nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Decide if these sentences are TRUE or FALSE according to the text

|
Decide if these sentences are TRUE or FALSE according to the textBog'liq 1,2 - THE GUARDIAN WEEKLY ElementaryDecide if these sentences are TRUE or FALSE according to the text.
1.
Police stop young men regularly in Clichy-sous-Bois.
2.
The riots began after police fired teargas into a mosque.
3.
The French government has apologized to the Muslim community.
4.
Unemployment is very high in Clichy-sous-Bois.
5.
The French Prime Minister called the rioters “vermin” and “scum”.
6.
Some young people in France do not feel they are full and equal citizens of the
republic.
Match the words in the left-hand column with those in the right-hand column to
make collocations. Check your answers in the text.
1.
tear
a.
bomb
2.
immigrant
b.
gas
3.
time
c.
rights
4.
presidential
d.
rate
5. unemployment
e. communities
6.
human
f.
elections
Complete the table.
verb
noun
1. predict
____________
2. employ ____________
3. die
____________
4. act ____________
5. apologize ____________
6. offer
____________
©
Macmillan Publishers Ltd 2005
Taken from the
News
section in
www.onestopenglish.com
Fill the gaps using prepositions. Check your answers in the text.
1.
The police fired teargas _______ a mosque.
2.
There was a badly parked car _______ the mosque.
3.
Four days _______ the deaths, the situation was calming down.
4.
The two men were _______ African origin.
5.
_______ the past few weeks there have been many nights of violence.
6.
The government has not offered any apology _______ the Muslim community.
©
Macmillan Publishers Ltd 2005
Taken from the
News
section in
www.onestopenglish.com
|
| |
b. 
Because it sounds illegal.
c

© one
stop
english.com 2002 |
This page can be photocopied
.
Giving power to the people
Level 1 |
Elementary
2
E
thiopia is a very poor country. It
owes millions of dollars and many
people there are dying of hunger.
Recently the multi-national company
Nestle asked Ethiopia to pay back $6
million dollars. This made a lot of people
very angry. Some shoppers decided not
to buy their usual KitKat chocolate bars
or Perrier mineral water, both products
made by Nestle. In other words, they
decided to boycott Nestle products.
Boycotts have been very successful in
the past. In June 1995 Greenpeace
asked people to boycott Shell because
Shell wanted to dump an old oil
platform in the Atlantic Ocean. As a
result of this boycott, sales of Shell
products fell by 70% in some countries.
A few days later Shell changed its
decision to dump the oil platform.
During the 1980s, many people were
angry about the apartheid government
in South Africa. After a boycott by
Britain’s National Union of Students a
lot of students moved their bank
accounts from Barclays Bank to other
banks. People were also asked not to
buy South African oranges or South
African wine and this boycott caused a
lot of problems for the South African
economy.
British comedian and activist Mark
Thomas has made two television
programmes about Nestle. He says that
boycotts must have a clear aim and they
must also be morally correct. “Each
person has to feel that if they do not
buy something they will make a
difference”, he says. “Boycotts can
make companies really angry. You can
boycott all kinds of products and this
can give the company a negative
image.”
Scott Clouder, research manager of
Ethical Consumer magazine says that
boycotts are not always the best
solution. “Groups campaigning against
sweatshops, for example, do not ask
people to boycott companies like Gap or
Nike. They prefer to ask the companies
to improve conditions for their workers.
If you boycott their products, the
companies will close the factories and
the workers will lose their jobs”.
Greenpeace and Friends of the Earth
organised the Stop Esso campaign. This
began because people were angry when
President Bush did not sign the Kyoto
Agreement. Many people thought that
Esso was the most active anti-Kyoto
company. Sales of Esso petrol fell by 7%
in Britain as a result of the Stop Esso
campaign and 47% of people said they
were in favour of the boycott.
Words are weapons - Topical News Lessons

|
Topical News LessonsBog'liq 1,2 - THE GUARDIAN WEEKLY ElementaryWords are weapons
Level 1 |
Elementary
© one
stop
english.com 2003 |
This page can be photocopied
.
3
4
Vocabulary: Prepositions
Complete these sentences using prepositions
1.
The meaning of the word ‘terror’ depends ____________________________ your point of view.
2.
Everyone has heard ____________________________ WMD.
3.
President Bush declared a war ____________________________ terror.
4.
Politicians don’t listen ____________________________ public opinion.
5.
Bush wants to defend the world ____________________________ "dark forces".
6.
The real terrorists always belong ____________________________ the other side.
7.
Politicians do many things ____________________________ the name of security.
8.
____________________________ the other hand, ….
3
Comprehension check
1.
Why is ‘crusade’ a dangerous word?
a.
Because it has many meanings.
b.
Because it means ‘careless’.
c. Because it has a negative meaning for Muslims.
2.
What is the problem with the word ‘terrorism’?
a.
People cannot agree what it means.
b.
Everybody hates it.
c.
It is a good example of the way people write history.
3.
What is the difference between WMD in "rogue states" and WMD in rich countries?
a.
They are the reason why military spending is rising.
b.
They are the reason why politicians don’t listen to public opinion.
c.
In the first they are "not OK" and in the second they are "OK".
4.
Why don’t Western leaders use the word "occupation"?
a.
Because it is like resistance.
|
| |
stop
english.com 2003 | 
This page can be photocopied

|
stop
english.com 2003 |
This page can be photocopiedBog'liq 1,2 - THE GUARDIAN WEEKLY Elementarystop
english.com 2003 |
This page can be photocopied
.
Words are weapons
Level 1 |
Elementary
1
1
Pre-reading: Key Vocabulary
Fill the gaps using these key words from the text:
crusade
independence
liberation
hero
martyr
autocratic
rogue state
resistance
occupation
propaganda
1.
A ____________ is someone who dies for a religious or political reason.
2.
A ____________ is someone who does something very brave.
3.
A ____________ is a country that does not behave in the same way as other countries.
4.
A ____________ is a holy war against another religion.
5.
An ____________ government is one which is not democratic.
6.
If a country has ____________, it has freedom from control by another country.
7.
____________ is false information which governments and media use to change people’s opinions.
8.
If a country is under ____________ it is under the control of another country’s army.
9.
____________ is when you fight against the army of another country that is in your country.
10.
____________ is when you are finally free from the control of another country.
2
What do you know?
1.
When was the attack on the World Trade Center in New York?
2.
Who organised the attack?
3.
Where does the US government keep al-Qaida prisoners?
4.
What are WMD?
5.
Who is Donald Rumsfeld?
Now look in the text and check your answers.
© one
stop
english.com 2003 |
|
| |
Internet – texnologiya - 1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning...

|
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
bet | 92/102 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,19 Mb. | | #118418 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 2Internet – texnologiya turizmni rivojlantirishda ulkan qiziqishlar uyg’otadi. U quyidagi imkoniyatlarga ega:
axborotlar va mahsulotlar taklifini dunyo bo’yicha nisbatan arzon narxda ko’proq odamlarga yetkazadi;
an’anaviy matbuot nashrlariga nisbatan ancha yuqori sifatli axborotlarni taqdim etadi;
iste’molchilarga mahsulotlarni yengilroq va oddiy usullarga bronlashtirishni ta’minlaydi;
ishlab chiqarish va axborot tarqatishda katta tejamkorlik beradi.
Internet – tizimlar marketingning yangi imkoniyatini ta’minlaydi. Elektron pochta orqali mahsulotlar harakati esa iste’molchilar manziliga yetib boradi va ular mazkur turistik yo’nalishlarni katta ishtiyoq bilan sotib olishlari aniq. Bu tizimlar o’tmish buyurtmalari va mijozlar haqida xotirada keng axborotlarni eslab qolish va saqlash imkonini beradi. Bunday ma’lumotlar demografik omillar, qiziqishlar, maqbul joylashtirish vositalari va h.k.larni hisobga olgan holda mahsulotni yo’naltirishning yaxshiroq tomonlarini aytib berishi mumkin. Mijoz haqida axborotlar turli xil manbalardan yig’ilgan bo’lishi mumkin: telefonda so’zlashuvlar, Internetda, axborot – ma’lumotnoma kioskalari, turistik axborot bo’limlarida yagona ma’lumotlar bazasida saqlangan ma’lumotlar va h.k. Internetda yaratilgan Web – saytlar iste’molchilarga tez va osongina sayohatni rejalashtirishdan tortib, uni bronlashtirishga o’tishga imkonini beradi. Sog’lom fikr ularga xuddi shu to’g’ri yo’l tijoriy operatsiyani amalga oshirish uchun maqbul ekanligini aytib turadi.
Samarali Web –sayt yaratilishi Internetdan foydalanish sari birinchi qo’yilgan qadamdir. Uni an’anaviy elektron kanallar orqali olg’a siljitish uchun faol kompaniya o’tkazish juda muhimdir. Keyin barcha imkoni bor an’anaviy kanallarda maqsadga qaratilgan reklama kompaniyalarini tashkil etish zarur, bunda agressiv marketing texnologiyasi «surib yuborish»dan foydalanish lozim.
Turistik bozor ishtirokchisi portal hisoblanadi (ixtisoslashgan SAYT, tematikani belgilash bo’yicha katta ma’lumotlar bazasiga ega). Uni Internetda ishlovchi tashkilot qo’llab-quvvatlaydi va yuz minglab yoki hatto millionlab foydalanuvchilar uchun u onlayn texnologiyasi darvozasi bo’lib hisoblanadi. Portalni qidiruv deriktoriyasi, dastur mahsulotlari ishlab chiqaruvchi yoki TV kanali taqdim etishi mumkin. Kompaniya nima bilan shug’ullanmasin muhimi iste’molchi uning xizmatidan foydalansin, unga ishonsin. Kompaniyaning ishonchli nufuzi uning mahsulotlariga, jumladan, turistik mahsulotlariga ishonch tug’diradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-mavzu: Sifat tushunchasining mohiyati, sifat sohasidagi asosiy tushunchalar. Fanning predmeti, maqsadi va vazifalari Reja
|
Muammoning o‘rganilganlik darajasi

|
Muammoning o‘rganilganlik darajasi
|
bet | 3/28 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 1,13 Mb. | | #110513 |
Bog'liq Vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universite (1)Muammoning o‘rganilganlik darajasi. Umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarishga o‘rgatish, kasbiy-shaxsiy sifatlarni shakllantirish, ularni istiqboldagi pedagogik faoliyatga tayyorlash, o‘qituvchilarda innovatsion tayyorgarlikni shakllantirish, ulardagi kasbiy ijodkorlik ko‘nikmalarini rivojlantirish muammolari ko‘pgina ilmiy izlanishlarda o‘z ifodasini topgan.
B.Abdullaeva, N.N.Azizxodjaeva, H.Abdukarimov, R.Djuraev, N.A.Muslimov, U.Nishonaliev, B.Raximov, N.Sayidahmedov, O‘.Tolipov, Sh.Sharipov, N.Shodiev, N.Erkaboeva, D.Yunusova, J.G‘.Yo‘ldoshev, O.Haydarova kabi olimlarning tadqiqotlarida umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarishning nazariy va amaliy asoslari, shart-sharoitlari, amalga oshirish bosqichlari, B.R.Adizov, R.Sh.Ahlidinov, Sh.Barotov, M.G.Davletshin, Sh.Q.Mardonov, N.Safoev, E.Seytxalilov, G‘.Shoumarov, J.G‘.Yo‘ldoshev, Sh.Qurbonov, E.G‘ozievlarning ishlarida umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarish muammolari, A.Abduqodirov, U.Begimqulov, N.Taylakov, F.Zokirovaning tadqiqot ishlarida pedagogik jarayonga innovatsion texnologik yondashuv hamda umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarishda axborot texnologiyalardan foydalanishning o‘ziga xos jihatlari ochib berilgan.
MDH olimlaridan A.A.Bodalev, A.Derkach, N.V.Kuzmina, A.Rean, E.Rыbalko lar Umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarish predmeti, vazifalari, o‘rni va ahamiyatini o‘rganganlar. Umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarish masalalari E.S.Zair-Bek, I.A.Kolesnikova V.M.Monaxovlarning ishlarida o‘z aksini topgan.
Xorijlik olimlar B. Myunsterberg, D. Xolland, D. Syuperlar shaxsning kabiy jihatdan yuqori darajada еtuklikka erishish muammolarini o‘rgangan bo‘lsalar, Umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarish jarayoni va uning pedagogik-psixologik jihatlarini A.Maslou, L.Zondi, A. Bandura, Dj. Rotterlar (AQSh) tadqiq etishgan.
Qayd etilgan tadqiqotlarda Umumta’lim maktablarining ta’lim sifatini boshqarish ko‘nikmalarini shakllantirish, rivojlantirish, ularda boshqaruv faoliyatiga nisbatan ijobiy munosabatni tarkib toptirishning ayrim jihatlari ochib berilgan.
|
| |
PART II 
DRAMATIS PERSON.^

PART II
DRAMATIS PERSON.^
Tamburlaine, King of Persia.
Calyphas, ^
Amyras, [his sons.
Celebinus, i
Theridamas, King of Argier.
Techelles, King of Fez.
UsuMCASANE, King of Morocco.
Orcanes, King of Natolia.
King of Trebizon.
King of Soria.
King of Jerusalem.
King of Amasia.
Gazellus, Viceroy of Byron.
Uribassa.
Sigismund, King of Hungary.
-p ry^TTsj ' \lords of Buda and Bohemia.
Callapine, son to Bajazeth, and prisoner to Tamburlaine.
Almeda, his keeper.
Governor of Babylon.
Captain of Balsera.
His Son.
Another Captain.
Maximus, Perdicas, Physicians, Lords, Citizens, Messengers,
Soldiers, and Attendants.
Zenocrate, wife to Tamburlaine.
Olympia, wife to the Captain of Balsera.
Turkish Concubines.
180
Dramatis PersoncB.
The list of these was first added
by Dyce. It does not appear in
the octavos. The characters added
to those of the first part are num-
erous, only Tamburlaine, Zeno-
crate and the three original fol-
lowers remaining. Of the twenty
additional characters, very few
are mentioned and still fewer
named by Marlowe's authorities.
Calyphas. This name seems to be
Marlowe's own adaptation of the
common title Caliph or Calipha,
which he could have found in
Bizarus and many of the authors
he consulted. ' It is odd ', says
Miss Seaton,^ in speaking of the
names of the sons of Tambur-
laine, ' that he adopted such
Turkish titles as those now
familiar to us in Caliph, Emir
and Ameer to form names for
princes supposedly Scytho-Egyp-
tian by birth, Persian by rule.
He may have taken a hint from
Lonicerus : Vocatur idem gen-
erali nomine Amiras et Caliphas,
quod successorem significat :
summumque Principem, penes
quem imperii et religionis po-
testas esset, quales fuere Baby-
lonis, ubi regni postmodum fuit
sedes, hoc nomine intellexerunt
{op. cit., 1578, I, f. 3 ; 1584, I,
5).' The three sons of Timur
are named by Chalcondylas
Sachruchus, Paiangures and Ab-
dulatriphes ; Sacruch appears
also in other accounts.
Amyras. See above note.
Celebinus. This is the title of
the heir of Bajazet, a name
recorded in many histories of
the Turkish empire. Lonicerus,
as Miss Seaton points out,
explains it ' as a title in connec-
tion with this heir of Bajazet,
Calepine, as both he and Marlowe
style him.' Marlowe has, then,
simply transferred the title and
made it the name of one of
Tamburlaine's sons.
Orcanes. This is the name of an
earlier Turkish emperor (1328-
1350) which Marlowe has trans-
ferred to the king of Natolia
(approximately Turkey) con-
temporary with the last years
of Tamburlaine. Orcanes was
the son of Ottomanes, the foun-
der of the dynasty, and was the
grandfather of Bajazeth.
King of Trebizon, of Soria, of
Jerusalem, of Amasia. The
names of these kings, like those
of the African kings in the first
|
-chizma. Vaziyatni tahlil qilish va muammoni aniqlash jarayoni

|
-chizma. Vaziyatni tahlil qilish va muammoni aniqlash jarayoni
|
bet | 9/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruza8.4-chizma. Vaziyatni tahlil qilish va muammoni aniqlash jarayoni
Model - bu boshqaruv oldida turgan vazifani hal etish chizmasidir.
Model oddiy yoki dasturlashni talab qiluvchi, murakkab bo‘lishi ham mumkin. Murakkab qarorlarni qabul qilishda matematik yoki statistik modellardan foydalaniladi. Bu modellar muammolarni miqdor jihatdan tavsiflaydi va optimal variantli boshqarish qarorini qabul qilish uchun asos xizmatini o‘taydi.
Modellashtirish quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:
tahlil qilinadigan muammolar tarkibiy qismlarga bo‘linadi, omillar aniqlanadi;
tanlab olingan omillarning o‘zaro aloqasi aniqlanadi va o‘zaro ta’siri baholanadi, vazifani hal etish modeli belgilanadi;
tadbirlar majmui ishlab chiqiladi;
qarorlar variantlarining samaradorligi, ularni oshirish yo‘llari aniqlanadi.
Bularni quyidagicha ifodalash mumkin:
Qarorni tanlash, ularni uzil-kesil qabul qilish rahbar tomonidan amalga oshiriladi. Bunda rahbar qarorni yakkaboshchilik asosida qabul qilishi mumkin. Odatda, yakkaboshchilik ko‘pchilik fikri bilan birgalikda qo‘shib olib boriladi, ya’ni:
tanlangan qaror varianti tegishli tashkilotlar bilan kelishib olinadi;
qaror uzil-kesil qabul qilinadi va hujjat (buyruq, farmoyish berish, rejani tasdiqlash va hokazolar) bilan rasmiylashtiriladi;
qaror ijro etuvchi shaxslarga etkaziladi.
4. Amalga oshirish va baholash.
Qarorlarni bajarish - bu oqibat natijasida yuqori bo‘g‘inda qabul qilingan rejalarni, shuningdek shu rejalar asosida quyi bo‘g‘inlar (sex, uchastka, brigada, smena, har bir xodim) uchun tuzilgan reja yoki topshiriqlarni bajarish demakdir. qaror eng avvalo buyruq yoki farmoyish tarzida rasmiylashtiriladi, so‘ngra u ma’muriy hujjat tusini oladi. Unda aniq ijrochilar, bajarish muddatlari, nazorat qilish usullari va hokazolar ko‘rsatilgan bo‘ladi.
|
| |
Boshqaruv qarorlari quyidagi unsurlardan tashkil topadi

|
Boshqaruv qarorlari quyidagi unsurlardan tashkil topadi
|
bet | 5/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruzaBoshqaruv qarorlari quyidagi unsurlardan tashkil topadi:
Boshqaruv qarorlari unsurlari
Vazifa
Vosita
Muddat
Javobgarlik
8.1-chizma. Boshqaruv qarorlari unsurlari
Bu muammoning echimi quyidagi savollarga javob berishni talab qiladi:
Nima qilish kerak ( masalan, iste’molchilarning yana qanday yangi talablarini qondirish kerak yoki mahsulotning qanday sifat ko‘rsatkichlarini yaxshilash lozim)?
qaysi vositalarni (qanday texnologiyani) qo‘llash lozim?
Ishlab chiqarish xarajatlari qay darajada, qanday miqdorda bo‘lishi kerak?
Kim javobgar bo‘lishi kerak?
Kimga va qaysi baxoda sotish lozim?
Bu ishlab chiqarish yoki xizmat investorga va jamiyatga nima beradi?
Qaysi muddatlarda bajarilishi kerak?
Qaror qabul qilishda rahbarning vakolati va javobgarligi ham muhim ahamiyatga egadir.
Boshqaruv qarorlarini tasnifi
Boshqaruv jarayonida turli masalalar yuzasidan, turli darajada xilma-xil mohiyatga va mazmunga ega bo‘lgan minglab qarorlar qabul qilinadi. Ularni quyidagi belgilar bo‘yicha guruhlarga bo‘lish mumkin (8.2-jadval).
8.2-jadval.
Boshqaruv qarorlarining tasnifi
T/r
|
Guruhlash belgilari
|
Boshqaruv qarorlari turlari
|
1
|
Amal qilish davriga ko‘ra
|
-strategik qarorlar
-taktik qarorlar
|
2
|
Mazmuni va amal qilish xususiyatiga ko‘ra
|
-ijtimoiy-iqtisodiy qarorlar
- texnikaviy qarorlar
- stereotip qarorlar
-tashabbusli qarorlar
|
3
|
Takrorlanish yoki yangilik darajasiga ko‘ra
|
-an’anaviy qarorlar
-tavsiyali qarorlar
|
4
|
Axborot bilan ta’minlanganlik darajasiga ko‘ra
|
-aniq qarorlar
-noaniq qarorlar
|
5
|
Amal qilish xususiyatiga ko‘ra
|
-vaqtinchalik qarorlar
-operativ (tezkor) qarorlar
-muntazam qarorlar
- vaqti-vaqti bilan qabul qilinadigan qarorlar
|
6
|
Qarorni qabul qilish shakliga ko‘ra
|
-yakkaboshlik prinsipi asosida qabul qilingan qarorlar
- kollegiallik asosida qabul qilingan qarorlar
- konsensus prinsipi asosida qabul qilingan qarorlar
- "Ringi" usuli asosida qabul qilingan qarorlar
|
|
| |
APBD bilvosita xarajatlarining eng katta tarkibiy qismi xodimlar uchun xarajatlardir

Davlat moliyasini boshqarish muammolari
25-bet
Davlat moliyasini boshqarish muammolari: 15 ta tumanda byudjet cheklovlari tahlilidan olingan saboqlar
2014 yil
Qishloq fondi (transferning 10%)
Taÿlim (20%)
12 000
54%
9000
6000
-
2016 yil
% APBD
100%
80%
49%
0%
2013 yil
Taÿlim (20%)
52%
85%
2016 yil
% APBD
12 000
53%
50%
3000
2013 yil
2015 yil
2017 yil
Salomatlik (10%)
100%
68%
9000
3000
-
75%
6000
0%
2014 yil
2015 yil
Qishloq fondi (transferning 10%)
Infratuzilma (DAUning 20%)
83%
51%
50%
2017 yil
Infratuzilma (DAUning 20%)
Salomatlik (10%)
Pacitan byudjetining moslashuvchanligi 2017 yilda 32% gacha oshdi. Agar majburiy xarajatlarni amalga oshirish hukumat
qoidalarining minimal chegarasiga moslashtirilsa, Pacitan tumani hukumati byudjet moslashuvchanligiga 20% qo'shishi
mumkin.
boshqa potentsial va mavjud ehtiyojlarga ko'proq mos keladigan talablar uchun resurslarni mahalliy xususiyatlarga ko'ra
rivojlanish yo'nalishini aniqlash ham muhimdir - majburiy xarajatlar uchun ajratilgan mablag'lar oldindan belgilangan minimal
chegarada bajarilgandan keyin.
Ushbu bo'lim tuman hokimiyatlarining yuqorida aytib o'tilgan mahalliy xarajatlar bo'yicha vazifalariga kirmaydi.
Odatda, submilliy hukumatlar har doim byudjet profitsiti/SILPAga ega

Davlat moliyasini boshqarish muammolari
Bilvosita xarajatlar
23-bet
bilvosita xodimlarning %
To'g'ridan-to'g'ri xarajatlar
bilvosita %
Davlat moliyasini boshqarish muammolari: 15 ta tumanda byudjet cheklovlari tahlilidan olingan saboqlar
Lombok
Meriya
Trenggalek Lumajang Bondowoso
Bener
Temur
Pasitan
Lombok
Brebes Pemalang Pekalongan
Utara
Bireuen
Bima Sumbawa Pangkep Bantaeng
milliard
milliard
Shu bilan birga, 15 KOMPAK tumanidan oltitasi defitsit yondashuvidan foydalangan (12-chizmaga
qarang). Ushbu yondashuv o'tgan yilda SILPAdan keladigan moliyaviy tushumlarni taqsimlash uchun ishlatiladi,
shuning uchun davom etayotgan yilda SILPA ko'tarilmaydi. Joriy yilda katta SILPAga ega bo'lgan tumanlar
keyingi yilda SILPAni taqsimlash uchun defitsit yondashuvidan foydalanadilar. 2018 yilda byudjet taqchilligi
kuzatilgan oltita tuman Bener Meriya, Bireuen, Pekalongan, Lumajang, Pangkep, Sumbava va Bima edi.
Aksariyat KOMPAK tumanlari bilvosita xarajatlar uchun APBDdan foydalanadi. Bilvosita xarajatlar - bu
operatsiyalarni moliyalashtirishga qaratilgan va dastur va tadbirlar bilan bevosita bog'liq bo'lmagan har
qanday xarajatlar . . Bireuen okrugi eng katta bilvosita xarajatlarga ega - 70% dan ortiq, ya'ni uning
byudjetining chorak qismidan kamrog'i dastur yoki faoliyat xarajatlariga sarflanadi.
11
Bima Sumbawa Pangkep Bantaeng
Bireuen Brebes Pemalang Pekalongan Pacitan Trenggalek Lumajang Bondowoso
Temur
Meriya
Lombok
Bener
Utara
Lombok
Defitsit yondashuvidan foydalangan holda oltita tumanda byudjet profitsiti aniqlandi va bu 2014 va 2018 yillarda sodir

Davlat moliyasini boshqarish muammolari
Davlat moliyasini boshqarish muammolari: 15 ta tumanda byudjet cheklovlari
tahlilidan olingan saboqlar
22-bet
6. Fiskal resurslarning mavjudligini oshirish uchun tumanlar/shaharlar uchun moliyaviy yordam ko'rsatish bilan bog'liq viloyat
hukumati siyosatining mavjudligi.
Byudjet
profitsitining mavjudligi, agar bu byudjetdan samarali foydalanish muvaffaqiyati bilan bog'liq bo'lsa, yutuq bo'lishi mumkin. Biroq,
rejalashtirish va amalga oshirish jarayonida submilliy hukumatlarning imkoniyatlarini yanada chuqurroq o'rganish kerak.
yil daromaddan ko'p bo'ladi.
5. II va III bosqich mansabdor shaxslarining rotatsiyasi yoki o‘zgarishi sababli amalga oshirish kechiktiriladi.
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, daromadlar bo'yicha rejalashtirishning kam baholanganligi va xarajatlar qismini ortiqcha
Biroq, majburiy sarf-xarajatlarni faqat proporsional taqsimotni bajarish bilan bog'liq holda emas, balki

|
Biroq, majburiy sarf-xarajatlarni faqat proporsional taqsimotni bajarish bilan bog'liq holda emas, balkiBog'liq 624279a108ac5748110642 (1)Biroq, majburiy sarf-xarajatlarni faqat proporsional taqsimotni bajarish bilan bog'liq holda emas, balki
yanada chuqurroq o'rganish kerak. Majburiy xarajatlarni tushunish submilliy hukumatlar orasida hali ham farq
qiladi. Bu ta'lim va sog'liqni saqlash xarajatlaridagi o'zgarishlar odatda eng yuqori va eng past o'rtasida 12%
atrofida bo'lgan tahlil natijalaridan dalolat beradi. Majburiy xarajatlar uchun joriy ajratish siyosati minimal xarajatlar
ulushi bo'yicha chegarani qo'llash orqali tartibga solinadi va maksimal xarajatlarni tartibga solmaydi. Oxir-oqibat,
bu submilliy hukumatlarning byudjet moslashuvchanligi14 yanada cheklangan bo'lishiga olib keladi. Submilliy
hukumatlar uchun fiskaldan foydalanish uchun moslashuvchanlikning mavjudligi
Biroq, qishloqqa yo'naltirilgan mablag'lar soni submilliy davlat xizmatchilari uchun sarflangan xarajatlardan
kichikroq edi. Misol uchun, Trenggalek tumanida xodimlar xarajatlarining eng yuqori ulushi mavjud - umumiy
xarajatlarning 47%. Uning umumiy xarajatlarining 64% bilvosita xarajatlar sifatida toifalangan bo'lsa, bilvosita
xarajatlarning atigi 17% boshqa tarkibiy qismlarga, shu jumladan qishloq byudjetiga sarflanadi.
Garchi milliy miqyosda majburiy xarajatlarni bajarmagan bir qancha hududlar mavjud bo'lsa-da, 201912
yil holatiga ko'ra, barcha KOMPAK hamkor tumanlari ushbu talablarni bajargan. 2015-yilda KOMPAKning
bir qancha hamkor hududlari ham taÿlim, ham sogÿliqni saqlash uchun majburiy xarajatlarni bajarmagan. Biroq,
2018 yilda barcha KOMPAK hamkor tumanlari ushbu talablarga javob berdi (14-chizmaga qarang). Shunday
qilib, ta'lim va sog'liqni saqlash xarajatlari uchun muammo endi majburiy xarajatlarga rioya qilish bilan emas,
balki xizmatlar soni va sifatini oshirish uchun ushbu moliyaviy resurslarni optimallashtirish bilan bog'liq. Garchi
ular majburiy xarajatlarga rioya qilgan bo'lsalar ham, ta'lim va sog'liqni saqlash sohalariga harajatlarning tumanlar
o'rtasidagi nisbati ancha keng. Masalan, Pemalang tumani ta’lim va sog‘liqni saqlash uchun byudjetning 53
foizini, Bener Meriya tumani esa 39 foizini ajratadi.13
|
| |
Boshqa qonuniy o'z daromadlari yoki Pendapatan Asli Daerah yang Sah (LLPADYS) hissasi oshadi va

Ortiqcha 2014 yilgi profitsit 2018 yil
21-bet
Daromadlar (2018)
Davlat moliyasini boshqarish muammolari
Xarajatlar (2018)
Xarajatlar (2014)
Davlat moliyasini boshqarish muammolari: 15 ta tumanda byudjet cheklovlari tahlilidan olingan saboqlar
Daromadlar (2014)
Manba: DJPK, Moliya vazirligi.
11-chizma. 15-TUMAN, 2014 VA 2018 YILLARDA TUMANLAR BO'YICHA BUDDJET PROFSÿTASI
3.3 SUBMILLIY XARAJATLAR BO'YICHA QIYINCHILIKLAR
BOSHQARUV
100
(100)
3000
-
2000
1000
-
200
300
2. Bilvosita xarajatlarga, xususan, kadrlar xarajatlariga yo'naltirilgan submilliy davlat xarajatlari.
Hozirgi vaqtda markaziy hukumatdan o'tkazilayotgan mablag'lar submilliy hukumatlar uchun eng katta fiskal resurs bo'lib
qolmoqda
va bu qiymat ham nominal, ham turli ajratmalar bo'yicha o'sishda davom etmoqda. Markazsizlashtirishning boshida
davlat xizmatlarini ko'rsatishni moliyalashtirish uchun fiskal resurslarning mavjudligi etarli emas edi. Vaqt o'tishi
bilan hozirgi
submilliy hukumat sifatli davlat xizmatlariga bo'lgan talabni miqdoriy jihatdan qondirish uchun fiskal resurslarga ega bo'lishi
kerak. Tahlil natijasida mahalliy xarajatlarni boshqarishda uchta muhim muammo aniqlandi, jumladan:
Bundan
tashqari, ushbu hisobotda tuman hokimiyati ham mas'uliyatli bo'lgan tumanlar xarajatlarini taqsimlash haqida qisqacha
ma'lumot beriladi.
Tegishli qaror qabul qilish - 8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti

|
8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti
|
bet | 8/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruza3. Tegishli qaror qabul qilish.
Qaror qabul qilishdagi asosiy masala faqat muqobil variantni tanlash emas, balki boshqaruv oldida qo‘yilgan maqsadning oqilona echimini topishdan iborat. SHu sababli, qarorni ishlab chiqish jarayoni ayrim unsurlar mazmuni va ko‘lamiga ko‘ra xilma xil va ancha murakkabdir. qarorni ishlab chiqish jarayoni 8.3-chizmada ko‘rsatilgandek bir necha bosqichlarni o‘z ichiga oladi.
8.3-chizma. Qaror qabul qilish jarayonidagi izchillik va undagi bosqichlar
Boshqarish jarayonida doimo biron-bir masalani hal qilishga to‘g‘ri keladi. CHunki turli sabablar tufayli belgilangan parametrlardan og‘ish sodir bo‘ladi, yangi jarayonlarga zaruriyat tug‘iladi, natijada ishlab chiqarish oldida paydo bo‘lgan muammoni bilish, uni tahlil qilish va hal etish zaruriyati yuzaga keladi.
Qaror qabul qilish zarurati va tahlil qilinayotgan ob’ektdagi aniq vaziyat aniqlangach, turli yo‘llar bilan erishiladigan qaror maqsadi shakllantiriladi va uning echimi bo‘yicha vazifalar belgilanadi. Qarorning maqsadi yuqori organ tomonidan ko‘rsatib berilishi mumkin. Masalan, g‘alla etishtirishni keskin ko‘paytirish va g‘alla mustaqilligiga erishish maqsad qilib qo‘yildi. Bir qator mulohazalar asosida donni etishtirishga eng yaxshi moslashadigan tumanlar aniqlanadi. Vazirlik ularning ixtisoslashuvini o‘zgartirish to‘g‘risida qaror qabul qiladi va buning uchun u tumanlarni don etishtirishga ko‘chirish rejasini ishlab chiqadi. Tuman rahbarlari topshiriq olgach, qarorni ishlab chiqarishga tadbiq etish uchun har tomonlama tayyorgarlik ko‘radi.
Bu erda asosiy maqsad va vazifa respublika uchun zarur bo‘lgan don mahsulotini etishtirishdir. SHunday qilib, muammoni aniqlash, vaziyatni va muammoni kelib chiqish sabablarini aniqlashdan boshlanadi. Vaziyatni aniqlash deganda muammoning kelib chiqish sabablarini tahlil qilish tushuniladi (8.4-chizma).
Qaror modelini ishlab chiqish va maqbul variantni ajratib olish esa mezonlarni tanlash bilan bevosita bog‘liq. Mezonlarni tanlash vazifalarning har xil variantlarini muhokama qilish, ularning kuchli va zaif tomonlarini aniqlashdan boshlanadi. Bu masalani hal qilishda taklif qilingan variantlarni iqtisodiy tahlil qilish muhim ahamiyatga ega. Berilgan variantlarni tahlil qilishda matematik, grafik, mantiqiy va boshqa usullar qo‘llaniladi.
|
| |
rejalashtirish natijasida byudjet profitsiti yuzaga kelgan

|
rejalashtirish natijasida byudjet profitsiti yuzaga kelganBog'liq 624279a108ac5748110642 (1)rejalashtirish natijasida byudjet profitsiti yuzaga kelgan. Daromadlar bo'yicha noto'g'ri yoki konservativ baholash submilliy hukumatlarning
daromadlari bo'yicha maqsadlaridan oshib ketishiga olib keladi. Bundan farqli o'laroq, xarajatlarni ortiqcha baholash submilliy hukumatlarning
rejalashtirilgan faoliyatini amalga oshirishni qiyinlashtirishi mumkin.
2. Dastlabki byudjetni aniqlashda o'tgan yildagi SILPA, shuning uchun buning uchun xarajatlar kiritilgan
2. Markaziy hukumat tomonidan texnik ko'rsatmalar kechiktirilishi tufayli amalga oshirishning kechikishi.
4. Loyiha auktsionidan xarajat samaradorligi yoki tejamkorligi.
1. Daromadlarni amalga oshirishga erishish maqsadli ko'rsatkichdan past bo'ladi, bu PADning past darajada amalga oshirilishi yoki
daromad komponenti (ayniqsa, markaziy hukumatning balanslangan fondi) kutilganidan past bo'lganida.
kelgusi yilda belgilangan tadbirlarni qo'llab-quvvatlash kabi maqsadlar.
1. Mahalliy xarajatlarning ortiqcha baholanishi.
3. Byudjet oladigan, lekin amalga oshirib bo‘lmaydigan strategik dasturlar mavjud.
Shu bilan birga, oltita KOMPAK hamkor tumanlari asosida byudjet taqchilligi sabablari quyidagilardan iborat:
4. Dastlabki rejalashtirishdan boshlab SILPAni moliyaviy yil uchun ko'paytirish bo'yicha kelishuv mavjud
Mahalliy amaliyotga misol sifatida, Pasitan tumanidagi tahlil SILPA ni qo'zg'atgan bir qancha omillarni aniqladi, jumladan:
3. Ajratilgan xarajatlar amalga oshirilmagan, shuning uchun amalga oshirish optimal emas.
yil.
2. Xarajatlarning samaradorligi bozor narxlari bilan tannarx me'yorlarini narxlarni moslashtirish bilan bog'liq.
Hatto har doim daromadlar bo'yicha rejalardan oshib ketish va barcha rejalashtirilgan xarajatlarni amalga oshirmaslik tendentsiyasi mavjud,
shuning uchun byudjet profitsiti tez-tez sodir bo'ladi. Barcha 15 KOMPAK tumanidagi o‘rtacha SILPA 2018 moliyaviy yil uchun 131,8 milliard
IDRni tashkil etdi. Pemalang okrugi eng katta miqdorga ega bo'lib, 312 milliard IDR profisitiga yetdi, Bantaeng va Bener Meriah tumanlari
esa o'sha moliya yilida eng kichik 2,7 milliard IDR va 1,6 milliard IDRga ega edi.
7. Bir necha faoliyatning keyingi fiskalga o'tkazilishiga sabab bo'ladigan ko'p yillik faoliyatlar mavjud
Masalan, ortiqcha bo'lishining ba'zi sabablari quyidagilarni o'z ichiga olishi
mumkin: 1. Daromadni amalga oshirishga erishish maqsadli ko'rsatkichdan oshib ketgan, bu maqsadli raqamlar juda past o'rnatilgani va
shuning uchun erishish nisbatan oson bo'lganligi sababli yuzaga keladi.
|
| |
Gflob, sen borluj'im! - Zulfiya Saylanma «sharq»

Nigoh ketar to'lqinlar bilan,
Sohillarga suq bilan qarab.
Oo‘lda ketmon,
bir chol daryodan
Bog'iga suv ochadi yayrab.
Kumush sochday yoyilar suv ham,
Quyiladi tuproq qoyniga.
Mening qalbim rashk bo'lib shu dam
Osiladi suvningboyiga.
Hovuch-hovuch ichadi qizcha,
Serob bo'lib ketar tashna lab.
She’rim o‘qib bir hovuch suvcha
Bahra olarmikan biron qalb? —
Shu rashk meni qiynar bu nafas!..
Yurak nihol olov qoynida
Yonar, kular, yashnardi shaydo.
Orzu, hisning sof oyinida,
Ilk she’rlarim bo'lardi paydo.
She’ring murg'ak, lekin diling soz,
Nafasingda, dedingiz, o‘t bor.
Yonib
kuylash shoirlikka xos,
0 ‘sgin, sovish bilmagin zinhor.
Bu otashni bagrimdan olib,
Vodiylarga, gullarga berdim.
1958
To'quvchini qo'shiqqa solib,
Qo'riq yerlar bag'riga kirdim.
Ishq, haqiqatan
qudrati goyo
Mening bilan tebratdi qalam.
Qo'shiqlarim bilmay gash, riyo,
Oshkor kuldim, oshkor chekdim g‘am.
Dili shoir hassos bir elga,
Farzandligim naql etar burchim.
Xalq qalbiday bir go‘zal she’rga
Yetarmikan hech qachon kuchim...
1959
Tezkor (operativ) qaror - 8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti

|
8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti
|
bet | 7/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruzaTezkor (operativ) qaror kechiktirmay ijro etish uchun chiqariladi. Masalan, tabiiy ofat sodir bo‘lgan hollarda uni bartaraf qilish bo‘yicha qabul qilingan qarorlar ana shunday qarorlar turkumiga kiradi.
Muntazam qarorlar belgilangan muddatlarda chiqariladi. Masalan, xo‘jalik faoliyati yakuniga doir qabul qilinadigan (dekada, oy, yil choragi, yarim yillik, to‘qqiz oylik va yillik) qarorlar shunday qarorlarga misol bo‘la oladi.
Kollegiallik(ko‘pchilik) tamoyili "koalitsiyalar", ya’ni turli ittifoq yoki birlashmalar ro‘yirost ma’lum bo‘lib turgan vaziyatlarda, har xil fikrlar raqobat qiladigan hollarda amal qiladi. SHu sababli qaror qabul qilishda ovoz berish yo‘liga o‘tiladi.
Konsensus tamoyili pur fikrlilik, ya’ni fikrlar plyuralizmi kuchaygan hamda axborot oqimi tobora kuchayib borgan hollarda qo‘llaniladi. O‘z mohiyati bilan: Konsensus - bu qarorlarni ishlab chiqish jarayonida barcha baxsli masalalar va turli-tuman fikrlar yuzasidan bir bitimga kelish yoki kelishishdir.
"Ringi" usuli yapon biznesida keng qo‘llaniladigan usuldir. Bu usulga ko‘ra majlislarda emas, balki so‘rab chiqish yo‘li bilan rozilik olish vositasida hal etiladi, bir necha bosqichda amalga oshiriladi (8.3-jadval).
8.3-jadval.
"Ringi" usulini qo‘llash bosqichlari
T/r
|
Bosqichlar
|
Izoh
|
|
Birinchi bosqich
|
- Bu bosqichda firma rahbariyati qanday muammo yuzasidan qaror qabul qilinishi lozim bo‘lsa, shu muammo (masalan, yangi mahsulot turini ishlab chiqarishga) doir umumiy mulohazalarni jalb etilgan mutaxassislar bilan birgalikda o‘rtaga tashlaydi.
|
|
Ikkinchi bosqich
|
- Muammo "pastga", ya’ni loyiha ustida ish tashkil etiladigan pog‘onaga uzatiladi.
|
|
Uchinchi bosqich
|
- Bu bosqichda tayyorlanayotgan loyihaning barcha jihatlari bo‘yicha ijrochilar bilan batafsil kelishib olinadi. Aslida bu ixtiloflarni, qarama-qarshi nuqtai nazarlarni bartaraf etish bosqichidir.
|
|
To‘rtinchi bosqich
|
- Muammoni hal qilish uchun maxsus kengash va konferensiyalar o‘tkaziladi.
|
|
Beshinchi bosqich
|
- Bu bosqichda hujjat ijrochilar tomonidan imzolanadi, har kim o‘z muhrini bosadi va hujjat firma rahbariyati tomonidan tasdiqlanadi.
|
YAponiyada "Ringi" usulini ehtiyotkorlik, avaylash, jamoat mas’uliyatini oldinga suruvchi boshqaruv falsafasining ko‘rinishlaridan biri deb hisoblash odat tusiga kirgan. Garchi bu usulning haddan tashqari sermashaqqat bo‘lgani uchun yapon matbuotida uning sha’niga aytilgan tanqidni uchratish mumkin bo‘lsa-da, uni qo‘llashdan voz kechish to‘g‘risida hech narsa deyilmaydi.
Qayd qilingan qarorlar, odatda tezkor boshqaruvni amalga oshirish maqsadida qabul qilinadi. Strategik va taktik boshqaruv maqsadida esa iqtisodiy tahlilga, optimallashtirishga asoslangan oqilona qarorlarqabulqilinadi.
|
| |
Strategik qaror - 8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti

|
8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti
|
bet | 6/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruzaStrategik qaror maqsadga erishishda muhim ahamiyatga ega. U yuqori boshqaruv organlari tomonidan tub va istiqbolli dasturlarni ishlab chiqish maqsadlarida qabul qilinadi. Bunday dasturlarga:
Xususiylashtirish jarayonlarini chuqurlashtirish.
Raqobat muhitini shakllantirish.
CHuqur tarkibiy o‘zgarishlarga erishish.
Kichik va xususiy biznesni rivojlantirish kabi dasturlar misol bo‘la oladi.
Taktik qarorlar maqsadga erishishning vosita va usullari xususidagi joriy, tezkor qarorlardir. Masalan:
- Korxona, firmaning joriy rejalarini tuzish va joriy qilish.
- Kadrlar masalasini hal qilish va hk.
Umumiy qarorlar bir xil muammoga daxldor bo‘lib, barcha bo‘g‘inlar uchun birdek amal qiladi. Masalan, ish kunining boshlanishi va tugashi, tushlik vaqti, ish haqini to‘lash muddatlari va boshqa tanaffuslar.
Maxsus qarorlar tor doiradagi muammoga taalluqli bo‘lib, korxonaning muayyan bir bo‘limi yoki bir guruh xodimlari yuzasidan qabul qilinadi.
Stereotip qarorlar odatda qat’iy yo‘riqnomalar, me’yoriy hujjatlar doirasida qabul qilinadi. Bunday qarorlar ba’zan kundalik, ba’zan masalalar bo‘yicha qabul qilinadi, lekin o‘zgarishlar asosan muddatlarga, ayrim sifat parametrlariga, ijrochilarga taalluqli bo‘ladi.
Tashabbusli qarorlaro‘z tavsifiga ko‘ra notovarlik mazmuniga ko‘ra esa istiqbolni nazarda tutadigan qarorlardir. Bunday qarorlar vaziyatni sinchkovlik bilan batafsil o‘rganishni, maxsus kuzatuv materiallariga asoslanishni, maxsus hisob-kitoblarning amalga oshirilishini talab qiladi. Tashabbusli qarorlar erkin harakatga asoslanib qilinadi.
An’anaviy qarorlar - bu odatiy vaziyatlarda qabul qilinadigan qarorlardir. Ularning amal qilish doirasi oldindan ma’lumdir. Bunga, korxona yoki firmaning ishlab chiqarish dasturini qabul qilishga oid qilingan qarorlar misol bo‘la oladi.
Tavsiyali qarorlaro‘z mohiyatiga ko‘ra tashabbusli qarorlarga yaqin bo‘lib, ularda korxona faoliyatini yaxshilash borasidagi tavsiyalar o‘z aksini topadi.
Aniq qarorlar to‘la-to‘kis axborot mavjud bo‘lgan holdagina qabul qilinadi. SHu sababli, bunday qarorlarning amalga oshish ehtimolligi birga yaqin bo‘ladi.
Noaniq qarorlar - bu tavakkal bilan - to‘la bo‘lmagan axborotga asoslanib qilinadigan qarorlardir. Boshqacha qilib aytganda, bunday qarorlar kutiladigan natijaga baho berish imkoniyati bo‘lmagan hollarda tavakkal qilib qabul qilinadigan qarorlardir.
|
| |
Zulfiya Saylanma «sharq»

Zulfiya Saylanma «sharq»
Download
2,79 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/38
Sana
24.01.2024
Hajmi
2,79 Mb.
#144544
Download
2,79 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Zulfiya Saylanma «sharq»
Download
2,79 Mb.
Matnni ko'rish
Qarorni ijro etish - 8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti

|
8-mavzu. Samarali qaror qabul qilish san’ati. 1-ma’ruza mashg‘uloti
|
bet | 3/10 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 82,81 Kb. | | #138856 |
Bog'liq 7-ma\'ruzaQarorni ijro etish. qaror unga muvofiq keladigan choralar ko`rish va harakat qilish uchun qabul qilinadi. qarordan harakatga o`tishni ijro qilish (yoki bajarish) deyiladi. Irodaviy jarayonda eng muhim narsa-qabul qilingan qarorni ijro etishdir.
Irodaviy harakatlar ikki xil bo`ladi: jismoniy va aqliy harakatlar. Jismoniy harakatlarga har xil mehnat operasiyalari, o`yin, sport mashg`ulotlari va boshqalar. kiradi. Aqliy harakatlarga esa masala yechish, yozma ishlar, dars tayyorlash, ilmiy tadqiot ishlarini olib borish va shu kabilar kiradi. Ko`p vaqt takrorlanib, o`zlashib ketgan ko`nikma va odat bo`lib ketgan harakatlar ham murakkab irodaviy harakatlardandir.
2. Mumkin bo‘lgan variantlarni yaratish
Qaror - bu bajarilishi lozim bo‘lgan ishning aniq bir yo‘lini tanlab olishdir. Boshqacha qilib aytganda, qaror - bu u yoki bu yo‘lni tanlab olishda bir to‘xtamga yoki muayyan bir fikrga kelishdir. Bunday qarorlarni har birimiz bir kunda o‘nlab-yuzlab, bir umr davomida esa ming-minglab qabul qilamiz.
Qaror qabul qilish zaruriyati mavjud holatning bo‘lishi lozim bo‘lgan holat bilan mos tushmasligi natijasida yuzaga keladi.
Masalan, davlat tomonidan qat’iy belgilab qo‘yilgan narx bozor iqtisodiyoti sharoitida o‘z funksiyasini bajara olmaydi. SHu sababli narxlarni erkinlashtirish to‘g‘risida qaror qabul qilinadi.
Qaror qabul qilish imkoniyatining muqobil yo‘llari bo‘lganda vujudga keladi va rahbar ulardan birini, eng maqbulini tanlaydi. Qarorning eng samarali variantini topish uchun rahbar "etti o‘lchab bir kes" maqoliga rioya qilishi darkor.
Qaror qabul qilish menejerni fikri-zikrini doim band qilib turadigan tashvishdir. Menejer juda xilma-xil masalalar yuzasidan-ishlab chiqarish va kadrlarga oid, tashkiliy va xo‘jalik masalalari yuzasidan qarorlar qabul
Qaror qabul qilish - bu tashkilot rahbarining oldidagi maqsadga erishish uchun o‘z vakolati va omilkorligi doirasida qarorning mavjud variantlaridan eng maqbulini tanlash jarayonidir.
|
qiladi. Menejer qarorni yakka boshchilik asosida, yordamchilarni va jamoatchilikni jalb qilib qabul qilishi mumkin. Boshqaruvga oid har qanday qaror samarali bo‘lsagina, u maqsadga muvofiq deb hisoblanadi.
Qabul qilinadigan qarorning oqilligi bir necha omillarga bog‘liq. Ulardan asosiylari quyidagilardir:
qaror qabul qilish jarayonida axborotning to‘laligi va sifati;
qaror qabul qiluvchi rahbarning shaxsiy sifati;
qaror qabul qilishda tashkiliy masalalarning oqilona echilish darajasi (masalan, qaror qabul qilishda mutaxassislarni jalb etish, qaror qabul qilish tizimining takomillik darajasi, qarorni ijrochilargi etkazish, nazorat qilish va bajarilish darajasi va hokazo).Qayd qilinganlarni umumlashtirib aytganda, boshqaruv qarorlari quyidagi talablarga javob berishi kerak ( 8.1-jadval):
|
| |
Dostonlar - Zulfiya Saylanma «sharq»

ZULFIYA
Saylanma
«Sharq» nashriyot-m atbaa
aksiyadorlik kompaniyasi
Bosh tahririyati
Toshkent - 2016
Muharrir
Gulnora Xaitova
Badiiy muharrir
Feruza Basharova
Texnik muharrir
Ra’no Boboxonova
Sahifalovchi
E'zoza Yoldosheva
Musahhihlar
Ma’mura Ziyamuhamedova,
Sharofat Xurramova
Nashr litsenziyasi: AI № 201 28.08.2011.
Bosishga ruxsat etildi 23.12.2016.
Bichimi 84x108 V32. «РТ Serif» gamiturasi.
Shartli bosma tabog'i 11,76. Nashriyot-hisob tabog'i 8,68.
Adadi 44221 nusxa. Buyurtma № 4524
«Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik
kompaniyasi bosmaxonasi,
100000, Toshkent shahri, Buyuk Turon ko‘chasi, 41.
0 ‘zbekiston xalq shoiri,
taniqli jam oat arbobi
Zulfiya Isroilova 1915-yilning 1-martida Toshkentda
tug‘ilgan. “Hayot varaqlari” (1932), “She’rlar”, “Qizlar
qo‘shig‘i” (1938), “Uni Farhod der edilar” (1943),
“Hijron kunlarida” (1944), “Tong qo‘shig‘i” (1953),
“Men tongni kuylayman”, “Yuragimga yaqin kishilar”
(1 9 5 8 ), “Kuylarim sizga” (1 9 6 5 ), “Salom sizga,
erkparvar ellar”, “0 ‘g‘lim, sira b o‘lmaydi urush” kabi
she’r va to‘plamlarida
Vatan madhi, mehnat jarayonida
fidokorlik k o ‘rsatayotgan kishilar hayoti j o ‘ shib
kuylanadi. “0 ‘ylar”, “Shalola” kabi she’riy
majmualari
uchun Davlat mukofoti sovrindori b o ‘lgan. Hind
mavzusidagi she’rlari uchun Javoharla’l Neru nomidagi
umumhindiston sovrini, tinchlik va do‘stlikni tarannum
etuvchi asarlari hamda taraqqiyparvar
Osiyo va Afrika
yozuvchilari harakatidagi faol ishtiroki uchun xalqaro
“Nilufar” mukofotiga sazovor bo‘lgan. Uning she’rlari
rus, ingliz, nemis, hind, bolgar, xitoy, arab, fors va boshqa
tillarga tarjima qilingan.
Shoira Pushkin, Nekrasov,
Lermontov, S.Shipachyov, V.Inber, Lesya Ukrainka,
Amrita Pritam asarlarini o ‘zbek
tiliga mahorat bilan
tarjima qilgan.
ISBN 978-9943-26-608-7
9 7 8 9 9 4 3 2 6 6 0 8 7
Sahar mm Uian - Zulfiya Saylanma «sharq»

Sahar mm Uian...
Kundan kun saharga ortar soginchim,
Nahot hayot shomin yaqinligi bu?
Salqin oromida yo'qolar tinchim,
Demak, shafaq men-chun yolqinligi bu!
Nahot umrimdagi sahargi zavqlar
Tark etib izlayman sahardan najot?
Birday emasmidi yil, fasl, vaqtlar,
Nedir o'tib, nedir kelmaydi, nahot?
Sahar bu — yoshlikday borlig'i orzu,
Sahar o'qilmagan g'aroyib kitob.
Nahot umr olib qo'lga tarozu
Mendan kutar halol, aniq sarhisob?
To'xta!
Nechun yillar pallasi vazmin,
Umrim emasmidi hayotdan tuhfa?
Sarhisob chogda ham o'zimda izin,
Posangisin rostlash paytimas, to‘xta!
Kun faqat saharmas, kunduz, shomi bor,
Kech pishar mevalar ozmi tuproqda?
To'xta!
Tarozuga qoyardek kuy bor,
Hali sahar siyoq yashnoq dil-bog‘da.
Men axir sahar chog‘ tavallud topdim,
Onam ko‘ksi, aziz yurtim ham sahar.
She’rga dil daftarin saharlar ochdim,
Eslayman:
Topgandi sevgi qo‘ynidan
Meni tog'dan og'ir hijron ham sahar.
Bugun shorn ustidan yal-yal kulajak
To umr boricha sahar men bilan.
Har kun menga sahar tuhfa etajak
Xalqim yuragiga safar men bilan.
1968
Naqadar yer jamoli ajib,
Har soniya suvrati o'zga.
Kezmoq mumkin ovozda oqib,
Tutmoq mumkin havoni ko'zga.
So'zsiz, kuysiz mahliyolikni
Atash mumkin jarangli doston.
Hayot nomli ro'shnolikni
Mo‘yqalam-la chizmoqdir oson.
Lekin meni otar bir о yga,
Har bir rangi oladi ko'zim.
Giyohlari mast etib bo‘yga
Qayta maftun sezaman o‘zim.
Va ming bora aytgan qo'shiqni,
Takrorlashdan hech qilmayman
Takror izhor etib qulluqni
0 ‘lgunimcha kuylayman takror..
1968
Sent kuylagman, hayot!
Yashash aziz hissi tanda kezganda,
Umr ko‘pi kechib, armon dilni ezganda,
Hatto o‘zni xasta, zaif sezganda,
Og'ir, benaf o'ydan yurak bezganda
Seni kuylayman, hayot!
Har sahfang o'qilgich yangi bir kitob,
0 ‘tmishmi, ertami tugilar har bob —
Yashash va yozishga qilganda xitob,
Sukut xijolatin yengmoq azmida
Seni kuylayman, hayot!
Har fasl bir ajib tarovat to'ksa,
To'kin kuz hosili shoxlarni buksa,
Yangi rizq - yomgir, qor toglarga
cho‘ksa,
Bahor gulin ko'zga surtmoq azmida
Seni kuylayman, hayot!
Sen о‘zing kun sari o'sgan farzandim,
Goh chaqnoq shodligim, goh achchiq
zardim.
Mehnat zafarlarim, beshifo dardim,
Do'stdan mehr — maktub kutmoq azmida
Seni kuylayman, hayot!
Sening o'zing shirin va tansiq tuhfa,
Har umr baxt shonin yo‘g‘urar supra,
Yo‘g‘urmoq ming taxlit va ming bir turfa;
Bu maktabni qayta o‘tmoq azmida
Seni kuylayman, hayot!
Kuylayman, kuylamoq kun sari mushkul,
Men senman, sen mening borligim butkul.
Yelkamga yuk ortib, qo'limdan tutgil,
Bu baxtni nazmga to'kmoq azmida
Seni kuylayman, hayot!
1970
* * *
Qog'ozdan yoqilgan gulxanlar gar ko'rkam
Bir damda ko‘k o‘par ming tilli olov.
Bir dam alaqishsang so'nadi shu dam,
0 ‘tni tilga solib bo‘lmaydi darrov.
Bularning sevgisi — gulxan yonishi,
0 ‘zni ham, atrofni etdi nurafshon.
Bu oniy yonishi, oftob botishi —
Simon haroratdan qolmadi nishon.
Ikki qirgoq ora oqqan mehrmas,
Ikki dildagi dard — muz kuydirishi,
Bir sevgi ikkiga yorildimi — bas,
U — chiroq so'nishi, tunning kirishi.
Afsus, so'ngan gulxan qayta olmas cho‘g‘,
Darz ketgan ko'ngillar bo'lmaydi butun.
Gulxanni so‘ndirgan bo‘ron, muz to'liq,
Dil-u ko'zlarini ko‘r qildi tutun...
1974
|
Tuman xarajati uchun ham tuman hokimligi mas’uldir, vaholanki, 2018-yilgacha tuman darajasida budjetdan

Tuman xarajati uchun ham tuman hokimligi mas’uldir, vaholanki, 2018-yilgacha tuman darajasida budjetdan
624279a108ac5748110642 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Tuman xarajati uchun ham tuman hokimligi mas’uldir, vaholanki, 2018-yilgacha tuman darajasida budjetdan
|
Iii bob. Bulutli texnologiyalarni ta’lim jarayonida qo‘llash

Iii bob. Bulutli texnologiyalarni ta’lim jarayonida qo‘llash
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
10.01.2024
Hajmi
0,58 Mb.
#133935
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iii bob. Bulutli texnologiyalarni ta’lim jarayonida qo‘llash
Download
0,58 Mb.
Matnni ko'rish
Ushbu keltirilgan shart qaysi foydalanishni boshqarish usuliga tegishli: sub’ekt.Lavozimi=Vrach & muhit.vaqt >= 8:00 & muhit.vaqt

Qaysi shifrlash algoritmi GSM tarmog‘ida foydalaniladi?- A5/1
OSI modelining kanal sathiga mos parametrni ko‘rsating?- MAS manzil
Tomonlar autentifikatsiyasini, uzatilayotgan ma’lumot butunligi va maxfiyligini ta’minlovchi himoya vositasi bu?- VPN
OSI modelining transport sathiga mos parametrni ko‘rsating?- portlar
Hodisalarni qayd etish quyidagilardan qaysi imkoniyatni taqdim etmaydi?- Yo‘qolgan ma’lumotni tiklash imkoniyatini
Qaysi tarmoq himoya vositasi taqiqlangan saytlardan foydalanish imkoniyatini beradi?- VPN
OSI modelining qaysi sathida VPNni qurib bo‘lmaydi?- Fizik sathda
Paket filterlari turidagi tarmoqlararo ekran vositasi nima asosida tekshirishni amalna oshiradi?- Tarmoq sathi parametrlari asosida
OSI modelinining tarmoq sathiga mos parametrni ko‘rsating?- IP manzil
Qaysi javobda elektron raqamli imzoning afzalligi noto‘g‘ri keltirilgan?- Imzo chekilgan matn foydalanuvchanligini kafolatlaydi