nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 3-8JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–29_Issue-3_May_2023
7
Masofa vektor algoritmlari kichikroq hajmli tarmoqlardag yaxshi natija
beradi, katta hajmli tarmoqlarda esa ularning aloqa liniyalarida intensiv keng
ogohlantiruvchi trafiki yaroqsiz holatda bo‘lib qoladi. Bundan tashqari ushbu
algoritm bo‘yicha konfiguratsiyaning o‘zgarishi, har doim to‘g‘ri hisoblanmagan
bo‘lishi mumkin, sababi marshrutizatorlar tarmoqdagi aloqa topologiyasi
to‘g‘risida aniq tasvvurga ega emaslar. Bunday algoritmlar faqat tarmoq vositalar
yordamida
olingan
umumlashtirilgan
axborot-masofa
vektoriga
egadir.
Marshrutizator masofa-vektor protokoliga muvofiq ishlaganda ko‘prik prinsipini
eslatadi, chunki bunday algoritmga asoslangan marshrutizatorlar tarmoqning aniq
topologik xaritasiga ega emaslar.
RIP protokoli masofa-vektor algoritmiga asoslangan samarali protokol
hisoblanadi. RIP protokolining ikki versiyasi mavjud: IP protokoliga asoslangan
RIP, IP; IPX protokoliga asoslangan RIP, PX.
Tarmoq aloqalarining aniq grafni qurish uchun yetarli ma’lumot bilan har
bir marshrutizatorni aloqa holati algoritmlari ta’minlaydi. Ushbu algoritmda, bir
xil graflar asosida barcha marshrutizatorlar ishlaydi, bu paketlarni uzatish
jarayonini konfiguratsiyasini o‘zgarishlarida ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. “Keng
ogohlantiruvchi” uzatish, ya’ni marshrutizatorning bevosita qo‘shnilariga paketni
uzatishi, bunday holat faqat aloqalar holati o‘zgargandagina ishlatiladi, bu holat
ishonchli tarmoqlarda kam uchraydi. Aloqa holati algoritmlariga asoslangan
protokollarga, OSI stekining IS-IS protokoli, TCP/IP stekining OSPF protokoli
va Novell stekining NLSP protokoli hisoblanadi.
Demak,
multiservis
tarmoqlar
va
boshqa
mavjud
barcha
paketlar
kommutatsiyasiga asoslangan tarmoqlarda paketlarning marshrutlarini belgilash
marshrutlash jadvallari va tarmoq topologik jadvallari asosida bajariladi.
|
| |
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 3-8JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–29_Issue-3_May_2023
6
Marshrutlash algoritmlarinig eng ko‘p ommalashgani, dinamik yoki adaptiv
marshrutlash algoritmi hisoblanadi. Bunday algoritmlar tarmoq kofiguratsiyasi
o‘zgarishiga
qarab marshrutlash jadvalini avtomatik sozlaydi. Dinamik
algoritmlar
asoslangan
protokollar
barcha
marshrutizatorlarda
aloqa
konfiguratsiyasining
o‘zgarishlarini
operativ
aniqlab,
tarmoqda
aloqalar
topologiyasi ma’lumotlarini yig‘ish imkonni beradi. Dinamik marshrutlashda
marshrutlash jadvalida belgilangan yo‘nalish qancha vaqtgacha saqlanib qolinishi
to‘g‘risidagi ma’lumotlar bo‘ladi va bu vaqtga TTL - time to live, ya’ni yo‘nalish
yashash vaqti, deyiladi. Dinamik algoritmlari odatda, taqsimlangan xarakteriga
ega bo‘ladilar. Bu hususiyat tarmoqda topologik jadval ma’lumotlarni yig‘ish,
hamda ma’lumotlarni umumlashtiruvchi belgilangan marshrutizatorning yo‘qligi
bilan xarakterlanadi, bunday vazifalar barcha marshrutizatorlar o‘rtasida taqsimlanadi.
Dinamik algoritmlar marshrutlash jarayonining bir qator omillarni bajara
olishi lozim. Birinchidan, adaptiv algoritm optimal yo‘nalish bilan ta’minlamasa
ham, ma’qul yo‘nalish bilan ta’minlash lozim. Ikkinchidan, tarmoq resurslari
haddan ziyod sarflanmasligi uchun algoritmlar oddiy bo‘lishi kerak. Uchinchidan,
marshrutlash algoritmlari moslashuvchanlik xususiyatiga ega bo‘lishlari kerak.
Hozirda zamonaviy tarmoqlarida qo‘llaniladigan yo‘nalish axborotlari bilan
almashuvchi adaptiv protokollar ikki guruhga bo‘linadi va ularning har biri
quyidagi algoritmlarning biriga asoslanadi:
- Distance Vector Algorithms - masofa vektor algoritmlari.
- Link State Algorithm - aloqa xolati algoritmlari.
DVA - Distance Vector Algorithms algoritmida har bir marshrutizator
tarmoq bo‘yicha ma’lum bir davrda, hamda keng ogohlantirgan holda tarmoqda
vektorni
tarqatadi,
joriy
marshrutizatordan
to
ma’lum
bo‘lgan hamma
tarmoqlargacha bo‘lgan masofasi uning komponentlari bo‘lib hisoblanadi.
Masofa deganda tarmoqdagi tugunlar soni tushuniladi. Nafaqat oraliq
marshrutizatorlar soni, tarmoq bo‘yicha qo‘shni marshrutizatorlar orasidan
paketlarni o‘tish vaqtini ham hisobga oluvchi boshqa metrika ham bo‘lishi
mumkin:
Qo‘shni marshrutizatordan vektorni olgandan so‘ng, joriy marshrutizator
vektorda belgilangan tarmoqgacha bo‘lgan masofani, shu qo‘shnigacha bo‘lgan
masofaga ko‘paytirib boradi. Qo‘shni marshrutizator vektorini olgandan so‘ng,
har bir marshrutizator unga bevosita o‘zi yoki boshqa marshrutizatorlarning
e’lonidan unga ma’lum bo‘lgan boshqa tarmoqlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni
jamlashtiradi, so‘ngra vektorning yangi ma’lumotini tarmoq bo‘yicha yuboradi.
Shunday qilib, har bir marshrutizator intertarmoqdagi mavjud tarmoqlar
to‘g‘risidagi axborot qo‘shni marshrutizatorlar orqali ulargacha bo‘lgan masofani
aniqlab oladi.
|
| |
XULOSA VA MUNOZARA - Marshrutlash algoritmlarining qiyosiy tahlili

XULOSA VA MUNOZARA
Xulosa o’rnida shuni takidlab o’tishim joizki axborotni jo‘natishdan oldin
mashrutni tanlashga ketgan juda kichik vaqt axborotni o‘tish vaqtiga katta ta’sir
ko‘rsatadi.
Nazariy
jixatdan
eng
yaxshi
mashrut
bo‘ylab axborotni jo‘natish yaxshi samara berishi aytib o‘tilgan.
Hozirda tarmoqlarni optimal mashrutini topishda ishlatiladigan ko‘p
algoritmlar bor. Ular odatda bir parametrga bog‘liq ravishda ishlashga
asoslangan. Bilamizki tarmoqda optimal mashrutini aniqlashda bir nechta
parametrlarga
e’tibor
berilsa
axborotlarni
optimal uzatishni ta’minlash
mumkin.
Har qanday simsiz sensorli tugunning asosiy jihati tizim tomonidan iste'mol
qilinadigan quvvatni minimallashtirishdir. Odatda, radio quyi tizimi eng katta quvvatni
talab qiladi. Shuning uchun ma'lumotlar radio tarmog'i orqali faqat kerak bo'lganda
yuboriladi. Sezilgan hodisa asosida ma'lumotlarni qachon jo'natish kerakligini aniqlash
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–29_Issue-3_May_2023
8
uchun algoritm tugunga yuklanishi kerak. Bundan tashqari, sensorning o'zi tomonidan
iste'mol qilinadigan quvvatni minimallashtirish muhimdir. Shuning uchun apparat
mikroprotsessorga radio, sensor va sensor signal datchikgiga quvvatni oqilona
boshqarish imkonini beradigan tarzda ishlab chiqilishi kerak.
ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.
Simple Network Management Protocol (SNMP), Internet working Technology
Overview, June 1999.
2.
N.Unaldi, S.Temel, "Wireless Sensor Deployment Method on 3D
Environments to Maximize Quality of Coverage and Quality of Nerwork
Connectivity", in Proc. the World Congress on Engineering and Computer
Science 2014 Vol II, WCECS 2014, 22-24 October, 2014, San Francisco, USA.
3.
T. R. Henderson, S. Roy, S. Floyd, and G. F. Riley, “ns-3 project goals,” workshop
on ns-2:the IP network simulator, ACM, New York, USA, 2006.
|
Sanasi holatiga namozov umidjon odil o‘G‘LI

Sanasi holatiga namozov umidjon odil o‘G‘LI
Download
90,43 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
20.05.2024
Hajmi
90,43 Kb.
#246612
Download
90,43 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sanasi holatiga namozov umidjon odil o‘G‘LI
Download
90,43 Kb.
Matnni ko'rish
Kapital qo’yilmalar samaradorligini baholash. Kapital qurilishda nazorat ishlarini olib borish

|
Kapital qo’yilmalar samaradorligini baholash. Kapital qurilishda nazorat ishlarini olib borish
|
bet | 9/10 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 110,5 Kb. | | #120905 |
Bog'liq Investitsiya faoliyatida kapital qurilish8. Kapital qo’yilmalar samaradorligini baholash. Kapital qurilishda nazorat ishlarini olib borish
Zamonaviy sharoitda shunday vaziyat yuzaga keldiki, korxonalar, loyihalash va ilmiy-tadqiqot institutlari, banklar va boshqa tijorat tashkilotlari investitsiyalarni iqtisodiy asoslashning zamonaviy uslubiyoti bilan qurollanmaganligi ulardan foydalanish samaradorligiga salbiy ta’sir ko’rsatmoqda.
So’nggi yillarda iqtisodiy adabiyotlarda investitsiyalarni iqtisodiy asoslash uslubiyotiga bag’ishlangan ko’pgina masalalar yoritib kelinmoqda. Shu boisdan tijorat tashkilotlari uchun ma’qul va tushunarli bo’lgan hamda xalqaro amaliyotni hisobga oluvchi investitsiyalarni iqtisodiy asoslashning umumtanolingan uslubiyotini ishlab chiqish nazariy va amaliy jihatdan muhim ahamiyat kasb etadi.
Sobiq Ittifoq davrida kapital qo’yilmalarning absolyut va taqqoslama samaradorligini aniqlash uslubiyoti amal qilar edi. Mazkur uslubiyot yagona bo’lib, amaliyotda keng qo’llanildi va hozirgi davrgacha ham ushbu uslubiyot o’z kuchini yo’qotgani yo’q.
Kapital qo’yilmalarning absolyut va taqqoslama samaradorligini aniqlash uslubiyoti ikki usuldan iborat bo’lib, birinchisi, kapital qo’yilmalarning absolyut samaradorligini aniqlash uslubiyoti, ikkinchisi, kapital qo’yilmalarning taqqoslama samaradorligini aniqlash uslubiyotidir.
Mazkur uslubiyotning ayrim jihatlariga to’xtalib o’tamiz.
Kapital qo’yilmalarning iqtisodiy samaradorlik koeffitsienti (Ekp). Ushbu ko’rsatkich foydaning kapital qo’yilmalar hajmiga nisbati orqali aniqlanadi:
Ekp (umumiy)
|
=
|
P
|
(6.2),
|
K
|
Ekp (ishlab chiqarishda)
|
=
|
Ts – S
|
(6.3),
|
K
|
Ekp (savdoda)
|
=
|
N – I
|
(6.4),
|
K
|
bu yerda:
|
| |
-jadval
Loyihalashtirish ishlarini bosqichlar bo’yicha

|
-jadval
Loyihalashtirish ishlarini bosqichlar bo’yicha
|
bet | 4/10 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 110,5 Kb. | | #120905 |
Bog'liq Investitsiya faoliyatida kapital qurilish1-jadval
Loyihalashtirish ishlarini bosqichlar bo’yicha
tashkil etish sxemasi
Ishlar bosqichi
|
Asos
|
Ijrochilar
|
1-bosqich. Loyiha oldi ishlari
|
1.1. Texnik-iqtisodiy asosnoma ishlab chiqish
|
Kapital qo’yilmalarning rejasi. Qaror (qurilishni amalga oshiruvchi tashkilotning buyruqlari)
|
Buyurtmachi yoki uning topshirig’iga ko’ra loyihaviy yoki ilmiy-tadqiqot tashkiloti
|
1.2. Loyihalashtirish uchun shartnomalar tuzish
|
Buyurtmachining taklifi
|
Buyurtmachi yoki loyihaviy tashkilot
|
2-bosqich. Loyihaviy ishlar
|
2.1. Qidiruv-izlanish
|
Buyurtma va shartnoma
|
Loyihaviy tashkilot
|
2.2. Bosqichlar bo’yicha loyihani ishlab chiqish
|
Loyihalashtirish uchun belgilangan vazifalar (buyurtma), loyihani ishlab chiqish va shartnoma tuzish uchun yo’riqnoma
|
Loyihaviy tashkilot
|
3-bosqich. Loyihani ekspertizadan o’tkazish va tasdiqlash
|
3.1. Loyihani ekspertizasi
|
Loyihani ishlab chiqish tartibi bo’yicha yo’riqnoma va loyihani ekspertiza qilish bo’yicha yo’riqnoma
|
Loyihaviy tashkilot,
loyihalar ekspertizasi bo’limi
|
3.2. Loyihani tasdiqlash
|
Loyihani ishlab chiqish tartibi bo’yicha yo’riqnoma
|
Loyihaviy tashkilot,
tegishli muassasa tomonidan loyihaning tasdiqlanishi
|
Amaldagi qonunchilikka ko’ra, qurilishning amalga oshirilishi tegishli tartibda tasdiqlangan loyihaviy hujjatlarsiz ta’qiqlanadi.
Kapital qurilishni loyihalashtirishda loyiha oldi hujjatlari, loyiha hujjatlari, dastlabki TIA yoki dastlabki texnik-iqtisodiy hisoblash, yakuniy TIA yoki texnik-iqtisodiy hisoblash, ishchi loyiha, smeta, ish hujjatlari, loyihalovchi, etkazib beruvchi (ishlab chiqaruvchi), qurilishlarning aniq ro’yxati, qurilishlarning titul ro’yxati, mablag’ bilan ta’minlovchi organ, ijro hujjatlari, qurilish maydoni, vaqtinchalik inshootlar, biriktiriladigan ishlar, shartnoma narxini bo’lib chiqish kabi tushunchalar qo’llaniladi.
Shuni ta’kidlash joizki, kapital qurilishda loyihalashtirishning markaziy qismini loyihaning TIA egallaydi.
Taniqli xorijlik iqtisodchi-olimlardan V.Berens, P.Xavraneklar fikricha: «texnik-iqtisodiy asoslash – bu salohiyatli investorlar, loyiha quruvchilari va moliyachilarni investitsiyalash va moliyalash usullari bo’yicha qaror qabul qilish uchun zarur bo’lgan ma’lumotlar bilan ta’minlovchi vosita»2. Rossiyalik olim V.Zolotogorov: «texnik-iqtisodiy asoslash – bu investitsiya loyihasining samaradorligi va maqsadliligini ko’rib chiqishga imkon beruvchi texnik va tashkiliy qarorlar, hisob-smeta, baholash va boshqa ko’rsatkichlarni aks ettiruvchi hisob-analitik hujjatlar to’plami»3, deya tavsiflaydi.
Loyiha strategiyasi va marketing kontseptsiyasi (1-bo’lim)
Loyihaning joylashuv joyi, maydoni va atrof-muhit (4-bo’lim)
Sotish dasturi
(2-bo’lim)
Ishlatiluvchi moddiy resurslar (3-bo’lim)
|
| |
Excelda jadvaldagi ustun sarlavhasiga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa nima sodir bo‘ladi?

11. Excelda jadvaldagi ustun sarlavhasiga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa nima sodir bo‘ladi?
Ustunning ekranda ko‘ringan qismi belgilanadi
12. Nomi, kengaytmasi va hajmiga ega bo‘lgan u yoki bu turdagi axborotlarni o‘zida jamlagan ob’ekt qanday nomlanadi?
Papka
13. Bu algoritmlarda asosan hech qanday shart tekshirilmaydi va jarayonlar tartib bilan ketma- ket bajariladi. U sodda hisoblashlar yoki amallar ketma - ketligi. Bu ta`rif qaysi algoritm turiga berilgan?
Takrorlanuvchi
14. Kompyuter xotirasiga kiritilgan 4ta AВSD harflari necha bit hajmga ega?
32
15. Microsoft Word dasturida sichqoncha yordamida abzatsni tezkor belgilash qanday amalga oshiriladi?
So‘zga sichqoncha chap tugmasi bilan ketma-ket ikki marta bosish bilan
16. Foydalanuvchilarni Internetga ulaydigan tashkilot?
Xosting
17. Kompyuterlarda ishlatiladigan dasturlar shartli ravishda uch guruhga bo‘linadi. Bular qaysilar?
tizimli, amaliy va faylli
18. Diskda o‘z nomiga ega bo‘lgan va o‘zida turli fayl ob’ektlarini va yorliqlarni jamlagan ob’ekt qanday nomlanadi?
Papka
19. Masshtabi bo‘yicha axborot tizimlari bo‘linadilar
murakkab, oddiy
20. Tarmoq platasi (adapteri) nima uchun ishlatiladi?
Kompyuterni internetga ulash
2 7 9 14 15 20
1. Ziyonet ta’lim tarmog‘i nechanchi yilda ishga tushirilgan?
2005 yil
2. Ko‘pgina kompyuter tarmoqlaridan iborat global kompyuter tarmog‘i qanday ataladi?
Internet
3. Internet tarmog‘ida real vaqtda axborotlar (xabarlar) almashish xizmati qanday ataladi?
Chat
4. “Elektron hujjat aylanishi to‘g‘isida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni qachon qabul qilangan?
2004 y
5. Disk formatlanganda undagi ma’lumotlar…?
O‘chiriladi
|
MBBTga chiquvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?

4. MBBTga chiquvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?
Ma’lumot
5. Hardware – bu?
Apparat ta’minoti
6. Tarmoq platasi (adapteri) nima uchun ishlatiladi?
Kompyuterni lokal tarmoqqa ulash
7. Internet sahifalarini o‘qish va ko‘rish dasturi qanday nomlanadi?
Brouzer
8. Excelda A2 katakda 12 soni, B2 katakda 6 soni, C2 katakda 2 soni, D2 katakda =A2*B2/ C2 yozilsa, D2 da xisob na tijasini belgilang.
36
9. Taqdimotlar yaratishda ko‘pgina hollarda ob’ektlardan nusxa ko‘chirishga to‘g‘ri keladi. Slaydlardagi ob’ektlarni nusxalash qanday amalga oshiriladi?
«Ctrl» tugmasini bosgan holda sichqoncha ko‘rsatkichi bilan ob’ektni yangi joyga o‘tkazish
10. Qanday qurilmalar foydalanuvchi tomonidan axborotlarni kompyuterga kirituvchi asosiy qurilmalar hisoblanadi?
Klaviatura va sichqon
11. Microsoft Excel elektron jadvalida A1:B4 yacheykalar guruhi tanlangan. Bu diapazonga nechta yacheyka kiradi?
8
12. Birinchi pullik MBBT tizimini aniqlang
ORACLE
13. Microsoft Word dasturida kursordan chapdagi belgilarni o‘chirish uchun qaysi tugmadan foydalaniladi?
Backspace
14. Microsoft Word dasturida sichqoncha yordamida abzatsni tezkor belgilash qanday amalga oshiriladi?
Kursorni kerakli abzatsga o‘rnatish va Pravka\ Videlit vse” menyu amalini bajarish bilan
15. Tayyor bo‘lgan taqdimot namoyishini ishga tushirish uchun qaysi funksional klavish orqali amalga oshiriladi?
F5
16. Bu algortimlar biror shart bajarilishi bilan bog‘liq ravishda tuziladi. U hisoblash ketma - ketligini aniqlaydigan shartlarni o‘z ichiga oladi. Bu ta`rif qaysi algoritm turiga berilgan?
Tarmoqlanuvchi
17. Bir kilobayt necha baytga teng?
1024
18. So‘rovlar tili to‘g‘ri keltirilgan qatorni aniqlang
SQL
19. Axborotning eng kichik o‘lchov birligi nima?
Bit
20. Bosh menyuning qaysi bo‘limi orqali tizim ma’lumotnomasiga murojat qilinadi?
“Spravka i podderjka” bo‘limi
http://hozir.org
|
Oldin ko‘rib chiqilgan veb saxifani qaytadan yuklash uchun Internetga ulanish talab qilinmaydigan veb brauzerlarning ishlash rejimi qanday ataladi?

6. Oldin ko‘rib chiqilgan veb saxifani qaytadan yuklash uchun Internetga ulanish talab qilinmaydigan veb brauzerlarning ishlash rejimi qanday ataladi?
Avtonom rejimi
7. MBBTga kiruvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?
Ma’lumot
8. Kompyuter xotirasiga kiritilgan 4ta AВSD harflari necha bit hajmga ega?
32
9. Kim birinchi bo‘lib relyasion ma’lumotlar bazasini yaratgan?
Bul
10. Taqdimot namoyishi vaqtida klaviaturadagi Page Down tugmasi bosilsa nima sodir bo‘ladi?
Navbatdagi slaydga o‘tiladi
11. YAcheyka manzili to‘g‘ri yozilgan javobni ko‘rsating:
B7
12. Ko‘pgina axborotlarni o‘zida jamlagan Internet sahifalari yig‘indisi qanday nomlanadi?
Veb sayt
13. Yagona identifikatsiya tizimi Internet tarmog‘ida qanday nomlanadi?
www.id.uz
14. O‘zining mos belgisiga va nomiga ega, biror dastur yoki papkaga bo‘lgan murojatni amalga oshiruvchi ob’ekt qanday nomlanadi?
Dastur
15. Jarayon bajarilishi uchun ma’lumot kerak bo‘lsa yoki biror hodisa ro‘y berishi kerak bo‘lsa, u:
Tayyor xolatga o‘tadi
16. Microsoft Excel elektron jadvalida A1:B4 yacheykalar guruhi tanlangan. Bu diapazonga nechta yacheyka kiradi?
8
17. Davlat organining rasmiy sayti qaysi domen zonasida joylashtirilishi kerak?
Uz
18. «Korzina» yorlig‘ining vazifasi nima?
o‘chirilgan fayllarni vaqtincha saqlash
19. Excelda jadvaldagi ustun sarlavhasiga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa nima sodir bo‘ladi?
Ustun to‘liq belgilanadi
20. Axborot qanday sifatlarga ega bo‘lishi kerak?
uzluksiz va uzlukli, qimmatli
7 8 17 20
1. Internetning dastlabki nomi?
Arpanet
2. Asosiy maqsadi va samaradorlik ko‘rsatkichi – maksimal o‘tkazish qobiliyati, ya’ni vaqt birligida maksimal son masalalarni yechishdan iborat bo‘lgan OTlar bu?
Ma’lumotlarga paketli ishlov berish tizimlari
|
Idoralar resurslari va/yoki axborot tizimlari orqali yuridik va jismoniy shaxslarga xizmat ko‘rsatish turi qanday nomlanadi?

17. Idoralar resurslari va/yoki axborot tizimlari orqali yuridik va jismoniy shaxslarga xizmat ko‘rsatish turi qanday nomlanadi?
Davlat xizmatlari
18. Internet tarmog‘iga oddiy modem yordamida, telefon liniyasi orqali telefon raqamini terish yo‘li bilan ulanish usulini ko‘rsating:
Wi-MAX
19. Taqdimotlar yaratishda ko‘pgina hollarda ob’ektlardan nusxa ko‘chirishga to‘g‘ri keladi. Slaydlardagi ob’ektlarni nusxalash qanday amalga oshiriladi?
«Ctrl» tugmasini bosgan holda sichqoncha ko‘rsatkichi bilan ob’ektni yangi joyga o‘tkazish
20. Axborot texnologiyalarini qo‘llab avvaldan shakllan-tirilgan davlat xizmatlarini fuqarolar, biznes va davlat-ning boshqa tarmoqlariga axborotlarni taqdim etish nima deb ataladi?
Elektron hukumat
5 8 14 18 1. Quyida monitor turlari keltirilgan javobni toping?
Intel-8087, Intel-80287, Intel-80386
2. Bir bayt necha bitga teng?
4
3. Kompyuter tarmoklari nechta guruxga ajratiladi?
2
4. Excelda A2 katakda 12 soni, B2 katakda 6 soni, C2 katakda 2 soni, D2 katakda =A2*B2/ C2 yozilsa, D2 da xisob na tijasini belgilang.
2
5. MBBTga chiquvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?
Ma’lumot
6. Microsoft Excel dasturi ish kitobiga yangi sahifani (list) qanday qo‘shish mumkin?
Sahifa nomiga sichqoncha chap tugmasini bosing va paydo bo‘lgan menyudan “Dobavit” amalini tanlang
7. Skaner –bu:
qog‘ozdagi faqat tasvirli ma’lumotni kompyuterga kiritadi
8. “Elektron tijorat to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasi qonuni qachon qabul qilangan?
2004 y
9. Internet tarmog‘iga ajratilgan liniya orqali ulanish usulini ko‘rsating:
Wi-Fi
10. Odatda savatdan (korzinadan) ob’ektlarni tiklash jarayonida ular qayerga tiklanadi?
«Moy kompyuter» papkasiga
|
Tranzaksiya nima? - 1. Alohida energiyaga, katta hajmga va samarali foydalanish imkoniga ega bo‘lgan xotira?

3. Tranzaksiya nima?
So‘rovlar majmuining bajarilishini boshqarish
4. Microsoft Excel elektron jadvalida A1:B4 yacheykalar guruhi tanlangan. Bu diapazonga nechta yacheyka kiradi?
8
5. Birinchi pullik MBBT tizimini aniqlang
ORACLE
6. Excelda A2 katakda 12 soni, B2 katakda 6 soni, C2 katakda 2 soni, D2 katakda =A2*B2/ C2 yozilsa, D2 da xisob na tijasini belgilang.
36
7. Quyida monitor turlari keltirilgan javobni toping?
Intel-8087, Intel-80287, Intel-80386
8. Jarayon bajarilishi uchun ma’lumot kerak bo‘lsa yoki biror hodisa ro‘y berishi kerak bo‘lsa, u:
Tugatiladi
9. Internet sahifalarini o‘qish va ko‘rish dasturi qanday nomlanadi?
Brouzer
10. Axborotning turlari to‘g‘ri keltirilgan javobni aniqlang.
matn, tasvir, animatsiya, audio va video
11. Bir kilobayt necha baytga teng?
1024
12. Excelda Diapazon deb nimaga aytiladi?
Ixtiyoriy yacheykalardan iborat bo‘lgan guruhga
13. Windows operatsion tizimiga kirishda foydalanuvchining o‘rnatilgan paroli noto‘g‘ri kiritilsa qanday jarayon sodir bo‘ladi?
Parolni qaytadan kiritish so‘raladi
14. Microsoft Word dasturida sichqoncha yordamida so‘zni tezkor belgilash qanday amalga oshiriladi?
So‘zga sichqoncha chap tugmasi bilan ketma-ket ikki marta bosish bilan
15. Zamonaviy fayllarni boshqaruv tizimi –bu:
NTFS
16. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2009 yil 31 dekabrdagi 340-sonli Qaroriga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi ma’lumotlar bazasi axborot- qidiruv tizimining manzilini ko‘rsating:
Lex.UZ
17. MBBTga kiruvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?
SQL
18. Bu algoritmlar deb shunday algoritmlarga aytiladiki, unda bir yoki bir necha amallar ketma -ketligi bir necha marta takrorlanadi. Bu ta`rif qaysi algoritm turiga berilgan?
Takrorlanuvchi
|
- 1. Alohida energiyaga, katta hajmga va samarali foydalanish imkoniga ega bo‘lgan xotira?

3 8 10 15 17 18
1. Raqamli axborot nima?
Kompyuter xotirasidagi har qanday fayl
2. Noto‘g‘ri yozilgan formulani ko‘rsating:
’A2+B4’
3. MBBTga kiruvchi ma’lumot nima deb yuritiladi?
So‘rov
4. Zamonaviy fayllarni boshqaruv tizimi –bu:
NTFS
5. Excelda jadvaldagi ustun sarlavhasiga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan bosilsa nima sodir bo‘ladi?
Ustun to‘liq belgilanadi
6. Microsoft Word dasturi ma’lumotnomasini (Spravka) chaqirish qaysi tugma orqali amalga oshiriladi?
F1
7. Diskda o‘z nomiga ega bo‘lgan va o‘zida turli fayl ob’ektlarini va yorliqlarni jamlagan ob’ekt qanday nomlanadi?
Papka
8. “Axborot” ga to‘g‘ri berilgan ta’rifni aniqlang?
Istalgan manbalardan keladigan ma’lumotlardan foydalanish, ishlov berish va yaratish bilan bog‘liq bo‘lgan sub’ektlarning faoliyat sohasi.
9. Microsoft Word dasturida sichqoncha yordamida so‘zni tezkor belgilash qanday amalga oshiriladi?
So‘zga sichqoncha chap tugmasi bilan ketma-ket ikki marta bosish bilan
10. Quyida monitor turlari keltirilgan javobni toping?
Lampali, suyuq kristalli, sonli
11. Microsoft Excel dasturida quyida keltirilgan ma’lumotlar turining qaysi biri mavjud emas?
Grafik
12. Foydalanuvchilarni Internetga ulaydigan tashkilot?
Provayder
13. YAcheyka manzili to‘g‘ri yozilgan javobni ko‘rsating:
B7
14. 1. Excelda СУММ(G1: G100) funksiyasi nimani hisoblaydi?
G1 dan G100 gacha bo‘lgan yacheykalardagi sonli qiymatlarning yig‘indisini hisoblaydi
SQL Server
16. WWW deganda nimani tushunasiz?
Internet sistemasi. Butun dunyo multimediya hujjatlarini gipermatn yordamida bog‘laydi va ular orasida soda universal axborot aloqalarini o‘rnatadi
|
Fayllar va papkalarni ixtiyoriy tartibda belgilash uchun klaviaturaning qaysi tugmasidan foydalaniladi?

11. Fayllar va papkalarni ixtiyoriy tartibda belgilash uchun klaviaturaning qaysi tugmasidan foydalaniladi?
Ctrl
12. «.xlsx» kengaytmaga ega bo‘lgan faylni sichqonchaning chap tugmasi bilan ikki marta bosilsa nima sodir bo‘ladi?
Microsoft Excel dasturi ishga tushiriladi va unga tanlangan hujjat yuklanadi
13. Veb resursi manzili to‘g‘ri yozilgan javobni ko‘rsating.
http://www.gov.uz
14. Taqdimot namoyishi vaqtida siz 15 slaydda turibsiz, ammo 3 slaydga qaytishingiz kerak. Darxol ushbu slaydga qaytish uchun nima qilish kerak?
Sichqoncha g‘ildiragini bosish va va kontekst menyusining «Pereyti k slaydu» bo‘limidan 3-slaydni tanlash kerak
15. Noto‘g‘ri yozilgan formulani ko‘rsating:
’A2+B4’
16. Kompyuter diskida yoki ixtiyoriy axborot tashuvchida joylashgan «.pptx» kengaytmali faylga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan ikki marta bosilsa qanday jarayon sodir bo‘ladi?
Microsoft PowerPoint dasturi ishga tushiriladi va unga tanlangan hujjat yuklanadi
17. Disklar standart qanday nomlanadi?
Lotin alifbosining harflari bilan
18. Tayyor bo‘lgan taqdimot namoyishini ishga tushirish uchun qaysi funksional klavish orqali amalga oshiriladi?
F5
19. MS Office ilovalari bu?
Amaliy dasturiy ta’minot dasturlaridir
20. Excelda A1 ga 4 soni, B1 ga =A1/2 formula, C1 ga =СУММ(A1;B1)* 10 formula kiritilgan. C1 yacheyka qiymatini aniqlang.
60
3 14
1. Oldin ko‘rib chiqilgan veb saxifani qaytadan yuklash uchun Internetga ulanish talab qilinmaydigan veb brauzerlarning ishlash rejimi qanday ataladi?
Avtonom rejimi
2. Algoritmlarni hisoblash jarayonlari qanday turlarga bo‘linadi?
chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi
3. Masshtabi bo‘yicha axborot tizimlari bo‘linadilar
ob’ektga mo‘ljallangan va boshqalar
|
MBBT dasturiy ta’minotlarni qaysi bosqichiga kiradi?

|
MBBT dasturiy ta’minotlarni qaysi bosqichiga kiradi?
|
bet | 7/9 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 20,47 Kb. | | #108591 |
Bog'liq 1. Alohida energiyaga, katta hajmga va samarali foydalanish imko-hozir.org19. MBBT dasturiy ta’minotlarni qaysi bosqichiga kiradi?
Axborot bosqichiga
20. Internet tarmog‘iga oddiy modem yordamida, telefon liniyasi orqali telefon raqamini terish yo‘li bilan ulanish usulini ko‘rsating:
ADSL
5 14 1. Bosh menyuning qaysi bo‘limi orqali tizim ma’lumotnomasiga murojat qilinadi?
“Spravka i podderjka” bo‘limi
2. Kompyuterlashtirish va axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish bo‘yicha muvofiqlashtiruvchi Kengashning veb-saxifasi manzilini ko‘rsating:
www.ict.gov.uz
3. Qanday qurilmalar foydalanuvchi tomonidan axborotlarni kompyuterga kirituvchi asosiy qurilmalar hisoblanadi?
Klaviatura va sichqon
4. Microsoft Word dasturi ma’lumotnomasini (Spravka) chaqirish qaysi tugma orqali amalga oshiriladi?
F1
5. Odatda savatdan (korzinadan) ob’ektlarni tiklash jarayonida ular qayerga tiklanadi?
«Moy kompyuter» papkasiga
6. Yagona identifikatsiya tizimi Internet tarmog‘ida qanday nomlanadi?
www.id.uz
7. Axborot texnologiyalarini qo‘llab avvaldan shakllan-tirilgan davlat xizmatlarini fuqarolar, biznes va davlat-ning boshqa tarmoqlariga axborotlarni taqdim etish nima deb ataladi?
Elektron hukumat
8. Kompyuterlarda ishlatiladigan dasturlar shartli ravishda uch guruhga bo‘linadi. Bular qaysilar?
tizimli, amaliy va uskunaviy
9. Taqdimotlar yaratishda ko‘pgina hollarda ob’ektlardan nusxa ko‘chirishga to‘g‘ri keladi. Slaydlardagi ob’ektlarni nusxalash qanday amalga oshiriladi?
«Ctrl» tugmasini bosgan holda sichqoncha ko‘rsatkichi bilan ob’ektni yangi joyga o‘tkazish
10. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2009 yil 31 dekabrdagi 340-sonli Qaroriga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi ma’lumotlar bazasi axborot- qidiruv tizimining manzilini ko‘rsating:
Lex.UZ
|
| |
- nazorat ishi - I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan...

|
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
bet | 76/91 | Sana | 02.04.2021 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #13942 |
6 - nazorat ishi
I variant
1. Sonning ishorasini aniqlang: .
Agar va bo‘lsa, va .
Ifodani soddalashtiring: .
Ayniyatni isbotlang .
Hisoblang: .
II variant.
1. Sonning ishorasini aniqlang: .
2. Agar va bo‘lsa, va ,.
3. Ifodani soddalashtiring: .
4. Ayniyatni isbotlang: .
5. Hisoblang: .
7 - nazorat ishi
I variant
1.Qo‘shish formulalari yordamida hisoblang: а) ; b) .
2. Ifodani soddalashtiring: .
3. Agar va bo‘lsa, ni toping.
4. Ifodani soddalashtiring: .
5. Ifodani soddalashtiring: .
II variant
1. Qo‘shish formulalari yordamida hisoblang:
а) ; b).
2. Ifodani soddalashtiring: .
3. Agar va bo‘lsa, ni toping.
4. Ifodani soddalashtiring: .
5. Ifodani soddalashtiring: .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
- nazorat ishi - I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan...

|
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
bet | 77/91 | Sana | 02.04.2021 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #13942 |
8 - nazorat ishi
I variant
1. Аgаr если , bo’lsа, аrifmеtik prоgrеssiyaning аyirmаsini tоping.
2. аrifmеtik prоgrеssiyadа , bo’lsа, dаstlаbki 10 tа hаdining yig’indisini tоping.
3. gеоmеtrik prоgrеssiyadа , bo’lsа, gеоmеtrik prоgrеssiyaning birinchi hаdini tоping.
4. Agar gеоmеtrik prоgrеssiyadа , bo’lsа, dаstlаbki beshtа hаdining yig’indisini tоping.
5. Agar аrifmеtik prоgrеsiyadа bo’lsа, аrifmеtik prоgrеssiyaning birinchi hаdi vа аyirmаsini tоping.
II variant
1. Аgаr , bo’lsa, аrifmеtik prоgrеssiyaning аyirmаsini tоping.
2. аrifmеtik prоgrеssiyadа , bo’lsа, dаstlаbki 12 tа hаdining yig’indisini tоping.
3. Аgаr gеоmеtrik prоgrеssiyada , bo’lsa, gеоmеtrik prоgrеssiyaning birinchi hаdini tоping.
4. gеоmеtrik prоgrеssiyadа , bo’lsа, dаstlаbki yettitа hаdning yig’indisini tоping.
5. Аgar arifmеtik prоgrеsiyadа bo’lsа, аrifmеtik prоgrеssiyaning birinchi hаdi vа аyirmаsini tоping.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
5A111201 – O`zbek tili va adabiyoti magistratura mutaxassisligiga o’qishga kiruvchining mutaxassislik fanlaridan kirish imtihoni savollari

|
5A111201 – O`zbek tili va adabiyoti magistratura mutaxassisligiga o’qishga kiruvchining mutaxassislik fanlaridan kirish imtihoni savollari
|
bet | 1/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 37,54 Kb. | | #101944 |
Bog'liq Savollar O\'zbek tili va adabiyoti
5A111201 – O`ZBEK TILI VA ADABIYOTI MAGISTRATURA MUTAXASSISLIGIGA O’QISHGA KIRUVCHINING MUTAXASSISLIK FANLARIDAN KIRISH IMTIHONI SAVOLLARI
1 BLOK. TILSHUNOSLIK NAZARIYASI
1. Lingvistik tadqiqot metodlari
2. Gap bo‘laklari talqini
3. Lisoniy shaxs tushunchasi.
4. Lingvistikada maydon nazariyasi
5. Til va nutk antinomiyasi.
6. Lingvistik oqimlar va metodlar.
7. Nutq madaniyati va madaniy nutq tushunchasi
8. Til birliklarining belgisiz xususiyatlari.
9.Lingvistik pragmatikaning amaliy shakllanishi.
10.Til strukturasi nazariyasi.
11.Lingvistik pragmatikaning nazariy shakllanishi.
12.Til va uning vazifalari.
13.Tilshunoslikda leksema va so‘z talqini.
14.Til birliklarining paradigmatik munosabati
15.Matn birliklari.
16.Matn strukturasi va semantikasi.
17.Til, madaniyat va inson.
18.Matnning aktual bo‘linishi.
19.Til va uning funksiyasi.
20.Til birliklarining adabiyotlardagi talqini.
21.Tilshunoslik nazariyasining asosiy masalalari
22.Kompyuter lingvistikasi va kognitiv tilshunoslik.
23.Agglyutinativ tillar va ularning xususiyatlari.
24.Tilshunoslik maktablari.
25.Til ochiq va dinamik sistema sifatida.
26.An’anaviy va sistem tilshunoslik munosabati masalalari.
27.Lingvistik belgining umumsemiologik tabiati.
28.Amerika deskriptiv lingvistikasi.
29.Lingvistik pragmatikaning nazariy shakllanishi.
30.Glossematika nazariyasi.
31.Tilshunoslikda strukturalizm ta’limoti.
32.Tilning belgilik xususiyatlari.
33.V.Gumboldt, A.A.Potebnya, F.de Sossyur ta’limoti.
34.Lingvistik pragmatikaning xususiy masalalari.
35.Til birliklarining belgisiz xususiyatlari.
36.Lingvistik oqimlar va metodlar.
37.Pragmalingvistikaning til sathlariaro munosabati.
38.Til va tafakkur munosabati.
39. Pragmatika va semiotika.
40.Til-belgilar tizimi.
41.Tilshunoslik maktablari.
42.Tilshunoslikda psixologizm, naturalizm.
43.Yosh grammatikachilar maktabi.
44.Strukturalizm va uning yo‘nalishlari
45.Ferdinand de Sossyurning lingvistik qarashlari.
46.Praga strukturalizmi
47.Amerika strukturalizmi
48.Tilshunoslikning zamonaviy yo‘nalishlari
49.Pragmalingvistika
50.Antropolingvistika
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
5A111201 – O`zbek tili va adabiyoti magistratura mutaxassisligiga o’qishga kiruvchining mutaxassislik fanlaridan kirish imtihoni savollari
|
- nazorat ishi - I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan...

|
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
bet | 78/91 | Sana | 02.04.2021 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #13942 |
9 - nazorat ishi
I variant
Cheksiz kamaюvchi geometrik progressiya yig‘indisini toping:
36; 12; 4; …;
Cheksiz kamaюvchi geometrik progressiyaning yig‘indisi 54 ga teng. Agar bo‘lsa, ni.
2 dan 92 gacha bo‘lgan barcha natural sonlar yig‘indisini toping.
1 dan 121 gacha bo‘lgan barcha toq sonlarning yig‘indisini toping.
Agar geometrik progressiyada , bo‘lsa, va ni toping.
II variant
1.Cheksiz kamaюvchi geometrik progressiya yig‘indisini toping: 49; 7; 1; …;
2. Cheksiz kamaюvchi geometrik progressiyaning yig‘indisi 81 ga teng. Agar bo‘lsa, ni.
3. 2 dan 102 gacha bo‘lgan barcha natural sonlar yig‘indisini toping.
4. 1 dan 100 gacha bo‘lgan barcha toq sonlarning yig‘indisini toping.
5. Agar geometrik progressiyada , bo‘lsa, va ni toping.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
- nazorat ishi - I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan...

|
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
bet | 75/91 | Sana | 02.04.2021 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #13942 |
5 - nazorat ishi
I variant
1. Sonni 0,01 gacha aniqlikda yozing: а) ; b) ; c) .
2. Sonlarni taqqoslang: а) va 1,5; b) va ; c) va –2.
3. Birlik aylanada (1; 0) nuqtani: а) ; b) ; c) ; d) burchakka burish natijasida hosil bo‘lgan nuqtalarining koordinatalarini toping.
4. Hisoblang: а) ; b) ;
c) .
5. Hisoblang: .
II variant
1. Sonni 0,01 gacha aniqlikda yozing: а) ; b) ; c) .
2. Sonlarni taqqoslang: а) va 2; b) va ; c) va .
3. Birlik aylanada (1; 0) nuqtani: а) ; b) ; c) ; d) burchakka burish natijasida hosil bo‘lgan nuqtalarining koordinatalarini toping.
4. Hisoblang: а) ; b) ;
c) .
5. Hisoblang: .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
- nazorat ishi - I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan...

|
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
bet | 26/91 | Sana | 02.04.2021 | Hajmi | 2,4 Mb. | | #13942 |
11 - nazorat ishi
I variant
Ko‘paytirishni bajaring: а) 6,9 · (-0,1); b) –5,07 · (-3,07); c) .
Bo‘lishni balaring: а) 3,6 : (-0,9); b) –11,7 : (-1,8); c) .
Tenglamani yeching: а) ; b) b – 2,2 = -3,3.
Ifodaning qiymatini toping: -0,2 ·3,8 – 3,7 · (-0,2).
Ifodaning qiymatini toping: .
II variant
Ko‘paytirishni bajaring: а) 6,17 · (-0,1); b) –6,7 · (-2,4); c) .
Bo‘lishni balaring: а) 8,4 : (-0,7); b) –3,289 : (-1,3); c) .
Tenglamani yeching: а) 3,6 = -7,2; b) –1,2 – = 3.
Ifodaning qiymatini toping: -0,7 · 7,31 + 0,69 · (-0,7).
Ifodaning qiymatini toping: .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I poyezd 4 soatda 336 km, avtobus 3 soatda 126 km yo’l bosdi. Avtobusning tezligi poyezd tezligidan necha marta kam? Yechish
|
VI. Darsni yakunlash. Baholash. Uyga vazifa berish. Ish o'rnini yig'ishtirish

|
VI. Darsni yakunlash. Baholash. Uyga vazifa berish. Ish o'rnini yig'ishtirish
|
bet | 64/74 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 26,75 Mb. | | #110626 |
Bog'liq TEXNOLOGIYA 5-9 SINF QIZLAR TO\'GARAK (3)VI. Darsni yakunlash. Baholash. Uyga vazifa berish. Ish o'rnini yig'ishtirish.
O’IBDO’____________________
Sana________
60-Mavzu: Vitaminlarga boy sabzavotlardan to‘yimli salatlar tayyorlash texnologiyasi. (karam,sabzi,lavlagi,baqlajon)
I.To’garakning maqsadi: O’quvchilarni xalq hunarmandchiligiga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish, malaka va ko’nikmalarini shakllantirish.
II.To’garakning jihozlari: Kerakli asbob va moslamalar, igna,qaychi,rangli iplar, matolar,chambarak ,ko’rgazmali rasmlar ,bukletlar.
III.Mashg’ulotning borishi:Amaliy mashg‘ulot: Baqlajonli salat tayyorlash.
Kerakli masalliqlar: 1 kg baqlajon, 3-4 dona qizil bulg‘or qalampir, 3-4 dona sarimsoq piyoz, 200 gr kungaboqar yog‘i, ko‘katlar, ziravorlar, 1-2 qoshiq sirka, tuz, 1 bosh piyoz, 1-2 dona qizil sabzi. Kerakli texnik vositalar: tovoncha, sirli yoki yelim idish, pichoq, taxtakach, qoshiq, likopcha, qirg‘ich.
Ishni bajarish tartibi:
Barcha masalliqlar samoncha shaklida to‘g‘rab olinadi. To‘g‘raglan baqlajonga tuz sepib 5-10 daqiqa tindiriladi. Keyin yog‘da qovurib olinadi. Qolgan masalliqlarga tuz va ziravorlar qo‘shib yaxshilab aralashtiriladi. Qovurilgan baqlajon ustiga solib yana aralashtiriladi. Ustidan sirka solinai va u ham aralashtiriladi. Tayyor massa 10-15 daqiqadan keyin bezatilib dasturxonga tortiladi.
IV.Yangi mavzuni mustahkamlash:
Yangi mavzu amaliy mashg‘ulot davomida mustahkamlanadi.
V. Darsni yakunlash:
Darsda faol qatnashgan o‘quvchilarni baholash, o‘quvchilarda shakllanishi mumkin bo‘lgan kompetensiyalarni tushuntirish, o‘quvchilarda shakllangan kompitentlikni to‘g‘ri yo‘naltirish.
|
| |
oriyentirlangan zanjir - Navzu: Bog`langan graflar. Marshrut, zanjir, sikllar. Eyler va

oriyentirlangan zanjir) tushunchasini ham kiritish mumkin. Boshlang‘ich va
oxirgi uchlari ustma-ust tushadigan oriyentirlangan zanjir
kontur deb ataladi.
• Bir-biri bilan ustma-ust tushmaydigan ixtiyoriy
ikkita uchlari bog‘langan graf
bog‘lamli graf deb
ataladi.
• Agar grafdagi ikkita uchni biror oddiy zanjir bilan
tutashtirish mumkin bo‘lsa, u holda bu ikkita uch
ekvivalent (
bog‘langan) deyiladi. Bunday uchlar
to‘plami grafda
ekvivalentlik munosabati bilan
aniqlangan deb hisoblanadi. Uchlar to‘plami
bo‘yicha ekvivalentlik munosabatini inobatga
olgan holda berilgan grafni
bog‘lamlilik
komponentalari (qisqacha,
komponentalari)
deb ataluvchi bog‘lamli qismlarning birlashmasi
deb qarash mumkin. Bu yerda berilgan graf
bog‘lamlilik komponentalariga bo‘laklandi
(ajratildi) deb aytish mumkin
Eyler grafi. Gamilton grafi. Sodda zanjirlarni aniqlash
Yo'naltirilmagan G graf berilgan bo`lsin. Eyler sikli shunday siklki, unda grafning ma'lum bir uchidan chiqib, barcha qirralardan faqat bir marta o'tib, yana shu uchga qaytib kelishi kerak.
Grafda Eyler sikli mavjud bo`lishi uchun:
Graf bog`langan bo`lishi;
Grafning barcha uchlarining darajalari juft bo`lishi kerak; Grafda Eyler zanjiri mavjud bo`lishi uchun:
Graf boglangan bo`lishi;
Grafning 2 ta uchi darajalari toq bo`lib, qolgan barcha uchlarining darajalari juft bo`lishi kerak.
Grafning barcha qirralaridan bir martadan o`tgan zanjir
eyler zanjiri
deyiladi
Eyler grafi: Bizga yo'naltirilmagan G graf berilgan
bo'lsin. Eyler tsikli shunday tsiklki, unda grafning
ma'lum bir tugunidan chiqib, barcha qirralardan faqat
bir marta o'tib, yana shu tugunga qaytib kelishi kerak.
•
Grafda Eyler tsikli mavjud bulishi uchun:
• a) Graf bog`langan bo'lishi;
• b) Grafning barcha tugunlarining lokal darajalari juft
• bo`lishi kerak;
•
Grafda Eyler zanjiri mavjud bo`lishi uchun:
• Graf boglangan bo'lishi;
• b) Grafning 2 ta tuguni(boshlanish va oxirgi) lokal
darajalari tos bo`lib, solgan barcha tugunlarining lokal
darajalari juft bo`lishi kerak.
•
Agar G yo'naltirilmagan grafda Eyler tsikli
mavjud bo'lsa, bunday grafga Eyler grafi deyiladi.
Amaliy mashg'ulot - Ning to’garak ish rejasi 2023-2024-O’quv yili

|
Ning to’garak ish rejasi 2023-2024-O’quv yili
|
bet | 63/74 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 26,75 Mb. | | #110626 |
Bog'liq TEXNOLOGIYA 5-9 SINF QIZLAR TO\'GARAK (3)Amaliy mashg'ulot.
0'quvchilar bilan birgalikda yuqorida bayon etilgan tavsif bo’yicha chak-chak shirinligi tayyorlanadi.
IV. Mustahkamlash:
1. Qandolat mahsulotlariga nimalar kiradi?
2. Milliy qandolat mhsulotlariga nimalar kiradi?
3.Chak-chak qanday va qaysi xalqning milliy shirinligi?
4. Chak-chak tayyorlash uchun qanday masalliqlar kerak bo'ladi?
5. Chak-chak qanday tayyorlanadi?
V. Darsni yakunlash. Baholash.
VI. Uyga vazifa: uyda mustaqil holda chak-chak tayyorlashnio'rganish. Ish o'rnini yig'ishtirish.
O’IBDO’____________________
Sana_______________
58-mavzu.uzum bargidan do‘lma tayyorlash texnologiyasi va dasturxonga tortish
I.To’garakning maqsadi: O’quvchilarni xalq hunarmandchiligiga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish, malaka va ko’nikmalarini shakllantirish.
II.To’garakning jihozlari: Kerakli asbob va moslamalar, igna,qaychi,rangli iplar, matolar,chambarak ,ko’rgazmali rasmlar ,bukletlar.
III.Mashg’ulotning borishi:
Ko’rildi:_________MMIBDO’:________________
Sana__________
59-Mavzu:Karamdan do’lma tayyorlash
I.To’garakning maqsadi: O’quvchilarni xalq hunarmandchiligiga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish, malaka va ko’nikmalarini shakllantirish.
II.To’garakning jihozlari: Kerakli asbob va moslamalar, igna,qaychi,rangli iplar, matolar,chambarak ,ko’rgazmali rasmlar ,bukletlar.
III.Mashg’ulotning borishi:
IV. Mustahkamlash:
Do'lma taomi qanday tayyorlanadi?
Taomni tayyorlashda nimalarga e'tibor qaratish kerak?
|
| |
eyler grafi - Navzu: Bog`langan graflar. Marshrut, zanjir, sikllar. Eyler va

|
Navzu: Bog`langan graflar. Marshrut, zanjir, sikllar. Eyler va
|
bet | 3/3 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 132,99 Kb. | | #153003 |
Bog'liq graflareyler grafi deyiladi.
Agar bog`liqli grafda barcha uchlar juft bo`lsa, bu graf eyler sikliga ega bo`ladi.
Teskari tasdiq ham o`rinli: agar graf eyler sikliga ega bo`lsa, uning barcha uchlari darajalari juft bo`ladi.
Misol.
Agar grafda oddiy cikl mavjud bo`lib, bu ciklda grafning barcha uchlari qatnashsa, bunday sikl Gamilton sikli deyiladi. Oddiy zanjir Gamilton zanjiri deyiladi, agar bunday grafda uchlarning hammasi ishtirok etsa. Boshqacha aytganda, agar zanjir grafning barcha uchlaridan bir martadan o`tsa, bunday zanjirga gamilton zanjiri deyiladi. Unda uch va qirralar takrorlanmasligi kerak.
Grafda Gamilton tsikli mavjud bo`lsa, bu graf Gamilton grafi deyiladi. Yoki agar bog`liqli grafda har bir uchdan faqat bir martadan o`tuvchi sikl mavjud bo`lsa, bunday graf gamilton grafi deyiladi.
m i s o l . rasmda tasvirlangan graflarning har biri oltita uch va yettita qirralarga ega bo`lib, ular izomorf emas.
Hammasi bo`lib beshta qavariq muntazam ko‘pyoqli mavjudligi qadimdan ma’lum (Evklid isbotlagan): tetraedr, kub, oktaedr, dodekaedr va ikosaedr. Bu ko‘pyoqlilarning umumiy nomi ham bor – Platon jismlari. Barcha Platon jismlariga mos graflar tekislikda geometrik ifodalanadi. Masalan, tetraedr va kubga mos graflarning geometrik ifodalanishi 39- rasmda tasvirlangan.
Platon jismlaridan tetraedr, kub va dodekaedr kubik grafga misol bo`ladi.
rasmda tasvirlangan Petersen grafi deb
ataluvchi graf ham kubik grafdir.
Agar graf tekislikda geometrik ifodalanishga ega
bo`lsa, u holda bunday graf tekis (yassi) graf deb ataladi. Bunday graf tekislikda yotuvchi graf deb ham atalishi mumkin.
Boshqacha so`zlar bilan aytganda, tekis grafning barcha uchlari bir tekislikda yotadi hamda barcha qirralari (yoylari) o`sha tekislikda yotuvchi o`zaro kesishmaydigan uzluksiz chiziqlar bo`lib, ular faqat o`zlari insident bo`lgan uchlardagina umumiy nuqtalarga ega.
Platon jismlariga mos barcha graflar tekis graflardir.
Tekis grafga izomorf graf planar graf deb ataladi.
rasm
• Gamilton grafi. Agar grafda oddiy cikl mavjud
bo'lib, bu ciklda grafning barcha tugunlari
qatnashsa, bunday tsikl Gamilьton tsikli
deyiladi.
• Oddiy zanjir Gamilton zanjiri deyiladi, agar
bunday grafda tugunlarning hammasi ishtirok
etsa. Tugun va qirralar takrorlanmasligi kerak.
•
Grafda Gamilьton tsikli mavjud bo'lsa, bu
graf Gamilьton grafi deyiladi.
|
| |
VI.Uyga vazifani e’lon qilish

|
VI.Uyga vazifani e’lon qilish
|
bet | 65/74 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 26,75 Mb. | | #110626 |
Bog'liq TEXNOLOGIYA 5-9 SINF QIZLAR TO\'GARAK (3)VI.Uyga vazifani e’lon qilish: Yangi mavzuni to‘liq takrorlash. Yangi mavzu asosida amaliy ishni yakunlash.
MMIBDO‘_________________________________(F.I.SH) __________ (imzo)
Sana_________
61-Mavzu: Lag‘mon cho‘zish texnologiyasi. Qovurma lag‘mon tayyorlash texnalogiyasini tushuntirish.
I.To’garakning maqsadi: O’quvchilarni xalq hunarmandchiligiga bo’lgan qiziqishlarini yanada oshirish, malaka va ko’nikmalarini shakllantirish.
II.To’garakning jihozlari: Kerakli asbob va moslamalar, igna,qaychi,rangli iplar, matolar,chambarak ,ko’rgazmali rasmlar ,bukletlar.
III.Mashg’ulotning borishi:Amaliy mashg‘ulot: Lag‘mon tayyorlash texnologiyasi.
Masalliqlar me`yori: un 150 gr, suv 60 gr, tabga ko‘ra tuz.
Vaju uchun: Qo‘y yoki mol go‘shti 150 gr, usimli yog‘i 25 gr, piyoz 18 gr, sabzi 38 gr, chuchuk qalampir 39 gr, turp 20 gr, tomat 20 gr, sarimsoq 5 gr, suv 150 gr, ko‘kat 7 gr, lozi 3 gr. Chiqishi 600 gr.
Tog‘arachaga iliq suvga me`yorida tuz, tuxum solib eritiladi va ustiga un solib xamir qoriladi. Xamir qattiqroq bo‘lishi va mushtlab yaxshilab pishitilishi kerak. Tayyorlangan xamirni o‘rab qo‘ygan holda 25-30 daqiqa tindiriladi.
Tingan xamir o‘qlov yordamida 1-1,5 mm qalinlikda doira shaklida yoyiladi, ustiga un sepib, taxtakach ustiga taxlanadi va kengligi 2-3 mm li tasma shaklida kesiladi.
Qaynatilgan tuzli suvda uni qoqilgan lag‘mon pishirib olinadi. Pishgan lag‘mon chovlida olinib, sovuq suvda chayiladi va qizdirilgan yog‘ surtib olib qo‘yiladi.
Vaju tayyorlash.
Mol yoki qo‘y go‘shti mayda kubcha shaklida, piyoz, bulg‘or qalampiri yarim halqa, sabzi, turp mayda ko‘bik shaklida to‘g‘raladi. Qozondagi usimlik yog‘ini qizdirib go‘sht solib qovriladi, piyoz sabzi, turp, bulg‘or qalampiri ketma ket solinib, yumshaguncha qovriladi. Keyin tomat yoki to‘g‘raglan pamidor solib qizartirib qovriladi va suv quyib mildiratib qaynatib pishiriladi. Vaju p[ishishidan oldin mayda to‘g‘raglan sarimsoq, ta`bga ko‘ra tuz va ziravorlar solinadi.
5.Lag‘monni dasturxonga tortish tartibi. Pishgan lag‘mon xamiri qaynoq qaynoq suvga chayib olinib, kosaga solinadi, ustidan vaju solinadi, bir chetga mayda to‘g‘raglan ko‘kat qo‘yib, dasturxonga tortiladi. Lag‘mon uchun alohida idishga lozi beriladi.
Lozi tayyorlash uchun sarimsoq piyoz mayda to‘g‘ralib, yanchilgan qizil qalampir, qizdirilgan o‘simlik yog‘I qo‘shilgan holda aralashtirib tayyorlanadi.
|
| |
Ko’rildi:_________MMIBDO’

|
Ko’rildi:_________MMIBDO’
|
bet | 23/74 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 26,75 Mb. | | #110626 |
Bog'liq TEXNOLOGIYA 5-9 SINF QIZLAR TO\'GARAK (3)Ko’rildi:_________MMIBDO’:___________
Sana____________
27-Mavzu: Choynak yopqichining gulnaqshini zar ipdan tikish.
Darsning maqsadi:
I.To’garakning maqsadi: O’quvchilarni xalq hunarmandchiligiga bo’lgan qiziqishlarini o’rgatish;
II.To’garakning jihozlari: Kerakli asbob va zardo’zlik buyumlaridan namunalar;
III.Mashg’ulotning borishi Vatanimiz mustaqillikka erishgandan so'ng har jabhada ijobiy o'zgarishlar, yuksalishlar sari borayotganimiz quvonarli holdir.
Bichimi mа’lum shаklgа egа bo‘lgаn kichik hаjmli uy-ro‘zg‘оr buyumlаriningteхnоlоgiyalаri murаkkаb, lekin nаqsh kоmpоzisiyalаri оddiy bo‘lgаn zаrdo‘zi buyumlаrgа zаrdo‘zi chоynаk yopqichikirаdi. Bu buyum yashil, ko‘k vа qizil bахmаldаn tikilishi mumkin. U аbrа vа аstаrdаn ibоrаt bo‘lib, 2 bo‘lаk mаtоdаn bichilgаn. Bundа bichish jаrаyonidа gаzlаmа tukining yo‘nаlishigа e’tibоr berish zаrur.
Kerаkli аsbоb vа mоslаmаlаr: ish qutichаsi, korcho‘b, naqsh gullari namunalari, karton, bахmаl mаtоsi, andoza tayyorlash uchcun qog‘oz, qaychi, angishvona, zar ip.
Zаrdo‘zi chоynаk yopqichi bugungi kundа hаm uy-ro‘zg‘оrdа ishlаtilаdi. Uning tuzilishi hаr хil bo‘lishi mumkin, lekin o‘lchаmlаri o‘zi mo‘ljаllаb tikilаyotgаn chоynаkning o‘lchаmlаrigа mоs bo‘lishi dаrkоr. Chоynаk yopqichi chоynаk ustigа yopilаdigаn vа uning tаgigа qo‘yilаdigаn qismlаrdаn ibоrаt bo‘lаdi. 63-rаsmdа chоynаk yopqich аndоzаsi vа nаmunаsi keltirilgаn.Chоynаk yopqich аndоzаlаri tаyyorlаnаdi vа аbrа 2 bo‘lаk, аstаr 2 bo‘lаk qilib bichib оlinаdi. Аbrаni bichаyotgаndа gаzlаmаning tuklаri yo‘nаlishigа e’tibоr berish kerаk. Buni gаzlаmаni tоvlаnishigа qаrаb yoki qo‘l bilаn siypаb bilish mumkin.
Chоynаk yopqich аbrаsini chаmbаrаkkа jоylаshtirib, mаhkаmlаnаdi. Tаnlаb оlingаn nаqshni kаrtоngа tushirilаdi vа qirqib оlinаdi. Tаyyorlаngаn nаqshni chоynаk yopqich аbrаsigа shundаy jоylаshtirish kerаkki, bu nаqsh yopqich o‘rtаsigа to‘g‘ri kelsin (64-rаsm).
|
|
А
|
B
|
63-rаsm. Zаrdo‘zi chоynаk yopqich аndоzаsi vа nаmunаsi
|
|
|
|
|
|
64-rаsm. Chоynаk yopqich аbrаsigа nаqshni jоylаshtirish
|
|
|
|
|
65-rаsmdа chоynаk yopqich uchun nаqshlаr tаvsiya qilingаn. Bu nаqshlаrni kаttаlаshtirish usulidа kerаkli o‘lchаmgа keltirib, so‘ngrа kаrtоngа ko‘chirilаdi.
Chоynаk yopqich uchun bu nаqshni guldo‘zi usulidа tikilаdi (56-rаsm) vа bezаtilаdi.
|
|
|
65-rаsm. Chоynаk yopqich uchun guldo‘zi usulidа tikilаdigаn nаqshlаr
|
|
|
|
66-rаsm. Guldo‘zi usulidа tikish sхemаsi vа bаjаrilishi
|
|
| |