nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
80 - O‘zbekiston respublikasi turizm va madaniy meros vazirligi samarqand xalqaro ipak yo‘li turizm universiteti...

|
O‘zbekiston respublikasi turizm va madaniy meros vazirligi samarqand xalqaro ipak yo‘li turizm universiteti xuzuridagi shahrisabz turizm va madaniy meros texnikumi
|
bet | 2/26 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 104,63 Kb. | | #132018 |
Bog'liq Respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirlisi-fayllar.org80
|
80
|
|
| | | |
| | | | |
2
|
Nazariy mashg’ulot
|
40
|
40
|
|
|
|
3
|
Amaliy mashg’ulot
|
40
|
40
|
|
|
|
4
|
Semenar
|
|
|
|
|
|
5
|
Laboratoriya mashg’uloti
|
|
|
|
|
|
6
|
Kurs ishi (loyihasi)
|
|
|
|
|
|
7
|
Yakka tartibli mashg’ulot
|
|
|
|
|
|
8
|
O‘quvchilarning mustaqil ishi
|
50
|
40
|
|
|
|
Tuzuvchilar: Qurbonov Bekzod
Taqrizchilar :
Maskur ishchi dastur Shahrisabz turizm va madaniy meros texnikumining 2022 yil “___” ____________dagi pedagogik kengashida muhokama qilindi, tasdiqlashga va o‘quv jarayoniga tadbiq etishga qaror qilindi. Bayonnoma № _____.
Mundarija:
1. Ishchi dasturning tushuntirish yozuvi, fanning maqsad va vazifalari, fanning kvalifikatsion xaraktiristikasi, fanning boshqa fanlar bilan bog‘liqligi.……………………………………...………….
2. Fanining mashg’ulot turlari bo‘yicha mavzular rejasi va mazmuni…...………………………….
3. Fanining moddiy-texnik ta’minoti………………………………………….….………………..……
4. Fanning o‘zlashtirish darajasini nazorati va baholash………………………….………………….….
5. Tavsiya etilgan adabiyotlar va saytlar ro‘yxati………………………………………….….………
6. Fanining ishchi dasturiga taqriz……………………………………………………...……….……..
7. “Raqamli texnika” fani ishchi o‘quv dasturiga ekspert xulosasi…………………………………… ……...……….…………….…..
1 Ishchi dasturning tushuntirish yozuvi
Fan dasturi O‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarini Axborot-metodik ta’minlash xizmati huzuridagi “O‘quv-metodik birlashmalarni”ning ____ yil __________ ___-sonli yig‘ilish bayonnomasi hamda Oliy va o‘rta maxsus, kasb-hunar tayyorlov yo‘nalishlari bo‘yicha Muvofiqlashtiruvchi kengashning ____ yil ___ martdagi ___-sonli majlis bayoni bilan ma’qullangan. Namunaviy dasturda 80 soat berilgan bo‘lib 2-kurs uchun 1- semestr 80 soatga dasturdan o‘zgartirilish kiritilmagan holda ishchi dastur tuzildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi turizm va madaniy meros vazirligi samarqand xalqaro ipak yo‘li turizm universiteti xuzuridagi shahrisabz turizm va madaniy meros texnikumi
|
Mavzu: Favvora armaturasini ta’mirlash

Mavzu: Favvora armaturasini ta’mirlash
Download
200,95 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
20.05.2024
Hajmi
200,95 Kb.
#246405
Download
200,95 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: Favvora armaturasini ta’mirlash
Download
200,95 Kb.
Matnni ko'rish
12 Amaliy ish Kompyuter viruslari va antiviruslar

|
12 Amaliy ish Kompyuter viruslari va antiviruslar
|
Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #272309 |
Kompyuter viruslari va antiviruslar
“Nod 32” ning 4-versiyasi 32 lik va 64 ligini internetdan izlab topish mumkin. Men aynan 4-versiyasini tavsiya qilayotganimning sababi, u litsenziyalangan kalit faylini talab qilmaydi. Faqat baza o‘rnatib turilsa bas. "Nod 32"ning 4-versiyasini topib, yuklab olganingizdan so‘ng “Nod 32” ni o‘rnatish dasturini ishga tushirasiz. 32 lik tizim uchun .exe, 64 lik tizim uchun .msi kengaytnasida bo‘lishi kerak, adashmasam.
«Ya prinimayu usloviya litsenzionnogo soglasheniya» ni belgilaysiz va yana «Dalee>» tugmasini bosasiz.
U yerdan “Obыchnaya (rekomenduemыe optimalnыe nastroyki)”ni belgilab yana «Dalee>» tugmasini bosasiz. Keyingi chiqqan oynadan “Ustanovit parametrы obnovleniya pozje”ga belgi qo‘yib yana «Dalee>» tugmasini bosasiz.
Yana quyidagi oyna paydo bo‘ladi:
Keyingi chiqqan oynadan agarda xohlasangiz “Vklyuchit sistemu svoevremennogo obnarujeniya”ga belgi qo‘ying (Qo‘ymasangiz ham bo‘ladi, chunki u eset kompaniyasiga kompuyterda paydo bo‘lishi mumkin bo‘lgan viruslar va nosozliklar haqida ma’lumot jo‘natadi. Buning uchun esa albatta internetga ulangan bo‘lishi kerak).
Ushbu oynadan xohlagangingizni belgilab yana «Dalee>» tugmasini bosasiz.
Endi esa “Ustanovit” tugmasini bosasiz va kutib turasiz.
O‘rnatib bo‘lgandan so‘ng quyidagi oyna paydo bo‘ladi:
Bu yerdan «Zavershit»ni bosasiz. O‘rnatish tugadi. Ba’zida kompyuterni o‘chirib-yoqishni so‘rashi mumkin. So‘rasa, aytganini bajarasiz, so‘ramasa, uning ishga tushishini kutib turasiz. Endi antivirus bazasini yangilashimiz kerak.
Yangilashning ikki xil usuli mavjud: 1. Tayyor baza jildidan yangilash; 2. Internetdan baza manzilini topib yangilash.
Buning uchun sizda baza jildi bo‘lishi kerak. Avval baza jildini (menda u "nod_upd" deb nomlangan, u sizda boshqacha nomlangan bo‘lishi ham mumkin) “Rabochiy stol” ("Ish stoli")ga “Vstavit” ("Qo‘yish") qilasiz, so‘ngra uni ochasiz. So‘ngra Address: degan joydagi jildning yo‘li ko‘rsatlilgan joyni belgilab uni oxiriga drop (\) belgisini qo‘yib, hammasini belgilab nusxa olasiz (Kopirovat). Agar internetdan yangilamoqchi bo‘lsangiz, yangi tekin bazaga linkni bu yerdan topib, o‘sha linkdan nusxa olishingiz kerak bo‘ladi. Bu sahifada tez-tez nod bazalariga linklarni o‘zgartirib turishadi. Imkon bo‘lsa shu sahifani brauzeringiz xatcho‘plariga qo‘shib qo‘ying.
Komputerning o‘ng past burchagidagi “nod 32”ning nishoncha (belgisi)sini ochasiz.
“Nastroyka” vkladkasiga kirib, bu yerdan "Vkl.rasshirennыy rejim"ga bosasiz va sizdan so‘raladigan savolga "Da" deb javob berasiz.
Endi u yerdan “Vvod vsego rassshirennix parametrov”ga bosasiz.
U yerdan “Obnovleniye” ga bosasiz.
U yerdan “Izmenit”ga bosasiz.
“Server obnovlenie”ning pastiga “Vstavit” qilasiz.
So‘ngra “Dobavit”ni, so‘ngra “OK”ni bosasiz. “Obnovlenie” vkladkasiga kirib, “Obnovit bazu dannыx signatu virusov” ni bosasiz.
|
| |
Nutqiy kompetensiya tushunchasining mazmun-mohiyati hamda uning asosiy elementlari tasnifi

Nutqiy kompetensiya tushunchasining mazmun-mohiyati hamda uning asosiy elementlari tasnifi
Download
277,5 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
13.09.2024
Hajmi
277,5 Kb.
#270942
Download
277,5 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Nutqiy kompetensiya tushunchasining mazmun-mohiyati hamda uning asosiy elementlari tasnifi
Download
277,5 Kb.
Matnni ko'rish
 0,7  0,8  0,7  0,8  0,94 - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti qarshi filiali

0,7 0,8 0,7 0,8 0,94.
Biror A hodisa hodisalarning to‘la guruhini tashkil etuvchiva juft-jufti bilan
birgalikda bo‘lmagan
B , B ,..., B
hodisalarning (ular gipotezalar deb ataladi) biri
1 2 n
bilan ro‘y berishi mumkin bo‘lsin. Bu gipotezalarning ehtimollari ma’lum, ya’ni
P(B ), P(B ),..., P(B ) berilgan. Bu gipotezalarning har biri yuz berganligi sharti
1 2 n
ostida A hodisaning ro‘y berish ehtimollari ham, ya’ni
P
B
( A),
1
( A), P
B
P
B
2 3
( A),..., P
B
n
( A)
ehtimollari ma’lum bo‘sin. U holda A hodisaning
ehtimoli “to‘la ehtimol” formulasi deb ataluvchi quyidagi formula bilan aniqlanadi.
n
P( A) P(B1 )PB ( A) P(B2 )PB ( A) ... P(Bn )PB ( A) P(Bk )PB ( A)
1 2 n
k 1 k
Birgalikda bo‘lmagan, hodisalarning to‘la guruhini tashkil etadigan
B , B ,..., B hodisalar berilgan va ularning P( B ), P( B ),..., P( B ) ehtimollari ma’lum
1 2 n 1 2 n
bo‘lsin. Tajriba o‘tkazilgan bo‘lib, uning natijasida A hodisa ro‘y bergan bo‘lsin, deylik. Bu hodisalarning har bir gipoteza bo‘yicha shartli ehtimollari, ya’ni
B
B B B
B
i
P ( A), P ( A), P ( A),..., P ( A) ma’lum. A hodisa ro‘y berganligi sharti ostida
1 2 3 n
gipotezalar ehtimollarini qayta baholash uchun, ya’ni P (B ), P (B ), P (B ),...,P (B )
P (B ) i Bi , (i 1, n)
n
A i
P(Bk )PB
( A)
k 1 k
Bayes formulalaridan foydalaniladi.
Birinchi qutida 2 ta oq , 6 ta qora, ikkinchi qutida esa 4 ta oq, 2 ta qora shar bor. Birinchi qutidan tavakkaliga 2 ta shar olib, ikkinchi qutiga solindi, shundan keyin ikkinchi qutidan tavakkaliga bitta shar olindi.
olingan sharning oq bo‘lishi;
ikkinchi qutidan olingan shar oq bo‘lib chiqdi. Birinchi qutidan olib ikkinchi qutiga solingan 2 ta shar oq shar bo‘lishi ehtimolini toping.
Yechish.
quyidagi belgilashlarni kiritamiz:
A - ikkinchi qutidan olingan shar oq;
1
B - birinchi qutidan ikkinchi qutiga 2 ta oq shar solingan;
2
B - birinchi qutidan ikkinchi qutiga 2 ta turli rangdagi sharlar solingan;
3
- birinchi qutidan ikkinchi qutiga 2 ta qora shar solingan.
B , B , B - hodisalarning to‘la guruhini tashkil etganligi uchun to‘la ehtimol
1 2 3
formulasiga ko‘ra,
P( A) P( B ) P
(A) P(B )P
(A) P(B )P
(A)
boladi. Bunda:
C 2 1
B1
C1 C1
B2
C
12
B3
C 2 15
P(B ) 2 ; P(B
) 2 6
; P(B ) 6 ;
C
8
8
C
8
1 2 28 2
2 28
3 2 28
P ( A) 3 ; P
( A) 5 ; P ( A) 1 .
B1 4 B2
U holda:
8 B3 2
P( A) 1 3 12 5 15 1
9 .
28 4
28 8
28 2 16
P ( B ) ehtimollikni Bayes formulasidan foydalanib topamiz.
A 1
P(B )P ( A)
1 3
P (B ) 1 B1
28 4 1
A 1 P( A)
9 21
16
|
Исследование в XXI веке январь, 2023 г 889 oqimli shifrlash algoritmlari tahlili

Международный научный журнал № 6 (100), часть 2
«Новости образования: исследование в XXI веке» январь, 2023 г
889
OQIMLI SHIFRLASH ALGORITMLARI TAHLILI
Rahmatullayev Ilhom Raxmatullayevich
TATU Samarqand filiali katta o`qituvchi
Annotatsiya:
Ilmiy – tadqiqot ishi bardoshli oqimli shifrlash algortimini yaratish
maqsadida amalga oshirilayotgan tadqiqotlar doirasida bajarilgan. Mazkur tadqiqot ishida
oqimli shifrlash algoritmlariga nisbatan qo‘llaniluvchi kriptotahlil usullari o‘rganilgan.
Kalit so‘zlar: Grafik testlar, Baholash testlari, Analitik hujumlar, Statistik hujumlar,
Kuchga asoslangan hujumlar, Korrelyatsion hujum, “Vaqt-hotira” kompromissi, Faraz qilish
va aniqlash, Inversion hujum, “O‘rtada uchrashish” usuli, Statistik hujumlar, Chiziqli
kriptotahlil, Differensial kriptotahlil, NESSIE.
Har qanday kriptografik algoritmlarni yaratishda ularning kriptobardoshligi bugungi
kunda ma’lum bo‘lgan kriptografik hujumlarga bardoshliligi bilan baholanadi.
Shu bilan
birga oqimli shifrlar hosil qilgan gamma ketma-ketliklarning tasodifiyligi tasodifiylikka
tekshiruvchi testlar orqali tekshiriladi.
Tasodifiylikga tekshiruvchi testlar 2 xil bo‘ladi*1]:
1. Grafik testlar – Grafik testlar foydalanuvchiga tekshirilayotgan ketma-ketlikning
ma’lum bir grafik bog‘liqligi haqidagi ma’lumotni berib, u bo‘yicha tekshirilayotgan ketma-
ketlik xossalari to‘g‘risida xulosa chiqarish imkoniyatini beradi.
2. Baholash testlari – Baholash testlari tekshirilayotgan
ketma-ketlik statistik
xossalarini tahlil qilib, uning chin tasodifiylik darajasi haqida xulosa chiqarish imkoniyatini
beradi.
METODOLOGIYA
Tasodifiylik darajasini aniqlovchi testlar quyidagi 1-rasmda keltirilgan.
1-rasm. Tasodifiylik darajasini aniqlovchi testlar
Grafik
Baholash
1. Gistogramma.
2. Tekislikdagi taqsimlanish.
3. Baytli avtokorrelyatsiya
testi.
4. Bitli avtokorrelyatsiya testi .
5. Monotonlikga tekshirish.
1. Xi- kvadrat testi.
2. Oraliqlar testi.
3. Umumlashgan- poker testi.
4. O‘rin almashtirish testi.
5.
Kesishuvchi n - grammalar
testi.
Tasodifiylik darajasini aniqlovchi testlar
Международный научный журнал № 6 (100), часть 2
«Новости образования: исследование в XXI веке» январь, 2023 г
890
Oqimli shifrlarning bardoshliligini baholash uchun yuqorida keltirilgan tasodifiylikka
tekshiruvchi testlarning o‘zi kamlik qiladi. Oqimli shifrlarning bardoshliligini to‘liq baholash
uchun uning kriptotahlil usullariga bardoshligi tekshiriladi.
Oqimli shifrlash algoritmlariga qo‘llaniluvchi kriptotahlil
usullarini shartli ravishda
uchta guruhga ajratish mumkin[2]:
-
Analitik hujumlar;
-
Statistik hujumlar;
-
Kuchga asoslangan hujumlar.
Analitik hujumlarga hujum algoritmning qurilishi kriptosxemani analitik prinsiplarga
asoslangan holda ochishga qaratilgan kriptohujumlar misol bo‘ladi.
Statistik hujumlarga
shifrlovchi gammaning statistik xossalarini baholashga asoslangan kriptohujumlar kiradi.
Kuchga asoslangan hujumlarga kalitning barcha mumkin bo‘lgan variantlarini ko‘rib
chiqishga asoslangan kriptohujumlar kiradi.
Routerlar - Mavzu: Kommutatorlar va konsentratorlar, ularning ishlash prinsiplari va qiyosiy tahlili Kommutatorlar...

|
Mavzu: Kommutatorlar va konsentratorlar, ularning ishlash prinsiplari va qiyosiy tahlili Kommutatorlar va konsentratorlar
|
bet | 2/3 | Sana | 26.06.2024 | Hajmi | 8,97 Kb. | | #265781 |
Bog'liq Mavzu Kommutatorlar va konsentratorlar, ularning ishlash prinsi-fayllar.orgRouterlar (marshrutizatorlar) marshrutlash algoritmlari asosida ma'lumotlarni uzatishning maqbul yo'nalishlarini topish uchun ishlatiladi.
Kommutator - bir yoki bir nechta tarmoq segmentlari ichida bir nechta tugunlarni birlashtirish uchun mo'ljallangan qurilmalar. Kommutator (kommutator) kommutatsiya jadvali asosida ma'lumot paketlarini uzatadi, shuning uchun trafik faqat MAC manziliga yo'naltiriladi va barcha portlarda, hub (konsentrator) kabi takrorlanmaydi.
Dasturdagi simsiz qurilmalar simsiz protakol va uchta kirish nuqtasi bilan ta'minlangan. Oxirgi qurilmalar orasida siz kompyuter, noutbuk, server, printer, telefonlar va boshqalarni ko'rasiz. Dasturda Internet bulutlar va DSL modemlar ko'rinishida taqdim etiladi. Ko'p foydalanuvchi ishlashi uchun foydalanuvchi qurilmalari va bulutlar 1.4 – rasmda ko'rsatilgan.
Aloqa liniyalari. Aloqa liniyalari yordamida tarmoq tugunlarining ulanishlari bitta topologiyada yaratiladi va har bir simi turi faqat ma'lum turdagi interfeyslarga ulanishi mumkin (1.5-rasm).
Автоматический тип – при данном типе соединения Packet Tracer автоматически выбирает наиболее предпочтительные тип соединения для выбранных устройств.
Konsol –Konsol aloqasi kompyuter va protakollar yoki kalitlarga o'rnatilishi mumkin.
To'g'ri mis – o'ralgan juft mis sim bilan ulanish, kabelning ikkala uchi ham bir xil tartibda burilgan.
Mis krossirovkasi – o'ralgan mis simli ulanish, simi uchlari krossover singari egilgan.
Optika – optik kabel bilan ulanish optik interfeysli qurilmalarni ulash uchun zarurdir.
Telefon kabeli – telefonlarni ulash uchun simi. Modem portlariga ega qurilmalar o'rtasida telefon liniyasi ulanishi mumkin. Bunga misol qilib kompyuterni tarmoq bulutiga terish kiradi.
Koaksiyal kabel – koaksial kabeldan foydalangan holda ulash moslamalari. Kabel modem va bulut o'rtasida ulanish uchun ishlatiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Kommutatorlar va konsentratorlar, ularning ishlash prinsiplari va qiyosiy tahlili Kommutatorlar va konsentratorlar
|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti qarshi filiali - bet 2

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalar universiteti qarshi filiali
|
bet | 2/4 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240269 |
Bog'liq Ehtimollik va statistika 3-amaliy topshiriq n
Tajribalar soni yetarlicha katta bo‘lganda hodisaning statistik ehtimoli sifatida nisbiy chastotani yoki unga yaqinroq sonni tanlanadi.
Klassik ta’rifdan foydalanib, masalalar yechishda kombinatorika formulalari keng qo‘llaniladi.Shuni e’tiborga olib, ba’zi kombinatorika formulalarini keltiramiz.
Masalalar:
Qutida 7 ta oq, 3 ta qora shar bor. Undan tavakkaliga olingan sharning oq bo‘lishi ehtimolini toping.
Yechish.Atavakkaliga olingan shar oq ekanligi hodisasi bo‘lsin. Bu tajriba 10 ta teng imkoniyatli elementar hodisalardan iborat bo‘lib, ularning 7 tasi A hodisaning ro‘y berishiga qulaylik tug‘diradi. Demak,
P( A) 7
10
0,7
Telefonda raqamini terayotgan abonent ohirgi ikki raqamni unutib qo‘yadi va faqat bu raqamlar turlicha ekanligini eslab qolgan holda ularni tavakkaliga teradi. Kerakli raqamlar terilgan bo‘lish ehtimolini toping.
A
Yechish.B – ikkita kerakli raqam terilganlik hodisasi bo‘lsin. O‘nta raqamni
10
ikkitadan o‘rinlashtirib, jami
2 10 9 90 ta turli raqamlarni terish mumkin.
A
90
2
Demak, P(B) 1 1
10
Qurilma 5 ta elementdan iborat bo‘lib, ularning 2 tasi eskirgan. Qurilma ishga tushirilganda tasodifiy ravishda 2 ta element ulanadi. Ishga tushirishda eskirmagan elemetlar ulangan bo‘lishi ehtimolini toping.
C
5
Yechish.Tajribaning barcha mumkin bo‘lgan elementar hodisalari soni 2
3
(A) uchun qulaylik tug‘diradi. Demak,
C 2 3
C
P( A)
3
0,3
5
2 10
Tehnik nazorat bo‘limi tasodifiyravishda ajratib olingan 100 ta kitobdan iborat partiyada 5 ta yaroqsiz kitob topdi (A hodisa). Yaroqsiz kitoblar sonining nisbiy chastotasini toping.
Yechish.
|
| |
O‟quv qo‟llanma

O„ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O„RTA MAXSUS TA‟LIM
VAZIRLIGI
JIZZAX POLITEXNIKA INSTITUTI
Eshonqulov Sh.U., Qarshiboyev N.A.
AXBOROT
XAVFSIZLIGI
fanidan (amaliy) mashg‗ulot uchun
O‟QUV QO‟LLANMA
Jizzax-2022
2
J
Axborot xavfsizligi.
Mualliflar: JizPI ―Energetika va radioelektronika‖ fakulteti ―Ishlab
chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish va boshqarish‖ kafedrasi katta
o‘qituvchisi Sh.U. Eshonqulov., assistenti N.A.Qarshiboyevlar tomonidan
―Axborot xavfsizligi‖ fanidan o‘quv qo‘llanma, JizPI, 148 b.,
Jizzax-
2022.
Ushbu o‘quv qo‘llanma ―Axborot xavfsizligi‖ fanining tanlov fanlari
bo‘yicha tuzilgan bo‘lib, xavfsizlikning asosiy tushunchalari, ularning vazifalari,
maxfiy xabarlarning xavfsizligini ta‘minlash usullari bilan ishlash kabi
ko‘nikmalarni o‘z ichiga olgan. Bu fanni o‘qitishdan maqsad –
axborot
xavfsizligi profiliga mos, ta‘lim standartida talab qilingan bilimlar, ko‘nikmalar
va tajribalar darajasini ta‘minlashdir.
Ushbu o‗quv qo‗llanma ―Axborot xavfsizligi‖ fanini o‗qitishga
mo‗ljallangan bo‗lib, oliy ta‘limning 60711400 – Texnologik jarayonlar va
ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va boshqarish (kimyo, neftkimyo va oziq-
ovqat sanoati), 60610300- Axborot xavfsizligi (sohalar bo‗yicha), 70610302 –
Axborot xavfsizligi (yo‘nalishlari bo‘yicha), 60610400
- Axborot xavfsizligini
boshqarish bakalavriat ta‘lim yo‘nalishida tahsil oladigan talabalar uchun
tayyorlangan. Ushbu o‘quv qo‘llanmada axborot xavfsizligini ta‘minlashning
asosiy tushunchalari,
ularning vazifalari, maxfiy xabarlarning xavfsizligini
ta‘minlash usullari jadal o‘sishi bilan tavsiflanadi. Kriptografiya,
kriptoanaliz,
kriptotahlil, kriptobardoshlilik, axborot xavfsizligi siyosati,
va usullarining
yutuqlari standart shifrlash algoritmlari asosida yaratilgan va kriptobardoshli
hisoblangan ayrim kriptotizimlar bardoshliligi bahosini katta savol ostiga
qo‘yilishiga sabab bo‘lmoqda.
Axborot
xavfsizligi, Axborot xavfsizligi mutaxassisligi kabi sohalarda
eng zamonaviy kodlashtirish usullari va OT(Operatsion tizim)da o‘rnatilgan
dasturiy vositalardan foydalanish kabi bir qancha mavzular yoritilgan
.
Ushbu o‘quv qo‘llanmadan oliy ta‘limda talabalarni o‘qitish jarayonida
foydalanish katta samara beradi deb hisoblayman va
uni ochiq nashrga tavsiya
etaman.
O‘quv qo‘llanma JizPI Bakalavrda ta‘lim oluvchi talabalar uchun o‘quv
jarayonida foydalanish uchun mo‘ljallangan.
Ushbu o‘quv-uslubiy qo‘llanma institut ilmiy-uslubiy kengashining qarori
bilan chop etishga tavsiya etildi (2022 yil ―26‖ ―yanvar‖ ―6‖ sonli bayonnoma).
1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi

1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi
|
Aloxida jarayonlar o`rtasidagi xabarlarni uzatish-qabul qilish

|
Aloxida jarayonlar o`rtasidagi xabarlarni uzatish-qabul qilish
|
bet | 4/5 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 28,02 Kb. | | #251542 |
Bog'liq Маълумотларни параллел қайта ишлаш-fayllar.orgAloxida jarayonlar o`rtasidagi xabarlarni uzatish-qabul qilish
Amalda MPI kommunikatsion texnologiyasidan foydalanib yozilgan barcha dasturlar faqat parallel jarayonlarni yaratish va tugatish vositalariga emas, balki jarayonlar o`zaro muloqat qilish vositasiga xam ega bo`lishi kerak. MPI da bunday muloqat xabarlarni yaqqol uzatish orqali amalga oshiriladi.
MPI dagi xabarlar almashuvi protseduralar ikkita guruxga bo`linadi.
Birchi guruxga dasturning faqat ikkita jarayoni muloqat qilish uchun mo`ljallangan protseduralar kiradi. Bu amal individual yoki nuqta-nuqta deb ataladi.
Ikkinchisiga gurux protseduralarida kommunikatordagi barcha jarayonlar xabarlar almashishi inobatga olinadi. Bunday amallar jamoa deb ataladi.
Xabarlar almashish protseduralarini taxlil qilish nuqta-nuqta toifali amal bajaruvchi protseduralardan boshlaymiz. bunday muloqatda ikkita jarayon qatnashadi va ularning biri jo`natuvchisi, ikkinchisi qabul qiluvchi xisoblanadi. Jo`natuvchi jarayon ma`lumotlar almashishini ta`minlovchi protseduralardan birini chiqarishi kerak va biror kommunikatrodagi qabul qiluvchi jarayon nomerini ko`rsatishi kerak. qabul qiluvchi jarayon esa uzatuvchi jarayon nomerni ko`rsatgan xolda qabul qilish protsedurasidan birini chiqarishi kerak. ba`zi xollarda uzatuvchi jarayon nomeri noma`lum bo`lishi mumkin. joriy gurux protseduralari xam o`z navbatda ikkita sinfga bo`linadi: blokirovkali protsedura (sinxronli) va blokirovkasiz protsedura (asinxron).
Blokirovkali xabar olish protseduralari almashishi biror shart bajarilishigacha o`zi ishni tugatadi. Asinxron protseduralarini qaytishi esa mos kommunikatsion amal bajarilishi darrov amalga oshadi.
Blokirovkali protseduradan to`g`ri foydalanishdan boshi berg xolatlar vujudga kelishi mumkin. Shuning uchun qo`shimcha extiyot choralarni ko`rish kerak.
Asinxron protseduralaridan foydalanishda boshi berk xolatlar yuz bermaydi, biroq ularni qo`llashda ma`lumotlar massividan to`g`ri foydalanish talab etiladi.
MPI_SEND(BUF,COUNT,DATATYPE,DEST,MSGTAG,COMM,IERR)
BUF(*)
INTEGER COUNT,DATATYPE, DEST,MSGTAG ,COMM, IERR
Blokirovkali massiv jo`natish DATATYPE toifali COUNT ta elementlardan iborat MSGTAG identifikatorli BUF xabari COMM kommunikatoridagi DEST nomerli jarayoniga jo`natilgan. Jo`natilgan xabarlarning barcha eleiyentlari ketma-ket xolda BUF buferda joylashishi kerak. Bu amal qabul qiluvchi jarayon o`rnatilmagan bo`lsa xam bajariladi. Bunda xabar bevosita qabul buferiga nusxalangani kabi biror sistema buferiga xam joylashtiriladi (agar MPI da belgilangan bo`lsa). COUNT qiymati nol bo`lishi xam mumkin. Jarayon o`z-o`ziga xam xabar berishi mumkin. Bu xavfli emas va boshi berg xolatlarga xam, olib kelishi mumkin. DATATYPE parametri Fotran tilida INTEGER toifasiga ega bo`ladi(SI tilida MPI_Datatype). Uzatiladigan elementlar toifasi Fotran tilidan konstantalar bilan ko`rsatiladi. Bu konstantalar quyidagi jadvalda keltirilgan:
|
| |
1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi

1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi
4-sxema chizmasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1-rasm. Loyiha uchun berilgan tarmoq sxemasi 3-rasm. Quvvati 4000 kva gacha bo'lgan transformatorlar rele himoyasining sxemasi
|
Amaliy mashg’ulot-8 eigrp marshrutlashtirish asosida murakkab tarmoqlangan tarmoqni

Amaliy mashg’ulot-8
EIGRP marshrutlashtirish asosida murakkab tarmoqlangan tarmoqni
o‘rganish. RIP marshrutlashtirish asosida yo’naltirilgan tarmoqlarni
o‘rganish.
Nazariy qism:
EIGRP protokoli OSPF protokoliga qaraganda marshrutizatorning hisoblash
resurslariga nisbatan kamroq talabni bajarish uchun qulayroqdir. EIGRP ham
rivojlangan metrik hisoblash algoritmiga ega. Metrikani
hisoblash formulasida
paketning yo'lidagi interfeyslarning ishlash yukini va ishonchliligini hisobga olish
mumkin. EIGRP protokolining kamchiliklari faqatgina Cisco kompaniyasi
qurilmalaridan foydalanishni cheklaydi.
EIGRP protokolini konfiguratsiyalash.
8.14.-rasmda tarmoq tuzilmasi keltirilgan.
8.14-rasm. EIGRP protokoli konfiguratsiyasi uchun sxema
EIGRP protokolini sozlash RIP protokolini sozlash konfiguratsiyaga juda
o'xshaydi.
R1ni dasturlash
R1ni konfiguratsiyalaymiz. (
8.15
-rasm).
8.15-rasm.
Konfiguratsiyalangan R1
R2 dasturlash
R2 konfigurasiyalaymiz (8.16-rasm).
8.16-rasm.
Konfiguratsiyalangan R2
Tarmoq ishini tekshirish
Marshrutizatorlar ishini tekshiramiz (8.17-rasm).
8.17-rasm. Tarmoq ishlash samaradorligini tekshirish natijasi
OSPF protokoli
OSPF
dinamik
marshrutizatsiya
protokolining
ishlashi
har
bir
marshrutizatorning qaysi tarmoqlari bilan bog'langanligini tasvirlaydigan yagona
ma'lumotlar bazasining barcha marshrutizatorlari tomonidan ishlatiladi. Har bir
ulanishni
tavsiflash bilan, marshrutchilar, metrikani unga bog'lashadi, bu aloqa
kanalining "sifatini" ifodalovchi qiymatdir. Bu OSPF routerlariga (barcha
ulanishlar bir xil bo'lgan RIPdan farqli) ulanishning
haqiqiy tarmoqli kengligi
hisobga olinadi va eng yaxshi yo'nalishlarni aniqlaydi. OSPF protokolining muhim
xususiyati ko'p tarqalgan manbalardan (RIP da bo'lgani kabi) efirga uzatilmasligi,
ya'ni kanaldagi yuknini kamligidir.
OSPF
(
Open
Shortest
Path
First
) — “eng qisqa ochiq yo’lni topish” (link-
state (
LSA
) texnologiyasiga asoslangan dinamik marshrutizatsiya protokoli
hisoblanadi. Eng qisqa yo'lni topish algoritmiga asoslangan. Kanal holatini
kuzatish kanal holatidagi reklamalarni (LSAs)
barcha mavjud mintaqaviy
routerlarning faol interfeyslariga yuborishni talab qiladi. Ushbu e'lonlar routerning
barcha kanallari va har bir kanalning narxini o'z ichiga oladi. LSA xabarlari
tarmoqdagi o'zgarishlar yuz bergan taqdirda yuboriladi, biroq 30
daqiqada LSA
xabarlari majburiy yuboriladi. Protokol avtonom tizimning mintaqalarga
(hududlarga) bo'linishini amalga oshiradi. Zonalardan foydalanish sizga
tarmoqdagi va protsessorlarning routerlarni yukini
kamaytirish va marshrutlash
jadvallarining hajmini kamaytirish imkonini beradi.
Классификация данных

|
Классификация данных
|
bet | 1/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,04 Mb. | | #233940 |
Bog'liq 3-4 uz ML Ma’ruza3 Aniqlanishi Klassifikatsiya – ob'ektlarning ma'lum sinflarga tegishliligini aniqlash jarayoni. - klassifikatsiya mashinali o’qtishning o’qituvchili o’qitish turiga mansub (Supervised Learning ).
- Bir nechta sinf ob'ektlari taqdim etilgan ma'lum bir ma'lumotlar namunasi mavjud deb taxmin qilinadi.
- Bunday holda, namunada ob'ektlarning xususiyatlari ham, ob'ektning har qanday sinfga tegishliligi belgisi ham mavjud.
Klassifikatsiya masalasini qo’llash - Ko'pgina amaliy tasniflash muammolari mavjud.
- Sanoatda mahsulot sifatini baholashda mahsulotlarni yaxshi va nuqsonlarga bo'lish vazifasi paydo bo'ladi.
- Bank sohasida kreditlar berishda qarz oluvchilarni kreditga layoqatli va kreditga layoqatsizlarga bo'lish vazifasi paydo bo'ladi.
- Tibbiyotda salomatlik holatini baholashda tashxis qo'yish vazifasi paydo bo'ladi.
- Tasniflash ikki bosqichda qo'llaniladi.
- 1 - klassifikator ma'lum ma'lumotlar to'plamida o'qitiladi va
- 2 - yangi ob'ektlarning bevosita tasnifi
Klassifikatsiya turlari - Ikkilik va bir nechta tasniflar mavjud.
- Ikkilik tasniflash ikkita sinf, bir nechta - uch yoki undan ortiq sinflarning mavjudligini nazarda tutadi.
- Tasniflash maxsus usullar (algoritmlar) yordamida amalga oshiriladi. Ko'p sonli tasniflash algoritmlari ma'lum.
Ikkilik klassifikatsiya (binar) - ob'ektning ikkita mumkin bo'lgan sinfdan biriga tegishli ekanligini aniqlash.
- elektron pochta xabari "normal"mi yoki spammi; - bemor sog'lom yoki kasal bo'lsa; - yuqori sifatli yoki nuqsonli qism. - Logistik regressiya (Logistic Regression); - (Naive Bayes Classifier);
|
| |
Mavzu. Temir yo’l transporti reja. Bajardi. Abzoirov Muzaffar - bet 3

|
Mavzu. Temir yo’l transporti reja. Bajardi. Abzoirov Muzaffar
|
bet | 3/3 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,94 Mb. | | #140210 |
Bog'liq muzaffar temir yo\'l1994-yil noyabrda Oʻrta Osiyo temir yoʻlning Oʻzbekiston Respublikasida joylashgan temir yoʻl korxonalari va boʻlimlari, loyihakonstruktorlik va boshqa tashkilotlari, muassasalari negizida "Oʻzbekiston temir yoʻllari" davlataksiyadorlik temir yoʻl kompaniyasi tashkil etildi. "Oʻzbekiston temir yoʻllari" kompaniyasi tasarrufida asosiy temir yoʻlning foydalanish uz. 3992 km. Bundan tashqari, 1992,7 km stya yoʻllari va 362,4 km respublika korxonalari shoxobcha yoʻllaridan foydalaniladi. Elektrlashtirilgan temir yoʻl liniyalari uz. 620 km (2004-yil 1 yanvar). 2003-yilda umumiy foydalaniladigan Transport yoʻlit.da asosiy qismi toshkoʻmir, neft yuklari, kurilish yuklari, sement, kimyoviy va mineral oʻgʻitlar, don mahsulotlari va boshqalardan iborat boʻlgan 45,1 mln. t yuk tashildi, yuk aylanmasi 19,1 mlrd.t. km ni tashkil etdi (2000-yilda tegishlicha 42,4; 15,4). Mamlakat ichida tashilgan jami yuklarning 9,7%, uzoq xorij mamlakatlariga joʻnatilgan yuklarning 40,7% Transport yoʻlit. hissasiga toʻgʻri keldi. Temir yoʻl transportida joʻnatilgan yoʻlovchilar esa 15,3 mln. kishidan, yoʻlovchi aylanmasi — 2,065 mlrd. yoʻlovchi. km dan iborat boʻldi (2000-yilda tegishlicha 14,5; 2,2).
|
| |
Fan: Sotib olish tamoyillari. Bajardi: Do’smamatov Zafarali

|
Fan: Sotib olish tamoyillari. Bajardi: Do’smamatov Zafarali
|
bet | 1/5 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #104234 |
Bog'liq purchasing
FR
FABRIKAM RESIDENCES
Fan: Sotib olish tamoyillari. Bajardi:Do’smamatov Zafarali. Tekshirdi: Raxmonov Ğayrat.
FR
FABRIKAM RESIDENCES
Reja: - Xarid qilish tamoyillarining dolzarbligi.
- Sotib olish tizimining ishlash prinsipi.
- Kompaniya nomi va kompaniya brendi.
- Reklamaning ahamiyati va uning turlari.
FR
FABRIKAM RESIDENCES
Xarid qilish tamoyillari, biznes yoki shaxsiy sanoatda muvaffaqiyatli faoliyat olib borish uchun juda muhimdir. Sizni kerakli tovar yoki xizmatlarni sotib olish, narx solishtirish, vaqtida yetkazib berish, xaridorlarga xorijiy bozorda raqobat qilish kabi amallarni bajarishga olib keladi. Yaxshi xarid qilish tamoyillari foydali shartnoma tuzilishi, xaridorlar bilan hamkorlik qilishi va tijoratni rivojlantirish imkoniyatlarini olishda yordam bera olishi mumkin. Sifatli xaridlar qilish, narxlarni solishtirish, tavsiya vaqtida mijozlarga xizmat qilish, va savdo jarayonlarini boshqarish orqali, foydali vaqt va moliya israfini kamaytirish mumkin. Bu, mavjud resurslarni samarali boshqarish, tejamkorlik va to’g’ri strategiyalarni belgilash uchun katta ahamiyatga ega. Hozirgi zamonaviy savdo muhitida xarid qilish tamoyillari, kompetent tahlil va rivojlanayotgan bozor talablari asosida shakllanishi kerak. Xarid qilish tamoyillari, kompaniyalarning muvaffaqiyatli boshqarishining asosiy qismini tashkil qiladi. Ular, materiallar, xizmatlar va resurslarni samarali va samarador xarid qilish orqali kompaniyaga arziydi va uning faoliyatini ta’minlashda katta ahamiyatga ega. Bu, maqsadga muvofiq maxsusloyi, kelajakda narx o’zgarishlarini oldini olish, xavfsizlik va sifatni ta’minlash uchun hamda ishlab chiqarish jarayonlarini mustahkamroq qilish uchun muhimdir.
FR
FABRIKAM RESIDENCES
Sotib olish tizimining ishlash printsipida, har bir qadamni samarali boshqarish, xaridorlarga qulaylik yaratish va kompaniya uchun arziydi vaqt va resurslarni tejash kabi muhim elementlar mavjud. Bu tizim, quyidagi bosqichlardan o’tadi: - Identifikatsiya va Talablar Analizi: Xarid qilish jarayoni boshlanganda, xaridorlar talablari identifikatsiya qilinadi va ularning kerakchiliklari va istaklari tahlil qilinadi.
- Maxsuslovlar, narxlar, shartnoma shartlari va boshqa muhim ma’lumotlar xaridorlar bilan o’zaro munosabatlar uchun aniq taqdim etiladi.
- Tasdiq va Buyurtma: xaridorlar tomonidan so’ralgan maxsusliklar va mahsulotlar uchun buyurtmalar qabul qilinadi va tasdiqlanadi.
- Xarid qilish. Buyurtmalar asosida xaridorlar uchun maxsusliklar sotib olinadi. Bu jarayonda to’lov shartlari, yetkazib berish vaqtida yetkazish va boshqa muhim faktorlar belgilanadi.
- Yetkazib berish.Maxsusliklar va mahsulotlar, kelgan vaqtda va kabi shartlar bo’yicha xaridorlarga yetkaziladi.
- To’lov. Xaridorlar buyurtma uchun to’lovni amalga oshiradilar. Bu qismda to’lov shartlari, muddati va boshqa asosiy masalalar ta’kidlanadi..
FR
FABRIKAM RESIDENCES
|
| |
Reklama yoqishdan oldin tekshirish uchun chek-list

|
Reklama yoqishdan oldin tekshirish uchun chek-listBog'liq Akkaunt himoyasi uchun check-list (1)
REKLAMA YOQISHDAN OLDIN HAR BIRINI BELGILANG
Business Manager uchun Chek-list
Ikkita business manager yarating
Ikki pog'onali autentifikatsiyani aktivlashtiring (2FA)
Keraksiz foydalanuvchilarni o'chiring
Kamida 3 ta admin qo'shing
Reklama Akkaunt uchun Chek-list (Ad account)
Kamida 3 kishiga to'liq dostup bering
Balansida $100+ bo'lgan VISA kartani bog'lang
Tekshiruvdan o'tmagan reklamalarni o'chiring
Biznesingiz ma'lumotlarini to'liq kiriting
Biznesingiz ma'lumotlarini to'liq kiriting
Domenni verifikatsiya qiling (shart!)
Reklama uchun Chek-list
Reklama matningizda yolg'on ishlatmang
Click qilishlari uchun "tryuklarni" ishlatmang (clickbait masalan)
"Avval va Keyin" turdagi reklamalardan foydalanmang
3 tadan ko'p emojilardan foydalanmang ( )
Reklamangiz kamsituvchi yoki xafa qiluvchi emasmi?
Facebook sahifa uchun Chek-list
Keraksiz yoki eski adminlarni o'chiring
90%+ ma'lumotlarni to'ldiring
Avatar va cover rasmlarini joylang (shart)
Ishlamaydigat havolani joylamang!
Sahifa sifatini yuqori darajada saqlang
Shaxsiy Facebook akkaunt
Login va parolingizni xavfsiz joyda saqlang
Sayohat qilsangiz boshqa davlat lokatsiyasini tanlab post qiling
Reklama uchun shaxsiy akkauntingizdan foydalanmang (shart!)
Shaxsiy akkauntingiz uchun ikki pog'onali autentifikatsiyani yoqing (2FA)
Sahifa sifatini yuqori darajada saqlang
Landing page (web saytingiz)
3 soniyadan tez ochilsin (shart)
Saytdagi kontent reklamaga to'g'ri kelsin
Saytingiz SSL sertifikati bilan himoyalangan bo'lsin
Saytingiz ichidagi tugmachalar va funksiyalar ishlaydigan bo'lsin
Saytga tushgandan keyin avto-redirect ishlatmang!
roas.uz
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Nutqiy kompetensiya tushunchasining mazmun-mohiyati hamda uning asosiy elementlari tasnifi

Foydalanilgan adabiyotlar
1. Qorayev S.B., Tirkashev N.I. Kompetensiyaviy
yondashuvga asoslangan
ta’limning asosiy jihatlari."Academic Research in Educational Sciences",
Volume
3/ISSUE 1/2022.
2. Sattarova N.U. The emergence of the competence approach in the educational
system and its importance today. "Science and innovation", 2023
3. Temirova K.S. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyalarini
shakllantirish. "Pedagogik mahorat" // ilmiy-nazariy va
metodik jurnal, № 6/2022.
4. Temirova K.S. Nutqiy
kompetensiyaning turlari,
mazmun-mohiyati va
elementlari. "International Conference on Developments in Education";20.02.2023
"Science and Education" Scientific Journal / www.openscience.uz
June 2023 / Volume 4 Issue 6
ISSN 2181-0842 / Impact Factor 3.848
699
Mavzu: Tarmoqlarni qism tarmoqlarga ajratish Ishdan maqsad

|
Mavzu: Tarmoqlarni qism tarmoqlarga ajratish Ishdan maqsad
|
bet | 1/2 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #239269 |
Bog'liq 963-21 gurux talabasi Alimov Jonibek 1-labaratoriya
Tarmoq xavfsizligi fanidan
1-Amaliy ish.
963-21-guruh talabasi Alimov Jonibek
Mavzu: Tarmoqlarni qism tarmoqlarga ajratish
Ishdan maqsad. Korporativ tarmoqlarda tarmoqlarni qism
tarmoqlarga ajratish (VLAN) texnologiyasini sozlash ko`nikmalariga ega
bo`lish.
Nazariy qism
VLAN (Virtual local area network) - bir-biri bilan to'g'ridan-to'g'ri aloqa
darajasida muloqot qilish qobiliyatiga ega bo'lgan qurilmalar guruhi
jismoniy jihatdan turli tarmoq kalitlariga ulanishi mumkin. Aksincha, turli xil
VLANlardagi qurilmalar ko'rinmas ulanish nuqtasida bir-birlari uchun, agar
ular bir xil kalitga ulangan bo'lsa ham, ushbu qurilmalar orasidagi aloqa
faqat tarmoq va yuqori darajalarda ta`minlanishi mumkin.
VLAN texnologiyasini qisqacha kommutator ichidagi kommutator
sifatida ta`riflash mumkin. Ya’ni vlan texnologiyasi yordamida bitta
switchni bir nechta switch sifatida ishlatishimiz mumkin.
VLAN texnologiyasi quyidagi imkoniyatlarga ega:
tarmoqni strukturalangan ko`rinishga keltiradi;
xavfsizlikni ta`minlaydi;
bir nechna tarmoqlar o`rtasida aloqani ta`minlaydi.
VLANlar OSI modelining ikkinchi qatlamida mavjud bo'lgan virtual
tarmoqlardir. Ya'ni, vlanni ikkinchi darajali kalitga moslash mumkin. Agar
siz "virtual tarmoqlar" kontseptsiyasidan foydalanib, vlanga qarasangiz,
VLANni tarmoq orqali uzatiladigan ramkada faqat marka ekanligini
aytishingiz mumkin. Yorliqda 12 bits tayinlangan usta raqami (VLAN
identifikatori yoki VID deb nomlanadi), ya'ni vilan 0 dan 4095 gacha
raqamlangan bo'lishi mumkin. Birinchi va oxirgi raqamlar himoyalangan,
ulardan foydalanib bo'lmaydi. Odatda, ish stantsiyalari VLAN haqida biror
narsa bilmaydi (agar siz VLANni maxsus kartalar bo'yicha sozlasangiz).
Ular kalitlarni o'ylaydi. Kalit nuqtalarida VLAN joylashgan joyda ko'rsatiladi.
Bunga qarab, portdan o'tadigan barcha trafik yorliqli, ya'ni VLAN bilan
belgilanadi. Shunday qilib, har bir portda PVID (port vlan identifikatori)
mavjud bo'lib, u holda bu transport bu VLANda joylashgan boshqa portlar
orqali o'tadi va boshqa barcha portlardan o'tib ketmaydi. Natijada,
qo'shimcha qurilmalarsiz (yo'riqnoma) boshqa subnetlar bilan aloqa
o'rnatib bo'lmaydigan xavfsiz muhit (subnet) yaratiladi.
Portlar odatda ikki xil bo`ladi access, trunk.
Access port foydalanuvchi interfeysigacha bo`lgan port hisoblanadi.
Trunk port bitta fizik kanalni bir nechta mantiqiy kanallarga ajratishda
qo`llaniladi.
|
| |
Internet saytlari - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi toshkent farmasevtika instituti

25
1. Ulchanayotgan muhitda mеtall oksidlanmasligi va ximiyaviy tarkibi o’zgarmasligi
kеrak.
2.Mеtallning tеmpеratura qarshilik koeffitsiеnti еtarli darajada katta va barqaror-
lashgan bo’lishi lozim.
3.Qarshilik tеmpеratura o’zgarishi bilan to’g’ri yoki ravon egri chiziq b’'yicha
kеskin chеtga chiqishlarsiz va gistеrеzis xolatlarisiz o’zgarishi kеrak.
4.Solishtirma
elеktr
qarshilik
dеyarli
katta
bo’lishi
kе-
rak.
Ma’lum
tеmpеraturalar
oralig’ida
yuqoridagi
talablarga
platina, mis, nikеl, tеmir, volfram kabi mеtallar javob bеradi.
Qarshilik tеrmomеtrlari orqali qarshiliklarni o’lchash quyidagicha usullarda olib boriladi:
qarshiliklarni o’lchashning ko’prik sxеmasi.
qarshiliklarni o’lchashning kompеnsatsion usuli.
qarshiliklarni o’lchashning avtomatik usuli.
Tok manbalarning quvvatini va foydali ish koeffitsiyentini orttirish uchun ularning ichki qarshiligini kamaytirish kerak

|
Tok manbalarning quvvatini va foydali ish koeffitsiyentini orttirish uchun ularning ichki qarshiligini kamaytirish kerak
|
bet | 2/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 158,15 Kb. | | #112774 |
Bog'liq Mavzu Mustaqil manbali o zgarmas tok zanjirini hisoblash Reja Tok manbalarning quvvatini va foydali ish koeffitsiyentini orttirish uchun ularning ichki qarshiligini kamaytirish kerak.
ZANJIR KISMI UCHUN OM QONUNI:
Zanjir qismida tok kuchi kuchlanishga tug’ri proportsional va qarshiligiga teskari proportsional:
Bunda: U — kuchlanish; R —qarshilik; I—tok kuchi. Kuchlanish zanjir qismida butunlay sarf qilinadi. Shuning uchun bu kuchlanish ni zanjir qismidagi kuchlanishning tushishi deyiladi.
ISH, ENERGIYA VA QUVVAT
Iste’molchidagi zaryadlarni kuchirishda bajarilgan ish kuyidagicha topiladi:
tenglamadan foydalanib:
ekanliginn topamiz. Bunda: — manbada issiqlikka aylanadigan energiya.
tashqi zanjirda sarf qilinadigan energiya.
Ishning bajarilish tezligi quvvat deyiladi.
(Vt)— manbaning quvvati
(Vt) — iste’molchining quvvati
(Vt) — isrof bo’lgan quvvat
JOUL-LENTS QONUNI
Elektr toki elektr zarrachalarning yo’nalgan harakatidan iboratdir. Harakatlanayotgan zarrachalar moddaning ionlari yoki molekulalari bilan to’qnashgan vaqtda zarrachaning kinetik energiyasining ma’lum qismi ionlarga yoki molekulalarga o’tadi. Buning natijasida o’tkazgich qiziydi. Shunday kilib, elektr energiya issikdik energiyaga aylanadi va bu energiya o’tkazgichni qizitishga sarflanib, atrof muhitga tarqaladi.
Issiqlikka aylanuvchi elektr energiya:
yoki
kal.
Demak, o’tkazgichda tok ajratib chiqargan issiqlik miqdori tok kuchi kvadratiga, o’tkazgichning qarshiligi va tokning o’tish vaqtiga proportsionaldir. Bu qonun Joul-Lents qonuni deyiladi.
Elektr tokining issiqlikka aylanish xususiyati kavsharlagichlarda, elektr pechlarda, dazmollarda, saqlagichlarda va boshqalarda ishlatiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tok manbalarning quvvatini va foydali ish koeffitsiyentini orttirish uchun ularning ichki qarshiligini kamaytirish kerak
|
SIMLARDA ELEKTR ENERGIYASINI UZATIS’DA KUCHLANISHLARNING TUSHISHI

|
SIMLARDA ELEKTR ENERGIYASINI UZATIS’DA KUCHLANISHLARNING TUSHISHI
|
bet | 5/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 158,15 Kb. | | #112774 |
Bog'liq Mavzu Mustaqil manbali o zgarmas tok zanjirini hisoblash Reja SIMLARDA ELEKTR ENERGIYASINI UZATIS’DA KUCHLANISHLARNING TUSHISHI
Elektr energiya iste’molchiga simlar orqali uzatiladi. Simlar qisqa bulganda ularning qarshiligini e’tiborga olmasa xam buladi. Simlar uzun bulganda ularning qarshiligini e’tiborga olish kerak, chunki tok utganda, ularda kuchlanishning tushishi katga bo’ladi :
Bu yerda: l - liniyaning uzunligi (м), p - simning solishtirma qarshiligi formula S - simning ko’ndalang kesimi (мм2).
Liniyaning boshi va oxiridagi kuchlanishlar farqi liniyadagi kuchlanishning pasayishiga teng bulib, yuqotilgan kuchlanish deyiladi, ya’ni:
Liniyaning boshidagi kuchlanish U1, uzgarmagan paytda liniyaningtiridagi kuchlanish U2 tokka bog’liq, bo’ladi. Liniyadagi tok qancha katta bo’lsa, kuchlanishning tushishi ∆U shuncha katta bo’lib, liniyaning oxiridagi kuchlanish U2 ni kamaytiradi:
Iste’molchilarda kuchlanishning uzgarishi ruxsat berilgan doirada bo’lishi kerak.
Kichik quvvatli iste’molchilar (yoritgichlar) uchun yuqotilgan kuchlanish —2,5, +5%, katta quvvatli iste’molchilar (dvigatellar) uchun ±5% dan yuqori bo’lmasligi kerak.
Agar yuqotilgan kuchlanishning ruxsat berilgan miqdori ma’lum bo’lsa, formuladan foydalanib liniyasimining zarur bo’lgan kundalang kesimini aniqlash mumkin:
Liniyaning foydali ish koeffitsiyent:
Bunda: Р1 — liniyaning boshidagi kuvvat, Р2 — liniyaning oxiridagi quvvat. ∆P=1∙∆U— liniyada yuqotiladigan quvvat.
Shunday qilib, liniyadagi tok ortishi bilan kuchlanishning tushishi xam ortadi. Foydali ish koеffitsiyenti esa kamaya borar ekan.
MURAKKAB ELEKTR ZANJIRLARNI XISOBLASH
Oldingi mavzularda oddiy uzgarmas tok elektr zanjirlari bilan tanishgan edik. Ko’pincha bu zanjirlar bitta tok manbaidan va bir necha qarshilikdan (iste’molchilardan) tashkil toptan bo’ladi. Amalda bir necha tok manbalariga ega bo’lgan murakkab elektr zanjirlar ko’prok, uchraydi. Bu zanjirlarni xisoblashda xar xil usullar qo’llaniladi.
1. Superpozitsiya yoki ustma-ust quyish usuli. Bu usul ishlatilganda zanjirning xar bir shaxobchasidagi tok mustaqil ravishda ishlovchi manbalar xosil qilgan toklarning algebraik yigindisi sifatida aniqlanadi.
Rasmda keltirilgan sxemani qurib chiqamiz. Zanjirda bitta birinchi manba mavjud bulganida zanjirdagi tok quyidagicha aniqlanadi:
Bu tokning yunalishi YE1 EYUK ning yunalishi bilan bir xil buladi. Zanjirda bitta ikkinchi manba mavjud bulganida zanjirning toki kuyidagicha aniklanadi:
Bu tokning yunalishi E2 EYUK ning yunalishi bilan bir xil buladi. Agar manbalarning EYUK lari bir xil yunalgan bulsa, zanjirdagi umumiy tok:
.
Agar manbalarning EYUKlari karama-karshi yunalgan bulsa, zanjirdagi umumiy tok:
Agar E≠ E2 bulsa, zanjirdagi umumiy tokning yunalishi katta EYUK ning yunalishi bilan bir xil buladi.
|
| |
QARSHILIKLARNI PARALLEL ULASH - Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va...

|
Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va uning elementlari Zanjir kismi va to‘la zanjiruchun om qonuni
|
bet | 4/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 158,15 Kb. | | #112774 |
Bog'liq Mavzu Mustaqil manbali o zgarmas tok zanjirini hisoblash Reja QARSHILIKLARNI PARALLEL ULASH
Qarshiliklar parallel ulanganda har bir qarshilikning bosh qismasi birinchi tugunga, oxirgi qismasi esa ikkinchi tugunga ulanadi . Qarshiliklarning har biridagi kuchlanish A va V tugunlar orasidagi kuchlanishga teng bo’lganligi uchun, shaxobchalarning qarshiliklardagi kuchlanishlari bir xil bo’ladi, ya’ni:
Kirxgofning birinchi krnuniga binoan:
REZISTORLARNI PARALLEL ULASH
U=U1=U2=U3
Krixgofning birinchi qonuniga binoan:
I=I1+I2+I3
yoki
Bunda: Rэ — ekvivalent qarshilik. U — ga qisqartirilgandan so’ng:
yoki
Bunda: — ekvivalent utkazuvchanlik.
Demak, qarshiliklar parallel ulanganda zanjirning ekvivalent o’tkazuvchanligi alohida shaxobchalar o’tkazuvchanliklarining yig’indisiga teng ekan.
Shuni ta’kidlash kerakki, parallel ulangan shaxobchalarning ekvivalent qarshiligi eng kichik qarshilikdan ham kichikdir.
QARSHILIKLARNI ARALASH ULASH
Aralash ulanganda rezistorlarning bir qismi bir-biri bilan ketma-ket ulanadi, boshqa qismi esa parallel ulangan bo’ladi. Shuning uchun har bir zanjirning ekvivalent qarshiligi alohida hisoblanadi. Buni quyidagi misolda ko’rib chiqamiz.
KIRXGOFNING IKKINCHI QONUNI
Umuman, elektr zanjir bir necha EYUK manbalaridan va rezistorlardan tashkil topgan bo’lishi mumkin. Rasmda E1 va E2 manbalar generator rejimida ishlaydi, ya’ni ulardagi EYUK lar va utayotgan toklar bir xil yunalgandir. Bunda В va A nuqtalar orasidagi kuchlanishni quyidagicha aniqlash mumkin:
,
,
yoki
E1-I, ,
Bundan:
Umumiy ko’rinishda:
Sunggi tenglama Kirxgofning ikkinchi o’rnuni nomi bilan mashxur: xar qanday yopiq konturda barcha EYUK larning algebraik yigindisi usha konturdagi qarshiliklarda yuzaga kelgan barcha kuchlanishlar tushishlarining algebraik yigindisiga teng.
Elektr yurituvchi kuchlarning va kuchlanishlar tushishlarining ishorasini aniqlash uchun konturni aylanib chiqishda ixtiyoriy yunalish tanlab olinadi.
Agar EYUK ning yoki qarshilikdan utayotgan tokning yunalishi konturni aylanib chiqish yunalishi bilan bir xil bo’lsa, u xolda EYUK va kuchlanishning tushishi I·R. "+" ishorasi bilan, agar EYUK yoki tokning yunalishi konturni aylanib chiqish yunalishiga qarama-qarshi bo’lsa, "—" ishora bilan olinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va uning elementlari Zanjir kismi va to‘la zanjiruchun om qonuni
|
QARSHILIKLARNI KETMA-KET ULASH - Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va...

|
Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va uning elementlari Zanjir kismi va to‘la zanjiruchun om qonuni
|
bet | 3/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 158,15 Kb. | | #112774 |
Bog'liq Mavzu Mustaqil manbali o zgarmas tok zanjirini hisoblash Reja QARSHILIKLARNI KETMA-KET ULASH
Agar bitta karshilikning (iste’molchining) oxirgi qismasi ikkinchi qarshilikning (iste’molchining) bosh qismasi bilan, ikkinchi qarshilikning (iste’molchining) oxirgi qismasi uchinchi qarshilikning (iste’molchining) bosh qismasi bilan va hokazo ulansa, bunday ulanishga ketma-ket ulanish deyiladi. U holda hamma qarshiliklar (iste’molchilar) orqali bir xil tok o’tadi, chunki zanjirning birorta nuqtasida zaryadlar yig’ilmaydi. Om qonuni bo’yicha qarshiliklardagi kuchlanishlar:
Tok kuchi zanjirning barcha qismlarida bir xil bo’lgani uchun,
bo’ladi.
Qarshiliklardagi kuchlanishlarni ularning qisqichlardagi potentsiallar ayirmasi bilan ifodalash mumkin:
Shu tenglamalarning chap va o’ng qismlari hadma-xad qo’shilsa, quyidagi tenglamani olamiz:
ya’ni ketma-ket ulangan qarshiliklarda kuchlanishlar tushuvining yig’indisi zanjirning qisqichlar orasidagi kuchlanishiga teng.
So’nggi ifodani hadma-had tokka bo’lsak, quyidagini topamiz:
yoki
Rэ=R1+R2+R3
Bunda: Rэ — zanjirning umumiy (yoki ekvivalent) qarshiligi.
Shunday ilib, ketma-ket ulangan qismlardan tashkil topgan zanjirning ekvivalent qarshiligi barcha qarshiliklarning yig’g’indisiga teng ekan.
KIRXGOFNING BIRINCHI QONUNI
Elektr zanjirning uchta va undan ortiq qismlari bir-biriga ulanadigan nuqtasi tugun deyiladi. Tugunga qarab yo’nalgan toklar yig’indisi undan chiqayotgan toklar yig’indisiga teng (Kirxgofning birinchi qonuni, III.5-rasm).
I1= I2+ I3+ I4
yoki toklar tenglamaning bir tomoniga o’tkazilsa,
I1 - I2 - I3 - I4=0
Umumiy ko’rinishda:
ya’ni tugundagi toklarning algebraik yig’indisi nolga teng. Tugun toklar tenglamasini yozish uchun tugunga qarab yo’nalgan toklar musbat, tugundan chiqayotgan toklar esa manfiy ishora bilan olinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Mustaqil manbali oʻzgarmas tok zanjirini hisoblash Reja: Elektr zanjir va uning elementlari Zanjir kismi va to‘la zanjiruchun om qonuni
|