Boshlang`ich sinflarda geometrik materialni o`rganishda amaliy ishlardan foydalanish

|
Boshlang`ich sinflarda geometrik materialni o`rganishda amaliy ishlardan foydalanish
|
bet | 7/13 | Sana | 02.10.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #273232 |
Bog'liq Boshlang\'ich sinflarda geometrik materialni o\'rgatish metodikasi2.2 Boshlang`ich sinflarda geometrik materialni o`rganishda amaliy ishlardan foydalanish
Boshlang‘ich sinflarda bolalarga o‘qitishning asosiy uslubiy talablaridan biri matematika o‘qitishning amaliy ishlariga e’tiborni kuchaytirishdan iborat. Maktab oldiga qo’yilgan vazifalarni bajarish, o’quvchilarni o’qitishning rivojlantiruvchi, tarbiyaviy ahamiyatini oshirish ta’limning muayyan usullari, vositalari va tashkiliy shakllarini talab qiladi. Shunday qilib, boshlang'ich sinflarda geometrik materialni o'rganishda amaliy ish usuli samaraliroq bo'ladi. Tajriba shuni ko'rsatadiki, amaliy metoddan foydalanganda o'quvchilarda geometrik figuralar bilan tanishishda muhim va ahamiyatsiz xususiyatlarni to'g'ri ajratish uchun zarur bo'lgan bir qator aqliy texnikalarni yaratish mumkin. Talabalar geometrik materiallardan foydalangan holda topshiriqlarni bajarishni afzal ko'radilar, chunki bu mashqlar ularning yoshiga mos keladigan mashg'ulotlar: chizish, kesish, rasmlarga qarash, didaktik o'yinlar tufayli ularning kognitiv qiziqishlarini qondiradi. Geometrik shakllar, ularning shakllariga oid topshiriqlar 1-sinfdan boshlab qismlardan bir butun yasash (geometrik shakllar, tasvirlar) va geometrik shakllardan model asosida rasm yaratish o‘yinlari yordamida bajarila boshlaydi. Ushbu o'yinlarga quyidagilar kiradi: "Rasm yarat", geometrik mozaikalar va boshqalar. Bu turdagi topshiriqlar o‘quvchilarning hissiy ko‘nikmalarini rivojlantiradi, bolalar geometrik shakllarni farqlashni o‘rganadilar. "Chizish", "Finish" o'yin vazifalari juda ma'lumotli. Geometrik raqamlar varaqlarda taqdim etiladi va bola ob'ektning tasvirini to'ldirishi kerak. Asos sifatida geometrik shakllar olinadi, ular yordamida talaba rasmni oxirigacha takrorlashi kerak. Samolyot, uylar, daraxtlar, yo'llar, geometrik shakllarning maxsus to'plamlaridan uy-ro'zg'or buyumlari tasvirlarini chizish uchun o'yinlardan foydalanish. "Tangram" va "Pifagor" o'yini. Natija bolani o'ziga jalb qiladi - namunada ko'rgan narsasini ish oxirida olgan narsasi bilan solishtirish. Fazoviy tasvirlarni shakllantirishda eksenel simmetriya tushunchasining qo'shilishi katta ahamiyatga ega. O’quvchilar ttaklif qilingan ish bo'yicha juft simmetrik nuqtalarni izlashni va simmetrik figuralarni qurishni o'rganadilar. Jumladan, o‘quvchilar grafik diktantlarni yaxshi ko‘radilar, unda siz namuna bo‘yicha ob’ektni chizishingiz yoki o‘qituvchining diktanti bo‘yicha ob’ektni chizish uchun berilgan nuqtadan qiyinroq vazifani bajarishingiz kerak bo‘ladi. Kvadrat, to'rtburchak va to'g'ri burchak bilan tanishishdan boshlab, bu figuralarni o'rganishni tashkil etish muhim, shunda o'quvchilar ularning muhim va muhim bo'lmagan xususiyatlarini ajratib ko'rsatishlari mumkin. To'g'ri burchakni o'rganishda quyidagi amaliy ishlar amalga oshiriladi: dars boshlanishidan oldin stollarga turli rangdagi, o'lchamdagi qog'ozlar, hatto qirralari notekis qog'ozlar ham qo'yiladi. O'qituvchi har qanday qog'ozni olib, uni yarmiga katlashni taklif qiladi, shu bilan birga bolalar bilan ham shunday qiladi.
To'g'ri burchakni topish O'qituvchi to'g'ri burchak modeli nima ekanligini tushuntiradi, shuningdek, uning cho'qqisi va tomonlarini ko'rsatadi. Keyingi bosqich - o'qituvchi rahbarligida bolalarning mustaqil ishi. Keyinchalik, olingan material talaba tomonidan olingan misolni - chizilgan uchburchak yoki uchburchak o'lchagich bilan qo'llash orqali takroriy takrorlash orqali mustahkamlanadi. To'g'ri burchak haqidagi bilimlarni mustahkamlash turli xil geometrik shakllar tasvirlangan kartalar yordamida amalga oshirilishi mumkin. Bolalarga har bir rasmda, agar mavjud bo'lsa, to'g'ri burchaklarni topish va rangli qalamlar bilan topilgan burchaklarni bo'yash imkoniyati beriladi. Har bir talaba turli rangdagi geometrik shakllar bilan kartani oladi. Har bir rasmda to'g'ri burchaklarni topish va ularni belgilash uchun to'g'ri burchak modelidan foydalanish taklif etiladi. Bu vazifani bajarib, To‘g‘ri burchaklarni to‘ldirish uchun o‘quvchilar rangli qalamlardan foydalanadilar.
To'g'ri burchakni toping To'rtburchak va kvadratning asosiy belgilarini o'rganishda ularni o'rganishni ushbu geometrik shakllar haqidagi bilimlarni o'rganish va keyinchalik mustahkamlashga qaratilgan amaliy topshiriqlar yordamida ham tashkil qilish kerak. Keling, ushbu mavzuni o'rganishda o'ynoqi xarakterdagi bitta amaliy mashg'ulotga misol keltiraylik - "ortiqcha narsalarni olib tashlang". Ushbu vazifa to'rtburchakning muhim va muhim bo'lmagan xususiyatlarini aniqlashga qaratilgan.
To'rtburchakning xususiyatlari Shuningdek, siz quyidagi savollarni berib, talabalar bilan suhbat o'tkazishingiz kerak: Rasmda ko'rgan shakllarning nomlari qanday? Ushbu ko'pburchaklar qanday umumiylikka ega? Rasmdagi raqamlardan qaysi biri boshqalarga o'xshamaydi? Nima uchun siz shunday deb o'ylaysiz? (javobdan keyin siz qo'shimcha raqamni olib tashlashingiz (yopishingiz) kerak). Rasmda qolgan raqamlarda qanday umumiylik bor? Bunday mashqlar birinchi muhim xususiyatni amalga oshirishga yordam beradi: to'rtburchak to'rtburchakdir. To'rtburchakning 2-asosiy xususiyatini tuzatish uchun: to'rtburchak - barcha to'g'ri burchakli to'rtburchak, siz o'yin o'ynashingiz mumkin. Doskada turli tomonlari, turli xil ranglari va to'rtburchaklar bo'lmagan bir nechta geometrik shakllarga ega bo'lgan to'rtburchaklar paydo bo'ladi.
To'rtburchaklar Suhbat o'tkaziladi, unda o'qituvchi har bir to'rtburchak to'rtburchak bo'lishi mumkin emasligini ta'kidlaydi, buning uchun to'rtburchakning barcha burchaklari to'g'ri bo'lishi kerak. Quyidagilar kichik xususiyatlar: to'rtburchaklar turli xil ranglarda bo'lishi mumkin; turli materiallardan tayyorlanishi mumkin; hajmi bo'yicha farq qilishi mumkin; yuzalarda har xil. Va shuni eslatib o'tamizki, barcha to'rtburchaklar ko'pburchaklar deb hisoblanishi mumkin. Ko'pburchaklarning muhim xususiyatlarini yanada aniqlashtirishda quyidagi vazifalar yordam beradi: § qog'oz shakllarini bo'laklarga bo'lish; § murakkab shakldagi figuradan tanish figuralarni tanlash. Masalan, o'quvchilar 2 ta uchburchak, 4 ta to'rtburchak topadilar, ulardan biri kvadrat.
Boshqa geometrik shakllardan turli geometrik shakllarning figuralarini yasash Shakllarni tanlash
|
| |