Jon fon Neymanning 1945-yildagi maqolasi, edvac

1-mavzu nazorot savollari
Tayyorladi:Axmedov B
1. Fon Neymanning tamoyillari haqida gapiring.
Jon fon Neymanning 1945-yildagi maqolasi, EDVAC hisobotining birinchi loyihasi, unda mantiqiy venrillarning tashkil etilishi tasvirlangan.
Fon Neyman printsipi
Ko'pgina zamonaviy kompyuterlarni tashkil etish J. fon Neyman tamoyil (printsip) lariga asoslangan:
Ma'lumotni ikkilik kodlash, uni fiksirlangan bitli so'zlarga bo'lish.
So'zlarni xotiraga chiziqli manzilli tashkilot bilan joylashtirish (N yacheykalar, n razryadlar). Yacheykalar tartibda raqamlangan (0, 1, .., N—1). Yacheyka raqami manzil deb ataladi. Manzil tegishli katakchada saqlanadigan o'zgaruvchining identifikatoridir.
Algoritmni buyruqlardan iborat dastur bilan ifodalash.
Buyruq-bu dasturni bajarish jarayonining bosqichini belgilaydigan plan. Unda operatsiya ko'rsatmasi, operandlarning manzili va boshqalar mavjud xizmat belgilari.
Buyruqlar va ma'lumotlarni chiziqli manzilli tashkilot bilan bir xil xotirada saqlash. Farq faqat o'qilgan so'zni ishlatish usulida.
Hisoblash jarayoni dastur tomonidan belgilangan tartibda buyruqlarni ketma-ket bajarish sifatida tashkil etiladi.
Protsessor va mashina tilining maksimal soddaligi. Jarayon kompyuterda dasturni bajarish deb ataladi. Protsessor-bu jarayonni chaqiradigan va boshqaradigan kompyuter qurilmasi, ya'ni keyingi buyruqni tanlashni va uning bajarilishini ta'minlaydi. Boshqacha qilib aytganda, protsessor jarayonni bir holatdan boshqasiga o'tkazadi. Protsessor bajaradigan kompyuter buyruqlari mashina deb nomlangan tilni hosil qiladi.
Arxitekturaning qattiqligi. Bu kompyuter tuzilishi, buyruqlar ro'yxati, ma'lumotlarni kodlash usullari jarayonida o'zgarmaslikni anglatadi.
2. Turing mashinasi nima?
Turing mashinasi, matematik muammolarni yechish uchun yaratilgan idealizatsiyalangan ma'lumotlar qurilmasi hisoblanadi. Bu ma'lumotlar qurilmasi, matematik matnlarni va amaliyotlarni bajarish uchun moslashtirilgan maxsus algoritm tavsiflarini ishlab chiqishda tashkil etilgan. Alan Turing tomonidan 1936-yilda taqdim etilgan, Turing mashinasi bir qator bilan algoritmlarni amalga oshirish uchun moslashtirilgan, boshqa so'zlar bilan, o'zinga xos logikaviy va hisoblash qobiliyatlariga ega bo'lgan ideal kompyuter modelidir. Turing mashinasi asosan konsertiretuvchi va analitik ro'yxatli dasturlarni tahlil qilish uchun ishlatiladi. Bu tajribali model, kompyuter ilmi va kiberinzhineringning boshlang'ich prinsiplarini tuzatgan eng asosiy modellar orasiga kiradi.
3. Kompyuter tasnifini bering.
Kompyuterlar turli xususiyatlari bo'yicha sinflandiriladi. Bu sinflandirish turlari:
1. O'lcham va Ko'chirib olish imkoniyatlari:
- Masausti Kompyuterlar: Bu turi kompyuterlar odatda masadagi joyga o'rnatiladi va odatda katta va kuchli bo'ladi.
- Noutbuklar: Ko'chirib olish mumkin va kichik bo'lib, odatda masausti kompyuterlarga nisbatan ishlab chiqariladi.
2. Protsessor va Ish haqida:
- Standart Protsessorlar: Bugungi kunda Intel va AMD kabi brendlarning ishlab chiqarilgan murakkab protsessorlari mavjud. Ularning xususiyatlari, faoliyat, energiya samaradorligi va boshqa omillar bo'yicha sinflandirilishi mumkin.
- Server Protsessorlari: Xususan server va ma'lumot markazlarida ishlatiladigan yuqori samarali protsessorlar.
3. Foydalanish maqsadiga ko'ra:
- Umumiy Foydalanish Kompyuterlari: Internetga kirish, ofis dasturlari, media saqlash va boshqa umumiy maqsadli foydalanish uchun ishlab chiqarilgan.
- O'yin Kompyuterlari: Yuqori samarali protsessorlar va grafika kartalari bilan optimallashtirilgan o'yin o'ynash uchun.
- Ish Ma'lumoti: Professional foydalanuvchilar uchun, grafik dizayn, video tahrirlash, muhandislik dasturlari va boshqa intensiv ish yuklarini ishlab chiqarish uchun.
- Serverlar: Tarmoqga bog'liq boshqa kompyuterlar uchun xizmatlar taqdim etadigan, odatda yuqori ishonch va samarali kompyuter tizimlari.
4. Operatsion Tizim bo'yicha:
- Windows asoslangan kompyuterlar
- macOS asoslangan kompyuterlar
- Linux/Unix asoslangan kompyuterlar
5. Xotira va Saqlash:
- RAM (Xotira): Tizim performansi uchun muhimdir. Ko'p xotira odatda yaxshi performansni ta'minlaydi.
- Saqlash: Qattiq disk hayajonlari (HDD) yoki tverdi qatlamli disklar (SSD) kabi murakkab saqlash turkalari mavjud. Kapsatuv va tezlik saqlash variantlarini aniqlaydi.
6. Grafika Ishlab Chiqaruvchi (GPU):
- Integrlangan Grafiklar: Protsessorga integratsiya qilingan past samarali grafik ishlab chiqaruvchilar.
- Tashqi Grafik Kartalar: Yuqori samarali visual ishlar uchun ishlatiladigan alohida grafik karta.
4. Qaysi qurilma arifmetik qurilma deb ataladi?
"ALU" (Arithmetic Logic Unit) deb ataluvchi qurilma, kompyuterda arifmetik va mantik amallarni bajarish uchun ishlatiladi. ALU, arifmetik operatsiyalarni (qo'shish, ayirish, ko'paytirish, bo'lish) va mantik operatsiyalarni (solishtirish, kon'yunktiv, dis'yunktiv operatsiyalar) bajarish uchun ishlatiladi. ALU komponenti, kompyuterning mikroprotsessorining ichida joylashgan bo'lib, kompyuter tomonidan bajarilayotgan barcha hisoblash amallarini amalga oshiradi.
ALU, kompyuter arxitekturasida kritik ahamiyatga ega bo'lib, kompyuterning barcha hisoblash amallarini bajarish uchun zarur bo'lgan arifmetik va mantik funktsiyalarni amalga oshiradi. Bu yordamda, ALU arifmetik qurilma deb ataladi.
5. Qaysi qurilma alu deb ataladi?
Ushbu so'zda «Turing mashinasi» nomi, Alan Turing tomonidan taqdim etilgan matematik modelni anglatadi. Turing mashinasi, matematik dasturlarni bajarish va hisoblash uchun moslashtirilgan idealizatsiyalangan ma'lumotlar qurilmasi hisoblanadi. Bu model boshqa so'zlar bilan, o'zinga xos logikaviy va hisoblash qobiliyatlariga ega bo'lgan ideal kompyuter modelidir.
6. Charlz Babbigning analitik dvigateli haqida gapiring.
Charles Babbage, 19-20 asrlar o'rtasida bo'lgan ingliz matematik, dasturchi va ma'muridir. Uning eng mashhur loyihalari "Analitik Dvigateli" va "Ferazi Masina"dir.
Analitik Dvigatel, tariqiy hisoblash uchun ishlatiladigan bir necha asosiy qismlar (dasturiy va mekanik) jamlanmasidan iborat bo'lgan gigantik mehanik qurilma edi. Ushbu qurilma, asosan Charles Babbage tomonidan shuningdek aniqlik va qutilik bilan asoslangan. U erda amaliy tizimlarni emulyatsiya qilish uchun ajratilgan arifmetik va logika operatsiyalarni bajarish uchun kiruvchi arifmetik qism, ma'lumotlarni saqlash uchun biron bir o'zgaruvchi ma'lumot oluvchi saqlash qismi, shuningdek amaliy yoki loyihalar va ma'lumotlarni ko'rsatish uchun xaritalar, chtochniy ishlashni ishlab chiqarish qobiliyatlari mavjud edi. Ushbu qurilma, kompyuterlar asosida ishlatiladigan har bir arifmetik, saqlash va amalga oshirish funktsiyalarini aks ettiradi.
Charles Babbage, Analitik Dvigatel loyihalarini 1837 yilda ilmiy o'qituvchilarga taqdim etdi, lekin uni amalga oshirish uchun moliyaviy resurslar to'plamasi yig'ilishi bilan bog'liq qiyinchiliklar sababli uni ishlab chiqarishni muvaffaqiyatli emas. Har bir dasturni to'liqroq emulyatsiya qiladigan avlodning uskunalari va texnologiyalari yetarlicha rivojlanmaganligi ham muammolarning biri edi. Bunaqa, Analitik Dvigatel tarixi kompyuterlar tarixida muhim ahamiyatga ega bo'lgan bir loyihadir.
7. Shaxsiy kompyuterlar apparat muvofiqligi bo'yicha qanday taqsimlanadi?
Shaxsiy kompyuterlar apparat muvofiqligi taqsimoti, ularning xususiyatlari, yetarlicha tasarruf va bajarilishga qaratilgan nazorat, va foydalanuvchi talablari asosida amalga oshiriladi. Bu taqsimot kompyuter ishlatuvchisi uchun zarur bo'lgan har bir qismining tuzilishi va birlashishi orqali amalga oshiriladi. Quyidagi asosiy taqsimot turlari mavjud:
1. Yuk mashinasi (CPU):
- Yuk mashinasining (CPU) turli brendlar va modellar o'rtasidagi tanlovlarning osongina bo'lgan sababi, ularning har biri xususiy tezlik, kuch, ishlab chiqarish zamonaviyligi va narxlarda farq qiladi. Bunday, har bir foydalanuvchi o'z talablari, masofa yoki multimedia muammolari bo'yicha moslashtirilgan eng mos mashinani tanlashlari kerak.
2. Xotira (RAM):
- Xotira miqdori, kompyuterning qanday darajada boshqarish mumkinligini belgilaydi. Katta xotira kompyuter ishlash tezligini oshirishi mumkin, ammo qo'llanuvchi narxlari ham o'sishi mumkin.
3. Saqlash qurilmalari:
- Ushbu qurilmalar odatda hard disk yoki SSD sifatida bo'ladi. Hard disk ko'p ma'lumotni saqlash uchun qulay bo'lsa-da, SSDlar tezlik va ishlovchi yorliqning yuqori sifatini taklif etadi.
4. Grafik Karta:
- Grafik karta, 3D o'yinlar, video tahrirlash va multimedia tajriba ko'rsatishda muhim bo'ladi. Yuqori grafik sifatini qo'llash uchun, kuchli grafik karta kerak bo'ladi.
5. Monitor:
- Monitor o'ziga xos ekranni, qarama-qarshi ko'rinishni va ekranni tarzini o'z ichiga oladi. Bunda, ekran o'lchamlari, ko'rinish sifati, ekranning qaysi turdagi technologiyalardan yasalganligi (masalan, LED yoki OLED) va narx kiritiladi.
6. Amalga oshirish qurilmalari:
- Amalga oshirish qurilmalari, klaviatura, musiqa, va o'chiruvchilar kabi asboblar hisoblanadi. Bu, kompyuter ishlatuvchisining boshqarish va ta'minlash muvofiqligini oshirishda muhimdir.
Bu taqsimotlar, foydalanuvchi talablari va moliyaviy imkoniyatlar asosida aniqlanadi va shaxsiy kompyuter sotib olishda qaror qilishda yordam beradi.
8. Kompyuter avlodlari qaysi asosda ajralib turadi?
Kompyuter avlodlarini ajratishda, ularning texnologik yoki arxitektural asoslar asosiy ko'rsatiladi. Bunday ajralishning muhim darajada o'zgarishi, kompyuterlar tarixidagi buyuk rivojlanishlarga bog'liq bo'lib, har avlod ko'nglini o'zgartirish uchun yangi texnologiyalar va qulayliklar kiritiladi. Ko'proq qidiruv va ishlab chiqarish kuchlarining oshishi bilan, avlodlar o'rtasida farqni aniqlash chet tillarni va ko'pni izohlash mumkin
|