nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

|
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH INBog'liq 359-367
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 9, 2023. DECEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
360
Paxtani iflos aralashmalardan tozalash texnika va texnologiyasini komleks
o‘rganish XX asrning 30-40 yillarida asos solinib, G.I.Miroshnichenko, Ye.F.Budin,
Yu.S.Sosnovskiy, R.Z.Burnashev, A.Ye.Lugachev va boshqalar tadqiqotchilar
tomonidan paxtani tozalash texnika va texnologiyasini mukammal o‘rganish
borasida ilmiy izlanishlar olib borildi [6-9].
Tolaning sifat ko‘rsatkichlarini saqlab qolish mashinalarning tozalash
samaradorliklarini yuqori bo‘lishi uchun nafaqat quritish agentining harorati, balki
paxtani tozalash texnalogik jarayonida tola haroratiga xam ahamiyat berishimiz
kerak bo‘ladi. Demak kelgusida qilinadigan ishlarimizda qayta ishlanayotgan
paxtaning
namligi va harorati o‘zgarishlarni mashinalarning tozalash
samaradorliklariga ta’sirini o‘rganish maqsadga muvofiqdir.
Bugungi kunda paxta tozalash korxonalarida paxtani mayda iflosliklardan
tozalash uchun asosan 1XK rusumli mayda iflosliklardan tozalash uchunasi va UXK
rusumli paxtani mayda va yirik iflosliklardan tozalash agregatlaridan foydalaniladi.
Tituvchi qoziqchali barabanlarning aylanish tezligi paxta chigiti mexanik
shikastlanishini o‘sishiga, to‘rli yuzasining foydali yuzasi esa paxtaning iflos
aralashmalar tarkibiga o‘tishi bilan chegaralangan. Shuning uchun keyingi barcha
mayda iflosliklardan tozalash uskunalari o‘lchamlari 6x50 mm bo‘lgan to‘rli
yuzalardan foydalaniladi. SCH tozalagichida barcha sakkizta tozalovchi baraban bir
asosga o‘rnatilgan, shuning uchun keyingi oqim yo‘nalishli tozalagichlarda mayda
tozalagichlarni yig‘ishni osonlashtirish uchun asosida bir juft qoziqli-plankali
baraban bo‘lgan YeN.178 rusumli bo‘linma yaratildi. Bu bo‘linmalardan to‘rttasi
yig‘ilib SCH tozalagichga o‘xshash 1XK rusumidagi (1-rasm) sakkiz barabanli
tozalagich ishlab-chiqarildi [9-11].
YeN.178 bo‘linmalarning qulayliligi ulardan foydalanib hohlagan sonli
qoziqli-plankali barabanga ega mayda iflosliklardan tozalovchi tozalagichlar hosil
qilinishi mumkin. Bu bo‘linmalardan UXK agregatida ham foydalaniladi.
Paxta toxalash korxonalarida foydalanilayotgan tozalash mashinalarida
foydalanilayotgan tozalash mashinalarini takomillashtirish asosida UXK rusumli
tozalash agregati yaratildi.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 9, 2023. DECEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
367
5.
Sodiqovna, A. M., Abdurashidovna, E. R., & Uktamovna, A. D. Study
of female abnormal body types and their analysis. JournalNX, 7(06), 333-335.
6.
Sadiqovna, A. M. (2022). Determining the Type
of Clothing Suitable
for Women With An Non Typical Figure. Texas Journal of Engineering and
Technology, 10, 22-26.
7.
Valiev, G. N., & Khomidov, V. O. (2020).
Study of the Shape of a
Balloon of Natural Silk Thread When Winding From a Fixed Packing. International
Journal of Advanced Research in Science,
Engineering and Technology
(IJARSET), 7(8), 14733.
8.
Abduraximova, M. (2022). Notipaviy qomatli ayollarga mos tushuvchi
kiyim turini aniqlash. Естественные науки в современном мире: теоретические
и практические исследования, 1(18), 41-45.
9.
Maxmudjon, T., & Dildora, Y. (2021). Hygienic Effect Of The Drapery
Of Children’s Clothes. The American Journal of Interdisciplinary Innovations and
Research, 3(11), 48-52.
10.
Валиев, Г. Н., Хомидов, В. О., & Турдиев, М. (2018). Способ
определения технологичности нитенатяжных приборов текстильных
машин. Физика волокнистых материалов:
структура, свойства, наукоемкие
технологии и материалы (SMARTEX), (1-1), 185-188.
11.
Каримов, Н. М., Абдусаттаров, Б. К., Махмудова, Г., &
Саримсаков, О. Ш. (2021). Пневматическая транспортировка хлопка-сырца на
хлопкозаводах. In Инновационные Подходы В Современной Науке (pp. 61-70).
12.
Ergashov, Y., Babayeva, M., & Akhmedov, A. (2023). New regenerator
design for regeneration of raw cotton voles from non-ginned seeds. Academia
Science Repository, 4(04), 32-35.
13.
O‘g‘li, T. U. D. U., & Qizi, B. M. N. (2022). Verification of the values
obtained based on the theoretical analysis of the working details of the crusher in the
program “Solidworks”. ACADEMICIA: An International
Multidisciplinary
Research Journal, 12(10), 222-229.
14.
Baxtiyorovna, N. B. (2022). Development of Structures of Double
Patterned Weaves With Elements of Press
Loops With A Geometric
Pattern. Eurasian Research Bulletin, 14, 175-181.
Shennon fano kodlash tushunchasi

|
Shennon fano kodlash tushunchasi
|
bet | 3/5 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #159700 |
Afsuski, Shannon-Fano har doim ham eng yaxshi prefiks kodlarini bermaydi. Shu sababli, Shennon-Fano kamdan-kam hollarda ishlaydi; Huffman kodlash deyarli hisoblash jihatidan sodda va eng qisqa prognoz qilingan kod so’zi uzunligiga doimiy ravishda erishadigan prefiks kodlarini beradi. ZIP fayl formatining tarkibiy qismi bo’lgan IMPLODE siqish texnikasida Shannon-Fano kodlash yaxshi ishlashi va kichik dasturlash ehtiyojlari bilan oddiy algoritmdan foydalanish uchun mo’ljallangan bo’lsa qo’llaniladi. - Samarali kod jadvali Shannon-Fano daraxtini qurish uchun ishlatiladigan spetsifikatsiya bilan belgilanadi. Haqiqiy usul oddiy:
Shennon fano kodlash tushunchasi Har bir belgi uchun nisbiy paydo bo’lish chastotasini aniqlash uchun taqdim etilgan belgilar ro’yxatiga mos keladigan ehtimolliklar yoki chastotalar ro’yxatini tuzing. Belgilar ro’yxatini chastotaning o’sish tartibida joylashtiring, eng tez-tez uchraydigan belgilar chapda va eng kam uchraydigan belgilar o’ngda. Ro’yxatni yarmiga bo’ling, chap yarmi uchun chastotalarni o’ngdagilarga imkon qadar yaqin tuting. Ikkilik raqam 0 ro’yxatning chap qismiga, ikkilik 1 raqami esa o’ng qismiga beriladi. Natijada, birinchi qismdagi barcha belgilar kodlari 0 dan, ikkinchi qismdagi barcha belgilar kodlari esa 1 dan boshlanadi. - Guruhlarga bo’linish va kodlarga bit qo’shish orqali har bir belgi daraxtda mos kod bargiga ega bo’lguncha 3 va 4-bosqichlarni takrorlang. Bu ikki yarmining har biri uchun bajarilishi kerak.
Shennon fano algoritmning ishlashi Algoritmning bosqichlari quyida keltirilgan: Har bir belgining nisbiy paydo bo’lish chastotasini aniqlash uchun, taqdim etilgan belgilar ro’yxati uchun ehtimollar yoki chastotalar sonining mos keladigan ro’yxatini yarating. Belgilar ro’yxatini chastotaning kamayish tartibida joylashtiring, chapdan eng ko’p ishlatiladiganlaridan boshlab va eng kam ishlatiladiganlari bilan o’ngga siljiting. - Chap va o’ng bo’limlarning chastotalar soni o’rtasida iloji boricha o’xshashlik bilan ro’yxatni ikkiga bo’ling.
- Ro’yxatning chap tomoniga ajratilgan ikkilik raqam 0 va o’ngga tayinlangan ikkilik raqam 1. Birinchi bo’limdagi belgilar uchun bu barcha kodlar 0 dan boshlanadi, ikkinchi qismdagi belgilar uchun esa barcha kodlar 1 dan boshlanadi.
|
| |
“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 9, 2023. DECEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
363
S65-24 1/1 W-8.96, Z-2.20
2-rasm. Qo‘qon – 2 paxta tozalash korxonasida ishlab chiqarilgan
tolaning sifat ko‘rsatkichlar.
Iqtisodiy samaradorlik pirovardida ijtimoiy mehnat unumdorligini o‘sishida
nomoyon bo‘ladi. Demak, ijtimoiy mehnat unumdorligining darajasi butun ishlab
chiqarish samaradorligining asosiy mezonidir.
Ijtimoiy mehnat samaradorligi mutloq va qiyosiy iqtisodiy samaradorligini
ajrata bilish kerak. Mutloq (absolyut) samaradorlik har bir ob’yekt uchun yoki yangi
texnika uchun alohida-alohida topilishi mumkin. Bunda sarf qilingan xarajatlarning
umumiy qaytarish miqdori bilan ifodalanadi. Qiyosiy samaradorlik esa ikki va undan
ortiq ishlab chiqarish yoki xo‘jalik misolida bu variantlarni taqqoslash yo‘li bilan
aniqlanadi. Demak, qiyosiy samaradorlik bir variantining
boshqa variantlardan
ustunligini va tanlab olingan variantning muqobilligini ko‘rsatadi. Qiyosiy
samaradorlik hisobiy rejalashtirish bosqichida va ko‘riladigan
obektlarni
loyihalashtirishda maqsadga muvofiq variantlarini tanlab olish uchun yuritiladi.
Ob’yekt qurilib bitirilgandan keyingina mutloq samaradorlikni bilish mumkin [10-
14].
Samaradorlikni tavsiflaydigan asosiy ko‘rsatkichlar jumlasiga quyidagilarni
kiritish mumkin: kiritilgan mablag‘larni solishtirma birligi mahsulot tan narxi,
Paxtani mayda iflosliklardan tozalash bo‘yicha chet el texnologiyalari

“JOURNAL OF SCIENCE-INNOVATIVE RESEARCH IN
UZBEKISTAN” JURNALI
VOLUME 1, ISSUE 9, 2023. DECEMBER
ResearchBib Impact Factor: 8.654/2023 ISSN 2992-8869
361
korxonalarida o‘rta va uzun tolali chigitli paxtani qayta
ishlashda
qo‘llaniladigan zamonaviy texnologik jarayonlarni o‘rganishda “Lyummus”
korporatsiyasi, «Kontinental Igl» uskunasozlik firmalari taklif etilgan
uskunalar majmualarini ko‘rish mumkin.
AQSH paxtani dastlabki ishlash texnologiyasida mayda ifloslikdan tozalash
mashinalariga paxta dastlab qoziqchali barabanlar ustki qismidan uzatilib, ular
yordamida titiladi. So‘ngra qoziqchali barabanlar titilgan paxtani to‘rli yuza ustidan
sudrab o‘tishi natijasida mayda iflosliklar ajraladi. Ajralgan iflosliklar to‘rli yuza
orasidan o‘tib ifloslik bunkeriga tushadi. Tozalangan paxta esa, keyingi jarayonga
uzatiladi. Tahlillar shuni ko‘rsatadiki, AQSHda
paxtani tozalash asosan
aeromexanik usulda amalga oshirilib, alohida ta’minlagich
moslamalari
o‘rnatilmagan bo‘lib, paxta havo yordamida tozalagichlarga beriladi. Ko‘rinib
turibdiki qo‘shimcha moslamasiz mavjud tozalash barabanlari yordamida paxta
titilib yoyilgan holatga, ya’ni tozalanishga yaxshi tayyorlangan holatga kelmoqda va
qisman paxtadan iflosliklar ajralishi ham yuz bermoqda. Ushbu boshlang‘ich titish
jarayoni paxtani havo yordamida uzatishdagi mavjud
vaqt birligi ichida paxtani
qism-qism shaklda uzatish kamchiliklarini bartaraf etadi va tozalash
samaradorligiga ijobiy ta’sir etadi. Ushbu paxtani tozalash
jarayoniga tayyorlash
usuli diqqatga sazovor bo‘lib, uni tadbiq etish bo‘yicha tadqiqot o‘tkazish amaliy
ahamiyatga egadir. Izlanuvchilar tomonidan bir barabanli tozalash mashinasi
yaratilib, paxta barabanning o‘qi bo‘ylab harakatlanishiga asoslangan bo‘lib,
arrachali baraban,
reshetkali sterjen, yuqori qopqoq va yuritmadan iborat bo‘lib,
tozalagichning uzunligi 1200 mm, arrali barabanning diametri 443,4 mm ni tashkil
etgan. Mashinaning yirik ifloslik, qum va chang
ushlab qolish samaradorligi
yuqoriligi aniqlangan. Arrachali barabanning optimal diametri 225 ayl/min tashkil
etgan. Ishlab chiqarilgan tolaning tashqi ko‘rinishi yaxshilanib, elektr-energiya sarfi
kamaygan.
Olib borilgan tajriba-izlanishlardan ta’kidlab o‘tilganki, tozalangan paxta
tarkibida qolgan iflosliklarning asosiylaridan biri plastik-pishmagan tolalar bo‘lib,
ularni paxta tarkibidan ajratib olish uchun tozalash mashinalariga berilayotgan havo
oqimi tezligini o‘zgartirish bo‘yicha tajribalar o‘tkazilgan. Olib borilgan tajribalar
natijalariga ko‘ra plastik-pishmagan tolalar miqdorini paxta tarkibidan ajratib olish
uchun arrali silindrlar aylanishlar sonini kamaytirish taklif etilgan.
Website:
econferenceseries.com 
309 |

Website:
econferenceseries.com
309 |
P a g e
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
1.
www.lex.uz. O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022 — 2026-yillarda
“Oliy ta'lim muassasalarida ta'lim sifatini oshirish va ularning mamlakatda amalga
oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini ta'minlash bo'yicha
qo'shimcha chora-tadbirlar to'g'risida” gi qarori.
2.
Solidjonov, D. (2021). MODERN EDUCATION AND USEFUL METHODS
FOR TEACHING. Scienceweb academic papers collection.
3.
Komiljonov B. I "Innovatsiyaviy menejment uslublarini takomillashtirish".
Monografiya. Tashkent.
4.
Solidjonov, D. Z. O. (2021). THE IMPACT OF THE DEVELOPMENT OF
INTERNET TECHNOLOGIES ON EDUCATION
AT PANDEMIC TIME IN
UZBEKISTAN. In СТУДЕНТ ГОДА 2021
5.
Solidjonov, D., &
Arzikulov, F. (2021).
WHAT IS THE MOBILE
LEARNING? AND HOW CAN WE CREATE IT IN OUR STUDYING.
Интернаука, (22-4), 19-21.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yhati
1.
G‘ulomov.N.F. Raqamli iqtisodiyot iqtisodiy munosabatlarning
yangi shakli
sifatida: O‘zbekistonda raqamli makonning shakllanishi // “Xalqaro
moliya va
xisob” ilmiy elektron jurnali, 2018. No 2. B. 1-10.
2.
Proxorov.A., Konik L. Raqamli transformatsiya. Tahlil,
tendentsiyalar,
jahon
tajribasi. - M .: MChJ "2019 yil, 26-bet ..
3.
Burov V.Yu. Raqamli
iqtisodiyotda kichik biznes, muammolar va istiqbollar.
ishtiroki, tavalludining 75 yilligi va ilmiy-pedagogik faoliyatining 50
yilligi
munosabati bilan Rossiya Federatsiyasining xizmat ko‘rsatgan iqtisodchisi, doktor
iqtisodchi. fanlari, prof. Ovanesyan S.S. Irkutsk, 2018 yil, 89–95-betlar.
4.
Указ Президента Республики Узбекистан, от 05.10.2020 г. № УП-6079»Об
утверждению стратегии «Цифровой Узбектстан-2030» и мерах по ее
эффективной реализации https://lex.uz/ru/docs/5031048.
5.
Polyanin A. V., Soboleva Yu. P., Tarnovsky V. V. Digitalization of small and
medium business processes. 2020. No. 4. S. 80-96.
“Universitet 1.0” - Proceedings of International Conference on Modern Science and Scientific Studies Hosted online...

Proceedings of International Conference on Modern Science and Scientific Studies
Hosted online from Paris, France.
Date:
19
th
May, 2023
ISSN: 2835-3730
Website:
econferenceseries.com
308 |
P a g e
“Uchinchi avlod universiteti”, yoki
«Universitet 3.0”,
esa fan-ta'lim
bilan bir
qatorda innovatsiya va ilmiy-tadqiqotlar natijalarini tijoratlashtirish faoliyati bilan
ham shug'ullanadi.
“Universitet 3.0” da tadbirkorlik madaniyati rivojlangan bo'lib, ishbilarmon doiralar
vakillari bilan samarali muloqot o'rnatilgan bo'ladi. Bunday universitetda texnologik
startaplar
yaratilib, patentlar muntazam ro'yxatdan o'tkaziladi.
Tadqiqotlarga ko'ra, dunyo universitetlari umumiy sonining atigi 0,3
foizi “Universitet 3.0”
modeliga mos, deb tan olinadi.
Mamlakatimiz universitetlari oldida 2030-yilga qadar ilmiy-tadqiqotlar natijalarini
tijoratlashtirish masalasi qo'yilgan. Bu holda oliygohlarimiz xalqaro e'tirof etilgan
tashkilotlar reytinglarida yuqori o'rinlarni egallash imkoniyati bo'ladi.
Va
nihoyat
Siyosiy partiyalar - 1. Jamoat birlashmasi deb nimaga aytiladi?

Siyosiy partiyalar
44). "Yashil iqtisodiyot" bu?
bu ekologik xavflarni hisobga olmasdan, tadbirkorlikni har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan va atrof-muhitni buzilishiga olib keladigan iqtisodiyot
aholining doimiy o‘sib borayotgan ehtiyojlarini qondirish uchun qancha ishlab chiqarish, qanday ishlab chiqarish
atrof muhitga zararli gazlarni chiqarmaydigan, atrof-muhitni asraydigan, ekologik toza texnologiyalarni yaratish
inson hayoti va sog‘lig‘i uchun zarur bo‘lgan resurslarni, atrof-muhit va ekologiyani bir butun holda saqlab qolib ishlab chiqarish va xizmat ko‘rsatish sohalari bilan bog‘liq iqtisodiyotni yanada rivojlantirish
45). "Habeas corpus nima?
jinoiy ta‘qibga uchragan fuqaroning adolatli sud muhokamasiga bo‘lgan huquqi
fuqaroni birinchi marta davlat organlari tomonidan biron bir ishga gumon qilinuvchi sifatida jalb qilayotganda, unga birlamchi huquqlari tushuntirib berilishi
insonning davlat bilan munosabatidagi huquqiy maqomini, iqtisodiy, ijtimoiy, siyosiy va madaniy sohalardagi imkoni-yatlari hamda daʼvolarini tavsiflovchi tushuncha
Insonning oʻz erkinliklari, huquqlari va manfaatlari uchun davom etgan uzoq kurashi umuminsoniy ahamiyat darajasiga koʻtarilgan meʼyoriy-huquqiy tartib
46). Taraqqiyot strategiyasining 6-yo‘nalishi qanday nomlanadi?
Milliy manfaatlardan kelib chiqqan holda umumbashariy muammolarga yondashish
Ma’naviy taraqqiyotni ta’minlash va sohani yangi bosqichga olib chiqish
Milliy iqtisodiyotni jadal rivojlantirish va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash
Mamlakatimiz xavfsizligi va mudofaa salohiyatini kuchaytirish, ochiq, pragmatik va faol tashqi siyosat olib borish
47). Adolat va qonun ustuvorligi tamoyillarini taraqqiyotning eng asosiy va zarur shartiga aylantirishning ustuvor yo‘nalishlarida amalga oshirilgan chora-tadbirlarni ko‘rsating
2022 yil 13 oktyabrda Vazirlar Mahkamasining “O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa vazirligi qo‘shinlarida xotin-qizlar va harbiy xizmatchilarning oila a‘zolari bilan ishlash tizimining samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 590-sonli qarori qabul qilindi.
2022 yil 27 yanvarda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Xizmatlar sohasini rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi.
2022 yil 29 iyunda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Ozodlikdan mahrum etish jazosini o‘tab bo‘lgan fuqarolarning ijtimoiy moslashuviga ko‘maklashish tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori qabul qilindi
2022 yil 9 sentyabrda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Energiya tejovchi texnologiyalarni joriy qilish va kichik quvvatli qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni qabul qilindi.
|
Tadbirkorlar va aholi, ayniqsa uning kam ta’minlangan qatlamlari uchun huquqiy hujjatlarni yurist ishtirokisiz tayyorlash imkonini beruvchi tizim

Tadbirkorlar va aholi, ayniqsa uning kam ta’minlangan qatlamlari uchun huquqiy hujjatlarni yurist ishtirokisiz tayyorlash imkonini beruvchi tizim
Advokatlar palatasi boshqaruv organlarining tizimi
39). Global innovatsion indeksda O‘zbekiston Respublikasi-ning o‘rnini yaxshilash va 2030-yilga qadar qanday reyting qatoriga kirish rejalashtirilgan?
top-100
top-50
top-10
top-30
40). Jamoatchilik nazorati subyektlari bu
Jamoat birlashmalari va siyosiy partiyalar
Ommaviy axborot vositalari, jurnalistlar va blogerlar
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari, fuqaroligi bo‘lmagan shaxslar va chet el fuqarolari
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari, fuqarolarning o‘zini o‘zi boshqarish organlari, shuningdek qonunchilikda belgilangan tartibda ro‘yxatga olingan nodavlat notijorat tashkilotlari, ommaviy axborot vositalari
41). Yoshlar bilan ishlashning "mahalla-sektor-tuman (shahar)-hudud-respublika" tizimi qaysi me‘yoriy-huquqiy hujjatga asosan joriy etildi?
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Mahallalarda yoshlar bilan ishlash tizimini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori asosida
“O‘zbekiston Respublikasida milliy multiplikatsiya sohasini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori asosida
"Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida"gi O‘RQ-406-son qonuni asosida
2022 yil 11 maydagi “Xalq ta‘limini rivojlantirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Prezident qarori asosida
42). Konstitutsiyamizda (51-modda) “akademik erkinlik”, degan qoida belgilangan. Akademik erkinlikning mohiyatini ko‘rsating?
Bu oliy ta’lim tashkilotlarida o‘quv jarayonini tashkil etish va ilmiy tadqiqotlar o‘tkazish, tashkiliy-boshqaruv, moliyaviy va faoliyati bilan bog‘liq boshqa masalalar bo‘yicha qaror qabul qilishdagi mustaqilligi va javobgarligini anglatadi.
O‘z fikrini erkin bildirish huquqining tarkibiy qismi bo‘lib, oliy ta’lim tashkilotlarida ta’lim berish va ilmiy-tadqiqot o‘tkazish erkinligidir. Ushbu erkinlik o‘quv jarayonini mustaqil shakllantirish, professor-o‘qituvchilarni dars o‘tish erkinligida, ilmiy-tadqiqot mavzularini mustaqil tanlash va tadqiq etish, uning natijalarini nashr etish va tarqatish, professor-o‘qituvchilar va ilmiy xodimlar akademik erkinligining cheklanmasligida va boshqalarda namoyon bo‘ladi.
O‘z fikrini erkin bildirish huquqi.
O‘quv jarayonini mustaqil shakllantirish, professor-o‘qituvchilarni dars o‘tish erkinligida, ilmiy-tadqiqot mavzularini mustaqil tanlash va tadqiq etish, uning natijalarini nashr etish va tarqatish, professor-o‘qituvchilar va ilmiy xodimlar akademik erkinligining cheklanmasligida va boshqalarda namoyon bo‘ladi.
43). Turli ijtimoiy tabaqa va guruhlarning siyosiy irodasini ifodalaydilar va o‘zlarining demokratik yo‘l bilan saylab qo‘yilgan vakillari orqali davlat hokimiyatini tuzishda ishtirok etadigan fuqarolik jamiyati instituti qaysi?
Kasaba uyushmalari
Nodavlat notijorat tashkilotlari
Xotin-qizlar tashkilotlari
|
-ta’rif - Mustaqil ish Mavzu: Kvadratik formalar. Kanonik ko`rinishga keltirish. Kvadratik formalarning inersiya...

|
Mustaqil ish Mavzu: Kvadratik formalar. Kanonik ko`rinishga keltirish. Kvadratik formalarning inersiya qonuni. Ishoralari aniqlangan kvadratik formalar. Silvestr mezoni Bajardi: Tekshirdi: Mavzu: Kvadratik formalar
|
bet | 11/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalar7-ta’rif. Tekislikda belgilangan nuqtadan bir xil masofada yotgan nuqtalarning geometrik oʻrni aylana deb ataladi.
Aylananig tenglamasi ko’rinishda bo’lib, bu yerda nuqta aylana markazi, masofa esa aylana radiusi deb ataladi.
4-misol. tenglama bilan berilgan aylananing markazi koordinatalarini va radiusini toping.
Yechish. Tenglamada va ga nisbatan toʻla kvadrat ajratamiz: . Bundan aylana radiusini va aylana markazini topamiz.
5-misol. nuqtadan aylanagaoʻtkazilgan urinma tenglamasini toping.
Yechish. Urinma tenglamasini toʻg‘ri chiziq koʻrinishida izlaymiz. Chunki u (0,3) nuqtadan oʻtadi. Aylana tenglamasini kanonik koʻrinishga keltiramiz:
Aylana va toʻg‘ri chiziqning umumiy nuqtasini topish uchun toʻg‘ri chiziq va aylana tenglamalarini birgalikda yechib, quyidagi shakl almashtirish bajaramiz:
Toʻg‘ri chiziq aylanaga uringani uchun bu tenglama yagona yechimga ega boʻlishi kerak. Tenglama yagona yechimga ega boʻlishi uchun esa uning diskriminanti nolga teng boʻlishi lozim:
U holda . Demak, izlangan urinma tenglamalari yoki koʻrinishda boʻladi.
8-ta’rif. Har bir nuqtasidan belgilangan nuqtalargacha boʻlgan masofalar yig‘indisi oʻzgarmas songa teng boʻlgan nuqtalarninggeometrik oʻrni ellips deb ataladi.
Bu yerda nuqtalar ellipsning fokuslari deb ataladi.
ellipsning kanonik tenglamasi deb ataladi. tenglamada noma’lumlarning faqat kvadratlari qatnashgani uchun, uning grafigi va oʻqlariga nisbatan simmetrik joylashgan. Koordinatalar boshi uning simmetriya markazi boʻlib, koordinata oʻqlari simmetriya oʻqlari boʻladi. Fokuslar joylashgan oʻq ellipsning fokus (fokal) oʻqi deyiladi.
Ellipsni koordinata oʻqlari bilan kesishgan nuqtalari uning uchlari deyiladi. tenglamada , deb uchlarni, , deb uchlarni topamiz, kesmalar ellipsning mos ravishda katta (fokal) oʻqi va kichik (fokal) oʻqi, deyiladi kesmalar mos ravishda katta yarim oʻq va kichik yarim oʻq deyiladi. Oʻqlari koordinata oʻqlariga parallel boʻlgan ellipsning tenglamasi
koʻrinishda boʻladi va ellips markazining koordinatasini ifodalaydi.
Ellips fokuslari orasidagi masofani katta oʻq ga nisbati uning ekssentrisiteti deyiladi va bilan belgilanadi:
Har qanday ellips uchun boʻlib, ellipsning choʻzinchoqligini yoki siqilganligini bildiradi. Ellipsning fokal radiuslari formula bilan aniqlanadi.
Ellipsning kichik oʻqiga parallel va undan masofada yotgan toʻg‘ri chiziqlarellipsning direktrisasi deb ataladi va tenglama bilan aniqlanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ish Mavzu: Kvadratik formalar. Kanonik ko`rinishga keltirish. Kvadratik formalarning inersiya qonuni. Ishoralari aniqlangan kvadratik formalar. Silvestr mezoni Bajardi: Tekshirdi: Mavzu: Kvadratik formalar
|
Million Instructions Per Second (MIPS) nima? Misollar keltiring

|
Million Instructions Per Second (MIPS) nima? Misollar keltiring
|
bet | 3/16 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 138,52 Kb. | | #154398 |
Bog'liq answers 16-45, 76-10018.Million Instructions Per Second (MIPS) nima? Misollar keltiring.
MIPS yoki Million Instructions Per Second, kompyuterning markaziy protsessor (CPU) ish faoliyatini o'lchash uchun ishlatiladigan ko'rsatkichdir. Bu CPU bir soniyada bajarishi mumkin bo'lgan mashina darajasidagi ko'rsatmalar sonini ifodalaydi. MIPS qiymati qanchalik yuqori bo'lsa, protsessor hisob-kitoblarni tezroq amalga oshirishi mumkin. Ammo shuni ta'kidlash kerakki, MIPSning o'zi protsessorning ishlashi haqida to'liq tasavvurni taqdim etmaydi, chunki u ko'rsatmalarning murakkabligi va arxitektura farqlari kabi omillarni hisobga olmaydi.
Mana bir nechta MIPS misollari:
1. **Ilk mikroprotsessorlar:**
- Intel 8080 va Motorola 6800 kabi mikroprotsessorlarning dastlabki kunlarida MIPS qiymatlari nisbatan past bo'lib, ko'pincha bir necha yuzdan bir necha ming MIPSgacha bo'lgan.
2. **Intel 80386:**
- 1985 yilda chiqarilgan Intel 80386 soat tezligi va o'ziga xos modelga qarab 5-25 MIPS oralig'ida MIPS reytingiga ega edi.
3. **Pentium protsessorlari:**
- 1990-yillarda taqdim etilgan Intel Pentium protsessorlari modeli va soat tezligiga qarab 50 dan 300 MIPS gacha bo'lgan MIPS reytingiga ega edi.
4. **ARM protsessorlari:**
- Mobil qurilmalarda va o'rnatilgan tizimlarda keng qo'llaniladigan ARM protsessorlari aniq model va avlodga qarab turlicha bo'lgan MIPS reytinglariga ega. Kam quvvatli ARM protsessorlari o'nlab yoki yuzlab MIPS qiymatlariga ega bo'lishi mumkin, yuqori unumdor modellar esa ming MIPS dan oshishi mumkin.
5. **Intel Core protsessorlari:**
- Zamonaviy Intel Core protsessorlari, masalan, i5, i7 va i9 seriyalaridagilar, muayyan model, soat tezligi va avlodga qarab bir necha mingdan o'n ming MIPS gacha bo'lishi mumkin bo'lgan MIPS reytinglariga ega.
6. **AMD Ryzen protsessorlari:**
- AMD ning Ryzen 5, Ryzen 7 va Ryzen 9 seriyalari kabi Ryzen protsessorlari, shuningdek, muayyan model va konfiguratsiyaga qarab, odatda bir necha mingdan o'n ming MIPSgacha bo'lgan turli MIPS qiymatlarini namoyish etadi.
Shuni ta'kidlash kerakki, faqat MIPS protsessorning umumiy ishlashini aniqlamaydi. Arxitektura, soat tezligi, kesh hajmi va ko'rsatmalarni bajarish samaradorligi kabi omillar hal qiluvchi rol o'ynaydi. Texnologiya rivojlanishi bilan protsessorlar samaraliroq bo'ladi va MIPS qiymatlari yaxshilangan arxitektura va boshqa optimallashtirishlar tufayli past soat tezligida ham ortadi. Shuning uchun protsessorning ishlashini baholashda bir nechta omillarni hisobga olish tavsiya etiladi.
|
| |
Kredit uyushmalari bilan banklar o‘rtasidagi asosiy farq

|
Kredit uyushmalari bilan banklar o‘rtasidagi asosiy farq
|
bet | 3/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #118753 |
Bog'liq BANK INQIROZLARIKredit uyushmalari bilan banklar o‘rtasidagi asosiy farq - 1.Mulkga egalik huquqi
- 2.Nazorat
- 3.Foyda olish
- 4.Bozor qamrovi sohasi
- 5.Operatsiyalar miqyosi
KU tashkiliy tuzilmasi : Kredit uyushmasining a’zosi: - - kredit uyushmasi taqdim etadigan xizmatlardan foydalanish;
- - kredit uyushmasini boshqarishda ishtirok etish;
- - belgilangan tartibda kredit uyushmasi daromadining bir qismini olish;
- - ustavga muvofiq kredit uyushmasi faoliyati to‘g‘risida to‘liq va ishonchli axborot olish;
- - kredit uyushmasidan chiqish;
- - kredit uyushmasi tugatilgan taqdirda mol-mulkning pay badaliga mutanosib qismini olish huquqiga egadir.
Lombardlar: - shaxsiy iste’molga mo‘ljallangan ko‘char mol-mulkning (ashyoning) zakalat tarzidagi garovi asosida jismoniy shaxslarga qisqa muddatli (bir yilgacha) mikroqarzlar berishga; jismoniy shaxslardan shaxsiy iste’molga mo‘ljallangan ko‘char mol-mulkni (ashyoni) vaqtinchalik saqlash uchun qabul qilishga haqli.
Foydalanilgan adabiyotlar - Сулейманов И., Баймуратова Г., Юлдашева У. Международные финансовые отношения. – Т.: СП “Nihol print”, 2022 г. – 464 стр.
- Alimardonov E. Xalqaro moliya munosabatlari. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 516 bet.
- S. Elmirzayev [va boshq.] Kapital bozori. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 192 bet
- Husanov N., Dilmurodova N. O‘zbek tili. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 172 bet.
- Kenjayev M., Ernazarov N. Bank hisobi, tahlil va audit (1-qism). Bank hisobi va audit yo‘nalishini kasbiy faoliyat asoslari. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 208 bet.
- E. Nabiyev [va boshq.] Marketing. Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 456 bet.
- Nuritdinova V., Sharapova M. Moliya (I modul). Darslik. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 228 bet.
- Бабаджанов Ш., Башун С. Высшая математика / Математика для экономистов. (Теория вероятностей и математическая статистика) Часть 3. Учебник. – Т.: СП “Nihol print”, 2022 г
- Asatullayev X., Nazarova G., Mamanazarov A. Mikroiqtisodiyot. Makroiqtisodiyot. O‘quv qo‘llanma. – T.: “Nihol print” OK, 2022 y. – 364 bet
E’tiboringiz - E’tiboringiz
- Uchun
- RAHMAT
|
| |
-misol. tenglama bilan aniqlangan chiziqning shaklini, markazini va ekssentrisitetini toping. 
Yechish

|
-misol. tenglama bilan aniqlangan chiziqning shaklini, markazini va ekssentrisitetini toping.
Yechish
|
bet | 12/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalar6-misol. tenglama bilan aniqlangan chiziqning shaklini, markazini va ekssentrisitetini toping.
Yechish. Egri chiziq tenglamasida shakl almashtiramiz.
boʻlganligi sababli, bu tenglamani quyidagicha yozish mumkin:
. Demak, tenglama ellipsni ifodalaydi. Bu yerda .
Mashq.Ellips tenglama bilan berilgan. Uning
1) yarim oʻqlari uzunligini;
2) fokuslarining koordinatalarini;
3) ellipsekssentrisitetini;
4) direktrisalar tenglamalari va ular orsidagi masofani;
5) chap fokusidan 12 birlik masofada joylashgan ellips nuqtasini toping.
2. kvadratik formada bo’lsin. U holda jadvalga asosan kvadratik forma giperbolaning tenglamasi bo’ladi.
9-ta’rif. Har bir nuqtasidan belgilangan nuqtalargacha boʻlgan masofalar ayirmasining absolyut qiymati oʻzgarmas songa teng boʻlgan nuqtalarning geometrik oʻrni giperbola deb ataladi.
Belgilangan nuqtalar giperbolaning fokuslari deb ataladi.
Ta’rifga asosan, giperboladagi ixtiyoriy uchun . U holda , belgilashlardan soʻng giperbolaning quyidagi kanonik tenglamasini topamiz:
Tenglamadan koʻrinib turibdiki giperbola koordinata oʻqlariga nisbatan simmetrik boʻladi. Shuningdek, giperbola nuqtaga, ya’ni koordinata boshiga nisbatan ham simmetrik. Fokuslar yotgan oʻq giperbolaning fokal oʻqi deyiladi. Agar (9) tenglamada deb olsak, ni topamiz. nuqtalar giperbolaning uchlari deyiladi. Bu yerda . Giperbola oʻq bilan kesishmaydi. nuqtalar giperbolaning mavhum uchlari, deb atalib, ular orasidagi masofa ga teng boʻladi. toʻg‘ri chiziqlar giperbolaning asimptotalari deyiladi. Bu toʻg‘ri chiziqlar markazi koordinatalar boshida boʻlgan, tomonlari va ga teng boʻlgan toʻg‘ri toʻrtburchak (giperbolaning asosiy toʻrtburchagi) diagonallarida yotadi. Giperbolani chizishdan oldin asimptotalarini chizish maqsadga muvofiq.
Giperbola uchun ham koʻrinishdagi tenglik giperbolaning ekssentrisiteti deyiladi, giperbola uchun .
Ekssentrisitet giperbolaning asosiy toʻg‘ri toʻrtburchagini choʻzinchoqligini ifodalaydi.
Giperbolaning mavhum oʻqiga parallel hamda undan masofada yotgan toʻg‘ri chiziqlar giperbolning direktrisasi deb ataladi.
Agar giperbolada boʻlsa, giperbola teng tomonli deyiladi, uning tenglamasi koʻrinishda boʻladi.
Simmetriya markazi nuqtada va simmetriya oʻqlari koordinata oʻqlariga parallel boʻlgan giperbolaning tenglamasi koʻrinishda boʻladi.
Agar giperbolaning haqiqiy oʻqi oʻqda yotsa, u holda giperbola tenglamasi quyidagi koʻrinishda boʻladi:
Bu giperbolaning ekssentrisiteti ga, asimtotalar ga, tengboʻlib, uning direktrisalari esa tenglamalar bilan aniqlanadi.
7-misol. giperbolada:
1) yarim oʻqlar uzunligi;
2) fokuslar koordinatasi;
3) ekssentrisiteti;
4) asimptotava direktrisa tenglamasi;
5) nuqtasining fokal radiuslaritopilsin.
|
| |
Davlat fondlari, nodavlat mikromoliyalashtirish tashkilotlari va kredit kooperativlarining asosiy xarakteristikasi

|
Davlat fondlari, nodavlat mikromoliyalashtirish tashkilotlari va kredit kooperativlarining asosiy xarakteristikasi
|
bet | 2/3 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #118753 |
Bog'liq BANK INQIROZLARIDavlat fondlari, nodavlat mikromoliyalashtirish tashkilotlari va kredit kooperativlarining asosiy xarakteristikasi - NMMTKooperativlarDavlat fondlariYuridik shakli, maxsus qonunchilikNotijorat tashkiloti sifatida ro‘yxatdan o‘tadiKooperativlar to‘grisidagi qonunchilik bo‘yicha faolityat ko‘rsatadi.Budjet qonunchiligi bo‘yicha ishlaydi. Davlat ta’sis etgan yoki sezilarli bo‘lmagan nodavlat tashkilotlari ishtirokidagi fondlarAsosiy xizmatlariAsosiy maxsuloti-mikrokredit. sug‘urta. jamg‘arma xizmatlari ko‘rsatadigan shakllari mavjudA’zolaridan jamg‘armalar qabo‘l qilish, ularga mikrokreditlar berish, mikrolizing va mikrosug‘urta xizmatlari ko‘rsatish.Asosiy maxsuloti mikrokreditQarzdorlarga munosabatMijozlarga qarzKreditlar kooperativ a’zolariga beriladi.Mijozlarga qarzMoliyalashti-rish manbasiO‘z mablaglari,donorlar mablag‘lari, depozitlar, tijorat banklari qarzlari yoki qimmatbaho qog‘ozlar chiqarish orqali qarzlariA’zolari mablag‘larini mobilizatsiya qilish, donorlar mablag‘lariAsosan davlat budjeti va budjetdan tashqari davlat fondlari mablag‘lariXizmat oluvchilar qamroviKapitali hajmi, amaliyot xarajatlari va texnologik imkoniyatlari bilan chegaralanganKooperativga a’zo bo‘lganlar doirasiMablag‘lari hajmi, texnologik imkoniyatlari va maqsadli yo‘nalishlari bilan chegaralangan
Nobank kredit tashkilotlarining resurs bazasi quyidagi manbalardan tashkil topadi: Kredit kooperativ va uyushmalari - Ilk marotaba kredit kooperativini tashkil etish kontsepsiyasi 1850-yilda Germaniyada, aholining kam ta’minlangan qatlamlarining moliyaviy ehtiyojlarini qondirish maqsadida paydo bo‘lgan. Tegirmonchi va novvoylarning dastlabki kooperativ kredit jamiyatini tuzgan German Shultse-Delich va kredit uyushmalari faoliyatining asosiy qoidalarini birinchi bo‘lib bayon etgan hamda keyinroq kredit uyushmalari federatsiyasi (assotsiatsiyasi)ni shakllantirishga ko‘mak bergan Frederik Rayfayzen kooperativ harakatiga asos solganlar. Frederik Rayfayzeng bu inson birinchi bo‘lib kredit uyushmalar uchun faoliyat printsiplarini yozadi va keyinchalik Kredit Uyushmalari Assotsiatsiyasini tashkil etadi. Bu assotsiatsiyani tashkil etib, yangi ochilgan kredit uyushmalarni qonun, mijozlar bilan ta’minlash bilan shug‘ullangan.
|
| |
Yechish.Tenglamaning ikki tarafini 20 ga boʻlib, giperbolatenglamasini kanonik koʻrinishga keltiramiz:  
Mashqlar

|
Yechish.Tenglamaning ikki tarafini 20 ga boʻlib, giperbolatenglamasini kanonik koʻrinishga keltiramiz:
Mashqlar
|
bet | 13/14 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 269,34 Kb. | | #117447 |
Bog'liq Kvadratik formalarYechish.Tenglamaning ikki tarafini 20 ga boʻlib, giperbolatenglamasini kanonik koʻrinishga keltiramiz:
Mashqlar. 1) Fokuslari nuqtalarda yotgan va mavhum oʻqining uzunligi 6 boʻlgan giperbola tenglamasini toping.
2) Agar giperbola ekssentrisiteti 2 boʻlsa, uning asimtotalari orasidagi burchakni toping.
3. kvadratik formada bo’lsin. U holda jadvalga asosan kvadratik forma parabolaning tenglamasi bo’ladi.
10-ta’rif. Belgilangan nuqta va belgilangan toʻg‘ri chiziqdan bir xil uzoqlikda yotgan nuqtalarning geometrik oʻrni parabola deb ataladi.
nuqta fokus, toʻg‘ri chiziqesadirektrisa deb ataladi.
Fokus nuqtadan oʻtib direktrisaga perpendikulyar boʻlgan oʻqni oʻqi, deb qabul qilamiz. U holda parabolaning grafigi quyidagi koʻrinishda boʻladi:
Paraboladan ixtiyoriy nuqta olamiz. U holda ta’rifga asosan
Bu tenglamani soddalashtirib quyidagiga ega boʻlamiz:
Bu tenglama parabolaning kanonik tenglamasi deb ataladi.
Agar parabolaning fokusi nuqtada, direktrisasi toʻg‘ri chiziqda boʻlsa, u holda uning grafigi koʻrinishda boʻlib, tenglamasini esa quyidagicha yozamiz:
Parabolaning uchi nuqtada yotadi, kesma uzunligi nuqtaning fokal radiusi, oʻqi esa uning simmetriya oʻqi deyiladi. Parabolning fokal radiusi formula boʻyicha topiladi.
8-misol. Parabola tenglama bilan berilgan boʻlsin. Fokus nuqta koordinatasi, direktrisa tenglamasi, nuqtaning fokal radiusi topilsin.
Yechish. . Demak, . nuqtaning fokal radiusi .
Mashq. parabola uchining koordinatasi, fokusi va direktrisasi topilsin hamda uning grafigining eskizi chizilsin.
9-misol. Agar talab va taklif funksiyalari koʻrinishda boʻlsa, ishlab chiqarilgan mahsulot uchun muvozanat miqdorini va muvozanat narxini aniqlang.
Yechish. Muvozanatda boʻlgani uchun masala shartidagi funksiyalarni korinishda yozib olamiz. Bu tenglamaning yechimi . Bu yerda boʻlgani uchun (muvozanat miqdor) qiymatni tenglamaning yechimi sifatida qabul qilamiz. U holda (muvozanat narx).
Mashqlar. 1) Agar talab va taklif funksiyalari boʻlsa, ishlab chiqarilgan mahsulot uchun muvozanat miqdorni va muvozanat narxni aniqlang.
2) Agar talab va taklif funksiyalari mahsulot uchun muvozanat miqdorni va muvozanat narxni aniqlang.
3) Agar talab va taklif funksiyalari boʻlsa, ishlab chiqrilgan mahsulot uchun muvozanat miqdorni va muvozanat narxni aniqlang.
|
| |
Buxoro davlat universiteti

O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O'RTA MAXSUS
TA'LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Fizika -matematika fakulteti
“Axborot texnologiyalari” kafedrasi
Zayniddinov Elbek Dilmurod o’g’lining
Bir bog`lamli ro`yhat tipidagi ma`lumotlar tuzilmalari bilan amal bajarish bo`yich interaktiv labaratoriya mashg`ulotlari yaratish.
5111018-“Kasb ta’limi:Informatika va axborot texnalogiyalari” ta'lim yo'nalishi bo'yicha bakalavr darajasini olish uchun
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
“Ish ko'rildi va himoya qilishga Ilmiy rahbar ______ dots.T.B.Boltayev
ruxsat berildi” “_______” _________________2017 y.
Kafedra mudiri Taqrizchi _______________________
___________ dots.T.B.Boltayev “_______” _________________2017 y.
«______» __________________2017 y.
“Himoya qilishga ruxsat berildi”
Fakultet dekani __________ Sh.M.Mirzayev
“_______” ______________ 2017 y.
Buxoro-2017y
|
Mojaro ishtirokchisi - Bajardi: Axmadjanov Bobirjon

|
Bajardi: Axmadjanov Bobirjon
|
bet | 7/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 178,32 Kb. | | #233958 |
Bog'liq pedagogikaMojaro ishtirokchisi ongli ravishda (yoki qarama-qarshilik maqsadlarini to'liq anglamagan holda) konfliktda qatnashishi yoki tasodifan yoki o'z xohishiga qarshi konfliktga qo'shilishi mumkin. Konflikt jarayonida ishtirokchilar va sub'ektlarning maqomlari o'zgarishi mumkin. Bundan tashqari, farqlash kerak konfliktning bevosita va bilvosita ishtirokchilari . Ikkinchisi boshqa birovning to'qnashuvida o'z manfaatlarini ko'zlayotgan muayyan kuchlarni ifodalaydi.
Bilvosita ishtirokchilar: a) nizolarni qo'zg'atish va uning rivojlanishiga hissa qo'shish; b) konfliktning intensivligini pasaytirishga, uni to'liq to'xtatishga yordam beradi; c) bir yoki boshqa yoki ikkala tomonni qo'llab-quvvatlash. Ular nizolar yuzaga keladigan ijtimoiy muhitning bir qismini tashkil qiladi.
Ijtimoiy muhit konfliktning rivojlanishida katalizator, to‘xtatuvchi yoki neytral omil bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Mavzular va ishtirokchilar ijtimoiy ziddiyat turlicha bor martabalar, maqomlar va ma'lum bir kuchga ega. Daraja nemis tilidan tarjima qilingan - unvon, daraja. Konfliktologiyada u eng yuqori - eng past printsipiga ko'ra belgilanadi va qarama-qarshi tomonga nisbatan konflikt sub'ektlaridan biri tomonidan egallab turgan pozitsiyasini egallaydi. Borodkin F. M., Koryak N. M. kitobida "Diqqat ziddiyat!" aniqlash yo‘li berilgan konflikt sub'ektlari darajalari:
1) Birinchi darajali raqib- o'z nomidan ish yurituvchi va o'z manfaatlarini ko'zlaydigan shaxs.
2) Ikkinchi darajali raqib- guruh manfaatlarini himoya qiluvchi shaxslar.
3) Uchinchi darajali raqib- bir-biri bilan bevosita ta'sir qiluvchi guruhlardan tashkil topgan tuzilma.
4) Eng yuqori daraja- qonun nomidan ish yurituvchi davlat tuzilmalari.
Haqiqiy to'qnashuvda tomonlarning har biri dushman darajasini pasaytirishga va o'z darajasini oshirishga intiladi.
ijtimoiy maqom- bu shaxs yoki ijtimoiy guruhning jamiyatdagi umumiy mavqei, ma'lum huquq va majburiyatlar to'plami bilan bog'liq. Maqom ma'lum bir sub'ektning va haqiqiy konflikt ishtirokchisining pozitsiyasiga (pozitsiyasiga) sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin.
|
| |
Shaxslararo munosabatlar - Bajardi: Axmadjanov Bobirjon

|
Bajardi: Axmadjanov Bobirjon
|
bet | 3/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 178,32 Kb. | | #233958 |
Bog'liq pedagogikaShaxslararo munosabatlar- bular ob'ektiv ravishda tajribali, turli darajada odamlar o'rtasidagi idrok etilgan munosabatlardir. Ular oʻzaro taʼsir qiluvchi kishilarning turli emotsional holatlari va ularning psixologik xususiyatlariga asoslanadi (N. N. Obozov). Ish munosabatlaridan farqli o'laroq, shaxslararo munosabatlar ba'zan ekspressiv, hissiy deb ataladi.
Shaxslararo munosabatlarning rivojlanishi jins, yosh, millat va boshqa ko'plab omillar bilan belgilanadi. V shaxslararo muloqot ayollar o'zlarini oshkor qilish, o'zlari haqidagi shaxsiy ma'lumotlarni boshqalarga o'tkazish zarurligini his qilishadi. Ular ko'pincha yolg'izlikdan shikoyat qiladilar (I. S. Kon). Ayollar uchun shaxslararo munosabatlarda namoyon bo'ladigan xususiyatlar ko'proq ahamiyatga ega, erkaklar uchun esa - ishbilarmonlik fazilatlari. Turli milliy jamoalarda shaxslararo munosabatlar insonning jamiyatdagi mavqei, jinsi va yoshi, turli ijtimoiy qatlamlarga mansubligi va boshqalarni hisobga olgan holda quriladi.
Shaxslararo munosabatlarning rivojlanish jarayoni dinamikani, shaxslararo munosabatlarni tartibga solish mexanizmini va ularni rivojlantirish shartlarini o'z ichiga oladi. Shaxslararo munosabatlar dinamikada rivojlanadi: ular tug'iladi, mustahkamlanadi, ma'lum bir etuklikka erishadi, shundan so'ng ular asta-sekin zaiflashishi mumkin.
Shaxslararo munosabatlarning rivojlanish dinamikasibir necha bosqichlardan o'tadi: tanishuv, do'stona, o'rtoqlik va do'stona munosabatlar. Tanishuvlar jamiyatning ijtimoiy-madaniy normalariga qarab amalga oshiriladi. Do'stona munosabatlar shaxslararo munosabatlarni yanada rivojlantirishga tayyorlikni shakllantiradi. O'rtoqlik munosabatlari bosqichida qarashlarning yaqinlashishi va bir-birini qo'llab-quvvatlashi mavjud (ular "o'rtoq kabi ish tut", "yordamdosh" deb bejiz aytilmagan). Do'stona munosabatlar umumiy mavzu mazmuniga ega - manfaatlar jamiyati, faoliyat maqsadlari va hokazo.
I.S. Kon diqqatga sazovor joylar utilitar (instrumental-biznes) va hissiy ekspressiv (hissiy-e'tirofiy) do'stlik. Shaxslararo munosabatlarni rivojlantirish mexanizmi hamdardlik - bir kishining boshqa birovning tajribasiga munosabati.
|
| |
Ijtimoiy ziddiyatdagi kuch

|
Ijtimoiy ziddiyatdagi kuch
|
bet | 8/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 178,32 Kb. | | #233958 |
Bog'liq pedagogikaIjtimoiy ziddiyatdagi kuch - bu nizolashayotgan tomonlarning dushman (raqib) qarshiligiga qaramasdan o'z maqsadlariga erishish imkoniyati va qobiliyatidir. U to'g'ridan-to'g'ri qarama-qarshilikda ishtirok etuvchi va potentsial vositalar va resurslarning butun majmuasini o'z ichiga oladi. Mojaro boshlang'ich bosqichida bo'lsa-da, uning potentsial sub'ektlari faqat dushmanning haqiqiy kuchi va mumkin bo'lgan reaktsiyasi haqida taxminiy tasavvurga ega. muhit da'vo qilingan mojaroga.
Atrof muhit- ijtimoiy konflikt tarkibidagi elementlardan biri. dan iborat jismoniy muhit(geografik, iqlimiy, ekologik va boshqa omillar) va ijtimoiy muhit(mojaroning rivojlanishi uchun ijtimoiy sharoitlar).
Mojaroning ajralmas elementi - ob'ekt , ya'ni konfliktning o'ziga xos sababi, motivi, harakatlantiruvchi kuchi. Barcha ob'ektlar E.V. Aleksandrova bo'linadi uch turga bo'linadi : 1) bir-biridan ajratib bo'lmaydigan narsalar, ularga birgalikda egalik qilish mumkin emas; 2) ishtirokchilar orasida turli nisbatlarda bo'linishi mumkin bo'lgan ob'ektlar; 3) sub'ektlar birgalikda egalik qilishlari mumkin bo'lgan ob'ektlar (xayoliy konflikt).
Muayyan ziddiyatdagi ob'ektni aniqlash oson emas. Konfliktning sub'ektlari va ishtirokchilari o'zlarining haqiqiy yoki xayoliy maqsadlariga intilib, ularni qarama-qarshilikka undagan istalgan motivlarni yashirishlari, niqoblashlari, almashtirishlari mumkin. Masalan, siyosiy kurashda konfliktning ob'ekti jamiyatdagi haqiqiy hokimiyatdir, ammo siyosiy qarama-qarshilik sub'ektlarining har biri o'zining konfliktual faoliyatining asosiy motivi o'z manfaatlariga maksimal darajada erishish istagi ekanligini isbotlashga harakat qiladi. saylovchilar.
Foydalanilgan adabiyotlar:
http//fayllar.org
http// collegesidekick.com
Xulosa
Shaxslararo munosabatlar pedagogik jarayonning asosiy qismi hisoblanadi, chunki ularga o'quvchilar, o'qituvchilar, ota-ona va boshqa so'rovnoma ishtirokchilari o'rtasidagi kommunikatsiya va o'zaro munosabatni tushunish, tahlil qilish va rivojlantirishda katta ahamiyat beriladi. Shaxslararo munosabatlarga xulosa yozishning muhim maqsadi, bu munosabatlarni o'rganish, nazorat qilish va o'quvchilarning rivojlanishini ta'minlashga yordam berishdir.
|
| |
N.N. Obozov empatiyaning bir necha darajalarini aniqlaydi: Birinchi daraja

|
N.N. Obozov empatiyaning bir necha darajalarini aniqlaydi: Birinchi daraja
|
bet | 4/8 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 178,32 Kb. | | #233958 |
Bog'liq pedagogikaN.N. Obozov empatiyaning bir necha darajalarini aniqlaydi: Birinchi daraja kognitiv empatiyani o'z ichiga oladi, bu boshqa shaxsning ruhiy holatini tushunish shaklida namoyon bo'ladi (o'z holatini o'zgartirmasdan). Ikkinchi daraja empatiyani nafaqat ob'ektning holatini tushunish, balki unga nisbatan empatiya, ya'ni hissiy empatiyani ham nazarda tutadi. Uchinchi daraja kognitiv, hissiy va eng muhimi, xulq-atvor komponentlarini o'z ichiga oladi. Ushbu daraja shaxslararo identifikatsiyani o'z ichiga oladi, bu aqliy (idrok etilgan va tushunilgan), shahvoniy(empatik) va samarali.
Ushbu uchta empatiya darajasi o'rtasida murakkab ierarxik munosabatlar mavjud. Har xil shakllar empatiya va uning intensivligi aloqa sub'ektiga ham, ob'ektiga ham xos bo'lishi mumkin. Empatiyaning yuqori darajasi hissiylik, sezgirlik va boshqalarni belgilaydi.
Shaxslararo munosabatlarni rivojlantirish shartlari ularning dinamikasi va namoyon bo'lish shakllariga sezilarli darajada ta'sir qiladi. Shaharlarda, qishloq joylariga qaraganda, shaxslararo aloqalar ko'proq, tez boshlanadi va tezda uziladi.
Shaxslararo o'zaro ta'sir psixologiyasi muloqot qiluvchilarning ijtimoiy pozitsiyalari, ularning ma'nosini shakllantirish tizimi va ijtimoiy-psixologik aks ettirish qobiliyati bilan belgilanadi. Shaxslararo o'zaro ta'sir ijtimoiy in'ikosning psixologik mexanizmlari va sababiy bog'liqlik tufayli.
ijtimoiy idrok – ijtimoiy ob'ektlarni idrok etishning ijtimoiy shartlanishi– odamlar, etnik guruhlar va boshqalar.
Sabab-oqibat atributi- boshqa odamlarning xatti-harakatlarining sabablari va motivlarini sub'ektiv tushuntirish, ularning shaxsiy fazilatlarini sub'ektiv talqin qilish.
munosabat – Bu odamlarning bir-biriga nisbatan barqaror munosabatlari.
Idrok etilayotgan ijtimoiy ob'ekt ma'lum bir shaxs ega bo'lgan bog'lanishlarning semantik tizimiga kiradi. Shaxsiy fazilatlarning o'xshashligi bilan muloqot qiluvchi odamlar bor ijobiy munosabat; qabul qilib bo'lmaydigan fazilatlar, psixologik nomuvofiqlik bilan - salbiy sozlamalar.
Idrok etilayotgan ijtimoiy ob'ekt ma'lum bir taassurot yaratishga intiladi, o'zining muayyan qiyofasini shakllantiradi. – tasvir , muayyan ijtimoiy guruhlarning ijtimoiy kutishlarini aks ettiruvchi, o'zaro ta'sirning muvaffaqiyatini ta'minlaydi.
Aloqa sherigiga ta'sir qilish, odamlar, qoida tariqasida, o'z maqsadlariga erishish uchun qulay taassurot qoldirishga intilishadi, aloqa sherigining xatti-harakati va tashqi ko'rinishi bo'yicha stereotipik xulosalar chiqaradilar.
Shaxsning tashqi ko'rinishi uning milliy va ijtimoiy mansubligi, aqliy fazilatlari, madaniyat darajasi va boshqalar to'g'risidagi ko'plab ma'lumot signallari majmui sifatida talqin etiladi. . Bir-birini idrok etgan holda, odamlar sherikning tabiati va ruhiy holati, uning kommunikativ va faol fazilatlari haqida xulosa chiqaradilar.
|
| |