nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
A6 UHG antennasining yo’naltirilganlik diogrammasi

|
A6 UHG antennasining yo’naltirilganlik diogrammasi
|
bet | 13/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaA6 UHG antennasining yo’naltirilganlik diogrammasi.
-15 -10 -3
30
15
165
150
G
180
345
195
330
210
315
225
D ipol antenna. Uch qismdan iborat bo’ladi. 1-ilgakli vibratorning o’zi, 2-traversiy (shoh), 3- mustahkamlash tuguni, 4-mustahkamlash tuguni
Antennaning yo‘naltirilganlik diagrammasi Antennaning yo‘naltirilganlik diagrammasi uzluksiz yopiq egri chiziq ko‘rinishida bo‘lib, antenna nurlatayotgan quvvatning hamma yo‘nalishlar bo‘yicha nurlatilishi (yoki qabul qilishi) nisbiy sathini ko‘rsatadi. Ikki turli qutblar Ye va N lar uchun yo‘naltirilganlik diagrammasi qanday shaklga ega ekanligini bildiradi. Qutb diagrammasi chiziqli masshtablarda (kuchlanish) yoki logarifmik masshtabda desibillerda ko‘rsatilgan bo‘lishi mumkin
Antenna yo‘naltirilganlik diagrammasi kengligi Yo‘naltirilgan antennalarning yo‘naltirilganlik diagrammasi kengligi, ba’zan yarim quvvatga mos keluvchi polosa kengligi, ya’ni antenna yo‘naltirilganlik diagrammasi markaziy chastotasidan uning quvvati yarimiga teng bo‘lgan nuqtasiga nisbatan 3 dB ga kichiklashuvchi chegaraviy qiymati bilan aniqlanadi (1.1-rasm).
ANTENNANING EFFEKTIV UZUNLIGI
Антеннанинг йўналтирилганлик хусусияти амплитудалининг йўналтирилганлик хусусиятидан келиб чиққан ҳолда, яъни ўзгармас масофадаги кузатиш нуқтасида жойлашган антенна томонидан нурланувчи Е(θ,φ) майдони кучланишига боғлиқ равишда белгиланади. Амплитуданинг йўналтирилганлик характеристикаси (хусусияти) график тасвир йўналганлик диаграммаси (ЙД) (ДН-диаграмма направленности) дейилади. ЙД нафақат поляр (29-расм.), балки тўғри бурчакли координаталар системасида ҳам ўрнатилади. (30-расм.)
Антеннанинг максимал нурланувчи йўналишига асосий йўналиш дейилади. Унга мувофиқ келувчи япроқ эса – асосий саналади. Қолганлари эса ѐнлама япроқлардир. Антенна қабул қилмайдиган ва нурлантирмайдиган йўналишларга эса ЙД ноли дейилади
Асосий (бош) япроқ θ0,5 ярим қувватли кенглик ва θ 0 нолли кенглик билан характерланади. θ 0,5 кенглиги 0, 707 даражали ЙД орқали аниқланади. Бунда 0,5 даражали қувват 0,707 даражали майдон кучланиши билан ўзаро мувофиқ ҳолда боғлиқлиги инобатга олинган.
54.RADIOUZATUVCHI QURILMALARNING STRUKTURAVIY SXEMASINI VA ISHLASH TAMOYILINI TUSHUNTIRING?
Радиоузатиш қурилмаси(қисқача айтганда радиоузаткич(РУ)) деб антеннага бериладиган ва фазода тарқаладиган юқори частотали(ЮЧ) ва ўта юқори частотали(ЎЮЧ) тебранишларни генерациялаш, қувват бўйича кучайтириш ва модуляциялашга хизмат қиладиган радиотехник аппаратга айтилади.
Радиоузаткичлар бешта асосий белгилар бўйича синфларга бўлинади:вазифасига кўра; фойдаланиш объектига кўра; частоталар диапазонига кўра; қувватига кўра; нурланиш турига кўра.
|
| |
Ташқи ва ички сиғим алоқаси(расм. 6.2,а,б- расм)

|
Ташқи ва ички сиғим алоқаси(расм. 6.2,а,б- расм)
|
bet | 16/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK Radiotexnika Ташқи ва ички сиғим алоқаси(расм. 6.2,а,б- расм);
Индуктив алоқали(6.2,в-расм);
Автотрансформатор алоқали(6.2,г-расм);
Сиғим ва индуктив алоқали(6.2,д-расм);
Тўғридан-тўғри алоқа(6.2,е-расм) бўладилар
Тўғридан– тўғри алоқали кириш занжирларига антеннанинг таъсири салбий бўлади. Шу сабаб бундай алоқали схемалар қўлланилмайди. Кириш занжирига кириб келган шовқин, сигналларининг таъсирини йўқотиш учун махсус фильтрлар ишлатилади
57.TO’G’RIDAN TO’G’RI KUCHAYTIRISHGA ASOSLANGAN QABUL QILUVCHI QURILMALARNING STRUKTURAVIY SXEMASINI VA ISHLASH TAMOYILINI TUSHUNTIRING?
Радиоприёмниклар таркибий тузилиши бўйича асосан икки турга бўлинади. Улардан биринчи тўғридан– тўғри кучайтиргичли, иккинчисини эса супергетеродинли деб аталади. 5.3- расмда тўғридан тўғри кучайтиргичли приёмникнинг тузилиш схемаси келтирилган.
КИРИШ ЗАНЖИРИ керакли станция сигналини ажратади ва юқори частота
кучайтиргичга(ЮЧК) узатади. ЮЧК да ажратилган сигнал керакли
миқдоргача кучайтирилади ва детекторга(демодуляторга) берилади.
Детектор(демодулятор) юқори частотали сигнал таркибидаги ахборот(овоз,
тасвир) сигналини ажратиб олади ва паст частота кучайтиргичига(ПЧК)
узатади. ПЧК сигнални кучайтириб чиқиш қурилмасига узатади.
Тўғридан тўғри кучайтиргичли приёмникнинг асосий камчилиги:
1) нисбатан паст сезгирлиги;
2) частота ошган сари кучайтириш ва танлаш хусусияти камайиши. Бу камчиликлардан озод бўлган қурилмалар- супергетеродин радиоприёмниклари.
58. ГЕТЕРОДИН KUCHAYTIRISHGA ASOSLANGAN QABUL QILUVCHI QURILMALARNING STRUKTURAVIY SXEMASINI VA ISHLASH TAMOYILINI TUSHUNTIRING?
Гетеродин. Кам қувватли генератор бўлиб, оралиқ частотани шакллантирувчи юқори частотали гармоник сигнал автогенератори.
|
| |
- расм. Супергетеродинли приёмник тузилиш схемаси

|
- расм. Супергетеродинли приёмник тузилиш схемаси
|
bet | 17/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK Radiotexnika5.4 - расм. Супергетеродинли приёмник тузилиш схемаси.
Супергетеродин радиоприёмниклари қуйидаги ташкил этувчилардан
ташкил топган(5.4 - расм):
1. Антенна. Фазодаги электромагнит тўлқинларини қабул қилиб, уларни электр сигналига айлантириб бериш учун хизмат қилади.
2. Кириш занжири(КЗ). КЗ, антенна томонидан қабул қилинган радиосигналлар орасидан частота бўйича фойдалисини танлаш, ҳамда кириш қурилмаларини ўзидан кейинги келадиган занжирнинг кириши билан мослаштириш учун хизмат қилади.
3. Юқори частотали радиосигнал кучайтиргичи(ЮЧК). ЮЧК, қабул қилинган радиосигналларни кучайтириб бериш учун хизмат қилади.
4. Гетеродин. Кам қувватли генератор бўлиб, оралиқ частотани
шакллантирувчи юқори частотали гармоник сигнал автогенератори.
5. Аралаштиргич. Аралаштиргич, радиосигнал частотаси ва гетеродин шакллантирган частоталарини ўзаро аралаштириб улар орасидан оралиқ частота сигналларини ажратиб бериш учун хизмат қилади. Бу ҳар иккала ташкил этувчилар(гетеродин ва аралаштиргич) ўзаро биргаликда частота ўзгартиргичи(ЧЎ) деб аталади.
6. Оралиқ частотаси кучайтиргичи(ОЧК). Бу кучайтиргич ЮЧК ларга ўхшаш сигналларни кучайтириш учун хизмат қилади. Аммо ЮЧКлар исталган частотали радиосигналларни кучайтираверса, ОЧКлар эса, фақат битта, яъни олдиндан белгилаб қўйилган оралиқ частотали сигналларни кучайтиради.
7. Детектор. Детектор, юқори частотали, модуляциланган радиосигналлар орасидан маълумот сигналларини ажратиб бериш учун хизмат қилади.
8. Паст частотали кучайтиргич– ПЧК. ПЧК лар детектордан чиққан сигналларни кучайтириб бериш учун хизмат қилади.
9. Чиқиш қурилмаси. Қабул қилинган сигналларни овозга, тасвирга ёки бошқа маълумот турига айлантириб беради.
Супергетеродинли приёмникнинг ишлаш принципи қуйидагича.
Аралаштиргичнинг биринчи киришига ЮЧК дан ажралган ва кучайтирлиган танлаган сигнал fs келади. Иккинчи киришига эса гетеродиндан fg частотаси берилади. Гетеродин частотаси танланган сигнал частотасидан ҳар дойим foch га фарқ қилади:
|
| |
Интелектуал бошқариш назарияси фанидан 45C-ИАТ-18 гуруҳ талабалари учун оралиқ назорат иши вариантлари

|
Интелектуал бошқариш назарияси фанидан 45C-ИАТ-18 гуруҳ талабалари учун оралиқ назорат иши вариантлари
|
bet | 3/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 29,07 Kb. | | #115732 |
Bog'liq ИБНфанидан факат ОБ саволлариСИРТКИ 45С ИАТ 18 26 04 22Интелектуал бошқариш назарияси фанидан 45C-ИАТ-18 гуруҳ талабалари учун оралиқ назорат иши вариантлари.
№
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
Зайлобиддинова У
|
43
|
13
|
38
|
58
|
83
|
Шамсиддинов Ш
|
44
|
14
|
39
|
59
|
84
|
Рахмонов М
|
3
|
15
|
40
|
60
|
85
|
Абдуллаханова Х
|
4
|
16
|
41
|
61
|
36
|
Сотволдиев О
|
5
|
17
|
42
|
62
|
37
|
Асқаров Ж
|
6
|
18
|
43
|
63
|
38
|
Абдуллаева С
|
7
|
19
|
44
|
64
|
39
|
Махмудов У
|
8
|
20
|
3
|
65
|
40
|
Мамаджанова Г
|
9
|
21
|
4
|
66
|
41
|
Абдуллаев И
|
10
|
22
|
45
|
67
|
42
|
Муталлиев И
|
11
|
23
|
46
|
68
|
43
|
Ўринов Х
|
12
|
25
|
47
|
69
|
44
|
Ғаниев М
|
1
|
26
|
48
|
70
|
38
|
Абдумаликов О
|
2
|
27
|
49
|
71
|
39
|
Хайдаров А
|
3
|
28
|
50
|
72
|
40
|
Мадалиева Х
|
4
|
29
|
9
|
73
|
41
|
Мухамаджонов З
|
5
|
30
|
10
|
75
|
42
|
18
|
6
|
31
|
51
|
76
|
43
|
19
|
7
|
32
|
52
|
77
|
44
|
20
|
8
|
33
|
53
|
78
|
49
|
21
|
9
|
34
|
54
|
79
|
45
|
22
|
10
|
35
|
55
|
80
|
46
|
23
|
11
|
36
|
56
|
81
|
47
|
25
|
12
|
37
|
57
|
82
|
48
|
|
| |
Ўта узун тўлқинлар – ЎУТ (СДВ) – 100…10км (3…30 кГц)

|
Ўта узун тўлқинлар – ЎУТ (СДВ) – 100…10км (3…30 кГц)
|
bet | 11/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaЎта узун тўлқинлар – ЎУТ (СДВ) – 100…10км (3…30 кГц);
Узун тўлқинлар – УТ(ДВ) – 10…1км (30…300кГц);
Ўрта тўлқинлар – ЎТ(СВ) – 1,0…0,1км(0,3…3МГц);
қисқа тўлқинлар – ҚТ(КВ) – 100…10м (3…30МГц);
Ултра қисқа тўлқинлар – УқТ(УКВ) – 10…1м(30…300МГц);
Дециметрли тўлқинлар – ДЦТ(ДЦВ) – 1…0,1м (300…3000МГц) ѐки
(0,3…300ГГц);
Сантиметрли тўлқинлар – СТ(СМВ) – 10…1см(3…30ГГц);
Миллиметрли тўлқинлар – ММТ(ММВ) –10…1мм(30 – 300ГГц);
Оптик диапазон (ОД) – 10…0,1мкм(3–1014 – 3–1015 Гц);
51.ANTENA FIDER QURILMALARI DEGANDA NIMANI TUSHUNASIZ?
Радиотўлқинларни қабул қилиш ва нурлантиргичга қаратилган қурилмаларга антенналар дейилади.
Антенна-фидер қурилмаси таркибига ўта юқори частота қурилмалари: яъни узун йўллар, тўлқин узатгичлар, ўта юқори частота кабеллари ва оптик толали кабеллар кирадилар
Радиоузаткич ишлаб чиқарган радиосигнални тарқатувчи антеннага
узатувчи қурилмалар мажмуаси антенна-фидер қурилмаси деб аталади.
Радиосигналларни атрофга узатиш тарқатувчи антенналар ишлатилади. Тарқатувчи антенналар ўтказгич материалдан турли шаклларда ясалган бўлади.
52.ANTENALARNING ASOSIY PARAMETRLARI.
53.АНТЕНАЛАРНИНГ ЙУНАЛГАНЛИК ДИАГРАММАСИ ЙУНАЛГАНЛИК ДИАГРАММАСИ КАНДАЙ КОРДИНАТА ТИЗИМИДА ТАСВИРЛАНАДИ? МИСОЛ КЕЛТИРИНГ.
Антенна - бу узатиш холатида юкори частотали ток энергиясини радиотулкинларни электромагнит энергиясига айлантириб. уларни эфирга нурлатиш учун, кабул килиш холатида эса. радиотулкин электромагнит энергиясиии юкори частотали ток энергиясига айлантириш учун кулланиладиган курилмадир. Узатиш ва кабул антенналари узаро алмашиниш принципига эга. Яъни ихтиёрий узатиш антеннасини кабул килиш антеннаси сифатида ишлатиш мумкин.
Antennalar: Qabul qiluvchi va uzatuvchi qurilmalar sifatida 50…60 gB gacha
kuchaytirilgan tizimidan foydalaniladi. Bundan tashqari parabolic va ruporli parabolic antenalar ham ishlatiladi.
|
| |
Intelektual avtomatik boshqaruv tizimlarini(IABT)

|
Intelektual avtomatik boshqaruv tizimlarini(IABT)
|
bet | 2/3 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 29,07 Kb. | | #115732 |
Bog'liq ИБНфанидан факат ОБ саволлариСИРТКИ 45С ИАТ 18 26 04 22Intelektual avtomatik boshqaruv tizimlarini(IABT) yaratish tamoyillari nimalardan iborat?
Boshqaruv jarayoni parametrlarining mavjud boshqaruv maqsadlariga muvofiqligini baholash қандай амалга оширилади?
Нейрон бош мияда қандай иш бажаради?
Нейрон таркиби нималардан иборат?
нейрон танаси киришига неча турдаги сигналлар киради?
Нейротармоқли ҳисоблашлар математик асоси нима?
Нейротармоқли ҳисоблашларни асосий хусусиятлари нималардан иборат?
Нейротармоқли ҳисоблашларни қандай афзалликлари нимада?
Сунъий нейронни таркибий модели нималардан иборат?
Сунъий нейрон модели ҳақида нима биласиз?
Мак-Каллокк ва Уолтер Питтс қандай ишлар қилишган?
Нейрон тармоқларини(НТ) ўргатиш жараёнида қандай алгоритмларга ажратилади?
"SUPERVISOR" nima ?
GOST 19781 90: га биноан Supervayzer қандай таърифланади?
Супервизоли НТ ўргатиш усуллар таснифини тушунтиринг.
Оғишни қийматига мувофиқ НТ параметрлари қандай созланади?
Носупервизорли алгоритм (усул)ларда ўргатиш тўплами қандай кечади?
Тасдиқлаш билан ўргатиш (алгоритм)ларини тушунтиринг.
НТни тузилмали ўргатиш усуллари нимага имконият яратади?
Нейронни асосий хусусиятлари нимадан иборат?
Нейронни асосий тушунчалари ва моделлари.
Нейрон тармоқлар турларини кўрсатинг.
Нейрон тармоқлар ёрдамида ечиладиган асосий масалалар.
Нейрон тармоқларни ўргатиш усуллари.
Нейрон тармоқни боғланиш вазнлари қандай кўринишда ифодаланади?
Нейрон тармоқлар архитектураси ва турлари нимага асосланиб белгиланади?
Тўлиқ боғланган НТ ларини тушунтиринг.
Иерархик НТ ларини тушунтиринг.
Латералли НТ тармоқ ни тушунтиринг.
Бир қатламли НТ ни тушунтиринг.
НТ чиқиш векторини тушунтиринг.
Персептрон турдаги НТ ни ким таклиф қилди?.
«Марк-1» туридаги компьютер қандай компьютер?
Фрэнк Розенблатт ким эди?
|
| |
7-amaliy ish

7-AMALIY ISH
Mavzu: CISCO PACKET TRACER DASTURIDA SNTP BILAN ISHLASH
Ishning maqsadi: Cisco Packet Tracer simulyatsiya rejimida SMTP elektron pochta protokollaridan foydalangan holda dasturlarning o'zaro ta'sirini tashkil etish tamoyillarini o'rganish .
Qo'llaniladigan pochta protokollari bilan o'zaro ishlash sxemasi rasm. 1.
rasm: 1. Qo'llaniladigan pochta protokollari bilan o'zaro ishlash sxemasi
Pochta uzatish agenti (MTA) - pochta uzatish tizimining asosiy komponenti bo'lgan pochta uzatish agenti ushbu kompyuterni tarmoq elektron pochta tizimi uchun namoyish etadi. Odatda, foydalanuvchilar qilish vazirligi bilan to'g'ridan- to'g'ri ishlash, lekin ishlatmang Mail User Agent (MUA) - elektron pochta mijoz. Ko'pgina pochta agentlari TCP ulanish orqali xabarlarni uzatish uchun oddiy pochta uzatish protokoli (SMTP) dan foydalanadilar .
SMTP Internetda elektron pochta xabarlarini uzatishning standart usuli sifatida qabul qilinadi . Amaldagi protokol standarti RFC 2821 da tavsiflangan. SMTP transport protokoli
sifatida TCP dan foydalanadi, ulanish 25-raqamli port orqali o'rnatiladi. Ushbu ulanishga xizmat ko'rsatish uchun pochta serveri deb ataladigan maxsus dastur qo'llaniladi. Foydalanuvchining pochta dasturi xabarni rasmlantirish va aloqani o'rnatish uchun ishlatiladi. Ulanish o'rnatilgandan so'ng, buyruqlar yordamida ma'lumot almashiladi. Foydalanuvchi
uchun ushbu buyruqlar, agar u elektron
pochta mijozidan foydalansa, mavjud emas [3 ].
Юқори частотали - Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?

|
Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?
|
bet | 19/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK RadiotexnikaЮқори частотали ташувчи сигнал импульс кетма-кетлиги бўлиши
мумкин. (расм 6).
Демак, юқори частотали ташувчи сигнал импульс кетма-кетлиги бўлса,
модуляция турлари 4 хил бўлади:
1. Амплитуда-импульсли модуляция.
2. Частота-импульсли модуляция.
3. Фаза-импульсли модуляция.
4. Кенглик-импульсли модуляция.
.
Модулятор схемалари модуляция турларига мос қурилган бўлади. Масалан, амплитудавий модуляцияланган радиосигнал олиш учун амплитудавий модулятор схемаси ишлатилади ва ҳоказо.
Радиоэлектроникада кўпгина электрон асбобларнинг иши электрон оқимларини модуляциялашга асосланган. Масалан, кинескопларда экранга узатилувчи телевизион шаклларни ҳосил қилувчи электрон нури интенсивлиги модуляцияланади. Клистронларда электрон оқимининг тезлиги бўйича модуляциялаш оқимда электронларни гуруҳлашга олиб келади. Бу эса, ўз навбатида, гуруҳлашган электронлар кинетик энергиясини ўта юқори частотали тебранишлар энергиясига айлантирилишига олиб келади. Радио- ва оптик диапазонларда электромагнит тебранишларнинг ҳамда акустик тўлқинларнинг модуляциялари катта амалий аҳамиятга эга. Маълумотлар узатиш самарадорлигини ошириш, турли тизим ва қурилмаларда частота тақсимотини таъминлаш, сигналларнинг вақтга боғлиқ параметрларини ўлчаш учун техник қурилма ва тизимларда тебранишлар модуляцияси зарур ҳисобланади.
Кўпинча, модуляцияланган сигнал импульс тарзида, натижаси эса юқори частотали импульслар тўплами ёки радиоимпульс кўринишда бўлади.
Модуляция жараёни бундан ташқари ёруғлик техникасида, ёруғлик нури ёрқинлигини ёки ёруғ доғ ўлчамини келаётган сигналларга мувофиқ равишда ўзгартириш, овозни оптик усулда ёзиб олиш, фототелеграф ва бошқа соҳаларда қўлланади.
Частотавий модуляция Импульсли модуляция
Радиосигнал ҳосил қилувчи ва узатувчи қурилма радиоузаткич деб аталади. Радиоузаткичнинг асосий вазифаси радиосигнал ишлаб чиқариб атрофга тарқатишдан иборат.
Унинг тузилиш схемаси 7-расмда келтирилган.
Схемадаги юқори частота генератори (ЮЧГ) юқори частотали сигнал ишлаб чиқаради. Модулятор хабар сигналини генератордан чиққан юқори частотали сигналга модуляция йўли билан жойлаштиради. Натижада радиосигнал ҳосил қилинади.
Схемадаги (ҚК) қувват кучайтиргичи ҳосил бўлган радиосигнални белгиланган масофага тарқалиши учун керак бўладиган қувватгача кучайтириб беради.
Радиоузаткич тузилишига кирувчи генератор, модулятор ва кучайтиргич радиоузаткичнинг асосий қисмини ташкил қилиб, битта қобиққа ўрнатилади. Улар бажарадиган вазифаларига ерда, сувда, сувостида, ҳавода кемасининг бортида, космосда, еростида жойлаштирилади.
|
| |
λ(t) xabarni uzatish uchun, uni unga proporsional bo‘lgan b(t)

|
λ(t) xabarni uzatish uchun, uni unga proporsional bo‘lgan b(t)
|
bet | 20/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK Radiotexnikaλ(t) xabarni uzatish uchun, uni unga proporsional bo‘lgan b(t) (birlamchi signal) elektr kattalikka o‘zgartiriladi. Tovushni uzatishda, ushbu o‘zgartirishni mikrofon, tasvirni uzatishda esa televizion kamera va boshqalar amalga oshiradi. Birlamchi signal odatda past chastota tebranishlari hisoblanib, uni radio orqali uzatishda, modulyatsiya natijasida yuqori chastota tebranishlariga o‘zgartiriladi. Modulyatsiya deganda, qandaydir S(t) yuqori chastota tebranishning bir yoki birnechta parametrini uzatilishi lozim bo‘lgan λ(t) xabarning o‘zgarish qonuni bo‘yicha o‘zgartirilishi tushuniladi. Faraz qilaylik,
S(t) = Umcos(ω0t + φ0 ) = Umcos (t),
modullashtirilmagan yuqori chastota garmonik tebranishlari berilgan bo‘lsin. Bu yerda: Um – tebranish amplitudasi; ω0 – burchak chastota;
φ0- boshlang‘ich faza, u o‘zgarmas yoki sekin o‘zgaradigan kattalik bo‘lishi mumkin; θ(t)=ω0t +φ0 -– tebranishning t vaqt onidagi to‘liq burchagi (faza).
Garmonik tebranishlarning λ(t) uzatiladigan xabarning o‘zgarish qonuni bo‘yicha Um o‘zgarishida amplitudali, θ(t) o‘zgarishida esa mos ravishda burchakli kabi modulyatsiyaning ikkita asosiy ko‘rinishi mavjud.
Modullashtirilgan signallar, modullashtiruvchi b(t) signal va modullashtiriladigan S(t) signallarning ko‘rinishi bo‘yicha ham ajratiladi. Modullashtiriluvchi signal sifatida garmonik tebranish, davriy impulslar ketma-ketligidan, halaqitsimon signallardan foydalanilib, modullashtiruvchi signal sifatida esa, uzluksiz (analogli), analog-impulsli, raqamli va diskret signallardan foydalaniladi. Shunga mos ravishda modulyatsiyaning o‘zi ham analogli, analog-impulsli, raqamli va diskretlilarga bo‘linadi.
65.DETEKTORLASH JARAYONINING MOHIYATI NIMADAN IBORAT?
Детекторлар ҳақида умумий тушунчалар
Моделяцияланган радиосигналлар таркибидан уларни модуляциялашишига сабабчи бўлган паст частотали сигналларни ажратиб берадиган қурилмага детектор деб аталади. Радиосигналларни амплитудаси, частотаси, фазаси ва агарда сигнал импульси бўлса импульслари бўйича модуляция қилиш мумкин.
Радиосигналларни шу кўрсаткичларни модуляциялашишига қараб,
|
| |
Kimyoning asosiy qonunlari - 1 Kimyo fani asoslari. Kimyoning axamiyati va xalq xo‘jaligidagi roli. Kimyo fanining tarixi

|
1 Kimyo fani asoslari. Kimyoning axamiyati va xalq xo‘jaligidagi roli. Kimyo fanining tarixi
|
bet | 3/5 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 28,94 Kb. | | #156719 |
Bog'liq 1 Kimyo fani asoslari. Kimyoning axamiyati va xalq xo‘jaligidagi-fayllar.orgKimyoning asosiy qonunlari. Davriy qonun. D.I.Mendeleev elementlarni nisbiy atom og’irliklarining ortib borishi tartibida joylashtirib ularning xossalari davriy ravishda o‘zgarishini kuzatdi va bu kuzatishni 1869 yilda davriy qonun tarzida ta’riflab berdi: oddiy moddalarning (elementlarning) xossalari atom og’irliklarining qiymatiga davriy ravishda bog’liq bo‘ladi. Xozirgi vaqtda atom tuzilish nuqtai nazaridan davriy qonun quyidagicha ta’riflanadi: moddalarning kimyoviy xossalari tashkil qiluvchi atomlar yadrosi zaryadiga davriy ravishda bog’liq bo‘ladi.
Modda tarkibining doimiylik qonuni. (N.L.Prust 1756). Xar qanday toza modda qaysi usulda olinishidan qat’iy nazar o‘zgarmas sifat va miqdoriy tarkibga ega.
Masalan: suv qanday yo‘l bilan olinishidan qat’iy nazar, uning tarkibidagi vodorod va kislorod 1:8 og’irlik nisbatda bo‘ladi.
a) 2N2 + O2 = 2N2O
b) N2SO4 + 2NaOH = Na2SO4 +H2O
v) Cu(OH)2 t CuO + H2O
g) Cu2(OH)2CO3 t 2CuO + CO2 + H2O
Ekvivalentlar qonuni. Ekvivalentlar qonuni XVIII asirning oxirida kashf etildi. Bu qonunga asosan, reaksiyaga kirishuvchi moddalar massasi shu moddalarning ximiyaviy ekvivalentlariga proporsionaldir.
Elementning I og’irlik qism vodorod 8 og’irlik qism kislorod bilan birikadigan yoxud o‘rin oladigan og’irlik miqdori shu elementning ximiyaviy ekvivalenti deyiladi.
Moddaning ekvivalenti og’irligiga son jixatidan teng qilib, gramm xisobida olingan miqdori gramm ekvivalent deyiladi.
Vodorodning ekvivalent og’irligi 1 g, kislorodniki esa 8 g ga teng.
Reaksiyaga kirishayotgan moddalarning massalari, shu moddalarning ekvivalentlariga proporsionaldir.
m1 = e1
m2 e2
e1 va e2 - reaksiyaga kirishuvchi moddalarning ekvivalentlari
m1 va m2 - ularning massalari.
Kislotaning gramm-ekvivalentlarini aniqlash uchun gramm-molekular og’irligi uning negiziga bo‘linadi. Masalan:
36,5 98
EHCL= ------- = 36,5 EH SO= ------ = 49
1 2 4 2
Asos va tuzlarning gramm-ekvivalentlarini aniqlash uchun ularning gramm molekular og’irligi shu asos yoki tuz tarkibidagi metall valentlik birliklarining umumiy soniga bo‘linadi. Masalan:
74 342
ECa(OH) =------- = 37 EAL (SO ) = ------ = 57
2 2 2 3 2*3
Xamma xollarda elementning ekvivalentini topish uchun uning ekvivalenti ma’lum bo‘lgan boshqa bir element bilan xosil qilgan birikmasining tarkibini bilish kifoya. Bu qonunlar kimyoviy reaksiya vaqtida sodir bo‘ladigan o‘zgarishlarni miqdoriy jihatdan tekshirish natijasida kashf etilgan bo‘lib, ular kimyo fanining nazariy negizini tashkil etadi. Kimyoning birinchi qonuni — moddalar massasining saqlanish qonunidir.
|
| |
EDAFIK OMILLAR - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 20/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбEDAFIK OMILLAR.
Edafik omillarga - tuproq xususiyatlari va qor qatlami kiradi. Bunga substratning kimyoviy xususiyati (tuproq tuzilishi, tuzlarning tarkibi va oziq moddalar) va fizikaviy xususiyati (tuproqning mexanik tarkibi, yumshoqligi, aeratsiya darajasi va boshqa)
Vodorod yonlari aniqlanuvchi (rn) tuproq kislotaliligi (RN-7 neytral, RN>7 asosli, RN<7 ishqor) o'simlik va hayvon uchun juda ahamiyatli. Masalan, sfagnum moxlari kuchli tuproqda (Rn3,5) mollyuskalar RN 7-8 da yashaydi. Yomg'ir chuvalchangi RN-4,4 dan pastiga chiday olmaydi. N.M.Chernova va A.M. Bilovalar (1988) o'simliklarni tuproqning kislotaliligiga moslashishini quyidagicha bo'ldi.
1. Atsidofil turlar - sof tuproqda yashaydi (RN<6,7) - bunga sfagnum moxlari, belous kiradi. 2. neytrofil turlar - RN 6,7-7,0 da yashaydi (madaniy o'simliklar) 3. bazifil turlar - RN>7 da yashaydi (mordovnik, vstrenitsa). 4. indifferent turlar-RN ning har xil o'zgarishida yashaydi (landish, ovoyanitsa).
Tuproqdagi ozuqa moddalarning miqdoriga qarab 1. Aligotrofli - oziq moddalar juda quyi jarlar yerlarda yashaydi (oddiy qarag'aylar) 2. avtroflar-ozuqa moddalar ko'p yerlarda o'sadi (eman va boshqalar) 3. mezotroflar-o'rtacha tuproqda yashaydi (sircha)
Netrofil o'simliklar azotga boy yerda o'sadi. Sho'r yerlarda o'suvchi o'simliklarni galofitlar deb ataymiz. U ikkiga: Qumli yerda yashovchilar-psammofitlar, (quyon suyak, yuzgin, oq saksovul) va toshli yerli yashovchilar-petrofitlar bo'lib bo'linadi.
Qor qatlami. A.N.Formozov o'simliklarni qor qatlamiga ta'siriga qarab ikki guruhga: 1. Xianofoblar-qorni qorni yomon ko'ruvchilar va 2- Xianofillar - qorsevarlar.
Gidrologik omillar.
Suv omillari o'simlik va hayvonlarga ta'sir ko'rsatib unga suvning sho'rligi, temperaturasi, chuqurligi va boshqalar kiradi.
Orografik (relef) omillari.
Bu omillarning edafik omildan farqi bu organizmlarga faqat to'g'ridan-to'g'ri ta'sir qilmay, janapay ham ta'sir qiladi (Relefning holati - tik jar, balandlik)
7>
|
| |
ORGANIZMLARNING HAYOT SHAKLLARI

|
ORGANIZMLARNING HAYOT SHAKLLARI
|
bet | 23/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбORGANIZMLARNING HAYOT SHAKLLARI.
O'simlik va hayvonlar o'xshash sharoitda yashab o'zining tashqi ko'rinishiga ega bo'ladi. Bu organizmlarning tashqi ko'rinishiga qarab "tiriklik shakllari" deb ularni o'rganamiz. "O'simliklarning tiriklik shakllari" tushunchani ilk bor 1806 yili A.Gumboldt tarafidan berildi. U o'simliklarni daraxtlar, butalar, yarim butalar va o'simliklar deb tasniflagan edi.
Hozirgi kunda eng ko'p tarqalgan K.Raunkier tomonidan ishlab chiqilgan o'simliklarning tiriklik shakllarining tasnifi bo'lib hisoblanadi. U o'simliklarni tasniflashda faqat bir ma'lum, biroq moslashish uchun ahamiyatga ega bo'lgan belgini tanlab oladi, ya'ni murtak sharoitining yoki novda uchlarining yilning noqulay kunlari davomida tuproq yuzida va qor qatlamida ta'sirini hisobga oladi. U barcha o'simliklarni 5 tipga ajratadi.
1. Fanerofitlаr - o'suvchi murtaklar ochik yoki yopiq holda bo'lib, yer ustidan 30 sm yuqorida joylashgan. Ularga daraxtlar, butalar, yarim butalar, lianlar kiradi.
2. Xamefitler – o'suvchi murtaklari tuproq yuzasidan 20-30 sm balandlikda joylashib, ular qishda qor bilan yopiladi. Bular asosan daraxtlar, butalar va yashil o'simliklar.
3. Gemikriptofitlаr- o'suvchi murtaklari tuproq ustida joylashib, o'simlik yaproqlari bilan yopilgan holda qishlaydi (krapiva)
4. Kriptofitlаr- qishda yer usti bo'limlari nobud bo'ladigan ko'p yillik yashil o'simliklar. Ularning o'sish murtaklari tuproq tagida (geofitlar) va ostida (gidrofitlar). Bularga bo'yon, oqbosh, qamish va boshqalar.
5. Terofitlаr- bular yil mavsumining noqulay sharoitidan keyin urug' holida saqlanadigan o'simliklar bo'lib, ularga bir yillik yashil o'simliklari kiradi.
O'rta Osiyo cho'l o'simliklarining tiriklik shakllarini E.P.Korovin (1961, 1962) to'liq turda ishlab chiqqan.
D.N.Kashkarov (1945) hayvonlarning tiriklik shakllarini tasniflashda, ularning harakat qilish moslashuvini hisobga olgan holda, quyidgicha tuzadi.
I. Sovuqqonlilar (poykilotermli) hayvonlar: 1) yil davomida harakatlanuvchilar: 2) yil davomida harakatsizlar: a) yozda uxlovchilar b) qishda uxlovchilar.
II. Issiqqonlilar (gomoyotermli): A. O'troq. 1) Yil davomida harakatchan: 2) Yilning bo'limida harakatlanuvchilar: a) yozda uxlovchilar b) uxlovchi. B. Mavsumli 1) in soluvchilar, 2) qishgi, 3) yozgi 4) yoz oralig'ida
Har xil muhitda harakat qilish qobiliyatiga qarab quyidagicha bo'linadi.
|
| |
Rejasi:
1. Zonal, introzonal, ekstrozonal jamoalari

|
Rejasi:
1. Zonal, introzonal, ekstrozonal jamoalari
|
bet | 38/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбRejasi:
1. Zonal, introzonal, ekstrozonal jamoalari.
2. Yer yuzining asosiy biomlariga (sovuq sahrolar, tundralar, o'rmonlar, dalalar va boshqalar) ta'rifi.
Iqlimiy omillar natijasida biomlarning zonal xususiyatlari kelib chiqdi. Zonalar o'simlik va hayvonot qatlami bo'yicha har xil. Ular regional farqlanadi.
Zonal jamoalar birgalikda introzonal va ekstrozonal jamoalari bor. Introzonal jamoalar deb - o'zining zonasini hech qayerda tuzmaydigan, biroq bir necha va undan ham ko'p zonalarda uchrovchi turlarga aytiladi. Yirik biotsenotik bosqichlar - o'simlik tiplari (o'tloq, botqoqlik) barcha zonalarda uchraydi. Kichik bosqichlarning tarqalishi (mis, formatsiya sinflari) bir necha zonalar bilan chegaralanadi. Masalan, sfagnumli, papirusli botqoqliklar va boshqalar. Ekstrozonal o'simlik va hayvonotlar ma'lum bir zona chegarasida (tashqarisida) zonal jamoalarni tashkil qiladi, biroq "o'zining" zonasidan chiqib zonasiz sharoitlarga ham moslashgan. Masalan, o'zgacha zonani tashkil etuvchi keng bargli o'rmonlar cho'lda suv bo'limlarida uchramasdan tekislikdagi daryo qirg'oqlarida uchraydi va cho'l balkalarida uchraydi. Keyinchalik ular bayrachli o'rmonlarni tashkil qiladi. Endilikda yer yuzidagi asosiy zonal jamoalarga ta'rif berib o'tamiz.
1. Sovuq (polyar) sahrolar. O'simliklar to'liq qatlam tuzmaydi. Bu yerda qor bo'ladi, kuchli shamollar esib turadi. O'simliklar to'shalib o'sadi. (toshlar orasida). O'simliklar ayniqsa qushlar in qurgan joylarda ("qush bozorlari") ko'plab bo'ladi. Qushlardan punochka, laplend podorojnigi, chistiklar (lyuriklar, tupiklar), chaykalar, gaga, pingvinlar, burgomistrlar, kuliklar, rjankalar va boshqalar yashaydi. Pingvinlar balalarini muz yoki qor ustida tug'adi. Sut emizuvchilardan lemminglarning ayrim turlari yashaydi, biroq ularning soni katta emas. O'simliklarning lishaynik va moxlar, gullardan sinyuxa, mak va boshqalar yashaydi. Bu o'simliklarning changlanishida shmellar va ikki qanotlilar qatnashadi. Ozuqa zanjiri qisqa. Arktika sahosida fitomassalarning jamg'armasi 2,5-50 tsG'/ga yillik mahsulot esa -10 ts/ga dan kam. (Bazilevich va Rodin bo'yicha, 1967).
2. Tundralar sovuq sharoitga ega. Vegetatsion davr qisqa 2-2,5 oy. Yog'ingarchilik yiliga 200-300 mm. Sovuq, kuchli shamol bilan birga yerda qor yotadi. Hattoki yozda tungi temperatura 00 dan pasayib ketadi. Muz shaxar yozning hoxlagan kunida bo'ladi. Ko'p yillik muzshaxar torfli tuproqda 40-50 sm orqa tomonlarida 1 m chuqurlikkacha boradi. Relefi tekis bo'lmaydi. Tundrada daraxtlar o'smaydi. Lishaynik va moxlar o'sadi. Lishayniklar juda kalta bo'ladi. Masalan, V.N.Andreeva ma'lumotlariga ko'ra Kladoniyaning yillik o'simi 3,7-4,7 mm ga, tsetrariy -5,0-6,3 mm ga yetadi. Shuning uchun tovuslar bu yerda har doim yashay olmaydi. Tundrada sfagnum moxi o'sadi. O'simlik dunyosi juda jarli. Butachalardan kaklik cho'pi, kassiopeya, brusnika, voronika (qishda yaprog'i yashil); qishda yaprog'ini to'kuvchi butachalardan-chernika, karlik qayin, karlik iva o'sadi.
|
| |
Namlik - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 19/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбNamlik. Yoki suv, yer usti organizmlari uchun eng ahamiyatli omil bo'lib, u hujayra protoplazmasi, qonlar, o'simliklar va hayvonlar tanasining shiralarning asosiy bo'limini tashkil qiladi.
Evrigigrobiont - organizmlar namlikning har xil darajasida yashay oladi. Organizmlar namlikka ta'siriga qarab quyidagicha bo'linadi: 1.Gigrofil organizmlаr - bular yuqori namlikni sevuvchilar (pashshalar) 2. Mezofil turlаr- o'rta namli muhitni yashovchilar. 3-kserofillаr - yuqori namlikka chiday olmaydigan, qurg'oq sevuvchi organizmlar (tuyalar, kaltakesaklar va boshqa)
O'simliklar ham bo'linadi. 1. Gidatofitlаr – to'lig'i bilan deyarli suvga botib o'suvchi o'simliklar. 2. Gidrofitlаr - yer usti va suvda o'suvchi o'simlikler (qamish, yekan, va boshqalar) 3. Gigrofitlаr – namli yerlarda hayot kechiruvchi o'simliklar guruhi, suv tanqisligiga chiday olmaydi. 4-Mezofit – o'rtacha namlikka moslashgan o'simliklar (efemer, efemeroid). 5-kserofitlаr - qurg'oq joyda yashovchi o'simliklar. Bular issiq va qurg'oq sharoitli o’lkalarda yashaydi. Ikkiga bo'linadi. Sukkulentlаr va sklerofitlаr. Sukkulentlаr o'zlarining to'qimalarida suvning ko'p miqdorini yig'ish qobiliyatiga ega (kaktus, aloe, sariqsazan, qorasora va boshqa) Bularning yaproqlari qalin va shirali bo'ladi. Sklerofitlаr - bular qurg'oq, qattiq butalar yoki cho'l o'simliklari. Ularning sukkulentlardan farqi namlikni o'ziga olmasdan, o'zidan chiqaradi. Sovuq va nam sharoitlarda o'suvchi o'simliklar psixrofitlаr, sovuq va qurg'oq joylardagilar esa xriofitlаr deb ataladi.
Umumiy qilib aytganda hayvonlar suvni uch turli yo'l bilan qabul qiladi: ichimlik suv arqali, shirali oziq arqali va metabolizm ya'ni oksidlanish va yog', oqsil, uglevodlarning bo'linishi natijasidan.
Shamol - o'simliklarning urug'i, sporasi, mevasi va hayvonlarning urug'ining tarqalishida katta rol o'ynaydi. Shuning bilan birga shamol o'simliklarning shakllarining tuzilishiga ta'sir ko'rsatadi.
Atmosferaning gaz tarkibi – Vulqon atrofida birdaniga o'zgaradi. Hayvonlarda kislorod tarkibining pasayishiga moslashishi uning qonidagi gemoglobinning ortishi bilan bog'liq. Bu hayvonlar baland tog'larda yashaydi. O'simliklarning balandlikda yashashi, uning tkanida xlorofillning ortishiga bog'liq bo'lishi mumkin.
|
| |
I. Suzuvchilar - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 24/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбI. Suzuvchilar: 1. Faqat suvdagilar: a)nekton, b) plankton, v) bentos, 2. Yer va suvdagilar: a) sho'ng'uvchilar, b) sho'ng'imovchilar, v) ozuqasini suv ustida topuvchilar.
II. Kavlovchilar: 1. Absolyut yer kavlovchilar (barcha umrini yer tagida o'tkazuvchilar). 2. Taqqoslama yer kavlovchilar (er ustiga chiqib turuvchi)
III. Yer usti shakllari: 1.In qurmaydiganlar. a) yuguruvchilar, b) sakrovchilar, v) sudraluvchilar. 2. In quruvchilar. a) sudraluvchilar, b) sakrovchilar, v) sudraluvchi, 3. Jarda yashovchilar
IV. Daraxtga tirmashuvchilar: a) daraxtdan tushmaydiganlar, b) faqat daraxtda chirmashib yuruvchilar.
V. Havo shakllari: a) oziqni havodan izlovchilar, b) ozuqaga havoda yurib qarovchilar.
D.N.Kashkarov aytadi: Agar bu shakl sistemalariga yana ikkitasini: havo va tuproq namliliga aloqasiga qarab (namsevar va qurg'oqsevarlar) va ko'payish o'rniga qarab shakllarini qo'shadigan bo'lsak-bu tasnif birlashmasi hayvon tiriklik shakllarining asosiy belgilarini aniqlaydi - deydi.
Solay etip, tirishilik shakllarının’ sisteması qaysı maqsette bolıwına qarap ha’r qıylı bolıwı mu’mkin.
MIGRATSIYA VA INVAZIYA
Yerni egallab olgan organizmlar yashash sharoitiga faqat moslashib qo'ymasdan o'zining yashash o'rnini o'zgartirish va tarqalish xususiyatiga ega. Bu xususiyat tarqalishda faol bo'ladi: ayrim suv organizmlari bir o'rindan 2-chi o'ringa ko'chadi, yer usti organizmlari uchadi yoki yuguradi. Ularning tezligi har xil bo'ladi: Qush va sut emizuvchilarning tezligi bir necha o'nlab km bo'lishi mumkin (gepard-104-112 km/saat), mollyuskalar, bo'g'in oyoqlilar soddalilarning ayrimlarida bir necha sm, hattoki mm/soat bo'ladi. Shunga bog'liq passiv va faol harakat etishga bog'liq maxsus moslashishlar yoki organlar rivojlanadi. Masalan o'simlik urug'lari va mevalari suv oqimi, shamol, shuningdek qushlar, ko'rshapalaklar va hayvonlar orqali boshqa yerga tarqaladi. Shamol orqali tarqalishning urug' va mevalarning qanotchalari bo'ladi. Hayvon orqali tarqaladiganlarda hayvonlar yungiga ilinib turuvchi ilgaklari bo'ladi. Organizmlar borgan joyida birdaniga moslashib ketavermaydi. U yerda yirtqichlarga yoki raqiblarga duch keladi. Shulardan omon o'tgandagina u yerga moslashib qoladi. Oragnizmlarning kenglikda o'rin ajratishi ikki guruhga: periodli va periodsiz invaziyalar (bostirib kirish) bo'lib bo'linadi.
Migratsiya mintaqa farqi bilan bog'liq bo'ladi. Masalan, ko'pchilik qushlar yiliga ikki marotaba migratsiya (qishlash uchun va qishlashdan keyin) bo'ladi.
Periodsiz bosqichda ozuqa yetishmovchiligidan bo'ladi. Bunda kutilmaganda birdaniga organizmlar ozuqa yetishmaganligi kelib qoladi. Bu kamdan-kam uchraydi. Bunda organizmlar ko'pincha nobud bo'ladi, sababi ular borgan joyida raqobatga uchraydi. Invaziya odam tomonidan ham ishlanishi mumkin. Biroq bunda organizm nobud bo'lmaydi.
|
| |
Kodlash tizimidagi tartib raqamini aniqlash

|
Kodlash tizimidagi tartib raqamini aniqlash
|
bet | 2/2 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #255033 |
Bog'liq 3-MA’RUZA mantiqiy, belgili va ko\'rsatqichli turlari 1. Kodlash tizimidagi tartib raqamini aniqlash:
cout<
2.Belgini raqami bo’yicha topish:
cout<
3. Navbatdagi belgini aniqlash:
char x;
cin>>x;
cout<
a ni kiritilsa b natija ekranda hosil bo’ladi.
4. Bitta oldindagi belgini aniqlash:
char x;
cin>>x;
cout<
b ni kiritilsa a natija ekranda hosil bo’ladi.
5. O’zlashtirish.
char b[30], char a[30];
gets (a);
strcat(b, a);
cout<
Natija a ni b ga o’zlashtiradi.
6. Belgilarni qo’shish.
char a[30], char b[30];
gets (a);
gets (b);
strncat(a,b,2); yoki 1,3,4,5…
cout<
TATU va FFRRTT Natija TATUFF
BELGILI TUR UCHUN FUNKSIYALAR:
char a[30],b[30];
w: gets(a);
strcpy(b,a); -------------------------------NUSXA OLISH.
strrev(b); -------------------------------TESKARI QILISH.
if(strcmp(a,b)==0) -------------------------SOLISHTIRISH.
cout<<"Palindrom"<
else
cout<<"No palindrom"<
system("PAUSE"); goto w;
KO’RSATKICHLI TUR.
Ko’rsatkichlar ma’lumotlarni emas, balki bu ma’lumotlar joylashgan xotiradagi manzilni o’zida saqlaydi.
Ko’rsatkichlar xotirada bor yo’g’i 4 bayt joyni egallab, u ko’rsatayotgan ma’lumotlar ancha katta joyni egallagan bo’lishi mumkin.
C++ da o’zgaruvchini ko’rsatkichli turda e’lon qilish uchun o’zgaruvchi nomidan oldin * belgisi qo’yiladi yoki & orqali ekranga chiqariladi.
using namespace std;
int b=20;
int main(int argc, char *argv[])
{
int c=9;
int *a=&c;
cout<<"a ni xotira yacheykalaridagi o'rni= "<
cout<<"b ni xotira yacheykalaridagi o'rni= "<<&b<
cout<<"c ni xotira yacheykalaridagi o'rni= "<<&c<
|
| |
-rasm. Harakatlanuvchi - Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий-тадқИҚот институти,...

21
ko'proq bog'liqligini ko'rsatdi (8-rasm). Ifloslantiruvchi zarrachalarning magnit
cho'kishi jarayonida magnetit zarralari cho'kish
jarayonida boshqa organik
zarralarning harakatini osonlashtiradigan "transport" funktsiyasini bajaradi. Bu
suyuqliklarni, shu jumladan magnit maydonda to'planmaydigan aralashmalarni
yanada samarali tozalashga olib keladi.Bir qator afzalliklarga ega bo'lgan
harakatlanuvchi elektromagnit maydon yordamida elektromagnit tozalagich uchun
konstruktsiya taklif qilingan. Bu
energiya sarfini kamaytirish, tozalagichni qayta
tiklash bilan bog'liq muammolardan qochish imkonini beradi va qimmatbaho elektr
po'latdan foydalanishni talab qilmaydi. Taqdim
etilgan qurilmaning umumiy
diagrammasi 9-rasmda ko'rsatilgan, unda qurilmaning asosiy qismlari sxematik
usulda ko'rsatilgan. Ultrabinafsha dezinfeksiya tizimi
bilan jihozlangan suvni
tozalash moslamasi artezian quduqlariga ulanish uchun mo'ljallangan.
1 - kirish klapini, 2 - bosim datchigi, 3 - solenoid klapani, 4 - elektromagnit
tozalash moslamasi, 5 - filtrlangan suv miqdorini o'lchagich, 6 - ultrabinafsha
chiroqli kamera, 7 - tozalangan suv uchun saqlash idishi
9-rasm. Avtonom suvni zararsizlantirish qurilmasi
Tizimning ishlash printsipi quyidagicha tavsiflanadi:
1. artezian quduqdan so‟rib tortiladigan ifloslangan suv cho‟ktirma nasos
yordamida kirish quvur tarmog‟i va kirish klapan 1 orqali beriladi.
2. bosim datchigi 2
tomonidan aniqlanganidek, yetarli bosimga erishilganda,
elektromagnit klapan 3 ishga tushirilib, suv uchun yo'l ochiladi.
3. mexanik zarrachalardan 5 mkm gacha bo'lgan o'lchamdagi
filtrlangan suv
elektromagnit tozalagich 4 orqali o'tadi.
4. tozalangan suv dezinfeksiya qilish uchun 6-UB blokiga yuboriladi, u yerda
bakteriyalar yo'q qilinadi.
5. dezinfektsiyadan so'ng suv saqlash idishiga 7 quyiladi.
6. 7-idishda harorat datchigi o'rnatilgan bo'lib, u maksimal darajaga yetganda
tizimni o'chiradi va harorat eng past nuqtaga tushganda uni yoqadi.
Suv hisoblagichi 5 tizimning ishlashini nazorat qilish uchun xizmat qiladi va
profilaktika choralari zarurligi haqida ma'lumot beradi. Elektromagnit klapan
quduqdagi
suv sathi pasayib qolsa, nasosning quruq ishlashiga yo'l qo'ymaydi.
Simulyatsiya modeli asosida quyosh panellaridan foydalangan holda avtonom
ultrabinafsha dezinfeksiya tizimi ishlab chiqildi va laboratoriya va dala sharoitida
sinovdan o'tkazildi (10-rasm).
Хат125-son “Baxmal suv faunasi” xususiy korxonasi raxbari Sh. Jo‘rayevga

Хат125-son “Baxmal suv faunasi” xususiy korxonasi raxbari Sh. Jo‘rayevga
Download
288,04 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
31.01.2024
Hajmi
288,04 Kb.
#149257
Download
288,04 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Хат125-son “Baxmal suv faunasi” xususiy korxonasi raxbari Sh. Jo‘rayevga
Download
288,04 Kb.
Matnni ko'rish
Biotik omillar - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 21/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбBiotik omillar.
Jam bo'lib yashovchi organizmlar bir biri bilan har xil aloqada bo'ladi. Bu aloqalar biotik degan nom olgan.
Mutualistik aloqa - bu har xil turlarning ikki tomonlama foydali, birga yashashi. Masalan: Otshelnik chayoni bilan aktiniyaning birga yashashi mutualizmning misoli bo'ladi. Ikkalasi ham bundan foyda oladi.
Kommensalizm - bu yotib icharlik, harom tomoqlik, bunda organizm ikkinchi bir organizm hisobidan ovqatlanadi. Masalan. Suv chayoni, uzoq Sharq plastinka mollyuskaning baqachanog'iga jaylashib, ularning ozuqa qoldiqlaridan foydalanadi. Hayvonlar orasida o'simliklarning ochiq joyiga, qobig'i orasiga yashirinadi.
Yirtqichlik - bu keng tarqalgan aloqa bo'lib, buning natijasida 2-tur jabr ko'radi.
Parazitizm- bunda parazit xo'jayinning tkani bilan oziqlanadi. Parazitlar vaqtincha va doimiy bo'lib bo'linadi. Parazitlar xo'jayin tanasida joylashuvi bo'yicha ichki va tashqi parazitlar bo'lib bo'linadi. O'simliklar orasida to'liq va yarim parazitlar bo'ladi. 1-chisi (zarazixa, povilika) barcha OZUqani xo'jayindan oladi. 2-chisi (omela, pogremka, ochanka) fotosintezni o'zlari ishlab chiqaradi, xo'jayindan esa mineral moddalarni oladi. 1-chisi bir yoki ikki xo'jayinga ega bo'ladi. 2-chi o'simlik yoki hayvonlarning keng guruhiga zarar yetkazadi. Shuning bilan birga parazitlar bir xo'jayinli, ikki xo'jayinli va uch xo'jayinli bo'lib bo'linadi. 1-chisiga askarida, 2-chisi zang qo'ziqorini (1-chi xo'jayin-barbaris, 2-chisi bug'doy) 3-chisiga mushuk toshma qurti (1-chi xo'jayin-mollyuska, 2-si baliq 3-si odam yoki yirtqich sut emizuvchi) misol bo'ladi.
Antibioz- bunda organizm o'zidan ikkinchi organizmlarga ta'sir eiuvchi biroq zarar beradigan toksik moddalarni bo'lib chiqaradi. Antibiotiklarni bakteriyalar, qo'ziqorinlar bo'lib chiqaradi. Yuqori darajali o'simliklar gazsimon yoki suyuq antibiotik moddalarni-kolinlarni ishlab chiqaradi. Bu moddalar bakteriyalarni nobud qiladi. Shuning uchun ularni fitontsidlar deb ataymiz. Hayvonlar ham antibiotik ishlab chiqaradi. Masalan: o'rgimchaklar pautin degan moda ishlab chiqaradi.
Neytralizm- birga yashovchi ikki tur bir biriga ong yoki teskari ta'sir qilmaydi. Ular bir-biriga to'g'ridan-to'g'ri bog'liq bo'ladi.
Amensalizm ham o'zaro harakatdagi ikki turning bittasi qarama-qarshi ta'sir etadi, 2-si esa undan foyda yoki zarar ko'rmaydi.
Konkurentsiya- bu musobaqa, raqobat bo'lib u tur ichida va turlararo bo'ladi. U tabiiy tanlash va tur paydo bo'lish jarayoni asosida yuradi.
|
| |
Chala cho'llar - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 40/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узб8. Chala cho'llar. Saksovullar, kichik susluk va to'rg'aylar o'zlariga qulay sharoit topib oladi.
9. Sahrolar. temperatura rejimiga bog'liq bo'linadi. Ulardan biri (o'rtacha poyas sahrosi) issiq yoz va sovuq qish bilan, boshqalari esa (tropik poyas sahrosi)-yil davomidagi yuqori temperatura bilan xarakterlanadi. Yillik yog'ingarchilik 200 mm dan oshmaydi. Asosiy tuproqlari-qo'ng'ir va och qo'ng'ir tuproqlar bo'lib unda oson eruvchi tuzlar ko'p bo'ladi. Sahroning to'rt tipi bor: 1. Glinisli. 2 Sho'rli 3. Qumli. 4. Toshli
Cho'l o'simliklari (yarim butalar) yoz oyida ting holatda o'sadi. Tropik poyasdagi sahrolarda sukkulentlar ko'p bo'ladi. O'rtacha poyasda qishda ular barglarini to'kadi yoki qishlaydi. Efemer va efemeroydlar o'sadi. Qumli sahroda o'simliklarning ildizi uzun bo'ladi. Hayvonlar uyada yashaydi. Kaltakesak ilonlar, hasharotlar hayot kechiradi. Sut emizuvchilardan antilopalar, saygaklar, kemiruvchilar yashaydi. Saksovul, massasi 500 ts/ga efemer butalar-125 ts/ga. Birinchi maxsulot 60-80 ts/ga. Avstraliyada akatsiya, Amerikada-kaktuslar, Janubiy Afrikada-aloe o'sadi.
10. Qurg'oq-subtropik va butalar zonasi. Yer O'rta dengizi o'rmonlari va butalar egallaydi, lavralilar o'rmoni va kserofil o'simliklar sinfi o'sadi. Ular Janubiy Afrikada, Shimoliy Amerikada, Avstraliyada mavjud. Yosh oylari issiq va qurg'oq. Qish iliq va yillik yog'ingarchilik 500-700 mm. Tuya, Kiparis, tish, evkalipt o'sadi. O'simliklarda efir yog'lari ko'p. Hayvonlardan kemiruvchilar, sut emizuvchilar ko'p. Sekvoya dendron daraxti-3000 yil yashaydi. Butalarning massasi-500-5000 ts/ga Birinchi mahsulot 50-150 ts/ga
11. Savannalar. Butalar, g'allalar, o'sadi. Zebra, jirafa, antilopalar yashaydi. Avstraliyada kenguru, kilsiz qushlar- nandu yashaydi.
12. Tropik siyrаk o'rmonlar. Baobab, akatsiyalar.
13. Barg to'kuvchi tropik o'rmonlar. Orxideyalar va paporotniklar yashaydi.
14. Mavsumiy yarim yaproq io'kuvchi o'rmonlar.
15. Namli tropik o'rmonlar.
|
| |
Рис. 5. Характеристика системы с BUCK при солнечной радиaции 1000

46
корпусом 1 и трубой для отвода жидкости 3, к внешней стенке корпуса, и во-
вторых, перемещает эти частицы в сторону бункера 4. Внутри бункера
ферромагнитные частицы задерживаются благодаря наличию намагниченной
насадки 5, содержащей намагниченные сорбенты, состоящие из мелких
фрагментов обработанных нержавеющих ферромагнитных сталей. Если
необходимо избавиться от отделенных от жидкости загрязнений, бункер 4
может быть открыт. После очистки жидкость направляется через выходную
трубу 3 для последующей обработки в ультрафиолетовой камере (рис. 7).
Python dasturlash tilida ineraktiv rejim, kiritish va chiqarish operatorlari

Python dasturlash tilida ineraktiv rejim, kiritish va chiqarish operatorlari
Download
109,48 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
109,48 Kb.
#229182
Download
109,48 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Python dasturlash tilida ineraktiv rejim, kiritish va chiqarish operatorlari
Download
109,48 Kb.
Matnni ko'rish
Рис. 3. Характеристика системы с BUCK и BOOST при солнечной

44
повышающего преобразователя превышала 70%. Были получены
характеристики работы системы с BUCK и BOOST преобразователями при
различных значениях удельной солнечной радиации (200 и 1000 Вт/м
2
) и
температурах солнечной панели (25°C и 80°C).
Имитационно были определены графики изменения напряжения, тока,
мощности и КПД на преобразователе, панели и лампе в течение
определенного времени. Также были получены аналогичные графики
изменения
U, I, P
и
η
. Несмотря на более высокую эффективность системы с
BIDIRECTIONAL преобразователем (КПД ≈ 90%), наблюдается "скачки"
напряжения и тока на выходе, что может оказаться критическим для
некоторых потребителей. Схема BUCK-BOOST подключения, параллельное
соединение аккумулятора и солнечной панели с нагрузкой, обеспечивает
наиболее стабильное выходное напряжение и ток, то есть минимальные
скачки электрических параметров.
Во втором режиме работы системы напряжение панели больше
напряжения нагрузки, которое в свою очередь равно (одного порядка)
напряжению батареи (
U
pv
>U
load
~U
battery
). Имитационно были получены
графики изменения
U, I, P
и
η
с BUCK и SEPIC преобразователями при
различных значениях солнечной радиации и температуры панели.
Конфигурация с BUCK преобразователем демонстрирует стабильное
напряжение и ток на выходе, при этом КПД преобразователя выше 90%
(рис.5).
Рис.1. Упрошенная модель нагрузки - ултрафиолетовой лампы

43
параметрах солнечной радиации 200 Вт/м
2
и температуре панели 25°C,
основная мощность уже берется из аккумуляторов (457,8 Вт), а солнечная
панель покрывает лишь еѐ малую часть (106,2 Вт). Указанные значения КПД
преобразователей свидетельствуют о правильно подобранных параметрах
элементов, входящих в их состав,
таких как индуктивность, скважность,
ѐмкость, диоды и алгоритмы управления.
-jadval
. 
2-rejimdagi quyosh panelining eksperimental parametrlari

24
yakunlandi. Xulosa qilib aytish mumkinki, bu QPlar murakkab tizimga integratsiya
qilish uchun mos variantni ifodalaydi. Turli bakteriyalar
va viruslar ularni
inaktivatsiya qilish uchun ultrabinafsha (UV) nurlanishning turli dozalarini talab
qiladi.
Shu munosabat bilan, UV nurlanishining intensivligini sozlash uchun turli
vaqt oralig'ida ikkita mos yozuvlar namunasi tanlangan. Tahlil shuni ko'rsatdiki,
dominant mikroorganizm Log MS-2 kolifagidir (2-jadval).