nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
Ma’lumotlar tuzilmasi va algoritmlar
Amaliy ishi
Bajardi: TOSHIMOVA G
Rahbar: ABDUVAITOV A
Toshkеnt-2024
№
|
Topshiriq
|
|
a) Ketma-ket qidiruv usulidan foydalanib, ro’yxat eng kichik elementini toping?
b) Heshlashning “метод свёртки” algoritmi qanday ishlashini tahlil qiling, o’zingizni F.I.SH. ni hesh qiymatini qaytaruvchi dastur tuzing?
c) Insertion sort algoritmi orqali Respublikamizdagi viloyatlar maydonini o’sish tartibida joylashtiring. (Foydalangan saralash algoritmingiz haqida nazariy ma’lumotlar bering?)
|
Maqsad : Ma’lumotlarning qidiruv usulidan foydalanib joylashtirish, o’rganish va ularni tadqiq qilish. Ularga doir misollarning dasturini ishlab chiqish. Heshlash algoritmidan foydalanish va misol ishlash.
Qidiruv algoritmlarida biror aniq elementni mavjud ro‘yxat elementlarini birma-bir qarab chiqish orqali qidirib topish masalasi hal qilinadi. Ketma-ket qidiruv algoritmida ro‘yxatning saralanganligi ahamiyatga ega bo‘lmasa-da, lekin saralangan ro‘yxatda eng yaxshi natijaga erishiladi. Odatda qidiruv kerakli elementning ro‘yxatda bor yoki yo‘qligini shunchaki tekshirish uchun emas, balki shu kalit-qiymatga ega bo‘lgan ma‘lumotni ajratib olish uchun ham qo‘llaniladi. Masalan, kalit-qiymat qidirilayotgan elementning tartib raqami yoki boshqa unikal (yagona) identifikator bo‘lishi mumkin. Kerakli kalit topilgandan so‘ng dastur shu kalitga mos ma‘lumotlarni o‘zgartirishi yoki shunchaki barcha yozuvlarni ajratib chiqarishi mumkin. Har qanday holatda ham qidiruv algoritmi kalitning joylashgan o‘rnini aniqlash masalasini yechish uchun qo‘llaniladi. SHuning uchun ham qidiruv algoritmlari kerakli kalitdan tarkib topgan yozuv indeksini natija sifatida ajratib beradi. Agar kalit-qiymat topilmasa, u holda qidiruv algoritmi massivning yuqori chegarasidan katta bo‘lgan indeks qiymatini qaytaradi. Maqsadga erishish uchun ro‘yxat elementlari 1 dan N gacha bo‘lgan sonlar yordamida raqamlangan bo‘lsin deb faraz qilamiz. Bu holatda qidirilayotgan kalit ro‘yxatda mavjud bo‘lmasa, algoritm 0 qiymatni beradi (1-rasm). Soddalik uchun ajratib olinadigan kalit-qiymatlar ro‘yxatda takrorlanmaydi deb qabul qilinadi.
1-rasm
Ketma-ket qidiruv algoritmi ro‘yxatning birinchi elementidan boshlab oxirgi elementgacha qidirilayotgan elementni topilmaguncha qarab chiqiladi. Bundan kelib chiqadiki, kalit qiymati ro‘yxatda qancha uzoqda turgan bo‘lsa, qidiruv shuncha uzoq davom etadi (vaqtga nisbatan). Bu holatni ketma-ket qidiruv algoritmi tahlilida e‘tiborga olish zarur bo‘ladi.
# Misol ro'yxat
royhat = [10, 5, 8, 3, 15, 7]
# Eng kichik elementni topish
min_element = min(royhat)
# Natijani chiqarish
print("Ro'yxatning eng kichik elementi:", min_element)
|
X. Zayniddinov, S. O‘rinboyev, À. Beletskiy

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM
VAZIRLIGI
O‘RTA MAXSUS, KASB-HUNAR TA’LIMI MARKAZI
X. Zayniddinov, S. O‘rinboyev, À. Beletskiy
KOMPYUTER TARMOQLARI
CHUQURLASHTIRILGAN KURSI
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi kasb-hunar kollejlarining «Axborot-kommunikatsiya tizimlari (3521916)» mutaxassisligi talabalari uchun o‘quv qo‘llanma
«SHARQ» NASHRIYOT-MATBAA AKSIYADORLIK KOMPANIYASI BOSH TAHRIRIYATI TOSHKENT – 2007
Zayniddinov X.
© "Sharq" nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi Bosh tahririyati, 2007.
-qоidа

Nurni yoqоtishni tа’minlаng

2-qоidа
Nurni yoqоtishni tа’minlаng.
Noxush(zararli) nurlar ekranga yorug‘lik tushishi va ko‘zni qamashtirishi bilan noqulaylik yaratadi. Nurlаr chirоqdаn, pаrdа qo‘yilmаgаn dеrаzаdаn, tiniq nаrsаlаrdаn, mаsаlаn sizning оq ko‘ylаgingizdаn va boshqa narsalardan chiqishi mumkin. Kеrаkli mа’lumоtlаrni оlаyotgаningizdа nurlаr sizni bеiхtiyoriy rаvishdа burilishingizgа yoki bоshni ko‘tаrishingizgа mаjbur qilаdi. Bundа ko‘z qo‘shimchа rаvishdа og‘irlikni оlаdi. Ekrаnni qaragan hоldа tеz burilish ma’lim bir joylarga оg‘irlik tushirishi mimkin..
Ekrаndа nurlаnish bоrligini аniqlаsh uchun, оldin kompyutеrni yoqib, хоnаdаgi bаrchа chirоqlаrni o‘chiring va ekrаngа qаrаshingiz kеrаk. Аgаrdа undаn qаndаydir tasvir yoki qaytaruvchi effеktlаrni ko‘rsаngiz, tеzdа birоr chоrаsini ko‘rishingiz lоzim.
Quyidаgilаrni qilishgа hаrаkаt qiling:
Ekrаn o‘rini аlmаshtiring, ekrаndа аks etаyotgаn nаrsаlаrni jоyini o‘zgаrtiring, dеrаzаgа pаrdа o‘rnаting, chirоqni o‘chiring yoki ulаrni pаstrоq tushiring;
Lyuministsensiyali lampalarni to‘siqlar bilan berkiting, ekran tekisligini lyuministsensiyali lampalarga perpendikulyar qilib o‘rnating.
Ko‘pginа korxonalar kompyutеrdа ishlаshni hisоbgа оlmаgаn hоldа lоyihаlаshtirilgаn. Bu kutilаyotgаn nаtijаni bеrmаydi.
Ekranni yorqinligi ham noxush nurlarni manbaasi bo‘lishi mumkin. Agar ekran yorqinligi maksimal darajada turgan bo‘lsa, siz to‘q belgilarni yorqin fonda ko‘rasiz.
|
Operativ eslab qolish qurilmasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi kasb-hunar ta’limi...

Daslabki ishlab chiqarishlarda xotira modullari tizim platasiga qo‘shib ulangan, u esa xotira moduli ishdan chiqqanidan so‘ng almashtirish jarayonini murakablashtirgan. Xotira modullarini o‘rnatish uchun yaratilgan maxsus ulash joylar shunday mikrosxemalarni o‘rnini bosgan.
Ulash joylarining joylashishi, shuningdek, xotirani o‘rnatish xususiyatlari to‘g‘risida ma’lumotni tizim platasini ishlatish yo‘riknomasidan olishingiz mumkin. Xotira modullarni o‘rnatish variantlaridan biri ko‘rsatilgan.
Pentium protsessor uchun tizim platasiga birinchi xotira bankiga ikkinchi SIIM modulini qoshish.
Dastlabki mikrosxemalar hajmi uncha katta bo‘lmagan, o‘zlari esa juda qimmat edi. Bundan tashqari, birinchi IBM PC larni tizim platalari 64 kb dan oshmagan hajmli TXQ bilan ishlashar edi, bu esa har qanday foydalanuvchilar uchun etarlidir.
Operatsion tizimlar va ilovalarga talablar o‘sgandan, shuningdek, qurilmalar qulayroq bo‘lgandan so‘ng, xotira shaxsiy kompyuterning kengaytgich shinasiga ulangan qo‘shimcha platasiga sig‘ar edi.
Kompyuterlar yetarlicha tezkor bo‘lib, xotira tizim platasiga qaytdi. Bu esa ma’lumotlarni protsessor bilan almashuv tezligining oshirishini ta’minlaydi. Katta hajmdagi xotira modullari tizim platasida joylashgan ulanish joylariga o‘rnatilar edi. Xotira bloki uchun modul SIMM, ishlab chiqarish standartiga javob beradigan birinchi tashuvchi bo‘lgan. Azaldan bu kichik chop etish platasi 30 elektrik kontaktlari bilan ishlab chiqarilar va kontakt ulash joyiga o‘rnatilar edi. Keyinchalik esa, 72-kontaktli ulanish joylar uchun katta va tezkor 72 kontaktli SIMM modullar yaratilgan.
Zamonaviy tizim platalar, xotira mikrosxemalar zichroq joylashgan 168-kontaktli DIIM modullar, 184-kontaktli RIMM ulanish joylar yoki DDR DIIM larni qo‘llab quvvatlaydilar. Xotira tezligi ham sezilarli darajada yaxshilangan, bu esa zamonaviy tezkor kompyuterlar uchun judayam zarur. DIIM modulini joylash jarayoni namoyish etilgan.
64 Mbayt hajmli DIIM moduli tizim platadagi birinchi ulanish joyiga o‘rnatiladi. Asosiysi shundaki – DIIM modulini to‘g‘ri yo‘nalishtirishidir. Moduldagi qirqimlarga va ulash joyidagi tegishli bo‘rtiqlarga ahamiyat bering.
Bu ATX tizim platadagi DIIM ulanish joylarning uchlaridagi qisqichlar xotira modulini qayd etish imkonini tug‘diradi.
ATX tizim platasida xotira moduli o‘rnatish uchun DIIM to‘rtta ulash joyi TXQ ning sakkizta bankini namoyon etadi.
CDRAM xotirasi (sinxron dinamik operativ xotira). Bu xotiraning ishi xotiraning shinasi bilan sinxronlashgan. Natijada ish samaradorligi oshadi. Sinxronlash chastotasi, ma’lumotni CDRAM xotirasiga to‘xtatmasdan o‘qish va yozish imkonini yaratadi. Ya’ni 100
MGHz chastotali taktda – bir blok ma’lumotlar.
|
Floppy CNTRLR ERROR OR NO CNTRLR PRESENT

Floppy CNTRLR ERROR OR NO CNTRLR PRESENT
Egiluvchan disklar nazoratchi (kontrollyori)ni initsiallashtirish imkoni yo‘q. «BIOS Setup»da ko‘rsatilgan bo‘yicha nazoratni o‘rnatilishi va disk yurituvchining parametrlarini tekshirish lozim.
FLOPPY DISK (s) fail
Nazoratchini, floppy–disk yurituvchini o‘zini topish yoki initsiallash mumkin emas.
Bunday holda bundan oldingi amallarning to‘g‘ri bajarilganini tekshirib ko‘rish lozim.
O‘rnatish to‘g‘ri amalga oshirilganida disk yurituvchi o‘z vazifalarini aniq belgilab olishi kerak.
4.7-rasm.
Agarda siz CD-ROM va disketa disk yurituvchilarini to‘gri o‘rnatsangiz, ularni ikkalasi ham “Мой компьютер” katalogida aks etadi.
4- bobga doir nazorat savollari.
1. Disk vа diskеtalаrning fаrqi nimаlаrdаn ibоrаt?
2. Diskovodlаr nimа uchun kеrаk?
3. Diskovodlаrning qаndаy turlаri mаvjud?
4.Floppy va CD-ROM nimаni аnglаtаdi?
5. Diskovodlаrni o’rnаtish uchun nimаlаr qilish kеrаk?
|
Yuklanuvchi disketa va kompakt disk yaratish

|
Yuklanuvchi disketa va kompakt disk yaratish
|
bet | 3/48 | Sana | 29.12.2020 | Hajmi | 3,57 Mb. | | #13008 |
2 Yuklanuvchi disketa va kompakt disk yaratish
2.1. Yuklanuvchi disketa yaratish
Yuklanuvchi disketa-kompyuterlar tizimiga xizmat ko‘rsatuvchi mutaxassis uchun eng muhim asboblaridan biri. U kompyuterga vazifa yuklash, qattiq disklardagi axborotlarga yo‘l ochish, kompyuterdagi operatsion tizimda muammolar paydo bo‘lganida yoki unda bunday tizim yo‘q bo‘lgan hollarda kompyuterni testdan o‘tkazish imkonini beradi. Uning yordamida kompyuter resurslariga yo‘l topish va operatsion tizimni installyatsiya qilish (u yo‘q bo‘lgan hollarda) yoki oldin o‘rnatilgan operatsion tizimdagi nosozliklarni topish mumkin.
|
| |
Fayl tizimi. NTFS - Operatsion tizmlar

|
Operatsion tizmlar
|
bet | 5/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #242039 |
Bog'liq Fayl va fayl tizimiFayl tizimi. NTFS.
Fayl tizimi NTFS ( Yangi Texnologiya Fayl Tizim - "yangi texnologiya fayl tizimi") 512 baytdan 64 KB gacha bo'lgan har qanday klaster hajmini qo'llab-quvvatlaydi, ammo standart klaster hajmi 4 KB ni tashkil qiladi . NTFS fayl tizimi klaster manzilini saqlash uchun 64 bit ajratadi. 2,64 = 18,446,744,073,709,551,616 klaster (16 ekzabayt).
FAT-32 bilan solishtirganda , NTFS fayl tizimi disk maydonidan foydalanishning ishonchliligi va samaradorligini oshiradi.
NTFS ishonchliligini oshirish uchun jurnal tizimidan foydalanadi - fayl tizimiga haqiqiy o'zgarishlar kiritilishidan oldin , ushbu o'zgarishlar ro'yxati fayl tizimining "jurnal" yoki "jurnal" deb nomlangan maxsus qismida saqlanadi. Qayta tiklash tizimi muhim xatolardan so'ng OSni qayta tiklashga imkon beradi.
NTFS fayl tizimida barcha fayllar bo'linadi quyidagi uchun o'lchamda toifalar:
Fayl tizimi. exFAT
exFAT ( Kengaytirilgan FAT) fayl tizimining keyingi avlodi bo'lib, asosan flesh -tashuvchilarda ishlash uchun mo'ljallangan. ExFAT fayl tizimi uchun standart klaster hajmi tovush hajmiga qarab 4 KB dan 128 KB gacha.
FAT ( FAT32 ) ga nisbatan afzalliklari :
Fleshli disklar uchun muhim bo'lgan bir xil sektorning ustiga yozishlar sonini kamaytirish , unda xotira hujayralari ma'lum miqdordagi yozishdan keyin qaytarib bo'lmaydigan darajada eskiradi (bu eskirishni tekislash bilan yumshatiladi. tekislash ), zamonaviy USB drayvlar va SD-kartalarga o'rnatilgan)
Fayl hajmining nazariy chegarasi 264 bayt (16 ekzabayt )
Maksimal klaster hajmi 225 baytga ko'tarildi (32 megabayt)
Disk parchalanishini kamaytirishi mumkin bo'lgan bo'sh joy bitmapini joriy qilish orqali bo'sh joy ajratish yaxshilandi
Kirish huquqlari ro'yxatini qo'llab-quvvatlash qo'shildi.
Tranzaksiyani qo'llab-quvvatlash (qurilma tomonidan qo'llab-quvvatlanishi kerak).
|
| |
Fayl. Fayllarni qidirish va tartiblash

|
Fayl. Fayllarni qidirish va tartiblash
|
bet | 3/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #242039 |
Bog'liq Fayl va fayl tizimiFayl. Fayllarni qidirish va tartiblash.
Berilgan parametr (nomi, turi, hajmi, fayl yaratilgan sanasi va boshqalar) boʻyicha fayllarni qidirish uchun jadval rejimida istalgan fayl boshqaruvchisida fayllarni (oʻsish-kamayish boʻyicha) tartiblash ham mumkin.
Sana bo'yicha saralash (o'sish bo'yicha)
Hajmi bo'yicha saralash (kamayish bo'yicha)
Fayl tizimi OTning funktsional qismi bo'lib, fayllar bilan ishlashni tashkil qiladi, tashqi muhitda ma'lumotlarni saqlash va tashqi muhitlar o'rtasida ma'lumot almashish uchun javobgardir. Fayl tizimining tuzilishi kompyuterda o'rnatilgan operatsion tizimga bog'liq. Windows operatsion tizimlari FAT va NTFS fayl tizimlari bilan ishlashi mumkin.
Fayl tizimi. Klasterlar
Qattiq disk treklardan iborat bo'lib, ularning har biri sektorlarga bo'lingan.
Klaster diskdagi (qattiq disk) ma'lumotlarni yozish/o'qish uchun disk xotirasining minimal manzilli blokidir. Klaster bir yoki bir nechta sektorni egallashi mumkin. Ishg'ol qilingan klasterlar soni OT uchun faylning "koordinatalarini" aniqlaydi. Diskdagi barcha fayllar , ularning o'lchamidan qat'i nazar , klaster o'lchamiga ko'p bo'lgan hajmga ega. Har qanday eng kichik fayl klasterdan kichikroq disk hajmini egallamaydi.
Klaster hajmi ishlatiladigan fayl tizimining turiga bog'liq - 512 bayt - 64 KB. Klasterlar chiziqli ketma-ketlikda raqamlangan - nol trekning birinchi klasteridan oxirgi trekning oxirgi klasterigacha.Fayl tizimi klasterlarni fayllar va kataloglarga ajratadi (katalog - berilgan katalogdagi fayllar ro'yxatini o'z ichiga olgan fayl).
Fayl tizimi klasterlarning holatini kuzatib boradi:
Bo'sh diskda fayllar bo'sh klasterlarga ketma-ket yoziladi. Fayllarni o'chirib tashlaganingizdan so'ng, klasterlar bo'shatiladi. Keyinchalik, fayllar o'zboshimchalik bilan bepul klasterlarga yoziladi, bu ko'pincha fayllarning parchalanishiga va sekin o'qishga olib keladi (faylning qismlari bir-biridan uzoqda joylashgan klasterlarda saqlanadi).
Fayl parchalanishiga misol.
Disk yuz minglab fayllarni millionlab klasterlarda saqlashi mumkinligi sababli, faol ish paytida (fayllarni yozish va o'chirish) yuzaga keladigan fayllarning parchalanishi fayllarga kirishni sezilarli darajada sekinlashtiradi va qattiq diskda eskirishga olib keladi - magnit boshlar doimo trekdan trekka o'tish. Vaqti-vaqti bilan diskni defragmentatsiya qilish tavsiya etiladi
|
| |
"Arxiv" ( arxiv ) - atribut arxivlovchi dasturlarga zaxiralash uchun mo'ljallangan fayllarni ko'rsatadi

|
"Arxiv" ( arxiv ) - atribut arxivlovchi dasturlarga zaxiralash uchun mo'ljallangan fayllarni ko'rsatadi
|
bet | 2/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #242039 |
Bog'liq Fayl va fayl tizimi"Arxiv" ( arxiv ) - atribut arxivlovchi dasturlarga zaxiralash uchun mo'ljallangan fayllarni ko'rsatadi.
Fayl. Fayl atributlarini sozlash
Faylning atributlarini o'rnatish (o'chirish) uchun kontekst menyusini ochish uchun sichqonchaning o'ng tugmachasini bosishingiz kerak. Keyin, "Xususiyatlar" menyusini tanlang. Xususiyatlar oynasining pastki qismida fayl atributlarini o'rnating (belgisini olib tashlang). Boshqa atributlarni o'rnatish (o'chirish) uchun Kengaytirilgan tugmasini bosing.
Windows 7
Windows XP
Fayl. Fayl operatsiyalari
Kompyuterda ishlaganda ko'pincha fayllar bilan quyidagi operatsiyalarni bajarishga to'g'ri keladi:
• nusxa ko'chirish - bu amalni bajarishda fayl tizimida yangi fayl va yangi yozuv fizik jihatdan yaratiladi;
• ko'chirish - bu amalni bajarishda fayl jismonan diskda o'sha joyda qoladi, lekin uning fayl tizimidagi "manzili" o'zgaradi;
• o'chirish - fayl jismonan diskda qoladi (Tash papkasiga o'tadi), lekin u haqidagi yozuv fayl tizimidan o'chiriladi;
• nomini o'zgartirish - faqat fayl tizimidagi fayl nomi o'zgaradi, lekin faylning o'zi o'zgarishsiz qoladi;
• yaratish - ko'pincha fayllar dasturiy tarzda yaratiladi: avtomatik ravishda yoki foydalanuvchi ma'lum bir dasturga kiritilgan ma'lumotlarni saqlaganida, qo'shimcha ravishda, fayl tanlangan katalogda yaratilishi mumkin.
Siz fayllar bilan operatsiyalarni to'g'ridan-to'g'ri operatsion tizimning grafik interfeysi (kontekst menyusi) yoki ixtisoslashtirilgan ilovalar yordamida amalga oshirishingiz mumkin - turli xil fayl menejerlari : Explorer ilovasi, Total dasturlari Qo'mondon , Uzoq , Windows Komandir va boshqalar.
Fayl. Fayllarni qidirish va tartiblash. Niqob.
Kompyuterda ishlayotganda ko'pincha bir xil turdagi fayllar guruhini toppish (tanlash) kerak bo'ladi (nusxa ko'chirish, ko'chirish, o'chirish, o'zgartirish va boshqalar uchun). Fayllarni qidirishda (tanlashda) siz nom maskalari yoki joker belgilardan foydalanishingiz mumkin. Agar siz topmoqchi bo'lgan faylning aniq nomini eslay olmasangiz, niqob yordamida qidirish ham qulaydir. Niqoblarda "muntazam" belgilarga qo'shimcha ravishda " ? " (har qanday belgini bildiradi) va "*" belgisi (har qanday raqam yoki biron bir belgi yo'qligini bildiradi). Shuning uchun, kengaytmali barcha hujjatlarni qidirish uchun. dok Qidiruv qatoriga quyidagi kombinatsiyani kiritishingiz mumkin: *. doc. Maska ??? .jpg – grafik fayl nomi istalgan uchta belgidan foydalanishini bildiradi. Bunday niqob yordamida qidiruv natijasida barcha grafik fayllar tanlanadi jpg turi , istalgan uchta belgi nomi bilan.
Berilgan parametr (nomi, turi, hajmi, fayl yaratilgan sanasi va boshqalar) boʻyicha fayllarni qidirish uchun istalgan fayl boshqaruvchisida fayllarni (oʻsish-kamayish boʻyicha) saralash ham mumkin.
|
| |
Fayl tizimi. Ierarxik - Operatsion tizmlar

|
Operatsion tizmlar
|
bet | 6/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #242039 |
Bog'liq Fayl va fayl tizimiFayl tizimi. Ierarxik.
Ildiz katalogi formatlash jarayonida yaratiladi . U nafaqat fayllarni, balki pastki kataloglar yoki pastki kataloglar deb ataladigan boshqa pastki darajadagi kataloglarni ham saqlashi mumkin.
Windows operatsion tizimida pastki kataloglar odatda papkalar deb ataladi.
Ko'p darajali ierarxik tuzilmada tashkil etilgan kataloglar "katalog daraxtlari" deb ham ataladi . Har bir katalog, ildizdan tashqari, o'zi joylashgan bitta "ota" katalogga ega.
Sizga kerak bo'lgan faylni topish uchun belgilangan ierarxik tuzilmada ushbu faylga yo'lni ko'rsatishingiz kerak . Buni amalga oshirish uchun siz fayl saqlanadigan diskning mantiqiy nomini ko'rsatishingiz kerak, so'ngra "\" belgisidan foydalanib, bir-birining ichiga joylashtirilgan barcha pastki kataloglarni ketma-ket ko'rsating, bu erda oxirgisi pastki katalog bo'ladi. fayl joylashgan.
Masalan, yuqorida ko'rsatilgan ierarxiyada 1.txt fayli yo'li D:\Doc\, tetris.exe fayli esa D:\Games\Tetris\ shaklida yoziladi. Agar faylga yo'l ham , uning nomi ham ko'rsatilgan bo'lsa, unda bu qurilish deyiladi to'liq fayl nomi . Shunday qilib, tetris.exe faylining to'liq nomi D :\Games\Tetris\tetris.exe .
Windows OS uchun ildiz katalogini "Mening kompyuterim", "Axlat"
va "Tarmoq mahallasi" kichik kataloglari joylashgan "Ish stoli" papkasi deb hisoblash mumkin. Ushbu kichik kataloglar standart nomlarga ega va oldindan belgilangan maqsadlarga xizmat qiladi.
"Mening kompyuterim" jildida ushbu kompyuterda pastki katalog sifatida mavjud bo'lgan barcha disklar mavjud.
"Tarmoq mahallasi" papkasida hozirda mahalliy tarmoqqa ulangan va ushbu kompyuterdan kirish mumkin bo'lgan barcha kompyuterlarning papkalari mavjud.
Chiqindi qutisi papkasida ushbu kompyuterda o'chirilgan barcha papkalar va fayllar vaqtincha saqlanadi.
Linux
Linux operatsion tizimi ko'plab fayl tizimlarini qo'llab-quvvatlaydi, hozirda eng ko'p qo'llaniladiganlari: ext2, ext3, ext4, riserfs .
|
| |
Fayl tizimi. FAT-16, FAT-32

|
Fayl tizimi. FAT-16, FAT-32
|
bet | 4/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #242039 |
Bog'liq Fayl va fayl tizimiFayl tizimi. FAT-16, FAT-32.
FAT fayl tizimi ( Fayllarni taqsimlash jadvali - " fayllarni taqsimlash jadvali").
"Ildiz katalog" ma'lumotlar bazasi diskda joylashgan fayl va papkalar haqidagi ma'lumotlarni saqlaydigan ma'lumotlar bazasi.
"Ildiz katalog" ma'lumotlar bazasining tuzilishi jadval sifatida soddalashtirilishi mumkin:
Fayl tizimi. FAT-16, FAT-32.
FAT fayl tizimi ( Fayllarni taqsimlash jadvali - " fayllarni taqsimlash jadvali").
FAT Elements ma'lumotlar bazasi disk klasterlari haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga oladi.
Ushbu ma'lumotlar bazasining soddalashtirilgan tuzilishi quyidagicha ifodalanishi mumkin:
Fayl tizimi. FAT-16.
FAT -16 fayl tizimi klaster manzilini saqlash uchun 16 bit ajratadi.
2 16 = 65 536 klaster.
Maks. klaster hajmi 64 KB , sektor hajmi 512 bayt, shuning uchun klaster hajmi 128 sektordan oshmasligi kerak (65 536: 512 = 128).
64 KB × 65,536 klaster = 4,194,304 KB = 4 GB ,
shuning uchun FAT - 16 dan 4 GB dan kattaroq saqlash uchun foydalanilmaydi!
FAT16 fayl tizimining kamchiliklari:
disk maydoni va fayl hajmiga cheklovlar;
fayl nomi uzunligi cheklovlari;
uskunaning ishlashi va eskirishini kamaytirishga olib keladigan fayllarning parchalanishi;
katta klaster o'lchamlari tufayli disk xotirasining yo'qolishi.
Fayl tizimi. FAT-32.
FAT -32 fayl tizimi klaster manzilini saqlash uchun 32 bit ajratadi.
2 32 = 4 294 967 296 klaster.
Standart klaster hajmi 4 KB .
4 KB × 4,294,967,296 klaster = 16,384 GB = 16 TB,
shuning uchun FAT -32 dan 16 TB gacha bo'lgan saqlash vositalari uchun foydalanish mumkin!
FAT 32 fayl tizimining kamchiliklari :
FAT32 fayl tizimi nom uzunligi va ildiz katalogi hajmi bo'yicha cheklovlarni olib tashladi, ammo FATga xos bo'lgan boshqa cheklovlar o'z kuchida qoladi.
bo'yicha cheklovlar fayl hajmi;
uskunaning ishlashi va eskirishini kamaytirishga olib keladigan fayllarning parchalanishi;
katta klaster o'lchamlari tufayli disk xotirasining yo'qolishi.
|
| |
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги наманган муҳандислик – Қурилиш институти

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги наманган муҳандислик – Қурилиш институти
|
bet | 1/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 192,61 Kb. | | #117077 |
Bog'liq dasturlash naz2
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
ОЛИЙ ВА ЎРТА МАХСУС ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ
НАМАНГАН МУҲАНДИСЛИК – ҚУРИЛИШ ИНСТИТУТИ
“САНОАТНИ АХБОРОТЛАШТИРИШ ФАКУЛЬТЕТИ”
“ИНФОРМАТИКА ВА АХБОРОТ ТЕХНОЛОГИЯЛАРИ” КАФЕДРАСИ
“ ДАСТУРЛАШ ТИЛЛАРИ (С++) ” ФАНИДАН
Назорат топшириклари 2
Бажарди: 55С-Б-ИАТ-19 гуруҳ
талабаси
Ф. Рахмоналиев
Қабул қилди: М.Тухтасинов
Наманган - 2022 йил
Mavzu: Algoritmlash asoslari.
Reja:
1. Algoritm atamasining kelib chiqishi, algoritm tushunchasi.
2.Algoritm xossalari, ishlash prinsiplari va ularni yozish (soʻzli, psevdokod, grafik) usullari.
3. Biror amaliy masala yechimi uchun blok-sxema tuzing.
Algoritmlash asoslari
Algoritm — ijrochi uchun ma’lum bir masalani yechishga qaratilgan
ko‘rsatmalarning aniq ketma-ketligi.
“Algoritm” so‘zi O‘rta Osiyolik buyuk matematik Al-Xorazmiyning nomi
bilan bog‘liq. Al-Xorazmiyning nomini lotincha ifodasi — Algorithm. Algoritm —
informatika va matematikaning asosiy tushunchalaridan hisoblanadi.
“Algoritm ijrochisi”.
Algoritm ijrochisi — algoritmda ko‘rsatilgan buyruqlarni bajara oladigan
abstrakt yoki real (texnik, biologik yoki biotexnik) tizim.
Algoritmlarga xos xususiyatlar:
oddiy harakatlar;
buyruqlar tizimi.
Buyruqlar tizimi. Har bir ijrochi faqatgina ushbu ijrochi tushunadigan
buyruqlarni (ya’ni, ijrochi bajaradigan buyruqlar ro‘yxatiga mansublarni) bajara
oladi.
Ijrochi buyruqlarni bajarish jarayonida oddiy harakatlarni bajaradi.
Odatda ijrochiga algoritmning maqsadi ma’lum bo‘lmaydi. Shuning uchun
ijrochi “nimaga” va “nima uchun” degan savollarni bermaydi.
Informatikada algoritmlarning universal ijrochisi bo‘lib kompyuterlar
hisoblanadi.
|
| |
Ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

|
Ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
|
bet | 1/11 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 253,5 Kb. | | #148586 |
Bog'liq Nazariy metadologik dastur Abdumannopov Nasimjon (2)
O‘ZBKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK-QURULISH INSTITUTI
|
«TASDIQLAYMAN»
Kengash raisi, rektor
SH. ERGASHEV
«____» ___________ 2023 y.
|
Falsafa doktori (PhD) izlanuvchisi
Abdumannopov Nasimjon Abdulxakimovich
NAZARIY -METODOLOGIK DASTURI
Dissertatsiya mavzusi:
“DONLI MAHSULOTLARNI MIKROTO‘LQINLI MUHITDA QURITISH QURILMASINING KONSTRUKTIV VA TEXNOLOGIK PARAMETRLARINI ASOSLASH”
(05.02.03 ─ Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari)
Ilmiy rahbar: t.f.n., prof.v.b. Ergashev Sharibboy Tulanovich
Tayanch doktorant institutda o‘qish muddati:
boshlanishi: 04.01.2023y tugashi: 31.12.2025y
Namangan – 2023 y
Falsafa doktori (PhD) izlanuvchisi
Abdumannopov Nasimjon Abdulxakimovich
to‘g‘risida
MA’LUMOTNOMA
Tug’ilgan yili: 2-Sentabr 1991y.
Tug’ilga joyi: Namangan viloyati Mingbuloq tumani Momoxon MFY
Millati: O‘zbek
Ma’lumoti, oliy o‘quv yurtini tamomlagan yili va mutaxassisligi, (bakalavriatura, magistratura yoki oliy ma’lumoti): Bakalavriatura 2016–2020 yillar Namangan muhandislik qurilish instituti, Magistratura 2020-2022 yillar Namangan muhandislik qurilish instituti
Ilmiy darajasi: magistr, ilmiy unvoni: yo‘q.
Tadqiqot yo‘nalishi: 05.02.03 ─ Texnologik mashinalar. Robotlar, mexatronika va robototexnika tizimlari.
|
| |
Ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

|
Ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
|
bet | 1/12 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 254 Kb. | | #150254 |
Bog'liq Nazariy metodologik dastur Sh. Mamatbekov
O‘ZBKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI
|
«TASDIQLAYMAN»
Kengash raisi, rektor
U.M.Turdialiyev
«____» ___________ 2022 y.
|
Falsafa doktori (PhD) izlanuvchisi
Mamatbekov Shavkatbek Rustamovichning
NAZARIY - METODOLOGIK DASTUR
Dissertatsiya mavzusi:
“Sanoat korxonalarida havo tarkibidagi chang miqdorini nazorat qilishning takomillashtirilgan intellektual tizimlari”
(05.01.08 – Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va boshqarish)
Ilmiy maslahatchi: t.f.d., prof. A. A. Abdukadirov
Katta ilmiy hodim-izlanuvchi institutida
o‘qish muddati: boshlanishi: 05.01.2022 y tugashi: 31.12.2024 y
Andijon – 2022 y
Falsafa doktori (PhD) izlanuvchisi
Mamatbekov Shavkatbek Rustamovich
to‘g‘risida
MA’LUMOTNOMA
Tug‘ilgan yili: 6 iyun 1990 y.
Tug‘ilgan joyi: Andijon viloyati Jalaquduq tumani
Millati: O‘zbek
Ma’lumoti, oliy o‘quv yurtini tamomlagan yili va mutaxassisligi, (bakalavriatura, magistratura yoki oliy ma’lumoti): Bakalavriatura 2013–2017 yillar Andijon mashinasozlik instituti, Magistratura 2017-2019 yillar Andijon mashinasozlik instituti
Ilmiy darajasi: magistr, ilmiy unvoni: yo‘q.
Tadqiqot yo‘nalishi: 05.01.08 – “Texnologik jarayonlar va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish va boshqarish”.
|
| |
Олий ва ўрта махсус таълим вазирлигининг 2014 йил сонли буйруғига илова

2
Fan/modul kodi
PSY108
O’quv yili
2024-2025
Semestr
1-2
ECTS - Kreditlar
6/4
Fan/modul turi
Majburiy
Ta’lim tili
O’zbek
Haftadagi dars soatlari
6/4
1.
Fanning nomi
Auditoriya
mashg‘ulotlari
(soat)
Mustaqil
ta’lim (soat)
Jami
yuklama
(soat)
Umumiy psixologiya
44
256
300
2.
I. Fanning mazmuni
Fanni o’qitishdan maqsad
- talabalarni umumiy psixologik bilimlarni egallash,
shaxs
psixologiyasi, uning faoliyati va muloqoti, psixik taraqqiyot qonuniyatlari, shaxsni
psixologik metodlar yordamida o’rganishga qaratilgan zamonaviy
ilmiy bilimlar bilan
qurollantirish.
Fanning vazifasi
– talabalarda jamiyat hayotida umumiy psixologik hodisa,
holat va
jarayonlarning mohiyati, psixik rivojlanish va uning o’ziga xos xususiyatlari, shaxs kamoloti
va unga ta’sir ko’rsatuvchi omillar,
yosh davrlari tasnifi, psixik taraqiyotning turli
bosqichlari uchun o’ziga xos psixofiziologik va individual psixologik xususiyatlari hamda
hissiy-irodaviy sifatlarini tahlil etish ko’nikmalarini shakllantirishdan iborat.
II . Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg’ulotlari)
II. I . Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-mavzu. Psixologiya mustaqil fan sifatida
Psixologiya fanining predmeti, vazifalari va tamoyillari.
Psixologiyaning rivojlanish
bosqichlari. Psixologiyaning fanlar tizimida tutgan o’rni. Psixologiyaning mustaqil fan
sifatida shakllanish tarixi. Psixologiyaning tarmoqlari. Psixologiyaning
metodologiyasi va
ilmiy tadqiqot metodlari.
Ўзбектстон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги O‘zbekiston Respublikasi

Ўзбектстон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
O‘zbekiston Respublikasi
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Namangan muhandislik-pedagogika instituti
Elektrotexnika va energetika kafedrasi
Elektrotexnika fanidan amaliy
mashg‘ulotlar bo‘yicha talabalar mustaqil ishi uchun masalalar va topshiriqlar
(Metodik qo‘llanma)
Noenergetik ta’lim yo‘nalishlari talabalari va o‘qituvchilari uchun
NAMANGAN -2015
Dadamirzaev G‘. Elektrotexnika fanidan amaliy mashg‘ulotlar bo‘yicha masalalar to‘plami. Metodik qo‘lanma. Namangan. NamMPI, 2015 y. 45 bet
Metodik qo‘llanma bakalavriat noelektroenergetik ta’lim yo‘nalishlari talabalari uchun tayyorlangan.
Metodik qo‘llanmaning ahamiyatli tomoni shundan iboratki, undagi barcha masalalar didaktik materiallar (sxema va chizmalar)ga asoslanib tuzilgan bo‘lib, masalaning shartini ular bo‘yicha berilgan elektr parametrlari asosida talabaning o‘zi tuzadi va yechadi. Har bir masalaga (sxemaga) 4-5 ta topshiriq aniq va lo‘nda holda qo‘yilgan. Ular soddadan murakkabga o‘tib boradi. Har bir mavzu uchun 2-3 tadan masala tuzilgan bo‘lib, ular Davlat ta’lim standarti talablariga to‘la javob beradi.
Metodik qo‘llanmadan talabalarning auditoriyadagi va undan tashqaridagi mustaqil ishlarini tashkil qilish uchun samarali foydalanish mumkin, deb hisoblaymiz.
Masalalarning yechimlari metodik qo‘llanma oxirida tushuntirishlarsiz berib qo‘yildi. Talaba sxema asosida masala shartini shakllantira olsa va to‘la tushunsagina yechimlar ma’nosini yoza oladi. Demak, har bir sxema-masala talabada tegishli mavzu bo‘yicha yetarli bilim, malaka va ko‘nikma shakllanishiga xizmat qiladi.
-
Tuzuvchilar:
|
dots. G‘.Dadamirzaev
|
|
ass. F.Sharipov
|
Taqrizchi:
|
dots. M.Murodov
|
Metodik qo‘llanma “Elektrotexnika va energetika” kafedrasining 2015 yil ________dagi __-sonli yig‘ilishida muhokama qilingan va institut o‘quv-metodik kengashida tasdiqlash uchun tavsiya etilgan.
Metodik qo‘llanma institut o‘quv-metodik kengashining 2015 yil __ __________dagi _-sonli yig‘ilishida tasdiqlangan va foydalanishga tavsiya etilgan.
|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ
ОЛИЙ ВА ЎРТА МАХСУС ТАЪЛИМ ВАЗИРЛИГИ
G.M. Tureeva
Bilim soxasi: 300 000 — Ishlab chiqarish-texnik soha
Ta'lim soxasi: 320 000—Ishlab chiqarish texnologiyalari
DORI TURLARI TEXNOLOGIYASINI RIVOJLANTIRISH ISTIQBOLLARI
tanlov fanidan
O`QUV QO`LLANMA
Mutaxassislik: 5A320406 —Dori vositalar va preparatlar
texnologiyasi
Toshkent – 2018
“Dori turlari texnologiyasini rivojlantirish istiqbollari” fani uchun o`quv qo`llanmasi 2018 yil _03.07_ dagi 11 sonli bayoni bilan tasdiqlangan fanning ishchi o`quv dasturi asosida ishlab chiqilgan.
Tuzuvchi:
G.M. Tureeva Toshkent farmatsevtika instituti Dori turlari
texnologiyasi kafedrasi dotsenti, f.f.n.
Taqrizchilar:
M.A. Mamatxanova O‘zR FA O‘simlik moddalari kimyosi instituti
tajriba-texnologik laboratoriyaning katta ilmiy
xodimi, t.f.n
V.R.Haydarov Toshkent farmatsevtika instituti, Dori vositalar
sanoat texnologiyasi kafedrasi mudiri, professor
O`quv qo`llanma institut Kengashining 2018 yil 28.12 dagi 5-son yig‘ilishida muhokama qilingan va tasdiqlangan
MUNDARIJA
|
|
bet
|
|
«Dori turlari texnologiyasini rivojlantirish istiqbollari »fani uchun tuzilgan o`quv qo`llanmaga annotatsiya
|
5
|
|
KIRISH
|
6
|
|
Mavzular
|
|
1
|
Pediatrik dori turlarini texnologiyasini takomillashtirish. Bolalarga mo`ljallangan dorilarni jihozlash
|
8
|
2
|
|
|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус таълим вазирлиги

“OLIY MATEMATIKA” kafedrasi “OLIY MATEMATIKA” fanidan topshiriqlarni bajarish uchun (differensial tenglamalar)
dots. Berdiyorov A.
Assis. Haydarov T.
JIZZAX-2021
«BESHIKDAN - QABRGACHA
ILM IZLA»
(Hadisdan)
«O`QITISH - IKKI BAROBAR
O`QISH DEMAKDIR»
J.Juber
Ushbu uslubiy ko’rsatma QMBvaKICH, BvaIQ, EE, EEE, E va QXM, MKK mutaxassisliklar talabalari «Oliy matematika» fanining, differensial tenglamalar bo`limidan amaliyot topshiriqlarini bajarish uchun mo`ljallagan. Bundan tashqari texnika yo`nalishidagi boshqa mutaxassisliklar ham foydalanishi mumkin.
Mualliflar: dots. Berdiyorov A.
Assis. Haydarov T.
Taqrizchilar: Jizzax Davlat Pedagogika Institutining «Matematika o’qitish metodikasi» kafedrasi katta o’qituvchisi f.m.f.n. Qurbonov E:
JizPI «Oliy matematika» kafedrasi
katta o’qituvchisi f.m.f.n: Soatov U
“Kimyoviy texnologiya” fakultetining _________ da o`tkazilgan uslubiy kengashining
№_____ sonli majlisda chop etishga tavsil etilgan.
Tasdiqlayman:
“Kimyoviy texnologiya” fakulteti dekani
________k.f.d Tangyarikov N
Kirish
Differinsial tenglamalar kursi «Oliy matematika» fanining bir qismi bo`lib, iqtisodchilar va muxandislar uchun, ba’zi matematik modellarni tahlil etish uchun zarurdir.
Agar tenglamada noma’lum funksiya va uning hosilalari qatnashsa, u differensial tenglama deyiladi. Tenglamada qatnashgan funksiya hosilasining yuqori tartibi tenglama tartibi deyiladi. Biror oraliqda aniqlangan va kerakligicha differensiallanuvchi, hamda tenglamani qanoatlantiruvchi funksiya uning yechimi yoki integrali deyiladi. Umumiy yechimda biror shartni (Koshi shartini) qanoatlantiruvchi yechim xususiy yechim deyiladi.
Ushbu uslubiy ko`rsatmada oddiy differensial tenglamalarni yechishning usullari berilgan va misollar yechib ko`rsatilgan.
|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус

|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус
|
bet | 1/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 137,5 Kb. | | #244314 |
Bog'liq Dishret matematika Fan dastur 2023
О‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT DAVLAT AGRAR UNIVERSITETI
|
|
“TASDIQLAYMAN”
Toshkent davlat agrar universiteti birinchi prorektor, professor
___________S.Islamov
2024 yil “___”________
|
Ro‘yxatga olindi: №
2024 yil “_____”___________
DISKRET MATEMATIKA VA MATEMATIK MANTIQ
FANINING O’QUV DASTURI
Bilim sohasi:
|
600000-
|
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari
|
|
|
|
Ta’lim sohasi:
|
610000-
|
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari
|
|
|
Ta’lim yo‘nalishlari:
|
60610200-
|
Axborot tizimlari va texnologiyalar (qishloq xo’jaligida raqamli texnologiya)
|
Toshkent-2024
Fan/modul kodi
ДММММ1408
|
O‘quv yili
2024-2025
|
Semestr
1-2
|
ECTS -Kreditlar
4-4
|
Fan/modul turi
Majburiy
|
Ta’lim tili
O‘zbek/rus
|
Haftadagi dars soatlari
4/4
|
1.
|
Fanning nomi
|
Auditoriya mashg‘ulotlari (soat)
|
Mustaqil ta’lim (soat)
|
Jami yuklama
(soat)
|
Diskret matematika va matematik mantiq
|
96
|
144
|
240
|
2.
|
I. Fanning mazmuni
Fanni o'qitishdan maqsad - talabalarda mantiqiy, algoritmik, abstrakt fikrlash, matematik taffakkurini shakllantirish, rivojlantirish, o'zining fikr-mulohaza, xulosalarini asosli tarzda aniq bayon etishga o'rgatish hamda egallangan bilimlari bo'yicha, ko'nikma va malakalarini shakllantirish, intellektual qobiliyatlarni kuchaytirish va o'z mutaxassisliklarida uchraydigan masalalalarni matematik usul bilan tahlil qilishni o'rgatishdan iboratdir.
Fanning vazifasi - talabalarga o'z mutaxassisliklarida uchraydigan nazariy va amaliy masalalarini yechishiga zarur bo'lgan matematik tushuncha va usullarni o'rgatish va uni qo'llash, shuningdek, iqtisodiy masalalarning matematik modelini tuzish va tahlil qilishga o'rgatishdan iborat.
|
II. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)
II.I. Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-mavzu. Diskret matematika va mantiq faniga kirish. Fanning asosiy maqsad va vazifalari.
Fanning asosiy maqsadi. Matematik mantiqning diskret texnikaga tatbiqi. Matematik mantiq fanining graflar nazariyasi faning paydo bo’lishidagi o’rni.
To‘plamlar nazariyasining paydo bo‘lishi. To'plamlaming aksiomatik nazariyasi haqida tushunchalar. Paradoks. Aksioma. Aksiomatik nazariya.
2-mavzu. To‘plamlar va ular ustida amallar
To‘plam. To'plamlarning birlashmasi, kesishmasi va ayirmasi. To‘ldiravchi
va universal to 'plamlar. o‘zaro kesishadigan va kesishmaydigan to‘plamlar.
Universal to‘plam. Bulean.
3-mavzu. To‘plamlar algebrasi
To ‘plam. Element. Algebra. Idempotentlik. Kommutativlik. Assotsiativlik.
Distributivlik. De Morgan va yu tilish qonunlari. Ikki taraflama tenglik.
О ‘zaro ikki taraflama tengliklar.
4-mavzu. Kortejlar
Kortej. Korlejning uzunligi. Vector. Juftlik. Uchlik. To‘rtlik. n-lik. Komponenta. Koordinata. To ‘plam larning Dekart (to 'g'ri) ko’paytmasi. To’plamning darajasi. Dekart ko’paytmalarining kesishmasi va birlashmasi. Bo‘sh Dekart ко paytmasi. Morze alifbosi
|
|
| |
Tavsiya etilgan adabiyotlar

|
Tavsiya etilgan adabiyotlar
|
bet | 7/10 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 343 Kb. | | #99437 |
Bog'liq nz Киберхавф асослари mustaqil ish 2023 лотинTavsiya etilgan adabiyotlar: [1-12]
12-Mavzu. Xavf – xatarlarni baholash va tahlili.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi: Xavf-xatarlarni baholash modeli va ularni tahlili haqida ma’lumotga ega bo’lish.
Topshiriq:
1. Xavf-xatarni baholash modeli.
2. Elektromagnit nurlanish qurilmalarida mavjud xavf-xatarlar.
3. Akustika kanallari orqali ruxsatsiz ma’lumotlarni tarqalishi.
4.Optik kanallarda mavjud xavf-xatarlar haqida.
5.Baholash va tahlilni o‘tkazish algoritmi haqida.
Tavsiya etilgan adabiyotlar: [1-12]
13-Mavzu. Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Amaliy mashg`ulot rejasiga kiritilmagan foydalanuvchi funksiyasini yaratish.
Topshiriq:
1. Ijtimoiy injeneriya asoslari haqida.
2.Xavfsizlikning psixologik jihatlari.
3. Ijtimoiy injeneriyaning asosiy turlari
Tavsiya etilgan adabiyotlar: [1-12]
14-Mavzu. Kiberjinoyat va kiberhuquq.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg‘ulotiga tayyorgarlik ko`rish.
Topshiriq:
1. Avtomatlashtirilgan bank tizimida axborotni muhofaza qilish to`q`risida. O‘zbekiston Respublikasining qonuni. Toshkent shahri, "O`zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to`plami", 2006 yil, 14-son, 112-modda.
2. O‘zbekiston respublikasida axborotni kriptografik muhofaza qilishni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. 03.04.2007 y. N PQ-614.
3. “Axborot texnologiyasi. Axborotlarni kriptografik muxofazasi. Ma’lumotlarni shifrlash algoritmi”. O‘zbekiston Davlat standarti. O’zDSt 1105:2009.
4. “Axborot texnologiyasi. Xavfsizlikni ta’minlash usullari. Axborot xavfsizligini boshqarish tizimini joriy etish bo‘yicha qo‘llanma”. O‘zbekiston Davlat standarti. O’zDSt ISO/IEC 27003:2014.
Tavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
|
| |
Fan_________ Kiberxavfsizlik asoslari

№
|
Mavzu
|
Soat
|
Mustaqil ish shakli
|
Mashg`ulot turi bo`yicha
|
Qabul qilgan o`qituvchi F.I.SH
|
Sana
|
Imzo
|
Bajarildi
ha// yo’q
|
|
1-semestr
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Individual topshiriq hisobotini shakllantirish
|
2
|
Jadval bo‘yicha
|
Nazariy
|
|
|
|
|
1
|
Kiberxavfsizlikga oid milliy va xorijiy me’yoriy-huquqiy hujjatlar tahlili.
|
6
|
Ma`ruza mashg`ulotlariga tayyorgarlik ko`rish
|
Nazariy
|
|
|
|
|
2
|
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari xavfsizligiga bo‘ladigan tahdidlar taxlili.
|
6
|
-//--
|
Nazariy
|
|
|
|
|
3
|
Zararkunanda dasturlarning turlari.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
4
|
Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish usullari.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
5
|
Xorijiy davlatlarning elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili.
|
6
|
--//--
|
Nazariy
|
|
|
|
|
6
|
Identifikatsiyava autentifikatsiya tushunchasi va vazifalari.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
7
|
Tarmoqlararo ekran texnologiyasi.
|
6
|
--//--
|
Nazariy
|
|
|
|
|
|
Test savollari bilan ishlash
|
2
|
Oraliq nazoratga tayyorgarlik ko‘rish
|
Nazariy
|
|
|
|
|
8
|
Himoyalangan virtual xususiy tarmoqlar(VPN).
|
6
|
Ma`ruza mashg`ulotlariga tayyorgarlik ko`rish
|
Nazariy
|
|
|
|
|
9
|
Axborot tizimlari va resurslaridan ruxsatsiz foydalanishlarni aniqlash uslubiyati.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
10
|
Simsiz aloqa tizimlarida axborot resurslarini himoyalash.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
11
|
Axborotni ruxsatsiz foydalanishlardan himoyalash.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
12
|
Xavf – xatarlarni baholash va tahlili.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
13
|
Ijtimoiy injeneriyada xujumlar tahlili.
|
6
|
--//--
|
Amaliy
|
|
|
|
|
14
|
Kiberjinoyat va kiberhuquq.
|
6
|
--//--
|
Nazariy
|
|
|
|
|
|
Test savollari bilan ishlash
|
2
|
Oraliq nazoratga tayyorgarlik ko‘rish
|
Nazariy
|
|
|
|
|
|
Jami
|
90
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Mavzu. Test savollari bilan ishlash

№
|
Bajarilgan ishlar
|
Maksimal
ball
|
Ball
|
1
|
Kundalik bo‘yicha barcha bandlarning bajarilganligi
|
5
|
|
2
|
Bajarilgan ishning elektron variantining mavjudligi
|
5
|
|
3
|
Maslahatlarga qatnashganligi
|
5
|
|
4
|
Pedagogik texnologiyaning mavjudligi
|
5
|
|
5
|
Ishning jildlanganligi
|
5
|
|
6
|
Taqdimot faylida multimedia obyektlarining mavjudligi
|
5
|
|
7
|
Taqdimot faylining dizayni
|
5
|
|
8
|
Internetdan ma`lumotlar to‘planganligi
|
5
|
|
9
|
Kamida 10 ta test savollarining mavjudligi
|
5
|
|
10
|
Mavzularni yorita olish qobiliyati
|
5
|
|
11
|
Mavzu bo‘yicha berilgan savollarga javoblar
|
5
|
|
12
|
Taqdimot jarayonida talabaning faolligi
|
5
|
|
13
|
https://www.ctf.uz portalidan “ Kiberxavfsizlik asoslari” masalalari bilan ishlash
|
5
|
|
14
|
https://www.youtube.com portalidan “Axborot xavfsizligi” video kurslari bilan ishlash
|
5
|
|
15
|
http://moodle.samtuit.uz portalidan “ Kiberxavfsizlik asoslari” o‘quv kursi bilan ishlash
|
5
|
|
16
|
http://moodle.samtuit.uz portalidan “ Kiberxavfsizlik asoslari” fani testlari bilan ishlash
|
5
|
|
17
|
http://citforum.ru portalidan “Axborot xavfsizligi” o‘quv kursi bilan ishlash
|
5
|
|
18
|
http://coder.uz/ portalidagi o‘quv kursi sertifikati mavjudligi
|
5
|
|
19
|
https://www.intuit.ru portalidan “Axborot xavfsizligi” o‘quv kursi sertifikati mavjudligi
|
5
|
|
20
|
Scopus xalqaro ilmiy-texnik ma’lumotlar bazasidan “Kiberxavfsizlik asoslari” ga doir maqolalar annotatsiyalari
|
5
|
|
|
Jami:
|
100
|
|
“Talaba
Tavsiya etilgan adabiyotlar

|
Tavsiya etilgan adabiyotlar
|
bet | 5/10 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 343 Kb. | | #99437 |
Bog'liq nz Киберхавф асослари mustaqil ish 2023 лотинTavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
4-Mavzu. Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish usullari.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg`ulotlariga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Korxonalarga axborotiy xavf tug‘diradigan viruslar haqida ma’lumot to‘plash
2.Korxonalarga texnikaviy xavf tug‘diradigan viruslar haqida ma’lumot to‘plash
3.Korxonalarda viruslardan himoyalanish siyosati
Tavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
5-Mavzu. Xorijiy davlatlarda elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg`ulotiga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Elektron raqamli imzoning mohiyati
2. Elektron raqamli imzoni yaratishda algoritmlar tahlili
3. Elektron raqamli imzoni yaratishda amaliy misollar
Tavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
6-Mavzu. Identifikatsiya va autentifikatsiya tushunchasi va vazifalari.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg‘ulotiga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Identifikatsiya usullari tahlil
2. Identifikatsiyaning axborot xavfsizligida ahamiyati
3. Identifikatsiyaga amaliy misollar tahlili
4. Autentifikatsiya usullari tahlil
5. Autentifikatsiyaning axborot xavfsizligida ahamiyati
6. Autentifikatsiyaga amaliy misollar tahlili
Tavsiya etilgan adabiyotlar: [1-12]
7-Mavzu. Tarmoqlararo ekran texnologiyasi.
Hajmi: 3 soat
Maqsadi:Amaliy mashg`ulotga tayyorgarlik ko`rish.
Topshiriq:
1. Tarmoqlararo ekran dasturlari tasnifi.
2.Tarmoq skanerlari haqida.
3.Protokollar uchun sniff (sniffer) dasturlari haqida.
4.Tarmoqdagi voqealar bayonnomasi.
5.Tarmoqda yopiq kanallarni tashkil qilish yo‘llari.
Tavsiya etilgan adabiyotlar:[ 1-12]
|
| |
Tavsiya etilgan adabiyotlar

|
Tavsiya etilgan adabiyotlar
|
bet | 5/10 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 318,5 Kb. | | #99505 |
Bog'liq nz Киберхавф асослари mustaqil ish 2023 лотинTavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
4-Mavzu. Kompyuter viruslari va virusdan himoyalanish usullari.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg`ulotlariga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Korxonalarga axborotiy xavf tug‘diradigan viruslar haqida ma’lumot to‘plash
2.Korxonalarga texnikaviy xavf tug‘diradigan viruslar haqida ma’lumot to‘plash
3.Korxonalarda viruslardan himoyalanish siyosati
Tavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
5-Mavzu. Xorijiy davlatlarda elektron raqamli imzo algoritmlari tahlili.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg`ulotiga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Elektron raqamli imzoning mohiyati
2. Elektron raqamli imzoni yaratishda algoritmlar tahlili
3. Elektron raqamli imzoni yaratishda amaliy misollar
Tavsiya etilgan adabiyotlar: Elektron darslik
6-Mavzu. Identifikatsiya va autentifikatsiya tushunchasi va vazifalari.
Hajmi: 6 soat
Maqsadi:Ma`ruza mashg‘ulotiga tayyorgarlik ko‘rish.
Topshiriq:
1. Identifikatsiya usullari tahlil
2. Identifikatsiyaning axborot xavfsizligida ahamiyati
3. Identifikatsiyaga amaliy misollar tahlili
4. Autentifikatsiya usullari tahlil
5. Autentifikatsiyaning axborot xavfsizligida ahamiyati
6. Autentifikatsiyaga amaliy misollar tahlili
Tavsiya etilgan adabiyotlar: [1-12]
7-Mavzu. Tarmoqlararo ekran texnologiyasi.
Hajmi: 3 soat
Maqsadi:Amaliy mashg`ulotga tayyorgarlik ko`rish.
Topshiriq:
1. Tarmoqlararo ekran dasturlari tasnifi.
2.Tarmoq skanerlari haqida.
3.Protokollar uchun sniff (sniffer) dasturlari haqida.
4.Tarmoqdagi voqealar bayonnomasi.
5.Tarmoqda yopiq kanallarni tashkil qilish yo‘llari.
Tavsiya etilgan adabiyotlar:[ 1-12]
|
| |
Oʼzhb - "Oʼzbekneftgaz" АJning tarkibiy boʼlinmasi

|
Oʼzhb - "Oʼzbekneftgaz" АJning tarkibiy boʼlinmasi
|
bet | 4/6 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 17,55 Mb. | | #251295 |
Bog'liq hisobot (1)Oʼzhb - "Oʼzbekneftgaz" АJning tarkibiy boʼlinmasi.
O'OʼzVCh har doim asosiy vazifalarini bajarish uchun toʼliq jangovar tayyor holatda boʼlishi va xizmat koʼrsatadigan korxonalarga (tashkilotlarga) koʼrsatayotgan yordami oʼz vaqtida va samarali boʼlishi uchun geografik joylashtirilgan boʼlishi kerak.
Oʼzhb oʼz faoliyatida Oʼzbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi va qonunlariga, Oʼzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalari qarorlariga, Oʼzbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari va farmoyishlariga, Oʼzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi qarorlari va farmoyishlariga amal qiladi. Oʼzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi, ushbu Nizom, "Oʼzbekneftgaz" АJ buyruqlari va buyruqlari, shuningdek boshqa normativ -huquqiy hujjatlar.
Favvora xavfsizligi
Favvora xavfsizligi xizmatida -Favvora xavfsizligi profilaktikasini amalga oshirish, ochiq neft va gaz favvoralari, GNVPlarni bartaraf etish, avariya paytida odamlarni qutqarish, maxsus murakkab avariya taʼmirlash ishlarini olib borishdan iborat.
Gaz xavfsizligi
Gaz xavfsizligi xizmatida- Gaz xavfsizligi profilaktikasini amalga oshirish, gazdan qutqaruv ishlarini amalga oshirish, gaz xavfi mavjud ishlarni amalga oshirishdan iborat.
Ushbu jarayonda, majmua bo‘limlari o‘z xizmat vazifalariga sidqidildan yondoshgan holda, yo‘nalishlar kesimida ishlarni uyushqoqlik bilan tashkil etishdi.
Xususan, sanoat xavfsizligi va texnik nazorat xizmati O‘zbekiston Respublikasining 2006-yil 28-sentyabrdagi "Xavfli ishlab chiqarish obyektlarining sanoat xavfsizligi to‘g‘risida"gi № 57 Qonuni hamda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008 yil 10 dekabrdagi № 271-sonli Qarori asosida, 2016 yilda "Neftgazme’yor" MChJ ekspert tashkiloti tomonidan majmuaning sanoat xavfsizligi deklaratsiyasi ishlab chiqilgan bo‘lib, ushbu deklaratsiya talablariga tayangan xizmat xodimlari tomonidan texnologik uskunalar va jihozlarning texnik holati va ishlatilish jarayonini o‘rganilishi davomida 137 dona bosim ostida ishlovchi idishlar texnik ko‘rikdan o‘tkazildi.
244 ta texnalogik quvurlar davriy ko‘rikdan, 106 ta quvur saqlovchi klapanlar sinovlaridan, 104 ta quvur suv bilan sinovdan o‘tkazildi. Himoyalovchi klapanlar bo‘yicha esa, texnologik qurilmalardagi 106 dona himoyalovchi klapanlar tekshirilib, tarirovka qilindi va joyiga o‘rnatildi. 188 ta konteyner-sisterna, 137 ta bosim ostida ishlovchi idishlar texnik diagnostikadan o‘tkazildi va xulosalar berildi.
|
| |