nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gipermatn va gipermedia - 12-mavzu. Texnik tizimlarda internet texnologiyalari

Gipermatn va gipermedia
WWW (kiskacha - Web) sistemasida ma’lumotlar gipermatnli xujjatlar shaklida olinadi.
Gipermatn - ingl: hypertext, rus: gipertekst – bu:
1 Matnni kompьyuterda ifodalash shakli. Unda ajratilgan tushunchalar, ob’ektlar va bo’limlar orasidagi ma’noli bog’lanishlar avtomatik tarzda qo’llab-quvvatlanadi.
2 Displeyning ekraniga gipermatnni chiqaradigan va ma’noli aloqalar bo’yicha o’tishlarni amalga oshiradigan axborot dasturi. Gipermatn klaviatura yoki sichqoncha yordamida, matnning rang bilan ajratilgan qismi – murojaatni shu zahotiyoq ekranga chiqaradi. Bular mazkur so’z yoki jumlaga ta’rif va izohlar, adabiyotlar ro’yxatiga murojaatlar va bundan keyingi o’qishga oid tavsiyalar bo’lishi mumkin. Gipermatnning ikki guruhini ajratishadi. Uning muallifi tomonidan ko’zda tutilmagan ob’ektlarni unga qo’shish mumkin bo’lsa, u ochiq gipermatn deb ataladi. Dinamik gipermatn turi uchun, uni kattalashtirish amalini qo’llash odatiy holdir. Gipermatn, global ulanish xizmatida veb-sahifalarini yozishda keng ishlatiladi.
Zamonaviy dasturiy vositalarning so’rov (Help) tizimlari gipermatn ko’rinishida yaratilmoqda. Gipermatnlar ta’lim tizimlarida, izohli lug’atlarda va masofaviy o’qitishda keng ishlatilmoqda
Gipermatn boshka matnli xujjatlarga yul kursatuvchi matndir. Bu esa boshka matnlarga (bu matnlar kaysi mamlakatning serverida turishidan kat’i nazar) tezda utish imkonini beradi. Matnlar bilan bir katorda WWW xujjatlarida rangli xarakatdagi tasvirlarni, turli video kliplarni, umuman mulьtimedia ma’lumotlarini xam kurish mumkin. Matndan tashkari boshka shakldagi ma’lumotlar ni xam beruvchi xujjatlar gipermedia xujjatlari deyiladi.
Web - Internet tarmoklarida joylashgan fayllar tuplami bulib. ularning soni soat sayin kupayib bormoqda. Bu fayllarda ma’lumotlarning turli xillarini; matn. grafik, tasvirlar. video, audio ma’lumotlarini uchratish mumkin.
Webning eng asosiy xususiyatlaridan biri unda turli ob’ektlarga (matn. video, grafik) gipermurojaatning mavjudligidir.
|
Knowbot axborot xizmati - 12-mavzu. Texnik tizimlarda internet texnologiyalari

Knowbot axborot xizmati (Knowbot Information Service-KIS) bu eksperimental kompyuter xizmati bo’lib, uning asosiy vazifasi manzil topish jarayonini avtomatlashtirishdir. Bu xizmat o’zining xususiy ma’lumotlar to’plamiga ega emas. Buning o’rniga u boshqa (xususiy ma’lumotlarga ega bo’lgan axborot xizmatiga) ma’lumotlar to’plamiga so’rov yuboradi. Masalan: KIS WHOIS xizmatidan, Finger dasturidan, X.500 ma’lumotlar to’plamidan va boshqa juda ko’p tizimlardan foydalanadi.
KIS o’zini xususiyati tufayli foydalanuvchini juda ko’p qiyinchiliklardan xalos etadi. Uning bunday xususiyatlaridan biri, uning bir formatliligidir, ya’ni bir nechta dastur yoki xizmatlarni ishlash tarkiblarini yodda tutmay, faqatgina KISning ishlash tarkibini bilish etarlidir. Foydalanuvchi berayotgan yoki olayotgan KIS axborotlari uning qaysi xizmatdan foydalanayotganidan qat’i nazar, bir xil ko’rinishda bo’ladi.
Foydalanuvchi KISni ikki xil usulda ishlatishi mumkin: KIS serveriga telnet dasturi orqali kirishi yoki unga elektron pochta orqali so’rovlar yuborishi mumkin. Hozirgi kunga kelib, KIS serverini bir necha xil turlari mavjud. Agar foydalanuvchida KIS serveriga kirish uchun telnetdan foydalanish imkoniyatlari mavjud bo’lsa, foydalanuvchi quyidagi serverga ulanishga harakat qilishi mumkin:
|
Tindan boshqa telekonferentsiya dasturlarini ftp

|
Tindan boshqa telekonferentsiya dasturlarini ftp
|
bet | 16/24 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 134,76 Kb. | | #13352 |
Tindan boshqa telekonferentsiya dasturlarini ftp orqali topish mumkin. Grafik interfeysga asoslangan dasturlar sifatida (Windows, X Windows, Macintosh uchun) Trumped va WinVN dasturlarini keltiramiz. Eng oxirgi telekonferentsiyalarni o’quvchi dasturlar haqida ma’lumotlarni news.software.readers joylashgan mavzudan olish mumkin.
Win VN - telekonferentsiyalarni o’qish dasturi. Uning yordamida maqolalarni o’qish, chop qilish, ularga javob berish, maqolalardan fayllarni chaqirib olish va ularni joylashtirish imkoniyati mavjud. Bu dastur tekinga tarqatiladi. Uni ftp.ksc.nasa.gov serverida joylashgan /pub/winvn/source/ current disk katalogidan olish mumkin.
Winvn telekonferentsiyalar maqolalarni tartib bo’yicha joylashtiradi.
|
| |
12-mavzu. Texnik tizimlarda internet texnologiyalari - bet 11

WHOIS
WHOIS - bu InterNIC markazining dasturi va bu markaz tomonidan yig’ilgan ma’lumotlar to’plami. Bu to’plam ro’yxatdan o’tgan Internet hamma foydalanuvchilari haqida barcha ma’lumotlarni o’z ichida saqlaydi. Ammo, ayni paytda bu loyihani oxiriga etkazish uchun ishlar olib borilmoqda.
Bu tizimda ishlash uchun qidirilayotgan foydalanuvchining to’liq nomi yoki nomining bir qismini kiritish kerak. Agar WHOIS tizimining ma’lumotlar to’plamida bunday ma’lumot bo’lsa, ular sizning ekraningizga chiqariladi yoki elektron pochta orqali jo’natib yuboriladi.
WHOIS tizimidan foydalanishning bir necha turi mavjud. Internetda ishlash uchun to’liq huquqga ega bo’lgan foydalanuvchilar telnet dasturi yordamida Internetdagi biron-bir WHOIS serveriga kirib, uning ma’lumotlar to’plami bilan bevosita ishlashi mumkin. Faqatgina elektron pochtadan foydalanadiganlar WHOIS serveriga qidirayotgan ma’lumotini xat ko’rinishida jo’natishi mumkin. Shunda server bu ma’lumotlarni o’z ma’lumotlar to’plamidan qidirib chiqib, foydalanuvchiga elektron pochta orqali qaytib yuboradi.
WHOIS tizimidan foydalanish uchun ko’pchilik InterNIC ning asosiy serveridan foydalanadilar. Barcha WHOIS serverlarining ro’yxatini sipb.mit.edu xost kompyuteridagi anonim FTP serverining pub/whois katalogidagi whois-senv-s.list faylidan olish mumkin.
Shuni ta’kidlab o’tish kerakki, ma’lumotlarni tezroq topish va olish maqsadida bir xil ma’lumotli serverlar dunyoning regionlari bo’yicha muqobil joylashtiriladi. Muqobil serverlardan foydalanish vaqtni ancha tejaydi.
UNIX tizimlarida WHOISdan foydalanish uchun quyidagi buyruq kiritilishi kerak: whois [-h xost kompyuter nomi] foydalanuvchi nomi bunda xost kompyuter nomi berilishi shart bo’lmagan parametr. Bu parametr ishlatilgan taqdirda whois kompyuter nomi bilan foydalanuvchi nomini chalkashtirmaslik uchun oldida -h kaliti bilan yozilgan.
WHOIS tizimidan elektron pochta orqali ham ma’lumotlar olish mumkin. Buning uchun WHOIS serverlarining biriga xatning mavzusini ko’rsatmay so’rov yuborish kerak. Xatning o’zida WHOIS tizimidan foydalanishning UNIX buyrug’ini ko’rsatish lozim.
Masalan, mailserv@ds.internic.net manziliga quyidagi mazmunli xatni jo’natamiz: whois tparker.
Agar tparker nomi oldiga nuqta (.) qo’yilsa, unda WHOIS tizimi bu so’rovni korxona nomi emas, balki foydalanuvchining nomi ko’rinishida qabul qiladi. Bunda xat quyidagi ko’rinishga ega bo’ladi: whois.tparker.
WHOIS xizmatining kamchiligi shundan iboratki, unda foydalanuvchilarning hammasi tizimga kiritilmagan bo’lish ehtimoli bor.
|
InterNIC - ma’lumotlar markazi

|
InterNIC - ma’lumotlar markazi
|
bet | 17/24 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 134,76 Kb. | | #13352 |
InterNIC - ma’lumotlar markazi
InterNIC (Internet Network Information Center) - server Internet tarmog’ini bosh ma’lumotlar markazining boshlang’ich sahifasi manzili ekan. Internet yalpi axborot almashinuvini engillashtiruvchi tizim sifatida yaratilgandir. Agar bizga birorta idora, muassasaning telefon raqami zarur bo’lib qolsa, ko’pincha "09" ni terib, ma’lumot berish xizmatiga murojaat qilamiz. Internetdan foydalanuvchi esa o’zini qiziqtirayotgan axborotni Info Guide (ma’lumotlar bazasi) yordamida qiynalmay topadi. Foydalanuvchi zarur so’z yoki jumlani kompyuter ekraniga yozgach, bu ma’lumotni qayoqdan topish mumkinligi haqidagi izoh ro’yxat paydo bo’ladi. InterNIC to’g’risidagi ma’lumotlar http;//www.internic.net manzil bo’yicha qaralishi mumkin.
Internic IRD (Internet ReferuteDesk- Internet referat to’plami) savollarga javob beruvchi va Internet haqidagi ma’lumotlarni jo’natuvchi guruhga rahbarlik qiladi. U xohishga ko’ra sizning Internet xizmat doirangizga oid servis-provayderlar ro’yxatini yuboradi va uning e-mail manzili internic-net.
5. Gipermatn va gipermedia. Web sahifalarni o‘qish vositalari. Web serverlar. Internet texnologiyalarida xuquqiy masalalar. Joomla, -1C-Bistriks, Drupal tizimlarida dinamik saytlarni yaratish texnologiyalari.
|
| |
Internet texnologiyalarida xuquqiy masalalar

|
Internet texnologiyalarida xuquqiy masalalar
|
bet | 21/24 | Sana | 22.03.2021 | Hajmi | 134,76 Kb. | | #13352 |
Internet texnologiyalarida xuquqiy masalalar.
Elektron pochtaning huquqiy masalalarga ta’sir etuvchi bir nechta aspektlari mavjud. Bularga copyright mualliflik huquqlari, tuhmat va maxfiylik kiradi. Foydalanuvchi fayllarni jo’natishda mualliflik huquqlarini buzishdan saqlanishi kerak. Mualliflik huquqlari bilan muhofaza qilingan axborotlar qanday yo’l bilan tarqatilishidan qat’i nazar, noqonuniy hisoblanadi. Internet orqali dasturlar yoki boshqa axborotlar bilan almashinish taqiqlanmagan, lekin bularning ko’pchiligi ommaviylashmagan. Ba’zi bir materiallarni tarqatish qonun tomonidan taqiqlangan. Bulardan pornografiyalar birinchi o’rinda turadi.
Elektron pochtada tuhmat matbuotdagi tuhmat bilan barobar deb hisoblanadi. Lekin tuhmat tushunchasi har xil davlatlarda turlicha tahlil qilinadi.
Elektron pochtada konfidentsial axborotlar huquqi qo’llanilmaydi. Foydalanuvchi ishlayotgan tashkilot unga kelayotgan yoki undan chiqayotgan xatlarni o’qishi taqiqlanmagan. Ba’zi hollarda u qonun bilan taqiqlanishi ham mumkin.
Elektron pochta etiketi
Hayotdagi etiket kabi EPda ham etiket mavjud. Ularning ba’zilariga to’xtaymiz.
Pochtangizni o’qing. Ko’pchilik foydalanuvchilar o’z xatlarini faqatgina bo’sh vaqtlaridagina o’qiydilar. Bu korrespondentlarga nisbatan bo’lgan behurmatlikdir. Buning oqibatida siz juda ham muhim bo’lgan axborotni qo’ldan boy berishingiz mumkin. Foydalanuvchi pochtasini har doim, o’z vaqtida o’qib borishi lozim.
Xatda albatta sarlavha (subject) ko’rsatish zarurdir. Bu mijozlarni ortiqcha ishlardan qutqaradi.
Xatingizni oluvchini biling va hurmat qiling.
Xatni xatosiz yozing. Grammatik va orfografik xatolar bilan yozilgan xat jo’natuvchi to’g’risida yaxshi taassurot qoldirmaydi.
Qisqa yozing. Elektron pochtada yozayotgan xatingizni mazmunini qisqa va aniq ko’rsata biling. Xatingizdagi xatolar va fikrdan chiqib ketishlik birinchi o’rinda xatingizni emas, balki sizning o’zingizni tavsiflaydi.
O’z xatingizni boshqa manzillarga ko’chirishlikdan saqlaning. O’z xatingizni faqatgina shu xat tegishli bo’lgan manzillarga jo’nating. Aks holda, xatlarni ko’p manzillarga jo’natish hamkorlaringizda yaxshi taassurot uyg’otmasligi mumkin.
Kerak bo’lmagan taqdirda o’z xatingizga javob va so’rovlar yo’llamang. Kerak bo’lmagan taqdirda «iltimos javob bering» yoki «iltimos xatni tasdiqlang» kabi so’rovlarni yo’llamang.
So’rovlarga to’liq javob bering. So’rovlarga javob berishda qisqa «ha» yoki «yo’q« kabi javob bermang. Bu hol xat oluvchida tushunmovchiliklarga olib kelishi mumkin.
|
| |
12-mavzu. Texnik tizimlarda internet texnologiyalari - bet 10

IRC
IRC (Internet Relay Chat - Internet orqali gaplashish) -Internetning serverlaridan biri. IRCda ishlash uchun shunday ismli dastur mavjud aloqa bo’limi (provayder)ga ulanib, biror mavzu tanlanadi. Bu mavzu bilan doimiy muloqotni ta’minlab turadigan aloqa serveriga ulaniladi. Bunda o’sha mavzuga oid gaplarni, munozaralarni uchratib, siz ham bu mavzuni muhokamasida qatnashish imkoniyatiga ega bo’lasiz va sizning fikrlaringiz ham boshqa ishtirokchilarga etkaziladi. Internet xizmatining ana shunday turi IRC deb ataladi. Hozirda IRC serverlarning bir qanchasi mavjud bo’lib (DALnet, Efnet va boshqalar), ular tarmoqlarga ulangan. IRC uchun xizmat qiluvchi dasturlar orasida mIRC dasturini keltirish mumkin. Uni www.mirc.co.uk manzil bo’yicha bepul olish mumkin. mIRC dasturi o’rnatilishi bilan u o’zi sizning manzilingizni kiritishni so’raydi. O’z no-mingiz va manzilingizni kiritib, u bilan muloqotni boshlaysiz. IRC serverlar ko’p bo’lgani uchun ulardan kerakligini tanlab, unda muloqot boshlash mumkin. STATUS darchasi orqali kanal ro’yxatlari hosil qilinadi va u orqali sizni qiziqtirgan kanallar bilan ishlash imkoniyati paydo bo’ladi. Bu kanallar orqali klaviaturadan foydalanib, hatto munozarada qatnashayotganlar bilan gaplashish, ularning rasmlarini ham ko’rish imkoniyati mavjud.
|
Adobe photoshop grafik dasturida ishlash

|
Adobe photoshop grafik dasturida ishlash
|
bet | 1/14 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #104343 |
Bog'liq Adobe Photoshop grafik dasturida ishlash - Mavzu: Adobe Photoshop grafik dasturida ishlash
ADOBE PHOTOSHOP grafik dasturida ishlash - REJA:
- Kirish
- Asosiy qism.
- 1. Photoshop grafik redaktorining vazifasi va unda ishlash.
- 2. Grafik redaktorning menyular qatori bilan ishlash.
- 3. Grafik redaktorning asboblar paneli bilan ishlash.
- 4. Grafik redaktorlarda amaliy ishlar bajarish (kasbiy faoliyati doirasida).
- Xulosa
- Foydalanilgan adabiyotlar.
ADOBE PHOTOSHOP Windows muhitida ishlovchi kompyuterlar uchun mo’ljallangan elektron ko’rinishdagi fototasvirlarni tahrir qiluvchi dasturdir. - ADOBE PHOTOSHOP Windows muhitida ishlovchi kompyuterlar uchun mo’ljallangan elektron ko’rinishdagi fototasvirlarni tahrir qiluvchi dasturdir.
- Adobe Photoshop tasvir tahrir qiluvchisi yordamida fotosuratlarga qo’shimcha kiritish, fotosuratdagi dog`larni o’chirish va eski rasmlarni qayta ishlash va tiklash, rasmlarga matn kiritish, qo’shimcha maxsus effektlar bilan boyitish, bir fotosuratdagi elementlarni o’zgartirish, almashtirish mumkin. Adobe Photoshop imkoniyatlari keng qamrovli bo’lib, kitoblar, gazeta va jurnallarni turli-tuman rasmlar bilan boyitishda katta qulayliklar yaratadi.
- Adobe Photoshop ayniqsa jurnalistlarning, rassomlarning ijodiy imkoniyatlarini to’la amalga oshirishlarida yordam beradi. Jurnalistika va bevosita matbuot yoki nashriyot sohasiga aloqodor bo’lgan shaxslarning mazkur dastur bilan ishlashni bilishi ular uchun qo’shimcha imkoniyatlarni yaratib beradi.
Dasturidan chikish uchun quyidagi usullarni biridan foydalanish mumkin: 1.Alt+F4 tugmalarini birgalikda bosish. 2.Fayl menyusidagi Vixod buyrug`ini tanlash bilan. 3.Ekranning yuqori qismi o’ng burchagida joylashgan X belgisini bosish yoki Zakrit buyrug`ini bajarish bilan. - Savollarga quydagicha javob berish zarur:
- DA - kiritilgan matni o’zgarishlarni saqlash va dasturdan chiqish uchun.
- NET - kirtilgan matnda o’zgartirishlar saqlanmagan xolda dasturidan chikish uchun.
- Otmena - dasturda ishlashni davom ettirish uchun.
- Adobe Photoshop dasturi ishga tushirilgandan so’ng ekranda Adobe Photoshop tasvirtahrir qiluvchi oynasi hosil bo’ladi.
- Adobe Photoshop oynasining yuqori qismida sarlavha satr va Windows ga xos elementlar joylashadi. Sarlavha satridan so’ng menyu satri joylashadi. Menyudagi kerakli buyruqlarni tanlashingiz mumkin.
- Adobe Photoshop dasturi menyusi 9 banddan iborat. Har bir menyu tarkibida ochiladigan menyu banddlari mavjud. Ularni ko’rish kursor yordamida amalga oshirishladi. Quyida asosiy menyu va eng ko’p qo’llaniladigan buyruqlarning qiskacha tavsifi keltiriladi.
|
| |
IoT xavfsizligi talablarini tushunish

|
IoT xavfsizligi talablarini tushunish
|
bet | 11/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 382,29 Kb. | | #240419 |
Bog'liq Sanko22160 IoT xavfsizligi talablarini tushunish
IoT xavfsizligi talablari biznes, sanoat va tarmoq muhitiga xos bo'lgan IoT xavfsizlik strategiyasini qo'llab-quvvatlaydi. Ma'muriy nazoratni amalga oshirish, muntazam tuzatishlar va yangilanishlarni o'tkazish, kuchli parollardan foydalanishni ta'minlash va Wi-Fi xavfsizligiga e'tibor qaratish kabi qat'iylikdan tashqari, keng qamrovli himoyani hisobga olish kerak .
Og'ishlarni aniqlash uchun tarmoq va qurilma xatti-harakatlarini kuzatish IoT qurilmasi zaifligidan zararli dasturlarni aniqlashning eng yaxshi amaliyotidir. Yana bir eng yaxshi amaliyot - bu IoT qurilmalarini tarmoq segmentatsiyasi, bu orqali ular zaif qurilmalar va tahdidlarni ajratish uchun alohida tarmoqqa ulanadi, bu esa zararli dasturlarning korxona bo'ylab tarqalishini oldini oladi. Ishonchsiz tarmoqqa kirishni qo'llash qo'shimcha xavfsizlik darajasini ta'minlaydi.
Ko'pgina IoT qurilmalarining cheklangan konfiguratsiya imkoniyatlari bilan, IoT proshivka va dasturiy ta'minotini himoyalashga urinish o'rniga, siz IoT muhitingizni bir nechta himoya qatlamlarini, shu jumladan so'nggi nuqta shifrlashni ta'minlovchi xavfsizlik yechimlari bilan himoya qilishingiz mumkin .
IoT va bulut birlashganda, texnologiyalarni bulutga asoslangan xavfsizlik yechimlarining boshqa qatlami bilan himoya qilishni ko'rib chiqing, ular shuningdek chekkadagi qurilmalarga ishlov berish imkoniyatlarini qo'shadi.
Internet protokollari va tarmoq protokollaridan Bluetooth va boshqa aloqa protokollariga qadar IoT qurilmalari tomonidan ishlatiladigan juda ko'p turli xil protokollar mavjud. Qurilmalaringiz foydalanadigan protokollarni tushunish xavfsizlik xavflarini kamaytirishga yordam beradi.
Muhim operatsiyalar uchun GPS-ga tayanadigan sanoatlar o'zlarining GPS-ga ulangan qurilmalarini soxta yoki tiqilib qolgan GPS signallari kabi potentsial xavfsizlik muammolari uchun kuzatishi kerak.
IoT qurilmalari va tizimlari uchun xavfni baholashni o'tkazish
Hujumchilar beparvolikni o'lja qilishadi. Ular korporativ tarmoqqa ulangan IoT qurilmalarini nazorat qilmaydigan tashkilotlarning afzalliklaridan foydalanadilar. Ushbu qurilmalarga noto'g'ri qurilmalardan tortib, eskirgan proshivka bilan e'tibordan chetda qolgan marshrutizatorlargacha bo'lgan barcha narsalar bo'lishi mumkin. Tarmoqqa ulangan har bir qurilmaning xavfini tushunish va shaxsiy xatti-harakatlarini kuzatish kiberhujumlarning oldini olish uchun juda muhimdir.
Shuningdek, IoT xavfsizligi uchun korporativ tarmoqdagi tarmoq qurilmalarining to‘liq inventarini yuritish ham muhim ahamiyatga ega. Tarmog'ingizdagi barcha IoT ulanishlarini bir necha daqiqada kashf etadigan yechimni topish ustuvor vazifa bo'lishi kerak.
|
| |
Qurilmalarni tuzatish va yangilashda qiyinchiliklar

|
Qurilmalarni tuzatish va yangilashda qiyinchiliklar
|
bet | 10/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 382,29 Kb. | | #240419 |
Bog'liq Sanko22160 Qurilmalarni tuzatish va yangilashda qiyinchiliklar
IoT ishlab chiqaruvchilari apparatni buzishdan himoyalanish va xavfsiz qilish uchun o'z qurilmalarida IoT xavfsizligini yaratishga e'tibor qaratmaydi. Ko'pgina IoT qurilmalari muntazam ravishda IoT xavfsizligi yangilanishlarini olish uchun mo'ljallanmagan, bu ularni hujumlarga qarshi himoyasiz qiladi. O'rnatilgan IoT xavfsizligisiz xavfsiz yangilanishlarni ta'minlash, proshivka yangilanishlari va yamoqlarini taqdim etish va dinamik testlarni amalga oshirish qiyin. Shu sababli, tashkilot o'zining IoT qurilmalari va tarmoq muhitini kiber tahdidlardan himoya qilish vazifasini bajaradi.
IoT xavfsizligi muammolari
IoT hujumi maydoni har kuni kengayib bormoqda, chunki tobora ko'proq qurilmalar bizning aqlli soatlarimiz va aqlli televizorlarimizdan, aqlli uylarimiz va aqlli avtomobillarimizgacha, tobora rivojlanib borayotgan sanoat IoTgacha. IoT sensorlari iste'mol tovarlaridan tashqari sog'liqni saqlash, ishlab chiqarish va ta'minot zanjiri operatsiyalarida, shuningdek, yashil qishloq xo'jaligi, iqtisodiyot va milliy mudofaa uchun keng qo'llaniladi.
Rivojlanayotgan IoT Internetga ulanadigan deyarli har qanday qurilma yoki sensorni qamrab oladi - okean barjasidagi katta konteynerdan telefoningiz uchun kichik Tile Trackergacha. Shuni ta'kidlash kerakki, ulangan qurilmalarning IEEE IoT texnologiyasi prognozi 2020 yildagi 8,7 milliard qurilmadan 2030 yilda 25 milliarddan ortiq IoT qurilmalariga qariyb 300 foizga oshishi kutilmoqda.
Mavjudlik, yaxlitlik va maxfiylik bilan bog'liq xavfsizlik xatarlari uchun kengaytirilgan hujum maydonini hisobga olgan holda, IoT xavfsizligi tashkilotlar uchun tarmoq muhitlarini IoT qurilmalari tahdidlaridan himoya qilish uchun juda muhimdir.
IoT va xavfsizlik talablarini faqat butun tarmoq infratuzilmasi bo'ylab ko'rish, segmentatsiya va himoyani ta'minlaydigan integratsiyalashgan yechim bilan bajarish mumkin, masalan, xavfsizlikning yaxlit yondashuvi.
Sizning IoT xavfsizligingiz quyidagi asosiy qobiliyatlarni o'z ichiga olishi kerak:
Tarmoqning to'liq ko'rinishi bilan xavfsizlik echimlari xavf profilini yaratish va ularni IoT qurilmalari guruhlariga belgilash uchun IoT qurilmalarini autentifikatsiya qilishi va tasniflashi mumkin.
Korxona o'zining IoT hujumi yuzasini tushungandan so'ng , IoT qurilmalarini xavf profillari asosida siyosatga asoslangan guruhlarga bo'lish mumkin.
Siyosatga asoslangan IoT guruhlari va ichki tarmoq segmentatsiyasi infratuzilmaning turli nuqtalarida faoliyat asosida monitoring, tekshirish va siyosatni amalga oshirish imkonini beradi.
|
| |
Nima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak

|
Nima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak
|
bet | 6/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishNima Uchun Bizga Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Kerak
Obyektga yo’naltirilgan dasturlash fikrlash jarayoniga va ularni manipulyatsiya qilish uchun zarur bo’lgan mantiqqa emas, balki ishlab chiaruvchining manipulyatsiya qilmoqchi bo’lgan narsani amalga oshirishiga qaratilgan bo’ladi.
Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlashning Afzalliklari
Masshtabli va yangilanishi mumkin – barcha ma’lumotlarni bir joyda saqlash mumkin.
Xavfsizlik – inkapsulyatsiya va abstraktsiya yordamida murakkab kod yashiringan bo’ladi, texnik xizmat ko’rsatish osonroq va protokollar himoyalangan.
Samaradorlik — kodni saqlash va qayta foydalanishni osonlashtiradi.
Modullilik – inkapsulyatsiya obyektlarni avtomatik ravishda saqlashga imkon beradi hamda hamkorlik va muammolarni bartaraf etish uchun aniq modulli tuzilmani ta’minlaydi.
Qayta foydalanish imkoniyati – komponentlar qayta ishlatilishi mumkin, bir xil kod bir necha marta moslashtirilishi va o’zgartirilishi mumkin.
Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlashning Asosiy Tamoyillari
Abstraktsiya: Siz velosiped haydashni bilasizmi? Buni qanday qilasiz? Bu juda oddiy jarayon. Siz shunchaki pedalni aylantirishni boshlaysiz va velosiped ishga tushadi. Agar tezroq haydashni istasangiz, oyoqlaringiz harakatini tezlashtirasiz. Mabodo to’xtashni yoki tezlikni pasaytirishni xohlasangiz pedalni orqaga burasiz. Faqat shu ko’nikmalar orqali siz velosiped haydashni bemalol uddalaysiz. Demak, velosiped haydash uchun uning barcha qismlarining nomlarini bilishingiz kerakmi? Yo’q, siz texnik bilimsiz velosipedni haydashingiz mumkin. Bu aynan – Abstraktsiya, ya’ni oddiygina muhim tafsilotlarni aytib berish va orqa fon tafsilotlarini yashirish jarayonidir. Obyektlar faqat boshqa obyektlardan foydalanish uchun tegishli bo’lgan ichki mexanizmlarni ochib beradi, keraksiz kodlarni esa yashiradi.
|
| |
Polimorfizm - Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari

|
Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari
|
bet | 4/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishPolimorfizm. Ob’ektlar xatti-harakatlarni almashish uchun mo’ljallangan va ular bir nechta shaklga ega bo’lishi mumkin. Dastur ota-sinfdan ushbu ob’ektning har bir bajarilishi uchun qaysi ma’no yoki foydalanish zarurligini aniqlaydi va kodni takrorlash zaruratini kamaytiradi. Keyin ota- sinfning funksionalligini kengaytiradigan bolalar sinfi yaratiladi. Polimorfizm har xil turdagi ob’ektlarning bir xil interfeys orqali o’tishiga imkon beradi.
Simula birinchi ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash tili deb hisoblansa-da, bugungi kunda OOP bilan boshqa ko’plab dasturlash tillari qo’llaniladi . Ammo ba’zi dasturlash tillari OOP bilan boshqalarga qaraganda yaxshiroq birlashadi. Misol uchun, sof OOP tillari hisoblangan dasturlash tillari hamma narsani ob’ekt sifatida ko’rib chiqadi. Boshqa dasturlash tillari asosan OOP uchun mo’ljallangan, lekin ba’zi protsessual jarayonlarni o’z ichiga oladi.
Masalan, mashhur sof OOP tillariga quyidagilar kiradi:
Ruby
Skala
JADE
Zumrad
Asosan OOP uchun moʻljallangan dasturlash tillariga quyidagilar kiradi:
Java
Python
C++
OOP bilan bog’langan boshqa dasturlash tillariga quyidagilar kiradi:
Visual Basic.NET
PHP
JavaScript
OOPning afzalliklari quyidagilardan iborat:
Modullilik. Inkapsulyatsiya ob’ektlarni o’z-o’zidan saqlashga imkon beradi, bu esa muammolarni bartaraf etish va hamkorlikda ishlab chiqishni osonlashtiradi.
Qayta foydalanish imkoniyati. Kod meros orqali qayta ishlatilishi
mumkin, ya’ni jamoa bir xil kodni bir necha marta yozishi shart emas.
Hosildorlik. Dasturchilar bir nechta kutubxonalar va qayta ishlatiladigan kodlar yordamida yangi dasturlarni tezroq qurishlari mumkin.
|
| |
Nima Uchun Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Muhim?

|
Nima Uchun Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Muhim?
|
bet | 8/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishNima Uchun Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlash Muhim?
Masshtablilik, unumdorlik, qayta foydalanish mumkinligi, axborotni himoyalash va boshqalar obyektga yo’naltirilgan dasturlashning afzalliklari hisoblanadi. Quyidagi rasmlardagi elementlardan qaysi birini qurish, o‘zgartirish va yaratish osonroq?
Agar siz Lego qal’asini taxmin qilgan bo’lsangiz, albatta, siz haqsiz. Chunki aynan Lego strukturasini yaratishda obyektga yo’naltirilgan dasturlash yondashuvi qo’llanilganligi sababli, u osongina o’zgartiriladi. Ammo Plyajdagi qum qal’ani suv, odamlar va boshqa elementlar tufayli saqlash va o’zgartirish ancha qiyinroq bo’ladi.
Obyektga Yo’naltirilgan Dasturlashni Qanday O’rganish Mumkin?
Shunday qilib, obyektga yo’naltirilgan dasturlash – bu tashkil etish va vaqtni tejashdir. Obyektga yo’naltirilgan dasturlash yordamida siz yirik dasturlarni juda kichikroq kod bo’laklariga bo’lishingiz mumkin va uzoq muddatga vaqtni tejash uchun kod bo’limlarini qayta ishlatishingiz ham mumkin. Obyektga yo’naltirilgan dasturlash sizning kompyuteringiz uchun ancha foydali vositadir va undan foydalanish sizga yuqorida sanab o’tilgan ko’p jihatlar sababli samarali bo’lishi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar va internet saytlar:
https://www.techtarget.com
https://en.wikipedia.org
https://texnoman.uz
|
| |
Ob’yektlar - Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari

|
Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari
|
bet | 3/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishOb’yektlar - bu maxsus belgilangan ma’lumotlar bilan yaratilgan sinf namunalari. Ob’ektlar real dunyo ob’ektlariga yoki mavhum ob’ektga mos kelishi mumkin. Sinf dastlab aniqlanganda, tavsif belgilangan yagona ob’yekt hisoblanadi.
Metodlar - bu ob’ektning xatti-harakatlarini tavsiflovchi sinf ichida aniqlangan funktsiyalar. Sinf ta’riflarida mavjud bo’lgan har bir usul misol ob’ektiga havola bilan boshlanadi. Bundan tashqari, ob’ekt tarkibidagi pastki dasturlarga misol usullari deyiladi. Dasturchilar qayta foydalanish yoki funksionallikni bir vaqtning o’zida bitta ob’ekt ichida saqlash usullaridan foydalanadilar.
Atributlar sinf shablonida aniqlanadi va ob’ekt holatini ifodalaydi. Ob’ektlar atributlar maydonida saqlanadigan ma’lumotlarga ega bo’ladi. Sinf atributlari sinfning o’ziga tegishlidir.
Ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash quyidagi prinsiplarga asoslanadi:
Inkapsulatsiya. Ushbu tamoyil barcha muhim ma’lumotlar ob’ekt ichida joylashganligini va faqat tanlangan ma’lumotlarning ochiqligini bildiradi. Har bir ob’ektning amalga oshirilishi va holati belgilangan sinf ichida shaxsiy saqlanadi. Boshqa ob’ektlarda ushbu sinfga kirish yoki o’zgartirishlar kiritish huquqi yo’q. Ular faqat davlat funktsiyalari yoki usullari ro’yxatini chaqirishlari mumkin. Ma’lumotlarni yashirishning bu xususiyati dasturning katta xavfsizligini ta’minlaydi va ma’lumotlarning kutilmagan buzilishlarini oldini oladi.
Abstraksiya. Ob’ektlar faqat boshqa ob’ektlardan foydalanish uchun tegishli bo’lgan ichki mexanizmlarni ochib beradi, keraksiz amalga oshirish kodini yashiradi. Olingan sinf o’zining funktsional imkoniyatlariga ega bo’lishi mumkin. Ushbu kontseptsiya ishlab chiquvchilarga vaqt o’tishi bilan qo’shimcha o’zgartirishlar yoki qo’shimchalar kiritishga yordam beradi.
Meros. Sinflar boshqa sinflardagi kodlarni qayta ishlatishi mumkin. Ob’ektlar o’rtasidagi munosabatlar va pastki sinflar tayinlanishi mumkin, bu esa ishlab chiquvchilarga yagona ierarxiyani saqlab qolgan holda umumiy mantiqni qayta ishlatishga imkon beradi. OOP ning bu xususiyati
ma’lumotlarni chuqurroq tahlil qilishga majbur qiladi, ishlab chiqish vaqtini qisqartiradi va yuqori darajadagi aniqlikni ta’minlaydi.
|
| |
Kuchli autentifikatsiya va avtorizatsiya mexanizmini amalga oshirish

|
Kuchli autentifikatsiya va avtorizatsiya mexanizmini amalga oshirish
|
bet | 12/13 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 382,29 Kb. | | #240419 |
Bog'liq Sanko22160
Autentifikatsiya muhandis uchun IoT-ni joylashtirishda hisobga olishi kerak bo'lgan eng muhim xavfsizlik choralaridan biridir. AT ma'murlari mexanizmning kechikishi va ma'lumotlar talablari asosida bir tomonlama, ikki tomonlama yoki uch tomonlama kabi IoT autentifikatsiyasi va avtorizatsiya turi tashkilotga eng yaxshi xizmat qilishini aniqlashi mumkin.
Yuqorida aytib o'tilganidek (masalan, standart parollar), ko'pchilik IoT qurilmalari noto'g'ri autentifikatsiyaga ega. Veb-saytlar va veb-ilovalarga o'xshash IoT qurilmalarini o'rnatishda AT ma'murlari uchun IoT qurilmalarini himoya qilishning eng yaxshi usullaridan biri raqamli sertifikatlardan foydalanishdir. IoT qurilma sertifikatlari IoT xavfsizligi strategiyasining ajralmas qismidir.
Adekvat shifrlash va xavfsiz aloqani ta'minlash
Shifrlashning asosiy maqsadi kompyuter tizimlarida saqlanadigan yoki internet yoki boshqa kompyuter tarmog'i orqali uzatiladigan raqamli ma'lumotlarning maxfiyligini himoya qilishdir. IoT shifrlash turli xil turdagi IoT qurilmalarini himoya qilishda asosiy o'yinchi hisoblanadi. IoT qurilmalaridan ma'lumotlar kommunikatsiyalarini shifrlash orqali tashkilot tarkibning maxfiyligini, kelib chiqishi autentifikatsiyasini, ma'lumotlar yaxlitligini va jo'natuvchining xabardorligini qo'lga kiritadi.
Shifrlash ma'lumotlarni himoya qilishning samarali usulidir, ammo kriptografik kalitlar ma'lumotlarning himoyalanganligini, lekin kerak bo'lganda foydalanish mumkin bo'lishini ta'minlash uchun ehtiyotkorlik bilan boshqarilishi kerak. IoT qurilmalari ko'pincha o'zlariga mo'ljallanmagan bo'lsa-da, o'rnatilgan xavfsizliksiz, ular ma'lumotlarning buzilishiga olib kelishi mumkin bo'lgan zararli dasturlarni tarqatish uchun jozibali kanal bo'lib xizmat qiladi.
Ma'lumotlarni shifrlash jismoniy kirish, autentifikatsiya va avtorizatsiya yoki tarmoqqa kirishni boshqarish kabi boshqa ma'lumotlarni himoya qilish vositalarini almashtirmaydi. Ma'lumotlarni shifrlash - bu maxfiy ma'lumotlar uchun xavfsiz aloqa protokollari va kanallaridan foydalanish amaliyoti kabi xavfni kamaytirish usuli.
IoT qurilmalarini joylashtirish oson boʻlsa-da, ularning aloqa protokollari IoTni amalga oshirish mezonlarida (Wi-Fi 802.11 a/b/g/n/ac) koʻrsatilganidek, mavjud internet infratuzilmasida ishlash uchun qayta ishlash quvvati, diapazoni va ishonchliligiga ega boʻlishi kerak. va boshqalar.).
IoT tarmog'ini loyihalashda quvvat sarfini hisobga olish muhimdir. Kam quvvatli simsiz tarmoqlar eng yaxshisidir. Shu sababli, IoT ilovalari talablari uchun yaratilgan aloqa protokollari odatda ikki guruhga bo'linadi:
Kam quvvatli keng tarmoq (LPWAN)
Simsiz shaxsiy tarmoq (WPAN)
|
| |
Inkapsulyatsiya - Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari

|
Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari
|
bet | 7/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishInkapsulyatsiya: Hech qattiq shamollaganmisiz? Sizning shifokoringiz tabletka tiniq, ammo ichidagi mayda granulalarni ko’rishingiz mumkin bo’lgan dori-darmonlarni buyurganmi? Bu inkapsulyatsiyadir. Ushbu tamoyil barcha muhim ma’lumotlar obyekt ichida joylashganligini va faqat tanlangan ma’lumotlarning ochiqligini bildiradi. Inkapsulyatsiyada ma’lumotlar uning ichida saqlanadi. Kapsulaning afzalligi shundaki, u ichidagi tarkibni har qanday tashqi noto’g’ri foydalanish va shikastlanishdan saqlaydi. Inkapsulyatsiya – bu ma’lumotlarni manipulyatsiya qiluvchi va ularni tashqi aralashuvlardan himoya qiluvchi ma’lumotlar hamda funksiyalarni bir-biriga bog’lash jarayonidir.
Polimorfizm: Bu xabarni bir nechta shakllarda ko’rsatish qobiliyati. Oilangizdagi rolingiz haqida o’ylab ko’ring. Siz qiz, ona, rafiq yoki xolavachchamisiz? Vaziyatga qarab, siz bir vaqtning o’zida turli rollardasiz. Bu polimorfizm, obyektning ko’p shakllarni olish qobiliyati. Obyektlar xatti-harakatlarni almashish uchun mo’ljallangan bo’ladi va ular bir nechta shakllarni olishlari mumkin, shuning uchun kodni takrorlash zaruratini kamaytiradi. Agar siz ushbu so’zni ajratsangiz, ushbu ma’nolarni bildiradi: poli: ko’p, morfizm: shakllar.
Meros – obyektga yo’naltirilgan dasturlash tillarining asosiy tushunchalaridan biridir. Meros – dasturchilar ishini optimallashtirish uchun mo’ljallangan hisoblanadi. Ushbu optimallashtirishda merosning roli dasturiy ta’minot muhandislariga sinflar ierarxiyasini yaratishga imkon berishdir.
Ilgari sizga dori yozib bergan shifokorni eslaysizmi? Biroq siz ularni qabul qilgach ham yaxshilanmadingiz, shuning uchun shifokoringiz kasalligingiz bo’yicha boshqa mutaxassisga murojaat qilishingiz kerakligini aytadi. Odatda barcha shifokorlar bir xil tayyorgarlikdan o’tadi, keyin ular o’zlarining ixtisoslashtirilgan ta’lim yo’nalishlariga ajraladilar. Barchasi shifokorlar, lekin turli darajadagi ta’limni olishadi. Meros – bu bir sinfning boshqa sinf bilan bog’lanish qobiliyati, xuddi odamlar bir-biriga bog’langan bo’lishidek.
|
| |
Osonlik bilan - Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari

|
Mustaqil ish obʼyektga yo‘naltirilgan dasturlash tamoyillari
|
bet | 5/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 310,32 Kb. | | #122036 |
Bog'liq Muzaffarov Azizbek Dasturlash uslublari va paradigmalar mustaqil ishOsonlik bilan yangilanadigan va kengaytirilishi mumkin. Dasturchilar tizim funksiyalarini mustaqil ravishda amalga oshirishlari mumkin.
Interfeys tavsiflari . Ob’ektlar bilan aloqa qilish uchun ishlatiladigan
xabarlarni uzatish usullari tufayli tashqi tizimlarning tavsiflari oddiy.
Xavfsizlik. Inkapsulyatsiya va abstraktsiyadan foydalanib, murakkab kod yashiringan, dasturiy ta’minotga texnik xizmat ko’rsatish osonroq va internet protokollari himoyalangan.
Moslashuvchanlik. Polimorfizm bitta funktsiyaga u joylashgan sinfga moslashish imkonini beradi. Turli ob’ektlar ham bir xil interfeys orqali o’tishi mumkin.
Ob’ektga yo’naltirilgan dasturlash modeli ishlab chiquvchilar tomonidan bir nechta sabablarga ko’ra tanqid qilingan. Eng katta muommo shundaki, OOP dasturiy ta’minotni ishlab chiqishning ma’lumotlar komponentiga ortiqcha urg’u beradi va hisoblash yoki algoritmlarga etarlicha e’tibor bermaydi. Bundan tashqari, OOP kodini yozish ancha murakkab va kompilyatsiya qilish ko’proq vaqt talab qilishi mumkin.
OOPning muqobil usullari quyidagilardan iborat:
Funksional dasturlash. Bunga telekommunikatsiya va nosozliklarga chidamli tizimlar uchun ishlatiladigan Erlang va Scala kabi tillar kiradi.
Strukturaviy yoki modulli dasturlash. Bunga PHP va C# kabi tillar kiradi.
Imperativ dasturlash. OOP ga alternativa modellarga emas, balki
funksiyaga e’tibor qaratadi va C++ va Java-ni o’z ichiga oladi.
Deklarativ dasturlash. Ushbu dasturlash usuli vazifa yoki istalgan natija nima ekanligi haqidagi bayonotlarni o’z ichiga oladi, lekin unga qanday erishish mumkin emas. Tillarga Prolog va Lisp kiradi.
Mantiqiy dasturlash. Ko’pincha rasmiy mantiqqa asoslangan va Prolog kabi tillardan foydalanadigan bu usul muammoli sohaga oid faktlar yoki qoidalarni ifodalovchi jumlalar to’plamini o’z ichiga oladi. U qoidaga asoslangan mantiqiy so’rovlardan foydalanishi mumkin bo’lgan vazifalarga qaratilgan. Ko’pgina ilg’or dasturlash tillari ishlab chiquvchilarga modellarni birlashtirishga imkon beradi, chunki ular turli xil dasturlash usullari uchun ishlatilishi mumkin. Masalan, JavaScriptdan OOP va funktsional dasturlash uchun foydalanish mumkin.
Obyektga yo’naltirilgan dasturlash – bu funksiyalar yoki mantiq emas, balki obyektlar va ma’lumotlar o’rtasida o’zaro aloqa qiluvchi patternlar to’plamidir. Boshqacha qilib aytganda, ma’lumotlar hamda mantiq obyektlarga kiritilgan va obyektga yo’naltirilgan dasturlash katta dasturlarni kichikroq, shuningdek, qayta foydalanish mumkin bo’lgan qismlarga ajratishga yordam beradi. Obyektga yo’naltirilgan dasturlash tillariga C#, Java, Python, C++, Visual Basic.Net va JavaScript kiradi. Apple asoschisi Stiv obyektga yo’naltirilgan dasturlash haqida quyidagicha tushuntiradi.
|
| |
Impact Factor: 2 issn-l: 2544-980x maydon Tranzistorlarining Afzalligi Va Ularning O`Ziga Xos Xususiyatlari

Impact Factor: 2 issn-l: 2544-980x maydon Tranzistorlarining Afzalligi Va Ularning O`Ziga Xos Xususiyatlari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Impact Factor: 2 issn-l: 2544-980x maydon Tranzistorlarining Afzalligi Va Ularning O`Ziga Xos Xususiyatlari
|
Zoom video qo'ng'iroqlarni amalga oshirish uchun mo'ljallangan dastur

|
Zoom video qo'ng'iroqlarni amalga oshirish uchun mo'ljallangan dastur
|
Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #261957 |
Bog'liq Axror VAT 3ю- topshiriq[1]
Videokonferensiya aloqa tizimlari fanidan
2- topshiriq vartiantlari AT-4/4 20 guruh kursantlari uchun
Mavzu: Zoom dasturi yordamida video aloqani amalga oshirish
Zoom - video qo'ng'iroqlarni amalga oshirish uchun mo'ljallangan dastur turli sabablarga ko'ra tobora ommalashib borayotgan. Ulardan biri video va audio eshittirishlarining yuqori sifati bilan bog'liq, chunki bu juda moslashuvchan, hattoki biz URL manzil orqali taklif qilingan konferentsiyaga kirish uchun ma'lumotlarga ehtiyoj sezmaysiz.
Kabi cheklovlari bilan bo'lsa-da, bepul dastur bu 40 yoki undan ortiq bo'lgan har bir video qo'ng'iroq uchun 3 daqiqa ishtirokchilar, ammo agar ularning oyiga 13,99 evroga obuna bo'lsak, biz ba'zi cheklovlarni olib tashlaymiz. Sizga videomuloqotni bosqichma-bosqich ko'rsatib beramiz.
Biz konferentsiyada ulanganimizda video va audio tarkibidagi yuqori sifatidan tashqari Zoom ajoyib moslashuvchanligi bilan ajralib turadi. Biz buni aytmoqdamiz, chunki hisob qaydnomasida ro'yxatdan o'tishda ulanish imkoniyatidan tashqari, uni URL-manzil orqali ham amalga oshirish mumkin, bu biz ochgan platformaga qarab, bizni ilova o'rnatish orqali amalga oshiradi. buni mobil telefonimizda saqlang yoki agar biz uni noutbukdan qilsak, veb orqali amalga oshiring.
Ushbu moslashuvchanlik juda oddiy kompyuter yoki mobil bilimlarga ega bo'lganlarga bir necha daqiqada ko'proq hamkasblari yoki oila a'zolari bilan uchrashuv xonasiga kirish imkoniyatini beradi. Ya'ni, bepul versiyadan 40 yoki undan ortiq ishtirokchilar konferentsiyalari uchun 3 minut cheklovimiz bor. Agar biz ushbu to'siqdan o'tishni istasak, biz to'lashimiz kerak, ammo ba'zan Zoom bizga yana bir ajoyib vaqt beradi undan foydalanishni davom ettirish uchun.
Kattalashtirish shuningdek, ishtirok etayotgan har bir kishiga ovozni o'chirib qo'yish kabi ba'zi narsalarga imkon beradi.
Zoom dasturini kompyuterga o’rnatamiz va dasturga kiramiz:
Dasturni ishga tushiramiz registratsiyadan o’tib login parol o’rnatamiz va dastur imkoniyatlaridan to’liq foydalanishga harakat qilamiz
Video konferensiya yoki meeting o’tqazishni rejalashtirish va maqul vaqtda kelishilgan onlayn muloqotni amalga oshirish mumkin
Vanihoyat sifatli qulay video aloqani o’rnatamiz
|
| |
Vol. 37 (2023): Miasto Przyszłości +62 811 2928008

Vol. 37 (2023): Miasto Przyszłości +62 811 2928008 .
106
Miasto Przyszłości
Kielce 2023
17.
Davronov S. E. O. G. L. O‘ZBEKISTON VA HINDISTON UMUMTA‘LIM MAKTABLARIDA
FIZIKA FANI DARSLIKLARINING QIYOSIY TAHLILI //Scientific progress. – 2023. – Т. 4. –
№. 5. – С. 223-228.
18.
Erkin o'g'li D. S. FTORID-IONLI VA SUPER-IONLI QOPLAMALARNI O'RGANISH. – 2022.
19. Khusniddinovna A. D., Muhiddinovich Z. X. INVESTIGATION
OF AUTOMATION OF THE
CONTROL UNIT OF THE TURRET HEAD OF THE LATHE //Galaxy
International
Interdisciplinary Research Journal. – 2021. – Т. 9. – №. 11. – С. 346-350.
20. Khusniddinovna A. D. Methods of Testing Logical Control Systems //Miasto Przyszłości. – 2022.
– Т. 28. – С. 247-249.
21. Абдуллаева
Д.
Х.
ТРЕБОВАНИЯ,
ПРЕДЪЯВЛЯЕМЫЕ
К
ПРОГРАММНО
РЕАЛИЗОВАННЫМ ЛОГИЧЕСКИМ КОНТРОЛЛЕРАМ //Uzbek Scholar Journal. – 2022. –
Т. 9. – С. 68-71.
22. Абдуллаева Д. Х. Оптимизация Производственной Структуры Предприятия С Применением
Многофункциональных Обрабатывающих Центров //Uzbek Scholar Journal. – 2022. – Т. 9. –
С. 72-74.
23. Khusniddinovna A. D., Nurilloevich Y. M., Radzhabovich E. D. Use of
Computing Platforms of
General Purpose as A Hardware Base //International Journal of Human Computing Studies. –
2021. – Т. 3. – №. 8. – С. 46-50.
24. Khusniddinovna A. D., Mukhiddinovich Z. K. Approach to Testing
Logical Control Systems of
Technological Equipment //Texas Journal of Engineering and Technology. – 2022. – Т. 9. – С. 48-
52.
25. Temirov S. A. Yorug „lik interferensiyasini o‟ rganishda ―phet‖
da tuzilgan dasturlardan
foydalanish //Academic research in educational sciences. – 2023. – Т. 4. – №. 4. – С. 274-277.
26. Temirov S. A. Experimental results of the paraboloid concentrator //Academic
research in
educational sciences. – 2023. – Т. 4. – №. 5. – С. 66-70.
27. Temirov S. KOMPOZITSION QOPLAMALARNING ISSIQLIK BARQARORLIGINI TADQIQ
QILISH //Центральноазиатский журнал образования и инноваций. – 2023. – Т. 2. – №. 6 Part
2. – С. 184-187.
28. Temirov S. VAKUUMLANGAN QUYOSH ISSIQLIK
QABUL QILUVCHI ELEMENTINING
LABORATORIYA MAKETINI SINOVDAN O ‗TKAZISH //Евразийский журнал технологий
и инноваций. – 2023. – Т. 1. – №. 6. – С. 173-177.
29.
Atoyevich T. A. et al. diod rejimida ulangan maydon tranzistoriga yorug‘lik ta‘sirini o‘rganish
//Results of National Scientific Research International Journal. – 2022. – Т. 1. – №. 2. – С. 106-
110.
Vol. 37 (2023): Miasto Przyszłości +62 811 2928008

|
Vol. 37 (2023): Miasto Przyszłości +62 811 2928008Bog'liq 101-106 Maydon Tranzistorlarining Afzalligi Va Ularning O`Ziga Xos XususiyatlariVol. 37 (2023): Miasto Przyszłości +62 811 2928008 .
104
Miasto Przyszłości
Kielce 2023
2.3.1 - rasm. Maydon tranzistorlarining chiqish (a) va kirish (b)statik xarakteristikalar.
Maydon tranzistorlarining sifat parametrlariga: S xarakteristik tikligi, µ kuchaytirish koeffitsienti va
ichki qarshiligi kiradi.
Maydon tranzistorining S xarakteristik tikligi deganda,
= const bo‗lganda stok toki o‗zgarishini
zatvor kuchlanishi o‗zgarishiga nisbati tushuniladi:
Maydon tranzistorining µ kuchaytirish koeffitsienti deb,
=const bo‗lganda, stok kuchlanishini zatvor
kuchlanishi o‗zgarishiga nisbatiga aytiladi:
Maydon tranzistorining
ichki qarshiligi deb,
= const bo‗lganda, stok kuchlanishini o‗zgarishini
unga to‗g‗ri keluvchi stok tokini o‗zgarishiga nisbatiga aytiladi:
Maydon tranzistorining yuqoridagi parametrlari quyidagicha ham bog‗langan:
Maydon tranzistorlarining ishchi sohasida, S = 0,3–3 mA/V,
ichki qarshiligi bir necha megaomni
tashkil qiladi.
Barcha turdagi maydon tranzistorlarda taglik yarimo‗tkazgichning p - yoki n- turi ishlatiladi. Shuning
uchun ham maydon tranzistorlari n- va p- turlari bilan farqlanadi. Hozirgi paytda maydon
tranzistorlarini 6 xili qo‗llaniladi.
Maydon tranzistorlarning zaruriy xususiyatlariga ularning kirish qarshiligini (
Omgacha) va
chegara chastotasini (1 GGsgacha) juda yuqoriligidir. Maydon tranzistorlarini, ayniqsa MDYa-
tranzistorlarini integral mikrosxemalarda qo‗llanilmoqda.
Xulosa
Maydoniy tranzistorlarning asosiy parametrlari: xarakteristika tikligi S, differensial (ichki qarshiligi)
, µ kuchaytirish koeffitsienti hisoblanadi.
Maydoniy tranzistorlarning bir necha afzalliklari:
1. Katta kirish qarshiligiga ega. ( p-n o'tishli maydonli tranzistorlarda
, zatvori
izolyatsiyalangan maydonli tranzistorlarda
bo'ladi.)
2. Xususiy shovqin juda kam. Tok hosil qilishda faqat bitta turdagi zaryad tashuvchi ishtirok etadi,
shuning uchun rekombinatsiya yo'q, rekombinatsiya shovqin yo'q.
3. Harorat va radiatsiya ta'siriga chidamli.
|
| |
Электр хавфсизлиги

Электр хавфсизлиги
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
17.11.2023
Hajmi
0,51 Mb.
#100309
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Электр хавфсизлиги
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Kengaytirilgan xavfsizlik

Kengaytirilgan xavfsizlik: Yuqorida aytib o'tilganidek, shifrlash ma'lumotlaringizni himoya qilishning eng kuchli usullaridan biridir. Bu sizning ma'lumotlaringiz to'liq himoyalanganligini bilib, o'zingizni xavfsiz his qilishingiz mumkinligini anglatadi. Agar kimdir ma'lumotni ushlab qolsa ham, u shifrlangan bo'lar edi.
Tezlik: Kripto murakkab jarayon bo'lsa-da, AES-256 shifrlash tezdir, ya'ni ma'lumotlaringiz bir necha soniya ichida to'liq shifrlanadi.
Moslik: Asosiy brauzerlar o'rtasida odatda yaxshi moslik mavjud, ya'ni AES-256 shifrlash ko'pgina dasturiy ta'minot va qurilmalar bilan ishlaydi.
AES-256 algoritmidan foydalanishga misollar
AES-256 shifrlash algoritmi ko'plab xavfsizlik dasturlarida qo'llaniladi, jumladan:
parolni shifrlash
Faylni shifrlash
xabarlarni shifrlash
tarmoq shifrlash
AES-256 shifrlash algoritmi ma'lumotlarni himoya qilishning nihoyatda xavfsiz va amalga oshirilishi oson usuli hisoblanadi. U ma'lumotlarning maxfiyligini kafolatlash uchun ishlab chiqilgan va ko'plab turli ilovalarda ishlatilishi mumkin.
Ba'zi darajada sarhisob bo'lsa, har qanday holatda ham biz A-shifrlash qati nazar, kalit tasvir qanday o'rnatilgan eng ilg'or va himoyalangan, deb aytish mumkin. Ajablanar emas, bu standart eng cryptosystems imkoniyatlar va rivojlanish bo'yicha darajadagi darajadagi keng nuqtai nazar va yaqin ta'minot, ayniqsa, juda yuqori yoki yuqori bo'lishi va bir birlik (simmetrik va assimetrik blok daryo masalan, bir vaqtda shifrlash bir necha bor. birlashtirgan mumkin ega deb shifrlash).
Bu standart boshqa standartlarga qaraganda o`zining kriptoturg`unligi bilan
ajralib turadi. Unda foydalanilgan matematik amallarning murakkablik darajasi
uning turg`unligini yanada oshiradi. Chunki bu algaritimda shifrlangan ma`lumotlar
hujumlarga bardoshliligi yuqori.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Nil’s Fеrgyuson, Bryus Shnayеr «Практичскя криптография», 2005yil.
2. Pеtrov A.A. «Компютерная безопасностъ. Криптографичиске методи
zaщити», M.: DMK, 2000 yil.
3. Shnayer Bryus. Prikladnaya kriptografiya. Protokolы, algoritmы, isxodnыe
tekstы na yazыke Si. Triumf. 2002.
4. Barichev S. V. Kriptografiya bez sekretov. –M.: Nauka, 1998.
|
Himoyalovchi yerga ulash qurilmalarni hisoblash

Bir vertikal erga ulagichning (sterjen) qarshiligi
:
,
Om
(8)
bu yerda:
ρ
his
– yer sathining solishtirma qarshilign,
Om∙m;
ℓ - sterjen uzunligi,
m;
t - quyilish chuqurligi, ya‘ni yer usti qismidan yerga ulashning o‘rtasidagi teng
masofa,
m;
d - sterjen diametri,
m;
Hisoblashlarda, burab ulangan diametri 12 mm, uzunligi 5 m bo‘lgan yerga
ulagichlarda, soddalashtirilgan formuladan foydalanish mumkin
:
,
Om
(9)
Yerning hisobiy solishtirma qarshiligi:
,
Om∙m
(10)
bu yerda:
ρ - normal namlikda o‘lchangan yerning solishtirma qarshiligi,
Om∙m;
k
mavs
- yerning muzlash va qurishini hisobga oluvchi mavsum koeffitsienti.
3-5 m vertikal elektrodlar uchun ikkinchi iqlim maydonlarida
k
fasl
=1,45÷1,3;
gorizontal elektrodlar uchun
k
fasl
=3,5÷2,5.
Gorizontal yerga ulagichning (tasma) qarshiligi
:
,
Om
(11)
bu yerda:
ℓ - yerga ulagichning uzunligi,
m;
b - tasmaning qalinligi,
m;
t - qo‘yilish chuqurligi,
m;
Tasmaning ko‘ndalang kesim yuzasi 48 mm
2
dan, qalinligi esa 4 mm dan kam
bo‘lmasligi kerak.
Yerni solishtirma qarshiligi quyidagi formula bilan aniqlanadi:
,
Om∙m
(12)
bu yerda:
R - o‘lchov asbobining ko‘rsatkichi,
Om.