nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Poligonlar - Kirish Gaz holdagi chiqindilarni tozalash va qayta ishlash

|
Kirish Gaz holdagi chiqindilarni tozalash va qayta ishlash
|
bet | 5/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 298,35 Kb. | | #246956 |
Bog'liq zararli chiqindilar
Poligonlar
─ Hozirda respublika bo‘ylab 221ta chiqindi poligoni mavjud bo‘lib, ularning maydoni 0,5 gektardan 70-80 gektargacha boradi. Ko‘pchilik poligonlarning foydalanish muddati 20-30 yilni tashkil etadi. Bu poligonlarda chiqindini joylashtirish talablariga o‘z vaqtida yetarli darajada e'tibor berilmagan holda ish olib borilgan. Yaqinda tasdiqlangan O‘zbekiston Respublikasida qattiq maishiy chiqindilar bilan bog‘liq ishlarni amalga oshirish strategiyasiga muvofiq, chiqindi poligonlarining holatini optimallashtirish rejalashtirilgan. Unga ko‘ra, respublikadagi poligonlar soni qisqartirilib, 59tasi qoldiriladi. Xalqaro moliyaviy manbalar mablag‘larini jalb etgan holda zamonaviy poligonlarni barpo etish, qolgan poligonlarni me'yorlarga muvofiq rekultivatsiya qilib, yopish ko‘zlangan. Dunyo tajribasidan ma'lumki, maishiy chiqindi poligonlari to‘lgach, ularga gaz oluvchi trubalar o‘rnatiladi va rekultivatsiya qilinadi. Ya'ni, chiqindi uyumlarining ustidan tuproq tortiladi, daraxt va o‘simliklar ekib ko‘kalamzorlashtiriladi hamda davlat yer fondiga qaytariladi.
4.Chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasi ishlab chiqariladi
“Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi tomonidan Toshkent viloyatida xorijiy korxona tashkil etiladi.
Vazirlar mahkamasining qaroriga binoan, Ohangaron va Parkent tumanida chiqindi gazini qayta ishlash hisobiga elektr energiyasi ishlab chiqariladi.
Qarorga muvofiq, 2018 yil 14 sentyabrda Investitsiyalar bo‘yicha davlat qo‘mitasi bilan “Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi (Koreya Respublikasi) o‘rtasida tuzilgan Investitsiya shartnomasi tasdiqlandi.
Shartnomaga ko‘ra, “Sejin G&E Co., Ltd” kompaniyasi tomonidan Toshkent viloyatida xorijiy kapital 100% bo’lgan MCHJ shaklida xorijiy korxona tashkil etilishi, 2018−2020 yillar mobaynida 55 mln. $ miqdorida to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar jalb etilishi belgilangan.
Shuningdek, Ohangaron tumanidagi “Ohangaron” va Parkent tumanidagi “Maydontol” maishiy chiqindilar poligonida hosil bo‘ladigan chiqindi gazidan (metandan) umumiy ishlab chiqarish quvvati kamida 16 MVt bo‘lgan elektr energiyasi ishlab chiqaradigan 12 ta yangi zamonaviy generator va yordamchi uskunalar o‘rnatiladi.
Xorijiy korxona yuridik shaxslarning foydasidan olinadigan soliq, mulk solig‘i, ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish va obodonlashtirish solig‘i, mikrofirma va kichik korxonalar uchun belgilangan yagona soliq to‘lashdan, shuningdek Respublika yo‘l jamg‘armasiga majburiy ajratmalar to‘lashdan ozod qilinadi.
|
| |
Eslatma: Linux foydalanuvchilari microSD kartani kerakli FAT32 disk formatiga bo’lish va formatlash uchun

|
Eslatma: Linux foydalanuvchilari microSD kartani kerakli FAT32 disk formatiga bo’lish va formatlash uchun
|
bet | 6/10 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 2,5 Mb. | | #146560 |
Bog'liq Rs PiEslatma: Linux foydalanuvchilari microSD kartani kerakli FAT32 disk formatiga bo’lish va formatlash uchun foydalanishifdisk mumkin .
SD formatlagichni yuklab olgandan so’ng, dasturni oching. SD-kartani formatlash uchun siz quyidagilarni bajarishingiz kerak:
SD-kartani kompyuteringizga joylashtiring.
"Kartani tanlash" ochiladigan menyusidan SD-kartani tanlang .
Formatlash parametrlari ostidagi Tez formatlash opsiyasini bosing .
Ovoz balandligi yorlig’i matn maydoniga NOOBS kiriting .
Yuqoridagi elementlar tugallangach, Format tugmasini bosing :
Kartani formatlashdan oldin sizdan operatsiyani tasdiqlash so’raladi, chunki u kartadagi barcha ma’lumotlarni o’chirib tashlaydi. SD kartani formatlashni boshlash uchun Davom etish tugmasini bosing . Formatlashni tugatish bir necha daqiqa vaqt olishi mumkin:
Formatlash tugallangandan so’ng, avval ochilgan NOOBS fayllarini SD kartaga nusxalashingiz kerak bo’ladi. Oldindan chiqarilgan barcha fayllarni tanlang:
Ularni SD kartaga torting:
Endi SD-kartangizga NOOBS o’rnatilgan bo’lsa, kartani kompyuteringizdan chiqarib oling. Siz deyarli keldingiz! Keyingi bo’limda siz Raspberry Pi uchun oxirgi sozlashni amalga oshirasiz.
Yakuniy sozlash
Endi sizda microSD-karta va kerakli uskuna tayyor, oxirgi qadam hamma narsani bir-biriga ulash va operatsion tizimni sozlashdir. Keling, barcha tashqi qurilmalarni ulashdan boshlaylik:
MicroSD kartani Raspberry Pi pastki qismidagi karta uyasiga joylashtiring.
Klaviatura va sichqonchani to’rtta USB portidan biriga ulang.
Raspberry Pi modelingizga xos HDMI kabelidan foydalanib, displeyni HDMI portlaridan biriga ulang.
USB quvvat portiga quvvat manbaini ulang.
Qo’shimcha qurilmalar ulangan holda, operatsion tizimni sozlash uchun Raspberry Pi-ni yoqing. Agar siz Raspberry Pi Imager bilan Raspbian-ni o’rnatgan bo’lsangiz, unda siz uchun boshqa hech narsa yo’q. Sozlashni yakunlash uchun keyingi bo’limga o’tishingiz mumkin .
Agar siz NOOBS-ni SD-kartangizga o’rnatgan bo’lsangiz, Raspbian-ni SD-kartaga o’rnatish uchun yana bir necha qadamni bajarishingiz kerak bo’ladi:
Birinchidan, NOOBS interfeysini yuklash uchun Raspberry Pi-ni yoqing .
Keyin, o’rnatiladigan dasturlar ro’yxatida Raspbian opsiyasi yonidagi katakchani belgilang .
Nihoyat, Raspbian-ni SD-kartaga o’rnatishni boshlash uchun interfeysning yuqori chap burchagidagi O’rnatish tugmasini bosing .
O’rnatish tugallangach, Raspberry Pi qayta ishga tushadi va sozlash ustasini bajarish uchun siz Raspbian-ga yuklanasiz.
O’rnatish ustasi
Birinchi yuklashda Raspbian parolni sozlash, mahalliy sozlamalarni o’rnatish, Wi-Fi tarmog’ini tanlash va operatsion tizimni yangilashda yordam beradigan sozlash ustasini taqdim etadi. Davom eting va ko’rsatmalarga muvofiq ushbu amallarni bajaring.
Qadamlarni bajarganingizdan so’ng, operatsion tizimni qayta ishga tushiring va siz Raspberry Pi-da Python-ni dasturlashni boshlashga tayyor bo’lasiz!
|
| |
"Sotsial komunikatsiya: Texnika va tahlil" - avtor: S. K. Trembli

|
"Sotsial komunikatsiya: Texnika va tahlil" - avtor: S. K. Trembli
|
bet | 10/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasi"Sotsial komunikatsiya: Texnika va tahlil" - avtor: S. K. Trembli.
Ushbu kitob sotsial komunikatsiya turi va uning texnik va tahlili aspektlarini o'rgatadi. Kitobda sotsial komunikatsiya jarayonlarining jamiyatda o'ziga xos o'rni va ahamiyati tushuniladi. Komunikatsiyani o'rganishga yordam berish uchun, sotsial komunikatsiya vositalarini, ularning samaradorligini va ulardan foydalanishning qanday qoidalarni o'rganish imkoniyati beriladi. Ayniqsa, kitobda global medialarning sotsial komunikatsiya va jamiyatga ta'siri ham muhokama qilinadi.
Ped texnologiya
Klaster
|
Kommunikatsiya Turilari
|
Xususiyatlari
|
So'zli Kommunikatsiya
|
Muhokama, Nutq, Taqdimotlar
|
Xabar yuborish uchun aytmaq yoki yozma so'zlarni ishlatadi. Muhokama, nutq, taqdimotlar va hokazo kabi holatlarni o'z ichiga oladi.
|
Non-So'zli Kommunikatsiya
|
Gestlar (qo'llanishlar), Yuz ifodalashlari, Tana tillari
|
|
Yozma Kommunikatsiya
|
Elektron pochta, Xat, Hisobotlar, Maqolalar
|
Xabar yuborish uchun yozma so'zlar ishlatadi. Elektron pochta, xat, hisobotlar, maqolalar va hokazo kabi yozma xabarlar orqali o'tkaziladi.
|
Ko'rsatmalarni Kommunikatsiya
|
Fotografiyalar, Infografiyalar, Videolar, Prezentatsiyalar
|
Tasvirlar, grafikalar yoki vizual elementlardan foydalanib xabar yuboradi. Fotografiyalar, infografiyalar, videolar va hokazo kabi ko'rsatmalar orqali xabarlar o'tkaziladi.
|
Shaxsiy Kommunikatsiya
|
Muhokama, Do'stlar bilan suhbatlashish, Oilaviy kommunikatsiya
|
Ikki yoki undan ortiq kishilar o'rtasidagi muloqotga asoslangan va insonlar o'rtasidagi axborot almashinuvi bilan bog'liq bo'lgan kommunikatsiya.
|
Tashkiliy Kommunikatsiya
|
Xodimlar orasidagi axborot almashinuvi, Bo'limlar orasidagi kommunikatsiya, Ijtimoiy tashkilotlar orasidagi kommunikatsiya
|
Tashkilot ichidagi kommunikatsiyani ifodalaydi, xodimlar, ierarxiyalar va bo'limlar orasidagi ma'lumot almashinuvi.
|
Raqamli Kommunikatsiya
|
Internet orqali aloqa, Ijtimoiy tarmoqlar, Elektronik pochta
|
Internet, ijtimoiy tarmoqlar, xabarlar ombori ilovasi kabi raqamli texnologiyalardan foydalanib xabar yuboradi va aloqalar o'rnatadi.
|
Massa Kommunikatsiyasi
|
Televideniye, Radio, Gazeta va jurnal
|
Televideniye, radiosi, gazetasi kabi massamiz xaqqida kommunikatsiyani ifodalaydi va keng qamrovli va murakkab jamoa tomonidan qamrab olinadi.
|
Mazmunli Kommunikatsiya
|
Madaniyatlararo kommunikatsiya, Dinlararo kommunikatsiya, Tadbirlar va ko'ngillar kommunikatsiyasi
|
Farzand tilidan tashqari turli madaniyatlarning insonlar orasidagi kommunikatsiyasiga oid muammolar mavjud bo'lishi mumkin.
|
|
| |
Adabiyotlar tahlili - Mustaqil ishi qabul qildi: Dalibekov. L. R topshirdi: Ortiqov A. A mavzu : Komutatsiya va uning turlari

|
Mustaqil ishi qabul qildi: Dalibekov. L. R topshirdi: Ortiqov A. A mavzu : Komutatsiya va uning turlari
|
bet | 9/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiAdabiyotlar tahlili
"Komunikatsiya: Texnika, strategiya, sotsial va psixologik aspektlar" - avtor: Dj. Dj. Dzhons, Dzh. S. Hennington.
Bu kitobda komunikatsiyaning texnika, strategiya, sotsial va psixologik aspektlari ustunlik bilan o'rganilgan. Kitob mualliflarining tajribalari va tadqiqotlari asosida yozilgan. Ushbu kitobda komunikatsiyani amaliyotga o'tkazishning qanday usullarini, tizimlarini va vositalarini tushunishga yordam beradi. Ayniqsa, sotsial va psixologik tahlillar komunikatsiyaning muhim xususiyatlariga ega bo'lib, o'qituvchilar, biznes sohasidagi mutaxassislar va boshqalar uchun qadrli bir manbaga aylandi.
"Komunikatsiya: Teoriya va amaliyot" - avtor: Devid K. Berlo.
Bu kitob komunikatsiya sohasidagi teoriyalar va amaliyotni jamiyatga taqdim etadi. Uning asosiy maqsadi, komunikatsiya jarayonlarini tushunish, o'zaro munosabatlarni kuchaytirish va muvaffaqiyatli kommunikatsiya uchun kerakli qo'llanmalarni taklif qilishdir. Kitobda komunikatsiya jarayonlarining asosiy elementlari, barqarorlik va to'g'ri ma'no aylanishini ta'minlash uchun zarur bo'lgan prinsiplar ko'rsatilgan. Shuningdek, muallif amaliyotiy maslahatlarni ham ko'rsatadi, masalan, biznes va shaxsiy hayotdagi kommunikatsiyaga oid bilimlarni taqdim etadi.
"Komunikatsiya psixologiyasi" - avtor: M. T. Rahmanova, J. I. Kasymova.
Bu kitob psixologiya asosida komunikatsiyani o'rganishga oiddir. Uning asosiy maqsadi, komunikatsiya psixologiyasining asosiy konseptlarini va asosiy tamoyillarini tushunishni taqdim etishdir. Kitobda insonlar o'rtasidagi kommunikatsiya jarayonlarini tahlil qilish, o'zaro munosabatlarni kuchaytirish va muvaffaqiyatli kommunikatsiya uchun kerakli psixologik aspektlarni ko'rsatishga e'tibor beriladi. Mualliflar psixologik prinsiplarni amaliyotga kirish va ularga munosabat qilishning o'zaro munosabatlarni nazorat qilishga qanday ta'siri bo'lishini ham ko'rsatishadi.
|
| |
O'chirish sxemasining afzalliklari

|
O'chirish sxemasining afzalliklari
|
bet | 3/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiO'chirish sxemasining afzalliklari:
Circuit Switching texnikasida aloqa kanali ajratilgan.
Ruxsat etilgan tarmoqli kengligi mavjud.
O'chirish sxemasining kamchiliklari:
Ajratilgan yo'l o'rnatilgandan so'ng, ma'lumotlarni uzatish tezligida yagona kechikish sodir bo'ladi.
Taxminan 10 soniya davomida ulanishni o'rnatish uchun uzoq vaqt kerak bo'ladi, bu vaqt davomida hech qanday ma'lumot uzatilmaydi.
Bu boshqa kommutatsiya usullariga qaraganda qimmatroq, chunki har bir ulanish uchun alohida yo'l kerak.
Foydalanish samarasiz, chunki yo'l o'rnatilgach va hech qanday ma'lumot uzatilmasa, yo'lning sig'imi behuda ketadi.
Bunday holda, ulanish ajratilgan, shuning uchun kanal bepul bo'lsa ham, boshqa ma'lumotlarni uzatish mumkin emas.
Xabarni almashtirish
Xabarni almashtirish - bu kommutatsiya usuli bo'lib, unda xabar to'liq birlik sifatida uzatiladi va u saqlanadigan va uzatiladigan oraliq tugunlar orqali yo'naltiriladi.
Xabarlarni almashtirish texnikasida jo'natuvchi va qabul qiluvchi o'rtasida maxsus yo'l o'rnatilmagan.
Belgilangan manzil xabarga qo'shiladi. Xabarni almashtirish dinamik marshrutlashni ta'minlaydi, chunki xabar xabarda mavjud bo'lgan ma'lumotlar asosida oraliq tugunlar orqali yo'naltiriladi.
Xabar o'tkazgichlari eng samarali marshrutlarni ta'minlay oladigan tarzda dasturlashtirilgan.
Har bir tugun butun xabarni saqlaydi va keyin uni keyingi tugunga uzatadi. Ushbu turdagi tarmoq do'kon va uzatish tarmog'i sifatida tanilgan .
Xabarni almashtirish har bir xabarni mustaqil ob'ekt sifatida ko'rib chiqadi.
Xabarlarni almashtirishning afzalliklari
Ma'lumot kanallari mavjud tarmoqli kengligidan foydalanish samaradorligini oshiradigan aloqa qurilmalari o'rtasida taqsimlanadi.
Xabar vaqtinchalik tugunlarda saqlanadi, chunki transport tirbandligi kamayishi mumkin.
Xabar ustuvorligi tarmoqni boshqarish uchun ishlatilishi mumkin.
Tarmoq orqali yuboriladigan xabarning o'lchami har xil bo'lishi mumkin. Shuning uchun u cheksiz o'lchamdagi ma'lumotlarni qo'llab-quvvatlaydi.
|
| |
Paketlarni almashtirishning kamchiliklari

|
Paketlarni almashtirishning kamchiliklari
|
bet | 6/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiPaketlarni almashtirishning kamchiliklari:
Paketlarni almashtirish texnikasi past kechikish va yuqori sifatli xizmatlarni talab qiladigan ilovalarda amalga oshirilmaydi.
Paketlarni almashtirish texnikasida qo'llaniladigan protokollar juda murakkab va yuqori amalga oshirish xarajatlarini talab qiladi.
Agar tarmoq haddan tashqari yuklangan yoki buzilgan bo'lsa, u yo'qolgan paketlarni qayta uzatishni talab qiladi. Agar xatolar tiklanmasa, bu muhim ma'lumotlarning yo'qolishiga olib kelishi mumkin.
Xulosa
SWOT tahlili
1. Qo'llab-quvvatlar (Strengths): Tashkilotning qo'llab-quvvatlarini yo'lga qo'yish uchun bu jarayonda eng muhim, eng faol yoki eng muhim tashkilotdagi yaxshi tomonlarini yo'lga qo'yish kerak. Misol uchun, bozorda yaxshi tan olish, innovatsion mahsulotlar, yuqori sifatli xizmat ko'rsatish kabi.
2. Zaifliklar (Weaknesses): Tashkilotning zaifliklarini xatolar uchun bu jarayonda ichki va shikast, tizim va tizimlarini yaxshi integratsiyalashishda muammo muammo va boshqa faktorlarni boshqarish lozim. Misol uchun, xizmat sifatini yaxshilash, xizmatni o'qitish va ta'minlash kabi.
3. Imkoniyatlar (imkoniyatlar): Tashkilot uchun muhimO'da bu jarayon qilinadi. Bozorlarni rivojlantirish, yangi mahsulot ishlab chiqarish, bozorga kirish va boshqa bu jarayonda bu jarayonda qaror qabul qilish.
4. Tahdidlar (Threats): Tashkilotni foydalanish uchun tashkilot uchun yoki zararni yuzaga keltirish mumkin. Bu qismda, konkurentsiyaga, iqtisodiy xavf-xatarlarga, siyosiy voqealarga va boshqa omillarga qarshi tashkilot uchun muhim e'tibor beriladi.
Test savollar
1. Savol: Komutatsiya nima?
a) Boshqarish b) Yutuqlash c) Yuritish
2. Savol: Komutatsiya qanday ishlayapti?
a) Faqat rivojlanayotgan odamlarda b) Foydali foydalanish c) Har qanday sharoitda
3. Savol: Qo'llab-quvvatlar nimalardir?
a) Tashkilotning zarari b) Ichki va jihozlar c) Tashkilotning zararlari
|
| |
Xabarlarni almashtirishning kamchiliklari

|
Xabarlarni almashtirishning kamchiliklari
|
bet | 4/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiXabarlarni almashtirishning kamchiliklari
Xabar o'tkazgichlari xabarlarni yuborilgunga qadar xabarlarni saqlash uchun etarli xotira bilan jihozlangan bo'lishi kerak.
Uzoq kechikish xabarlarni almashtirish texnikasi tomonidan taqdim etilgan saqlash va yo'naltirish imkoniyati tufayli yuzaga kelishi mumkin.
Paketlarni almashtirish
Paketli kommutatsiya - bu kommutatsiya usuli bo'lib, unda xabar bir marta yuboriladi, lekin u kichikroq bo'laklarga bo'linadi va ular alohida yuboriladi.
Xabar paketlar deb nomlanuvchi kichikroq bo'laklarga bo'linadi va qabul qiluvchi tomonda ularning tartibini aniqlash uchun paketlarga noyob raqam beriladi.
Har bir paket sarlavhalarida manba manzili, maqsad manzili va tartib raqami kabi ba'zi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi.
Paketlar tarmoq bo'ylab eng qisqa yo'lni bosib o'tadi.
Barcha paketlar qabul qilish uchida to'g'ri tartibda qayta yig'iladi.
Agar biron bir paket yo'qolgan yoki buzilgan bo'lsa, xabar xabarni qayta yuborish uchun yuboriladi.
Agar paketlarning to'g'ri tartibiga erishilsa, tasdiq xabari yuboriladi.
Paketlarni almashtirish yondashuvlari:
Paketlarni almashtirishda ikkita yondashuv mavjud:
Datagram paketini almashtirish:
Bu paketni almashtirish texnologiyasi bo'lib, unda paket datagram sifatida tanilgan va mustaqil ob'ekt sifatida qaraladi. Har bir paket belgilangan manzil haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi va kalit bu ma'lumotdan paketni to'g'ri manzilga yo'naltirish uchun foydalanadi.
Paketlar qabul qilish uchida to'g'ri tartibda qayta yig'iladi.
Datagram paketini almashtirish texnikasida yo'l aniqlanmagan.
Oraliq tugunlar paketlarni yuborish uchun marshrutlash qarorlarini qabul qiladi.
Datagram paketli kommutatsiya ulanishsiz kommutatsiya sifatida ham tanilgan.
Virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish
Virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish ulanishga yo'naltirilgan kommutatsiya sifatida ham tanilgan.
Virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish holatida xabarlar yuborilishidan oldin oldindan rejalashtirilgan marshrut belgilanadi.
Qo'ng'iroq so'rovi va qo'ng'iroqni qabul qilish paketlari jo'natuvchi va qabul qiluvchi o'rtasidagi aloqani o'rnatish uchun ishlatiladi.
Bunday holda, yo'l mantiqiy ulanishning davomiyligi uchun belgilanadi.
|
| |
Namangan davlat universiteti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi

Namangan davlat universiteti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi
Download
1,19 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/31
Sana
30.01.2024
Hajmi
1,19 Mb.
#148515
Download
1,19 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Namangan davlat universiteti huzuridagi ilmiy daraja beruvchi
Download
1,19 Mb.
Matnni ko'rish
Savol: SWOT tahlili qanday qilib amalga oshirish?

|
Savol: SWOT tahlili qanday qilib amalga oshirish?
|
bet | 7/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasi4. Savol: SWOT tahlili qanday qilib amalga oshirish?
a) Zamonaviy texnologiyalar orqali b) Tashkilotning o'z qurilmalariga joylashtirilgan
c) Xodimlarning ruxsatini so'rab qilib
5. Savol: SWOT tahlili qanday foyda keltiradi?
a) Xodimlar uchun faollikni kuchaytiradi b) Tashkilotning xizmat sifatini yaxshilashda
c) Tanlovlarni to'ldirish uchun
6. Savol: Zaifliklar nimalar orqali?
a) Boshqaruvchi orqali b) Tizim va tizimlarni integratsiyalashish orqali
c) Xodimlarning so'rovlariga javob topish.
7. Savol: Imkoniyatlar nimalardan kelib chiqishi mumkin? a) Xorijiy bozorlarni rivojlantirish b) Rivojlanayotgan tizimlarni o'z ichiga olish c) Xodimlar orasida ko'rsatilayotgan faoliyat
8. Savol: Tahdidlar nimalardan kelib chiqishi mumkin? a) Xodimlarning o'zaro munosabatlari b) Bozor o'zgarishlari c) Hammasi to'g'ri
9. Savol: Komutatsiya nima uchun muhim? a) O'z-o'zini boshqarish b) Rivojlanayotgan tashkilotlarga rahbarlik qilish uchun c) Xodimlar uchun salomatlikni ta'minlash uchun
10. Savol: SWOT tahlili qanday o'yin? a) Xodimlar o'rtasida muzakara qilib b) Tashkilotning yuqori boshqaruv organlari c) Tashkilotning strategik rejalari orqali.
Video – roliklar tahlili
https://www.youtube.com/watch?v=CEyyAqlmhVM
Ushbu video kompyuter tarmog'ida kommutatsiya nima ekanligini oddiy tushuntirish va uning barcha uch qismi hind tilida yaxshi tushuntirilgan.
Tarmoqqa o'tish turlari| O'chirish davri | Xabarni almashtirish | Paketlarni almashtirish
https://www.youtube.com/watch?v=-HlJ4psu5aU
Kompyuter tarmoqlari: kompyuter tarmoqlarida kommutatsiya texnikasi
Muhokama qilingan mavzular:
1) Kommutatsiya yoki Tarmoqni almashtirish.
2) O'chirish sxemasi.
3) Xabarlarni almashtirish.
4) Paketlarni almashtirish.
5) Paketli kommutatsiyada Datagram va virtual sxema yondashuvi.
https://www.youtube.com/watch?v=WDTvcRcGsMo
Bu videoda paketlarni almashtirish, kontaktlarning zanglashiga olib o'tish va xabarlarni almashtirish qanday ishlaydi? Savoliga javob olishimiz mumkin.
|
| |
pedagogika fanlari doktori, professor 
 Umarov Abdusamad Abdumalikovich

6
borasida sezilarli islohotlar amalga oshirilmoqda. Bu esa, sport turizmini
rivojlantirish asosida ekomuhitni sog‘lomlashtirishni taqozo etadi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 21-apreldagi “Ekologiya va
atrof-muhitni
muhofaza
qilish
sohasida
davlat
boshqaruvi
tizimini
takomillashtirish to‘g‘risida» PF-5024-son, 2018-yil 3-fevraldagi «O‘zbekiston
Respublikasida turizm salohiyatini rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar
yaratish bo‘yicha qo‘shimcha tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida» PF-5326-son,
2021-yil 6-apreldagi “Turizm, sport va madaniy meros sohalarida davlat
boshqaruvi tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»
PF-6199-son,
2022-yil
28-yanvardagi
“2022-2026-yillarga mo‘ljallangan
O‘zbekiston Respublikasining taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida” PF-60-son,
2021-yil 6-apreldagi “Turizm va sport vazirligi faoliyatini tashkil etish to‘g‘risida”
PQ-5054-son, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2019-yil
27-maydagi
“O‘zbekiston Respublikasida ekologik ta’limni rivjlantirish
kontseptsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi 434-son qarori hamda mazkur faoliyatga
tegishli boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga
oshirishga xizmat qiladi.
Xulosa: Men bu mustaqil ishini yozish davomida o’zim uchun muhim bo’lgan bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim

|
Xulosa: Men bu mustaqil ishini yozish davomida o’zim uchun muhim bo’lgan bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim
|
bet | 3/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #108280 |
Bog'liq Xasanova Mahliyo prezentatsiyaXulosa: Men bu mustaqil ishini yozish davomida o’zim uchun muhim bo’lgan bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim. - Xulosa: Men bu mustaqil ishini yozish davomida o’zim uchun muhim bo’lgan bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim.
- Bu mavzu yani, Katta adron kolayderi o’zi qanday kelib chiqadi u xavflimi? Yoki foydalimi?
- Bu haqida bilim va ko’nikmalarga ega bo’ldim. Fizika fani juda qiziqarli va juda ajoyib fan. Bu fanga bir qiziqsangiz sizni to’xtabib bo’lmaydi. Men bu fanni mohiyatiga kirib bo’lganman. Bu fanni labaratoriya jarayonlariga ham qiziqaman va amalda sinab ko’raman. Men bu mustaqil ishimni yozish davomida shuni anglab yettimki, Katta andron tizimlarning kelib chiqishi, tarixi, kimlar undan foydalanishi,qanday tarqalganligi to`g`risida aniq ma`lumotlarga ega bo`ldim.Shuni anglash kerakki, olimlar ham bu kata andron tizimni kata qiziqish bilan o`rganishgan.
- Foydalanilgan adabiyotlar: Mansurxon Toirov,
professor “Ma’rifat” gazetasidan olindi. Internet yarmoqlari: ziyonet.uz. Atom yadrosi va zarralar fizikasi:
|
| |
-bilet - Klt” fakulteti “ms va msm” kafedrasi “O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli 1-bilet

25-bilet
1. Tezlikni o’lchash.
2. O’lchash usuli nima? Qanday o’lchash usullari bor?
3. Zeebek effekti. Termoelektrik termometrlar.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
26-bilet
1. Chiziqli va burchakli o’lchash jarayonlari.
2. Doppler effektining o‘lchashlarda qo‘llanilishi.
3. O’lchash xatoliklari.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
27-bilet
1. Elektr kattaliklariga oid kattaliklar haqida gapiring.
2. Bosim o’lchash vositalari, ularning ishlash prinsipi.
3. Xalqaro birliklar tizimiga qachon asos solingan? Uning rivojlanishi haqida gapiring.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
28-bilet
1. Elektroskopning ishlash prinsipi.
2. O’lchash xatoliklari.
3. Temperaturani o’lchashda foydalaniluvchi kengayish termometrlarining ishlash prinsipi hamda o’lchashdagi fizikaviy asosi haqida gapiring.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
29-bilet
1. Elektr o’lchash asboblari, ularning ishlash prinsipiga ko’ra turlari.
2. O’lchash texnikasining vujudga kelishi va rivojlanishi.
3. Etalon nima? Uning qanday turlari bor?
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
30-bilet
1. O’lchov va o’lchash asboblari haqida gapiring.
2. O’lchash vositalari va ularning turlari.
3. Muntazam xatoliklar bo’yicha ma’lumotlar bering.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
|
-bilet - Klt” fakulteti “ms va msm” kafedrasi “O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli 1-bilet

20-bilet
1. Etalon nima? Uning qanday turlari bor?
2. Bosim nima? Bosimni o’lchash va uning turlari.
3. O’lchash texnikasining vujudga kelishi va rivojlanishi.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
21-bilet
1. O’lchash texnikasida qo’llaniladigan tipik fizik qonunlar haqida gapiring.
2. O’lchash turlari haqida ma’lumot bering.
3. O’lchash xatoliklarini kelib chiqish sabablarini aytib bering.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
22-bilet
1. O’lchash o’zgartkichlari.
2. Asosiy birliklar yordamida tuzilgan hosilaviy birliklar haqida gapiring.
3. Temperatura o’lchash asboblarining turlari.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
23-bilet
1. Birlamchi o’lchash o’zgartkichi. Masshtabli o’lchash o’zgartkichi. Oraliq o’lchash o’zgartkichi.
2. Magnitoelektrik tizimda ishlovchi elektr o’lchash asboblari.
3. Xalqaro birliklar tizimining asosiy kattalik va birliklari.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
24-bilet
1. Kuchni o’lchashning fizikaviy asoslari.
2. Kattaliklar nima? Uning turlarini ayting.
3. Elektr o’lchash asboblaridagi shartli belgilar haqida gapiring.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
|
-bilet - Klt” fakulteti “ms va msm” kafedrasi “O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli 1-bilet

15-bilet
1. O’lchash xatoliklarini kelib chiqish sabablarini aytib bering.
2. O’lchash usuli nima? Qanday o’lchash usullari bor?
3. Manometrik termometrlar. Manometrik termometrlar bilan haroratni o’lchashdagi fizikaviy asos.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
16-bilet
1. O’lchash xatoliklarining ifodalanishiga ko’ra turlari.
2. Bevosita baholash usuli hamda o’lchov bilan taqqoslash (solishtirish) usulining bir-biridan farqlarini misol orqali tushuntiring.
3. Tezlikni o’lchash.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
17-bilet
1. Muntazam xatoliklar bo’yicha ma’lumotlar bering.
2. Kattaliklar nima? Uning turlarini ayting.
3. Chiziqli va burchakli o’lchash jarayonlari.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
18-bilet
1. O’lchash vositalari va ularning turlari.
2. Mexanik parametrlarni o’lchashning texnologik hamda ishlab chiqarish jarayonlariga ta’siri haqida o’z fikrlaringizni bildiring.
3. O’zgarmas doimiy kattaliklar.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
19-bilet
1. O’lchov va o’lchash asboblari haqida gapiring.
2. Temperaturani o’lchashdagi fizikaviy xususiyatlar.
3. Mikro olam o’zgarmas kattaliklari.
Tuzuvchi: Yo‘ldashev X.T.
Kafedra mudiri: Yo‘ldashev X.T.
“KLT” fakulteti “MS va MSM” kafedrasi
“O‘lchashlarning fizikaviy asoslari” fanidan yakuniy nazorat savoli
|
O'chirish sxemasi orqali aloqa 3 bosqichdan iborat

|
O'chirish sxemasi orqali aloqa 3 bosqichdan iborat
|
bet | 2/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiO'chirish sxemasi orqali aloqa 3 bosqichdan iborat:
O'chirish sxemasi ikkita texnologiyadan birini qo'llashi mumkin:
Kosmik bo'linish kalitlari:
Space Division Switching - bu elektron kommutatsiya texnologiyasi bo'lib, unda jismoniy jihatdan alohida o'zaro faoliyat nuqtalar to'plamidan foydalangan holda bitta uzatish yo'li kalitda amalga oshiriladi.
Kosmik bo'linishni o'zgartirishga shpalli kalit yordamida erishish mumkin. O'zaro faoliyat kalit - bu boshqaruv bloki tomonidan yoqilishi yoki o'chirilishi mumkin bo'lgan metall kesishuv nuqtasi yoki yarimo'tkazgichli eshik.
Crossbar kaliti yarimo'tkazgich yordamida amalga oshiriladi. Masalan, FPGA-lardan foydalangan holda Xilinx crossbar kaliti.
Space Division Switching yuqori tezlikli, yuqori sig'imli va bloklanmaydigan kalitlarga ega.
Kosmik bo'linma kalitlarini ikki turga bo'lish mumkin:
Krossovkali kalit
Crossbar kaliti - bu n ta kirish liniyasi va n ta chiqish liniyasiga ega bo'lgan kalit. Ko'ndalang kalitda o'zaro faoliyat nuqtalar deb nomlanuvchi n ta 2 ta kesishish nuqtasi mavjud .
Crossbar kalitining kamchiliklari:
Bekatlar soni ko'paygan sari o'tish nuqtalari soni ortadi. Shuning uchun, katta kalit uchun juda qimmatga tushadi. Buning yechimi ko'p bosqichli kalitdan foydalanishdir.
Ko'p bosqichli kalit
Ko'p bosqichli kalit ko'ndalang kalitni kichikroq qismlarga bo'lish va keyin ularni bir-biriga ulash orqali amalga oshiriladi.
Bu o'zaro faoliyat nuqtalar sonini kamaytiradi.
Agar bitta yo'l muvaffaqiyatsiz bo'lsa, boshqa yo'lning mavjudligi mavjud bo'ladi.
|
| |
Keling, diagramma orqali virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish tushunchasini tushunaylik

|
Keling, diagramma orqali virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish tushunchasini tushunaylik
|
bet | 5/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 191,27 Kb. | | #118221 |
Bog'liq Kommutatsiya texnikasiKeling, diagramma orqali virtual kontaktlarning zanglashiga olib o'tish tushunchasini tushunaylik:
Yuqoridagi diagrammada A va B mos ravishda jo'natuvchi va qabul qiluvchi hisoblanadi. 1 va 2 - tugunlar.
Qo'ng'iroq so'rovi va qo'ng'iroqni qabul qilish paketlari jo'natuvchi va qabul qiluvchi o'rtasida aloqa o'rnatish uchun ishlatiladi.
Marshrut o'rnatilganda ma'lumotlar uzatiladi.
Ma'lumot uzatilgandan so'ng, qabul qiluvchi tomonidan xabar qabul qilinganligini tasdiqlash signali yuboriladi.
Agar foydalanuvchi ulanishni to'xtatmoqchi bo'lsa, tugatish uchun aniq signal yuboriladi.
Farqlar b/w Datagram yondashuvi va Virtual Circuit yondashuvi
Datagram yondashuvi
|
Virtual sxema yondashuvi
|
Tugun paketlarni yo'naltirish uchun marshrutlash qarorlarini qabul qiladi.
|
Tugun hech qanday marshrutlash qarorini qabul qilmaydi.
|
Barcha paketlar turli yo'nalishlarda harakat qilgani uchun tiqilib qolishi mumkin emas.
|
Tugun band bo'lganda tiqilib qolishi mumkin va u boshqa paketlarning o'tishiga yo'l qo'ymaydi.
|
U yanada moslashuvchan, chunki barcha paketlar mustaqil ob'ekt sifatida ko'rib chiqiladi.
|
Bu juda moslashuvchan emas.
|
Paketlarni almashtirishning afzalliklari:
Tejamkorlik: Paketlarni almashtirish texnikasida kommutatsiya qurilmalari paketlarni saqlash uchun katta hajmli ikkilamchi saqlashni talab qilmaydi, shuning uchun xarajatlar ma'lum darajada minimallashtiriladi. Shuning uchun paketlarni almashtirish texnikasi tejamkor texnika deb aytishimiz mumkin.
Ishonchli: agar biron bir tugun band bo'lsa, paketlarni qayta yo'naltirish mumkin. Bu paketlarni almashtirish texnikasi ishonchli aloqani ta'minlaydi.
Samarali: Paketlarni almashtirish samarali usuldir. U uzatishdan oldin hech qanday belgilangan yo'lni talab qilmaydi va ko'p foydalanuvchilar bir vaqtning o'zida bir xil aloqa kanalidan foydalanishlari mumkin, shuning uchun mavjud tarmoqli kengligidan juda samarali foydalanadi.
|
| |
KONSTRUKTOR - Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar

|
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
|
bet | 7/10 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #152156 |
Bog'liq Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlarKONSTRUKTOR
Sinf, shu turdagi obyektning tashqi dunyo bilan o’zaro bog’lanishi uchun qat’iy muloqot
SINF
Sinf, shu turdagi obyektning tashqi dunyo bilan o’zaro bog’lanishi uchun qat’iy muloqot shartlarini aniqlaydi. Yopiq berilganlarga yoki kodga faqat shu obyekt ichida murojaat qilish mumkin.
Boshqa tomondan, ochiq berilganlarga va kodlarga, garchi ular obyekt ichida
aniqlangan bo’lsa ham, programmaning ixtiyoriy joyidan murojaat qilish mumkin va ular obyektni tashqi olam bilan muloqotni yaratishga xizmat qiladi.
Yaratilgan obyektlarni, ularni funksiya – a’zolariga oddiygina murojaat orqali amalga oshiriluvchi xabarlar (yoki so‘rovlar) yordamida boshqarish mumkin.
Vorislik – bu shunday jarayonki, unda bir obyekt boshqasining xossalarini o’zlashtiradi. Vorislik orqali mavjud sinflar asosida hosilaviy sinflarni qurish mumkin bo’ladi. Sinf–avlod - o’zining ota sinfidan (Sinf-ajdod) berilganlar va funksiyalarni vorislik bo’yicha oladi, hamda ular qatoriga faqat o’ziga xos bo’lgan qirralarini amalga oshirishgan imkon beruvchi berilgan va funksiyalarni qo’shadi. Ajdod sinfdagi himoyalangan berilgan-a’zolarga va funksiya-a’zolariga ajdod sinfda murojaat qilish mumkin bo’ladi.
Vorislik asosida bir-biri bilan «ota-bola» munosabatidagi sinflar shajarasini yaratish mumkin.Tayanch sinf termini sinflar shajarasidagi ota sinf sinonimi sifatida ishlatiladi. Agar obyekt o’z atributlarini (berilganlar-a’zolar va funksiyalar–a’zolar) faqat bitta ota sinfdan vorislik bilan olsa, yakka (yoki oddiy) vorislik deyiladi. Agar obyekt o’z atributlarini bir nechta ota sinflardan olsa, to‘plamli vorislik deyiladi.
Polimorfizm – bu kodni bajarilish paytidan yuzaga keladigan
holatga bog’liq ravishda o’zini turlicha amal qilish xususiyatidir.
Polimorfizm – bu faqat obyektlar xususiyati bo’lmasdan, balki
funksiyalar-a’zolar xususiyatidir. Bu holatga funksiyalarni qayta
yuklash deyiladi.
Polimorfizm amallarga ham qo’llanishi mumkin, ya’ni amal
mazmuni (natijasi) operand (berilgan) turiga bog’liq bo’ladi.
Polimorfizmning bunday turiga amallarni qayta yuklash deyiladi.
Polimorfizm yana bir ta’rifi quyidagicha: polimorfizm – bu tayanch
Polimorfizm yana bir ta’rifi quyidagicha: polimorfizm – bu tayanch
sinfga ko‘rsatkichlarning (murojaatlarning), ularni virtual funksiyalarini
chaqirishdagi turli shakl (qiymatlarni) qabul qilish imkoniyatidir. C++ tilining
bunday imkoniyati kechiktirilgan bog‘lanish natijasidir. Kechiktirilgan
bog‘lanishda chaqiriladigan funksiya-a’zolar adreslari programma bajarilishi
jarayonida dinamik ravishda aniqlanadi.
An’anaviy programmalash tillarida esa bu adreslar statik bo‘lib, ular
kompilyasiya paytida aniqlanadi (oldindan bog‘lanish).
Kechiktirilgan bog‘lanish faqat virtual funksiyalar uchun o‘rinli.
|
| |
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar - bet 10

|
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
|
bet | 10/10 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #152156 |
Bog'liq Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1. O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasi. – T.: O‘zbekiston, 2017.- 46 b.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida» gi №PF-4947 sonli Farmoni. //Xalq so‘zi, 2017- yil 8- fevral
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining «2017-2021 yillarda O‘zbekiston
Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar
stratiegiyasini amalga oshirishga doir tashkiliy chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi
2017- yil 14- fevraldagi F–4849-sonli Farmoyishi
Internet saytlari
1. www.gov.uz – O‘zbekiston xukumati portali.
2. www.edu.uz – O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim
vazirligi sayta.
3. www.ictcouncil.gov.uz- Kompyuterlashtirishni rivojlantirish buyicha
Vazirlar Maxkamasi muvoffiqlashtiruvchi Kengashining sayti.
4. ziyonet.uz – Ziyonet internet tarmog‘i.
5. www.lex.uz – O‘zbekiston qonun hujjatlari sayti.
|
| |
Nima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak

|
Nima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak
|
bet | 6/10 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #152156 |
Bog'liq Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlarNima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak
Obyektga yo’naltirilgan dasturlash fikrlash jarayoniga va ularni manipulyatsiya qilish uchun zarur bo’lgan mantiqqa emas, balki ishlab chiaruvchining manipulyatsiya qilmoqchi bo’lgan narsani amalga oshirishiga qaratilgan bo’ladi.
Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlashning Afzalliklari:
Masshtabli va yangilanishi mumkin – barcha ma’lumotlarni bir joyda saqlash mumkin.
Xavfsizlik – inkapsulyatsiya va abstraktsiya yordamida murakkab kod yashiringan bo’ladi, texnik xizmat ko’rsatish osonroq va protokollar himoyalangan.
Samaradorlik — kodni saqlash va qayta foydalanishni osonlashtiradi.
Modullilik – inkapsulyatsiya obyektlarni avtomatik ravishda saqlashga imkon beradi hamda hamkorlik va muammolarni bartaraf etish uchun aniq modulli tuzilmani ta’minlaydi.
Qayta foydalanish imkoniyati – komponentlar qayta ishlatilishi mumkin, bir xil kod bir necha marta moslashtirilishi va o’zgartirilishi mumkin.
Inkapsulyasiya – bu berilganlar va ularni qayta ishlovchi
kodni birlashtirish mexanizmi. Inkapsulyasiya berilganlar va
kodni tashqi ta’sirdan saqlash imkonini beradi.
Yuqoridagi ikkita konsepsiyani amalga oshirish uchun
C++ tilida sinflar ishlatiladi. Sinf termini bilan obyektlar turi
aniqlanadi. Sinfning har bir vakili (nusxasi) obyekt deb
nomlanadi. Har bir obyekt o’zining alohida holatiga ega bo’ladi.
Obyekt holati uning berilganlar-a’zolarning ayni paytdagi
qiymati bilan aniqlanadi. Sinf vazifasi - uning funksiya a’zolarining sinf
obyektlari ustida bajaradigan amallar
imkoniyati bilan aniqlanadi.
Berilgan sinf obyektini yaratish konstruktor deb
nomlanuvchi maxsus funksiya - a’zo tomonidan, o’chirish esa destruktor deb nomlanuvchi maxsus funksiya – a’zo orqali amalga oshiriladi.
Sinf ichki berilganlarga murojaatni cheklab qo’yishi
mumkin. Cheklov berilganlarni ochiq (public), yopiq (private) va himoyalangan (protected) deb aniqlaydi.
|
| |
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar - bet 9

|
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
|
bet | 9/10 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #152156 |
Bog'liq Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlarXulosa:
Men bu mustaqil ishni bajarish davomida shuni hulosa qilib aytamanki hammanaga ma’lumki, dastur tuzish sermashaqqat jarayon, lekin Delphi tizimi bu ishni sezilarli darajada soddalashtiradi va masala turiga qarab dastur tuzuvchi ishining 50–80%ni tizimga yuklaydi. Delphi tizimi dasturni loyihalash va yaratish vaqtini kamaytiradi, hamda Windows muhitida ishlovchi dastur ilovalarini tuzish jarayonini osonlashtiradi.
Delphi - Windows muhitida ishlaydigan dastur tuzish uchun qulay bo‘lgan
vosita bo‘lib, kompyuterda dastur yaratish ishlarini avto- matlashtiradi, xatoliklarni
kamaytiradi va dastur tuzuvchi mehnatini yengillashtiradi. Delphida dastur
zamonaviy vizual loyihalash texnolo- giyasi asosida obyektga mo‘ljallangan
dasturlash nazariyasini hisobga olgan holda tuziladi. Delphi tizimi Turbo Pascal 7.0. tilining rivoji bo‘lgan obyektga mo‘ljallangan Object Pascal dasturlash tilini ishlatadi.
Obyektga mo‘ljallangan yondoshuv dasturiy tizimlarni dasturlash tiliga bog‘liq
bo‘lmagan holda yaratishda modellardan sistematik foydalanishga asoslangan. Har
bir model uning o‘zi aks ettirayotgan predmetning hamma xususiyatlarini ifodalay
olmaydi, u faqat ba’zi juda muhim belgilarini ifodalaydi. Demak model o‘zi aks
ettirayotgan predmetga nisbatan ancha sodda bo‘ladi. Bizga shu narsa muhimki
model endi formal konstruktsiya hisoblanadi: modellarning formalligi esa ular
orasidagi formal bog‘lanishlarni aniqlashni va ular orasida formal operatsiyalar
bajarishni ta’minlaydi. Bu ish modellarni ishlab chiqishni va o‘rganishni hamda
kompyuterda realizatsiya qilishni osonlashtiradi.Xususan esa, modellarning formal
xarakteri yaratilayotgan dasturning formal modelini olishni ta’minlaydi.
Har bir sinfni ikkita muhim jihati mavjud: u arxitektura birligini moduli
hisoblanadi,va u bir necha ma’lumotlar turlarini aniqlagan holda sermazmun
tushunchaga ega. Dastur tizimi sinflari hammasi bir-biri bilan o‘zaro aniq
bog‘lanishda bo‘ladi.
Obyektli dasturlash tizimida ikkita asosiy tur sinflarni o‘zaro bog‘lanishi
aniqlangan.Birinchi bog‘lanish “Mijoz va Yetkazuvchi”, odatda mijoz bog‘lanishi
deb ataladi yoki ichma-ich bog‘lanishda bo‘ladi. Ikkinchi bog‘lanish “Ota-onalar va vorislar” bu odatda vorislik deb nomlanadi.
Vorislik paytida bazaviy sinf yangi atributlar va operatsiyalar hisobiga yanada
o‘sadi. Hosila sinfda odatda yangi ma’lumotlar a’zolari, xususiyatlar va metodlar
paydo bo‘ladi. Obyektlar bilan ishlashda dasturchi odatda aniq masalani hal qilish
uchun eng to‘g‘ri keladigan sinfni tanlaydi, hamda undan bitta yoki bir nechta voris avlod yaratadiki, ular o‘z otalarida mavjud imkoniyatlardan ko‘proq imkoniyatga ega bo‘ladilar. Do‘stona funksiyalar hosila sinfga barcha tashqi sinflar ma’lumotlari a’zolariga kirish huquqini olish imkonini beradilar.
|
| |
Massivlar - Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar

|
Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
|
bet | 3/10 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #152156 |
Bog'liq Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlarMassivlar
Massiv bu bir toifaga mansub elementlar to’plami bo’lib, uning 2 xil
ko’rinishi mavjud: 1 o’lchovli va 2 o’lchovli massivlar. 1 o’lchovli massivda har
bir element 1 ta indeksga, 2 o’lchovli massiv (matritsa) da esa elementlar 2 ta
indeksga ega bo’ladi. 1 o’lchovli massivda elementlarning indeksi ularning turgan
o’rni, ya’ni tartib raqami bilan belgilanadi. 2 o’lchovli massivlarda esa
elementlarning 1-indeksi uning joylashgan satri va 2-indeksi esa u joylashgan
ustun tartib raqami bilan belgilanadi. Har ikkala holatda ham massiv elementlari
indekslari 0 dan boshlanadi. C++ dasturlash muhitida massivlarni e’lon qilish
uchun ularning oldiga toifasi ko’rsatilib, massivga nom va [] kvadrat qavs ichida
massiv uzunligi, ya’ni elementlar soni ko’rsatiladi, ya’ni masalan: int a[10]; char
b[10][20];
1 o’lchovli massiv - a[0],a[1],…,a[n]
2 o’lchovli massiv - a[0][0],a[0][1],…,a[0][m]
a[1][0],a[1][1],…,a[1][m]
…
a[n][0],a[n][1],…,a[n][m]
Ikki o’lchamli massiv elementiga murojaatni amalga oshirish uchun uning
indeksi qiymatlari zarur bo’ladi. Fizik bosqichda ikki o’lchamli massiv ham xuddi
bir o’lchamli massiv kabi ko’rinishga ega bo’ladi hamda translyatorlar massivni
qator yoki ustun ko’rinishida ifodalaydi.
#include
using namespace std;
int main()
{
int a[2][3],s=0;
for(int i=0;i<2;i++)
for(int j=0;j<3;j++){
cin>>a[i][j];
20
s+=a[i][j];
}
cout<system("pause");
}
Agar massiv toifasi char bo’lsa, u holda massiv satr hisoblanadi, ya’ni
simvollar ketma-ketligi. Satr belgilariga murojaat xuddi massivdagi kabi indeks
bilan amalga oshiriladi. Masalan:
char str[10];
str[0]=’q’;
Satrlar ustida turli amallarni bajarishga mo’ljallangan bir qancha funksiyalar
mavjud. Satr uzunligini aniqlash strlen() bilan amalga oshiriladi. Satrlarga oid
misol ko’ramiz. Berilgan satrdagi unli harflarni ajratib ko’rsating.
#include
using namespace std;
int main(){
char str[20];
cin>>str;
int l=strlen(str);
for(int i=0;iif(str[i]=='a'||str[i]=='o'||str[i]=='i'||str[i]=='e'||str[i]=='u'||
str[i]=='y')
cout<system("pause");
}
Natija: dastur au
|
| |
Butun toifa – int - Ma‘lumotlar tuzilmasi va algoritmlar

Butun toifa – int
Mazkur toifa butun sonlar to’plamining qandaydir qism to’plami bo’lib,
uning o’lchami mashina, ya’ni kompyuter konfiguratsiyasiga bog’liq ravishda
o’zgarib turadi. Mazkur toifaga kiruvchi sonlar ikkiga bo’linadi: ishorali (signed)
va ishorasiz (unsigned). Sonlarmi xotirada tasvirlashda eng chapdagi bit ishora
uchun belgilanadi. Toifalarni signed (ishorali), unsigned (ishorasiz) kalit so’zlari
bilan modifikatsiyalash mumkin. Bunda ishorali toifa uchun ajratilgan joyning eng
chap biti ishora uchun, qolgan bitlar qiymatlarni saqlash uchun ishlatiladi, ya’ni
0 – plus, 1 - minus. Ishorasiz toifalarda esa barcha bitlar qiymatlarni saqlash uchun
ishlatiladi. Ularning har biri uchun mos ravishda qiymat qabul qilish oralig’i
mavjud:
a) ishorasiz sonlar uchun (0...2^n - 1);
b) ishoralilar uchun (-2^(n-1)… 2^(n – 1) -1).
Butun sonlar ustida turli matematik (+, -, /, *) va solishtirish amallarini
bajarish mumkin, ya’ni ==, !=, <, <=, >, >= operatorlar bilan binar amallarni
bajarish mumkin. Ammo bu operatsiyalarning natijalari int toifasiga kirmaydi, ular
bool toifasiga kiradi.
Butun qiymat qabul qiluvchi o’zgaruvchilarni e’lon qilish uchun int, short
int, long int xizmatchi so’zlaridan foydalanish mumkin. Butun qiymatli
toifalarning barchasi 1.1-jadvalda keltirilgan:
Mantiqiy toifa
Mazkur toifa mantiqiy mulohazalarning to’g’riligini aniqlash uchun, turli xil
dasturlash tillarida turlicha ifodalaniladigan ifodalarni 2 ta ko’rinishda aniqlaydi.
Mantiqiy ma’lumotlar ustida quyidagi mantiqiy operatsiyalarni bajarish mumkin:
konyunktsiya (va), dizyunktsiya (yoki) va inkor (yo’q), hamda qiyinroq bo’lgan
ekvivalentlik, implikatsiya, chiqarib tashlash va boshqa operatsiyalar. Yuqorida
keltirilgan ixtiyoriy operatsiyaning natijasi – mantiqiy qiymatga ega bo’ladi.
Mantiqiy qiymatni xotirada saqlash uchun bitta bit yetarli
C++ da and mantiqiy amalining yana bir yozilish shakli &&, or yoki ||, not
yoki ! va “inkor-yoki” amali xor kabi yozilishi mumkin.
bool toifasiga bitta misol ko’rib chiqamiz.
#include
using namespace std;
int main()
{ bool b=true;
bool s=false;
bool d1=not b || s;
bool d2=b && s;
bool d3=b xor s;
cout<system("PAUSE");
}
Natija: 0 0 1 14 1
|
Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi

9
keltirish asosida takomillashtirishga doir taklif va tavsiyalardan Namangan viloyati
sportni rivojlantirish bosh boshqarmasi tomonidan umumtaʼlim maktablari
oʻqituvchilari uchun “Yosh sport turizmchilar” dasturini ishlab chiqishda
foydalanilgan (Oʻzbekiston Respublikasi xalq taʼlimi vazirligi huzuridagi
Respublika taʼlim markazining 2022-yil 20-iyuldagi № 01/11-01/9-1148
maʼlumotnomasi). Natijada, sport turizmi tadbirlarida oʻquvchilarda inson
salomatligini saqlash va tabiatni muhofaza qilish integratsiyasi taʼminlangan;
sport
turizmi
tadbirlarida
oʻquvchilarda
ekologik
madaniyatni
rivojlantirishning mazmuni o’quvchilarda o’z-o’zini boshqarish, amaliy-faoliyatli
va psixofiziologik shaxs komponentlarini rivojlantirishga qaratilgan sport
musobaqalarini maqsadli joriy etish orqali takomillashtirishga doir taklif va
tavsiyalardan Namangan viloyatida “Sport turizmi va ekologik madaniyatni
yuksaltirishning innovatsion texnologiyalari” mavzusida targʻibot tadbirini tashkil
qilishda foydalanilgan (Respublika taʼlim markazining 2022-yil 20-iyuldagi
№01/11-01/9-1148 maʼlumotnomasi). Natijada, sport turizmi tadbirlarida
oʻquvchilarda ekologik madaniyatni rivojlantirishning mazmuni aniqlashtirilgan;
sport
turizmi
tadbirlarida
oʻquvchilarda
ekologik
madaniyatni
rivojlantirishning didaktik taʼminoti o’quvchilarning o’z shaxsiga baho berishga
yo’naltirilgan jismoniy, ekologik, ma’naviy-ma’rifiy qadriyatlarning pedagogik
asoslarini amaliyotga tadbiq etishga qaratilgan faoliyat jarayoniga ustivorlik berish
orqali
aniqlashtirishga
hamda
oʻquvchilarning
ekologik
madaniyatini
rivojlantirishning pedagogik mexanizmlari ichki motivatsiyani qaror toptirishga
yoʻnaltirilgan oʻz-oʻzini odatlantirish hamda sport turizmlarida sogʻlom turmush
tarzini
shakllantirish
bilan adaptiv aloqadorligini taʼminlash asosida
takomillashtirishga doir taklif va tavsiyalardan A-1-099.“Oʻzbekistonning barqaror
strategik taraqqiyotida fuqarolik jamiyatini yanada rivojlantirish va maʼnaviy-
axloqiy xavfsizlikni taʼminlash konseptsiyalarining ahamiyati” (2015-2017-yy)
amaliy loyihasini ishlab chiqishda foydalanilgan (Oʻzbekiston respublikasi xalq
taʼlimi vazirligi huzuridagi Respublika taʼlim markazining 2022-yil 20-iyuldagi №
01/11-01/9-1148
maʼlumotnomasi). Natijada, Sport turizmi tadbirlarida
oʻquvchilarda ekologik madaniyatni rivojlantirishning didaktik taʼminoti
boyitilgan.