nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’lumotlarni to’plash bosqichi va psixodiognostik vaziyatlar klassifikasiyasi

7.3. Ma’lumotlarni to’plash bosqichi va psixodiognostik vaziyatlar klassifikasiyasi
Diagnostik metodlar yordamida ma’lumotlar to’plash jarayoni o’rganilayotgan hodisa va sinaluvchi haqidagi obyektiv halqa subyektiv ko’rsatkichlar jamlanmasi bilan tanishishdan boshlanadi. Barcha mashhur psixodiagnostik metodikalar mualliflari, tadqiq qilinayotgan sinaluvchining o’tmishi va hozirgi hayoti haqida mukammal o’rganib chiqishga katta ahamiyat beradilar. Bu bilan tadqiqotning asosiy foni yaratilib, tashxis va tahlil uchun zarur bulgan shaxsni umumiy obraz elementlari belgilanadi.
Psixologik adabiyotlarda psixodiagnostik jarayon hisoblangan “tadqiqotchi-sinaluvchi” kabi o’zaro munosabat tizimini yaratilishiga daxldor turli o’zgaruvchanlar ta’sirini tahlil qilishga keng o’rin ajratilgan. Odatda bu ta’sirning:
vaziyatli o’zgaruvchanlar;
tadqiqot vazifasining o’zgaruvchan maqsadlari;
tadqiqotchi va sinaluvchining o’zgaruvchanligi kabi turlari ajratiladi. Bu ko’rsatkichlarning ahamiyati tadqiqot o’tkazish, uni tahlil qilish va olingan natijalarni qo’llay bilish kabi jarayonlardagina inobatga olinishi lozim. Ma’lumki, testlashtirish jarayoniga kuchli ta’sir etuvchi omillarning barchasini ham nazorat qilib bo’lmaydi. Shu bois, testlashtirish tayyorgarligi jarayonida favqulodda kutilmagan vaziyatlarni yuzaga kelishini inkor etmasdan, uning bir maromda o’tkazilishini ta’minlash dolzarbdir. Testdan foydalanayotgan psixolog sinaluvchining hukmiga havola etilayotgan topshiriq va vazifalarni bajarilishi uchun barcha diqqat-e’tiborini yo’naltirishiga hamda bor kuch-quvvatini safarbar eta olishiga to’la ishonch hosil qilishi kerak.
Fanda psixodiagnostik vaziyatlar klassifikasiyasi yaratilgan bo’lib, V.I.Drujinin (1990) uning to’rtta varianti mavjudligini ta’kidlaydi:
tadqiqotda ixtiyoriy ishtirok etish va keyingi bosqichlarning mustaqil tanlovi (psixologik maslahat);
tadqiqotda majburiy ishtirok etishi, ammo keyingi harakatlarda mustaqil tanlovga ega bo’lishi (testni ishlab chiqishda talablarni o’rganish);
tadqiqotda majburiy ishtirok etish va tadqiqotdan so’nggi harakat tanlovi cheklangan (egallab turgan mavqyei talablariga ko’ra mos keluvchi testlashtirish);
tadqiqotda ixtiyoriy ishtirok, lekin keyingi harakatlarning cheklanganligi (professional tanlov).
Qo’shimcha sifatida shuni aytish kerakki, har qanday psixodiagnostik tadqiqotlar sinaluvchilarda tajriba motivini faollashtiradi. Uni minimal darajaga olib kelish esa, psixologning vazifalaridan biri hisoblanadi.
Metodikalarni tanlash jarayoni iloji boricha shaxsning individual xususiyatlarini o’z ichiga qamrab olgan bo’lishi kerak bo’ladi. Bu – o’z o’rnida diagnostik yechim va tahlilning aniqligini kelib chiqishiga sabab bo’ladi.
Shuningdek, diagnostik vazifalarga mos keladigan metodikalarning tanlanishi tadqiqotni o’tkazlishni shakllantirilishi va undan olinadigan natijalar foydalanilayotgan usul xususiyati asosida ham aniqlanadigan bo’lishi kerak. “Taxminiy” baholar standart kattaliklar va aqliy koeffisiyentlarga aylanadi hamda “shaxs ko’rinishi – chizmasi” yaratiladi.
|
Kutishlar va Adolatlilik nazariyalari

|
Kutishlar va Adolatlilik nazariyalari
|
bet | 125/154 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #125798 |
Bog'liq Psixodiagnostika-fayllar.org16.3. Kutishlar va Adolatlilik nazariyalari
16.3.1. Kutishlar nazariyasi
Kutishlar nazariyasining asosiy mazmuni Victor Vroom ishlariga borib taqaladi. Uning nazariyasi bo’yicha tadbirkordagi ehtiyojning yuqoriligi, ma’lum bir maqsadga erishish motivasiyasining yagona zaruriy sharti bo’la olmaydi. Bu o’rinda tadbirkor maqsadini amalga oshirishda, o’zi tomonidan tanlangan yo’lning kutilayotgan natijaga erishishiga va ehtiyojining qondirilishga mumkinligiga ishonishi lozim.
Kutishlarni, ma’lum bir voqyea sodir bo’lishi ehtimoliga tadbirkor shaxsi tomonidan beriladigan baho sifatida ko’rish mumkin. Mehnatga motivasiyaning tahlilida kutishlar nazariyasi uchta o’zaro bog’liqlikni tavsiflaydi: mehnat xarajatlari – natija, natija – rag’batlantirish va valentlik (rag’batlantirish bilan qoniqishlik).
Muallifning fikricha, mehnatga bo’lgan xarajat va qo’lga kiritilgan natija (X-N) o’rtasidagi kutish – bu sarf qilingan g’ayrat bilan olingan natija orasidagi munosabatdir. Masalan, tadbirkor, har kungiga nisbatan 10 ta odamga ko’p telefon qilish natijasida, sotuvlar hajmi 15 foizga oshishini kutadi.
Yana muallif yozadiki, natija bilan rag’batlantirish (N-R) munosabatlari orasidagi kutishlar – bu tadbirkor qo’lga kiritgan natijasiga javoban jamiyat tomonidan beriladigan rag’batlantirishni kutishdir. Masalan, tadbirkor 15 foizga sotuv hajmini oshirish natijasida 10 foiz qo’shimcha daromad qo’shilishini yoki tadbirkorlar palatasiga a’zo qilinishini kutadi.
Kutishlar nazariyasida motivasiyani aniqlovchi uchinchi omil – bu valentlik yoki rag’batlantirishning qimmatliligi. Valentlik – bu ma’lum bir rag’batlantirishlar olish natijasida, insonda nisbiy qoniqish yoki qoniqmaslik darajasidir. Turli odamlarda rag’batlantirishlarga ehtiyoj turli xil bo’lganligi uchun biror-bir odamga to’g’ri kelgani, ikkinchi bir odamga to’g’ri kelmasligi mumkin. Masalan, menejer o’z ishini judayam a’lo bajarishi natijasida, uning oylik maoshi bir muncha oshiriladi, vaholanki, menejer oyligini oshishini emas, balki lavozim bo’yicha ko’tarilishini yoki rahbariyat uni yanada hurmat qilishini istashi mumkin. Bunday hollarda esa bu kutilgan natijalarga olib kelmasligi mumkin.
Bu omillar munosabati 16.3.1-rasmda keltirilgan chizma ko’rinishida aks ettirilishi mumkin.
16.3.1-rasm. Vroom bo’yicha motivasiya modeli
Demak, tadbirkor uchun yuqoridagi motivasiyani belgilovchi uchta omildan birontasi past bo’lsa, unda motivasiya ham past bo’ladi va mehnat natijalari ham qoniqarli bo’lmaydi.
|
| |
IJODKOR O‘QITUVCHI JURNALI

|
IJODKOR O‘QITUVCHI JURNALIBog'liq Abdullayeva Jamila GopirovnaIJODKOR O‘QITUVCHI JURNALI
5 MAY / 2023 YIL / 29 – SON
38
Bir qaraganda STEAM abbreviaturasi juda murakkab ko„rinadi, lekin uni alohida
ko„radigan bo„lsak sodda va aniq ekanini ko„rishimiz mumkin, ya„ni: S –science, T –
technology, E – engineering, A – art, M – mathematics, yoki tabiiy fanlar, texnologiya,
muhandislik san„ati, ijod, matematika. Oddiy so„z bilan aytganda, zamonaviy dunyoda eng
ko„p talab etilayotgan fanlardir. Bu yaxlit tushunchaning boshlang„ich ta„lim tizimidagi
dadaktik o„quv mashg„ulotlaridagi rolini yoritishda dolzarb masalalar qatorida e„tirof
etilayotgan maktab ta„limida barkamol, sog„lom fikrlovchi mehnat ko„nikmalariga ega
shaxslarni tarbiyalashning maktab ta„limining muhim xususiyatlaridan biridir.
Boshlang„ich ta‟limda STEAM texnologiyalarni o„quv dars mashg„ulotlarida qo„llashda
ta„lim samarali rivojlanish, o„zgarish, takomillashish, andoza olish xususiyatlarini o„z ichiga
olib, ta„lim o„z navbatida rivojlantiruvchi omillarni qo„llash, ilmiy asosdan foydalanish
mezonlariga bevosita bog„liq. Shu boisdan, ta„limning umumiy xususiyatlaridan kelib chiqib,
olinganda maktab ta„limi boshlang„ich sinflarda o„qitishning zamonaviy metodlari, yangi
pedagogik texnologiyalardan foydalanish usullari misolida o„quv samaradorligi natijalarini
olishga qaratilgan ushbu maqola hozirgi kunda mukammal dars o„quv mashg„ulotida ilmiy
yondashuv shakllari, texnologiya turlari, injenerlik mahorati, san„at va matematik metodlar
asosida o„quv mashg„ulotlarini tashkil etish orqali o„quvchilar o„zlashtirish darajasini oshirish,
mehnat, kasbga yo„naltirishning metodik tahlil natijalarini shakllantirish maqolaning metodik
vazifasini aks etadi. Jumladan, boshlang„ich ta„limda matematika fani misolida o„quvchilarni
STEAM integratsion metod asosidagi o„quv faolligini oshirishdagi bir qator metodlarini
keltirib o„tamiz.
S–science. Ya„ni fanlar bo„yicha ilmiy tafakkurni shakllantirish darajasi. Bu bevosita aniq
fanlar bo„yicha ilmiy tafakkurni shakllantirish sohasi hisoblanib, o„qitishning ilmiy qoidalarini
o„z ichiga oladi.
1.Matematika fanidan oddiy kasrlarni aqliy yondashuv asosida klaster metodi asosida
o„quv mashg„ulotida sinf o„quvchilari ishtirokida quyidagi klaster tarmoq metodi asosida
quyidagi topshiriq bo„yicha o„quvchilar tafakkur darajasi tekshiriladi.
Klaster metodi aniq fanlar bilimlarini o„zlashtirishning strukturaviy ko„rinishi hisoblanib,
ilmiy natija olishdagi aniq fanlarning har bir fan sohasi mazmunini ma„no jihatidan tizimli
o„lashtirish imkoniyatini aks ettiradi.
1.1. Keltirilgan miqdorlarni qiymat jihatidan bir-biriga moslarini klaster shaklida aks
ettiring?
1-chizma: Har hil qiymatga ega bo„lgan miqdorlar.
1/2
2/8
4/8
12/26
6/8
7/15
3/6
|
| |
Fourier - Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления

Fourier – функция фильтра Фурье
Синтаксис:
[alf, bet] =
Fourier(rho,lambda,omega, Tdelay,Tfilter,Ndiv, y,t)
Исходные данные:
rho – амплитуды () испытательного сигнала,
lambda – декремент затухания,
omega – частоты () испытательного сигнала,
Tdelay – время задержки (в периодах минимальной частоты),
Tfilter – время фильтрации (в периодах минимальной частоты),
Ndiv – число делений периода максимальной частоты,
y – фильтруемый сигнал,
t – временная сетка.
Результаты счета:
alf,bet – оценки частотных параметров.
|
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 85

|
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
|
bet | 85/114 | Sana | 30.12.2019 | Hajmi | 1,09 Mb. | | #6590 |
FDP – функция вычисления матриц частотных параметров по описанию в форме Коши
Синтаксис:
W = FDP (s, A, B, C, D)
Исходные данные:
s – набор частот, комплексный вектор: ()
A, B, C, D – матрицы параметров формы Коши:
Результаты счета:
W – набор матриц частотных параметров, комплексная -матрица , где .
|
| |
“elektrotexnika va elektronika” faniga kirish mavzusi taqdimoti

|
“elektrotexnika va elektronika” faniga kirish mavzusi taqdimoti
|
bet | 1/4 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 209,52 Kb. | | #273093 |
Bog'liq 1- Ma\'ruza “ELEKTROTEXNIKA VA ELEKTRONIKA” FANIGA KIRISH MAVZUSI Taqdimoti Elektrotexnika fani deb – elektr energiyasi hosil qilib, uni amaliy maqsadlar uchun foydalanish yo`nalishlarini o`rganadigan fanga aytiladi. Hozirgi paytda elektr energiyasi ma`lum bo`lgan barcha energiyalardan farqli ravishda hamma joyda sanoatda, transportda, mashinasozlikda, maishiy hizmatda va xalq xo`jaligini barcha sohalarida alohida tengi yo`q o`rinni egallaydi.
Elektrotexnika
Ushbu energiyani ustunlik tomonlari shundaki
uni hohlagan energiya turiga aylantirish mumkin, yoki hohlagan energiyani elektr energiyasiga aylantirish mumkin,
eng sodda va arzon moslamalar yordamida elektr energiyasini juda katta tezlik bilan istalgancha ko`p miqdorda va hohlagancha uzoq masofalarga uzatish mumkin,
ekologik jihatdan toza, atrof muhitni ifloslantirmaydi, hidi yo`q, rangi yo`q, o`zidan chiqindi chiqarmaydi
1785 yilda Kulon elektr zaryadlarining o`zaro ta`siri qonunini yaratdi.
1650 yilda birinchi elektr mashinasini yaratilishidan boshlandi
1802 yili fizik olim professor, V.Petrov elektr yoyini hosil qildi
1832 yili rus olimi P.Shilling telegrafni yaratdi
1834 yili E.H. Lens elektromagnit induktsiyasi qoidasiga asos soldi
1838 yili B.Yakobi birinchi bo`lib doimiy tok elektrodvigatelini yaratdi
1876 yil
P.N.Yablochkov elektr apparati hisoblangan transformatorni yaratdi
1873 yili rus olimi A.N.Lodigin lampochkani ihtiro qildi
1877 yili Tomas Edison magnit tasmasiga ovoz yozish mumkinligini isbotladi
Elektrotexnika fanini rivojlantirishga rus olimlari va muhandislarining qo’shgan hissalari
XIX asrning ohirlariga kelib - 1891 yili rus injeneri M. O. Dolivo-Dobrovolskiy uch fazali o`zgaruvchan tok hosil qiluvchi tizimni, transformatorni va uch fazali asinxron motorlarni kashf qildi. Hozirgi vaqtda sanoatda, transportda va xalq xo`jaligi tarmoqlarida boshqa energiyalar kabi elektr energiyasidan keng ko`lamda foydalanilmoqda. Insoniyat bir necha yuz yillar mobaynida har hil hodisalarni o`rgana borib, bizni atrofimizni o`rab turgan bizdan tashqari muhitdan shunday hulosalarni o`zlariga oldilarki, bizni o`rab turgan bu muhitda barcha narsalar ko`rinishi, tuzulishi qanday bo`lishligidan qat’iy nazar ular eng sodda elementlardan–atomlardan tuzilgandir.
Elektrotexnika fanini rivojlantirishga rus olimlari va muhandislarining qo’shgan hissalari
|
| |
Maxsus avtomatlardan tashkil topgan avtomat liniyalar

|
Maxsus avtomatlardan tashkil topgan avtomat liniyalar
|
bet | 5/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 30,59 Kb. | | #231635 |
Bog'liq Unit 7 Maxsus avtomatlardan tashkil topgan avtomat liniyalar.
Bunday avtomat liniyalar juda yuqori unumdorlikka ega bo‘ladi. Ular uchun texnologik jarayon xam maxsus ishlab chiqariladi. Shu sababli ular yalpi ishlab chiqarishda (masalan; podshipniklar ishlab chiqarishda) ishlatiladi.
Maxsus dastgohlardan tashkil topgan avtomat liniyalar bilan kompleks avtomatlashtiriladi, jumladan mexanik ishlov berishdan tashqari, yig‘ish, nazorat qilish, moylash va boshqa operatsiyalar ham avtomatlashtiriladi. Bunday liniyalar murakkab avtomat tsex va zavodlar qurish uchun asos bo‘la oladi. Xozirda ba’za bir maxsulotlarini ishlab chiqarishni avtomatlashtirishda maxsus rotorli dastgoxlardan tashkil topgan, rotorli avtomat liniyalar ishlab turibdi.
Raqamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlar qo‘llanishi, avtomatlashtirishda yangi bosqichni boshlanishiga sabab bo‘ladi. Bunday dastgoxlar asosida tuzilgan avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish modullari ishlab chiqarishni to‘liq avtomatlashtirishga erishishdan tashqari EXM bilan avtomatlashtirilgan boshqaruvni ham qo‘llanishiga imkoniyat yaratadi.
Raqamli dastur bilan boshqariladigan dastgohlarni yuqori moslanuvchanligi donalab va seriyalab ishlab chiqarishni avtomatlashtirishni asosiy dastgohi bo‘lib qoldi. Bundan tashqari ishlab chiqarish ob’ekti o‘zgarib turishi mumkin bo‘lgan ko‘plab ishlab chiqarishda ham qo‘llanishi mumkin.
Turli sеriyalardagi ishlab chiqarishni avtomatlashtirish bo`yicha tajribalar shuni ko`rsatadiki, bu muammolarni yеchishning bir qancha yo`li mavjud. Tехnologik jarayonlarni avtomatlashtirish bo`yicha tехnik yеchimlari har хil bo`lsa ham ularning maqsadi bitta - ishlov bеrishdagi mеhnat unumdorligini oshirishdir. Istalgan tехnologik jarayonni bajarishda davr davomiyligi quyidagicha topiladi:
T = tp + tх,
Bu yеrda:
tp - dеtallarga ishlov bеrish, ya’ni shakllantirish uchun sarflanadigan vaqt;
tх - bo`sh (uzatish, kеsuvchi asbob va zagotovkani o`rnatish va yеchish, ish jarayoniga qo`shimcha mехanizmlarni qo`shilishi, asbobning tеzkor yetkazish va qaytarish, dеtalni o`lchash va boshqa) harakatlanish uchun kеtadigan - ishlov bеrish vaqtiga mos kеlmaydigan, ya’ni davriy yo`qotish vaqti.
|
| |
Nazorat va muhokama qilish uchun savollar

7.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Diagnostik tajriba o’tkazish uchun necha xildagi talablar bor va ular qaysilar?
Standartlashtirish va statistik norma deganda nimani tushunasiz?
V.I.Drujininning psixodiagnostik vaziyatlar klassifikasiyasi qanday?
Interpretasiya nima? Unga xos necha turdagi yondoshuv mavjud?
Ishonchlilik nimani ifodalaydi?
Fanda validlikning necha turi farqlanadi?
7.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Bolotova A.K. Prikladnaya psixologiya: Uchebnik dlya vuzov / A.K. Bolotova. – M.: Gardariki, 2006. – 382 s.
Borozdina G.V. Psixologiya delovogo obshyeniya: Uchebnik. – 2-ye izd. – M.: INFRA-M, 2006. – 295 s.
Burlachuk L. Psixodiagnostika. – SPb., 2002.
Dukarevich M.Z. Praktikum po psixodiagnostike. Motivasiya i samoregulyasiya. – M.: 1989.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Xayitov O.E., Ergasheva D.D., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. Sbornik situasionnix zadach, delovix i psixologicheskix igr, testov, kontrolnix zadaniy, keys-stadi, voprosov dlya samoproverki po kursu “Ekonomicheskaya psixologiya”. – T., TGEU. 2005.
Psixologicheskaya diagnostika: Uchebnoye posobiye / Pod red. K.M.Gurevicha, Ye.M.Borisovoy. 2-ye izd., ispr. – M.: 2000.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T., 2005.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
Ishonchlilik - Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha

7.5. Ishonchlilik
Ishonchlilik – bu jarayonning obyektga nisbatan barqarorligidir. Diagnostik ma’lumotlarning ishonchliligi va sifati ma’lum darajada tekshiruv metodiga bog’liq bo’ladi. Bu jarayon mos keluvchi texnik tekshiruv, ya’ni korreksion statistik metod yordamida aniqlanadi.
Psixodiagnostik metodning ishonchlilik darajasi uchta shartga bog’liq bo’lib, ular quyidagilar:
metodning obyektivligi;
test misollarining bir xilligi;
tekshirilayotgan shaxs xususiyatlarining muvozanatlashganliligi.
Metodning obyektivliligi – bu olingan ma’lumotlar va ularning psixodiagnostik interpretasiyasini tadqiqotchiga bog’liq emasligi.
G.Vislak o’z qarashlarida metodning obyektivligini uch turga bo’lib o’rganadi.
test o’tkazishning obyektivligi;
tahlilning obyektivligi;
olingan ma’lumotlar interpretasiyasining obyektivligi.
Ma’lumki, turli tadqiqotchilar izlanishlari uchun bir-biridan mustaqil ravishda ayni psixologik metoddan bilan, bir xil eksperimental sharoitlarda foydalanadilar. Ular olgan natijalar solishtirilib, metodning obyektivlik koeffesenti chiqariladi. Ammo metod obyektivligini amaliy jihatdan tekshirishda bir muncha qiyinchiliklar vujudga keladi. Chunki aynan bir xil ekperimental sharoitlarni vujudga keltirish juda qiyindir.
Ishonchlilik har doim ham validlikni ifodalamaydi. Aksariyat psixologlar tekshirishning ma’lum bir prosedurasini taklif etish orqali obyektlarni barqaror farq qila olishga bo’lgan ishonchliligni ko’rsatishadi, Ammo validlik haqidagi masalaning ochiq qolishida xatoga yo’l qo’yishida. Masalan, sensor psixofizikada o’rganilayotgan sezgi xususiyatlarining oddiy jismoniy stimullar bilan bir xil determinasiyalashgani uchun validlik darajasi sezilarli ahamiyat kasb etmasa-da, diferensial psixometrikada ayni shu holatda validlik muammosining ahamiyati keskin oshib ketadi. Shu bois, validlik muommosiga alohida e’tiborni qaratish maqsadga muvofiqdir.
7.6. Validlik
Psixodiagnostikada validlik – hatti harakatni o’zlashtirishga bo’lgan muvaffaqiyatni tekshirish va test masalalarining ayni shu faoliyat xususiyatlariga mos kelishini sinab ko’rish jarayonlarida qo’llaniladi. Fanda validlikning bir necha turlari farqlanadi:
|
Asosiy tushuncha va atamalar

15.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Psixodiagnostika, liderlik, menejer, faoliyat, instrumental va munosabat jarayonlari.
15.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Qanday qilib shaxsdagi tashkilotchilik qobiliyati diagnostika etish mumkin?
Faoliyatning instrumental va munosabat aspektlari nima?
Menejerning kasbiy moyilligini baholash testi orqali o’zingizni tekshiring.
Menejer faoliyatining diagnostikasi testi orqali o’zingizga baho bering.
Reykovskiy bo’yicha boshqaruv jarayonlari diagnostikasi deganda nimani tushunasiz?
Reykovskiy bo’yicha boshqaruv mexanizmi nimani ifodalaydi?
15.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Burlachuk L. Psixodiagnostika. – SPb.: 2002.
Karnegi D. Kak zavoyevivat druzey i okazivat vliyaniye na lyudey / Per. s angl. – Yekaterinburg: U-Faktoriya, 2004. – 784 s.
Karimova V.M. Psixologiya. O’quv qo’llanma. – T.: A.Qodiriy nomidagi xalq merosi nashriyoti, “O’AJBNT” markazi, 2002. – 205 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 1-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 208 b.
Karimova V.M., Akramova F.A. “Psixologiya”. 2-qism. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 125 b.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya asoslari. – T.: 1994
Kvinn V. Prikladnaya psixologiya. – SPb: Izdatelstvo “Piter”, 2000. – 560 s.
Klimov Ye.A. Osnovi psixologii: Uchebnik. – M.: 1997
Mayers D. Sosialnaya psixologiya / Perev.s angl. – SPb.: Piter, 1999. – 688 s.
Maxmudov I.I. Boshqaruv psixologiyasi: O’quv qo’llanma / Mas’ul muharrir: A.Xolbekov. – T.: DJQA “Rahbar” markazi; “YUNAKS-PRINT” MChJ, 2006. – 230 b.
Meliya M. Biznes – eto psixologiya: Psixologicheskiye koordinati jizni sovremennogo delovogo cheloveka / Marina Meliya. – 3-ye izd. dop. – M.: Alpina Biznes Buks, 2005. – 352 s.
Nemov R.S. Psixologiya. Uchebnik dlya studentov vissh. ped. ucheb. zavedeniy: V 3-x t. – M.: Gumanit. izd. sentr VLADOS, 2003. – 576 [640; 608] s.
Prikladnaya sosialnaya psixologiya / Pod red. A.N.Suxova i A.A.Derkacha. – M.: Izd-vo “Institut prakticheskoy psixologii”; Voronej: Izd-vo NPO “MODEK”, 1998. – 688 s.
Psixologiya. Uchebnik / Otv. red. prof. A.A.Krilov. – 2-ye izd., pererab. i dop. – M.: Izd-vo: PROSPEKT (TK Velbi). 2004. – 752 s.
Sherbakova Yu.V. Spesialnaya psixologiya: Uchebnoye posobiye. – M.: Izdatelstvo RIOR, 2006. – 80 s.
G’oziyev E., Toshimov R. Menejment psixologiyasi. – T.. 2001. – 130 b.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T.: TDIU, 2005. – 338 b.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
Video ma’lumotlar - Buxoro davlat universiteti

Video ma’lumotlar
Video ma’lumotlarni taqdim etish uchun qo’llaniladigan fayl formatlar va asosiy tamoyillar, video ma’lumotlarni hosil qiluvchi texnik vositalarni o’rnatish va sozlash; dasturiy vositalar yordamida videokliplami hosil qilish, tahrirlash va ijro etish. Videokliplarni hosil qilish dasturlari bilan ishlash.
Ma’lumotlarni multimediali namoyish etish
Namoyish hosil qilishning asosiy yo’llari, namoyishning mazmuni, tuzilishi va parametrlari. Namoyishni hosil qilish va tahrirlashda foydalaniladigan dasturlar.
|
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 59

Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
bet
59/114
Sana
30.12.2019
Hajmi
1,09 Mb.
#6590
1
...
55
56
57
58
59
60
61
62
...
114
,
;
,
Download
1,09 Mb.
1
...
55
56
57
58
59
60
61
62
...
114
Download
1,09 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления - bet 58

Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
bet
58/114
Sana
30.12.2019
Hajmi
1,09 Mb.
#6590
1
...
54
55
56
57
58
59
60
61
...
114
Решая (при помощи MATLAB-функции FrId) систему (24), определим коэффициенты
и
) матриц канонической
формы Люенбергера
(25)
блоки
матриц
которой, имеют аналогичную (19) специальную структуру
Download
1,09 Mb.
1
...
54
55
56
57
58
59
60
61
...
114
Download
1,09 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Программное обеспечение конечно-частотной идентификации и адаптивного управления
Download
1,09 Mb.
Moslikni tanlang - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

7171
71
VIDEODA FRAGMENTLARNI O‘CHIRISH
4. Uskunalar panelidan "Savatcha"
uskunasi yoki klaviaturaning "Delete"
tugmachasi bosiladi.
1. Montaj stolidagi video
tanlanadi.
3. Fragmentning yakuniy qismi
kesiladi.
2.Fragmentning boshlang'ich
qismi kesiladi.
VIDEONI BURISH
Movavi Video Editor dasturida videoni burish uchun “Rotate” uskunasidan foydalaniladi.
Burilish burchagi 90 gradus bo‘yicha bo‘ladi.
Buning uchun:
1) montaj stolidan kerakli video tanlanadi;
2) uskunalar panelidan Rotate uskunasi tanlanadi.
Videoni yana burish kerak bo‘lsa, uskuna takror
tanlanadi.
Multimedia texnologiyalari haqida tushunchalar

|
Multimedia texnologiyalari haqida tushunchalar
|
bet | 49/84 | Sana | 03.04.2021 | Hajmi | 7,05 Mb. | | #14025 |
Multimedia texnologiyalari haqida tushunchalar: multimedia - axborot turlari. multimedianing texnik ta’minoti, multimediali axborotlarni almashishni tashkil etishni, multimediali ilovalarni yaratish texnologiyasini bilishi kerak;
grafik ma’lumotlar: videotizimlar va ularni sozlash, grafik ma’lumotlarni taqdim etish uchun qo‘llaniladigan asosiy fayl formatlari, fayl formatlarini o’zgartirish, grafik ma’lumotlarni hosil qilish, namoyish etish va tahrirlash dasturlaridan foydalanish ko’nikmalariga ega bo’lishi kerak;
zamonaviy axborot-kommunikasiya texnologiyalarini o’z predmet sohasida qo’llay olish, ovozli va video ma’lumotlarni taqdim etuvchi fayl formatlar va asosiy tamoyillar; ovoz kartasini va video ma’lumotlarni hosil qiluvchi texnik vositalarni o’rnatish hamda ularni sozlash; ovozli va video ma’lumotlarni hosil qilish, tahrirlash va ijro etish malakalariga ega bo’lish kerak.
Fanning o’quv rejadagi boshqa fanlar bilan o’zaro bog’liqligi;uslubiy jihatidan uzviyligi va ketma-ketligi
Multimedia tizimlari va texnologiyalari fani asosiy kasbiy fanlaridan biri hisoblanib, 3-4-5-6 - semestrlarda o’qitiladi. Dasturni amalga oshirish o‘quv rejasidagi rejalashtirilgan nazariy informatika, algoritmlash va dasturlash tillari, ma’lumotlar bazasi va ularni boshqarish tizimlari fanlaridan olingan nazariy va amaliy bilimlarga tayanadi.
|
| |
RANG KORREKSIYASI - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

7373
73
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR
1. Videoni fragmentlarga ajratish qanday amalga oshiriladi?
2. Videoni kesish uchun klaviaturaning qaysi tugmachasi bosiladi?
3. Videoni burish uchun qaysi uskunadan foydalaniladi?
4. Movavi Video Editor dasturida yaratilgan loyihani bo‘yash uchun qaysi uskuna
tanlanadi?
5. Montaj stoli qayerda joylashgan bo‘ladi?
UYGA VAZIFA
1. Mobil qurilma yordamida birorta videoni suratga oling.
2. Olingan videoni 90 gradusga aylantiring.
3. Avtokorreksiya yordamida videoga rang bering.
4. Loyihani “phone” nomi bilan saqlang.
Multimedia texnologiyalari fanining

Fan bo’yicha talabalarning bilimi, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan talablar
Multimedia texnologiyalari fanining
Download
7,05 Mb.
bet
48/84
Sana
03.04.2021
Hajmi
7,05 Mb.
#14025
1
...
44
45
46
47
48
49
50
51
...
84
Bu sahifa navigatsiya:
Fan bo’yicha talabalarning bilimi, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan talablar
Multimedia
texnologiyalari fanining
vazifasi:
multimedia texnologiyalari haqida tushuncha:
multimedia-axborot turlari
, multimedianing texnik ta’minoti borasida
bilimlar bilan tanishtirish
;
multimediali axborotlarni almashishni tashkil etish multimediali ilovalarni yaratish texnologiyasi
bilan tanishtirish
;
ovozli va video ma’lumotlarni taqdim etuvchi fayl
formatlar va asosiy tamoyillar
; ovoz kartasini va video ma’lumotlarni hosil qiluvchi texnik vositalarni o‘rnatish
hamda ularni sozlash
;
ovozli va video ma’lumotlarni
hosil qilish
, tahrirlash va ijro etishni o‘rgatishdan iborat.
Fan bo’yicha
talabalarning bilimi
, ko’nikma va malakalariga qo’yiladigan
talablar
«Multimedia tizimlari va texnologiyalari» o’quv fanini o’zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr:
Download
7,05 Mb.
1
...
44
45
46
47
48
49
50
51
...
84
Download
7,05 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Multimedia texnologiyalari fanining
Download
7,05 Mb.
D MODELLASHTIRISHDAN FOYDALANADIGAN

|
D MODELLASHTIRISHDAN FOYDALANADIGAN Pdf ko'rish
|
bet | 56/153 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 27,94 Mb. | | #244031 |
Bog'liq 10-sinf yangi3D MODELLASHTIRISHDAN FOYDALANADIGAN
SOHALAR
Kino sanoati
da fantastik filmlardagi barcha maxsus effektlar, ya’ni qahramonlar, zamon va
makonlar siri 3D modellashtirish texnologiyasini qo‘llash natijasidir.
797979
79
1.
3D skaner bu – … .
a)
virtual 3D modelga asoslangan fayldan uch o‘lchovli qattiq jismlar shaklida
chop etadigan qurilma;
b) obyekt shaklini tahlil qiluvchi va olingan ma’lumotlar asosida obyekt 3D
modelini yaratuvchi periferik qurilma;
d) tarmoq qurilmalariga, simsiz tarmoqqa simsiz ulanuvchi qurilma;
c) obyektning soddalashtirilgan tasvirini yaratuvchi qurilma.
2.
3D so‘zining ma’nosini nimani anglatadi?
a) uch o‘lchovli;
b) uch qirrali;
d) uchta obyekt;
c) uchta tasvir.
3.
Moslikni ko‘rsating:
Avtomobilsozlik sanoatida
3D modellashtirish
texnologiyalari transport vositalari yangi modellari
va ehtiyot qismlarini ishlab chiqarish hamda
loyihalashtirishda ishatiladi. Buning natijasida
qimmatli vaqt hamda mablag‘ni tejashga erishiladi.
Videoo‘yin sanoatida
3D modellashtirish
texnologiyalaridan virtual dunyoni yaratish hamda
fotosuratlarni 3D modelga aylantirishda foydalaniladi.
Sog‘liqni saqlash sohasi
da odam anatomiyasini
tuzish, diagnostikaga yordam berish, jarrohlik
amaliyotlariga tayyorgarlik ko‘rish kabi ko‘plab
jarayonlarda 3D modellashtirishdan foydalaniladi.
Sog‘liqni saqlash sohasi mutaxassislari mazkur
texnologiyalar yordamida o‘zlarining bilimlarini
sezilarli darajada oshirishmoqda.
AMALIY MASHG‘ULOT
3D skaner
3D grafikada obyektning ko‘p qirrali
o‘zaro bog‘langan chiziqlardan tashkil
topgan modeli.
Karkas modeli
virtual 3D modelga asoslangan
fayldan uch o‘lchovli qattiq jismlar
shaklida chop etuvchi qurilma.
3D printer
obyekt shaklini tahlil qiluvchi
va olingan ma’lumotlar asosida
obyektning 3D modelini yaratadigan
periferik qurilma.
|
| |
Rezyume - Psixodiagnostika va amaliy psixologiya haqida tushuncha

8.7. Rezyume
Psixodiagnostikada testlashtirish muammosi avvalo test metodlarini yaratilishi va ularga qo’yiladigan talablarga bog’liqdir. Guruhiy testlar va ular orqali ma’lum faoliyatga qobiliyatli bo’lgan kishilarni tanlash maqsadining joriy qilinishi o’ziga xos psixologik tashxis qilishni tadbiq qildi. Ta’lim, sanoat va harbiy sohalarda foydalanadigan guruhli testlar esa individual farqlar sohasi va psixologik baholashning yangidan-yangi xulosalar bilan boyitdi. Xorijiy testlarning mahalliy sharoitga moslantirilishi tadqiqotlar yuzasidan qo’lga kiritilgan natijalarning ishonchlilik darajasi va validligi oshishiga xizmat qildi.
8.8. Asosiy tushuncha va atamalar
Test, testlashtirish, individual farq, korrelyasiya koeffisiyenti, assosiativ tajriba, shkala, psixologik baholash, modifikasiya.
8.9. Nazorat va muhokama qilish uchun savollar
Psixodiagnostikada testlashtirish muammosining hal etilish darajasi qanday?
Individual farqlanishni ilmiy jihatdan kim tomonidan o’rganilgan?
Guruhiy testlar deganda nimani tushunasiz?
Bine-Simonning ikki o’lchovini asoslab bering?
Psixodiagnostika va psixologik baholash orasidagi tafovutni aniqlang.
Qanday qilib xorijiy testlar mahalliy sharoitga moslashtiriladi?
8.10 Tavsiya etilgan adabiyotlar
Anastazi A. Psixologicheskoye testirovaniye / Per. s angl. T.1,2. – M.: 1982.
Bolotova A.K. Prikladnaya psixologiya: Uchebnik dlya vuzov / A.K. Bolotova. – M.: Gardariki, 2006. – 382 s.
Dukarevich M.Z. Praktikum po psixodiagnostike. Motivasiya i samoregulyasiya. – M.: 1989.
Karimova V.M. Ijtimoiy psixologiya va ijtimoiy amaliyot: Universitetlar va pedagogika institutlari uchun o’quv qo’llanma. – T.: “Universitet”, 1999. – 96 b.
Karimova V.M., Xayitov O.E., Ergasheva D.D., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. Sbornik situasionnix zadach, delovix i psixologicheskix igr, testov, kontrolnix zadaniy, keys-stadi, voprosov dlya samoproverki po kursu “Ekonomicheskaya psixologiya”. – T., TGEU. 2005.
Psixologicheskaya diagnostika: Uchebnoye posobiye / Pod red. K.M.Gurevicha, Ye.M.Borisovoy. 2-ye izd., ispr. – M.: 2000.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya. Ma’ruzalar matni. – T., 2005.
Hayitov O.E. Psixodiagnostika va amaliy psixologiya: Elektron darslik. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixodiagnostika va amaliy psixologiya” kursi bo’yicha ijtimoiy-psixologik tryeninglar, psixologik masalalar, topshiriqlar va tyestlar to’plami. – T., TDIU. 2005.
Hayitov O.E., Lutfullayeva N.X., Xaydarova X.R. “Psixologiya” fani bo’yicha shaxsni o’rganishga doir testlar va metodikalar to’plami. – T., TDIU. 2005.
|
CHROMA KEY BILAN ISHLASH - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

76
III BOB.
ANIMATSIYA TEXNOLOGIYASI
7676
3. Yuqori trekdagi videoning ustida
sichqonchaning chap tugmachasi ikki
marta bosiladi. Videopleyerda video
qoplamasi sozlamalari ochiladi.
4. Yuqori trekdagi video ajratilgan
holda oynaning chap tomonidagi
“More Tools” yorlig‘i ustiga bosiladi va
“Chroma Key” uskunasi tanlanadi.
5. Videopleyerdagi videoning atrofida ko‘k chegara paydo bo‘lganidan so‘ng, olinishi
kerak bo‘lgan rangni tanlash uchun videoning foni ustiga bosiladi. Tanlangan rangdagi
joylar shaffof ko‘rinishga o‘tadi va pastki qismdagi videoklip fon sifatini oladi.
1. Mobil qurilma orqali yashil yoki ko‘k fonda video oling.
2. Chroma Key yordamida olingan video orqa fonini almashtiring.
3. Tayyor loyihani chroma.mp4 nomi bilan eksport qiling.
D printer - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

78787878
IV BOB.
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI
2. Dizayn va animatsiya bosqichi.
Bunda 3D modelning yuzasiga rastrli yoki tekstura bilan
to‘ldirish, obyektning joylashuv o‘rni va hajmini belgilash, yorug‘lik manbalarini o‘rnatish va
sozlash, obyektlar harakatini yo‘lga qo‘yish kabi ishlar amalga oshiriladi.
3D grafikani o‘rganayotganda, eng ko‘p
qo‘llaniladigan modellardan biri choynak modeli
bo‘lib, u
Yuta choynagi
yoki
Newell choynagi
deb
ataladi.
BUNI BILASIZMI?
3. Rendering bosqichi
tasvirni takomillashtirish, hosil
bo‘lgan 3D grafikani namoyish etish hamda chop
etish (displey yoki maxsus 3D printer yordamida)
bosqichi hisoblanadi.
Oddiy printerdan farqli o‘laroq, 3D printerda chop etish
jarayonida materiallar qatlamini ketma-ket yotqizish
(o‘sish) orqali 3D obyekt yaratiladi. Qatlamlarning har birini
obyektning ingichka kesilgan kesmasi sifatida ko‘rish
mumkin.
Yuta shtatida Martin Newell
tomonidan ishlab chiqilgan
choynak modelining zamonaviy
ko‘rinishi
3D modellashtirishdan foydalanishning imkoniyatlari
cheksiz. Grafikaning bu turi yangi sanoat turlarini yaratdi, mavjudlarida esa katta texnikaviy
inqiloblarni sodir etdi. Bu o‘zgarishlarni turli sohalarda samarali qo‘llash natijasida
katta daromadlarga erishildi. Misol tariqasida ayrim sohalar faoliyati bilan tanishamiz.
Arxitektura.
3D modellashtirish sohada
juda katta imkoniyatlar eshigini ochib
berdi. Qandaydir binoni qurishdan
oldin, albatta uning loyihasi ishlanadi.
Avvalari loyihalarning aksariyati oddiy
qog‘o‘zda aks ettirilgan bo‘lsa, endilikda
bosma materiallarga ehtiyoj qolmadi. 3D
modellashtirish kutilayotgan natijalarni
ko‘rish, ular orqali binoga virtual sayohat
qilish imkonini beradi.
-dars. VIDEOMUHARRIRLARDA O‘TISHLAR

|
-dars. VIDEOMUHARRIRLARDA O‘TISHLAR Pdf ko'rish
|
bet | 52/153 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 27,94 Mb. | | #244031 |
Bog'liq 10-sinf yangi22-dars. VIDEOMUHARRIRLARDA O‘TISHLAR,
FILTRLAR VA CHROMA KEY BILAN ISHLASH
VIDEOGA O‘TISHLARNI BIRIKTIRISH
O‘tishlardan turli shakl va shaffoflikdan foydalangan holda videofragmentlar orasiga maxsus
animatsiya joylashtirish uchun foydalaniladi.
O‘tishlarni nomi
bo‘yicha qidirish
Transitions bandi
Transitions galereyasi
74
III BOB.
ANIMATSIYA TEXNOLOGIYASI
7474
Movavi Video Editor dasturida videoga o‘tishlarni joylashtirish uchun quyidagi amallar
bajariladi:
1) dastur interfeysining chap tomonidagi
“Transitions” bandi tanlanadi;
2) o‘tishlar ro‘yxatidan kerakli o‘tish tanlanib,
sichqonchaning chap tugmachasini bosish orqali
oldindan ko‘riladi;
3) kerakli o‘tish tanlanganidan so‘ng, montaj
stolidagi ikkita videofragment orasidagi joyga
ko‘chiriladi;
4) o‘tish muvaffaqiyatli joylansa, o‘tish belgisi
hosil bo‘ladi.
Fragmentlar o‘tish belgisisiz
Fragmentlar o‘tish belgisi bilan
O‘TISHLARNI OLIB TASHLASH
1. Sichqonchaning o‘ng tugmachasi montaj
stolidagi o‘tish ustida bosiladi. Hosil bo‘lgan
menyudan “Remove Transition” (“Delete”
tugmachasi) tanlanadi.
2. Loyihadan barcha o‘tishlarni o‘chirish uchun
ushbu menyudagi “Remove All Transition”
uskunasi tanlanadi.
FRAGMENTLAR O‘TISH BELGISI BILAN
Dastur interfeysining chap tomonidagi “Filters” bandi tanlanadi.
2. Filtrlar ro‘yxatidan kerakli filtr tanlanib,
sichqonchaning chap tugmachasini
bosish orqali oldindan ko‘riladi.
3. Kerakli filtr tanlanganidan so‘ng
montaj stolidagi videoning ustiga
ko‘chiriladi. Filtrli video yulduzcha bilan
ko‘rsatiladi.
Filtrlar galereyasi
Filters bandi
|
| |
№
Topshiriqlar - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

|
Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021 Pdf ko'rish
|
bet | 62/153 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 27,94 Mb. | | #244031 |
Bog'liq 10-sinf yangi№
Topshiriqlar
1.
Blender dasturi interfeysini sozlash buyrug‘i to‘g‘ri aks etgan bandni tanlang:
a) Edit
→
Preferences;
b) Render
→
Preferences;
d) Edit
→
Properties;
c) Window
→
Properties.
2.
Blender dasturida yaratilgan 3D model qanday kengaytma bilan saqlanadi?
a) *.blend
b) *.tj
d) *.eps
c) *.cdr
3.
Moslikni ko‘rsating:
Video Sequencer
ko‘rish sohasi bo‘lib, obyektlarni tasvirlar, 2D
grafika va tekstura shaklida aks ettiradi.
Image Editor
unda uch o‘lchovli obyektlar yaratiladi, tahrir
qilinadi, animatsiya qilinadi hamda yuklangan
3D sahna aks ettiriladi.
3D Viewport
videoni tahrirlash uchun ishlatiladigan vosita
hisoblanadi.
878787
87
MAVZU YUZASIDAN SAVOLLAR
1. 3D modellashtirishda ishlatiladigan dasturlarni sanab bering.
2. Blender dasturini yuklab olish rasmiy manzilini ayting.
3. Blender dasturi qaysi sohalarda qo‘llaniladi?
4. UV Editor nima?
5. Blender dasturining Tinkercaddan farqli tomonini ayting.
UYGA VAZIFA
1. Blender dasturini www.blender.org manzilidan yuklab olib, kompyuteringizga
o‘rnating.
2. Blender dasturi interfeysini o‘zingizga qulay holatda sozlang.
3. Blender dasturining muharrirlari bilan tanishib chiqing.
26-dars. 3D MODELLASHTIRISH DASTURIDA
SAHNANI BOSHQARISH. 3D MODEL
TRANSFORMATSIYASI
Blender dasturida 3D Viewport muharririning asosiy sohasi
sahna
yoki
3D
deb nomlanadi.
Sahnalar – 3D model tashkil qilishning bir usuli. Har bir blend faylida bir nechta sahna bo‘lishi,
u obyekt va materiallarni o‘zaro almashishi mumkin.
Blender dasturi yangi fayl sahnasi uchta obyekt: kub, kamera va chiroqni o‘z ichiga oladi (1).
kamera
chiroq
kub
|
| |
Konstanta nomi - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

176
176
176
176
V BOB.
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI
Spraytlar to‘qnashuvi
To‘qnashuvni aniqlash o‘yinning bir qahramoni boshqasiga tegib ketishini aniqlash zarurligini
anglatadi.
PyGamedagi har bir sprayt o‘zining koordinatalari va o‘lchamlarini belgilaydigan “rect”
xususiyatiga ega. Ushbu xususiyat to‘rtburchak shaklidagi sprayt tashqi qobig‘i, ya’ni
chegarasi hisoblanadi.
To‘qnashuvni aniqlash uchun birorta sprayt tashqi qobig‘ini qolgan spraytlar tashqi qobig‘i
bilan bilan taqqoslash lozim.
PyGameda mana shunday taqqoslashni amalga oshiruvchi spritecollideany() funksiyasi
mavjud. U o‘z ichiga 3 ta argumentni qabul qiladi:
1) taqqoslash uchun sprayt nomi;
2) sprayt bilan taqqoslanuvchi spraytlar guruhi nomi;
3) taqqoslash turi.
Sintaksisi:
taqqoslash_nomi = pygame.sprite.spritecollide(sprayt_nomi, guruh_nomi, metod_
nomi)
taqqoslash_nomi – taqqoslash natijasi uchun nom;
sprayt_nomi – taqqoslanuvchi sprayt nomi;
guruh_nomi – taqqoslanuvchi guruh nomi;
metod_nomi – taqqoslash metodining nomi.
Ushbu metodlar qo‘llanganda, spraytlar to‘qnashuvi sodir bo‘lsa, ularning qobig‘i yuqoridagi
3 ta ko‘rinishdan biriga o‘tadi. Bit o‘lchamli maskalar yordamida to‘qnashuvni tekshirish
jarayonida sprayt qobig‘i uning formasi bo‘ylab belgilanadi. Masalan, sprayt yulduz
ko‘rininshida bo‘lsa, qobiq ham yulduz ko‘rininshida bo‘ladi.
collide_rect va collide_circle metodlarida sprayt qobig‘i to‘rtburchak va aylana shaklida
bo‘ladi. Qobiq hajmini ratio funksiyasi yordamida o‘zgartirish mumkin.
Taqqoslashning turli metodlari mavjud bo‘lib, ularning ayrimlari quyidagi jadvalda berilgan.
Metod
Tavsifi - Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021

|
Va axborot texnologiyalari 10-sinf toshkent – 2021 Pdf ko'rish
|
bet | 127/153 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 27,94 Mb. | | #244031 |
Bog'liq 10-sinf yangiMetod
Tavsifi
collide_rect
– to‘qnashuvni to‘rtburchaklar yordamida aniqlash.
collide_circle
– to‘qnashuvni aylanalar yordamida aniqlash.
collide_mask
– to‘qnashuvni bit o‘lchamli maskalar yordamida aniqlash.
177
177
177
177
pg. sprite. collide_circle()
AMALIY FAOLIYAT
Funksiya va qism dasturlardan foydalangan holda mashina yo‘li fonli o‘yin oynasida
2 ta mashina sprayti yaratilsin. 1-mashina sprayti oynaning yuqori qismidan quyi qismi
tomon vertikal yo‘nalishda uzluksiz harakatlansin. 2-mashina oynaning quyi qismida
joylashtirilsin va klaviatura yordamida o‘ngga va chapga harakatlantirilsin. 2 ta sprayt
to‘qnashganda, o‘yindan chiqib ketuvchi o‘yin dasturi tuzilsin.
import pygame
“pygame” kutubxonasi yuklandi.
import os
“os” kutubxonasi yuklandi.
WIDTH = 800
Oyna kengligiga qiymat berildi.
HEIGHT = 650
Oyna balandligiga qiymat berildi.
FPS = 30
Kadr tezligiga qiymat berildi.
game_folder = os.path.dirname(__file__)
Grafik fayllar papkasiga olib boruvchi yo‘l
aniqlandi.
img_folder = os.path.join(game_folder,
'img‘)
Grafik fayllar papkasi dasturga bog‘landi.
player_img = pygame.image.load(os.path.
join(img_folder, 'car.png‘))
car.png fayli player_img o‘zgaruvchisiga
yuklandi.
player_img = pygame.transform.
scale(player_img, (105, 150))
Grafik fayl o‘lchamlari belgilandi.
bg = pygame.image.load("background.
png")
O‘yin oynasi uchun “bg” o‘zgaruvchisiga rasm
yuklanadi.
class Player(pygame.sprite.Sprite):
Sinf e’lon qilindi.
def __init__(self):
init funksiyasi ishga tushdi.
pygame.sprite.Sprite.__init__(self)
“Self” parametriga “Sprite” sinfi funksiyalari
biriktirildi.
pg. sprite. collide_rect()
|
| |
Shaxsning nimani his qilayogani yoki mulohaza yuritayotgani ko

|
Shaxsning nimani his qilayogani yoki mulohaza yuritayotgani ko
|
bet | 23/109 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #145749 |
Bog'liq Mажмуа соҳаданикиShaxsning nimani his qilayogani yoki mulohaza yuritayotgani ko`rsatuvchi gavda tutishi va harakatlarida sodir bo`layotgan o`zgarishlar xatti-harakatlar tilini anglatadi.
Xatti-harakatlar tili
Buning koʻpchiligi tasodifiy va gʻayri ixtiyoriy boʻlib, koʻpchilik insonlar oʽz xatti-harakatlar tilini anglab yetmaydilar. Lekin, u boshqalarga kuchli ta’sir qiladi. Xatti-harakatlar ongli va g`ayriixtiyoriy turlarga boʻlinadi:
G`ayriixtiyoriy harakatlar quyidagi turlarga bo`linadi:
Biologik: aniq gavda shakli, tana rangi va xususiyatlari insonda ba’zi imo-ishoralar, (yuz) ifodasi yoki gavdani ma’lum vaziyatda tutishlariga sabab boʻladi. Bundan tashqari, biz doimiy tarzda tanamizni qulay deb bilgan yoki bilmagan muhitimizda tartibga solishga va moslashtirishga harakat qilamiz.
Odatga aylangan: ba’zi harakatlar va (yuz) ifodalari oʽzini muhitga moslashtirish jarayonida oʻrganilgan odatdir. Ular muayyan turdagi doimiy qad-qomat tutilishi yoki harakatlarni talab etuvchi lavozimidan kelib chiqadi. Aniq soʽzlashish uslublari va frazalar ham kasbiy odatlardir.
Madaniy: katta yoshdagilar oldida oyogʻini chalishtirib o‘tirmaslik, katta yosh yoki lavozimdagilar koʽziga tik boqmaslik kabi urf-odatlar madaniy oʽziga xoslikdir. Mehmonlarni kutish, tanishuv, muomala tarzi ham ba’zi imo-ishoralarni oʽz ichiga oladi. Ongli harakatlar, gavdani tutish, ovozni oʽzgartirishdan atayin foydalaniladi. Bu narsa aktyorlarga maxsus oʽrgatiladi. Malakali soʽzlovchilar, ayniqsa, yaxshi notiqlar xatti-harakatlardan ongli foydalanishadi. Hech kim oʽzining xatti-harakatlarini toʻliq nazorat qila olmaydi, ammo, oʽz tanasini anglab yetishni oshirish va qad-qomatini tutish, harakatlar va ovoz modulyatsiyasining yaxshi nazoratiga erishish ehtimoli bor. Xatti-harakatlarimizda kuchaygan ta’sirchanlikni rivojlantirsak, boshqalarning xatti-harakatlarini anglay olishimiz oshadi.
Ko`rinish.Shaxsning umumiy koʻrinishi bir qancha narsalarga bogʻliq boʻladi. Koʻrinishga hissa qoʻshuvchi muhim faktorlardan ikkitasi tozalik va shaxsiy gigiyenadir. Teri, tirnoqlar, oyoq va soch parvarishi kutilgan standartlardir. Bu aspektlarga beparvolik bilan qarovchi shaxslar yoqimsiz taassurot qoldiradilar.
|
| |
V BOB. 
WWW-TEXNOLOGIYA VA HTML TILI

179
179
179
179
pygame.display.set_caption("Race")
O‘yin sarlavhasi berildi.
clock = pygame.time.Clock()
Tezlikni boshqarish o‘zgaruvchisi e’lon
qilindi.
all_sprites = pygame.sprite.Group()
all_sprites spraytlar guruhi yaratildi.
cars = pygame.sprite.Group()
cars spraytlar guruhi yaratildi.
player = Player()
Player sinfining “player”
obyekti
yaratildi.
car=Car()
Car sinfining “car” obyekti yaratildi.
all_sprites.add(player)
“player” spraytlar guruhiga qo‘shildi.
cars.add(car)
“car” spraytlar guruhiga qo‘shildi.
running = True
“running”ga True qiymati berildi.
while running:
O‘yin sikli ishga tushdi.
clock.tick(FPS)
O‘yin tezligi PyGamega e’lon qilindi
for event in pygame.event.get():
Sikl tanasi.
if event.type == pygame.QUIT:
running = False
all_sprites.update()
all_sprites spraytlar guruhi yangilandi.
cars.update()
cars spraytlar guruhi yangilandi.
hits = pygame.sprite.
spritecollideany(player, cars,pygame.
sprite.collide_rect_ratio(0.75))
To‘qnashuv qiymati qabul qilindi.
if hits:
To‘qanashuv qiymati rostligi tekshirildi.
running = False
“running”ga False qiymati berildi.
screen.blit(bg, (0, 0))
Fonga rasm o‘rnatiladi.
all_sprites.draw(screen)
all_sprites o‘yin oynasiga chizildi.
cars.draw(screen)
cars o‘yin oynasiga chizildi.
pygame.display.flip()
O‘yin oynasi yangilandi.
pygame.quit()
O‘yindan chiqiladi.
Dastur
ishga tushirilganda, 1-mashina
sprayti vertikal yo‘nalish bo‘ylab
uzluksiz harakatlanadi. 2-mashinani
klaviatura orqali gorizantal yo‘nalish
bo‘ylab harakatlantirish mumkin. Ular
to‘qnashsa, dastur to‘xtatiladi.
Fandan nazorat turlari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mundarija

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi mundarija
|
bet | 100/109 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #145749 |
Bog'liq Mажмуа соҳаданикиFandan nazorat turlari. Fandan talabalarning bilimini nazorat qilish joriy va yakuniy nazorat turlarini o‘tkazish orqali amalga oshiriladi. Fandan nazorat turlari bo‘yicha topshiriqlarning mazmuni talabaning bilimini xolis, obyektiv va aniq baholash imkoniyatini ta’minlaydi.
Yakuniy nazorat (YaN)talabalarning bilimini baholash o‘quv mashg‘ulotlarini olib bormagan professor-o‘qituvchi tomonidan amalga oshiriladi. Fandan o‘quv mashg‘ulotlarini olib borgan professor-o‘qituvchi yakuniy nazoratni o‘tkazishda ishtirok etmaydi.
YaN shakli kafedra tomonidan belgilanadi hamda u semestr yakunida o‘quv jarayoni jadvaliga muvofiq quyidagi mezonlarga asoslanib o‘tkaziladi:
Talabalar bilimini baholash va nazorat qilish mezonlari
Baho
|
Talabaning bilimiga qo‘yilgan talablarning asoslanishi
|
5 (a’lo)
|
talaba mustaqil xulosa va qaror qabul qiladi, ijodiy fikrlay oladi, mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatini tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda;
|
4 (yaxshi)
|
talaba mustaqil mushohada yuritadi, olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatni tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda;
|
3 (qoniqarli)
|
talaba olgan bilimini amalda qo‘llay oladi, fanning (mavzuning) mohiyatni tushunadi, biladi, ifodalay oladi, aytib beradi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega deb topilganda;
|
2 (qoniqarsiz)
|
talaba fan dasturini o‘zlashtirmagan, fanning (mavzuning) mohiyatini tushunmaydi hamda fan (mavzu) bo‘yicha tasavvurga ega emas deb topilganda.
|
Talabafandan baholanishi natijasidan norozi bo‘lgan taqdirda, baholash natijasi e’lon qilingan vaqtdan boshlab 24 soat davomida apellyatsiya berishi mumkin.
YaNga kirmagan yoki kiritilmagan, shuningdek, ushbu nazorat turi bo‘yicha “2” (qoniqarsiz) baholangan talaba akademik qarzdor hisoblanadi. Fandan akademik qarzdor talabaga nazorat turlari(YaN)ni qayta topshirish uchun 1 oy muddat beriladi.
Nazorat turlarini o‘tkazilish tartibi buzilganligi aniqlangan hollarda o‘tkazilgan nazorat turlarining natijalari bekor qilinishi hamda tegishli nazorat turi qaytadan o‘tkazilishi mumkin. Fandan nazorat turi bo‘yicha talabaning bilimi “3” (qoniqarli) yoki “4” (yaxshi) yoxud “5” (a’lo)ga baholanganda, nazorat turini qayta topshirishga yo‘l qo‘yilmaydi.
|
| |