Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarda kommunikativ

|
Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarda kommunikativ
|
bet | 2/2 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 35,9 Kb. | | #147838 |
Bog'liq kommunikativ1.2. Maktabgacha tarbiya yoshidagi bolalarda kommunikativ
ko`nikmalarni shakllantirishda kattalarning ro`li.
Maktabgacha yoshdagi bolalarda muloqot ko'nikmalarini shakllantirish oilada boshlanadi. Bolalar birinchi muloqot ko'nikmalarini oila a'zolari bilan aloqa orqali olishadi. Kommunikativ qobiliyat nafaqat bilimlarni, nutqni oqilona shakllantirish qobiliyatini anglatadi. Maktabgacha tarbiyachi va kattalar o'rtasidagi muloqot oqsoqollarni hurmat qilishni odat qiladi.
Maqsad ushbu to'rt toifani bolalar bilan kunlik mashg'ulotlarga kiritish, ularning ongini va ko'nikmalarini tushunishni oshirish, keyinchalik ularning sezgir va ifodali til ko'nikmalarini oshirishdir, dedi u. Bir necha oy ichida Katalini talabalarning kuchli tillarni yaxshilaganini maqtadi.
“Men buni ko'ryapman so'z boyligi bolalar o'sib bormoqda va ularning takliflari yanada murakkablashmoqda », dedi u. Ular so'zlarni jumlalarda ishlatadilar va shunchaki narsalarni ta'kidlamaydilar. Agar paltosi ochilmagan bo'lsa, ular: "Jaklin xonim, siz paltoni mahkam bog'lay olasizmi?" - deyishadi, shunchaki fermuarga ishora qilishning o'rniga. Ushbu yosh guruhida ba'zan almashish bilan bog'liq muammolar mavjud, shuning uchun biz o'zlarining tengdoshlari bilan qanday munosabatda bo'lganliklarini va o'zlarining his-tuyg'ularini ifoda etish uchun qo'llaridan emas, balki so'zlaridan qanday foydalanishni ko'rsatamiz.
Shunga qaramay, boshqa avlodga mansub bo'lgan odamning jamiyati bolaga tengdoshlaridan yoki ota-onasidan ololmaydigan bilimlarni olib keladi. Bobo va buvilarning hayotiga oid ko'plab qarashlar eskirgan. Keksa odamlar yoshlikni tushunmaslikka moyil. Maktabgacha tarbiyachilar bilan muloqot ikki avlod o'rtasidagi ziddiyatni bartaraf etishga yordam beradi.
Ularning til ko'nikmalari va ijtimoiy aloqalari kengaymoqda. Sent-Jozef Protektor Maktabining bolalikdan direktori Liz Gullotti o'quvchilarning muloqot qobiliyatlari qanday o'sganini bilishdan juda xursand. Ota-onalar bilan gaplashganda, ular shunday ajoyib narsalarga ega, ular bolasining muloqot va til qobiliyatlari haqida gapirish mumkin.
Agar bolada nutq yoki aloqa muammosi bo'lmasa ham, ular hali ham ushbu sinfdan foyda olishadi. Katalini bolalar o'zlarining qobiliyatlari bilan aloqa qilishlari uchun sinfda o'rgangan ko'nikmalaridan foydalanishda davom etishiga umid qilmoqda.
Maktabgacha tarbiyachilar va kattalar o'rtasidagi muloqotning afzalliklariga qaramay, ularni tengdoshlari bilan aloqalar bilan almashtirishning hojati yo'q. Shakllanishi aloqa qobiliyatlari bolalarda bir xil yoshdagi odamlar jamiyatida sodir bo'ladi. Tengdoshlari bilan maktabgacha tarbiyachi ota-onalarga qaraganda kamroq vaqt sarflashlari kerak. Kattalar, bolalar o'zlari bir xil yoshda bo'lishganiga qaramay, bolalar bilan muloqotning barcha xususiyatlarini tushuna olmaydilar. Katta yoshli maktabgacha tarbiyachining ichki dunyosi xilma-xil va boy. 6-7 yoshga kelib, bola ko'plab ertaklarni biladi. Ushbu yoshdagi bolalarning muloqot diagnostikasi shuni ko'rsatadiki, o'g'il bolalar va qizlar o'zlari biladigan multfilmlarning hikoyalarini o'ynashga moyildirlar. Tengdoshlar bilan aloqalarni cheklash maktabgacha tarbiyachilar orasida muloqot ko'nikmalarini rivojlantirishni cheklaydi.
"Umid qilamanki, taqdimot mashqlari tufayli ular o'z do'stlariga, onalariga, dadalariga, shifokorlari va o'qituvchilariga nima bo'layotganini ishonch bilan ayta olishlari uchun biz ularning ishonchlari rivojlanib bormoqda", dedi u. Bolalarda og'zaki muloqotni rivojlantirish. 1 bolaning rivojlanishining erta bosqichi; bolaning rivojlanishining 2 bosqichi.
Rivojlanish og'zaki bo'lmagan aloqa bolalarda. Bola uchun xavf - bu aralashuvning qonuniy boshlanishi. Ushbu huquqiy asos Federal sud tomonidan asoslandi. Bola rivojlanishining asosiy tarkibiy qismi - bu aloqa qilish qobiliyati. Bu jamoat hayotida ishtirok etish va o'ziga ishongan shaxsni tarbiyalashning asosiy elementlaridan biridir. Shu sababli, bolaning muloqot qobiliyatini baholash bolaning farovonligini baholash omili hisoblanadi. Aloqa qobiliyatining etarli darajada rivojlanmaganligi sababli, umr bo'yi farovonlikka ruhiy va hissiy zararni oldindan aytib berish mumkin.
SOSIOFOBIYA
O'zlari bilan muloqot qilish qo'rquvi nafaqat bolalarda, balki kattalarda ham uchraydi. Ota-onalar muammoni qanchalik tez sezsa, undan xalos bo'lish osonroq bo'ladi. Katta yoshdagi maktabgacha yoshdagi bolalarda muloqot qobiliyatining etishmasligi, yopiq kattalar yopiq boladan o'sib chiqishiga olib keladi. Bunday odamda ish topish, martaba o'sishi va shaxsiy hayotida baxt topish bilan bog'liq ko'plab muammolar bo'ladi.
Bundan tashqari, o'smirlar va kattalar hech qachon tilni o'rganishda muayyan bo'shliqlarni to'liq yopib qo'yolmaydilar. OAV orqali tanilgan bo'rilarning ba'zi bolalari bunga misollardir. 13 yil davomida tashqi olamdan va shuning uchun odamlardan ajratilgan holda yashagan Brilliant Volkinskind, ozod bo'lish davrida inson tilining bitta bo'g'iniga buyruq bermagan.
Men yoshlar bilan ishlash bo'yicha bolalar bilan ishlash bo'yicha shaxsiy tajribam yo'qligi sababli, menimcha, bu sohani bolalar uchun shubhali tahdid deb baholash qiyin. Shuning uchun ushbu maqolada biz "Bolalarda aloqa ko'nikmalarini rivojlantirish" mavzusini ko'rib chiqamiz. Bolaning yoshiga qarab rivojlanishi yoki rivojlanishidan qat'i nazar, xavfni aniqlashda aniqlay olish juda muhimdir. Ushbu ish uchun zamin yaratish uchun ikkinchi bo'limda aloqa va aloqa qobiliyatlari shartlari va ularning ma'nosi aniqlanadi.
Sosiofobiya bir qator belgilar bilan ajralib turishi mumkin:
• o'zini tutadi, ayniqsa begonalar oldida;
• ijtimoiy fobiya maktabgacha yoshdagi tengdoshlari bilan muloqotda hayvonlar bilan aloqa qilishni afzal ko'radi;
• bunday bolalar odatda do'stlari yo'q;
• sotsiofoblar gavjum joylardan qochishadi, bayram tadbirlarini yoqtirmaydilar, omma oldida gapirishdan qo'rqishadi.
Ushbu belgilarning barchasi mavjudligi maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-kommunikativ rivojlanishidagi buzilishlarni ko'rsatadi.
Uchinchi bob bolalarning og'zaki tilini rivojlantirishga bag'ishlangan. U bo'linadi yosh guruhlari tug'ilishdan hayotning ikkinchi yiligacha va shu yildan hayotning ettinchi yiligacha. Ushbu maqolada keyingi yosh guruhlari muhokama qilinmaydi, chunki keyingi rivojlanish bunday ulkan taraqqiyot bilan tavsiflanmaydi va shuning uchun muloqotga xos bo'lgan aloqa ko'nikmalarini rivojlantirish kerak emas. To'rtinchi bobda bolalarda og'zaki bo'lmagan aloqaning rivojlanishi tasvirlangan.
Ushbu ishda odamlarning erkak shakllari doimo chaqiriladi va shu tariqa erkak va ayolning sinonimi vazifasini bajaradi. Inson aloqaisiz o'zining moddiy va ma'naviy ehtiyojlarini qondira olmaydi va shu sababli kunlik hayotda ishlay olmaydi, ishlay olmaydi. Hayotining boshidanoq har bir kishi boshqalar bilan son-sanoqsiz munosabatlarga kiradi. Shunga ko'ra, aloqa mavjudlikning zaruriy sharti va shu bilan birga uning aqliy rivojlanishidagi ajralmas asosiy omildir.
Ota-onalar bolasi bilan suhbatlashishlari kerak. Tashxisiy suhbat so'roqqa aylanmasligi kerak. Oyim yoki dadam beparvo tarzda chaqaloqqa nima uchun boshqa bolalar bilan o'ynashni xohlamasligi haqida savol berishlari kerak. Ehtimol, xuddi shu yoshdagi yoki kattalar uni xafa qilishgan, haqorat qilishgan, unga kulishgan va shundan keyin bola hamma odamlarga bo'lgan ishonchini yo'qotgan.
Ijtimoiy-tarixiy tajribalarni o'rganish va o'zlashtirmasdan, to'liq aqliy rivojlanish har bir kishi. Faqat hayot, uning moddiy va ma'naviy madaniyati, kundalik foydalanish ob'ektlari, til, fan asarlari va shakllari bilan tanish bo'lgan kattalar bilan muloqot orqali. mantiqiy fikrlash, bola bu bilimlarga ega bo'lishi va kattalarning to'plangan tajribasidan foyda olishi mumkin. O'z madaniyatini boshqarishga qodir bo'lgan va to'plangan tajribani etkaza oladigan kattalar shu tariqa bolaga insoniyat tomonidan ishlab chiqilgan amaliy va aqliy harakatlar usullarini etkazishi mumkin.
Ba'zi hollarda, kattalar maktabgacha yoshdagi bolalar o'rtasidagi aloqani tashkil qilishni o'z qo'llariga olishlari kerak. Siz bolalarning do'stlarini tashrif buyurishingiz mumkin. Sosiofoblar tanish bo'lmagan muhitga (uyda) murojaat qilish yaxshiroqdir. Bolani ozod qilish uchun ota-onalar o'yinda ishtirok etishlari mumkin. Maktabgacha tarbiyachilar va tengdoshlar o'rtasidagi aloqaning o'ziga xos xususiyatlarini hisobga olgan holda aloqani tashkil etishga yaqinlashish kerak. Yigitlar bir-birlarini yaxshiroq bilib olishlari va o'yinda qatnashishlari bilanoq, kattalar o'yinni jimgina tark etishlari kerak.
"Aloqa" atamasi uzoq vaqt davomida turli xil fanlarda ishlatilgan va bizning kundalik tilimizning ajralmas qismi hisoblanadi. Biroq, bu erda shuni ta'kidlash kerakki, uning uchun ilmiy qabul qilingan va umumiy ta'rif yo'q. Shunday qilib, aloqa belgilarni ifodalash va idrok etish orqali axborot uzatish yoki almashish deb belgilanishi mumkin. Bunday holda, ma'lumotlarning uzatilishi har xil til yoki tilga bog'liq bo'lmagan xususiyatlar bilan amalga oshirilishi mumkin. Aloqa ikki yoki undan ortiq jonzotlar o'rtasidagi aloqa uchun xizmat qiladi.
Faqatgina aloqa orqali jamiyatni shakllantirish va umumiy til topish mumkin. Haqiqiy ma'noda aloqa bir tomonlama ma'lumot almashish bilan bog'liq. Bu degani, qabul qiluvchiga biror narsani aytib beradigan ma'lumot yuboruvchisi bor. Bu ma'lumotlarning oddiy uzatilishini tavsiflaydi. Muloqot, boshida aytib o'tilganidek, bilim, tushuncha va qobiliyat olishning muhim vositasidir. Atrof-muhitdan ma'lumot to'plash odamlarga yangi ma'lumotlarni bir-biri bilan bog'lash imkonini beradi, shunda ular rivojlanishlari mantiqiy bo'ladi.
Individuallashish sotsiofobiya bilan sinonim emas. Ba'zida bolalar tengdoshlariga yolg'izlikni afzal ko'rishadi, chunki ular ularga qiziqmaydi. Bundan tashqari, boshqa bolalar bilan muloqot qilishdan bosh tortish maktabgacha tarbiyachilarning ijtimoiy vakolatiga putur etkazmaydi. Ota-onalar o'g'lining yoki qizining sevimli mashg'ulotlarini aniqlab, o'zlarining qiziqishlari asosida bolasining bo'sh vaqtlarini tashkil qilishlari kerak, masalan, sport sektsiyasiga yozilishadi.
Ma'lumot olgandan so'ng, har bir kishi o'zining shaxsiy g'oyalari va umidlarini shakllantiradi. Ikki yoki undan ortiq odam bir-birlarini tasvirlar va voqeliklarni yaratishga undaganlarida, ijtimoiy kontseptsiya yuzaga keladi, bunda aloqa tushunchasi bir tomonlama almashinuvga o'tadi. Shunday qilib, xabar ham ma'lumotni qayta ishlashga xizmat qiladi. Biroq yoqilgan og'zaki til aloqa ko'pincha umumiy ma'lumot uchun. Muloqotning o'zaro ta'siri ko'rib chiqiladi, lekin asosan harakatlar bilan belgilanadi.
Muloqotning ushbu qisqacha sharhi allaqachon aloqa juda murakkab aqliy faoliyat ekanligini ko'rsatadi. Shunga ko'ra, bu nafaqat nutqni ishlab chiqarish va qabul qilish mexanizmlarini tayyorlashni, balki kognitiv-kognitiv qobiliyatlarning ma'lum darajadagi rivojlanishini, shuningdek, ijtimoiy xulq-atvorni ham o'z ichiga oladi. Aloqa qobiliyati avval ma'lumotning ma'nosi yoki maqsadini aniqlashni talab qiladi. Kommunikator aloqa sherigi yordamida nimaga erishmoqchi yoki undan nimani xohlayotganini topishi kerak.
Ushbu bosqichda, tengdoshlarning tan olinishi va hurmatiga bo'lgan ehtiyoj aniqroq namoyon bo'ladi. Bola boshqalarning e'tiborini jalb qilishga intiladi, ularning nuqtai nazari va yuz ifodalarida sezgirlik belgilarini sezadi, sheriklarning beparvosi yoki haqoratiga javoban norozilikni namoyish etadi. Tengdoshning "ko'rinmasligi" u qilayotgan barcha narsalarga qiziqishga aylanadi. To'rt yoshdan besh yoshgacha bo'lgan bolalar, o'z tengdoshlarining harakatlarini diqqat bilan va g'ayrat bilan kuzatadilar va ularni baholaydilar: ular ko'pincha kattalardan o'rtoqlarining yutuqlari haqida so'rashadi, ularning afzalliklarini namoyish etishadi va xatolari va kamchiliklarini tengdoshlaridan yashirishga harakat qilishadi. Bolalar muloqotida raqobatbardosh, raqobatbardosh boshlang'ich paydo bo'ladi. Bolalarning kattalar fikriga munosabati ham keskin va hissiyotga aylanadi. Tengdoshlarning muvaffaqiyatlari bolalar uchun qayg'u keltirishi mumkin, uning muvaffaqiyatsizliklari esa beg'ubor quvonchni keltirib chiqaradi. Aynan shu yoshda bolalikdagi mojarolar soni sezilarli darajada oshadi, hasad, hasad, nafrat shu yoshda namoyon bo'ladi.
Maktabgacha tarbiyachi o'zini o'zi bir yoshli bolalar bilan taqqoslab, o'zi haqida fikr yuritadi. Ammo bu taqqoslashning maqsadi jamoani kashf qilish emas, balki boshqalarga qarama-qarshilik qilishdir. Bularning barchasi bolalarning ko'plab mojarolarini va maqtanish, jo'shqinlik, raqobat kabi hodisalarni keltirib chiqaradi. yosh xususiyatlari besh yillik rejalar.
Bolalarda katta maktabgacha yoshda (6-7 yosh) tengdoshlarga bo'lgan munosabat yana o'zgaradi. Bu vaqtda, bola vaziyatga bog'liq bo'lmagan muloqotga qodir, bu erda va hozirda sodir bo'layotgan voqealarga hech qanday aloqasi yo'q. Bolalar bir-birlariga qaerda va nima ko'rganlarini aytib beradilar, rejalari yoki afzal ko'rganlari bilan bo'lishadilar, boshqa bolalarning fazilatlari va xatti-harakatlarini baholaydilar. Bu yoshda, ular orasida so'zning odatiy ma'nosida, ya'ni o'yinlar va o'yinchoqlar bilan bog'liq bo'lmagan aloqa mavjud.
Ular o'rtasidagi munosabatlar ham sezilarli darajada o'zgaradi. 6 yoshga kelib, bolaning do'stligi va tengdoshlarining faoliyati va tajribalarida hissiy ishtiroki sezilarli darajada oshadi. Ko'pincha, yoshi kattaroq maktabgacha yoshdagi bolalar tengdoshlarning harakatlarini diqqat bilan kuzatadilar va ularga hissiy jihatdan qo'shiladilar. Ko'pincha, hatto o'yin qoidalariga zid ravishda, ular bir yoshli bolaga yordam berishga, unga to'g'ri harakat qilishga, do'stini himoya qilishga yoki hatto kattalar bilan "qarama-qarshilik" ni qo'llab-quvvatlashga intilishadi. Shu bilan birga, bolalarning muloqotida raqobatbardosh, raqobatbardosh boshlang'ich saqlanib qoladi. Biroq, bundan tashqari, katta maktabgacha yoshdagi bolalar sherikda nafaqat o'yinchoqlarini, xatolarini yoki yutuqlarini, balki uning xohish-istaklarini, afzal ko'rganlarini, kayfiyatlarini ham ko'rish imkoniga ega. Olti yoshga kelib, ko'plab bolalar o'z tengdoshlariga yordam berishni, unga biror narsa berishni yoki berishni xohlashadi. Xafagarchilik, hasad, raqobatbardoshlik kamroq uchraydi va besh yoshida bo'lgani kabi keskin emas. Ba'zan bolalar tengdoshlarining muvaffaqiyatlari va muvaffaqiyatsizliklariga hamdard bo'lishga qodir. Bir yoshli bolalarning harakatlarida bunday hissiy ishtirok tengdoshlar nafaqat o'zini tasdiqlash va bola bilan taqqoslash vositasi ekanligini ko'rsatadi. Tengdoshlar uchun o'zini o'zi qadrlaydigan shaxs sifatida qiziqish, uning yutuqlari va narsalariga qaramasdan muhim va qiziqarli bo'ladi.
Maktabgacha yoshda, bolalar o'rtasida barqaror tanlangan sevgi paydo bo'ladi, do'stlikning birinchi novdalari paydo bo'ladi
|
| |