Axborot jarayonlarini ta'minlash - Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik...

|
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|
bet | 12/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi 2.4. Axborot jarayonlarini ta'minlash.
MQIT normal ishlashi uchun unda sodir bo'layotgan axborot jarayonlari etarli darajada qo'llab-quvvatlanishi kerak. Shuning uchun SPA(sensor perseptiv apparat) axborot jarayonlari oqimini ta'minlovchi bir qator quyi tizimlarni o'z ichiga oladi. Bularga energiya ta'minoti, ma'lumotlarni saqlash va ro'yxatga olish, individual maqsadlar uchun quyi tizimlar kiradi. Axborot jarayonlarini energiya bilan ta'minlash quyi tizimi uchta eng muhim shartning bajarilishini ta'minlaydi:
tashqi stimulyatsiya parametrlarining o'zgarishiga SPAga kiritilgan tuzilmalarning sezgirligining joriy diapazonini moslashtirib sozlash;
muhim signallar kutilmaganda kelgan taqdirda SPA resurslarini safarbar qilish;
sub'ekt oldida turgan maqsadlarga erishishga eng ko'p hissa qo'shadigan ma'lumotlarga imtiyozli ishlov berishni ta'minlash uchun ushbu resurslarni parallel jarayonlar o'rtasida taqsimlash.
Quyi tizimning ishlashi faollashtirish, tanlash va hissiyotlar mexanizmlari bilan ta'minlanadi. Faollashtirish mexanizmlari miya neyronlarining qo'zg'aluvchanligini (tonusini) tartibga soladi va shu bilan ularning ma'lum bir funktsiyani bajarish uchun zarur bo'lgan moyilligini o'rnatadi. Bu miyaning umumiy funktsional holatini aniqlaydi. Tonik (uzoq muddatli) va fazali (qisqa muddatli) faollashuv mavjud. Tonik faollashuvi yuqoridagi shartlardan birinchisining bajarilishini ta'minlaydi. Axborotni qayta ishlash va umuman faoliyat samaradorligi ushbu faollashtirish darajasiga bog'liq. Ular o'rtasidagi munosabatlar Yerkes-Dodson qonuni bilan belgilanadi, uning grafik tasviri 2.2.rasmda ko'rsatilgan. Grafiklardan ko'rinib turibdiki, faollashtirish darajasining oshishi bilan oson vazifalarni bajarish sifati monoton ravishda oshadi; murakkab vazifalar uchun odatda optimal faollashtirish darajasi mavjud.
2.5. "Inson-mashina" tizimida ma'lumotlarni qayta ishlab chiqarish
Sodir bo'ladigan axborot jarayonlari mustaqil ravishda mavjud emas, balki "inson - mashina" tizimidagi umumiy axborot jarayoniga organik tarzda to'qilgan. Axborotni qayta ishlash jarayonlari tizimning mashina bo'g'inlarida ham sodir bo'ladi, shuning uchun ularning axborotni qayta ishlash jarayonlari bilan muvofiqligi darajasi. butun tizimning samaradorligi ko'p jihatdan insonga bog'liq. Butun tizimdagi axborot jarayonini tavsiflovchi integral tushuncha axborotni qayta ishlab chiqarishdir. Axborotni qayta ishlab chiqarishning asosiy muammosi - axborot modeli xususiyatlarini boshqariladigan jarayon, operator va hal qilinayotgan vazifalarning xususiyatlari bilan uyg'unlashtirish zarurati bilan bog'liq talablar o'rtasidagi optimal muvozanatni topishdir. Axborotni qayta ishlab chiqarish jarayonida quyidagi vazifalar hal qilinadi:
1.aloqa kanali orqali xabar manbasidan kelayotgan xabarlarni qabul qilish ;
2.axborotni manzillar bo'yicha bufer xotirasiga joylashtirish va uni kerakli vaqt davomida saqlash;
3.qabul qilingan kodlarni mos tasvir kodlariga aylantirish;
4.talab qilingan vaqt ichida tasvirlarni vizual taqdim etish;
5.axborotni vizual idrok etish va axborot modelining mos yozuvlar modeliga muvofiqligi to'g'risida qaror qabul qilish;
6. kontseptual modelni shakllantirish (operatsion namuna).
Ushbu muammolarni hal qilish uchun axborotni ko'paytirish yo'li yaratiladi , bu inson-mashina tizimi bo'lib, unda 1 va 2- vazifalari faqat texnikdir; 3 va 4 vazifalar texnik bo'lsa ham, operatorning imkoniyatlari va cheklovlarini hisobga olgan holda hal qilinishi kerak; 5 va 6 vazifalari operator tomonidan hal qilinadi. Axborotni ko'paytirish yo'lining blok diagrammasi 2.3.rasmda ko'rsatilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Modul muhandislik psixologiyasining metodolik va nazariy asoslari. Mavzu Muhandislik psixologiyasining predmeti va vazifalari.(2s.)
|