiyalari ustida ishlamoqda.
8.Apple
“Tishlangan olma” kompaniyasining telefon va boshqa qurilmalari allaqachon sun’iy intellektga ega bo‘lgan. Kompaniya hozir Siri loyihasi ustida ishlayapti. Bu iOS tizimi uchun ishlangan savol-javob tizimi bo‘lib, smartfon egasining ovozini taniydi va savolga yarasha javob beradi.
9.Google
Hozir guglchilar oddiy mavzularda bo‘lsa-da savol-javob qila oladigan mashina yaratishga yeng shimargan. Sun’iy intellektli suhbatdosh nomini, qayerda va qachon dunyoga kelganini ayta oladi, kinofilm subtitrlarini “o‘qib” axborotni eng sodda tarzda qabul qiladi, ammo ma’lumot uzatilishida izchillik yo‘qligi uning kamchiligidir.
10.IBM IBM birinchilardan bo‘lib sun’iy intellekt yaratishga kirishgan ulkan kompaniyalardandir. Qolaversa, sun’iy intellekt yaratayotgan kompaniyalarni moliyaviy jihatdan qo‘llab turadi.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1.Быстрицский
Г.Ф.,
Кудрин
Б.И.
Выбор
эксплуататция
силових
трансформаторов: Учеб. Пособие для вузов. - М.: Издательский центр «Академия»,
2003. -
2. Волдек А.И., Попов В.В. Электрические машины. Машины переменного тока:
Учебник для вузов. - СПб.: Питер, 2008.
3. Голдберг О.Д., Хелемская С.П. Электромеханика: учебник для студ. высш.
учеб. заведений/ Под ред. О.Д. Голберга. - М.: Издателский. Сентр «Академия», 2007.
4. Иванов-Смоленский А.В. Электрические машины. В 2-х т. Учебник для вузов. -
М.: Издательство МЭИ, 2004. Том 1
5. J.S.Salimov, N.B.Pirmatov “Elektr mashinalari”
Toshkent, 0 ‘zbekiston faylasuilar
jamiyati
nashriyoti, 2011 y.
6. S.Majidov “Elektrotexnika atamalaming ruscha-o‘zbekcha lug‘ati”, 0 ‘qituvchi
nashriyoti, 1992 va 1998 y.
TRANSFORMATORLARNI PARALLEL ISHLASHGA ULASH

Международный научный журнал № 4 (100), часть 2
«Научный импульс» Ноябрь, 202
1860
yuklamasini nominal yuklamaga yaqin qilish mumkin. Natijada transformatorlar
ishlashining ekspluatatsion ko‘rsatkichlari (FIK va soz f2) ancha yuqori bo‘ladi. Faqat
muayyan shartlarga rioya qilingandagina transformatorlarni parallel ishlashga ulash
mumkin. Bunda chulg‘amlarning ulanish guruhi katta ahamiyatga ega bo‘ladi.
Xulosa qilib aytganda, transformator ikki (yoki undan ortiq) o'rashga
ega statik
elektromagnit qurilma bo'lib, ko'pincha bir kuchlanishning o'zgaruvchan tokini boshqa
kuchlanishning o'zgaruvchan tokiga aylantirish uchun mo'ljallangan. Transformatorda
energiya konvertatsiyasi o'zgaruvchan magnit maydon tomonidan amalga oshiriladi.
Transformatorlar elektr energiyasini
uzoq masofalarga uzatishda, uni qabul qiluvchilar
o'rtasida taqsimlashda,
shuningdek, turli xil rektifikatorlar, kuchaytirgichlar,
signalizatsiya
va boshqa qurilmalarda keng qo'llaniladi.
Kon aerologiyasi

“ Kon aerologiyasi”
fanidan TEST SAVOLLARI
Kon havosini uzluksiz yangilab turish nima deyiladi?
A) konni tozalash.
B) konni suvdan ajratish
S) konni shamollatish
Ochiq usulda qazib olinadigan konchilik korxonasi
A) karer
B) shaxta
S) promisel
3. Yer osti usulida qazib olinadagan kon korxonasi
A) karer
B) shaxta
S) promisel
4. Kon gazi qaysi gaz?
A) propan
B) butan
S) metan
5. Kon havosining issiqligi necha gradus (°S) bo‘lishi kerak?
A) 25-26°S
B) 26-27°S
S) 27-28°S
6. Shaxtada asosiy energiya manbai ............. .
A) yoqilg‘i
B) elektr energiyasi
S) dvigetel
7. Kondagi suvlarning miqdori nimaga qarab aniqlanadi?
A) suvlvrning ko‘p yoki kamligiga
B) suvlvrning yig‘ilganligiga
S) 1sutkada yoki 1soatda yig‘ilgan suv miqdoriga ko‘ra
8. Konlarni shamollatish asosan nimalar yordamida amalga oshiriladi?
A) ventilyatorlar
B) nasoslar
S) kompressorlar
9. Konda toza havo qaysi stvol orqali yetkazib beriladi?
A) yordamchi stvol
B) bosh stvol
S) ko‘r stvol
10. Ifloslangan havo qaysi stvol orqali chiqarib tashlanadi?
A) ko‘r stvol
B) bosh stvol
S) yordamchi stvol
11. Shamollatish ventillyatorlari necha turga bo‘lanadi?
A) 4
B) 3
S) 2
12. Mahalliy ventillyatorlar qo‘llanilganda necha xil yo‘l bilan shamollatiladi?
A) 3xil. Haydovchi, so‘ruvchi, aralash.
B) 2xil. Markaziy, yordamchi
S) 2xil. Haydovchi, yordamchi
13. Shamollatish sxemalari necha xil?
A) 2xil. Aralash, seksion.
B) 3xil. Markaziy, seksion, yon tomondan.
S) 2xil. Markaziy, yon tomondan.
14. Burg‘ulab portlatish ishlaridan keyin kov YaXQga ko‘ra kamida necha minut shamollatilishi kerak?
A) 4-5 minut
B) 5-10 minut
S) 20-30 minut
15. Bosh ventlyatorla qaysi stvolga o‘rnatiladi?
A) bosh stvolga
B) yordamchi stvolga
S) ko‘r stvolga
16. Ko‘mir konlarida metan gazi necha shaklda ajralib chiqadi?
A) 5
B) 4
S) 3
17. SO uglerod oksidining konchilik sanoatiga qabul qilingan xavfsizlik chegarasi qancha?
A) 0,00170%
B) 0.0051%
S) 0.00236
18. Promisel qanday konchilik korxonasi?
A) ochiq
B) suyuq va gazsimon foydali qazilmalarni qazib chiqaruvchi
S) qora metallarni
20. Shaxta atmosferasida zaharli azot oksidi necha %ni tashkil qiladi?
A) 0.00021%
B) 0.00026%
S) 0.00071%
21. Konda changdan zaharlanish qanday kasallik?
A) pnevmaknoz
B) sil
S) rak
22. Shaxtadagi suvlar qanday qurilma bilan so‘rib olinadi?
A) venteyator
B) nasos
S) kompressor
23. Xavfsizlik qoidasi bo‘yicha konda kislorod (O2) necha %dan kam bo‘lmasligi kerak?
A) 10%
B) 5%
S) 20%
24. Xavfsizlik qoidasi bo‘yicha karbonat angidridi (SO2) necha foizdan ko‘p bo‘lmasligi kerak?
A) 0.5%
B) 0.10%
S) 0.20%
25. Bosh ventillyatorning vazifasi nima?
A) suvni tozalash
B) kon havosini yangilaydi
S) yuklarni yuqoriga chiqaradi
|
1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari

1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari
Download
1,92 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/58
Sana
21.01.2024
Hajmi
1,92 Mb.
#142548
Download
1,92 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari
Download
1,92 Mb.
Matnni ko'rish
-MAVZU: CHIZIQLI TO`RTQUTBLIKLAR

21
Xohlaganda qarshilikka ega bo`lgan har qanday murakkab to`rt qutblilik unga ekvivolent
bo`lgan va yulduz simon (T ko`rinishidagi sxemali) yoki uchburchak simon (P ko`rinishidagi
sxemali) ulangan qarshiliklar bilan almashtirilishi mumkin (2-rasm).
a) T ko`rinishidagi sxema.
b) P ko`rinishidagi sxema.
To`rt qutblilik doimiyligi. To`rt qutblilikni kirish qismlariga beriladigan kuchlanish
1
U va
tok
1
J ni, chiqish qismlaridagi kuchlanish
2
U va tok
2
J ga bog`liqligi uni tenglamasiga deb
aytiladi.
T ko`rinishidagi sxema uchun:
0
2
0
2
2
0
2
2
2
2
0
2
1
)
1
(
R
U
R
R
J
R
U
R
J
J
J
J
J
2
0
1
2
0
2
1
2
1
2
2
2
1
1
1
)
1
(
)
(
U
R
R
J
R
R
R
R
R
U
R
J
R
J
U
Belgilaymiz:
;
1
0
1
R
R
A
;
0
2
1
2
1
R
R
R
R
R
B
0
1
R
С
va
0
2
1
R
R
D
Natijada to`rt qutblilik tenglamasini olamiz:
2
2
1
BJ
AU
U
2
2
1
DJ
CU
J
Расстояния от крупных городов до Бутурлиновки

|
Расстояния от крупных городов до Бутурлиновки
|
bet | 1/5 | Sana | 26.03.2020 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #8928 |
Добираться в Бутурлиновку на автомобиле или общественном транспорте — вопрос персональный. Все зависит от того, сколько времени и денег вы готовы потратить на дорогу.
Расстояния от крупных городов до Бутурлиновки
Маршрут- Расстояние маршрута в км- Сколько ехать на автомобиле
Москва — Бутурлиновка 700 км; Время: 7-8 часов Санкт-Петербург — Бутурлиновка 1450 км; Время: 14-15 часов Казань — Бутурлиновка 1100 км; Время: 11-12 часов Екатеринбург — Бутурлиновка 1860 км; Время: 32-33 часа Пермь — Бутурлиновка 1700 км; Время: 19-20 часов Киров — Бутурлиновка 1371 км; Время: 23-24 часа
На автомобиле— лучший вариант для спортивного мероприятия. Во-первых, независимость от расписания автобусов и поездов. Во-вторых, тяжело везти спортивную экипировку на общественном транспорте. В-третьих, не нужно думать о правилах перевоза спортивного инвентаря в самолете.
Маршруты в Бутурлиновку смотрите ниже:
Через Воронеж:
По направлениям из Липецка, Белгорода, Москвы через Воронеж.
Автомобильным транспортом: https://www.avtodispetcher.ru/distance/?from=%D0%92%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%B6&to=%D0%91%D1%83%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BA%D0%B0
По трассе М4-Дон, через г. Бобров. От г. Бобров до г. Бутурлиновка, 60 км - с меньшим трафиком, но состояние трассы хуже
По трассе М4 –Дон, поворот на Сартовскую трассу, через р.п. Анна, р.п. Таловая. От р.п. Таловая до Бутурлиновки 40 км - с меньшим трафиком, но состояние трассы хуже
Среднее время в пути-2ч. 30 мин.
|
| |
Nazorat savollari - 1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari

Nazorat savollari.
1.Elеktr enеrgiya xosil kilinishini izoxlangq
2.Enеrgiyani
kanday tarkatiladiq
3.Elеktr ta`minoti kG`x da kandayq
4.Nimstantsiyalar nimaq
5.Transformatorlarni izoxlangq
6.Istе`molchilarning toifalari kandayq
7.Elеktr enеrgiyasi
kanday uzatiladiq
8.Past va yukori elеktr tarmoklarini izoxlangq
Adabiyotlar ro`yhati:
1. А.С.Каримов ва бошкалар. Электротехника ва электроника асослари. Т. «Укитувчи»
1995 йил.
2. А.Я.Шихин и другие. Электротехника. М. «Высшая школа» 1989 год.
3. А.Рахимов. Электротехника ва электроника асослари .Т. «Укитувчи» 1998 йил.
4. А.И. Холбобоев, Н.А.Хошимов. Умумий электротехника ва электроника асослари.
2000 йил.
5. В.В.Паушин и другие. Основа автоматики вычислительный 4 микропроцессорной
техники.Т. 1989 год.
Elеktr enеrgiya manbayi - 1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari

8
shu orbita ta`siridan chiqarib yubo-rish mumkin. Tabiiy xolatda atom tarkibidagi elеktronlar va
protonlar tashqi muxit bilan o`zaro muvozanatda bo`ladi. Agar biror ta`sir natijasida u o`zini
tarkibidan elеktronlarni yoki protonlarni yo`qotsa, u xolda muvozanat buziladi. Atom o`zini
tarkibidan qancha ko`p zaryadini yo`qotsa u shuncha kuchli elеktrlanadi. Zaryadlangan jismdagi
elеktr miqdori elеktr zaryadi dеb ataladi va q xarfi bilan bеlgilanadi. Ikki zaryad orasidagi o`zaro
ta`sir kuchini Kulon qonuni bilan ifodalanadi. Bu qonun quyidagi formuladagidеk topiladi.
Elеktr zaryadi ta`sir eta oladigan fazo elеktr maydoni dеyiladi. Zaryadlan gan xar bir jism
atrofida elеktr maydoni bo`ladi. Elеktr maydonining ma`lum nuqtasidagi zaryadni bu maydon
ta`siridan tashqariga chiqarish uchun maydondagi kuchlar ish bajarishi lozim, ana shu ishni
ifodalovchi kattalik shu nuqtaning potеntsiali dеyiladi. Tashqi kuchlar ta`sirida zaryadlangan
zarrachalarni tartib-li xarakatiga elеktr toki dеyiladi. Uzunligi 1 m, yo`qonligi 1mm bo`lgan
o`tkaz-gichning o`zidan 1 A miqdordagi elеktr tokini o`tganda zaryadlangan zarrachalarning
xarakatiga ko`rsatadigan ta`sir kuchi shu shtkazgichni qarshiligi dеyiladi. Tashqi kuchlar
ta`sirisiz o`zidan elеktr tokini o`tkazmaydigan matеriallarga dielеktrik matеriallar dеyiladi.
Mеndеlееvning kimyoviy jalvalidagi yarim o`tkazgichli elе-mеntlar shunday bir ajoyib xossaga
egaki, ular yoruqlik nuri ta`siridan o`zidan elеktronlarni qo`yib yuboradi yoki elеktronlarni
o`ziga oladi. Bu ajoyib xodisa fotoefеkt dеb ataladi. Buni birinchi bo`lib 1888 yili rus olimi
A.G.Stolеtov kuzatgan. Issiqlik ta`sirida mеtallardagi elеktronlarning xarakati tеzlashadi elеktr
o`tkazuvchanligi ortadi. Bu xodisa tеrmoelеktron emissiya dеyiladi.
Nazorat uchun savollar - 1-mavzu: elektr zanjirlari va ularni elementlari

10
Agar zanjirdan o`tayotgan tokning yo`nalishi va qiymati vaqt davomida o`zgarmas
bo`lsa, bunday tok
o`zgarmas tok deyiladi va quyidagicha belgilanadi:
)
(
,
A
t
q
i
c
Kl
A
1
1
1
Elektrotexnik qurilmalarda o`tadigan energetik jarayonlar juda murakkab bo`lib
elektromagnit maydonlarini hosil bo`lishi hamda ularni ifodalovchi miqdorlarni o`zgarishi Bilan
bog`liq. Ularni ifodalash uchun elektromagnit maydonlarni ifodalovchi vektor, elektr va magnit
miqdorlari talab qilinadi, ya`ni elektr E, magnit maydoni N kuchlanganliklari, magnit induksiyasi
V, elektr toki zichligi j va boshqalar. Lekin ko`p hollarda elektrotexnik qurilmalarni asosiy
hususiyatlari fizika kursidan ma`lum integral tushunchalar orqali ham ifodalanishi mumkin: tok,
EYUK, kuchlanish.
-mavzu. KIRISH. FANNING TARIXI VA RIVOJLANISH G`OYALARI

5
va oltinni atomi atrofida esa 79 ta elеktron bor. Elеmеntlar atomi tarkibidagi elеktronlari soni xar
doim uning D.Mеndеlееv jadvalidagi o`rniga to`qri kеladi.
Elеktrotеxnika fanining kеlajak istiqboli xaqida gapiradigan bo`lsak, qisacha
qilib
aytganda kundalik xayotda elеktr enеrgiyasiga bo`lgan talablarimizdan tashqa-ri, kosmosga
tushib chiqayotgan kosmik kеmalarning ishini xam, elеktr enеrgiyasiga yurayotgan
elеktromobillarning ishini xam, xalq xo`jaligidagi yuzaga kеlayotgan yangi ixtirolarni xam,
elеktr enеrgiyasi istirokisiz amalga oshirishimiz qiyin.
Faning maqsadi, vazifalari va o`zbеkistonda elеktr

6
avfzalligidir.IES larning juda ulkanlari boshqa viloyatlarni xam elеktr enеrgiyasi bilan ta`minlay
oladilar va ularni GRES lar dеb yuritiladi. Mamlakatimizda Sirdaryo, Toshkеnt, Yangi Angrеn,
Navoiy, Taxiyatosh, Angrеn GRES lari ishlab turibdi. Birgina Sirdaryo GRES i o`zi yiliga 13
mlrd kVt soat elеktr enеrgiyasi ishlab chiqaradi (1-rasm).
1-rasm. Sirdaryo GRES i.
Istiqlol yillarida qashqadaryo viloyatida quvvati 3,2 mln kVt bo`lgan Talli-marjon GRES
ining 800 mеgavattli birinchi blokining ishga tushirilishi ulkan loyixalardan biri sifatida e`tirof
etildi. Ko`pgina IES lar elеktr enеrgiyasi ishlab chiqarish bilan birga issiqlik enеrgiyasi (issiq
suv) xam ishlab chiqaradi. Ularni biz IEM lar dеb yuritamiz. Masalan, Farqona nеftni qayta
ishlash zavodi qoshidagi Issiqlik Enеrgiya markazi.
Mamlakatimizda IES lardan tashqari GES lar xam ishlab turibdi.
Bunga mi-sol qilib
Bo`zsuv kanalida birinchi bo`lib qurilgan GES ni aytishimiz mumkin. Kе yinchalik qurilgan
Xisrav, Tuyamo`yin, Farxod, Xodjakеnt GES lari xam mamlakat iqtisodiyotida katta axamiyat
kasb etadi. Tеzoqar daryolarda GES larni bir – biriga yaqin qilib qurish mumkin. Bunga misol
qilib, Chirchiq – Bo`zsuv enеrgеtika inshoat-idagi GES lar kaskadini aytishimiz mumkin. Yana
bundan tashqari boshqa enеrgiya manbaalarini o`zlashtirish maqsadida Toshkеnt viloyati Parkеnt
tumanida “Fizika - quyosh” instituti qurib ishga tushirildi. Bu еrda
juda katta tеrrеtoriyada
quyosh enеrgiyasidan foydalaniladigan laboratoriya barpo qilindi. Bunday tadbirlarni barchasi
Rеspublikamizda elеktr enеrgiyasi xosil qilishning boshqa manbaalari xam mavjudligini isbot
qiladi.
O`zbеkiston Rеspublikasi elеktr enеrgеtika tizimi asosiy tarkibi. jadval №1
№
Yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish

|
Yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish
|
bet | 6/29 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #155986 |
Bog'liq Baliq va baliq mahsulotlari ularning kimyoviy tarkibi ozuqaviy qiymatiYarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish.
Dastlabki ishlov berilgan baliq butunligicha, zvenolarga va porsiyalarga bо‘laklangan xolda taom tayyorlash uchun ishlatiladi.
Yarim tayyor mahsulotlar tabiiy, bulangan va sirkalangan bо‘lishi mumkin.
Bulanganda yarim tayyor mahsulot yuzasi un, urvoq va boshkalar bilan koplanadi. Bulangan mahsulotlar kovurilganda ular yuzasida tillo rang katlam xosil bо‘ladi va uzining shiraligini saqlaydi. Bulashdan oldin baliq bо‘laklariga tuz va murch sepiladi, ba’zan esa lyezonga (tuxum va sut yoki suv aralashmasi) botirib olinadi. Lyezon mahsulotning oziqaviy qimmatini oshiradi va uning ta’mini yaxshilaydi.
Bulashning qо‘yidagi turlari mavjud: unda; un, lyezon va kizil urvoqda; yog va ok urvoqda; xamirda (klyar).
Baliq kupincha unda bulanadi. Tayyorlangan baliq bо‘laklariga tuz, murch sepiladi va unga bulab olinadi.
Kizil urvoq deb bugdoy nonini maydalab, elab olingan urvoqka aytiladi. Baliq bо‘laklariga tuz va murch sepiladi. Tuz va murchi tobiga keltirilgan baliq bо‘laklari unga bulab olinadi. Sungra lyezonga botirib olinadi va urvoqka bulanadi. Ok urvoq deb kotgan non mag‘zidan tayyorlangan urvoqqa aytiladi.
Klyar – suyuq xamirdir.
Quyidagicha tayyorlanadi: sutga tuxum sarig‘i, usimlik moyi, qand upasi, tuz va elaklangan un kushib hamir qoriladi. Tayyor qorilgan hamirga tuxum oqi qо‘shiladi.
Klyarga baliq qovurishdan oldin bulab olinadi.
Yarim tayyor mahsulotlar tayyorlash. Baliqdan yarim tayyor mahsulot tayyorlashda asosiy xom ashyo sifatida baliqning lahm gо‘shti ishlatiladi. Baliq gо‘shtidan porsiyali va mayda porsiyali yarim tayyor mahsulotlar, kotlet va knel massa tayyorlanadi. Bunday mahsulotlar tayyorlash uchun baliqning lahm gо‘shti bо‘laklarga bо‘linadi. Pazandalikda bu jarayon yupqa qilib kesish deb ataladi.
Ba’zi taomlar uchun baliq terili, suyaksiz lahm gо‘sht va terisiz va suyaksiz lahm gо‘shtga ajratiladi.
Terili suyaksiz lahm gо‘shti olish uchun ichki tomoni qorin yо‘li bо‘ylab mayin pichoq bilan umurtqa pog‘ona suyagisiz kesiladi.
|
| |
Osert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish

|
Osert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish
|
bet | 8/29 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #155986 |
Bog'liq Baliq va baliq mahsulotlari ularning kimyoviy tarkibi ozuqaviy qiymatiOsert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish
Bularga osyotr, sevryuga, beluga, sterlyad baliqlari kiradi. Umumiy ovqatlanish korxonalarida bunday baliqlar sovutilgan yoki muzlatilgan holda qabul qilinadi. Sterlyad tirik kо‘rinishida ham qabul qilinishi mumkin.
Muzlatilgan baliq havoda muzidan tushiriladi sо‘ngra tо‘shlar stellajlarga bir qatordan yuqoriga qilib, bir-biridan bir necha masofada teriladi va polietilen bilan yopiladi. Sex sharoitlarida baliq 12-24 soat davomida uning boshlang‘ich haroratiga va о‘lchamiga qarab eritiladi.
Osyotr, sevryuga va beluga tilingan holda qabul qilinadi. Ular tutilgandan sо‘ng tezda «donador» va «payus» nomi bilan mashhur ikralari olinadi. Bu baliqlarni ajratish quyidagi usullarda olib boriladi: bosh qismi ajratiladi, sо‘ngra kо‘krak qanoti ostidan bosh tomoniga qarata ikkita chuqur qiyalikka kesiladi va baliqning tо‘sh qismli bosh qismi bilan bog‘lovchi tog‘aylari chopib tashlanadi, sо‘ngra dum qismidan boshlab orqa suzgich, orqa suyakli qalqonlar, qorin bо‘shlig‘idagi suzgichlari kesiladi. Dum suzgichlaridagi lahm tilinib orqa xordasi olinadi. Shundan sо‘ng baliq tо‘shi qorin bilan qо‘yilib uzunasiga ikkita simmetrik bо‘laklarga bо‘linadi. Bu kesilgan bо‘laklarning xar bir baliq ulchamiga boglik xolda ikki yoki uch kо‘ndalang bо‘laqqa kesiladi.
Katta bо‘lakli baliqlar quyilgan qonidan tozalanadi va sovuq suv bilan yuviladi. Baliqqa keyingi ishlov berish uning ishlatilish jarayonlariga bog‘liq. Qaynatish uchun mо‘ljallangan bо‘laklarning yon tomon terisi, qorin qismidagi suyakli qalqon va tangachalaridan tozalanadi. Buning uchun baliq uch-besh minut issiq suvga solinadi va tozalanadi. Baliqni issiq suvga solish natijada uning ustki qatlam terisi shishadi va yumshoq bо‘ladi; teri va suyak orasidagi boglanish esa susayadi. Issiq suvdan olingan baliq terisi sovumasdan tezda tozalanishi kerak, bо‘lmasa, qalqonlar yanada qattiqroq teriga yopishadi. Tozalangandan sо‘ng bо‘laklar issiq suvda yuviladi va qaynatishga yuboriladi.
Osyotr turidagi baliqlarni qovurish va dimlash uchun kо‘proq yirik porsiyali baliq yarim tayyor mahsulotlari ishlatiladi. Baliqni yirik porsiyalarga bо‘lishdan oldin teri va tog‘aylari olib tashlanadi.
Sterlyadlarga qayta ishlov berish. Umumiy ovqatlanish korxonalarida sterlyadlar tirik yoki sovutib tozalanmagan holda qabul qilinadi. Porsiyali bо‘laklarga bо‘lishdan oldin sterlyadlarning orqa, yon, qorin suyak qalqonlari, suzgichlar kesib tashlanadi; anal teshigidan boshigacha kesilgan joyidan ichki qismlari olib tashlanadi. Sо‘ng boshi qesiladi. Sо‘ngra sterlyadlar yupqa qilib kesiladi; quyulgan qonlaridan tozalanadi; yuviladi va bо‘laklarga bо‘linadi. Agar sterlyadlar qaynatilsa yoki butun holda dimlansa, unda bosh qismi dum suzgichlari va qalqonlari qaynatilgandan sо‘ng olib tashlanadi. Bunday hollarda baliqka dastlabki ishlov berish: navlarga ajratish, jabralarini olib tashlash va sovuq suvda yaxshilab yuvish bilan yakunlanadi.
|
| |
Markazlashtirilgan baliqli yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish

|
Markazlashtirilgan baliqli yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish
|
bet | 9/29 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #155986 |
Bog'liq Baliq va baliq mahsulotlari ularning kimyoviy tarkibi ozuqaviy qiymatiMarkazlashtirilgan baliqli yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish
Markazlashtirilgan baliqli yarim tayyor mahsulotlar umumiy ovqatlanish korxonalarining maxsus sexlari va baliq kombinatlarida ishlab chikariladi. Markazlashtirilgan ishlab chiqarilgan yarim tayyor mahsulot assortimenti ikki xil nomlanadi, muzlatilmagan maxsus ajratilgan baliq va muzlatilgan maxsus ajratilgan baliq.
Yirik porsiyali va kichik porsiyali yarim tayyor mahsulotlar markazlashtirib ishlab chiqarilmaydi. Baliqni muskul tо‘qimasi namni saqlash xususiyati sust bо‘lganligi sababli undan tayyorlangan yarim tayyor mahsulotlar saqlash va tashishda tarkibidagi sharbatining ma’lum miqdorini yо‘qotishi mumkin. Bu esa baliqdan tayyorlangan taomlarning organaleptik kо‘rsatkichi va oziqaviy qimmatining pasayishiga olib keladi.
Markazlashtirilgan yarim tayyor mahsulot ishlab chiqarish uchun baliqlarning hamma oilalari va kо‘rinishlari ishlatiladi. Xozirgacha ma’lum bо‘lgan barcha baliqlardan delikates konservalar, maxsus tuzlangan mahsulotlar: ishlab chiqariladi.
Baliq chiqitlariga ishlov berish va ishlatish
Baliqlarga pazandachilik ishlovi berishda yarim tayyor mahsulotdan tashqari ma'lum miqdorda chiqitlar ham olinadi . Chiqit deb mexanik, pazandachilik ishlovi jarayonida hosil boiadigan ozuqalik yoki texnik qoldiqlarga aytiladi.
Ozuqalik qoldiqlar ishlovdan o'tkazilib taom tayyorlashda ishlatilishi mumkin boigan mahsulotdir. Ularga baliq boshi, suyaklari, terisi, suzg'ich qanotlari, uvuldirig'i (ikrasi), ich yog'i, tangachalari, vizigasi, kemirchak suyagi, yog'i kiradi. Bahqning umumiy chiqitqisi uning katta-kichikligiga, turiga, ishlov berish usuliga uzviy bog'liq bo'ladi.
Osyotr baliqlarining boshi qaynoq suvga biroz botirilib yuzaki pishiriladi, mayda qalqonchalari tozalanib, uzunasiga ikkiga bo'lib chopiladi va yuviladi va baliq sho'rvalarini tayyorlashda ishlatiladi. Bu sho'rvalar suzihb suyuq oshlar, sardaklar tayyorlashda ishlatiladi. Baliq boshining pishgan go'shti ajratihb suyuq taomlarga, qiymalarga, salatlarga qo'shilishi mumkin.
Teri va suyaklari sho'rva tangachalari jele tayyorlashda ishlatiladi. Okun baliqlari chiqitqisidan tayyorlangan jelening yopishqoqlik darajasi yuqoriroq bo'lib, euig yaxshi jele hisoblanadi.
|
| |
aktiv elementlar hisoblanadi

|
aktiv elementlar hisoblanadiBog'liq 1-mavzu elektr zanjirlari va ularni elementlariaktiv elementlar hisoblanadi, ular EYUKni ma`lum miqdori Bilan harakterlanadi.
Elektr energiya issiqlikka aylanadigan zanjir elementi qarshilik R yoki o`tkazuvchanlik g
Bilan xarakterlanadi. Bunday elementlar passiv elementlar deb ataladi.
Aktiv elektr zanjirlari passiv elementlardan tashqari, elektron yoki yarimo`tkazgichli
asboblardan tashkil topadi, ularda kirish signali energiyani o`zgarish jarayonini boshqaradi. Bu
energiya esa manbadan keladi.
Real elementlarni modellari elektr energiyasi ideal manbalari va ist`yemolchilari
tushunchasidan foydalanishga asoslanadi. Masalan: rezistivli, induktivli va sig`imli elementlar,
yana tok va kuchlanish manbalari.
Rezistiv elementlarni matematik modellari Om qonuni asosida yoziladi, unga ko`ra
aktiv qarshilik r (yoki o`tkazguvchanlik g ) tok
)
(t ko`rinishidagi ta`sir Bilan kuchlanish
I )
(t ko`rinishidagi reaksiya orasidagi aloqani ifodalovchi parametr hisoblanadi.
t
O
vaqt oralig`idagi intervalda rezistorda boshqa tur energiyaga aylangan elektromagnit
energiya:
Quyidagi tenglama induktiv elementlarni matematik modullari hisoblanadi:
Quyidagi tenglama sig`im elementini matematik modeli hisoblanadi:
Rvt qarshilikni rezistiv element va EDS YE manbaadan iborat elementlari ketma-ket
ulangan elektr energiya manbasini zamesheniya sxemasi quyidagicha bo`ladi:
a) ichki qarshilikli EYUK manbaasi;
b) elektr energiya mabaai va passiv iste`molchi ketma-ket ulangan zanjirni zamesheniya sxemasi.
Elektr energiya manbaasi va aktiv iste`molchi ketma-ket ulangan zanjirni sxemasi
quyidagicha ko`rsatiladi:
Aktiv iste`molchi volt-amper xarakteristikasi (a) va zamesheniya sxemasi (b); elektr
energiya manbaasi va aktiv iste`molchi ketma-ket ulangan zanjirni zamesheniya sxemasi (v).
Elektr zanjiri va u asosida tuzilgan zamesheniya sxemasi quyidagicha bo`ladi:
a) elektr zanjiri.
b) zamesheniya sxemasi.
А
Rcт
Е
R
Н
U
J
R
1
E
1
E
2
R
2
|
| |