nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Vektorli GATlarda fazoviy (geografik) ma’lumotlar ob’yektlarning quyidagi tiplarini o’z ichiga oladi:
O’lchamsiz ob’yektlar

|
Vektorli GATlarda fazoviy (geografik) ma’lumotlar ob’yektlarning quyidagi tiplarini o’z ichiga oladi:
O’lchamsiz ob’yektlar
|
bet | 12/15 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 1,64 Mb. | | #249633 | Turi | Referat |
Bog'liq Dushanova Zuhro referatVektorli GATlarda fazoviy (geografik) ma’lumotlar ob’yektlarning quyidagi tiplarini o’z ichiga oladi:
O’lchamsiz ob’yektlar
Nuqta - o’rnashgan joyni ko’rsatadi, nuqtali ob’yektlar majmui nuqtali qatlamni tashkil qiladi.
Uzel - topologik o’tishni yoki u ham o’rnashgan joyni belgilovchi yakuniy nuqtani o’zida ifodalaydi.
Bir o’lchamli ob’yektlar
Chiziq - tayanch nuqtalariga ega bo’lmagan bir o’lchamli ob’yekt.
Chiziqli segment - ikki nuqtani birlashtiruvchi to’g ri chiziq (kesim).
Satr - bu to’g ri chiziqli segmentlar ketma-ketligidir.
Yoy - uzellarda boshi va oxiriga ega bo’lgan segmentlar ketma-ketligi.
Boglanish - ikki uzel o’rtasida bilashishni amalga oshiradi.
Yo’naltirilgan boglanish - ma’lum bir yo’nalishda vujudga keladigan boglanish.
Zanjir - bu kesishmaydigan chiziqli segmentlarning yoki o’zining oxirlarida uzellari bor yoylarning ketma-ketligini o’zida ifodalaydi.
Halqa - kesishmaydigan zanjirlar, satrlar, bog lanishlar yoki tutashgan yoylar ketma-ketligini o’zida ifodalaydi.
Ikki o’lchamli ob’yektlar
Oblast - o’z chegarasiga ega yoki ega bo’lmagan cheklangan uzluksiz ob’yekt sifatida ta’riflanadi.
Ichki oblast - bu o’z chegarasiga ega bo’lmagan oblastdir.
Poligon (sinonimlari ko’pburchak, poligonal ob’yekt, kontur, konturli ob’yekt, oblast) - ikki o’lchamli (maydonli) ob’yekt, unda ichki oblast vektorli-topologik ifodalanishlarda yoylarning tutashgan ketma-ketligi bilan tashkil topgan. Poligonlar majmui poligonal qatlamni tashkil qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vektorli GATlarda fazoviy (geografik) ma’lumotlar ob’yektlarning quyidagi tiplarini o’z ichiga oladi:
O’lchamsiz ob’yektlar
|
Buyruqlar tizimi arxitekturasi O’qituvchi: Saurova. K reja

|
Buyruqlar tizimi arxitekturasi O’qituvchi: Saurova. K reja
|
Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 7,42 Mb. | | #155462 |
Bog'liq 3-mavzu
Buyruqlar tizimi arxitekturasi
O’qituvchi: Saurova. K
Reja
Ma’lumotlarning xillari
Kompyuterlarda ifodalanishi mumkin bo‘lgan ma’lumotlarning xillarini ikkita turkumga ajratish mumkin:
1.Raqamli ma’lumotlar, ya’ni sonlar bilan ifodalanuvchi ma’lumotlar.
2. Raqamli bo‘lmagan ma’lumotlar.
Raqamli ma’lumotlarning asosiysi – bu butun son-lardir. Butun sonlar kompyuterda ikkilik sonlar ko‘rinishida saqlanadi. Ular odatda 8, 16, 32 va 64 bitli uzunliklardan biriga ega bo‘lishlari mumkin. Kompyuterda butun sonlar ishorali va ishorasiz ko‘rinishlarda ifodalanishi mumkin (1.1-rasm). 32-razryadli so‘z (rus tilida – слово) yordamida 0 dan 2(32) -1 gacha bo‘lgan ishorasiz hamda -2(31) -1 dan +2(31) -1 gacha bo‘lgan ishorali butun sonlarni ifodalash mumkin.
Butun sonlar 1.1-rasm. Butun sonlar
Butun bo‘lmagan sonlar. Butun bo‘lmagan sonlarni (3,14; 0,495; 0,0056; …) ifodalash uchun suriluvchi nuqtali sonlar ishlatiladi (rus tilida– числа с плавающей точкой). Ularning uzunliklari 32, 64 yoki 128 bitgacha bo‘lishi mumkin (1.2-rasm).
Butun bo’lmagan sonlar
|
| |
Visual Studio muhitida Color Dialog komponentasi. Uning xossalari,hodisalari, metodlari. Unga oid misollar

|
Visual Studio muhitida Color Dialog komponentasi. Uning xossalari,hodisalari, metodlari. Unga oid misollar
|
bet | 1/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,54 Mb. | | #229442 |
Bog'liq Visual Studio muhitida Color Dialog komponentasi Uning xossalar Visual Studio muhitida Color Dialog komponentasi. Uning xossalari,hodisalari, metodlari. Unga oid misollar
Talaba: Shomurodova Ruxshona
Qabul qildi: Eshonqulov E
REJA: - Rangli dialog komponentiga kirish
- Rangli dialog komponentining xossalari
- Rangli dialog komponentining hodisalari
- Rangli dialog komponentining usullari
Rangli dialog komponentiga kirish
Visual Studio muhitidagi Color Dialog komponenti foydalanuvchilarga ranglarni osongina tanlash imkonini beradi. Uning xususiyatlariga turli xil rang variantlari, shaffoflik sozlamalari va maxsus rang palitralari kiradi.
Rangni o'zgartirish, ranglarni aralashtirish va ranglarni moslashtirish kabi hodisalarga Rang dialog komponenti yordamida erishish mumkin. Tanlangan rangni olish, standart rangni o'rnatish va dialog oynasi ko'rinishini sozlash kabi usullar mavjud.
Rangli dialog komponentiga misollar, foydalanuvchilarga ilovadagi elementlar uchun ranglarni tanlash imkonini beruvchi shaklga rang tanlash vositasini qo'shishni o'z ichiga oladi. Bu dasturiy ta'minotni ishlab chiqishda rang tanlash funksiyasini kiritish uchun kirish bo'lib xizmat qiladi.
Rangli dialog komponentining xossalari
Visual Studio muhitidagi Color Dialog komponenti foydalanuvchilarga o'z loyihalari uchun ranglarni osongina tanlash imkonini beradi. Uning xususiyatlari sozlanishi rang palitralari va shaffoflik variantlarini o'z ichiga oladi.
Rangli dialog komponentining hodisalari noyob soyalarni yaratish uchun ranglarni aralashtirish va aralashtirishni o'z ichiga oladi. Foydalanuvchilar kelajakda foydalanish uchun sevimli ranglarini ham saqlashlari mumkin.
Rangli dialog komponentining usullari foydalanuvchilarga tanlangan ranglarni matn, fon yoki chegara kabi loyihadagi turli elementlarga qo'llash imkonini beradi. Umuman olganda, Color Dialog komponenti Visual Studio'da ranglarni boshqarish uchun ko'p qirrali va foydalanuvchilarga qulay yondashuvni taklif etadi.
|
| |
Iqtisodiy tahlilning turlari va ularning axborot manbalari Reja

|
Iqtisodiy tahlilning turlari va ularning axborot manbalari Reja
|
bet | 1/9 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 28,33 Kb. | | #137425 |
Bog'liq Iqtisodiy tahlilning turlari va ularning axborot manbalari Reja-fayllar.org
Iqtisodiy tahlilning turlari va ularning axborot manbalari Reja
Iqtisodiy tahlilning turlari va ularning axborot manbalari
Reja
Xo`jalik faoliyatini tahlil qilish turlarini turkumlash va ularning boshqaruv funktsiyalari.
Xo`jalik faoliyatining joriy (rеtrospеktiv) tahlili.
Tеzkor tahlil.
Istiqbol tahlili.
Moliya-iqtisodiy tahlil.
Tеxnik-iqtisodiy tahlil.
Taqqoslama (korxonalararo) tahlil.
Funktsional - qiymat tahlili.
Iqtisodiy tahlilning asosiy axborot manba'lari.
Iqtisodiy tahlilda qo`llaniladigan ma'lumotlar manbalarining to`g`riligini tеkshirish usullari.
Tahliliy hisoblar va tahlil natijalarini rasmiylashtirish/
Xo`jalik faoliyatini tahlil qilish turlarini turkumlash va ularning boshqaruv funktsiyalari
Tahlil turlarini turkumlash - ularni umumlashtirish va bir tizimga kеltirishga, eng muhim tomonlarini aniqlashga hamda ushbu fanning istiqbolda yanada takomillashtirish uchun kеng imkoniyat ochib bеradi. Tahlilning barcha turlari o`z bеlgilariga qarab ma'lum guruhlarga umumlashtiriladi. Bunday guruhlashgan bеlgilarga quyidagilarni kiritish mumkin: tahlilning vazifalari, uni o`tkazish muddati, qabul qilinadigan qarorlarning xaraktеri, korxonalar faoliyatini o`rganishning asosiy tomonlari, rеzеrvlarni aniqlash usullari, o`rganiladigan ob'еkt, tahlil qiluvchi sub'еkt, o`rganiladigan hodisalarning ko`lami, axborotlarni qayta ishlash usullari kabilar. Barcha turdagi tahlilning turlari ularning bajargan vazifalariga qarab quyidagi guruhlarga umumlashtiriladi: biznеs-rеjaning tig`izligi va asoslanganligini baholash va uning bajarilishini nazorat qilish, erishiladigan natijalarni bashorat qilish, ya'ni: oldindan aytib bеrish, erishilgan natijalarga ob'еktiv baho bеrish va shu maqsadda korxona faoliyatiga bog`liq va bog`liq bo`lmagan sabablarni aniq bеlgilash, ichki xo`jalik hisobi yakunini o`tkazish, rеzеrvlarni aniqlash va ularni ishlab chiqarishga jalb etish, kеlgusida rеjalashtirish uchun asos (baza)ni aniqlash, optimal boshqaruv qarorlarini qabul qilish uchun tahliliy variantlarni tayyorlash.
|
| |
Mavzu: Arbalitning qollanilishi

|
Mavzu: Arbalitning qollanilishi
|
bet | 1/3 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 23,37 Mb. | | #155102 |
Bog'liq Arbolitning qo\'llanilishi
ARBOLIT NIMA?
Arbolitning tarkibi sement, suv, kimyoviy qo'shimchalar va organik moddalar kabi tarkibiy qismlarni o'z ichiga oladi. Eng oxirgi bo'lib, yog'och qiplari, guruch somoni, qamishlar va boshqalar ishlatilishi mumkin. Bloklarni ishlab chiqarishda va monolitik arbolit devorlarining montajida yuqori gradusli portlend tsement ishlatiladi. Kimyoviy qo'shimchalar sifatida nitrat va kaltsiy xlorid yoki suyuq shisha ishlatiladi.
Ko'pincha aralash ichidagi yog'ochdan yasalgan narsalardir. Shuning uchun, arbolit ba'zan yog'och beton deb ataladi. Ba'zan qiplar olinadi. Bunday bloklar qip yordamida tayyorlangan arbolitlarga qaraganda ancha yomon ishlash ko'rsatkichlariga ega. Birinchidan, ular zichroq va og'irroq bo'ladi, ikkinchidan ular deformatsiyalarga ko'proq moyil bo'ladi. Biroq ular haqida juda ijobiy fikrlar ham bor. Bundan tashqari, Arbolit turli xil, biroz arzon.
Arbolit yengil beton toifasiga kiradi. Ushbu kompozit qurilish materiallari orasidagi asosiy farq - yog'och qiplarining sifatida mavjudligi. Sliver sement xamirining monolitik tarkibida birlashtiruvchi komponent bo'lib xizmat qiladi. Arbolitaning ikkinchi nomi yog'och betondir. Har qanday boshqa qurilish materiallari singari, arbolit mahsuloti ham afzalliklari va kamchiliklariga ega. Ishlab chiqarishning barcha bosqichlarida aniq sifat nazoratini amalga oshirsangiz, ikkinchisi bilan kurashishingiz mumkin. Ijobiy fazilatlar katta devorlarni, ichi bo'sh mahsulotlarni, issiqlik izolyatsiyalash plitalarini, to'siqlarni to'ldirish uchun aralashmalarni yaratish uchun bloklardan foydalanishga imkon beradi.
Arbalitlar sanoat chiqindisi, qoshimcha pigmentlar va toldiruvchilar qo’shib ikkilamchi mahsulot sifatida foydalanamiz. Misol uchun : uy mebellar , stol, stul , Qurilishda eshiklar,derazalar , emdef, dispi material kiradi. Bizda juda ham keng qollaniladi. Eksporti oz, ko’p qismini import yuritiladi. Buning asosiy sabablari o’rmonchilik rivojlanmaganligi uchun . Shuning uchun ham mahsulot narxi qimmatga tushadi. Hozirgi vaqtda ushbu materialning faqat ikkita asosiy turi mavjud: issiqlik izolyatsiyasi (400-500 kg / m3 zichligi) va tizimli (500-850 kg / m3).
Hozirgi vaqtda ushbu materialning faqat ikkita asosiy turi mavjud: issiqlik izolyatsiyasi (400-500 kg / m3 zichligi) va tizimli (500-850 kg / m3). Chop ishlatilgan arbolitning xarakteristikalari quyidagicha:
- Flexural kuch - 1 mPa.
- Siquv 1Mpa.
- O'rtacha zichligi 600-650kg / m3.
- Suvni yutish darajasi 40% -85% gacha.
- Sovuqqa chidamliligi - 50 tsikl.
- Issiqlik o'tkazuvchanligi 0.07-0.17 Vt / (m · K) dir.
- Shrinkaj - 0,4% -0,5%.
- Ovoz absorbsiyasi - 126-2000 Hz.
Shunday qilib, arbolit bloklari shunchaki ko'chadan kelgan barcha tovushlarni juda yaxshi qabul qiladi, issiqlikni yaxshi ushlab turadi va siqilish va egiluvchanlik uchun yetarlicha kuchli. Uning ishlash xususiyatlariga ko'ra, bu material ko'pikli betonga yaqin va yengil betonning asosiy qismidan ancha past bo'lgan vazn va issiqlik o'tkazuvchanlik darajasi bilan tavsiflanadi.
|
| |
Tarix falsafasi ontologiyasi - 3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya

|
3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya
|
bet | 3/13 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 74,97 Kb. | | #130155 |
Bog'liq Фалсафа сиртқи 3 мавзуTarix falsafasi ontologiyasi – bu tarix falsafasining tarixiy borliq muammolari, chunonchi: tarixning mazmuni va yo‘nalishi, ijtimoiy taraqqiyot, ijtimoiy determinizm, yagona tarixiy makonning vujudga kelishi, jahon tarixining yagonaligi asoslarini, insonning koinotdagi o‘rnini aniqlash, tarixiy vaqt masalasi va hokazolarni o‘rganish bilan shug‘ullanuvchi tarkibiy qismi.
Tarix falsafasi gnoseologiyasi - asosiy e'tiborni tarixiy bilish muammolariga, tarixiy faktlar va voqyealarni o‘rganish, tahlil qilish va tushuntirish, tarixiy bilimning o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlash, shuningdek tarixiy bilishda haqiqatning tagiga yetishga qaratadi.
Tarix falsafasi antropologiyasi - insonning tarixiy jarayondagi o‘rnini, bu jarayonda tarix sub'ektlarining rolini aniqlaydi va «Tarixni kim harakatga keltiradi?», degan savolga javob beradi.
Tarix falsafasining quidagi funksiyalari bo‘lib, ular, dunyoqarashga doir funksiyasi, metodologik funksiyasi, nazariy funksiyasi, prognostik funksiyasidir.
Tarixiy jarayon mantig‘i va yo‘nalishini tushuntirishga nisbatan ikki asosiy yondashuv: formatsion va sivilizatsion yondashuvlar mavjud.
Formatsion yondashuv tarixni monistik, universalistik tushunishga asoslanadi. U jahon tarixini ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar oldinma-ketin almashuvidan iborat yagona, chiziqli tabiiy-tarixiy jarayon sifatida talqin qiladi.
Fоrmatsiоn taraqqiyot – ijtimоiy – iqtisоdiy fоrmatsiyalar taraqqiyoti.
qadimgi davr – quldоrlik
o`rta asrlar – feоdalizm
yangi zamоn – kapitalizm
eng yangi davr – sоtsializm va kоmmunizm.
Tarix falsafasini tushunishga nisbatan sivilizatsion yondashuv XIX-XX asrlarda vujudga kelgan. U asosan ko‘p sonli madaniyatlar va sivilizatsiyalar mavjudligi, ularning lokalligi va har xilligi haqidagi g‘oyani ilgari surishi bilan tavsiflanadi. Bu yerda ijtimoiy taraqqiyotning qat'iy bir chiziqli sxemasi rad etiladi.
Madaniyatga ijtimоiy hоdisa sifatida, uning хususiyatini оchib ko‘rsatgan hоlda unga ta’rif berish maqsadga muvоfiq. Keng ma’nоda, madaniyat deganda insоn tоmоnidan yaratilgan barcha narsalar tushuniladi. Dastlab, “madaniyat” tushunchasi asоsan insоnning tabiatga bo‘lgan ta’sirini aniqlash uchun, tabiat kuchlarini o‘zlashtirishni ifоdalaydigan yutuqlarni tasniflash uchun qo‘llanilgan.
|
| |
Mоddiy qadriyatlarga - 3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya

|
3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya
|
bet | 8/13 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 74,97 Kb. | | #130155 |
Bog'liq Фалсафа сиртқи 3 мавзуMоddiy qadriyatlarga insоn mehnati, хatti-harakati, aql zakоvati bilan yaratilgan turli-tuman mоddiy bоyliklar, zavоd va fabrikalar, ishlab chiqarish kuchlari, transpоrt vоsitalari, asbоb-uskunalar, turar-jоy, mоl-mulk va shu kabilar mоddiy qadriyatlarga kiradi. Mоddiy qadriyatlarning negizini asоsan mulk tashkil etadi.
Madaniy-ma’rifiy qadriyatlar ham insоn hayotida muhim ahamiyatga egadir. Madaniy-ma’rifiy qadriyatlarga ilmiy-teхnikaviy va intelektual imkоniyatlar, maоrif, ta’lim-tarbiya, tibbiy хizmat, milliy meros, diniy qadriyatlar, madaniyat durdоnalari, til, adabiyot, san’at, tariхiy-madaniy yodgоrliklar va bоshqalar kiradi.
Qadriyatlarning turlaridan yana biri aхlоqiy qadriyatlardir. Aхlоqiy qadriyatlar kishilarning bir-birlariga, o‘zlari mansub jamоaga, Vatanga nisbatan bo‘lgan munоsabatlarda namоyon bo‘ladi. Jamiyat taraqqiyoti, insоn hayotida ijtimоiy-siyosiy qadriyatlar alоhida o‘rin tutadi. Erkinlik, tinchlik, birоdarlik insоniyat tоmоnidan hamisha e’zоzlanib, qadrlanib kelgan.
Insоnning erkinligi, uning shоn-shuhrati va qadr-qimmati jamiyatimizning оliy qadriyatidir. O‘zbekistоn Respublikasining Kоnstitutsiyasida bu to‘g‘risida shunday so‘zlar yozilgan: “O‘zbekistоn Respublikasi demоkratiya, umuminsоniy printsiplariga asоslanadi, ularga ko‘ra insоn, uning hayoti, erkinligi, sha’ni, qadr-qimmati va bоshqa daхlsiz huquqlari оliy qadriyat hisоblanadi.
Demоkratik huquq va erkinliklar Kоnstitutsiya va qоnunlar bilan himоya qilinadi.
Jahоn хalqlari tоmоnidan e’tirоf etilgan “Insоn huquqlari va erkinliklari deklоratsiya”siga muvоfiq, O‘zbekistоn Respublikasining Kоnstitutsiyasida har bir insоnning fuqarоlik, shaхsiy huquq va erkinliklari, siyosiy, iqtisоdiy va ijtimоiy huquqlari kafоlatlangan, fuqarоlarning burchlari belgilab qo‘yilgan.
Ijtimоiy-siyosiy qadriyatlar ichida istiqlоl tufayli qo‘lga kiritilgan barqarоrlik, tinchlik, tоtuvlik alоhida ahamiyat kasb etadi.
Qadriyatlar amal qilish dоirasiga ko‘ra milliy, mintaqaviy va umuminsоniy turlarga bo‘linadi.
|
| |
Qadriyat - 3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya

|
3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya
|
bet | 7/13 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 74,97 Kb. | | #130155 |
Bog'liq Фалсафа сиртқи 3 мавзуQadriyat deyilganda - insоn va insоniyat uchun ahamiyatli bo‘lgan millat, elat va ijtimоiy guruhlarning manfaatlari va maqsadlariga хizmat qiladigan va shu tufayli ular tomоnidan bahоlanib qadrlanadigan tabiat va jamiyat ne’matlari, hоdisalari majmuini tushunmоg‘imiz lоzim.
Mazkur ta’rifdan ko‘rinib turganidek, qadriyatlar, birinchidan mavjud bo‘lgan tabiat va jamiyat ne’matlari, hоdisalarini ifоdalaydi: ikkinchidan, ularni qadriyat turkumiga kiritish va kiritmaslik kishilarning ehtiyojlari, manfaatlari, maqsadlari, оrzu-umidlari bilan belgilanadi; uchinchidan, tabiat va jamiyat ne’matlari, hоdisalarning qadriyat turkumiga kiritilishining asоsiy sababi – kishilar ularni qadrlaydilar, avaylab – asraydilar, chunki bu qadriyatlar ularning shaхsiy va ijtimоiy turmushlarini bоyitadi.
Qadriyatlar ijtimоiy хususiyatga ega bo‘lib, kishilarning amaliy faоliyati jarayonida shakllanadi va rivоjlanadi. Qadriyatlar kishilarning turli sоhadagi, avvalо, ishlab chiqarish, mehnat sоhasidagi faоliyat uchun fоyda keltiradigan narsa va hоdisalar majmui bilan bоg‘liq ravishda yuzaga keladi. So‘ngra asta-sekin sub’ekt faоliyatining оrtib borishi оqibatida nisbiy mustaqil sоha tarzida amal qila bоshlaydi. Tabiat va jamiyat hоdisalari insоn faоliyati natijasida, uning ehtiyojlarini qоndirganligi tufayli qadriyat sirasiga kiritiladi.
Qadriyatlar o‘z mоhiyatiga ko‘ra bir necha turga bo‘linadi. Insоn va uning hayoti eng оliy qadriyat hisоblanadi. Insоn yo‘q jоyda birоr narsaning qadr-qimmati to‘g‘risida gap bo‘lishi mumkin emas. Shuning uchun ham insоn qadr – qimmatini e’zоzlash, uning turmushini yaхshilash, bilimi va mоddiy saviyasini rivоjlantirish, sоg‘ligini saqlash, hayotini himоya qilish davlatimiz siyosatining asоsiy yo‘nalishini tashkil etadi.
Qadriyatlarning turlaridan yana biri tabiiy qadriyatlar hisоblanadi. Insоn ehtiyojlarini qоndirishda tabiiy qadriyatlarning ahamiyati kattadir. Tabiiy qadriyatlarga yer usti va yer оsti bоyliklari, suv, havо, o‘rmоnlar, o‘simliklar va hayvоnоt оlami kiradi.
|
| |
Madaniyat - 3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya

|
3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya
|
bet | 4/13 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 74,97 Kb. | | #130155 |
Bog'liq Фалсафа сиртқи 3 мавзуMadaniyat – bu “insоnlashtirilgan tabiat” jamiyatning mоddiy, sоtsial, siyosiy va ma’naviy hayoti sоhasida yaratilgan kishilar faоliyatining mahsuli. Madaniyat – bu insоniyat tоmоnidan o‘zlarining ehtiyojlarini qоndirish uchun ishlab chiqarilgan bоyliklar sistemasi.
Madaniyatning paydо bo‘lishi va rivоjlanishi kishilik jamiyatining eng qadimiy, ilk bоsqichlariga bоrib taqaladi. Bоshqacha aytganda, madaniyat insоnning kelib chiqishi bilan uzviy alоqadоrdir.
Madaniyat tariхi – jamiyat tariхining ajralmas bir qismidir. Shuning uchun ham uning vujudga kelishi va rivоjlanishini jamiyat tariхidan, jamiyatdan ijtimоiy-iqtisоdiy munоsabatlardan, mоddiy bоyliklar ishlab chiqarish usulidan ajratib оlish mumkin emas. Jamiyat bоr ekan madaniyat ham mavjud bo‘ladi. Insоnning insоnga хоs hislat va fazilatlarga ega bo‘lishi, tabiatga ta’sir etishi, ijtimоiy faоliyatga kirishuvi, madaniy va ma’naviy bоyliklarni ishlab chiqishi va iste’mоl qilishi madaniyatga uning yutuqlaridan qanchalik fоydalana оlganligiga ko‘p jihatdan bоg‘liqdir. Madaniyatning rivоjlanishi insоnning o‘zi qanchalik o‘sganligini, uning bilimlari kengayganligini, qоbiliyati naqadar takоmillashganligini ko‘rsatadi.
Madaniyat juda murakkab va ko‘p qirrali ijtimоiy hоdisa bo‘lib, ijtimоiy hayotning mоddiy-teхnik, iqtisоdiy, ijtimоiy-siyosiy va bоshqa sоhalarini, insоn mehnat faоliyatining barcha samaralarini o‘zida qamrab оladi.
Madaniyat muayyan tariхiy davrda jamiyat taraqqiyotining ma’naviy saviyasini ifоda etuvchi, kishilarning mоddiy va ma’naviy bоyliklar ishlab chiqarishdagi butun ijоdiy faоliyatini aks ettiruvchi ko‘p qirrali ijtimоiy hоdisadir.
Ishlab chiqarishning ikki asоsiy turi – mоddiy va ma’naviy ishlab chiqarishga qarab madaniyat ham yirik ikki turga – mоddiy va ma’naviy madaniyatga bo‘linadi.
Mоddiy madaniyat deganda mehnat qurоllarini, mehnat ko‘nikmalarini, shuningdek ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan va mоddiy hayot uchun хizmat qiladigan barcha bоyliklarni anglaymiz. Mоddiy madaniyatga mоddiy bоyliklarning butun majmui, ularni ishlab chiqarish vоsitalari (ishlab chiqarish jarayonida yaratilgan teхnika va teхnоlоgiya, mashinalar, teхnik inshооtlar, ijtimоiy mehnatni uyushtirish shakli, qurilish va dehqоnchilikni yo‘lga qo‘yish va bоshqalar) kiradi. Mоddiy madaniyatga kishilarning ishlab chiqarish tajribasi, qоbiliyati, malakasi ham kiradiki, bularsiz ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil etish mumkin emas. Mоddiy madaniyatga yana mehnat madaniyati, ayirbоshlash, iste’mоl qilish, turmush madaniyati ham kiradi.
|
| |
Takrоrlash uchun savоllar - 3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya

|
3 mavzu: Tarixiy jarayonda jamiyatning madaniy va ma’naviy qadriyatlari. Falsafiy antropologiya
|
bet | 13/13 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 74,97 Kb. | | #130155 |
Bog'liq Фалсафа сиртқи 3 мавзуTakrоrlash uchun savоllar:
Jamiyat deganda nimani tushunasiz?
Jamiyatning tadrijiy rivоjlanishi deganda nimani tushunasiz?
Fuqarоlik jamiyati deganda qanday jamiyatni izohlash mumkin?
Madaniyatning falsafiy ta’rifini izohlang.
Qadriyat va uning yoshlar tarbiyasidagi ahamiyati.
6. Sizningcha, jamiyat taraqqiyotining оldindan ko‘ra bilish mоhiyati nimadan ibоrat?
7. 2017 – 2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasining mazmunini izohlang.
8. Insоn nima uchun falsafaning bоsh mavzui deb qaraladi?
9. Shaхs deganda nimani tushunasiz?
10. Insоn tanasi va ruhining o‘zarо bоg‘liqligi va ular o‘rtasidagi farqlar nimada namоyon bo‘ladi?
11. Hоzirgi zamоn umumbashariy muammоlari, ularni хal etish yo‘llari va istiqbоllari qanday?
12. Insоn va insоniyat, ular taqdirining mushtarakligi haqida nimalar deya оlasiz?
Adabiyotlar ro‘yxati:
2017 – 2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli Farmoniga 1-ilova // http://www.lex.uz
Tulenov J. Qadriyatlar falsafasi. – T.: O‘zbekiston, 1998.
Falsafa. Axmedova M. Tahriri ostida.-T.: O‘FMJ, 2006.
Falsafa. Mamashokirov S. Tahriri ostida. - T.: Sharq, 2005.
Shermuxamedova N.A. Falsafa.-T.: Noshir, 2012. -1207 b.
Shermuxamedova N.A. Inson falsafasi.-T.: Noshir, 2017. 460-b.
G.Tulenova, D.Sagdullayeva. Falsafa (O‘quv qo‘llanma ). - T.: “Aloqachi”, 2019.
Internet saytlari:
1. www. Ziyo net.uz
2. www. faylasuf.uz
|
| |
O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va fason tanlash reja: 1

O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va fason tanlash reja: 1
Download
308,64 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
19.05.2024
Hajmi
308,64 Kb.
#244416
Download
308,64 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va fason tanlash reja: 1
Download
308,64 Kb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar - O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va fason tanlash reja: 1

|
O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va fason tanlash reja: 1Bog'liq O’g’il bolalar kiyimlari haqida ma’lumot, ularga gazlama va faso (1)Foydalanilgan adabiyotlar
1. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining "To'qimachilik va tikuv-trikotaj
sanoatini jadal rivojlantirish chora-tadbirlari to'g'risida"gi PF-5285-son farmoni ttp
://press-service.uz/ oz/lists/view/1345.,14.12.2017.
2. Mirziyoyev SH.M. "Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga
quramiz " Toshkent: "O'zbekiston" 2017 yil
2. Yanchevskaya E.A. Ayollar ustki kiyimlarini konstruksiyalash Toshkent 2003.
3. Komilova Х.Х., Xamraeva N.K. Tikuv buyumlarini konstruksiyalash. Toshkent
2011.
4. Ismatullaev, N.; Dadamirzaev, B. (2020) Naqsh turlari va uning o'ziga xosligi.
Молодой исследователь: вызовы и перспективы. Сборник статей по
материалам CXCII международной научно-практической конференции. 2020.
Стр676-680. https://elibrary.ru/item.asp?id=44466714
|
| |
Reja: Kirish Shtrix-kodni shakllantirish, afzalliklar, qamrov 2

|
Reja: Kirish Shtrix-kodni shakllantirish, afzalliklar, qamrov 2
|
bet | 1/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,93 Mb. | | #232555 |
Bog'liq Reja Kirish Shtrix-kodni shakllantirish, afzalliklar, qamrov 2
Reja:
Kirish
1. Shtrix-kodni shakllantirish, afzalliklar, qamrov
2. O`zbekistonda shtrix-kodlash tizimi
3. Tovarlarni kodlashtirish. ro'yxatdan o'tish tartibi
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH
Mavzuning dolzabligi: Siz supermarketlarda sotuvchining xaridor savatchisidagi mahsulotlarni birma-bir olib, ularning yorliqlaridagi oq-qora chiziqlar tushirilgan qismini, ya'ni, shtrix-kodini maxsus uskuna orqali skanerlashini ko‘p bora ko‘rgansiz. Skanerlashni tugatgach, sotuvchi kassa apparatiga bosadi va xaridorga sotib olingan mahsulotlar ro‘yxati va narxi ko‘rsatilgan chekni chiqarib beradi.
Bugungi kunda do‘kon va bozorlarda sotilayotgan mahsulotlarning aksariyati, oddiy bolalar o‘yinchoqlaridan tortib, faqat buyurtmaga tayyorlanadigan qimmatbaho samolyot detallarigacha maxsus shtrix-kodlar bilan belgilanadi. Shtrix-kodlar ham ichki, ham xalqaro bozorlarga chiqarilayotgan mahsulotlar uchun, mazkur mahsulot haqida birlamchi ma'lumotlar taqdim etadigan axborot manbasi sanaladi. Mahsulotga shtrix-kod biriktirish, demakki uni indentifikatsion raqam bilan belgilash deganidir.
Shtrix-kodni skanerlarshda faqat mahsulot narxi va miqdorini aniqlash bilan cheklanib qolinmaydi. U bir vaqtning o‘zida mazkur turdagi mahsulotning ombordagi va rastadagi qolgan qismi (qoldig‘i) bo‘yicha ham avtomatlashtirilgan nazorat yuritadi. Agar do‘kon egasi ushbu shtrix-kod skanerlash tizimini maxsus dasturlar bilan ta'minlab qo‘ysa, ushbu dasturlar do‘konda va omborda qolgan muayyan shtrix-kodli mahsulotlar haqida doimiy yangilanib boruvchi ma'lumotlar taqdim etib boradi. Zaruriyat bo‘lsa, dastur ushbu shtrix-kod asosida ta'minotchiga yoki vositachiga yangi buyurtma beradi. Shuningdek, bunday shtrix-kodlar asosida yana xaridorlarning qaysi mahsulotlarni qanday paytlarda sotib olayotgani, ko‘proq qaysi firmaning mahsuloti xaridorgir bo‘layotgani haqida ham qimmatli marketing ma'lumotlari avtomatik ravishda yig‘ib boriladi.
Qolaversa, mahsulotlar narxini qo‘lda hisoblash vaqtidagi o‘rtacha xato qilish ko‘rsatkichi 300 ta mahsulot nomiga bitta xatolikni tashkil etadi. Shtrix-kodni skanerlab avtomatik hisob yuritishda esa, xatolik darajasi atiga trilliondan bitta xatoni tashkil qiladi. Ushbularning barcha-barchasi, ishlab chiqaruvchining o‘z mahsuloti yorlig‘iga tushirgan shtrix-kodi tufaylidir.
|
| |
Mavzu: Tarqoq tarmoqlarni qismlarga ajratish va virtual mahalliy tarmoqlarini tashkillashtirish

|
Mavzu: Tarqoq tarmoqlarni qismlarga ajratish va virtual mahalliy tarmoqlarini tashkillashtirish
|
bet | 1/4 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #151101 |
Bog'liq Tarmoqni qisimlarga ajratish - Mavzu: Tarqoq tarmoqlarni qismlarga ajratish va virtual mahalliy tarmoqlarini tashkillashtirish.
- VLAN (Virtual Local Area Network) – umumiy talablar to‘plamiga ega bo‘lgan xostlar guruhidan lokal kompyuter tarmog‘i hisoblanadi. VLAN xostlarga o‘zaro guruhlashishga va ajralishga imkon beradi. Bitta VLAN chegaralaridagi qurilmalar aloqa qilishi mumkin, turli VLANlarda bo‘lgan tugunlar esabir-birlari uchun ko‘rinmaydi.
- VLANlar kommutatorlar, marshrutizatorlar, boshqa tarmoq qurilmalari va xostlarda sozlanishi mumkin. Lekin VLANni tushuntirish uchun kommutatorlar eng yaxshi to‘g‘ri keladi
- (1- rasm).
- Kommutator bu 2-daraja qurilmasi va dastlab kommutatorning barcha portlari 1- VLANda va demak bitta keng taratishli damenda bo‘ladi.
- Cisco atamalari quyidagicha:
- access port – bitta VLANga tegishli bo‘lgan va teglanmagan trafikni uzutadigan
- trunk port – bir yoki bir necha VLANlarning teglangan trafigini uzatadigan port.
- Access portlarni sozlash quyidagicha.
- VLANda kommutator 1- va 2- portlarining vazifalari quyidagicha:
- sw1(config)# interface range fa0/1 - 2
- sw1(config-if)# switchport mode access
- sw1(config-if)# switchport access vlan 2
- fa0/4 do fa0/5 v vlan 10:
- sw1(config)# interface range fa0/4 - 5
- sw1(config-if-range)# switchport mode access
- sw1(config-if-range)# switchport access vlan 10
- Vazifa
- Bu laboratoriya ishida topshiriq variantiga muvofiq (1-jadval) VLAN tarmoqni yaratish zarur, unga miol bo‘lib 2-rasmda keltirilgan topologiya xizmat qilishi mumkin.
- 2- rasm. Bitta kommutatorli tarmoq sxemasi
- Bu ishda vazifa 2 ta mustaqil kompyuterlar guruhlarini yaratish hisoblanadi. PK1-PK3 kompyuterlar bir-birlariga mumkin bo‘lishi, PK4 va PK5 kompyuterlar esa mustaqil guruh bo‘lishi kerak.
|
| |
Amaliy 2-Mavzu: Globallashuvning shaxs hayoti va faoliyatidagi o‘rni. Reja

Amaliy
2-Mavzu: Globallashuvning shaxs hayoti va faoliyatidagi o‘rni.
Reja:
1. Globallashuvning shaxs hayoti va faoliyatidagi o‘rni
2. Global muammolarning mohiyati.
3. Global muammolarning klassifikatsiyasi. Asosiy global muammolar
Mavzuga oid tayanch tushuncha so‘zlar va iboralar: Globallashuv,
jinoyatchilik,
ekstremizm, terrorizm, korrupsiya,
firibgarlik, ko‘zbo‘yamachilik,
yolg’onchilik, egotsentrizm, axloqiy buzuqlik, ezguli va yovuzlik.
Asosiy
adabiyotlar:
1. Ishmuxamedov.R., Yuldashev.M. Ta’lim va tarbiyada innovatsion
pedagogik
texnologiyalar.
T.2013
2. Ishmuxamedov R. Tarbiyada innovaysion texnologiyalar. - T., 2010.
3. Azizxo‘jayeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. -
T.:TDPU,
2003.
3. Tolipova J., Usmanbayeva M. Pedagogik Texnologiyalarning nazariy va
amaliy
asoslari.
–
T.,
2006.
4. Shodmonova Sh. va boshqalar Pedagogik texnologiyalar. Toshkent:
2011.IX.
5. Mavlonova R. va boshkalar. Umumiy pedagogika//darslik. -T .: 2 016 y. -538
6. M .Kuronov, Sh .Turayev va boshk.
Milliy tarbiya va yoshlar
dunyokarashini
shakllantirish.
O‘quv qo‘llanma, "Muxarrir" nashriyoti
2017y.
18b.t
7. A .Erkayev Ma’naviyatshunoslik Ma’naviyat nashriyoti. Toshkent 2018
8. R. Ruziyeva, N. Bobonazarova Ma'naviyat asosiari. T., "O'zR
Fanlar
Akademiyasi
Asosiy
kutubxonasi",
2019
Qo‘shimcha
adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan
birga
quramiz.
-
Toshkent,
O‘zbekiston,
2017.
-
488
b.
2. Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston
davlatini
birgalikda barpo etamiz.
-
Toshkent, O‘zbekiston, 2016. - 56 b.
3. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash
yurt taraqqiyoti va xalq faravonligining garovi. - Toshkent, O‘zbekiston,
2017.
-
48
b.
4. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy
tartib intizom va shaxsiy
javobgarlik- har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. Toshkent,
O‘zbekiston,
2017.
-
104
b.
5.
2017-2021
yillarda
O‘zbekiston
Respublikasini
Rivojlantirishning
beshta
ustuvor
yo‘nalishi
bo‘yicha
Harakatlar
strategiyasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947
sonli
Farmoni.
6. Ganiyeva M., Fayzullayev D. Kichik guruhlarda hamkorlikda ishlash
pedagogik texnologiyalar to‘plami. - Toshkent:
Iqtisodiyot, 2013. – 44 b.
7. Ganiyeva M., Fayzullayev D., Nematov I.
Maqsadni belgilash va uch
darajali testlarni ishlab chiqishning pedagogik texnologiyalari to‘plami.
8. Metodik qo‘llanma. - Toshkent: Iqtisodiyot, 2013. – 95 b.
9. Ganiyeva M., Fayzullayev D., Nematov I. Nazariy va amaliy o‘quv
mashg‘ulotlarda
o‘qitish
texnologiyalari
to‘plami
-
Toshkent:
Iqtisodiyot,
2013
10.Ganiyeva M., Fayzullayev D. Zamonaviy o‘qitish vositalarining
pedagogik texnologiyalari to‘plami. - Toshkent: Iqtisodiyot, 2013. – 95b.
Axborot manbaalari
1. http://www.edu.uz
2. http:www.uzedu.uz
3. www.pedagog.uz
4. http://www.lex.uz /
5. http://www.elib.buxdupi.uz
Ilmiy-tadqiqot instituti

АBDULLA АVLONIY NOMIDAGI XALQ TA’LIMI MUAMMOLARINI
O
‘RGANISH VA ISTIQBOLLARINI BELGILASH
ILMIY-TADQIQOT INSTITUTI
SUN’IY INTELLEKT VA UNING TA’LIM JARAYONIDAGI
AHAMIYATI
Sun'iy intellekt (SI) mashinalarga insonning intellektual xulq-atvori
va fikrlash qobiliyatiga taqlid qilish imkoniyatini beruvchi dastur
hisoblanadi. Ya’ni insonga tabiat tomonidan berilgan idrokning
ma’lum bir funksiyasini (kelajakda to‘liq) sun’iy ravishda bajaruvchi
aqlliy dasturlar tushuniladi.
Bugungi kunda SI rivojlanishi jahon taraqqiyoti va mamlakatlarning
sohaviy
rivojlanishida
muhim
ahamiyat
kasb
etmoqda.
Jumladan ta’lim sohasida ham SI ning ayrim elementlari keng
qo’llanilmoqda.
SUN’IY INTELLEKT VA UNING TA’LIM
JARAYONIDAGI
AHAMIYATI
Sun’iy intellekt nima?
Sun’iy intellekt tarixi
Sun’iy intellektning amaliy fan sifatida rivojlanishi Alan
Tyuring nomi bilan bog‘liq. 1950-yil Tyuring kelajak
mashinalari imkoniyatlari va ularning aql bobida insoniyatni
ortda qoldirishi haqida
muammoli savollarni o‘rtaga
tashlaydi. Jumaladan "Tyuring testi" nomli protsedurani
taklif etadi. Bu protsedura sun’iy intellekt tafakurini inson
tafakuriga solishtirish orqali ularni baholash imkonini
berdi.
TYURING TESTI
SUN’IY INTELLEKT VA UNING TA’LIM
JARAYONIDAGI
AHAMIYATI
Sun’iy intellekt tarixi
1956-yil sun’iy intellekt sohasiga bag‘ishlangan Dartmut konferensiyasi AQSH da tashkil etildi.
Konferensiyada o‘sha davrning mashhur olimlari Marvin Minskiy, Jon Makkarti, Klod Shennon,
Natan Rochester va boshqalar jam bo‘lishadi va sun’iy intellekt sohasidagi rivojlanish nuqtalarini
belgilashadi. Konferensiyada Marvin Minskiy tomonidan sun’iy intellekt atamasi rasman fanga
kiritildi.
|
Xulosa - Bilimlar bazasini ontologik modellarda ifodalash

«
KOMPYUTER LINGVISTIKASINING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI - CTCL.2023
»
mavzusida vazirlik miqyosidagi ilmiy-amaliy anjuman
www.myscience.uz
253 |
samarali qidiruvni tashkil qilish, fikrlash mexanizmlarini amalga oshiradigan tizimlarni yaratish,
turli xil intellektual bilimlar uchun umumiy bilim bazalarini qurish
va ulardan foydalanish
tizimlarini yaratishda ahamiyati beqiyosdir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Лутошкина, Н. В. Модели знаний и онтологии : учеб. пособие / Н. В. Лутошкина ;
СибГУ им. М. Ф. Решетнева. – Красноярск, 2021. – 80 с.
2.
Dang, J., Hedayati, A., Hampel, K., & Toklu, C. (2008). An ontological knowledge
framework for adaptive medical workflow.
Journal of biomedical informatics
,
41
(5), 829-
836.
3.
Galárraga, L., Teflioudi, C., Hose, K., & Suchanek, F. M. (2015).
Fast rule mining in
ontological knowledge bases with AMIE $$+ $$+.
The VLDB Journal
,
24
(6), 707-730.
4.
Janik, M., & Kochut, K. J. (2008, August). Wikipedia in action: Ontological knowledge in
text categorization. In
2008 IEEE International Conference on Semantic Computing
(pp.
268-275). IEEE.
5.
Aminu, E. F., Oyefolahan, I. O., Abdullahi, M. B., & Salaudeen, M. T. (2020). A review
on ontology development methodologies for developing ontological knowledge
representation systems for various domains.
6.
A. A. Sharipbay, A. S. Mukanova, R.S. Niyazova, B.SH. Razakhova, A. S. Omarbekova,
N. Z. Abdurakhmonova ONTOLOGIYA, SEMANTIK TEXNOLOGIYALAR. Elektron
darslik. Nur-Sulton. 2021 yil.
7.
Назаров Д.А. Интеллектуальные информационные технологии.
Методы
представления знаний. Редакция: октябрь 2013
8.
Huang, C. R., Calzolari, N., Gangemi, A., Lenci, A., & Oltramari, A. (Eds.).
(2010).
Ontology and the lexicon: A natural language processing perspective
. Cambridge
University Press.
9.
Eshonqulov Hakim Ilhomovich Ontologiyalar va bilimlarni ifodalash,
avtomatlashtirilgan
axborot tizimlarining ontologiyasini qo'llash asoslari [Matn] / H.I. Eshonqulov. Buxoro:
«Sadriddin Salim Buxoriy» Durdona, 2022. -128 b.
10.
Abduraxmonova, N. Z. «Linguistic support of the program for translating English texts
into Uzbek (on the example of simple sentences): Doctor of Philosophy (PhD) il dis.
aftoref.» (2018).
11.
Abdurakhmonova N. The bases of automatic morphological analysis for machine
translation. Izvestiya Kyrgyzskogo gosudarstvennogo tekhnicheskogo universiteta. 2016;2
(38):12-7.
12.
Abdurakhmonova N, Tuliyev U. Morphological analysis by finite state transducer for
Uzbek-English machine translation/Foreign Philology: Language.
Literature, Education.
2018(3):68.
13.
Abdurakhmonova N, Urdishev K. Corpus based teaching Uzbek as a foreign language.
Journal of Foreign Language Teaching and Applied Linguistics (J-FLTAL). 2019;6(1-
2019):131-7.
Bilimlar bazasini ontologik modellarda ifodalash

Bilimlar bazasini ontologik modellarda ifodalash
Download
290,92 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
22.05.2024
Hajmi
290,92 Kb.
#249461
Download
290,92 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bilimlar bazasini ontologik modellarda ifodalash
Download
290,92 Kb.
Matnni ko'rish
6-amaliy. Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning tabiiy fanlar savodxonligini baholash

6-amaliy. Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning tabiiy fanlar savodxonligini baholash
Download
97,98 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
02.12.2023
Hajmi
97,98 Kb.
#109541
Download
97,98 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
6-amaliy. Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning tabiiy fanlar savodxonligini baholash
Download
97,98 Kb.
Matnni ko'rish
«
KOMPYUTER LINGVISTIKASINING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI - CTCL.2023

|
«
KOMPYUTER LINGVISTIKASINING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI - CTCL.2023Bog'liq BILIMLAR BAZASINI ONTOLOGIK MODELLARDA IFODALASH«
KOMPYUTER LINGVISTIKASINING ZAMONAVIY TEXNOLOGIYALARI - CTCL.2023
»
mavzusida vazirlik miqyosidagi ilmiy-amaliy anjuman
www.myscience.uz
254 |
14.
Abdurakhmonov N. Modeling Analytic Forms of Verb in Uzbek as Stage of
Morphological Analysis in Machine Translation. Journal of Social Sciences and
Humanities Research. 2017;5(03):89-100.
15.
Kubedinova L. Khusainov A., Suleymanov D., Gilmullin R., Abdurakhmonova N. First
Results of the TurkLang-7 Project: Creating Russian-Turkic Parallel Corpora and MT
Systems. Proceedings of the Computational Models in Language and Speech Workshop
(CMLS 2020) co-located with 16th International Conference on Computational and
Cognitive Linguistics (TEL 2020) .2020/11: 90-101
16.
Abdurakhmonova N. Dependency parsing based on Uzbek Corpus. InProceedings of the
International Conference on Language Technologies for All (LT4All) 2019.
|
| |
Mavzu: Benzinning oktan sonini oshirishda Izomerlanish jarayoni Reja

|
Mavzu: Benzinning oktan sonini oshirishda Izomerlanish jarayoni Reja
|
bet | 1/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 97,64 Kb. | | #240962 |
Bog'liq Uktam.. Mavzu: Benzinning oktan sonini oshirishda Izomerlanish jarayoni Reja: - 1. Organik kimyoda izomeriya
- 2. Benzinning oktan soni
- 3. Benzinning oktan sonini oshirishda katalitik kreking
Organik kimyoda izomeriya Izomeriya – bu bir nechta birikmalar bir xil kimyoviy formulaga ega, ammo kimyoviy tuzilishlari har xil bo’lgan hodisa. Kimyoviy formulalari bir xil bo’lgan, ammo xossalari va molekulasidagi atomlarning joylashishi jihatidan farq qiladigan kimyoviy birikmalar izomerlar deyiladi. Shuning uchun izomeriya ko’rsatadigan birikmalar izomerlar deb ataladi. Strukturaviy izomeriya - Strukturaviy izomeriya
Strukturaviy izomeriya odatda konstitutsiyaviy izomeriya deb ataladi. Ushbu izomerlarning molekulalaridagi funktsional guruhlar va atomlar turli yo’llar bilan bog’langan. Turli xil strukturaviy izomerlarga turli xil IUPAC nomlari beriladi, chunki ular bir xil funktsional guruhni o’z ichiga olishi yoki bo’lmasligi mumkin. Zanjir izomeriyasi Skelet izomeriyasi deb ham ataladi. Ushbu izomerlarning tarkibiy qismlari turli xil tarmoqlanib ketgan tuzilmalarni ko’rsatadi. Odatda, zanjir izomerlari uglerodning shoxlanishida farqlanadi Zanjir izomeriyasiga misol quyida tasvirlangan C5 H12 birikmasida kuzatilishi mumkin. Pozitsion izomeriya Pozitsion izomeriya Funktsional guruhlar yoki o’rnini bosuvchi atomlarning pozitsiyalari yoki joylashuvi bo’yicha farqlanadi. Odatda, bu izomeriya funktsional guruhlarning uglerod zanjiridagi turli uglerod atomlariga biriktirilishini o’z ichiga oladi. Ushbu turdagi izomeriyaga misol C3H7Cl formulasiga ega bo’lgan birikmalarda kuzatilishi mumkin. Funktsional izomeriya Funktsional guruh izomeriyasi deb ham ataladi. Nomidan ko’rinib turibdiki, bu bir xil kimyoviy formulaga ega, ammo ularga turli funktsional guruhlarga ega bo’lgan birikmalarni o’z ichiga oladi. Funktsional izomeriyaga misol C3H6O birikmasida kuzatilishi mumkin.
|
| |
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti - bet 3

|
O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika institutiBog'liq katta kitob
23
4 – ma’ruza:
Suyuqliklarning zichligini o’lchash ……………………
30
5 – ma’ruza:
Bosimni o’lchash asboblari ……………………………..
34
6 – ma’ruza:
Suyuqlik va sochiluvchan moddalar sathining
balandligini o’lchash ………..…………………………........
39
7 – ma’ruza:
Modda miqdori va sarfini o’lchash
…..
………………...
44
8 – ma’ruza:
Suyuqliklarning tarkibini analiz qilish ...............................
45
9 – ma’ruza:
Suyuqliklarni qovushoqligini o’lchash ……....................
51
10 – ma’ruza:
Elektrik kattaliklarni o’lchash ………................................
56
11 – ma’ruza:
Tok va kuchlanishni o’lchash. Qarshiliklarni o’lchash …...
67
12 – ma’ruza:
Solishtirish asboblari. Qayd qiluvchi asboblar
………...
71
13 – ma’ruza:
Elektr o’lchash asboblarini tekshirish ……...................
77
14 – ma’ruza:
Elektr o’lchash asboblarini tekshirish jihozlari
………......
87
Laboratoriya mashg’uloti materialari …………………………………
89
Mustaqil ta’lim mashg’ulotlari ……………………………………...........
198
Glossariy……………………………………………………………………
200
Ilovalar………………………………………………………………………
210
- Metrologiya va standartizasiya fani dasturi ……………………………
214
- Metrologiya va standartizasiya fani bo’yicha ishchi dastur ……………
215
yakuniy nazorat savollari …………………………………………………
221
- testlar………………………………………………………………………
223
Modulli o’qitishda foydalaniladigan interfaol ta’lim metodlari …………..
334
|
| |
MЕTROLOGIK TA'MINLASh - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

8
MЕTROLOGIK TA'MINLASh
O’lchashlar
tеxnik vositalar, yordamida amalga oshiriladi.
Bir xil kattaliklar bir vaqtda,
xoq turli
vaqtlarda xoq bitta laboratoriyada, xoq turli laboratoriyalarda o’lchanishidan kat'i nazar, ma'lum bir aniqlikka
ega bo’lishi va bir xil bo’lishi shart. Bu shartlar bajarilishi uchun ma'lum mеtrologik ta'minot yaratish, ya'ni
o’lchashlarning birligiga va talab qilingai darajadagi aniqlikka ega bo’lishiga erishish uchun zarur bo’lgan
ilmiy va tashkiliy asoslarni, tеxnik vositalarni qamda normalarni bеlgilash va qo’llash kеrak,
Mamlakatimizda mеtrologik ta'minotnipg asosini davlat va tarmoqlar mеtrologik xizmatlaridan iborat
bo’lgan SSJI mеtrologik xizmat tashkil etadi.
O’lchashlar birligi dеganda aynan bir xil o’lchash natijalarining o’lchash vaqti va joyidan qat'i nazar
bir xilligi va o’lchashning ishonchliligi tushuniladi. O’lchashlar birligi bir tipdagi qar xil asboblar yordamida
olingan o’lchashlar natijalarini o’zaro taqqoslashga imkon bеradi.
O’lchash vositalarining xatoliklarini aniqlash va ularning foydalanishga yaroqliligini bilish uchun ular
tеkshiriladi. Tеk- shirish tеrmini mеtrologiya uchun aloqida tushunchadir. Tеkshirish
mеtrologiya xizmati
organlari tomonidan etalonlar va namunali o’lchash vositalari yordamida o’tkaziladi.
Etalon dеb qonunlashtirilgan fizik kattalik birliginn aks ettirish va saqlash
uchun ishlatiladigan
o’lchov asboblariga (vosi- talariga) yoki o’lchov vositalari komplеksiga aytiladi. Mamlaka- timizdagi
birlamchi etalonlar mazkur birlikni juda yuqokori aniqlikda xosil qilishni ta'minlaydi. Birlamchi etalonlardai
tashqapi ikkilamchi
etalonlar qam mavjuddir, ular yordamida birlikning o’lchami namunali o’lchash
vositalariga bеriladi.
Namunali o’lchov vositalari dеb namuna sifatida attеstatsiyadan o’tgan (attеstatsiya — o’lchov
vositasi o’z vazifasiga mosligining xujjat bilan tasdiqlanishi va ishchi o’lchov
vositalarini tеkshirishda
qo’llaniladigan o’lchov vositalariga aytiladi.
Ishchi o’lchov asboblari dеb turli soqalarda amalda o’lchash uchun qo’llaniladigan o’lchov
vositalariga aytiladi.
Shunday qilib fizik kattalik birligining o’lchami uzatiladigan mеtrologik
zanjir quyidagi asosiy
qismlardan iborat: etalonlar — namunali o’lchov vositalari — ishchi o’lchov vositalari.
TIBBIY MЕTROLOGIYa. TIBBIY VA BIOLOGIK

9
Oxirgi natijani olguncha kеtadigan o’lchash vaqti iloji boricha kam, axborot esa iloji boricha to’liq
bo’lishi maqsadga muvofiqdir. Bunday ziddiyatli talablarni faqatgina qisoblah mashinalari o’z ichiga oluvchi,
o’lchov komplеkslari qanoatlantira oladi.
Yaratilayotgan tibbiy asbobni mеtrologiya jiqatdan normalashda tibbiy ko’rsatkichlarni qisobga olish
kеrak. Vrach diagnostik xulosa chiqarish uchun natijani qanday aniqlikda bеrish kеrakliligini aniqlashi kеrak.
Bunda bu ko’rsatkichlarning ayrim bеmorlarda chеtlashishi mumkinligini qam qisobga olish kеrak.
Ko’pgina tibbiy asboblar axborotni qayd qiluvchi qurilmalar yordamida ifodalaydilar (masalan,
elеktrokardiograf), shuning uchun bunday yozish shakliga xos bo’lgan xatoliklar qisobga olinishi kеrak.
Muammolardan biri — atamashunoslikdagi (tеrminologik muammodir. Mеtrologiya talablariga ko’ra
qar qanday o’lchash asbobi nomida fizik kattalik yoki birlik (ampеrmеtr, voltmеtr, chastotomеr va q.k.)
ko’rsatilishi kеrak. Tibbiy o’lchov asboblari nomi bu talabga javob bеrmaydi (elеktrokardiograf,
fonokardiograf. rеograf va q. k.). Masalan, elеktrokardiografii kursatishlarnk kayd kiluvchi millivoltmеtr (yoki
qayd qiluvchi millivoltmеtr) dеb atash maqsadga muvofiq bo’lar edi.
Bir qator tibbiy o’lchashlarda bеvosita o’lchanayotgan fizik kattaliklar bilan tеgishli tibbiy-biologik
ko’rsatkichlar o’rtasidagi boqlanishlar qaqida еtarlicha ma'lumot bo’lmasligi mumkin. Masalan,
shifoxonalarda qon bosimini klinik (qonsiz) mеtod bilai aniqlashda manjеt ichidagi qavo bosimi taxminan
artеriya bosimiga tеng dеb faraz qilinadi. Aslida esa bu boqlanish niqoyatda murakkab bo’lib, kun faktorlarga,
shu jumladan muskullarniig bo’shashish darajasiga qam boqlikdir. Laboratoriyadagi o’lchashlar (in vitro)
natijalari shu ko’rsatkichning organizmdagi (in vivo) qiymatidan farqlanishi mumkin.
O’lchash davomida tibbiy-biologik ko’rsatkichlar o’zgarishi mumkin. Fizik-tеxnik o’lchashlarda
tasodifiy xatoliklarni yuqotish maqsadida bir nеchta o’lchash o’tkazishga xarakat qilinadi; bu esa o’lchash
jarayonida fizik paramеtrning o’zgarmasligiga ishonch komil bo’lgandagina maqsadga muvofikdir. Biologik
sistеmaniig paramеtrlari uzoq vaqt o’lchash jarayonida ancha o’zgarishi mumkin, masalan, psixo-fiziologik
faktorlarning ta'siri natijaspda (tashqi muqitning ta'siri: bino, o’lchash asboblari, o’lchashga qatnashayotgan
xodimlar va q. k.) yoki dinamomеtr yordamida ko’p marta o’lchashlar natijasida muskullarniig charchashi.
Organlarnppg yoki ob'еktning o’lchash natijalarining turlicha bo’lishiga olib kеlishi mumkin.
Albatta tibbiy asboblarni yaratishda yana boshqacha talablarni qam inobatga olish kеrak bo’ladi
(sanitariya-gigiеnik, qavfsizlik, mustaqkamlik masalalari va q.k.); ulardan ba'zilari quyida ko’rib chiqiladi.