nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Load — fayldan rasmni chaqirish;
Save

|
Load — fayldan rasmni chaqirish;
Save
|
bet | 5/10 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 35,63 Kb. | | #153462 |
Bog'liq Delphi tizimining oynasi va uning elementlariLoad — fayldan rasmni chaqirish;
Save — rasmni faylda saqlash;
Clear —tanlangan rasmni olib tashlash;
Ok —tanlangan rasmni ajratilgan joyga yozish;
Cancel — qilingan o‘zgartirishlarni bekor qilish.
Shape komponentasi formaga aylana, to‘rtburchak, ellips va boshqa shakllami joylashtirish uchun ishlatiladi. Uning quyidagi xossalari mavjud:
Bmsh — shaklni bo‘yash uchun cho‘tkacha;
Pen — shakl chetini chizish uchun qalam;
Shape — ekranga chiqadigan shaklni aniqlaydi:
StRectangle — to ‘rtburchak;
StSquare — kvadrat;
StRoundRect — chetlari aylana to ‘rtburchak;
StRoundSquare — chetlari aylana kvadrat;
StEllipse — ellips;
StCircle — aylana.
Shape komponentasi ham Additional palitrasida joylashgan bo‘lib, u *:■_ ko‘rinishdagi piktogrammaga ega. Bu tugmachani bosib, formadan shakl uchun joy ajratiladi va keyin esa xossalar bo’limidan Shape xossasiga kirilib, kerakli shakl tanlanadi.
PaintBox kom ponentasi formaga chegaralangan maydonda shakllarni chizish imkonini beradi.
PaintBox komponentasi System palitrasida joylashgan bo‘lib, u
+ ko‘rinishdagi piktogrammaga ega. Butugmachanibosib, formadan shakl uchun joy ajratiladi va keyin esa xossalar bo’limidan Shape xossasiga kirilib, kerakli shakl tanlanadi.
Timer vizual bo’lmagan komponenta bo’lib, formada bajariladigan m a’lum bir operatsiyalarni vaqt bo‘yicha boshqaradi.
Timer komponentasi System palitrasida joylashgan bo'lib, u
■ ko‘rinishdagi piktogrammaga ega. Bu tugmachani bosib, formaga olib kelib qo‘yiladi.
U quyidagi xossalarga ega:
Enabled —true qiymati o‘rnatilgan bo‘lsa u boladigan jarayonga ta ’sir qiladi;
Interval —millisekundlarda vaqt intervalini aniqlaydi va jarayonning ekranga chiqishiga ta’sir ko'rsatadi. Tegmagan holda 1000 (1 sekund)ni ko‘rsatadi.
|
| |
Procedure TForml.TimerlTimer(Sender

|
Procedure TForml.TimerlTimer(Sender
|
bet | 7/10 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 35,63 Kb. | | #153462 |
Bog'liq Delphi tizimining oynasi va uning elementlariProcedure TForml.TimerlTimer(Sender: TObject); Begin
Imagel.Free; Timerl.Free;
end;
Bu shuni bildiradiki, dasturlash ishga tushgandan so‘ng 3000 millisekunddan o ‘tishi bilan Imagel va Timerl komponentalari kompyuter xotirasidan va mos ravishda ekrandan o‘chiriladi.
9.Tuzilgan loyiha (npoeier) ya’ni Projectl va Unitl standart modul nomlarini mos nomlar bilan almashtirib saqlanadi.
10.Yangi nom bilan saqlangan loyiha, ya’ni ilova F9 tugmachasini bosish bilan ishga tushiriladi.
Ilova ishga tushirilganda ekranda yuqoridagi 4-punktdagi rasm
«zastavka» ko‘rinishida namoyon boladi.
Tashkil qilingan modulning to‘liq ko‘rinishini keltiramiz:
Unit pxl; interface uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms, Dialogs, StdCtris, ExtCtris;
Type
TForml = class(TForm)
procedure TimerlTimer(Sender: TObject); private
{ Private declarations } public
{ Public declarations } end;
Var
Forml: TForml;
implementation
{$R *.dfm}
procedure TForml.TimerlTimer(Sender: TObject); begin
Imagel.Free; Timerl.Free;
End; end.
Yaratilgan «zastavka»miz qism dasturining ishlashi davomida o‘chib-yonib turishi uchun quyidagi OnTimer hodisasini qayta ishlash kodini yozishimiz kerak bo‘ladi.
Procedure TForml.TimerlTimer(Sender: TObject); Begin
If Imagel.visible=true then Imagel.hide
Else Imagel.Show;
End;
M i s o 1 :
Oyning Yer atrofida aylanishini namoyish etuvchi ilova yaratish.
|
| |
Unit px2; interface - Multiplikatsiya Grafik komponentalar

Unit px2; interface Uses
Windows, Messages, SysUtils, Variants, Classes, Graphics, Controls, Forms, Dialogs, StdCtrls, ExtCtrls;
Type
TForml = class(TForm) Timerl: Ttimer; Shapel: TShape;
Shape2: TShape; Labell:Tlabel;
procedure TimerlTimer(Sender: TObject);
private
{ Private declarations } public
{ Public declarations } end;
Var
Forml: TForml; X: Real; implementation
{$R *.dfm}
procedure TForml.TimerlTimer(Sender: TObject);
begin
x:=x+0.1;
Shape2.Left:=265+Trunc(50*Cos(x)); Shape2.top:=150-Trunc(50*Sin(x)); End;
Initialization x:=0
end.
Qism dasturi o‘zgaruvchi x global holda e’lon qilingan. Shu tufayli uning boshlangich qiymati Initialization seksiyasida berilgan.
Delphining multimedia imkoniyatlari
Windows muhitidan foydalanuvchi dasturlaming ko‘pchiligi multimediya
dasturlaridir. Bunday dasturlar videorolik va multiplikatsiya ko‘rish, musiqa va nutqni eshitishga imkon beradi. Multimediyali dasturlarga o‘yinlar o‘rgatuvchi dasturlar misol bo‘la oladi.
Delphida multimediyali dasturlar yaratish uchun ikki komponentadan foydalanish mumkin:
• Animate — oddiy animatsiya yaratish uchun (masalan, fayllardan nusxa olishda foydalanuvchi ko‘radigan animatsiya);
• MediaPlayer — murakkab vazifalami bajarish uchun, videoroliklarni ko‘rish. tovushli animatsiya.
UMUMIY XULOSA
Mustaqillikka erishganimizdan so`ng, O`zbеkistonda ta`lim sohasida kеng imkoniyatlar ochildi, Vatanimizning halqaro sahnadagi muvaffaqiyati, obru-e`tibori va o`rni milliy o`zligimizni anglashda, dasturchilik fanlari еtakchi mavqе kasb etib, har bir fuqoroning mamlakat taqdiri uchun mas`ullik hissini yanada oshirishga xizmat qiladi.
Kompyuter dunyosida ko‘plab dasturlash tillari mavjud. Bir xil turdagi ishni bajaradigan dasturlarni Basic, Pascal, Ci, kabi tillarda yozish mumkin. Lekin, qaysi dasturlash tili yaxshi? Bu savolga javob berish oddiy emas. Biroq shuni ishonch bilan aytish mumkinki, Pascal tili boshqa tillarga qaraganda dastur tuzishni o‘rganish uchun ancha qulay til bo‘lib hisoblanadi.
Pascal tili Shvesariyalik olim N.Virt tomonidan yaratilib, keyinchalik Borland korporasiyasi tamonidan rivjlantirildi. Bu til rivjlantirilib Turbo Pascal, Borland Pascal va keyinchalik esa Object Pascal nomini oldi. Hozirgi kunda Object Pascal tili asosi bo‘lgan Windows muhitida ishlovchi Delphi dasturiy vositasida murakkab professional dasturlar ishlab chiqilmoqda. Kompyuterda dasturlash oxirgi yillarda juda tez rivojlanib dastur tuzushga qiziquvchilar soni oshib bormoqda. 10-15 yil oldin o‘z dasturlarini Windows muhitida yaratish ko‘pgina dasturchilarning orzusi edi. Delphi dasturlash vositasining yaratilishi esa nafaqat professional dasturchilar, balki oddiy dastur tuzuvchilar uchun ham keng yo‘l ochib berdi.
Yuqorida bayon etilgan fikrlardan xulosa shuki, talabalarga boshlang`ich kurslardan boshlab dasturchilik ham ilmiy–nazariy jihatdan yaxshi o`qitilishi shart. Mеn o`zimning yozgan kurs ishimda delphida dasturchilik haqidagi umumiy tushunchalarni bayon etdim, loyiha ishlash usullarini misollar kеltirish bilan yoritdim. Mеn o`z yozgan kurs ishimda oldimga qo`ygan maqsadimga erishdim deb o'ylayman.
|
M arketing kompaniyasi – - 1. Marketing tushunchasi Marketing kompaniyasi, marketing kommunikatsiyalari Axborot...

|
1. Marketing tushunchasi Marketing kompaniyasi, marketing kommunikatsiyalari Axborot texnologoyilarning marketing
|
bet | 2/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 145 Kb. | | #102849 |
Bog'liq 5-mavzuM arketing kompaniyasi – aniq bir OAV kanali faoliyatini yuritish uchun ahamiyatli boʻlgan axborot bozorining barcha jihatlarini oʻrganish, uning istiqbollarini, maqsadli auditoriyasining oʻziga xosligini, bozordagi raqobat muhitini va boshqa jihatlarni aniqlash maqsadida amalga oshiriladigan tadbirlar majmui. Bunday kompaniyaning bosh maqsadi – mazkur OAV kanalining bozordagi mavqeini mustahkamlash, uning taʼsischi va rahbarlariga koʻproq daromad olishda koʻmaklashishdan iborat. U tahririyat noshirlik marketingining keng koʻlamli va eng samarali usuli hisoblanadi.
Marketing kommunikatsiyalari – ommaviy kommunikatsiyalarning oʻziga xos xususiyatga ega qismi, yaʼni maqsadga aniq yoʻnalganligida, xabarlarning koʻp marotaba takrorlanishida, maqsadli auditoriyaga kompleks taʼsir koʻrsatishda namoyon boʻladi. Bular sirasiga: reklama, PR (pablik rileyshnz), tijorat targʻiboti (publicity), shaxsiy savdolar (personal sales), sotishni ragʻbatlantirish (sales promotion), bevosita marketing, brending (branding), direkt-marketing (direct marketing) kabilar kiradi.
Marketing kompleksi – bozorga maksimal darajada taʼsir koʻrsatish uchun uygʻun tarzda bir biri bilan bogʻlanadigan marketing vositalari majmui. Marketing kompleksining asosiy unsuri tovar hisoblanadi (boshqa unsurlari: tovarning narxi, uni taqsimlash kanallari – sotish, sotishni koʻpaytirish — ommalashtirish).
M arketing tadqiqotlari – narxni arzonlashtirishga, marketing oʻtkazishga yoki tovarlarni taqsimlashga, sotishni koʻpaytirish va daromad miqdorini oshirishga qaratilgan faoliyat. Tovarlarni sotishga oid dalillarni toʻplash, roʻyxatga olish va tahlil qilish, ularning ishlab chiqaruvchidan isteʼmolchiga tomon harakatlanishi, ehtiyojga taʼsir koʻrsatuvchi uslublarni tadqiq etish – sotishni ragʻbatlantirish, reklama.
Marketing avtomatizatsiyasi – foydalanuvchilarga kontentni ular amalga oshirayotgan harakatlar va sayt bilan oʻzaro aloqa usullari asosida intellektual va avtomatik yuborish jarayoni.
|
| |
Fan: matematik modellashtirish asoslari

|
Fan: matematik modellashtirish asoslari
|
bet | 1/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #101846 |
Ma'ruzachi: Ro`zaliyev Sherzodjon Avazjonovich, Amaliy matematika va informatika kafedrasi o'qituvchisi O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni O‘zbekiston Respublikasining taraqqiy etgan mamlakatlar qatoridan munosib o‘rin egallashi va ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi 2018 yilda iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish uchun fuqarolarning, ayniqsa ziyolilarning ma’naviy salohiyati, iqtisodiy o‘zgarishlarini to‘g‘ri talqin qilishlari va bu jarayonlarni boshqara olishlari hamda XXI asr ilmiy-texnika taraqqiyoti talablariga javob bera olishlari uchun o‘quv maskanlarida sifatli kadrlarni etkazib berish masalasi dolzarb hisoblanadi. O‘quv fanining maqsadi va vazifasi Fanni o’qitishning maqsadi - talabalarga turli jarayonlarning matematik modelini qurish, ularni taxlil qilish. molellashtirish bosqichlari va qonuniyatlarini o’rgatish, bu nazariy bilimlar yordamida muayyan amaliy matematika masalalarini echishga o’rgatish va ixtisoslik fanlarini o’rganishga tayyorlashdan iborat. Fanni o’qitishning vishfasi - tekshirilishi lozim bo’lgan muammoga jarayonlar tadqiqotini qo’llash davomida quyidagi asosiy bosqichlar ketma- ketligini bajarishni nazarda tutadi: ma’lumotlar to’plash. tekshirish maqsadini aniqlash, loyixaning bajarish rejasini tuzish, muammoni tavsiflash, modelni qurish, masala echimining algoritmini yaratish, hisoblash usulini ishlab chiqish, dasturlarni texnik jixatlarini ishlab chiqish, dastur tuzish va ularni sozlash. modelning adekvatligini tekshirish olingan natijalarni amaliyotga tadbiq etishdan iborat. Fan bo’yicha talabalarning bilim, ko’nikma va malakalariga quyidagi talablar qo’yiladi. Talaba: model va uning turlari, matematik modellashtirish texnologiyalari, matematik modellarga qo’yiladigan talablar, matematik modellarni qurish bosqichlari, matematik modellarni taxlil kilish, modelni real ob’ektga muvofiqlashtirish, matematik model ustida o’tkaziladigan nazariy va amaliy tadqiqotlarni o’tkazish, matematik modellarga mos keluvchi diskret modellar qurish xaqida tasavvurga ega buliish;
|
| |
MS Excel dasturida jadval protsessorining funksional imkoniyatlaridan

Bu amal natijasida har bir ustunning o’z qadami hisоblab tоpiladi va bu
ustundagi katakchalar shu
qadam asоsida to’ldirila bоshlanadi. Agar birinchi va ikkinchi katakchalarga bir хil sоn kiritilsa, o’zgarish
qadami 0 ga tеng bo’ladi va katakchalar diapazоni bir хil qiymat bilan to’ldiriladi (E2:E8)
Birоn ustun katakchalarini bir хil qiymatlar bilan to’ldirish kеrak bo’lsa,
bu ustunning birinchi
katakchasiga
shu qiymatni kiritib, sichqоnchani shu katakchaning o’ng
past burchagiga оlib kеlib, uni
sudraymiz. Natijada diapazоnning barcha katakchalari shu qiymat bilan to’ldiriladi.
Bunda katakchaga
kiritiladigan qiymat faqat sоnli qiymat bo’lishi shart emas
Katakchalar diapazоnini avtоmatik to’ldirishda ma’lumotlarni satr bo’ylab kiritish ham mumkin
Katakchalar diapazоnini avval satrlar,
kеyin ustunlar
bo’yicha yoki aksincha avtоmatik to’ldirish mumkin.
Quyidagi
misоlni ko’ramiz. Avval A1:B2 diapazоnga 1, 2, 3, 3
sоnlarni
kiritamiz.
So’ng bu diapazоnni o’ng past burchagidan ushlab, B8
katakchagacha sudrab bоramiz va sichqоnchaning chap
tugmasini qo’yib yubоramiz
Qadimgi Yunon haykaltaroshligi haqida so’zlab bering

|
Qadimgi Yunon haykaltaroshligi haqida so’zlab bering
|
bet | 30/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang43.Qadimgi Yunon haykaltaroshligi haqida so’zlab bering.
Qadimgi yunon haykaltaroshligi tarixdagi eng taniqli va ta'sirli san'at turlaridan biridir. U o'zining go'zalligi, realizmi va tafsilotlarga e'tiborliligi bilan mashhur. Qadimgi yunonlar o‘z xudolari, qahramonlari va oddiy odamlarini tasvirlash uchun haykaltaroshlikdan foydalanganlar va ularning ijodi asrlar davomida rassomlarni ilhomlantirgan.
Yunon haykaltaroshligi miloddan avvalgi 7-asrda paydo bo'la boshladi va u tezda noyob va murakkab san'at turiga aylandi. Eng qadimgi haykallar yog'och yoki terakotadan yasalgan bo'lsa, keyinchalik rassomlar tosh, bronza va boshqa materiallardan foydalana boshladilar. Qadimgi Yunonistonda haykaltaroshlar juda hurmatga sazovor bo'lgan va ular ko'pincha me'morlar bilan hamkorlikda ishlagan, binolar va boshqa inshootlarga birlashtirilgan haykallar yaratgan.
Qadimgi yunon haykaltaroshligining eng muhim xususiyatlaridan biri uning realizmga urg'u berishdir. Yunon haykaltaroshlari real nisbatlar va naturalistik pozalar bilan jonli va ishonarli figuralar yaratishni maqsad qilgan. Ular inson qiyofasini harakatda tasvirlash, harakatdagi figuralarni tasvirlash va harakat tuyg‘usini yaratishda ham mohir edilar.
Yunon haykaltaroshligining yana bir muhim xususiyati uning tafsilotlarga e'tibor berishdir. Haykaltaroshlar sochlar, kiyim-kechak va o'z figuralarining boshqa elementlarida murakkab naqshlar yaratishga mohir edi. Shuningdek, ular haykallarida tekstura va chuqurlik yaratish uchun o‘ymakorlik, sayqallash, o‘ymakorlik kabi turli usullardan foydalanganlar.
Yunon haykaltaroshligi rassomlik va me'morchilik kabi boshqa san'at turlarining rivojlanishiga ham kuchli ta'sir ko'rsatdi. Yunonlar nafaqat go'zal, balki funktsional haykallarni yaratishda mohir bo'lib, ulardan binolarni, ibodatxonalarni va jamoat joylarini bezashda foydalanganlar.
Xulosa qilib aytganda, qadimgi yunon haykaltaroshligi yunon xalqining mahorati va ijodidan dalolatdir. Ularning haykallari bugungi kunda ham hayratlanarli va o'rganiladi va ular butun dunyodagi rassomlarni ilhomlantirishda davom etmoqda.
|
| |
№5. Fan bobi – 1; Fan bo`limi – 1; Qiyinlik darajasi – 2

№6. Fan bobi – 1; Fan bo`limi – 1; Qiyinlik darajasi – 2;
Axborotga ruxsat etilmagan murojaat qilish deganda nimani tushunasiz?
murojaat qilish cheklanishlariga o’rnatilgan qoidalarning buzilishi bilan tavsiflanadi
ular me`yoriy ishlash jarayoniga tasodifiy yoki oldindan mo’ljallangan aralashishdan hamda
ularning tashkil etuvchilarini o’g’irlashga, o’zgartirishga yoki buzishga bo’lgan
intilishlardan himoya qilinishi
axborot bilan tanishib chiqish, uni qayta ishlash, nusxalash, o’zgartirish va yo’qotish
tushuniladi
murojaat qilish cheklanishlariga o’rnatilgan qoidalarni buzmaydigan, axborotga murojaat
qilishdir
№7. Fan bobi – 2; Fan bo`limi – 2; Qiyinlik darajasi – 2;
Berilganlarning maxfiyligi degani nima?
berilganlarga taqdim etilgan va ularni himoya qilishni talab etilgan
darajasini aniqlaydigan
maqomdir
murojaat qilish cheklanishlariga o’rnatilgan qoidalarning buzilishi bilan tavsiflanadi
ular me`yoriy ishlash jarayoniga tasodifiy yoki oldindan mo’ljallangan aralashishdan hamda
ularning tashkil etuvchilarini o’g’irlashga, o’zgartirishga yoki buzishga bo’lgan
intilishlardan himoya qilinishi
axborot bilan tanishib chiqish, uni qayta ishlash, nusxalash, o’zgartirish va yo’qotish
tushuniladi
Xalifalik davrida san’atning qaysi turlari rivojlandi?

|
Xalifalik davrida san’atning qaysi turlari rivojlandi?
|
bet | 40/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang57.Xalifalik davrida san’atning qaysi turlari rivojlandi?
7—13-asrlargacha davom etgan islomning oltin davri boʻlgan xalifalik davrida sanʼatning bir qancha turlari rivojlandi. Bularga quyidagilar kiradi:
1. Xattotlik: xattotlik yoki chiroyli yozish san’ati xalifalik davrida yuksak hurmatga sazovor bo‘lgan san’at turiga aylandi. Qur'on va islom e'tiqodi tili bo'lgan arab tili muqaddas hisoblangan va ko'pincha binolar, kitoblar va boshqa narsalarni bezash uchun ishlatiladigan chiroyli yozuvlarda yozilgan.
2. Arxitektura: Islom me’morchiligi xalifalik davrida geometrik naqshlar va murakkab naqshlardan foydalanish bilan ajralib turadigan o‘ziga xos uslubni rivojlantirdi. Masjidlar, saroylar va boshqa binolar ko'pincha rang-barang koshinlar, mozaikalar va murakkab o'yma naqshlar bilan bezatilgan.
3. Miniatyura rasmlari: Miniatyura rasmlari xalifalik davrida, ayniqsa Fors va islom olamining boshqa hududlarida keng tarqalgan san’at turi edi. Ko'pincha o'yin kartasidan katta bo'lmagan bu kichik rasmlar juda batafsil va ko'pincha kundalik hayotdan yoki diniy hikoyalardan sahnalar tasvirlangan.
4. Metallga ishlov berish: Xalifalik davrida metallga ishlov berish yana bir muhim san'at turi bo'lib, mohir hunarmandlar oltin, kumush va boshqa metallardan murakkab naqshlar ishlab chiqargan. Ushbu ob'ektlar ko'pincha binolarni bezash uchun yoki piyola, plastinka va stakan kabi funktsional ob'ektlar sifatida ishlatilgan.
5. Toʻqimachilik: Islom toʻqimachilik buyumlari oʻzining murakkab dizayni va yuqori sifati uchun yuqori baholangan. Toʻqimachilik ishlab chiqarish xalifalik davrida muhim sanoat boʻlib, matolar koʻpincha murakkab naqsh va naqshlar bilan bezatilgan.
Umuman olganda, xalifalik san'ati go'zallikka bo'lgan muhabbat va ajoyib hunarmandchilik va go'zallik buyumlarini yaratishga intilish bilan ajralib turardi. U turli madaniyatlarning, jumladan, fors, vizantiya va hindlarning elementlarini birlashtirgan va o'rta asrlarning eng go'zal va murakkab san'atini yaratgan.
|
| |
O’rta asrlarda O’zbekiston hududi xalqlari san’atini yoritib bering

|
O’rta asrlarda O’zbekiston hududi xalqlari san’atini yoritib bering
|
bet | 37/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang53.O’rta asrlarda O’zbekiston hududi xalqlari san’atini yoritib bering.
Oʻrta asrlarda Oʻzbekiston hududi xalqlarining sanʼati maroqli mavzudir. O‘zbekiston hududi qadimiy Ipak yo‘li chorrahasida joylashgan bo‘lib, uning san’ati turli madaniyat va an’analar uyg‘unligini aks ettiradi.
Oʻrta asrlarda Oʻzbekistonda sanʼatning eng koʻzga koʻringan turlaridan biri meʼmorlik edi. Bu hududda masjid, maqbara va madrasa kabi ko‘plab ajoyib inshootlar joylashgan. Bu binolar ko'pincha murakkab koshinlar va xattotlik bilan bezatilgan bo'lib, ularning go'zalligi va ahamiyatini oshirgan.
Samarqanddagi Registon o‘rta asrlarda O‘zbekiston xalqining me’morchilik yutuqlarining yorqin namunasidir. Bu 15-17-asrlarda qurilgan uchta madrasa yoki islom maktablaridan iborat ajoyib majmuadir. Binolarning jabhalari murakkab kafel ishlari bilan qoplangan va interyerlari chiroyli freskalar va o'ymakorlik naqshlari bilan bezatilgan.
Oʻrta asrlarda Oʻzbekistonda keng tarqalgan sanʼatning yana bir turi miniatyura rasmlari edi. Ushbu san'at turi kichik formatlarda, masalan, qo'lyozmalarda yoki to'qimachilikda murakkab va batafsil rasmlarni yaratishni o'z ichiga olgan. Rasmlarda ko'pincha kundalik hayot sahnalari, shuningdek, diniy va mifologik hikoyalar tasvirlangan.
Oʻzbekistonda miniatyura sanʼatining eng mashhur namunalaridan biri bu Nizomiyning “Xamsa”si boʻlib, asrlar davomida koʻplab rassomlar tomonidan tasvirlangan forsiy sheʼrlardan iborat besh qismdan iborat turkumdir. Tasvirlar nihoyatda batafsil va jonli bo'lib, hikoyalardagi sahnalarni chiroyli va jozibali tarzda tasvirlaydi.
Oʻzbekiston xalqi oʻrta asrlarda meʼmorchilik va miniatyura rassomligidan tashqari, bezak sanʼatida ham mohir boʻlgan. Ular ko'pincha murakkab naqsh va naqshlar bilan bezatilgan chiroyli to'qimachilik, kulolchilik va metall buyumlar ishlab chiqardilar.
Umuman olganda, Oʻzbekiston hududi xalqlarining oʻrta asrlardagi sanʼati boy va serqirra mavzudir. Mintaqaning san'ati madaniyat va an'analarning uyg'unligini aks ettiradi va bugungi kunda ham nishonlanib, hayratda qolmoqda.
|
| |
Varaxshadan topilgan haykallar qaysi asrga mansub?

|
Varaxshadan topilgan haykallar qaysi asrga mansub?
|
bet | 38/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang54.Varaxshadan topilgan haykallar qaysi asrga mansub?
Varaxsha — hozirgi Oʻzbekiston va Tojikiston hududida joylashgan arxeologik yodgorlik. Bu joy o'zining keng xarobalari bilan mashhur bo'lib, ular orasida bir vaqtlar Ipak yo'li bo'ylab muhim savdo va madaniyat markazi bo'lgan o'rta asrlar shahri qoldiqlari mavjud.
Varaxshada topilgan ko‘plab artefaktlar orasida mintaqaning san’at va madaniyat yutuqlarini aks ettiruvchi ko‘plab haykallar ham bor. Bu haykallar eramizning 6-8-asrlariga, yaʼni Varaxsha sosoniylar va ilk islom imperiyalari hukmronligida gullab-yashnagan shahar boʻlgan davrga toʻgʻri keladi.
Varaxshadan topilgan haykallar oʻzining murakkab detallari, odam va hayvon shakllarining hayotiy tasviri bilan ajralib turadi. Ushbu haykallarning aksariyati binolar va jamoat joylari uchun bezak elementlari sifatida yaratilgan bo'lib, ular ushbu qadimiy shaharning san'ati va me'morchiligiga ajoyib tasavvur beradi.
Umuman olganda, Varaxshadan topilgan haykallar O‘zbekiston va keng Ipak yo‘li mintaqasining madaniy va badiiy merosiga qo‘shilgan salmoqli hissadir. Ular o'tmishga muhim oynani taklif qiladi va tarixning ushbu qiziqarli davrining ijtimoiy, siyosiy va madaniy dinamikasi haqida qimmatli fikrlarni beradi.
55. “Roman davri” va bu davrda me’morchilikning rivojlanishining o’ziga xos xususiyatlari haqida yoritib bering.
Romanesk davri - bu IX asrdan 12-asrgacha bo'lgan Evropa me'morchiligi va san'atini tavsiflash uchun ishlatiladigan atama. Bu davr Rim arxitektura uslublari va texnikasining tiklanishi, shuningdek, qurilish texnologiyasi va dizaynidagi yangi innovatsiyalar bilan tavsiflanadi.
Romanesk me'morchiligining eng ko'zga ko'ringan xususiyatlaridan biri - yumaloq kamar va bochkali gumbazlardan foydalanish. Bu cherkovlar va soborlar kabi binolarda kattaroq va kengroq interyerlarni yaratishga imkon berdi. Bu davrda toshdan qurilish materiali sifatida foydalanish ham keng tarqaldi, chunki u qurilish konstruksiyalarida mustahkamlik va mustahkamlikni oshirish imkonini berdi.
Romanesk me'morchiligining yana bir muhim xususiyati - haykaltaroshlik bo'rtmalari, freskalar va vitrajlar kabi dekorativ elementlardan foydalanish. Bular ko'pincha diniy sahnalar va figuralarni tasvirlash uchun ishlatilgan va ularni tomosha qilganlarda hayrat va taqvo uyg'otish uchun mo'ljallangan.
Bu xususiyatlardan tashqari, Romanesk me'morchiligi o'rta asr qal'alarining qalin devorlari, minoralari va jangovar devorlari kabi elementlarini ham o'z ichiga olgan. Bu o'sha davrda Evropaning ko'p qismini tavsiflovchi siyosiy beqarorlik va urush davri bilan bog'liq edi.
Umuman olganda, Romanesk davri Evropada arxitektura innovatsiyasi va rivojlanishining muhim davrini ifodalaydi. Uning merosini bugungi kunda ham Evropaning ko'plab buyuk soborlari va cherkovlarida ko'rish mumkin va butun dunyo bo'ylab me'morlar va quruvchilarni ilhomlantirishda davom etmoqda.
|
| |
Gotika davri Roman davridan qanday xususiytlari bilan farq qiladi?

|
Gotika davri Roman davridan qanday xususiytlari bilan farq qiladi?
|
bet | 39/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang56.Gotika davri Roman davridan qanday xususiytlari bilan farq qiladi?
Gotika davri va Rim davri G'arb tsivilizatsiyasi tarixida ikki xil davr edi. Rim davri ko'pincha Evropada klassik tsivilizatsiyaning balandligi bilan bog'liq bo'lsa-da, Gotika davri o'ziga xos san'ati va me'morchiligi bilan mashhur.
Ikki davr o'rtasidagi asosiy farqlardan biri bu ularning san'at va me'morchilikka yondashuvidir. Rim davri go'zallikning klassik ideallariga e'tibor qaratish, simmetriya, mutanosiblik va tartibga urg'u berish bilan ajralib turardi. Rim san'ati va me'morchiligi ko'pincha ulug'vor va monumental bo'lib, suv o'tkazgichlari, amfiteatrlar va ibodatxonalar kabi jamoat ishlariga urg'u berilgan.
Bundan farqli o'laroq, gotika davri san'at va me'morchilikning yanada bezakli va bezakli uslubi bilan ajralib turardi. Gotika uslubidagi binolar ko'pincha o'zining uchli kamarlari, qovurg'ali tonozlari va uchar tayanchlari bilan ajralib turardi, bu esa Rim davridagidan ko'ra balandroq va murakkab tuzilmalarni yaratishga imkon berdi. Gotika san'ati ham juda bezakli bo'lib, murakkab o'yma naqshlar, vitrajlar va batafsil haykallar bilan bezatilgan.
Ikki davr o'rtasidagi yana bir muhim farq ularning diniy e'tiqodlari edi. Rim davri politeistik dinlarning keng tarqalishi bilan ajralib turdi, butun imperiya bo'ylab xudolar va ma'budalar panteoniga sig'inardi. Gotika davri esa oʻsha davr sanʼati va meʼmorchiligiga katta taʼsir koʻrsatgan nasroniylikning kuchayishi bilan ajralib turadi. Notr-Dam va Chartr soborlari kabi ko'plab gotika binolari imonlilarda qo'rquv va hurmatni uyg'otish uchun ibodat joylari sifatida yaratilgan.
Xulosa qilib aytish mumkinki, Rim davri va Gotika davri o‘xshashliklari, masalan, monumental me’morchilikka e’tibor qaratilishi bilan birga, ular badiiy uslublari va diniy e’tiqodlari jihatidan bir-biridan keskin farq qilgan. Rim davri go'zallikning klassik ideallari bilan ajralib tursa, gotika davri yanada bezakli va bezakli uslub bilan ajralib turardi. Bundan tashqari, Rim davri diniy politeizm bilan ajralib turdi, Gotika davrida esa nasroniylikning yuksalishi kuzatildi.
|
| |
Tayanch so‘zlar - Kompozitsiya

34
Rangtasvir qonun-qoidalarini puxta egallagan o‘quvchi amaliy ijodda samarali
shug‘ullanishi mumkin. “Kimda-kim ilmni am aliyotsiz tasavvur etsa, u bamisoli,
suzishga eshkaksiz chiqayotgan qayiq haydovchisidir va u hech qachon qayerga
ketayotganligiga to‘la ishonch hosil qilaolmaydi deya ta’kidlagan Leonardo da
Vinchi. Ayniqsa rangtasvir sohasida amaliyot hamisha kuchli nazariyot bilan
bog‘liq holda amalga oshirilishi zarur va bularsiz hech narsaga erishib bo‘lmaydi”.
Rus rassomi va pedagogi D.N. Kardovskiy aytib o‘tganidek: “San’atni
o‘rganayotganlar tasvirlashni yo‘llari va usullari, ya’ni narsalarni shakli, nisbatlari,
rangi, yorug‘ligi, xususiyati va harakat qonuniyatlariga bo‘ysunishga
majburdirlar”. Darhaqiqat bu qonuniyatlarga amal qilgandagina mo‘jaz san’at
asarlari yaratiladi.
Naturadan realistik tasvirlash atrofimizdagi
voqea-hodisalar yoki
narsalarning shakl, tuzilish, hajmdorligi va bo‘yoqlarini haqqoniy tasvirlash
malakasini o‘z ichiga oladi. Naturani haqqoniy tasvirlash - bu narsalarni
konstruktiv va perspektiva qonunlari asosida qurish,
ularning fazoviy joylashuvi,
materialligi, hajm va nisbatlarni ifodalash,ranglar jihatidan yechimini topish
qalamtasvir yoki etyudni yaxlit bir butunlikka keltirish, tasvirlanayotgan obyektlar
va narsalarni xarakterli xususiyatlari va nafis go‘zalligini aniqlashdan iborat desak
mubolag’a bo‘lmaydi.
Natyurmortni amaliy tasvirlashning dastlabki bosqichida biroz soddaroq,
so‘ngra esa narsa va narsalarning bir guruhini tasvirlash kerak. Buning uchun eng
avvalo natyurmort kompozitsiyasini tog‘ri tashkil etish muhim ahamiyatga ega. U
ikki jihat asosida tuziladi: natura qo‘yilmasini tashkiliy qismi (narsalarni tanlay
bilish va ularni kompozitsion chiroyli joylashtirish) naturaga nisbatan ko‘rish
nuqtasini aniqlash va qog’oz yuzasida qo‘yilmani tasvirlash.
Tasvirlanayotgan narsalar ma'lum o‘lcham tekisligida to‘g’ri
joylashtirish
talab etiladi “tiqilinch” yoxud juda ham kichik joylashib qolmasligi zarur.
Meyoridan tashqari kichik joylashgan tasvirlar qog‘oz tekisligida aniq
ko‘rinmaydi.
35
Tasvirda asosiy e’tiborni o‘ziga jalb etuvchi narsa — kompozitsiya
markazi hisoblanadi va qolganlari esa unga tobe bo‘lib xizmat qiladi, bunga misol
tariqasida mevalardan tuzilgan natyurmort kompozitsiyasini ko‘rishimiz mumkin.
18-rasm. “Natyumort”
Natyurmort kompozitsiyasining asosiy vazif
asi shundan iboratki,
buyum
va narsalarning hajmliligi, materiallik va rangdorlik sifatlarini natura
qo‘yilmasidek aniq tasvirlash hamda qo'yilm aniq yaxlit tusda yakunlash
maqsadga muvofiqdir va biz uni bosqichlar asosida ko‘rib chiqamiz
Birinchi bosqich -
natyurmort kompozitsiyasini to‘g’ri tuzish, qog’oz
yuzasiga to`g’ri joylashtirish va konstruktiv tuzilishini topish,
bu bosqichda
talabalar grafit qalamlar yordamida tuzilgan natyurmortni qurilish jarayonini
qog’ozga, yani yuzaga to‘g’ri joylashtirish talab etiladi.
Ikkinchi bosqich – natyurmort kompozitsiyasi, yani natyurmort
qo‘yilmasini konstruktiv tuzilishi aniq topilganidan so‘ng buyumlarning umumiy
rangini berish bosqichiga o‘tiladi, va akvarelda ishlash texnikasidan chetga
Kompozitsiya

Kompozitsiya
Download
11,95 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/49
Sana
23.05.2024
Hajmi
11,95 Mb.
#251032
Download
11,95 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kompozitsiya
Download
11,95 Mb.
Matnni ko'rish
-MAVZU: KOMPOZITSIYANING ASOSIY TUSHUNCHALARI

7
chiqarib, yangi pog‘onadagi estetik didni shakllantiradi. Ushbu birgina so‘z ostida
rassomni belgilab beruvchi jarayon yotadi. Kompozitsiya atamasiga ko'p
tariflar
berilgan.
Kompozitsiya - tarkibi va xarakteriga bog‘langan
tasviriy asarning
qurilmasi. Asarni yaxlit va butun qiluvchi badiiy shaklning eng asosiy elementi bu
komponentlarning bir biriga bo‘ysunishidir.
2
Kompozitsiya – qo‘shish, qismlarni bir butun qilib bog‘lash,
tomonlar va
yuzaning mutonosibligidir.
3
Kompozisiya qonuniyatlarini bilish orqali biz tomoshabinning diqqatini
tasvirning u yoki bu qismlariga qaratish bilan ma’lum bir kayfiyat yaratamiz.
4
Shu
bilan
bir
qatorda
ayrim
hollarda
ijodiy
yangilik
ustida
izlanishda
kompozitsiyaning ayrim “qonun”larini rad etishga to‘g'ri kelishi mumkin.
Kompozitsiya ustida ishlashni to‘g‘ri bosqichlarda tashkil qilish lozim. Bu
bosqichlarni shartli ravishda beshtaga ajratish mumkin.
Kompozitsiya so‘zi lotinchadan “
kompositio
” yani, predmetlarini bo‘laklarini
solishtirib, ma’lum tartibda yaxlit joylashtirish, g‘oyaga muvofiq ijod qilish, bayon
qilish, kompozitsiya tuzish demakdir.
Kompozitsiya - tarkibi va xarakteriga bog‘langan tasviriy asarning
qurilmasi. Asarni yaxlit va butun qiluvchi badiiy shaklning eng asosiy elementi bu
komponentlaming bir biriga bo‘ysunishidir
.
5
Kompozitsiya – qo‘shish, qismlarni bir butun qilib bog‘lash, tomonlar va
yuzaning mutonosibligidir.
6
Kompozitsiya - bet 49

|
KompozitsiyaBog'liq Kompozitsiya Siroch
121
СОДЕРЖАНИЕ
ВВЕДЕНИЕ
…………………………………………………………………………….
4
1-Тема: Основная концепция сострадания
.................................................
6
2- Тема: Практические приемы композиции (Натюрморт).....
............ ......
33
3- Тема: Основные понятия портретной композиции.
.................................
49
4- Тема: Практические приемы композиции (Портрет)
.........................
60
5- Тема: Основные понятия композиции плаката
...................................
67
6- Тема: Практические приемы композиции (Плакат)
..........................
81
Глоссарий
................................................................................................................
89
Приложения.............................................................................................................
99
Раздаточные материалы ………………………………………………………….
111
Использованная литература
..............................................................................
117
|
| |
S.F. Abdirasilov - Kompozitsiya

3
ANNOTATSIYA
Mazkur o‘quv qo‘llanma oliy o‘quv yurtlarining “60111200 - Tasviriy san’at
va muhandislik grafikasi” ta’lim yo‘nalishini kompozitsiya fan dasturi asosida
tayyorlangan bo‘lib, talabalarni kompositsiya bo‘yicha
nazariy hamda amaliy
asoslari bilan chuqur tanishtiradi. Qo‘llanmada kompositsiyaning mazmuni va
amaliy bajarilishi to‘g’risida batafsil ma’lumotlar berilgan.
Shuningdek, portret,
manzara
kompositsiyasi
elementlaridan
tasvirlash
yo‘llari va amaliy
mashg‘ulotlarda syujetli kompozisiyalar yaratish jarayoni bayon etilgan.
Mazkur o‘quv qo‘llanmadan bakalavr ta’lim yo‘nalishlari
talabalari,
umumta’lim maktablarining tasviriy san’at o‘qituvchilari va o‘quvchilari
foydalanishlari tavsiya etiladi.
АННОТАЦИЯ
Данное учебное пособие подготовлено на основе программы по
композиции высшего учебного заведения "60111200 - Изобразительное
искусство и инженерная графика" и дает студентам теоретические и
практические основы композиции. В пособии дана подробная информация о
содержании и практической композиции.
Также описаны способы
изображения из ее правил и законов,
процесс создания сюжетных
композиций на практических занятиях.
Данным пособием по изобразительному искусству рекомендуется
пользоваться студентам бакалавриата, преподавателям, учителям и учащимся
школ общеобразовательных школ.
ANNOTATION
This textbook was prepared on the basis of the
composition program of a
higher educational institution "60111200 - Fine Arts and Engineering Graphics"
and provides students with the theoretical and practical foundations of
composition. The manual provides detailed information
about the content and
practical composition. Also described are methods of depicting its rules and laws,
the process of creating plot compositions in practical classes.
This manual on fine arts is recommended for use by undergraduate students,
teachers, teachers and secondary school students.
Kompozitsiya - bet 8

20
materiallari eskizlar ustida ishonchli ishlashga imkon beradi va naturadan
materialni izlash odati tajriba, bilim va taassurotlarni to‘plashga yordam beradi.
Naturadan
materialni
yig‘ish kompozitsiyadagi ishning barcha
bosqichlarida amalga oshiriladi. Biroq, u, ayniqsa, kompozitsiyaning asosiy
elementlari va undagi roli aniq bo‘lgan bosqichda faollashadi. Qoralamalarda
topilgan kompozitsion echimni aniqlashtirish va boyitish uchun xizmat qiladigan
natura materiali, ushbu asosiy g‘oya echimni hisobga olgan holda to‘planishi
kerak.
Rangtasvir (yoki grafik asari) rassomning taassurotlari va his-tuyg‘ularini
chuqur va har tomonlama ifodalovchi sintez ekanligini tushunish kerak.
Qalamchizg‘i, qoralama yoki ranglavha naturaning qisqa muddatli taassurotini
bildiradi va umumlashtirishning tegishli kuchiga ega emas.
Masalan, A.I.Kuindji ham eng muvaffaqiyatli ranglavhani hatto “tabiatning
buyuk kitobidan tasodifiy parcha” deb hisoblagan. SHuning uchun, siz to‘g‘ridan-
to‘g‘ri naturadan rasm chizishga yoki shunchaki muvaffaqiyatli ranglavhani
kattalashtirishga urinmasligingiz kerak. Kompozitsiyaning turli qismlari uchun
eskizlarni bitta matoga mexanik ravishda birlashtirish ham hech qanday natijaga
olib kelmaydi. SHuning uchun nafaqat natura materialni to‘plashni, balki tasvirni
yaratish uchun undan samarali va ijodiy foydalanishni ham o‘rganish kerak.
Композиция картины: Теория и упражнения. / Евгений Стасенко. - [б.м.]: Издательские 
решения, 2018,-66 с. 
8

11
Tasviriy san’atda kompozitsiyaning ahamiyati borasida
samarali ijod qilgan
etuk musavvirlar asarlariga murojaat qilamiz. Bunday musavvirlar turli janrlarda
asar yaratmasin ularning ijodida kompozitsion echimlar, mazmun va g‘oyalar
tasviriy
vositalarda ifodalanishi, ko‘rish nuqtasi, ufq, fazoviy uzoqlashish,
shuningdek, kompozitsiya markazi, asosiy va
ikkinchi darajali predmetlar,
yorug‘lik, tus, ranglar munosabatlari, kolorit, perspektiva qonunlari,
muvozanat,
simmetriya, dinamika vazifalari asosida tasvirlanganini ko‘rishimiz mumkin.
Shunday mashhur rassomlardan Chingiz Axmarov, O‘rol Tansiqboev, Rahim
Ahmedov, Neg‘mat Qo‘ziboev, Mannon Saidov, Baxtiyor Boboev, Ro‘zi Choriev
va boshqalar o‘z asarlarida kompozitsiya masalalari qanday hal qilinganligini
ko‘rib chiqamiz.
Mashhur rassomlardan biri O‘zbekiston xalq rassomi O‘rol Tansiqboevning
asarlarida kompozitsiya masalalari ko‘proq manzara janrida aks ettirilgan.
Rangtasvir -
barcha tasviriy sanʼat turlarining
asosiylaridan biri
hisoblanadi. Biror qattiq yuzada rangli ashyolarda, masalan, boʻyoqlar yordamida
yaratiladigan va rangli voqelikni badiiy tasvirlash va talqin qilish, tomoshabin fikri
va tuygʻulariga taʼsir etishning muhim vositasi, muhim ijtimoiy mazmun va rang-
barang gʻoyaviy vazifalarga ega bo‘lgan badiiy asar. Rangli asarining goyaviy
mazmuni uning mavzu va syujetida mujassamlashadi, syujetni rassom rangli ifoda
vositalari (kompozitsiya, rasm, rang, ritm va h.k.) orqali roʻyobga chiqaradi.
Badiiy asarlarning muhim tasviriy va taʼsir vositasi - rang (kolorit) hisoblanadi.
Rang orqali borliq yoki hayoliy dunyoni koʻrinarli
shakllarda tasvirlaydi,
makonning cheksizligini, undagi narsalarning rang-barangligini,
hajm va
fakturasini koʻrsatishi, harakat, inson ruhiyatidagi oʻzgarishlar, murakkab hissiy
kechinmalar, oʻy-hayollarni aks ettirishi mumkin. Rangning tasviriy ifoda vositasi
va ishlash uslubi ishlatiladigan rang, qurollar xususiyatlariga qarab asar koʻrinishi
turlicha taʼsir koʻrsatishi mumkin. Asar dastlab ijodkor tasavvuri va ongida paydo
boʻlgan gʻoya qoralamasi tarzida qalam yoki koʻmirqalamda biror yuza (koʻpincha
qogʻoz va karton)da ishlab olinadi. Soʻng shunga mos asos tanlanib, unga
bajariladigan ishning mohiyatiga koʻra ishlov beriladi. Shundan soʻng tasvir oʻrni
12
belgilab rasmi ishlanadi. Rang berishda esa asta suyultirilgan
rang bilan boshlab
koʻp qatlamli (lessirovka) yoki kerak rangni bir qoʻyishda bir katlamli (alla prima)
bajarish mumkin.
Marketing tahlili - Talab etiladigan ma’lumotlar

|
Talab etiladigan ma’lumotlar
|
bet | 2/4 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 74,05 Kb. | | #264590 |
Bog'liq Loyiha bajarish sxemasiMarketing tahlili (mahsulot va xizmatlar bozori, ularning raqobatbardoshligi
va bozordagi mavjud raqobatchilar hamda iste’molchilar haqida ma’lumotlar tahlilini o‘z ichiga olishi lozim. Mazkur ma’lumotlar sotish, marketing dasturini ishlab chiqish hamda barcha xarajatlarni rejalashtirish uchun yetarli darajada bo‘lishi lozim).
Marketing strategiyasi (kompaniyaning marketing strategiyasi hamda savdo dasturidan kelib chiqib, marketing rivojlanish rejasi, va uslubini qamrab olishi zarur).
Ishlab chiqarish va logistika dasturi (asosiy resurslarni sotib olish, asosiy ishlab chiqarish jarayoni, saqlash, tashish va h.k.) bilan bog‘liq barcha ma’lumotlarni o‘z ichiga oladi).
Loyihaning xarajatlar smetasi ( xarajatlar smetasi loyihaning umumiy muddatiga to‘ldirilishi va xarajatlarni asoslovchi hisob-kitoblar (jadvallar) ilova qilinishi shart. Agar birgalikda moliyalashtirish ko‘zda tutilgan bo‘lsa, birgalikda moliyalashtirish xarajatlari tarkibi moliyalashtirish manbasiga nisbatan alohida ko‘rsatilishi lozim.)
XARAJATLAR SMETASI
______________________________________________________
(loyiha nomi)
Xarajat turlari
|
Agentlik hisobidan (ming so‘mda)
|
Birgalikda moliyalashtiradigan tashkilot hisobidan (ming so‘mda)
|
Summa
(ming so‘mda)
|
Umumiy xarajatlar-dagi ulushi foizda (%)
|
Ish xaqi fondi
|
|
|
|
|
Ijtimoiy soliq
|
|
|
|
|
Xomashyo va materiallarni sotib olish bilan bog‘liq xarajatlar
|
|
|
|
|
Inventar, texnika va jihozlarni xarid qilish xarajatlari
|
|
|
|
|
Boshqa xarajatlar
|
|
|
|
|
|
|
| |
Kompozitsiya - bet 5

8
Kompozisiya qonuniyatlarini bilish orqali biz
tomoshabinning diqqatini
tasvirning u yoki bu qismlariga qaratish bilan ma’lum bir kayfiyat yaratamiz.
7
Shu
bilan
bir
qatorda
ayrim
hollarda
ijodiy
yangilik
ustida
izlanishda
kompozitsiyaning ayrim “qonun”larini rad etishga to‘g'ri kelishi mumkin.
Kompozitsiya ustida ishlashni to‘g‘ri bosqichlarda tashkil qilish lozim. Bu
bosqichlarni shartli ravishda beshtaga ajratish mumkin
8
.
N.N. Volkovning fikriga ko‘ra, ushbu masalalarning yanada to‘liq ta’rifi
quyidagicha bo‘ladi: “Tasviriy san’at asarining kompozitsiyasi - bu tasviriy san’at
asarining asosiy badiiy shakli bo‘lib, boshqa barcha
shakllarni birlashtiradi, bir
butun sifatida mustahkam, tabiiy ravishda o‘zaro bog‘liq va o‘zaro bog‘liqlik bilan
tavsiflanadi. hech narsani ko‘chirish yoki o‘zgartirish mumkin bo‘lmagan, undan
hech narsani olib tashlab bo‘lmaydigan va badiiy obrazga zarar etkazmasdan hech
narsa qo‘shib bo‘lmaydigan butun qismlar (elementlar) ma’no (g‘oya) bilan
ajralmas birlashgan yaxlitlikdir, mazmuni) asar”
9
.
Qalamtasvir barcha tasviriy san’at turlarining asosi,
negizi desak xato
bo‘lmaydi. O‘quv - mashq vazifalarni puxta, ifodali qilib tasvirlay olish akademik
rasm qonun-qoidalarini atroflicha ham nazariy, ham amaliy jihatdan o‘rganishni
taqozo etadi. Ular ish faoliyatini sifatli tashkil etilishiga ham ko‘p
tomondan
bog‘likdir. Bundan tashqari chizishda ishlatiladigan asbob-anjomlar sifatli, talabga
javob beradigan bo‘lishi kerak.
Rassom, hunarmand, haykaltarosh, dizayner hamda
san’atga aloqador kasb egalarining barchasi ijodiy asar yaratishida qalamtasvir,
qoralamalar, qalamchizg‘ida bajarilgan eskizlarga asoslanadi.
Misol uchun har
qanday rassom, biron-bir asar kompozitsiyalari ustidagi izlanishlarini avvalom bor
qalam bilan qalamchizg‘i va qoralama eskizlardan boshlaydi. Tasviriy san’at
asarlarini yaratishda, albatta, ushbu bajarilgan qalamchizg‘ilar
rassom uchun
asosiy manbaalar bo‘lib xizmat qiladi.
7
Tasviriy san'at turlari haqida so`zlang

|
Tasviriy san'at turlari haqida so`zlang
|
bet | 25/49 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 288,5 Kb. | | #249220 |
Bog'liq 1. San’at tushunchasini izohlang37. Tasviriy san'at turlari haqida so`zlang,
Tasviriy sanʼat ijodiy shakllarning keng doirasini oʻz ichiga oladi, jumladan, rasm, haykaltaroshlik, fotografiya, matbaa va boshqalar. Tasviriy san'atning har bir turi o'ziga xos xususiyatlar va texnikaga ega bo'lib, ularni bir-biridan ajratib turadi.
Tasviriy san'atning eng keng tarqalgan turlari:
1. Bo'yash: Bo'yash - bu bo'yoq, pigment yoki boshqa vositalarni yuzaga, odatda cho'tka bilan qo'llash amaliyotidir. Rasmlar tuval, qog'oz, yog'och va boshqa sirtlarda yaratilishi mumkin. Rasmning turli uslublari yog'li bo'yoq, akvarel, akril va gouashni o'z ichiga oladi.
2. Haykaltaroshlik: Haykaltaroshlik odatda o‘ymakorlik, modellashtirish yoki quyish yo‘li bilan uch o‘lchamli shakllarni yaratishni o‘z ichiga oladi. Haykallar tosh, metall, yog'och va loy kabi turli xil materiallardan tayyorlanishi mumkin.
3. Fotografiya: Fotografiya odamlar, ob'ektlar va landshaftlarni suratga olish uchun kameradan foydalanishni o'z ichiga oladi. Fotosuratchilar qora va oq fotosuratlar, rangli fotosuratlar va raqamli manipulyatsiya kabi noyob va jozibali tasvirlarni yaratish uchun turli usullardan foydalanadilar.
4. Chop etish: Chop etish - bu matritsadan (masalan, yog'och blok, o'yuvchi plastinka yoki ekran) qog'oz yoki boshqa materiallarga bosma nashrlarni yaratish jarayoni. Bosib chiqarish turli xil texnikalarni, jumladan, yog'och, litografiya va ekran bosib chiqarishni o'z ichiga olishi mumkin.
5. Chizish: Chizish - qalam, ko'mir yoki boshqa chizish asboblari yordamida tasvirlar yaratish amaliyotidir. Chizmalar qog'oz, kanvas yoki boshqa sirtlarda yaratilishi mumkin.
6. Raqamli san'at: Raqamli san'at san'at yaratish uchun raqamli texnologiyalardan (masalan, kompyuterlar, planshetlar yoki smartfonlar) foydalanishni o'z ichiga oladi. Raqamli rassomlar tasvirlar, animatsiyalar va raqamli san'atning boshqa shakllarini yaratish uchun dasturiy ta'minotdan foydalanishlari mumkin.
Tasviriy san'atning har bir turi o'ziga xos qiyinchiliklar va mukofotlarga ega. Siz rassom, haykaltarosh, fotograf yoki raqamli rassom bo'lasizmi, turli xil tasviriy san'at turlarini o'rganish sizning ijodingizni rivojlantirishga va o'zingizni yangi va qiziqarli usullarda ifodalashga yordam beradi.
|
| |
Mahsulotlarning ishlab chiqarish tannarxi

Mahsulotlarning ishlab chiqarish tannarxi
Loyiha bajarish sxemasi
Sotish rejasi (xaridorlar haqida ma’lumotlar, sotiladigan mahsulotning turi, hajmi va qiymati bo‘yicha ma’lumotlar oylar yoki yillar kesimida jadval shaklida to‘ldiriladi).
Moliyaviy natijalar bo‘yicha prognoz hisoboti (biznes-rejaning yakuniy bosqichi, unda loyiha bo‘yicha umumlashtirilgan moliyaviy-iqtisodiy ma’lumotlar yillar kesimida quyidagi shaklda ko‘rsatiladi): MOLIYAVIY NATIJALAR TO‘G‘RISIDAGI PROGNOZ HISOBOTI (ming so‘mda)
Loyiha rahbari ___________________________________________________________ _____________ (familiyasi, ismi, sharifi) (imzo) Tashkilot rahbari ________________________________________________________ _____________ (familiyasi, ismi, sharifi) (imzo) M. J. Loyihaning kalendar grafigi Quyida keltirilgan ish reja na’munasidan foydalaning va har bir bosqichni ko‘rsatgan holda jadvalni to‘ldiring. Har bir bosqich davomiyligini ko‘rsating.
Download 74,05 Kb.
|
Avtopodbor – - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti

|
Samarqand iqtisodiyot va servis instituti
|
bet | 38/81 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 3,49 Mb. | | #261130 |
Bog'liq Axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar5. Avtopodbor – Jadval ustunidagi matnning o’lchamiga qarab ustunning enini avtomatik ravishda o’zgartirish. Bu buyruq tanlanganda ekranda quyidagi oyna hosil bo’ladi:
Bu yerda:
Avtopodbor po soderjimomu – Jadval ustunidagi matnning o’lchamiga qarab ustunning enini avtomatik ravishda o’zgartirish
Avtopodbor po shirine okna – Jadval ustunlarining enini oyna eniga mos ravishda o’zgartirish
Fiksirovannaya shirina stolbsa
«Viravnivaniye» guruhi
1. Rostlash tugmachalari. Bu tugmalar orqali katakchalarda joylashgan matnni turli xil ko’rinishlarda rostashimiz mumkin. Bu yerda:
Virovnyat sverxu po levomu krayu – Jadval xonasida matnni yuqori qismning chap tomoni bo’yicha rostlash.
Virovnyat sverxu po sentru – Jadval xonasida matnni yuqori qismning o’rtasi bo’yicha rostlash.
Virovnyat sverxu po pravomu krayu – Jadval xonasida matnni yuqori qismning o’ng tomoni bo’yicha rostlash.
Virovnyat po sentru po levomu krayu – Jadval xonasida matnni o’rta qismining chap tomoni bo’yicha rostlash.
Virovnyat po sentru – Jadval xonasida matnni o’rta qismining o’rtasi bo’yicha rostlash.
Virovnyat po sentru po pravomu krayu – Jadval xonasida matnni o’rta qismining o’ng tomoni bo’yicha rostlash.
Virovnyat snizu po levomu krayu – Jadval xonasida matnni pastki qismning chap tomoni bo’yicha rostlash.
Virovnyat snizu po sentru – Jadval xonasida matnni pastki qismning o’rtasi bo’yicha rostlash.
Virovnyat snizu po pravomu krayu – Jadval xonasida matnni pastki qismning o’ng tomoni bo’yicha rostlash.
2. Napravleniye teksta – matn yo’nalishini o’zgartirish.
3. Polya yacheyki – katakchalar chegarasini hamda katakchalar orasidagi oraliqni o’zgartirish. Bu buyruq tanlanganda ekranda quyidagi oyna hosil bo’ladi:
«Illyustratsii» guruhi
|
| |
Diffuziyaning zararli namoyon bo'lishi

|
Diffuziyaning zararli namoyon bo'lishi
|
bet | 4/6 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #240127 |
Bog'liq 10 Mavzu qattiq jismlarda diffuziya hodisasiDiffuziyaning zararli namoyon bo'lishi
Afsuski, insoniyat sivilizatsiyasining rivojlanishi natijasida tabiatga, unda kechayotgan jarayonlarga salbiy ta’sir ko‘rsatilmoqda. Daryolar, dengizlar va okeanlarning ifloslanishida diffuziya jarayoni muhim rol o'ynaydi. Suv ob'ektlarining ifloslanishi ularda hayotning yo'qolishiga olib keladi. Bundan tashqari, ifloslangan suvda issiqlik chiqishi bilan kimyoviy reaktsiyalar sodir bo'ladi. Suvning harorati ko'tariladi, suvdagi kislorod miqdori kamayadi, bu suv organizmlari uchun yomon.
Diffuziya hodisasi tufayli havo turli zavod chiqindilari, chiqindi gazlar bilan ifloslanadi, buning natijasida insonning zararli chiqindilari tuproqqa, suvga kirib boradi, keyin hayvonlar va o'simliklarning hayoti va faoliyatiga zararli ta'sir ko'rsatadi
Diffuziyaning inson hayotiga ta'siri
Inson organizmida sodir bo'ladigan ko'plab fiziologik jarayonlar diffuziya hodisasiga asoslanadi: nafas olish, ichakdagi ozuqa moddalarining so'rilishi va boshqalar.. Biz diffuziya tufayli ham organizm tomonidan so'rilgan dori-darmonlarni qabul qilish orqali o'zimizni ko'plab kasalliklardan himoya qila olamiz.
Diffuziya inson faoliyatining turli sohalarida keng qo'llaniladi. Metalllarni diffuziya bilan payvandlash bu hodisaga asoslanadi. Qismlar kuchli vakuumli yopiq payvandlash kamerasiga joylashtiriladi, siqiladi va 800 darajaga qadar isitiladi. Bunday holda, materiallar atomlarining intensiv o'zaro tarqalishi sodir bo'ladi. Diffuziyali payvandlash asosan elektron va yarimo'tkazgich sanoatida, nozik muhandislikda qo'llaniladi.
Diffuziya hodisasi suv bilan birga qizdirilgan lavlagi chiplaridan shakar sharbatini olish uchun ham qo'llaniladi.
Inson o'z xavfsizligini ta'minlash uchun diffuziya xususiyatlaridan foydalanishni o'rgandi. Biz uyda ishlatadigan tabiiy yonuvchi gaz rangsiz va hidsizdir. Oqish bo'lsa, uni sezish mumkin emas, shuning uchun tarqatish stantsiyalarida gaz odam tomonidan osongina seziladigan o'tkir, yoqimsiz hidga ega bo'lgan maxsus modda bilan aralashtiriladi.
|
| |