rasm. Diversifikatsiya turlari - ” fanidan kurs ishi mavzu: ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash va modernizatsiyalash...

|
” fanidan kurs ishi mavzu: ishlab chiqarishni diversifikatsiyalash va modernizatsiyalash samaradorligi
|
bet | 5/8 | Sana | 28.09.2024 | Hajmi | 155,11 Kb. | | #272797 |
Bog'liq KURS ISHI-ISHLAB CHIQARISHNI DIVERSIFIKATSIYALASH VA MODrasm. Diversifikatsiya turlari
Hozirgi iqtisodiy vaziyatda rivojlanish strategiyasi sifatida diversifikatsiya tashkilotning imkoniyatlarini kengaytirishga, biznes tuzilmalarining ham, iste'molchilar hamjamiyatining ehtiyojlarini qondirishga imkon beradi. So'nggi o'n yil ichida O‘zbekiston tashkilotlari inqirozlarning oldini olish usullaridan biri sifatida biznesni diversifikatsiya qilish strategiyasini tobora ko'proq tanladilar. Ilmiy adabiyotlarda diversifikatsiya strategiyalarining quyidagi turlari ko‘rib chiqiladi: konsentrik (vertikal) diversifikatsiya; gorizontal diversifikatsiya; konglomerat diversifikatsiyasi. Tegishli diversifikatsiya strategiyasi deb ham ataladigan konsentrik yoki vertikal diversifikatsiyaning o'ziga xos xususiyati shundaki, tashkilot mavjud texnologiyalar va kompaniya resurslaridan samaraliroq yoki to'liq foydalanishga imkon beradigan mahsulotlar yoki biznes yo'nalishlari orqali ishlab chiqarishni kengaytiradi. Konsentrik diversifikatsiya strategiyasidan foydalanish tashkilotga asosiy mahsulot iste'molini yaxshilaydigan yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishga imkon beradi. Ushbu turdagi diversifikatsiya strategiyasi odatda kichik tashkilotlar tomonidan tanlanadi va yangi ishlab chiqarilgan mahsulotlar odatda ularning asosiy faoliyati bilan chambarchas bog'liq. Zamonaviy tadqiqotchilar ushbu turdagi biznesni rivojlantirish strategiyasining tor xususiyatlarini aks ettiruvchi diversifikatsiyaning ayrim turlarini ajratib ko'rsatishadi, masalan: ishlab chiqarishni diversifikatsiya qilish - bu mahsulot turlarini ko'paytirish va yangi bozorlarga chiqish uchun tashkilot biznesini strategik qayta yo'naltirishdan iborat; mahsulotlarni diversifikatsiya qilish texnologik yoki sanoat innovatsiyalarini yoki bir turdagi mahsulotning turli modifikatsiyalarini joriy etish hisobiga mahsulot sonini ko‘paytirishga yo‘naltirilganligi; narxlarning diversifikatsiyasi turli daromad darajasiga ega bo‘lgan iste’molchilarning maksimal sonini jalb qilish maqsadida narx siyosatini o‘zgartirishga asoslangan; biznesni diversifikatsiya qilish iqtisodiyotning turli tarmoqlari o‘rtasida tashkilot faoliyatining bir necha yo‘nalishlarini rivojlantirishga qaratilgan bo‘lib, bu tashkilot maqomini oshirishga yordam beradi va ko‘proq foyda keltiradi; kapitalni diversifikatsiya qilish moliyaviy resurslarni turli sohalarga, moliya institutlariga, biznes loyihalariga va boshqalarga qo‘yishda ifodalanadi; Biznes o'sishini oshirishga qaratilgan diversifikatsiya strategiyasini ishlab chiqish ma'lum bir algoritmda bosqichma-bosqich amalga oshiriladi: biznesning kuchli tomonlari va barqarorligini tahlil qilish; diversifikatsiya yo‘nalishini izlash; yo‘nalishlarni qiyosiy baholash; Kompaniyaning umumiy portfelini tahlil qilish. Ko'pgina hollarda, diversifikatsiya strategiyasining asosiy kamchiligi yangi biznesni boshlashdan olingan daromaddan oshib ketadigan sezilarli xarajatlardir.
Diversifikatsiyaning ta'riflari, belgilari, uning turlari va turlarini tahlil qilish shuni ko'rsatdiki, diversifikatsiya hodisasi va jarayonlari ko'p qirrali va zamonaviy jamiyat uchun dolzarb bo'lib, biznesni muvaffaqiyatli rivojlantirish uchun keng qo'llanilishi mumkin. Biznes samaradorligini oshirish uchun zamonaviy tashkilot eng maqbul diversifikatsiya variantini tanlashi kerak, bu esa unga raqobatbardoshlikni saqlab qolish va o'z biznesini yangi yuqori darajada rivojlantirish imkonini beradi. Biznesni diversifikatsiya qilishning eng keng tarqalgan usullari quyidagilardan iborat: moslashtirish yoki o'z resurslaridan yanada oqilona foydalanish hisobiga mahsulot turlarini kengaytirish usuli; kengaytirish usuli – qo‘shimcha ishlab chiqarish quvvati hisobiga assortimentni kengaytirish; sotib olish usuli yangi bozorlarni o‘zlashtirish maqsadida yirik kompaniya tomonidan kichikroq tashkilotlarni sotib olishga asoslangan; qo'shilish usuli birgalikdagi sa'y-harakatlar orqali umumiy maqsadlarga erishish uchun ikki yoki undan ortiq tashkilotning aktivlarini birlashtirishdan iborat. Ishlab chiqarishni samarali diversifikatsiya qilish tashkilotning iqtisodiy ko'rsatkichlarini yaxshilashga yordam beradi, uning faoliyatidagi xavflarni kamaytiradi va tashkilot faoliyatining barcha sohalariga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Shu bilan birga, savodsiz diversifikatsiya tashkilotning texnik va texnologik balansining buzilishi, moliyaviy-iqtisodiy ko'rsatkichlarning yomonlashishi va natijada raqobatbardoshlikning sezilarli darajada pasayishi kabi o'ta salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin.
|
| |