nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Biologiya (2) — копия cdr - bet 132

|
Biologiya (2) — копия cdr Pdf ko'rish
|
bet | 132/192 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 5,73 Mb. | | #261392 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Eng mashhur so'z protsessori
Microsoft Word
.
Jadval protsessori elektron jadvallarni qayta ishlashga
mo'ljallangan o'zaro bog'liq dasturlarning kompleksidir.
Elektron jadval - bu qatorlar va grafikalardan tashkil topgan,
kesishgan qismida raqamli ma'lumotlar, formulalar yoki matnlarni o'z
ichiga olgan kataklar va grafikalardan tashkil topgan kompyuterning
ekvivalenti.
Jadvalning raqamli katagidagi qiymat yozilishi yoki tegishli
formuladan foydalanib hisoblanishi mumkin; formulada boshqa
katakchalarga havolalar bo'lishi mumkin.
Har safar klaviaturadan unga yangi qiymat yozish natijasida jadval
katakchasidagi qiymat o'zgaradi
qayta hisoblab chiqilgan
shuningdek,
ushbu hujayraga bog'liq bo'lgan qiymatlar mavjud bo'lgan barcha
hujayralardagi qiymatlar.
Ustunlar va chiziqlar nomlanishi mumkin. Monitor ekrani siz
jadvalni to'liq yoki uning qismlarini ko'rishingiz mumkin bo'lgan oyna
sifatida talqin etiladi.
Jadval protsessorlari buxgalteriya hisobi va statistik hisob-kitoblar
uchun qulay vositadir. Har bir to'plamda yuzlab o'rnatilgan matematik
funktsiyalar va ma'lumotlarni qayta ishlashning statistik algoritmlari
mavjud. Bundan tashqari, jadvallarni bir-biri bilan bog'lash, elektron
ma'lumotlar bazalarini yaratish va tahrirlash uchun kuchli vositalar
mavjud.
Maxsus vositalar o'nlab har xil jadvallar, grafikalar, diagrammalar
yordamida avtomatik ravishda maxsus hisobotlarni qabul qilish va chop
etish, ularni sharhlar va grafik rasmlar bilan ta'minlashga imkon beradi.
Jadval protsessorlari foydalanuvchiga ma'lum menyu buyruqlari va
boshqa yordam ma'lumotlari haqida ma'lumot beradigan o'rnatilgan
yordam tizimiga ega. Ko'p o'lchovli jadvallar ma'lumotlar bazasida har
qanday mezon bo'yicha tezkor tanlovlarni amalga oshirishga imkon
beradi.
Eng mashhur stol protsessorlari -
Microsoft Excel (Excel)
va
Lotus 1-2-3
.
IN
Microsoft Excel
ko'plab muntazam operatsiyalar avtomatlash-
tirilgan, maxsus shablonlar hisobotlarni tuzish, ma'lumotlarni import
qilish va boshqa ko'p narsalarga yordam beradi.
Lotus 1-2-3 - elektron jadval protsessori. To'plamning keng grafik
imkoniyatlari va foydalanuvchilar uchun qulay interfeysi unda tezda
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 117

|
Biologiya (2) — копия cdr Pdf ko'rish
|
bet | 117/192 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 5,73 Mb. | | #261392 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
yaratilishi jadallik bilan texnik qurilmalarni rivojlanishiga va shaxsiy
kompyuterlarni keng omma tomonidan qo'llanilishiga olib keldi.
WINDOWS dasturining o'zi qisqa vaqt ichida bir necha variantda
yaratildi. 1998-yilning yozida yaratilgan WINDOWS-98 yuqori
darajadagi ishonchliligi, bezagining yaxshilanganligi, o'z-o'zini
"tuzatish" va rivojlantirish uchun maxsus vositalari mavjudligi bilan
ajralib turadi. Kompyuterlarning jadallik bilan rivojlanishi va operatsion
sistemalarga qo'yilayotgan talabning ortib borishi 1999 yil oxiriga kelib
WINDOWS-2000 operatsion sistemasining yaratilishiga olib keldi. U
kompyuter resurslaridan yanada to'laroq foydalanish imkonini berdi.
Fayl tizimlari
Vinchesterni harid qilib kompyuterga o'rnatganimizdan keyin, bu
diskka birdaniga ma'lumot yozish va xatto o'qish imkoniga ega
bo'lmaymiz. Hattoki Windows va Linuxda bu diskni ko'ra olmaymiz.
Diskni ko'rish uchun, uni avvalo bo'limlarga bo'lib, formatlash zarur.
Windowsda hali ham MS DOS da ishlatilgan format dasturi
(buyrug’i) ishlatiladi.Avval fdisk dasturi yordamida disk bo'limlarga
bo'linadi. Bo'lingan bo'limlar format dasturi yordamida formatlanadi.
Natijada fayllarni saqlash uchun fayl tizimi shakillanadi.Windows OT
lari uchun FAT fayl tizimi odatiydir. FAT ning FAT16, FAT32 turlari
mavjud. Ko'p foydalanuvchilik Windows 2000/XP ОТ larida NTFS fayl
tizimi ishlatiladi.FAT va NTFS ning bir-biridan farqi shundaki, FAT
tiziminda fayllar ustida bajariladigan ammallar qayd qilinmaydi.
Masalan, katta bir fayl bir joydan ikkinchi joyga ko'chirilgan vaqtda,
elektr manbayi uzilib, kompyuter o`chib qolsa, bu fayl chala yozilib
qoladi. NTFS fayl tizimida fayl ustida bajarilayotgan amallar diskning
maxsus joyida qayd qilib turiladi. Odatda, bu joyning hajmi 4 Mb bo'lib
jumal deb ataladi. Fayl ustida amal to'liq bajarib bo'lingandan keyingina,
uni diskda ko'rishimiz mumkin. Bunga o'xshash fayl tizimlari jurnalli fayl
tizimlari deb ataladi. NT File System (NTFS) ning yaxshilangan vеrsiyasi
– u tеzroq ishlashi kеrak va har bir foydalanuvchi uchun disk kvotalarini
ajratish, ulanish nuqtalarini yaratish, fayllarni shifrlash, tizimni qayta
yuklamadan NTFSning disk tomlarini kеngaytirish va hokazolar kabi
ko‘plab yangi imkoniyatlarga egadir.FAT HTM –Internetda ishlatiladigan
HTML qisq.: File AllOTation Table formatidagi fayl.1. FAT fayl tizimi.
Fayllarni joylashtirish INI –initsializatsiya fayli jadvali (FAT)ga
asoslangan oddiy disk fayl OVL – overley fayli tizimi. FAT-32 fayl
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 116

|
Biologiya (2) — копия cdr Pdf ko'rish
|
bet | 116/192 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 5,73 Mb. | | #261392 |
Bog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
qurishi va (masofadan foydalanuvchining ruxsati bilan) boshqaruvni o'z
qo'llariga olishi mumkin.
Tizimni tiklash dasturi, tizimni avvalgi holatga qaytarish uchun
mo'ljallangan (bu funktsiya Windows ME-ga kiritilgan shunga o'xshash
dasturni ishlab chiqish), shuningdek tizimni tiklashning boshqa usullarini
takomillashtirish. Shunday qilib, oxirgi muvaffaqiyatli konfiguratsiya
yuklanganda, oldingi drayverlar to'plami ham yuklanadi, bu ba'zi
holatlarda drayverlarni o'rnatish bilan bog'liq muammolar yuzaga
kelganda tizimni tiklashni osonlashtiradi; haydovchilarni orqaga
qaytarish qobiliyati va boshqalar.
7-MAVZU: OPERATSION TIZIMDA ISHLASH. TURLI
FAYL FORMATLARIDA, FAYLLARNI BOSHQARISH
DASTURLARI BILAN FAYL TIZIMLARIDA ISHLASH.
Windows operatsion tizimida fayl tizimlari.
WINDOWS operatsion sistemasi Operatsion sistemalarning
rivojlanishi foydalanuvchining turli talablari asosida xotirada kam joy
egallaydigan, kompyuter ichki resurslarini optimal boshqaradigan va bir
vaqtda bir necha xil dasturlarning ishlashini ta`minlay oladigan
sistemalarning yaratilishiga olib keldi. Natijada 1990 yilda WINDOWS 3.0
dasturlar tizimi yaratildi. Uning asosiy afzalligi bir vaqtda bir nechta
dasturlar bilan ishlash imkoniyatidir. WINDOWS 3.0 to'la jadval rejimda
ishlashi foydalanuvchining kompyuter bilan muloqatini engillashtirdi.
Lekin u MS-DOS operatsion sistemasi boshqaruvida ishga
tushirilishi sababli mustaqil operatsion sistema emas, balki grafik muxit
sifatida tan olindi.1995 yilning sentyabr oyida IBM PC kompyuterlari
uchun ishlab chiqilgan WINDOWS-95 birinchi grafik operatsion sistema
bo'ldi."WINDOW" inglizcha so'z bo'lib, o'zbekchada "oyna", "lavha" deb,
WINDOWS so'zi esa "oynalar", "lavhalar" deb tarjima qilinadi. Mazkur
sistemaning boshqalardan farqli tomoni shundaki, uning yordamida bir
vaqtda ham matnli, ham grafikli, ham hisob-kitobli, ham turli boshqaruv
dasturlarini ishlatish imkoniyati mavjud. Shu bois uni gohida
integrallashgan sistema, deb ham ataydilar. Foydalanuvchi uchun
barcha qulayliklarga ega bo'lgan bunday operatsion sistemaning
|
| |
-rasm. “Oros “ sistemasining tuzilishi

6-rasm. “Oros “ sistemasining tuzilishi
1-dori modda eritmasi; 2-tuz; 3-o‘tkazmaydigan egiluvchan membrana;
4-toza suv o‘tkazadigan mustahkam membrana.
7-rasm. Osmoik nasos sistemalarning tuzilishi
(Deen A. va boshq., 2003 )
Biologik suyusula ichiga kiradi, tashqariga chiqmaydi;
Birinchi kamerada osmotik faol modda – bo‘kuvchi polimer joylashgan;
Ikkinchi kameraga suv o‘tmaydi;
To‘ldiruvchi moddaning hajmi ortadi – osmotik bosim hosil bo‘lib, lazer nurlari bilan hosil qilgingan teshik (300 mkm) orqali dori moddaning aniq dozasini tashqariga itarib chiqaradi;
Ajralib chiqqan dori moddaning dozasi biologik suyuqlikning osmotik bosimiga (ionlar konsentratsiyasi, muhitning kislotaligi va b.) bog‘liq bo‘ladi.
TTS faqat teri ustiga emas, balki stomatologiya va oftalmologiyaga ham ishlatiladi. Stomatologiyada ishlatiladigan TS uzun bo‘laklardan iborat bo‘lib, u og‘iz shilliq pardasiga epishtiriladi.
Masalan, tarkibida natriy ftorid saqlovchi TS yaratilgan, u karies kasalliklariga qarshi mo‘ljallangan. Tish kasalligini davolash uchun TDS metilmetakrilat sopolimeri ishtirokida yupqa parda (membrana) holida chiqarilib o‘z tarkibidagi natriy ftorni kuniga 0,02-1,0 mg dan 3-6 oy mobaynida ajratib turadi.
Xuddi shunday TS oftalmologiyada glaukoma kasalligini davolash uchun taklif qilingan. Ularning tuzilishi shunday: ikki etilenvinildan yasalgan polimer membrana o‘rtasida pilokarpin salqovchi qavat bor.
Sistemalar "Ocusert-20" ,"Ocusert-40" nom bilan ataladi va ko‘zning shilliq pardasiga o‘rnatiladi. Shu sistema orqali ko‘zning ichiga polimer membrananing teshiklaridan 7 sutka davomida 20 mkg/soat yoki 40 mkg/soat pilokarpin ajralib chiqadi. 7 kundan so‘ng sistemani olib tashlab, boshqasini o‘rnatsa bo‘ladi.
Ko‘rinishidan shu TS polimer ko‘z pardasiga o‘xshaydi. Lekin farqi uning parchalanib ketmasligida va ta’sir etish vaqti uzoqligida. Demak shu sistemani afzallik tomoni shundan iboratki:
1. 7 kun ichida kasal ko‘ziga tomchilarni ishlatmaydi (qo‘shimcha ta’siri bo‘lmaydi, arzon, vaqtni kam oladi);
2. Pilokarpin dozasi bir tekis aniq ravishda uzluksiz bo‘ladi.
Hozirgi vaqtda 1 yil mobaynida ishlatiladigan TS ham ishlab chiqarilgan (progesteron gormonning organizmga umumiy ta’sirini ta’minlaydi).
Terapevtik sistemalarni yana bir afzallik tomoni - ta’sir etuvchi dori modda kam sarflanib, isrof bo‘lmaydi, chunki jigar, oshqozon fermentlarining ta’siriga uchramaydi. Shuning uchun kasalni davolash uchun umumiy dorini miqdori kam ketadi. Bu esa katta iqtisodiy ahamiyatga ega.
|
deb ham ataydi - H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov

|
H ch. Bo'riev, R. J. Jo'raev, J. N. Fayziev, I. R. Nuritov, K. E. Usmonov Pdf ko'rish
|
bet | 164/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbedeb ham ataydi.
Apparat turi va qaynatish vaqtiga qarab vakuum sharbat turli
quyulikda bo'ladi. Qand miqdori 64-70% tashkil qilgan vakuum sharbat uzoq vaqt
saqlanganda bijg'ib ketishi mumkin, shuning uchun bu miqdor ko'rsatkich 80%
dan oshguncha konsentrattsiyalash jarayoni davom etishi mumkin.
62-rasm. Bijg'itish-vakuum apparati
Olov va vakuum-apparatda sharbatni qaynatishda qand bilan birga kislotalilik
ham oshadi. Qaynatish oldindan sharbatga marmar kumush yoki bug' bilan ishlov
beriladi. Buning natijasida vino kislotasining bir qismi sharbatda erimaydigan
vinooksid kalsiysi hosil qilib, tubga cho'kadi.
Shu usulda kislotalilikni kamaytirish vakuum-sharbatning sifatini oshiradi. 1 dkl
sharbatni titrlashtirilayotgan kislotaning 1% kamaytirish uchun 6,4 marmar
kumush kerak bo'ladi.
Qand miqdorini oshirish uchun vakuum-sharbat va shinnini sharbatga
bijg'ishdan oldin qo'shadi. Vakuum-sharbatdan farqli o'laroq shinni qo'shilganda
bo'lajak vinoda quyuq ta’m hosil bo'ladi. Qo'shiladigan vakuum-sharbat va shinni
hajmi vino qandi qancha miqdorda olinish kerakligiga bog'liq.
Mistellarni tayyorlash. Bijg'ishdan oldin uzum sharbatsiga spirt qo'shish yo'li
bilan uning o'tkirligini 16 foizga yetkazib mistellar tayyorlanadi. Mistellar tez va
yaxshi tiniqlashadi. Spirt qo'shilgandan so'ng oqsil va oksidli vinooksid kaliydan
iborat cho'qindi hosil bo'ladi. Cho'kindisidan ajratib olingan spirtlangan sharbat
(mistel) vinzavodga yuboriladi, u yerda undan dessert vinolar tayyorlashda
140
foydalaniladi. Spirtlash. 0 ‘tkirligi chidamliligini oshirish, o‘ziga hos boigan
xususiyatlami barqarorlashtirish maqsadida vinolarga spirt qo'shiladi. Ular
|
| |
-rasm. Membranali terapevtik sistemalardan dori moddalarni ajralib chiqishi

5-rasm. Membranali terapevtik sistemalardan dori moddalarni ajralib chiqishi:a - transdermal terapevtik sistemadan; b – implantatsiya qilingan terapevtik sistemalardan.
Hozirda ishlab chiqariladigan TTS larning ayrim vakillari 1-, 2- va 3-ilovalarda keltirilgan.
Peroral va boshqa turdagi terapevtik sistemalar
Dori moddalarning dori turidan ajrab chiqish tezligini boshqaruvchi dorilar hozirgi vaqtda terapevtik sistemalar peroral, transdermal va boshqalarga bo‘linadi.
Peroral terapevtik sistemalardan "Oros"sistemalari keng tarqalgan. Ularda dori moddaning chiqishi osmotik bosim ta’siriga asoslanib boshqariladi. "Oros" sistemasi - bu g‘ovak ustidan qobiq bilan o‘ralgan tabletkadir. Tuzilishi bo‘yicha yadro va teshigi bor yarim o‘tkazgich membranadan iborat. Shu membranadan suv o‘tib, tabletkaning yadrosidagi dori moddalarni eritadi. Membrana ichida eritma to‘yinib osmotik bosim ostida membrana teshigidan chiqadi.
Shu sistemalarni yaratishda qaysi polimerni tanlab olish muhim masala, chunki u faqat dori moddalarning chiqish tezligini boshqarib qolmay, balki erituvchini hajmini bir xil ushlab turishi lozim.
Membranaga qo‘yilgan talablar: mexanik chidamli, pishiq, yorilmagan bo‘lishi, oshqozon shirasiga nisbatan turg‘un bo‘lishi.
Membranani hosil qilish uchun, ko‘pincha, atsetat sellyuloza ishlatiladi va har-xil plastifikator, ya’ni yumshatadigan PEG, jelatin, kraxmal qo‘shiladi. Membrana teshigi kattaligi 250-300 mkm bo‘lib, uni lazer nurlari ta’sirida kuydirilib yoki membrana materiali uchirib olinadi, teshikcha yadrosiga tegilmaydi.
Misol qilib 85 mg indometatsin saqlovchi oros sistemasini keltirish mumkin. Sistemadan indometatsinni chiqish tezligi 10 mg/soatiga. Qon zardobida preparatning 18 soat davomida bir xil konsentratsiya saqlanadi. Klinikada qo‘llash natijasi bo‘yicha, osteoartrit va revmatoid artritlarda sistemani samaradorligi yuqori bo‘lishi va noxush qo‘shimcha ta’siri juda kam bo‘lganligi ko‘rsatilgan, xususan, markaziy asab tizimi va oshqozon ichak tarmog‘i orqali namoyon bo‘ladigan indometatsinni zarar ta’siri kamaygani ma’lum bo‘lgan.
Dori moddaning bo‘kmagan polimerlardan chiqishi kam, lekin bo‘kkan bo‘lsa ajralishi yuqori va polimerning bo‘kish tezligiga, tanada implantatsiya qilingan preparatning sistemadan so‘rilib chiqish kinetikasiga bog‘liq. Lekin bu kinetikani boshqarish murakkab. Misol uchun polimer setkaga suvni shimilishini ko‘z oldingizga keltiring. Tashqaridan boshqaruvchi MTS dir. Yana shunday tashqaridan boshqaruvchi kuchli MTS-bu osmotik mininasoslar. Ular quyidagilardan iborat:
1. Polimer rezervuar
2. Osmotik agent-natriy xlorid
Suv asta sekin natriy xloridni eritib rezervuar ichiga kirib dori moddani eritadi va osmotik bosim yonidagi rezervuar ichidagi eritma qattiq kuch bilan teshik orqali chiqadi. Teshik lazer yordamida teshilgan. Dori moddaning chiqishi bir xil bo‘lib, bunday mikroosmotik nasosli TTS ni peroral qabul qilinadi. Oros sistemalarni tuzilishi 16- va 17-rasmlarda keltirilgan.
|
-rasm. Minitran nitroglitserin saqlovchi transdermal terapevtik sistemaning tashqi ko‘rinishi

4-rasm. Minitran nitroglitserin saqlovchi transdermal terapevtik sistemaning tashqi ko‘rinishi
"Nitrodisk" TTS applikatsion sistema bo‘lib, u stenokardiya kasalligini oldini olish va davolash uchun mo‘ljallangan. Nitrodisk matritsali sistema bo‘lib, faol ta’sir etuvchi modda matritsaga joylashgan. Matritsa esa gel eki polimer silikonli pardalardan iborat. Uning ichida ko‘p miqdorda mikrokapsulalar joylashgan. Ularning katta-kichikligi 10-200 mkm, faol modda laktoza bilan aralashtirilib PEG-400 suvli eritmasiga kiritilgan. Sistema teriga epishqoq disk orqali epishtiriladi, diskning o‘rtasiga silikon matritsa joylashgan bo‘ladi. Ta’sir etuvchi modda - Nitrosorbit 7 sutka davomida ajralib chiqib ta’sirini ko‘rsatadi.
"Nitrodur" unda ham nitroglitserin laktoza bilan aralashtirilib gidrogel ichida disperlangan holda bo‘ladi. Gidrogel suv, glitserin, PVS, PVP lardan iborat. Gelli matritsa teriga plastir yordamida yopishtiriladi.
"Deponit" sistemasida nitroglitserin o‘zi epishadigan polimer pardada bo‘lib, uning asosini poliizobutilen tashkil qiladi. Nitroglitserin laktoza bilan yuqori qavatda, pastki qavatida esa u eritilgan holatda bo‘ladi va shu tomoni bilan teriga epishtiriladi.
Bundan tashqari ko‘p qo‘llaniladigan "Nitroderm" nomli TTS Shveysariyada "Siba-Geychi" firmasida yaratilgan.
Nitroderm ikki xil bo‘ladi. Nitroderm TTS-5 va Nitroderm TTS-10. Nitroglitserinni miqdoriga ko‘ra birinchisida 5 mg, ikkinchisida 10 mg nitroglitserin saqlanadi. Nitrodermning tuzilishi yuqoridagi Skopoderm sistemasiga o‘xshagan va uning katta-kichikligi 10 va 20 sm2, qalinligi 0,2 mm bo‘ladi. O‘rta qismi (rezervuar) nitroglitserinni silikon moydagi eritmasini saqlaydi. Shu TTSning ishlatganda 24 soat mobaynida teri orqali nitroglitserin organizmga bir tezlikda 0,15 mg/s uzluksiz so‘riladi.
Shu dori turining oddiy nitroglitserin tabletkalariga nisbatan afzallik tomonlari bor.
Ushbu firmada klofelin saqlagan TTS lar ham ishlab chiqariladi. Uni ta’sir etish vaqti 2 haftaga mo‘ljallangan.
Yuqorida etib o‘tilgan sistemalar plastir eki disk ko‘rinishida chiqariladi. 15-rasmda membranali terapevtik sistemalardan dori moddani ajralib chiqish sxemasi keltirilgan.
|
-b ob . V IN O N IN G Y E T IL IS H I V A E S K IR IS H I

|
-b ob . V IN O N IN G Y E T IL IS H I V A E S K IR IS H I Pdf ko'rish
|
bet | 169/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbe12-b ob . V IN O N IN G Y E T IL IS H I V A E S K IR IS H I
H .l.V in o rivojlanishining bosqichlari
Vino oziq-ovqat mahsuloti bo‘lib, unga baho berishda ta’m muhim ahamiyat
kasb etadi. Shu tufayli vinoning ta’mini yaxshilash vinosozning bosh maqsadi
bo'lishi lozim. Vinoda sodir bo‘layotgan jarayon va u bilan birga ta’m
shakllanishini boshdan oxirigacha kuzatilsa jonli organizm rivojlanishidagi
bosqichlar unda ham mavjud ekanligini ta’kid qilsa bo‘ladi.
Masalan, uzum sharbatsining alkogol bijg'ish jarayonida vino shakllanadi.
Demak, birinchi bosqich bu shakllanishi bosqichidir. Bijg'ish tugashi bilan
vinodagi o'zgarishlar tugamaydi. Jismoniy, kimyoviy va biokimyoviy o'zgarishlar
vino hayotining oxirigacha davom etiladi.
Taxminan sodir bo'layotgan o'zgarishlami muayyan bosqichlarga bo'lsa
bo'ladi. Masalan, bijg'ishdan so'ng shakllanish bosqichi, undan so'ng yetilish va
eskirish bosqichi va nihoyat, parchalanish va vinoning o'lish bosqichi keladi.
Vinoning shakllanishi davri uzum sharbatining butun bijg'ish davrini qamrab
oladi. Sharbat bijg'ish jarayonida achitqilar yordamida qand spirtga va karbonat
kislotaga aylanib, qator boshqa o'zgarishlar sodir etilishi natijasida yakuniy
mahsulot-vino hosil bo'ladi.
Bijg'ish jarayonida uzum sharbati tarkibini o'zgarishi. Uzum sharbatining
alkogol bijg'ish natijasida shakllangan vino tarkib jihatdan murakkab mahsulotdir.
Uzum sharbatidagi moddalar o'zgarishi kimyoviy tabiatidan kelib chiqib
bijg'ish jarayonida bir xil ishtirok etmaydi.
Sharbatdagi ba’zi moddalar kimyoviy o'zgarmasdan vino tarkibiga o'tadi.
Ularga sharbatni 80% tashkil qilgan suv, kaliy, natriy, kalsiy, magniy, temir,
alyuminiy tuzlari, qator kislotalar (vino, olma, sulfit, fosfor va boshqa kislotalar)
|
| |
Mikrokapsulalarni olish asosiy usullari

Mikrokapsulalarni olish asosiy usullari
Mikrokapsulalar texnologiyasi. Mikrokapsulalar korxonalarda tayyorlanib, ularni olish fizikaviy, fizik-kimyoviy va kimeviy usullarga bo‘linadi.
Bu usullar dori moddani qobiqlab bir-biridan ajratib turishga asoslangan bo‘lib, qobiq kimyoviy reaksiyalar yordamida polimerlash yoki mexanik ravishda qoplash hisobiga hosil qilinadi.
Hozirgi vaqtda vitaminli, antibiotikli, uyqu keltiruvchi preparatlar, yurak tomir antigistaminli preparatlar bilan mikrokapsulalar chiqariladi. Mikrokapsula dori turlari poroshok, tabletka, emulsiya, osilma, surtma dori, spansula holida va to‘g‘ri ichakka yuborishga mo‘ljallanib chiqarilmoqda.
Fizikaviy usul dori moddaning zarrachalariga mexanik yo‘l bilan qobiq hosil qilishga asoslangan. Bu usulga obakilab qobiq hosil qilinishi, to‘zg‘atib dori moddani mayda zarrachalarga aylantirish, aralashmaydigan suyuqliklar yordamida dispergirlash, changitib qobiq hosil qilish yo‘llari kiradi.
Eng oddiy usul obakilab qobiq hosil qilinishi. Obakilash qozonda aylanib turgan holda dori moddaning kristallari qobiq hosil qiluvchi eritma bilan qoplanadi. Bu usul albatta qobiq hosil qiluvchi eritmaning tabiati, konsentratsiyasi, obakilash qozonini aylanish tezligi va haroratiga bog‘liq.
Ikkinchi - to‘zg‘atib dori moddani mayda zarrachalarga aylantirish usuli. Bu usul yog‘li qobiq va yadrosi qattiq bo‘lgan mikrokapsulalarni olinishida ishlatiladi. Buning uchun dori moddani yadrosini yog‘li bo‘lgan qobiq eritmasi yoki qotishmasida osilma tayyorlab keyin uni to‘zg‘atiladi.
Dori moddaning zarrachalari suyuq qobiq bilan o‘raladi va erituvchi uchishi yoki qotishi natijasida mikrokapsula ham qotib tayyor bo‘ladi.
Dori moddasi qattiq yoki suyuq bo‘lgan mikrokapsulani aralashmaydigan suyuqlik yordamida dispergirlash usuli bilan olinadi.
3-usul bo‘yicha mikrokapsulalarni olishda qobiq hosil etuvchi moddaning eritmasida dori modda dispergirlanadi, ya’ni mayda holatda kiritiladi va shu eritma dispergirlangan dori modda bilan tomchilab yoki "yolg‘on qaynoq yuza" holatida boshqa idishdagi aralashmaydigan erituvchiga solinadi.
Aralashtirgich yordamida dispergirlash davom etib dori modda mayda tomchi-zarrachalarga aylanadi, keyin sovutiladi va qotiriladi, yog‘li muhitdan ajratiladi, yuvib quritiladi.
4-usul suyultirilgan tabaqalarga changitish usuli.
Dori moddani isitib turib qobiq hosil qiluvchi suvli eritmada eritiladi. Agar erimasa emulgirlanadi. Issiq eritmani nasos orqali changituvchi moslamadan kameraga changitgan holatda /siqilgan havo eki gaz/ ta’sirida yuboriladi. SHu kameraning tagida sun’iy siqib suyultirilgan poroshok bo‘lib, uning ustiga issiq eritmani tomchilari tushadi, qotib ular kameradan mikrokapsula bo‘lib yig‘gichga o‘tadi. Agar dori modda suyuq bo‘lsa, u eritiladi yoki emulgirlanib qobiqhosil qiluvchi bilan isitgan holda, shu issiq eritma forsunka orqali kraxmal ustiga changitiladi, ya’ni suyuq mikrokapsula kraxmal ustiga tomib, uning zarrachalari bilan qoplanadi va tezda qotadi.
|
b Ma’lumotlarning yarmini ma’lumotlar bazasiga 
qatorma-qator nusxalash orqali kiriting.
18.05-amaliy topshiriq

Bog‘lanmagan obyektli ramkalar jadvalda saqlanmaydigan
har qanday diagramma, tasvir yoki OLE obyekti boʻladi,
bog‘langan obyektli ramkalar esa ma’lumotlar bazasi jadvalida
saqlanadigan diagrammalar, tasvirlar yoki har qanday OLE
obyektlari boʻladi. Formaga maʼlumotlarni kiritish uchun
bog‘langan obyektli ramkalardan foydalansangiz, faqat yorliq
Xususiyatlarni loyihalash
Ishlashi
Tab Control (Tablarni
boshqarish)
Tablar ichki formaning yuqorisidagi yorliqlar boʻladi va ma’lumotlarni formada mos
kategoriyalarga tashkillashtirishga yordam beradi (18.12-rasmga qarang).
• Mijoz chipta haqini karta orqali toʻlaydi (yoki naqd toʻlaydi, 
agar doʻkonda teatr bilan kelishilgan shunday imkoniyat 
boʻlsa).
•

Kamchiliklari:
• Dastlab bu tizimni oʻrnatish
qimmat
• Xodimlarni oʻqitish xarajatlari
• Onlayn maʼlumotlar bazasi
va veb-sayt yaratilishi
hamda mijoz kerakli buyurtmaning mavjudligini onlayn
tarzda qidira olishi uchun ular
bir-biri bilan aloqa qilish
imkoniyatiga ega boʻlishi kerak.
• Mutlaq ishonchlilikni taʼminlash maqsadida maʼlumotlar
bazasini yangilab turish hamda tizimning toʻgʻri ishlashi
uchun mablagʻ va vaqt sarflanishi kerak boʻladi.
Kino chiptasini buyurtma qilish
Kino chipta buyurtma qilish ham
deyarli xuddi shu tarzda
amalga oshiriladi. Mijozlar internet orqali chipta buyurtma qilishi
mumkin, mobil telefon klaviaturasi
orqali ham buyurtma qila
olishadi. Toʻlov darhol amalga oshirilishi mumkin. Kinoteatrga
borganda, ular chipta mashinasiga borib, buyurtma raqamini
teradi va kredit yoki debet kartasini kiritadi.
Mashina kartadan
mablagʻni yechib oladi va chiptani chiqarib beradi.
Bu kinoteatr egalariga kamroq xodim ishga olish orqali
xarajatlarni qisqartirish imkonini beradi, avtomatlashtirilgan
tizimsiz koʻproq xodim ishlatishga toʻgʻri keladi.
Relyatsion ma’lumotlar bazasida asosiy va

KALIT SOʻZLAR
Munosabat: ma’lumotlar bazasidagi turli jadvallar orasidagi
bogʻlanishlar.
Ma’lumotlar kiritish shaklini yaratish
Toʻgʻri ma’lumotlar turlaridan foydalanib jadvallarni
yaratib ularni munosabatlar orqali bogʻlaganingizdan
keyin maʼlumotlarni jadvalga kiritishga tayyor boʻlasiz.
Ma’lumotlarni ma’lumotlar bazasiga kiritsangiz, siz bir qancha
ma’lumotlar bilan xato qilish ehtimolingiz kuchli boʻladi,
ayniqsa, ma’lumotlarni qatorma-qator oʻtkazayotganda jadval
formatidan foydalansangiz, bu inson koʻzini chalgʻitishi mumkin.
Ma’lumotlarni ma’lumotlar bazasiga kiritishning bir qancha
usullari mavjud.
Shuningdek, 18.08-rasmda maʼlumotlar bazasi dasturiy
ta’minoti vositalari oʻrnatilgan formatlarda shakllar yaratishga
imkon beradi.
18.08-shakl Dasturiy ta’minot vositalaridan anketalar yaratish
uchun foydalanish.
Forms buyrugʻidan foydalanish jadvallarda mavjud har qanday
ma’lumotlarni standart anketaga (ma’lumot kiritish formasi)
o‘giradi va oxirgi kiritilgan yozuvga oʻtish orqali koʻproq yozuv
maydonlarni qoʻshishingiz mumkin (18.09-rasm).
a CD diskdagi “Asset17.01.xlsx” faylida elektron jadvaldan
foydalanib, yangi ma’lumotlar bazasi dastursiga
boshqa manbadan ma’lumotlarni oʻz ichiga olgan
jadvalni import qiling.
Complete the table with the words in the box and

229
FAMILIES
20
FAMILIES
Unit Overview
TOPIC
Different families
VOCABULARY
Family
AND LISTENING
A talk about a family tree
GRAMMAR
Adverbs of manner
PRONUNCIATION
The letter
i
READING
What’s it like to grow up in a big family?
VOCABULARY
Adverbs of degree
LISTENING
Descriptions
of families
WRITING
A description of your family
Resources
GRAMMAR REFERENCE AND PRACTICE: SB page 157; TB page 250
WORKBOOK: pages 84–87
PHOTOCOPIABLE WORKSHEETS: Grammar worksheet Unit 20;
Vocabulary worksheet Unit 20
TEST GENERATOR: Unit test 20; Term test 3; End of Year test
WARMER
Write the unit title
Families
on the board. Brainstorm
common
family words onto the board, e.g.
brother
,
sister
.
In pairs, the students ask and answer questions about the
things members of their family have to (and don’t have
to) do, e.g.:
A:
Does your mother have to visit anyone on Saturdays?
B:
No, she doesn’t. Does your brother have to do
homework after school?
ABOUT YOU
Check that the students understand the meaning of the
words, in particular
husband
/
wife
by asking ‘Are your
father and mother married?’ ‘Who’s your father’s wife?’
‘Who’s your mother’s husband?’
Point out that
children
is
the plural form and we never say
childrens
. If necessary,
give an example for you first, e.g.
I’ve got two brothers and
a sister. I’m married. My husband’s name is Peter
…
VOCABULARY
LISTENING
AND
Family
1
Do the first three words as a class to check that the
students know what to do. Point out that some words,
e.g.
child/children
and
cousin
can refer to male or female.
Then, ask the students to complete the table with the
words in the box.
Answers
The answers are recorded for the students to check and then
repeat.
Male: brother, father, grandfather, grandson, husband,
nephew, son,
uncle
Female: aunt, daughter, granddaughter, grandmother,
mother, niece, sister, wife
Male or female: child/children, cousin, grandchild,
grandparent
2
Ask the students to look at the
photos and elicit that it
shows a family tree. Ask them to find Kate’s name. Then,
ask the students to listen and complete the tree. Note
that the numbered spaces on the family tree are not in
the same order in which they appear in the recording.
MIXED ABILITY
With a mixed ability class, it may be necessary to play the
recording several times, pausing
after the answers are
given so that the students can complete Exercises 2 and 3.
CustomerList1 - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 321/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslikCustomerList1
Form Header
Customers : Table
CustomerList1
1
2
3
4
Search…
Employees : Table
Detail
CustomerList
Customers
Employees
All Tables
18.12-rasm. Formadagi tablar.
Hyperlink (Internet-link)
Veb-sahifalar yoki boshqa joydagi fayllarga bogʻlash.
Web Browser Control (Veb
brauzerni boshqarish)
Agar, masalan, formada joyning xaritasini koʻrsatib, manzil maydonini qoʻshishni istasangiz,
veb-brauzer boshqaruvi funksiyasini qoʻshishingiz mumkin. Veb-brauzer boshqaruv funksiyasi
formaga veb-tarkibni qoʻshishga imkon beradi.
Navigation Control
(Navigatsiya amallari)
Navigatsiya boshqaruv funksiyasi ma’lumotlar bazasi boʻylab kezish uchun harakat tugmalarini
tanlashga imkon beradi.
Insert Page Break (Sahifa
yakuni)
Formaga sahifa oxirini qo‘shib qo‘yadi.
Combo Box (Kombo ro’yxat
maydoni)
Agar foydalanuvchilar bir maʼlum maydondagi opsiyalar roʻyxatidan tanlash uchun ochiluvchi
maydondan foydalanishini istasangiz, bu funksiya foydali boʻladi.
Toggle Button (Yoqib/
o’chirish tugmasi)
Tumbler tugmasi ikki opsiyadan birini tanlashga imkon beradi.
List Box (Ro’yxat maydoni)
Ro‘yxat maydoni Kombo maydonga oʻxshash, u foydalanuvchiga opsiyalar roʻyxatidan birini
tanlashga imkon beradi. U qiymatlar roʻyxatidan qiymatlarni izlaydi.
Check Box (Belgi qo’yish)
Bu tanlovlar tugmasiga oʻxshash, chunki foydalanuvchilar qoʻllash uchun barcha opsiyalarni
tekshirishi mumkin.
Unbound Object Frame
Bu formaga diagrammalar, rasmlar va boshqalarni qoʻshib qoʻyish uchun bo’sh joy yoki ramkaga
oʻxshaydi.
Attachment (Biriktirilgan
fayl)
Agar sizda fayl boʻlib, foydalanuvchi formadan ko’ra faylni oʻzini koʻrishni xohlasangiz, uni formaga
biriktirish orqali kiritishingiz mumkin.
Option Button (Parametr
tugmasi)
Parametr tugmasi – bir qancha opsiyalar orasidan faqat bir tanlovni tanlashga imkon beradi.
Bog‘langan obyektli ramka
Bu formaga boshqa ma’lumotlar bazasi jadvalidan diagrammalar, rasmlar va boshqalarni qoʻshib
qoʻyish uchun to‘ldirgich yoki ramkaga oʻxshaydi.
Tasvir
Bu formaga tasvirlarni qoʻyishga imkon beruvchi bo’sh joyga oʻxshaydi.
18.01-jadval. Formalar yaratish uchun xususiyatlarni loyihalash.
nomi va tegishli maydonni yozishingiz kerak va turli yozuvlar
jadvalda saqlangan yozuvlardan avtomatik toʻldiriladi.
Bog‘lanmagan obyektli ramkalar – manbalaridagi yozuvlarni
qoʻlda toʻldirishga imkon beradi. 18.10-rasm. va 18.01-jadvalda
koʻrsatilgan ayrim funksiyalar bogʻlangan yoki bog‘lanmagan
obyektli ramkalar sifatida ishlatilishi mumkin.
|
| |
Bron qilish tizimlari - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 123/382 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 132,8 Mb. | | #103163 |
Bog'liq IAT 9-sinf Talabalar-uchun-darslik6.08 Bron qilish tizimlari
Tasavvur qiling, teatrda konsert qoʻyilishi rejalashtirilgan.
Chiptani oldindan xarid qilishni xohlovchilar uchun mavjud
boʻlgan 1000 ta chipta sotilishi kerak. Konsert promouteri
(targ’ibotchisi) chiptalarni teatrda sotish oʻrniga, shu
hududdagi bir qancha turli doʻkonlarda sotuvga qoʻyishga
qaror qildi. Har bir doʻkonga oʻrindiqlar bloki taqsimlab
berilishi kerak, aks holda bitta oʻrindiq ikki marta sotilishi
mumkin. Promouter har bir doʻkonga sotish uchun 100 tadan
chipta berishga qaror qildi. Bitta chiptaning ikki marta sotilishi
muammosi endi sodir boʻlmaydi, chunki endi bitta doʻkondagi
muayyan oʻrindiqqa moʻljallangan chiptalar boshqa doʻkonda
yoʻq. Biroq endi boshqa bir muammo bor. Baʼzi doʻkonlar
chiptalarni sotib tugatishi hamda, boshqa doʻkonlar oʻzlariga
ajratilgan chiptalarning barchasini sota olmagan bir vaqtda,
kishilarni chiptasiz qaytarishga toʻgʻri kelishi mumkin, bu esa
konsert kechasida boʻsh oʻrindiqlar boʻlishini anglatadi. Agar
ommabop doʻkonlarda boshqa doʻkonlardagi xarid qilinmagan
chiptalarni sotishga ruxsat berish imkoniyati boʻlganida edi,
bunday holat sodir boʻlmas edi. Bu chiptalarni bir doʻkondan
ikkinchi doʻkonga jismonan olib borish orqali amalga oshirilishi
mumkin yoki ularni bir joyda qoldirish hamda alohida
doʻkonlarga kompyuter kommunikatsiyalari yordamida
chiptalarni olish imkonini berish orqali amalga oshirilishi
mumkin.
Teatr bron tizimlari
Teatr bron tizimlari turli joylardagi bron agentlariga tomoshalar
uchun mavjud oʻrindiqlar haqidagi maʼlumotlarni saqlovchi
markaziy kompyuter tizimi bilan aloqada boʻlish imkonini
beradi.
Mijoz agentlik yoki doʻkonga qoʻngʻiroq qilganida yoki
borganida:
• Mijoz oʻz talablarini, jumladan, tomosha yoki konsert nomi,
chiptalar kerak boʻlgan sana, chiptalar soni va turini aytadi.
• Soʻng agent kompyuter tizimiga ulanib, mos chiptalarni
qidiradi. Bu jarayon amalga oshirilayotgan paytda, bitta
chiptaning ikki marta sotilish xavfi mavjudligi sababli,
boshqa mijozlarga xizmat koʻrsatilishi mumkin emas. Bu
hech kim hech narsani oʻzgartira olmasligi uchun faylni
qulflash deyiladi. Ilgʻorroq tizimlar tizimning uzluksizligini
taʼminlash uchun faqatgina alohida oʻrindiqlarni qulflaydi.
Chiptalar kelishilganidan keyin:
|
| |
-Ma’ruza

Mavzu: Dorivor moddalarning kerakli a’zoga yo‘naltirilgan ravishda etkazish tizimlari. Mikrokapsulalar

|
-Ma’ruza
Mavzu: Dorivor moddalarning kerakli a’zoga yo‘naltirilgan ravishda etkazish tizimlari. Mikrokapsulalar
|
bet | 157/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
14-Ma’ruza
Mavzu: Dorivor moddalarning kerakli a’zoga yo‘naltirilgan ravishda etkazish tizimlari. Mikrokapsulalar
Ma’ruza maqsadi:dorivor moddalarning kerakli a’zoga yo‘naltirilgan ravishda etkazish tizimlarini bilish. Mikrokapsulalar texnologiyasi va nomenklaturasi bilan tanishish
Tayanch atama va iboralar:dorivor moddalarning kerakli a’zoga yo‘naltirilgan ravishda etkazish tizimlari, mikrokapsulalar, mikrodrajelar, texnologiy, nomenklatura.
Reja:
Farmatsevtik texnologiyada mikrokapsulalarning ahamiyati, ta’rifi
2. Mikrokapsula dori turini ishlab chiqarish maqsadi
3. Mikrokapsulalarni olishda qo‘llaniladigan yordamchi moddalar
4. Mikrokapsulalarni olish usullari:fizikaviy, fizik-kimyoviy va kimyoviy
5. Mikrosferalarning ahamiyati, ta’rifi, tuzilishi
|
| |
ТUSHUNCHA ТАHLILI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
Pedagogik texnologiyaning «Кlaster» usulida « Polimer dorivor рardalar» bog’lamini yaratish. pоlimer Quyish usuli МS Plastifikator -qator Polimer dorivor рardalar PVP Gomogenizatsiya Доri modda jelatin Test nazorat savollari PDP yordamida dorilarni ta’siri uzaytirilish mexanizmi nimaga asoslangan? a. Dori moddani metabolizm tezligini pasayishiga b. Dori moddani biofaolligi oshishiga v. Dori moddani tanadan chiqib ketish tezligini kamayishiga g. Dori moddani dori turidan ajralib chiqish tezligini kamayishiga d. Dori moddani qabul qilish sonini kamayishiga
Download 6,71 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
PDPlarni yaratish maqsadi - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

2. PDPlarni yaratish maqsadi:
a. Dori moddani ta’sirini yo‘naltirish
b. Dori moddani oldindan belgilangan tezlikda so‘rilishini ta’minlash
v. Dori moddani ta’sirini uzaytirish va yo‘naltirish
g. Dori moddani turg‘unligini oshirish
d. Dori moddani biofaolligini oshirish
3. PDPlarning tasnifi:
a. Ishlatilishi bo‘yicha
b. Olinish usuli bo‘yicha
v. Polimer pardalarni qalinligi bo‘yicha
g. Biosamaradorligi bo‘yicha
d. Ta’siri va qo‘llanilishi bo‘yicha
4. PDP larni sifat ko‘rsatkichlari:
a. Tashqi ko‘rinishi, pH ko‘rsatkichi, erish vaqti, birxilligi, adgezion xususiyatlari
b. Tashqi ko‘rinishi, pH ko‘rsatkichi erish vaqti, og‘irligi, yuzasi
v. Bir xilligi, tashqi ko‘rinishi, pH ko‘rsatkichi, erish vaqti, massasi, yuzasi
g. Tashqi ko‘rinishi, erish vaqti. Bir xilligi, og‘irligi, namligi, rangi
5. Dori moddalarni ta’siri uzaytirilishini ta’minlovchi dori shakllarini tanlang
a. MOBSlar, antitelalar, PDPlar
b. Glikoproteidlar, qattiq dispers sistemalar
v. Liposomal dori turlari, mikrokapsulalvr
g. TTSlar, strukturali tabletkalar, PDPlar
d. Immobillangan preparatlar, qattiq dispers sistemalar
6.”Oblekol” PDPning ta’sir etuvchi moddasi va polimer moddasini ko‘rsating
a. Furatsilin, jelatin
b. Etakridin laktat, jelatin
v. Chakanda moyi, kollagen
g. Dimedrol, MS
d. Chakanda moyi, jelatina
7. Keltirilgan polimerlardan qaysi birlari yarimsintetik tabiatli polimer hisoblanadi?
a. Jelatin, kraxmal
b. Kollagen
v. PVS
g. PAA, PVS
d. MS, Na KMS
|
Answers
1 Iris 2 Sue 3 Liz 4 Wiktor 5 Kasia 6 Rory 7 Jana 
3

Answers 1 Iris 2 Sue 3 Liz 4 Wiktor 5 Kasia 6 Rory 7 Jana
3 Encourage the students to try to identify the people in
the photos before they listen again.
Answers A Sue and Tony B Jana and Karolina C Liz, Wiktor and Kate
D Rory, Phil and Helen E Iris
4 Ask the students to choose eight people in Kate’s family
and write a sentence about each one.
Possible answers Karolina is Jana’s sister.
Tony is Sue’s husband.
Sue is Iris’s daughter.
Helen is Liz’s sister.
Helen is Kate’s aunt.
Kate is Jessie’s cousin.
Ursula is Karolina’s grandmother.
Helen is Phil’s wife.
5 Check that the students can pronounce the words
correctly first by asking them to listen and repeat, in
particular
blonde /blɒnd/
,
slim /slɪm/
and
young /jʌŋ/
.
Possible answers Iris is beautiful with short hair.
Kate is pretty, with blonde hair.
Rory is young.
Jana and Karolina are slim.
Helen has long, dark hair.
Wiktor has fair hair.
Sue is good-looking.
6 Draw your family tree on the board and encourage the
students to ask you questions, e.g.
Who’s your mother’s brother? and
What’s your brother like? Then, ask them to
draw their own tree and then in groups take turns to ask
and answer questions about their families.
Answers Students’ own answers
143 144 144
230 UNIT 20
GRAMMAR
Adverbs of manner
1 Either write the example sentences on the board or ask
the students to read them. Ask ‘Is Kate’s cousin Jana a
good piano player?’ ‘How do you know?’ ‘What are the
words in purple?’ ‘Do they describe
VAZIYATLI MASALA - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

VAZIYATLI MASALA
Quyidagi tarkibli etakridin laktatdan dermatologic polimer tayyorlashda
Tarkib:
Etakridin laktat 0,2
Jelatin 10,0
Gliserin 1,0
Tozalangan suv 100 g gacha
Talaba etakridin laktatning issiq eritmasiga jelatin qo’shib, yaxshilab aralashtiriladi va shisha, yassi idishga quydi. Texnologiyada nalaba yo’l qo’ygan xatolarni izohlang.
Mаsalani yechilishi
Таlaba tomonidan yo’l qo’yilgan xatolar va ularni bartaraf etishyo’llari:
1.таlaba oldin issiq suvda etakridin laktatni eritib uni sovutishi lozim edi;
2. jelatinаni sovutilgan etakridin laktat eritmasiga qo’shib, 30-40 daqiqaga bo’ktirishga qoldirib, so’ng hammomida to’liq to’liq erib ketguncha isitish kerak edi.
|
Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish

TEST
Polimer dorivor рardalar yordamida dorilarni ta’siri uzaytirish mexanizmi nimaga asoslangan?
а. Dori moddani metabolism tezligini pasayishiga
б. Dori moddani biofaolligi oshishiga
c. Dori moddani tanadan chiqib ketish tezligini kamayishiga
*д. Dori moddani dori turidan ajralib chiqish tezligini kamayishiga
2 Polimer dorivor pardalarni yaratish maqsadi:
а. Dori moddani ta’sirini yo’naltirish
б. Dori moddani oldinlan belgilangan tezlikda so’rilishini ta’minlash
*c. Dori moddani ta’sirini uzaytirish va yo’naltirish
д. Dori moddani turg’unligini oshirish
|
Microsoft Word 01 Kishlok xujalik ishlab chikarish iktisodiyoti - bet 302

380
Xorijiyadabiyotlar
1.
Andrew Barkley and Paul W. Barkley. Principles of Agricultural Economics. USA. 2013
2.
David l. Debertin. Agricultural Production Economics. Second Edition. 2012.
3.
Gerge W. Norton et al. Economics of Agricultural Development. Second edition. 2010
4.
Dr.NSunanda. Principles of Agricultural Economics. Lecturenote.
5.
Добрынин В.А. Экономика селского хозяйства. М.: «Колос» 1990 г,
6.
Емелянов А.М. Экономика селского хозяйства. М.: «Экономика» 1994 г.
Talabalarini o‘zlashtirishini tekshirish

-sterillangan bufer eritmalar;
-antioksidantlar bilan.
9. Pilokarpin, skopolamin ko’z tomchilarini stabilizatsiya qilishda qanday modda ishlatiladi?
-natriy xlor eritmasi;
-1,9% borat kislota izotonik eritmasi;
-sterillangan bufer eritmalar;
-natriy sulfat, natriy nitrat.
10.Quyidagi keltirilgan retseptda sulfatsil natriy qanday moddada eritiladi
Rp: Sol. Sulfacyli-natrii 20%-10,0
D.S.
-in’yeksiya uchun suvda;
-tozalangan suv;
-sterillangan tozalangan suv’
-0,9% natriy xlor eritmasida/
Kontsеntratlardan foydalanib ko’z tomchilari tayyorlash

talablarga javob bеrishi lozim. Shuning uchun ko’z namlamalarini tayyorlash usullari ko’z
tomchilari tayyorlash tеxnologiyasiga o’xshash bo’ladi.
Rp: Solutionis Acidi borici 2%— 150 ml
Da. Signa.Ko’z namlamasi.
2% li borat kislota eritmasining osmotik bosimi 1,06% li natriy xlorid eritmasining osmotik
bosimiga tеng, ya'ni eritma taxminan izotonik.
Asеptik sharoitda 150 ml stеrillangan in'yеktsiya uchun ishlatiladigan suvda 3 g borat kislota
eritiladi. Eritma bеmorga bеriladigan idishga filtrlanadi va idish og’zi mahkam bеrkitiladi. Tayyor
eritma bug’ oqimi yordamida 30 daqiqa stеrillanadi va tеgishli yorliq yopishtiriladi.
suvida rivojlanmaganligi tasdiqlaydi. Chunki organik ko'mir filtrlash jarayonida

|
suvida rivojlanmaganligi tasdiqlaydi. Chunki organik ko'mir filtrlash jarayonida Pdf ko'rish
|
bet | 174/359 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 9,85 Mb. | | #262679 |
Bog'liq BCGm2RZm9DtsVemNp5dfHgZZxBC4fpkg3E6YxTbesuvida rivojlanmaganligi tasdiqlaydi. Chunki organik ko'mir filtrlash jarayonida
o'suvchi moddalami o'zida olib qoladi. Bu jarayonni tushinish vinosiz uchun
majburiydir, chunki ana shu shart bajarilganda jarayonni o'z hoxishiga qarab
boshqarish imkoniyati tuziladi. Kislotalikning pasaytiruvchi bakteriyalaming
faoliyati rivojlanishi uchun kerak bo'lgan muayyan muhit va 13o dan 17o gacha va
undan ortiq bo'lgan harorat eng qulayligini bilib, vinosoz vinoda sodir etilayotgan
olma-sut oksid bijg'ishni tezlatish yoki sekinlashtirishi mumkin.
Kislotalik ko'p bo'lgan holatlarda (shimoliy hududlarda) olma-sut oksid bu
bijg'ish yaxshi samara berishi mumkin.
Kislotaligi kam bo'lgan vinolarda (janubiy hududlarda) bu bijg'ishni o'tkazish
salbiy oqibatga olib keladi.
2.Bijg‘ish vaqtida va vinoda eritilgan holdagi karbonat kislotani ajratish.
Shakllanishi bosqichda karbonat kislota harorat qancha yuqori bo'lsa shuncha ko'p
miqdorda ajralib chiqadi.
3.Achitqilaming cho'kishi va vinoning tiniqlashishi.
146
Tiniqlik va to‘la bijg'ish vinoni achitqilaridan ajratib olish vaqtini Aniqlash
uchun asosiy ko'rsatgich bo'lib xizmat qiladi.
4.Achitqi oqsil moddalarining proteoleptik parchalanish mahsullari-amidlar.
organik asoslar va aminokislotalami o'zlashtirish. Oksil moddalaming barchasi
o ‘zlashtirilmaydi. Ulaming bir qismi bijg'ish paytida o'zgarmaydi. Bijg'ish tugab
spirt hosil bo'lganda uyib tubga cho'kadi. Qisman bu jarayon vino shakllanayotgan
sodir bo'ladi. Shu paytda pektin moddalaming asosiy qismi cho'kadi.
Vinodagi nordon tuzlaming cho'kishi. Vinodagi barcha vino kislota sifatida
mavjud bo'lgan nordon kaliy tuzlari (bitartrat) spirt va suv eritmasidan ko'ra suvda
|
| |
Tashqi ma’lumotlar - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

.txt
Tashqi ma’lumotlar .txt fayl formatida boʻlishi mumkin. Oddiy
matn formati faylida (.txt) qalin yoki kursiv formatlashi mavjud
emas va deyarli barcha matn muharrirlarida oʻqilishi mumkin.
.rtf
Rich text files (.rtf) ham matn fayllari hisoblanadi, lekin
cheklangan formatlash xususiyatlari, masalan, qalin yoki kursiv
yozuvlariga ega.
Mavjud fayldan ma’lumotlarni izlash, ochish va
import qilish
Mavjud fayldan ma’lumotlarni import qilish ma’lumotlarni
import qilishni istagan dastur yoki siz eksport qilishni
istagan dastur doirasida sodir boʻlishi mumkin. Agar elektron
jadvaldan maʼlumotlarni import qilish uchun ma’lumotlar
bazasi dasturidan foydalansangiz, oldin ma’lumotlar bazasi
faylini topib ochishingiz va 18.07-rasmdagi kabi elektron
jadvaldan ma’lumotlarni import qilishingiz kerak.
Ma’lumotlar bazasiga bogʻlanishi yoki import qilinishi mumkin
boʻlgan oʻndan ortiq tashqi ma’lumotlar turi mavjud.
18.07-rasm. Ma’lumotlar bazasiga import qilinadigan va
bogʻlanadigan ma’lumotlar manbalari turlari.
Saved Imports manbasi odatda siz oldin yaratgan va
kompyuter yoki boshqa joyda saqlangan maʼlumot fayli
boʻladi.
Ma’lumotlar manbalari masofaviy SQL [sikvel] ma’lumotlar
bazalarida saqlanishi ham mumkin va ulardagi yozuvlar
maxsus ODBC drayverlari yordamida so‘rab olindai. Bunday
ma’lumotlar manbalariga onlayn doʻkon yozuvlari misol
boʻlishi mumkin. Agar onlayn savdo qilmoqchi bo’lsangiz,
doʻkondagi mahsulotlarni ko’rayotgan vaqtingizda, do’kon
veb-sayti SQL ma’lumotlar bazasiga doimiy ravishda so’rov
(query)lar bilan murojaat qiladi.
Agar oʻz ma’lumotlar bazangizni tuzayotgan boʻlsangiz va
uni masofada (internetda) yoki mahalliy serverda joylashgan
boshqa ma’lumotlar bazasi bilan bogʻlashni istasangiz, buni
External Data vositalar panelida mavjud turli tanlovlarni
tanlash orqali amalga oshirishingiz mumkin (18.07-rasmga
qarang).
Vaqt 80 daqiqa - Konchilik ishi asoslari

|
Konchilik ishi asoslari
|
bet | 82/132 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 1,25 Mb. | | #119905 |
Bog'liq Konchilik ishi asoslari majmuaVaqt 80 daqiqa
|
Ta`lim oluvchilar soni___ta
|
O‘quv mashg‘uloti rejasi
|
1. Avtomobil transportining qo’llanilishi.
2. Ag’darma turlari.
3. Avtomobil transporti yordamida ag’darma hosil qilish.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Ag’darmalarni hosil qilsh, ag’darma turlari va ag’darmalarni shakllantirish o‘rganishdan iborat.
|
|
O‘qitish natijasi
|
O‘quvchilar bu mavzuni o‘rganish jarayoninda ag’darmalarni hosil qilsh, ag’darma turlari va ag’darmalarni shakllantirishni bilib oladilar.
|
Pedagogik vazifalar:
1. Avtomobil transportining qo’llanilishi haqida ma’lumot berish.
2. Ag’darma turlar haqida ma’lumot berish.
3. Avtomobil transporti yordamida ag’darma hosil qilish haqida ma’lumot berish.
|
O‘quv fa`oliyati natijalari:
1. Avtomobil transportining qo’llanilishi haqida ma’lumot ega bo’lish.
2. Ag’darma turlar haqida ma’lumot ega bo’lish.
3. Avtomobil transporti yordamida ag’darma hosil qilish haqida ma’lumot ega bo’lish.
|
O‘qitish metodlari:
|
Kichik guruh,aqliy hujum,bahs munozara.
|
O‘qitish vositalari:
|
Doska, o‘quv uslubiy materiallar, didaktik materiallar.
|
O‘quv fa`oliyatini tashkil etish shakllari
|
Jamoaviy, yakka tartibda
|
|
|
| |