Valning xavfli kesimlarini toliqishga hisoblash (aniqlash-tirilgan usul)

|
Valning xavfli kesimlarini toliqishga hisoblash (aniqlash-tirilgan usul)
|
bet | 2/2 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 106,5 Kb. | | #242524 |
Bog'liq Val turidagi detallarValning xavfli kesimlarini toliqishga hisoblash (aniqlash-tirilgan usul). Bunda valning mustahkamligiga ta’sir etuvchi muhim o`lillar hisobga olinadi: masalan, valdagi kuchlanishning qiymatini o’zgarishi, materialning xususiyati, val o’lchamlarini ta’siri, val yuzasini tozaligi, termik ishlov berish, kuchlanishlarning to’planishi-ni o’zgarishi va h.k.
Valni xavfli kesimi aniqlangandan so’ng hisobiy usulda uning xaqiqiy mustahkamlik ehtiyot koeffitsienti S topilib uni joiz etilgan [S] qiymati bilan solishtiriladi:
S = Su Sf / √ Su2 Sf2 ≥ [S] ,
Su – egilish bo’yicha mustahkamlik xavfsizlik koeffitsienti;
Sf -buralish bo’yicha mustahkamlik ehtiyot (xavfsizlik) koeffitsienti.
Joiz ehtiyot kozffitsienti [S] =1,5...2,5. [S] -ning yuqori qiymati valning ishlash sharoitiga qarab belgilanadi.
ub, fb - kuchlanish tsiklining o’zgaruvchan qismi;
um , fm – kuchlanish tsiklining o’zgarmas qismi;
u-1 , f-1 – val materialining chidamlilik chegarasi;
Ku , Kf -egilish va burilish bo’yicha belgilangan kuchlanishlarni to’planish koeffitsientlari;
Kd , KF -val diametrini va sirt tozaligini hisobga oluvchi koeffitsientlar;
shu , shf -kuchlanish tsiklining o’zgarmas qismini mustahkamlikka ta’sirini hisobga oluvchi koeffitsientlar bo’lib val materialining xarakteristikasiga bog’liq.
Formuladagi Ku , Kf , Kd , KF , shu , shf koeffitsientlarni qiymati jadvallardan tanlab olinadi.
u-1 , f-1 qiymatlarini quyidagicha aniqlash mumkin:
u-1 = 0,43 uch , f-1 = 0,58 u-1.
Agarda valga ta’sir etuchi o’q bo’ylab yo’nalgan kuch bo’lmasa, cho’zilish yoki siqilish hisobga olinmaydi, ya’ni,
um = 0, ua = uF ,
bu yerda uF -val kesimidagi egilish va buralish bo’yicha hisobiy kuchlanish.
Agarda val yuzisida shponka joylashtirish uchun o’ yiqcha bo’lsa, u xolda egilish bo’yicha kuchlanish:
uF = M/ Wnetto ≤ [uF ] ,
Wnetto - val kesimi shponka ariqchasi bo’yicha olingan qarshilik mo`lenti:
,
d- valni hisobiy kesimidagi diametri;
v - shponkali o’yiqchaning eni;
t -shponka o’yiqchasining chuqurligi.
Bu xolda shu kesimdagi burovchi kuchlanish quydagicha topiladi:
Vallarni bikrligi ya’ni ish jarayonida egilishi ularning hamda ular bilan bog’langan detallarning ishiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. SHu sababli vallarning egilishdan hosil bo’ladigan salqilik y -ning hamda tayanchga nisbatan qiyalik burchagi v -ning qiymati ma’lum chegaradan (joiz qiymatdan) ortib ketmasligi lozim (20.1 –rasm), ya’ni:
y ≤ [ y ], v ≤ [ v ]
shart bajarilishi kerak.
20.1 -rasm
Bikrlikka hisoblashdan maqsad, yuklanish ta’sirida elastik deformatsiyani aniqlash va ruxsat etilgan qiymat bilan solishti-rishdan iborat.
Foyfalanilgan adabiyotlar:
1. Shoobidov Sh.A. Mashina detallari. Texnika oily o`quv yurtlari uchun darslik. Тошкент: “O`zbekiston ensiklopediyasi”, 2014. -444 b.
2. Kurganbekov M.M., Moydinov A. Mashina detallari: O`quv qo`llanma. I va II qismlar. -Toshkent: “O`zbekiston ensiklopediyasi”, 2014. -384 b.
3. Ш.А. Шообидов Машина деталлари. Ўқув қўлланма. Тошкент 2004-120 б.
4.Ш.А.Шообидов, С.У.Мусаев. «Юритмалар», Тасмали ва занжирли узатмаларни лойихалаш. Тошкент 2000-82 б.
5.Ш.А.Шообидов, С.У.Мусаев. «Тишли ва червякли узатмаларни лойихалаш». Тошкент 2005-80 б.
|
| |