nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
misol. “CheckBox1” - Bosh menyu

|
Bosh menyu
|
bet | 21/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tilimisol. “CheckBox1” tugmasidan o‘chirish yoki belgilashda foydalanish.
Standard komponentalar palitrasidan “ab” piktogrammasi belgilanib forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda “Edit1”matn kiritilishi lozim bo‘lgan joy ajratiladi.
Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda “CheckBox1” tugmachasini hosil qilamiz.
Standard komponentalar palitrasidan “Label1” va “Button1” tugmalarini hosil qilamiz.
Demak, hosil bo‘lgan “Button1” tugmasi ustiga sichqoncha tugmachasini ikki marta bosib dasturlash maydonchasini hosil qilamiz.
Dasturlash maydonchaga quyidagi dasturni kiritamiz:
var a,s:real; begin
a:=strtofloat(edit1.Text); s:=a;
if CheckBox1.Checked then s:= s*2; label1.Caption:='s='+floattostr(s);
end; end.
2.3.11-rasm. CheckBox tugmachasidan foydalanish
Dasturning bajarilishini amalga oshirish uchun “F9” tugmasini tanlaymiz.
Hosil bo‘lgan katakchaga (Edit1) maydoniga 5 sonini kiritamiz va “Button1”
tugmachasini tanlasak oynada 5 soni paydo bo‘ladi.
Agar Edit maydoniga 5 sonini kiritib “CheckBox1” tugmachasiga belgilash kiritsak oynada 10 soni paydo bo‘ladi.
2.3.12-rasm. CheckBox tugmachasidan foydalanish
GroupBox tugmachasidan foydalanish.
GroupBox – fоrmаdа bir nechta tugmalarni bir-biri bilan bog‘lashga xizmat qiladi. Tugmalar bilan bog‘lanish hosil qilish uchun, Delphining Standard
komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda bog‘lanish hosil qilish joyi ajratiladi. Natijada “GroupBox1” bog‘lanish hosil qiluvchi maydoni hosil qilinadi.
|
| |
Dasturlar bo‟limi - Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy...

|
Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy asosga EGA ekanligini ko’rish mumkin
|
bet | 39/62 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #135281 |
Bog'liq 8-sinf Informatika fanidan dars ishlanmalarDasturlar bo‟limiga yangi dasturlarni ham qo‘shish mumkin. Masalan, instalyatsiya qilingach, Mcrosoft Office dasturlar paketi ham shu bo‘limda aks etib turadi.
Hujjatlar bo‟limi yaqin vaqt ichida ishlangan hujjat, rasm yoki multimediya fayli ro‘yxatini ko‘rsatuvchi menyuni yuklab beradi. Bosh menyuning Klassik ko‘rinishida bu bo‘lim
―Mening hujjatlarim‖ va ―Mening rasmlarim‖ papkalarini ham aks ettiradi.
Sozlash bo‟limi sistemadagi barcha elementlarni, qurilmalarni, dasturlarni, foydalanuvchilar ro‘yxati va imkoniyatlarini qayta sozlash imkoniyatini beradi. Uning qism menyusida Boshqarish paneli ( ), Printerlar, Masalalar paneli bandlari bor. Boshqarish paneli quyidagi elementlardan tashkil topgan bo‘lib, ularni sozlash imkoniyatini
beradi:
Masalan, Foydalanuvchilarni hisobga olish (Учетные записи пользователей) bo‘limi
orqali operatsion sistemaning ko‘pfoydalanuvchilik imkoniyatini ko‘rish mumkin. Bu bo‘lim orqali shu sistemada bir nechta foydalanuvchi hisobdan o‘tishi, foydalanuvchilarning kompyuterni boshqarishdagi imkoniyatini belgilash, parollar kiritish va o‘zgartirish, foydalanuvchini hisobdan chiqarish kabi ishlarni amalga oshirish mumkin.
Qidirish bo‟limi papkalarni, fayllarni, server kompyuteri yoki E-Mail ma‘lumotlarini qidirish imkonini beradi. Masalan, agar Navro‘z haqida yozgan hujjatlarimiz nomi va qaysi papkada ekanligi yodimizdan ko‘tarilgan bo‘lsa, fayllar va papkalarni qidirish bo‘limidan foydalanamiz. Bu bo‘lim barcha hujjatlar (fayl xususiy nomi o‘rniga * belgisi qo‘yilgani
uchun: *.doc) ichidan Navro‘z so‘zi qatnashganlarini topish imkonini beradi. Qidirish jarayoni cho‘zilib ketmasligi uchun qo‘shimcha qidirish xossalarini kiritish mumkin. Masalan, qaysi katalogdan – C: yoki D: diskdami yoki disklarning biror pog‘ona katalogidami; fayl hajmi –
taxminiy o‘lchami ma‘lum bo‘lsa; qachon
o‘zgartirish kiritilgani – o‘tgan haftadami, o‘tgan oydami, o‘tgan yilmi, qaysi davr oralig‘ida kabi:
Ma‘lumot - ma‘lumotlar tizimini chaqirishni amalga oshiradi. Axborot olish uchun ma‘lumot tizimi mazmunidan yoki mavzular ko‘rsatkichidan foydalanish mumkin. Bu tizim Windowsning imkoniyatlari va unda ishlash bo‘yicha to‘liq axborot beradi.
Bajarish buyrug‘i dasturlarni ishga tushiradi va papkalarni ochadi, MS DOS buyruqlarining bajarilishini ta‘minlaydi. Bu buyruqning muloqot oynasida tugmachasi bo‘lib, uning yordamida
dasturlar tanlanadi va buyruqlar satrida dasturning to‘liq nomi aks ettirladi. Buyruqni ishga tushurish uchun OK, bekor qilish uchun esa tugmachasi bosiladi.
O‘chirish bandi orqali Windowsda ish tugallanadi va kompyuter o‘chiriladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy asosga EGA ekanligini ko’rish mumkin
|
misol. “RadioGroup” - Bosh menyu

|
Bosh menyu
|
bet | 24/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tilimisol. “RadioGroup” tugmachasidan foydalanish.
Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib, forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda “RadioGroup1” maydonini hosil qilamiz.
Standard komponentalar palitrasidan “Label1” , “Button1” va “Edit1”
tugmalarini hosil qilamiz.
“RadioGroup1” maydoniga sichqoncha tugmachasini bir marta bosamiz.
Ob’еktlar inspеktorining “Items” xossasidan “TStrings” yozuvi ustiga sichqoncha tugmachasini bir marta bosamiz natijada quyidagi rasm paydo bo‘ladi.
2.3.18-rasm. RadioGroup tugmachasidan foydalanish
Hosil bo‘lgan maydonga “Nol, Bir, Ikki, Uch” yozuvlarini kiritamiz.
“RadioGroup1” tugmachasini ustiga sichqoncha tugmacahsini ketma-ket ikki marta bosamiz va dasturlash maydonchasiga quyidagi dasturni kiritamiz: Label1.Caption:=IntToStr(RadioGroup1.ItemIndex);
“Button1”'>Button1” tugmachasini ustiga sichqoncha tugmacahsini ketma-ket ikki marta bosamiz va dasturlash maydonchasiga quyidagi dasturni kiritamiz: Edit1.Text:=IntToStr(RadioGroup1.ItemIndex);
2.3.19-rasm. RadioGroup tugmachasidan foydalanish
Yuqoridagi amallar ketma-ketligi bajarilishi uchun “F9” tugmasini tanlaymiz.
Dastur ishchi holatiga o‘tilganda so‘ng, to‘rtinchi belgini tanlaymiz va Button
tugmachasini tanlasak, Edit qatorida uch soni paydo bo‘ladi.
2.3.20-rasm. RadioGroup tugmachasidan foydalanish
Panel tugmachasidan foydalanish.
Panel – fоrmаdа pаnеlni yaratish uchun xizmat qiladi. Siljitish vоsitаsini froma oynasiga joylashtirish uchun Delphining Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib, forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda tanlash lozim bo‘lgan joy ajratiladi. Natijada “Panel1” tugmachasi hosil qilinadi.
|
| |
misol. “RadioButton” - Bosh menyu

|
Bosh menyu
|
bet | 23/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tilimisol. “RadioButton” tugmachasidan foydalanish.
Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda “GroupBox1” maydonini hosil qilamiz.
Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib “GroupBox1” forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda “RadioButton1” va ikkinchi marotaba “RadioButton2” tanlash lozim bo‘lgan joy ajratiladi.
Standard komponentalar palitrasidan “Label1” tugmasini hosil qilamiz.
Ob’еktlar inspеktorining “Caption” xossasidan “Label1” yozuvi o‘rniga
“Dastur ” so‘zini kiritamiz.
“RadioButton1” tugmachasini ustiga sichqoncha tugmacahsini ketma-ket ikki marta bosamiz va dasturlash maydonchasiga quyidagi dasturni kiritamiz: Label1.Enabled := False;
“RadioButton2” tugmachasini ustiga sichqoncha tugmacahsini ketma-ket ikki marta bosamiz va dasturlash maydonchasiga quyidagi dasturni kiritamiz: Label1.Enabled := True;
2.3.16-rasm. Radio Button tugmachasidan foydalanish
Dastur bajarilishini ta’minlash uchun “F9” tugmasini bosamiz.
2.3.17-rasm. Radio Button tugmachasidan foydalanish
Agar siz “RadioButton2” tugmasini tanlasangiz dastur so‘zi faollashadi va aksincha “RadioButton1” tanlasangiz dastur xira holga keladi.
RadioGroup tugmachasidan foydalanish.
RadioGroup – fоrmаdа bir nеchtа vаriаntdаn birоrtаsi tаnlаnаdigаn ro‘yxаtni tuzish uchun xizmat qiladi. Tаnlаsh tugmachasini forma oynasiga joylashtirish uchun Delphining Standard komponentalar palitrasidan piktogrammasi belgilanib, forma ustiga kelinadi va sichqoncha tugmachasini bosgan holda tanlash lozim bo‘lgan joy ajratiladi. Natijada “RadioGroup1” tanlash tugmachasi hosil qilinadi. Tanlash dastur ishchi holatiga o‘tilganda bajariladi.
|
| |
-Install component- - Bosh menyu

|
Bosh menyu
|
bet | 15/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tili-Install component- Loyha o‘rnatish;
Import ActiveX Control…- ActiveX dasturini boshqarish uchun olish;
Create Component Template- Shablon komponen- talarini yaratish;
Install Packages…- Paketlarni o‘rnatish
Configure palette…- komponentalar palitrasini qo‘shish va o‘chirish.
Database menyusi.
Tools menyusi.
Explore- o‘tkazish;
SQL Monitor- SQL bandiga o‘tish;
Form Wizard...- forma yaratish.
Environment Options…- standart komponentalar palitrasini o‘zgartirish ;
Editor Options…- dasturlash maydonining parametrlarini o‘zgartirish;
Debugger Options…- o‘zgartirish va tanlash;
Translation Tools Options…- o‘lcham va ranglarni tanlash;
Repository…- … saqlash;
Translation Repository- tarjimani saqlash;
Web App Debugger- web sahifaga bog‘lash;
Regenerate CORBA IDL Files…- … fayllarga bog‘lash;
Configure Tools…- … ishchi muhitini sozlash;
Databse desktop- Databse desktop menyusini yuklash;
Image Editor- Image Editor dasturini yuklash;
Package Collection Editor - Package Collection Editor menyusini yuklash;
-XML Mapper- XML menyusini yuklash;
Rave Designer- Rave Designer menyusini yuklash;
Window(oyna) menyusi.
Menyuning bu bandlarida forma oynasini yuklash, ob’еktlar inspеktoriga oid amallar bajarish uchun xizmat qiladi. Ularning vazifalar quyidagilardan iborat:
Form1-Form1 oynasini yuklash
Object Inspector- ob’еktlar inspеktoriga o‘tish
Object TreeView- ob’ektlar daraxtiga o‘tish
Unit1, pas, Editor- Unit1 dasturlash maydoniga o‘tish
Next Window – Navbatdagi oynaga o‘tish
Help menyusi.
Delphi dasturlash tilidan foydalanish uchun ma’lumotlarni ushbu menyu bandlari orqali olish mumkin:
Delphi help- Delphi dasturlash tilida foydalanish uchun ko‘rsatma;
Delphi Tools- Delphi dasturlash tili uskunasi;
Windows SDK- dastur bilan ishlash uchun yordam berish;
Borland Home Page- Borland uy sahifasi;
Borland Developer Network- Borlandga oid aloqa;
Delphi Home Page- Delphining uy sahifasi;
Delphi Developer Support- dasturdan foydalanish uchun yordam olish;
Delphi Direct- Delphi dasturini tuzilishi;
Customize- tuzatish;
About- dastur haqida ma’lumot.
Delphida komponеntalar ro‘yxati.
Delphi dasturlash tilida uskunalar panеli va komponеntalar ro‘yxati komponеntalar bajaradigan vazifalariga qarab guruhlarga ajratilgan. Har bir guruh komponеntalari o‘zinig nomiga ega bo‘lgan alohida bo‘limda joylashgan(2.3.1-rasm).
|
| |
Standard komponentalar palitrasi

Button tugmachasi.
Button tugmachasini bosilishi natijasida kutilishi lozim bo‘lgan jarayonlar (masalan, hisoblashlar yoki bajarilishi lozim bo‘lgan operatsiyalar) bajarilishga xizmat qiladi.
2.3.4-rasm. Button tugmachasidan foydalanish.
Tugmachadagi so‘zni kattartirish yoki kichiklashtirishga to‘g‘ri kelsa, ob’еktlar inspеktorining Font-{Tfon} bandi tanlanadi va bu yerdan kerakli o‘lchamlarni tanlash mumkin.
Yuqorida paydo bo‘lgan ko‘rinishdan nafaqat Button tugmachasi ustida amallar bajaribgina qolmasdan, boshqa tugmalar ustida ham bajarish, shu bilan bir qatorda dasturlash maydonchasiga turli xil bezaklar berishda ham foydalanishimiz mumkin.
Demak, Button tugmachasi bosilishi natijasida kutilishi lozim bo‘lgan jarayonlar bajarilishga xizmat qilar ekan. Biz bu tugmachaga doir bir nechta misollar ko‘rib chiqamiz.
1-misol. Dasturdan chiqish buyrug‘ini bajaruvchi dastur tuzing.
Standard komponentalar palitrasidan “Button1” tugmasini hosil qilamiz va sichqoncha tugmasini ikki marta bosgan holda “Until1.pas” maydoniga “form1.close” buyrug‘ini kiritamiz (2.3.5-rasm).
Standard komponentalar palitrasidan “Button1” tugmasini hosil qilamiz va sichqoncha tugmasini ikki marta bosgan holda “Until1.pas” maydoniga “form1.close” buyrug‘ini kiritamiz (2.3.5-rasm).
2.3.5-rasm . Dasturlash oynasida “Button” tugmasinidan foydalanish.
Yuqoridagi topshiriq bajarilgandan so‘ng, bu dasturni birinchi marotaba “File→Save As”, Ikkinchi marotaba “File→Save project As” ketma-ketlikni bajaramiz va dasturdan chiqib, “project1” faylni qayta yuklaymiz. Natijada quyidagi ko‘rinish paydo bo‘ladi(2.3.6-rasm).
2.3.6-rasm. Button tugmachasidan foydalanish.
Agar siz tugmacha ustiga sichqoncha chap tugmasini birmarta bossangiz hosil qilingan dasturdan chiqishga muyassar bo‘lasiz.
|
Form- Yangi forma yaratish;
 
Frame

|
Form- Yangi forma yaratish;
Frame
|
bet | 11/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tiliForm- Yangi forma yaratish;
Frame- Yangi oyna yaratish;
Unit – Yangi modul yaratish;
Open – Mavjud faylni ochish;
Open project– project ko‘rinishidagi faylni ochish;
Reopen – Oldin ochilgan fayllarni qayta ochish;
Save – oldin saqlangan faylni qayta saqlash;
Save As – dasturni kompyuter xotirasiga saqlash;
Save project As- dasturni exe fayl ko‘rinishiga o‘tkazish;
Save All- barcha dasturlarni saqlash;
Close – faylni yopish;
Close All- ochilgan fayllarni yopish;
Use Unit – modulni yuklash;
Print- chop etishga berish;
Exit- dasturdan chiqish.
Edit menyusi.
Edit menyusining bandlari asosan ma’lumotlarni o‘chirish, qayta tiklash, ma’lumotlarni joyini almashtirish va o‘lchamlarini kattalashtirish yoki kichiklashtirishga yordam beradi. Bular quyidagilar:
Undo- oxirgi bajarilgan buyruqni bekor qilish;
Redo- oxirgi bajarilgan buyruqqa qaytish;
Cut- belgilangan ma’lumotni qirqib, kompyuter xotirasiga olish;
Copy- belgilangan ma’lumotdan nusxa olish ;
Paste- nusxa olingan ma’lumotni matnga joylashtirish;
Delete- belgilangan ma’lumotlarni o‘chirish;
Select All- matnni belgilash.
Align to Grid- To‘r to‘qish;
Bring to Front-oldinga o‘tkazish;
Send to Back- oxiriga jo‘natish;
|
| |
Windowsga kirish - Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy...

|
Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy asosga EGA ekanligini ko’rish mumkin
|
bet | 37/62 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #135281 |
Bog'liq 8-sinf Informatika fanidan dars ishlanmalarWindowsga kirish. Kompyuterni Power tugmasi ishga tushirilishi bilanoq Windows operatsion sistemasi tezkor xotiraga yuklanadi va ekranda Windowsning ish stoli aks etadi.
Windowsdan chiqish. Windowsdan chiqish uchun sichqonchaning ko‘rsatkichi Boshlash tugmasi ustiga keltirilib chap tugmasi bosiladi. Ochilgan Bosh menyudan buyrug‘i ustiga olib kelib, chap tugmasi bir marta bosiladi. Natijada ekranga:
Kutish holati, O‘chirish, Qayta yuklanish takliflari turli ko‘rinishlarda ifodalangan oyna chiqadi.
Ushbu takliflardan keraklisiga sichqonchaning ko‘rsatkichini keltirib, chap tugmasi bosiladi. Sichqonchadan foydalanish o‘rniga ALT+F4 tezkor klavishlarini bosib ekranga yuqoridagi oynani chaqarish mumkin. Yo‘nalish klavishlari orqali ulardan keraklisi tanlanadi va ENTER klavishi bosiladi.
Mustahkamlash uchun savol va topshiriqlar
Grafik va nografik operatsion sistemalarning farqini tushuntirib bering.
WINDOWS operatsion sistemasining qanday afzalliklari bor?
Windows obyekti deb nimalarga aytiladi? Misollar keltiring.
Savatchadan qanday maqsadda foydalaniladi?
Kontekstli sezuvchanlik nima?
Nima sababdan Windows grafik sistema deb ataladi? Javobingizni misollar bilan asoslang.
Yopiq ishchi muhit deganda nima tushuniladi?
Masalalar paneli haqida so‘zlab bering.
O‘z kompyuteringizdagi Windowsning ish stolida joylashgan obyektlar haqida izoh bering. Mashqlar
Internet Explorer dasturini sichqoncha yordamida masalalar panelidagi piktogramma, ish stolidagi yorliq va Bosh menyuning Dasturlar bo‘limidagi buyruq yordamida ishga tushiring. Har bir usulda bajargan amallaringizni (tanlash, sichqoncha tug,achasini bosih) taqqoslang.
Bosh menyu yordamida MS Paint va MS Word dasturlarini ishga tushiring. MS Paint dasturida uycha rasmini chizing, lekin saqlamang. To‘rtburchak sohani belgilash uskunasi yordamida uycha rasmini belgilab nusxalang va MS Worddagi hujjatga joylashtiring. Hujjatni ―Uycha‖ nomi bilan saqlang.
―Мои документы‖ papkasidagi ―Uycha‖ nomli hujjatni sichqoncha yordamida tanlang. Hujjat kontekst-menyusidan bandining bo‘limini tanlang. Avval Windowsning ish stolida hosil bo‘lgan yorliqni o‘chiring, so‘ng ―Uycha‖ nomli hujjatni o‘chiring. Savatchani ochib bu ikkala obyektni qayta tiklang. Bajargan ishlaringiz asosida xulosa yozing.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Hisoblash texnikasi rivojlanish tarixini tahlil qilib, bu rivojlanish ham nazariy ham amaliy asosga EGA ekanligini ko’rish mumkin
|
vakillari 
hisoblanadi - Innovatsiya va intergatsiya

|
Innovatsiya va intergatsiyaBog'liq Р. Мавлоноваvakillari
hisoblanadi.
Bahovuddin
Naqshbandning ta’lim-tarbiya
haqidagi fikr-mulohazalari va pand-u nasihatlari g'oyat qimmatlidir.
U barkamol insonni tarbiyalash dastlab odobdan boshlanishini ta’kid-
lab shunday degan edi: «Adab xulqni chiroyli qilish, so‘z va fe’lni
soz qilishdir... Adab saqlash - muhabbat samarasi, yana muhabbat
daraxtining urug‘i hamdir. Agar adabda ozgina nuqsonga yo‘l qo‘y-
sangiz ham, nimaiki qilsang. beadablikdek ko'rinadi. Odam o‘zini
bir xil sifat va ko'rinishda olib yurishi lozim ki, toki odamlarda unga
tasarruf (ta’sir qilish) tamg'asi paydo bo'lmasin». IX asrda yirik
62
faylasuf, Arastu izdoshlaridan bo‘lgan al-Kindiy dunyoviy ma’rifat
va ta'limning tarqalishi masalasini qo‘ygan; u ta’kidlaganki, inson
aql-zakovati haqiqatni izlashda yaratganning ta'siridan xoli bo‘lishi
lozim. Kindiyning fikricha, haqiqatni bilishda va bu haqiqat bilan o‘z
harakatlarini moslashtirishda sababni aniqlash inson shuuriga ulkan
yordam beradi. «Qidirilayotgan haqiqatni. - deb yozadi u, - uning
sababini bilganimizdan keyingina bilib olamiz. Istalgan narsani va
uning barqarorligini bilishning sababi esa haqiqat hisoblanadi, chunki
mavjudlikka ega bo'Igan barcha narsalar haqiqatdir. Haqiqatni bilish
mumkin, binobarin, mavjud b oigan barcha narsalarni ham bilish
mumkin». K indiyning o‘ylashicha, haqiqiy bilimlarni, atrof-olam
haqidagi tushunchalarni shakllantirish qobiliyatiga esa faqat ong egadir.
Forobiy nihoyatda buyuk olim va mutafakkir edi. Chunonchi,
uning asarlarini o'rganish shuni ko'rsatadiki, u o‘z ilm iy qarashlari
bilan yangi davrga darcha ocha bilgan va zamondoshlaridan bir necha
|
| |
pedagogik texnologiyalarni mustahkamlab, pedagogik sistemaning

liyotdi ulardan foydalanishning imkoniyatlari mavjud. Pedagogik
am alhot tizim i quyidagilardan iborat:
1. Pedagogik fan tizimi va pedagogik amaliyot yangi bo6lmagan,
biroq doim iy dolzarb va o'zidan o'quv-tarbiya jarayonini bitimlash-
tirishiing um um iy g ‘oyalari va amaliv texnologiyalarini o'zida
mujassam qilgan.
2. Insonparvarlik pedagogikaning barcha nazariy qoidalari va
amahv texnologiyalarining yig'indisi.
3 Pedagogik jarayonlarni tashkil etish va boshqarishda yangi
g ‘oyaviy yondashuvga asoslangan.
4.
Axborotlashtirish, om m aviy kom m unikatsiyalashning yangi
g ‘oyalari va vositalarini q o l l a s h g a asoslangan texnologivalar innova
tsion texnologiyalar hisoblanadi. Pedagogik tizim da innovatsion tuzil-
malarining bosh yo'nalishi:
- yaxlit pedagogik tizim;
- o'quv yurti;
- pedagogik nazariya;
- o‘qituvchi;
- o*quvchilar;
- pedagogik texnologiya;
- m azm un;
~ shakl, metodlar, vositalar;
- boshqaruv;
- m aqsad va natijalardan iborat.
Tizim osti tuzilm alarning chuqurligi bo'vicha innovatsion yangi
kiritm alarning mohiyati, sifati va m aqsadga muvofiqligi haqida xulosa
qilish m um kin.
INNOVATSION TA’LIMDA MUALLIFLIK

|
INNOVATSION TA’LIMDA MUALLIFLIKBog'liq Р. МавлоноваINNOVATSION TA’LIMDA MUALLIFLIK
MAKTABLARINING RIVOJLANISHI
M ualliflik maktabi tushunchasi biror bir m uallif yoki mualliflar
jam oasi tomonidan ishlab chiqilgan yetakchi psixologik-pedagogik
konsepsiyaga asoslangan eksperimental o'quv-tarbiyaviy muassasadir.
Mualliflik maktabining maqsadi yangi tashkil etilgan ta’lim jarayoni,
uning dunyoqarashi, maktabning xususiv, o'ziga xos faoliyat tarzi,
ta’lim ning chuqurlasbtirilgan mazmunidir.
B izning davrimizda mualliflik maktabi o'zbek ta’limi uchun
m e’yoriy xususiyat b o iib qoldi. Maktab ham, individual shaxs kabi,
o‘zining takrorlanmas xususiyatiga ega, degan fikr barcha olimlar
tomonidan tan olinmoqda. Har bir maktabning o'ziga jalb qiluvchi,
ya’ni o'quvchilarni va ularning ota-onalarini o‘ziga tortuvchi bir
xususiyati bo'lishi lozim. K eyingi yillarda yangi toifadagi, ya’ni
fanlarga ixtisoslashtirilgan maktablarga tushayotgan arizalar ularning
imkoniyatlaridan oshib ketmoqda. Bu hoi esa oddiy maktablarda
o'quvchilar miqdorini yetarlicha to4play olmayapti. Shuning uchun ko'p
sonli maktablar faoliyatida quyidagi tendensiya ko‘zga tashlanmoqda,
yangi maktab o'z taraqqiyot yo'nalishini o'zi mustaqil tarzda tashkil
etmoqda. O'rta Osiyoning mutafakkir allomalaridan Bahovuddin
Naqshband, al-Kindiy, Abu Nasr Forobiy. Abu Rayhon Beruniy, Abu
A li ibn Sino, Y usuf Xos Hojib, Kaykovus. Alisher Navoiy. Abdurahmon
Jomiy.
Husayn
Voiz
Koshifiy,
Abdulla Avloniy,
Mahmudxo'ja
Behbuddiy, Abdurauf Abdurahimboy o 'g ii Fitrat, Hamza Hakimzoda,
Asqar Zunnunov Abdulhamid Cho'lpon va boshqa mashhur qomusiy
olimlar ta’lim-tarbiya va madaniyatning rivojlanishining tengi yo'q
|
| |
Delphi dasturlash tili muhiti

|
Delphi dasturlash tili muhiti
|
bet | 10/27 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #256320 |
Bog'liq Nosirjonov S Delphi dasturlash tili Delphi dasturlash tili muhiti.
Delphi dasturlash tilini ishga tushirishning bir nechta usullari mavjud:
foydalanuvchining ish stolidagi yorliq yordamida;
quyi masalalar paneli yordamida;
bosh menyu yordamida.
Delphi dasturini bosh menyu yordamida ishga tushurishni ko‘rib chiqaylik. Agar siz ishlaydigan kompyuterda dastur o‘rnatilgan bo‘lsa, quyidagicha bo‘ladi: “Пуск”→“Программы” → “Borland Delphi 7” buyrug‘i tanlanadi.
2.2.1-rasm.Delphi dasturlash tilini yuklash.
Delphi dasturlash tili ishga tushgandan so‘ng quyidagi oyna hosil bo‘ladi.
2.2.2-rasm.Delphi 7 oynasining to‘liq ko‘rinish.
Menyular satri
Forma oynasi
Ob’ektlar daraxti
Ob’еktlar inspеktori
Dasturlash maydonchasi
Mеnyular satrining ko‘rinishi odatdagi Office dasturlariniki singari sarlavha satridan keyin joylashgan. Delphi dasturining o‘n bitta mеnyusi bo‘lib ular quyidagilardir:
File menyusi.
2.2.3-rasm.Menyular satri.
File menyuning bandlari quyidagi bo‘limlardan iborat: New- Yangi loyiha yaratish. Agar siz yangi forma yaratmoqchi bo‘lsangiz, fayl(file) menyusining yangi(new) bandiga sichqoncha tugmasini olib borishingiz bilan sizga bir nechta variantni tanlash imkoniyati tug‘iladi:
Aplication- yangi forma yaratish;
Aplication CLX- yangi CLX forma yaratish;
Data module- axborotlar moduli;
|
| |
Kompleks obyektlar asosida

Faoliyat asosida
Tabiiy fanlar asosini o'rganishda o'quvchilar kitob bilan ishlash,
kuzatishlar olib borish, tajribalar o‘tkazish, olingan bilimlarni bir
tizimga solish kabi turli o'quv-ta'lim ish faoliyati bilan to'qnashadi.
0 ‘quvchilarni faolivatning bir turi bilan tanishtiruvchi bir butun kurs
yaratish maqsadga muvofiqdek ko’rinadi. U o'qitish jaravonining har bir
vaqtida foydali bolishi mumkin va kichik hajmda ham tabiiy fanlarni
o‘qitishda, o'quvchilarning ortiqcha kuch sarf qilishlari muammosini
hal qilishda. mustaqil bilim olish ko‘nikmalarini rivojlantirishda
yordam beradi. Bu sinfdagi integrativ kurslarni yaratish va ularni
o‘quv jarayoniga tatbiq qilish bugungi kunda muhim ahamiyat kasb
etadi. Tabiiy fanlarni o'zlashtirishni tekshirishlar natijalari shuni
koTsatadiki, o'zbek o'quvchilari chet ellik tengdoshlarga nisbatan ko‘p
m a’lumot o'zlashtirishsa ham, uni tatbiq qilishda sezilarli darajada
orqada qolishadi. Ko‘pchilik bunga sabab asosiy ko'nikinalarning
moslashtirilmaganida deb biladi. Balki, uzoq vaqt davomida an’anaviy
maktabda integrativ darslarga e'tibor berilmaganidadir?Bu yerda
bugungi kungacha yaratilgan integrativ kurslarning asosiy sinflari
sanab o'tildi. Lekin o‘quv fanlarini integratsiyasi jaravonida qator
kamchiliklar ham boMishi mumkin. Birinchidan. Aytib o'tilgan tabiiy
integrativ kurslarni tuzish yo'llari ko'pincha bir-birini takrorlaydi
va birga qo‘Uaniladi, bu bilan yangi asoslar yaratilib, ularni tartibga
keltirish. ilmiy asos yaratish qiyinlashadi.
Ikkinchidan Integrativ kurslar fanlararo aloqaning o‘rnini bosa ol-
maydi. Bizning fikrimizcha, ular bu aloqaning tashkil etuvchilaridan
biri.
Uchinchidan Tabiiy ilmiy taMimnmg qulav tuzilishi shundaki,
integrativ kurslar o‘quv rejasining o'zgaruvchan qismiga kirib, uning
regional tashkil etuvchisi hisoblanadi.
To'rtinchidan
To'liq
o'quv-metodik
qo‘llanmalarning yo'qligi
integrativ kurslarning o'quv jaravoniga tatbiq etilishida qiyinchiliklar
tug'diradi. Ularning mualliflari dastur tuzib, umumiy metodik ko‘rsat-
malar tuzishgandan so‘ng to'xtab qolishadi.
Beshinchidan Integrativ kurslar uchun o'qituvchilarni rejali va
maqsadga muvofiq tayyorlash tizimi hali takomillashgani yo'q.
10 amaliy mashg‘uloti mavzu: Agrеgat funksiyalardan foydalanish

|
10 amaliy mashg‘uloti mavzu: Agrеgat funksiyalardan foydalanish
|
Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #110429 |
Bog'liq deadline 11 10
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
10, 11 - Amaliy ish.
Bajardi: Suxrob Boborasulov
TOSHKENT – 2023
10 - AMALIY MASHG‘ULOTI
1. SUM() – jadvaldagi qiymatlar qig‘indisini hisoblash.
COUNT()–Ustundagi qiymatlar sonini hisoblaydi.
AVG() – qiymqatlar o‘rta arifmetigini hisoblash.
So‘rov: select count(nomeri), sum(narxi), avg(narxi) from darsliklar ;
Natija:
Sum(), count() va avg() agregat funksiyalaridan foydalanish
2. MIN() – eng kichik qiymatni chiqarish
MAX() – eng katta qiymatni chiqarish
So‘rov:
select nomeri, max(nomeri) from darsliklar group by nomeri;
Natija:
So‘rov:
select nomeri, min(nomeri) from darsliklar group by nomeri;
Natija:
Min() va Max() agregat funksiyalaridan foydalanish
3. Bu funksiyalarga qo‘shimcha ravishda quyidagi funksiyalarni ham ko‘rib chiqamiz: Rand() - tasodifiy son.
ROUND() - Butun sonni yaxlitlash funktsiyasi.
POWER() - Sonning darajasini hisoblash.
So‘rov: select nomeri,rand(nomeri),round(count(narxi)/sum(nomeri),2),power(min(nomeri),count(*)) from darsliklar group by nomeri;
Natija:
Rand(), Round() va Power() funksiyalaridan foydalanish
4. SQRT() - Sonning kvadrat ildizini topish.
SIN() - Ifoda sinusini hisoblash.
LOG()- Sonnig natural logarifmni hisoblash.
So‘rov: select nomeri, sin(nomeri), sqrt(count(nomeri)),log(max(narxi)) from darsliklar group by nomeri;
Natija:
Sin(), Sqrt() va Log() funksiyalaridan foydalanish
5. So‘rov: select count(nomeri),sum(narxi) from darsliklar order by sum(narxi) desc;
Natija:
AMALIY MASHG‘ULOTI
Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish.
Bir nеchta jadvallar birlashtirish, JOINlar bilan ishlash.
So‘rov: SELECT * FROM darsliklar LIMIT 6;
Buyrug‘ini kiritamiz natijada birinchi uchta satr hosil bo‘ladi
Natija:
So‘rov: select * from darsliklar limit 2,9;
Natija:
3.So‘rov: select jahon_adabiyoti.id,jahon_adabiyoti.nomi from jahon_adabiyoti inner join uzbek_adabiyoti on jahon_adabiyoti.id=uzbek_adabiyoti.id order by id desc limit 7;
Natija:
4.So‘rov: select * from jahon_adabiyoti inner join uzbek_adabiyoti on jahon_adabiyoti.id=uzbek_adabiyoti.id limit 7;
select * from jahon_adabiyoti inner join uzbek_adabiyoti on jahon_adabiyoti.id=uzbek_adabiyoti.id limit 2,6;
Natija:
5.So‘rov: select * from jahon_adabiyoti
left join uzbek_adabiyoti on jahon_adabiyoti.id =uzbek_adabiyoti.id limit 4;
Natija:
6.So‘rov: select * from jahon_adabiyoti union select * from uzbek_adabiyoti order by narxi limit 12;
Natija:
|
| |
Asosiy fanlar asosida tuzilgan kurslar

saqlash qonuni odamlarning mehnat faoliyati.
tufayli rivojlanishL
tabiatga tuyg‘u bilan qarash bo‘ldi. Nazariyalar orasida integrativ
kurs yaratish uchun asos b o lib asosiy tabiiy-ilmiy nazariyalar xizmat
qiladi. Shunisi e’tiborga loyiqki, bu asosda integrativ
kurslar yaratishga
urinishlar ko'p bo'lgan bo'lsa ham, ular qovishmaganligi va m a’lum
ketma-ketlikka, didaktik maqsadga ega emasligi bilan ajralib turadi.
Fan evolutsiyasi bilan bog'liq muammolarni, tabiatni ilmiy nuqtayi
nazardan o'rganish
uslublarini, d a m n in g iimiy ko’rinishini o'rganish
asosidagi kurslar - yuqoridagi barcha mavzuiar integrativ mazmunga
ega va tatbiq etishga katta imkoniyatlari bon afsuski,
bunday kurslar
maktab faoliyatida qollaniluvchi material va o‘qitish uslubining
murakkabligi tufayli hali keng tarqalgani yo'q,
To'g'ri yo‘l yangiiikni asta-sekin, uning foydaliligiga ishonch iosil

|
To'g'ri yo‘l yangiiikni asta-sekin, uning foydaliligiga ishonch iosilBog'liq Р. МавлоноваTo'g'ri yo‘l yangiiikni asta-sekin, uning foydaliligiga ishonch iosil
qilib, har tomonlama tekshirib ko'rib. keyin amaliyotda qo'llasldan
iborat. Tajribalar shuni ko'rsatadiki, har bir yaratilgan yangilik oldmiga
albatta ilgarigisidan ham yomon ishlaydi. Chunki o ‘rganish, m oslasiish,
sustkashlikni yengish kerak. Pedagogik tizim ni takomillashtirishiing
asosiy y o ila ri ikkita:
intensiv
va
ekstensiv.
Intensiv rivojlanish pedagogik
tizim ni ichki imkoniyatlarini amalga oshirilishi hisobiga, eksteisiv
rivojlanish esa qo‘shimcha kuchlar jalb etish - ya’ni, vositalar, asbob-
uskunalar, texnologiyalar hisobiga takomillashtirishni ko‘zda tutidi.
Pedagogika texnologiyaning intensiv rivojlanish imkoniyatlari tugagan
deb hisoblaydi: maktabning mavjudligi ming yilliklar davomida ham na
y oila rn i sinab ko'rib b olgan , tarbiya mazmuni va vazifasini, mantiqiy
chuqur esga olish, uning birlamchi asoslariga chuqur tushib borishdan
iborat. G ‘arb maktablari ekstensiv yo‘l bilan pedagogik mahsulotni
vangi informatsion texnologiyalar, vaqtni turli xil o ‘quv faoliyatlariga
taqsimlash, sinfdagi differensiatsiya va individuallashtirish hisobiga
oshirish bilan rivojlanib bormoqda. Shu bilan pedagogik mahsulot sifati
yaxshilanmoqda: ko'pchilik mustaqil ekspertlar bunga ishonchsizlik
bildirmoqdalar. Bu holatdan chiqish y o li innovatsion yangiliklar deb
ataluvchi, intensiv va ekstensiv yoila rn i birlashtirishga imkon beruvchi
pedagogik sistema rivojlanishi hisoblanadi. Bu pedagogikaning foy-
dalanilmagan imkoniyatlarini chuqur tekshirishni talab qiladi, ular
turli ko‘rinishdagi, turli xarakterli va turli darajadagi pedagogik
tizim tashkil etuvchilari uchrashgan nuqtada namoyon b oiad i. Yangi
|
| |
B O S H L A N G IC H M A K T A B N I

faol aqliy faoliyatga yordam beruvchi omillar: integratsiyalash uchun
fanlarning ma’qul birlashishi. o'qituvchi va o'quvchi harakatlarining
mos kelishi, bolalarning yosh imkoniyatlarini hisobga olgan holda
mazmun, metod, usullarni tanlashdan iborat. Integratsion pedagogika
o'quv fanlaridan biri bo’lib. fanlararo bilirnlar (integrativ bilimlar)ni
chuqurlashtirish va oshirish, ularni shakllantirish uchun o'rganiladi.
U har xil turlar, usullar. uslublar, fanlararo integratsiya obyektlari aso-
sida tuzilgan. Integratsion pedagogikaning sinflarga bo'linishini turli
asoslarda qilish mumkin: maqsad va muammolar asosida: maktab
tabiiy-ilmiy tizimidagi vazifalari asosida: qo^shiluvchi fan tarmoqlari
asosida; integratsiya usullari va yollari asosida: o*quv rejasidagi
o4rni asosida; kursni o‘rganishga sarflangan vaqt asosida: o4]uvchilar
uchun qiyinlik darajasi asosida va h. k. Shuni e’tiborga olish kerakki,
bu kurslarning mualliflari. odatcla, o’z oldilariga bir necha maqsad va
muam-molarni yechish masalasini qo’yishadi. shu sababli kurslar ko4p
maqsadli, turli vazifali boMadi. Kowp miqdordagi dasturlar va ularni
tatbiq etishga urinishlarni ко4rib chiqib, biz bu kurslar qurilishining
asosiy yo'nalishlarini ajratishimiz va ularni mohiyatiga qarab sinflarga
boiishim iz mumkin.
Kriptografiyani kvant hisoblash tahdidlaridan himoya qilish

|
Kriptografiyani kvant hisoblash tahdidlaridan himoya qilish
|
bet | 5/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #243620 |
Bog'liq Kripto Mustaqil ishi namozov Kriptografiyani kvant hisoblash tahdidlaridan himoya qilish
Kriptovalyutalarning raqamli qal'asida kvant hisoblash ko'rinishi katta, ammo narsalarni mahkam qulflash uchun jangovar reja mavjud.
Xabardor bo'ling: Kvant hisoblashning eng so'nggi ishlanmalaridan xabardor bo'ling. Potentsial kvant hisoblash xatarlarini tushunish o'zingizni yaxshiroq himoya qilishga yordam beradi.
Kvantga chidamli kriptovalyutalardan foydalaning: Kvantga chidamli zirhga ega kriptovalyutalarga boring. Ushbu platformalar kvant xakeriga qarshi turish uchun tizimlarini o'zgartirmoqda.
Kriptovalyuta xoldinglarini diversifikatsiya qilish: Investitsiyalaringizni turli kriptovalyutalarga tarqating. Bu turli xil seyflarga o'xshaydi; Agar bittasi yorilib ketsa, siz hamma narsani yo'qotmaysiz.
Xavfsizlik amaliyotlarini yangilash: Qattiq xavfsizlik odatlariga sodiq qoling. Noyob parollardan foydalaning, ikki faktorli autentifikatsiyani yoqing va xakerlardan himoya qilish uchun kripto uskunangizni yangilang.
Maxfiy maʼlumotlarni zaxiralash va shifrlash: Ishonchli xizmatlar va texnologiyalar boʻyicha ongli qarorlar qabul qilish imkonini beruvchi post-kvant kriptografik algoritmlar va ularning kriptovalyutalardagi ilovalarini kashf eting.
Kriptografiyada kvant hisoblashdan kelib chiqadigan xavflarni yumshatish
Raqamli valyutalar xavfsizligiga ta'sir qilishi mumkin bo'lgan kvant hisoblash xavfsizligi xatarlarini bartaraf etish uchun biz onlayn xavfsizlik tizimlarimizni ushbu ilg'or kompyuterlarga nisbatan qiyinroq qilish uchun profilaktik va tezkor choralar ko'rishimiz mumkin. Mana nima qilinmoqda:
Hamjamiyat hamkorligi va konsensus: Raqamli valyutalar ishlaydi, chunki hamma qoidalarga rozi, shuning uchun hamma yangi xavfsizlik usullari, masalan chidamli kriptografiya kvant hisoblashlari haqida kelishib olishi kerak. Bu shuni anglatadiki, yangilanishlar to'g'risida qaror qabul qilish uchun ko'p muhokama va jamoaviy ish kerak.
Standartlashtirish bo'yicha sa'y-harakatlarda ishtirok etish: Kvant muammolariga tayyorlanish uchun butun dunyo bo'ylab harakatning bir qismi bo'lish muhim. Bu post-kvant davri uchun yangi xavfsizlik standartlarini o'rnatish uchun NIST kabi yirik tashkilotlar bilan ishlashni o'z ichiga oladi.
Tahdidlarni ilg‘or modellashtirish: Mutaxassislar kvant kompyuterlari hozirgi xavfsizligimizni qanday buzishi mumkinligini aniqlashga harakat qilmoqda va bu bilimlardan ushbu qiyinchiliklarga tayyor yanada mustahkamroq tizimlarni yaratish uchun foydalanmoqda.
Kvant hisoblashda kriptografiya haqida bo'lgan ushbu maqolani o'qiganingiz uchun tashakkur. Sizga yoqadi degan umiddaman. Quyida bizga sharh qoldiring va fikringizni biz bilan baham ko'rishdan tortinmang.
|
| |
Kriptografiya va yechimlarga kvant hisoblash tahdidlari

|
Kriptografiya va yechimlarga kvant hisoblash tahdidlari
|
bet | 3/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #243620 |
Bog'liq Kripto Mustaqil ishi namozovKriptografiya va yechimlarga kvant hisoblash tahdidlari
Kvant hisoblash - bu o'yinni o'zgartiruvchi texnologiya bo'lib, u kvant fizikasining g'alati dunyosiga kirib, hisob-kitoblarni yangi usulda hal qiladi. Standart kompyuterlar ishlatadigan oddiy 0 va 1 lar o'rniga u "qubitlar" bilan o'ynaydi. Bu kubitlar juda o'ziga xosdir, chunki ular bir vaqtning o'zida bir nechta holatda bo'lishlari mumkin va ular bir-biriga bog'langanida, ya'ni "chorlanish" deb ataladigan narsa, ular bir vaqtning o'zida juda ko'p variantlardan o'tib ketadilar. Bu ular murakkab muammolarni hozirgi kompyuterlarga qaraganda tezroq hal qilishlari mumkinligini anglatadi.
Endi kvant hisob-kitoblari Bitcoin va boshqa kriptovalyutalar kabi ishlarda kalitni tashlashi mumkin. Ushbu raqamli pullar tranzaktsiyalarni xavfsiz saqlash va yangi valyutani yaratish uchun qiyin matematik jumboqlarga bog'liq. Ammo kvant kompyuterlari shunchalik yorqinki, ular Shor algoritmi kabi yorliqlardan foydalanib, bu jumboqlarni tezda yorib yuborishi mumkin. Agar bu sodir bo'lsa, noto'g'ri qo'llar soxta operatsiyalarni amalga oshirishi yoki tangalarni surishi mumkin.
Bugun biz ko'rib chiqayotgan maqolada biz kvant hisoblash va kriptografiya haqida gaplashamiz va tarmoq xavfsizligida kvant kriptografiyasi qanday ishlashini va bu post kvant kriptografiyasi kompaniyalarini qanday tug'dirganini ko'rib chiqamiz.
Kriptografiyaga kvant tahdidlarining yechimi
Kiberxavfsizlikda kvant hisob-kitoblari raqamli xazina sandiqlariga o'xshash kriptovalyutalar xavfsizligini engib o'tadigan super miyaga o'xshaydi. Ushbu raqamli oltinni himoya qilish uchun mutaxassislar bir nechta aqlli fokuslarni ishlab chiqmoqdalar:
Kvant hisoblash kriptografiyasidan keyin: Bu hatto kvant miyalari ham tanlay olmaydigan yangi turdagi qulfni ixtiro qilishga o'xshaydi. Bu hatto kvant kompyuterlari ham echish qiyin bo'lgan murakkab matematik muammolarni hal qilishni anglatadi.
Kvant kalitini taqsimlash: Kvant hisoblash va kiberxavfsizlik o'z-o'zini yo'q qiladigan kalitni yaratdi. Tasavvur qiling-a, agar kimdir ularga qaramoqchi bo'lsa, o'z-o'zini yo'q qiladigan maxfiy xabarlarni yuborishni tasavvur qiling. QKD kripto kalitlarini xavfsiz saqlash uchun kvant fizikasining g'alati qoidalaridan foydalanishga qaratilgan.
Gibrid kriptografik tizimlar: Bu sizning eshigingizda an'anaviy qulf va yangi kvant kiberxavfsizlik qulfiga o'xshaydi. Agar kimdir tanlagan bo'lsa ham, u hali ham kira olmaydi.
Tarmoqni uzluksiz yangilash va vilkalar: Buni kriptovalyuta tarmog‘ingizni kvant kiber xakerlardan oldinda bo‘lish uchun muntazam ravishda yangilab turish sifatida tasavvur qiling.
Kalit o'lchamlarini oshirish: Kripto qirolligi kalitlarini kattaroq va murakkabroq qilish qo'shimcha soqchilarni qo'shishga o'xshaydi. Bu kvant miyalari yanada kuchliroq bo'lguncha vaqtni oladi.
|
| |
Kvant xavfsiz kriptografiya standartlari

|
Kvant xavfsiz kriptografiya standartlari
|
bet | 4/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #243620 |
Bog'liq Kripto Mustaqil ishi namozov Kvant xavfsiz kriptografiya standartlari
Kriptografiya va kvant hisoblash o'rtasidagi jang global josuslik o'yiniga o'xshaydi. Milliy standartlar va texnologiyalar instituti (NIST) mudofaani o'rnatishda katta o'yinchi hisoblanadi.
2016 yildan beri ular kvant hujumiga dosh berish uchun eng yaxshi yangi kriptografik harakatlarni izlab, Post Quantum Computing Cyber Security Standardization loyihasi bilan missiyada bo'ldilar.
Gibrid yondashuvlar: Buni yashirin ninja va og'ir vaznli bokschi darvozalarni himoya qilayotgani kabi tasavvur qiling. Gibrid tizimlar xavfsizlikni ikki baravar oshirish uchun kvant hisoblash va kvant kriptografiyasini birlashtiradi.
O'tish rejalari: Kvantdan himoyalangan bu yangi dunyoga o'tish - bu parkda sayr qilish emas. Bu parvoz paytida samolyot dvigatellarini almashtirishga o'xshaydi. Yangi kriptografik dvigatellarni tanlashdan tortib, eskilari bilan yaxshi o'ynashini ta'minlashgacha bo'lgan hamma narsa rejaga muhtoj.
Global standartlar va hamkorlik: Kriptovalyutalar butun dunyo bo'ylab ish bo'lganligi sababli, har bir kishi ushbu yangi qoidalarga rioya qilishlari uchun qo'l silkitishi kerak. Hammasi raqamli tangalarni kassada saqlaydigan standartni blokirovka qilish uchun chegaralar bo'ylab jamoaviy ish haqida.
Kriptografiyada kvant hisoblash tahdidlariga qarshi kurashish strategiyalari
Kriptovalyutalarni kvant tahdididan himoya qilish eng ilg'or texnologiyalar, innovatsion strategiya va jamoaviy ishlarni o'z ichiga olgan murakkab vazifadir.
Sinov va audit: Kvant tahdidlariga qarshi yangi kripto qalqonlari mustahkam va bizda mavjud bo'lgan tizimlar bilan yaxshi ishlashiga ishonch hosil qilish uchun sinovdan o'tkazilishi va tekshirilishi kerak.
Kvantga chidamli protokollar va infratuzilmalarni ishlab chiqish: Bu faqat qulflarni yangilash haqida emas; butun qal'a kvantga chidamli bo'lishi kerak. Bu kvant xakerlik vositalariga qarshi turish uchun hamyonlardan tortib birjalargacha va hatto aqlli shartnomalargacha hamma narsani qayta ko'rib chiqish va ehtimol qayta ishlab chiqishni anglatadi.
O'tish uchun strategik rejalashtirish: Kvant isbotlangan kriptografiya tizimlariga o'tish - bu sizning xohishingiz bilan qiladigan ish emas. Unga yangi tizimning eski tizim bilan ishlashiga ishonch hosil qilishdan (orqaga qarab muvofiqlik) foydalanuvchilarga yangi arqonlarni o'rgatishgacha (foydalanuvchi ta'limi) asta-sekin o'zgarishlar kiritishgacha bo'lgan hamma narsani hisobga oladigan bosh reja kerak.
Tadqiqotga sarmoya kiritish: Resurslarni tadqiqot va ishlanmalarga sarflash juda muhim. Bu oldinda turish, keyingi kvant tahdidi qayerdan kelishi mumkinligini aniqlash va uni samarali hal qilish uchun kerakli vositalarga ega bo‘lish haqida.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborot...

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti axborot xavfsizligi fakulteti
|
bet | 7/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #243620 |
Bog'liq Kripto Mustaqil ishi namozovFoydalanilgan adabiyotlar:
Chien, Xun-Yu (2021-08-19). "Ochiq maxfiylik bilan dinamik ochiq kalit sertifikatlari". Elektronika. 10 (16): 2009. doi: 10.3390/elektronika10162009. ISSN 2079-9292.
Fruhlinger, Josh (2020 yil 29-may). "PKI nima? Va u qanday qilib onlayn hamma narsani himoya qiladi". CSOOnline. 2021-yil 26-avgustda olindi.
"Internet X.509 Ochiq kalit infratuzilmasi sertifikat siyosati va sertifikatlashtirish amaliyoti asosi". IETF. 2020-yil 26-avgustda olindi.
"Ommaviy kalit infratuzilmasi". MSDN. 2015 yil 26 martda olindi.
"Ubuntuda NGINX bilan mijoz-sertifikatga asoslangan autentifikatsiyadan foydalanish - SSLTrust". SSLTrust. 2019-yil 13-iyunda olindi.
Adams, Karlayl; Lloyd, Stiv (2003). PKIni tushunish: tushunchalar, standartlar va joylashtirish masalalari. Addison-Wesley Professional. 11–15-betlar. ISBN 978-0-672-32391-1.
Internet resurslar
www.uz – milliy qidiruv tizimi. X
www.stat.uz - ANALYSIS OF ELECTRONIC COMMERCE DEVELOPMENT IN UZBEKISTANX
www.statista.com - statistik ma‘lumotlar saytiX
www.mitc.uz - O‘zbekiston Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi rasmiy veb sayti.X
www.lex.uz - O‗zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma‘lumotlari milliy bazasi.X
www.uza.uz – O‘zbekiston milliy axborot agentliigi.X
www.xabar.uz – axborot-tahliliy portal.X
|
| |
inqiroz holati yangilik izlashga yordam beradi. ammo bunga erisha

emas, balki uning muallifiga e ’tibor qaratishadi. A gar bu m u a llif
ja m o a d a hurm atga, e ’tiborga ega bo'lm asa, bu o'zining salbiy ta ?sirini
ko'rsatadi. V.A. Slastenin va L .S .P odim ovalarning pedagogning kasbiy
tayyorgarligi, uning qarashlarining innovatsion tizimi, yangiliklarni
ular tom onidan tavsiya etilgan texnologik xarita quyidagi modellar
yordam ida aniqlashtirilgan:
IN T E G R A T IV TA’L IM N IN G S IN F L A R G A

liflar gumanitar sinflar uchun umumlashtirilgan kurslar (darslar) taklif
qilishadi. Bularga umumiy tushunchalar beruvchi, bolalarda tabiiy fan
larni cfrganishga qiziqish uyg‘otish vazifasini bajaruvchi, tabiat haqida
qiziqarli ko'rinishda hikoya qiluvchi boshlang'ich tabiiy fanlar kurslari
(masalan, boshlang'ich sinflardagi «Tabiatshunoslik») kiradi.
Chegaradosh fanlar asosida tuzilgan kurslar
Keng integratsiva jarayoni oldingi ilmiy vo‘nalishlarni bog4lov-
chi yangi tabiiy fanlar va ilmiy yo‘nalishlar hosil bo'lishiga olib keldi.
Boshlang'ich sinflarda ekologik ta’limni kuzatib, o‘qish, tabiatshunos
lik, mehnat (tabiiy materiallar bilan ishlash), rasm fanlariga ekologik
mavzular kiritilgani ko'rinadi. Bir-biriga yaqin chegaradosh fanlarning
qatoriga molekular biologiya, biofizika, geofizika, biokimyo, astrofizika,
astrokimyo kiradi. Bu fanlar asosida maktab integrativ tabiiy fanlari
tuziladi.
Umumiy hajmi _______ bet - Navoiy davlat pedagogika instituti matematika-informatika fakulteti informatika kafedrasi

|
Navoiy davlat pedagogika instituti matematika-informatika fakulteti informatika kafedrasi
|
bet | 13/13 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #250401 |
Bog'liq Navoiy davlat pedagogika instituti matematika-informatika fakultUmumiy hajmi _______ bet
Ish quyidagi bo`limlar bo`yicha bajarilgan: _______________________________
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ishning ijobiy tomonlari: ______________________________________________
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ishning kamchiliklari: ______________________________________________
______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ishga va muallifga berilgan baho: ____________________________________
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ilmiy rahbar: ____________________________ ______________
(F.I.SH.) (imzo)
|
| |
cMOOCs (ingl. «connectivity MOOC»

|
cMOOCs (ingl. «connectivity MOOC»
|
bet | 5/13 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #250401 |
Bog'liq Navoiy davlat pedagogika instituti matematika-informatika fakultcMOOCs (ingl. «connectivity MOOC» – bog’langan MOOC). Asosiy tamoyillari — ommaviylik, ochiq ro‘yxatdan o‘tish, ma’lumotlardan kursni tugatguncha foydalanish, ta’lim oluvchilarning teng huquqliligi, ya’ni talaba va o‘qituvchi — bitta jamoa. Bunday kurslarda ta’lim oluvchilarning o‘zaro munosabati alohida ahamiyat kasb etadi. Ta’lim bir-biri bilan bog’langan onlayn guruhlarda olib boriladi va ta’lim oluvchilar blog, ijtimoiy tarmoq va hokazolar orqali bir-birlari bilan faol muloqotda bo‘lishadi. Ta’limning bunday turi turli soha mutaxassislarini o‘xshash
qiziqishlari negizida birlashtiradi, ta’lim oluvchilar orasidan yagona g’oya ustida izlanishlar olib borayotgan shaxslarni hamkorlikka chaqiradi. Kamchiligi — ta’lim oluvchilar kurs o‘qituvchisi tomonidan baholanmaydi.
xMOOCs (ingl. «eXtended MOOC» – kengaytirilgan MOOC) — nufuzli ta’lim muassasalari tomonidan taklif etilgan ochiq onlayn kurslar. MOOC kurslari ta’lim muassasalari o‘qituvchilari tomonidan ta’lim muassasasi dasturlari asosida yaratiladi va o‘qish belgilangan grafi k asosida olib boriladi. Bunday kurslar o‘quv jarayonini tashkil etish uchun juda qulay va ta’lim modeli jihatidan an’anaviy o‘qitishga o‘xshab ketadi. Kurslarda ta’lim oluvchilar topshirishi kerak bo‘lgan vazifalar, ularning bajarilish muddati, kurs oxirida imtihon belgilangan bo‘lib, barcha jarayon o‘qituvchi tomonidan nazorat qilinadi.
MOOClar material va topshiriqlarni taqdim etishiga ko‘ra quyidagi turlarga bo‘linadi:
• task-based MOOCs (topshiriqqa asoslangan MOOClar). Bu kurslar topshiriqlarga asoslangan bo‘lib, ta’lim oluvchidan belgilangan turdagi vazifalarni bajarish talab etiladi. Ular berilgan masalani yechish yoki loyiha ustida guruh bilan hamkorlikda ishlashni taklif etadi. Ta’lim oluvchilar belgilangan sondagi topshiriqni muvaffaqiyatli bajarganlaridan keyin, kursning maqsadida ko‘rsatilgan natija va ko‘nikmalarga ega bo‘lishadi;
• content-based MOOCs (kontentga asoslangan MOOClar). Bu kursda asosiy faoliyatni o‘qituvchilar olib borishadi. Bu kurslarda ta’lim oluvchilar an’anaviy usulda baholanadi. Bunda belgilangan topshiriqlarni bajarishdan tashqari, o‘zlashtirilgan bilimlar ham muhim o‘rin tutadi;
• network-based MOOCs (tarmoqqa asoslangan MOOClar). Kurslarda ta’lim olish natijasida nafaqat belgilangan kontentni o‘zlashtirish, ko‘nikmaga ega bo‘lish, balki boshqa ta’lim oluvchilar bilan muloqot natijasida qandaydir samaraga ham erishish mumkin. Aynan shu jihatidan cMOOCsdagi jamoa va hamkorlikdagi ta’lim nazariyasiga asoslangan.
|
| |