nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Aktuar hisob-kitoblar - 1-mavzu: risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza rejasi

|
1-mavzu: risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza rejasi
|
bet | 13/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.orgAktuar hisob-kitoblar - sug‘urta tarifi stavkalarini hisoblashning iqtisodiy-matematik usullari yig‘indisi. Ushbu hisob-kitoblar katta sonlar qonuniga asoslanadi. Aktuar hisob-kitoblarning metodologiyasi, ehtimollar nazariyasi, demografiya qonuniyatlariga asoslanadi, tarif stavkasini miqdori sug‘urta hodisalari ro‘y berishining ehtimoliyligiga bog‘liq. Demografiya ma’lumotlaridan fuqarolarning hayotini sug‘urtalashda sug‘urtalanuvchilarning yoshiga mos ravishda sug‘urta tarifi stavkasini tabaqalashtirishda foydalaniladi. Uzoq muddatli hayotni sug‘urtasi bo‘yicha sug‘urta summalari sug‘urtalangan shaxs vafot etganda yoki u ma’lum bir yoshga etganda to‘lanadi. Etarli miqdordagi sug‘urta fondini shakllantirish uchun, sug‘urtalovchi shartnoma amalda bo‘lgan davrda qancha shaxs vafot etishi yoki ma’lum bir yoshga etishi ehtimoliyligini bilishi zarur. Aholi o‘limi darajasi haqidagi statistik ma’lumot asosida turli yoshga etishi ehtimolligini hisoblash hamda fuqarolarning o‘limi to‘g‘risidagi jadvalni tuzish mumkin. Bu jadval asosida nafaqani va hayotni sug‘urtalash bo‘yicha tarif stavkalarni hisoblash mumkin.
Anderrayter – 1) turli risklarni sug‘urtalash vakolatiga ega, sug‘urta kompaniyasi tomonidan tayinlanadigan shaxs. Sug‘urta kompaniyasini sug‘urta portfeli shakllanishi uchun javob beradi. U sug‘urta shartnomalarini tuzish, risklarni baholash va sug‘urta tarifi stavkasini belgilash yuzasidan tegishli malakaga ega bo‘lishi zarur; 2) Lloyd sug‘urta polislarini beradigan Lloyd sug‘urta korporatsiyasini a’zosi; 3) potensial mijozlarga sug‘urta polisini sotish bilan shug‘ullanadigan yoki manfaatdor tomonlarga sug‘urta sohasi bo‘yicha yuqori darajada maslahat xizmatlarni ko‘rsatadigan jismoniy yoki yuridik shaxs.
Anderrayter siyosati- sug‘urtalash bilan bog‘liq yangi takliflarni ko‘rib chiqish va mazkur taklifni qabul qilish yoki rad etish to‘g‘risida xulosalar chiqarishga qaratilgan siyosat.
Annuitet – renta va nafaqalarni sug‘urtalashning hamma turlarini umumlashtiruvchi tushuncha. Bunda sug‘urtalanuvchi sug‘urta kompaniyasiga bir vaqtning o‘zida yoki bir necha yillar davomida tegishli sug‘urta mukofotlarini to‘laydi. Keyin sug‘urtalanuvchi butun hayoti davomida sug‘urta kompaniyasidan daromad oladi. Annuitetning bir turi hisoblanadigan fuqarolarning yillik daromadini sug‘urtasi bugungi kunda Buyuk britaniyada, Fransiyada va AQSHda keng rivojlangan.
Dispasher – dengiz transportida umumiy avariya sodir bo‘lganda ko‘rilgan zararni kema, yuk va fraxt o‘rtasida taqsimlash bo‘yicha hisob-kitoblarni tuzadigan mutaxassis. Rivojlangan mamlakatlarda dispasher funksiyasini maxsus kompaniyalar bajaradi. Zararlarni taqsimlash bo‘yicha hisob-kitoblar dispasha deyiladi va dispashani tuzganlik uchun haqni manfaatdor tomonlar (kema egasi, yuk egasi, yukni sotib oluvchi shaxs) to‘laydi.
|
| |
Sug‘urta mukofoti- - 1-mavzu: risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza rejasi

|
1-mavzu: risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza rejasi
|
bet | 11/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.orgSug‘urta mukofoti- sug‘urta xizmatini ko‘rsatganlik uchun to‘lanadigan haq. Sug‘urta mukofotining miqdori sug‘urta summasiga nisbatan foizlarda aniqlanadi. Sug‘urta mukofotining miqdori aniq summalarda ham ifodalanishi mumkin. Masalan, avtomobil egalarining uchinchi shaxsga zarar keltirish fuqarolik javobgarligini sug‘urtasida sug‘urta mukofoti aniq pul birligida ko‘rsatiladi.
Sug‘urta puli – sug‘urta majburiyatini bajarish hamda sug‘urta operatsiyalarini moliyaviy barqarorligini ta’minlash maqsadida yuridik shaxs maqomiga ega bo‘lmasdan o‘zaro kelishgan holda bir qancha sug‘urta kompaniyalarining ixtiyoriy uyushmasi. Sug‘urta puli, asosan, xavfli, yirik ob’ektlarni sug‘urtalash maqsadida tashkil etiladi. Har qaysi kompaniya o‘z sug‘urtalangan riskni pulga beradi va buning uchun, pul orqali yig‘ilgan sug‘urta mukofotlarining bir qismini oladi.
Sug‘urta ob’ekti - shaxsiy sug‘urtada fuqarolarning hayoti, sog‘ligi, mehnat qobiliyati bilan bog‘liq manfaati; mulkiy sug‘urtada binolar, qurilmalar, transport vositalari uy-joy mulki, tashiladigan yuklar va boshqa moddiy boyliklarni saqlashga bo‘lgan yuridik va jismoniy shaxslarning manfaati; jismoniy yoki yuridik shaxsning o‘z hatti-harakati bilan uning shaxsga zarar keltirish fuqarolik mas’uliyati – mas’uliyatni sug‘urtalashda sug‘urta ob’ektlari bo‘lib hisoblanadi. Riskni baholash maqsadida sug‘urta ob’ekti sug‘urta kompaniyasining mutaxassislari tomonidan ekspertiza qilinishi mumkin.
Sug‘urta shartnomasi – ikki yoki undan ortiq tomonlar o‘rtasida tuziladigan yozma ravishdagi bitim bo‘lib, bunda sug‘urta kompaniyasi sug‘urta hodisasi tufayli zarar ko‘rilganda sug‘urtalanuvchiga sug‘urta qoplamasi yoki sug‘urta summasini to‘lash majburiyatini, sug‘urtalanuvchi esa belgilangan muddatlarda sug‘urta mukofotini to‘lash majburiyatini oladi. Sug‘urta shartnomasi tuzilganlik faktini tasdiqlash uchun sug‘urtalovchi sug‘urtalanuvchiga sug‘urta polisi beradi. Sug‘urta shartnomasini tuzishdagi asosiy, oddiy va qo‘shimcha shartlar sug‘urta shartnomasining mazmunini tashkil etadi.
|
| |
Sug‘urta tarif stavkasining tuzilishi va tarkibi. Brutto va netto-stavkani hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari va umumiy tamoyillari

|
Sug‘urta tarif stavkasining tuzilishi va tarkibi. Brutto va netto-stavkani hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari va umumiy tamoyillari
|
bet | 22/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.org2. Sug‘urta tarif stavkasining tuzilishi va tarkibi. Brutto va netto-stavkani hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari va umumiy tamoyillari.
2. Sug‘urta mukofotlarining stavkalari tarif davri uchun hisoblab chiqiladi, ya’ni tarif hisoblari asosida belgilangan davr uchun ekvivalentlik ta’minlanadi. SHunday qilib, har qanday sug‘urta turi bo‘yicha tarif stavkasi brutto-stavka sifatida qaraladi va u ikki qismdan: netto-stavka (sug‘urta qoplamasi to‘lovlari uchun zaxira summasi) va sug‘urtachining faoliyat yuritish xarajatlaridan (odatda u «yuk» deb ataladi) iborat bo‘ladi. Brutto-stavkada bu ikkala qismning nisbati, ularning mohiyatidan kelib chiqib, turlicha foizlarda belgilanishi mumkin. Netto-stavka brutto-stavkaning asosini tashkil etadi va uning hissasiga, sug‘urta turiga qarab, 60-95 foizgacha ulush to‘g‘ri kelishi mumkin. «YUk» hisobiga esa, shunga mos ravishda odatda 5-40 foiz ulush belgilanadi.
Sug‘urta shartnomasi bo‘yicha qancha sug‘urta turi sug‘urtalanayotgan bo‘lsa, netto-stavka ham shuncha qismdan iborat bo‘ladi. Masalan, hayotni aralash sug‘urtalash bo‘yicha netto-stavka belgilangan davrgacha yashaganligi uchun, o‘lim holati yuz berganligi uchun, mehnat faoliyatini yo‘qotish holati uchun kabi netto-stavkalardan tashkil topadi.
«YUk»da sug‘urta ishini olib borish xarajatlari aks etadi. U quyidagi qismlarni o‘z ichiga oladi:
- ma’muriy-xo‘jalik xarajatlari (uning asosini tashkilot shtatidagi xodimlarga to‘lanadigan maoshlar summasi tashkil etadi);
- sug‘urta polislarini joylashtirganligi uchun haqlar;
- sug‘urta agentlari, menejerlar uchun haqlar.
To‘lov shakllari, odatda brutto-stavka yoki «yuk»ka nisbatan foizlarda aniqlanadi. Foiz to‘lovlaridan tashqari rag‘batlantirishlar ham amalga oshirilishi mumkin.
Umumiy sug‘urta qilish tarmog‘i klasslari bo‘yicha «yuk» sug‘urta ishini yuritish xarajatlaridan tashqari ogohlantirish zaxirasiga ajratmalar qilish va rejalantirilgan foyda summalarini ham o‘zida aks ettiradi. Brutto-stavkani hisoblashda, dastlab netto-stavka aniqlab olinadi, so‘ngra unga «yuk» (odatda brutto-stavkaga nisbatan foizlarda) qo‘shib hisoblanadi. Brutto-stavka qo‘yidagicha aniqlanadi:
MS= ,
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Sug‘urta tarif stavkasining tuzilishi va tarkibi. Brutto va netto-stavkani hisoblashning o‘ziga xos xususiyatlari va umumiy tamoyillari
|
Sug‘urta fondidan foydalanish bilan bog‘liq atamalarga quyidagilar kiradi

|
Sug‘urta fondidan foydalanish bilan bog‘liq atamalarga quyidagilar kiradi
|
bet | 10/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.org3.2. Sug‘urta fondidan foydalanish bilan bog‘liq atamalarga quyidagilar kiradi:
Bosh polis- sug‘urta kompaniyasi va sug‘urtalanuvchi o‘rtasidagi yozma bitim. Bu bitimga muvofiq, tegishli davr mobaynida sug‘urtalanuvchi barcha ob’ektlarni sug‘urta kompaniyasiga sug‘urtalash uchun beradi. Chet el tajribasida bu bitim «ochiq polis» yoki «polis-abonament» deyiladi. Mazkur bosh polis asosida sug‘urtalash tashqi savdo yuklari sug‘urtasida keng tarqalgan. Sug‘urtalanuvchi sug‘urta kompaniyasiga har bir jo‘natilgan yuk haqidagi ma’lumotlar (yukning vazni, sug‘urta summasi, yukni jo‘natish va qabul qilib olish punktlari) bayon etilgan arizani taqdim etsa etarli, yuk avtomatik ravishda sug‘urtalangan hisoblanadi.
Kvotali qayta sug‘urtalash – sug‘urta kompaniyasi qayta sug‘urtalovchi kompaniya bilan kelishgan holda unga risklarni bir qismini beradi. Bu operatsiya kvota shartnomasi orqali rasmiylashtiriladi. Qayta sug‘urtalovchi kompaniyaga sug‘urta mukofotini tegishli qismi beriladi va qayta sug‘urtalovchi kompaniya mutanosib ravishda ko‘rilgan zararni qoplashda ishtirok etadi.
Vositachilik haqi – mijozlarni sug‘urtaga tortganligi uchun sug‘urta kompaniyasi tomonidan vositachilarga (sug‘urta brokeri, agent) to‘lanadigan haq. Vositachilik haqining miqdori sug‘urtaning turiga va kelib tushgan mukofotning hajmiga bog‘liq holda sug‘urta mukofotiga nisbatan foizlarda to‘lanadi.
Sug‘urta polisi – sug‘urta shartnomasi tuzilganlik faktini tasdiqlovchi hujjat. Sug‘urta polisida quyidagi rekvizitlar bo‘lishi shart: sug‘urta kompaniyasining yuridik manzili, sug‘urtalanuvchining nomi, sug‘urta ob’ekti, sug‘urta mukofotining miqdori, shartnomaning amal qilish muddati. Sug‘urta qoplamasini to‘lashda sug‘urtalanuvchi sug‘urta polisini sug‘urta kompaniyasiga taqdim etishi zarur.
Sug‘urta dalolatnomasi – sug‘urta hodisasi ro‘y berganda sug‘urta kompaniyasi tomonidan tuziladigan hujjat. Dalolatnomada mol-mulkning zararlanish yoxud nobud bo‘lish sabablari, ko‘rilgan zarar miqdori va boshqa ko‘rsatkichlar bo‘ladi. Dalolatnomaga, zarur hollarda sug‘urta hodisasi va mol-mulkning zararlanganligini tasdiqlovchi tegishli tashkilotlarning (yong‘inga qarshi kurash, davlat avtomobil nazorati, qishloq xo‘jaligi, veterinariya xizmati va boshqalar) yozma hulosasi ilova etiladi. Xalqaro sug‘urta munosabatlarida sug‘urta dalolatnomasini adjaster yoki avariya komissari tuzadi va mohiyatan avariya sertifikatiga yaqinlashadi.
|
| |
Mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ohirgi besh yilda qanday qonun va

2 5 5 . О‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining qaysi moddasida “Har kim
qonunda belgilangan tartibda mehnat qilish, erkin kasb tanlash, adolatli mehnat
sharoitlarida va ishsizlikdan himoyalanish huquqiga ega” deb belgilangan?
A) 37- moddasida
B) 38- moddasida
C) 39- moddasida
D) 40-moddasida
256. Mehnat kodeksi nimalarni belgilaydi?
A) ishchilar, ish beruvchilar va davlat manfaatlarini hisobga oladigan mehnat
qonunchiligini belgilaydi
B) ish beruvchi va davlat manfaatlarini hisobga olgan holda mehnat qonunchiligini
belgilaydi
C) xodimlar va davlat manfaatlarini hisobga olgan holda mehnat qonunchiligini belgilaydi
D) halqaro meyorlar davlat manfaatlarini hisobga olgan holda mehnat qonunchiligini
belgilaydi
“Mehnatni muhofaza qilish tо‘g‘risida”gi qonunning yangi tahriri qachon qabul

257. “Mehnatni muhofaza qilish tо‘g‘risida”gi qonunning yangi tahriri qachon qabul qilingan? A) 2016 yil 22 sentabr
B) 2016 yil 22 yanvar
C) 1999 yil 14 yanvar
D) 2000 yil 23 fevral
66. Mehnatni muhofaza qilish qonunchiligi qaysi xalqaro konvensiyalar asosida qabul qilinadi? A) Xalqaro mehnat tashkiloti konvensiyalari asosida
B) BMT konvensiyalari asosida
C) Shanxay halqaro tashkiloti konvensiyalari asosida
D) Halqaro konvensiyalarga amal qilinmaydi
258. Mehnat tamoyillari nimalardan iborat? A) xavfsiz va sog‘lom mehnat muhiti, ishchilar farovonligi va insoniy qadr-qimmatiga
mos keladigan, shaxsiy о‘zini о‘zi rivojlantirish va jamiyatga xizmat qilish uchun real
imkoniyatlarni ochib beradi
B) xavfli va sog‘lom ish muhiti, ishchilar farovonligi va insoniy qadr-qimmatiga mos
keladigan, ijtimoiy-iqtisodiy chora-tadbirlar tizimini shakllantirish va tartibga solishdan
iborat
C) xavfsiz va sog‘lom ish muhiti, ishchilar farovonligi va davlat manfaatlari mos
kelmadigan va rivojlantirishiga real imkoniyatlarni ochib beradi
D) xavfli zararli ish muhiti, ishchilar sog‘lig‘iga ta’sir etish va inson qadr-qimmatini,
о‘zini namayon etish uchun real imkoniyatlar manbai
259. “Mehnatni muhofaza qilish tо‘g‘risida”gi qonunning asosiy maqsadi nimadan iborat? A) mehnatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat
B) mehnatni muhofaza qilish sohasidagi iqtisodiy- ijtimoiy munosabatlarni tartibga
solishdan iborat
C) mehnatni muhofaza qilish sohasidagi xodim va ish beruvchi о‘rtasidagi munosabatlarni
tartibga solishdan iborat
D) mehnatni muhofaza qilish sohasidagi ish beruvchi bilan davlat о‘rtasidagi
munosabatlarni tartibga solishdan iborat
О‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining qaysi moddasida aholiga tibbiy

|
О‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining qaysi moddasida aholiga tibbiyBog'liq 65ad91795ee7c MT 4 kurs DAK savollari260. О‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining qaysi moddasida aholiga tibbiy
xizmat kо‘rsatish tartibi belgilangan?
A) 40-moddasida
B) 41-moddasida
C) 42-moddasida
D) 43-moddasida
261. О‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligining qaysi buyrug‘ida
“Xodimlarni dastlabki va davriy tibbiy kо‘rikdan о‘tkazish majburiy ekanligi”
belgilangan?
A) 2012 yil 10 iyuldagi 200-son buyrug‘ida
B) 2010 yil 15 iyundagi 200-son buyrug‘ida
C) 2005 yil 25 iyundagi 100-son buyrug‘ida
D) 2000 yil 6 iyundagi 300-son buyrug‘ida
262. Mehnatni muhofaza qilish sohani qaysi organi davlat boshqaruvini amalga
oshiradi?
A) О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
B) О‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
C) О‘zbekiston Respublikasi Mehnat vazirligi
D) О‘zbekiston Respublikasi Prokuraturasi
263. Mehnat tо‘g‘risidagi qonuniyatlari aniq ijro etilishini qaysi organ tamonidan
nazorat qiladi?
A) Bosh prokuraturasi va hududiy bо‘limlari
B) mahalliy hokimiyat organlari
C) Davlat xavfsizlik xizmati
D) Mehnat vazirligi
264. О‘zbekiston Respublikasida mehnatni muhofaza qilish sohasidagi maxsus
vakolatli davlat organi?
A) О‘zbekiston Respublikasi Bandlik va Mehnat munosabatlari vazirligi
mahalliy hokimiyat organlari
B) О‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va hududiy bо‘limlari
C) О‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
265. Mehnatni muhofaza qilish qoidalariga rioya etilishi ustidan jamoatchilik
nazoratini qaysi organ amalga oshiradi?
A) Mehnat jamoasi vakilliklari va kasaba uyushmasi
B) О‘zbekiston Respublikasi Bandlik va Mehnat munosabatlari vazirligi va hududiy
bо‘limlari
mahalliy hokimiyat organlari
C) О‘zbekiston Respublikasi Bosh prokuraturasi va hududiy bо‘limlari
|
| |
Bunda sug‘urta xizmatini ko‘rsatish(sotish)dan tushgan yalpi foyda quyidagicha hisoblanadi

|
Bunda sug‘urta xizmatini ko‘rsatish(sotish)dan tushgan yalpi foyda quyidagicha hisoblanadi
|
bet | 44/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.orgBunda sug‘urta xizmatini ko‘rsatish(sotish)dan tushgan yalpi foyda quyidagicha hisoblanadi:
netto qismi (840,8) yig‘indisidan sug‘urta ishini yuritish xarajatlari (5136,5), davr xarajatlari (226235,7), xizmat ko‘rsatuvchi ishlab chiqarish va xo‘jalik xarajatlari jamisini ayirish orqali asosiy faoliyatdan olingan foyda (189246,4 ming so‘m) hisoblab topiladi. SHundan so‘ng, investitsion-moliyaviy faoliyatdan olingan daromad va xarajatlar yig‘indisini qo‘shish orqali balansdagi (25096,9 ming so‘m) foyda summasi aniqlanadi.
|
| |
Sug‘urta tashkilotlari daromad va xarajatlarini hisoblash

(so‘m hisobida)
|
(+) Bevosita sug‘urtalash bo‘yicha hisoblangan sug‘urta mukofotlari
|
910786.8
|
(+) Qayta sug‘urtalash shartnomalari bo‘yicha sug‘urta mukofotlari
|
6741.1
|
(+) O‘zlashtirilmagan mukofotlari zaxirasini o‘zgartirish
|
314695.1
|
(=) Ishlab topilgan mukofotlar
|
1232223
|
(-) To‘langan sug‘urtaviy qoplamalar
|
1188750.1
|
(-) Qayta sug‘urtalash shartnomalariga binoan qilingan qoplama to‘lovlari bo‘yicha zararlar
|
506.3
|
(+) Qayta sug‘urtalashga taqdim etilgan shartnomalarga ko‘ra, qayta sug‘urtalovchilar tomonidan qilingan qoplamalar bo‘yicha zararlar
|
-
|
(=) Ko‘rilgan zararlarning netto qismi
|
1189256.4
|
(+) Qayta sug‘urtalashga taqdim etilgan shartnomalarga ko‘ra hisoblangan qayta sug‘urtalash bo‘yicha vositachilik to‘lovlari
|
-
|
(+) Qayta sug‘urtalashga qabul qilingan shartnomalar bo‘yicha hisoblangan vositachilik to‘lovlari
|
840.8
|
(=) Qayta sug‘urtalash bo‘yicha vositachilik to‘lovlarining netto qismi
|
840.8
|
(-) Sug‘urta ishini yuritish xarajatlari
|
5136.5
|
(-) Qayta sug‘urtalash va retrotsessiyaga o‘tkazilgan risklar bo‘yicha hisoblangan sug‘urta mukofotlari
|
-
|
(-) Bevosita sug‘urtalash bo‘yicha sug‘urtaviy to‘lovlari (sug‘urta qoplamalari)
|
-
|
(-) Hisoblangan vositachilik va brokerlar siylovlari. Qayta sug‘urtalash tantemlari va yig‘imlari
|
321.4
|
(-) Zararlarni qoplash zaxirasiga o‘tkazilgan mablag‘lar
|
1153961.8
|
(-) Qayta sug‘urtalashga qabul qilingan risklar bo‘yicha qilingan qoplama to‘lovlarning ulushi
|
-
|
? f(t) - Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish

|
Texnologik jarayonlarni avtomatlashtirish
|
bet | 20/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari? f(t) funksiyasi … dеyilаdi
+g’аlаyon tа’siri
=yuklаtilgаn tа’sir
=rоstlаsh xаtоligi
=bоshqаrilаdigаn kаttаlik
?Аdаptiv аvtоmаtik rоstlаsh tizimlаrigа tааlluqli bo’lmаgаn …
+qidiruv tizimlаri
=o’zi tаshkillоvchi tizimlаr
=o’zi dаsturlоvchi tizimlаr
=o’zi rоstlаnuvchi tizimlаr
?Yumshоq (gibkiy) tеskаri bоg’lаnish nimа?
+dinаmik rеjimdаgi tizimning tеskаri bоg’lаnishi
=signаllаr yig’indisini hоsil qilishdа ishlаtilаdigаn tеskаri bоg’lаnish
=muvоzаnаt rеjimdаgi tizimning tеskаri bоg’lаnishi
=signаllаr аyirmаsini hоsil qilishdа ishlаtilаdigаn tеskаri bоg’lаnish
? φ(ω) funksiya … tеng.
+gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri fаrqigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri nisbаtigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish аmlitudаlаri nisbаtigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri yig’indisigа
?A(ω) funksiya … tеng.
+gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish аmlitudаlаri nisbаtigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri nisbаtigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri yig’indisigа
=gаrmоnik kаttаlikning chiqish vа kirish fаzаlаri fаrqigа
?Quyidagilardan qаysi birida hоlаt bo’shlig’i usulidа bоshqаrish оb’yеktining tаvsifi ishlаb chiqilаdi?
+«kirish=hоlаt=chiqish»
=«kirish=chiqish»
=«kirish=hоlаt»
=«hоlаt=chiqish»
?Lаplаs аlmаshtirishi qаndаy vаzifаni bаjаrаdi?
+diffеrеnsiаl tеnglаmаni yеchish usuli
=tizimning strukturа sxеmаsini tuzish usuli
=diffеrеnsiаl tеnglаmаni yozish usuli
=chаstоtаviy yozishdаn vаqt bo’yichа yozishgа o’tish uslubi
?Uzаtish funksiyasining qutbi dеb … аytilаdi.
+uzаtish funksiyasi mаxrаjining pоlinоmi ildizlаrigа
=uzаtish funksiyasi surаtining pоlinоmi ildizlаrigа
=kоmplеks tеkisligidа qutb bilаn bеlgilаngаn ildizlаrigа
=kоmplеks tеkisligidа dоirа bilаn bеlgilаngаn ildizlаrigа
|
| |
Majburiy tibbiy sug‘urta badallarini taqsimlanishi

|
Majburiy tibbiy sug‘urta badallarini taqsimlanishi
|
bet | 38/46 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 435,18 Kb. | | #99335 |
Bog'liq 1-mavzu risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza reja-fayllar.orgMajburiy tibbiy sug‘urta badallarini taqsimlanishi
(ish haqidan %da)36
Mamlakat
|
Ishchilar
|
Ish beruvchilar
|
Mustakil ravishda qoplanadigan xarajatlar
|
Xizmat ko‘rsatish asosida amalga oshiriladigan majburiy tibbiy sug‘urta
|
Germaniya
|
6,70
|
6,70
|
Kasalxonada davolanish va dorilar
|
Niderlandiya
|
9,95
|
10,20
|
Ko‘zda tutilmagan
|
Xarajatlarni qoplash asosida amalga oshiriladigan majburiy tibbiy sug‘urta
|
Belgiya
|
4,70
|
6,20
|
Kasalxonada davolanish va dorilar
|
Fransiya
|
6,80
|
12,80
|
Lyuksemburg
|
4,50
|
4,50
|
Rivojlangan mamlakatlarda majburiy tibbiy sug‘urta ishchilardan, ish beruvchilardan va qisman davlatdan yig‘ilgan badallardan shakllantirilgan nodavlat sug‘urta fondlarga asoslangan. Ushbu fond mablag‘lari hisobiga tibbiy xizmatlar qoplanadi.
Chet el davlatlarida majburiy tibbiy sug‘urta bo‘yicha badallar to‘lashining taqsimlanishi 2.1.2-jadvalda keltirilgan.
Xorijiy mamlakatlar sug‘urta bozorida majburiy tibbiy sug‘urtasining o‘ziga xos o‘rni bor. Ushbu sug‘urta turi bo‘yicha yig‘ib olinadigan sug‘urta mukofotlari jami sug‘urta mukofotlari tarkibida salmoqli ulushga ega.
|
| |
?… tizimlаrdа аsоsiy tеskаri аlоqаdаn fоydаlаnilаdi

|
?… tizimlаrdа аsоsiy tеskаri аlоqаdаn fоydаlаnilаdi
|
bet | 19/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari?… tizimlаrdа аsоsiy tеskаri аlоqаdаn fоydаlаnilаdi.
+Оg’ish bo’yichа bоshqаrish
=Dеtеrminirlаshgаn
=Rеflеks bo’lmаgаn
=Siklik
?Vаqt bo’yichа kеchikish vа ilgаrilаnmа signаl hоsil qilmаydigаn tеskаri аlоqа … dеb аytilаdi.
+qаttiq tеskаri аlоqа
=mоslаshuvchi tеskаri аlоqа
=musbаt tеskаri аlоqа
=mаnfiy tеskаri аlоqа
?Оb’yеktning impulsli o’tish tаvsifini оlish uchun chiziqli dinаmik оb’yеktning kirishigа quyidаgi signаllаrdаn qаysini bеrish kеrаk?
+Dirаkning Dеltа=funksiyasi
=pоg’оnаli funksiya
=Gаrmоnik funksiya
=Chiziqli=rоstlаnuvchi funksiya
?Tizimning stаtik xаrаktеristikаsi nimа?
+muvоzаnаt rеjimdаgi kirish vа chiqish signаllаri оrаsidаgi bоg’lаnish
=kirish vа chiqish signаllаri оrаsidаgi bоg’lаnish
=tizimning birlik pоg’оnаli signаlgа rеаksiyasi
=tizimning impulsli signаlgа rеаksiyasi
?x(t) funksiyasi … dеyilаdi.
+bоshqаrish tа’siri
=yuklаtilаdigаn tа’sir
=g’аlаyon tа’siri
=rоstlаsh xаtоligi
?Bоshqаrish tizimlаridа аsоsiy tеskаri аlоqаsi mаvjud bo’lmаgаndа …
+g’аlаyon bo’yichа
=оg’ish bo’yichа
=оg’ish vа erkin оg’ish bo’yichа
=оg’ish vа оg’ishning intеgrаli bo’yichа
?Yuklаmа tа’sirlаridа vаqt bo’yichа o’zgаrmаydigаn tizimgа qаndаy tizim dеyilаdi?
+stаbillishtirilgаn
=kuzаtuvchi
=dаsturli
=optimаl
?Yuklаmа tа’siridа vаqt bo’yichа аniq funksiyagа egа bo’lgаn tizim … dеb nоmlаnаdi.
+dаsturli
=kuzаtuvchi
=optimаl
=stаbillishtirilgаn
? Yuklаmа tа’siridа vаqt bo’yichа erkin o’zgаruvchi funksiyagа egа bo’lgаn tizim … dеb nоmlаnаdi.
+kuzаtuvchi
=stаbillishtirilgаn
=optimаl
=dаsturli
? y(t) funksiyasi … dеyilаdi
+bоshqаrilаdigаn kаttаlik
=yuklаtilgаn tа’sir
=g’аlаyon tа’siri
=rоstlаsh xаtоligi
|
| |
?Pаrаllеl ulаngаn zvеnоlаrning uzаtish funksiyasi nimаgа tеng?

|
?Pаrаllеl ulаngаn zvеnоlаrning uzаtish funksiyasi nimаgа tеng?
|
bet | 21/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari?Pаrаllеl ulаngаn zvеnоlаrning uzаtish funksiyasi nimаgа tеng?
+to’g’ri yo’l bo’yichа zvеnоlаr yig’indisigа
=to’g’ri yo’l bo’yichа zvеnоlаr ko’pаytmаsigа
=mаhrаji kоntur bo’yichа funksiyalаr ko’pаytmаsigа tеng bo’lgаn kаsrgа
=kоntur bo’ichа zvеnоlаr funksiyasi yig’indisigа
?Dеkаdа dеb … nоmlаnаdi.
+chаstоtаning o’zgаrishi o’n bаrоbаrgа tеng bo’lgаn kеsim
=LАChX ning o’n bаrоbаrigа o’zgаrishigа mоs o’lchаsh birligi
=LАChX ning оrdinаtа o’qi bo’yichа o’n bo’lаgigа tеng kеsimi
=LАChX ning аbsissа o’qi bo’yichа o’n bo’lаgigа tеng kеsimi
?Uzаtish funksiyasining оriginаligа qаndаy funksiya bеrаdi?
+impulsli funksiya
=o’tish funksiyasi
=bоshlаng’ich shаrtlаrgа bo’lgаn rеаksiyasi
=chаstоtаviy funksiya
?Turg’un rеjimdа gаrmоnik tа`sirgа bo’lgаn rеаksiya nimа dеb аytilаdi?
+chаstоtаviy funksiya
=o’tish funksiyasi
=uzаtish funksiyasi
=impulsli funksiya
?Bоshlаng’ich shаrtlаr nоlgа tеng bo’lgаndа chiqish signаlining Lаplаs tаsvirini kirish signаlining Lаplаs tаsviri nisbаtigа nimа dеb аtаlаdi?
+uzаtish funksiyasi
=chаstоtаviy funksiya
=impulsli funksiya
=o’tish funksiyasi
?O’tkinchi jаrаyon egri chizig‘i bo’yichа аniqlаngаn sifаt ko’rsаtkichlаrini tizimning sifаtini bаhоlаshning qаndаy usuli dеyilаdi?
+Bеvоsitа
=Xаtоlik kоeffitsiyentlаri
=Chаstоtаviy
=Bilvоsitа
?Chiziqli АRTni sintеz qilishdа zаruriy LАChXni qurishdаn аsоsiy mаqsаd nimа?
+Аmplitudа vа fаzа bo’yichа zаxirаlаrni аniqlаsh
=O’tish jаrаyoni vаqtini аniqlаsh
=O’tаrоstlаshni аniqlаsh
=Xаtоlik kоeffitsiyentini аniqlаsh
?Оchiq tizimning zаruriy lоgаrifmik xаrаktеristikаlаri lоyihаlаnаyotgаn tizimgа quyilgаn qаndаy tаlаblаr оrqаli qurilаdi?
+Kеrаkli kuchаytirish kоeffitsiyеnti, tizimning аstаtizm dаrаjаsi, o’tkinchi jаrаyon vаqti vа o’tаrоstlаsh qiymаti.
=Kеrаkli kuchаytirish kоeffitsiyеnti, tizimning аstаtizm dаrаjаsi.
=O’tkinchi jаrаyon vаqti vа o’tаrоstlаsh qiymаti.
=Kеrаkli kuchаytirish kоeffitsiyеnti vа o’tаrоstlаsh qiymаti.
|
| |
?Qanaqa o’lchash usullari mavjud?

|
?Qanaqa o’lchash usullari mavjud?
|
bet | 24/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari?Qanaqa o’lchash usullari mavjud?
=Absolyut, nisbiy keltirilgan o’lchash
+Bevosita, bilvosita, birgalikda o’lchash
=Differentsial, qo’shma, taxminiy o’lchash
=Mustaqil o’lchash
?Reostatli datchik qanaqa kattalikni o’lchaydi?
=Sig’imni
=Induktivlikni
=Aylanish tezligini
+Qarshilikni
?Sig’imli datchikni asosiy elementi nima?
=Reostat
+Kondensator
=O’zakli g’altak
=Termoballon
?Datchiklarning vazifasi
=Birlamchi informatsiya manbai;
=Ijrochi mexanizmni harakatga keltirish;
=Signallami kuchaytirish;
+ Texnologik parametrni ayni paytdagi qiymatini aniqlaydi
?Generator datchiklarda termoelektr yurituvchi kuch hosil qilish manbai
=Elektromagnit induktsiya;
=Pezoelektrik hodisa;
+Termoelektrik effekt hodisa;
=Fotoelektrik hodisa.
?Mexanik datchikning chiqish signali:
=Elektrik kattalik
=Suyuqlik harakati
+Qattiq jism harakati
=Issiqlik
?Taxogenerator nimani o’lchaydi?
=Elektr yurituvchi kuchni
+Aylanish tezligini
=Chastotani
=Magnit oqimni
?Pezoeletrik datchik nimani o’lchaydi ?
=E.YU.K.ni;
+Bosimni;
=Vibratsiyani;
=Temperaturani
?Fotoelektrik datchiklarning ishlash printsipi nimaga asoslangan ?
=Fotoqarshiliklaming qo’llanilishiga;
+Yorug’lik ta’sirida fotoelementda erkin elektronlarning hosil bo’lishiga;
=Kondensatoming sig’imi o’zgarishiga;
=Pezoelektrik hodisasiga asoslangan rele
?Termoelektrik termometrlar bilan qarshilik termometrlarining o’zaro farqi
=Turli xil mahsulotlami temperaturasini o’lchaydi;
+Ishlash usuli turli xil;
=Qarshilik termometrlari qimmatbaho materialdan tayyorlanadi;
=Termoelektrik termometrlar o’tkazgichlarda qarshilikni o’zgarishini o’lchaydi
?Termoelektrik effekt nimaga asosan yuzaga keladi?
+elektrodlar temperaturasining har xilligi;
=erkin elektronlar harakati;
=elektrodlar qarshiligining o’zgarishi;
=Termopara inertsiyasining mavjudligi
|
| |
? Magnit kuchaytirgich xossasini qanday konchtruktiv holat yaxshilaydi ?

|
? Magnit kuchaytirgich xossasini qanday konchtruktiv holat yaxshilaydi ?
|
bet | 18/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari? Magnit kuchaytirgich xossasini qanday konchtruktiv holat yaxshilaydi ?
+Maxsus magnit o’tkazuvchanli elementni qo’llash
=Magnit zanjirida havo bo’shlig’ini yo’q qilish
=Magnit o’tkazuvchanlik formasi
=Barcha holatlarda
? Asinxron dvigatel tezlignini rostlashning qaysi usuli vaqtning energiya yo’nalishidan foydalanish imkonini beradi ?
+Qutblar juftligini o’zgartirish bilan
=Chastotali boshqarish bilan
=Impulsli boshqarish
=Kaskadli sxema
? Аvtоmаtik bоshqаrish tizimsi dеb qаndаy tizimlаrgа аytilаdi?
+insоn ishtirоkisiz аsоsiy jаrаyonni аmаlgа оshirаdigаn
=bоshqаrish оb’yеktini nаzоrаt qilish vаzifаsini bаjаradigаn
=mаshinа vа insоn оrаsidа bоshqаrish funksiyasi tеng bоg’langаn
=sifаtli bоshqаrishni аmаlgа оshirаdigаn
? Qаndаy tizimlаr аvtоmаtlаshtirilgаn bоshqаrish tizimlаri dеyilаdi?
+mаshinа vа insоn оrаsidа bоshqаrish funksiyasi o’zaro bоg’langаn
=bоshqаrish оb’yеktini nаzоrаt qilish vаzifаsini bаjаradigаn
=insоn ishtirоkisiz аsоsiy jаrаyonni аmаlgа оshirаdigаn
=sifаtli bоshqаrishni аmаlgа оshirаdigаn
? Mаvjud chеklоvlаr shаrоitidа аmаlgа оshirilаyotgаn sifаtli bоshqаrish ... dеb nоmlаnаdi
+оptimаl
=rоbаstli
=аvtоnоm
=ko’p o’lchаmli
? Аvtоmаtik bоshqаrish tizimsi nimа?
+avtоmаtik bоshqаruvchi qurilmа vа bоshqаruv оb’yеkti
=Kuchаytirish vа bоshqаruv оb’yеkti
=Tеskаri аlоqа vа bоshqаruv оb’yеkti
=Tаqqоslаsh qurilmаsi vа ijrо etuvchi qurilmа
? Tеskаri аlоqа dеb … аytilаdi.
+tizimning kirish vа chiqishi оrаsidаgi bog’lanishga
=signаlgа tеskаri ishоrа bеrilgаn bog’lanishga
=yo’nаltirilgаn zvеnоlаrning uzluksiz kеtmа=kеtligigа
=bеrk kоnturdа shаkllаntirilgаn zvеnоlаrning kеtmа=kеtligigа
?Аsоsiy tеskаri аlоqаsi mаvjud tizim … tizim dеyilаdi.
+bеrk
=kuzаtuvchi
=dаsturiy
=оptimаl
?Vаqt bo’yichа dоimiy kоeffitsiyеntli umumiy diffеrеnsiаl tеnglаmаlаr оrqаli ifоdаlаnmаydigаn tizimlаrni ko’rsаting?
+impulsli
=stаtsiоnаr
=bir o’lchаmli
=to’plаngаn
|
| |
Asosiy adabiyotlar - 1-mavzu: risk nazariyasi va uning sug’urtadagi roli ma’ruza rejasi

Abduraxmonov I., Abduraimova M., Abdullaeva N. Sug‘urta nazariyasi va amaliyoti. Darslik. –T.: Iqtisod-moliya, 2019. – 420 b.
Yuldashev O., Zakirxodjaeva Sh. Hayot sug‘urtasi. O‘quv qo‘llanma. –T.: Iqtisod-moliya, 2019. –384 b.
Shennayev X.M., Ochilov I.K., Shirinov S.E., Kenjaev I.G‘. Sug‘urta ishi. O‘quv qo‘llanma.T.: Iqtisod-moliya, 2014. 247 b.
Анисимов А. Ю. Страховое дело: учебник и практикум для СПО. – М.: Издательство Юрайт, 2018. – 186 с
Маслова Т. Медицинское страхование граждан. Новшества, возможности выбора. – М.: Библиотечка РГ, 2019. – 192 с.
“Sug’urta faoliyati to’g’risida”gi O‘zbekiston Respublikasining 2021 yil 23 noyabrdagi O‘RQ-730-sonli Qonuni.
“2022-2026 yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 yil 28 yanvardagi PF-60-sonli Farmoni.
“O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha harakatlar strategiyasi to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli Farmoni.
“Ilm-fanni 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 29 oktyabrdagi PF-6097-sonli Farmoni.
Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 56 b.
Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – Toshkent: “O‘zbekiston” NMIU, 2017. – 48 b.
“Sug‘urta bozorini raqamlashtirish va hayot sug‘urtasi sohasini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021 yil 23 oktyabrdagi PQ-5265 sonli Qarori.
“O‘zbekiston Respublikasining sug‘urta bozorini isloh qilish va uning jadal rivojlanishini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019 yilning 2 avgustida PQ-4412 sonli Qarori.
Abduraxmonov I. Sug‘urta nazariyasi va amaliyoti. O‘quv qo‘llanma. –T.: Iqtisod-moliya, 2018. – 380 b.
Андреева Е. В. Страхование: курс лекций. – Иркутск: Изд-во БГУ, 2015. – 263 с.
Kenjayev I., Matiyazova S., Adilova G. Sug‘urta mahsulotlarini sotishni tashkil etish. O‘quv qo‘llanma. T.: Iqtisod-moliya, 2018. 132 b.
Разумовская Е.А., Фоменко В.В. Страховое дело: учебное пособие. – Екатеринбург: Гуманитарный университет, 2016. – 249 с.
Тарасова, Ю. А. Страхование: учебник и практикум для прикладного бакалавриата. – М.: Издательство Юрайт, 2018. – 236 с.
Jack Kinder Jr. Garry Kinder “Secrets of Successful Insurance Sales”, Napoleon Hill Foundation, UK, 2015.
Robert H., II Jerry, Douglas S. Richmond “Understanding Insurance Law”, LexisNexis; 5 edition, UK, 2016.
Rene Doff “Risk Management for Insurers, Third Edition”, Risk Books, 2015.
?Rostlanuvchi kattalikning qiymatini stabillash yoki ma’lum qonun bo’yicha o’zgarishini ta’minlaydigan asbob?

|
?Rostlanuvchi kattalikning qiymatini stabillash yoki ma’lum qonun bo’yicha o’zgarishini ta’minlaydigan asbob?
|
bet | 23/33 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 85,44 Kb. | | #238432 |
Bog'liq TJA test savollari?Rostlanuvchi kattalikning qiymatini stabillash yoki ma’lum qonun bo’yicha o’zgarishini ta’minlaydigan asbob?
+avtomatik rostlagich
=ob’yekt
=datchik
=boshqarish sistemasi
?Rostlanuvchi kattalikning ayni paytda o’lchangan qiymati?
+rostlanuvchi kattalikning hozirgi qiymati
=rostlanayotgan parametr qiymati
=haroratning o`lchangan qiymati
=haroratning o`zgarish qiymati
?Avtomatlashtirishtirilgan jarayonning funktsional sxemasi nima?
+Avtomatlashtirish ob`ektini nazorat va boshqarish vositalari bilan jihozlanishini ko`rsatuvchi sxema
=O`lchash asboblarining aniqlik klassi va xatoliklarini ko`rsatuvchi sxema
=Tizim klassifikatsiyasini ko`rsatuvchi sxema
=Avtomatlashtirish ob`ektini xarakteristikasini ko`rsatuvchi sxema
?Inson ishtirokiga ko`ra avtomatik tizimlarning turlari?
+Avtomatik nazorat, rostlash va boshqarish tizimlari
=Kompleks va to`liq avtomatlashtirish tizimlari
=Lokal va kompleks tizimlar
=Avtomatik nazorat va boshqarish tizimlari
?Rostlanuvchi kattalikning hozirgi qiymati nima?
+Rostlanuvchi kattalikning ayni paytda o`lchangan qiymati
=O`lchanishi shart bo`lgan qiymat
=Texnologik reglamentda ko`rsatilgan qiymat
=Topshiriq beruvchidan olingan qiymat
?Sezgir elementning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
+Е
=Т
=К
=Y
?Masofaga uzatuvchi asbobning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
=Е
+Т
=К
=Y
?Analog signalning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
+A
=D
=O
=I
?Diskret signalning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
=A
+D
=O
=I
?Ogohlantirish (signalizatsiya)ning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
+A
=B
=C
=D
?Avtomatik rostlashning sxemadagi harfiy belgilanishini aniqlang
=A
=B
+C
=D
|
| |
amalga oshiradi? - 1. Yerning tabiiy yo‘ldoshi nima deb ataladi?

C) muayyan kasb, sex, korxona xodimlari uchun mehnat shartlari, dam olish bilan
ta’minlash va ijtimoiy kafolatlar belgilash borasidagi majburiyatlarni о‘z
ichiga oluvchi
normativ hujjatdir
D) muayyan kasb, tarmoq, hudud xodimlari uchun mehnat tartib intizomi, mahsulot bilan
ta’minlash va iqtisodiy kafolatlar belgilash borasidagi majburiyatlarni о‘z ichiga oluvchi
normativ hujjatdir
Mexanik shovqin qayerlarda paydo bo’ladi?

B) 10 yil
C) 20 yil
D) 40 yil
457.. Attestatsiyani о‘tkazish davriyligi qancha yil?
A)
attestatsiyani о‘tkazish davriyligini korxonaning о‘zi belgilaydi, biroq u har 5 yilda
kamida bir marta o‘tkaziladi
B) attestatsiyani о‘tkazish davriyligini korxonaning о‘zi belgilaydi
C) attestatsiya
har 3 yilda kamida bir marta o‘tkaziladi
D) attestatsiya
har 1 yilda kamida bir marta o‘tkaziladi
458. Xavfli harakat deb nimaga aytiladi?
A) ishlovchi notо‘g‘ri yoki malakasiz harakatidir
B) ishlovchi bilmasdan qilgan harakatidir
C) ishlovchi bilib qilgan harakatidir
D) ishlovchi begana yordamida qilgan harakatidir
Jarohatlanish qanday turlari bor?

B) mashina va mexanizmlar, qurilma, uskuna, asbob va moslamalardagi konstruktiv
kamchiliklar yoki nosozligi
C) ish joyidagi noqulay mikroiqlim havo tozaligi, yoritilganlik va boshqa sanitar meyorlar
talablariga muvofiq kelmasligi
D) jadal va yuklanishli jismoniy mehnat tufayli zо‘riqish; ergonomik xolatlar; va
boshqalar kiradi
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi qaysi tamoyilga asoslanib ishlab chiqilgan?

|
1,1-модул
|
1
|
2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi qaysi tamoyilga asoslanib ishlab chiqilgan?
|
“Harakatlar strategiyasidan – Taraqqiyot strategiyasi sari” tamoyili
|
2
|
Davlat organlarida ish yurituvini raqamlashtirish orqali ma’muriy tartib-taomillarni optimallashtirish va boshqaruv jarayonini avtomatlashtirish qaysi loyiha asosida amalga oshirish belgilangan?
|
“Raqamli idora” loyihasi doirasida
|
3
|
“Xalqparvar davlat” milliy dasturi amalga tatbiq etish qaysi g'oya asosida ishlab chiqilgan?
|
“Davlat xalqqa xizmat ko‘rsatishi shart” g‘oyasi
|
4
|
"Norma ijodkorligi jarayonini modernizatsiya qilish, qonunchilik hujjatlarining qat’iy ijrosini ta’minlash" maqsadi bo'yicha qanday konsepsiyani ishlab chiqilishi belgilangan?
|
O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligini rivojlantirish konsepsiyasin
|
5
|
“Legal Tech” platformasi nima?
|
Tadbirkorlar va aholi, ayniqsa uning kam ta’minlangan qatlamlari uchun huquqiy hujjatlarni yurist ishtirokisiz tayyorlash imkonini beruvchi platforma
|
6
|
|
Korxonadagi ish joyidagi texnika xavfsizligi yо‘riqnomasiga nimalar kiradi?

C) birinchi bosqich - smenadagi brigadir, har oy, ikkinchi bosqich – sex boshlig‘i har
chorak, uchinchi bosqich - korxona raxbari har yili
D) birinchi bosqich - smenadagi brigadir, har xaftada, ikkinchi bosqich – sex boshlig‘i har
oyda, uchinchi bosqich - korxona
raxbari rejaga muvofiq
277. Korxonada mehnatni muhofaza qilish bо‘yicha birinchi bosqichli nazoratni kim
amalga oshiradi?
A) smena birgadiri
B) korxona rahbari
C) sex boshlig‘i
D) mehnatni muhofaza
qilish xizmati
278. Korxonada mehnatni muhofaza qilish bо‘yicha ikkinchi bosqichi nazoratni kim
Jamoa shartnomasi qanday hujjut hisoblanadi?

D) tо‘rtinchi
287. Kimlar mehnatga oid munosabatlar subyektlari bо‘lishi mumkin?
A) belgilangan yoshga yetgan hamda ish beruvchi bilan
mehnat shartnomasi tuzgan
fuqarolar
B) belgilangan yoshga yetgana xodim bilan mehnat shartnomasi tuzgan ish beruvchi
C) belgilangan yoshga yetgan hamda ish beruvchi bilan
mehnat shartnomasi tuzishda
ishtirok etgan xodim vakil
D) belgilangan yoshga yetgan hamda ish beruvchi bilan mehnat shartnomasi tuzishda
kasaba
uyushmasi xodimi
yokilgini yoqib ishlashida nechta odam olishi kerak bo‘lgan havo tarkibini inson

326.8 soatli yoki boshqa ish kuni, shuningdek haftasiga 40 soatdan ortiq bo‘lmagan,
ishlashi davomida kasallik yoxud sog‘lig‘ida o‘zgarishlar keltirib chiqarmaydigan
miqdor nima deyiladi?
A)
Ruxsat etilgan konsintrasiya (REK)
B)
Miqdor
C)
Sanitariya
D)
Zahar
327.Eletr toki xavfidan muhofazalash qanday turlarga bo‘linadi?
A)
Tashkiliy va
texnik
B)
Tashkiliy
C)
Texnik
D)
Texnologik
328.Yonuvchi moddalarning yondiruvchi modda bilan o‘zaro ximiyaviy birikib, o‘z
o‘zidan kuchayib boradigan jarayoni nima deyiladi?
A)
Yonish
B)
Alanga
C)
Yong’in
D)
Portlash
329.Uglerod va uning birikmalari, qog‘oz, rezina, qattiq yoqilg‘ilar, neft’
mahsulotlari, yonuvchi gazlar va boshqalar nima deb ataladi?
A)
Yonuvchi modda
B)
Yonmaydigan modda
C)
Portlovchi modda
D)
Yong’in
330.Yondiruvchi (oksidlovchi) sifatida havo tarkibidagi qanday modda ishtirok
etadi?
A)
Kislorod
B)
Azot
C)
Karbanat
D)
Is gazi
Mehnatni muhofaza qilish xizmatini tuzish tartibi qaysi normativ- huquqiy

|
Mehnatni muhofaza qilish xizmatini tuzish tartibi qaysi normativ- huquqiyBog'liq 65ad91795ee7c MT 4 kurs DAK savollari266. Mehnatni muhofaza qilish xizmatini tuzish tartibi qaysi normativ- huquqiy
hujjatda belgilangan?
A) Mehnatni muhofaza qilish tо‘g‘risidagi Qonun 12-moddasida
B) О‘zbekiston Respublikasi Konstitusiyasi 14-moddasida
C) Mehnatni muhofaza qilish tо‘g‘risidagi Qonunni 17-moddasida
D) Mehnat kodeksi 17-moddasida
267. Mehnatni muhofaza qilish xizmati korxonadagi shtat birliklariga asosan qanday
tashkil etiladi?
A) agar shtat birligi 50 kishi undan ortiq bо‘lsa korxonalarda mehnatni muhofaza qilish
xizmatlari tashkil etiladi
B) agar shtat birligi 150 kishi undan ortiq bо‘lsa korxonalarda mehnatni muhofaza qilish
xizmatlari tashkil etiladi
C) agar shtat birligi 250 kishi undan ortiq bо‘lsa korxonalarda mehnatni muhofaza qilish
xizmatlari tashkil etiladi
D)agar shtat birligi 350 kishi undan ortiq bо‘lsa korxonalarda mehnatni muhofaza qilish
xizmatlari tashkil etiladi
268. Mehnatni muhofaza qilish xizmati qanday vakolatlarga ega?
A) korxonada mehnatni muhofaza qilish qonunchiligiga rioya etilishini nazorat qilish.
B) korxonada xavfsizlik qonunchiligiga rioya etilishini nazorat qilish
C) korxonada ichki tartib qoidalariga rioya etilishini nazorat qilish
D) korxonada texnologik jarayonlar xavfsizligini rioya etilishini nazorat qilish
269. Mehnat xavfsizligi standartlar tizimi (MXST) о‘z ichiga nimalarni oladi?
A) mehnat xavfsizligi bо‘yicha talablar, meyor va qoidalarni о‘z ichiga oladi
B) mehnat xavfsizligi bо‘yicha kasb kasalliklar va baxtsiz xodisalar tahlili meyorini
belgilaydi
C) mehnat xavfsizligi bо‘yicha о‘qitish va yо‘riqnomalar meyorini belgilaydi
D) mehnat xavfsizligi bо‘yicha ishga qabul qilish meyorini belgilaydi
270. Korxonada mehnatni muhofaza qilish bо‘yicha xodimlarga kim yо‘riqnoma
berish va о‘qitishni tashkil etishga javobgar hisoblanadi
?
A) ish beruvchi
B) korxonadagi bosh muhandis
C) korxonadagi mehnatni muhofaza xizmati
D) korxonadagi kasaba uyushmasi
|
| |
Xodimlarni kuchaytirish: Malakani oshirishning yengil yo'llari Xodimlarni kuchaytirish

|
Xodimlarni kuchaytirish: Malakani oshirishning yengil yo'llari Xodimlarni kuchaytirish
|
Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 2,26 Mb. | | #260475 |
Bog'liq abm4
TATU Qarshi ﬁliali RI.11-21 guruh talabasi Ashiraliyev Abdulazizning Biznes jarayonlari fanidan mustaqil ishi-4
Bajardi: Qabul qildi:
Ashiraliyev A Otabek Amanov
Xodimlarni kuchaytirish: Malakani oshirishning yengil yo'llari Xodimlarni kuchaytirish
Xodimlarni kuchaytirishda malakani oshirish muhimdir. Bu, komandani yengil boshqarish va yengil masalalarni hal qilishni o'z ichiga oladi. Malakani oshirish, xodimlarning motivatsiyasini oshiradi va uning ish darajasini o'stiradi.
Malakani oshirishning asosiy maqsadi - xodimlarni rivojlantirish va ish bilimini oshirish. Bu, xodimlarga yangi vazifalarni o'rganish, mas'uliyatni oshirish va yangi texnologiyalarni o'rganish imkoniyatini beradi. Xodimlarni rag'batlantirish
Xodimlarni rag'batlantirish uchun,
tashvishlarni eslab qolish kerak. Xodimlarga qulay va aniq vazifalar berish, ularning ﬁkr-mulohazalarini eshitish va qabul qilish muhimdir.
Yengil liderlik
Yengil liderlik, xodimlarga qulaylik va ishtirok imkoniyatini beradi. Bu, ishonch va qo'pollik atmosferasini yaratadi va xodimlarni qo'llab-quvvatlash uchun muhimdir.
Xodimlarni motivatsiyalash uchun, ularning muvaffaqiyatlarini tan olishi kerak. Xodimlarga mukofot va taklif etish, ularning ish bilimini oshirish va yangi vazifalarni qabul qilish imkoniyatini beradi. Yengil masalalarni hal qilishda, xodimlarga ozodlik va ishni boshqarish imkoniyatini berish muhimdir. Bu, xodimlarga ishlarini tartibga solish va muhim vazifalarni bajarishda yordam beradi. Xodimlarni o'stirish
Xodimlarni o'stirish, ish bilimini oshirish va ishga qiziqishni oshirish imkoniyatini beradi. Bu, xodimlarga yangi vazifalar va yangi texnologiyalarni o'rganish imkoniyatini beradi.
Natijalar Xodimlarni kuchaytirish, tashvishlarni kamaytiradi va ish bilimini oshiradi. Bu, komandani birgalikda ishlashga olib keladi va korxonalarni muvaffaqiyatga yo'naltiradi. Xulosa
Xodimlarni kuchaytirish, korxonalarning muvaffaqiyat va rivojlanish uchun kritik muhimlikka ega. Malakani oshirish, ish bilimini oshirish va ish motivatsiyasini oshirishda asosiy rolni o'ynaydi.
|
| |
MiniSAP   
Shuni eslatib o‘tish muhimdir 
SAP tizimi

|
MiniSAP
Shuni eslatib o‘tish muhimdir
SAP tizimiBog'liq 1-МаърузаMiniSAP
Shuni eslatib o‘tish muhimdir
SAP tizimi
Bu shaxsiy dastur emas, balki
biznes dasturdir, shuning uchun uni shaxsiy kompyuterlarda yoki xususiy kichik
korxonalarda ishlatish tavsiya etilmaydi.
Biroq, SAP dasturiy tilini (ABAP) o‘rganishni va amalda ishlatishni
istaydigan texnik profilga ega bo‘lgan odamlarga qo‘llanilishi uchun firma
tomonidan ishlab chiqilgan MiniSAP deb nomlangan variant mavjud; Bu kichik
biznes uchun dastur emas, balki dasturlashni o‘rgatadigan dasturdir.
MiniSAP-da har qanday vakolatli platformadan bepul yuklab olish imkoniyati
mavjud. Bundan tashqari, bu SAP-dan foydalanishni o‘rganish uchun dastur emas,
faqat SAP dasturlarini tushunish va rivojlantirish, shuningdek, ABAP dasturlash
tilida mashq qilish.
SAP IDES
Bundan tashqari, asosiy SAP tizimiga tegishli paket bo‘lgan, ilgari kompaniya
tomonidan tuzilgan va tizimning tashkilotda qanday ishlashini ko‘rsatishga xizmat
qiladigan bir qator modullarni o‘z ichiga olgan SAP IDES deb nomlangan narsa
mavjud.
SAP IDES - bu xayoliy kompaniyada amalga oshiriladigan jarayonlar
tavsiflangan qo‘llanma. Bu kelajakda mahsulotni sotib olishni istagan va faqat
tizim qanday ishlashini ko‘rsatishni istagan potentsial mijozlarga qaratilgan.
XULOSA
Umid qilamizki, ushbu maqolada keltirilgan ma'lumotlar SAP tizimi
tomonidan taqdim etilgan atrof-muhit bilan bog'liq jihatlarni tushunishga xizmat
qildi; Agar siz ushbu dasturiy ta'minotni o‘zingizning kompaniyangizga tatbiq
etmoqchi bo‘lsangiz, sizga biznesni boshlash uchun bizga taqdim etiladigan
stipendiyalar uchun turli xil alternativalarni taklif qilishi mumkin bo‘lgan rasmiy
SAP veb-sayti bilan bevosita aloqada bo‘lishingizni maslahat beramiz. Shuning
uchun, siz xohlagan muvaffaqiyatga erishish uchun g'oyalar oqimiga yo‘l
qo‘yishingiz kerak. Kech emas!
|
| |
Billing tizimi - Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar

99
Shunga ko‘ra, mamlakatimizda kompyuter va axborot texnologiyalari,
telekommunikatsiya va ma’lumot uzatish tarmoqlarini, internet xizmatlarini
rivojlantirish va zamonaviylashtirish, ularni jahon standartlari darajasiga yetkazish
maqsadida keng ko‘lamli islohotlar bosqichma-bosqich amalga oshirila boshlandi,
jumladan, O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 30-
iyundagi «O‘zbektelekom» aksiyadorlik kompaniyasi (AK) faoliyatini tashkil etish
masalalari to‘g‘risida»gi 253-sonli qaroriga muvofiq «O‘zbektelekom»
aksiyadorlik jamiyati tashkil etildi va uning vazifalari belgilab berildi.
Shuningdek, mobil aloqa bozorida milliy kompaniyalarning keng ishtiroki
uchun zarur sharoitlarni yaratish hamda mamlakatning ko‘chma mobil aloqa
tarmoqlarini yanada rivojlantirish, axborot xavfsizligini ta’minlash maqsadida
O‘zbekiston Respublikasi Birinchi Prezidentining 2014-yil 12-fevraldagi «Mobil
aloqa milliy operatori faoliyatini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi PQ-
2126-sonli Qarori qabul qilindi. Mazkur me’yoriy hujjatlarning ijrosini ta’minlash
maqsadida, zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan samarali
foydalangan holda «O‘zbektelekom» AK filiallari uchun korporativ dasturiy
ta’minot (ya’ni «TBilling» tizimi) ishlab chiqildi.
«O‘zbektelekom» AK «Billing Telekom» filialida faoliyat ko‘rsatayotgan
«TBilling» — telefoniya xizmatlari yagona billing tizimining asosiy maqsadi
zamonaviy ishonchli va xavfsiz ma’lumotlar axborot bazasini yaratish, axborot
resurslari va xizmatlari bozorini rivojlantirish, kompaniya bo‘linmalarida axborot
almashishning elektron shakliga bosqichma-bosqich o‘tishni ta’minlash, xizmat
ko‘rsatishning yagona korporativ tizimini yuritish, aholiga ko‘rsatilayotgan
telefoniya xizmatlari uchun to‘lovlarni real vaqtlarda ko‘rish, abonentlarga to‘lov
uchun hisob-varaqalarini chiqarishdan iborat.
Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar - bet 53

80
12.
Yaratilgan
MBdan foydalanuvchining
hohishiga ko‘ra tayyorlanadigan hisobot
buyrug’i.
13.
Bo‘sh hisobot oynasini chiqaruvchi
buyruq.
14.
Standart hisobotlarni taklif qiluvchi
buyruq.
“Конструктор таблиц” (Jadvallar konstruktori) bilan ishlash.
Quyida biz, foydalanuvchi tomonidan, jadval ko‘rinishida yaratiladigan MBni
“Конструктор таблиц” (Jadvallar konstruktori) buyrug’i va uning elementlarini
ko‘rib chiqamiz.
30-rasm. Ishga tushirilgan “Конструктор таблиц” (Jadvallar
konstruktori) oynasining ko‘rinishi.
MS Accessda jadval ko‘rinishida
“Конструктор таблиц” (Jadvallar
konstruktori) yaratilayotgan MB larini ajratish uchun ikkita ustunga bo‘lingan.
Bular, “Имя поля” (Maydon nomi) va “Тип данных”
(Ma’lumotlar turi).
1.
“Имя поля” (Maydon nomi) –har bir maydon jadvalga mos ravishda
unikal (noyob) nomga ega bo‘lishi zarur. Bu nom –harflardan, raqamlardan, bitta
bo‘sh joy (probel)dan, maxsus belgilardan iborat bo‘lishi mumkin. Ustunga nom
berishda quyidagi (.), (!), ([ ]), (‘) belgilardan foydalanish mumkin emas.
Shuningdek, nom berishni bo‘sh joy (probel)dan boshlab bo‘lmaydi. Maksimal
nom berish 64 simvoldan oshmaydi.
2.