nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‗lchash vositalarini kalibrlashning qonuniy asoslari va qiyoslashdan farqining tahlili

|
O‗lchash vositalarini kalibrlashning qonuniy asoslari va qiyoslashdan farqining tahliliBog'liq portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmuaO‗lchash vositalarini kalibrlashning qonuniy asoslari va qiyoslashdan farqining tahlili
O‗zbekiston Respublikasining ―Metrologiya to‗g‗risida‖gi qonunida o‗lchash vositalarini
kalibrlashga oid quyidagi tushunchalar keltirilgan. Xususan, qonunning 1 – moddasida kalibrlashga
quyidagicha tushuncha berilgan:
―o‗lchov vositalarini kalibrlash‖ – metrologik jihatlarning haqiqiy qiymatlarini va o‗lchov
birliklarining qo‗llashga yaroqliligini aniqlash hamda tasdiqlash maqsadida kalibrlash laboratoriyasi
(markazi) bajaradigan operatsiyalar majmui;
Qonunnning 17
1
– moddasida o‗lchash vositalarini kalibrlanishini o‗tkazilishi bo‗yicha
ma‘lumotlar keltirilgan:
- Ushbu Qonunning 14 – moddasida ko‗rsatib o‗tilganidan bo‗lak sohalarda qo‗llaniladigan
va majburiy tekshiruvdan o‗tkazilmaydigan o‗lchov vositalari ularni ishlab chiqarish, realizatsiya
qilish, ishlatish, ijaraga berish, ta‘minlashda va O‗zbekiston Respublikasi hududiga olib kirishda
kalibrlashdan o‗tkazilishi mumkin.
- O‗lchov
vositalarini kalibrlash huquqi yuridik shaxslarning akkreditatsiya qilingan
metrologiya
xizmatlariga,
akkreditatsiya
qilingan
kalibrlash
laboratoriyalariga
(markazlariga)
berilishi mumkin.
- Yuridik shaxslarning metrologiya xizmatlarini, kalibrlash laboratoriyalarini (markazlarini)
o‗lchov vositalarini kalibrlash bo‗yicha ishlarni bajarish uchun akkreditatsiya qilish tartibi va
kalibrlashni o‗tkazish tartibi «O‗zstandart agentligi‖ agentligi tomonidan belgilanadi.
- O‗zbekiston Respublikasi hududidan tashqarida o‗tkazilgan o‗lchov vositalarini kalibrlash
natijalarini O‗zbekiston Respublikasida e‘tirof etish O‗zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
tomonidan belgilangan tartibda, O‗zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari hisobga
olingan holda amalga oshiriladi.
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

18-MAVZU
Shakl va konturlarni chizish.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. O‘lchamni qabul qilish.
2. Murakkab shaklning kichik bo‘laklari.
3. Chizmalar va sxemalar.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda shakl
va konturlarni chizish
tushunchalarni shakllantirish.
O’qitish natijasi: Shakl va konturlarni chizish bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. O‘lchamni qabul qilish, roli va
o’rni haqida ma’lumot berish.
2. Murakkab shaklning kichik
bo‘laklari, mazmuni va vazifalarini
yoritib berish.
3.
Chizmalar va sxemalarning
asosiy
elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. O‘lchamni qabul qilish, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Murakkab shaklning kichik bo‘laklari, mazmuni va
vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Chizmalar va sxemalarning
asosiy elementlari va
usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv, klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali, slaydlar, kompyuter tizimi.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

19-MAVZU
Adobe Photoshopda matnlar bilan ishlash.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nаzаriy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Adobe Photoshop dasturida matn ko’rinishi.
2. Sarlovha matni.
3. PhotoShopning uskunalar satri.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda adobe Photoshopda matnlar bilan ishlash
tushunchalarni shakllantirish.
O’qitish natijasi: Adobe Photoshopda matnlar bilan ishlash bo`yicha
mavzuni
o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida
shakllanadigan
bilim,
ko’nikma
yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Adobe Photoshop
dasturida
matn ko’rinishi, roli va o’rni haqida
ma’lumot berish.
2.
Sarlovha matni,
mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. PhotoShopning uskunalar
satrining asosiy
elementlari va
usullari xususiyatlarini ochib
berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Adobe Photoshop dasturida matn ko’rinishi, roli va
o’rni haqida aytib beradilar.
2. Sarlovha matni, mazmuni va vazifalarini ko’rsatib
beradilar.
3. PhotoShopning uskunalar satrining asosiy
elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza matn,
tushuntirish, blis-so’rоv,
BBB.
O’qitish vositalari:
O’quv
materiali,
slaydlar,
kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
Microsoft Access dasturida ma’lumotlar bazasi ochiladi.
2

120
9.1-mashg‘ulot
Ultimate League musobaqasini reklama qiluvchi afisha yarating. Ma’lumotlar
bazasidagi barcha ishtirokchilarning oʻyin uchun tanlagan ismlarini afishaga
koʻchiring.
9.2-mashg‘ulot
Ishtirokchilarning musobaqaga kelganini tasdiqlash maqsadida imzo qoʻyishi
uchun qaydnoma roʻyxatini yarating. Unda oʻyin nomi, barcha oʻyinchilarning
ismi va familiyasi hamda imzosi uchun boʻsh joy qoldirishni unutmang.
Qaydnoma roʻyxati zerikarli koʻrinmasligi uchun unga mos sarlavha va tasvirlarni
joylashtiring.
9.3-mashg‘ulot
Har bir ishtirokchiga qatnashgan oʻyinlari va jamlagan ballari koʻrsatilgan
xat tayyorlang. Ularning faqat ismi va familiyasidan foydalanib xatni har bir
ishtirokchiga yuboring. Har bir oʻyinchi qabul qilgan xatda faqat oʻzining ishtiroki
haqidagi tafsilotlar aks etsin.
-MAVZU 
Konturlarni yaratish va tahrirlash. Shakllar bilan ishlash

|
-MAVZU
Konturlarni yaratish va tahrirlash. Shakllar bilan ishlash Pdf ko'rish
|
bet | 51/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)16-MAVZU
Konturlarni yaratish va tahrirlash. Shakllar bilan ishlash .
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va turi
Nаzаriy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа
o’quv mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Contour (Контур) panelida konturlarning
tashqi ko’rinishini ifodalash.
2. Obyektlarning tartibini turli qatlamlarda
o`zgartirish.
3. Konturlar va tayonich nuqtalari.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda konturlarni yaratish va tahrirlash, shakllar
bilan ishlash tushunchalarni shakllantirish.
O’qitish natijasi: Konturlarni yaratish va tahrirlash, shakllar bilan ishlash bo`yicha
mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki
kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Contour (Контур) panelida
konturlarning tashqi ko’rinishini
ifodalash, roli va o’rni haqida ma’lumot
berish.
2. Obyektlarning tartibini turli
qatlamlarda o`zgartirish, mazmuni va
vazifalarini yoritib berish.
3. Konturlar va tayonich nuqtalarining
asosiy elementlari va usullari
xususiyatlarini ochib berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Contour (Контур) panelida konturlarning tashqi
ko’rinishini ifodalash, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Obyektlarning tartibini turli qatlamlarda
o`zgartirish, mazmuni va vazifalarini ko’rsatib
beradilar.
3. Konturlar va tayonich nuqtalarining asosiy
elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza, tushuntirish, blis-so’rоv,
klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali, slaydlar, kompyuter tizimi.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus
texnika
vositalari
bilan
jihozlangan
auditoriya.
Qaytar
aloqaning
yo’l
va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
|
| |
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

17-MAVZU
Chizish rejimlari.
1.1.
O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Nаzаriy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Rastrli grafikada elementi.
2. Chiziq o’ziga xos hususiyatlari.
3. Vektorli grafikaning turli elementlari.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda chizish rejimlari tushunchalarni
shakllantirish.
O’qitish natijasi: Chizish rejimlari bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1. Rastrli grafikada elementi, roli
va o’rni haqida ma’lumot berish.
2. Chiziq o’ziga xos hususiyatlari,
mazmuni
va vazifalarini yoritib
berish.
3.
Vektorli
grafikaning
turli
elementlarining asosiy elementlari
va usullari
xususiyatlarini ochib
berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Rastrli grafikada elementi, roli va o’rni haqida aytib
beradilar.
2. Chiziq o’ziga xos hususiyatlari,
mazmuni va
vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Vektorli grafikaning turli elementlarining asosiy
elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza matn,
tushuntirish, blis-so’rоv,
BBB.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
osh aruv va o l hov asturiy taʼminoti

|
osh aruv va o l hov asturiy taʼminoti Pdf ko'rish
|
bet | 58/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAosh aruv va o l hov asturiy taʼminoti
•
masofa (lazerlar tomonidan oʻlchangan)
•
pH (kislota/ishqor) darajalari
Boshqaruv dasturlari quyidagi qurilmalarni boshqaradi
•
chiroqlar
•
motorlar (masalan, old oyna artgichlarini
harakatlantirish)
•
karnaylar/sirenalar
•
isitish
Mobil asturlar
App dasturning boshqacha nomi Bu stol
kompyuterida internet orqali, planshet yoki mobil
telefonda ishlaydigan dastur turi
Odatda mobil qurilmalar, masalan, planshetlar
yoki mobil telefonlarda ishlashga moʻljallangan
dasturlar mobil dasturlar deyiladi Ular sensorli ekran
interfeyslari va kichikroq ekranlarda ishlash uchun
optimallashtiriladi Applar mobil qurilmalarning
cheklangan interfeysida amalga oshiriladigan muhim
xususiyatlarni taqdim etadi, lekin elektrni ishlatish yoki
sichqoncha va klaviatura kabi aniq kiritish qurilmalari
boʻlmagani sababli murakkab xususiyatlar yetishmaydi
lar internetda ham mavjud va odatda veb
sahifalar ichida boʻladi Masalan, foydalanuvchi
elektron pochta dasturini boshqarishga imkon
beruvchi elektron pochta veb sayti ham app boʻladi
Boshqa misollarga onlayn oʻyinlar, onlayn ofi s
dasturlari (masalan, Off ice 365), kontentni boshqarish
tizimlari, onlayn banking va onlayn xaridlar kiradi
l tlar
Applet maxsus vazifani bajarishga moʻljallangan
kichik dastur Applet oʻzi ishga tusholmaydi, lekin
boshqa dastur doirasida bajarilishi kerak Appletlar
odatda ichki dasturlar, qoʻshimcha dastur yoki
kengaytma sifatida ham maʼlum Ular original dasturiy
taʼminot bajara olmaydigan qoʻshimcha vazifalarni
bajarishi yoki original dasturiy taʼminot doirasida
vazifalarni soddalashtirishi mumkin
Google Chrome va Microsoft xcel
dasturlarining
qoʻshimcha imkoniyatlarini oʻrganib chiqing
|
| |
Berilgan vazifa uchun amaliy dasturiy

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
42
Berilgan vazifa uchun aynan shu dasturdan foydalanish
sabablarini keltirishingiz kerak
Bunda dastur nima uchun
mos kelishi haqida ijobiy sabablar ayta olishingiz zarur
Tahlil qilish va baholashda dasturning qanday
xususiyatlari sizga taqdim etilgan maʼlum vazifa
uchun mos kelishini aniqlashingiz kerak
Buni amalga
oshirish uchun vazifaning muhim jihatlarini bilishingiz
va dasturning foydali xususiyatlarini vazifaning har bir
jihati bilan bogʻlay olishingiz kerak
avol
Mobil telefondan foydalanishda mijoz
uchun eng yaxshi tarif rejasini aniqlash kerak
Bunda elektron jadval dasturidan foydalanishni
baholang va muhokama qiling
Savolning javobingizga bogʻlanadigan muhim
qismlarini aniqlashdan boshlang Bu
Keyin amaliy bosqichga oʻtiladi. Sinovdan oʻtkazish jarayoni va natijalari toʻgʻri 
ekaniga ishonch hosil qilinadi. 
7-amaliy ko‘nikma

113
Ma’lumotlar bazasidan
maqsadli foydalanish
7.2-mashg‘ulot
Quyidagi savollarning javobini daftaringizga yozing.
Har bir maydon uchun toʻgʻri ma’lumot turini tanlaganingizni tekshiring.
Ma’lumotlar bazasiga biror yangi ma’lumot kiriting. Har bir maydonga toʻgʻri
ma’lumot turini joylashga diqqat qiling. Masalan, agar raqam soʻralsa, raqam
kiriting. Sana soʻralgan joyga sana kiriting. Xato ma’lumot ham kiritib koʻring.
Masalan, sana yoki raqam maydoniga ism yozib koʻring va nima yuz berishini
kuzating.
Ma’lumotlar bazangiz ma’lumotlarni toʻgʻri kiritish imkonini beradimi?
7.3-mashg‘ulot
Quyida berilgan uch bosqich yordamida ochiluvchi roʻyxatning toʻgʻri yaratilganini
tekshiring:
1.
Ochiluvchi roʻyxatlar
qoʻllanadigan maydon(lar)ni aniqlang. Yosh guruhlari uchun
ochiluvchi roʻyxatni ham inobatga oling.
2.
Ochiluvchi roʻyxatda nima yozilishi kerakligini aniqlang. Yosh guruhlari 8–12,
13–17 va 18+ boʻlishi kerak.
3. Ma’lumotlar bazasida ochiluvchi roʻyxatni tanlang va yuqoridagi javoblar
maydonda mavjudligini tekshiring.
7.4-mashg‘ulot
Ultimate League nomli ma’lumot bazasida ishtirokchilarning sevimli oʻyin turlari
koʻrsatilgan ochiluvchi roʻyxat toʻgʻri ishlayotganini tekshiring.
7.5-mashg‘ulot
Ma’lumot kiritish shakli toʻgʻri ishlayotganini quyidagi topshiriqlar yordamida
sinovdan oʻtkazing:
1. Ma’lumot kiritish shaklini oching. Yangi yozuvni tanlang. Yangi oʻyinchi uchun
ma’lumotlarni kiriting.
2. Ma’lumotlar bazasini yoping. Keyin qayta oching. Agar hozirgina kiritgan
oʻyinchingiz shu yerda boʻlsa, demak
form elementi toʻgʻri ishlayapti.
mahsulotlar
, manzillar va 
y tkazib b rish

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
44
oy alanuv hinin rafik int rf ysi
2.21-rasm. Foydalanuvchining graﬁk interfeysi.
Edit View Window Help
Open...
Ctrl+O
Open From Acrobat.com...
Create PDF Online...
Save
Save As...
Ctrl+S
Shift+Ctrl+S
/ 29
File
26
Interfeysning biz eng koʻp foydalanadigan turi
foydalanuvchining grafik interfeysidir (GUI)
GUIlar stol
kompyuterlari, planshetlar, mobil telefonlar, televizorlar,
set-top boks bloklarida, foto nusxalash qurilmalarida va
baʼzi avtomobillarning koʻngilochar tizimlarida uchraydi
GUIlar 2 04-jadvalda keltirilgan elementlarning bir
qismini yoki barchasini oʻz ichiga olishi mumkin
Oynalar
Ekranning maʼlum bir vazifaga
bagʻishlangan qismi, masalan,
dasturiy taʼminot, dasturiy taʼminot
ichidagi fayl yoki nashr etish dialogi
oynasi
Ikonkalar
Dastur, fayl yoki vazifani aks ettirish
uchun ishlatiladigan tasvir Ikonka
dastur, fayl yoki vazifani ochish
uchun tanlanishi mumkin
Menyular
Menyular ekrandagi soʻzlar boʻlib,
ular variantlar roʻyxatini aks
ettiradi Bu variantlar qoʻshimcha
sub-menyularga
kengaytirilishi
mumkin
oʻrsatkichlar
Bu koʻrsatuvchi qurilmaning
harakatlanishini aks ettirish usuli Bu
sichqoncha yoki sensorli ekranda
inson barmogʻi boʻlishi mumkin
Koʻrsatkich ekrandagi obyektlarni
tanlash va boshqarish uchun ham
ishlatiladi
2.04-jadval. Foydalanuvchining graﬁk interfeysi
elementlari.
Ushbu elementlarni eslab qolish uchun odatda IMP
qisqartmasi ishlatiladi
Murakkab GUIlarning ishlashi uchun juda katta xotira
talab etiladi, ammo xotira cheklangan holatlarda
oddiyroq GUIlardan foydalanish mumkin
CLIlar juda
katta xotirani talab qilmasa ham, kichik tizimlarda,
masalan, ichki tizimlarda CLI oʻrniga sodda GUIlardan
foydalanish mumkin Router, switch va printer kabi
qurilmalarga xizmat koʻrsatish uchun oddiy vebga
asoslangan GUIlarni uchratish odatiy hol
GUIlar intuitiv boʻlib, ularni oʻrganish oson, chunki
buyruqlar rasmlar orqali tasvirlangan va menyular
tanlanishi mumkin boʻlgan variantlarni taqdim etadi
Biroq
ularning imkoniyati noodatiy vazifalarni bajaruvchi baʼzi
texnik foydalanuvchilar uchun cheklangan boʻlishi mumkin
Kotlet qiymasidan tayyorlaoadigan taomlar

|
Kotlet qiymasidan tayyorlaoadigan taomlar
|
bet | 11/12 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #112203 |
Bog'liq 9-2-TEXS Saidova Gulhayo Kurs ishi
Kotlet qiymasidan qilinadigan mahsulotlar qovurib, dinilab va toblab pishiriladi. Mahsulotlar ko'pchigan, mazali va shirali bo'lishi uchun ular suzib berish oldidan ikki tomoni qovuriladi hamda qovurish javonida maromiga yetkaziladi. Mahsulotlarning tayyor bo'lganligi (pishganligi) sirtida oq pufakchalar paydo bo'lishidan bilinadi; mahsulotlarning o'rtasidagi harorat 90 °C dan past bo`lmasligi kerak. Kotlet qiymasidan tayyorlangan mahsulotlarga issiqlik bilan ishlov berilganda vazni 19 % kamayadi. Suzib berishda mahsulotlar ustiga eritilgan sariyog', go' sht shirasi yoki qayla quyib beriladi.
rasm. Qiyma turlari.
Teftellar. Tayyorlangan yarim tayyor mahsulot - teftellar tunuka tovaga bir qavat qilib joylanadi, plita yoki qovurish javonida qovurilib, ustiga qizil qayla, tomat qaylasi yoki tomatli smetana qaylasi quyilib, qovurish javonida 10-12 min dimlanadi. Teftellarni mo'l yog'da qovurib, keyin uncha chuqur bo' lmagan idishga bir-ikki qavat qilib j oylash, ustiga vaju qo`yish va dimlash ham mumkin.
Chiqindi mahsulotlardan tayyorlanadigan taomlar
Chiqindi mahsulotlardan qilinadigan ovqatlarning ozuq qimmati yuqori va ta'mi yaxshi bo'ladi. Ayrim chiqindi mahsulotlarda oqsil go'shtdagiga qaraganda ko'proq bo'ladi. Ular vitaminlar, mineral moddalarga boy va juda quvvatli bo'ladi. Chiqindi mahsulotlardan taomlar tayyorlashda tozalik va ozodagarchilik (sanitariya va gigiyena) qoidalariga qattiq amal qilish zarur, chunki ushbu qoidalar buzilsa, chiqindi mahsulotlar mikroorganizmlar rivojlanishi uchun muhit bo'lib xizmat qilishi mumkin.
rasm. Tefteli
Tayyorlab bo'lingan chiqindi mahsulotlar darhol issiqlik bilan ishlovdan o'tkaziladi. Ular ko'pincha qaynatiladi, keyin qovuriladi yoki dimlanadi. Ba'zi chiqindi mahsulotlar to'g'ridan-to'g'ri qovuriladi.
Xulosa
Kurs ishida yuqorida belgilangan maqsad va vazifalarni amalga oshirgan holda quyidagicha xulosa qilish mumkin:
Go`sht va go`sht mahsulotlarining ozuqaviy qiymati haqida ma‘lumotlar tahlil qilindi;
Mol go‘shtini nimtalash va suyaklaridan ajratish haqida ma‘lumotlar yig‘ildi;
Go‘sht yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlash yo‘llari ko‘rsatib berildi;
Qo‘y go‘shtini nimtalash va suyaklardan ajratish haqida ma‘lumotlar to‘plandi;
Go‘sht qiymasini va undan yarim tayyor maxsulotlarini tayyorlashni aniqlandi;
Go‘sht kotlet massasini va undan tayyor maxsulotlarni tayyorlash haqida ma‘lumotlar to‘plandi;
Suyaklarga ishlov berish haqida ma‘lumotlar tahlil qilindi;
Yirik bо‗laklab qovurilgan gо‗sht haqida ma‘lumotlar tahlil qilindi;
Qizartirib yopib pishirilgan gо‗sht haqida ma‘lumotlar yig‘ildi;
Gо‗sht qiymasidan tayyorlangan ovqatlar haqida ma‘lumotlar aniqlandi;
|
| |
Ma’lumotlar bazasidan maqsadli foydalanish
5

118
7. Keyingi oynadan
Close tugmasi bosiladi.
Endi jadvaldagi ma’lumotlar kiritilgan Microsoft Word hujjati paydo boʻladi.
3-usul: maʼlumotlar bazasidan foydalangan holda elektron xabar yaratish
Agar bir nechta odamga yuboriladigan xat yozilsa va har bir xatga faqat bir kishining
ismi va manzilini kiritish kerak boʻlsa, nusxa olish va joylash buyrugʻi yordamida har bir
kishining ma’lumotlarini birma-bir nusxalashga toʻgʻri keladi. Masalan, maktab rahbariyati
oʻquvchilarning ota-onasi va vasiylarining har biriga maktab pyesasi haqida xat yuborishi
kerak. Maktab har bir xatda ota-ona yoki vasiyning ismi va manzili boʻlishini xohlaydi.
Ma’lumotlar bazasidan foydalangan holda elektron xatni yaratishda ma’lumotlar
bazasidagi har bir yozuv uchun hujjatning faqat bir nusxasi olinadi. Bitta odam — bir
yangi yozuv, shunday ekan, kishi boshiga bittadan hujjat yuboriladi.
Bu axborotdan faqat xat yuborish uchun emas, undan har bir odamning ismini shaxsni
tasdiqlovchi guvohnoma, afisha yoki sertifikatga yozishda ham qoʻl keladi.
Ma’lumotlar bazasidan foydalangan holda elektron xatni yaratish quyidagicha amalga
oshiriladi:
-mashg‘ulot - Maktabgacha va

114
Ma’lumotlar xavfsizligi
Ma’lumotlar shaxsiy va qimmatli boʻlishi mumkin. Ba’zi kimsalar boshqa birovlarning
qayerda yashashi, nimalarni xarid qilishi va hordiq chiqarish uchun nimalar bilan
shugʻullanishi kabi ma’lumotlarini aniqlash uchun koʻp pul sarflashga tayyor. Yuqorida
misol keltirilgan ma’lumotlar
raqamli iz deb ataladi. Internetda qilingan har qanday
harakat foydalanilgan veb sayt ma’muriyati tomonidan saqlab olinishi mumkin.
Misol uchun, nega ekranda biroz oldin koʻrib chiqilgan narsalar haqida reklama
chiqadi? Veb sayt koʻrilgan ma’lumotlarni qayerdan biladi? Qidirilgan ma’lumotlar tarixi
kompyuterda saqlanadi. Veb saytlar foydalanuvchiga qiziqarli tuyulgan mahsulotlar
reklamasini chiqarish uchun ushbu aniq ma’lumotlarga tayanadi. Bu
raqamli
izdan ijobiy foydalanish namunasi hisoblanadi (reklama qiluvchilar uchun ijobiy,
foydalanuvchi esa reklamalardan bezovta boʻlishi mumkin!).
Raqamli izdan salbiy maqsadda ham foydalanish mumkin. Doʻstlarimizdan biri biz
yoqtirmaydigan fotosuratni internetga joylasa, nima boʻladi? Oʻsha fotosurat internetda
butun umr davomida saqlanib turishi va uni biz
haqimizda batafsil bilishni istagan har qanday inson,
masalan, kelajakda ish beruvchilar ham koʻra olishi
mumkin. Mashhur insonlarning fotosurati koʻp hollarda
ularning ruxsatisiz internetga joylanadi. Bu qanchalik
toʻgʻri? Ularning fotosuratlaridan boshqalar reklama
uchun foydalanadi, lekin mashhurlarning ham shaxsiy
daxlsizlik huquqlari bor-ku!
Shuningdek, ma’lumotlar jinoyatchilar tomonidan
ham salbiy niyatda ishlatiladi. Ular ism, tugʻilgan sana
va manzil kabi ma’lumotlardan foydalanib yolgʻon
akkauntlarni ochishi va shaxslarga tegishli hisob
raqamlarga buzib kirish orqali pullarni oʻzlashtirishi
hech gap emas.
Ma’lumotlarni xavfsiz saqlash dolzarb ahamiyatga ega. Bu orqali ularning oʻgʻirlanish
ehtimoli kamayadi (lekin bu umuman oʻgʻirlanmaydi degani emas).
Agar boshqalarga oid ma’lumotlar boʻlsa, nimalarni saqlash mumkin va mumkin
emasligini bildiruvchi qonunlar bilan tanishib chiqish kerak. Ushbu qonunlar
ombor ona yozuvlar mahsulotlar za ira

43
2-bob: Apparat va dasturiy ta’minot
Foydalanuvchi interfeysining turlari
Interfeys ikki tizim orasidagi chegara
oy alanuv hi int rf ysi
foydalanuvchi va
kompyuter tizimi orasidagi chegaradir
Foydalanuvchi
interfeysi foydalanuvchi va kompyuter tizimi orasidagi
aloqani ifodalaydi Bunday aloqa turli shakllarda
boʻlishi mumkin
tarif 
mi oz - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 60/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAtarif
mi oz
va
mobil t l fon
ni oʻz ichiga olishi
kerak Soʻng elektron jadval modelida qanday
maʼlumotlardan foydalanish haqida bosh
qotiring va elektron jadval xususiyatlarini
ushbu maʼlumotlar bilan bogʻlang
avob
Elektron jadval dasturiy taʼminoti
mi oz a
turli oʻzgaruvchilar (kiritish qiymatlari),
masalan, odatda ishlatadigan daqiqalar va
boshqa zaruriy maʼlumotlar bilan tajriba
oʻtkazishga imkon beradi
Har bir
tarif
, jumladan, shartnoma muddati
davomida yalpi xarajatni hisoblash uchun
formula va funksiyalar ishlatiladi
Grafi klar
mobil t l fonni
faqat SIM karta
tarifi
bilan xarid qilish va
mobil t l fonni
oʻz ichiga oluvchi
tarifni
xarid qilish xarajatini
solishtirish uchun ishlatiladi
Alohida elektron jadval
tarif
jadvallarini saqlash
uchun ishlatilishi va boshqa elektron jadval
mi ozlar
interfeysi uchun ishlatilishi mumkin
MBBT
ombor ona
har bir manzilga qancha zaxira
yetkazganini koʻrsatish uchun grafi klar chizishi
mumkin Manzil jadvalidagi har bir yozuv uchun
bu manzilga yetkazib berilgan mahsulotlar soni
hisoblanishi kerak
Elektron jadvallardan
za ira
grafi klarini chizish uchun
ham foydalanish mumkin
M
irish
Omborchi kompaniya zaxirada qancha
mahsulot borligi va har bir mahsulot qayerga
yetkazib berilganining aniq hisobini yuritishi
kerak U, shuningdek, yangi mahsulotlar qachon
yetib kelishini bilishi va zaxira darajasi juda tushib
ketmasligini taʼminlashi zarur
avol
Bu vazifa uchun maʼlumotlar bazasini
boshqarish tizimidan (MBBT) foydalanishni baholang
Ishni javob topishingizda asqatadigan muhim
savollarni aniqlashdan boshlang
Bu
|
| |
Form Data View - Maktabgacha va

130
Bu soʻrov uchun
hech qanday
mezon kerak emas.
Maslahat
“100 dan katta”
mezoni >100
shaklida yoziladi.
Maslahat
7. Criteria qatoridagi maydonga saralash mezonlari kiritiladi.
Masalan, quyida mezon –
Yoshi faqatgina 18 dan yuqori boʻlgan oʻyinchilarni
koʻrsatish.
Mezonlar matn koʻrinishida boʻlsa, qoʻshtirnoq orasiga joylanadi.
Microsoft Access
dasturi qoʻshtirnoq belgilarini avtomatik tarzda kiritadi.
8. Natijalarni koʻrish uchun
Run buyrugʻi tanlanadi.
4-mashg‘ulot
Musobaqadagi barcha ishtirokchilar qatnashgan oʻyin nomini topish uchun soʻrov
yarating.
Eksport - Maktabgacha va

|
Maktabgacha vaBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023116
Eksport:
ma’lumotlarni
dasturdan
koʻchirish.
Import:
ma’lumotlarni
dasturga koʻchirish.
Kalit so‘zlar
Ma’lumotlarni matn bilan ishlash dasturiga yuborish
Ehtimol, ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlardan matnli hujjatda foydalanish kerak
boʻlar. Masalan, manzili ma’lumotlar bazasida saqlangan biror kishiga xat yozish
soʻralishi mumkin.
Ma’lumotlarni bevosita matnli hujjatga oʻtkazish orqali barcha ma’lumotlarni qaytadan
yozib chiqishga hojat qolmaydi. Natijada vaqt tejaladi. Bu quyidagicha amalga
oshiriladi:
• Ma’lumotlar bazasidan ma’lumotlarni eksport qilish;
• Matn bilan ishlash dasturi orqali ma’lumotlarni import qilish.
Ma’lumotlar bazasidagi ma’lumotlarni eksport qilishning turli usullari mavjud. Masalan,
ma’lumotlardan nusxa olish va joylash yoki uni bevosita Microsoft Access dasturidan
eksport qilish.
Boshqa usul — ma’lumotlarni Microsoft Word dasturiga eksport qilish. Ma’lumotlarning
koʻrinishi va foydalanish maqsadlariga koʻra mos usul tanlanadi.
1-usul: nusxa olish va uni joylash
Bu usul ma’lumotlar bazasi jadvalidagi belgilangan barcha ma’lumotlarni matnli
hujjatga jadval shaklida nusxalaydi.
Ma’lumotlardan nusxa olish va joylash quyidagicha amalga oshiriladi:
1. Kerakli ma’lumotlar bazasining jadvali ochiladi.
2. Ekranning chap tomonidagi kulrang maydonlar belgilanadi.
3.
Copy
tugmasi bosiladi.
4. Matnli hujjat ochiladi.
9-amaliy ko‘nikma
Bu foydalanishning
eng sodda
usulidir. Boshqa
usullar buni
amalga oshirishga
nisbatan ancha
takomillashgan.
Maslahat
@edurtm_uz
|
| |
Bug'lama go'sht - Mahsulot tayyorlash texnalogiyasi

|
Mahsulot tayyorlash texnalogiyasi
|
bet | 10/12 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 1,3 Mb. | | #112203 |
Bog'liq 9-2-TEXS Saidova Gulhayo Kurs ishiBug'lama go'sht. Porsiyali bo'laklarga ajratilgan go'sht to'qmoqlab yumshatiladi, tuz va chuchuk qalampir sepilib, qovuriladi, keyin idishga bir qavat qilib joylanadi-da, ustidan qaynatma yoki suv quyiladi, tomat pyuresi qo'shiladi va deyarli tayyor bo'lguncha dimlanadi. Shundan so'ng qaynatma bo'shatib olinib, chala qovurilib, suyultirilgan sabzavot solinadi va qaylapishiriladi. Go'sht dimlangan idishga qovurilgan kartoshka, palladia qilib to'g'ralgan, chala ovurilgan sabzavotlar (sabzi, piyoz, petrashka), yanchilmagan murch, dafna bargi solinadi, ustiga tayyorlangan vaju solinib, pishguncha dimlanadi.
Foydalaniladigan masalliqlar miqdori (g): mol go'shti-170 yoki qo'y go'shti
- 175, yoxud go'shti - 147, eritilgan hayvon yog'i - 12, kartoshka - 193, sholg'om - 20, sabzi - 25, petrushka - 13, no'shpiyoz -30, tomat pyuresi - 15, bug'doy uni - 3. Tayyor mahsulot chiqishi - 325.
rasm. Qiyma kabob
rasm. Azu.
Azu. 10-15 g li qalamchalar shaklida to'g'ralgan go'sht yaxshilab qizdirilgan yog'li odatdagi tova yoki tunuka tovaga 1-1,5 sm qalinlikda solinadi, tuz, chuchuk qalampir sepiladi va vaqt-vaqti bilan aralashtirilib turgan holda yaxshilab qovuriladi. Qovurilgan go'sht chuqur idishlarga solinadi, issiq qaynatma yoki suv quyilib, chala qovurilgan tomat pastasi qo'shiladi va dimlanadi. Kartoshka pallalab yoki qalamcha qilib to'g'ralib, yaxshilab qovuriladi, no'shpiyoz kokila qilib to'g'raladi, chala qovuriladi, tuzlangan bodringlar mayda pallachalar shaklida yoki kokila qilib to'g'ralib, yopiq idishda pishiriladi.
Foydalaniladigan masalliqlar miqdori (g): mol go'shti-162, eritilgan hayvon yog'i - 12, tomat pyuresi - 15, no'shpiyoz - 30, bug'doy uni - 5, tuzlangan bodring - 50, kartoshka - 193, sarimsoqpiyoz - 1,0. Tayyor mahsulot chiqishi - 325.
Toblab pishiriladigan go'sht taomlar
Go'sht mahsulotlari toblab pishirish uchun avval qaynatiladi, yopiq idishda pishiriladi, dimlanadi yoki to'la-to'kis pishguncha qovuriladi, keyin garnir, qayla bilan yoki qaylasiz porsiyali tovalar yoxud tunuka tovalarda toblab pishiriladi. Ular 250-300 °C haroratda qizil qobiq hosil bo'lguncha va mahsulot 80-85 °C gacha isiguncha, bevosita suzib berish oldidan toblab pishiriladi, negaki saqlab turiladigan bo'lsa, taomlarning tashqi ko'rinishi va mazasi yomonlashadi.
Porsiyali tovada toblab pishirilgan taomlar o'sha tovaning o'zida suzib beriladi. Suzib berilayotganda ustiga eritilgan sariyog' quyiladi.
rasm. Turkcha kabob.
|
| |
Plotter - Dars ishlanma

Plotter (grafyasagich) – chizmalarni qog‘ozga chiqarish uchun xizmat qiluvchi qurilma. Qog‘ozda tasvirlanadigan chizmalar tushlangan pero bilan hosil qilinadi. Chizmalar 300300 sm o‘lchamgacha bo‘lgan katta qog‘ozlarga ham chiqarilishi mumkin.
Skaner – fotosurat, grafik va matn shaklidagi axborotlarni kompyuterga kiritish uchun ishlatiladi. Hozirgi kunda stol usti skanerlari va qo‘l skanerlari keng tarqalgan.
Web-kamera eng zamonaviy vositalardan biri bo’lib, “ko’zchasi” qamrovidagi harakatli video axborotlarni kompyuter xotirasiga o’tkazish uchun xizmat qiladi. Uning yordamida jonli telekonferensiyalar o’tkazish mumkin.
Yurgichni boshqarish va qo‘shimcha boshqarish vazifalarni bajaruvchi qurilmalarning quyidagi xillari mavjud: sichqoncha, trekbol, joystik. Sichqonchaning sharchali va optik turlari mavjud. Ular biror sirt bo‘ylab surib yurgizilganda sharcha harakatiga yoki qaytgan nurga mos signallar kompyuterga uzatiladi va ekranda sichqoncha ko’rsatkichining mos harakatlari yuzaga keladi. Sichqonchada o‘rnatilgan tugmalar ko‘magida boshqaruvchi buyruqlarni jo‘natish mumkin. Trekbol – “sichqoncha”ning to‘nkarib qo‘yilgan holatiga o‘xshaydi, undan asosan notebook xilidagi ko‘chma kompyuterlarda foydalaniladi. Joystik – tugmali harakatlanuvchi maxsus dastadan iborat qurilma, u asosan faqat o‘yin yoki mashq bajaruvchi dasturlarni boshqarishda qo‘llanadi.
VI. Mavzuni mustahkamlash. Mustahkamlashni yana guruhlarda ishlash orqali davom ettiramiz. 3 ta guruhga ham bir xil topshiriq beramiz yani bugungi mavzuga oid asosiy tushunchalardan iborat krossvordni yechish
2
1
v
i
n
ch
e
s
t
e
r
k
4
a
5
7
3
p
r
i
n
t
e
r
f
l
e
r
6
k
l
a
v
i
a
t
u
r
a
e
n
n
sh
sh
z
k
e
i
a
t
s
t
o
r
1973-yil IBM kompaniyasi tomonidan ishlab chiqilgan
Grafik axborotlarni kompyuterga kiritish qurilmasi.
Ma’lumotlarni qog’ozga chiqarish qurilmasi.
Kompyuter zamonaviy prototipi.
2-avlod kompyuter asosiy elementi.
Kiritish qurilmasi.
Axborotni tashish qurilmasi.
1-mashqni o’qituvchi yordamida birgalikda yechish. Agar CD-diskning sig’imi 680 Mb bo’lsa, u holda unga Yuksak ma’niviyat – yengilmas kuch iborasidan nechta yozish mumkin . Iborada 34 bayt axborot bor 480Mb=480*1024*1024b=713031680b 713031680b:34b = 20 971 520 marta
VI. O’quvchilarni baholash. Guruhlar olgan rag’batlar sanaladi va g’olib guruh aniqlanadi. Darsdagi ishtiroki, uy vazifasini qay darajada bajarganligi, intizomiga qarab o’quvchilar baholanadilar.
VII. Uy vazifasi berish. Mavzuni o’qish va 2-mashq.
Maʼlumotlar takrorlanishi

|
Maʼlumotlar takrorlanishi Pdf ko'rish
|
bet | 121/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Maʼlumotlar takrorlanishi
mb.
Data duplication
maʼlumotlar bazasida qayta takrorlangan maʼlumot.
Maʼlumotlar xavfsizligi
xavf.
Security of data
maʼlumotlarning zaxira nusxalarini xavfsiz joyda
saqlash.
Maʼlumotlarga bevosita kiritish
Direct data entry
kiritish moslamalari maʼlumotlarni
kompyuterlashtirilgan axborot tizimiga o‘tkazishi.
Masalan, RFID, MICR.
Maʼlumotlarni yozib borish
xavf.
Data logging
maʼlumotlarni kelajakda ishlov berish uchun yig‘ish.
Maʼlumotni ikki marta kiritish
mb.
Double data entry
COUNTIF elektron jadval funksiyasi va shartli
formatlash bilan bir qatorda elementning ikkita
ro‘yxatidagi farqini ajratib ko‘rsatish.
Maʼlumotni yozib olish formasi
mb.
Data capture form
maʼlumot yig‘ish va uni kompyuterga oson kiritish
uchun mo‘ljallangan shakl.
Malware
jrg. xavf.
Malware
yashirincha o‘rnatiladigan, odatda kompyuterga zarar
keltiradigan dasturiy taʼminot;
maʼlumotlarni yashirin ravishda o‘chirib tashlash,
boshqalarga yuborish yoki foydalanuvchi amallarini
kuzatishga mo‘ljallangan dastur; kompyuterdagi
amallarni yashirincha yozib olishi mumkin bo‘lgan,
firibgarlik maqsadida parollar, bank va kredit karta
maʼlumotlarini olishga mo‘ljallangan josus dastur.
Manba fayli
Source file
asosiy hujjatga birlashtiriladigan maʼlumotni o‘z ichiga
olgan fayl.
Manba kodi
dast.
Source code
veb sahifani yaratish uchun yozilgan HTML kod;
dasturning inson tushunadigan tilda yozilgan satrlari.
@edurtm_uz
|
| |
-jadval - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 239/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2-jadval
Muammoni tahlil qilish va echish jadvali
Muammoni tasdiqlovchi dalillari
|
Muammoni kelib chiqish sabablari
|
Muallif tomonidan taklif qilingan echim
|
Guruh echimi
|
Korxonada umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda o‘tgan yilga nisbatan biroz bo‘lsada kamayganligi.
|
Korxonada sotishdan foyda hisoblanganda moliyaviy faoliyat bo‘yicha zararning mavjudligi
|
Korxonaning moliyaviy natijasi bo‘lib umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda hisoblanadi. SHuning uchun uni hosil qiluvchi elementlarni bilish kerak. Korxonada bu foydaning kamayishiga moliyaviy faoliyat bo‘yicha zarar ta’sir ko‘rsatyapti. Bu esa korxona eksport bilan shugullanganligi uchun valyuta kursining o‘zgarganligi va kreditorlik, hamda debitorlik qarzlarining ko‘payganligi bilan tushuntiriladi. Talaba korxonada umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foyda va rentabellik qancha bo‘lganligini hisoblashi kerak. Bu hisob kitob ilovada ko‘rsatiladi.
|
|
Ilova 1
O‘qituvchining javobi:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda quyidagicha aniqlanadi:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda= Sotishdan foyda + boshka xizmat ko‘rsatishlardan olinadigan foyda moliyaviy faoliyat bo‘yicha foyda(zarar)
Bu formuladan foydalanib 2017 yilda umumxo‘jalik faoliyatdan foydani aniqlaymiz.
1045215,6 ming so‘m +12 260 ming so‘m - 511985,4 mingso‘m = 545490,2 mingso‘m.
2017 yilda ishlab chiqarish rentabelligini aniqlaymiz.
Ishlab chiqarish rentabelligi umumxo‘jalik faoliyatdan foyda yoki soliq to‘langungacha foydaning (BF) o‘rtacha yillik ishlab chiqarish fondlari qiymatiga (asosiy ishlab chiqarish fondlari va aylanma mablag‘lar) nisbati orqali aniqlanadi:
Ishlab chiqarish rentabelligi= =11,54%
2016 yilda umumxo‘jalik faoliyatdan foydani hisoblaymiz:
Umumxo‘jalik faoliyatdan foyda = 545490,2m.s.+ 25450m.s. =
570940,2 m.s.
O‘tgan yilga nisbatan rentabellikning o‘zgarishi = 11,54%-11,68%=
- 0,14%
2017 yilda hech qanday favqulotda zararlar yuz bermaganligi sababli umumxo‘jalik faoliyatidan foyda soliq to‘langungacha foydaga tengdir.
2017 yil uchun sof foydani aniqlaymiz:
Sof foyda=Soliq to‘langungacha foyda-(Soliq to‘langungacha foyda*7,5%)=545490,2 –( 545490,2 *7, 5%)= 504578,44m.s.
Obodonlashtirish va ijtimoiy infratuzilmani rivojlantirish solig‘ini hisoblaymiz=504578,44m.s.*8%= 40366,2
Ishlab chiqarishni rivojlantirish fondi uchun pul mablag‘ini hisoblaymiz:
(504578,44-40366,2m.s)*40%=185684,89m.s.
|
| |
DVD-RW va DVD+RW - A. A. Temirov Toshkent 2024

6. DVD-RW va DVD+RW:
Ishlatilishi: Bir necha marta yozilishi va o‘chirib yozilishi mumkin bo‘lgan DVD disklar.
Struktura va Qismlari
1. Polikarbonat Substrat: Diskning asosiy qismi bo‘lib, lazer nurini o‘tkazuvchi materialdan yasalgan.
2. Yorituvchi Qoplama: Lazer nuri ta’sirida yoziladigan va o‘qiladigan qoplama.
3. Metall Qoplama: Ma’lumotlarni aks ettiruvchi alyuminiy yoki oltindan yasalgan qatlam.
4.Himoya Qoplama: Diskni zararli ta’sirlardan himoya qiluvchi shaffof qoplama.
Ma’lumotlarni Almashish Jarayoni
Magnit Lentalar Orqali:
1. Ma’lumotni Yozish: Magnit lenta qurilmasi orqali ma’lumot lentaga yoziladi.
2. Lentani Tashish: Lentani boshqa qurilmaga olib o‘tish yoki uzoq masofaga jo‘natish mumkin.
3. Ma’lumotni O‘qish: Boshqa qurilmada lenta o‘qiladi va ma’lumot chiqarib olinadi.
Kompakt Disklar Orqali:
1.Ma’lumotni Yozish: Diskka yozuvchi qurilma yordamida ma’lumot diskka yoziladi.
2. Diskni Tashish: Diskni osonlik bilan boshqa joyga olib o‘tish yoki jo‘natish mumkin.
3. Ma’lumotni O‘qish: O‘quv qurilma yordamida diskdan ma’lumot o‘qiladi.
Afzalliklari va Kamchiliklari
Magnit Lentalar:
- Katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash uchun qulay.
- Uzoq muddatli saqlash uchun yaxshi.
- Narxi arzonroq.
- Ma’lumotlarga kirish tezligi sekin.
- Jismoniy zararlarga moyil.
Kompakt Disklar:
- Ma’lumotlarga tezkor kirish imkoniyati.
- Tashish va tarqatish oson.
- Qayta yozish imkoniyati mavjud (CD-RW va DVD-RW).
- Cheklangan saqlash hajmi (standart CD: 700 MB, DVD: 4.7 GB).
- Fizik zararlarga nisbatan zaif.
Xulosa
Magnit lentalar va kompakt disklar hali ham ma’lumotlarni saqlash va almashishda muhim rol o‘ynaydi. Magnit lentalar katta hajmdagi ma’lumotlarni uzoq muddat saqlash uchun qulay, kompakt disklar esa tezkor kirish va ma’lumotlarni tarqatish uchun qulaydir. Texnologiyaning rivojlanishi bilan ularning imkoniyatlari ham kengayib bormoqda.
1. Berilgan topshiriq mazmunidan kelib chiqqan holda maqsad va vazifalar belgilandi. Ishni bajarish uchun kerakli nazariy ma’lumotlar keltirildi.
2. Amaliy qismi kerakli vositalar ishlab chiqildi. Magnit lentalar va kompakt disklar turlari,xususiyatlari , kamchilik va afzalliklari ko’rib chiqildi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.www.spectrum.ieee.org saytidan “ Why the Future of Data Storage is (Still) Magnetic Tape ” maqolasi.
2. www.study.com saytidan “Magnetic Tape for Data Structure” maqoasi orqali ma’lumot olindi.
3. www.gettyimages.com saytidan rasmlar olindi.
|
Amaliy mashg‘ulotni bajarish tartibi

Amaliy mashg‘ulotni bajarish tartibi.
Magnit Lentalar
Magnit lentalar - bu ma’lumotlarni magnit maydon yordamida yozish va saqlash imkonini beruvchi qurilmalar. Ular katta hajmdagi ma’lumotlarni saqlash va zaxiralash uchun juda samarali.
Turlari
1. Audio Magnit Lentalar:
- Formatlar: Audiokassetalar (Compact Cassette).
- Ishlatilishi: Musiqa va ovoz yozish uchun.
2. Video Magnit Lentalar:
- Formatlar: VHS (Video Home System), Betamax.
- Ishlatilishi: Videolarni saqlash va o‘ynatish uchun.
3. Kompyuter Ma’lumotlari uchun Magnit Lentalar:
- Formatlar: LTO (Linear Tape-Open), DAT (Digital Audio Tape).
- Ishlatilishi: Katta hajmdagi kompyuter ma’lumotlarini saqlash va zaxiralash uchun.
Struktura va Qismlari
1. Lenta: Ma’lumot yoziladigan magnit qoplamaga ega plastik lenta.
2. Kasseta yoki Kartrij: Lentani himoya qiluvchi korpus.
3. G‘altak: Lentani o‘raladigan joy, ikki uchida joylashgan bo‘ladi.
4. Ko‘rsatkichlar va Chiziqlar: Lentada ma’lumotlarning joylashuvi va boshqaruvi uchun belgilar.
Kompakt Disklar (CD va DVD)
Kompakt disklar (CD va DVD) optik ma’lumot saqlash qurilmalari bo‘lib, ular lazer yordamida yozish va o‘qish amalga oshiriladi.
Turlari
1. CD-ROM (Compact Disc Read-Only Memory):
Ishlatilishi: Faqat o‘qish uchun, dasturiy ta’minot va boshqa ma’lumotlarni tarqatish uchun.
2. CD-R (Compact Disc Recordable):
Ishlatilishi: Bir marta yozilishi mumkin, bir necha marta o‘qilishi mumkin.
3. CD-RW (Compact Disc ReWritable):
Ishlatilishi: Bir necha marta yozilishi va o‘chirib yozilishi mumkin.
4. DVD (Digital Versatile Disc):
Ishlatilishi: Katta hajmdagi video, audio va boshqa ma’lumotlarni saqlash uchun.
5. DVD-R va DVD+R:
Ishlatilishi: Bir marta yozilishi mumkin bo‘lgan DVD disklar.
|
Manbalar kesimida qidirish

|
Manbalar kesimida qidirish Pdf ko'rish
|
bet | 122/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023156
Manbalar kesimida qidirish
int.
Cross-searching
bir nechta manbalardagi maʼlumotlarni o‘zaro
solishtirish yordamida qidirish.
Mantiqiy xulosa mexanizmi
Inference engine
ekspert tizimining bilim bazasidagi faktlardan xulosa
chiqarib, maʼlumotlarni qayta ishlovchi dastur.
Manzillar kitobi
int.
Address book
elektron pochta akkauntidagi insonlarning elektron
pochta manzillari saqlanadigan joy;
insonlarning kontakt maʼlumotlarini saqlash joyi.
Manzillar paneli
int.
Address bar
veb sahifa manzilini kiritish uchun veb brauzerdagi
kichik oyna.
Maqola
mad.
Article
gazeta yoki jurnal uchun yozilgan matn.
Maqsad
Objective
erishish, amalga oshirilishi rejalashtirilgan narsa, vazifa,
muddao.
Maqsad
Purpose
biror hujjat, material yoki taqdimot yaratish ortidagi
sabab. Masalan, mahsulot reklamasi va boshqalar.
Margin
diz.
Margin
hujjatning tashqi qismi atrofidagi ko‘rinmas chegaralar.
Mashina kodi
mb.
Machine code
muayyan kompyuterning elektron dizayniga mos
keladigan dasturlashga oid ko‘rsatmalar to‘plami.
Maslahat
Tip
amallarni bajarish samaradorligini oshirishga
qaratilgan maslahatlar.
Masofadan ishlash
mad.
Teleworking
ish beruvchi bilan aloqani saqlagan holda
texnologiyalardan foydalanib masofadan ishlash.
Masshtab
diz.
Scale
bir o‘lchamni boshqa o‘lchamda ifodalash, masalan,
xaritadagi masshtab 1 cm:100 m deb belgilangan
bo‘lsa, namoyish etilayotgan 1 cm maydonda 100 m
ga teng real maydon aks ettirilgan.
Massiv
mb.
Array
bitta identifikator ostida ko‘plab birliklarni saqlashi
mumkin bo‘lgan maʼlumotlar tuzilmasi.
Master slayd
diz.
Master slide
taqdimotdagi barcha slaydlarda qo‘llanadigan dizaynni
yaratishga xizmat qiladigan asosiy slayd.
Matn
Text
klaviaturadagi tugmalar bosilganda ekranda paydo
bo‘luvchi harf va so‘zlar;
hujjatga kiritilgan so‘zlar.
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti - bet 74

134
Adjaster - sug‘urta xodisasi ro‘y berishi munosabati bilan sug‘urtalanuvchi
tomonidan bildirilgan e’tirozni tartibga solishda sug‘urta kompaniyasining
manfaatlarini himoya etuvchi jismoniy yoki xuquqiy shaxs. U sug‘urtalanuvchi
bilan unga to‘lanadigan sug‘urta qoplamasi miqdorini kelishishga harakat qiladi.
Adjaster sug‘urta xodisasini ro‘y berish sabablarini o‘rganadi va tahlil etadi. Ushbu
tahlil natijalari bo‘yicha sug‘urta kompaniyasiga ekspert xulosasini tuzadi hamda
avariya
komissari
funksiyasini
bajaradi.
Adjaster
vazifasini
sug‘urta
kompaniyasining tarkibiy bo‘limi yoki ixtissoslashgan tashkilot amalga oshirishi
mumkin.
Aktuariy - lotin tilidan tarjima qilganda hisobchi degan ma’noni bildiradi.
Aktuar hisob-kitoblar nazariyasini o‘zlashtirib olgan sug‘urta matematikasi
sohasidagi mutaxassis. U sug‘urta tariflarini hisoblash va metodologiyasini ishlab
chiqish, uzoq muddatli sug‘urta turlari bo‘yicha sug‘urta zahiralarini shakllantirish
bilan bog‘liq hisob-kitoblarni amalga oshirish bilan shug‘ullanadi. Hozirgi paytda
Angliyada aktuariylar instituti faoliyat ko‘rsatmoqda. Aktuariylarning xalqaro
uyushmasi mavjud.
Kombinatsiyali sug‘urta - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

140
paytda Lloydga 22000 dan ortiq a’zo bor. Uning faoliyati Angliya parlamenti
qabul qilgan maxsus qonun bilan tartibga solinadi. Lloyd sug‘urtani barcha
turlarini amalga oshiradi. Lloyd a’zolari 279 sindikatga birlashgan bo‘lib, sindikat
faoliyati
uchun
anderrayterlar
javob
beradi.
Anderrayterlar
bilan
sugurtalanuvchilarni sugurta vositachilari birlashtiradi. Sugurta vositachilari Lloyd
bozorida risklarni joylashtiradi. Anderrayterlar sugurta shartnomasi buyicha javob
berish uchun yirik miqdordagi pul mablag‘larini korporatsiyaga depozit sifatida
qo‘yadi.
Tibbiy sug‘urta- aholi sog‘lig‘ini himoya qilish vositalaridan biri. Sug‘urta
hodisasi ro‘y berishi munosabati bilan, sug‘urta polisi orqali bepul tibbiy xizmat
ko‘rsatilishi. Tibbiy xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq xarajatlarni sug‘urta
kompaniyasi to‘laydi. Tibbiy sug‘urta majburiy yoki ixtiyoriy bo‘ladi.
Mulkiy sug‘urta - turli ko‘rinishdagi mol-mulklarni saqlash bilan bog‘liq
manfaatlar sug‘urta munosabatlarining ob’ekti hisoblangan, sug‘urtaning mustaqil
tarmog‘i. Sug‘urtalanuvchining shaxsiy mulki, uning qaramog‘ida joylashgan mol-
mulklar sug‘urtalanishi mumkin. Sug‘urtalanuvchi sifatida, nafaqat mol-mulkning
sohiblari, balki mol-mulkning saqlanishi uchun mas’uliyatli bo‘lgan jismoniy va
yuridik shaxslar ham bo‘lishi mumkin.
Netto-stavka- brutto-stavkaning asosiy tarkibiy qismi. Netto-stavka sug‘urta
qoplamasini to‘lashga mo‘ljallangan pul mablag‘lari resurslari bo‘lib, u brutto-
stavkaning 90 foizigacha miqdorini tashkil etadi.
Aktuar hisob-kitoblar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

135
mumkin. Bu jadval asosida nafaqani va hayotni sug‘urtalash bo‘yicha tarif
stavkalarni hisoblash mumkin.
Anderrayter - 1) turli risklarni sug‘urtalash vakolatiga ega, sug‘urta
kompaniyasi tomonidan tayinlanadigan shaxs. Sug‘urta kompaniyasining sug‘urta
portfelini shakllanishi uchun javob beradi. U sug‘urta shartnomalarini tuzish,
risklarni baholash va sug‘urta tarifi stavkasini belgilash yuzasidan tegishli
malakaga ega bo‘lishi zarur; 2) Lloyd sug‘urta polislarini beradigan Lloyd sug‘urta
korporatsiyasini a’zosi; 3) potensial mijozlarga sug‘urta polisini sotish bilan
shug‘ullanadigan yoki manfaatdor tomonlarga sug‘urta sohasi bo‘yicha yuqori
darajada maslahat xizmatlarni ko‘rsatadigan jismoniy yoki yuridik shaxs.
Anderrayter siyosati- sug‘urtalash bilan bog‘liq yangi takliflarni ko‘rib
chiqish va mazkur taklifni qabul qilish yoki rad etish to‘g‘risida xulosalar
chiqarishga qaratilgan siyosat.