nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
metrologiyaga oid faoliyat - «avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti»...

|
«avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti» kafedrasi «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti»TA
|
bet | 4/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #125371 |
Bog'liq Kurs ishimetrologiyaga oid faoliyat — o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta’minlash, o‘lchash uslublari va vositalari, shuningdek talab qilinadigan aniqlikka erishish usullari bilan bog‘liq bo‘lgan faoliyat;
metrologik kuzatiluvchanlik — o‘lchash natijasining hujjatlashtirilgan uzluksiz kalibrlashlar ketma-ketligi orqali etalonga bog‘lash mumkin bo‘lgan xossasi;
metrologik ekspertiza — o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishi bilan bog‘liq metrologik talablar, qoidalar va normalarni qo‘llash to‘g‘riligi hamda to‘liqligini baholash va tahlil qilish bo‘yicha tashkiliy-huquqiy ishlar majmui;
sinov vositasi — sinovlar o‘tkazish uchun mo‘ljallangan, normalangan texnik tavsiflari bo‘lgan texnik qurilma, modda va (yoki) material;
standart namuna — metrologik attestatsiya natijasida modda (material)ning xossasi yoki tarkibini tavsiflaydigan bitta yoki undan ortiq qiymatlari aniqlangan shu modda (material) namunasi shaklidagi o‘lchash vositasi;
etalon — muayyan kattalik birligining o‘lchamini boshqa o‘lchash vositalariga o‘tkazish maqsadida uni qayta hosil qilish va saqlash uchun mo‘ljallangan o‘lchash vositasi;
o‘lchashlar aniqligining ko‘rsatkichi — o‘lchash uslubiyotining qo‘llanilayotgan normalari va qoidalariga rioya etilganda olingan o‘lchash natijalari aniqligining belgilangan tavsifi;
o‘lchashlarni bajarish uslubiyoti — o‘lchashlarning bajarilishini va ularning natijalari belgilangan aniqlik ko‘rsatkichlari bilan olinishini ta’minlaydigan operatsiyalar va qoidalar majmui;
o‘lchash vositasi — o‘lchashlar uchun foydalaniladigan va normalangan metrologik xususiyatlarga ega bo‘lgan texnika vositasi;
o‘lchash vositalarini kalibrlash — berilgan sharoitlarda o‘lchash vositasi yordamida olingan kattalik qiymati va etalon bilan qayta tiklanadigan tegishli kattalik qiymati o‘rtasidagi nisbatni aniqlash orqali o‘lchash vositasining metrologik tavsiflarini aniqlash maqsadida bajariladigan operatsiyalar majmui;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti» kafedrasi «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti»TA
|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti 1-mavzu

|
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
bet | 1/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 476,2 Kb. | | #240686 |
Bog'liq 1-mavzu Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-A guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti. Mavzu: Hujayra sitoskletini strukturaviy va funksional tashkil etish. - Reja:
Hujayra sitoskleti haqida ma’lumot Xulosa Hujayralarning tuzilishi, takomillashuvi va funksiyasini o'rgatadigan fanni-Sitologiya deyiladi. Hujayra (lotincha cellula, yunoncha-cytos) deb, odam, hayvon va o'simlik organizmlarining tuzilishlarini, funksiyalari va rivojlanishlarini negizini tashkil qilgan, sitoplazma va yadrodan tashkil topgan tirik sistemaga aytiladi. Hujayralarning o'ziga xos xususiyatlari butun tirik organizmlarning hayoti davomida moddalar almashinuvida ishtirok etib, yangi hujayra hosil qilib uzluksiz yangilanib turishidir. Hayvon va odam organizmida hujayralardan tashqari hujayra oraliq modda va simplast mavjud bo'lib, simplast - hujayrasiz strukturadir. Uning tarkibida bir necha o'nlab yadrolar bo'lib, hujayraning qo'shilishidan hosil bo'lgan. Bunga ko'ndalang-targ'il mushak tolalari, yo'ldosh epiteliysining sinsitotrofoblast qavati va boshqalar kiradi. Hujayralararo modda hujayralar orasida joylashgan bo'lib, suyuq holda yoki dirildoq yoxud zich konsistensiyaga ega bo'lgan asosiy modda va turli tolalardan tashkil topgan. Odam va hayvon organizmidagi hujayralarning razmerlari va shakllari, tuzilishlari turli tuman bo'lib, ularning funksiyalariga bog'liqdir. Masalan: Epiteliy hujayralari bir-biriga yaqin plast hosil qilib joylashganligi sababli ma'lum shaklga ega, mushak hujayralari esa uzun duksimon shaklda bo'ladilar. Impuls o'tkazuvchi nerv hujayralari esa uzun-uzun o'simtalarga ega bo'ladilar. Odam va sut emizuvchi hayvonlarning hujayralari 7 mkm (mikrometr)dan 200 mkmgacha bo'ladi. Odam organizmida o'rtacha 1014 hujayralar mavjuddir. Barcha tirik organizmlar bir hujayrali va ko'p hujayralilarga bo'linadilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Toshkent tibbiyot akademiyasi Termiz filiali 105-a guruh 1-bosqich talabasi Xurramova Dilafruzning Gistologiya fanidan tayyorlagan taqdimoti
|
Xalqaro birlik tizimi (SI) qo‘lanilish qonunchilik va meyoriy asoslari

|
Xalqaro birlik tizimi (SI) qo‘lanilish qonunchilik va meyoriy asoslari
|
bet | 6/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #125371 |
Bog'liq Kurs ishi2.1. Xalqaro birlik tizimi (SI) qo‘lanilish qonunchilik va meyoriy asoslari.
Xalqaro birlik tizimi (SI) qo‘lanilish qonunchilik va meyoriy asoslari.
SI - bu frantsuz olimlari tomonidan yaratilgan va birinchi marta Frantsiya inqilobidan keyin keng tarqalgan o'lchovlarning metrik tizimining ishlanmasidir. Metrik tizim joriy etilishidan oldin birliklar bir-biridan mustaqil ravishda tanlangan, shuning uchun bir birlikdan ikkinchisiga o'tish qiyin edi. Bundan tashqari, turli joylarda turli birliklar, ba'zan bir xil nomlar bilan ishlatilgan. Metrik tizim o'lchovlar va og'irliklarning qulay va yagona tizimiga aylanishi kerak edi. 1790-yillarning boshlarida Frantsiyada metr va kilogramm uchun vaqtinchalik standartlar ishlab chiqarilgan. Standartlarning nusxalari, xususan, AQShga jo'natildi, ammo nusxalari bo'lgan kema Britaniya xususiylari tomonidan qo'lga olindi, shuning uchun ular Amerikaga etib bormadi; Ehtimol, bu SI ning AQShda o'sha paytda va hozirgi kungacha yaxshi ildiz olmaganligida rol o'ynagandir. 1799 yilda Frantsiyada ikkita standart ishlab chiqarilgan - uzunlik birligi (metr) va massa birligi (kilogramm) uchun. 1832 yilda nemis matematigi Karl Gauss birliklar tizimini qurishning ilmiy asoslarini ishlab chiqdi va yangi tizim yaratdi. U asosiy fizik kattaliklar sifatida uzunlik, massa va vaqtni, asosiy birliklar sifatida millimetr, milligram va soniyani oldi. Keyinchalik bu tizim GHS tizimini rivojlantirish uchun asos bo'lib xizmat qildi. 1874-yilda britaniyalik fiziklar Jeyms Maksvell va Uilyam Tompson GHS tizimini uch birlik - santimetr, gramm va soniya va mikrodan megagacha bo'lgan o'nlik prefikslarga asoslangan holda taqdim etdilar. 1875 yilda o'n etti davlat (Rossiya, Germaniya, AQSh, Frantsiya, Italiya va boshqalar) vakillari Metrik konventsiyani imzoladilar, unga ko'ra Xalqaro Og'irliklar va O'lchovlar Qo'mitasi (Fransuz Comité International des Poids et Mesures, CIPM) va Og'irliklar va o'lchovlar xalqaro byurosi (Fransuz Bureau International des Poids et Mesures, BIPM), shuningdek, Og'irliklar va o'lchovlar bo'yicha Bosh konferentsiyani (CGPM) muntazam ravishda chaqirishni ta'minlaydi (Fransuz konferentsiyasi Générale des Poids et Mesures, CGPM). Metr va kilogramm uchun xalqaro standartlarni ishlab chiqish ishlari boshlandi. 1889 yilda CGPM GHSga o'xshash MKS birliklari tizimini qabul qildi, lekin metr, kilogramm va sekundga asoslangan, chunki bu birliklar amaliy foydalanish uchun qulayroq deb hisoblangan. Keyinchalik elektr va optika sohalarida fizik miqdorlarning asosiy birliklari joriy etildi.
|
| |
XULOSA - «avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti» kafedrasi «metrologiya,...

|
«avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti» kafedrasi «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti»TA
|
bet | 16/16 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #125371 |
Bog'liq Kurs ishiXULOSA.
Biz bu kurs ishi mavzuyimizda O’lchashlar birligini ta’minlash. O’zbekiston Respublikasi kattalik birliklarini qo’llash qoidalari haqida yaqindan tanishib chiqdik. O’zbekistonda O’lchashlar birligini ta’minlash bo’yicha O’z Dst 8.001:2010 standarti keng qo’llaniladi. O’zbekistonda o’lchashlar birligini ta’minlash bo’yicha ishlarni tartibga soluvchi milliy organ bu texnik jihatdan tartibga solish agentligi hisoblanadi. O‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishi — o‘lchashlarning natijalari qonuniylashtirilgan birliklarda ifodalangan va o‘lchashlarning aniqlik ko‘rsatkichlari ma’lum ehtimollik bilan belgilangan chegaralarda joylashgan holati hisoblanar ekan. O’zi biz bu semester davomida metrologiya fanining qonunlashtiruvchi metrologiya bo’limi bilan tanishdik. Shuning uchun ko’proq qonunlar Prezident farmonlar va qarorlari, Vazirlar Mahkamasining farmon va qarorlari bilan ishladik. Ko’plab sohamizga doir qonun va hujjatlar bian ishlashni o’rgandik.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1. Toru Yoshizav, Handbook of optical metrology, 2008.
2. A.E.Fridman ,Quality of Measurements.A Metrological Reference, 2012.
3. Дворин В.М., Абдуазизов А.А. Метрология стандартизация и управление качеством. Учебное пособие, Ташкент, 2005.
4. Клевлеев В.М. Метрология, стандартизация
и сертификация. Учебник. Москва, ИМПРАМ., 2004, 422 стр.
5. Сергеев А.Г. Основы метрологии,
стандартизации и сертификации. Учебник, Москва, ЛОГОС, 2001,398 стр.
6. Исаев Р.И., Каримова У.Н. Метрология,
стандартлаштириш ва сертификатлаштириш. Дарслик, Т: Фан ва технология, 2011, 496б.
7. Isaev R.I., Karimova U.N. Metrologiya,
standartlashtirish va sertifikatlashtirish. Darslik -T:
«Aloqachi», 2017, 612 bet.
Internet saytlar:
1. www.lex.uz -O‘zR Adliya vazirligi sayti.
2. www.ziyonet.uz –O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi sayti.
3. www.bilim.uz - O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi sayti.
4. www.unicon.uz
5. www.metrolog.ru
6. www.metrology.light.com
7. https://studfile.net/preview/7900236/
ILOVALAR
O’z Dst 8001:2010 milliy standarti.
O’zbekiston Respublikasida Kattalik birligini qo’llash to’g’risida Vazirlar Mahkamasining 10.01.2018 yildagi 21-sonli qarori.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«avtomobilsozlik» fakulteti «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti» kafedrasi «metrologiya, standartlashtirish va mahsulot sifati menejmenti»TA
|
Земля Узбекистана

“OʼZDАVERLOYIHА” DАVLАT ILMIY-LOYIHАLАS
H
INSTITUTI
OLIMLАRI SАFI KENGАYOQDА
2023 yil “O‘zdaverloyiha” davlat ilmiy-loyihalash institutining ilmiy-tadqiqot yo‘nalishdagi ijobiy natijalari va
yutuqlari ko‘lamining yanada kengayishi bilan boshlandi desak mubolag‘a bo‘lmaydi.
Institutda ilmiy-tadqiqot
yo‘nalishda faoliyat olib borayotgan doktorantlar va tadqiqotchilar tegishli mavzular bo‘yicha falsafa doktori ilmiy
darajasi uchun yozgan dissertatsiyalarini birin ketin muvaﬀaqiyatli himoya qilishmoqda. Institut olimlari saﬁ
kengaymoqda.
Abdullayeva Maxfuza Tulqinovna
Qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha
falsafa doktori PhD
monitoringini raqamli texnologiyalar asosida tashkil etish usullarini takomillashtirish (Qashqadaryo
viloyati
misolida)” )”– deb nomlangan mavzudagi dissertatsiyani himoya qildi.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasi Toshkent davlat agrar universiteti huzuridagi ilmiy
kengashining qaroriga asosan Abdullayeva Maxfuza Tulqinovnaga Qishloq xo‘jaligi fanlari bo‘yicha falsafa doktori
(PhD) ilmiy darajasini berdi. (01 № 010073 Sana: 2023 yil 5-may, 337/1-son bayonnoma. Qaydnoma 9709)
darajasini olish uchun “Ma’muriy-hududiy birliklar chegaralarini belgilash uslubini raqamli texnologiyalar asosida
takomillashtirish (Farg‘ona viloyati misolida)”– deb nomlangan mavzudagi dissertatsiyani himoya qildi.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Attestatsiya komissiyasi “Toshkent irrigatsiya va qishloq xo‘jaligini
mexanizatsiyalash muhandislari instituti” Milliy tadqiqot universiteti huzuridagi ilmiy kengashining qaroriga asosan
Eshnazarov Doniyor Baxromaliyevichga Texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini berdi.
(01 № 010202 Sana: 2023 yil 4-may, 9-son bayonnoma. Qaydnoma 9837)
Yo‘l belgi chizig‘i - Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash

|
Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash
|
bet | 10/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlashYo‘l belgi chizig‘i
Tezlanish yoki sekinlashish polosasi
bilan yo‘lning qatnov qismidagi
asosiy polosa o‘rtasidagi chegarani
belgilaydi. Belgi chizig‘ining enini avtomobil yo‘llarida 0,2 m, avtomagistrallarda esa 0,4 m olinadi.
Yo‘l belgi chizig‘i
Reversiv (o‘zgartirib)
tartibga solish amalga oshirilgan
yo‘llarda shu reversiv harakat
polosasining chegarasini belgilaydi va belgi chiziq o‘lchamlari tezlikka bog‘liq holda quyidagicha qabul qilinadi.
< 60 km/soat = 3 6 m; = 1 2 m
> 60 km/soat = 6 9 m; = 2 3 m
Yo‘l belgi chizig‘ining
Rangi sariq bo‘lib, ular transport
vositalari to‘xtab turishi ta’qiq-
langan joylarni belgilash uchun yo‘l qatnov qismining chetidan 2,1 m masofada yoki qatnov qismining chetida o‘rnatilgan yon to‘siqning ustiga chiziladi.
Yo‘l belgi chizig‘i
Bu belgi yo‘nalishi bo‘ylab
yoki qarama-qarshi transport
oqimlarini ajratishda,
egri uchastkalarda ko‘rinish
yomon bo‘lgan hollarda, bir tomondan quvib o‘tish ruxsat berilib, ikkinchi yo‘nalish tomonidan ruxsat berilmagan yo‘l uchastkalarida chiziladi. Belgi chiziqlarining uchastkadagi tezlikka nisbatan o‘lchamlari quyidagicha olinadi. < 60 km/soat = 3 6 m; = 1 2 m
> 60 km/soat = 6 9 m; = 2 3 m
Yo‘l belgi chizig‘i
Bu belgi chizig‘i (to‘xtash chizig‘i) 2.5 yo‘l belgisi o‘rnatilgan joylarda harakat svetoforlar yordamida boshqariladigan chorrahalarda, temir yo‘ldan o‘tishlar oldida chiziladi. 1.12 belgi chizig‘i bilan kesishayotgan yo‘l qatnov qismining chegarasigacha yoki piyodalar o‘tish joyigacha bo‘lgan masofa 3 m dan oshmasligi kerak, agarda svetofor yon tomondan o‘rnatilgan bo‘lsa. Agarda svetofor yo‘lning qatnov qismi tepasiga o‘rnatilgan bo‘lsa, 10 m dan ko‘p bo‘lmasligi kerak. Temir yo‘ldan o‘tishlarida svetoforli shlagbaum bilan 1.12 belgi chizig‘i orasidagi masofa 5 m, agar umuman shlagbaum bo‘lmasa, eng yaqin rels bilan 1.12 belgi chizig‘i orasi 10 m dan kam bo‘lmasligi kerak.
|
| |
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

|
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari
|
bet | 1/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)
___________________ hokimligi
maktabgacha va maktab ta’limi boshqarmasi
________________ maktabgacha va maktab ta’limi bo‘limi tasarrufidagi
__-umumiy o‘rta ta’lim maktabi
8-“__” sinf rahbari
_________________ning
2023-2024-o‘quv yili uchun
Tushuntirish xati
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xalq ta’limi tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2018-yil 5-sentyabrdagi PQ-3931-son qarori hamda Vazirlar Mahkamasining “Umumiy o‘rta ta’Iim muassasalarida “Tarbiya” fanini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2020-yil 6-iyuldagi 422-son qarorida belgilandi. O‘zbekiston Respublikasi maktabgacha va maktab ta’limi vazirligining 2023-yil 27-iyundagi 190-sonli buyrug‘ining 4-ilovasi asosida sinf soatlari ishlab chiqildi. 1-11-sinflarda haftaning juma kunidagi birinchi darsni sinf rahbarlari va tegishli mutahasisslar tomonidan “Sinf soati” sifatida o‘tilishi yo‘lga qo‘yildi. Ma’lumki, sinf rahbari o‘z sinfidagi o‘quvchilarning bevosita ta’lim-tarbiya jarayoni, ya’ni darslar davomida hamda darsdan keyingi faoliyatini nazorat qilishga mas’ul shaxs hisoblanadi.
Umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida sinf rahbari faoliyati O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining ta’lim sohasidagi qarorlari, Xalq ta’limi vazirligi tomonidan ishlab chiqilgan tegishli me’yoriy hujjatlar va Xalq ta’limi vazirligining 2020-yil 30-iyuldagi 180-sonli buyrug‘i 2-ilovasi bilan tasdiqlangan“Ta’lim muassasalari sinf rahbari to‘g‘risida Nizom” asosida tashkil etildi.
Mazkur dastur va metodik qo‘llanmayuqorida nomlari keltirilgan ta’limga oid huquqiy va me’yoriy hujjatlarga, shuningdek, umumiy o‘rta ta’limning uzluksizligi va izchilligiga, zamonaviy metodologiyalarga asoslangan.
|
| |
-rasm. Yo’l to’shamalarining konstruksiyalari

|
-rasm. Yo’l to’shamalarining konstruksiyalari
|
bet | 14/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,89 Mb. | | #145162 |
Bog'liq Avtomobil yo\'llarini loyihalash uslubiy qo\'llanma15-rasm. Yo’l to’shamalarining konstruksiyalari:
a - tosh asosdagi sementbeton qoplama; b – shag’al asosdagi asfaltbeton qoplama; v - beton asosdagi ikki qatlamli asfaltbeton qoplama (shaxar ko’chalarida qo’llaniladi); g - qurilmalarda organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh asosdagi va bitum yoki sement bilan mustahkamlangan grunt asosdagi asfaltbeton qoplama; d – shag’al asosdagi asfaltbeton qoplama; ye - chaqiq tosh asosdagi, organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh qoplama; j - sement-grunt asosdagi, organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh qoplama; i – shag’al asosdagi, organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan shag’al aralashmali qoplama; k - 4% sement bilan mustahkamlangan chaqiq tosh asosdagi, 6% sement bilan mustahkamlangan chaqiq toshli qoplama; l - noorganik bog’-lovchi materiallar bilan ishlov berilgan gruntq oplama; m - chaqiq toshli qoplama; n – shag’alli qoplama; o - kam dozali organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan shag’al qoplama; p - tosh yoqtizilgan yo’l; r - optimal grunt aralashmali qoplama; s - chaqiq tosh, shatsal yoki shlak o’shib mus-tahkamlangan grunt oplama; 1 - sement-beton; 2 - organik botslovchi ma-teriallar bilan ishlov berilgan um atlami; 3 - chai tosh atlami;4 - asosning um, shag’al yoki sovuqqa chidamli mahalliy materiallardan iborat qo’shimcha (sovuqdan himoya qiluvchi, zax qochiruvchi) qatlam; 5 - mayda donli yoki qumli asfaltbeton; 6 - yirik donli g’ovakli asfaltbeton; 7 - shimdirish usulida organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh; 8 – shag’al aralashmasi; 9 - qurilmada organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh; 10 - qurilmada organik bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh qo’shilgan shag’al aralashmasi;; 11 - sementgrunt; 12 - shimdirish usulida organik bog’lovchilar bilan ishlov berib, keyin sirt ishlovi berilgan chaqiq toshli qoplama; 13 - sement qo’shib mustahkamlangan chaqiq tosh (yuqori qatlamga 6%, pastkisiga 4%); 14 - organik yoki noorganik bog’lovchilar qo’shib mustahkamlangan grunt; 15 - kam doza sement bilan mustahkamlangan nokonditsion tosh materiallardan iborat shag’al qoplama (qoplamaga qo’sh sirt ishlovi berilgan); 16 - tosh yo’l; 17 - qum-loy qo’shib mus-tahkamlangan grunt; 18 - shlak, chaqiq tosh, shag’al qo’shib mustahkamlangan grunt.
|
| |
Keys-stadi texnologiyasining ta’limiy imkoniyatlari

Keys-stadi texnologiyasi nazariy bilimlarni amaliy vazifalarda hal qilishga
yo‘naltirilgan tizimdir. Bu texnologiya talabalarni mustaqil fiklash, tinglay bilish
ko‘nikmasi va fikriga mos nuqtai nazarlarni hisobga olish hamda o‘z fikrini aniq
manbalarga asoslagan holda ifodalab bilishga o‘rgatadi. Bu uslub asosida talabalar
bilim, ko‘nikma, malakalarini rivojlantirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar,
ko‘rsatmalar asosida ishlashga, qo‘yilgan masalani hal qilishda foydali jihatlarini
topishga o‘rganadilar.
Keys –stadi texnologiyasining asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
1. Muayyan fanlar yuzasidan bilimlarni egallash davomida muammoli
vaziyatning yechimi bir javobga ega emasligi bilan ajralib turadi. Muammoning
yechimini topishda bir qator muqobil variantlarni topishni talab qilinadi.
Bunda o‘quv jarayonining vazifasi ma’lum bo‘lib qolgan an’anaviy tizimdan
chetga chiqish va bitta aniq qarorni qabul qilmasdan mantiqiy fikrlagan holda turli-
xil javoblar variatini topish bilan ifodalanadi.
2. Ta’limning maqsadi tayyor bilimlarni egallashga emas, balki mustaqil
o‘rganishga, talaba bilan o‘qituvchini hamkorligini ta’minlashga qaratilgan.
3. Keys -stadi texnologiyasi orqali nafaqat bilim olinadi, balki kasbiy ko‘nikma
va malakalar ham egalaniladi.
4. Ushbu jarayonda hayotda sodir bo‘ladigna voqealar asosida modul ishlab
chiqiladi. Muammoni hal qilish davomida o‘qituvchi yordamchi, yo‘naltiruvchi
vazifasini bajaradi.
5. Texnologiyasining mohiyati nafaqat bilim egallash, balki amaliy
ko‘nikmalarni shakllantirish, rivojlantirish, hayotiy vaziyatlarni o‘rganish, olingan
bilimlarni tadbiq qilishdan iboratdir.
6. Keys- stadi texnologiyasida an’anaviy ta’limdagi kamchiliklar bartaraf
qilinadi, yani quruq izohlashlar o‘rnini, ijodiy tortishuvlar egalaydi, dars jarayonini
xuddi teatr tomashasini eslatadi.
Plastinalarni kristallarga ajratish va yig‘ish operatsiyalari

Plastinalarni kristallarga ajratish va yig‘ish operatsiyalari. Barcha asosiy texnologik operatsiyalar bajarib bo‘lingandan so‘ng, yuzlarcha va undan ko‘p ISlarga ega plastina alohida kristallarga bo‘linadi. Plastinalar lazer skrayber yordamida, ya’ni tayyorlangan ISlar orasidan lazer nurini yurgizib kristallarga ajratiladi.
2.1 – rasm. Fotolitografiya jarayonining ketma -ketligi.
Ishlatishga yaroqli kristallar qobiqlarga o‘rnatiladi, bunda kristal avval qobiqqa yelimlanadi yoki kavsharlanadi. So‘ng kristal sirtidagi kontakt yuzachalar qobiq elektrodlariga ingichka (ø 20÷30 mkm) simlar yordamida ulanadi. Simlar ulanayotganda termokompressiyadan foydalaniladi, ya’ni ulanayotgan sim bilan kontakt yuzachasi yoki mikrosxema elektrodi 200÷300 0S temperaturada va yuqori bosimda bir – biriga bosib biriktiriladi. Montaj operatsiyalari tugagandan so‘ng kristall yuzasi atrof muhit atmosferasi ta’siridan himoyalash uchun qobiqlanadi. Odiiy integral sxemalarda chiqish elektrodlari soni 8-14 ta, KISlarda esa 64 tagacha va undan ko‘proq bo‘lishi mumkin. ISlar qobiqlari metall yoki plastmassadan tayyorlanadi. ISlarning qobiqsiz turlari ham mavjud.
2. Laboratoriya ishini bajarishga tayyorgarlik ko‘rish:
2.1. IMS belgilanish tizimini o‘rganib chiqish va berilgan IMSlar majmuidagi har bir IMS uchun qisqacha xarakteristika berish: funksmonal vazifasi, texnologgiyasining turi, qo‘llanish sohasi, asosiy parametrlari va x.z.
2.2. Mikroskop yordamida kuzatilayotgan IMSkristallining strukturasini chizing va tushuntirib berish.
3. Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq:
3.1. Namoyish qiluvchi maket va ko‘rgazmali qurollar bilan tanishib chiqing.
3.2. Berilgan majmuadagi IMSning nomkrini, turining klassifikatsiyasini va har bir IMS turkumini aniqlang.
3.3. Ma’lumotnomadan foydalanib o‘rganilayotgan IMSga xarakteristika bering: bajaradigan vazifasi, qo‘llanio‘sohasi, asosiy elektr parametrlari.
3.4. IMS tayyorlash asosiy bosqichlaridan foydalanib, IMS tayyorlash texnologik bosqichlarining ketma – ketligi haqida umumiy bayon bering va ularga qisqacha xarakteristika bering.
3.5. Rim o‘tkazgich plastina namunasining mikroskopning ko‘rinish sohasiga o‘rnating, aniq tasvirga erishing va ko‘rinayotgan tasvirni chizib oling.
2.6. Kuzatilayotgan tasvir qaysi texnologik bosqichga ta’luqli.
3.7. Mikroskop ostida tugallangan kichik va o‘rta darajali integratsiyadagi IMS topologiyasini ko‘rikdan o‘tkazing.
|
1 - 1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan prinsipial...

Integral mikrosxema (IMS) nima ?
IMS asosiy xususiyati nimada ?
IMS elementi va komponentasi deb nimaga aytiladi ?
Pardali, gibrid va yarim o‘tkazgichli IMSlarning bir – biridan farqi nimada?
Nima sababli tranzistorli tuzilma turli IMS elementlari yasashda asosiy hisoblanadi ?
Integral mikrosxema elementlarini izolyatsiyasi qanday amalga oshiriladi ?
Planar va planar – epitaksial texnologiyada yasalgan tranzistorlar bir – biridan nimasi bilan farq qiladi ?
Raqamli va analog IMSlarning murakkablik darajasi (integratsiya darajasi) qanday aniqlanadi ?
Analog IMSlarda qanday signallar qayta ishlanadi ? Raqamlidachi?
Pardalar hosil qilish - 1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish....

|
1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan prinsipial sxemadan ims strukturasi, topologiya va texnologiyasini ishlab chiqish
|
bet | 5/8 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 27,23 Kb. | | #263024 |
Bog'liq 1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifika-fayllar.orgPardalar hosil qilish. Pardalar IS elementlarini elektr jihatdan ulash hamda rezistorlar, kondensatorlar va gibrid ISlarda elementlar orasidagi izolyatsiyani amalga oshirish uchun qo‘llaniladi.
Pardalar vakuumda termik bug‘latish, materialni ionlar bilan bombardimon qilib uchirish yoki gaz fazadan, suvli eritmadan kimyoviy o‘tkazish usullari bilan hosil qilinadi. Har bir usulning afzalligi va kamchiligi mavjud.
Misol tariqasida metallashni – kristall yoki asos sirtida metall pardalar (sxemada elementlarning o‘zaro ulanishi, kontakt yuzachalar, pasiv va aktiv elementlar elektrodlari) hosil qilish jarayonini ko‘rib chiqamiz. Metallash uchun oltin, nikel, kumush, aluminiy va Cr-Au, Ti-Au va boshqalar ishlatiladi.
Kremniy asosidagi IMSlarda metallashni amalga oshirish uchun asosan aluminiydan foydalaniladi. Narhi qimmat bo‘lmagan holda, ko‘rsatib o‘tilgan metallar kabi, u r – kremniy bilan omik (to‘g‘rilamaydigan) kontakt hosil qiladi, kichik solishtirma qarshilikka ega va katta tokka chidaydi. Aluminiy vakuumda termik bug‘latish usuli bilan sirtga o‘tkaziladi. n–turli soha bilan omik kontakt hosil qilish uchun undagi donorlar konsentratsiyasi 1020 sm-3 atrofida bo‘lishi kerak. Bundan yuqori konsentratsiyaga ega bo‘lgan soha n+ deb belgilanadi. Metallash jarayoni yarimo‘tkazgich plastina hajmida sxema elementlari hosil qilingandan so‘ng amalga oshiriladi. Birinchi navbatda plastina sirtida SiO2 qatlam hosil qilinadi. Shundan keyin kremniy bilan kontaktlar hosil qilinishi kerak bo‘lgan joylarda, fotolitografiya usuli bilan, SiO2 parda qatlamida “darcha”lar ochiladi. So‘ng vakuumda termik bug‘latish usuli bilan plastina sirtida qalinligi 1 mkm atrofida bo‘lgan aluminiy qatlam hosil qilinadi. Kontakt yuzachalari va elektr jihatdan birlashtiruvchi o‘tkazgichlarning zaruriy shakli fotolitografiya usuli bilan hosil qilinadi. Aluminiy qatlamining ishlatilmaydigan sohalari yemirish usuli bilan olib tashlanadi, so‘ngra aluminiy bilan kremniy orasida kontakt hosil qilish uchun plastinaga termik ishlov beriladi. Hozirgi vaqtda metallashda elektr o‘tkazuvchanligi aluminiyga nisbatan katta bo‘lgan mis ham qo‘llanilmoqda.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan prinsipial sxemadan ims strukturasi, topologiya va texnologiyasini ishlab chiqish
|
Nazorat savollari - 1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan...

|
1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan prinsipial sxemadan ims strukturasi, topologiya va texnologiyasini ishlab chiqish
|
bet | 7/8 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 27,23 Kb. | | #263024 |
Bog'liq 1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifika-fayllar.orgNazorat savollari
1. Integral mikrosxema (IMS) nima ?
2. IMSlarning asosiy xususiyatlari nimada ?
3. IMS elementi va komponenti deb nimaga aytiladi ?
4. Pardali, gibrid va yarimo‘tkazgich IMSlar farqini tushuntiring.
5. Nima sababdan tranzistor tuzilmasi IMS turli elementlarini tayyorlash asosi bo‘lib xizmat qiladi ?
6. IMS elementlari qanday qilib bir – biridan izolyatsiyalanadi ?
7. Planar va planar – epitaksial usullari bilan tayyorlangan tranzistorlar nimasi bilan bir – biridan farqlanadi ?
8. Raqamli va analog IMSlar murakkablik darajasi qanday aniqlanadi ?
9. Analog va raqamli IMSlarda qanday signallar o‘zgartiriladi ?
10. IMSlar sinflanishini aytib bering.
Xulosa: IMS topologiyasi bilan tanishib chiqdim va bir qancha usullardan foydalanib IMS belgilanish tizimini o‘rganib chiqdim.
3 – laboratoriya ishi
BTda yasalgan UE kuchaytirgich cxemasini tadqiq etish
Ishning maqsadi: Umumiy emitter sxemasida ulangan bipolyar tranzistorda yasalgan sodda kuchaytirgich bosqichi parametrlarini o‘lchash.
1. Laboratoriya ishini bajarishga tayyorgarlik ko‘rish:
UKE(0), V
|
2,5
|
5
|
7,5
|
Formula
|
Ye1
|
|
|
|
|
UBE(0), V
|
1
|
1
|
1
|
|
IB(0), mA
|
161.4
|
161.4
|
161.4
|
3.6
|
IK(0), mA
|
6.641
|
7.141
|
7.541
|
3.7
|
β
|
|
|
|
3.8
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1 – laboratoriya ishi ims tayyorlash texnologiyasi va klassifikatsiyasi bilan tanishish. Berilgan prinsipial sxemadan ims strukturasi, topologiya va texnologiyasini ishlab chiqish
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Keys-study texnologiyalari va ulardan foydalanish. Bajardi: A. Ochilov rahbari

Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Guzeev V.V. Ta'lim texnologiyasi: qabuldan falsafagacha / M.:
Sentyabr,
1996. - 112 b.
2.
Davidenko V. "Ish" va chamadonning farqi nimada? // Chet elda ta'lim, yo'q.
3.
Smolyaninova O. G. Talabalarni o'qitishda keys-stadi
uslubining didaktik
imkoniyatlari 2001. - 156 b
4.
Smolyaninova O.G. Keys-uslubi bo'yicha o'quv sayti va uni QDU o'quv
jarayonida qo'llash metodikasi 2007. - 57 b
5.
Avezov A.X., Hakimova S.H., Hamroyeva Y.A.
Analitik geometriya va
chiziqli algebra bobini takrorlashda grafik organayzer metodlari //
Scientific
Progress. - 2021. - Т. 2. - №. 6. - С. 1680-1688.
6.
Avezov A.X., Amrullayeva A.N., Namozova M.M. "Aqliy hujum" va "Keys
study" metodlari yordamida "funksiya hosilasi" mavzusini o 'qitish // Scientific
Progress. - 2021. - Т. 2. - №. 6. - С. 1689-1697.
Foydalanilgan elektron m@nzillar:
1. http://inf.yspu.yar.ru/. Мультимедийныетехнологии.
2. http://en.wikipedia.org/wiki/AutoPlay
3. http://www.indigorose.com/products/autoplay-media-studio
4.
http://qarshidu.uz
5. http://ziyonet.uz
6.
http://charko.narod.ru/
http://fayllar.org
MAN (Shahar tarmog’i) - Tarmoq administratori kim?

Tarmoqdagi kompterlarga kabel orqali ulangan markaziy habdan (tugun) iborat.
|
Tarmoqda yagona kabel barcha kompyuterlarni о‘zida birlashtiradi.
|
Halqa topologiya tarmoqdagi barcha tugunlarni о‘zaro bog‘laydi.
|
Tarmoqdagi barcha kompyuter va tugunlar bir-biri bilan о‘zaro bog‘langan bо‘ladi.
|
Topologiya shina va yulduz topologiyalarning kombinatsiyasidan tashkil topgan
|
Gibrid topologiya о‘zida ikkita turli topologiyani mujassamlashtirgan bо‘ladi.
|
Tarmoqda har bir kompyuter yoki tugun markaziy tugunga individual bog‘langan bо‘ladi.
|
Shina topologiyada ixtiyoriy tugun tomonidan tarmoq “Hello message” (network broadcast) signali uzatiladi.
|
Yuboriluvchi va qabul qilinuvchi ma’lumot TOKEN yordamida manziliga yetkaziladi.
|
Ushbu topologiya biror kompyuter buzilgan taqdirda ham ma’lumotlar almashinuvini ta’minlashni maqsad qiladi.
|
Daraxt topologiya yulduz topologiyalarni asosiy kabelga ulash orqali hosil qilinadi
|
Tashkilot о‘z talablaridan kelib chiqqan holda gibrid topologiya asosida tarmog‘ini quradi.
|
Tarmoq komponentalari - Tarmoq administratori kim?

|
Tarmoq administratori kim?
|
bet | 2/6 | Sana | 20.09.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #271783 |
Bog'liq 5-Mavzu-2Tarmoq komponentalari
1. Qurilma:
a) Oxirgi qurilmalar (kompyuter, telefon, printer, faks va h.k);
b) Oraliq qurilmalari
(router, switch, hub va h.k);
2. Vosita (ulanish usuli):
a) mis (med) kabel:
1) simmetrik – parali kabellar;
2) koaksial;
b) Optik kabel:
1) bir modali – magistralda ishlatiladi;
2) ko’p modali – lokal tarmoqda ishlatiladi;
c) Simsiz aloqa (wi-fi, bluetooth va h.k);
3. Xizmat – Tarmoq taqdim etadigan xizmatlar (audio/video qo’ng’iroq, ma’lumot uzatish va h.k).
Tarmoqlarning turlari
LAN (Lokal tarmoqlar)
LAN tarmog’ining afzalliklari:
uydagi yoki ofisdagi foydalanuvchilar orasida printerlarni birgalikdagi foydalanish imkoniyatini beradi;
LAN tarmog‘i foydalanuvchiga о‘zidagi ixtiyoriy tarmoqda ishlash uchun imkoniyatni taqdim etadi;
barcha ma’lumotlarni tarmoqdagi yagona katalogda saqlash va undan foydalanuvchilar tomonidan birgalikda foydalanish imkonini yaratish.
LAN tarmog’ining kamchiliklari:
fayllarni taqsimlangan holda foydalanish imkoniyatini taqdim etgani bois, u foydalanishni nazoratlash uchun alohida xavfsizlik choralarini kо‘rishni talab etadi;
fayl serverdagi kichik nosozlik, server mashinasiga ulangan barcha foydalanuvchilar ishiga salbiy ta’sir qiladi.
WAN (Mintaqaviy tarmoqlar)
WAN tarmog’ining afzalliklari:
WAN tarmog‘i bir – biridan geografik tomondan alohida bo‘lgan tomonlarni kam xarajat va osonlik bilan ulash imkoniyatini beradi.
WAN tarmog’ining kamchiliklari:
tuzilish jaxatidan juda ham murakkab;
past о‘tkazish qobilyatiga ega va ulanishni uzilish xavfi yuqori.
|
| |
Yulduz topologiyasi - Tarmoq administratori kim?

|
Tarmoq administratori kim?
|
bet | 4/6 | Sana | 20.09.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #271783 |
Bog'liq 5-Mavzu-2Yulduz topologiyasi
Yulduz topologiyasining afzalliklari:
markaziy hub yoki tugun orqali tarmoqni markazlashgan holda boshqarish;
topologiyaga osonlik bilan yangi tugunni kiritish yoki olib tashlash imkoniyati;
bir kompyuter tugunining buzilishi qolganlarining ishiga ta’sir qilmaydi;
tarmoqdagi bо‘lgan uzilishni osonlik bilan aniqlash mumkin va muammoni osonlik bilan bartaraf etish imkonini beradi.
Yulduz topologiyasining kamchiliklari:
markaziy nuqtadagi bо‘lgan uzilish butun topologiyaga ta’sir kо‘rsatadi;
markaziy nuqta sifatida router yoki kommutatordan foydalanish tarmoqni amalga oshirish narxini oshiradi;
yangi tugunni tarmoqqa qо‘shish markaziy tugunni imkoniyatiga bog‘liq bо‘ladi.
Shina topologiyasi
Shina topologiyasining afzalliklari:
shina tarmoqqa yangi tugunni qо‘shish juda ham oson;
amalga oshirishda kam xarajatlik;
kichik tarmoqlarda yaxshi ishlaydi;
yulduz topologiyaga qaraganda kam kabel talab etiladi.
Shina topologiyasining kamchiliklari:
yangi tugun kiritish kabelning uzunligiga bog‘liq;
asosiy kabeldagi biror buzilish butun tarmoq ishiga ta’sir qiladi;
kabelning har ikkala tomonida terminatorni bо‘lishi shart;
xizmat kо‘rsatish narxi yuqori;
yuqori tezlikdagi tarmoqlar uchun о‘rinli emas;
manbadan uzatilgan signalni barcha tugunlar qabul qilgani kabi, u tarmoqning xavfiszligiga ta’sir qiladi.
Bu topologiyada kompyuterlar kabelga BNC deb nomlangan maxsus ulagich yordamida ulanadi bu ulagichlar T ulagichlari deb ham tanilgan.
|
| |
Asosning qo’shimcha qatlamlari

|
Asosning qo’shimcha qatlamlari
|
bet | 5/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,89 Mb. | | #145162 |
Bog'liq Avtomobil yo\'llarini loyihalash uslubiy qo\'llanmaAsosning qo’shimcha qatlamlari. Buqatlamlar qlim va grunt gidrologik sharoitlari noqulay joylarda qoplamalarning asosi bilan yo’l poyi to’shama grunti orasida yotqiziladi. Yo’l poyi ishki nam to’plash va do’ppayish jarayonlari rivojlanishi mumkin bo’lgan changsimon qumoq yoki loyli gruntilardan yotqizilgan joylarda g’ovak materiallar (qum, shag’al yoki chaqiq tosh)dan qo’shimcha qatlam yotqiziladi, u zax qochiruvchi, do’ppayishga qarshi, sovuqdan himoyalovchi qatlam deb ataladi. Bunday qatlam yo’l poyining yuqorigi qatlamlaridan ortiqcha suvni chetlatish, yo’l qoplamasini quritish, oplamaning ortiqcha do’ppayishiga yo’l qo’ymaslik va yo’l poyi gruntining mustahkamligini oshirish uchun mo’ljallangan:
yo’l poyi grunti (to’shama grunti, yo’l poyining «ishchi qatlami») -yo’l poyining yaxshilab shibbalangan va tekislangan yuqorigi qatlami bo’lib, unga yo’l to’shamasining qatlamlari yotqiziladi. Тo’shama gruntga transportning barcha bosimi beriladi, shuning uchun u yo’l to’shamasi konstruksiyasida asosiy element bo’lib hisoblanadi. Yo’l to’shamasining mustahkamligi faqat bir jinsli, yaxshilab shibbalangan, do’ppayib chiqmaydigan yo’l poyi bo’lgandagina ta’minlanishi mumkin, bunda suvni chetlatish ham ta’minlangan bo’lishi kerak. Yo’l poyi gruntining tashqi yuklamalarga qarshiligini oshirish, uni quritish va suv rejimining doimiyligi yo’l to’shamasining mustahkamligini oshirish va uning narxini pasaytirishning ishonchli usullaridir. Kuchsiz chala shibbalangan yoki o’ta namlangan gruntli asosga yotqiziladigan toshli materiallar qatlami qalinligini har qanday oshirish yo’l to’shamasining mustahkamligini va tekisligini ta’minlay olmaydi.
2-jadval
Yo’l to’shamasi turlari
|
Qoplamaning asosiy ko’rinishi
|
Yo’l toifasi
|
Bandlarga muvofiq qabul qilinadi
|
Kapital
|
Sementbetonli uyma
Тemir betonli yoki ara-mabetonli va yig’ma betonli
Asfaltbetonli
|
I-IV
I-IV
I-IV
|
7.8; 7.16; 7.33
7.10; 7.14
7.34
|
Yengillashtirilgan
|
Asfaltbetonli
Bog’lovchilar bilan ishlov berilgan shag’al, chaqiq tosh va qumli
|
III, IV va II darajali yo’lni 2 bosqichli qurilishining 1 bosqichida.
IV-V
|
7.34
7.34
|
O’tuvchi
|
Shag’alli va chaqiq toshli;
Bog’lovchilar bilan ishlov berilgan chaqiq tosh qo’shilgan shag’al
|
IV-V
III darajali yo’lni
2 bosqichli qurilishining 1 bosqichida
|
7.4; 7.45
7.37-7.39; 7.40
|
Eng past
|
qo’shimchalar bilan mustahkamlangan yoki yaxshilangan tuproq
|
V va IV darajali yo’lni 2 bosqichli qurilishining 1 bosqichida
|
7.39
7.40
|
|
| |
Halqa topologiyasi - Tarmoq administratori kim?

|
Tarmoq administratori kim?
|
bet | 5/6 | Sana | 20.09.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #271783 |
Bog'liq 5-Mavzu-2Halqa topologiyasi
Halqa topologiyasining afzalliklari:
bir tomonga yо‘naltirilgan trafik oqimi;
har bir tugun faqat bо‘sh bо‘lgan vaqtdagina ma’lumotni uzata oladi;
markazlashgan biror tarmoq serveri talab etilmaydi;
shina topologiyana qaraganda amalga oshirish qulayligi (trafik hajmi oshmasligi sababli);
barcha tugunlarni ma’lumotdan foydalanishda bir xil imkoniyatga ega;
tarmoqda yangi tugunni qо‘shilishi tarmoqning butun о‘zgarishiga ta’sir qilmaydi.
Halqa topologiyasining kamchiliklari:
tarmoqda har bir tugundan signalning о‘tishi sekin jarayon;
ixtiyoriy tugundagi buzilish butun tarmoqning buzilishiga olib keladi;
tugunlarni ulash uchun kо‘p kabel talab etiladi va bu ortiqcha xarajatni talab etadi;
trafik barcha tugunlar uchun taqsimlanadi.
Mesh topologiyasi
Mesh topologiyasining afzalliklari:
ma’lumotlarni davomli uzatishga imkoniyat beradi;
yuqori trafikni о‘tkazish imkoniyati mavjud;
tugunlardan birini buzilishi butun tarmoqqa ta’sir qilmaydi;
tarmoqni kengaytirish osonlik bilan amalga oshiriladi.
Mesh topologiyasining kamchiliklari:
kо‘plab ulanishlarning mavjudligi sababli yuqori darajali ortiqchalik;
boshqa tarmoq topologiyalariga qaraganda yuqori narxga egalik;
tarmoqni qurish uchun kо‘p vaqt va ma’muriy ye’tibor talab qiladi.
Bu topologiya mahalliy tarmoqlarda deyarli qo’llanilmaydi asosan internet kabi keng tarmoqlarda qo’llaniladi.
Daraxt topologiyasi
Daraxt topologiyasining afzalliklari:
yulduz va shina topologiyalarni amalga oshirish murakkab bо‘lgan holarda foydalanish foydali;
tarmoqni osonlik bilan kengaytirish imkonini beradi;
ushbu topologiyada yulduz topologiyani loyihalash tugunlarni osonlik bilan boshqarish imkonini beradi;
xatoliklarni aniqlash va tuzatish xususiyatlarini ta’minlaydi;
har bir yulduz kabel asosiy kabelgan kabellar orqali ulanadi;
yulduz topologiyadagi tarmoqni buzilishi qolgan tarmoqlar ishiga xalaqit bermaydi.
|
| |
Yo‘l belgi chizig‘i - Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash

|
Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash
|
bet | 11/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlashYo‘l belgi chizig‘i
Bu belgi chizig‘i 2.4 yo‘l belgisi
qo‘yilgan yo‘nalishda qatnov qismining butun
eniga chiziladi.
1.14. Yo‘l belgi chizig‘i chorrahada piyodalar o‘tish joyini belgilaydi. Ularning eni piyodalarning 1 soatda o‘tishiga bog‘liq bo‘lib, agarda 1 soatda 500 piyoda o‘tsa, unda piyodalar yo‘lagining eni 1 m olinishi kerak, lekin yo‘lakning eni 4 m dan kam bo‘lmasligi lozim. 1.14.1 va 1.14.2 yo‘l belgi chiziqlari tartibga solinmagan piyodalarning o‘tish joyini belgilaydi. Agarda piyodalar yo‘lagining eni 6 m dan kam bo‘lsa, 1.14.1, 6 m va undan ko‘p bo‘lsa 1.14.2 belgi chizig‘i ishlatilishi tavsiya etiladi. Belgi chiziqlarini yo‘l o‘qiga parallel chizish kerak.
1.14.3. Yo‘l belgi chizig‘i piyodalarning harakati svetofor bilan tartibga solingan chorrahalarda belgilanadi.
1.15. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘lning qatnov qismini velosiped yo‘lkasi kesib o‘tgan joyda chiziladi.
1.16.1-16.3 yo‘l belgi chiziqlari yo‘naltiruvchi xavfsizlik orolchalarini belgilaydi. Bu chiziqlarning eni 0,1 m, ko‘ndalang chiziqlarniki esa 0,4 m olinadi.
1.17. Yo‘l belgi chizig‘i jamoat transportlarining va taksilarning to‘xtab turish joylarini belgilaydi (rangi sariq). Bu belgi chiziqlarining uzunligi 20-30 m, eni 2,0 m belgilanadi.
1.18. Yo‘l belgi chizig‘i chorrahalarda harakat polosalari bo‘yicha yo‘naltirishda ishlatilib to‘g‘riga, to‘g‘riga va chapga, chapga, to‘g‘riga va o‘ngga, o‘ngga strelkalar bilan chiziladi. Ularni 20-30 m masofada ikki yoki uch marotaba chorrahaga yaqinlashib kelayotgan joyda takrorlash kerak.
1.19. Yo‘l belgi chizig‘i qatnov qismining tor joyiga yoki ro‘paradan kelayotgan transport vositalarining oqimlarini ajratuvchi 1.1 yoki 1.11 chizig‘iga yaqinlashayotgan yo‘l uchastkalarida belgilanadi. Ularni harakat yo‘nalishi bo‘yicha bir - biridan 45, 30, 15 m ketma-ketlikda harakat polosasining o‘rtasida yo‘l o‘qiga parallel ravishda joylashtirish lozim.
|
| |
Daraxt topologiyasining kamchiliklari

|
Daraxt topologiyasining kamchiliklari
|
bet | 6/6 | Sana | 20.09.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #271783 |
Bog'liq 5-Mavzu-2Daraxt topologiyasining kamchiliklari:
asosiy kabelga yetkazilgan ixtiyoriy buzilish butun tarmoq faoliyatiga ta’sir qiladi;
ushbu topologiya tarmoqni osonlik bilan kengaytirish
imkonini bersada, butun tarmoqni boshqarish murakkab
jarayon hisoblanadi;
tarmoqni kengaytirish imkoniyati foydalanilgan
asosiy kabel turiga bog‘liq.
Gibrid topologiya
Gibrid topologiyaning afzalliklari:
tarmoqning boshqa sektori ishiga ta’sir qilmasdan xatoliklarni aniqlash va tuzatish imkoniyatini ta’minlaydi;
qо‘shimcha tugunllarni osonlik bilan qо‘shish imkoniyati;
tashkilotlarga о‘z talabidan kelib chiqib tarmoqni loyihalashtirish imkonini beradi;
kо‘plab topologiyalarni о‘zida mujassamlashtirish imkoniyatini beradi.
Gibrid topologiyaning kamchiliklari:
о‘zida kо‘plab topologiyalarni mujassamlashtirgani bois, arxitekturani juda ham aniqlik bilan loyihalash talab etiladi;
gibrid topologiyada kо‘p sonli tarmoq kabellaridan foydalanilgani bois yuqori narxga ega.
|
| |
-rasm. Gruntning taqsimlanish grafigini qurish

|
-rasm. Gruntning taqsimlanish grafigini qurish
|
bet | 3/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,89 Mb. | | #145162 |
Bog'liq Avtomobil yo\'llarini loyihalash uslubiy qo\'llanma3-rasm. Gruntning taqsimlanish grafigini qurish:
a-bo’ylama profil; b-gruntning taqsimlanish grafigi.
Har qaysi hol uchun qimmatli yerlarni kamroq egallash tashishlarning kam bo’lishi va yer qazish mashinalaridan eng samarali foydalanish bilan bog’liq bo’lgan usul eng foydali hisoblanadi.Тashish usuli mahalliy xo’jalik sharoitlariga va tabiiy sharoitlarga, joyning relefiga, kelish yo’llari mavjudligiga, grunt va gidrologik sharoitlarga qarab belgilanadi.
Qimmatli yer maydonlarida, kuchli sho’rlangan gruntlar bor yerlarda, botqoqliklar kesishib o’tgan joylarda va aholi yashaydigan punktlar chegarasida ko’ndalangiga tashish imkoniyatiga yo’l qo’yilmaydi. Agar o’ymadan olinayotgan grunt ko’tarmaga to’kish uchun yaroqsiz bo’lsa yoki tashish yo’lida daryo yoki botqoqdan o’tadigan yo’l qurilmagan bo’lsa, yo’l bo’ylab tashish mumkin emas.
Yer qazish ishlarini tashkil etish loyihasini tuzishda hajmlari teng bo’lgan qo’shni ko’tarmalar va o’ymalar joyini belgilash va tashishning o’rtacha uzoqligini aniqlash uchun tuproq massalarining taqsimlanish grafigini qurish usulidan foydalanish mumkin. Bu grafik yo’l o’q chizig’ining yo’nalishi bo’ylab ko’tarmalar va o’ymalar hajmini (yer qazish ishlarini hisoblash vedomostlarida keltirilgan ma’lumotlardan olinadi) ketma-ket algebraik jamlash yo’li bilan quriladi. Grunt olish manbalari bo’lgan o’ymalar xajmlari «+» ishora bilan, shu gruntlardan ko’tariladigan ko’tarmalar hajmlari «-» ishora bilan olinadi. Yer ishlari taqsimlash grafigini qurish uchun koordinata o’qlarida yo’l uzunligi va grunt ishlari hajmini joylashtiramiz. O’qdan yuqorida o’yma, quyida ko’tarma hajmlari joylashtiriladi. Grafikda ko’tarmani barpo qilishda grunt qaerdan keltirilishi va o’ymada ishlaganda ortiqcha grunt qaerga ishlatilishi ko’rsatilishi kerak. Shu maqsadda eng avvalo, o’ymadagi gruntni taqsimlashni ko’rsatishimiz kerak. O’ymadagi grunt ko’tarma hosil qilishi uchun to’liq ishlatiladi. Etmay qolgan gruntni skreperlar yordamida 100-500 m masofada yon rezervdan tashiladi. Agar yon rezervdagi grunt yaroqsiz bo’lsa, u holda ko’tarma tashib keltiriladigan gruntdan barpo qilinadi. Yo’l poyini qurishda 2 m gacha bo’lgan ko’tarmalarni yon rezervdan barpo qilishda buldozerlardan, 2 m dan yuqori bo’lgan ko’tarmalarni o’ymadan yoki yon rezervdan 500 m gacha bo’lgan masofadan tashib keltirib qurish uchun skreperlarni qo’llash maqsadga muvofiqdir. Yo’l poyini qurishda gruntning o’rtacha tashish masofasi 2 km bo’lsa, u holda ekskovator va avtomobil-samosvallardan foydalangan holda olib boriladi.
1-rasm. Yo'l poyi grunti taqsimlash grafigi.
|
| |
Topshiriq variantlari - «avtomobilyo’llari va aerodromlar» kafedrasi

|
«avtomobilyo’llari va aerodromlar» kafedrasi
|
bet | 6/18 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,89 Mb. | | #145162 |
Bog'liq Avtomobil yo\'llarini loyihalash uslubiy qo\'llanmaTopshiriq variantlari
Talabalar yo’l to’shamasini hisoblash prinsiplariga amal qilib o’zlariga berilgan kurs loyiha ishidagi yo’lning darajasidan kelib chiqib yo’l to’shamasini turini tanlaydilar ShNQ 2.05.02-07 ning bandlarga muvofiq qabul qiladilar.
Rasmiylashtirish tartibi
Talabalar topshiriqni bajaradilar. Amaliy mashg’ulot daftarlariga yozib savol-javob tarzida rasmiylashtirishadi.
Nazorat savollari
1. Yo’l to’shamasi deb nimaga aytiladi ?
2. Qanday yo’l to’shamalarini bilasiz ?
3. Kapital yo’l to’shamasini qoplamasi qanday ?
4. Eng past yo’l to’shamasini qoplamasi qanday ?
3-Amaliy mashg’ulot
Mavzu: Yo’l to’shamasini uchta mezon va muzlashga bardoshlik bo’yicha hisoblash (8 saot).
Yo’l to’shamasini elastik egilishga hisoblash
Bog’lanmagan qatlamlarda siljishga qarshi mustahkamlikni hisoblash
Monolit qatlamda hosil bo’ladigan egilishdan chuzilishga qarshilikni hisoblash
Yo’l to’shamasini muzlashga bardoshlik bo’yicha hisoblash
Ishning maqsadi: Avtomobil yo’llarini loyihalash jarayonida yo’l to’shamalari to’g’ri tanlash asosiy rol o’ynaydi. Shuning yo’l to’shamasini uchta mezon va muzlashga bardoshlik bo’yicha hisoblashni o’rganish ishning maqsadi hisoblanadi.
Ishni bajarish tartibi: Yo’l to’shamasini elastik egilishga hisoblashmiz, bog’lanmagan qatlamlarda siljishga qarshi mustahkamlikni hisoblaymiz, Monolit qatlamda hosil bo’ladigan egilishdan chuzilishga qarshilikni hisoblaymiz hamda yo’l to’shamasini muzlashga bardoshlik bo’yicha hisoblashni o’rganamizQurilish mexanikasi nuqtai nazaridan yo’l to’shamalari elastik-izotrop yarim bo’shliqda - gruntda yotuvchi turli bikirlikdagi qatlamlardan tuzilgan ko’p qatlamli tizimdan iborat.
Bosimni uzatish, ko’p qatlamli tizimdagi qatlamlarning cho’kishi va siqilishi alohida qatlamlarning qalinligiga, ularning elastiklik modullarining va Puasson koeffitsiyentlarining nisbatiga, deformatsiya jarayonida bir qatlamning boshqa qatlam bo’yicha siljish ehtimoliga bog’liq. Bir jinsli bo’lmagan nochiziq deformatsiyalanadigan materiallar uchun (bularga yo’l to’shamalarining konstruktiv qatlamlari asfalt-beton, shibbalangan chaqiq tosh va b. kiradi) grunt asosga beriladigan kuchlanishlarni hisoblashga imkon beradigan nazariy yechimlar hali topilgani yo’q. Shuning uchun biroz shartlilik bilan yo’l to’shamalarini hisoblashda, elastiklik nazariyasida ishlab chiqilgan, kuchlanishlarning ko’pqatlamli tizimlarda taqsimlanishi qonuniyatlariga asoslanadi. Bu qonuniyatlarning yo’l to’shamalari uchun qo’llanishi shu bilan asoslanadiki, ular kam egilganda chiziqli deformatsiyalanadigan ko’p qatlamli tizim kabi ishlaydi.
|
| |
Mavzu: havoning nisbiy namligini aniqlash. Ishning maqsadi

Mavzu: havoning nisbiy namligini aniqlash. Ishning maqsadi
Download
139,51 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
02.12.2023
Hajmi
139,51 Kb.
#109952
Download
139,51 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: havoning nisbiy namligini aniqlash. Ishning maqsadi
Download
139,51 Kb.
Matnni ko'rish