nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bug‘ qozonining issiqlik balansi va FIK

|
Bug‘ qozonining issiqlik balansi va FIK
|
bet | 4/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 81 Kb. | | #145229 |
Bog'liq 22 Bug \'qozonlarini qurish va xavfsiz ishlash qoidalari. Bug \'va Bug‘ qozonining issiqlik balansi va FIK
Bug‘ qozoniga beriladigan issiqlik miqdori sarflanganiga teng, ya’ni q = q bо‘lishi kerak. Issiqlik balansi tenglamasi, odatda 1 m ³ suyuqlik yoki gaz, 1 kg qattiq yoqilg‘ining mо‘tadil sharoitda ( 273,15 K, 0,1030 MPA) yongan holatiuchun tuzilgan. Keltirilgan issiqlik miqdori quyidagilar yig‘indisidan tashkil topadi:
Q1 - yoqilg‘ining quyi yonish issiqligi,
Q2 - yoqilg‘ini fizik issiqligi,
Q3 - havo isitgichga vatirqishlardan о‘txonaga sо‘rilgan sovuq havo issiqligi ,
Q4 - bug‘ issiqligi.
Balans tenglamadagi Q1 + Q2 + Q3 yig‘indi Q ga nisbatan juda kichik bо‘lganligi sababli ularni ayrim taqribiy hisoblashlarda e’tiborga olinmasa ham bо‘ladi.
Qozonning issiqlik balansi tenglamasini quyidagicha yozish mumkin. Qozonga keltirilgan tо‘la issiqlikni 100% deb olinsa, u holda balans tenglamasini quyidagicha ifodalash mumkin.
Q1 + Q2 + Q3 + Q4 + Q5 + Q6 = 100%
Qozonning FIK balans tenglamasini natijasiga asoslanadi.
Qozonning FIK balans tenglamasi natijalari asosida hisoblanadi.
Qozon agregatining loyihadagi FIK tenglamadan topiladi.Zamonaviy qozon agregatlarining FIK 90 -95 % atrofida bо‘lib, ular sanoatning turli sohalarini bug‘ va suv bilan ta’minlaydi hamda bug‘ turbinasi bilan hamkorlikda elektr energiyasi ishlab chiqaradi.
Issiq suv va bug‘ ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan inshoot va qurilmalar majmui qozon qurilmasi deb aytiladi. Qozon qurilmasi qozon agregati bilan qo‘shimcha qurilmalardan tashkil topadi.
O‘txonada yoqilgan yoqilg‘idan ajralgan issiqlik hisobiga bosim ostida issiq suv va bug‘ hosil qiladigan uskunalar majmui qozon agregati deyiladi. Qozon agregati tarkibiga quyidagilar kiradi: o‘txona qurilmasi (gorelkalar bilan kamera); qozon agregatining asosiy qismlaridan biri bo‘lgan bug‘ qozoni, unda bug‘ hosil bo‘ladi; bug‘ berilgan parametrgacha qizdiriladigan bug‘ qizdirgich; bug‘ qozoniga beriladigan suvni isitish uchun mo‘ljallangan suv ekonomayzeri va yoqilg‘ini yoqish uchun o‘txonaga beriladigan havoni isituvchi havo isitkich. Qozon qurilmasining yordamchi qurilmalari jumlasiga mo‘ri, shlak va kul chiqaradigan qurilmalar, kulni tutib qolish qurilmalari, karkas, ichki qoplama va boshqalarni kiritish mumkin.
|
| |
Qurilmaning har xil turlari bir xil va faqat kichik detallarda farqlanadi

Qurilmaning har xil turlari bir xil va faqat kichik detallarda farqlanadi. Birinchi bosqichda suvni metall tuzlari va ortiqcha kisloroddan tozalashning majburiy bosqichi sodir bo'ladi. Bu shkalaning shakllanishiga va qozon qismlarining korroziyasiga yo'l qo'ymaslik uchun kerak. Pas va shkalalar qurilmaning samaradorligini sezilarli darajada pasaytiradi va ba'zi hollarda uni yaroqsiz holga keltirishi mumkin.
Tozalangan suv maxsus idishga etkazib beriladi, undan quvur liniyasi orqali isitish zonasi joylashgan pastki qismdagi kollektorga oqib o'tadi. Bu erda suv 100 ° C gacha qiziydi va quvurlar orqali mustaqil ravishda ko'tariladigan suv bug'lari hosil bo'ladi.
Olingan bug 'ko'p miqdordagi namlikni o'z ichiga oladi va foydalanishga yaroqsiz, shuning uchun keyingi qadam ishlaydigan suyuqlikni to'kib tashlashdir. Quritilgan bug 'bug' liniyasiga mo'ljallangan foydalanish uchun kiradi.
Sanoat qozonlarida o'ta qizib ketgan bug 'olish uchun oxirgi bosqichda to'yingan bug' qo'shimcha ravishda uning harorati va bosimini belgilangan chegaralarga oshirish uchun bug 'chizig'ida isitiladi.
Barcha bug 'qozonlari yuqorida tavsiflangan printsipga muvofiq ishlaydi, qurilmadagi farq faqat qurilmaning kattaligida, kollektorning turi va joylashgan joyida, sigortalar mavjudligida, avtomatlashtirishning murakkabligi, shuningdek ishlash uchun ishlatiladigan yoqilg'ining turida.
Bug 'va issiq suv qozonlarini ishlatish qoidalari
Bug 'qozoni - bu xavfli qurilmalar deb tasniflangan bosim ostida ishlaydigan asbob. Noto'g'ri ish paytida, haddan tashqari qizib ketgan bug 'bilan termik kuyish mumkin va istisno holatlarda butun o'rnatish portlashi mumkin.
Ish paytida ishlab chiqaruvchi va me'yoriy hujjatlar tomonidan belgilangan qurilmalardan foydalanish qoidalariga qat'iy rioya qilish muhimdir.
MUHIM! O'rnatish va davriy texnik xizmatni faqat litsenziyaga ega bo'lgan mutaxassis amalga oshirishi kerak.
Muvaffaqiyatsizlikning asosiy sabablari, statistika ma'lumotlariga ko'ra:
suvni sifatsiz tozalash, bu elementlarning korroziyasini kuchayishiga va uning samaradorligini sezilarli darajada pasayishiga olib keladi;
yoqilg'ining yonish kamerasini davriy o'qishning etishmasligi;
noto'g'ri avtomatizatsiya sozlamalari.
Xavfsizlik moslamalari mavjudligi va boshqarish avtomatizatsiyasi, professional o'rnatish va sozlash sharti bilan zamonaviy bug 'qozonlarini xavfsiz qurilmalar qiladi.
|
11-§. Texnikada titrashni kelib chiqish sabablari

|
11-§. Texnikada titrashni kelib chiqish sabablari
|
bet | 1/3 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 4,74 Mb. | | #151591 |
Bog'liq kitob
11-§. Texnikada titrashni kelib chiqish sabablari
Sanoat korxonalarida sodir bo`ladigan mexanik tebranishlar vaqt bo`yicha o`zgarib turadigan kuchning ta`siri natijasida vujudga keladi. Turli mashina, mexanizm konstruktsiya va qurilmalarning ishlash jarayonlarida vaqt bo`yicha o`zgaruvchi bunday kuchlarning paydo bo`lish sabablari turlichadir. Shu boisdan bunday kuchlarni taxlil qilish oson bo`lishi uchun ularni kategoriyalarga bo`lish maqsadga muvofiqdir.
1. Muvozanatsizlik holatida aylanishida va ko`cherish joyini o`zgartirish jarayonida vujudga keladigan kuchlar, texnikada muvozanatsizlik holati odatda jismning aylanish jarayonida aylanuvchi o`qining aylanuvchi jismning biror asosiy interval o`qi bilan mos kelmasligi tufayli vujudga kelishi amalda tasdiqlangandir. Bunday kuch ham asosan vaqt bo`yicha o`zgaruvchi sinusoidal bo`lib asosiy chastotasi ( n-aylanish chastotasi, ayl/min) bilan aniqlanadi.
Muvozanatsizlik vaqtidagi hosil bo`ladigan kuchlar mashinadagi detallarning aylanish sonlari yoki aylanishlarining yo`nalishlari o`zgarganda vujudga kelishi amalda tasdiqlangandir.
Shuni alohida qayd qilish kerakki, muvozanatsizlik vaziyatida vujudga keladigan kuchlarning kattaliklari va yo`nalishlari tegishli konstruksiyalkardagi alohida alementlaridagi tezlik va tezlanishlarning o`zgarishiga bog`liq bo`lib, natijaviy titrlanishlar murakkab, lekin davriy bo`ladi va hokazo.
Tayanchlar orqali mashinalarning KORPUSLARIGA BERILADIGAN KUCHLAR.
Bu kuchlar tashqi muvozanatlash yoki tormozli elementlar bilan muvozanatlashmasa u holda mashinaning korpuslari shu kuchlarga nisbatan qarama – qarshi tomonga harakatlanish kerakki, natijada mashinalarning og`irlik markazi stakionar bo`lib qolishi aniq. Ana shundagina ichki muvozanatsizlik kuchlari mashinalarning tashqi xarakatlarini keltirib chiqaradi.
Vibratsion kuchlar mashina detallarida, ya`ni podshimnik tayanchlari, shesternyalar, friksion tormozlar va tishlagichlarning ishlashi vaqtida vujudga keladi. Bulardan tashqari bunday kuchlar elektrodivigitellardagi aylanuvchi rotor bilan stator o`rtasidagi xavo bo`shlig`ida ham sodir bo`ladi.
Magnitli kuchlar magnit oqimining kvadratiga proporsionaldir. Binobarin vujudga keladigan titrovchi kuchlar faqat chastotaga emas, balki chastota kvadratiga proportsional ham bo`ladi. Gidranlik sistemada bunday titrovhi kuchlar suyuqliklarni siklik siqilishi orqali oqimlarni ketma-ket ozod qilish jarayonida vujudga keladi. Masalan: Porshenli va parrakli nasoslarda zaruriy suyuqlik tegishli kameraga kiradi, keyin esa teshik orqali siqib chiqarilishi natijasida hosil bo`ladigan kuchlar shular jumlasidandir.
|
| |
Qozon qurilmasi ishlab chiqargan mahsulot turiga ko‘ra quyidagi turlarga bo'linadilar

|
Qozon qurilmasi ishlab chiqargan mahsulot turiga ko‘ra quyidagi turlarga bo'linadilar
|
bet | 5/5 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 81 Kb. | | #145229 |
Bog'liq 22 Bug \'qozonlarini qurish va xavfsiz ishlash qoidalari. Bug \'vaQozon qurilmasi ishlab chiqargan mahsulot turiga ko‘ra quyidagi turlarga bo'linadilar:
1).Bug‘ qozonlari;
2).Suv isitadigan qozonlar;
3).Bug‘-suv isitadigan qozonlar.
Bug‘-suv isitadigan qozonlarda bir vaqtning o‘zida yoki har xil vaqtda bug‘ va issiq suv ishlab chiqariladi, lekin bunday turdagi qozonlar kam qo‘llaniladi.
Shuningdek, hozirgi vaqtda sanoatda qozon-utilizatorlar ham keng
qo‘llaniladi. Bunday qozonlarda issiqlik manbai sifatida texnologik jarayonlarning ikkilamchi energiya manbalari (masalan, sanoat pechlarining chiqib ketayotgan gazlari), metallurgiya zavodlaridan va domna pechlaridan chiqqan tutun-gaz aralashmalari ishlatiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Isroilov J. Sanoat ishlab chiqarishi texnologiyasi asoslari. Toshkent, O‘qituvchi, 1984 yil.
2.Лебедев П.Д., Шукин А.А. Теплоиспoльзующие установки промышленных предприятий. Москва, Энергия, 1970г.
3.S.X.Yakubov Materialshunoslik va konstruksion materiallar texnalogiyasi.-T.: “Fan”, 2010.-216 bet.
4.Б.В. Кнорозов и др. Техналогия металлов и материаловедение. М.: Металлургия, 1986-800 с.
5.Б.Н.Арзамасов и др. Материаловедение.-М.: Машиностроение, 1986.-384.с
6.Ю.М.Лахтин, В.П.Леонтьева Материаловедение.-.:Машиностроение, 1990.-528с.
7.Р.Циммерман, К.Гюнтер Металлургия и материаловедение.- Металлургия, 1982-480с.
8.E.O’. Madaliev “Issiqlik texnikasi”. Ikkinchi nashri to’ldirilgan va qayta ishlangan, “Farg’ona” Nashryoti -2009 yil
9. Зуев В.М. Меtallarga termik ishlov berish. Toshkent-“Fan”, 2003yil
10.Хаузен Х. Теплопередача.-М.:Энергоиздат, 1981г.
11.Шорин С.Н. Теплопередача –М.:Высшая школа, 1964г.
12.Хзмолян Д.М, Качан Я.А Теория горения и топочные устройства, М.: Энергия, 1976г.
13.Телегина А.С. Теплотехнические расчёты металлургичеасих печей М “Металлургия” 1982 г.
14.R. A. Zohidov va boshqalar. Issiqlik texnikasi. Toshkent, 2010, 200 b.
15.Аверин С.И. идр. Расчеты нагревательных печей. Издво “Техника”, Киев, 1969, 540с.
|
| |
NFC texnologiyasining avzalliklari -

|
NFC texnologiyasining avzalliklari -
|
bet | 2/2 | Sana | 22.07.2024 | Hajmi | 65,66 Kb. | | #268222 |
Bog'liq 6-Amaliy mashg\'ulot.NFC...NFC texnologiyasining avzalliklari - bog‘lanishni o‘rnatilishining yuqori tezligi, past energiya iste’moli va sozlashning oddiyligi hisoblanadi. Hisoblashlarda NFCning o‘ziga xos qo‘llanilishlari uchun muhim avzalligi himoyalanganlik va ko‘p sonli odamlar bo‘ladigan savdo markazlarida ishlatilishi oddiyligini ta’minlaydigan uncha katta bo‘lmagan ishlash masofasi ham hisoblanadi.
Bundan tashqari, NFC texnologiyasining avzalligi mavjud radiobelgilar standartlarini (RFID) qo‘llanilishini ta’minlash hisoblanadi. Lekin tez-tez passiv qurilmalar bilan o‘zaro ta’sirlashishda (xuddi RFID yoki o‘chirilgan telefonlar) NFC-chiplarning energiya iste’moli sezilarli ortadi.
Bluetooth yoki Bluetooth Low Energy kabi boshqa zamonaviy ma’lumotlarni simsiz uzatish texnologiyalariga qaraganda NFC ma’lumotlarni uzatish tezligi bo‘yicha sezilarli yutqazadi. Bundan tashqari, kichik ishlash masofasi ham aynan NFC aktiv qurilmalar orasida ma’lumotlarni uzatilish uchun ishlatilishidaga kamchilik sifatida qaralishi mumkin.
Elektron hisoblashlar nuqtaini nazaridan NFCning kamchiligi o‘rnatilgan kriptografiy ma’lumotlarni himoyalashni yo‘qligi hisoblanadi. Bu kamchilik, ammo ishlatiladigan kodlash usullari orqali qisman kompensatsiyalanadi, REB vositalari orqali ma’lumotlarni buzilishidan himoyalashni kafolatlamasada, uzatiladigan ma’lumotlarni rusat etilmagan modifikatsiyalanishidan himoyalaydi.
Hamma joylarda texnologiyani joriy etish hali bo‘lib o‘tmadi, mobil aloqa operatorlari va boshqa mobil yechimlar bozori o‘yinchilari faqat NFC asosidagi o‘z tijorat yechimlarini testlamoqda. Lekin barcha sanab o‘tilgan sohalarda NFCning joriy etilishi savdoda, xavfsizlik tizimlari va reklamada sezilarli o‘zgarishlarni bildirishi mumkin. Uncha katta bo‘lmagan xaridlarga to‘lovlarni soddalashtirish va tezlashtirish, xarid-sotish jarayonidan fizik pullarni chiqarilishi, ayniqsa tijort banklarining mumkin kredit siyosati bilan birgalikda fizik shaxslar pul aylanmalari vositalari tezligini sezilarli oshirilishini bildiridi, bu o‘z navbatida, iqtisodiy o‘sish uchun sezilarli potentsialni bildiradi.
|
| |
Mahsulotni taqsimlashni boshqarish

|
Mahsulotni taqsimlashni boshqarish
|
bet | 3/4 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #117374 |
Bog'liq Mahsulot assortimenti, baholash, mahsulot sotish va taqsimlashni-fayllar.org
MAHSULOT TAQSIMOTIGA OID BITIMLAR TO‘G‘RISIDA
1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi
Ushbu Qonunning maqsadi O‘zbekiston Respublikasi hududida konlarni aniqlash, qidirish va foydali qazilmalarni kavlab olishga investitsiyalar kiritilganda mahsulot taqsimotiga oid bitimlarni tuzish, ijro etish va bekor qilish jarayonida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solishdan iboratdir.
2-modda. Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar to‘g‘risidagi qonunchilik
Mahsulot taqsimotiga oid bitimlar to‘g‘risidagi qonunchilik ushbu Qonun va boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.
Agar O‘zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O‘zbekiston Respublikasining mahsulot taqsimotiga oid bitimlar to‘g‘risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan bo‘lsa, xalqaro shartnoma qoidalari qo‘llaniladi.
Boshqarish (iqtisodiyotda) — xoʻjalik obʼyektining iqtisodiy tizimi holatini tartibga solish va yoʻnaltirish jarayoni; subʼyektlar, idoralar tomonidan kishilar va iqtisodiy obʼyektlarga ongli maqsadga muvofiq taʼsir koʻrsatishni bildiradi, ularning faoliyatini yoʻnaltirish va koʻzlangan natijalarga erishish maqsadlarida amalga oshiriladi. B. usullari boshqariladigan obʼyektning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq, lekin hamisha boshqaruv qarori tatbiq etiladigan davrni ajratib olishni nazarda tutadi. B. xoʻjalik faoliyati davrlari uchun ishlab chiqiladigan rejalarga muvofiq holda olib boriladi. B.ning iqtisodiy, maʼmuriy va ijtimoiyruxiy usullari mavjud. B.ning iqtisodiy usulidakutilganmaqsadlarga erishish uchun iqtisodiy vositalardan foydalaniladi. Bu vositalar (rejalashtirish, texnikiqtisodiy taxlil, foyda, rentabellik, narx, kredit, moddiy ragʻbatlantirish, soliq va boshqa dastaklar)dan toʻgʻri foydalanish muhim oʻrin tutadi, ishlab chiqarish jamoasini tashkil etadigan kishilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini yuzaga chiqarish orqali ularning samarali ishlashi taʼminlanadi (mas, ishchilarga qoʻshimcha ish haqi toʻlash, mukofotlar berish, bir yoʻla katta pul bilan takdirlash va boshqa ragʻbatlantirish choralari). B.ning maʼmuriy usuli buyruq va farmoyishlar asosida olib boriladi. Maʼmuriyat oʻz xoʻjaligi doirasida boʻlimlar, guruhlarni, shuningdek xodimlarni tabaqalashtirib, ularning vazifalari, masʼuliyati va huquqini belgilaydi. Unda rejalashtirish, resurslarni, foydani, tayyor mahsulotni taqsimlash, mablagʻlardan foydalanish markazlashtirilgan tartibda olib boriladi. Ijtimoiyruhiy usuldagi B. ijtimoiymaʼnaviy vaziyatga taʼsir etish orqali kishilarning feʼlatvori, ruhiyatini hisobga olib, ularning ijtimoiy talabini qondirish yordamida olib boriladi. |
| |
2-mustaqil topshiriq 6-7-8-9-10-ma’ruzalarni diqqat bilan o‘qib o‘rganing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlariga ta’rif yozing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlari

|
2-mustaqil topshiriq 6-7-8-9-10-ma’ruzalarni diqqat bilan o‘qib o‘rganing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlariga ta’rif yozing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlari
|
Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 15,82 Kb. | | #128882 |
Bog'liq 2-mus.top.MUT.K (5)
Boshlang‘ich sinflarda Mutaxasislikka kirish fanidan masofaviy ta’lim yo‘nalishi talabalari uchun 2-mustaqil topshiriq
1. 6-7-8-9-10-ma’ruzalarni diqqat bilan o‘qib o‘rganing
2. Pedagogik jarayonning asosiy komponetlariga ta’rif yozing
Pedagogik jarayonning asosiy komponetlari
|
Ta’rifi
|
maqsad
|
|
dars mazmuni
|
|
dars shakl, usul va vositalari
|
|
o‘qituvchi faoliyati
|
|
o‘quvchi faoliyati
|
|
o‘qituvchi va o‘quvchining o‘zaro faoliyati natijasi.
|
|
II. 1. Siz o‘zingiz yashaydigan hududdagi maktabga borib boshlang’ich sinf darslarini kuzating.
2. Kuzatish jarayonida metod va usullarni farqlarini toping,
3. Kuzatgan darsingiz asosida “dars ishlanma” yozing
4. Kuzatish jarayonlari shaffof bo‘lishi uchun rasmga oling va uni joylang
III.1. Berilgan ma’lumotlar qisqa va aniq asoslangan bo‘lishi kerak
Mustaqil ishni Times New Roman shriftida 14 kattalikda Wordda yozing.
1. Mustaqil ta’limni baholash mezoni: maksimal 15 ball.
a) Agar talaba mustaqil ishni talab darajasida bajarsa, jumladan, o’qituvchining pedagogik jarayonlarini, dars jarayonlaridagi metod va usullarni amaliy-ijodiy yondashib to‘liq yoritsa, 15-13 ball bilan baholanadi.
b) Agar talaba mustaqil ishni talab darajasida bajarsa, lekin mustaqil ishda 3-4 ta xatolikka yo‘l qo‘ygan bo‘lsa, 12-10 ball qo‘yiladi.
c) Agar mustaqil ishni to‘liq bajarishga harakat qilsa va unda 5-8 ta xatolik bo‘lsa, 9-7 ball qo‘yiladi.
d) Agar talaba mustaqil ishda 9-10 ta xato qilgan bo‘lsa, 6-4 ball qo‘yiladi.
e) Agar mustaqil ishda jiddiy qo‘pol xatolar mavjud bo‘lsa, 3-1ball qo‘yiladi.
f) Agar mustaqi ish mavzusi yoritilmagan bo‘lsa, 0 ball qo‘yiladi.
Mustaqil ishni belgilangan vaqtdan kechikmasdan jo‘natishingizni so‘rayman.
Topshirish muddati: 17.12.2023 yil, soat: 23:55.
Men sizga ishonaman va omad tilayman!!!
Fan o‘qituvchisi: Sadriddinova.Z.M
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2-mustaqil topshiriq 6-7-8-9-10-ma’ruzalarni diqqat bilan o‘qib o‘rganing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlariga ta’rif yozing Pedagogik jarayonning asosiy komponetlari
|
Boshqarish (iqtisodiyotda) - Mahsulot assortimenti, baholash, mahsulot sotish va taqsimlashni boshqarish

|
Mahsulot assortimenti, baholash, mahsulot sotish va taqsimlashni boshqarish
|
bet | 4/4 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 11,33 Kb. | | #117374 |
Bog'liq Mahsulot assortimenti, baholash, mahsulot sotish va taqsimlashni-fayllar.orgBoshqarish (iqtisodiyotda) — xoʻjalik obʼyektining iqtisodiy tizimi holatini tartibga solish va yoʻnaltirish jarayoni; subʼyektlar, idoralar tomonidan kishilar va iqtisodiy obʼyektlarga ongli maqsadga muvofiq taʼsir koʻrsatishni bildiradi, ularning faoliyatini yoʻnaltirish va koʻzlangan natijalarga erishish maqsadlarida amalga oshiriladi. B. usullari boshqariladigan obʼyektning oʻziga xos xususiyatlariga bogʻliq, lekin hamisha boshqaruv qarori tatbiq etiladigan davrni ajratib olishni nazarda tutadi. B. xoʻjalik faoliyati davrlari uchun ishlab chiqiladigan rejalarga muvofiq holda olib boriladi. B.ning iqtisodiy, maʼmuriy va ijtimoiyruxiy usullari mavjud. B.ning iqtisodiy usulidakutilganmaqsadlarga erishish uchun iqtisodiy vositalardan foydalaniladi. Bu vositalar (rejalashtirish, texnikiqtisodiy taxlil, foyda, rentabellik, narx, kredit, moddiy ragʻbatlantirish, soliq va boshqa dastaklar)dan toʻgʻri foydalanish muhim oʻrin tutadi, ishlab chiqarish jamoasini tashkil etadigan kishilarning shaxsiy va guruhiy manfaatlarini yuzaga chiqarish orqali ularning samarali ishlashi taʼminlanadi (mas, ishchilarga qoʻshimcha ish haqi toʻlash, mukofotlar berish, bir yoʻla katta pul bilan takdirlash va boshqa ragʻbatlantirish choralari). B.ning maʼmuriy usuli buyruq va farmoyishlar asosida olib boriladi. Maʼmuriyat oʻz xoʻjaligi doirasida boʻlimlar, guruhlarni, shuningdek xodimlarni tabaqalashtirib, ularning vazifalari, masʼuliyati va huquqini belgilaydi. Unda rejalashtirish, resurslarni, foydani, tayyor mahsulotni taqsimlash, mablagʻlardan foydalanish markazlashtirilgan tartibda olib boriladi. Ijtimoiyruhiy usuldagi B. ijtimoiymaʼnaviy vaziyatga taʼsir etish orqali kishilarning feʼlatvori, ruhiyatini hisobga olib, ularning ijtimoiy talabini qondirish yordamida olib boriladi.
http://fayllar.org
|
| |
Fazilatlarini shakllantirishning nazariy- metodologik

Fazilatlarini shakllantirishning nazariy- metodologik
Download
284,48 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
15.05.2024
Hajmi
284,48 Kb.
#236608
Download
284,48 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Fazilatlarini shakllantirishning nazariy- metodologik
Download
284,48 Kb.
Matnni ko'rish
II.1.Alyuminiy nitratning fizik hamda kimyoviy xossalari

|
II.1.Alyuminiy nitratning fizik hamda kimyoviy xossalari
|
bet | 5/12 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 215,14 Kb. | | #14313 |
II.1.Alyuminiy nitratning fizik hamda kimyoviy xossalari.
Alyuminiy hosilqiladigan barcha birikmalar kabi alyuminy nitrat ham o’ziga xos bo’lgan xususiyatlarga ega.
Fizik xossalari: Alyuminiy nitrat qattiq, rangsiz, gigroskapik kristall modda. U sovuq suvda yaxshi eriydi( 25 da 63,7 foizli eritma hosil qiladi) Alyuminiy nitratning suyuqlanish temperaturasi 66 ga teng. Hosil bo’lish entalpiyasi esa 2871kj/molni tashkil etadi. Alyuminiy nitrat suvsiz holatda ham, tarkibida suv saqlagan taqdirda ham hech qanday hidga ega emas.Alyuminiy nitrat kristallogidratining qaynash temperaturasi-135 ni tashkil etadi.
|
| |
I-bob. Alyuminiy nitratning olinishi

|
I-bob. Alyuminiy nitratning olinishi
|
bet | 3/12 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 215,14 Kb. | | #14313 |
I-bob. Alyuminiy nitratning olinishi.
Hozirgi kunda alyuminiy nitrat tuzini olishda bir necha usullar qo’llaniladi. Bunda reagent sifatida alyuminy matali,nitrat kislotaning suyultirilgan eritmasi, azot (V) oksidi, alyuminy tuzlariishlatiladi.
I.1.Alyuminiy nitratning laboratoriyada olinish usullari.
a)Laboratoriya sharoitida alyuminiy nitratni olish uchun alyuminiy nitrat kislota eritmasi bilan ta’sirlashtiriladi. Bunda nitrat kislotaning suyultirilgan eritnmasidan foydalaniladi. Chunkji konsentrlangan nitrat kislotada alyuminy passivlashib qoladi.
Bu reaksiyaning qo’shimcha mahsuloti sifatida rangsiz gaz- O ajraladi. U endotermik birikma bo’lib, narkozlash xususiyatiga ega bo’lganligi sababli “kuldiruvchi gaz” deb ataladi.
Alyuminiyning juda suyultirilgan nitrat kislota bilan reaksiyasi natijasida ham alyuminiy nitrat hosil bo’ladi.
b)Ma’lumki alyuminiy tuzlari eritmasiga ishqor ta’sir ettirilganda -alyuminiy gidroksid cho’kmasi hosil bo’ladi. U pH=4,1-6,5 qiymatga ega bo’lgan kuchsiz kislotali muhitda cho’kadi. Alyuminiy gidroksid amfoter elektrolit hisoblanib,ishqorlarda ham, kislotalarda ham yaxshi eriydi. Uning ana shu xossasidan foydalanib laboratoriyada alyuminy nitrat tuzini olish imkoniyati mavjud:
Biroq bu reaksiya kislotaning miqdori yetarli darajada bo’lgandagina oxirigacha boradi. Eritmada kislota miqdori kam bo’lganda yoki hosil bo’lib, cho’kmasi oxirigacha erimaydi.
c)Laboratoriya sharoitida alyuminiy nitrat tuzini olishning yana bir usuli alyuminiy sulfatga bariy nitrat ta’sir ettirishdir.
Ushbu reaksiya kimnyoviy reaksiya turlarining almashinish reaksiyasi xiliga xos bo’lib, reaksiya natijasida oq rangli bariy sulfat cho’kmaga tushadi. Eritmada esa alyuminiy nitrat qoladi. Shu narsani ham aytib o’tish kerakki, bu usulda olingan alyuminiy nitrat tarkibida ma’lum miqdorda suv molekulalari bo’ladi. Bu jarayonni quidagicha tushuntirish mumkin: ioni kichik radiusli va katta zaryadli bo’lganligi sababli u kuchli qutblovchi ta’sir ko’rsatadi. Shuning uchun ham alyuminiy tuzlari, jumladan, alyuminiy nitrat ham eritmalarda suv molekulalari bilan birga kristallanadi: 9O. Suvsiz alyuminiy nitratni olish esa hosil bo’lgan kristallogidratga azot(V) oksidi ta’sir ettiriladi:
Bundan tashqari alyuminy xloridga xlor nitrat eritmasini qo’shib reaksiya olib borilganda ham suvsiz tuzini olish mumkin:
Suvsiz alyuminiy nitratni olish uchun alyuminy nitrat nonogidratini yuqori temperaturada qizdirish usulidan hamfoydalanish mumkin. Biroq bu nisbatan noqulayroq usul sanaladi. Negaki,bunda kristallogidratni qizdirish davomida u dastlab asta-sekin suv molekulalarini yo’qota boshlaydi, biroq keyinchalik temperatura ko’tarilgan sari juda tezlik bilan ga qadar parchalanib ketadi.Shu sababdan ham hozirda alyuminiy nitratni olish uchun ushbu usuldan foydalanilmaydi.
|
| |
I.2.Alyuminiy nitratning sanoatda olinish usullari

I.2.Alyuminiy nitratning sanoatda olinish usullari:
Sanoat miqyosida alyuminiy nitrat ishlab chiqarish uchun bir qator usullardan foydalaniladi. Bu usullar laboratoriya sharoitida olib boriladigan reaksiyalardan farqli ravishda, nisbatan tezroq boradi va tejamliroq usul sanaladi:
a)Alyuminiy (III) hamda azot(V) oksidlarining o’zaro ta’sirlashuvidan suvsiz alyuminy nitrat tuziolinadi.
b)Shunga o’xshash yana bir alternativ usullardan biri alyuminiy gidroksidiga azot(V) oksidining ta’sir ettirilishidir:
Hozirgi kunda alyuminiy nitrat tuzini ishlab chiqarishda bu ikki usul eng istiqbolli usullardan deb sanalib kelinmoqda, Yevropadagi, Xitoydagi bir qator alyuminiyli birikmalarni ishlab chiqaruvchi zavodlar ana shu reaksiyalardan foydalanadilar. Ikkala usul ham ionining amfoterlik xossasiga asoslangan bo’lib, alyuminiy nitrat olinishining eng kamchiqim ko’rinishi sanaladi. Sanoat miqyosida alyuminiy nitrat olishning yana quidagi usuli ham mavjuddir:
c)Bu jarayon ikki bosqichda amalga oshadi:
Ushbu reaksiya ham so’nggi yillarda olishda ancha keng qo’llanilayotgan usullardan sanaladi. Reaksiya natijasida qo’shimcha mahsulot sifatida ajralib chiqadigan brom reaksiyaning dastlabki mahsuloti bo’lgan alyuminiy bromid olish uchun ishlatiladi.
|
izdoshi bilan sxema bo'yicha ulash mumkin. Bir qutbli ta'minot

|
izdoshi bilan sxema bo'yicha ulash mumkin. Bir qutbli ta'minotBog'liq 3-mMizdoshi bilan sxema bo'yicha ulash mumkin. Bir qutbli ta'minot
uchun komparatorni almashtirish sxemasi 1-rasmda, ikki qutbli
ta'minot uchun 2-rasmda ko'rsatilgan.
Komparatorni
almashtirish jarayonlari
Agar kirish signali juda sekin o'zgarsa, u holda kirish signali mos
yozuvlar darajasiga yetganda, taqqoslagich chiqishi kichik shovqin
ta'sirida ("sakrash" deb ataladigan) o'z holatini yuqori chastota
bilan qayta-qayta o'zgartirishi mumkin.
Ushbu hodisani bartaraf etish uchun komparator sxemasiga musbat
qayta aloqa (POS) kiritiladi, bu komparator xarakteristikasini
kichik histerezis bilan ta'minlaydi, ya'ni komparatorning kirish
kuchlanishlari o'rtasidagi kichik farqni yoqish va o'chirish. Ba'zi
komparatorlar yuqorida aytib o'tilgan o'rnatilgan PICga ega.
Integral mikrosxemalar elektr asboblarning sifat darajasidagi yangi
turi bo’lib elektron qurilmalarning asosiy negiz elementi
hisoblanadilar.Integral mikrosxema (IMS) elektr jihatdan o’zaro
bog’langan elektr radiomateriallar (tranzistorlar, diodlar,
rezistorlar, kondensatorlar va boshqalar) majmui bo’lib, yagona
texnologik siklda bajariladi, yani bir vatqning o’zida yagona
konstruktsiya (asos)da ma’lum axborotni qayta ishlash funktsiyasini
bajaradi.IMSlarning asosiy xossasi shundaki, umurakkab
funktsiyalarni bajarish
bilan birga kuchaytirgich
, trigger,
hisoblagich, xotira qurilmasi va boshqa funktsiyalarni ham
bajaradi. Xuddi shu funktsiyalarni bajarish uchun diskret
elementlardamos keluvchi sxemani yig’ish talab qilinardi.IMSlar
uchun ikki asosiy belgi mavjud: konstruktiv va texnologik.
Konstruktiv belgisi shundaki, IMSning barcha elementlari asosiy
|
| |
Reja: Kod komporatorlari,turlari,ishlash tamoyillari

Reja: Kod komporatorlari,turlari,ishlash tamoyillari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/13
Sana
22.05.2024
Hajmi
0,78 Mb.
#250562
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: Kod komporatorlari,turlari,ishlash tamoyillari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
ikkinchi holatiga esa – impulsning yo‘qligi to‘g‘ri keladi

|
ikkinchi holatiga esa – impulsning yo‘qligi to‘g‘ri keladiBog'liq 3-mMikkinchi holatiga esa – impulsning yo‘qligi to‘g‘ri keladi.
Raqamli texnikada ikkita holatga ega bo‘lgan, nol va bir yoki «rost»
va «yolg‘on» so‘zlari bilan ifodalanadigan sxemalar qo‘llaniladi.
Biror sonlarni qayta ishlash yoki eslab qolish talab qilinsa, ular bir
va nollarning ma’lum kombinatsiyasi ko‘rinishida ifodalanadi. U
holda raqamli qurilmalar ishini ta’riflash uchun maxsus matematik
apparat lozim bo‘ladi. Bunday matematik apparat Bul
algebrasi yoki Bul mantiqi deb ataladi. U mashxur matematik Irland
olimi D. Bul ishlab chiqqan.Mantiq algebrasi «rost» va «yolg‘on» –
ko‘rinishdagi ikkita mantiq bilan ishlaydi. Bu shart «uchinchisi
bo‘lishi mumkin emas» qonuni deb ataladi. Ushbu tushunchalarni
ikkilik sanoq tizimidagi raqamlar bilan bog‘lash uchun «rost»
ifodani 1 (mantiqiy bir)
belgisi bilan
, «yolg‘on» ifodani 0 (mantiqiy
nol) belgisi bilan belgilab olamiz. Ular Bul algebrasi konstantalari
deb ataladi. Umumiy holda, mantiqiy ifodalar har biri 0 yoki 1
qiymat oluvchi x
1
, x
2
, x
3
, …x
n
mantiqiy o‘zgaruvchilar
(argumentlar)ning funktsiyasi hisoblanadi. Agar mantiqiy
o‘zgaruvchilar soni n bo‘lsa, u holda 0 va 1lar yordamida 2
n
ta
kombinatsiya hosil qilish mumkin. Masalan, n=1 bo‘lsa: x=0 va x=1;
n=2 bo‘lsa: x
1
x
2
=00,01,10,11 bo‘ladi.
Deshifratorning asosiy turlari
Deshifratorlarning bir nechta turlari mavjud:
- to'rtburchaklar;
|
| |
Taqqoslagichni amalga oshirish usuli - bu katta daromadga

|
Taqqoslagichni amalga oshirish usuli - bu katta daromadgaBog'liq 3-mMTaqqoslagichni amalga oshirish usuli - bu katta daromadga
ega bo'lgan ochiq tsiklli operatsion kuchaytirgich. Agar siz
uning kirishlaridan biriga (masalan, teskari) doimiy mos
yozuvlar kuchlanish darajasini va boshqa kirishga (to'g'ridan-
to'g'ri) o'zgaruvchan signalni qo'llasangiz, chiqish kuchlanishi
to'satdan minimaldan maksimalgacha o'zgaradi. kirish signali
darajasi mos yozuvlar signali darajasidan oshib ketadi, boshqa
kirishda o'rnatilgan kuchlanish va aksincha. shunday qilib,
agar to'g'ridan-to'g'ri kirishdagi kirish kuchlanishi teskari
kirishning kuchlanishidan oshsa, komparatorning
chiqish
tranzistori ochiladi
, agar u pastroq bo'lsa, u yopiladi. Ya'ni,
komparator kuchlanishlarni taqqoslaydi.
KOMPARATORLARNING TURLARI
Komparatorlar ikki xil: Inverting va Inverting emas. Ushbu
bo'limda ushbu ikki tur haqida batafsil muhokama qilinadi.
INVERTING COMPPARATOR
Teskari taqqoslovchi op-amperga asoslangan taqqoslagich bo'lib,
uning teskari bo'lmagan terminaliga mos yozuvlar kuchlanishi va
teskari terminaliga kirish kuchlanishi qo'llaniladi. Ushbu
taqqoslashchi deb nomlanadi inverting taqqoslash kerak bo'lgan
kirish voltaji op-ampning teskari terminaliga qo'llaniladi, chunki
komparator.
The elektron sxemasi teskari taqqoslagich quyidagi rasmda
ko'rsatilgan.
Operatsiya teskari taqqoslagich juda oddiy. U ikkita
qiymatdan
birini ishlab chiqaradi
, +Vsat+ Vsat va -
VsatSatVsat uning kirish voltajining qiymatlari asosida
chiqishda ViVi va mos yozuvlar kuchlanishi VrefVref.
|
| |

Inverting komparatorining chiqish qiymati bo'ladi -

|
Inverting komparatorining chiqish qiymati bo'ladi -Bog'liq 3-mM
Inverting komparatorining chiqish qiymati bo'ladi -
VsatSatVsat, buning uchun kirish ViVi kuchlanish mos
yozuvlar kuchlanishidan katta VrefVref.
Inverting komparatorining chiqish qiymati bo'ladi +Vsat+
Vsat, buning uchun kirish ViVi mos yozuvlar voltajidan
kam VrefVref
Komparator vositalarini qo'llash
Komparatorlarning asosiy maqsadi analog signallarni
raqamlashtirishdir. Komparatorlar uzluksiz signallar, masalan,
kuchlanishlar va raqamli qurilmalarning mantiqiy o'zgaruvchilari
o'rtasida aloqa qilish uchun ishlatiladi. Ular turli xil elektron
qurilmalarda,
ADC va DAC
, signalizatsiya qurilmalarida,
bardoshlik nazoratida qo'llaniladi
Har xil qurilmalarni komparatorlarga yig'ish mumkin, masalan,
harorat sozlagichlari, stabilizatorlar, turli xil avtomatlashtirish
qurilmalari - kirish signalini o'zgartirish
uchun turli sensorlar
,
masalan, termistorlar, fotorezistorlar, namlik ko'rsatkichlari va
boshqalar.
Komparatorlarning chiqish bosqichlari shunday tuzilganki,
ularning chiqish kuchlanishi ko'pgina raqamli mikrosxemalarning
kirish
mantiqiy darajasiga mos keladi
, shuning uchun ularni
shakllantiruvchi deb ham atash mumkin.
Komparatorlar asosidagi qurilmalarni amaliy amalga oshirish
sxemalari
Misol tariqasida K554CA3 umumiy komparatorini olaylik, (xorijiy
analoglar LM-111, LM-211, LM-311). Ushbu komparatorning
chiqishi ochiq kollektor va emitentli tranzistorni o'z ichiga oladi va
chiqishda kerakli natijaga qarab, uni umumiy emitent yoki emitent
|
| |
Alyuminiy nitrat nonogidratining eruvchanligi

Alyuminiy nitrat nonogidratining eruvchanligi
65,3 (25°C)
68,1 (30°C)
75,4 (40°C)
85,2 (50°C)
94,2 (60°C)
122,2 (70°C)
132,5 (80°C)
153,2 (90°C)
159,7 (100°C)
100 (20°C) (etanolda)
Standart entalpiyasi-∆H= 208kJ/mol
Alyuminiy nitrat nonogidrati 73,5 dan yuqori haroratda suvini yo’qota boshlaydi, temperatura 100 dan oshirilgach, uch molekula suvini yo’qotadi:
Al(NO3)3• 9H2O → Al(NO3)3• 6H2O + 3H2O
Qizdirish 150 gradusaga qadar davom ettirilganda alyuminiy nitratning parchalanish jarayoni kuzatiladi:
2Al(NO3)3 → Al2O3 + 3N2O5↑
Harorat 400 gacha ko’tarilganda, dastlabki mahsulot tarkibida bo’lgan azotning faqat ikki foiz miqdori qoladi.
Al(NO3)3• 6H2O 120-130 oralig’ida qizdirilganda Al(NO3)(OH)2• 5H2O ga o’tib ketadi. 140 atrofida esa Al2O3• 3H2O holatida bo’ladi.
Alyuminiy nitrat nonogidratining so’nggi yillarda Kristen Vanessa Ruiz tomonidan ishlab chiqarilgan yana bir yangi qo’llanish sohasi- natriy metaalyuminatni alyuminiy nitrat nonogidrati hamda NaOH yordamida sintez qilishdir. Ma’lumki, natriy alyuminat suvni tozalashda va qog’oz ishlab chiqarishda ishlatiladigan muhim kimyoviy birikma sanaladi. Alyuminiy nitrat kristallogidrati tufayli ushbu birikmani olish yanada osonlashdi.
Alyuminiy nitrat kristallogidratlari gidrolizga uchraydi. Bunda bpH qiymati=2,5 dan toki 3,7 ga qadar bo’ladi.(Molyar konsentratsiya 0,01 dan 0,5 M gacha)
Alyuminiy nitrat kristallogidratlarini bir joydan ikkinchi joyga har qanday transport vositasida ko’chirib o’tish mumkin.
|
oʻchadigan (magnit eltuvchilar, ferromagnit oʻzaklar va

|
oʻchadigan (magnit eltuvchilar, ferromagnit oʻzaklar vaBog'liq 3-mMoʻchadigan (magnit eltuvchilar, ferromagnit oʻzaklar va
boshqalardagi axborotlar) turlari bor. Xotira qurilmasining asosiy
ish koʻrsatkichi birligi bit yoki bayt (8 bit)da oʻlchanadigan sigʻim,
yaʼni bir vaqtda Xotira qurilmasida joylashishi mumkin boʻlgan
belgilar soni.
7 Zamonaviy mikroprotsesorlar va ularning tuzilishi.
Zamonaviy mikroprotsessorlar 32-bitli x86 yoki IA-32 (Intel
Architecture 32 bit) arxitekturasida qurilgan, ammo
tez orada
yanada rivojlangan
, samarali 64-bitli IA-64 (Intel Architecture 64-
bit) arxitekturasiga oʻtish boʻladi. Darhaqiqat, o'tish allaqachon
boshlangan, buni 2003 yilda AMD (Advanced Micro Devices) dan
yangi Athlon 64 mikroprotsessorining ommaviy ravishda
chiqarilishi va sotuvga
chiqarilishi guvohlik beradi
, bu
mikroprotsessor ikkala 32 mikroprotsessor bilan ham ishlay olishi
bilan ajralib turadi. -bitli ilovalar va 64-bitli ilovalar.bit. 64-bitli
mikroprotsessorlarning ishlashi ancha yuqori. Zamonaviy
protsessorlar ko'pincha soat siklida ikkita ko'rsatmalarni bajarishi
mumkin. Bu o'sish chipdagi tranzistorlar soniga bevosita bog'liq
8 Tezkor xotira qurilmasi tuzilishi va ishlash prinsplari.
.
Foydalanilgan adabiyotlar:
Adabiyotlar ro`yhati:
1. .Каримов ва бошкалар. Электротехника ва электроника
асослари. Т. «Укитувчи» 1995 йил.
2. .Шихин и другие. Электротехника. М. «Высшая школа» 1989
год.
3. А.Рахимов. Электротехника ва электроника асослари .Т.
«Укитувчи» 1998 йил.
4. А.И. Холбобоев, Н.А.Хошимов. Умумий электротехника ва
электроника асослари. 2000 йил.
5. В.В.Паушин и другие. Основа автоматики вычислительный
4 микропроцессорной техники.Т. 1989 год
|
| |
qonuniga muvofiq bormoqda, ya’ni har ikki yilda zamonaviy

|
qonuniga muvofiq bormoqda, ya’ni har ikki yilda zamonaviyBog'liq 3-mMqonuniga muvofiq bormoqda, ya’ni har ikki yilda zamonaviy
IMSlardagi elementlar soni ikkimarta ortmoqda. Hozirgi kunda
elementlar soni 10
6
÷10
9
ta bo‘lgan o‘ta yuqori (O‘YUIS) va giga
yuqori (GYUIS) IMSlar ishlab chiqarilmoqda.Raqamli (mantiqiy)
elektron qurilmalar turli belgilariga ko‘ra sinflanishlari mumkin.
Ishlash printsipiga ko‘ra barcha MElar ikki sinfga bo‘linadilar:
kombinatsion va ketma-ketli.
Kombinatsion qurilmalar yoki avtomatlar deb, chiqish signallari
kirish o‘zgaruvchilari kombinatsiyasi
bilan belgilanadigan
, ikkita
vaqt momentiga ega bo‘lgan, xotirasiz mantiqiy qurilmalarga
aytiladi. Kombinatsion qurilmalar HAM-EMAS, VA-EMAS,
YOKI-EMAS va boshqa alohida elementlar yordamida, yoki o‘rta
ISlar, yoki katta va o‘ta katta IS tarkibiga kiruvchi ISlar
ko‘rinishda tayyorlanadi.
Ketma – ketli qurilmalar yoki avtomatlar deb, chiqish signallari
kirish o‘zgaruvchilari kombinatsiyasi bilan belgilanadigan, hozirgi
va oldingi vaqt momentlari uchun, ya’ni kirish o‘zgaruvchilarining
kelish tartibi bilan belgilanadigan, xotirali mantiqiy qurilmalarga
aytiladi. Ketma – ketli qurilmalarga triggerlar, registrlar,
schetchiklar misol bo‘la oladi.
Ikkilik axborotni ifodalash usuliga ko‘ra qurilmalar potentsial va
impuls raqamli qurilmalarga bo‘linadi. Potentsial raqamli
qurilmalarda mantiqiy 0 va mantiqiy 1 qiymatlariga elektr
potentsiallarning umuman bir – biridan farqlanuvchi: yuqori va
past sathlari belgilanadi. Impuls raqamli qurilmalarda mantiqiy
signal qiymatlariga (0 yoki 1) impulslar sxemasi chiqishida ma’lum
davomiylik va amplitudaga ega bo‘lgan impulsning mavjudligi,
|
| |
- matritsa - Reja: Kod komporatorlari,turlari,ishlash tamoyillari

|
Reja: Kod komporatorlari,turlari,ishlash tamoyillariBog'liq 3-mM
- matritsa;
- piramidal.
Matritsalar odatiy, deshifratorlarning eng oddiy navlari, ularning
asosida turli xil murakkabroq sxemalar qurilgan. To'rtburchaklar
shaklida, qadam dekodlash amalga oshiriladi. Kirish signali shartli
ravishda guruhlarga bo'linadi, ularning har biri alohida matritsa
deshifratorlari bilan ishlanadi. Shifrni ochishning keyingi
bosqichlarida (ikkinchi, uchinchi va boshqalar) olingan
signallarning mahsuloti hosil bo'ladi. Piramidal dekoderlarning
asosiy afzalligi - bu kirishlar sonini ko'paytirishning soddaligi va
qo'shimcha qurilmalarning kamligi - bu kamchilik.
Turli kodli kombinatsiyalarni aniqlab beruvchi qurilma deshifrator
(dekoder) deb ataladi. Deshifrator kirishidagi ikkilik kodni o’sha
chiqishida kirishlardagi ikkilik kodning o’nlik ekvivalentiga teng
bo’lgan songa 1 mantiqiy signaliga o’zgartirib beradi. SHunday
qilib, uning m chiqishlarida haqiqatan ―m dan 1‖ pozitsion kod
so’zi vujudga keladi. To’liq deshifratorda chiqishlar soni m q 2n, bu
erda n – kirishlar soni. To’liqmas deshifratorda m < 2n. Aniqlash
bo’yicha to’liq deshifrator kirish o’zgaruvchilarining barcha
to’plamlarida aniqlangan 2n chiqish funksiyalaridan tashkil topishi
kerak. nq2 va mq4li, shuningdek " 4 da 2 " deshifratori deb
nomlanuvchi deshifratorni ko’rib chiqamiz va uni ruxsat etish
kirishlari bilan OE chiqishlarini to’ldiramiz. To’g’ri kirish va
chiqishlarida aktiv signal darajasi 1 bo’ladi, inversda esa – 0. Ushbu
ta‘rifdan kelib chiqib haqiqiylik jadvalni to’ldiramiz (1-jadval),
bunda (~) kattaligi har qanday qiymatni qabul
|
| |
asos ichida yoki sirtida joylashadi, elektr jihatdan birlashtirilgan va

|
asos ichida yoki sirtida joylashadi, elektr jihatdan birlashtirilgan vaBog'liq 3-mMasos ichida yoki sirtida joylashadi, elektr jihatdan birlashtirilgan va
yagona qobiqga joylashtirilgan bo’lib, yagona hisoblanadi. IMS
elementlarining hammasi yoki bir qismi va elementlararo
bog’lanishlar yagona texnologik siklda bajariladi. Shu sababli
integral mirosxemalar yuqori ishonchlilikka va kichik tannarhga
ega.
Hozirgi kunda yasalish turi va hosil bo’ladigan tuzilmaga ko’ra
IMSlarning uchta prinsipial turi mavjud: yarim o’tkazgichli,
pardali va gibrid. Har bir IMS turi konstruktsiyasi, mikrosxema
tarkibiga kiradigan element va komponentlar sonini ifodalovchi
integratsiya darajasi bilan xarakterlanadi.
Asosiy IMS konstruktiv belgilaridan biri bo’lib asos
turi hisoblanadi. Bu belgiga ko’ra IMSlar ikki turga bo’linadi:
yarim o’tkazgichli va dielektrik.Asos sifatida yarim
o’tkazgichlimateriallar orasida kremniy va galliy arsenidi keng
qo’llaniladi. IMSning barcha elementlari yoki elementlarning bir
qismi yarim o’tkazgichli monokristall plastina ko’rinishida asos
ichida joylashadi.Dielektrik asosli IMSlarda elementlar uning
sirtida joylashadi. Yarim o’tkazgich asosli mikrosxemalarning
asosiy afzalligi – elmentlarning juda katta integratsiya darajasi
hisoblanadi, lekin uning nominal parametrlari diapazoni juda
cheklangan bo’lib ular bir - biridan izolyatsiyalanishni talab qiladi.
Dielektrik asosli mikrosxemalarning afzalligi – elementlarning juda
yaxshi izolyatsiyasi, ularning xossalarining barqarorligi, hamda
elementlar turi va elektr parametrlari tanlovining kengligi. Pardali
va Gibrid mikrosxemalarPardali IS – bu dielektrik
asos sirtiga
|
| |
II.2.Alyuminiy nitratning kristallogidratlari

|
II.2.Alyuminiy nitratning kristallogidratlari
|
bet | 8/12 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 215,14 Kb. | | #14313 |
II.2.Alyuminiy nitratning kristallogidratlari
Alyuminiy nitrat tuzi bir qator kristallogidratlar hosil qiladi. Bunda suv molekulalari soni 4,6,8,9 ga teng bo’lishimumkin. Ushbu kristallogidratlar orasida eng keng tarqalgani va nisbatan barqaror bo’lgani alyuminiy nitart nonogidratidir. U rangsiz, hidsiz kristall modda
Suvda, spirtada va atsetonda eriydi.
Suyuqlanish temperaturasi -70 gradus
Toksin xossaga ega
Kristallari rombik va monoklonik tuzilishga ega
Suvda yaxshi eriydi(20 gradusda 43 foizli eritma hosil qiladi)
Organik moddalarning yonishida yordam beradi
Nam havoda alyumioniy nitrat nonogidrati kristalllari suyuqlanib ketishi mumkin
Favqulotda gigroskopik xossaga ega
Etil spirtda ham juda yaxshi eriydi.
Alyuminiy nitrat nonogidrati to’qimachilik sanoatida matolarni bo’yash maqsadida ishlatiladi. Alyuminiy nitrat nonogidratini quidagicha usulda olish mumkin: 130g O ga 600 ml suv qo’shib hosilo qilingan issiq eritmaga 140 g bariy nitrat va 600 ml suv aralashtirilib tayyorlangan eritma solinadi va shisha tayoqcha bilan aralashtirilib turiladi. So’ngra eritma sovutiladi. Bunda oq rangli bariy sulfat cho’kmasi hosil bo’ladi. Cho’kma ajratib olinadi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 12/12 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 215,14 Kb. | | #14313 |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1.Андреева, Лидин Р. А, Молочко В.А “ Физическая свойства неорганических веществ” Москва- “Дрофа” 2006-г. Стр. 76
2.Ахметов Н.С. “Общая и неорганическая химия. Учебник для вузов.” Москва- “Высшая школа” 2004-г. Стр. 432-435
3.Тихонов В.Н “Аналитическая химия алюминия.” Москва-Наука 1998-г Стр200-211
4. Vincoli J. W. Aluminium nitrate // Risk Management for Hazardous Chemicals. — CRC Press, 1997. — Т. 1. — 3136 p.
5.« Nitrate d'aluminium [archive] » dans la base de données de produits chimiques Reptox de la CSST (organisme québécois responsable de la sécurité et de la santé au travail), consulté le 25 avril 2009
6. Неорганическая химия (МарГТУ)
7. Алхимик (http://www.alhimik.ru)
8. Электронный справочник (http://www.informika.ru/text/database/chemy/START.html)
9. Мир химии (http://www.chem.km.ru/)
10.Parpiyev N.A, Muftaxov A.G, Raximov H.R “Anorganik kimyo” Toshkent-“O’zbekiston” 2003. 338,341-343-betlar.
11. Web-квест по химии (http://school-sector.relarn.ru/web_quests/Chemistry_Quest/index.html)
12. Химическая страничка (http://www-windows-1251.edu.yar.ru/russian/cources/chem/
|
| |
Soliq hisobi - Dedabayev abdulxamid

Soliq hisobi
Agar tashkilot yoki yakka tartibdagi tadbirkor ushbu to'lovni to'lovchi bo'lsa, unda
QQSning buxgalteriya va soliq hisobi qo'llaniladi. Bu Rossiya Federatsiyasi Soliq
kodeksining 21-bobi asosida sodir bo'ladi.
Ikkinchisini amalga oshirishda soliq solish ob'ekti va bazasini, to'lanadigan soliqning
tarkibiy qismlarini hisobga olish kerak. Ko'rib chiqilayotgan QQS hisobi bo'yicha
birinchi bo'lib xo'jalik yurituvchi sub'ekt tomonidan mahsulotlarni sotish bo'yicha
amalga oshiriladigan operatsiyalar hisoblanadi. Soliq solinadigan baza ma'lum
ob'ektning pul qiymati hisoblanadi.
Ko'rib chiqilgan buxgalteriya hisobi undirilgan to'lovni qo'shish yo'li bilan qoplash
uchun ajratilgan soliqni olib tashlagan holda hisoblangan summa bo'yicha amalga
oshiriladi.
soliq hisobi QQS
Uni amalga oshirish jarayonida sotish, sotib olish kitoblari, shuningdek, agar xo'jalik
yurituvchi sub'ekt vositachi bo'lsa, schyot-fakturalar reestri to'ldiriladi.
Bu daftarlar barcha schyot-fakturalar asosida tuziladi. Tashkilotda qo'llaniladigan
yuqoridagi shakllar uning buxgalteriya soliq siyosatini tashkil qiladi. Buxgalteriya
hisobi bilan birga ishlab chiqilmoqda.
Soliq hisobi uchun tovarlar narxlari 20% oralig'ida mumkin bo'lgan tebranishlar bilan
o'rtacha bozor narxlari bo'lishi kerak.
"1C" kompaniyasining dasturida QQSni hisobga olish
2016 yilda kompaniya dasturni yangiladi, buning natijasida ko'rib chiqilayotgan soliq
bo'yicha alohida buxgalteriya hisobini qo'llash mumkin bo'ldi. U bunday to'lovga
to'g'ri keladigan va unga tobe bo'lmagan operatsiyalarni amalga oshiruvchi
tashkilotlar uchun qo'llanilishi kerak.
Shundan so'ng 1C da QQS hisobi aniqroq bo'ldi. Kiruvchi soliqni istalgan vaqtda
kuzatish mumkin.
1C da QQS hisobi: Buxgalteriya hisobi tegishli ma'lumotlar bazalari bo'lgan
jamlangan registrlarga asoslanadi. Ular orqali siz hisob-kitoblar va chegirmalardagi
xatolarni aniqlashingiz mumkin. Ular hisobotni tezlashtiradi va tahlilni tezlashtiradi.
Ko'rib chiqilayotgan dasturda bunday soliqni hisobga olish avtomatik ravishda amalga
oshiriladi. U foydalanuvchilar tomonidan ma'lumotlar bazasiga kiritilgan operatsiyalar
va hujjatlar asosida ishlab chiqariladi.
“Kvitansiya” yoki “Tovar va xizmatlarni sotish” shakllaridan “Invoys”ni ro‘yxatdan
o‘tkazishingiz mumkin.
Agar tashkilot ta'riflangan dasturda buxgalteriya hisobini amalga oshirishni endigina
boshlayotgan bo'lsa, unda birinchi navbatda tashkilotning hisob siyosatini belgilash
kerak. OSNO dan foydalanadigan sub'ektlar uchun dastur QQS hisobi parametrlarini
sozlaydi.
|
bo'yicha soliq agenti - Dedabayev abdulxamid

bo'yicha soliq agenti Tashkilot, agar u Rossiya Federatsiyasi rezidenti bo'lmagan va mamlakatimizda
ro'yxatdan o'tmagan kompaniyadan mahsulot sotib olgan bo'lsa, shuningdek,
davlat yoki munitsipal tuzilmalarga tegishli bo'lgan mulkni ijaraga olgan bo'lsa,
bunday soliq bo'yicha soliq agenti bo'lishi mumkin..
Buxgalteriya hisobida QQS hisobi
Bunday holda, to'lov miqdori mahsulot qiymatini va 18 (10) ga ko'paytirib, keyin uni
118 (110) ga bo'lish yo'li bilan hisoblanadi. Qavslar yoki qavslar ichidagi raqamlar
muayyan mahsulotga nisbatan qo'llaniladigan soliq stavkasiga qarab ishlatiladi.
Tashkilot ushbu soliq bo'yicha soliq agenti sifatida ishlaganda buxgalteriya hisobida
QQSni hisobga olish quyidagi yozuvlar bo'yicha amalga oshiriladi:
•
20 (10, 25, 26, 41, 44) - 60 - QQSsiz mahsulotlarni hisobga olish uchun qabul
qilingan miqdor;
•
19 - 60 - hisoblangan soliq;
•
60 - 68,02 - xorijiy tashkilotdan ushlab qolingan;
•
68.02 - 51 - soliqni byudjetga o'tkazish.
Tashkilot quyidagi shartlar bajarilgan taqdirda soliq agenti sifatida chegirma uchun
to'lovni qabul qiladi:
•
tomonlar tomonidan imzolangan qabul qilish dalolatnomasi mavjud;
•
etkazib beruvchidan to'lov undirildi va byudjetga o'tkazildi;
•
hisob-faktura mustaqil ravishda chiqarilgan.
•
Ma’lumki, o‘z faoliyatida soddalashtirilgan soliq tizimidan foydalanadigan
yuridik shaxslar va yakka tartibdagi tadbirkorlar QQSni to‘lash va hisobga
olishdan ozod qilingan.
•
Biroq, bu qoidadan ba'zi istisnolar mavjud.
1s QQS hisobi
Soddalashtirilgan soliq tizimi bo'yicha shunga o'xshash soliq quyidagi hollarda
to'lanadi:
•
Davlatimiz hududiga mahsulotlar import qilinsa.
•
Agar xo'jalik yurituvchi sub'ekt soliq agenti deb e'tirof etilganda, faoliyat
konsessiya shartnomalari, ishonchli shartnomalar yoki oddiy sheriklik asosida
amalga oshirilsa. Soddalashtirilgan soliqqa tortish tizimida QQS hisobi ilgari
ko'rsatilgan operatsiyalar bo'yicha amalga oshiriladi. Bunday soliqning ushlab
qolingan summasi chegirmaga kiritilmaydi, chunki ushbu xo'jalik yurituvchi
sub'ekt ushbu soliqning to'lovchisi emas.
•
Agar mijozning iltimosiga binoan soddalashtirilgan soliq tizimida joylashgan
tashkilot QQS bilan hisob-fakturalarni tuzgan bo'lsa. Bunday holda, daromad
daromad sifatida tasniflanadi, soliqni esa xarajatlarga kiritish mumkin emas.
Agar soddalashtirilgan soliq tizimida joylashgan xo'jalik yurituvchi sub'ekt o'z
nomidan vositachi sifatida ishlayotgan bo'lsa, unda ko'rib chiqilayotgan soliq schyot-
fakturalarda taqsimlanadi, uning summasi byudjetga o'tkazilmaydi.