nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yuqori kuchlanish texnikasi - bet 128

320
7.19- rasm. Garmonik rezonansda kuchlanishni grafik yo’l bilan aniqlash (r=0)
Garmonik rezonansning yana bir ko’rinishi elektr uzatish liniyalarini
nosimmetrik uzishda sodir bo’ladigan o’takuchlanishdir. Bunday holat ko’pincha
bo’ylama nosimmetriyada, masalan, liniyada birorta fazaning uzilishida, bir fazali
yoki ikki fazali qisqa tutashuvni o’chirishda, o’chirgich pichoqlarining bir paytda
uzulmasligida kuzatilishi mumkin.
Sinusoidal kuchlanishli man’badan ta’minlanayotgan elektr zanjirida sanoat
chastotasidan past chastotada tebranish paydo bo’lishi mumkin (tegishli xususiy
tebranish chastotali tebranish konturining o’zi tomonidan ishlab chiqariluvchi). Bu
tebranish turg’un bo’lishi uchun tebranish konturidagi aktiv, induktiv va sig’im
qarshiliklarda tokning subgarmonik tashkil etuvchisidan kuchlanishning tushishi
nolga teng bo’lishi kerak.
Tokning
subgarmonik
tashkil
etuvchisi
chulg’amdagi
oqimning
subgarmonik tashkil etuvchisidan qandaydir o’tkir burchakka, kuchlanishning
subgarmonik tashkil etuvchisidan ma’lum bir o’tmas burchakka orqada qolsa,
kuchlanishning subgarmonik tashkil etuvchilarini muvozanatiga erishish mumkin.
Vektorlarning boshqa har qanday joylashishida muvozonat bo’lmaydi.
Nazorat savollari - Yuqori kuchlanish texnikasi

327
Agar sterjen ko’rinishidagi yashin qaytargich transformator yoki shina
portalida o’rnatilgan bo’lsa, yashin urilganda unda paydo bo’ladigan yuqori
kuchlanish ta’sirida portaldan izolyatorlar shodasi bo’ylab o’tkazgichga teskari
qoplanish sodir bo’lishi mumkin. Agar himoya uchun alohida yoki projektor
machtasiga o’rnatilgan YaQ qo’llanilsa undan elektr qurilmasiga havo orqali
qoplanish kuzatilishi mumkin. Bunday holatdan muhofoza qilish uchun YAQ ning
zaminlash qarshiligi imkoni boricha kichik bo’lishi, izolyatorlar shodasining va
izolyatsiya oralig’ining elektr mustahkamligi katta bo’lishi kerak.
Shu bilan birga alohida o’rnatilgan YaQ bilan erda yoki er ostida joylashgan
qurilmalar, kabellar va quvurlar orasidagi izolyatsiya oralig’i ta’minlanishi zarur.
YaQ ning zaminlash qarshiligini etarli darajada kichik bo’lmasligi teskari
yo’nalishda qoplanishning sodir bo’lishiga olib keladi. Bundan himoyalash uchun
nochiziqli o’takuchlanishni chegaralagichlar yoki transformatorlarning past
kuchlanishli chulg’ami bilan korpusi orasida o’rnatiluvchi ventilli razryadlagichlar
xizmat qiladi.
Barcha YaQlarning himoya ta’siri uning tepasida lider bosqichida zaryad
yig’ilib, rivojlanayotgan lider bilan YaQ uchi orasida lider yo’nalishi bo’yicha
katta elektr maydon kuchlanganligini hosil qilinadi. YAQdan teskari yo’nalishda
liderning paydo bo’lishi va rivojlanishi shu yo’l bo’yicha elektr maydon
kuchlanganligini yanada kuchaytiradi va oqibatda yashinning er ustidagi ob’ektga
razryadlanish
yo’nalishi
to’la
aniqlaniladi.
YaQdan
past
bo’lgan
himoyalanayotgan ob’ekt yashinning bevosita urilishidan himoyalanadi, ya’ni u
yashin tomonidan shikastlanmaydi. Liderning birorta ob’ektga yo’nalishi
aniklangan nuqtadan ergacha bo’lgan masofaga «Yashinning orientirlash
balandligi» deyiladi (8.1- rasm). Yashin qaytargichning orientirlash balandligi
quyidagi ifoda bo’ychicha topiladi:
Tayanch iboralar - Rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi xalqaro menejment

269
4.
Xalqaro Valyuta Fondi faoliyatining asosiy yo‘nalishlarini
izohlang.
5.
XVFning kreditlash dasturlari qanday kategoriyalarga ajratiladi?
6.
Jahon bankining asosiy maqsadi va funksiyalarini izohlang.
7.
Jahon banki guruhiga qaysi tashkilotlar kiradi?
8.
Mintaqaviy valyuta-kredit tashkilotlari yuzaga kelishining asosiy
sabablari nimalardan iborat?
9.
Xalqaro hisob-kitoblar bankining asosiy
maqsadi va funksiyalarini
izohlang.
10.
Osiyo Taraqqiyot bankining asosiy vazifalari nimalardan iborat?
Таvsiya etiladigan adabiyotlar
1.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 6
декабрдаги ПФ-5276-сонли фармони. Жисмоний шахслар томонидан
нақд хорижий валютани олиб кириш ва олиб чиқиб кетиш тартибини
янада соддалаштириш чора-тадбирлари тўғрисида.
2.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2017 йил 29
ноябрдаги
ПФ-5264-сон
фармони.Ўзбекистон
Республикаси
Инновацион ривожланиш вазирлигини ташкил этиш тўғрисида.
3.
Йўлдошев Н.К., Назарова Ф.Х. Халқаро менежмент. – Т.:
Молиячи, 2014. -287 б.
4.
Helen Deresky Professor Emerita State University of New York-
Plattsburgh. International management.
Managing Across Borders and
Culture Text and cases. Pearson education international, 2008. 316 p.
5.
Кузьмина Т.И. Международный менеджмент. Управление в
международных компаниях. – М., 2008. – 240 с.
6.
Ламбен. Ж.Ж., Чумпитас Р., Шулинг И.
Менеджмент,
ориентирований на рынок. 2-е изд. /Пер. с англ. Под.ред. В.Б.
Копчанова. – СПб.: Питер, 2008. - 720 с.
E
tesh - Yuqori kuchlanish texnikasi

104
mexanik mustahkamligi uning armaturasining konstruktsiyasiga
va armaturaning
chinni bilan bog’lanishiga bog’liq va kesim yuzasi
kattalashishi bilan kamayib
boradi. Shuni ta’kidlash lozimki, mexanik
mustahkamlikning kamayishi
chuzishga va siqishga bo’lgan mustahkamlikka nisbatan kattaroq bo’ladi.
Misol
tariqasida, tsilindr ko’rinishdagi chinning mexanik mustahkamligini ko’ngdalang
kesim yuzasiga bog’liqligi 3.4- rasmda keltirilgan. Chinni izolyatorlarning xozirgi
vaqtda qo’llaniladigan qalinligi 30-40 sm oralig’ida olinadi.
Agar bu qalinlik
mexanik va elektrik mustahkamlik bo’yicha etarli bo’lmasa, unda konstruktsiyalar
majmuasi qo’llaniladi. Faqat sterjen ko’rinishdagi izolyatorlarda teshilish ehtimoli
juda kam bo’lganligi sababli ularda qalin devorlar qo’llaniladi.
O’tuvchi izolyatorlarda faqat tashqi qoplama chinnidan tayyorlanadi.
Bunday izolyatorlarda ichki izolyatsiya
sifatida transformator moyi, qog’oz
qo’llaniladi. Izolyatsiyalovchi massa tashqi atmosfera ta’siridan
tashqi qoplama
yordamida himoyalanadi.
Izolyatorlarda
chinnining
mexanik
mustahkamligi
armaturaning
konstruktsiyasiga va uning chinni bilan bog’lanishiga bog’liq
va u har doim
chinnining kesim yuzasini ko’payishi bilan pasayib boradi (3.4- rasm).
3.4- rasm. TSilindr shaklidagi chinnining mexanik mustahkamligini ko’ndalang kesim
yuzasiga bog’liqligi: 1 – siqishga; 2 – cho’zishga; 3 – egishga.
Kesim yuzasi, cm
2
Stsnd
a
rt
na
mu
na
nin
g
mu
st
a
hk
a
mli
g
ig
Kompyuterni ko'rish va Raspberry Pi-ga kirish - bet 10

|
Kompyuterni ko'rish va Raspberry Pi-ga kirish
|
bet | 10/19 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 4,74 Mb. | | #248315 |
Bog'liq 1- maruza SSH yordamida RPi-ga masofadan kirishBiz Windows-ning turli dasturlari yordamida RPi platasining buyruq qatoriga masofadan kirishimiz mumkin. Biz GUI-ni o'z ichiga olmaydigan barcha Linux buyruqlarini Windows-dan masofadan turib ishga tushirishimiz mumkin. Boshlash uchun quyidagi amallarni bajaring: Birinchidan, har qanday bepul SSH dasturini o'rnatishimiz kerak. Eng mashhuri PuTTY (https://www.putty.org/). Men Bitvise SSH mijozi sifatida tanilgan SFTP bilan birga kelgan boshqa mashhur SSH mijozidan foydalanamiz. Windows uchun o'rnatish faylini https://www.bitvise.com/ssh-client-download manzilidan yuklab olishingiz va uni o'rnatishingiz mumkin. Shundan so'ng, Bitvise SSH mijozini oching. Quyidagi oyna paydo bo'ladi:
Xost nomi, foydalanuvchi nomi va parolni kiriting. Xost nomi bizning RPi platamizning IPv4 manzilidir,
Barcha kerakli ma'lumotlarni kiritgandan so'ng, "Kirish" tugmasini bosing. U RSA kalit almashinuvini boshlaydi va quyidagi xabar oynasini ko'rsatadi:
"Qabul qilish va saqlash" tugmasini bosing. Bu RSA kalit almashinuvini saqlab qoladi. E'tibor bering, agar biz Raspberry Pi-ga bir xil Windows kompyuteridan yana ulanishga harakat qilsak, ushbu xabar oynasi ko'rsatilmaydi. Shundan so'ng ikkita alohida oyna paydo bo'ladi. Birinchidan, Raspberry Pi buyruq qatori. LXTerminal singari, siz ham Linux buyruqlarini bu yerdan ishga tushirishingiz mumkin:
Biz bu erda ko'rsatilgan matnning shrifti va hajmini xususiyatlarni o'zgartirishimiz mumkin, ularni sarlavha satriga o'ng tugmasini bosish orqali topish mumkin.
Bitvise SSH oynasi
Chap panelda bizda Windows ish stoli, o'ng panelda esa /home/pi, pi foydalanuvchisining uy katalogi mavjud. Biz fayllarni Windows va RPi o'rtasida almashishiimiz mumkin.
FTP bit uzatish oynasi
Masofaviy ish stoliga kirish(Доступ к удаленному рабочему столу)
Bitvise SSH mijozi fayllarni uzatish va RPi buyruq qatori terminaliga kirish uchun juda qulay. Biroq, RPi ish stoliga masofadan kirish uchun boshqa dasturdan foydalanishimiz kerak. Biz amal qilishimiz mumkin bo’lgan eng keng tarqalgan usul mavjud. Windowsning o‘rnatilgan masofaviy ish stoliga ulanish dasturidan foydalanadi. Biz uni Windows qidiruv panelida quyidagicha topishimiz mumkin:
Параметр «Remote Desktop Connection
Ammo uni ishlatishdan oldin RPi-ga xrdp-ni o'rnatishimiz kerak. Uni o'rnatish juda oddiy. Biz ushbu buyruqni RPi-da LXTerminal-da ishga tushirishimiz kerak:
|
| |
Xulosalar - Rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi xalqaro menejment

268
–
xalqaro loyihalar (loyihada to‘g‘ridan to‘g‘ri, shuningdek, rezident
tijorat tashkiloti orqali ishtirok etuvchi bir nechta mamlakatlar
manfaatlariga daxldor bo‘lgan loyihalar)
sohasidagi kreditlash va
investitsiya faoliyati;
–
xalqaro biznesga ijobiy ta’sir ko‘rsatishga (masalan, infratuzilma
loyihalari, informatsion texnologiyalar
sohasidagi loyihalar, transport va
kommunikatsiya tarmoqlarini rivojlantirish va hokazolar) ichki loyihalar
(bitta mamlakatning yoki rezidentning tijorat
tashkiloti manfaatlariga
bevosita daxldor bo‘lgan loyihalar) sohasidagi kreditlash va investitsiya
faoliyati;
–
fundamental ilmiy tadqiqotlarni moliyalashtirish va xayriya
faoliyati (xalqaro yordam dasturlarini moliyalashtirish).
Xalqaro moliya tashkilotlari quyidagi maqsadlarni ko‘zlagan
holda
faoliyat yuritadi:
–
jahon iqtisodiyoti va xalqaro moliyani barqarorlashtirish
maqsadida jahon hamjamiyatida harakatlarni birlashtirish;
–
valyuta va moliya-kredit munosabatlarini xalqaro tartibga solishni
amalga
oshirish;
–
jahon valyuta va moliya-kredit siyosatining strategiya va
taktikasini hamkorlikda ishlab chiqish va muvofiqlashtirish.
Xalqaro moliya tashkilotlarida qatnashish darajasi va alohida
mamlakatlarning ta’siri ularning kapitaldagi bo‘nagining
miqdori bilan
aniqlanadi.
-rasm. 2016-yilda YaHMning tarmoqlari bo‘yicha tarkibi

|
-rasm. 2016-yilda YaHMning tarmoqlari bo‘yicha tarkibiBog'liq 150 Xalqaro menejment. Darslik. T 20181.5.13-rasm. 2016-yilda YaHMning tarmoqlari bo‘yicha tarkibi
(jamiga nisbatan foizda)
4-jadval
Xizmatlarning YaIM (YaHM)dagi ulushi dinamikasi
(yalpi qo‘shilgan qiymatga nisbatan foizda)
1995-y.
2000-y.
2005-y.
2010-y.
2016-y.*
O‘zbekiston
Respublikasi
39,8
42,5
41,4
46,9
49,5
Qoraqalpog‘iston
Respublikasi
40,3
52,2
52,6
56,9
50,2
viloyatlar:
Andijon
31,2
33,0
28,2
39,4
44,1
Buxoro
33,6
32,4
31,0
33,2
39,2
Jizzax
34,0
37,7
34,3
41,3
44,7
Qashqadaryo
29,4
31,0
24,6
26,1
36,3
Navoiy
25,5
28,1
21,0
21,9
26,0
Namangan
31,7
36,0
37,6
48,5
49,4
Samarqand
38,8
35,6
34,6
40,8
45,3
Surxondaryo
35,1
31,7
33,9
45,5
50,3
Sirdaryo
38,8
31,8
28,7
35,1
36,4
37
Toshkent
33,0
28,9
27,8
39,8
41,5
Farg‘ona
30,2
36,8
36,5
46,2
51,0
Xorazm
30,0
34,6
35,6
47,5
46,9
Toshkent sh.
52,0
66,8
70,9
64,6
61,6
dastlabki ma’lumotlar
Manba: stat.uz
1.5.1. O‘zbekiston Respublikasida tashqi savdo siyosatidagi erishilgan natijalar
Respublikaning tashqi savdo aylanmasi 2016-yil yakuni bo‘yicha
24309,4 mln. AQSh dollarini yoki o‘tgan yilning shu davriga nisbatan
97,5 foizni, shu jumladan MDH mamlakatlari bo‘yicha 8461,5 mln. AQSh
dollarini (88,6 foiz), boshqa xorijiy mamlakatlar bo‘yicha 15847,9 mln.
AQSh dollarini (103,1 foiz) tashkil qildi. Eksport hajmi 12178,7 mln.
AQSh dollarini, import esa 12130,7 mln. AQSh dollarini tashkil qildi.
2016-yilda tashqi savdo aylanmasi 2000-yilga nisbatan 3,9 martaga
o‘sdi. Tashqi savdo aylanmasida MDH davlatlarining ulushi 34,8 foizni,
boshqa xorijiy davlatlarning ulushi 65,2 foizni tashkil etdi.
Eksport hajmi 2000-yilda 3264,7 mln. AQSh dollarini tashkil etgan
bo‘lsa, 2016-yil yakuni bo‘yicha bu ko‘rsatkich 12178,7 mln. AQSh
dollariga yetdi va o‘sish sur’ati 3,7 barobarga o‘sdi. 2016-yilda eksport
hajmida MDH davlatlarining ulushi 36,3 foizni, boshqa xorijiy
davlatlarning ulushi esa 63,7 foizni tashkil etdi.
2000-yilda import hajmi 2947,4 mln. AQSh dollariga teng bo‘lgan
bo‘lsa, 2016-yil yakuni bo‘yicha bu ko‘rsatkich 12130,7 mln. AQSh
dollarini tashkil qildi va 4,1 barobarga o‘sdi. Import hajmida MDH
davlatlarining ulushi 33,4 foizni, boshqa xorijiy davlatlarning ulushi 66,6
foizni tashkil etdi.
Eksport va import o‘rtasidagi ijobiy saldo 2000-yilda 317,3 mln.
AQSh dollarini va 2016-yilda esa ushbu ko‘rsatkich 48 mln. AQSh
dollarini tashkil etdi (5-jadval).
|
| |
sudo apt-get install xrdp -y

|
sudo apt-get install xrdp -y
|
bet | 11/19 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 4,74 Mb. | | #248315 |
Bog'liq 1- maruzasudo apt-get install xrdp -y
RPi-ga xrdp-ni o'rnatganingizdan so'ng, siz quyidagi amallarni bajarishingiz kerak:
1. Windows kompyuteringizda Remote Desktop Connection ilovasini oching:
"Kompyuter" va "Foydalanuvchi nomi" deb nomlangan matn maydonlariga IP-manzil va pi-ni kiriting. Foydalanuvchi maʼlumotlarini saqlashga ruxsat berish va ulanish sozlamalarini saqlashga ruxsat bering
Masofaviy ish stoliga ulanish uchun Raspbian OS foydalanuvchi ma'lumotlari
Parolni kiriting va ushbu ulanish uchun parolni saqlamoqchi bo'lsangiz, katagiga belgi qo'ying. OK tugmasini bosing;
RPi masofaviy ish stoli oynasi bir necha daqiqadan so'ng paydo bo'ladi. Agar sizda LANda trafik kamroq bo'lsa, masofaviy ish stolining ishlashi silliq bo'ladi. Quyida RemoteDesktop oynasining skrinshoti keltirilgan
Raspbian OS Remote Desktop Bu yerdan biz GUI bilan bog'liq barcha vazifalarni bajarishimiz mumkin. Bu shuni anglatadiki, agar biz masofaviy ish stolidan foydalanayotgan bo'lsak, RPi platasi uchun alohida displey kerak emas.
RPi platasiga OpenCV o'rnatishOpenCV-ni RPi-ga o'rnatish uchun quyidagi amallarni bajaring:1. Birinchidan, biz bir nechta bog'liqlikni o'rnatishimiz kerak. Ushbu bog'liqliklarni o'rnatish uchun quyidagi buyruqni bajaring:
sudo apt-get install -y libhdf5-dev libhdf5-serial-dev
libatlas-base-dev libjasper-dev libqtgui4 libqt4-test
Muvaffaqiyatli o'rnatishdan so'ng biz OpenCV-ni RPi-ga o'rnatishimiz mumkin:
pip3 install opencv-python==4.0.1.24
OpenCV-ni muvaffaqiyatli o'rnatganimizdan so'ng, biz buni quyidagi buyruqni bajarish orqali tekshirishimiz mumkin:
python3 -c "import cv2; print(cv2.__version__)"
Chiqish quyidagicha bo'lishi kerak:
4.0.1
Bu shuni anglatadiki, o'rnatish tugallandi va biz OpenCV ni Python 3 dasturlarimizga import qilishimiz mumkin.
Biz ushbu bobni RPi-da Python 3 dasturlashni ko'rib chiqishdan boshlaymiz. Biz Scientific Python (SciPy) ekotizimini va uning barcha kutubxonalarini qisqacha ko'rib chiqamiz.Keyinchalik, NumPy N o'lchovli massivlar (ndarraylar) bilan raqamli hisoblar uchun asosiy dasturlarni dasturlarni ko’rib chiqamiz. Shuningdek, biz Matplotlib yordamida ma'lumotlarni vizualizatsiya qilishni o’rganamiz. Nihoyat, biz RPi uchun Python umumiy maqsadli kiritish/chiqish (GPIO) kutubxonasidan foydalangan holda RPi ning apparat jihatlarini o‘rganamiz.
|
| |
,6
53,7 - Rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi xalqaro menejment

44
2016-yilda
Namangan, Qashqadaryo, Jizzax
viloyatlari va Toshkent
shahri peshqadamlar qatoridan joy egallashgan. Toshkent shahrida yuqori
o‘sish sur’atlari ta’minlanishi, avvalo, aholi real daromadlarining o‘sishi,
yakuniy iste’mol mahsulotlari ishlab chiqarish tarmoqlarining rivojlanishi
bilan bog‘liq bo‘lib, bu har xil turdagi xizmatlarning rivojlanishiga kuchli
ta’sir ko‘rsatmoqda (1.5.21-rasm).
Xizmatlar sohasining aholi jon boshiga nisbatan rivojlanishi
ko‘rsatkichiga aholi soni muhim ta’sir ko‘rsatadi. Masalan,
aholi soni
nisbatan kam bo‘lgan Navoiy va Buxoro viloyatlarida o‘rtacha jon
boshiga ko‘rsatkichlari aholi zich joylashgan hududlar hisoblangan
Qashqadaryo, Namangan, Farg‘ona, Andijon
va Samarqand viloyatlariga
qaraganda ancha yaxshi ko‘rinadi (1.5.22-1.5.23-rasm).
Manba: stat.uz
Python dasturlashga kirish

|
Python dasturlashga kirish
|
bet | 12/19 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 4,74 Mb. | | #248315 |
Bog'liq 1- maruzaPython dasturlashga kirish
Biz ushbu bobni RPi-da Python 3 dasturlashni ko'rib chiqishdan boshlaymiz. Biz Scientific Python (SciPy) ekotizimini va uning barcha kutubxonalarini qisqacha ko'rib chiqamiz.Keyinchalik, NumPy N o'lchovli massivlar (ndarraylar) bilan raqamli hisoblar uchun asosiy dasturlarni dasturlarni ko’rib chiqamiz. Shuningdek, biz Matplotlib yordamida ma'lumotlarni vizualizatsiya qilishni o’rganamiz. Nihoyat, biz RPi uchun Python umumiy maqsadli kiritish/chiqish (GPIO) kutubxonasidan foydalangan holda RPi ning apparat jihatlarini o‘rganamiz. Qisqacha aytganda, biz quyidagi mavzularni yoritamiz: • Python 3-ni tushunish • SciPy ekotizimlari • NumPy va Matplotlib bilan dasturlash • RPi GPIO dasturlash Python 3 ni tushunish va texnik talablar - Python yuqori darajali, umumiy maqsadli, talqin qilinadigan dasturlash tilidir. U Guido van Rossum tomonidan yaratilgan va shaxsiy hobbi loyihasi sifatida boshlangan, ammo keyinchalik u bugungi kungacha rivojlanib kelmoqda. Quyida Python dasturlash tilining rivojlanishidagi asosiy bosqichlarning xronologiyasi keltirilgan:
Python haqida ko'proq ma'lumotni www.python.org bosh sahifasida o'qishingiz mumkin.
Python dasturlash tili ikkita asosiy versiyaga ega - Python 2 va Python 3. Ular asosan bir-biriga mos kelmaydi. Oldingi vaqt jadvalida ko'rsatilganidek, Python 2 ning pasayishi 2019 yil 31 dekabrda sodir bo'lgan. - Python dasturlash tili ikkita asosiy versiyaga ega - Python 2 va Python 3. Ular asosan bir-biriga mos kelmaydi. Oldingi vaqt jadvalida ko'rsatilganidek, Python 2 ning pasayishi 2019 yil 31 dekabrda sodir bo'lgan.
- Bu Python 2 ning keyingi rivojlanishi yo'qligini anglatadi. Rasmiy qo’llab quvvatlash ham to'xtadi. Python-ning faol ishlab chiqilayotgan va doimiy qo'llab-quvvatlanadigan yagona versiyasi Python 3. Ko'pgina tashkilotlar uchun ishlab chiqarilayotgan ko'plab kodlar hali ham Python 2-da. Shunday qilib, Python 2-dan Python-ga o'tish. 3 ko'p harakat talab qiladi.
|
| |
-rasm. 2001-2016-yillarda aholi jon boshiga YaHMning

1.5.11-rasm. 2001-2016-yillarda aholi jon boshiga YaHMning
o‘rtacha yillik o‘sish sur’atlari
Kuzatilayotgan davr uchun (2001-2016 yillar) aholi jon boshiga
YaHM yillik o‘rtacha o‘sish darajasi bo‘yicha Toshkent shahri (8,7 %),
Jizzax (7,1 %), Samarqand (6,7 %), Namangan (6,1 %) viloyatlari,
Qoraqalpog‘iston Respublikasida (7,0 %) dinamik o‘zgarishlar qayd etildi.
35
Bu esa, asosan, sanoat va xizmat ko‘rsatish sohasining jadal sanoatlashishi
natijasida ro‘y berdi.
Aholi jon boshiga YAHMning hududiy differensiatsiyasi bo‘yicha
tahlili shuni ko‘rsatadiki, Toshkent shahrida bu ko‘rsatkich o‘rtacha
respublika darajasidan 2,1 barobarga yuqori. Navoiy viloyatida bu
ko‘rsatkich 1,8 barobar, Toshkent viloyatida 1,2 barobarni tashkil etadi.
Aholi jon boshiga YAHMning hajmi bo‘yicha hududlararo tafovut 3,9
barobarni tashkil qiladi.
Bozor
iqtisodiyoti
sharoitida
mamlakat
ijtimoiy-iqtisodiy
rivojlanishining ustuvor yo‘nalishlari diversifikatsiyalash, resurslarga
qaramlikni kamaytirish, yuqori ulushli qo‘shilgan qiymatga ega
tarmoqlarni rivojlantirish va yuqori texnologiyali ishlab chiqarishni
o‘zlashtirish hisoblanadi. Mustaqillik yillarida O‘zbekistonning iqtisodiy
rivojlanishi iqtisodiy o‘sish uchun qulay shart-sharoitlarni yaratish va
hududlarning investitsion jozibadorligini oshirishga yo‘naltirilgan.
Manba: stat.uz
1.5.12-rasm. 2016-yilda aholi jon boshiga YaHMning o‘rtacha
respublika darajasiga nisbati
Hududlar
iqtisodiyotini
tashkil
qilishni
takomillashtirishga
yo‘naltirilgan chora-tadbirlar xomashyo ishlab chiqarishga yo‘nalganligini
bartaraf etish, ishlab chiqarish – Тexnologik bazasini shakllantirish va
hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishidagi nomutanosibliklarni
kamaytirish imkonini berdi.
|
-rasm. MDH va boshqa xorijiy davlatlarning eksportdagi ulushi

40
mahsulotlari 10,3 foizdan 14,1 foizga, xizmatlar 13,7 foizdan 26,3 foizga
va boshqa tovarlar 30,2 foizdan 34,2 foizga o‘sishiga erishildi (1.5.17-
rasm).
Manba: stat.uz
1.5.17-rasm. O‘zbekiston Respublikasining eksport va import tarkibi
Tashqi savdo bo‘yicha asosiy hamkorlar MDH davlatlari orasida
Rossiya va Qozog‘iston bo‘lsa, boshqa
mamlakatlar orasida Xitoy,
Turkiya, Afg‘oniston, Eron va Koreya Respublikasi hisoblanadi.
Manba: stat.uz
1.5.18-rasm. O‘zbekiston Respublikasining yirik eksport hamkorlari
41
1.5.18-rasmda ko‘rsatilganidek, hozirgi davrda deyarli 2000 turdagi
tovar va xizmatlar dunyoning 168 dan ortiq mamlakatlariga (Yevropa
mamlakatlari, MDH, Osiyo,
Shimoliy va Janubiy Amerika, Afrika va
Avstraliya davlatlarini qo‘shgan holda) yetkazib berilmoqda. 2000-yilga
nisbatan eksport bo‘yicha hamkor davlatlar soni 31 taga ko‘paygan.
Manba: stat.uz 
 1.5.28-rasm. 2010-2016-yillarda alohida xizmat turlarining o‘sishi

48
Masalan, savdo oddiy taqsimlash mexanizmidan iste’molchiga
yo‘naltirilgan
bozor
talablarini
shakllantirish
jarayonlarida
faol
ishtirokchiga aylandi.
Hozirgi vaqtda, savdo xizmatlari iqtisodiyotda
ko‘rsatilgan jami xizmatlar hajmining sezilarli (27,4 trln. so‘m)
qismini
tashkil etib 2010-2016 yillarda 3,1 martaga ko‘paygan (1.5.29-rasm).
Manba: stat.uz
1.5.29-rasm. 2016-yilda savdo va boshqa xizmatlar hajmining o‘zaro bog‘liqligi
(trln. so‘m)
Aloqa va axborotlashtirish xizmatlari jadal rivojlanib,
ularning
umumiy hajmi 4,6 martaga oshgan. Telekommunikatsiya tarmoqlari,
kompyuterlashtirish va axborot texnologiyalarini
rivojlantirish va
rekonstruksiya qilish milliy dasturlarining amalga oshirilishi,
simsiz
telefon aloqalarning o‘sishiga, uyali aloqa abonentlari va Internet
tarmog‘iga jamoaviy ulanish joylari sonining ko‘payishiga olib kelmoqda
(1.5.30-1.5.31-rasmlar).
49
Manba: stat.uz
1.5.30-rasm. Mobil aloqa xizmatlarining o‘sish darajasi (foizda)
Manba: stat.uz
1.5.31-rasm. Internet xizmarlari hajmi va abonentlar sonining o‘sishi
2016-yil yakunlari bo‘yicha aholining uyali aloqa bilan ta’minlanishi
100 kishi hisobiga 65,3 birlikni tashkil etdi.
Axborot texnologiyalari va
kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining ma’lumotlariga ko‘ra,
xalqaro kanallarning ma’lumotlarni uzatish qobiliyati 54980 Mbit/s (2010-
yilda 2510 Mbit/s.)ni tashkil etgan. Hozirgi vaqtda raqamli televideniyaga
to‘liq o‘tish bo‘yicha keng ko‘lamli dasturlar amalga oshirilmoqda
(1.5.32-rasm).
Rivojlantirishning ilmiy asoslari va muammolari ilmiy tadqiqot markazi xalqaro menejment - bet 38

59
sharoitlariga tezroq va osonroq moslashishiga yordam beradilar. 90-
yillarda qabul qiluvchi mamlakat mutaxassislari sonining TMK
boshqaruvining, hatto yuqori darajalarida ko‘payish holati ham ana shu
sabablar bilan tushuntiriladi.
Mahalliy urf-odatlar. Qabul qiluvchi mamlakatlarning urf-odatlari
ba’zan sanoati taraqqiy etgan davlatlarda qabul qilingan biznes
yuritishning umumiy me’yorlari va ishga doir etikadan jiddiy farq qiladi.
Ayrim rivojlanayotgan davlatlarda rasmiy shaxslarni rag‘batlantirmasdan
tadbirkorlik bilan shug‘ullanish qiyin.
Ishlab chiqarish munosabatlari. Xorijda
xorijiy tadbirkorlik bilan
shug‘ullanishni boshlashdan oldin qabul qiluvchi mamlakatda o‘rnatilgan
ishlab chiqarish munosabatlarining prinsiplarini, kasaba uyushmalarning
faoliyati va mehnat qonunchiligini o‘rganish maqsadga muvofiq.
Aksiyadorlar uchun jozibali tomonlar. Qabul qiluvchi mamlakatda
aksiyadorlarni birinchi navbatda, albatta, aksiyalarga belgilangan yuqori
dividendlar qiziqtiradi. Bundan tashqari kompaniya
yillik hisobotlarida
potensial aksiyadorlar uchun kompaniyaning texnologik yutuqlari va
faoliyat qaltisligini qisqartirishga qaratilgan chora-tadbirlar haqida
ma’lumotlar chop etiladi. Tarmoqning birinchi beshligiga kiruvchi
kompaniyalarning aksiyalari eng katta qiziqishga ega bo‘ladi.
Raqobat. Xalqaro toifali menejer jahon bozoriga chiqish milliy
bozordagi faoliyatdan ko‘ra raqobatchilar sonining o‘sishi bilan bog‘liq
qo‘shimcha muammolarning paydo bo‘lishini hisobga olishi zarur.
Iste’molchilar. Turli mamlakatlarda iste’molchilarning talabi va
didlari
jiddiy
farqlanadi.
Xalqaro
toifali
menejerning
asosiy
muammolariga ana shu turli– Тuman ehtiyojlarni qondirish yo‘llarini
topish kiradi. Bu muammoning hal qilinishini
turli davlatlarda mahsulot
va xizmatlarni sotish uchun tajribali xodimlarni tanlash, shu jumladan
qabul qiluvchi mamlakatdagi mahalliy mutaxassislarni yollash ancha
osonlashtiradi. Masalan, AQShda avtomobillar bozorining 20 foizdan
ortig‘ini egallagan Yapon avtomobillarini sotish bilan, odatda, Yaponlar
emas, balki ular yollagan yuqori malakali
Amerikalik menejerlar
shug‘ullanadi.
Texnologiya. Xalqaro bozorda harakatlanuvchi kompaniyalarning
fan–texnika taraqqiyot darajasi eng yuqori hisoblanadi. Ular turli
davlatlardagi eng yetakchi firmalar bilan texnologiyalar ayirboshlash
hisobiga uskunalarni, texnologiya va mahsulot assortimentini yangilashni
tezroq amalga oshiradilar. Tabiiyki, xalqaro kompaniya menejeriga turli
davlatlarda mualliflik huquqlari va patentlarini
himoya qilish haqidagi
60
qonunlarni muntazam o‘rganish zarur. Bunda texnologiyalar almashuvi
qo‘shma korxonalar yoki strategik alyanslar tashkil qilish shaklida sodir
bo‘lishini nazarda tutish lozim. Masalan, yo‘lovchi samolyotsozligining
yetakchisi – “Boing” korporatsiyasi (AQSh) 260 yo‘lovchilik bortiga ega
7000 milgacha uzluksiz parvoz qilishga mo‘ljallangan Boing – 767
laynerini yaratish uchun ITTKI ishlarini o‘tkazishda Yaponiyaning
“Kavasaki” va “Fudji” kompaniyalari bilan hamkorlik qildi.
-rasm. 2010-yilda aholi jon boshiga xizmatlar hajmi bo‘yicha

45
Manba: stat.uz
1.5.23-rasm. 2016-yilda aholi jon boshiga xizmatlar hajmi bo‘yicha
hududlar reytingi (ming so‘m)
Tahlillar shuni ko‘rsatmoqdaki, sanoati rivojlangan hududlarda (qazib
olish sanoatini hisobga olmagan holda) – Navoiy, Toshkent viloyatlari va
Toshkent shahri bo‘yicha xizmatlar sohasining o‘rtacha
jon boshiga
ko‘rsatkichlari Samarqand,
Namangan, Xorazm, Jizzax va Surxondaryo
viloyatlariga nisbatan yuqoriligi kuzatildi (1.5.24-rasm).
Manba: stat.uz
46
1.5.24-rasm. 2016-yilda hududlar kesimida aholi jon boshiga
ko‘rsatilgan xizmatlar hajmi (ming so‘m)
Manba: stat.uz
1.5.25-rasm. Hududlar bo‘yicha aholi jon boshiga xizmatlar o‘sishi (foizda)
Shu
bilan birga, respublikaning iqtisodiy rivojlangan hududlarida
yuqori salmoqqa ega bo‘lgan xizmat turlarining
oshishi tendensiyasi
kuzatilmoqda (1.5.26-rasm).
Manba: stat.uz
1.5.26-rasm. Jami transport xizmatlari hajmida hududlar bo‘yicha
transport xizmatlarining ulushi (foizda)
47
Xizmatlar sohasini rivojlantirish dasturining amalga oshirilishi
hisobiga O‘zbekiston Respublikasida 2010-yildan 2016-yilgacha sohaning
YAIMdagi hissasi ortib bordi. Xususan, 2010-yilda
YAIMda xizmatlar
sohasining ulushi 46,9 foizni tashkil qilgan bo‘lsa, 2016-yil yakuni
bo‘yicha (dastlabki ma’lumot) 49,5 foizga yetdi (1.5.27-rasm).
Manba: stat.uz
1.5.27-rasm. YAIMda xizmatlar ulushi
Aholi tomonidan har xil turdagi xizmat ko‘rsatish turlariga bo‘lgan
talabning doimiy o‘sishi va davlat tomonidan
ushbu sohaga aloqador
infratuzilmalarni (ijtimoiy, transport-kommunikatsiya, savdo va hokazo)
rivojlantirish bo‘yicha ko‘rilayotgan amaliy choralar xizmatlar sohasining
barcha tarmoqlarini jadal rivojlanishini ta’minladi (1.5.28-rasm).
-jadval 
O‘zbekiston Respublikasining 2000-2016-yillardagi tashqi savdo

38
MDH davlatlari
2297,8
8461,5
3,7 m.
boshqa xorijiy davlatlar
3914,3
15847,9
4,0 m.
Eksport
3264,7
12178,7
3,7 m.
MDH davlatlari
1172,2
4415,3
3,8 m.
boshqa xorijiy davlatlar
2092,5
7763,4
3,7 m.
Import
2947,4
12130,7
4,1 m.
MDH davlatlari
1125,6
4046,2
3,6 m.
boshqa xorijiy davlatlar
1821,8
8084,5
4,4 m.
Saldo
317,3
48,0
x
MDH davlatlari
46,6
369,1
x
boshqa xorijiy davlatlar
270,7
-321,1
x
Manba: stat.uz
O‘zbekiston Respublikasi 2016-yil mobaynida jahonning 175 ta
mamlakati bilan tashqi savdo operatsiyalarini amalga oshirdi va 86 ta
mamlakat bilan ijobiy saldoga erishgan.
Manba: stat.uz
1.5.14-rasm. MDH va boshqa xorijiy davlatlarning tashqi savdo
aylanmasidagi ulushi (foizda)
Shu bilan birga, tashqi savdo aylanmasida MDH davlatlarining ulushi
2000-yilda 37,0 foizni tashkil etgan bo‘lsa, bu ko‘rsatkich 2016-yilda 34,8
foizga teng bo‘ldi, shunga muvofiq boshqa xorijiy
davlatlarning ulushi
63,0 foizdan 65,2 foizga oshgan (1.5.14-rasm).
Eksport hajmida MDH davlatlarining ulushi 2000-yildagi 35,9
foizdan 2016-yilda 36,3 foizgacha o‘sdi, shunga
muvofiq boshqa xorijiy
davlatlarning ulushi 64,1 foizdan 63,7 foizgacha kamaydi (1.5.15
-
rasm).
Mavzu: turizm xizmatlari bozorida turoperatorlik xizmatlarining o'rni va vazifalari reja

Turistlik mahsulotlar haqida tushuncha
MAVZU: TURIZM XIZMATLARI BOZORIDA TUROPERATORLIK XIZMATLARINING O'RNI VA VAZIFALARI
Reja:
Turizm bozori tushunchasi va uning vazifalari?
Dalillar jarayoni
Turoperator turizm bozorining sub’ekti sifatida
Turistlik mahsulotlar haqida tushuncha
Foydalanilgan adabiyotlar
Turizm bozori tushunchasi va uning vazifalari?
Bozor - bu talab talabga javob beradigan joy, bu o'ziga xos joy emas, balki talab va taklifning haqiqiy uchrashuvi bo'lib, unda quyidagi savollar hal qilinadi: a) nimani sotib olish kerak va qanday narxda? b) nimani va qanday narxda ishlab chiqarish kerak? Turistik bozor - bu turistik xizmatlarni (turlar, turistik mahsulot) sotish bo'yicha bitimlar amalga oshiriladigan joy. Turizm bozori - 1) turizm mahsulotini bugun yoki ertaga sotib olish imkoniyatiga ega bo'lgan iste'molchilarning yig'indisi (potentsial xarid qobiliyati); 2) turistik va ekskursiya xizmatlarini pulga aylantirish va pulni turistik va ekskursiya xizmatlariga teskari aylantirish jarayoni sodir bo'ladigan jahon iqtisodiy munosabatlar tizimi. Shu nuqtai nazardan aytish mumkinki, turizm bozori turizm eksportchilari va importchilari tomonidan shakllantirilgan; 3) to'rtta asosiy elementning o'zaro ta'sirining iqtisodiy tizimi: turistik talab, turistik mahsulot etkazib berish, narx va raqobat. Turistik bozor ancha murakkab, chunki uning tovarlari ko'pincha to'g'ridan-to'g'ri emas, balki vositachilar tarmog'i orqali (mehmonxona - turoperator - sayyohlik agentligi - iste'molchi) sotiladi. Turistik bozorda turistik xizmatlar ishlab chiqaradigan ko'plab korxonalar (mehmonxonalar, restoranlar, muzeylar, turistik agentliklar, transport tashkilotlari va kompaniyalar, turli xil dam olish va tibbiyot muassasalari va boshqalar) mavjud. Bundan tashqari, turizm bozorida o'ziga xos turistik vositachilar: turoperatorlar va sayyohlik agentliklari faoliyat yuritadilar.
|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
bet | 12/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikO`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha PowerPoint tartibida namoish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
Mashg‘ulot yakuni:
1.O‘tilgan mavzu umumlashtiriladi, faol ishtirok etgan o‘quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag‘batlantiradi;
Uyga vazifa berilishi:
2.Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo‘riqnoma beriladi
|
O‘z- o‘zini o‘zaro baholashni o‘tkazadilar.
Topshiriqni yozadilar
|
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba
|
| |
>>> c = a - b - Kompyuterni ko'rish va Raspberry Pi-ga kirish

|
Kompyuterni ko'rish va Raspberry Pi-ga kirish
|
bet | 17/19 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 4,74 Mb. | | #248315 |
Bog'liq 1- maruza>>> c = a - b
>>> c
array([ 1., -2., -4., -6.])
Quyida kvadratni hisoblash uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan kod mavjudmassivning har bir elementi:
>>> a**2
massiv([ 1, 9, 36, 81], dtype=int32)
Ndarraylar bilan chiziqli algebraKeling, chiziqli algebra bilan bog'liq ba'zi misollarni ko'rib chiqaylik.Chiziqli algebra bilan bog‘liq amallarni bajarishda foydali bo‘lgan transpose(), inv(),sol() va dot() funksiyalaridan qanday foydalanishni o‘rganasiz: - >>> a = np.array([[1,2,3],[4,5,6],[7,8,9]])
- >>> a.transpose()
- array([[1, 4, 7],
- [2, 5, 8],
- [3, 6, 9]])
- >>> np.linalg.inv(a)
- array([[-4.50359963e+15, 9.00719925e+15, -4.50359963e+15],
- [ 9.00719925e+15, -1.80143985e+16, 9.00719925e+15],
- [-4.50359963e+15, 9.00719925e+15, -4.50359963e+15]])
- >>> b = np.array([3, 2, 1])
- >>> np.linalg.solve(a, b)
- array([-9.66666667, 15.33333333, -6. ])
- >>> c = np.random.rand(3, 3)
- >>> c
- array([[0.91827923, 0.75063499, 0.40049332],
- [0.09520566, 0.16718726, 0.6577751 ],
- [0.95343917, 0.50972786, 0.65649385]])
- >>> np.dot(a, c)
- array([[ 3.96900804, 2.61419309, 3.68552507],
- [ 9.86978019, 6.89684344, 8.82981189],
- [15.77055234, 11.17949379, 13.9740987 ]])
Matplotlib - Matplotlib
- Matplotlib Grafiklarni qurish uchun ishlatiladigan Python kutubxonasidir. U grafikalar, 3D vizualizatsiya va tasvirlar kabi turli xil vizualizatsiya turlarini yaratishi mumkin. OpenCV kabi har qanday kompyuter ko'rish kutubxonasi bilan ishlash uchun Matplotlib asoslarini tushunish muhimdir
- Matplotlib Jon D. Hunter tomonidan ishlab chiqilgan va doimiy ravishda ochiq kodlilar hamjamiyati tomonidan rivojlanib kelmoqda. Bu SciPy ekotizimining ajralmas qismidir.
- SciPy ekotizimidagi barcha boshqa kutubxonalar ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish uchun Matplotlib-dan foydalanadi. pyplot - bu Matplotlib-dagi modul bo'lib, ma'lumotlarni vizualizatsiya qilish uchun MATLAB-ga o'xshash interfeysni ta'minlaydi
Matplotlib bilan dasturlashni boshlashdan oldin, biz uni o'rnatishimiz kerak, chunki u Raspberry Pi OS da oldindan o'rnatilmagan.Biz uni pip3 yordam dasturi yordamida o'rnatishimiz mumkin. OpenCV-ni o'rnatishda ushbu yordam dasturidan qanday foydalanishni allaqachon ko'rib chiqdik. Keling, buni batafsil ko'rib chiqaylik. pip degani Pip paketlarni o'rnatadi yoki Pip Python-ni o'rnatadi. Bu rekursiv qisqartma (akronimning o'zi qisqartmaning bir qismi ekanligini anglatadi). Bu Python tarjimoni bilan birga kelgan va kutubxonalarni o'rnatish uchun foydalaniladigan buyruq qatori yordam dasturi. pip3 bu yordamchi dasturning Python 3 versiyasidir.U birinchi navbatda Python kutubxonalari uchun ombor boʻlgan Python paket indeksiga ulanadi. Keyin u bizga kerak bo'lgan kutubxonani yuklab oladi va o'rnatadi.
Matplotlib-ni quyidagi buyruqni ishga tushirish orqali o'rnatishimiz mumkin:
|
| |
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
bet | 22/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikO`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha PowerPoint tartibida namoish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
Mashg‘ulot yakuni:
1.O‘tilgan mavzu umumlashtiriladi, faol ishtirok etgan o‘quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag‘batlantiradi;
Uyga vazifa berilishi:
2.Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo‘riqnoma beriladi
|
O‘z- o‘zini o‘zaro baholashni o‘tkazadilar.
Topshiriqni yozadilar
|
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba
|
| |
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti

|
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
bet | 15/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikTa’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha PowerPoint tartibida namoish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
Mashg‘ulot yakuni:
1.O‘tilgan mavzu umumlashtiriladi, faol ishtirok etgan o‘quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag‘batlantiradi;
Uyga vazifa berilishi:
2.Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo‘riqnoma beriladi
|
O‘z- o‘zini o‘zaro baholashni o‘tkazadilar.
Topshiriqni yozadilar
|
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba
|
| |
Nazorat uchun savollar - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Mashg’ulot vaqti
80 daqiqa soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
Kompyuter grafikasining texnik-dasturiy ta’minoti .
Kompyuter grafikasining turkumlari
Kompyuter grafikasining texnik-dasturiy va informatcion asoslari hamda uning turkumlari.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor, slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
Nazorat savollari - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Mashg’ulot vaqti-80 daqiqa
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
Grafik formatlarda siqish.
Grafik formatlar.
Grafik formatlarni taqqoslash va ularga qo’yiladigan talablar
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor, slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
-rasm 6 va 7 rasm manbasi

6-rasm 6 va 7 rasm manbasi : www.ba.com/ www.TripSeeker.com
Xaritada ko’rsatilgan nuqtalardan birini tanlab bosilgach joining joylashuvi to’g’risida va boshqa ma’lumotlarni olish mumkin. Ya’ni bularga umumiy reyslarning vaqtlari, makon to’g’risida qisqacha ma’lumot, iqlimi to’g’risida va har oyda eng arzon chipta narxlarini ko’rish imkoniyati mavjud. “Find” tugmasini bosib eng arzon narxlarni qidirish mumkin. Bunga ko’ra, aniq va maxsus reyslarning ro’yxati chiqadi hamda u bilan birga narxlashtirish ma’lumotnomasi chiqadi. Xaridor ulardan o’zi uchun eng mosini tanlab, onlayn xarid qilishni ham amalgam oshirishi mumkin. Shu tariqa, bu jarayon nihoyasiga yetadi. Qidiruvni Google qidiruv sayti orqali toppish mumkin:
7-rasm.
Mehmonxonani bronlash xizmati.
BA ushbu taklifni ham taklif qiladi. Bu xizmat o’z bronlash dasturlaridan alohida bo’lgan holda, faqat mehmonxonalarni bronlash mumkin. Bunda u 4000 dan ortiq mehmonxonalarni taklif qiladi. Ularning ko’pchiligi, asosan, 4 yulduzli kategoriyaga ega bo’lib, spa va basseynlari mavjud.
Shuningdek, 3 yulduzli mehmonxonalarni ham taklif qiladi. Bu mehmonxonalarning deyarli barchasi shahar markazlarida joylashgan. Xaridorlar bu mehmonxonalarning narxlarini solishtirishlari bilan birga ularning joylashuvi ko’rinishini solishtirishlari hamda mehmonxonalar joylashgan ko’cha xaritalarini ko’rib, o’zlari ishonch hosil qilishlari ham mumkin. Iste’molchi xizmatlari asosan electron tarzda, fax orqali yoki tel orqali amalgam oshiriladi.
|
II- Bob. British Airways - turizm infratuzilmasining asosiy bo’g’ini sifatida. British Airways Transmilliy kompaniyasining ishlash tartibi

II- Bob. British Airways - turizm infratuzilmasining asosiy bo’g’ini sifatida. British Airways Transmilliy kompaniyasining ishlash tartibi.
2.1 British Airwaysning ulkan yirik Transmilliy aviakompaniya sifatida vujudga kelishi
British Airways Yevropaning eng katta aviakompaniyalaridan biri bo’lib, u Buyuk Britaniyaning milliy aviatashuvchisi hisoblanadi. Uning eng katta qo’nish o’tkazgich markazlari Londonning Gatvik va Xitrou aeroportlari hisoblanadi. Ushbu markaziy aeroportlar orqali u 233 ga yaqin destinatsiyalarga parvoz qiladi hamda deyarli 96 ta mamlakatda uning qo’nish nuqtalari bor. Tashuv flotida 240 tadan ortiq samalyot ishlaydi va samalyotlarning ko’pchiligini Airbus va Boing rusumlari tashkil qiladi.
British airways (BA) kompaniyasining paydo bo’lishi 1924 yil 31-martda 4 ta aeroportlarning qo’shilishi ya’ni ular Instone Air Line, Handley page Transport, Daimler Airways va British Air Marina Navigation kompaniyalarining birlashuviga taqaladi. 1935- yilda bu kompaniya British Airways LTd nomini oldi. 1939- yilda esa u milliylashtirildi va uning yangi nomi British Overseas Airways Corporation (BOAC) deya nomlandi. Kontinental Yevropa va ichki reyslarda boshqa bir yangi milliylashtirilgan aviakompaniya xizmat qildi. Uning nomi (British Europian Airways- BEA) Britaniya Yevropa Havo Yo’llari bo’lgan. BOAC o’z xizmatlarini yanada rivojlantirish uchun parvoz vaqtlarini ikki marta qisqartirishga yangi rusumdagi samalyotlarni ishga tushurish orqali erishdi.
Shuningdek, dam olish kunlarida turizmni rivojlanishi uchun, ayniqsa, katta imkoniyatga ega bo’ldi. Bu uning ish jarayoniga ham o’z ta’sirini o’tkazdi. U BEA dan tushgan chaqiruvni qabul qilib, BEA Airtours (sayohatlarni uyushtiradigan kompaniya)ga 1970- yilda a’zo bo’ldi. 1974- yilda BOAC va BEA Britaniya Havo Yo’llari boshqaruvi ostida birlashishdi va shu yili British Airwaysga Devid Nikolson boshqaruvi ostida asos solindi. British Airways 1976- yilda Air France kompaniyasi bilan bir vaqtda yuqori tovushli yo’lovchi tashuvchi Concorde rusumli samalyotdan savdo reyslarida foydalanishdi.
Xuusiylashtirish. 1981- yilda kompaniyani xususiylashtirish vazifasi aviakompaniya raisi etib tayinlangan Jon Kingga yuklatildi. U esa o’z navbatida 1983- yilda direktorning bosh ijrochisi lavozimidagi Kollin Marshalni bu uchun ishga yolladi. Kingning xizmati bilan ushbu kompaniya dunyoning eng sevimli aviakompaniyasiga aylandi. Chunki bu davrda boshqa yirik aviakompaniyalar floti zarar ko’rib, krizisga uchramoqda edi.
Aviakompaniyaning floti va marshrut setkasi qayta tashkillashtirildi. King boshqaruvining boshlang’ich davrida kompaniyaning imidji va markasini olib tashlash uchun ekspertlar guruhi jalb qilindi. 23000 dan ortiq ishchi o’rinlari qisqartirilgan bo’lsada, King ishchilarning ruhini tushirmaslik uchun va biznes jarayonni optimallashtirish uchun turli xil yechimlar topdi.
Quyida British Airways ishchilarining o’rtacha oylik maoshlardagi xususiylashtirishdan oldingi va keyingi holatidagi taqqoslash jadvali:
|
Ekonomika sovremennogo turizma: Rinochnoe regulirovanie. Osnovi upravlenie i marketing. Buxgalterskiy uchyot i nalogooblojenie/ Redaktr G. A

|
Ekonomika sovremennogo turizma: Rinochnoe regulirovanie. Osnovi upravlenie i marketing. Buxgalterskiy uchyot i nalogooblojenie/ Redaktr G. A
|
bet | 22/26 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 2,87 Mb. | | #13380 |
Ekonomika sovremennogo turizma: Rinochnoe regulirovanie. Osnovi upravlenie i marketing. Buxgalterskiy uchyot i nalogooblojenie/ Redaktr G. A.
Yefremova M.V. «Osnovi texnologii turistskogo biznesa», Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo «Os-89», 2001.
Gulyayev V. G. Turistskie perevozki: Dokumenti. Pravila. Formulyari. Texnologiya. M. 1998.
Hamidov O.X. «Transport servisini tashkil qilish» Uslubiy qo‘llanma T.: 2007. TDIU
Ismayev D. K. Osnovi strategii i planirovanie marketinga v inostrannom turizme. M., 1994.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ekonomika sovremennogo turizma: Rinochnoe regulirovanie. Osnovi upravlenie i marketing. Buxgalterskiy uchyot i nalogooblojenie/ Redaktr G. A
|