nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
126
Rasmda berilgan chok turlari sizga tanishmi? Fartukning qaysi
qismini tikishda ishlatgan bо‘lar edingiz?
Barcha о‘quvchilarni quyidan yuqoriga qarab imkoniyatidan kelib
chiqib baholaydi.
IV. Amaliy mashg‘ulot. (50 daqiqa)
Amaliy mashg‘ulotni boshlashdan avval qо‘l va mashina choklarini
bajarishda amal qilinadigan texnika xavfsizligi va sanitariya-gigiyena
qoidalarini eslating.
Asbob va moslamalar: ish qutisi, fartukning bichilgan detallari,
tikuv mashinasi, dazmol va dazmol stoli.
Ishni bajarish tartibini darslikning 172–175sahifalaridagi 12ama
liy mashg‘ulotdan foydalanib о‘ting.
V. Yangi mavzuni mustahkamlash va yakunlash. (15 daqiqa)
1. Fartuk detallarini birlashtirishda kо‘proq qaysi qaviqqatordan
foydalandingiz?
2. Chо‘ntak о‘rnini hosil qilishda salqi chokdan foydalanish tar
tibini gapirib bering.
3. Fartukni tikishda mashina baxyaqatorini bajarish uchun ne
chanchi raqamli igna va ipdan foydalandingiz?
4. Fartukni bezashda yana qanday bezak turlaridan foydalanish
mumkin?
Amaliy mashg‘ulot jarayonida faol ishtirok etgan ishtirokchilarni
rag‘batlantiriladi.
Uyga vazifa: Fartuk va rо‘mol detallarini birlashtirish.
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining Pdf ko'rish
|
bet | 109/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
maydaroqlari joylanadi, bunda yondosh andazalar chetlari birbiriga
tegib turishi lozim. Materialning qiymati tayyor kiyim tannarxining
80–90 % ni tashkil etadi; shunga kо‘ra kiyim bichishda materialni
tejashning katta ahamiyati bor. Material ustiga andazalarni joylashdagi
tejamkorlik qiyqim chiqishiga qarab belgilanadi. Shu narsa ma’lumki,
kiyimning asosiy detallari birinketin bо‘yiga joylashtirilsa, qiya zixlari
bо‘yicha juftlashtirilsa andazalar oralig‘idan juda oz qiyqim chiqadi.
Berilgan matnlar о‘quvchilar tomonidan yakka tartibda mustaqil
о‘rganiladi.
Nazariy bilimlarni amaliyotda qо‘llash uchun amaliy mashg‘ulot
о‘tkaziladi.
IV. Amaliy mashg‘ulot. (35 daqiqa)
Har bir guruh a’zosi tomonidan guruhdagi matndan kelib chiqqan
holda amaliy mashg‘ulotga tayyorgarlik ishlari boshlanadi.
Darslikning 170–171sahifalaridagi 11amaliy mashg‘ulot baja ri ladi.
Amaliy mashg‘ulot.
Kerakli jihozlar: paxta yoki zig‘ir tolali gazlama, qaychi, chizg‘ich,
uchburchak chizg‘ich, tikuvchilik bо‘ri, tikuvchilik tо‘g‘nog‘ichlari.
Amaliy mashg‘ulotda erishilgan natijalar asosida guruhlarni tо‘p
lagan umumiy ballari aniqlanadi.
Guruhlar tо‘plagan ballari guruh a’zolari о‘rtasida teng taqsimla nadi.
Mashg‘ulot yakunlanadi.
V. Yangi mavzuni mustahkamlash va yakunlash. (15 daqiqa)
Topshiriq
“yarim harflar”.
Harflarni tо‘ldiring. Hosil bо‘lgan sо‘z nimani anglatadi? Izohlang.
1. Masshtab chizg‘ichi.
2. Tikuvchilik bо‘ri.
3. Tо‘g‘nog‘ich.
4. Qalam.
5. Chok haqi.
6. Buklov.
Uyga vazifa: Detallarni birlashtirish uchun kerakli asbob-uskuna-
larni olib kelish.
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
124
|
| |
–34-dars.
12-amaliy mashg‘ulot - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining Pdf ko'rish
|
bet | 110/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA 33–34-dars.
12-amaliy mashg‘ulot.
DETALLARNI BIRLASHTIRISH VA TIKISH. (2 soat)
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: О‘quvchilarga detallarni birlashtirish va tikishni о‘rga
tish.
Tarbiyaviy: Tanlangan fasonga qarab, detallarga ishlov berish
ketmaketliklarini о‘rgatish orqali estetik, gigiyenik, iqtisodiy tarbiyani
singdirish.
Rivojlantiruvchi: Mavzuga oid tarqatilgan materiallar о‘quvchilar
tomonidan о‘zlashtirilishiga murakkablik tug‘dirmasligiga, yosh xusu
siyatiga mos bо‘lishiga, miyada charchoq hosil qilmaslikka erishish.
Kasbga yо‘naltiruvchi: Bichuvchi, tikuvchi kasblariga yо‘naltirish.
Darsning texnologik xaritasi
I. Tashkiliy qism
(3 daqiqa)
О‘quvchilar bilan salomlashing. Davomatni
aniqlang. Guruhlarga bо‘lib oling. Amaliy
mashg‘ulot uchun kerakli asbobuskuna va
materiallarni kо‘zdan kechiring
Darsning shakli
Amaliy mashg‘ulot, kichik guruhlarda ishlash
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Charxpalak” texnologiyasi
O‘qitish shakllari
individual, frontal
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o elektron doska
o smart doska
o proyektor
o televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
Nazariy bilimlarni amaliy mashg‘ulotda
qо‘llash jarayonining ketmaketligiga rioya
qilish, texnikaxavfsizligi va sanitariya
gigiyena qoidalarini eslatib turish
III. Yangi
tushunchalar
Topshiriqni bajarish bilan tarqatma materiallar
“charxpalak aylanmasi” yо‘nalishida almashadi.
О‘zlarini baholashga erishadilar
|
| |
FSMU metodining yoyilmasi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping?

|
FSMU metodining yoyilmasi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping?
|
bet | 105/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgFSMU metodining yoyilmasi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping?* F-fikringizni bayon eting, S-fikringizni bayoniga sabab ko‘rsating, M- ko‘rsatgan sababingizni isbotlab misol keltiring, U- fikringizni umumlashtiring
FSMU ning maqsadi?* O‘quvchilarni tarqatilgan oddiy qog‘ozga o‘z fikrlarni aniq va qisqa holatda ifoda etib, tasdiqlovchi dalillar yoki inkor etuvchi fikrlarni bayon etishga o‘rgatish
FSMU ning yoyilmasi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping?* F-fikringizni bayon eting, S-fikringizni bayoniga sabab ko‘rsating, M- ko‘rsatgan sababingizni isbotlab misol keltiring, U- fikringizni umumlashtiring
FSMU texnologiyasi qanday maqsadlarda amalga oshiriladi?* Ishonchli fikr,dalillarni isbotlash
Fоkus mаsоfаsi 20 sm bо`lgаn qаvаriq linzаning оptik kuchi nimаgа tеng?* 5dptr
Fоtоelеktrоnlar nima? * yorug’lik ta’sirida mоddadan urib chiqarilgan elеktrоnlar
Gapni to’ldiring.I …….. got a book.*Have
Gaz molekulalarining o‘rtacha kvadratik tezligi 800 m/s, bosimi 4.8·105 Pa bo‘lsa, uning zichligi nimaga teng?* 9/4 kg/ m3
Gazdagi suv tomchilarining yo‘laki ko‘rinishidagi zaryadlangan zarralar qoldirgan izlarini qanday asbob yordamida kuzatish mumkin?* Vilson kamerasi
Germaniyada 3 yoshdan 6 yoshgacha bo’lgan bolalarning necha foizi bog’chalarga qatnaydilar?* 80%
Germaniyadagi Geydelberg universiteti qachon tashkil topgan?* 1385 yil
Grafik organayzerlar bu-…* o‘quv jarayonida qo‘yilgan maqsadga erishishda yordam beruvchi chizma, jadval, grafiklar majmui
Gravitatsiya doimiysini kim aniqlagan? * G.Kavendish
Guruh holda hamma o'quvchilar qanday eksperimentlar bajariladi?* frontal laboratoriya ishlari.
Hamkorlik pedagogikasi qachon rivojlana boshladi?*XX asrning 80 yillari
|
| |
Mavzu: № 14. 3DS-MAX dasturining qo‘shimcha imkoniyatlari. 3DS-MAX

98
2013 yil аprеldа bu mаhsulоtning 16-vеrsiyasi ishlаb chiqildi. U «Autodesk 3ds
Max 2014» dеb nоm оldi. Dаstur C# (WPF) tilidа yozilgаn vа Shuningdеk Developer
Express (DevExpress) bibliоtеkаsi qo‘llаnilgаn [14, 16]. Autodesk 3ds Max ikkitа
liцеnziyali vеrsiyadа ishlаb chiqilgаn: tаlаbаlаr uchun — tеkin (Autodesk sаytidа
ro‘yхаtdаn o‘tishni tаlаb qilаdi) dаstur bo‘lib, dаsturni to‘liq vеrsiyasini tаqdim qilаdi
(аmmо, uni dаrоmаd оlish mаqsаdlаridа qo‘llash mumkin emаs) vа to‘liq (tijоrаt)
vеrsiyasi mavjud. Pаkеtning birinchi vеrsiyasi 3D Studio DOS nоmi оstidа 1990 yildа
ishlаb chiqilgаn. Pаkеtni ishlаnmаlаri bilаn mustаqil studiya Yost Group Shug‘ullаnib,
dаsturchi Gаri Yоst tоmоnidаn yarаtilgаn; Autodesk birinchi pаytlаrdа fаqаt pаkеt
nashri bilаn Shug‘ullаndi. Autodesk ning yangi lоyihаsi dirеktоri Erik Lаyоns (Eric
Lyons) bilаn Gаri Yоst muzоkаrа qilgаndаn so‘ng o‘zining аvvаlgi ish jоyini tаrk
etgаni hаqidа mа’lumоtlаr sаqlаnib qоlgаn. Dаsturning birinchi to‘rttа vеrsiyasi 3D
Studio DOS (19901994 yillаr) nоmini оlgаn. Kеyin pаkеt yanа nоmini “3D Studio
MAX”gа o‘zgаrtirdi (1996-1999 yillаrdа). Vеrsiyalаrni nоmеrlash yanа bоShlаndi.
2000—2004 yillаrdа pаkеt Discreet 3dsmax mаrkаsi оstidа, 2005 yildаn esа—
Autodesk 3ds MAX dеb nоmlаnа bоShlаdi. Hоzirdа dоlzаrb vеrsiya Autodesk 3ds
MAX 2014 (indеks 16.0) nоmini оlgаn [12, 14, 24].
Macromedia Flash dasturida audio fayllar bilan ishlash

122
Windows Projector (*.exe) yozuvi oldidagi katakchasiga belgi (bayroqcha) qo‘yamiz va
Publish tugmasini bosamiz. Natijada fayl saqlangan papkada *.exe fayl
kengaytmasidagi fayl paydo bo‘ladi. Bizning misolda esa ovoz1.exe fayli yaratiladi.
Misol. Button obyektida audio fayllardan foydalanish.
Flash dasturiga zaruriy audio faylni yuklab olamiz va Button tugmasi yaratamiz.
Button yaratish uchun birorta shakl chizib olamiz. Shaklni belgilab kontekstli menyuni
chaqiramiz va Convert to Symbol amalini bajaramiz. Hosil bo‘lgan
oynadan button
bandini belgilaymiz, obyektga nom berib (tugma) OK tugmasini bosamiz.
Button
tayyorlash yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan. Bilamizki buttonda uchta kadr mavjud. Bu
uchala kadrga ham ovozli fayllarni joylashtish mumkin. Uchta kadrda ovozning ijro
etilishi xolati turlicha bo‘ladi. Ya’ni, Up kadriga faylni joylashtirsak audio fayl doimiy
ijro etiladi. Agar Down kadriga joylashtirsak audio fayl tugma bosilganda ijro etiladi.
Agarda audio faylni Over kadriga joylashtirsak, sichqoncha tugma ustiga borganda fayl
ijro etiladi.
Hosil bo‘lgan loyihani Ctrl+Enter tugmalarini bosish orqali ko‘rish mumkin.
Odatiy musiqa1 fayli ijro etiladi. Ok tugmasi ustiga sichqoncha belgisi chiqsa musiqa2
fayli va Ok tugmasi bosilsa musiqa3 fayli ijro etiladi.
Fizikadan praktikum ishlari qanday o’tkaziladi?

|
Fizikadan praktikum ishlari qanday o’tkaziladi?
|
bet | 104/225 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #125003 |
Bog'liq Barcha fanlardan Testlar to‘plami-fayllar.orgFizikadan praktikum ishlari qanday o’tkaziladi?* Barcha o’quvchilar har xil asbobda har xil qonunni o’rganish bilan shug’ullanadilar
Fizikadan qaysi turdagi masalalarni yechishda o'quvchilardan har tomonlama ilmiy tafakkur yuritishni talab etadi:* ijodiy, sifat va aralash masalalari
Fizikadan sifat va aralash masalalar, asosan kursning qanday darslarida rejalashtiriladi:* Yakunlovchi darslarda
Fizikadan sinfdan tashqari ishlar qanday qanday maqsadda o'tkaziladi:* umumiy ta'lim va politexnik tarbiyani oshirish
Fizikadan sinfdan tashqari mashg‘ulotlar deb..........ga tushuniladi?* Darsdan tashqari o‘quvchilar bilan olib boriladigan majburiy bo‘lmagan mashg‘ulotlar
Fizikadan test topshiriklari tuzganda quyidagilardan qaysi biriga amal qilinadi? * o‘zlashtirilganlarni amalda qo‘llay olish darajasini aniqlash, Ijodiy fikrlash darajalarini aniqlash
Fizikani o'qitishning asosiy maqsadi:* fizika asoslari – asosiy tushunchalari, qonunlari va nazariyalarni tushuntirish orqali o'quvchilarda dunyoning tabiiy ilmiy tekshirish manzarasini shakllantirish hamda tabiiy-ilmiy tekshirish metodlarini egallash, politexnik ta'lim, o'quvchilarning amaliy malaka bilan qurollantirish va foydali mehnatga tayyorlash
Fizikaviy tafakkurni shakllantirishda qaysi jarayon muhim hisoblanadi? * masalalar yechish
Fokal tekislik qanday tekislik?* Bosh optik o’qqa perpendikulyar (bo’ladi) va fokus nuqtadan o’tadi
Fokus masofasi 2,5 sm bo`lgan lipa buyumni necha marta kattalashtirilib ko`rsata oladi? D=25 sm deb olinsin.* 10
Fokus masofasi F bo‘lgan linzada buyum linzadan qanday uzoqlikda joylashtirilsa tasvir o‘lchami teng bo‘ladi?* 2F
Frenel va Fraungofer difraksiyalari nimada farq qiladi.* To’lqin frontida
FSMU metodi- * - mazkur texnologiya ishtirokchilardagi umumiy fikrlardan xususiy xulosalar chiqarish, taqqoslash, qiѐslash orqali axborotni o‘zlashtirish, xulosalash, shuningdek, mustaqil ijodiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi.
|
| |
Mustaqil fikrlash va bugungi о‘rganganlariga baho berish

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
118
29–30-dars. MODELLASHTIRISH VA ANDAZA TAYYORLASH.
10-amaliy mashg‘ulot.
FARTUKNI MODELLASHTIRISH. (2 soat)
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: О‘quvchilarga modellashtirish, andaza tayyorlashni о‘r
ga tish.
Tarbiyaviy: Tushunchalar tassavurini aniqlashga zamin yaratish.
Rivojlantiruvchi: Modellashtirish va andaza tayyorlashda о‘quchi
larda reflektiv faollikni oshirish.
Kasbga yо‘naltiruvchi: Rassom, modelyerdizayner kasbiga yо‘nal
tirish.
Darsning texnologik xaritasi
I. Tashkiliy qism
(3 daqiqa)
О‘quvchilar bilan salomlashing. Davomatni
aniqlang. Guruhlarga bо‘lib oling. Amaliy
mashg‘ulot uchun kerakli asbobuskuna va
materiallarni kо‘zdan kechiring
Darsning shakli
Amaliy mashg‘ulot, kichik guruhlarda ishlash
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Skarabey” texnologiyasi
O‘qitish shakllari
individual, frontal
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o elektron doska
o smart doska
o proyektor
o televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
Mavzuni о‘rganish jarayonida uning mohiyati,
tuzilishi, mazmunini belgilash, aloqador
jihatlarini aniqlash, mazmunni yanada
chuqurroq о‘rganish
Tikuv mashinasida ishlashda amal qilinadigan qoidalar bilan ta-

|
Tikuv mashinasida ishlashda amal qilinadigan qoidalar bilan ta- Pdf ko'rish
|
bet | 100/161 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 4,99 Mb. | | #123284 |
Bog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA Tikuv mashinasida ishlashda amal qilinadigan qoidalar bilan ta-
nish tiring.
V. Yangi mavzuni mustahkamlash va yakunlash. (10 daqiqa)
Nazorat ishi о‘tkaziladi. Nazorat ishi daftariga mashina choklari
sifatini tekshirib quyidagi jadvalni tо‘ldiradilar.
113
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
Chokning nomi
afzalligi
kamchiligi
Tо‘g‘ri chok
Parallel chok
Zigzag chok
Amaliy mashg‘ulot davomida bajarilgan ishlar nazorat qilinadi.
Xatolar ustida ishlanadi. Barcha о‘quvchilar baholanadi.
Uyga vazifa:
Maqolni ta’riflab bering:
“Tikuvchining choki uning ma’naviy dunyoqarashini anglatadi”.
Ijodkorlikka chorlaymiz.
“Tikuvchilik korxonalarida tikuvchidan tashqari yana qaysi kasb
egalari ishlaydi?” Ushbu savolga internet tarmog‘idan ma’lumot toping.
Yaqin tanishlaringiz orasida tikuvchilik korxonasida ishlaydiganlar
bо‘lsa, ulardan korxona va kasblari faoliyati haqida intervyu tayyorlang.
2.4. Konstruksiyalash va modellashtirish asoslari
25–26-dars. BUYUMNI BICHISH VA TIKISH HAQIDA
MA’LUMOT BERISH. (2 soat)
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Buyumni bichish va tikish haqida ma’lumot berish.
Tarbiyaviy: Kiyim tarixi, turlarini tushuntirish bilan jamoat joyida
kiyinish madaniyatini о‘rgatish.
Rivojlantiruvchi: Bichish, tikish, modellashtirish jarayonlari bо‘yi
cha BKMlarini rivojlantirish.
Kasbga yо‘naltiruvchi: Rassom, modelyerdizayner kasbiga yо‘nal
tirish.
Darsning texnologik xaritasi
I. Tashkiliy qism
(3 daqiqa)
О‘quvchilar bilan salomlashing.
Davomatni aniqlang.
Guruhlarga bо‘lib oling.
Diqqatni jamlash
Darsning shakli
Yangi bilim beruvchi kichik guruhlarda ishlash
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Bumerang” texnologiyasi
O‘qitish shakllari
individual, frontal
|
| |
Qо‘llaniladigan resurslar - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy...

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
112
Mashinani ishga tayyorlash uchun g‘altakka ip о‘rash, ostki va
ustki iplarni о‘rnatish, chok turi va uzunligini tanlash kerak bо‘ladi.
Moki ipi g‘altagi aynan tikuv mashinasining о‘ziniki bо‘lishi kerak.
Kо‘rsatmali vositalar yordamida tikuv mashinasi iplari, moki ipi
g‘altagi tanlab olinadi.
Mavzuga oid slayd namoyish qiling. Amaliy mashg‘ulotga tayyor
garlik kо‘ring.
IV. Amaliy mashg‘ulot. (50 daqiqa)
Keling, fikrlashamiz.
Nima deb о‘ylaysiz? Ipni moki ipi g‘altagiga yarim ip о‘ralganiga
о‘raymizmi yoki ipsiz toza g‘altakka о‘raymizmi?
Ikkala turdagi g‘altakka ip о‘rab kо‘rsating. Sifatli о‘ralgan ipni
namoyish eting.
Sо‘ngra о‘zingiz boshchiligingizda ostki va ustki iplarni о‘tkazib
kо‘rsating.
Ushbu jarayonni bir ne cha marotaba takrorlab kо‘ ring. Sо‘ngra bir
biringizni tek shiring.
Sо‘ngra mashina chok la ridan namunalar tikib kо‘r sa ting. Ketma
ketlikda bajarib kо‘rishsin.
LABORATORIYA MASHG‘ULOT № 24 - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi
portal.guldu.uz-kompyuter Grafikasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi
|
Kompyuter qurilmalari haqida o‘yin tayyorlash

123
Har bir qurilma rasmini button obyektiga aylantiramiz.
Asosiy qurilmalar
tugmalarining Down kadriga javob to‘g‘ri ekanligini
anglatuvchi audio faylni,
qo‘shimcha tugmalarga esa javob noto‘g‘ri ekanligini
anglatuvchi audio fayllarni
joylashtirib chiqamiz.
Hosil bo‘lgan loyihani Ctrl+Enter tugmalarini bosish orqali ko‘rish mumkin.
Agar asosiy qurilmalar tanlansa javob to‘g‘ri ekanligini bildiruvchi ovoz ijro etiladi.
Agar qo‘shimcha qurilmalar tanlansa javob noto‘g‘ri ekanligini
bildiruvchi ovoz ijro
etiladi.
Bu loyihani kompyuterning qo‘shimcha qurilmalari
uchun ham tayyorlash
mumkin. Bunda faqat audio fayllarning joyi almashadi.
Flashning audio imkoniyatlaridan foydalanib bog‘cha
tarbiyalanuvchilari uchun
ham turli loyihalar tayyorlash mumkin.
Masalan mevalar,
hayvonlar,
ranglar va
hokozalarning nomini aytadigan dasturlar yaratish mumkin. Biz quyida mevalar haqida
loyiha tayyorlashni aytib o‘tamiz.
Mevalar o‘yini
Buning uchun bizga turli mevalarning tasvirlari hamda ularning nomini aytuvchi
audio fayllar kerak bo‘ladi. Barcha kerakli obyektlarni Flashning kutubxonasiga yuklab
olamiz. Mevalarning tasvirlarini ishchi oynaga joylashtirib ularni buttonga aylantiramiz.
Buttonlarning Down kadriga tegishli audio fayllarni joylashtirib chiqamiz.
124
Hosil bo‘lgan loyihani Ctrl+Enter tugmalarini bosish orqali ko‘rish mumkin.
Mevalar sichqoncha yordamida chertilsa, ularning nomi aytiladi. Bu loyihani chet tilini
o‘rgatishda ham qo‘llash mumkin. Bunda mevalarning inglizcha nomini aytuvchi audio
fayllar kerak bo‘ladi.
OSTKI VA USTKI IPLARNI O‘RNATISH. 3-nazorat ishi. (2 soat)

111
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
Darsning
shakli
Amaliy mashg‘ulot, kichik guruhlarda ishlash
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Aqliy hujum” texnologiyasi
O‘qitish
shakllari
individual, frontal
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o
elektron doska
o smart doska
o proyektor
o
televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o
taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o
tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
Nazariy bilim berish bilan amaliy mashg‘ulot
orasida uzviylik bо‘lishi kerak. Mashinaga
ustki va ostki iplarni о‘rnatishni
qunt bilan
о‘rgatish kerak. Mashina qismlarining xossalari,
metallarning tuzilishi fizika, kimyo
darslari
bilan bog‘lanishi kerak
III. Yangi
tushunchalar
Mashina qismlarini mustaqil harakatga
keltiradilar. Ustki va ostki iplarni о‘rnatish
tartibini bilib oladilar
Стили - download

Qidiruv: Стили
Autocad dasturining uch o„lchamli loyihalash imkoniyatlari. «Моделирование» paneli buyruqlari. «Визуальные стили»
Autocad dasturining uch o„lchamli loyihalash imkoniyatlari. «Моделирование» paneli buyruqlari
0,51 Mb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: № 15. Macromedia Flash muhitida interfaol animatsiyalar

Mavzu: № 15. Macromedia Flash muhitida interfaol animatsiyalar yaratish. Reja: 1.
Flashda interaktiv tugma yaratish
2.
Macromedia Flash dasturida audio fayllar bilan ishlash
3.
Kompyuter qurilmalari haqida o‘yin tayyorlash.
Flashda interaktiv tugma yaratish Flash dasturi yordamida interaktiv tugma yaratish uchun dasturni ishga tushiramiz va
Layer 1 qatlamida oq fon rangli ishchi oynada ihtiyoriy rangda doira hosil qilamiz va
uni belgilab olib ModifyConvert to Symbol-Movie Clip-OK amalini bajaramiz.
Natijada obyekt Movie Clip holatiga o‘tadi. Obyektning ustiga sichqonchaning chap
tugmasini 2 marotaba bosamiz. Timeline oynasiga o‘tib doira joylashgan Layer 1 ni
10-kadrgacha uzaytiramiz (F5 tugmasi orqali). Doirani belgilab Modify-Convert to
Symbol-Button-OK amalini bajaramiz. Properties oynasini faollashtirib
bo‘limiga enter_btn so‘zini kiritamiz. Keyin esa Timeline oynasiga o‘tib Layer 2 ni
hosil qilamiz. Ushbu qatlamda “tugma” so‘zini oq rangda hosil qilamiz (so‘z doiraning
chap tomoniga joylashadi). So‘zni belgilab Modify-Convert to Symbol-Movie Clip-OK
amalini bajaramiz. 1-kadrni belgilab 10-kadrgacha uzaytiramiz, 10-kadrni belgilab F6
tugmasini bosamiz va “tugma” so‘zining rangini qoraga (rang ihtiyoriy tanlanadi)
o‘zgartiramiz. 1-kadrni belgilab kontekstli menyuni chaqiramiz va Create Motion
Tween ni tanlaymiz. Natijada “tugma” so‘zining rangi avtomatik tarzda oqdan qoraga
o‘zgaradigan holatga o‘tadi.
Timeline oynasiga o‘tib Layer 3 ni hosil qilamiz. Ushbu qatlamda 3 ta bo‘sh kadr
yaratamiz(1kadr belgilanib F5 tudmasi 2 marotaba bosiladi). 4-kadrga o‘tib F6 tugmasi
bosiladi va ishchi oynada “tugma” so‘zining ostiga doiraga qadar chiziq chizamiz.
Chiziqni belgilab olib Modify-Convert to Symbol-Movie Clip-OK amalini bajaramiz.
Ketma-ket 4-kadrdan boshlab 10-kadrgacha 7 ta kadr yaratamiz. 5-,7- va 9- kadrlardan
chiziqni o‘chirib tashlaymiz. Buning uchun kerakli kadrni belgilab Delete tugmasini
bosamiz. Natijada chiziq “lippillovchi” holatga keladi. Ishchi oynaning bo‘sh joyiga
sichqonchaning chap tugmasini 2 marotaba bosamiz. Natijada Timeline oynasida faqat
Layer 1 paydo bo‘ladi. Ishchi sohadagi obyektni belgilab Actions oynasiga o‘tamiz.
Actions oynasining ishchi sohasiga quyidagi dastur kodini kiritamiz.
onClipEvent (enterFrame) { if (go) {nextFrame();} else { prevFrame(); } } onClipEvent (load) { var go; stop(); enter_btn.onRollOver = function() { go = true;
121
}; enter_btn.onRollOut = function() {go = false; }; } Hosil bo‘lgan animatsiyani Ctrl+Enter tugmalarini bosgan holda ko‘rishimiz
mumkin.
Mоdеllashtirish - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

99
mashq mаydоnlаri mоdеllаrini yarаtish uchun qo‘llаnilаdi.
qоidа bo‘yichа
murаkkаb ob’еktlаrni mоdеllashtirish Editable poly dа nаvbаtdаgi Shаkl
o‘zgаrtirish bilаn kеchib, «Box» ob’еktlаrini pаrаmеtrik qurish bilаn bоShlаnаdi.
SHuning uchun hаm mоdеllashtirish usuli «Box modeling» dеb nоmlash umum qаbul
qilingаn;
bir jinsli bo‘lmаgаn V-splаynlаr (NURBS) аsоsidа mоdеllashtirish (Shuni
tа’kidlash kеrаkki, 3ds Maxdа NURBS-mоdеllashtirish Shunchаlik sоddаki bundаy
usuldаn dеyarli hеch kim fоydаlаnmаydi);
«сеток кусков» аsоsidа mоdеllashtirish yoki qоplаm Безье (Editable patch) —
аylаnish
tаnаsini mоdеllashtirish uchun mоs kеlаdi; stаndаrt pаrаmеtrik ob’еktlаr
(primitivlаr) vа mоdifikаtоrlаr ichki kutubxonasini qo‘llаgаn
hоldа mоdеllashtirish.
Splаynlаr (Spline) аsоsidа mоdеllashtirish nаvbаtdаgi gаldа Surface
mоdifikаtоrini qo‘llash
bilаn – аvvаlgi NURBS аnаlоgi, qulаy, fаqаt murаkkаb kеsishuvchi Shаkllаr bilаn
ob’еktlаrni yarаtish uchun mo‘ljаllаngаn. Qаysiki pоligоnаl mоdеllashtirish usullаridа
yarаtish qiyinrоq. Mоdеllashtirish mеtоdlаri bir-biri bilаn qo‘Shilib, аrаlashib kеtаdi.
Stаndаrt ob’еktlаr аsоsidа mоdеllashtirish. Qоidа bo‘yichа аsоsiy mоdеllashtirish
usuli hisоblаnаdi vа murаkkаb tuzilmаli ob’еktlаrni yarаtish uchun tаyanch nuqtа bo‘lib
хizmаt qilаdi. Сhunki tаrkibiy ob’еktning elеmеntаr qismlаri sifаtidа birg‘birlаri bilаn
bоg‘lаngаn primitivlаr qo‘llаgаn hоldа.
«Чайник» (Teapot) stаndаrt ob’еkti bu to‘plаmgа kirаdi. U mаtеriаllаrni vа
sаhnа yoritgichlаrini sinоvdаn o‘tkаzish uchun qo‘llаnilib, undаn tashqаri
аllаqаchоn uch o‘lchаmli grаfikаning o‘zigа хоs simvоligа аylаngаn.
Particle Systems
Amaliy mashg`ulot - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 75/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mashg`ulot: kichik hajmda belanchak, shaxmat doskasi va donalarini yasash.
Amaliy mustaqil ishlar: Xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha zamonaviy dizayn talablari bilan uyg`unlashtirilgan mahsulot tayyorlash bo`yicha ish usullarini egallash. Loyihalash bosqichida mahsulot tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlash.
Ishlab chiqarish asoslari (16 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligi. Yog`och va metallga ishlov berish texnologiyasi yo`nalishlarida ishlab chiqarish va uning mohiyati. Ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni. Texnologik hujjatlarning yagona tizimi va uning davlat standartlari. Mahsulot ishlab chiqarishni nazorat qilish, o`lchash va taqqoslash texnologiyasi. Olinadigan daromad va uni taqsimlash qoidalari. Ishlab chiqarish korxonasida mehnatni unumli tashkil etish, tejamkorlik va ishbilarmonlik asoslari. Mehnatni ilmiy tashkil etish. Tabiatni muhofaza qilish va ishlab chiqarish.
Amaliy mustaqil ishlar: Maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini o`rganish. Detallarni vintlar, mixparchinlar, payvandlash, yelimlash usuli bilan qo`zg`almas, yarim harakatchan va qo`zg`aluvchan biriktirish texnologiyasi asosida mahsulot namunasini tayyorlash.
Kasb tanlashga yo`llash (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: kasb tanlashga doir reja tuzish. Kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklar. Kasbni to`g`ri tanlashning mohiyati va istiqboli. Kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish. Kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik. Kasblarning murakkablik omillarini tahlil qilish. Kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullari.
Amaliy mustaqil ishlar: Kasbga doir shaxsiy reja tuzish. Tanlangan kasb-hunarga doir ma`lumotlar to`plash va tahlil qilish. Kasbiy qiziqish va moyilliklarni aniqlash bo`yicha amaliy mashqlar bajarish. Kasb egallash va ishga joylashishga doir shaxsiy rejani referat shaklida tayyorlash hamda himoya qilish.
|
| |
Kompozitsion faoliyat - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 81/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриKompozitsion faoliyat:
- tabiatni idrok etish jarayonida shakllangan taassurotlar asosida mustaqil manzara ko’rinishini ishlash;
- unda tabiatdagi holat va kayfiyatlarni rang vositasida ifodalash;
- mavzu bo’yicha (o’qituvchi tomonidan taklif etilgan yoki mustaqil tanlangan) mustaqil kompozitsiya ishlash;
- kompozitsion faoliyatni tasviriy san’at turlari va janrlarida qo’llash.
- turli shaklda (yo’lsimon, kvadrat) naqsh kompozitsiyalarini tuzish, uning xususiyatiga monand rang tuslarini ishlatish;
- sovuq va issiq ranglarning o’ziga xosliklaridan kompozitsiya mazmuni mohiyati tarzida foydalanish;
loy va plastilindan mustaqil ravishda dekorativ haykaltaroshlik (mayda plastika) kompozitsiyalarini ishlash.
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari kerak:
- tasviriy san’atning “natyurmort”, “manzara”, “portret”, “maishiy”, “tarixiy” janrlarida ijod qilgan yana 6-7 rassomning ismi-sharifi hamda ular yaratgan asarlarning nomlarini bilish;
- tanlangan mavzuning mazmuniga ko’ra, qog’oz o’lchami va holatini to’g’ri tanlashni (uzunchoq, to’g’ri to’rtburchak, yotiq yoki tik qo’yish);
- narsa va uning bezagi o’rtasidagi bog’liqlikni tushungan holda tasvirlashni;
- rasmlardagi obrazlarni va turli kayfiyatlarni (quvonchli, qayg’uli) ifodalashda ranglardan to’g’ri foydalanishni;
- birinchi sinfda o’rganilganlardan tashqari yana 4-5 ta rang nomlarini bilishlari va ularning tuslarini farqlay olishni;
- daraxtlarning tuzilishini (tanasi, shox-shabbalari, bargi, guli, mevalari);
- geometrik shakllar (doira, to’rtburchak, uchburchak va boshqalar)ning nomlari va shaklining o’ziga xosligini;
- geometrik shakllar (kvadrat, doira, uchburchak va h.k.) shaklida naqsh hosil qilish tartibini;
- loy va plastilin bilan ishlash tartibini;
-milliy bayramlar (“Navro’z” v.b.) uchun bezak ishlash hususiyatlarini;
- o’zbek xalq amaliy san’atida qo’llaniladigan iboralar nomini (uchburchak, lolagul, shobarg, marg’ula va boshqalar) bilishlari kerak.
|
| |
Qishloq xo`jaligi asoslari

|
Qishloq xo`jaligi asoslari
|
bet | 74/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриQishloq xo`jaligi asoslari
Ishlab chiqarish asoslari (30 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: O`zbekistondagi ishlab chiqarish turlari. O`zbekiston xalq xo`jaligida qishloq xo`jalik asoslari yo`nalishi bo`yicha sanoatda moddiy ishlab chiqarish asoslari va uning tarkibi, o`zaro munosabati, bir-biriga bog`liqligi. Texnologik jarayon haqida asosiy tushuncha. Yangi texnika va ilg`or texnologiya, uning ifodalanilishi. Mehnat predmetiga mexanik ta`sir etish (agrotexnika, mexanizatsiya, yarim avtomatlar va h.k) orqali amalga oshiriladigan texnologik jarayonlar. Ishlab chiqarishda amalga oshiriladigan kimyoviy va fizik-texnologik jarayonlar. Fan-texnika taraqqiyotini jadallashtirish omillari va istiqboli. Kadrlarni tayyorlash, malakasini oshirish yo`nalishlari, tartibi va standarti. Mulkchilik turlari, marketing va menejment faoliyatining rivojlanishi.
Amaliy mustaqil ishlar: xo`jaligida qishloq xo`jalik asoslari yo`nalishi bo`yicha sanoatda miqyosida ko`p seriyali ishlab chiqarish uchun tavsiya etish mumkin bo`lgan mahsulot namunasini (maketi, modeli) tayyorlash, unda qo`llanilgan xomashyo, ijodiy g`oya va dizayn yechimlarini asoslash.
Kasb tanlashga yo`llash (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Kasblar tasnifini, kasblarda mehnat turlarining (odam-tabiat, odam-texnika, odam-odam, odam-belgili tizim, odam-badiiy obraz) ta`rifi. Kasb-hunar egallashda inson salomatligiga qo`yilgan talablar. O`zbekistonda uzluksiz ta`lim tizimi. Akademik litseylar va kasb-hunar kollejlarining yo`nalishi, ularning bir-biridan farqi, umumiy tomonlari. O`quvchi yoshlarni kasb-hunarga yo`naltirish tizimi.
Amaliy mustaqil ishlar: Kasblarni tasniflash bo`yicha topshiriqlar bajarish. Tanlangan kasb-hunar turini egallashda inson salomatliga qo`yilgan talablar haqida referat tayyorlash.
9-sinf
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi (10 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Xalq hunarmandlari tomonidan eksport va ichki bozor uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar. Xalq hunarmandchiligida foydalanilayotgan nodir materiallar, asbob-uskunalar. Hunarmandchilik mahsulotlarini tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholash. Kompozitsion yaxlitlik. Xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflash.
|
| |
II. O’quvchilarning tayyorgarlik darajasiga qo’yiladigan

|
II. O’quvchilarning tayyorgarlik darajasiga qo’yiladigan
|
bet | 79/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриII. O’quvchilarning tayyorgarlik darajasiga qo’yiladigan
zaruriy talablar
1 – sinf
Borliqni idrok etish:
- tabiat va uning go’zalligi, fasllarning o’ziga xosligi;
- yil fasllari (kuz, qish, bahor va yoz) va ularning o’ziga xos holatlari (yomg’ir, qor, shamol, tong, oqshom, shafaq)ning ko’rinishida rang tuslarining ahamiyati;
- har bir faslda o’ziga xos go’zallikni anglash va idrok etish;
- tasviriy san’at asarlarida shu kabi holatlarni taqqoslash va unga nisbatan estetik munosabat bildirish.
Naturaga qarab tasvirlash:
- tasviriy san’at darslarida qo’llaniladigan o’quv qurollari (qalam, rangli qalamlar, moybo’yoqlar, haykaltaroshlik steklari)dan foydalanish, ular yordamida tasviriy vositalar, turli ko’rinishdagi chiziq (shtrix)lar, rang dog’lari va qoplamalar (barg, gul, daraxt, bulut va shu kabi tasvirlar)ni hosil qilish;
- naturaning holati, buyumlarning tuzilishi va nisbatlari.
Kompozitsion faoliyat:
-berilgan mavzu asosida elementar kompozitsion tasvirlar hosil qilish, uni qog’oz sathida to’g’ri joylashtirish (kompanovka), odamlar, hayvonlarning ko’rinishlarini turli holatlarda tasvirlash;
- mustaqil kompozitsiya tuzish va bu jarayonda ijodiy izlanish metodidan foydalanish. Xalq ertaklari, sevimli multfilmlar syujetlari bo’yicha illyustrativ rasm ishlash;
- naqqoshlik namunalaridan elementar kompozitsiyalar hosil qilish.
- unda ranglardan maqsadga muvofiq ravishda foydalana olish. Bo’yoqlarni o’zaro aralashtirish usuli bilan yangi rang tuslarini hosil qilish.
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari kerak:
- tasviriy san’at darslarida qo’llaniladigan ish jihozlari va o’quv qurollarining nomlari va ular bilan ishlashni;
- tabiiy materiallar va ularning nomlarini;
- tuzilishi jihatidan sodda bo’lgan o’yinchoqlarni rasmga, chizmaga ko’ra haykalini ishlash;
- asosiy (qizil, sariq va zangori) va hosila (zarg’aldoq, ko’k, binafsha va yashil) ranglarni, shuningdek, oq, qora, kul rang kabi rang nomlarini;
- ranglar haqida (issiq va sovuq) tasavvurga ega bo’lish;
- qalam, qog’oz, bo’yoq va mo’yqalamdan to’g’ri foydalanish usullarini bilish;
- tasvir mazmuniga ko’ra qog’oz o’lchami va holati (gorizontal, vertikal)ni to’g’ri belgilay olish;
- rasm chizish va haykal yasash tartibini bilish;
- tasviriy san’atning “natyurmort”, “manzara”, “portret” janrlarida ijod qilgan 5 ta rassomning ismi va familiyasi hamda ular yaratgan tasviriy san’at asarlarining nomlarini ayta olish.
|
| |
LABORATORIYA MASHG‘ULOT № 23 - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

222
21.
Yana aylana chizilgan qavatni Ctrl+Sichqoncha chap tugmalarini bosgan holatda
belgilab olamiz va quyidagicha shakl chizamiz:
22.
“Gradient”ni quyidagicha moslaymiz.
23.
Gradient chiziq chizamiz.
24.
Tugmacha shaklini hosil qilgan barcha qavatlarni Ctrl+E tugmalarini bosib,
birlashtiramiz va bu qavatlarni bir necha marta nusxalaymiz (CTRL+E).
25.
Barcha nusxalangan qavatlarni yana birlashtiramiz va yana bir marta nusxalaymiz
va pastga olib o‘tamiz
26.
“Add layer mask” buyrug‘ini tanlaymiz:
27.
“Gradient”ni quyidagicha moslaymiz:
28.
Gradient chiziq chizamiz va menyu quyidagicha holatga keladi:
29.
“Horizontal Type tool”ni tanlaymiz va matn yozamiz va menyu ham tayyor:
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur

|
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur
|
bet | 80/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриQuyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur:
- tasviriy san’at darslarida qo’llaniladigan ish jihozlari va o’quv qurollaridan foydalana olish;
- tabiiy materiallardan foydalanish tartib qoidalariga amal qila olish;
- tuzilishi jihatidan sodda bo’lgan o’yinchoqlarni rasmga, chizmaga ko’ra haykalini ishlash;
- asosiy (qizil, sariq va zangori) va hosila (zarg’aldoq, ko’k, binafsha va yashil) ranglarni, shuningdek, oq, qora, kul rang kabi ranglar bilan ishlashni;
- ranglar haqida (issiq va sovuq) tasavvurga ega bo’lish;
- qalam, qog’oz, bo’yoq va mo’yqalamdan to’g’ri foydalanish;
- tasvir mazmuniga ko’ra qog’oz o’lchami va holatini (gorizontal, vertikal) to’g’ri belgilay olish;
- rasm chizish va haykal yasash tartibini.
Quyidagi malakalarga ega bo’lishlari lozim:
- qalam va mo’yqalamda to’g’ri va egri chiziqlar chizish;
- mo’yqalamning mo’yna qismini bosish orqali turli shakllar hosil qilish;
- narsaning o’ziga qarab tasvirlashda ular shaklidagi xarakterli xususiyat va o’lchovlarni to’g’ri olish (keng, tor);
- mavzu asosida rasm ishlashda narsaning kuzatuvchiga nisbatan turlicha uzoqlikda joylashganligini hisobga olib, olisdagi narsalarni kichikroq o’lchamda qog’ozning teparoq qismiga, yaqinda joylashgan narsalarni esa qog’ozning pastrog’iga kattaroq o’lchamda chizish orqali bo’shliqni ifodalash;
- ishlanayotgan rasmning mazmuniga ko’ra qog’oz holatini (gorizontal, vertikal) to’g’ri tanlash;
- tasviriy faoliyat jarayonida gigiena qoidalariga amal qilish.
2 – sinf
Borliqni idrok etish:
- tabiatda uchraydigan tabiiy hodisalar, fasllar va uning o’ziga xos holatlari, ko’rinishlari borasida 1-sinfda egallangan tasavvur, estetik tushunchalarni takomillashtirish;
- borliqni kompleks idrok etish (tabiat, uning elementlari: daraxt, tog’, adir, suv, maysa, uylar, odamlar, hayvonot dunyosi va boshqalar);
- tabiat va unda mavjud bo’lgan barcha voqea-hodisalarning o’zaro bog’liqligi, ulardagi go’zallik, buyum va narsalarning o’zaro aloqasi, shakllari, nisbatlari va boshqalar.
Naturaga qarab tasvirlash:
- turli ko’rinishlar va holatlardagi chiziqlar (shtrixlar)ni chizish; ulardan naturaning holati, shakli, konstruktiv tuzilishi va boshqa xarakterli xususiyatlarni tasvirlashda yordamchi chiziqlardan foydalanish malakalarini shakllantirish;
- loy va plastilindan turli jonivorlar (shu jumladan o’yinchoq hayvonlar)ning rasmi va hajmdor ko’rinishdagi namunasidan haykalchalar yasash;
-ularning harakatdagi holatlarini, xarakterli ko’rinishlarini, tana qismlarining nisbatlarini to’g’ri tasvirlay olish.
|
| |
Servis xizmati yo`nalishi

|
Servis xizmati yo`nalishi
|
bet | 76/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриServis xizmati yo`nalishi
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi (10 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Xalq hunarmandlari tomonidan eksport va ichki bozor uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar. Xalq hunarmandchiligida foydalanilayotgan nodir materiallar, asbob-uskunalar. Hunarmandchilik mahsulotlarini tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholash. Kompozitsion yaxlitlik. Xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflash.
Amaliy mashg`ulot: turli mavzuga oid panolar tayyorlash, kalta shim (kapri), zamonaviy modelda ko`ylak tikish.
Amaliy mustaqil ishlar: Xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha zamonaviy dizayn talablari bilan uyg`unlashtirilgan mahsulot tayyorlash bo`yicha ish usullarini egallash. Loyihalash bosqichida mahsulot tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlash.
Ishlab chiqarish asoslari (16 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligi. Gazlamaga ishlov berish texnologiyasi va pazandachilik asoslari yo`nalishlarida ishlab chiqarish va uning mohiyati. Ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni. Texnologik hujjatlarning yagona tizimi va uning davlat standartlari. Mahsulot ishlab chiqarishni nazorat qilish, o`lchash va taqqoslash texnologiyasi. Olinadigan daromad va uni taqsimlash qoidalari. Ishlab chiqarish korxonasida mehnatni unumli tashkil etish, tejamkorlik va ishbilarmonlik asoslari. Mehnatni ilmiy tashkil etish. Tabiatni muhofaza qilish va ishlab chiqarish.
Amaliy mustaqil ishlar: Maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini o`rganish.
Kasb tanlashga yo`llash (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: kasb tanlashga doir reja tuzish. Kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklar. Kasbni to`g`ri tanlashning mohiyati va istiqboli. Kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish. Kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik. Kasblarning murakkablik omillarini tahlil qilish. Kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullari.
|
| |
LABORATORIYA MASHG‘ULOT № 22 - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

218
8.
Nihoyat oxirgi bosqich:
Yangi qavat(layer) ochamiz va Brush(B) asbobini tanlab mo‘yqalamlardan
Assortedni tanlab ular ichidan yulduzchalisini tanlaymiz va 80 pikselga moslab,
oq rangda quyidagi ko‘rsatilgan joyga chizamiz va natija tayyor.
Topshiriqlar
1.
Photoshop dasturini ishga tushiring.
2.
Photoshop dasturida web sayt uchun matnli tugmalar yarating.
3.
Photoshop dasturida “mustaqil ish” so‘ziga <<Обводка>> va <<наложение
цвет>> buyrug‘i orqali ishlov bering.
4.
Photoshop dasturida shaxsiy vizitkangizni tayyorlang.
5.
Photoshop dasturida matn ustiga yog‘ayotgan qorni tasvirlang.
6.
Photoshop dasturida tayyorlagan tasvirlarni kompyuter xotirasida saqlang.
7.
Photoshop dasturida metallik tugma tayyorlar.
8.
Photoshop dasturida harakatli matn tayyorlang.
9.
Photoshop dasturida nurli matn effektini hosil qiling.
10.
Photoshop dasturida muzli matn effektini hosil qiling.
11.
Photoshop dasturida sohil tasviriga matn joylashtiring.
12.
Photoshop dasturida soyali matn effektini hosil qiling.
13.
Photoshop dasturida xromli matn effektini hosil qiling.
14.
Photoshop dasturida turli dasturlarning piktogrammalarini hosil qiling.
Haykaltaroshlik kompozitsiyasi

|
Haykaltaroshlik kompozitsiyasi
|
bet | 86/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриHaykaltaroshlik kompozitsiyasi:
- haykallarni yasashda turli elementlardan tashkil topgan kompozitsiyalarni ijodiy tarzda tuzish;
- loy yoki plastilindan qiziqarli shaklda afsonaviy haykalchalar va o’yinchoqlar yasash.
4-sinf
O’quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo’lishlari kerak:
- ish qurollari va jihozlarini, ular bilan ishlay olishni;
- yil fasllarini kuzatish hamda undagi go’zalliklar haqida tushunchaga ega bo’lish;
- oddiy shakl va tuzilishdagi narsalarni to’g’ri tasvirlay olishni;
- bo’yoqlarni aralashtirib yangisini olishni;
- berilgan qog’oz yuzasini bir me’yorda bo’yay olishni;
- asosiy va qo’shimcha ranglarni, iliq va sovuq, axromatik va xromatik ranglarni farqlay olishni;
- sodda mazmunda rasm chizish, haykal (yumaloq va relefli) yasash, bajara olishni.
Quyidagi ko’nikmalarni egallashlari zarur:
- narsalarni shakliga ko’ra to’g’ri tasvirlash;
- ranglarni tasvir ob’yekti (buyum)ga nisbatan to’g’ri qo’llash;
- mustaqil tarzda o’quv dasturidagi mavzular bo’yicha rangtasvir janrlarida ijodiy faoliyat yuritish;
- tasviriy faoliyatni texnika havfsizligi, tartiblilik va ozodalik qoidalariga amal qilgan holda tashkil etish;
- turli shaklda ijodiy oddiy naqshlar chiza olishni;
- manzara va turmush janridagi asarlarning mazmunini o’qiy olishni.
Quyidagi malakalarga ega bo’lishlari lozim:
- tasviriy va amaliy san’atda ishlatiladigan 5-8 ta atama va tushunchalarni;
- manzara va turmush janrlarida rasm ishlaganda unga mazmunini to’g’ri tanlay olishni;
- tasviriy san’at turlarini farqlashni;
- 15-20 ta atrofida rang nomlarini;
- turli tasviriy ishlarni bajarganda texnika xavfsizligi va gigiyena qoidalariga rioya qilishni.
5 - sinf
San’atshunoslik asoslari:
- tasviriy san’at turlari (rangtasvir, grafika, haykaltaroshlik);
- tasviriy san’at janrlari (portret, manzara, natyurmort, batal, animal, maishiy);
- san’at turlari va janrlari tarixi, zamonaviy holati, rassomlarning hayoti, ijodi, asarlari;
- rangtasvirda ranglar, ularning xususiyatlari va texnologiyalari.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 77/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mustaqil ishlar: Kasbga doir shaxsiy reja tuzish. Tanlangan kasb-hunarga doir ma`lumotlar to`plash va tahlil qilish. Kasbiy qiziqish va moyilliklarni aniqlash bo`yicha amaliy ishlar. Kasb egallash va ishga joylashishga doir shaxsiy rejani referat shaklida tayyorlash hamda himoya qilish.
Qishloq xo`jaligi asoslari
Ishlab chiqarish asoslari (26 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligi. Qishloq xo`jalik asoslari yo`nalishida ishlab chiqarish texnologiyasi va uning mohiyati. Ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni. Texnologik hujjatlarning yagona tizimi va uning davlat standartlari. Mahsulot ishlab chiqarishni nazorat qilish, o`lchash va taqqoslash texnologiyasi. Olinadigan daromad va uni taqsimlash qoidalari. Ishlab chiqarish korxonasida mehnatni unumli tashkil etish, tejamkorlik va ishbilarmonlik asoslari. Mehnatni ilmiy tashkil etish. Tabiat muhofaza qilish va ishlab chiqarish.
Amaliy mustaqil ishlar: Maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini o`rganish.
Kasb tanlashga yo`llash (8 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: kasb tanlashga doir reja tuzish. Kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklar. Kasbni to`g`ri tanlashning mohiyati va istiqboli. Kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish. Kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik. Kasblarning murakkablik omillarini tahlil qilish. Kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullari.
Amaliy mustaqil ishlar: Kasbga doir shaxsiy reja tuzish. Tanlangan kasb-hunarga doir ma`lumotlar to`plash va tahlil qilish. Kasbiy qiziqish va moyilliklarni aniqlash bo`yicha amaliy ishlar bajarish. Kasb egallash va ishga joylashishga doir shaxsiy rejani referat shaklida tayyorlash va himoya qilish.
|
| |
Muvozanatni saqlash mashqlari

|
Muvozanatni saqlash mashqlari
|
bet | 179/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриMuvozanatni saqlash mashqlari:
1. Yakka cho`p ustida yurish usullari: oddiy, oyoq uchlarida, yonlarga juftlama qadam bilan, oldinga va orqaga juftlama qadam bilan yurish. Shuningdek, yakka cho`p ustida yon bilan turib oyoqlarni chalishtirib yurishlarga o`rgatish.
2. Yakka cho`p ustida sakrab burilishlar: avval yerda to`ntarilgan gimnastik o`rindig`ida, reykasida 90°, 180° o`ng (chap)ga sakrab burilishlarga o`rgatish,
3. Yakka cho`p ustida turgan holatdan 35-40 sm balandliqdagi to`siqlar ustidan xatlab o`tish bilan yurish.
4. Yakka cho`pni oxirida yarim cho`kkayish holatidan sakrab yerga tushishni o`rgatish (yordamchi mashqlar uchun 3-sinf materiallariga qaralsin).
O`quvchilarga qo`yilgan talablar:
1. Ertalabki gimnastika mashqlari majmuasini bajara bilish.
2. Safda turish, joylarni o`zgartirish va burilishlarni bilish.
3. Uyga berilgan vazifalarni bajara olish.
4. Akrobatikada o`rganilgan mashqlarni bajara olish.
O`quv mezonlari
T/r
|
Sinov mashqlari
|
Natijalari va ballar
|
O`g`il bolalar
|
Q`iz bolalar
|
"5"
|
"4"
|
"3"
|
"2"
|
"1"
|
|
|
| |
ii. О‘tilgan mavzuni sо‘rash va mustahkamlash

117
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
III. Yangi mavzu bayoni. (20 daqiqa)
O‘qituvchi gavdadan о‘lchov olishni namuna sifatida kо‘rsatib
beradi.
O‘quvchilar о‘qituvchi nazoratida birbirlarini о‘lchovlarini ola
dilar.
Chizma chizishdan oldin chizg‘ich va qalamdan foydalanish texni-
kasini о‘rgating.
IV. Amaliy mashg‘ulot. (50 daqiqa)
Olingan о‘lchovlar hisoblash formulasiga solinadi.
Darslikning 163–166sahifalaridan foydalanib, fartuk va rо‘mol
chizmasini frontal shaklda amalga oshiring.
Hisoblash jadvali tekshiriladi, mashg‘ulotni yakunlaydi.
V. Yangi mavzuni mustahkamlash va yakunlash. (10 daqiqa)
Xulosa: о‘z faoliyatingizga baho bering. Keyingi darsda kerakli
bо‘ladigan asbobuskuna va materiallarni olib kelish. Hamda fartuk
uchun fason tanlab kelish.
Ko‘krak
aylanasi –
santimetr
lentasini ikkala
qo‘ltiq tagidan
o‘tkazib,
kurak ustidan
aylantirib
o‘lchanadi
Bel ayla -
nasi –
belning
eng xipcha
qismidan
o‘lchanadi
Bo‘ksa ayla-
nasi – ikkala
sonning eng
ko‘p turtib
chiqib turgan
joyi – beldan
18–20 cm
pastdan
o‘lchanadi
Fartukning
uzunligi.
Beldan
pastga ko‘ylak
uzunligidan
4–5 cm
yuqorigacha
o‘lchanadi
Ko‘krak
qismining
uzunligi.
Beldan
yuqoriga
xohlagan
uzunlikda
o‘lchanadi