Shakl: 2.3. Chiziqlar - Kurs ishi mundarija Kirish I. Bob zamonaviy monetarizm nazariyasining yaratilishi va uning asosiy qoidalari

|
Kurs ishi mundarija Kirish I. Bob zamonaviy monetarizm nazariyasining yaratilishi va uning asosiy qoidalari
|
bet | 3/7 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 67,88 Kb. | | #254522 |
Shakl: 2.3. ChiziqlarIS (a ) vaLM (b)
Egri chiziq LM (2.3-rasm, b) pul bozoridagi mablag'larga talab va taklif muvozanatini ifodalaydi. Iqtisodiy agentlarning pul mablag'lari va hisob-kitob hisobvarag'iga (likvidligi) talablari daromadlar oshishi bilan o'sib boradi ( Y ), lekin shu bilan birga foiz stavkasi ko'tariladi ( r ), ya'ni ularga bo'lgan talabning ortishi sababli pul narxi ko'tariladi. Yuqori foiz stavkasida iqtisodiy agentlar buni qilmaslikni afzal ko'rishadi naqd likvidlikva bank depozitlari va qimmat baho qog'ozlar... Bu egri chiziqni egib oladi. LM yuqoriga. Agar foiz stavkasi tushsa, u holda likvidlikka talab oshadi. Shunday qilib, pul bozoridagi muvozanat ( L = M) shuningdek, foiz stavkalari va milliy daromad darajalarining turli kombinatsiyalarida erishiladi.
Ikkala bozorning har birida muvozanat - tovarlar bozori va pul bozori avtonom tarzda emas, balki o'zaro bog'liqlikda o'rnatiladi. Bozorlarning biridagi o'zgarishlar har doim ikkinchisida tegishli o'zgarishlarga olib keladi. Kesishish nuqtasi IS va LM ikki tomonlama muvozanat shartini qondiradi: birinchidan, jamg'arma (5) va sarmoyalar muvozanati (I); ikkinchidan, naqd pulga bo'lgan talabning muvozanati ( L ) va ularning takliflari ( M ). "Ikki tomonlama" muvozanat nuqtada o'rnatiladi E 0 qachon IS kesib o'tadi LM (rasm 2.4).
Shakl: 2.4.
Aytaylik, investitsiya istiqbollari yaxshilanmoqda va foiz stavkasi bir xil bo'lib qolmoqda. Shunda tadbirkorlar kapital qo'yilmalarini milliy daromad ishlab chiqarishga kengaytiradilar. Natijada multiplikator samarasi tufayli milliy daromad ko'payadi. Daromadning ko'payishi bilan fikr-mulohazalar ishlaydi. Pul bozorida mablag 'etishmasligi bo'ladi va bu bozordagi muvozanat buziladi. Ishtirokchilarga talab oshadi iqtisodiy faoliyat pul uchun. Natijada foiz stavkasi ko'tariladi. Ikki tomonlama balans nuqtasi bo'ladi E 1.
Ikki bozorning o'zaro ta'sir jarayoni shu bilan tugamaydi. Yuqori foiz stavkasi "sekinlashadi" investitsiya faoliyati. Endi muvozanat nuqtada E Egri chiziqlar kesishmasida 2 IS 1 va LM 1.
Shunday qilib, tovar va pul bozorlaridagi muvozanat bir vaqtning o'zida foiz stavkasi bilan belgilanadi (r) va milliy daromad darajasi ( Y ). Masalan, jamg'arma va investitsiya o'rtasidagi tenglikni quyidagicha ifodalash mumkin: S (Y ) = I (f), likvidlik va pul o'rtasidagi tenglik L (Y) \u003d M (r). Bunday holda, tartibga solish vositalarining balansi ( r va Y ) ikkala bozorda ham o'zaro bog'liq va bir vaqtning o'zida shakllanadi. Ikki bozor o'rtasidagi o'zaro ta'sir jarayoni tugagach, yangi daraja o'rnatiladi r va Y .
Model IS – LM Keynsning e'tirofiga sazovor bo'ldi va juda mashhur bo'ldi. Ushbu model tovar va pul bozoridagi funktsional munosabatlarning keynscha talqinini konkretlashtirishni anglatadi. Bu ushbu bozorlardagi funktsional bog'liqliklarni va ta'sirni aks ettirishga yordam beradi iqtisodiy siyosat iqtisodiyot bo'yicha. Qizig'i shundaki, Xiks-Xansen modeli ham neokeynslik, ham neoklassik yo'nalish tarafdorlari tomonidan qo'llaniladi. Shu bilan neoklassik sintezga erishiladi.
Modeldan xulosa quyidagicha bo'lishi mumkin: agar pul taklifi kamayib ketsa, u holda kreditning shartlari kuchaytirilsa, foiz stavkasi ko'tariladi.
Natijada pulga talab biroz pasayadi. Pulning bir qismi ko'proq foydali aktivlarni sotib olishga sarflanadi. Pulga bo'lgan talab balansi va ularning taklifi buziladi, keyin u yangi nuqtada o'rnatiladi. Bu erda foiz stavkasi yuqori bo'ladi va muomala sohasida pul kamroq bo'ladi. Bunday sharoitda markaziy bank o'z siyosatini o'zgartiradi: pul massasi ko'payadi, foiz stavkasi pasayadi, ya'ni. jarayon teskari yo'nalishda bo'ladi.
Tovar va pul bozorlari o'zaro bog'liqdir. Bu ikkala bozorda bir vaqtning o'zida muvozanat yuzaga keladigan sharoitlarni aniqlashga imkon beradi. Modelda Mil - AS va modellar keynsiyalik xoch bozor foiz stavkasi tashqi (ekzogen) o'zgaruvchidir va pul bozorida tovar bozorining muvozanatidan nisbatan mustaqil ravishda o'rnatiladi.
IS egri chizig'i (Investitsiyalarni tejash) iqtisodiyotning tovar sektoridagi muvozanatni tavsiflaydi. Ushbu egri chiziq foizlar stavkasi va real daromad darajasi Y ning kombinatsiyalari bo'lgan ko'plab nuqtalarni birlashtiradi, bunda tovarlar bozori muvozanat holatida bo'ladi.
Shuni ta'kidlash kerakki, vertikal LM holatida fiskal kengayish, LM normal ijobiy nishabga ega bo'lganda qisman siqilishdan farqli o'laroq, siqilish ta'siriga olib keladi. Yalpi talab miqdori o'zgarishsiz qolsa-da, uning tarkibi tubdan o'zgarib turadi. Hozirda davlat xarajatlarining o'sishi xususiy iste'mol va investitsiyalarning umumiy pasayishiga teng.
IS-LM modelida pul massasining o'zgarishi milliy daromadning muvozanat darajasiga ta'sir qiladi. Biroq, Keynsning izdoshlari bu ta'sir ba'zida ahamiyatsiz, masalan, foiz stavkalari minimal darajaga ko'tarilishini ta'kidladilar. Bunday sharoitda pulga bo'lgan talab foiz stavkasiga nisbatan cheksiz elastik bo'ladi, ya'ni pul bozoridagi muvozanat foiz stavkasining yagona qiymatida erishiladi. Favqulodda past foizli stavka aholi, banklar pulni saqlashning mumkin bo'lgan xarajatlari juda past deb taxmin qilib, obligatsiyalar sotib olishga tayyor emasliklariga olib keladi, ammo ular qanday bo'lishidan qat'iy nazar pul to'plashni afzal ko'rishadi. Bunday holda, pul talabining egri chizig'i abscissaga parallel, ya'ni LM egri chizig'i gorizontal. Shuning uchun, bu holda, pul massasining o'zgarishi haqiqiy milliy daromadni o'zgartirmaydi. Ushbu holat 14.13-rasmda ko'rsatilgandek suyuq tuzoq deb ataladi. Buni Keynsning dastlabki izdoshlari pul-kredit siyosatining samarasizligi haqida bahslashganda aytib o'tishgan. Bunday hollarda fiskal siyosat yalpi talabga katta ta'sir ko'rsatadi va pul-kredit siyosati hech qanday ta'sir ko'rsatmaydi, chunki foiz stavkasi qat'iy va pul kengayishi natijasida pasayishi mumkin emas.
Uchinchi holat, iste'mol va sarmoyaga bo'lgan talab egiluvchan bo'lmagan holatlarda yuzaga keladi: bu C va I foiz stavkasiga befarqligini anglatadi. Bunday holda, IS egri chizig'i vertikaldir, chunki u foiz stavkasining o'zgarishiga bog'liq emas. Investitsiyalar foiz stavkasining o'zgarishiga javob bermaydigan holat investitsiya tuzog'i deb ataladi. 14.14-rasmdan ko'rinib turibdiki, soliq siyosati yalpi talabga kuchli ta'sir ko'rsatadi, ammo pul-kredit siyosati yalpi talabga umuman ta'sir qilmaydi.
Shuni ta'kidlash kerakki, fiskal siyosat to'liq ishlamoqda, ya'ni IS egri chizig'i vertikal bo'lganda ham, LM egri chizig'i gorizontal holatida ham siqilish effekti bo'lmaydi. Biroq, buning sabablari har holda har xil. "Suyuq tuzoq" mavjud bo'lganda, foiz stavkasi o'zgarmaydi, chunki pul bozoridagi muvozanat yagona darajada erishiladi. Shunday qilib, fiskal kengayish foiz stavkasining oshishiga olib kelmaydi va siqilish effekti bo'lmaydi. Aksincha, IS egri chizig'i vertikal bo'lsa, foiz stavkalari ko'tariladi, lekin foiz stavkasining o'sishiga javoban xususiy xarajatlar - iste'mol va investitsiyalar kamaymaydi.
AD egri chizig'i iqtisodiyotdagi narxlar darajasi va daromadlari o'rtasidagi bog'liqlikni aks ettiradi. Ushbu munosabatlar pulning miqdoriy nazariyasidan kelib chiqadi. Pul massasining doimiy hajmi bilan narx darajasining oshishi daromadning pasayishiga olib keladi. Pul massasining ko'payishi AD egri chizig'ini o'ngga, pul massasining pasayishi AD egri chizig'ini chapga siljitadi.
Endi AD egri chizig'ini olish uchun biz pulning miqdoriy nazariyasidan emas, balki IS-LM modelidan foydalanamiz. Birinchidan, IS-LM modeli narxlar darajasi oshgani sayin milliy daromad pasayib ketishini ko'rsatish uchun kerak; va salbiy moyillikka ega bo'lgan ushbu munosabatni aks ettiruvchi yalpi talab egri chizig'ini qurish. Ikkinchidan, AD egri chizig'ining siljish sabablarini o'rganish kerak.Nima uchun AD egri chizig'i salbiy nishabga ega? Bu savolga javob berish uchun narx darajasi o'zgarishni boshlaganda IS-LM modeliga nima bo'lishini ko'rib chiqamiz. 14.15-rasm o'zgaruvchan narxlar ta'sirini aks ettiradi.
Muayyan pul taklifi uchun M narxining yuqoriligi P / M real pul massasini pasaytiradi. Pul massasining pasayishi real shaklda LM egri chizig'ini yuqoriga va chapga siljitadi va shaklning muvozanat darajasini pasaytiradi. Bu erda biz narx darajasi P1 dan P2 ga ko'tarilganda, YaMM Y1 dan Y2 gacha tushganini ko'ramiz. LM egri chizig'i o'zgarganda, narx darajasining o'zgarishi daromad qiymatlarining o'zgarishiga olib keladi. Shakldagi AD egri chizig'i. IS-LM modeli yordamida olinadigan milliy daromad darajasi va narxlar darajasi o'rtasidagi teskari munosabatlarni aks ettiradi.
|
| |