nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnologik tayyorgarlik bosqichlari

109
4.4-rasm.
Texnologik tayyorgarlik bosqichlari
Andozani loyihalash va tayyorlash
bosqichi maxsus andozaning texnik
tayyorgarligi hujjatlarini tayyorlash hisoblanadi.
Bu juda murakkab va nozik
jarayondir.
Ishlab chiqarishni texnologik tayyorlashni tashkil qilish va boshqarish
bosqichi TTning namunaviy tashkiliy modellariga, ICHTTYATda ko‗rsatilgan
tarkibiy sxema va qo‗llanmalarga tayanadi.
4.6 Ishlab chiqarishda texnikaviy tayyorgarlikni tashkil etish
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 501/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.461
To‘rtinchidan, hozirgi kungacha o‘quvchi bilan AKT o‘rtasidagi munosabat psixologiyasi to‘liq
o‘rganilmagan. YA’ni, elektron axborot oqimi qaysi ko‘rinishda o‘quvchi uchun tushunarli bo‘ladi va
uning asabiga salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi, ranglar va oynalar dizayni qanday bo‘lganda tez charchab
qolmaydi, ko‘rish tizimiga zarar etkazmaydi degan savollarga javob berish uchun dizayner-psixolog
maslahati kerak bo‘ladi.
Xulosa qilib aytish mumkinki, zamon talablariga mos bitta elektron qo‘llanma yaratish uchun
birgina fan mutaxassisining imkoniyatilari yetarli emas, balki, bir yuqori malakali bir necha soha
mutaxassislaridan iborat ijodiy guruh faoliyat ko‘rsatishi zarur. Zamonaviy interaktiv elektron
doskalar bir qator qo‘shimcha qulayliklarga egaki, ular yuqoridagi muammolarni, qisman bo‘lsada,
engillashtirishga yordam berishi mumkin.
Hozirgi zamon talablariga javob bera oladigan yuqori malakali professor-o‘qituvchi fan
bo‘yicha o‘z ma’ruzalarini zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalari, jumladan, interaktiv
elektron doska va multimedia vositalari yordamida tashkil qilishda o‘zining bor bilimi, uslublari,
pedagogik mahoratini jalb qilgan holda, mavzuga tegishli materiallarni eng maqbul mantiqiy ketma-
ketlikda bayon qila oladi. Bunday ma’ruza yuqorida keltirilgan talablarga ma’lum miqdorda javob
bera oladi. Ushbu ma’ruzani elektron doska yordamida elektron qo‘llanmaga aylantirish jarayonini
TRACEBoard interaktiv elektron doska imkoniyatlari misolida ko‘rib chiqamiz [1].
Odatda, mazkur elektron doskaga “TRACEBoard Tools” va “TRACEBook” dasturiy ta’minotlar
ilova qilinadi (aks holda ularni Internet orqali olish mumkin [2]). Mazkur dasturlar ma’ruza davomida
elektron doska bilan muloqat jarayonini elektron qo‘llanma sifatida kompyuter xotirasida saqlab
qolish imkoniyatini beradi. Ushbu elektron material professor-o‘qituvchi tomonidan bayon qilingan
ma’ruza to‘g‘risidagi xujjatli filmni eslatadi.
Bunday imkoniyatdan samarali foydalanish uchun ma’ruza darslarini quyidagi tartibda tashkil
qilish kifoya.
1.
Ma’ruza uchun zarur bo‘lgan prezentatsiyalar va boshqa elektron materiallar oldindan
tayyorlab olinadi.
2.
TRACEBoard elektron doska ulangan kompyuter tashqi elektron manbaalardan foydalanish
uchun lokal va internet tarmog‘iga ulanadi.
3.
“TRACEBoard Tools” va “TRACEBook” dasturlari ishga tushiriladi.
4.
“TRACEBoard Tools” dasturi mulokat oynasidan “Video Record” tugmachasi so‘ngra “Begin
Record” tugmachasi bosiladi.
5.
Ma’ruza audiosistemaning portativ yoki etarlicha uzunlikdagi kabelli mikrofoni yordamida,
elektron doskadan foydalangan holda bayon qilinadi.
6.
Ma’ruza tugagach “Stop Record” tugmachasi bosilib, material multimedia fayliga saqlab
qo‘yiladi.
SHu bilan talabalar mustaqil foydalanishlari uchun mazkur mavzu bo‘yicha elektron qo‘llanma
tayyor bo‘ladi.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 385/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.358
Mikrokontrollerlar faqat xususiy mahsulotlarni ishlab chiqarishni avtomatlashtirish uchun
emas, balki avtomobillar, klimat-kontrolli qurilmalar, elektr energiyasini boshqarish tizimlari, va
boshqa turdagi tehnologik jarayonlarni boshqarish uchun ham foydalaniladi. Bu muhim qurilmalar,
avtomatik boshqaruv va dasturlash orqali samarali ishlashlari, istisno etilmaydigan mas'uliyat bilan
ta'minlangan.
Mikrokontrollerlarga dastur yozish, ularning boshqaruvini o'rganish, ularga ma'lumot
o'tkazish, va ularga moslashtirishning muhim qismi bo'lib chiqadi. Dasturchi, mikrokontrollerlarni
tushunish va ularning zaruriy operatsiyalarini yaratish bilan shug'ullanadi. Dastur yozishning
ahamiyati, tehnologik jarayonlarni samarali va samarali boshqarishda yana kengaygan ahamiyatga
ega.
Bu, tehnologik jarayonlarni avtomatlashtirish sohasining o'zining yuqori potentsialini
namoyon qiladi va bugungi dunyoning o'zgaruvchan talabalari bilan birga o'zgaradi.
Mikrokontrollerlar va ularga dastur yozish, yangi imkoniyatlar yaratish va samarali ishni
ta'minlashda avtamatlashtirishning asosiy qismlaridan biri sifatida o'zlashtiriladi.
Xulosa: Mikrokontrollerlar tehnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda muhim bir o'rin
o'zlashtiradi. Ularga dastur yozish, ularning samarali va tezlashtirishning asosiy qismi bo'lib chiqadi.
Bu, korxona va tashkilotlar uchun ish jarayonlarini samarali boshqarish va yangi imkoniyatlarni
o'zlashtirishda muhimdir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Smith, John. "Mikrokontrollerlarning asosiy tushunchalari." tehnologiya jurnali, 2022.
2. Brown, Emily. "Dastur Yozishning Osnovi." Avtomatlashtirish va Kontrollar, 2021.
3. Johnson, Michael. "Mikrokontrollerlarni tehnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda
qanday qo'llash." Texnologiya va Innovatsiyalar Kitobi, 2020.
|
| |
Iqtisodiy sikl deganda, odatda iqtisodiyot rivojlanishining bir holatidan

Iqtisodiy sikl deganda, odatda iqtisodiyot rivojlanishining bir holatidan boshlanib, birin ketin bir necha fazalarni bosib o’tib, o’zining dastlabki holatiga qaytib kelgunga qadar o’tgan davr tushuniladi. Iqtisodiyotning rivojlanishidagi
harakati bir sikl bilan to’xtab qolmaydi, balki u to’xtovsiz to’lqinsimon harakat
sifatida davom etadi. siklli harakat iqtisodiy o’zgarishning muhim omili,
makroiqtisodiy muvozanat unsurlaridan biri bo’lib, milliy xo’jalik turli tarkibiy
qismlarining amal qilishidagi notekislikni, uning rivojlanishidagi inqilobiy va tadrijiy
bosqichlarning, iqtisodiy taraqqiyot jarayonidagi almashuvini aks ettiradi.
Iqtisodiy sikl maxsus fazalar orqali amalga oshadi. Har bir faza iqtisodiy
rivojlanishdagi muayyan pallani ifodalab, o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’ladi.
Odatda iqtisodiy siklning
inqiroz, turg’unlik, jonlanish, yuksalish fazalari ajratib
ko’rsatiladi (19.1-chizma). Ana shu fazalarning har biri rivojlanishi jaryonida
navbatdagi fazaga o’tish uchun sharoit yuzaga keladi.
19.1-chizma Iqtisodiy sikl fazalari Milliy mahsulot hajmi yuksalish inqiroz yuksalish jonlanish inqiroz turg’unlik jonlanish turg’unlik Vaqt 95
Qaralsin: Ekonomichеskaya tеoriya: Uchеb. dlya stud. vissh. uchеb. zavеdеniy / Pod rеd. V.D.Kamayeva. – 10-е izd.,
pеrеrab. i dop. - M.: Gumanit. izd. tsеntr VLADOS, 2004, 537-541-b.; Borisov ye.F. Ekonomichеskaya tеoriya:
Uchеbnik. – 3-е izd., pеrеrab. i dop. M.: YUrayt-Izdat, 2005, 301-309-b.
369
Iqtisodiy siklning dastlabki fazasi
inqirozdan boshlanib, u ishlab chiqarishning
pasayishida ifodalanadi. Inqiroz fazasining asosiy belgilari va o’ziga xos
xususiyatlarini mazkur mavzuning 3-bandida batafsil bayon etiladi.
Inqirozdan keyin
Psixologik nazariya - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 382/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIPsixologik nazariya.
Iqtisodiyotning siklli rivojlanishini tushuntirishda iqtisodiy
nazariyalar bilan bir qatorda psixologik nazariyalar ham keng o’rin olib bormoqda.
Psixologik nazariya tarafdorlariga J.M.Keyns, U.Mitchell, F.Xayek va boshqalarni
kirtish mumkin. Ularning fikricha, insondagi optimizm va pessimizm faoliyat
aktivligiga ob’ektiv iqtisodiy omillar: foiz me’yori, pul oqimi, foyda va boshqalar
ta’sir ko’rsatib, buning natijasida ishlab chiqarishning qisqarishi yoki kengayishi ro’y
beradi.
Kreditning kengayishi, talab va ishlab chiqarishning o’sishi odamlarning
kayfiyatini ko’taradi va aksincha. Bundan tashqari kishilar borgan sari likvidligi
yuqori bo’lgan pul jamg’arishga moyilligi ortib borishi va o’z navbatida iqtisodiy
rivojlanishga ta’sir etishini ko’rsatishadi.
Hozirgi zamon iqtisodiy fanida iqtisodiy siklning 1380 dan ortiq turlari
mavjudligi ta’kidlanadi
1
. Quyidagi 19.1-jadvalda ularning ko’pchilik iqtisodchilar
tomonidan tan olingan eng asosiy turlari ifodalangan.
19.1-jadval
Sikllarning asosiy turlari
Sikl turlari
Siklning
davomiyligi
Asosiy xususiyatlari
Kitchin sikli
2–4 yil
Zaxiralar miqdori
YAMM, inflyatsiya,
bandlikning tebranishi, tijorat sikllari
Juglar sikli
7–12 yil
Investitsion sikl
YAMM, inflyatsiya va
bandlikning tebranishi
Kuznets sikli
16-25 yil
Daromad
immigratsiya
uy-joy qurilishi
yalpi talab
daromad
Kondratev sikli 40-60 yil
Texnika taraqqiyoti, tarkibiy o’zgarishlar
Forrester sikli
200 yil
Energiya va materiallar
Toffler sikli
1000-2000
yil
TSivilizatsiyalarning rivojlanishi
Kitchin sikli
zaxiralar sikli deb ham nomlanadi. Bunda Jozef Kitchin (1926 y.)
o’zining e’tiborini tovar zaxiralarining harakat chog’idagi moliyaviy hisoblar va sotish
narxlarini tahlil qilish asosida 2 yildan 4 yilgacha davr davomidagi qisqa to’lqinlarni
tadqiq qilishga qaratadi. Ayniqsa u siklning davomiyligini jahondagi oltin
zaxiralarining
tebranishlari bilan bog’lab, uni 3 yilu 4 oyga teng, deb hisoblaydi. Biroq
qisqa muddatli sikllar sabablarining bunday izohi bugungi kunda ko’pchilik
iqtisodchilarni qoniqtirmaydi.
|
| |
Xulosalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

365
1. Iqtisodiy muvozanat deb bir-biri bilan o’zaro bog’liqlikda va ta’sirda amal
qiladigan iqtisodiy jarayonlar, hodisalarning ikki yoki bir necha tomonining bir-biriga
teng kelgan holatiga aytiladi. Shuning uchun ham butun iqtisodiyotning muvozanati
to’g’risida gap borganda eng avvalo yalpi talab va yalpi taklif o’rtasidagi tenglik
e’tiborga olinadi.
2. Makroiqtisodiyotda iqtisodiy muvozanat o’z ichiga xususiy va umumiy
tavsifdagi bir qator muvozanatlar tizimini oladi. Xususiy muvozanat – bu ikkita o’zaro
bog’liq bo’lgan iqtisodiy ko’rsatkichlar yoki iqtisodiyot tomonlarining miqdoran teng
kelishi. Umumiy muvozanat jamiyat barcha ehtiyojlari va milliy ishlab chiqarish
hajmining o’zaro teng kelishini bildiradi. Umumiy iqtisodiy muvozanat bozor
sharoitida, avvalo, yalpi talab va yalpi taklifning teng kelishida ko’rinadi.
3. Umumiy iqtisodiy muvozanat ijtimoiy maqsadlar va iqtisodiy imkoniyatlarning
mos kelishi; mamlakatdagi barcha iqtisodiy resurslardan samarali foydalanadigan
xo’jalik mexanizmi; muvozanatli ishlab chiqarishning umumiy tarkibiy tuzilishi
iste’molning tarkibiy tuzilishiga mos kelishi; bozor muvozanati, ya’ni barcha asosiy
bozorlar (tovarlar, resurslar, ishchi kuchi va hokazolar)da talab va taklif muvozanati kabi
qator shart-sharoitlarni taqozo etadi.
4. Iqtisodiy muvozanat darajasini aniqlashda asosan ikkita o’zaro bog’liq usuldan
foydalaniladi: 1) yalpi sarflar va ishlab chiqarish hajmini taqqoslash usuli; 2)
jamg’arma va investitsiyalarni taqqoslash usuli. Shuningdek, iqtisodiy muvozanat
darajasini aniqlashning balans, xarajat va natijalarni taqqoslash kabi usullari ham
qo’llaniladi.
5. Iqtisodiy mutanosiblik – iqtisodiyotning turli tomonlari va sohalari o’rtasida
miqdor va sifat jihatdan ma’lum moslik, mos keluvchi nisbatlar bo’lib, bunda tenglik
bo’lishi shart emas.
6. Iqtisodiy mutanosibliklarning barchasini umumlashtirib umumiqtisodiy
tavsifdagi mutanosibliklar; tarmoqlararo mutanosibliklar; tarmoq ichidagi
mutanosibliklar; hududiy (territorial) mutanosibliklar; davlatlararo mutanosibliklarga
guruhlash mumkin.
modernizatsiya qilish - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va...

O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va yengil sanoat instituti
SANOAT KORXONALARIDA ISHLAB CHIQARISHNI Укув кулланма
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va yengil sanoat instituti
|
– 
xizmat ko’rsatish va kichik biznes

364
kichik korxonalar uchun yagona soliq to’lov stavkasi 8 foizdan 7 foizga kamaytirish;
moliyaviy, maishiy va boshqa xizmatlarni ko’rsatayotgan mikrofirmalar va kichik
korxonalar yagona soliq to’lovidan 3
yil muddatga ozod etish; 2009 yilda xo’jalik
yurituvchi sub’ektlarni tekshirishlar sonini kamida yana 30 foizga kamaytirish kabi
chora-tadbirlar ko’zda tutilgan
91
.
2009 yildagi yana bir eng muhim ustuvor vazifa –
bu mamlakatimizni
modernizatsiya qilish va aholi bandligini oshirishning muhim omili sifatida
ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani yanada rivojlantirish
dan iborat.
Chunki, mamlakatimizda barqaror iqtisodiy o’sishni ta’minlash, iqtisodiyotning real
sektorini yanada rivojlantirish ko’p jihatdan xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning ishlab
chiqarish infratuzilmasi bilan ta’minlanganlik darajasiga bog’liq.
Zamonaviy ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani
jadal rivojlantirishni
ta’minlash, shu asosda iqtisodiyotni izchil va barqaror yuksaltirish uchun qulay shart-
sharoit yaratish maqsadida «2009 yilda ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani
yanada rivojlantirishga doir qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida» maxsus dastur
qabul qilindi va uning bajarilishi keskin nazoratga olindi.
2008 yil davomida 1108,0 mlrd. so’mlik temir yo’l transporti xizmatlari, 397,2
mlrd. so’mlik avtomobil yo’llari qurish
va rekonstruktsiyalash ishlari, 1375,0 mlrd.
so’mlik aloqa xizmatlari, 1786,1 mlrd. so’mlik elektr energiyasi ta’minoti xizmatlari
ko’rsatildi. Buning natijasida mamlakatimizdagi korxona va tashkilotlar ishlab
chiqarish faoliyatining rivoji va uzluksizligi ta’minlandi.
Iqtisodiyot real sektorining jadal o’sishi ishlab chiqarish infratuzilmasi
xizmatlariga bo’lgan ehtiyojning to’xtovsiz ravishda o’sishiga olib kelmoqda. Shunga
ko’ra, 2009 yilda ushbu tarmoqlar xizmat ko’rsatish hajmini ahamiyatli darajada,
jumladan, avtomobil yo’llari qurish va rekonstruktsiyalash hajmini 133,8% ga, temir
yo’l transporti xizmatlari hajmini 125,5% ga, aloqa xizmatlari hajmini 116,1%ga
oshirish belgilangan.
Shuningdek, temir yo’l uchastkalarini elektrlashtirishni 3
baravardan ko’proq, temir yo’llarni modernizatsiyalash va rekonstruktsiyalashni
127,3%, temir yo’l raz’ezdlari va korxonaga kirish yo’llari qurishni 125%, ko’priklar
qurishni 121,4%, yuqori voltli liniyalarni qurishni 184,2% ga o’stirish ko’zda
tutilmoqda
92
.
Bundan ko’rinadiki, O’zbekistonda iqtisodiy muvozanatni ta’minlash hamda
iqtisodiyotni mutanosibli rivojlantirishda tarkibiy o’zgartirish, ishlab chiqarishni
modernizatsiyalash va divertsifikatsiyalash jarayonlaridan
samarali foydalanib
kelinmoqda.
-mavzu. Iqtisodiyotning siklliligi va makroiqtisodiy beqarorlik

367
chiqiladi. Tahlil davomida moliyaviy, tarkibiy va agrar inqirozlarga hamda ularning
xususiyatlarini yoritib berishga alohida o’rin ajratiladi.
«Bugungi kunning eng dolzarb muammosi – bu 2008 yilda boshlangan jahon
moliyaviy inqirozi, uning ta’siri va salbiy oqibatlari, yuzaga kelayotgan vaziyatdan
chiqish yo’llarini izlashdan iborat»
93
. Shunga ko’ra, mavzu davomida hozirgi davrda
ro’y berayotgan jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozining mazmun-mohiyati, kelib
chiqish sabablari va ta’sir yo’nalishlariga alohida e’tibor qaratiladi.
1. Makroiqtisodiy beqarorlik va iqtisodiyotning
siklliligi
Har qanday mamlakat iqtisodiy o’sish, iqtisodiy resurslarning to’la bandligi va
narxlarning barqaror darajasiga erishishga harakat qiladi. Ammo uzoq muddatli
iqtisodiy o’sish bir tekis va uzluksiz bormaydi, u iqtisodiy beqarorlik davrlari ta’sirida
tebranib turadi. Iqtisodiy o’sish ketidan doimo tanazzul kelib turadi. Vaqti-vaqti bilan
ob’ektiv qonunlarning o’zgartirib bo’lmaydigan ta’siri ostida takror ishlab chiqarish
harakatida ayrim vaqtlarda, ayrim bo’g’inlarda uzilishlar paydo bo’ladi va bu uzilish
iqtisodiyot nomutanosibliklarining keskin shaklda namoyon bo’lishi hisoblanadi. Bu
holat iqtisodiy adabiyotlarda
iqtisodiyotning siklli rivojlanishi

368
sanoat sikli nazariyasiga keng to’xtab o’tilgan. Shundan so’ng sikllarning asosiy
turlari, bugungi kunga qadar mavjud bo’lgan sikllar to’g’risidagi nazariyalar bayon
etilgan.
Ba’zi bir darsliklarda esa iqtisodiyotning siklli rivojlanishi muammolariga
nisbatan qisqa, umumiy tarzda to’xtab o’tilgan
95
. Ushbu xususiyatlarni hisobga olgan
holda iqtisodiy siklning mohiyati va uning fazalari bayoniga to’xtalib o’tamiz.
tarkibiy o’zgarishlarni va iqtisodiyotni diversifikatsiya

363
raqobatdoshligini ta’minlaydigan zamonaviy innovatsiya texnologiyalarini joriy qilish
bo’yicha maqsadli loyihalar o’z ifodasini topadi.
Bugungi kunda dastlabki hisob-kitoblarga ko’ra, umumiy qiymati 24 milliard
AQSH dollaridan ziyod bo’lgan qariyb 300 ta investitsiya loyihasi ustida ish olib
borilmoqda. Jumladan, bunda yangi qurilish loyihalari – 18,5 milliard dollarni,
modernizatsiya va rekonstruktsiya qilish, texnik va texnologik qayta jihozlash
bo’yicha loyihalar esa taxminan 6 milliard dollarni tashkil qiladi. Dasturga kiritilishi
mo’ljallanayotgan bu loyihalar avvalambor yoqilg’i-energetika, kimyo, neft-gazni
qayta ishlash, metallurgiya tarmoqlariga, engil va to’qimachilik sanoati, qurilish
materiallari sanoati, mashinasozlik va boshqa sohalarga tegishlidir.
Loyihalashtirish va qurilish ishlari boshlanayotgan inshootlarni quyidagi
mablag’lar hisobidan moliyalashtirish ko’zda tutilmoqda: kompaniya va
korxonalarning o’z mablag’lari – umumiy hisobda 8,2 milliard dollar, O’zbekiston
Respublikasi Tiklanish va taraqqiyot fondi kreditlari – 2,5 milliard dollar, xorijiy
investitsiya va kreditlar – 13,5 milliard dollar
90
.
Prezidentimiz ushbu loyihalarning bir qismi bo’yicha 2007-2008 yillarda qurilish
ishlari boshlab yuborilganligini, ba’zilarining qurilishini esa 2009 yilda boshlash
ko’zda tutilayotganligini ta’kidlab o’tdilar. Mazkur loyihalarning amalga oshirilishi
innovatsion va energiyani tejaydigan texnologiyalarni joriy etish va jahon bozorida
talab mavjud bo’lgan yangi turdagi tovarlar ishlab chiqarishni o’zlashtirish hisobidan
yiliga 10,4 milliard dollarlik qo’shimcha mahsulot ishlab chiqarish, yillik eksportni 6,5
milliard dollarga ko’paytirish, yalpi ichki mahsulot hajmini sezilarli darajada oshirish
imkonini beradi.
2009 yildagi ustuvor vazifalardan biri
iqtisodiyot ichki tuzilishidagi o’zgarishlar –

|
iqtisodiyot ichki tuzilishidagi o’zgarishlar – Pdf ko'rish
|
bet | 370/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIiqtisodiyot ichki tuzilishidagi o’zgarishlar –
respublikaning energetika va oziq-ovqat mustaqilligini ta’minlovchi tarmoqlarni
rivojlantirishga
qaratildi. Bunda birinchi navbatda eng muhim o’zak tarmoqlarni –
neft va gaz sanoatini, energetikani, rangli metallurgiya sanoatini, mashinasozlik
majmuasini, qishloq xo’jalik va agrosanoat majmuasining boshqa sohalarini
rivojlantirishga ustunlik beriladi.
Iqtisodiyotning takror ishlab chiqarish tuzilishini tubdan o’zgartirish asosida
umumiqtisodiy barqarorlikka erishishda
iste’mol bilan jamg’arish fondi o’rtasidagi
eng maqbul mutanosiblikni ta’minlash
asosiy o’rin tutadi. Iste’mol fondining eng
maqbul darajasiga erishish – ichki bozorda talab bilan taklif o’rtasida mutanosiblikni
ta’minlaщda muhim rol o’ynaydi. Shu sababli davlat eng muhim makroiqtisodiy
takror ishlab chiqarish nisbatlarini tartibga solib turuvchi omillarga ko’proq e’tibor
berdi.
Nomoddiy ishlab chiqarish sohasida tarkibiy qayta qurishlar faol investitsiya
siyosatini o’tkazish orqali amalga oshirildi. Shu sababli respublika investitsiya
bazasini rivojlantirishga katta e’tibor berilib, bunda o’z sarmoyalarimiz, tashqi
kreditlar, bevosita investitsiyalar va ularning barcha manbalaridan o’rinli foydalanish
ko’zda tutildi. Tashqi investitsiyalarni jalb qilishda bevosita investitsiyalar tarzida,
davlat qarzlari, xalqaro moliya va iqtisodiy tashkilotlar, qarz beruvchi mamlakatlar
moliyaviy-kredit resurslari shakllarida amalga oshirish mumkinligi hisobga olinadi.
Tarkibiy o’zgarishlarni amalga oshirish
mahalliy xomashyo va tabiiy
imkoniyatlar asosida ishlaydigan, ilg’or zamonaviy texnologiyalarni joriy etgan
holda, nafaqat ichki, balki tashqi bozorda ham raqobatga bardosh beradigan
mahsulot ishlab chiqaruvchi tarmoqlarga qaratilishi
zarur.
Mamlakatimizda
|
| |
Tayanch iboralar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent to‟qimachilik va yengil sanoat instituti

112
V BOB. SANOAT KORXONASI ISHLAB CHIQARISH
DASTURI VA QUVVATI
5.1
Ishlab chiqarish dasturi mazmuni
Ishlab chiqarish dasturi
– paxta tozalash
korxonasi biznes-rejasining
muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Ushbu bo‗limda ishlab chiqariladigan mahsulot
nomenklaturasi, assortimenti, hajmi, ishlab chiqarish
muddati va sifat tavsiflari
ko‗rsatiladi.
Mahsulot ishlab chiqarish rejasi biznes-rejaning foyda,
rentabellik, tannarx,
moliya rejalari va davlat byudjeti bilan chambarchas bog‗liq. Ishlab chiqariladigan
va uni sotish hajmi foydadan olinadigan ajratmaga va soliq miqdoriga ta‘sir qiladi,
chunki bu ko‗rsatkichlar davlat byudjetining asosiy manbai bo‗lib xizmat qiladi.
Ishlab chiqarish hajmi natural va qiymat ko‗rsatkichlari bilan ifodalanadi.
Ishlab chiqarish korxonalarining ish faoliyati natijalari asosida yaratiladigan
mahsulotlar tarkibi jihatidan quyidagi turlarga ajratiladi: tovar, yalpi, sof va
sotilgan mahsulotlar.
Foydalanilgan adabiyotlar

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.462
Annotatsiya. Mazkur maqolada
iqtisodiy matematik usullarni elektron hisoblash mashinalar
yordamida yechiladigan murakkab optimal masalalarni milliy iqtisodda iqtisodiy
jarayonlarni son
va miqdor jihatdan analiz qilish imkoniyatlari muhokama qilingan. MS Excel dasturi yordamida ham
turli xil iqtisodiy masalalarni yechish ketma-ketliklari taxlil qilingan.
Kalit so’zlar: iqtisodiy matematik masalalarni yechishdagi Ms.Excel dasturi funksiyalari.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida milliy iqtisodiyotning strategik planlashtirish, boshqarish hamda
bashoratlashda ishlab chiqarish jarayonini chuqur ilmiy tahlil qilish, mehnat unumdorligi va ishlab
chiqarishning rentabellik darajasini o’stirish, ichki imkoniyatlardan qidirib topishda,
iqtisodiy
matematik usullardan va kompyuterlardan foydalanish katta samara bermoqda.
Keyingi yillarda iqtisodiy matematik usullar milliy iqtisodning strategik planlashtirish va
boshqarishda keng miqyosda qo’llanib, iqtisodiy matematik usullarni elektron hisoblash mashinalar
yordamida yechiladigan murakkab optimal masalalarni milliy iqtisodda iqtisodiy jarayonlarni son
va miqdor jihatdan analiz qilish muhim ahamiyat kasb etmoqda.
Hozirgi kunda iqtisodiy masalalarni kompyuter yordamida yechish, turli qarorlar qabul qilishga
mo’ljallangan ekspert tizimlar, amaliy dasturlar paketlari hamda yuqori bosqichli dasturlar yaratilib,
soha mutaxassislari e’tiboriga havola qilingan.
Jumladan, MS Office paketi tarkibidagi MS Excel
dasturi yordamida ham turli xil iqtisodiy masalalarni yechish mumkin. Ushbu dasturning ba’zi
imkoniyatlarini quyidagi masala misolida keltirilgan.
Faraz
qilaylik, korxona uch xil mahsulot ishlab chiqarishga ixtisoslashgan bo’lib, ularning
resusrlar hajmi quyidagicha: ish kuchi 1000 kishi/soat, xomashyo 1500 birlik, uskuna 1300
stanok/soat. Bir birlik A mahsulotni ishlab chiqarishga 2.5 kishi/soat, 3
birlik xomashyo, 3
stanok/soat; Bir birlik B mahsulotni ishlab chiqarishga esa 3 kishi/soat, 2.8 birlik xomashyo, 3
stanok/soat;Bir birlik C mahsulotni ishlab chiqarish uchun 1.5 kishi/soat, 2.5 birlik xomashyo, 2.5
stanok/soat sarflanadi.Bir birlik A mahsulotni sotishdan 600so’m, B mahsulotdan 550 so’m, C
mahsulotdan esa 700 so’m foyda olish mumkin.Yuqoridagi ma’lumotlarda asosan:
1.Masalaning iqtisodiy-matematik modeli tuzilsin.
2.Masalaning yoyilgan iqtisodiy-matematik modeli tuzilsin.
3.Chegaraviy shartlarga iqtisodiy ta’rif berilsin.
Masalani yechish uchun Excel dasturini ishga tushirib, quyidagi ketma-ketliklarni bajaramiz:
Dastavval A
1
yacheykaga o’zgaruvchi so’zini kiritib, A
2
yacheykaga A o’zgaruvchini,
B
2
yacheykaga B o’zgaruvchini, C
2
yacheykaga C o’zgaruvchini kiritamiz.D
4
yacheykaga
maqsad
funksiyasini hisoblash uchun quyidagi formulani asosida amalga oshiriladi:
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 344
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Takidlanishicha nodavlat oliy ta’lim tashkiilotlari xujjatlarni qabul qilish muddati va
talabalarni o‘qishga qabul qilish tartibini mustaqil belgilaydi.
Yangi O‘zbekistonni barpo etishdek ulug‘ maqsadga erishish yo‘lida asosiy tayanchimiz
bulgan azmu-shijoatli yoshlarga etibor va g‘amxo‘rlik ko‘rsatish ularga barcha soxalarda o‘z
iqtidori va saloxiyatini to‘liq namoyon etish uchun zarur sharoit va imkoniyatlar yaratib berish
davlat siyosatining
Ustivor vazifasi xisoblanadi ana shundek strategik maqsadlarini eng muximi uzviy qismi
bulgan ilm-fan va ta’lim-tarbiya tizimini jumladan oliy ta’lim taraqqiyotini yangi bosqichga
ko‘tarishga usto‘vor masala sifatida qaralmoqda.Oliy ta’lim tizimida amalga oshirilgan isloxatlar
natijasida bugungi kunda OTM soni 141 tani tashkil etmoqda jumladan 26 ta nufuzli xorijiy
OTMlarning filiallari ochildi.
Jumladan xozirgi vaqtda Jizzax viloyatida tashkil etilgan va faoliyat yuritayotgan yagona
xususiy OTM Sambhram Universiteti xisolanadi.Bu Universitetda iqtidorli professional IT
dasturchilari o‘qitilib tayorlanmoqda.Sambhram Institutional Group SGI 1991-yilda
Xindistonning Bangalor shaxrida tashkil etilgan. Bu Universitetda muxandislik menejment IT
tibbiyot va turizm bo‘yicha kurslarni taklif qiladi.
Bugungi kunda SGI Xindistondagi eng yaxshi insititutlar qatoriga kiradi va 15 dan ortiq
mamlakatlardan kelgan talabalar Sambhram Universitetida o‘qiydi.
Sambhram Universiteti IT ta’limni rivojlantrish va IT soxasida ish o‘rinlarini yaratish
majburiyati sifatida Jizzax va uning atrofidagi viloyatlar yoshlari manfaati uchun professional IT
ta’limni kengaytirish maqsadida O‘zbekistoning Jizzax shaxrida ultra zamonaviy Digital IT
kampusini yaratmoqda.
|
| |
Phosphate Supplement - Neonatal Intensive Care Drug Manual

Most often given in conjunction with calcium for the prevention and treatment of metabolic bone disease in preterm infants.
1 mmol phosphorus/phosphate (P) = 31 mg elemental phosphorus.
1 mmol elemental calcium (Ca) = 40 mg elemental calcium.
Separate oral doses from calcium supplements by at least 2 hours.
When using IV preparation, always check plasma sodium and potassium concentrations to assist in choosing the right phosphate preparation (e.g. sodium or potassium phosphate preparation).
|
Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz - bet 386

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.359
Спектроскопия NIR представляет собой метод, основанный на анализе инфракрасного
излучения. Этот метод может быть использован для идентификации хлопка и определения
его качественных характеристик, таких как влажность и содержание веществ. Он быстр и не
разрушает образец, что делает его популярным среди производителей текстильных изделий.
3. Молекулярные методы
Молекулярные методы, такие как полимеразная цепная реакция (ПЦР) и
ДНК-анализ,
позволяют обнаруживать хлопок на генетическом уровне. Эти методы могут использоваться
для точной идентификации хлопка и проверки его подлинности. Они особенно полезны в
случаях, когда требуется обнаружить хлопок в смесях с другими волокнами.
Преимущества методов обнаружения хлопка
Использование различных методов обнаружения хлопка предоставляет следующие
преимущества:
Контроль качества: Методы обнаружения помогают производителям и потребителям
гарантировать качество продукции, изготовленной из хлопка.
Подлинность: Поддержание подлинности хлопка важно для предотвращения подделок
и обеспечения честной торговли.
Неинвазивность:
Некоторые методы, такие как NIR, позволяют проводить анализ без
повреждения образцов.
Заключение. Обнаружение хлопка является важным аспектом
контроля качества в
текстильной и сельскохозяйственной индустрии. Различные методы обнаружения, такие как
микроскопия, спектроскопия NIR и молекулярные методы, предоставляют разнообразные
способы определения подлинности и качественных характеристик хлопка. Дальнейшие
исследования в этой области могут привести к развитию
более эффективных и точных
методов обнаружения хлопка.
) Amaliy tizimli tahlil deganda nimani tushunasiz?

|
) Amaliy tizimli tahlil deganda nimani tushunasiz?
|
bet | 641/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun54) Amaliy tizimli tahlil deganda nimani tushunasiz?
yangi hodisa, voqea va faktlarni avvaldan tushuntirib berish va bashorat qilish uchun xizmat qiladigan, haqiqiyligi noma’lum bo‘lgan ilmiy taxminlar, bashoratlar.
ma’lum bir sohaga oid muammolarni hal qilishda ishlatiladigan jarayonlar tizimining muayyan tartibda bajarilishi.
axborotni qabul qilish, to‘plash, qayta ishlash va uzatishning majmui.
*tadqiqot va tahlil natijalari ijtimoiy-siyosiy hayotda, ishlab chiqarish jarayonida ishlatiladigan. o‘zida amaliy faoliyatning o‘ziga xos xilma-xilligini namoyon etadigan ilmiy, tahliliy faoliyat.
55) Eksperiment bu...?
*xulosa va vaziyatlarning nazariy asosini tekshirish maqsadida sun’iy vaziyatni yuzaga keltirish yo‘li bilan tajriba o‘tkazish uslubi.
predmetning bilingan tomonlari, belgilari, xossalari va hokazolarni fikran birlashtirish, ob’ektning tuzilishini uning barcha aloqalari, munosabatlari, rivojlanishi.
u yoki bu muammoning mohiyati, xususiyatlari va uni hal qilish yo‘llari.
ma’lum bir sohaga oid muammolarni xal qilishda ishlatiladigan jarayonlar tizimining muayyan tartibda bajarilishi.
56) Tizimli tahlilning boshqaruvchanlik funksiyasi?
*boshqaruv jarayoni turli bosqichlarida qaror qabul qilishga tayyorgarlik ko‘rish, qaror qabul qilish, joriy etish va ijrosi nazoratini amalga oshirish uchun axborot bilan ta’minlaydi.
jarayonni kechishi yoki faoliyat davomida yuzaga kelgan holat haqida ob’ektiv tasavvurni shakllantiradi.
yuzaga kelgan holatning mohiyatini anglash uchun, qo‘llanilayotgan usullar va yondashuvlarni o‘zgartirish uchun xizmat qiladi.
vujudga kelishi mumkin bo‘lgan muammo, xavf va nizolar haqida ogohlik berib, ularni barataraf etish uchun xizmat qiladi.
57) “Oliy ta’lim jarayonini boshqarishda tizimli tahlil va qarorlar qabul qilish texnologiyalari” modulining maqsad va vazifalari?
tizimli tahlilni jamiyatning iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va siyosiy sohalarida qo‘llash tartibi va olinadigan natijalarni ta’lim-tarbiya jarayonida qo‘llash texnologiyalarini ko‘rsatib berish.
|
| |
Использованная литература

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.360
Методика. Для исследования этой темы, мы провели обзор литературы, анализировали
существующие практики интеграции промышленных сетей и выявили ключевые технологии и
стандарты, используемые в этой области.
Результаты и обсуждение
Ключевые технологии
Протоколы связи: Одним из наиболее важных аспектов интеграции промышленных
сетей являются протоколы связи. Промышленные Ethernet и Modbus TCP/IP
- наиболее
распространенные протоколы в этой области, обеспечивающие быструю передачу данных и
надежное соединение.
Промышленные коммутаторы: Промышленные коммутаторы обеспечивают надежное
соединение между оборудованием и сетью. Они часто имеют защищенный корпус,
устойчивость к воздействию вибрации и температурным экстремальным условиям.
Промышленные контроллеры: Промышленные контроллеры играют решающую роль в
управлении оборудованием. Они
способны обрабатывать данные, принимать решения и
управлять системами автоматизации.
Стандарты и протоколы
OPC UA (Unified Architecture): OPC UA
- это стандарт открытой связи, который
обеспечивает интероперабельность между различными устройствами и системами. Он
широко используется для обмена данными в промышленных сетях.
PROFINET: PROFINET - это стандарт, разработанный для использования в промышленных
сетях. Он предоставляет высокую скорость передачи данных и поддерживает различные типы
оборудования.
Modbus: Протокол Modbus широко применяется для
связи между устройствами в
промышленных системах. Он прост в реализации и поддерживает различные типы
физических соединений.
Преимущества и вызовы
Интеграция промышленных сетей имеет множество преимуществ, включая повышение
эффективности
производства, снижение издержек и увеличение надежности. Однако она
также
представляет вызовы, связанные с обеспечением безопасности и защитой данных, а
также с обучением персонала.
) L. Fon Bertalanfi fikriga ko‘ra tizim, bu -...?

|
) L. Fon Bertalanfi fikriga ko‘ra tizim, bu -...?
|
bet | 640/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun47) L. Fon Bertalanfi fikriga ko‘ra tizim, bu -...?
*o‘zaro ta’sirlashuvchi komponentalar majmuasi.
tashqi muhitdan ajralgan element.
tashqi muhitdan ajralmagan element.
o‘zaro ta’sirlashmaydigan komponentalar majmuasi.
48) Gipoteza nima?
tadqiqot va tahlil natijalari ijtimoiy-siyosiy hayotda, ishlab chiqarish jarayonida ishlatiladigan, o‘zida amaliy faoliyatning o‘ziga xos xilma-xilligini namoyon etadigan ilmiy, tahliliy faoliyat.
axborotni qabul qilish, to‘plash, qayta ishlash va uzatishning majmui.
*yangi hodisa, voqea va faktlarni avvaldan tushuntirib berish va bashorat qilish uchun xizmat qiladigan, haqiqiyligi noma’lum bo‘lgan ilmiy taxminlar, bashorotlar.
ma’lum bir sohaga oid muammolarni xal qilishda ishlatiladigan jarayonlar tizimining muayyan tartibda bajarilishi.
49) Sintez deganda nima tushuniladi?
murakkab, bir-biri bilan muayyan tartibda quyidan yuqoriga bog‘langan tizimlar tahlili.
u yoki bu muammoning mohiyati, xususiyatlari va uni hal qilish yo‘llari.
*predmetning bilingan tomonlari, belgilari, xossalari va hokazolarni fikran birlashtirish, ob’ektning tuzilishini uning barcha aloqalari, munosabatlari, rivojlanishi va faoliyatiga bog‘lab tushunib yetish.
ma’lum bir sohaga oid muammolarni xal qilishda ishlatiladigan jarayonlar tizimining muayyan tartibda bajarilishi.
51) Dinamik tizim nima?
muammolarni xal qilishda ishlatiladigan tizimi.
o‘zgarmas tizim.
*doimiy o‘zgaruvchan tizim.
goh o‘zgarib, hohida o‘zgarmaydigan tizim.
52) Tizim so‘zi qanday ma’noni bildiradi?
elementlarning o‘zaro ta’sirlashish.
qismlardan iborat yaxlit birikma.
ta’sirlashuvchi komponentalar.
*elementlarning o‘zaro to‘plami.
53) Matematik model nima?
*o‘rganilayotgan ob’ektning matematik formula yoki algoritm ko‘rinishida ifodalangan xarakteristikalari orasidagi funksional bog‘lanish.
o‘rganilayotgan ob’ektning algorigmi.
o‘rganilayotgan ob’ektning fizik jihatdan ifodalangan xarakteristikalari orasidagi funksional bog‘lanish.
to‘g‘ri javob yo‘q.
|
| |
a’zolari ehtiyojlarini qondirish darajasini oshirish uchun cheklangan iqtisodiy

451
Bozor xo’jaligi sharoitida iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish
qonunchilik, ijro etish va nazorat qilish xususiyatidagi tadbirlar tizimidan iborat
bo’ladi.
Hozirgi sharoitda iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish takror ishlab
chiqarish jarayoniga tegishli bir qator vazifalarni hal qilishga qaratiladi. Bular
jumlasiga iqtisodiy o’sishni rag’batlantirish, bandlikni tartibga solish, tarmoq va
mintaqaviy tuzilmalardagi ijobiy siljishlarni qo’llab-quvvatlash, eksportni himoya
qilish kabilarni kiritish mumkin.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish mexanizmi to’g’risida to’laroq
tasavvurga ega bo’lishi uchun uning maqsadi, vazifalari va tartibga solish usullari
hamda vosita yoki dastaklarini to’laroq tavsiflash lozim.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning asosiy maqsadi iqtisodiy
va ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash, mavjud tuzumni mamlakat ichida va
xalqaro maydonda mustahkamlash va uni o’zgarib turuvchi sharoitga
moslashtirish hisoblanadi.
Bu asosiy maqsaddan bir qator aniq maqsadlar kelib chiqadi. Ular jumlasiga
iqtisodiy siklni barqarorlashtirish; milliy xo’jaliklarning tarmoq va mintaqaviy
tuzilishini takomillashtirish, atrof-muhit holatini yaxshilash kabilarni kiritish mumkin.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning maqsadi uning vazifalarida aniq
namoyon bo’ladi. Bozor xo’jaligi sharoitida davlatning iqtisodiy vazifalari asosan
bozor tizimining amal qilishini yengillashtirish va himoya qilish maqsadiga ega
bo’ladi. Bu sohadagi
FOYDALANILGAN ADABIYoTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYoTLAR RO‘YXATIBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам
FOYDALANILGAN ADABIYoTLAR RO‘YXATI
1.Sh.M.Mirziyoev “Tanqidiy taxlil qatiy tartib intizom va shaxsiy javobgarlik xar bir raxbar
faoliyatining kundalik qoidasi bulishi kerak”. Toshkent O‘zbekiston 2016 yil
2.Fayzullaeva D.Lutfullaeva N“Zamonaviy ta’lim va inavatsion texnalogiyalari buyicha
ilg‘or xorijiy tajribalar”modeli buyicha uslubiy qulanma.Toshkent 2018 yil
3.O‘zbekiston Respublikasi Oliy Ta’lim tizimini 2030 yilgacha rivojlantrish konsepsiyasini
tastiqlash to‘g‘risidagi 2019 yil 8 oktiyabr 5847-son Prezident Farmoni
4.Deyl Karnegiy “Muomala sirlari” Toshkent-2010 yil
TA’LIM MAZMUNINI BOSHQARISH VA MEHNAT BOZORI UCHUN KADRLAR
TAYYORLASH BORASIDAGI XALQARO TAJRIBALAR
J.X.Bobanazarova
JizPI professori
Sh.Sarikulova
JDPU magistri
Jahon hamjamiyatining e’tirof etishicha ta’lim olish huquqi insonning asosiy huquqlaridan
biri hisoblanadi va insonning mazkur huquqi halqaro shartnomalar va har bir davlatning
konstitutsiyalarida qayd etilgan. Jumladan, “Ta’lim sohasidagi kamsitishga qarshi kurash
to‘g‘risida”gi Konvensiya, “Bola huquqlari to‘g‘risida”gi Konvensiya, “Ayollarga nisbatan
kamsitishlarning barcha shakllarini tugatish to‘g‘risida”gi Konvensiya va boshqalar. Mazkur
hujjatlar xalqaro maydonda amal qilish lozim bo‘lgan xalqaro standartlardir va ularning ahamiyati
bevosita demokratiya jarayonlari bilan bog‘liq.
Davlat tomonidan ta’lim xizmatlari tizimini bozor iqtisodiyoti talablari asosida rivojlantirish
bo‘yicha yangi industrial jamiyatni nazariyasi DJ. Gelbreyt o‘z vaqtida industrial tizim sharoitida
345
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
|
| |
FOYDALANAILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

343
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASIDA FAOLIYAT YURITAYOTGAN XUSUSIY OLIY
TA’LIM MUASSASALARI VA ULARNING BOSHQARUV TIZIMI
Sayimova Madina Urazboevna
Jizzax davlat pedagogika universiteti Ta’lim muassasalari boshqaruvi yo‘nalishi birinchi
kurs
magistranti
O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan xususiy Oliy Ta’lim Muassasalari so‘ngi
yillarda ta’lim jarayonlarini tashkil etish va yurtimizning invistitsion jozibadorligini oshirish
buyicha yaratilgan qulay shart-sharoitlar sababli mamlakatimizda nodavlat OTM soni ortib
bormoqda.Amaldagi qonunchilikga ko‘ra nodavlat ta’lim tashkiloti oliy ta’lim faoliyati bilan
shug‘urlanishlari uchun Vazirlar maxkamasi xuzuridagi Ta’lim sifatini nazorat qilish davlat
inspeksiyasidan litsenziya olishlari lozim.Xozirgi vaqtda O‘zbekistonda
faoliyat yuritayotgan
OTM o‘quv jarayoni juda yaxshi joriy etilgan.So‘ngi yillarda nodavlat va xususiy OTMlar soni
ko‘paydi.Xar oy yangi bir Universitet yoki Institut ochilgani xaqida elonlarga ko‘zimiz tushadi.Bu
OTM kirishdan oldin ota-onalar va abutirentlarda faqat asosiy bitta savol paydo buladi bu OTMni
bitirgan talabalarning diplomlari O‘zbekistonda qabul qilinadimi.Vakolatli davlat organi
xisoblangan ta’lim sifatini joriy qilish va nazorat qilish inspeksiyasining rasmiy saytida litsenziya
olgan OTMlar ruyxati bor.
O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan xususiy OTMlar
-Toshkentdagi Singapur menjmentni rivojlantirish insituti
-TEAM University
-British Management University
-Toshkent shaxridagi
Amiti Universiteti
-Toshkent shaxrida Vebster Unversitetining ta’lim dasturlarini amalga oshirish markazi.
-Akfa Universiteti
-Ma’mun nomidagi Jaxon tillar Universiteti
-Toshkent shaxridagi Inha Universiteti
-Cambridge International University
-TMC Instituti
-European Medical University
-Quqon Universiteti
-Toshkent shaxridagi Turin palitexnika Universiteti
-Farmaseftika ta’lim
va tatqiqot Instituti
-Sharda University
-International School of Finance Technology and Science
-Collegium Humanum Varshava Menegment University
-Buxoro psixalogiya va xorijiy tillar Universiteti
-Urganch ranch texnalogiya Universiteti
-Sambhram University
-Toshkent shaxridagi
Yeodju texnika Instituti
-Turkiyaning iqtisodiyot va texnalaogiyalar Universitetining Toshkent shaxridagi filiyali
-Tashkent International University of Education
-Urganch shaxridagi xalqaro binary Universiteti
-Japan Digital University
-Farg‘ona shaxridagi
korea xalqaro Universiteti
- University of Tashkent for Applied Sciences
-Toshkent shaxridagi puchon Universiteti
-Diplomat University
-Profi University
-Yangi
Asr Universiteti
-rasm. Ish vaqtini kuzatishning fotografiya usuli

155
Rahbarlar jumlasiga paxta tozalash korxonasidagi barcha mansab
lovozimlarni egallab turgan xodimlar va ularning o‗rinbosarlari kiritiladi, xususan:
jamiyat raisi, bo‗lim boshliqlari, bosh mutaxasislar (bosh hisobchi, bosh muxandis,
bosh mexanik, bosh texnolog , bosh iqtisodchi va boshqalar).
Mutaxassislar jumlasiga texnik-muxandislik, iqtisodiyot, buxgalteriya,
huquqiy va boshqa yo‗nalishlar bo‗yicha faoliyat yurituvchi xodimlar kiritiladi.
Jamoaning ishlab chiqarish va maishiy zaruriyatlarini qoniqtirishda faoliyat
yurituvchilar kichik ishlab chiqarish personali hisoblanadi.
Paxta tozalash korxonasi sanoat ishlab chiqarish personali tarkibiga asosiy
ishlab chiqarish, xizmatchi ko‗rsatuvchi va yordamchi bo‗limlar (sexlar) ishchilari,
tashqi paxta tayyorlash maskanlaridan paxtani qabul qilib olish va uni zavodga
etkazib berish bilan shug‗ullanuvchi ishchilar, shuningdek korxonalarni boshqarish
va uning ishlab chiqarishiga xizmat ko‗rsatish xodimlari kiradi.
Paxta tozalash korxonasi nosanoat personali tarkibiga tayyorlov tizimi
ishlovchilari (quritish-tozalash sexi bilan birgalikda), uy-joy kommunal xo‗jaligi,
bolalar bog‗chasi va shu kabi boshqa xo‗jaliklar xodimlari kiritiladi.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning

|
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning Pdf ko'rish
|
bet | 462/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI2. Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning
maqsad va vazifalari
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish ob’ektiv tavsif kasb etadi. Ko’plab
iqtisodchilar iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solinishining zarurligini faqat
bozorning kamchiliklari, uning ko’plab iqtisodiy muammolarni hal eta olmaslik holati
bilan izohlaydilar. Bu ma’lum ma’noda to’g’ri bo’lsada, biroq, iqtisodiyotga davlat
ta’sirining ob’ektiv zarurligi eng avvalo ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi
bilan belgilanadi. Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning ob’ektiv asosi
bo’lib ham milliy iqtisodiyot darajasida, ham xalqaro miqyosda ijtimoiy mehnat
taqsimotining rivojlanishi negizida ishlab chiqarishning umumlashuvi jarayoni xizmat
qiladi.
Bu jarayon quyidagilarda namoyon bo’ladi:
-
chuqurlashib borayotgan ijtimoiy mehnat taqsimoti asosida ishlab chiqarish
ixtisoslashgan tarmoqlarining o’zaro aloqasi va o’zaro bog’liqligi yanada kuchayadi;
-
ishlab chiqarishning kooperatsiyalashuvi va markazlashuvi natijasida alohida
xo’jalik birliklarining mayda bo’laklarga ajralib ketish holatlari barham topadi;
-
ishlab chiqarishning yirik korxonalarda to’planuvi jarayoni o’sadi;
-
turli iqtisodiy mintaqalar o’rtasidagi iqtisodiy aloqalar va faoliyat almashuvi
jadallashadi.
Ishlab chiqarishning umumlashuvi darajasining oshishi bilan o’zaro
muvofiqlashtirilgan holda xo’jalik yuritish, takror ishlab chiqarish nisbatlarini ongli
ravishda tartibga solish, yirik ishlab chiqarish majmualari, yaxlit iqtisodiyotni
markazlashtirilgan holda boshqarishga ob’ektiv ehtiyoj paydo bo’ladi. Shunga ko’ra,
iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish ishlab chiqarish munosabatlarining har
qanday tizimida ishlab chiqarish umumlashuvining ma’lum darajasida ob’ektiv
zaruriyatga aylanadi.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish deganda davlatning jamiyat
|
| |
Pharmacokinetics - Neonatal Intensive Care Drug Manual

Pharmacokinetics: In children, phenytoin loading dose 20 mg/kg may result in supratherapeutic concentrations.5 (LOE IV)
During the first week after birth, plasma half-life is so variable that no fixed dosage regimen can be derived. Beyond the second week, 8 mg/kg/24 hours is probably inadequate for most infants.9 (LOE IV) In preterm infants the t½ was much longer (75.4 ± 64.5 h) and more variable.9 (LOE IV)
Postnatal age independently influenced clearance. Switching from enteral to intravenous routes may require a dosage adjustment (enteral bioavailability 0.76, 95% CI 0.44 to 1.07), although similar serum concentrations have been reported in preterm infants irrespective of route.10,11 (LOE IV, GOR C)
In a small case series of term neonates on phenytoin as single drug or in combination with phenobarbitone, the mean daily dose of phenytoin was significantly higher in neonates on ECMO compared to non-ECMO neonates (20 vs 11mg/kg/day; p=0.04) with comparable drug levels (8.4 vs 7.4 mg/L; p=0.56 ).8
Monitoring: Therapeutic target for total phenytoin is 10 to 20 mg/L (40 to 80 micromol/L) and for free phenytoin 0.5 to 1.4 mg/L (2 to 5.6 micromol/L).12 (LOE IV, GOR C). Total phenytoin concentrations are unreliable for directing therapy in critically ill children. Free phenytoin concentrations should be routinely measured in critically ill children to prevent possible intoxications and ensure therapeutic dosing.13
When free phenytoin concentrations cannot be routinely measured, use total phenytoin concentration with a derivative of the Sheiner-Tozer equation:
Ctotaladjusted = [Ctotalmeasured x 10.2 – 0.24 x (ALB – 42) + 0.067 x (UREA – 7)+ 2.53 x VALP] ÷ 10.2.13-14 Note, however, that the Sheiner-Tozer equation and all its derivatives are regarded, in general, as biased and imprecise.14
In children with hypoalbuminaemia, uraemia or concomitant valproic acid use, ensure close treatment monitoring and consider a dose reduction of phenytoin a priori.13 (LOE IV, GOR C)
To convert from mg/L (microgram/mL) the factor is 3.964. Simply multiply the mg/L value to obtain the value in micromol/L.
Hypothermia can significantly reduce clearance of phenytoin compared with normothermic patients and during and after rewarming phase. There is limited data about saturable metabolism and modelled using Michaelis-Menten Kinetics in neonates. It is advisable to closely monitor the concentration of phenytoin in neonates during therapeutic cooling and rewarming phase.7
|