Ўзбекистон республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги

|
Ўзбекистон республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
|
bet | 1/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 52,56 Kb. | | #228406 |
Bog'liq ekologiya
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ ВА КОММУНИКАЦИЯЛАРИНИ РИВОЖЛАНТИРИШ ВАЗИРЛИГИ
МУҲАММАД АЛ-ХОРАЗМИЙ НОМИДАГИ
ТОШКЕНТ АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ УНИВЕРСИТЕТИ
“Энергия таъминлаш тизимлари” кафедраси
“Мультимедиа алока тармоклари”
фанидан
Мустақил иш
Бажарди: 043-20 гурух
Умарходжаева Назира
Текширди:
Тошкент
Raqamli eltuvchini kvadratura-amlitudali modulyatsiyalashdan foydalanib juda keng polosali foydalana olish texnologiyasini modellashtirish
Reja:
Keng polosali aloqa tizimida QAM modulyatsiyasidan foydalanish samaradorligini oshirish.
QAM va uning raqamli kommunikatsiyada qo'llanilishi
Keng polosali signalni qayta ishlashning asosiy tushunchalari
QAM modulyatsiyasi va demodulyatsiyasi uchun dasturiy ta'minotni ishlab chiqish.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
Keng polosali aloqa tizimida QAM modulyatsiyasidan foydalanish samaradorligini oshirish.
Keng polosali aloqa tizimlarida QAM (Quadrature Amplitude Modulation) modulyatsiyasidan foydalanish samaradorligini oshirish uchun bir qator strategiyalar va texnikalar mavjud. Bu usullar orqali signal sifatini yaxshilash, uzatish tezligini oshirish va tizim ishonchliligini kuchaytirish mumkin. Quyida ushbu maqsadlarga erishish uchun qo'llaniladigan asosiy yondashuvlar keltirilgan:
1. Adaptiv Modulyatsiya
Adaptiv modulyatsiya texnikasi, aloqa kanali sifatiga qarab modulyatsiya darajasini dinamik tarzda sozlashni o'z ichiga oladi. Misol uchun, kanal sifati yaxshi bo'lganda, yuqori darajali QAM (masalan, 256-QAM) qo'llaniladi, bu esa ko'proq ma'lumot uzatish imkonini beradi. Kanal sifati yomonlashganda esa, pastroq darajali QAM (masalan, 64-QAM yoki 16-QAM) ishlatiladi, bu esa signalning ishonchliligini oshiradi.
2. MIMO Texnologiyasi
Ko'p yo'nalishli aloqa (MIMO) texnologiyasi bir vaqtning o'zida bir nechta antennalardan foydalanish orqali aloqa ishonchliligini va spektral samaradorlikni oshiradi. MIMO yordamida bir nechta mustaqil signal kanallarida ma'lumotlar uzatiladi, bu esa uzatish tezligini sezilarli darajada oshiradi va shovqinlarga qarshilik qobiliyatini yaxshilaydi.
3. OFDM va QAMni Birlashtirish
OFDM (Orthogonal Frequency Division Multiplexing) keng polosali aloqa tizimlarida signalni bir nechta ortogonal chastotalar bo'ylab tarqatish imkonini beradi. QAM bilan birlashtirilganda, OFDM har bir sub-kanalda yuqori darajali QAM modulyatsiyasini qo'llash orqali ko'proq ma'lumotni uzatishga imkon beradi.
4. Xato Tuzatish Kodlari
FEC (Forward Error Correction) yoki boshqa xato tuzatish texnikalari signal buzilishlarini aniqlash va tuzatishga yordam beradi. Bu texnikalar ma'lumotlarni qayta uzatish ehtiyojini kamaytiradi va aloqa sifatini yaxshilaydi.
5. Chastota va Quvvatni Boshqarish
Signal quvvatini va chastotani samarali boshqarish, shovqinlarni kamaytirish va aloqa kanalining umumiy samaradorligini oshirishga yordam beradi. Quvvatni adaptiv tarzda boshqarish, masalan, kanal sifati yaxshi bo'lganda quvvatni kamaytirish orqali energiya sarfini optimallashtirish imkonini beradi.
6. Spektral Filtrlash
Spektral filtrlash texnikasi orqali signalning muhim bo'lmagan qismlari chiqarib tashlanadi, bu esa signalning aniqroq va sofroq bo'lishini ta'minlaydi. Bu yondashuv aloqa tizimlarida xususan foydali bo'lib, signalning uzatilish sifatini oshiradi.
Ushbu texnikalar va strategiyalar keng polosali aloqa tizimlarida QAM modulyatsiyasining samaradorligini oshirishga yordam beradi, bu esa aloqa tizimlarining ishlash qobiliyatini yaxshilaydi va foydalanuvchi tajribasini oshiradi.
QAM modulyatsiyasining keng polosali aloqa tizimlaridagi samaradorligini oshirishga qaratilgan texnikalar va strategiyalar juda ko'p. Bular orasida muhim va zamonaviy yechimlarni ko'rib chiqish mumkin. Bu yechimlar tizimning umumiy ishlashini yaxshilash va uzatish sifatini oshirishga qaratilgan.
1. Yuqori aniqlikdagi QAM (Higher-Order QAM)
Yuqori darajali QAM modulyatsiyasi, masalan, 1024-QAM yoki undan yuqorisi, har bir tashish nuqtasi uchun ko'proq bitlarni kodlaydi. Bu uzatish tezligini sezilarli darajada oshirishi mumkin, ammo shovqin va signal buzilishiga ko'proq sezgir bo'ladi. Shuning uchun, yuqori darajali QAMdan foydalanishda signal sifatini yaxshilash va xato tuzatish mehanizmlarini kuchaytirish zarur.
2. Dinamik Spektral Aloqasi (DSA)
Dinamik spektral aloqasi (Dynamic Spectrum Access, DSA) tizim resurslaridan samarali foydalanishni ta'minlash maqsadida real vaqtda ishlaydi. DSA orqali tizim muhitni kuzatib, band bo'lmagan chastotalarni aniqlaydi va shu orqali uzatishni optimallashtiradi. Bu usul, ayniqsa, tezkor va o'zgaruvchan muhitlarda, masalan, shahar markazlarida yoki ommaviy tadbirlarda juda foydali.
3. Cognitiv Radio (CR)
Cognitiv radio texnologiyasi, aloqa tizimlarining "aqlli" komponentlarini o'z ichiga oladi, bu esa ularni atrof-muhitni tushunish va moslashuvchan uzatish strategiyalarini qo'llashga qodir qiladi. CR spektral samaradorlikni oshiradi va shovqinli muhitlarda signal sifatini yaxshilaydi, chunki u real vaqtda eng yaxshi uzatish yo'llarini tanlaydi.
4. Kanal Kodlashi
Kanal kodlashi xatolarni aniqlash va tuzatish uchun qo'shimcha ma'lumot bitlarini qo'shadi. Bu texnika, xususan FEC (Forward Error Correction) va Turbo kodlar kabi usullar yordamida, uzatilayotgan ma'lumotlarning to'g'riligini ta'minlashga yordam beradi. Bu xatolarni qayta uzatish ehtiyojini kamaytiradi va aloqa ishonchliligini oshiradi.
5. Signal Protsessing Algoritmlari
Zamonaviy signal protsessing algoritmlari, masalan, adaptiv filtrlar va signal tahminlash usullari, signalni tozalash va uning sifatini yaxshilashga qaratilgan. Bu algoritmlar aloqa kanalining xususiyatlarini optimallashtirishga yordam beradi va uzatish sifatini oshiradi.
6. Energiya Samarasizligi
QAM modulyatsiyasining samaradorligini oshirishda energiya samaradorligi ham muhimdir. Energiya samaradorligini oshirish uchun, signal kuchini dinamik tarzda sozlash, energiya tejash rejimlarini ishlatish va quvvat boshqaruv tizimlarini optimallashtirish kabi yondashuvlar qo'llaniladi.
|
| |