nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kompyuterning kelib chiqish tarixi

|
Kompyuterning kelib chiqish tarixi
|
bet | 1/4 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 2,14 Mb. | | #159914 |
Reja: - Kompyuter texnikasining rivojlanish tarixi va avlodlari.
- Mexanik hisoblash qurilmalari, ularning yaratilish tarixi.
- Elektron hisoblash mashinalari. Ularning asosiy parametrlari, avlodlari, tarixi.
- Shaxsiy kompyuterlar. Ularning turlari, rivojlanish tarixi.
- Texnika xavfsizligi haqida
Hisoblash texnikasining tarixi bir necha davrni o`z ichiga oladi: - Mexanik mashinalargacha bo`lgan davr
- Mexanik mashinalar davri
- Elektromexanik mashinalar davri
- Elektron hisoblash mashinalar davri
Mexanik mashinalargacha bo’lgan davr. - Hisoblash ishlarining tarixi odamzod pay do bo'lishidan boshlanadi. Yer yuzidagi eng birinchi hisoblash asbobi ibtidoiy odamlarning barmoqlari edi.
- Qo'l va oyoq barmoqlari ibtidoiy "hisoblash vositasi" vazifasini o'tagan. Binobarin, o'sha qadim zamonlardayoq hisoblashning eng birinchi va eng oddiy usuli - barmoq hisobi paydo bo'lgan. U qadimiy qabilalarda hisobni 20 gacha olib borishni ta'minlagan. Hisoblashning bu usulida bir qo'l barmoqlari "besh"ni, ikki qo'l barmoqlari 'Vnni", qo'l va oyoq barmoqlari birgalikda "yigirmani" bildirgan
- Dastlabki va eng sodda sun'iy hisob asboblaridan biri birkadir. Birka 10 yoki 12 tayoqchadan iborat bo'lib, tayoqchalar turli tuman shakllar bilan o'yilgandir. Kishilar birka yordamida podadagi molar sonini, yig'ib olingan hosil miqdorini, qarz va hokazolarni hisoblashgan Hisoblash ishlarining murakkablashuvi esa yangi hisoblash asboblari va usullarini izlashni taqozo etardi. Ana shunday ehtiyoj tufayli bunyodga kelgan va ko'rinishdan hozirgi cho'tni eslatuvchi abak asbobi hisoblash ishlarini bir muncha yengillashtirdi.
Dastlabki hisoblash asboblaridan yana biri raqamlar yozilgan bir qancha tayoqchalardan iborat bo'lib, Shotlandiyalik matematik Jon Neper nomi bilan atalgan, Neper tayoqchalari yordamida qo'shish, ayirish va ko'paytirish amallari bajarilgan. Keyinroq bu asbob ancha takomillashtirildi va nihoyat logarifmik chizg'ich yaratilishiga asos bo'ldi. - Dastlabki hisoblash asboblaridan yana biri raqamlar yozilgan bir qancha tayoqchalardan iborat bo'lib, Shotlandiyalik matematik Jon Neper nomi bilan atalgan, Neper tayoqchalari yordamida qo'shish, ayirish va ko'paytirish amallari bajarilgan. Keyinroq bu asbob ancha takomillashtirildi va nihoyat logarifmik chizg'ich yaratilishiga asos bo'ldi.
|
| |
O'rnatish jarayoni - "tasdiqlayman" Direktorning o'quv va tarbiyaviy ishlari bo’yicha o'rinbosari N. Bazarbayeva...

|
"tasdiqlayman" Direktorning o'quv va tarbiyaviy ishlari bo’yicha o'rinbosari N. Bazarbayeva " " 2023 yil amaliy mashgulotining o’qitish texnologiyasi
|
bet | 2/4 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 365,43 Kb. | | #237522 |
Bog'liq 7-Mavzu7.3. O'rnatish jarayoni.
WSUS sozlama, aslida, (asosiy Installer keyingi birinchi qadam ko'k sahifa Manzil yangilash saqlash papkaga) 100 GB kursi serverda ortiqcha bepul disk oraliq nazarida tutadi.
tegishli, ma'lum katalogda bir Manzil ma'lumotlar bazasi (yaxshi yuk 2-4 Gb ta' baho).
Parametrlar web server ma'lumot-larini saqlash: Amalda, o'rnatish o'zi ko'rsatuv ichki ma'lumotlar bazasini o'rnatish, Mavjud ma'lumotlar bazasi serverini aniqlash mumkin jarayonini soddalashtirish uchun sizni xavfsizlikadi.
Bu holda, siz tarmoq terminalda ID mos keladi, o'z tarmoq nomi ro'yxatdan o'tishingiz kerak bo'ladi. Birinchi ikki server Microsoft server, yoki ichki server yangiliklarini olish uchun ham qo'shish mumkin. uzoqdan bir terminal ma'lumotlar bazasini o'rnatish - Shu bilan birga, sotib olingan variant ham bor. Lekin uchun bunday qurilmasi asosan qo'shimcha yangilash server bilan uzoq ofisini tarqatish uchun zarur bo'lganda faqat qurilma.
Tanlash porti: Asosiy bosqichda portni amalga oshirish WSUS Setup o'rnatish. noto'g'ri elementlar faqat butun dastur ishlamaydi, deb aslida olib kelishi mumkin, chunki bu uchun, juda diqqat bilan olinishi lozim.
Sukut port 80 taklif taklif qiling. Siz, albatta, tark va Unga, lekin yaxshi (va bu amalda tasdiq-ladi),bir port 8530 sanoqli (8531) mumkin. Lekin, bu faqat qo'lda Proksini moslash kerak holda qo'yilgan.
Yangilash belgisi: WSUS o'rnatish keyingi qadam - O'rnatish parametrlarini upstream serverdan yangiliklarni olish. Boshqa so'zlar bilan aytilgan, sizga yangilanishlar yuklab olish aniq kerak.
Microsoft Update server yoki boshqa uzoq terminali bilan qayta tiklash uchun ham: ikki variant ham bor. Bu birinchi variantni sayohatni ham yaxshi bo'ladi.
Domenda wsus'u ko`rinish: Bundan tashqari, kerakli xizmat to'g'ri yordam uchun, sizga kerak bo'lganda foydalanish mumkin bo'lgan tillarni tekshirish. Siz ro'yxatda har qanday o'rnatish mumkin, lekin u holda yangilanishi to'g'ri yuklash va tarqatish ta'minlash emas, chunki ingliz, uni qanday o'rnatish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"tasdiqlayman" Direktorning o'quv va tarbiyaviy ishlari bo’yicha o'rinbosari N. Bazarbayeva " " 2023 yil amaliy mashgulotining o’qitish texnologiyasi
|
Amaliy ishi №1 Mavzu: Axborotni kodlash. Axborot o‘lshov birliklari. Ishning maqsadi

Amaliy ishi №1 Mavzu: Axborotni kodlash. Axborot o‘lshov birliklari. Ishning maqsadi
Download
263,41 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
06.01.2024
Hajmi
263,41 Kb.
#131189
Download
263,41 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Amaliy ishi №1 Mavzu: Axborotni kodlash. Axborot o‘lshov birliklari. Ishning maqsadi
Download
263,41 Kb.
Matnni ko'rish
03 Sukuk 04 Derivativlar 05

|
03 Sukuk 04 Derivativlar 05
|
bet | 1/7 | Sana | 08.06.2024 | Hajmi | 15,27 Kb. | | #261648 |
Bog'liq Moliya bozori instrumentlari turlari va tavsifi 01 Ulushli qimma-azkurs.org
Moliya bozori instrumentlari turlari va tavsifi 01 Ulushli qimmatli qog’ozlar 02 Qarz qimmatli qog’ozlari
Reja
Moliya bozori instrumentlari turlari va tavsifi
01
Ulushli qimmatli qog’ozlar
02
Qarz qimmatli qog’ozlari
03
Sukuk
04
Derivativlar
05
Moliyaviy instrumentlar o’z bozorida moliyaviy resurslar jamg’armachilardan (investorlardan) istemolchilarga tomon va aksincha, yo’nalishda harakat qilishini ta’minlovchi vosita hisoblanadi
Moliyaviy instrumentlar - moliya bozorida operatsiyalarni amalga oshiradigan valyuta qiymatiga ega bo’lgan muomaladagi moliyaviy hujjatlardir.
Moliyaviy instrumentlarning turlari
Muomala muddatiga ko’ra Daromad darajasiga ko’ra
Qimmatli qog’ozlar – hujjat bo’lib, ular mazkur hujjatlarni chiqargan yuridik shaxs bilan ularning egasi o’rtasidagi mulkiy huquqlarni yoki qarz munosabatlarini tasdiqlaydi, dividendlar yoki foizlar tarzida daromad to’lashni hamda ushbu hujjatlardan kelib chiqadigan huquqlarni boshqa shaxslarga o’tkazish imkoniyatini nazarda tutadi.
aksiyalar, obligatsiyalar, xazina majburiyatlari, depozit sertifikatlari, veksellar, derivativlar
Aksiya
Aksiya – oʻz egasining aksiyadorlik jamiyati foydasining bir qismini dividendlar tarzida olishga, aksiyadorlik jamiyatini boshqarishda ishtirok etishga va u tugatilganidan keyin qoladigan mol-mulkning bir qismiga boʻlgan huquqini tasdiqlovchi, amal qilish muddati belgilanmagan, egasining nomi yozilgan emissiyaviy qimmatli qogʻoz.
Aksiyalar ikki xil bo’ladi
BUY
SELL
Imtiyozli aksiya
Bunga aksiya egasi dividendni olingan foydaga qarab emas, balki oldindan belgilangan qatʼiy foizlarda oladi. Lekin bunday aksiya egasi aksiyadorlarning umumiy yigʻilishida ovoz berish xuquqiga ega boʻlmaydi. Bunday aksiyalar, qoidaga koʻra, aksiyadorlik jamiyati nizom jamgʻarmasining 25% idan ortiq chiqarilishi mumkin emas.
Oddiy aksiya
Kompaniyaning ustaviga muvofiq aktsiyadorlarning umumiy yig'ilishida o'z vakolatlariga kiradigan barcha masalalar bo'yicha ovoz berish huquqiga ega bo'lish huquqida ishtirok etishlari, shuningdek dividendlar olish huquqiga ega bo'lishlari mumkin, shuningdek kompaniya tugatilgan taqdirda o'z mulklarining bir qismini olish huquqiga ega.
|
| |
7-sinf uchun fizikadan test savollari

|
7-sinf uchun fizikadan test savollari
|
bet | 1/2 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 42,5 Kb. | | #151906 |
Bog'liq 7-sinf-fizika
7-sinf uchun fizikadan test savollari.
1.Fazo necha o`lchamli?
a) 3o`lchamli b)2 o`lchamli s)1o`lchamli d)T.J.Y
2.Qaralayotgan holda o`lchamlari va shaklini hisobga olmasa ham bo`ladigan kichik jism deyiladi
a)moddiy jism b)trayektoriya s)moddiy nuqta d)vaqt
3.Ko`chish deb nimaga aytiladi?
a) trayektoriyaning bir qismi b) trayektoriyaning vaqt ichida bosib o`tilgan qismi s)jismning boshlang`ich va oxirgi vaziyatini tutashtiruvchi to`g`ri chiziq d)vektor kattalik
4. Jism teng vaqtlar ichida teng yo`llarni bosib o`tsa bunday harakatga deyiladi.
a) notekis harakat b)ilgarilanma harakat
s)tekis harakat d) aylanma harakat
5. Tekis o`zgaruvchan harakatda tezlanish formulasini belgilang
a) a=V/t b) a=(V-V0) /t s) V=V0 +at d) t=V/a
6. Tekis o`zgaruvchan harakat tezligini topish formulasini belgilang.
a) a=V-V0/t b) V=V0/t S)V=at d) V=S/t
7.Tekis o`zgaruvchan harakatda bosib o`tilgan yo`lni to`pish formulasini begilang
a)a=V-V0 /t b) S=at2/2 s)S=V0t+-at2/2 d)S=V.t
8. Havosiz joyda jismning faqat yerning ta’siridagi harakati
deyiladi?
a)erkin tushish b)notekis harakat s)tezlanish d)tekis harakat.
9.Agar raketa 40m/s2 tezlanishi bilan harakat boshlagan bo`lsa, 2s dan so`ng uning tezligi qanday bo`ladi(m/s)?
a)80 b)20 s)60 d)38
10. Avtomabil tekis tezlanuvchan harakat qilmoqda uning bo`shlang`ich tezligi 2 m/s, oxirgi tezligi 18 m/s bo`lsa, o`rtacha tezlikni toping?
a)20m/s b) 16 m/s s)9 m/s d)10 m/s
11.Erkin tushish boshlanganidan 4s o’tgan paytda jism tezligi necha m/s bo`ladi?
a)40 b)30 c)20 d)10
12.Moddiy nuqtaning aylanma tekis harakatida tezlikni topish formulasini belgilang.
a)V=S/t b) V=V0+t s)V=2пR/T d)V=at
13.Erkin tushish tezlanishi nechaga teng?
a)9,8 b)11 s) 0,98 d)10
14.Aylanma harakatda chiziqli va burchakli tezliklar orasidagi bo`lanishni ifodalaydigan formulani belgilang?
a)V=W/R b)V=WR s) V=2пR/t d) V=S/t
15.Aylanma harakatda tezlanish formulasini belgilang?
A)a=V-V0/t b)V=WR s)a=V2/R d)a=S2/t
16.Kuchning o`lchov birligini yozing?
17.Nyutonning II qonuni formulasini belgilang?
18.Tezlanishning o`lchov birligini yozing?
19.1 soat necha sekundga teng?
20.720km/soat necha m/s ga teng?
21.Aylanish davri qanday harf bilan belgilanadi?
22.Aylanish chastotasi ta’rifini yozing?
23.Chastotaning o`lchov birligi nima?
24.Nyutonning III qonuni formulasini yozing
25.Vektor kattaliklarga misol yozing?
7-sinf fizika fanidan test kalitlari
Savol
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
Javob
|
a
|
a
|
s
|
s
|
b
|
b
|
s
|
a
|
a
|
d
|
a
|
s
|
a
|
b
|
s
|
Yopiq test javoblari
Nyuton
a=F/m
m/s 2
3600 s
20 m/s
T
Birlik vaqt ichidagi aylanishlar soni aylanish chastotasi deyiladi
Gers (Hz)
F1=-F2
F,V,a, S,…
|
| |
Muammoli vaziyatga izoh bering - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 9/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)Muammoli vaziyatga izoh bering.
Ushbu namunalarning qaysi birini bajargan ishini Fd dan foydalanib hishoblash mumkin va qaysi biri F-x grafigining pastki tekisligida yotadi? A) Baliq ovlaydigan qayiq to’r tashlab uning atrofida suzib yuribdi. B)Magnit muzlatkichga masofadan ta’sir etayapti.
a) Prujina aravacha ustida harakatlanyapti( aniqrog’I harakatlanayotgan aravachaga prujina bog’langan)
b) Aravachaga birlashtirilgan prujina o’z holatini muvozanat holatidan x vaziyatiga o’zgartirganda bajargan ishi qora uchburchak.
c) Yerning og’irligi kosmos bilan tashqi ta’siri
Prujina bajargan ishni hisoblashning eng soda usullaridan biri bu Guk qonunidan F≈–k(x-xo) foydalanib hisoblashdir. (-) minus ishora prujina muvozanat holatidan chiqarilganda yana dastlabki vaziyatini sqlashga intilishini ko’rsatadi. Agar aravacha muvozanat holatidan o’ngga siljisa, prujina chap tomonga tortadi, va aksincha. Biz prujina bajargan ishni hisoblash uchun dastlabki holati va muvozanat holatlaridan foydalanamiz.
Ish va quvvatning o‘lchov birliklari quyidagilar:
1 J = 1 N m, 1 erg/s =10-7Vt
1 erg = 10-7 J 1 ot kuchi = 735,5Vt
1 kg kuch m = 9,8 J 1 kg kuch m = 9,8 Vt
1 Vt = 1 J / 1 s
Mexanik energiya jismlarning ish bajarish qobiliyatini xarakterlovchi fizik kattalikdir.
Mexanik ish jarayonni xarakterlaydi, energiya esa sistemaning holatini xarakterlaydi.
Kinetik energiya
Kinetik energiya atamasi grekcha “cinema” rasmlarning harakatlanishi, shuningdek, fransuzcha “énergiecinématique” ya’ni harakatdagi energiya degan ma’nolarni anglatadigan so’zlardan olingan. Jismning kinetik energiyasini topishda to’la energiyadan foydalanib hisoblab topamiz, bunda kinetik energiya jismni issiqlik energiyasi tarkibiga kiradi.Biz buni quyidagi misol orqali tushuntirishimiz mumkin, Suv to’ldirilgan bakni ostidan o’t yoqib uning temperaturasi ortishi hisobiga ichki energiyasi ortadi va buning natijasida molekulalar tezligi jadallashadi. Ushbu massa va tezlikdan iborat funksiya o’zgarishi kuzatilgan. Ushbu funksiyaga 0.5 proporsionallik
koeffitsiyenti kiritib hamda, massa va tezlik orqali kinetik energiyani quyidagicha ifodalash mumkin
Yuqoridagi kattaliklarning o’lchov birliklari metr, kilogram va sekund orqali kinetik energiyaning birligini keltirib chiqarishimiz mumkin kg m2/s2
|
| |
L
  
Metr
  
M - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 2/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)L
|
Metr
|
M
|
Kripton 86-atomining 2R10 va 5 d5 satxlari orasidagi o’tishga mos bo’lgan nurlanishning vakuumdagi tulqin uzunligidan 1650763 ,73 marta katta bo’lgan uzunlikni 1 m deb qabul qilingan.
|
Massa
|
M
|
kilo- gramm
|
kg
|
Diametri va balandligi 39 mm dan iborat platina (90%) va iridiy (10%) qotishmasidan tayyorlangan silindrning massasidir.
|
Vaqt
|
T
|
sekund
|
s
|
Seziy -133 atomi asosiy holatining ikki o’ta ingichka sathlari orasidagi o’tishga mos bo’lgan nurlanish davridan 9192631770 marta katta vaqt 1 sekund deb qabul qilingan.
|
Elektr tokining kuchi
|
I
|
Amper
|
A
|
1-Amper - Vakuumda bir-biridan 1 m masofada joylashgan ikki parallel cheksiz uzun, lekin kesimi juda kichik to’g’ri o’tkazgichlardan o’tganda o’tkazgichning har bir metr uzunligi 2 10 -7 N o’zaro ta’sir kuchi hosil qiladigan o’zgarmas tok kuchiga teng.
|
Termodinamik harorat
|
|
Kelvin
|
K
|
Suvning uchlanma nuqtasini xarakterlovchi termodinamik haroratning ulushi 1 Kelvin deb qabul qilingan.
|
Modda miqdori
|
N
|
mol
|
mol
|
Uglerod- 12 ning 0,012 kg massasidagi atomlar soniga teng strukturaviy elementlardan tashkil topgan sistemadagi moddaning miqdori 1 mol deb qabul qilingan.
|
Yorug’lik kuchi
|
J
|
Kandela
|
kd
|
540 1012 Gs chastotali monoxromatik nurlanish chiqarayotgan manba yorug’ligining energetik kuchi 1/683 Vt / ster ga teng bo’lgan yo’nalishdagi yorug’lik kuchi 1 Kandela deb qabul qilingan.
|
Yassi burchak
|
|
radian
|
rad
|
Aylana uzunligi radiusga teng bo’lgan yoyni ajratadigan ikki radius orasidagi burchak 1 radian deb qabul qilingan.
|
Fazoviy burchak
|
|
steradian
|
sr
|
Uchi sfera markazida joylashgan va shu sfera sirtidan radius kvadratiga teng yuzli sirtni ajratuvchi fazoviy burchak 1 steradian deb qabul qilingan.
|
|
|
|
|
|
Fizika yunoncha “phusis” -tabiat degan so‘zdan olingan bo‘lib, tabiatshunoslik degan ma’noni bildiradi. Fizika fanini (kitobini) birinchi bo‘lib qadimgi yunon mutaffakkiri Aristotel (eramizdan avvalgi 384-322 y) o‘zining 8 tomlik kitobida bayon etgan.
Texnika va tabiatdagi yangi-yangi hodisalarning kashf qilinishi va ularning amalda qo‘llanilishi natijasida fizikadan fizik-ximiya, astrofizika, geofizika, biofizika va h.k. shu kabi mustaqil fanlar ajralib chiqa boshladi.
Asrimiz fizikasining katta yutuqlaridan biri - kosmosni o‘rganish natijasida yuzaga kelgan, kosmofizika fanidir.
|
| |
Tezlikning ta’rifi - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 4/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)Tezlikning ta’rifi
Jismlar harakatining jadalligini tavsiflashda tezlik tushunchasi kiritiladi, u x-t koordinatada yo’l grafigiga urinma bo’ladi. Vaqt birligi ichida jismning o’tgan masofasining son qiymatiga teng bo’lgan fizik kattalik tezlik deyiladi.Uning tenglamasi v=x/t , ushbu holatda jismga tashqi ta’sirlar bo’lmaganda tezlik o’zgarmas saqlanadi.
Kinematikaning asosiy vazifasi vaqt o‘tishi bilan jism vaziyatining fazodagi o‘zgarishidan iborat bo‘lgan harakat traektoriyasini aniqlashdan iboratdir.
To‘g‘ri chiziqli tekis harakat deb, teng vaqtlar oralig‘ida bir xil masofani o‘tgan va traektoriyasi to‘g‘ri chiziqdan iborat bo‘lgan jism harakatiga aytiladi. To‘g‘ri chiziqli tekis harakat, tezlik deb ataluvchi kattalik bilan xarakterlanadi va quyidagi formuladan hisoblanadi:
(1)
Demak, tezlik deb, vaqt birligi ichida o‘tilgan yo‘lga miqdor jihatdan teng bo‘lgan fizik kattalikka aytiladi. Bu harakatda
(2)
To‘g‘ri chiziqli tekis harakatning asosiy tenglamasi quyidagicha bo‘ladi:
(3)
Demak, to‘g‘ri chiziqli tekis harakatda yo‘l (argument) vaqtning chiziqli funksiyasidir. Tekis harakatning tezlik va yo‘l grafigi quyidagicha(1- , 2- rasm):
1-rasm
To‘g‘ri chiziqli tekis harakatda yo‘llarni qo‘shish quyidagicha ( 3-rasm)
To‘g‘ri chiziqli harakatda tezliklarni qo‘shish quyidagicha (4-rasm):
To‘g‘ri chiziqli o‘zgaruvchan harakat deb, traektoriyasi to‘g‘ri chiziqdan iborat bo‘lgan va teng vaqtlar oralig‘ida har xil masofalar o‘tiladigan harakatga aytiladi. U quyidagi formuladan hisoblanadi:
Har qanday o‘zgaruchan harakat o‘rtacha oniy tezliklar bilan xarakterlanadi. O‘zgaruvchan harakatning o‘rtacha tezligi deb, ma’lum bir vaqtda o‘tilgan yo‘lni shu vaqt ichida tekis harakat bilan bosib o‘tilgan harakat tezligiga aytiladi.
Bunda:
Bo‘ladi.
O‘zgaruvchan harakatning oniy tezligi deb, harakatning ma’lum bir paytiga yoki traektoriyasining aniq bir nuqtasiga mos kelgan tezlikka aytiladi, ya’ni:
To‘g‘ri chiziqli tekis o‘zgaruvchan harakat deb, traektoriyasi to‘g‘ri chiziqdan iborat va teng vaqtlar oralig‘ida oniy tezligi bir xil o‘zgaradigan harakatga aytiladi.
Harakat tezligining o‘zgarishi, tezlanish deb ataluvchi fizik kattalik bilan xarakterlanadi. To‘g‘ri chiziqli tekis o‘zgaruvchan harakat tezlanishi deb, vaqt birligi ichida tezlikning miqdor jihatdan o‘zgarishiga teng bo‘lgan fizik kattalikka aytiladi, ya’ni:
Bundan :
a>o bo‘lsa, tekis tezlanuvchan harakat,
aTekis o‘zgaruvchan harakat grafigi quyidagicha (5-rasm):
|
| |
p1i + p - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 8/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)p1i + p2 i + ... = p1f + p2fi + ... .
Qo‘zg‘almas z o‘q atrofida aylanayotgan jism dinamikasining tenglamasi quyidagicha bo‘ladi:
bunda: - inersiya momenti, Ez–burchak tezlanish,
- tashqi kuchlarning o‘qqa nisbatan momentlarining yig‘indisi.
Agar ( ) inersiya momenti: I=mR2 bo‘lsa, bunda (I) z aylanish o‘qidan R masofadagi m massali nuqtaning inersiya momentidir.
Jismning ixtiyoriy o‘qqa nisbatan inersiya moment SHteyner teoremasiga asosan aniqlanadi, ya’ni: bunda - jismning berilgan o‘qqa nisbatan parallel bo‘lib, massalar markazi orqali o‘tgan o‘qqa nisbatan inersiya momenti, - o‘qlar orasidagi masofa.
6-rasm
Mexanik ish (6-rasm) quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Og‘irlik kuchining bajargan ishi: bo‘ladi.
Mexanik quvvat quyidagicha aniqlanadi:
7-rasm
Kuchning yo’nalishi harakat yo’nalishiga perpendikulyar bo’lsa ish bajarilmaydi. Faraz qiling, jismning kinetik energiyasini o’zgartirib ish ba-jarildi. Agar kuchning yo’nalishiga mos bo’lsa harakat tezlashib, kuch yo’na-lishi harakat yo’nalishi bilan qarama-qarshi bo’lsa, harakat sekinlashadi. Bun-day holatlarda biz jism bajargan ish musbat yoki manfiy bo’lishini kuzati-shimiz mumkin.Biz tahlil qilgan barcha namunalarda kuch bir o’lchovli edi, agar kuchni uch o’lchovli bo’lsa u harakat yo’nalishi bilan ixtiyoriy θ burchak hosil qilishi mumkin.
Agar kuch yo’nalishi harakat yo’nalishiga perpendikulyar bo’lsa bajarilgan ish qanday bo’ladi? Biz yuqorida bunday holda jism o’zgarmas tezlikda harakatlanib qolishini ko’rdik.Kinetik energiya o’zgarmaganda kuch yo’nalishi harakat yo’nalishiga perpendikulyar bo’lganda hech qanday ish bajarilmaydi.
Hozircha biz harakatlanayotgan jismga ta’sir etuvchi kuchning bir yo’na-lishini va shu bilan birga faqatgina jismning kinetik energiyasini o’zgartirib fikr yuritdik. Natija to’g’ri chiqdi. Masalan muz ustida turgan hokkey shay-basiga muz yuqoriga tik kuch bilan ta’sir qiladi, ammo muz shaybaga hech qanday energiya uzatmaydi
|
| |
1. Birinchi tartibli hosila yordamida funksiyaning ekstremumga tekshirish, funksiyaning ekstremumlari

|
1. Birinchi tartibli hosila yordamida funksiyaning ekstremumga tekshirish, funksiyaning ekstremumlari
|
bet | 1/8 | Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 91,98 Kb. | | #139762 |
Bog'liq jasur matrmatika
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi
Toshkent davlat texnika universitetining Olmaliq filiali
MAVZU:Kop ozgaruvchili funksiyalar ekstremumining mavjud bo`lishini usullarda tekshirish.
Bajardi:Iskakov Jasur
11 as 23 kt
Reja:
1. Birinchi tartibli hosila yordamida funksiyaning ekstremumga tekshirish,
funksiyaning ekstremumlari.
2. Ekstremumning zaruriy sharti.
3. Ekstremum mavjud bo„lishining yetarli shartlari.
4. Ikkinchi tartibli hosila yordamida ekstremumga tekshirish.
5. Xulosa.
Kirish.
Mamlakatimizning barcha jabhalarida amalga oshirilayotgan keng ko‟lamli
islohotlar, huquqiy demokratik davlat va erkin fuqarolik jamiyatini qurish zamirida,
avvalombor, inson manfaatlari, uning intelektual salohiyatini yuzaga chiqarish, kasb
mahoratini oshirish uchun zarur shart - sharoit vazifalari mujassam. Bu borada
barkamol avlodni tarbiyalash, umumta`lim maktablari, oliy va o‟rta maxsus ta`lim
sohasida yuqori malakali kadrlarni tayyorlash, ilm-fan, ta`lim hamda ishlab chiqarish
o‟rtasidagi o‟zaro hamkorlikni yanada rivojlantirishga alohida e`tibor qaratilmoqda.
O‟quv jarayonida samaradorlikka erishish uchun zamonaviy ilg`or pedagogik
texnologiyalar, noan`anviy dars usullari va o‟zaro faol o‟quv jarayonini tadbiq qilish
lozim. O‟zaro faol usullarni o‟quv jarayoniga qo‟llash uchun esa o‟tiladigan mavzuni
talabalar, o‟quvchilar o‟zlari mustaqil tayyorlab kelishlari talab etiladi. Jarayonning
samaradorligini oshirish maqsadida innovatsion usullarni qo‟llashda endi biz –
pedagoglar “O‟quvchilarni o‟qitmaymiz, balki kitobni o‟qishga o‟rgatamiz” shiorini
amalga oshiramiz. Buning sababi shundaki, agarda talaba va o‟quvchilar darsga
tayyor holda kelmasalar, hech qanaqa faol usuldan samarali foydalanib bo‟lmaydi.
Natijada o‟qituvchi yana o‟z-o‟zidan an`anaviy shaklda dars o‟tishga to‟g`ri keladi.
Ma‟lumki matematika fani tabiat va jamiyatda kechayotgan jarayonlarni
o`rganish va tahlil etishda asosiy vositalardan biri sifatida e‟tirof etiladi.
Funksiya mavzusini o`qitishning o`rni, maqsadi, ahamiyati va
vazifalarini aniqlash
1. O`quvchilarning funksiya haqidagi bilimlarini takrorlash,
umumlashtirish va sistemalashtirish lozim.
2. O`quvchilarni funksiyani tekshirishning yangi usuli bilan tanishtirish.
3. Funksiyani tekshirishning yangi usulini amaliy masalalar yechishga
qo`llanilishi ko`rsatish.
4. O`quvchilarga funksiyani hosila yordamida tekshirish – tabiat
qonunlarini o`rganishda qudratli apparat, vosita ekanligini tushuntirish
va uning amaliyotdagi tadbiqlarini ko`rsatish.
|
| |
KARDAN ÖTÜRMƏSİ - T texniki kolleci

kardan ötürməsinin vallarının sinxron fırlanması ilə burucu momenti ötürə bilməsi üçün o
bir neçə oynaqdan ibarət olmalıdır və bu halda, onların qarşılıqlı yerləşməsi hər kardan
oynağının qeyri-bərabərlitini kompensasiya edəcək.Bu səbəbdən oynaqların minimal
sayı 2 olmalıdır.Bu halda iki oynaqlı kardan ötürməsində aşağıdakı tərtibat tələbləri
ödənilməlidir.
--aparan çəngəllər bir-digərinə nəzərən 90
0
altında yerləşməlidir.
--hər iki oynaqda vallar arasında bucaqlar bərabər olmalıdır.
--bütün vallar bir müstəvidə yerləşməlıdir.
Hər kardan valının sonunda kardan oynaqları var.Qynaqların yastıq qurşaqlarını
palçıqdan qorumaq və yağı qurşaqlarda saxlamaq üçün rezin manjetlər,çarpazın mil
uclarına isə rezin kipləşdiricilər yerləşdirilib.Şlisli birləşmələr rezin və keçə halqalarla
kipləşdirilib.Qynaqlar və şlısli birləşmələr,oynaqların çarpazlarına burub salınmış press-
yağdan vasitəsilə yağlanır.Tam intiqallı Chevrolet Niva avtomobilində kardan ötürməsi
ötürmələr qutusu və paylayıcı qutunu,paylayıcı qutu ilə qabaq və arxa aparan körpüləri
birləşdirir.Elastik bənd yüksək möhkəmlikli süni iplər və ya polad məftillərdə
gücləndirilmiş rezindən və ya rezinparçadan hazırlana bilər.
Ixtiyoriy tasvir variant deb tanlanib, olingan tasvir ustida quyidagi amallar bajariladi

|
Ixtiyoriy tasvir variant deb tanlanib, olingan tasvir ustida quyidagi amallar bajariladi
|
Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 6,4 Mb. | | #119393 |
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Radio va mobil aloqa fakulteti
5-Labaratoriya ishi
Signallar va tizimlar
Bajardi: Ergashev Sherzod
Tekshirdi: Jurayev Dilshod
5-amaliy ish topshiriqlari: Matlab amaliy paketida tasvirlarga raqamli ishlov berishni o‘rganish
Ixtiyoriy tasvir variant deb tanlanib, olingan tasvir ustida quyidagi amallar bajariladi:
imread, rgb2gray
imcrop
imhist
imrotate
impyramid
imadjust
histeq
imnoise
imfilter
metfilt2
Variant
// O’qish, o’lcham kiritsh
I=imread('C:\Users\msii\Desktop\cat.jpg');
rasm =rgb2gray(I);
% g= imresize(rasm,[2048 2048])
% imshow(g)
// Gistogrammasini ko’rsatish
% imhist(rasm)
// Rasmni malum darajaga aylantirish
% b=imrotate(rasm,45);
% imshow(b)
// Intensivligini oshirish
% e=histeq(rasm);
% imshowpair(rasm,e,'montage')
% e=histeq(rasm,[100 155]);
% imshowpair(rasm,e,'montage')
// Shovqin qo’shish
g=imnoise(rasm,'salt & pepper', 0.5);
imshowpair(rasm, g, 'montage')
// Filterlash
% h1=fspecial('motion',40, 20);
% f = imfilter(rasm, h1);
% f1=gpuArray(imread('papers.png'));
% imshowpair(rasm,f,'montage')
|
| |
Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1

Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1
Download
212,32 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
08.06.2024
Hajmi
212,32 Kb.
#261597
Download
212,32 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1
Download
212,32 Kb.
Matnni ko'rish
MEXANIKANING FIZIK ASOSLARI - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 3/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)MEXANIKANING FIZIK ASOSLARI
Mexanika deb, materiyaning eng sodda harakati - jismlarning yoki ular qismlarining bir-biriga nisbatan ko‘chishi haqidagi ta’limotga aytiladi.
Har qanday jismning fazodagi vaziyati sanoq sistemasi deb ataluvchi boshqa jism yoki jismlar sistemasiga nisbatan aniqlanadi. Jismlarning sanoq
sistemasiga nisbatan qilgan harakatiga nisbiy harakat deyiladi.
Jismlarning harakati ham, tinch holati ham - nisbiydir.
Moddiy nuqta deb, tekshirilayotgan masofaga nisbatan o‘lchamlari juda kichik va shakli e’tiborga olinmasa ham bo‘laveradigan jismlarga aytiladi. Harakatlanayotgan moddiy nuqtaning fazoda qoldirgan iziga harakat traektoriyasi deyiladi. Harakatlar traektoriyasining shakliga qarab to‘g‘ri chiziqli va egri chiziqli harakatlarga ajraladi. Moddiy nuqtaning biror vaqt oralig‘ida o‘tgan traektoriyasining uzunligi o‘tilgan yo‘l deyiladi.
Harakat traektoriyasining bir nuqtasidan ikkinchi nuqtasiga yo‘nalgan kesmadan iborat bo‘lgan vektor kattalikka ko‘chish deyiladi. Moddiy nuqtaning teng vaqtlar oralig‘ida o‘tgan masofasiga qarab harakatlar tekis va notekis harakatlarga ajraladi. Tekis harakat deb, teng vaqtlar oralig‘ida bir xil masofalar o‘tiladigan harakatga aytiladi. Notekis harakat deb, teng vaqtlar oralig‘ida har xil masofalar o‘tiladigan harakatga aytiladi.
O‘lchami hisobga olinadigan jismning harakatini, bu jismni tashkil qilgan moddiy nuqta deb qaraladigan elementar bo‘laklar harakatlarining yig‘indisidan iborat deb qarash mumkin.
Jismlardagi nuqtalarning bir-biriga nisbatan ko‘chishga qarab, jismning harakati ilgarilanma va aylanma harakatlarga ajraladi. Ilgarilanma harakat deb, jismdagi ixtiyoriy ikki nuqtasini birlashtiruvchi ixtiyoriy to‘g‘ri chiziq o‘z-o‘ziga paralelligicha qoladigan harakatga aytiladi. Aylanma harakat deb, jismning barcha nuqtalari parallel tekisliklardagi markazlari bir to‘g‘ri chiziqda yotganda aylanalar chizadigan harakatga aytiladi.
Mexanika uch qismga bo‘linadi: kinematika, dinamika, statika.
Harakatni uning sabablarisiz tekshiradigan mexanikaning bo‘limiga kinematika deyidadi.
|
| |
O‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni

a)
o‘quvchilarning ijodkorlik layoqatini rivojlantiriuvchi to‘garaklar
faoliyatini tashkil qilish (to‘garaklar o‘quvchilarning kun davomida maktabda
bo‘lishini taqoza etadi va ular bu bilan ijodkorlik layoqatiga ega bo‘lishadi;
b)
o‘quvchilarni qiziqishi va layoqatiga mos ravishda ijod bilan
shug‘ullanishga yo‘naltirish (ijod bilan shug‘ullanayotgan o‘quvchilarda
estetik madaniyat rivojlanadi va ota- onalarning munosababtlarini to‘g‘ri
tushunishga yo‘naltiradi);
v) maktabdan tashqari mashg‘ulotlar vositasida o‘quvchilarning ijodiy
ishlanmalari taqdimotlarini va treninglarini muntazam o‘tkazib borish (bunda
Ijodkorlik pedagogikasi
asoslariga kiruvchi kino, teatr, musiqa va tasviriy
san’at hamda amaliy san’atlar imkoniyatlaridan keng foydalanish);
g) ijodkorlik ko‘nikmasiga ega o‘quvchilarning yutuqlarini turli
tadbirlar, tanlovlar va festivallar vositasida ommalashtirib borish.
Ijodkorlik pedagogikasining bunday imkoniyatlaridan
foydalangan
holada o‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni bartaraf
etish bo‘yicha yangi metodikalarga ega bo‘linadi.
O‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni hal
etishda Ijodkorlik pedagogikasi imkoniyatlaridan foydalanish bo‘yicha
amalga oshiriladigan ishlar
. Ijodkorlik pedagogika imkoniyatlaridan
foydalangan holda ota-onalar va o‘quvchilar o‘rtasidagi pedagogik
konfliktlarni bartaraf etish bo‘yicha quyidagilarni
amalga oshirish dolzarb
bo‘lib turganligini ta’kidlab o‘tish lozim:
a)
o‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni bartaraf
etish bo‘yicha Ijodiy metodikani ishlab chiqish;
b)
Ijodkorlik metodikasidan foydalangan holda o‘quvchilar va ota-
onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni bartaraf etish metodologiyasi bilan
bo‘lajak o‘qituvchilarni oliy pedagogik ta’lim jarayonida chuqur qurollantirish;
v) bo‘lajak o‘qituvchilarni oliy pedagogik ta’lim
jarayonida Ijodkorlik
pedagogikasidan foydalanish bo‘yicha kasbiy bilim, kasbiy ko‘nikma va kasbiy
malakalarini tarkib toptirish;
g) Ijodkorlik pedagogikasi asoslari va undan pedagogik konfliktlarni
bartaraf etish metodikasi masalalari bo‘yicha ilmiy tadqiqot ishlarini muntazam
amalga oshirib borish.
Diqqat qilinsa, bu ishlarni amalga oshirish bilan bo‘lajak o‘qituvchilar
o‘quvchilar va ota- onalar o‘rtasidagi pedagogik konfliktlarni bartaraf etishning
ijodiy metodikasi bilan qurollanadi. Buning natijasida ularning pedagogik
konfliktlar bilan ishlash faoliyat ko‘lami kengayadi.
Shunday qilib Ijodkorlik pedagogikasi
asoslaridan tayangan holda
umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘quvchilar va ota-onalar o‘rtasidagi
pedagogik konfliktilarni bartaraf etish keng imkoniyatlarga ega. Shu sababli bu
masala bo‘yicha bo‘lajak o‘qituvchilarning metodik va texnologiya jihatdan
qurollanishi dolzarb bo‘lib turibdi.
Tanlangan qurilma - 2-Amaliy ish 2-topshiriq

|
2-Amaliy ish 2-topshiriq
|
bet | 3/3 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 356,5 Kb. | | #130212 |
Bog'liq 2-Amaliy 2-topshiriqTanlangan qurilma
|
Qurilma xaraktrestikasi
|
Yadrolar soni (cores)
|
Chastotasi (GHz)
|
Xotirasi (GB)
|
Markaziy protsessor (CPU)
|
|
|
|
Grafik protsessor (GPU)
|
|
|
|
Digital protsessor (DPU)
|
|
|
|
........................
|
|
|
|
Topshiriq natijasi (dastur bajarilayotganda kompyuter ekranini rasm olib) hisobotga qo‘shish.
|
| |
O'zaro munosabatlarga - Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1

|
Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1Bog'liq Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari (2)O'zaro munosabatlarga
kirishilganda nizoni yuzaga kelmasligini asosiy
sabablari, o'zaro til topishish, bir-birini tushunishdir. Bu jarayonning
murakkabligi, kerak bo'lsa, o'zaro til topishishi bir-birini tushuna olish lozim.
Har qanday faoliyatdan zerikish, garchan mumkin, faqat odam muloqotdan
ayniqsa, uning norasmiy, samimiy, bevosita shaklidan charchamaydi, yaxshi
suhbatdoshlar doimo ma'naviy jihatdan rag'batlantiriladilar. Aslida har bir
insonning ijtimoiy tajribasi, uning insoniy, qiyofasi, fazilatlari, hattoki nuqsonlari
ham muloqot jarayonlarining mahsulidir. Har qanday muloqotlarning elemintar
funksiyasi suhbatdoshilarning o'zaro bir-birini tushunishlarini ta'minlashdir.
Pedagogik nizolarni oldini olishda gaplashayotgan odamlar biri gapiradi,
ikkinchisi tenglaydi, eshitadi.
Muloqotning samaradorligi ana shu ikki qirraning qanchalik o'zaro mosligi, bir-
birini to'ldirishga bog'liq ekan noto'g'ri tasawurlardan bir shuki, odamni muomola
yoki muloqatga o'rgatganda, uni faqat gapirishga, mantiqan asoslangan so'zlardan
foydalanib ta'sirchan gapirishcha o'rgatishadi. Uning ikkinchi tomoni-tinglash
qobiliyatiga deyarli e'tibor berilmaydi.
Pedagogik nizolarda adolatsizliklarga, ijtimoiy munosabatlardagi yakka
hokimlikka yo'l qo'yib bo'lmaydi.
Pedagogik nizolarni hal etishda bir qator yo'l tutiladi.
Ular orasida eng samarali yo'llar quyidagilar sanaladi:
1. Nizoning ta'sir doirasini kengaytirmaslik.
2. Qulay echimlarni taklif qilish.
3. Man etilgan usullarni qo'llamaslik, shakllardan foydalanmaslik.
4. SHikoyatlar sonini qisqartirish.
5. Ikkinchi darajali masalalarni ham uzviy ravishda hal qilib borish.
6. Nizoga kirishgan sub'ektlar shaxsini kamsitadigan so'zlardan foydalanmaslik.
Pedagogik nizolarni
hal etishda bir qator usullar ham qo'llaniladi. Ular orasida
eng samarali usullar quyidagilar sanaladi:
Pedagogik jarayondagi muhim hodisalardan biri nizo bo'lib, ular yuzaga kelgan
vaziyatlarda ijtimoiy munosabatlardagi yakkahokimlikka yo'l qo'yib bo'lmaydi.
Odatda
|
| |
pedagogik nizolar - Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1

pedagogik nizolar
ikki usul:
1) pedagogik usul;
2) ma'muriy usul bilan hal qilinadi.
O'qituvchining imidji atrofdagilarga uning shaxsi to'g'risida "ma'lumot" berish
bilan birga talabalarga samarali ta'sir ko'rsatadi. SHu sababli pedagogning
imidjida soddalik, tartiblilik, bejirimlik aks etishi kerak.
Nizoni hal qilishning pedagogik va ma'muriy usullari
Nizoni hal qilishning pedagogik usullari:
1) suhbat;
2) iltimos;
3) ishontirish;
4) nizoga kirishuvchilarga qo'yilgan talablar yoki ishtirokchilarning xatti-
harakatlari noto'g'riligini tushuntirish va b.
Nizoni hal qilishning ma 'muriy usullari:
1) nizoga kirishuvchilar manfaatlarini kuch bilan bostirish;
2) ularni boshqa ishga o'tkazish;
3) nizo qatnashchilarini turli ko'rinishlarda o'zaro ajratish;
4) axloq komissiyasining qarori;
5) rahbar buyrag'i;
6) sud qarori.
Pedagoglar pedagogik nizo ishtirokchilariga pedagogik, pedagogik yordam
ko'rsata olish imkoniyatiga ham ega bo'lishlari zarar. Bu borada ko'rsatiladigan
yordam turlari quyidagilar sanaladi:
Pedagogik nizo sub'ektlariga ko'rsatiladigan pedagogik-psixologik yordam
turlari:
Maslahat berish;
Axborotli yordam ko'rsatish;
Tashxislash;
Amaliy treninglar uyushtirish.
Axloqiy nizo-axloq ijtimoiy ong shakllaridan biridir, u muayyan jamiyatda
yashovchi kishilar amal qilishi-shaxslarning bir-biriga, jamiyatga, xalq mulkiga,
oilaga ishlab chiqarish vositalariga, muayyan tartibga solinadigan hatti
harakatlarda tizimida ko'rishimiz mumkin.
Shaxs muloqotda bo'lgani sari ular o'rtasidagi munosabatlar tajribasi ortgan sari
umumiylik va o'xshashalik va uyg'unlik kabi sifatlar paydo bo'ladiki, ular bir-
birini bir qarashda tushunadilar yoki yarmiga jumladan fikr ayon bo'lib qoladigan
bo'lib qoladi.
Ammo shunday muloqot tizimidagi teskari reaksiyalarni bir-biridan charchab
gapiradigan gapining qolmasligi kabi vaziyatni ya'ni, shaxslar va shaxslararo
ziddiyatlarni keltirib chiqaradi.
Gurahlararo ziddiyatlar - odamning o'rtasidagi yoki shaxslararo munosabatlar
asosan gurah sharoitida shaxs ma'lum insonlar davrasida, gurahda jamoada
bo'lgan taqdirdagina ro'y beradi. Gurahlararo ziddiyatlar gurah a'zolarida
liderlarni ko'rishimiz mumkin.
Lederlar:
rasmiy va norasmiy bo'ladilar, rasmiy
lider o'qituvchi tomonidan tanlangan gurah staristasidir, norasmiy lider boshqa
gurahdagi shaxslarni o'ziga jalb qila oladigan boshqalarni o'ziga tortadigan
shaxsdir. Bunday holatlarda rasmiy va norasmiy rasmiy lider o'rtasida nizo
yuzaga keladi.
|
Pedagogik nizo tushunchasi - Pedagogik konfiliklarni bartaraf etish sharti va omillari Reja: 1

Pedagogik nizolarni keltirib chiqaruvchi omillar quyidagilar:
axborot omili;
munosabat omili;
hulq omili.
Chex pedagogi Yan Amos Komenskiy o'qituvchilik kasbini er yuzidagi har
qanday kasbdan ko'ra yuqoriroq darajada turadigan faxrli kasb hisoblaydi.
A.Navoiyning fikricha gohida bir kishi bitta bolaga tarbiya berishga ojizlik qiladi.
Muallim esa, bir gurah bolalarga ilmu - adab o'rgatadi.
Bu jarayonda muallim
ko'p aziyat chekadi, mashaqqatlami o'z boshidan kechiradi. SHu bois shogirdlar
ustoz olidda umurbod qarzdor ekanliklarini his etishlari darkor. SHogird
podsholik martabasiga erishsa ham, muallimga qulluq qilsa arziydi deydi. Hazrat
A. Navoiy
bolalarga yaxshilik qilish, o'qituvchilik sha'ni, qadr qimmati,
o'qituvchilik ma'suliyati, o'qituvchilik vijdoni, talabchan va adolatli bo'lishi
o'qituvchining ma'naviy
qiyofasi halololigi, pokligi, rostgo'yligi kabilar
o'qituvchi axloqining muhim fazilatlari hisoblanadi.
Ularni chuqur va puxta
o'zlashtirishi bo'lajak o'qituvchi uchun katta amaliyot ahamiyat kasb etadi. Ota-
bobolarimiz doimo yaxshi niyat yaxshi orzu-istaklar bilan yashaganlar.
O'zlaridan yaxshinom qoldirishga intilganlar. Pedagogik nizo psixologik nuqtai-
nazardan olib qaraganda pedagogika va psixologiya fanlari bir-biriga o'zviy
bog'liqdir. Ularning har ikkisi, bitta umumiy jarayonni-insonni
psixik faoliyati
hamda uning xulq-atvorini tadqiq etadi. Zamonaviy o'qituvchi ijtimoiy psixolog
bo'lmasligi mumkin emas. SHuning uchun ham o'quvchilar o'rtasidagi o'zaro
munosabatlarini yo'lga sola olishi, bolalar jamoasida
ijtimoiy-psixologik
mexanizmlardan foydalanishni bilishi zarurdir. SHaxs shakllanishida u
yashayotgan muxit kishilar jamiyatning roli juda kattadir.
Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

42-VARIAND 6-AMALIY ISH
Mavzu
:
Razvedka hujumini amalga oshirishni o‘rganish
.
Ishdan maqsad: maxsus dasturiy vositalarni qo‘llash
orqali tarmoqda turli xil
razvedka hujumlarini amalga oshirish, ularning imkoniyatlarini o‘rganish va bu
borada bilim va ko‘nikmalarni shakllantirish.
Masalani qo‘yilishi: Web saytlarga razvedka hujimini
amalga oshirish shayt
haqida malumot to’plash.
Uslubiy ko‘rsatmalar:
Tarmoq razvedkasi - mijozning axborot tizimi, axborot tizimining resurslari,
foydalaniladigan qurilmalar va dasturiy ta'minot, ularning zaif tomonlari, himoya
vositalari, shuningdek, axborot tizimiga kirish chegarasi to‘g‘risidagi
ma'lumotlarni olish va qayta ishlash.
Tarmoq razvedkasi DNS so‘rovlari, ping tekshiruvi va portni skanerlash
shaklida bo‘ladi. DNS so‘rovlari ma'lum bir domenga kim
egalik qilishini va ushbu
domenga qanday manzillar tayinlanganligini tushunishga yordam beradi. DNS
tomonidan topilgan manzillarga ping jo‘natish sizga ma'lum bir muhitda qaysi
xostlar ishlayotganligini ko‘rish imkonini beradi. Xostlar ro‘yxatini hisobga olgan
holda, xaker ushbu xostlar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan xizmatlarning to‘liq
ro‘yxatini tuzish uchun portni skanerlash vositalaridan foydalanadi. Va nihoyat,
xaker xostlarda ishlaydigan ilovalarning xususiyatlarini tahlil qiladi. Natijada,
xakerlik uchun ishlatilishi mumkin bo‘lgan ma'lumotlar olinadi.
Zamonaviy tarmoq razvedkasi, faoliyatning maqsadlari, ko‘lami va
vazifalarni bajarish uchun qo‘yilgan vazifalar xarakteriga qarab quyidagilarga
bo‘linadi:
– strategik;
– taktik.
Taktik razvedka hujumchilarning harakatlarini ta'minlaydi. Bularga
tajovuzkorlar ham, axborot tizimini sinovdan o‘tkazuvchi mutaxassislar ham
kiradi. Taktik razvedka quyidagi ma'lumotlarni ochib beradi:
– texnik jihozlar,
– dasturiy ta'minot uskunalari,
– pochta serveridagi zaifliklar,
– xizmatlar
va pochta mijozlari,
– tarmoq segmentlarining chegaralari,
– foydalanilgan aloqa kanallari (turi, tarmoqli kengligi),
– axborot tizimlariga hujumni rejalashtirish va amalga oshirish bo‘yicha
maqbul qarorlarni qabul qilishga yordam beradigan tarmoq va/yoki serverga davlat
(geografik, tijorat) egalik qilish.
Ushbu ma'lumotlar elektron vositalar orqali uzatiladigan ma'lumotlarni
ushlab turish orqali olinadi.
Amaliy qism
1.
Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat Pedagogika universiteti
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari - bet 5

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 5/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)
5-rasm
Tekis o`zgaruvchan harakatda jismning koordinatasini topish ifodasi
Tekis o‘zgaruvchan harakatda yo‘l formulasi quyidagicha: ; agar tezlikni deb olsak: bo‘ladi.
Vertikal harakatda yo‘l (balandlik) quyidagicha bo‘ladi: .
Tekis aylanma harakat deb, teng vaqtlarda teng yoylar bosib o‘tiladigan harakatga aytiladi.
Tekis aylanma harakat davr, chastota, tezlik va tezlanish bilan xarakterlanadi, ya’ni agar:
desak : yoki (chiziqli tezlik) bo’ladi;
shuningdek bu harakat: ( ) burchak tezlik bilan ham xarakterlanadi. Uning o‘lchov birligi I rad deb, qarshisidagi yoyning uzunligi radiusiga teng bo‘lgan markaziy burchakka aytiladi. Agar t=T, desak;
bo’ladi.
Aylanma harakatda burchak tezlanish quyidagicha:
Agar chiziqli tezlikning burchak tezlikka nisbatini olsak: yoki bo‘ladi.
Bu ifoda chiziqli tezlik va burchak tezlik orasidagi bog‘lanishni ifodalaydi.
Aylanma harakatni markazga intilma va markazdan qochma tezlanishlar ham xarakterlaydi, ya’ni:
Inersiya qonuni haqidagi fikr XVII asrning boshlarida mashhur italyan fizigi G.Galiley tomonidan aytilgan bo‘lib, u Erga tortilishi, havoning ishqalanishi va qarshiligi kabi turli ta’sirlardan ozod bo‘lgan jism ideal hollarda o‘zgarmas tezlik bilan abadiy harakat qilishi kerak, degan to‘g‘ri xulosaga keldi. Fransuz fizigi va matematigi Rene Dekart bu xulosani rivojlantirib, erkin jism o‘zining to‘g‘ri chiziqli harakatini davom ettirishga intiladi, deb o‘qtiradi.
Nyutonning birinchi qonuni
Agar jismga ta’sir qiluvchi kuchlar yig’indisi nolga teng bo’lsa, jism o’z holatini saqlaydi yoki dastlabki harakatini davom ettiradi.
Nyutonning ikkinchi qonuni
a = Fumumiy/m ,
bu yerda m jismning massasi F jismga ta’sir qiluvchi kuchlar yig’indisi, va a jismning massa markazi olgan tezlanish( ya’ni jism olgan tezlanish kuchga to’g’ri, massaga teskari proporsionaldir).
|
| |
-MAVZU: ENERGIYA. ISH VA QUVVAT - Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari

|
Toshkent – 2023 1- ma’ruza mashg’uloti. Mavzu: kirish. Mexanika. Kinematika asoslari
|
bet | 7/40 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,65 Mb. | | #160565 |
Bog'liq 3-KURS FIZIKA (5-yillik sirtqi uchun)2-MAVZU: ENERGIYA. ISH VA QUVVAT
Reja:
1. Energiya tushunchasi. Potensial va kinetik energiya.
2. Ish va quvvat.
3. Energiyaning saqlanish qonuni.
4. Mexanikada energiyaning va impulsning saqlanish qonuni
5. Odamning ishi va quvvati
MASHG’ULOTNING MAQSADI:
Talabalarga – mexanik energiya turlari, energiyaning saqlanish qonuni.
Mexanik ish va quvvat, impuls va uning saqlanish qonunlari hamda ularda foydalanish haqida tushunchalar berishdani iborat.
Tayanch tushunchalar: energiya, energiyaning turlari va saqlanish qonuni, mexanik ish, quvvat, kuch momenti, impuls va uning saqlanish qonunlari
MAVZUNING QISQACHA MAZMUNI:
Barcha inersial sanoq sistemalarda klassik mexanika qonuniyatlari bir xil bajariladi.
Nyutonning II qonuniga asoslanib, kuch impulsini quyidagicha aniqlash mumkin:
,
desak: bo‘ladi. Demak, kuch impulsi-impulslarning farqiga (ayirmasiga) teng bo‘lgan fizik kattalikdir.
Nyutonning III qonuniga asoslanib, impulslar saqlanish qonunining matematik ifodasini keltirib chiqarish mumkin:
Impulsning saqlanish qonuni quyidagicha ta’riflanadi:
“Yopiq sistemada to‘liq impuls o‘zgarmasdir”, ya’ni:
Kuchning biror (O) nuqtaga nisbatan momenti, ya’ni kuch moment quyidagiga teng:
- nol nuqtadan kuchning qo‘yilish nuqtasiga o‘tkazilgan radius-vektor.
Kuch momentining saqlanish qonuni:
,
ya’ni, yopiq sistemada kuch momentlarining geometrik yig‘indisi o‘zgarmasdir.
Zarracha impulsining biror O nuqtaga nisbatan impuls momenti:
.
Impuls momentining saqlanish qonuni:
,
ya’ni, yopiq sistemada zarrachalar impuls momentlarining yigindisi o`zgarmasdir.
a) Agar qayiq o’zgarmas tezlik bilan harakatlanayotgan bo’lsa, ta’sir etuvchi kuchlar o’zgarmay saqlanadi, bunda Fd – to’g’ri bo’ladi.
b) Kuch o’zgarsa: dastlab yetarlicha kuchsiz va keyin mustahkam magnitli muzlatkich Fd bo’lganda noto’g’ri natija beradi.
c) og’irligi kichik bo’lgan moddiy jism harakati ifodasi p=mv bo’ladi, bu yerda m- jismning massasi v- uning tezligi.
Jismni harakatlantiruvchi kuchni aniqlash to’laligicha saqlanish qonunlariga asoslanadi va tajribada saqlanish qonunlarini ko’rishda ba’zida biz xalaqit qilishimiz va tajriba natijalari noto’g’ri chiqishi mumkin.
Momentlarning saqlanish qonuni
Ixtiyoriy yopiq sistemada barcha momentlar yig’indisi o’zgarmas saqlanadi:
|
| |
Dəf oluna bilən ən böyük yamaclıq bucağı

|
Dəf oluna bilən ən böyük yamaclıq bucağıBog'liq NV-konstruksiyası-və-nəzəriyyəsiDəf oluna bilən ən böyük yamaclıq bucağı – yamaclarda avtomobillərin hərəkət
şəraiti paraqrafında izah olunmuşdur.
Dəf oluna bilən ən böyük yoxuşluq bucağı –
mühərrikin gücü, aparan təkərlərin ilişmə şəraiti və qabaq təkərlərin yerdən ayrılması ilə
məhdudlaşır. Bu bucaq avtomobilin arxa oxu ətrafında aşma imkanını müəyyən edir. Adi
tərtibatlı avtomobillərdə bu bucaq maksimal qalxma bucağından böyükdür və buna görə
də avtomobilin arxa oxu ətrafında aşması praktiki olaraq mümkün deyil. Yalnız xüsusi
təyinatlı avtomobillərdə, kütlə mərkəzi çox yüksəkdə yerləşərsə dəyanətliyin aydınlaşdı-
rılmasının əhəmiyyəti var. Aparan təkərlərdə maksimal dartıcı qüvvə əsasən aparan
təkərlərlə dayaq müstəvisi arasındakı ilişmə şərti ilə məhdudlaşır. Bəzi sürətli
avtoqatarlarda isə o burucu momentin qiyməti ilə məhdudlaşır və bu halda
max
max
D
i
şərtinə görə tapıla bilər.Bərk örtüklü yollarda (
= 0,6...0,7) avtomobillərin dəf edə
biləcəyi maksimal yoxuşluq bucağı:
natamam ötürməli avtoqatarlarda – 11 ...13
○
;
natamam ötürməli tək avtomobillərdə – 20...25
○
;
tam ötürməli avtoqatarlarda – 15...20
○
;
tam ötürməli tək avtomobillərdə – 27...35
○
.
Normativ sənədlərə görə avtomobil qatarları bərk örtüklü yollarda 18%-li mailliyi
(10,2
○
), tək avtomobillər isə 25%-li mailliyi (14
○
) dəf etməlidir.Eniş onunla qorxuludur
ki, enişdə avtomobil qabaq oxa nəzərən aşa bilər. Adi tərtibatlı avtomobillərdə aşma
əsasən 45
○
-dən böyük bucaqlı enişlərdə baş verə bilir. Enişdə avtomobil maneəyə
toxunarsa ətalət qüvvəsi yaranar və onun istiqaməti hərəkət istiqaməti ilə üst-üstə
düşərək çevirici momenti artırar. Buna görə də avtomobilin aşma ehtimalı artar. Analoji
hadisə enişdə qəflətən tormozlama halında baş verir. Avtomobilin enişdə aşma
ehtimalını azaltmaq üçün hərəkət sürətini azaltmaq lazımdır. Hesablamalar göstərir ki,
adi tərtibatlı avtomobillərin 30
○
-yə qədər maillikli enişdə hərəkət sürəti 10 km/saat-dan
artıq olmamalıdır, əks halda avtomobilin kinetik enerjisi çox olar və kütlə mərkəzini
qaldırmağa kifayət edər.
|
| |