Aqli zaif bolalar guruhiga quyidagi bolalar kirmaydi

|
Aqli zaif bolalar guruhiga quyidagi bolalar kirmaydi
|
bet | 7/8 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 35,88 Kb. | | #114634 | Turi | Referat |
Bog'liq Aqli zaiflik muammosi Aqli zaif bolalar guruhiga quyidagi bolalar kirmaydi: a) aqliy rivojlanmaganlik bosh miyaning organik buzilishlari bilan bog‘liq bo’lmagan pedagogik qarovsizlar; b) ruhiy rivojlanishi orqada qolgan bolalar; d) aqliy jihatdan saqlangan bo’lib, chuqur nutq kamchiliklari bo’lgan bolalar. Amaliyotda ba’zan bosh miyasi zararlangan bolalarni aqli zaiflar qatoriga qo’sha olmaymiz. Bunday hollarda bosh miya zararlanishi bilish faoliyatining buzilishiga olib kelmaydi. Oligofrenopedagoglar biologik omillarga katta e’tibor beribgina qolmay, balki ta’lim-tarbiya, atrof-muhitga ham alohida e’tibor bcradilar. Yordamchi maktablarning boshlang'ich sinflaridagi (korreksiyalovchi) tuzatuvchi-tarbiyalovchi ta’lim ta'sirida aqli zaif bolalar ruhiy jarayonlarida juda katta siljishlar yuz beradi. Hozirda yordamchi msktahlarimizda asosan aqli zaiflikning yengli darajalari-debil bolalar ta’lim oladilar. Bular bir toifaga kirmaydigan sohalardir. SHular orasida amalda kasalliklari deviant xulqli bolalar ham uchraydi. Amalda sog’ bolalar toifasiga aqliy nuqsonlar ilk rivojlanish davrida kasallikka chalinib, kasalliklarining rivojlanishi to’xtagan bolalar kiradi. Bunday bolalarning keyingi aqliy rivojlanishi nuqsoni asosida davom etadi. Ammo bular amaldagi SOG‘ bolalardir. Oligofrcn bolalar bu toifaning asosiy, tipik vakillaridir. Bu bolalar yordamchi maktab o’quvchilarining asosiy qismini tashkil etadi. Yordamchi maktab o’quvchilarining ikkinchi toifasini aqliy nuqsonlilikni keltirib chiqargan kasalliklari davom etadigan bolalar tashkil etadi. Bunday bolalar m a’lum rivojlanish davrigacha me’yorida rivojlanib, keyinchalik kasallikka chalinganlardan iborat. So’nggi yillarda tabiiy fanlaming rivojlanishi asosida oligofreniyaning ctiologiyasi va patogenezi haqidagi ma’lumotiar yanada kengaydi Neyrodinamik jarayonlari buzilgan oligofrenlarda aqliy nuqson qo’zg’aluvchanlik yoki tormozlanuvchanlik bilan birga keladi. Aqliy faoliyat diqqatning tarqoqligi, impulsivligi, harakat tizimlarining buzilganligi natijasida yanada ko’proq buziladi. Tez-tez bo’lib turadigan bosh og‘rig‘i, vegetativ distoniya, nevroz xarakterdagi buzilishlar aqliy faoliyat jarayonlariga o’zining salbiy ta’sirini o’tkazadi. Bu toifaga apatik-dinamik buzilishlari bo’lgan oligofrenlami ham kiritish mumkin. Xulqi psixopat mazmun kasb etuvchi oligofrenlarda jinsiy intilishlaming buzilishi, daydib yurishga moyillik, o’g‘rilikka ruju qo’yish holatlari ko’rinib turadi. Bunday nuqsonlar asosan meningoensefalit, meningit, bosh miyasi jarohat olgan oligofrenlarga xosdir. Bosh miya organik buzilishlari natijasida kelib chiquvchi aqliy nuqson bilan birga ma’lum analizatorlaming jarohatlanishi ham yuz berishi mumkin. Aqliy nuqson ko’rish, eshitish, nutq va harakat tizimidagi nuqsonlar bilan birga keladi. Ba’zi hollarda aqliy nuqson marfkaziy falajlar bilan qo’shilib ham kelishi mumkin. Buning sabablari turli-tuman bo’lishi mumkin. Organizmda modda almashinuvining buzilishi, rezus faktor, genetik nuqsonlar ham bunday turdagi oligofreniyaning kelib chiqishiga sabab bo’lishi mumkin. Aqliy nuqson peshona qism kamchiliklari bilan birga kelganda bilish faoliyatining maqsadga muvofiqligi qo’pol buzilgan bo’ladi. Ayrimlarida bo’shanglik, so’zsiz bo’ysunish ko’zga tashlansa, boshqalarida uyatsizlik, kayfiyatning sababsiz ustunligi, tez-tez diqqatning tarqalib turish hollari uchrashi mumkin. Bunday bolalar nutqi tashqi tomondan juda «boy, sermazmun» bo’lib tuyulsa-da, aslida ularga o’zlarining gaplarini tushunmaslik, birovlarning fikrlarini qaytarish, o’zlariga tanqidiy qaramaslik xislatlari xosdir. Salbiy ta’sirlarning bola organizmiga ikki yoshidan keyingi ta’siridan kelib chiqadigan oligofreniya demensiya deb yuritiladi. Demensiyani keltirib chiqargan sabablar, uning kechish xususiyatlari, asoratlariga qarab organik, epileptik va shizofrenik demensiya kabi turlarga ajratiladi.
|
| |