Axborot xavfsizligi - Hisoboti 215-20 ato‘ guruh talabasi

|
Hisoboti 215-20 ato‘ guruh talabasi
|
bet | 4/11 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 1,87 Mb. | | #240845 |
Bog'liq BMI
Har bir tarixiy davrda axborotni himoya qilish usullari va vositalari fan va texnika taraqqiyoti darajasi bilan chambarchas bog‘liqdir. Himoyalangan ma’lumotlarning toifalari davlatning iqtisodiy, siyosiy va harbiy manfaatlari bilan belgilandi.
Axborot xavfsizligi elementlari qadimgi davrlardan beri qo‘llanilib kelinmoqda: ma’lumki, qadimgi Misr va Qadimgi Rimda kriptografiya qo‘llanilgan. Gerodotning so‘zlariga ko‘ra, allaqachon, Miloddan avvalgi V asrda, axborot kodlash ishlatilgan. Kriptografiyaning dastlabki dasturlaridan biriga klassik misol "Qaysar shifr" deb nomlangan. Jamiyat taraqqiyotining hozirgi bosqichida axborot mulk shakli sifatida harakat qiladi va shu sababli ma’lum qiymatga ega bo‘ladi. Axborotning jamiyatdagi rolini ta’kidlash uchun ular "sanoat jamiyati" jamiyat rivojlanishining oldingi bosqichidan farqli o‘laroq, "axborot jamiyati" haqida so‘z yuritadilar. Hozirgi vaqtda axborot xavfsizligi masalalarini ko‘rib chiqishda ikkita yondashuvni ajratish mumkin. Norasmiy yoki tavsiflovchi. Shu bilan birga, himoyalangan tizimlarni qurish masalalari tahdidlarga mos keladigan asosiy yo‘nalishlarga bo‘linadi, har bir yo‘nalish bo‘yicha kompleks chora-tadbirlar va himoya mexanizmlari ishlab chiqiladi.
Axborot xavfsizligi nazariyasi doimo rivojlanib bormoqda, chunki axborotni qayta ishlash va uzatish texnologiyalarining rivojlanishi bilan bog‘liq holda axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha doimiy ravishda yangi vazifalar paydo bo‘ladi.
Shuni ta’kidlash kerakki, hozirgi paytda u eng rivojlanayotgan tabiiy fanlardan biridir. Tadqiqotning yangi istiqbolli yo‘nalishlari doimiy ravishda paydo bo‘lib, mavjudlari esa yanada chuqur ilmiy tadqiqotlar olib bormoqda.
Istiqbolli yo‘nalishlar qatoriga quyidagilar kiradi:
Axborot xavfsizligi nazariyasi qoidalarini rasmiylashtirish;
Kompyuter texnikasi va axborot texnologiyalari rivojlanishining hozirgi darajasini aniqroq aks ettiradigan va haqiqiy AES xavfsizligini amaliy ishlatish va tahlil qilish uchun qulayroq bo‘lgan xavfsizlik modellarini ishlab chiqish;
Tahdidlarga qarshi vositalar va usullarni ishlab chiqish axborot urushi;
Internet kabi global axborot tarmoqlarida xavfsizlik masalalari;
elektron tijorat tizimlarining xavfsizligi;
Uyali aloqa foydalanuvchilari tomonidan ma’lumotlarni qayta ishlash xavfsizligi masalalari.
Axborot xavfsizligi nazariyasi fan va ishlab chiqarish sifatida rivojlanishida axborot xavfsizligi markazlari deb nomlangan. Bularga faoliyatning asosiy yo‘nalishlari axborot xavfsizligi muammolarini yangilash, nazariy tadqiqotlar o‘tkazish va xavfsizlik, analitik faoliyat va prognozlashtirish sohasida aniq amaliy echimlarni ishlab chiqishga qaratilgan harakatlarni muvofiqlashtirish bo‘lgan davlat, jamoat va tijorat tashkilotlari, shuningdek norasmiy uyushmalar kiradi. Xorijiy axborot xavfsizligi markazlari Internetda keng namoyish etiladi.
Faoliyatining ustuvor yo‘nalishlariga ko‘ra, bunday markazlar ajralib turadi.
Konsalting. Ular asosan dasturiy ta’minot, apparat vositalari yoki kompleks himoya choralarini tanlash yoki amalga oshirishda, xavfsizlik siyosatini ishlab chiqishda yoki himoya choralarini qo‘llashni tartibga soluvchi me’yoriy-huquqiy bazadan foydalanishda qiyinchiliklarga duch keladigan tashkilotlarga maslahat xizmatlarini ko‘rsatish bilan shug‘ullanadilar.
Tadqiqot. Odatda, ular yirik o‘quv yurtlari yoki fakultetlari asosida ishlaydi. Davlat tashkilotlari bo‘linmalari va axborot xavfsizligining nazariy asoslarini o‘rganish va takomillashtirish, xavfsiz tizimlarning modellarini o‘rganish va ishlab chiqish, himoya mexanizmlarini sintez qilish va tahlil qilish, qonunchilik bazasini takomillashtirishga qaratilgan.
Sertifikatlash markazlari. Ular xavfsizlik mahsulotlarini sinash, taqqoslash va sertifikatlashtirish dasturlarini amalga oshiradilar, shuningdek sertifikatlash va sinov usullariga yondashuvlarni ishlab chiqadilar. Hukumat va mustaqil sertifikatlashtirish organlari mavjud.
|
| |