nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
|g В ъ- 0 4- - Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar

|
Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar
|
bet | 4/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar Kamilov|g В ъ- 0 4-
ФАЙЛ
ЛТОТО^^ТСТЯВ^^ДИЗАЙН РАЗМЕЛ
йк A Вырезать । П_ . Г I *
■ГЬ| r I Cahbri (Ochc ’ 11 ’A
।—I Е[=] Копировать
Вставить Ж К 4 - 4s X; X!
ж v Формат по образцу
I ч “■ • ..■■■ "■
Буфер обмена г -
F“I . . ■■ - -■ .
Tezkor foydalanish panelinidan disketa tugmasini bosib xujjatni saqlash mumkin. Xujjat birinchi bor saqlanayotgan bo'lsa Сохранит как buyruqlarini ham shu erda ko’rish mumkin. Menyuning o'ng tomonida so'nggi ochgan hujjatlar ro'yxati chiqadi. Ular doimo qulay tarzda ko'rinib turadi, shuning uchun, tez-tez foydalanib turadigan hujjatni kompyuter bo'ylab qidirish shart emas.
Word interfeysi elementlaridan biri bu klaviatura tugmalari bilan ishlash KeyTips hisoblanadi va u klaviaturadan ALT bosib hosil qilinadi
Taxrirlanayotgan xujjat bo‘yicha xarakatlanishni amalga oshirish uchun oynaning o‘ng tomonidagi vertikal yo‘lakchadagi tugmalardan foydalanish mumkin:
pastga tushish uchun vertikal yo’lning pastki qismidagi d tugmasida "Sichqoncha"ning chap tugmasini bosing;
yuqoriga yurish uchun vertikal yo’lning yuqorigi qismidagi -±J tugmasida "Sichqoncha"ning chap tugmasini bosing;
v) matnning keyingi varaiga o’tish uchun yo’lakchaning 'Я tugmasida, oldingi varaiga o’tish uchun esa 3 tugmalarini "Sichqoncha" yordamida bosish lozim;
g) xujjatlarning maolum qismiga o’tish uchun "Sichqoncha" yordamida kursor o’sha joyga olib boriladi. Bunda kursor siz ishlayotgan matn qismida joylashishi shart.
WORD dan chiqish operatsiyasi Alt+F4 yoki «Файл»menyusidagi "Выход" buyrui orqali amalga oshiriladi.
|
| |
ФАЙЛ
  
ГЛАВНАЯ - Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar

|
Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar
|
bet | 8/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovФАЙЛ
ГЛАВНАЯ
Формвт no образцу буфер обмет
Ai Вырезать
I—। Копирова
Вставить
Xujjatni taxrirlashning asosiy usullari
Matn boyicha xarakatlanish:
boshqarish kursorlaridan foydalanib - "pastga", "yuqoriga" strelkalar kursorni pastga yoki yuqoriga xarakatlantiradi;
o’ng va chap strelkalar belgini bir qadam chap yoki o‘ngga suradi;
CTRL + t - xat boshini bitta yuqoriga suradi;
CTRL + Ф - xat boshini bitta pastga suradi;
CTRL + ^ - kursorni bir so‘z o‘ngga suradi;
CTRL + ^ - kursorni bir so‘z chapga suradi;
END tugmasi - kursorni qatorning oxiriga o‘tkazib beradi;
HOME tugmasi - kursorni qatorning boshiga o’tkazib beradi;
bir bet yuqoriga o’tish - RgUr tugmasi orqali bajariladi;
bir bet pastga o‘tish - RgDn tugmasi orqali bajariladi;
xujjatning eng oxiriga o’tish - CTRL+END
SHIFT+F5 - xujjatning oldingi ish o’rniga o‘tish.
Matnlar ustida quyidagi amallarni bajaring.
Matnni ajratish:
SHIFT+ “^Т^Ф” - boshqarish strelkalari (chapga, o’ngga, yuqoriga, pastga) to‘rilash kerak bo‘lgan matnni yorqinroq rangga bo‘yab beradi;
to’rilash lozim bo‘lgan matnni "Sichqoncha"ning chap tugmasini bosib turib, ramkaga ajratish mumkin;
xamma xujjatni ajratib olish uchun "Главная" menyusidan "Выделит всё" buyrug‘i tanlanadi.
|
| |
Xujjatlar bilan ishlashning asosiy qoidalari

|
Xujjatlar bilan ishlashning asosiy qoidalari
|
bet | 5/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovXujjatlar bilan ishlashning asosiy qoidalari
Xujjat bilan ishlash
Varaq parametrlarini o‘rnatish
Betlarni sozlash
Xujjat maydonini o‘rnatish
Shrift o‘lchovi va turini o’rnatish
Xujjatni taxrirlashning asosiy usullari
Xujjat hosil qilish
WORD ishga tushishi bilanoq avtomatik ravishda xujjat uchun maydon xosil qilinadi.
«Файл»menyusining "Создать" buyruidan foydalanib yangi xujjatni xosil qilish mumkin, unda istalgan shablon (maydon o‘lchamlari) ni qoyish imkoniyati bor. Аgar shablon ko‘rsatilmagan bo’lsa, meoyordagi shablon ko‘rsatkichlari avtomatik o‘rnatiladi.
Xujjatni saqlash
Xujjat bilan ishlash jarayoni tugagach, uni albatta saqlab qo‘yish kerak. Saqlash quyidagicha bajariladi:
ALT+F4 ni bosish yoki Файл menyusiga Выход buyrui bilan kiriladi, so’ng "OK" bosiladi;
Tezkor foydalanish panelinidan "Стандарт" tugmasi bosiladi (kichik
disket), so’ngra «Файл» qatorida xujjat nomi kiritilib, keyin esa Ok bosiladi;
tezda saqlash uchun CTRL+S bosiladi.
Ta’kidlash joizki, WORD xujjat saqlanganligi xaqidagi maolumot beradi.
Jarayonlar tugagach, sarlavxalar panelida saqlangan xujjat nomi paydo bo’ladi.
©
Сохранение документа
1 Команда «Сохранить»
2 Команда «Сохранить «■< » '"'
|
| |
-tajriba - Elektromagnit induksiya, induktivlik

|
Elektromagnit induksiya, induktivlik
|
bet | 2/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlik2-tajriba:Ikki g`altakni yonma-yon qo`yib, ikkinchi g`altakning uchlarini galvonometrga ulab, birinchi g`altakning uchlarini tok manbaiga ulasak, birinchi g`altakdagi tok kuchini R-reostat bilan o`zgartirib, ya`ni (2-rasmdagidek), yoki kalit yordamida zanjirga ulab uzib turilsa (2-b rasm) ikkinchi g`altakda induksion tok hosil bo`lganini ko`ramiz.
Bu ikkala holda ham ikkinchi g`altakni kesib o`tuvchi magnit induksiya oqimi o`zgaradi, chunki birinchi g`altak zanjirida tok o`zgaradi.
3-tajriba: Bir g`altakni ikkinchi g`altak ichiga joylashtirsak unga yaqinlshishni yoki uzoqlashishni yoki uzoqlashishni ko`rish mumkin.(3-rasm)
Katta diametri g`altakka galvonometr ulab, berk zanjir hosil qilaylik. Kichik diametrli g`altakka tok manbai, reostat orqali ulab berk zanjir hosil qilaylik va undagi tok kuchini reostat orqali o`zgartirsak, yoki bir-biriga yaqinlashtirib yoki uzoqlashtirsak galvonometr strelkasini o`zgarganini ko`ramiz.
Masalan shu rasmni chizaylik…
Endi shu tajribalar asosida quyidagi xulosaga kelamiz.
1.G`altakning shakli o`zgarmagan holda magnit oqimining har qanday usulda o`zgarishi berk zanjirdagi galvonometr strelkasining o`tishiga olib keladi. Hosil bo`lgan induksion tokning yunalishi magnit oqimi yunalishining o`zgarishiga bog`liq.
2.G`altakdagi sim o`ramlar soni ko`p, magnit induksiya oqimining o`zgarishi tez bo`lsa, induksion hodisasi tez bo`ladi.
3.Agar g`altak ichida ferromagnit jism bo`lsa, effekt kuchli bo`ladi.Bunday induksion hodisasi magnit maydon kuchlanganligiga emas,balki magnit maydon induksiyasiga bog`liq ekanligi kelib chiqadi.
Demak, hodisa o`tkazuvchanlik tokiga bog`liq bo`lmasdan, balki elektr induksiya maydoning hosil bo`lishiga bog`liq bo`lar ekan. Bu kuzatilgan tajribalarning hammasida ham elektr maydon kuchlanganligi vektorining hosil bo`lishi ko`zatilayapti, bularga asosan Faradey o`zining quyidagi qonuni ta`riflaydi:
Kuzatilayotgan kontur l bo`yicha olinayotgan elektr maydon kuchlanishining tsirkulyasiyasi shu konturni kesib o`tuvchi magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligi orqali aniqlanib, bu induksiya konturda hosil bo`layotgan induksion EYUK ga teng.
Bundan mamnun induksiya oqimining birligi veberni qo`yidagicha ta`riflanadi.
Agar berk kontur bilan chegaralangan yuz orqali o`tadigan magnit induksiya oqimi bir sekund ichida nolgacha bir tekis kamayganda konturda bir volt induksiya EYUK hosil bo`lsa, bu magnit induksiya oqimi bir veberga teng bo`ladi.
1Vb=1Vc (1.2)
R- qarshilikka ega bo`lgan konturda hosil bo`layotgan induksion tokning oniy qiymati bo`lib, kuzatish davomida konturdan o`tayotgan to`la zaryad miqdori quyidagicha ifodalanadi.
Zaryad miqdori magnit induksiya oqimining o`zgarish tezligiga bog`liq bo`lmay, balki magnit maydon induksiya oqimining o`zgarishiga bog`liq bular ekan.
|
| |
Matnni izlash va almashtirish

|
Matnni izlash va almashtirish
|
bet | 10/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovMatnni izlash va almashtirish:
" Главная " menyusidan "Заменить" buyruini tanlang;
"Найти" qatoriga izlanayotgan so’zni yozing;
"Заменит " qatoriga almashtirilayotgan so’zni yozing;
Qidirish va almashtirishning qo’shimcha parametrlarini berish uchun «Больше» tugmasida «Sichqoncha» tugmasini bosish va kerakli parametrlarni o’rnatish mumkin.
Jarayonni boshlash uchun "Заменить" tugmasi bosiladi (bekor qilish uchun "Отмена" tugmasi bosiladi).
“Заменит всё” tugmasi barcha so‘zlarni almashtiradi.
Ushbu buyruqni tez chaqirish uchun CTRL+H tugmalari bosiladi.
Nazorat savollari
Microsoft Word dasturi ishchi oynasi vаzifаlаrini i-iytib bering.
Asosiy menyu qatoriga шта1аг kiradi?
Microsoft Word dasturida yangi faylni ishga tushirish qanday amalga oshiriladi?
«So'rovnoma» muloqot oynasi vаzifаlаrini ауйЬ bering.
«Kontekst menyusi» muloqot oynasining iiKizmunini аytib bering.
Grammatik xatolikni to'g'irlashni qanday amalga oshirishni tushintirib bering.
Word ADPda hujjatdagi so'zni qidirib, o'zgartirish vazifasi qanday amalga oshiriladi?
Hujjatni chop etish qanday amalga oshiriladi?
|
| |
Matnni nusxalash - Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar

|
Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar
|
bet | 9/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovMatnni nusxalash:
matn ajratiladi;
"Главная" menyusidan "Копировать" buyrug‘i tanlanadi (bunda almashtirish buferiga ekranda ajratilgan matn joylashadi).
Matnni qirqish:
matn ajratiladi;
" Главная " menyusidan "Вырезать" buyrug‘i tanlanadi (bunda almashtirish buferiga ekranda ajratilgan matn qirqib olinadi).
Qirqilgan yoki nusxalangan matnni o‘rnatish uchun:
kursorni xujjatning kerakli joyiga qo‘ying (qaerga matn qo‘yilishi kerak bo’lsa);
" Главная " menyusidan "Вставка" buyrug‘ini tanlang.
Matnni o‘chirish:
Backsrace, Delete tugmalari belgilarni chapdan o‘ngga kursor bilan o‘chiradi. Har bir bosishda bittadan belgi o‘chadi.
CTRL+BACKSRACE - kursordan chapda turgan so‘zni o‘chiradi;
CTRL+DELETE - kursordan o‘ngda turgan so‘zni o‘chiradi;
qatorlarni o‘chirish uchun matn ajratilib, ("sichqoncha" yoki tugmalar vositasida), keyin DELETE bosiladi.
To’satdan o'chirib yuborilgan matnni "Отменить" buyrug'i bilan yoki uskunalar panelidagi tugmalari orqali tiklanadi. Imlo xatolarini tuzatish
uchun Рецензирование menyusidan - "Праваписание" buyrug‘ini tanlash yoki uskunalar panelidan —I. tugmasini bosish kerak.
Matnni izlash:
" Главная " menyusidan "Найти" buyrug‘ini tanlang;
"Найти" qatoriga izlanayotgan so‘zni yozing;
izlashni boshlash uchun "Найти далее" tugmasi bosiladi (bekor qilish uchun "Отмена" tugmasi bosiladi).
• Buyruqlarni tez chaqirish uchun CTRL+F tugmalarini bosish ham mumkin
|
| |
Elektromagnit induksiya, induktivlik - bet 6

|
Elektromagnit induksiya, induktivlik
|
bet | 6/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlikI1F2=I2F1 (5.9)
shunday bo`ladi.
Tok oqimining kuchiga to`g`ri proporsional ekanligini hisobga olsak,
F1=M21I
F2=M12I2
U vaqtda (5,9) ni quydagicha ifodalaymiz:
I1i2M12=i2i1M21, bundan =M21 Kelib chiqadi. Har doim bu koifisentlar o’zaro teng bo’ladi.(5,9) formuladan ko’rinadiki, o’zaro induksiya koifisenti ham indukyivlik kabi genri hisobida o’lchanadi.
Olingan ikki o’tkazgichning birida to’k kuchi bir sekuntda bir amper tekis o’zgarishi natijasida ikkinchi o’tkazgichda bir volt EYUK induksiyalansa, bunday ikkita o’tkazgichning o’zaro induksiyasiga bir genri deyiladi.
Magnit maydon energiyasi va uning zichligi
Agar o’tkazgichdan o’zgarmas to’k o’tib tursa, bilamizki induktivlik katta bo’lganda Joul-Lents qonuniga muvofiq o’tkazgichda shu tok uchining kvadratiga proporsional issiqlikmiqdori-ikkinchi energiya
Aidt=i2Rdt (5,10)
O’tkazgichdagi elektr maydon inersiyasi magnit maydon inersiyasiga aylanadi. Induktivlik 1 bo’lgan zanjirdan o’tayotgan barqaror tok uchun Om qonuni orinlidir. Bu ifodani har ikkala tomoni iRdt ga ko’paytirsak,
i2Rdt=iEdt-ildi
shu kelib chiqadi. Bu ixtiyor olingan zanjirda energiyaning saqlanish qonuni ifidalaydi .
Agar t vaqt davomida tok kuchi 0 dan I gacha o’zgarsa, bu vaqtda umumiy bajarilgan ish (5,11)
Mana shu ko’rinishda bo’ladi. (5,11) formulani kinetik energiya ya’ni mv2/2 formulasi bilan solishtirsak, bunda demak induktivlikelektr zanjirning enertlik o’lchovi bilan hisoblanadi.
Maydonni harakterlovchi kattaliklar orqali magnit maydon energiyasini ifodalasak, buning uchun uzun salenoid olaylik. Uning induktivligini (5,7) ga asosan quydagicha yozsak:
L=MM0n2SI=MM0n2V,
Bunda V=SI salenoidning hajmi va H=nI larni hisobga olsak (5,11) dagi formulamiz quydagicha bo’ladi:
W=MM0H2/2v . (5,12)
E3ndi magnit maydon energiya zichligini aniqlasak:
Magnit maydan kuchlanishligi bilan maydon induksiyasi orasidagi bog’lanishni (B=MM0H) etiborga olsak, bundan (5,12)formulani quydagicha
Ko’rinishda yozishimiz mumkin
Agar kuzatilayotgan magnit maydon o’zgaruvchan bo’lsa , magnit maydon energiyasini hisoblashimiz uchun (5,12) (5,13) formulalarni hajm bo’yicha integrallashtirishimiz kerak bo’ladi , yani:
(5,14)
Shu formula bo’yicha yozamiz.
|
| |
O`zinduksiya hodisasi. Ekstra toklar induktivlik

|
O`zinduksiya hodisasi. Ekstra toklar induktivlik
|
bet | 4/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlikO`zinduksiya hodisasi. Ekstra toklar induktivlik
Kuzatilayotgan konturdan o`tayotgan tok kuchining o`zgarishi konturda qo`shimcha tok kuchi hosil qiladigan konturdagi EYUK ni hosil bo`lishiga olib keladi. Bu hodisaga o`zinduksiya induksion EYUKni hosil qiladigan qo`shimcha kuchga o`zinduksiya elektr toki deyiladi.
O`zinduksiya EYUK i nimalarga bog`liq va u qanday kattaliklar bilan ifodalanadi?,degan savol to`g`ilishi mumkin. Bunda ixtiyoriy nuqtada hosil bo`luvchi magnit induksiya vektori g`altakdan o`tayotgan tok kuchiga to`g`ri proporsional;
F=Il
Bunda l-konturning induktivligi bo`lib, konturdan bir birlik tok kuchi o`tganda konturda hosil hosil bo`luvchi magnit induksiya oqimiga son jihatidn teng bo`lgan kattalikdir.
Ozinduksiya hodisasiga (5.3) tenglamani tatbiq etsak, hosil bo`ladi. (1.9) dan ko`rinadiki, uning birligini aniqlasak,konturdagi tok bir sekundda o`zgarganda bir volt o`zinduksiya EYUKi hosil bo`lsa, bu kontuning birligini bir genri deyiladi.
Har qanday konturni tok manbaiga ulangan zahoti tok kuchi eng katta qiymatiga erishmaydi, buning uchun ma`lum vaqt o`tadi. Bu vaqtda konturda ulanish ekstratoki hosil bo`ladi. (6-rasmdagi a-chiziq)
Bunda I0-tokning erishi zarur bo`lgan maksimal qiymati. R- zanjir qarshiligi,e –induktivlik.
Kalit uzilganda esa tok kuchi nolga teng bo`lishi uchun yana vaqt kerak bo`ladi. Bu vaqtdgi tokka uzilish elektrotoki deyiladi. (6-rasmdagi b chiziq) U quyidagicha ifodalanadi.
Bunda I=1/R zanjirning doimiy vaqti deyiladi va u tok kuchini qancha vaqtda e marta o`zgarishini ko`rsatadi. Zanjirning qarshiligi ® qancha kichik bo`lsa, uning induktivligi (l) qancha kichik bo`lsa, zanjirdagi tokning kamayuvi shuncha sekin bo`ladi.
Endi g`altak induktivligini hisoblasak. Uning uzunligi I va umumiy sim o`ramlar soni N ta bo`lsin. U vaqtda uzunlik birligidagi o`ramlar soni n=N/l bo`lib, unga hosil bo`luvchi magnit maydon induksiyasi
B=MM0In
O`tayotgan oqim:
|
| |
Пред просмотр и печать документа

|
Пред просмотр и печать документа
|
bet | 7/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovПред просмотр и печать документа
Xujjatni avvaldan ko‘rish va printerga jo‘natish oynasi.
Аgar boshqacha usulda chop etish lozim bo‘lsa, «Файл»menyusidan "Печать" buyruini tanlab, keyin quyidagi amallar bajariladi:
kursor turgan betning o‘zini chop etish uchun betlar oralii guruxida
bosmaga chiqarilishi lozim bo‘lgan bet (betlar oralii, ajratilgan blok)ni tanlanadi;
Sahifa parametrlarini o’rnatish
Bu yerda hamma xujjatlar tayyor bo‘lganidan so‘ng, aytilayotgan ketma- ketliklarni tushunib olish lozim, chunki chop etish choida masalan, WORD da kooz o‘lchovlari siz xoxlagan parametrlarga mos kelmasligi mumkin. Betlar o‘lchovini o’rnatish (11.10-rasm) quyidagicha bajariladi:
kursorni xujjatni yuqori mo’ljallangan chegarasiga olib borib qoyiladi;
' 'Разметка страници" ilovasida "Поля" ni tanlanadi;
"Орентация" satrida standart qog‘oz o‘lchovlarini tanlanadi: А4 (alpbom qoozi), А3 (ikki alpbom qoozi), А5 (alpbom qoozining yarmi);
agar sizning qoozingiz nostandart bo‘lsa, u xolda qog‘oz kengligi va balandligini “Размер” dan o‘rnatiladi;
Shrift o‘lchovi va turini o‘rnatish
Shrift - ma’lum qonun-qoidalar bilan yozilgan bosma va yozma, maxsus belgi, tinish belgilari va raqamlar majmui
Shriftlarni o‘zgartirish:
Formatlash uskunalar panelida shriftlar nomi yozilgan oyna topiladi ;
oynani o’ng tomonida turgan strelkani bosiladi;
hosil bo’lgan menyudan kerakli shriftni tanlab olinadi ("sichqoncha" vositasida).
Shrift o‘lchovini o‘rnatish:
Главная ilovasidandan shrift o‘lchovi tugmasi tanlanib, oynadan o‘ngda joylashgan strelka tanlanadi (bu oynada shrift turlarining o‘zgarishi ko’rsatilgan);
Shirft guruhidan shrift o‘lchovlari tanlanadi;
tanlangan shrift ustida sichqoncha chap tugmasi bosiladi.
Shrift o‘lchamlari, turini klaviaturaning o‘zidan xam tanlash mumkin, buning uchun CTRL+D tugmalarini bosish va kerakli shrift turi, o‘lchamini tanlab ENTERni
bosish lozim.
|
| |
Elektromagnit induksiya, induktivlik - bet 5

|
Elektromagnit induksiya, induktivlik
|
bet | 5/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlikF1=BS= MM0In
Tutunish oqimi;
F=NF1= MM0InSI
O`zindusiya EYUK I esa
As=-dF/dt= MM0n2sldI/dt
bo`lib, uni (5.4) bilan taqqoslasak,induktivlik
L=- MM0n2Sl
bo`ladi. Bu ifoda bir qatlam o`ralgan toroid yoki juda uzun soleoid(g`altak) uchun o`rinli.
O`zaro induksiya hodisasi
Biz bir-biridan ma`lum masofada joylashgan ikkita kontur olaylik. Ularning biri tok manbai, ikkinchisiga esa galvonometr ulangan bo`lsin. (7-rasm)
Agar birinchi konturdagi kalitni ulasak, ikkinchi konturda induksion tok hosil bo`lganligini galvonometr strelkasining og`ishidan bilamiz. Bunda hosil bo`lgan EYUK tok kuchi eng katta qiymatga erishguncha ortib boradi. Faradey qonuniga muvofiq bu EYUK E2 – birinchi konturda hosil bo`lgan magnit induksiya iqimi F1 ning o`zgarishiga to`g`ri proporsional bo`lib konturni kesib o`tadi. Ikkinchidan bu F1 oqim shu birinchi konturdan o`tgan tok kuchiga to`g`ri proporsional bo`ladi, ya`ni
E2=-df1/dt=-M12di1/dt (5.8)
M12 – o`zaro induksiya koeffisienti bo`lib, ikkala konturning geometriyasiga bog`liq. Agar bu konturdagi manba bilan galvonometrning o`rinlarini almashtirsak, u vaqtda birinchi konturda hosil bo`luvchi induksion EYUK
E1=-M21id1/dt (5.8)*
Endi bu konturlarni bir-biriga nisbatan cheksizlikdan r masofagacha yaqinlashtiraylik. U vaqtda konturlar bir-birining magnit induksiyasiga kirishi natijasida bajargan ishlari o`zaro teng bo`ladi. Birinchi kontur maydoniga ikkinchi kontur kirganda bajargan ishi A21=i1(F1-O) va aksincha birinchi kontur ikkinchi kontur maydoniga kirganda bajarilgan ish A12=i2(F1-O) bo`ladi. U vaqtda
|
| |
Lentsning induksiya qonuni

|
Lentsning induksiya qonuni
|
bet | 3/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 44,28 Kb. | | #232114 |
Bog'liq elektromagnit induksiya, induktivlikLentsning induksiya qonuni
Induksion tokning yunalishini aniqlash uchun E.X. Lenets juda ko`p tajribalar o`tkazgan va shu tajribalari asosida magnit qutbni g`altakka yaqinlashtirganda g`altakning magnitga yaqin ichida shu qutb bilan bir xil qutb hosil bo`lishini (4-a va b rasmlarda ko`rsatilgan), magnitning qutbini g`altakdan uzoqlashtirganda esa g`altakning magnitga yaqin ichida boshqa ismli ya`ni (qarama-qarshi) qutb hosil bo`lishini aniqladi. (4- v,g rasmlar). Bundan induksion tokning magnit maydonning harakatiga qarshilik qilishi ko`rinadi.
Lenets o`z tajribalarini umumlashtirib induksion tok yunalishini va uning sharafiga Lenets qonuni deb ataladi. Bu qonun ta`rifi: har doim induksion tokning magnit maydon induksiyasi tokning o`zini yuzaga keltigan magnit maydon induksiya oqimining o`zgarishiga qarama-qarshi ta`sir ko`rsatadi.
Bunga asosan, o`tkazgichda hosil bo`lgan induksion tokning yunalishi o`ng qo`l qoidasidan foydaanib aniqlaymiz.
Agar biz o`ng qo`limizni magnit maydonda magnit induksiya vektori kaftimizga kiradigan qilib, 900 ga kelgan bosh barmog`imiz esa o`tkazgichning harakat yunalishini kursatadigan qilib tutsak u holda yozilgan to`rtta barmog`imiz induksion tokning yunalishini ko`rsatdi.
Lens qonuni energiyaning saqlanish qonunidan foydalanib chiqarish ham mumkin. Buning uchun bir jinsli magnit maydonda unga tik ravishda l uzunlikdagi tokli o`tgazgich amper kuchi ta`sirida harakatlansin. 5-a rasmda ko`rsatilganidek.
Bu yerda o`tkazgichning d h masofaga siljishi natijasida A=IdF ish bajardi. dF-o`tkazgich harakati tufayli kesib o`tilgan induksion oqimi (dF=Bldf). O`tkazgich qarshilikka ega bo`lganligi uchun Joul-Lenets issiqligi J2Rdt hosil bo`ladi.
Umumiy holda manbaning d t vaqtda bajargan ishi uchun energiyaning saqlanish qonuni quyidagilardan iborat:
Eidt=I2Rdt+IdФ (1.6)
Bu yerdan tok kuchini aniqlasak
Bu induksion EYUK dir. Bu ifodani minus ishorasi induksion EYUKning qarama-qarshi yunalganligini ko`rsatadi.
Endi zanjirni olib o`rniga galvonometr ulasak,(5-b rasm) va o`tkazgichni amper kuchi harakatlantirsak. Galvonometr zanjirda oldingi tok yunalishiga qarama-qarshi yunalishda induksion tok hosil bo`lganligini ko`rsatadi. Chunki bu vaqtda magnit maydonda harakatlanayotgan o`tkazgich tarkibidagi erkin elektronlarga Lorents kuchi ta`sir etib, berk kontur bo`yicha zaryad harakatlanib, zanjirda tok hosil bo`ladi.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar - bet 22

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
bet | 22/48 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 181,1 Kb. | | #257836 |
Bog'liq Alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti-fayllar.orgYechish. 10-misoldagi ushbu gomomorfizmni olib qaraymiz. Agar har bir qo’shni sinfga shu qo’shni sinfga kiruvchi hamma matritsalarning determinantiga teng sonni mos qilib qo’yilsa, u holda bu gomomorfizmning yadrosi bo’ladi. Bundan ■
14-m i s o l. 8-misolni gomomorfizmlar haqidagi teoremaga asoslanib yechamiz.
Yechish. Har bir kompleks songa uning modulini mos qilib qo’yamiz. tenglikdan moslik gruppaning gruppaga gomomorfizmi ekanligi kelib chiqadi. Uning yadrosi bo’yicha 1 ga teng bo’lgan barcha kompleks sonlarning qismgruppasining xuddi o’zi bo’ladi. Demak, ■
15-m i s o l. Moduli 1 ga teng bo’lgan barcha kompleks sonlarning multiplikativ gruppasining 1 va –1 sonlardan iborat N qismgruppa bo’yicha faktor-gruppasini toping.
Yechish. Ushbu moslikni qarab chiqamiz. bo’lgai uchun bu akslantirish gruppaning o’zida gomomorfizmi bo’ladi. Aslida esa, bu gruppaning o’ziga gomomrfizm bo’ladi, chunki har bir kompleks son boshqa biror sonning kvadrati shaklida ifodalanadi. Bu gomomorfizmning yadrosi faqat va faqat shunday sonlardan iborat bo’ladiki, . Ko’rinib turadiki, bular 1 va –1 sonlar bo’ladi, ya’ni yadro N bilan ustma-ust tushadi. Demak, gomomorfizmlar haqidagi teoremaga asosan ■
16-m i s o l. Oldingi misolda G gruppaning 1 ga teng bo’lmagan N normal bo’luvchisi bo’yicha faktor-gruppasi gruppaning o’ziga izomorf bo’lishi ko’rindi. Bu hol chekli gruppa bo’lganda ham sodir bo’lishi mumkinmi?
Yechish. Bo’lishi mumkin emas, chunki Lagrnj teoremasiga asosan bu holda faktor-gruppaning tartibi ning tartibining N ning tartibiga bo’linmasi, ya’ni gruppaning tartibidan kichik bo’ladi. ■
M A S H Q L A R
66. gruppada
a) har bir qismgruppa bo’yicha o’ng qo’shni sinflarni toping;
b) qismgruppalarning qaysilari normal bo’luvchilar bo’lishini ko’rsating.
67. ko’rinishdagi podstanovkalarning N to’plami gruppada qismgruppa tashkil etishini ko’rsating. ning H bo’yicha qo’shni sinflari sonini toping.
68. Tekislikning belgilangan O nuqtasidan chiquvchi vektorlarning additiv gruppasining shu O nuqtadan o’tuvchi belgilangan to’g’ri chiziqda yotuvchi vektorlar qismgruppasi bo’yicha qo’shni sinflarini toping. Qo’shni sinflarni tekislikda tasvirlang.
69*. Faqat birlik elementdangina iborat bo’lmagan G gruppa uning tartibi tub son bo’lganda va faqat shu holdagina xos qismgruppalarga ega bo’lmasligini isbot qiling.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi alisher navoiy nomidagi samarqand davlat universiteti algebra va geometriya kafedrasi asosiy algebraik sistemalar
|
prosessorlari - Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar

|
Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar
|
bet | 2/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar Kamilovprosessorlari.
Matn muharrirlari, asosan, matnni kiritish va tahrirlashda ishlatiladi. Kiritilgan matn mazmun jihatdan qayta ishlanadi - tahrirlanadi. Eng codda matn muharirlariga misol sifatida Windows tarkibiga kiruvchi Блокнот va Wordpadни keltirishimiz mumkin.
OpenOffice.org tarkibiga kiruvchi Writer dasturi ham turli yozma ma’lumotlar, kitoblar, hisobotlar, information blyutenlar, broshyuralar va boshqa hujjatlatlarni tayyorlash uchun qulay imkoniyatlarga ega bo‘lgan matn muharriridir. Siz Writer hujjatiga grafika va boshqa komponentalar ob’ektlarini joylashtirishingiz mumkin. Writer dasturi yordamida fayllarni HTML, XHTML, XML, Portable Document Format (PDF) va Microsoft Word fayllarini ba’zi versiyalariga eksport qilish mumkin.
Microsoft Word prosessori bilan tanishish
WORD for Windows, MICROSOFT WORD, WinWORD yoki oddiygina qilib WORD (kelgusida qisqaroq qilib WORD) yordamida engilgina tashrif qoozlaridan tortib, gazetalarning asl maketi yoki kitob nashrlarini yaratish mumkin. Xarf o‘lchamlari, ularning ko‘rinishi, matn rangi va foni, xujjatlarni ramkalash, rasm va fotosuratlarni joylashtirish, matnlarni ro‘yxat va jadval ko‘rinishida rasmiylashtirish, murakkab xujjatlarni hosil qilish - bularning hammasi foydalanuvchiga engillik yaratadi. Bundan tashqari, video va audioyozuvlar ishni yanada ko‘rkamroq qilish, imlo xatolarini avtomatik ravishda tuzatish imkonini beradi.
WORD ning oynasi WINDOWS ning darchalariga o‘xshash va uning tarkibiga matnlarni taxrirlash va formatlash uchun qo‘llaniladigan barcha elementlar kiradi.
WORD oynasining asosiy elementlari quyidagilardan tashkil topadi:
sarlavxalar paneli - yuqoridagi eng birinchi panel bo’lib, xujjat nomini saqlaydi. Shuningdek, ushbu panelda shuningdek xujjatning menyusi tugmachalari va oynalarni boshqarish tugmachalari joylashgan.
menyu qatori - yuqoridan ikkinchi o‘rinda turuvchi va har biri o‘z menyusiga ega menyular ro‘yxati. Bu menyularni WORD ning juda ko‘p buyruqlari uchun ishlatish mumkin. Bu menyular "Sichqoncha"ning o‘ng tugmasi orqali ishga tushiriladi.
Word ning umumiy ko’rinishi.
MS Wordni ochganda birinchi bo‘lib Word yuqorisida joylashgan tasmani ko‘rish mumkin. Tasma sinchkovlik bilan o‘rganilgan va foydalanuvchilar tajribasidan kelib chiqib loyihalashtirilgan, shu sababli buyruqlar optimal joylashtirilgan. Tasma barcha odatiy harakatlarni bir joyda ko‘rsatib foydalanish osonligi va qulaylikni taklif etadi. Tasma eng ommaviy buyruqlarni oldinga olib chiqadi, shunday qilib, avvalgi versiyalardagi kabi kerakli narsani topish uchun dasturning barcha qismlarini axtarish shart emas. Bu osonroq va tezroq ishlashga imkon beradi. Tasma barcha odatiy harakatlarni bir joyda ko‘rsatib foydalanish osonligi va qulaylikni taklif etadi. Tasmaning uchta qismi mavjud. Ular ilovalar, guruhlar va buyruqlardir.
|
| |
Ilovalar - Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar

|
Zamonaviy matn redaktorlari Asosiy savollar
|
bet | 3/10 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 75,5 Kb. | | #113584 |
Bog'liq 1-labor Zamonaviy matn redaktorlari Akbar KamilovIlovalar: Tasma yuqorisida quydagi asosiy ilova mavjud: Файл, Главная, Вставка, Дизайн, Разметка страницы, Ссылки, Рассылки, Рецензирование, Вид. Har biri faoliyat maydoniga ega. Ilovadagi har bir narsa foydalanuvchi harakatlariga muvofiq sinchkovlik bilan tanlangan. Masalan, Файл ilovasi xujjatlarni ochish, saqlash, avvaldan ko‘rish va boshqa imkoniyatlarni beradi. Главная ilovasi eng ko‘p foydalaniladigan barcha narsalarni o’z ichiga olgan, bularga misol qilib matn shriftini o‘zgartirishga mo‘ljallangan Шрифт guruhidagi, Шрифт Shrift o‘lchami, Quyuq, Kursiv va boshqa buyruqlarni olish mumkin. Вставка ilovasi turli rasmlar, jadvallar, giperssilkalar, kolontitullar va sahifa nomerlarini qo‘yish uchun mo‘jallangan. Дизайн ilovasi xujjatlarni tahrirlash va bezatish uchun ishlatiladi. Разметка страницы ilovasi sahifa parametrlarini o‘rnatuvchi guruhlardan tashkil topgan. Ссылки mundarijalar yaratishga va snoskalar qo‘yishga mo‘jallangan. Рассылки electron pochta orqali jo‘natish uchun mo‘ljallangan xatlar, konvertlar yaratish va chop etish uchun mo‘ljallangan. Рецензирование orfagrafik va gramatik xatolarni to‘g’irlash, lug‘atlardan foydalanishva hujjatni himoyalsh imkonini beradi. Вид ilovasi yordamida sahifalarni ko‘rish rejimlarini va ko‘rish masshtablarini o‘rnatih mumkin.
Guruhlar: Har bir ilova mos keluvchi elementlarni birga ko‘rsatadigan bir necha guruhlarga ega.
Buyruqlar: Buyruq - tugma, menyu yoki ma’lumot kiritish mumkin bo'lgan oyna.
Ba’zi guruhlar muloqot oynasini ochuvchi deb ataladigan quyi-o‘ngga qaratilgan kichkina diagonal milga ega. Shu guruhga tegishli ko‘proq parametrlarni ko‘rish uchun uni tanlash kerak. Ular Wordning avvalgi versiyalaridan tanish bo'lgan ko'rinishdagi dialog oynasi yoki vazifalar panelida paydo bo'ladi.
Xujjat yaratishning yana qulay tomonlaridan biri - bu tezkor foydalanish panelini mavjudligida. U yuqori chap burchakda joylashgan bo‘lib, unda tez-tez ishlatiladigan buyruqlar joylashgan. Yangi buyruqlar qo‘shish uchun paneldagi uchburchak belgisini bosish kerak bo'ladi.
|
| |
Chizig‘iy makromolekulalar qurilish sxemasi

|
Chizig‘iy makromolekulalar qurilish sxemasi
|
bet | 2/3 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #159006 |
Bog'liq Lecture-13Chizig‘iy makromolekulalar qurilish sxemasi
Yon (biqin) zanjir vodorod atomini urnini kimyoviy radiqoplar (-Sh3 ; -S3 H: - C6 H5 ) yoki funktsional gruppalar (- SOOH: - OH: - NH2) olishi mumkin.
Agar polimerlarning asosiy zanjirlari bir xil atomlardan tashkil topgan bo‘lsa, u gomozanjirli polimer deb ataladi. Agar uglerod atomlaridan tuzilgan bo‘lsa, karbozanjirli polimer deyiladi. Har xil atomlardan tashkil topgan bo‘lsa, geterozanjirli polimer deyiladi. Masalan: poliformalьdegid. Buning asosiy zanjirida kislorod geteroatomi bor.
Rasm Polimerlar makromolekulalarining formalari:
a – chizig‘iy; b – shaxobchali; v – pog‘anali; g – setkali; d – fazoviy; ye - parketli
Makromolekulalarining formasiga qarab polimerlar quyidagi xillariga bo‘linadi:
a) chizig‘iy;
b) shaxobchali;
v) pog‘anali;
g) setkasimon;
d) fazoviy;
e) parketli.
- Polimerlarning xususiyatlari
- Polimer materiallari faqat 2 agregat holatida bo‘ladi: qattiq va suyuq. Bundan tashqari polimer materiallari 4 xil fizik holatda bo‘lishi mumkin: kristallsimon, oynasimon (stekloobraznыe), yuqori elastik (qattiq faza) va vyazkiy tekuchiy (suyuq faza).
- Polimer eritmasini qattiq agregat holatga o‘tishini 2 xil mexanizmi bo‘lishi mumkin: kristallanish va oynalanish. Polimerlarni kristallanish. Polimer kristallari ma’lum temperaturalarda (Tkr) sodir bo‘ladi. Agar polimer sovish natijasida qattiq holatiga o‘tish belgilari paydo bo‘lsa uni oynalanishi paydo bo‘ladi, qaysiki orqaga qaytish bilan xarakterlanadi: Ma’lum harorat intervalida 10-200S da polimer oynasimon holatdan eritma holatiga o‘tishi mumikn. Bu harorat intervalining o‘rtasi polimerning oynalanish harorati (T0) deyiladi.
- Kristallik (va kristallanuvchi polimer ) degan tushunchalar bor. Agar kristallanuvchi polimerlar katta tezlikda sovitilsa u oynasimon holatga o‘tishi mumkin.
- T0 haroratidan pastda polimer makromolekulalarning segmentlarini harakatlanuvchanligi kamayadi, mo‘rtlik (Tmo‘rt) haroratida esa polimer mo‘rt materialdek sinadi. T0 haroratda yuqori segmentlar harakatlanuvchanligi ortadi.
|
| |
Agrotexnikasi - 5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi

|
5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi
|
bet | 4/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 181 Kb. | | #135160 |
Bog'liq 5-ma\'ruzaAgrotexnikasi. Sholini almashlab ekish. Sholidan moʻl hosil olishda almashlab ekishning roli katta. Oʻzbekiston sholichilik ilmiy tekshirish instituti ma’lumotlariga qaraganda, 4 va 6 dalali almashlab ekishda gektaridan 40-50 c hosil olingan holda surunkasiga sholi ekilgan maydonlarda hosildorlik atigi 25-27 c ni tashkil ztadi.
Oʻzbekistonda quyidagi almashlab ekish tizimi qabul qilingan: toʻrt dalali: sholi, band shudgor, sholi ulushi 75%.
Olti dalali: 1,2,3,4-dala sholi: 5,6-dala oʻtlar. Bunda jami almashlab zkish maydonining 66,6% ni sholi band qiladi.
Toʻqqiz dalali: 1,2,3-dala sholi: 4-dala band shudgor 5,6,7-dala sholi va 8,9-dala oʻtlar.
Oʻn dalali: 1,2,3,4-dalasi sholi: 5-dala band shudgor: 6,7,8-dala sholi 9,10-dala oʻtlar. Bunday umumiy maydonning 70% sholi bilan band qilingan.
Etti dalali (urugʻchilik xoʻjaliklarida) 1,2-dala oʻtlar: 3,4-dala sholi: 5-dala band shudgor: 6,7-dala sholi. Bunda sholi 57,1% ni tashkil qiladi.
Erni ishlash. Suv bostirilgan sholipoyalarda tuproqqa havo kirolmaydi. Shuning uchun zararli boʻlgan birikmalar: vodorod, sulьfid, metan, temir (II) oksidi birikmalari, marganec va mikrofloraning anaerob sharoitida hosil boʻlgan boshqa mahsulotlar toʻplanadi. Bularning hammasi tuproq unumdorligini pasaytirib va bu oʻz navbatida, sholi hosilining kamayishiga sabab boʻladi. Bunday noqulay sharoitni bartaraf qilish uchun sholi zkishga qadar, ya’ni kuz, qish va bahor davomida erni yaxshilab quritish hamda shamollatib turish zarur. Erni yumshatish, shamollatish va quritish ishlari tuproqni maxsus agrotexnik qoidasi asosida ishlash yoʻli bilan amalga oshiriladi. Sholipoya va band shudgordan boʻshagan maydonlarni (oʻt ekilgan erlar bundan mustasno) ishlash kuzgi shudgorlashdan boshlanadi. Erni kuzda haydash sholi hosildorligini oshirishda katta ahamiyatga ega.
Erni kam mehnat va mablagʻ sarflab ishlashda qator mashinalar, jumladan: KFS-2,4, KFS-3,6, FN-1,6 rusumli kulьtivator, freza-seyalka, shuningdek PR-2, PR-2,7 rusumli rotacion plug va boshqa mashinalar ham ishlatiladi. Mana shu mashinalar bir oʻtishda bir yoʻla bir necha ishni, masalan, erni ekish oldindan ishlash, tekislash, ekish, oʻgʻit solish, gerbicid sepish, erni gʻaltaklash va boshqalarni bajaradigan bitta komplekt tuzish mumkin.
Suv bostirilgan sholipoyalarda erni ishlash quruq sholipoyalarni ishlashdagiga qaraganda bir nechta ish turini qisqartirishga imkon beradi.
Sholi eqiladigan erlarni ekish oldidan ishlashda marza cheklarni D-24 1 M va D-20 B rusumli greyderlarda yoki PA-3,P-2,P-4 rusumli uzun bazali tekislagichlarda joriy tekislash katta ahamiyatga ega.
|
| |
Sholini oʻgʻitlash - 5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi

|
5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi
|
bet | 5/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 181 Kb. | | #135160 |
Bog'liq 5-ma\'ruzaSholini oʻgʻitlash. Sholi azotli oʻgʻitlarga, ayniqsa, ammoniyshaklidagi azotga, jumladan, ammoniy xlorid, shuningdek, mochevina, kalьciy cianamid kabi amid shaklidagi oʻgʻitlarga talabchan oʻsimlik. Chunki bular tuproqda oʻzgarib, ammoniy azotga aylanadi.
Fosforli oʻgʻitlar solish miqdori ular tarkibidagi oʻsimliklarga oson singadigan holatdagi fosfor miqdoriga qarab, gektariga 60-90 kg dan 120-150 kg gacha belgilanadi.
Azotli oʻgʻitlar fosforning oson oʻzlashadigan holatga oʻtishiga imkon beradi. Shuning uchun ham fosforli oʻgʻitlar 1:1, 1:0,7 nisbatda solinadi.
Sholiga kaliyli oʻgʻitlardan, odatda kaliy xlorid (tarkibida 52-60% K2O boʻlgan, kaliy sulьfat 30-40% tuz boʻlgan) silьvini solinadi.
Eskidan haydalib kelinayotgan oʻtloq tuproqli erlarning har gektariga 180 kg azot, 120 kg fosfor solinadi. Oʻt poyalarning har gektariga 90-100 kg azot, 120-140 kg fosfor, agʻdarib haydalgan oʻt poyalarga 11120-150 kg azot va 110-130 kg fosfor solish tavsiyaqilinadi. Ikkinchi va uchinchi yili gektariga 90-120 kg dan kaliy ham solinadi.
Sugʻorish usullari. Tabiiy iqlim sharoiti va sholi etishtirish texnologiyasiga koʻra, dunyo sholichiligida sugʻorishning toʻrt usuli: doimiy suv bostirish, qisqa muddat suv bostirib sugʻorish, dam oldirib sugʻorish va vaqt-vaqti bilan sugʻorish usullari ma’lum.
Doimiy suv bostirib sugʻorish. Bunda sholi ekishdan oldin yoki ekib boʻlinishi bilanoq, pollarga suv bostiriladi va don mum (dumbul) pishiqlik davrigacha shu holatda saqlanadi. Sugʻorishning bu usuli qisqa muddatda boʻlsa ham suv qolishi urugʻning unib chiqishiga halokatli ta’sir etadi. KUchli shoʻrlangan erlarda suv bostirilgan pollarga yoppasiga koʻlda, shuningdek er betiga (koʻmmasdan) mashinada sochma holda eqiladi. Oʻzbekiston sholikor xoʻjaliklarida hozirgacha ana shu usul qoʻllanilib kelinadi.
Qisqa muddat suv bostirib sugʻorish. Bu usul urugʻni mashinada ekib, tuproqqa koʻmib ketishda qoʻllaniladi. Urugʻ ekilgandan keyin pollarga darhol suv bostiriladi va 3-5 kungacha suv hatlami 5-6 sm qalinlikda saqlab turiladi. Keyin suv qoʻyish toʻxtatiladi va pollarda qolgan suv asta-sekin erga shimiladi. Agar 6-7 kundan keyin ham sholipoyada suv koʻllab turgan boʻlsa, suv chiqarish egatlari orqali tashlama-oqava ariqlarga chiqarib yuboriladi. Urugʻ unib chiqib, maysalar qatori koʻzga tashlanguncha pollar suvsiz boʻladi, keyin yana suv bostiriladi va sholi don mum pishish davriga kirgunchashu xolatda saqlanadi. Lekin ekinlarga gerbicidlar sepishsa, oʻtlar haddan tashqari koʻpayib ketganda, oʻsimlikni oziqlantirish maqsadida erga mineral oʻgʻitlar solishda pollardagi suv vaqtincha chiqarib yuboriladi.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalarni rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI
Kamolov Bekmirzoning
Dasturlash-2 fanidan
2-Amaliy ishi
Guruhi: 007-3
Bajardi : Kamolov Bekmirzo
Tekshirdi : Olimova Muxlisa
1-misol
#pragma endregion
private: System::Void button1_Click(System::Object^ sender, System::EventArgs^ e) {
double a, b, c, d;
if (Double::TryParse(textBox1->Text, a) && Double::TryParse(textBox2->Text, b) &&
Double::TryParse(textBox3->Text, c) && Double::TryParse(textBox4->Text, d)) {
double result = a / 3 * Math::Pow(d, 3) + b / 2 * Math::Pow(c, 2);
textBox5->Text = result.ToString();
}
else {
MessageBox::Show("Faqat sonlarni kiriting!", "Xato", MessageBoxButtons::OK, MessageBoxIcon::Error);
}
}
};
}
2-misol
private: System::Void button1_Click(System::Object^ sender, System::EventArgs^ e) {
String^ xStr = this->textBox1->Text;
String^ yStr = this->textBox2->Text;
String^ zStr = this->textBox3->Text;
double x = Double::Parse(xStr);
double y = Double::Parse(yStr);
double z = Double::Parse(zStr);
if (x == -y || y == -25) {
this->textBox4->Text = "Error: maxraj nolga teng bo`lishi mumkin emas";
return; // Agar shart qanoatlantirilsa, dasturni to'xtatamiz
}
double result = (Math::Pow(y, x + 1) / (Math::Pow((y - 2),3) + 3)) + ((x + (y / 2)) / (2 * Math::Abs(x + y))) * Math::Pow(x + 1, -1 /Math::Sin(z));
this->textBox4->Text = result.ToString();
}
};
}
|
Yorugʻlikka talabi - 5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi

|
5. Sholi biologiyasi va etishtirish texnologiyasi
|
bet | 3/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 181 Kb. | | #135160 |
Bog'liq 5-ma\'ruzaYorugʻlikka talabi. Sholi quyosh nuriga talabchan, qorongʻilikka chidamsiz oʻsimlik. U qisqa kun oʻsimliklariga kiradi. qisqa kunda (8-10 soatda) sholi tez rivojlanib etiladi. Uzun kunda esa rivojlanish sekinlashadi. Sholining ertapishar navlari kunning uzun-qisqaligidan kam ta’sirlanadi.
Tuproqqa talabi. Sholi turli-tuman qora kashtan, qoʻngʻir, oʻtloq, oʻtloqi-botqoq tuproqli erlarda oʻsa oladi. Daryo vodiylaridagi choʻkindi tuproqli erlar sholi uchun ayniqsa qulaydir. Tarkibida loyqa zarrachalari va organik moddalar miqdori koʻp boʻlgan ogʻir, soz tuproqli erlarda sholi yaxshi oʻsadi. Kuchli darajada botqoqlangan va biroz qum tuproqli erlar sholi ekish uchun yaroqsizdir. Sholi erning shoʻrlanishiga ancha chidamsiz. U zararl tuzlar eritma miqdori 0,5% gacha boʻlgan oʻrtacha shoʻrlangan erlarga chidamli boʻladi.
Sholi kislotali tuproqlarga chidamsiz, uning tuproq eritmasining optimal muhiti rN-4,5-5,7 ga teng boʻlishi kerak.
Ozuqaga talabi. Oʻsimliklarning oʻsishiga va hosilning shakllanishiga tuproqdagi oziq moddalar muhim ahamiyat kasb etadi. Sholi nihoyatda serhosil boʻlgani uchun, tuproqdagi oson oʻzlashtiradigan oziq moddalarni koʻplab sarflaydi, bu jihatdan ьir qator oʻsimliklardan ustun turadi.
V. F. Shupakovskiy ma’lumotiga qaraganda, gektaridan 50 c sholi va tegishli 50 c poxol olinadigan boʻdsa, oʻsimlik tuproqdan qariyb 90 kg azot, 40 kg fosfor va 160 kg kaliy oladi.
Sholi tuproqdagi oziq moddalarni oʻstirilayotgan rayon sharoitiga, parvarish qilish usuliga va olinadigan hosilga qarab turlicha sarflaydi. Tajribadan shu narsa ma’lumki, 1 kg azot solish evaziga 20 kg qoʻshimcha hosil olish mumkin, agar u fosforli (1 kg) oʻtit bilan qoʻshib solinsa, qoʻshimcha hosil 30 kg gacha ortadi.
Fosfor hujayralar yadrosi bilan protoplazmaning zarur qismi hisoblangan, nuklein kislotalar tarkibiga kiradi. Shuning uchun oʻsimliklarda barcha almashinuv jarayonlarining qay darajada borishi fosfor boʻlishiga koʻp jihatdan bogʻliq. Sholi maysalanganda fosforga, ayniqsa talabchan boʻladi, urugʻ unib chiqish davrida fosfor etishmasligi ildiz sistemasining rivojlanishiga salbiy ta’sir etadi. Fosfor oʻsimlikning er usti qismiga qaraganda, ildiz massasini koʻpaytirishga yordam beradi.
Fiziologik jarayonlarda va hosilning shakllanishida kaliyning roli katta. Uglevodlar almishinuvida yoki kraxmal hosil boʻlishi va harakatlanishida, azot almashinuvi va oqsil sintezlanishida, shuningdek boshqa, oziq elementlar faolligining bir me’yorda saqlanib turishida kaliyning ta’siri borligi tajribalarda aniqlangan. Kaliyli oʻgʻitlar sholi poyasini mustahkamlaydi va lon hosil boʻlishiga qulay sharoit yaratadi, sholining zamburugʻ kasalliklariga chidamliligini oshiradi.
Sholi navlari: Respublikamizda rayonlashtirilgan kechpishar navlardan "UzROS-7-13", "Lazurnoʻy", "Intensivnoʻy", oʻrtapishar navlardan "Avangard", ertapishar navlardan "Oʻzbekiston-5" va "Nukus-2" navlar ekilmoqda.
|
| |
Hozirda blokcheyn qaysi sohalarda qo'llanilmoqda

HOZIRDA BLOKCHEYN QAYSI SOHALARDA QO'LLANILMOQDA
MOLIYAVIY OPERATSIYALAR FOYDALANUVCHILARNI IDENTIFIKATSIYA QILISH KIBERXAVFSIZLIK TEXNOLOGIYALARINI YARATISH BARCHA JAVOB TO‘G‘RI
KORXONALARDA BIZNESNI AVTOMATLASHTIRISH UCHUN FOYDALANILADIGAN AXBOROT TIZIMLARINING BIR
NECHA SINFLARI MAVJUD BO‘LIB, ERP QANDAY TIZIM HISOBLANADI?
KOMPANIYA RESUSRLARINI BOSHQARISH AXBOROT TIZIMI
MIJOZLAR BILAN MUNOSABATLARNI BOSHQARISH UCHUN AXBOROT TIZIMI MA'LUMOTLARINI YIG'ISH, TAHLIL QILISH VA HISOBOT BERISH AXBOROT TIZIMI. KORXONADA MA'LUMOTLARI VA HUJJATLAR AYLANISHI AXBOROT TIZIMI.
RAQAMLI MA'LUMOTLARNI TAQSIMLANGAN QAYTA ISHLASH TEXNOLOGIYALARI BO'LIB, ULAR
YORDAMIDA KOMPYUTER RESURSLARI INTERNET FOYDALANUVCHISIGA ONLAYN XIZMAT SIFATIDA TAQDIM ETILADI.
RAQAMLI IQTISODIYOT BULUTLI TEXNOLOGIYALAR KRIPTOVALYUTA ALTKOINLAR
KORXONALARDA BIZNESNI AVTOMATLASHTIRISH UCHUN FOYDALANILADIGAN AXBOROT TIZIMLARINING BIR
NECHA SINFLARI MAVJUD BO‘LIB, CRM QANDAY TIZIM HISOBLANADI?
KOMPANIYA RESUSRLARINI BOSHQARISH AXBOROT TIZIMI
MIJOZLAR BILAN MUNOSABATLARNI BOSHQARISH UCHUN AXBOROT TIZIMI MA'LUMOTLARINI YIG'ISH, TAHLIL QILISH VA HISOBOT BERISH AXBOROT TIZIMI. KORXONADA MA'LUMOTLARI VA HUJJATLAR AYLANISHI AXBOROT TIZIMI.
2016-YILDA BOSHLANGAN VA 2021-YILDA TUGAGAN “BESH YILLIK RAQAMLI HUKUMAT” LOYIHASI QAYSI
DAVLATGA TEGISHLI?
TAILAND AQSH O‘ZBEKISTON ESTONIYA
Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli

1. Unix qanday operaсion sistema esaplanadı?
kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı
2. Házirde Unixtıń qanday túrleri bar?
ashıq, jabıq hám pulli
3. FreeBSD, OpenBSD, NetBSD sıyaqlı operaсion sistemalar qaysı universitet
tárepinen islep shıǵılǵan?
Berkli University
4. Linux operaсion sisteması embleması qanday ataladı?
Tuks
5. Tiykarlanan serverler ushın mólsherlengen Linux distributivini kórsetiń?
CentOS
6. Sistemalı admınıstratorlar ushın mólsherlengen distributiv qaysı juwapda
kórsetilgen?
OpenSuSE
7. Tiykarınan, stol kompyuterleri ushın, serverler ushın qawipsiz hám turaqlı
operaсion sistema qaysı juwapda kórsetilgen?
Mageia
8. Tiykarınan, programmistler ushın mólsherlengen distributiv qaysı juwapda?
Depian
9. . .. bul - ajıratılǵan server bolıp, qálegen tiptegi fayllar ústinde kirgiziw -
shıǵarıw hám saqlaw sıyaqlı ámellerdi orınlawǵa mólsherlengen.
Fayl serveri
Gipermatnlarni belgilash dasturiy tili html

Международныйнаучныйжурнал
№
5
(100),
часть
2
«
Научный импульс
»
Декабрь
, 2022
1358
GIPERMATNLARNI BELGILASH DASTURIY TILI – HTML
Mamasoliyeva Muharramxon Abdujalil qizi
Andijon Davlat pedagogika instituti
Aniq va tabiiy fanlar fakulteti
Matematika va informatika yoʻnalishi
2-kurs talabasi
Xusanboyev Muhammadqodir Xusanboy o'g'li
Islom Karimov nomidagi
Toshkent Davlat Texnika Universiteti
Qo'qon filiali Elektronika va elektr texnikasi fakulteti
elektronika va asbobsozlik yo'nalishi talabasi
Annotatsiya:
Ushbu maqolada gipermatnlarni belgilash dasturiy tili – HTML haqida
to'liq tavsif berilgan va dasturning boshqa dasturlarga nisbatan yaxshiroq ishlashi va
dizayn, taxrirlash va boshqa amallarni bajarishda sifatli ekanligi aytib o'tilgan.
Kalit so'zlar:
Gipermatn, Web-brouzerlar, informatsion, kompyuterlar, Giperilovalar,
Freym, murakkab effektlarni, HTML dasturiy tili.
Gipermatnlarni belgilash dasturiy tili (HTML – Hyper Text Markup Language)
gipermatnli xujjatlarni xilma xil usullar yordamida xosil qilishni, ular dizaynini amalga
oshirishni, gipermatn taxrirchilarini, brouzerlar bilan ishlashni tashkil qilishni va boshqa bir
qancha imkoniyatlarni o’z ichiga oladi. Ushbu tilda ishlashni yaxshi o’zlashtirib olgan inson
sayt yaratish jarayonidagi xilma xil turdagi amallarni tez va osonlik bilan bajarish
imkoniyatiga erishadi. Gipermatn an’anaviy xujjatlarga multimedia elementlarini osonlik
bilan qo’shishga imkon beradi. Xilma xil soxalar va fanlarga bag’ishlangan multimediali
dasturiy maxsulotlar HTMLsaxifalari to’plami shaklida tashkil qilingan bo’lib, maxsus
dasturiy tillarni ishlatishni talab qilmaydilar, chunki ma’lumotlar bilan ishlashga imkon
beruvchi turli dasturlar (masalan, Web-brouzerlar) ko’pchilik xususiy kompyuterlar
standart dasturiy ta’minotining tarkibiy qismi sifatida mavjuddir. Demak, bunday sharoitda
foydalanuvchidan faqat ishlab chiqarilayotgan informatsion maxsulot mavzusi bilan bog’liq
ishnigina bajarish talab qilinadi xolos, ya’ni matnlar tayyorlash, rasmlar topish yoki chizish,
HTML-saxifalar xosil qilish xamda saxifalararo aloqalar qanday bo’lishini aniqlash tegishli
informatsion maxsulotni ishlab chiqish uchun etarli bo’ladi. Xozirgi paytda gipermatnlarni
belgilash dasturiy tili yoki HTML internetda yaratilayotgan barcha informatsion
maxsulotlarning asosi desak, uncha yanglishmagan bo’lar edik. Undan tashqari HTML
dasturiy tili Web- saxifalar yaratishning asosi sifatida tasviriy san’atning yangi turi Web-
dizaynga bevosita aloqadordir. Internetdagi dizaynerga rasm va tasvirlar tayyorlashning o’zi
ishning tugallanishini anglatmaydi, u yana bu informatsion maxsulotlarni tarmoqqa
joylashtirishi, Web- saxifalar orasida aloqalar o’rnatishi, matn, tasvir va rasmlarning
Международныйнаучныйжурнал
№
5
(100),
|