Guruh: ki20-02 Fan o‘qituvchisi: Kubayev S. T

|
Guruh: ki20-02 Fan o‘qituvchisi: Kubayev S. T
|
bet | 1/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 105,22 Kb. | | #237033 |
Bog'liq 4-mustaqil ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
Fan: “Taqsimlangan algoritmlar va tizimlar”
4 – mustaqil ishi
Guruh: KI20-02
Fan o‘qituvchisi: Kubayev S.T
Talaba : Allamurotov F
Mavzu: SESAME autentifikatsiya serveri.
REJA;
1. Xavfsizlikning Ko'p Qatlamligi.
2. Turli Autentifikatsiya Usullari
3. Ko'p Faktorli Autentifikatsiya (MFA)
SESAME (Secure European System for Applications in a Multivendor Environment) tizimi haqida gapirganda, bu Yevropada yaratilgan xavfsizlik tizimi bo'lib, u turli ishlab chiqaruvchilardan keladigan mahsulot va ilovalarni qamrab oladi. Buning asosiy maqsadi - turli platformalar va texnologiyalarni o'z ichiga olgan muhitda xavfsizlikni ta'minlashdir. Autentifikatsiya serveri esa, bu tizimning muhim bir qismidir. Keling, SESAME tizimi va uning autentifikatsiya serveri haqida ko'proq ma'lumot beray.
Xavfsizlikning Ko'p Qatlamligi: SESAME, ma'lumotlarni himoyalashda va foydalanuvchi identifikatsiyasida ko'p qatlamli yondashuvni qo'llaydi. Bu, jumladan, ma'lumotlarni shifrlash, xavfsiz kanallar orqali kommunikatsiya qilish va turli xil autentifikatsiya usullarini qo'llashni o'z ichiga oladi.
Turli Autentifikatsiya Usullari: SESAME, foydalanuvchilarning kimligini tasdiqlash uchun bir qator autentifikatsiya usullarini qo'llab-quvvatlaydi. Bu usullar orasida an'anaviy login/parol, elektron kalitlar, biometrik ma'lumotlar (masalan, barmoq izi yoki yuz taniqlik), va boshqalar kiradi.
Interoperabilitet: SESAME tizimi turli platforma va qurilmalar bilan ishlashga mo'ljallangan bo'lib, bu esa uni ko'p ishlab chiqaruvchilar muhitida qo'llash imkonini beradi. Interoperabilitet, mahsulotlar o'rtasidagi moslashuvchanlik va mos kelishini ta'minlash maqsadida muhimdir.
Ko'p Faktorli Autentifikatsiya (MFA): Xavfsizlikni yanada kuchaytirish uchun SESAME, ko'p faktorli autentifikatsiya yechimlarini ham taklif qiladi. MFA, foydalanuvchi tomonidan bir nechta mustaqil tasdiqlash usullarini talab qiladi, bu esa noqonuniy kirish xavfini sezilarli darajada kamaytiradi.
Autentifikatsiya Serverining Vazifalari
Foydalanuvchi Tasdiqlash: Server foydalanuvchilarni tasdiqlash uchun ulardan kelgan so'rovnomalarni qabul qiladi va ularni ma'lum bir protokol asosida tekshiradi.
Kirish Huquqlarini Boshqarish: Autentifikatsiya serveri, foydalanuvchilarning tizimga kirish huquqlarini boshqaradi, ularning kirish darajalarini sozlaydi va bu kirishlar uchun kerakli ruxsatnomalarni beradi.
Xavfsizlik Protokollari: SESAME autentifikatsiya serveri, xavfsizlikni ta'minlash uchun turli xil protokollar va texnologiyalarni qo'llaydi, masalan SSL/TLS orqali shifrlangan kommunikatsiya.
Audit va Hisobot: Server foydalanuvchi faoliyatini kuzatib boradi va xavfsizlik voqealari yuz berganda, ular haqida hisobot tuzadi. Bu tahlil va audit maqsadlarida foydalaniladi.
SESAME loyihasi, turli texnologik muhitlar uchun moslashuvchan va xavfsiz yechimlar taklif etuvchi keng qamrovli tizim sifatida ishlab chiqarilgan. Agar sizning savolingizga aniqroq javob topishni istasangiz yoki SESAME bilan bog'liq aniq bir masalada yordam kerak bo'lsa, iltimos, ko'proq ma'lumot bering. SESAME autentifikatsiya serverini taqsimlangan tizimlarda qo'llash, ayniqsa keng ko'lamli korporativ tizimlar, bulutli xizmatlar va IoT (Internet of Things) infrastrukturalarida juda qo'l keladi. Har bir foydalanuvchi yoki qurilma uchun xavfsiz va tezkor autentifikatsiya ta'minlanadi, bu esa tizimning umumiy xavfsizligini oshiradi va ma'lumotlarning maxfiyligini kafolatlaydi. Merkeziy Autentifikatsiya: SESAME serveri, taqsimlangan tizimlardagi barcha kirish so'rovlari uchun markaziy autentifikatsiya nuqtasi sifatida ishlaydi. Bu usul orqali, foydalanuvchilarning identifikatsiyasi va ruxsatlari boshqariladi, tizimning barcha qismlari esa bir xil autentifikatsiya ma'lumotlaridan foydalanadi.
Xavfsizlik Protokollari: SESAME, turli xavfsizlik protokollarini qo'llab-quvvatlaydi, masalan Kerberos, SAML (Security Assertion Markup Language), OAuth va boshqalar. Bu protokollar orqali foydalanuvchilarning identifikatsiyasi xavfsiz tarzda amalga oshiriladi va ma'lumotlar almashinuvi shifrlangan holda yuritiladi.
Ko'p Faktorli Autentifikatsiya (MFA): Taqsimlangan tizimlarda MFAning ahamiyati yanada ortadi, chunki bu usul foydalanuvchilarning identifikatsiyasini yanada ishonchli qiladi. SESAME, turli autentifikatsiya omillarini birlashtirgan holda ishlatish imkonini beradi, masalan nima bilan (parol) va nima ega bo'lish (telefon, token) yoki shaxsiy identifikatorlar (biometrik ma'lumotlar).
Dinamik Kirish Nazorati: Taqsimlangan tizimlarda foydalanuvchilarning kirish huquqlari turli vazifalar va kontekstlarga qarab o'zgarishi mumkin. SESAME serveri bu kirish huquqlarini dinamik tarzda boshqarish imkonini beradi, bu esa foydalanuvchilarning faqat zarur resurslarga kirishini ta'minlaydi.
Audit va Monitoring: SESAME serveri foydalanuvchi faoliyatini kuzatib boradi va tizimdagi barcha autentifikatsiya harakatlari bo'yicha log yozuvlarini saqlaydi. Bu, xavfsizlik auditlari va potentsial xavfsizlik buzilishlari holatlarini aniqlashda juda muhimdir.
|
| |