Media savodxonlik va axborot madaniyati fani

|
Media savodxonlik va axborot madaniyati fani
|
bet | 2/8 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,44 Mb. | | #155671 |
Bog'liq 1- mavzu mediaInsоniyat istе’mоl qilаdigаn mаhsulоtlаr ichidа eng хаridоrgiri –ахbоrоtdir.
Media savodxonlik va axborot madaniyati fani - Fanning ob’ekti deb, inson va uning ongi, ijtimoiy fikr bilan bir qatorda barcha turdagi ochiq axborot tizimlari va zamonaviy ko‘p tarmoqli globallashuv jarayoni e’tirof etiladi.
- Fаnning prеdmеti - ommaviy axborot vositalari orqali uzatiladigan barcha axborotga tanqidiy qarash, ularga xolis yondoshish va har bir uzatilayotgan axborotni saralashda ongli ravishda yondashishni ta’minlovchi tamoyillar, muammolar va bilimlar.
- Fаnning maqsadi - axborot va media mahsulotlarini samarali olish, tahlil qilish, tanqidiy baholash, talqin qilish, foydalanish, yaratish va tarqatish imkonini beradigan bilim, ko‘nikma, munosabat, malaka va amaliyotlarni shakllantirish.
- Fаnning vаzifаsi- insonlar tomonidan iste’mol qilinadigan har qanday axborotning manipulyativ kuchini anglagan holda ulardan ongli fongli foydalanish madaniyatini shakllantirishdir.
Post-haqiqat - Post-haqiqat – jamoatchilik fikrini shakllantirishda ob’ektiv dalillar-hissiyotlar va shaxsiy e’tiqodlarga murojaat qilishdan ko‘ra kamroq ahamiyatga ega bo‘lgan holatlar. Siyosiy madaniyatda post-haqiqat deganda asosan muloqot doirasining his-tuyg‘ulari va shaxsiy e’tiqodlariga murojaat qilish orqali (siyosiy voqelikning tafsilotlari e’tiborsiz qolsa-da), bir xil dalillarni takrorlash va ma’lum bir tushunchaga zid bo‘lgan ob’ektiv faktlarni e’tiborsiz qoldirish orqali shakllangan diskurs tushuniladi.
Media hozirgi vaqtda ma'lum bir iste'molchiga axborot xabarini u yoki bu shaklda etkazish uchun xizmat qiluvchi texnologik vositalar va aloqa usullarining butun majmuasini o'z ichiga olgan keng tushunchadir
u
- matn,
- musiqa,
- tasvir ko’rinishida bo’lishi mumkin.
Mеdiа
"O'limgacha ko'ngil ochish" asarida ommaviy axborot vositalarining translyatsiya ma'lumotlariga tobora ortib borayotgan "ko'ngilochar" ta'sirini ko'rib chiqadi. Muallifning xulosasiga ko‘ra, ommaviy axborot vositalari axborot sifatini ikkinchi o‘ringa qo‘yib, bo‘sh vaqt va ko‘ngil ochishga bo‘lgan ehtiyojni qondirishni birinchi o‘ringa qo‘yadi. Kitobga ko'ra, ommaviy axborot vositalaridagi shaxs yoki ob'ektning tasviri haqiqatning o'zidan kam emas. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi bosqichda texnologiya rivoji tufayli hatto saylovchilar ham siyosatchining haqiqiy faoliyatiga emas, balki uning qiyofasiga ko‘proq e’tibor qaratmoqda - "O'limgacha ko'ngil ochish" asarida ommaviy axborot vositalarining translyatsiya ma'lumotlariga tobora ortib borayotgan "ko'ngilochar" ta'sirini ko'rib chiqadi. Muallifning xulosasiga ko‘ra, ommaviy axborot vositalari axborot sifatini ikkinchi o‘ringa qo‘yib, bo‘sh vaqt va ko‘ngil ochishga bo‘lgan ehtiyojni qondirishni birinchi o‘ringa qo‘yadi. Kitobga ko'ra, ommaviy axborot vositalaridagi shaxs yoki ob'ektning tasviri haqiqatning o'zidan kam emas. Uning so‘zlariga ko‘ra, hozirgi bosqichda texnologiya rivoji tufayli hatto saylovchilar ham siyosatchining haqiqiy faoliyatiga emas, balki uning qiyofasiga ko‘proq e’tibor qaratmoqda
- Nil Postman (1931-2003)
- - amerikalik yozuvchi, pedagog, media nazariyotchisi va madaniyat tanqidchisi, o'n sakkizta kitob muallifi,
|
| |