nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 378

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
412
Muqimova Gulnora Rashidovna
Buxoro viloyat
XTXQTMOHM Tillarni o`qitish
metodikasi kafedrasi o`qituvchisi
O‘SIMLIK NOMLARNI KO‘CHMA MA’NODA KELISHNI TOPISH
ORQALI O`QUVCHILARDA KREATIV FIKRLASHNI
RIVOJLANTIRISH
Annotatsiya:
Kreativ fikrlash bugungi yoshlarning rivojlanishlari uchun kerakli
kompetensiya hisoblanadi. Bu ularga globallashuv sharoitida jadallik bilan
o‘zgarib borayotgan, savodxonlik va raqamlash ilgari surilgan hamda “21-asr”
ko‘nikmalariga ega moslashuvchan ishchilarni talab qiladigan dunyoga
moslashishga yordam beradi.
Annotation:
Creative thinking is a necessary competency for the development of
today’s youth. This will help them adapt to a rapidly changing world in a
globalized world, where literacy and numbering are promoted and where flexible
workers with 21st century skills are needed.
PISA tadqiqotida
kreativ fikrlash
termini o‘quvchilarning tasavvurlarni
ta’sirchan tarzda ifodalash, bilim olishni rag‘batlantiruvchi, original va samarali
yechim topishga yo‘naltiruvchi g‘oyalarni shakllantirish, baholash va
takomillashtirishda faol ishtirok etish kompetensiyasi sifatida ta’riflangan. Bu
ta’limning barcha turida tahsil oluvchi o‘quvchilarning g‘oyalar yaratish
jarayonida qay darajada ishtirok etishi, g‘oyalarning ahamiyati va yangiligini
inobatga olib, ularga nisbatan o‘z munosabatlarini qay tartibda bildirishini va
o‘zlari kutgan natijaga erishmagunga qadar g‘oyalarni yaratishda davom etishini
anglatadi. Endigina rivojlanib borayotgan Kreativ fikrlash sohasi ustida Amabail,
Pratt, Barbot va Hyuzer, Begetto kabi tadqiqotchi olimlar qator tadqiqotlar olib
brogan.
Ta’limning asosiy roli o‘quvchilarni jamiyatda muvaffaqiyatga erishishlari
uchun zarur bo‘lgan kompetensiyalar bilan ta’minlashdan iborat. Kreativ fikrlash
bugungi yoshlarning rivojlanishlari uchun kerakli kompetensiya hisoblanadi. Bu
ularga globallashuv sharoitida jadallik bilan o‘zgarib borayotgan, savodxonlik va
raqamlash ilgari surilgan hamda “21-asr” ko‘nikmalariga ega moslashuvchan
ishchilarni talab qiladigan dunyoga moslashishga yordam beradi. Kreativ fikrlashni
o‘rgatish bugungi kun o‘quvchilari va yoshlariga dolzarb muammolarni yechish
uchun yangi texnologiyalardan foydalangan holda hali yaratib ulgurilmagan
sektorlarda yoki vazifalarda ishlash, shu bilan birga mashinalar bajara olmaydigan
ishlarni osonlikcha amalga oshira olish hamda murakkab mahalliy va global
|
Daromad hajmining o’zgarishi natijasida iste’mol sarflari hajmining o’zgarishi

319
Demak, sof daromadning o’sgan qismi ham yo iste’molga, yoki jamg’armaga
sarflanadi. Bu sarflangan qismlar o’rtasidagi nisbat o’zgargan taqdirda ham ularning
umumiy yig’indisi 1ga teng bo’ladi, ya’ni:
.
0
,
1
Y
S
Y
C
Iqtisodiyotning barqaror rivojlanishi, tadbirkorlik faoliyatining samarali amalga
oshishida jamg’arish jarayonlarining ahamiyati beqiyosdir. Shunga ko’ra,
jamg’arishning mohiyati, uning omillari va samaradorligi ko’rsatkichlarini alohida
ko’rib chiqish maqsadga muvofiq hisoblanadi.
2. Jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligi
Jamg’arish iqtisodiyotdagi yalpi sarflarning tarkibiy qismlaridan biri hisoblanib,
investitsion tavsifdagi tovarlarga talab darajasini belgilab beradi. Investitsiyalar
jamg’arishning amalda namoyon bo’lish shakli bo’lganligi sababli dastlab tahlilni
jamg’arishning mohiyati, omillari va samaradorligini nazariy jihatdan asoslash bilan
boshlaymiz.
INTERNETDA NASHR ETISH - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 324/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)INTERNETDA NASHR ETISH — deganda, odatda, davlat buyurtmachisi yoki unga tegishli idora web-saytining elektron doskasida e’lon berishga aytiladi. Nashr etish joyini markazlashtirish yoki tanlovlar haqidagi e’lonni yagonalashtirish orqali samaradorlikni oshirish mumkin. Bunday e’lonlarning prototipini alohida tayyorlash mumkin bo‘lib, buyurtmachi faqatgina shablonda qoldirilgan bo‘sh maydonlarni to‘ldiradi. Agar e’lonlarni tayyorlash va hujjatlarni tayyorlashni tanlov materiallarini tayyorlash bo‘yicha yagona tizimga joylashtirilsa, unda tanlov hujjatlari maydonidagi ma’lumotlardan foydalanib, e’lon matnini avtomatik tarzda shakllantirish mumkin bo‘ladi. Buyurtmachi uchun faqat tanlov haqidagi e’lonni nashr etuvchi tugmachani bosish qoladi.
INTERNET REKLAMA — Internet tarmog‘idagi reklama.
INTERNET TREYDING — Internet tarmog‘idagi savdo faoliyati.
INTERNIRLASH(lot.) — 1. Xalqaro huquqda urushayotgan bir davlat tomonidan urushayotgan boshqa davlat yoki neytral davlat tomonidan urushayotgan mamlakatlar harbiy xizmatchilarining majburan ushlab qolinishi. I. tartibi urush vaqtida fuqaro aholini himoya qilish va harbiy asirlar bilan muomala qilish to‘g‘risidagi 1949 - yil Jeneva Konvensiyalari, urush bo‘lgan holatda neytral davlatlarning huquqlari va majburiyatlari to‘g‘risidagi 1907 yil Gaga Konvensiyalari tomonidan tartibga solinadi; 2. Kimnidir izolyatsiyalash, vaqtinchalik qamoqqa olish.
INTERPELLYATSIYA (lot.) — ma’lum masala yoki umuman, hukumatning siyosiy yo‘li bo‘yicha parlament deputatining hukumatga yoki uning ayrim a’zosiga rasmiy talabining maxsus turi. I. boshqa talab turlaridan shu bilan farq qiladiki, javobdan keyin revolyutsiya qabul qilish bilan yakunlanadigan muzokara boshlanadi, bunda parlament I. predmeti bo‘lib xizmat qilgan harakatlar yoki umuman, hukumat liniyasi xususida (unga ishonch bildirish yoki ishonchsizlik bildirishni ifodalaydi) o‘z fikrini bildiradi.
INTERVENSIYA — bir yoki bir necha davlatning boshqa davlat ichki ishlariga zo‘ravonlik bilan aralashuvi, uning suverenitetini buzishi.
|
| |
World Wide Web (WWW) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 322/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)World Wide Web (WWW) — katta bir kutubxona ko‘rinishida tasavvur qilish mumkin. Web tugunlari kitobga o‘xshasa, “Web sahifalari” esa bu kitoblardagi sahifalarni eslatadi. Sahifalarda yangiliklar, rasmlar, kinofilmlar, ovoz yozuvlari va hokazo bo‘lishi mumkin. Web ga ulangan har bir inson dunyo bo‘yicha tarqalgan millionlab ma’lumotlarni olish imkoniyatiga egadir.
Elektron pochta (E-mail) — bu Internet tarmog‘ining eng ko‘p tarqalgan xizmat turi. Yer yuzi bo‘ylab taxminan 300 million kishi elektron pochta xizmatidan foydalanadi. Bu raqam yashin tezligida o‘sib bormoqda.
Internetga ulanish uchun yuqori malakali kompyuter, dastur, ta’minot kerak. Internetga ulanishning ikki yo‘li mavjud: doimiy aloqa kanali va telefon bo‘yicha. Birinchi yo‘l qimmat, ammo aloqa sifati yuqori, ikkinchi yo‘l esa arzon, ammo sifati uncha yuqori emas. Aloqa kanallari orqali Internetga ulanishni ta’minlovchi tashkilot provayder deb ataladi. Internetga biror ma’lumot kiritish uchun Web sahifasi ochiladi. Bu sahifaga kiritilayotgan ma’lumotlar maxsus tilda (HTML-Hiper Text Markup Language) gipermatnli qo‘rinishda tayyorlanadi. 1997 - yildan boshlab O‘zbekistonda provayderlar xizmat ko‘rsata boshladi. Hozir bu sohadagi ishlar jadal sur’atlar bilan rivojlanmoqda. 2001 - yil aprel oyidan boshlab mamlakatimizda o‘tkazilayotgan Internet festivallari va boshqa tadbirlar bunga yaqqol misol bo‘la oladi.
Jahon iqtisodiyotining rivojlanishi yaqin kelajakda ikkita fundamental jarayon bilan belgilanadi. Bular:
informatsion texnologiyalarning rivojlanishi;
intellektual, ya’ni aqliy xizmatlarning ko‘payishi sababli moliyaviy bozorda raqobatning kuchayishi.
Hozirgi kunda biznesda kimki boshqa raqobatchilardan ko‘ra ko‘proq ma’lumotni tahlil qilsa va undan foydalansa, ko‘proq muvaffaqiyatga erishadi. Shu bois, rivojlangan davlat bo‘lishni o‘z oldiga vazifa qilib qo‘ygan O‘zbekiston uchun Internet xizmatidan foydalanish o‘ta muhimdir.
Informatsion texnologiyaning rivojlanishi yangi olamni, informatsion jamiyatni yaratdi. Hozirgi zamon texnikasi va fanining eng samarali va istiqbolli yo‘nalishi — Internet sohasini egallash va mustaqil O`zbekiston xizmatiga qo‘yish kechiktirib bo‘lmaydigan dolzarb vazifadir.
|
| |
soni o‘lchanadi - «Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического...

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
359
Tomchidorining miqdori ikki martaga kamayadi;
Tomchidorining yarmi qoladi;
D
50 % ga kamayadi;
D
ikki marta kamayadi.
2-savol :
Shuningdek, hamshiralar tomchining tushish tezligi, D dan foydalanib,
tomchi- dorining miqdori V ni hisoblashi kerak.
Daqiqasiga 50 tomchidan tushayotgan tomchi dori bemorga uch soat
mobaynida berilishi kerak. Bu dorining hajm birligidagi tomchilar soni har
millilitrda 25 tomchiga teng.
Tomchi dorining millilitrdagi hajmi qancha? Dori hajmi: _________________
ml
2-javob:
Hamshira tomchilarning tushish tezligi uchun formuladan foydalanadi.
D =
Bunda:
k
– hajm birligidagi tomchi miqdori, 1 millilitrdagi tomchilar soni
;
V
–
dorining umumiy hajmi (millilitrlarda);
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
355
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi,oliy ta’lim va ilm – fan tizimini 2030
yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasi
2.
A.G.Yeshimbetov,
A.X.Xaitbayev,
S.A.Maulyanov,
H.S.Toshov
“Komppyuter kimyosi” Toshkent – 2015. ( 3-4 betlar)
3.
ChemDraw 17.0 User Guide – Columbia University Libraries
https://library.columbia.edu/content/dam/librayweb/locations/dsc/Software%20Sub
pages /ChemDraw_17_manual.pdf
4.
Chem3D
17.0
User
Guide-
University
of
York
https://www.york.ac.uk/media/it-services/docs/software/Chem3D.pdf
5.
A.Mutalibov. E.Murodov. “Organik kimyo” 139-bet
Investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar

3. Investitsiyalar va uning darajasini belgilovchi omillar Investitsiyalar – asosiy va aylanma kapitalni qayta tiklash va ko’paytirishga, ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytirishga qilingan sarflarning pul shaklidagi ko’rinishidir. U pul mablag’lari, bank kreditlari, aktsiya va boshqa qimmatli
qog’ozlar ko’rinishida amalga oshiriladi. Pul mablag’lari ko’rinishidagi investitsiya
nominal investitsiya , ana shu pul mablag’lariga sotib olish mumkin bo’lgan
investitsion resurslar
real investitsiya deyiladi.
Investitsiyalarni ro’yobga chiqarish bo’yicha amaliy harakatlar – investitsion faoliyat, investitsiyalarni amalga oshiruvchi shaxs – investor deyiladi. Investitsiyalarning manbalaridan biri bo’lib aholi keng qatlamlarining
jamg’armalari hisoblanadi. Shuni ta’kidlash lozimki, amalda jamg’arma egasi va
investor bir shaxsda namoyon bo’lishi va bo’lmasligi ham mumkin. Odatda,
jamg’arma jamiyatdagi ko’pchilik sub’ektlar tomonidan amalga oshirilib, ulardan
investitsiya sifatida foydalanish esa butunlay boshqa sub’ektlar tomonidan amalga
oshirilishi mumkin. Shuningdek, iqtisodiyotda faoliyat yurituvchi sanoat, qishloq
xo’jalik va boshqa korxonalar jamg’armasi ham investitsiya manbai bo’lib
hisoblanadi. Bu o’rinda «jamg’aruvchi» va «investor» bir sub’ektda mujassamlashadi.
Investitsiya faoliyati quyidagi manbalar hisobiga amalga oshirilishi mumkin:
- investorlarning o’z moliyaviy resurslari (foyda, amortizatsiya ajratmalari, pul
jamg’armalari va h.k.);
- qarz olingan moliyaviy mablag’lar (obligatsiya zayomlari, bank kreditlari);
- jalb qilingan moliyaviy mablag’lar (aktsiyalarni sotishdan olingan mablag’lar,
jismoniy va huquqiy shaxslarning pay va boshqa to’lovlari);
- davlat budjeti mablag’lari;
- chet elliklar mablag’lari.
Mamlakatimizda
investitsiyalarning moliyalashtirish manbalari tuzilishi ham
yillar davomida o’zgarib bormoqda (16.2-jadval). Jumladan, yildan yilga davlat
321
budjeti mablag’larining ulushi kamayib, korxona mablag’lari, to’g’ridan-to’g’ri xorijiy
investitsiyalar hamda nobudjet fondlar mablag’larining ulushi oshib bormoqda.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 377/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
411
holda, bir qadar murakkabroq o‘quv materiallarini taqdim etish, ular o‘quv
materiallari maqbul o‘quv dasturlari, darsliklar va o‘quv qo‘llanmalarida o‘z aksini
topmog‘i lozim. Bunda o‘quvchining bilim sifati va muayyan o‘quv predmetini
o‘rganishga qo‘yiladigan talablar ham bir qadar oshiriladi. O‘quvchilarning bilim
darajasini oshirishda ta’lim mazmunini integratsiyalash, unda ta’lim mazmuniga
singdirilgan barcha tushunchalarni tabiiy-ilmiy hamda ijtimoiy gumanitar sohaga
oid bilimlar sifatida taqdim etish muhimdir. Zero, integratsiyalashgan
mashg‘ulotlar o‘quvchilarda dunyoning yaxlitligi xaqida bir butun tasavvur xosil
qilishga ko‘maklashadi. Shuning uchun ham bir qator o‘quv fanlarini
integratsiyalashga bugungi kunda kuchli ehtiyoj sezilmoqda.
Integrativ yondashuv mazmunan tutash, aloqador, mantiqiy bir-birini taqozo
etuvchi va bir-biriga singib chuqurlashtiruvchi va kengaytiruvchi o‘quv fanlarini
integratsiyalash uchun qo‘llanilib, yaxlit mantiqiy mukammal bilim, ish-harakat
usullari va shaxsiy sifatlarni tarkib toptirishni ko‘zda tutadi.
O‘quvchilarning iqtidori, qiziqishi, o‘zlashtirishiga ko‘ra differensial
tayyorgarlikni kuchaytirish va murakkablashtirish – zamonaviy maktabning global
yo‘nalishiga aylandi.
Differensiyaning asosiy shakllari – o‘quv muassasalarini turli tiplarga bo‘lish,
bir maktab ichida potok va profillarga, sinfda guruhlarga ajratish nazarda tutiladi.
Differensial ta’lim muammosi bir xil hal bo‘lmaydi va qarama-qarshiliklarga ega.
Ijtimoiy tomondan differensiya ijtimoiy tanlov usuliga aylanadi. Odatda
tabaqalanish (differensiya) boshlang‘ich maktabni bitirgandan keyin boshlanadi.
Xulosa qilib shuni ta’kidlash lozimki, integrativ mashg‘ulotlar o‘quvchilarda
ishonch hissini qaror toptiradi. O‘quv jarayonining muvaffaqqiyati hamda
bilimlarning yuqori sifatini ta’minlaydi, darslarda psixologik qulayliklarning
o‘ziga xos qirralari singdiriladi, ta’lim oluvchifaoliyatini samarali tashkil qilishga
yo‘naltirilgan o‘quv mashg‘ulotlari taqdim etiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
Kostyuk G.S. Izbrannыe psixologicheskie trudы.-M.: Pedagogika, 1991.-120-b
I. N. Zornikov, L. P. Volkova. Problemы i perspektivы mejdunarodnoy integratsii
vыsshego obrazovaniya.-Voronej, 2009.
|
| |
INTERNET BROKER - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 323/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)INTERNET BROKER — Internet treyding xizmatlarini ko‘rsatuvchi brokerlik kompaniyasi yoki uning vakili.
INTERNET DO‘KON (MAGAZIN) — mahsulotlarni iste’molchilarga to‘g‘ridan-to‘gri sotishni amalga oshiradigan web-server. Bunda iste’molchilarga axborot berish, mahsulotga buyurtma berish va shartnoma tuzish Internet do‘koni web-saytida amalga oshiriladi.
INTERNET INKUBATOR — Internet kompaniyalari va loyihalarini tezkor ravishda tayyorlash va bozorga chiqarishga qaratilgan venchur sarmoya modeli.
INTERNET KIMOSHDI SAVDOSI — elektron savdo tizimi. Unda mahsulotlar bevosita bitta insondan boshqasiga sotiladi. Odatda “iste’molchi-iste’molchi” sohasiga tegishli. Bunday kimoshdi savdosiga mashhur www.ebay.com sayti misol bo‘lishi mumkin.
INTERNET MARKETING — Internetda auditoriya javobini olish uchun reklamaning barcha aspektlaridan foydalanish amaliyoti. Bunga Internet tarmog‘ida ishlashning ijodiy va texnik aspektlari kiradi, jumladan, dizayn, reklama va marketing. Internet marketing usullariga izlash tizimlari marketingi, banner reklamasi, e-mail marketing, yashirin marketing, interaktiv reklama va boshqalar kiradi.
INTERNET-BANKING — bu mijozlarning depozit hisob varaqlarini, jumladan plastik kartalarga ochilgan hisob varaqlarini, internet orqali boshqarish huquqini beruvchi tizimdir. Bu xizmat turi mijozning masofadan bank bilan bog‘langan holda real vaqt davomida to‘lovlarni o‘tkazish uchun mo‘ljallangan tizimdir. Foydalanuvchi tizimga web-brauzer orqali qiradi. Internet-banking tizimi bankning veb- serverda joylashtiriladi. Foydalanuvchi bankning web-saytida barcha o‘z ma’lumotlari (to‘lov hujjatlar va hisob varaqlardan ko‘chirmalarni ko‘rib chiqish imkoniyatiga ega. Internet-banking xizmati orqali mijoz o‘z ish joyida yoki boshqa o‘ziga qulay sharoitda:
• to‘lovlarni o‘tkazish;
• to‘lov o‘tishi bosqichlarini kuzatish;
• barcha hisobotlarni olish amaliyotlaridan istalgan vaqtda foydalanish imkoniyatini yaratadi.
Internet-banking orqali mijoz o‘z ish joyidan internet orqali bank saytiga ulanib, o‘z hisob raqamiga tushayotgan pullarni ko‘rishi, pul o‘tkazmalarini tayyorlab, bankga uzatishi mumkin bo‘ladi. Mobil banking tizimi internet-banking texnologiyasi asosida yaratiladi.
|
| |
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 322

|
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» Pdf ko'rish
|
bet | 322/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
351
I.R.Asqarov
AndDU k.f.d,professor
,
O.SH.Abdulloev
dotsent PhD AndDU,
D.V.G’aniyeva
AndDU magstrant
MAKTAB DARSLIGIDA AMINOKISLOTALAR MAVZUSINI
O’QITISHDA CHEM OFFICE DASTURIDAN FOYDALANISH
Annotatsiya:
Bugungi kunda informatsion texnologiyalar rivojlanishi bilan
kimyoda qo‘llaniladigan hisoblash usullari hamda majmualari sifat va miqdor
jihatdan jadal rivojlanmoqda. Maktab darsiligida o’qitilayotgan aminokislotalar
mavzusini bo’yicha berilgan misollarni o’quvchilarga Chem Office dasturi
boyicha o’qitilganda o’quvchilarni tassavur maydoni kengayib yuqori bilim
saviyaga ega bo’lishi kutiladi.
O’zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030 yilgacha rivojlantirish
konsepsiyasi xalq ta’limi tizmining uzoq muddatli rivojlanishining asosiy
yo’nalishlarini belgilab beradi. Jumladan : xalq ta’limi sohasiga zamonaviy
axborot- kommunikatsiya texnologiyalari va inovatsion loyihalarni joriy etish :
kimyo, biologiya, fizika, chet tillari, matematika, informatika fanlarini chuqur
o’rganishga e’tibor qaratgan holda, ixtisoslashtirilgan sinf va maktablarni yaratish
amaliyotini kengaytirish usuli bilan maktablarda ta’lim sifatini tubdan
yaxshilash.[1]
Ta’limning uzluksizligi va uzviyligi amalda bo’lgan bugungi kunda barcha
o’quv sohalarida yangi sifat bosqichlariga o’tish talab etilmoqda. Keyingi yillarda
kimyo fani juda tez sur’atlar bilan rivojlanmoqda. Uning nazariy poydevori
kengaymoqda va unda tadqiqotning klassik kimyoviy metodlar bilan birgalikda
fizika yutqlariga asoslangan yangi metodlar tobora keng qo’lanilmoqda. Bugungi
kunda informatsion texnologiyalar rivojlanishi bilan kimyoda qo‘llaniladigan
hisoblash usullari hamda majmualari sifat va miqdor jihatdan jadal rivojlanmoqda.
Informatsion texnologiyalar rivojlanishi tarixiga bog‘liq holda yaqin o‘tmishga
nazar solsak, 1960-1970 yillarda bitta hisoblash usuli bitta majmuani tashkil
qilgan. IBM370/195, CDC7600 va UNIVAC1110 kompyuterlari sekundiga 500
ming -2 million (o‘rtacha 105) operatsiya bajargan. Ushbu kompyuterlarda bitta
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования»
|
inov an oʻt azishning ahami ati va r asi

|
inov an oʻt azishning ahami ati va r asi Pdf ko'rish
|
bet | 346/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAinov an oʻt azishning ahami ati va r asi
Hech qaysi dasturchi yoki ishlab chiquvchi mukammal
emasligi va xatolar yuz berishi ehtimoli yuqoriligi
sababli sinov ishlari zarurdir Bu jarayonda xatolar
aniqlanishi va bartaraf etilishi kerak Dastur ishonchli
va kutilganiday ishlashi uchun barcha xatolardan xoli
boʻlishi kerak
Quyidagi qayd ma’lumotlari 50 yoshdan
katta (jumladan, 50 yosh ham) erkaklarga oid
soʻrovlarni sinash maqsadida foydalaniladi
Qayd
raqami Jinsi
oshi
Sabab
1
M
65
Ikkala shartga javob
beradi
2
F
25
Ikkala shartga javob
bermaydi
3
M
25
Jins qismiga javob
beradi, yosh qismiga
javob bermaydi
4
F
65
Jins qismiga javob
bermaydi, yosh
qismiga javob beradi
5
M
50
Faqat yosh qismiga
javob beradi
6
M
49
Faqat yosh qismiga
javob bermaydi
Shartlar qanchalik koʻp qoʻllansa, tanqidiy xatolarning
yuz berish ehtimoli shunchalik ortadi va natijada
soʻrovlarni sinash uchun yanada koʻproq yozuvlar talab
etiladi
Avtomobillar, jumladan, ularning ishlab
chiqaruvchisi, davlat raqami va yili, uzatmalar
qutisi (avtomatik yoki mexanik), rangi, bosgan
masofasi haqidagi ma’lumotlar bazasini tasavvur
qiling 2016-yildan oldin davlat roʻyxatidan
oʻtkazilgan, avtomatik uzatmalar qutisiga ega
avtomobillarni topish maqsadida sinov soʻrovini
yaratish uchun ma’lumotlarni belgilab oling
l a sinov va b ta sinov
lfa sinov
dastur foydalanuvchiga yetkazilishidan
avval dasturchilar yoki sinovchilarning maxsus
jamoasi tomonidan bajariladi U asosan ishlab
chiqish bosqichiga yaqin, dastur foydalanuvchilar
uchun deyarli tayyor paytda amalga oshiriladi
Har safar xato topilishi, u bartaraf etilgach, sinov
qayta takrorlanishi dasturning boshqa qismlariga
ta’sir etishi va sinov muddati uzayishiga olib kelishi
mumkin
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 323/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
352
hisoblash usulida berilgan geometriyani muqobillamasdan (optimizatsiya
qilmasdan) hisoblashlar bajarilgan, jumladan birikmaning umumiy energiyasi,
dipol momenti, atomlardagi zaryad taqsimotlari, orbital energiyalari va shu kabi
kattaliklar aniqlangan. Lekin geometriya muqobillangandan keyingi hisoblangan
xarakteristikalar muqobillanmasdan oldingi hisoblangan xarakteristikalardan farq
qilishi mumkin. 1970 yillardan boshlab bir necha hisoblash usullarini o‘z ichiga
olgan majmualar yaratildi. Shulardan eng mashhuri – Gaussian (GAUSSIAN70)
dasturi 1970 yilda J. Popl tomonidan yaratilgan. Undan keyin HONDO5 (1976),
AMPAC (1985) va MOPAC (1989) dasturlari yaratilgan. 1975-1985 yillarda
kvant-kimyoviy hisoblashlarga bag‘ishlangan bir nechta adabiyotlar chop etildi.
Maktablarda kimyo fanidan o’qitilayotgan mavzular bo’yicha kompyuter
texnologiyalaridan foydalanish o’quvchilarga tushuntirishda va ularda tassavurni
kengaytirishda yuqoriroq natijaga erishish mumkin deb hisoblaymiz.
Organik
kimyo
inson
faoliyatining
eng
qadimgi
sohasi
hisoblanadi.Moddaning xossalarini chuqur o’rganib va undan inson farovonligi
yo’lida foydalanish ushbu kunning asosiy masalalaridan biridir. Kimyo
darsligidagi mavzularni inson organizimidagi kechadigan fayotiy jarayonlar bilan
tushuntirish o’quvchilarda fikirlashni kengaytirishga yordam beradi. Organik
kimyo darsligida berilgan aminokislotalar mavzusini o’qitish orqali o’quvchilarga
aminokislotalarni inson hayotidagi ahamiyati haqida u me’da osti bezi langergans
orolchasida ishlab chiqariladigan insulin tarkibini tashkil etishi haqida tushuncha
berilib insulin qondagi qand me’yorini normallashtirib turish agar insulin garmoni
me’yorida ishlab chiqarilmasa inson organizimida qandli diabet kasalligini keltirib
chiqarishi mumkinligihaqida tushuncha beriladi. Maktab darsiligida
o’qitilayotgan aminokislotalar mavzusini bo’yicha berilgan misollarni
o’quvchilarga Chem Office dasturi boyicha o’qitilganda o’quvchilarni tassavur
maydoni kengayib yuqori bilim saviyaga ega bo’lishi kutiladi. O’quvchilarda
kreativ fikrlash paydo bo’ladi.[2]
Misol uchun “Aminokislotalar. Oqsillar” mavzusini o’qitishda Chem Office
dasturlar paketidan foydalanish mumkin. Molekulasida amino - NH
2
va karboksil
-COOH
guruhlari
bor
organik
birikmalarga
aminokislotalar
deyiladi.
Aminokislotalarni organik kislotalarning hosilalari deb, yani kislotalar
radikkalidagi vodorod atomlarining aminoguruhga almashinishining natijasi deb
qarash mumkin. Ular quyidagi umumiy formulalarga ega:
NH
2
-CH(R)-COOH [5]
Aminokislotalar alanine,leysin(1-4 rasmlar) molekulalarini Chem Draw grafik
dasturida tuzib uni Chem 3D dasturiga o’tkazish orqali o’quvchilarda bu
|
| |
-chizma - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

326
bandlik holatida bo’lishi taqozo etiladi.
Keynscha modelda esa, yuqorida ko’rib
chiqilganidek, bu muvozanatga to’la bandlik bo’lmagan holatda ham erishish mumkin;
ikkinchidan,
klassik modelda narx mexanizmi juda harakatchan bo’ladi.
Keynscha
modelda narxning bunday moslashuvchanligi inkor etiladi;
uchinchidan,
yuqorida
ta’kidlanganidek, klassik modelda jamg’arma foiz stavkasining
funktsiyasi sifatida,
keynscha modelda esa daromad funktsiyasi sifatida qaraladi.
Demak, yuqoridagilardan ko’rinadiki, jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi
muvozanatning keynscha modeli klassik modelga nisbatan asoslangan,
real hayot,
ya’ni iqtisodiyotning to’la bandligi mavjud bo’lmagan holatga nisbatan ham tatbiq
etilib, takomillashtirilgan model hisoblanadi. Shunga ko’ra, biz ham makrodarajadagi
boshqa muammolarni ko’rib chiqish va tahlil qilishda
asosan ushbu modeldan
foydalanamiz.
ravishda jalb qilingan investitsion tovarlardan iborat

ravishda jalb qilingan investitsion tovarlardan iborat. Boshqacha aytsak, sof
investitsiya yalpi investitsiya bilan amortizatsiya ajratmalarining ayirmasiga teng. Sof
investitsiya asosiy va aylanma kapitalning o’sishini ta’minlaydi.
Yalpi investitsiyalar bilan amortizatsiya hajmi o’rtasidagi nisbat iqtisodiyot
rivojlanish holatining ko’rsatkichi hisoblanadi. Quyidagi chizmada yalpi va sof
investitsiyalar hamda amortizatsiya nisbati o’zgarishining o’suvchi, turg’un va
qisqaruvchi iqtisodiyotlarga ta’sirini ko’rishimiz mumkin (16.3-chizma).
Chizmadan ko’rinadiki, yalpi investitsiyalar tarkibida sof investitsiyalar
hajmining ahamiyatli darajada bo’lishi yil oxirida kapital hajmining o’sishiga hamda,
pirovardida iqtisodiyotning o’sishiga olib keladi. Turg’un iqtisodiyot sharoitida esa
yalpi investitsiyalar faqat amortizatsiya ajratmalari, ya’ni iste’mol qilingan kapitalni
qoplash fondi hajmiga teng bo’lib, yil oxirida kapital miqdori o’zgarmay qoladi.
Yalpi investitsiyalarning iste’mol qilingan kapitalni qoplash fondi hajmidan ham
oz bo’lishi yil oxirida kapital miqdorining qisqarishiga va, buning oqibatida,
iqtisodiyot ko’rsatkichlarining pasayib ketishiga olib keladi.
323
16.3-chizma Yalpi investitsiya hamda amortizatsiya nisbati o’zgarishining iqtisodiyotga ta’siri a) o’sib boruvchi iqtisodiyot Yalpi
investitsiyalar
Yil boshiga YAMMning yillik hajmi Yil oxiriga
b) turg’un iqtisodiyot Yalpi
investitsiyalar
Yil boshiga YAMMning yillik hajmi Yil oxiriga
d) qisqarayotgan iqtisodiyot Yalpi
investitsiyalar
Sof
inv
еstitsiyalar
Amortizatsiya
Ist
е’mol va
davlat sarflari
Kapital
hajmi
Kapital
hajmi
Amortizatsiya
Ist
е’mol va
davlat sarflari
Kapital
hajmi
Kapital
hajmi
Amortizatsiya
Ist
е’mol va
davlat sarflari
Kapital
hajmi
Kapital
hajmi
Jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi nisbatni ta’minlash muammolari

325
paydo bo’ladi. r
2
darajada esa barcha sub’ektlar uchun jamg’armaning nafliligi oshadi,
biroq bunday foiz darajasida barcha investorlar ham o’z faoliyatining foydaliligini
ta’minlay olmaydilar. Natijada jamg’armaning ahamiyatli qismi investitsiyalarga
aylana olmaydi.
Keynschilarning investitsiya va jamg’arma o’rtasidagi muvozanat modeli o’z
tuzilishiga ko’ra klassik modeldan farq qiladi. Bunda eng markaziy nuqta – J.M.Keyns
tomonidan jamg’arma foiz stavkasining emas, balki daromadning funktsiyasi deb
qaralishi hisoblanadi:
)
(
Y
S
S
. Investitsiya esa, klassik modeldagi singari, foiz
stavkasining funktsiyasi deb olinadi:
)
(
r
I
I
. YA’ni, keynscha kontseptsiyaning
asosida jamg’arish va investitsiya darajalarining boshqa-boshqa omillar ta’sirida
o’zgarishi yotadi. Keynscha modelning mohiyatini quyidagi chizma orqali izohlash
mumkin (16.5-chizma).
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar

477
muhim hisoblanib, bunda mazkur munosabatlarning namoyon bo’lish shakllari
mazmun jihatdan farqlanadi.
Hozirgi zamon jahon xo’jaligi rivojining muhim tamoyili milliy xo’jaliklarning
baynalminallashuvi, shu asosda jahon xo’jaligi va avvalo jahon bozorining
shakllanishi va rivojlanishidan iborat. Bu insoniyat taraqqiyoti uchun ijobiy bo’lgan
jarayonga yetmish yildan ortiq davr davomida dunyoning ikki qarama-qarshi ijtimoiy-
siyosiy tizimiga bo’linganligi qarshi ta’sir ko’rsatib keldi. Hozir yangi davr boshlandi,
dunyoning iqtisodiy rivojlanishi va shunga mos ravishda O’zbekiston bilan jahon
hamjamiyati mamlakatlari o’rtasidagi aloqalarning butunlay yangi imkoniyatlari
vujudga keldi.
O’zbekiston va jahon hamjamiyati mamlakatlari o’rtasidagi har tomonlama
aloqalarning kengayishi va chuqurlashuvi har ikki tomon uchun iqtisodiy va siyosiy
jihatdan foydali hisoblanadi. Shu bilan birga, har bir mamlakat iqtisodiyotining
rivojlanishi, uning milliy xo’jaligi ko’p darajada nafaqat bu mamlakatning ichki
imkoniyatlari bilan, balki uning xalqaro ijtimoiy mehnat taqsimotida qatnashish
darajasi va miqyosi, butun insoniyat resurslari bilan aniqlanadi.
Bu holatlar jahon xo’jaligi aloqalari va milliy xo’jaliklarning iqtisodiy rivojlanish
muammolarini alohida tahlil qilishni taqozo etadi. Shunga ko’ra ushbu mavzuda jahon
xo’jaligining tarkib topishi, bunda ishlab chiqarishning baynalminallashuvi va
globallashuv jarayonlarining o’rni, xalqaro iqtisodiy munosabatlarning shakllari, jahon
infratuzilmasining rivojlanishi, jahon xo’jaligi aloqalarini xalqaro tartibga solish
masalalari bayon etiladi.
-mavzu. Iqtisodiy taraqqiyot, iqtisodiy o’sish va milliy boylik

332
%
100
'
davr
bazis
davr
bazis
davr
joriy
YaIM
YaIM
YaIM
S
O
,
bu yerda:
O’S – iqtisodiy o’sish sur’ati, foizda;
YaIM
bazis davr
– taqqoslanayotgan davr (yil)dagi real YAIM hajmi;
YaIM
joriy davr
– joriy davr (yil)dagi real YaIM hajmi.
Mamlakatimizda olib borilayotgan keng qamrovli iqtisodiy islohotlar natijasida
1996 yildan boshlab oldingi yilga nisbatan, 2001 yildan boshlab esa 1991 yildagi
darajaga nisbatan YAIM hajmining barqaror ravishda o’sishiga erishildi. Jahon
moliyaviy-iqtisodiy inqirozi ta’sirida yuzaga kelgan muammo va qiyinchiliklarga
qaramay, 2008 yilda yalpi ichki mahsulotning o’sish sur’atlari 9 foizni tashkil etdi
(17.1-chizma).
Jamg’arish
– milliy daromad bir qismining asosiy va aylanma kapitallarni

320
Masalan, uning haddan tashqari ortishi natijasida investitsion sarflar samaradorligi
pasayib ketishi mumkin, chunki kapital mablag’lar hajmi bilan qurilish
tashkilotlarining quvvatlari, materiallar va uskunalar yetkazib berish imkoniyatlari,
infratuzilmaning rivojlanishi o’rtasida nomutanosiblik paydo bo’ladi. Oqibatda
iqtisodiy o’sish pasayib ketish tamoyiliga ega bo’ladi.
SHunday qilib, jamg’arish hajmi iqtisodiy o’sish sur’atlari va sifatiga faqat
o’zining miqdori bilangina hal qiluvchi ta’sir ko’rsatib qolmaydi. Fan-texnika
revolyutsiyasi sharoitida ulardan foydalanish samaradorligi birinchi o’ringa chiqadi.
Jamg’arish hajmi milliy daromadning bir qismini tashkil etadi va shu sababli
milliy daromad hajmi ko’payishini belgilaydigan omillar, jamg’arish miqdorini ham
belgilab beradi. Bu omillardan asosiysi qo’llaniladigan resurslar massasi va ularning
unumdorligidir. Jamg’arish miqdori ishlab chiqarish jarayonida xomashyo, materiallar,
energiyani tejab-tergab sarflashga ham bog’liq. Mahsulot birligiga ularni sarflashni
kamaytirish moddiy vositalarning o’sha miqdorida mahsulotlarni ko’proq hajmda
ishlab chiqarishga imkon beradi.
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 325

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
356
Boltayeva Zilola Safoyevna
BVXTXQTUMOHM, “Aniq va tabiiy
fanlar metodikasi” kafedrasi katta o’qituvchisi
TA'LIM SIFATINI BAHOLASH BO`YICHA XALQARO BAHOLASH
DASTURLARINING AHAMIYATI
Аnnotatsiya
:
Ta'lim sifatini baholash bo`yicha xalqaro tajribalarni o`rganish,
mavjud tizimni har tomonlama qiyosiy tahlil qilish, tegishli yo`nalishdagi xalqaro
va
xorijiy tashkilotlar, agentliklar, ilmiy-tadqiqot muassasalari bilan yaqindan
hamkorlik qilish, ta'lim sifatini baholash bo`yicha
xalqaro loyihalarni amalga
oshirish, zamon talablariga javob beradigan munosib milliy baholash tizimini
takomillashtirish muhim ahamiyat kasb etadi.
Ma‘lumki, ozgarishlar davrida ta‘lim tizimi ijtimoiy jarayonlardan kelib
chiqqan holda shiddat bilan rivojlanishni taqozo etadi. Ta‘lim
orqali jamiyatda
kelajakdagi vazifalarni bajarishga qodir bo`lgan yangi avlod shakllantiriladi.
Bugungi kunda dunyoning rivojlangan davlatlarida ta‘lim-tarbiya
jarayonining natijasini qiyosiy taqqoslash, o`quvchilar bilimining rivojlanish
dinamikasini hamda ta‘lim sifatini muntazam tahlil
qilib borish maqsadida
monitoring jarayonini amalga oshirish metodologiyasi va texnologiyalari hamda
xalqaro tadqiqotlar takomillashib bormoqda. Mamlakatimiz innovatsion taraqqiyot
yo`lida shiddat bilan rivojlanib borayotgan bir davrda kelajagimiz davomchilari
bo`lgan yoshlarni ijodiy g`oyalari va ijodkorligini har tomonlama qo`llab-
quvvatlash,
ularning bilim, ko`nikma va malakalarini davlat ta'lim standartlari
asosida shakllantirish hamda ilg`or xorijiy tajribalar,
xalqaro mezon va talablar
asosida baholash tizimini takomillashtirish muhim ahamiyatga egadir.
O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi
“O`zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo`yicha Harakatlar
strategiyasi to`g`risida”gi PF-4947-sonli farmoni bilan tasdiqlangan “2017-2021
yillarda O`zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo`nalishi
bo`yicha Harakatlar strategiyasi” doirasida O`zbekistonda ta'lim
sifatini
baholashda yangicha monitoring tizimini xalqaro baholash dasturlari yordamida
aniqlash va qiyoslashga asoslangan tizim shakllantirilmoqda.
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 375

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
409
M.M.Gadoyeva
Buxoro viloyat XTXQTUMOHM
“Pedagogika va psixologiya, ta’lim texnologiyalari”
kafedrasi katta o’qituvchisi
KREATIV FIKRLASH - INTEGRATIV VA DIFFERENSIAL
TA’LIMNI RIVOJLANTIRISH OMILI
Annotatsiya:
Ushbu maqolada kreativ fikrlash orqali integrativ va differensial
ta’limni mazmunan chuqurlashtiruvchi va kengaytiruvchi o‘quv fanlarini
umumlashtirish , yaxlit mantiqiy mukammal bilim, ish-harakat usullari va shaxsiy
sifatlarni tarkib toptirishni ko‘zda tutishi, shuningdek, o‘quvchilarning iqtidori,
qiziqishi, o‘zlashtirishiga ko‘ra differensial tayyorgarlikni kuchaytirish va
murakkablashtirish – zamonaviy maktabning global yo‘nalishiga aylanishi
to’g’risida ma’lumotlar aks etgan.
Аннотация:
В статье рассматриваются понятие и специфика науки, а
также
некоторые
особенности
функционирования,
интеграции
и
дифференциации науки в современных условиях. Результатами деления наук
выступает образование в той или иной степени новых отраслей. Обособлены
самостоятельные научные дисциплины.
Abstract:
The article discusses the concept and specificity of science, as well as
some features of the functioning, integration and differentiation of science in
modern conditions. The results of the division of sciences are the formation, to one
degree or another of new industries. Separated independent scientific disciplines.
Bugun biz davlat va jamiyat hayotining barcha sohalarini tubdan yangilashga
qaratilgan innovatsion rivojlanish yo‘liga o‘tmoqdamiz. Bu bejiz emas, albatta. Chunki zamon
shiddat bilan rivojlanib borayotgan hozirgi davrda kim yutadi? Yangi fikr, yangi g‘oyaga,
innovatsiyaga tayangan davlat yutadi.
INNOVATSIYA – bu kelajak degani. Biz buyuk kelajagimizni barpo etishni bugundan
boshlaydigan bo‘lsak, uni aynan innovatsion g‘oyalar, innovatsion yondashuv asosida
boshlashimiz kerak.
Iqtisodiy rivojlanishning umumjahon tomonlari

478
To’rtinchi bosqich
XX asrning 60-yillaridan boshlab, ya’ni ko’plab mustamlaka
mamlakatlarning siyosiy qaramlikdan ozod bo’lishi natijasida zamonaviy jahon
iqtisodiyotida ijobiy o’zgarishlarning yangi tendentsiyalarini paydo bo’lishi
bilan
bog’liq. Bu tendentsiyalar quyidagilardan iborat:
-
iqtisodiy manfaatdorlik asosidagi xalqaro hamkorlik;
-
ishlab chiqarishning baynalminallashuvi;
-
jahon miqyosidagi bozor makonlarining kengayishi;
-
jahon xo’jaligi aloqalari majmuining rivojlanishi
126
.
«Jahon xo’jaligi», «butunjahon xo’jaligi», «jahon iqtisodiyoti» tushunchalari bir
xil ma’noni
anglatib, ba’zi manbalarda ularning keng va tor ma’nolari farqlanadi
127
.
Keng ma’nosiga ko’ra, jahon xo’jaligi – bu jahondagi barcha milliy iqtisodiyotlarning
yig’indisidir. Tor ma’nosiga ko’ra – bu milliy iqtisodiyotlarning
faqat tashqi dunyo
bilan o’zaro aloqada bo’lgan qismlari majmuidir. Biroq, bu ikkala ma’no o’rtasidagi
tafovut borgan sari sezilmay qolmoqda, chunki barcha
mamlakatlarda tashqi dunyo
bilan bevosita yoki bilvosita aloqaga kirishmagan tarmoq yoki sohalar tobora kamayib
bormoqda.
Demak,
-bob: Tizimdan foydalanish sikli

Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA
15-bob: Tizimdan foydalanish sikli M M M DFDlar tahlilning eng soʻnggi bosqichlaridan
biri sifatida ham koʻriladi Chunki ulardan
mavjud tizimda roʻy berayotgan ma’lumotlar
oqimini qayd qilishda foydalaniladi
lement
Maqsad
Belgi
Ma’lumotlar oqimi Tizim ichida aylanayotgan ma’lumotlar
15.02-rasm. Ma’lumotlar oqimi belgisi.
Jarayon
Ma’lumotlardan foydalanish yoki boshqarish
harakati
15.03-rasm. Jarayon belgisi.
Ma’lumotlar
ombori
Ma’lumotlar saqlanadigan joy Bu qattiq disk,
bulutli saqlash yoki qogʻoz boʻlishi mumkin
15.04-rasm. Ma’lumotlar ombori belgisi.
Tashqi obyekt
Ma’lumotlar paydo boʻladigan yoki yoʻnaladigan
joy
15.05-rasm. Tashqi obyekt belgisi.
15.02-jadval. DFD elementlari.
Keyingi daraja 1-DFD darajasi sanaladi Bu tizimning
bir qismi ichidagi yoki agar tizim kichik boʻlsa, butun
tizim ichidagi ma’lumotlar oqimini koʻrsatadi Agar
DFD tizimning faqat bir qismini koʻrsatsa, tizimning
DFDlar bir nechta darajalarda mavjud boʻlishi mumkin
0 yoki kontekst darajada diagramma butun tizimni
koʻrsatadi, ma’lumotlar butun tizim hamda mijozlar,
taʼminotchilar, aʼzolar, mehmonlar kabi har qanday
tashqi obyektlar orasida almashinadi
0 darajadagi DFD yaratish uchun tashqi obyektlarni,
shuningdek, ular va tizim orasidagi ma’lumotlar
oqimini aniqlash talab etiladi Moddiy obyektlar emas,
balki ma’lumotlar oqimi koʻrsatilayotganini yodda
saqlang Har bir ma’lumot oqimi faqat bir yoʻnalishli
boʻladi
ICT_STB_G10-11_c15_p260-280_NT_R7_2023.indd 265
31.10.2023 10:01:02
266 Avvalgi vazifada tanishtirilgan avtomobil ijarasi
kompaniyasi uchun 1-darajali DFD yarating DFD
butun tizim uchun yaratilmoqda, deb hisoblang
Testlardan namunalar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

459
Uzluksiz ta’lim tizimini rivojlantirishda iSpring QuizMaker dasturidan foydalansak
maqsadli bo‘lar edi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. «Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari» to‘g‘risida O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining qarori, 24 aprel 2017 yil, Toshkent.
2.
Ширинкина
Е.В.
Особенности
формирования
единого
цифрового
образовательного пространства // Северный регион: наука, образование, культура.
2019. № 3/4 (43/44). С. 102-105.
3. I.B.Aminov, T.Oknazarov. Cognitive research for the application of virtual software in
the education system. Proceedings of International Scientific-Practical Conference on
“Cognitive researchin education”. organized by samarkand regional center for retraining
andadvanced training of public education staff, Uzbekistan. 15th April 2021. In Association
with Novateur Publication India's. Journal impact factor: 7.223. Page No.: 73-75.
Жалолова П.М., Ҳамраева Р., Хўжақулов А. Жисмоний имкониятлари чекланганлар
таълимига оид дастурий ишланмалар яратишда рақамли технологияларни қўллаш
методикаси
ЖИСМОНИЙ ИМКОНИЯТЛАРИ ЧЕКЛАНГАНЛАР ТАЪЛИМИГА ОИД ДАСТУРИЙ
ИШЛАНМАЛАР ЯРАТИШДА РАҚАМЛИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ
МЕТОДИКАСИ
Жалолова Покиза Музаффаровна
ТАТУ Қарши филиали профессори, п.ф.д (DSc)
E-mail:pokiza-namdu@mail.ru
Рушана Ҳамраева
ТАТУ Қарши филиали магистри
Анвар Хўжақулов
ТАТУ Қарши филиали магистри
Annotatsiya.
Мақолада водород атомининг орбиталари Шредингер тенгламаси
асосида талқин қилинган, квант параметрларни тушунтиришга оид виртуал
лаборатория яратиш натижалари келтирилган. Назарий маълумотлар таққосланиб,
атом орбиталари
Maple
дастури ёрдамида моделлаштирилган. Атом физикаси
фанидан амалий машғулотларни бажаришга қўйилган талаблар ва уларни амалга
ошириш методлари узвий кетма-кетликда ёритилган. Водород атомининг 1s, 2s, 3p
ҳолат моделлари келтирилиб, моделлаштиришда квант механик параметрлар
ўринли эканлиги тасдиқланишига аҳамият берилган.
sin In ormati a va a borot t nologi alari

|
sin In ormati a va a borot t nologi alari Pdf ko'rish
|
bet | 332/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA262
sin In ormati a va a borot t nologi alari
Soʻrovnomalarda bir necha variantlarni, fi krlarni
baholash va ochiq savollardan foydalanish yaxshiroq
natija beradi Bu yopiq savollarning miqdoriy tahlili va
ochiq savollarning sifat tahlili oʻrtasida muvozanatni
saqlaydi Bunda foydalanuvchilar soʻrovnomada
berilgan savollar oʻrniga boshqa gʻoyalar taklif etishi
mumkin boʻladi Savollar foydalanuvchilarga va ularning
joriy ishiga tahdid qilmasligi kerak Foydalanuvchilar
soʻrovnomalarni anonim shaklda toʻldirish imkoniyatiga
ega boʻlishi lozim Bunda beriladigan javoblar
haqqoniyroq boʻlishiga erishiladi
Agar oxirgi foydalanuvchilar bilan suhbat oʻtkazilsa,
unda savollar foydalanuvchilar oʻz ishlarini yanada
samarali qilishiga nimalar zarur ekanini aniqlashga
qaratilgan boʻlishi kerak Suhbatlar alohida
foydalanuvchilar bilan emas, guruhlar yoki ularga
vakillik qiluvchi fokus guruhlar bilan oʻtkaziladi
Har bir suhbat uchun vaqtni yaxshi rejalashtirish
talab etiladi Ham tahlilchi, ham mijozning
imkoniyati boʻlgan vaqtni belgilash muhim,
mijozning ish rejasi tigʻiz boʻlganda intervyu uchun
vaqt topish qiyinlashadi Suhbatda ham tahlilchi,
ham foydalanuvchi samimiy boʻlishlari kerak Aks
holda aniq javoblarga erishib boʻlmaydi Gohida
foydalanuvchi oʻz vazifalarini bajarish davomida ba’zi
nojoʻya amallari haqida aytishni xohlamaydi Bunday
holatlarda anonim soʻrovnomalar koʻproq ish beradi
Bunda tahlilchi har bir suhbatda ishtirok etadi, bu
esa loyiha uchun koʻp vaqt sar anishiga olib keladi
uzatish usuli
Kuzatish usuli tahlilchi tashkilotda kundalik
vazifalarning bajarilishini kuzatishi orqali oʻtkaziladi
Bu jarayon foydalanuvchilar bilan oʻtirib, ular bajarishi
kerak boʻlgan vazifalarni tushunish va
talablar
spetsifi katsiyasi uchun qoʻshimcha ma’lumotlarni
yigʻish maqsadida savollar berishdan iborat Bu
kiruvchi, ishlanayotgan va chiquvchi axborot haqida
toʻgʻri tushuncha hosil qilishga asos yaratadi ana bir
yoʻli foydalanuvchilar orasida axborot almashinuvini
kuzatish uchun idora boʻylab aylanishdir
Ushbu usulning kamchiliklaridan biri shundaki,
foydalanuvchilar kuzatilganda oʻz ishlarini normal
holatdagidan boshqacha yoki samaraliroq
bajarishi mumkin Bu esa tahlilchiga nimalar roʻy
berayotganining aniq tasvirini koʻrsatmasligi mumkin
Tahlilchi vazifalarni bajarish uchun haqiqatda qancha
vaqt ketishi hamda yaxshilanishi mumkin boʻlgan
har qanday kamchiliklarni aniqlay olishi kerak
Foydalanuvchilarni bevosita kuzatish orqali tahlilchi
kamchiliklar haqida bevosita tushunchaga ega boʻladi
va ularni bartaraf qilishni rejalashtiradi Albatta, ayrim
foydalanuvchilar kuzatishlarini yoqtirmaydi va bu
ularda stress holatini keltirib chiqaradi hamda normal
ish jarayoni buziladi Ushbu usul koʻp vaqt olsa-da,
tashkilot qanday ishlashi haqida bilib olish mumkin
|
| |
Key words - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

458
3) Множественный выбор (Koʻp tanlovli). Test topshiruvchi roʻyxatdan toʻgʻri
variantlarni tanlashi kerak. Roʻyxatda bir nechta toʻgʻri javob boʻlishi mumkin.
4) Ввод строки (Satrni kiritish). Test topshiruvchi matn maydoniga toʻgʻri javobni
kiritishi kerak.
5) Соответствие (Muvofiqlik). Test topshiruvchi juft soʻzlarni, iboralarni yoki
tasvirlarni bogʻlashi kerak.
6) Порядок (Tartiblash). Test topshiruvchi elementlarni toʻgʻri tartibda joylashtirishi
kerak.
7) Ввод числа (Raqam kiritish). Test topshiruvchi javob maydoniga raqam kiritishi
kerak.
Javob butun yoki oʻnlik boʻlishi mumkin. Oʻnli kasr sifatida nuqta ishlatiladi.
Ushbu javob uchun siz toʻgʻri javob uchun bir nechta shartlarni kiritishingiz mumkin.
Agar shartlardan birortasi bajarilsa, javob toʻgʻri hisoblanadi. Har bir shart quyidagi
turlardan biri boʻlishi mumkin:
• Равно [число] – belgilangan qiymat kiritilsa, javob toʻgʻri hisoblanadi.
• Между [число1] и [число2] - agar raqam belgilangan diapazonga kiritilgan boʻlsa,
javob toʻgʻri hisoblanadi. Chegaraviy qiymatlar toʻplamga kiritilgan.
• Больше чем [число] - koʻrsatilganidan kattaroq raqam kiritilsa, javob toʻgʻri
hisoblanadi.
• Больше или равно [число] — koʻrsatilgan yoki undan ortiq raqam kiritilgan boʻlsa,
javob toʻgʻri hisoblanadi.
• Меньше чем [число] — agar kiritilgan raqam koʻrsatilgandan kam boʻlsa javob toʻgʻri
hisoblanadi.
• Меньше или равно [число] — koʻrsatilgan raqam yoki undan kam kiritilsa javob
toʻgʻri hisoblanadi.
• Не равно [число] — koʻrsatilganidan boshqa raqam kiritilsa, javob toʻgʻri hisoblanadi.
8) Пропуски (Boʻshliqlarni toʻldirish). Test topshiruvchi matndagi boʻsh joylarni
toʻldirishi kerak.
9) Вложенные ответы (Ichki javoblar). Test topshiruvchi ochiladigan roʻyxatdan toʻgʻri
variantni tanlashi kerak.
10) Банк слов (Soʻzlar banki). Test topshiruvchi soʻz bankidagi soʻzlarni matndagi
boʻshliqlarga qoʻyishi kerak.
11) Активная область (Faol hudud). Test topshiruvchi rasmdagi joylarni markerlar
yordamida belgilashi kerak.