nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Elektr va magnit maydonida yorug'likning ikkilamchi sinishini o'rganish - bet 3

bo’lmaydi. Nur tushgan nuqtadan yana bir nur chiqadi, singan nur deb ataladigan bu
nur ikkinchi tiniq muhitda tarqaladi [7].
1.3.
Yorug’likning qaytish qonuni
Tushayotgan nur, qaytaruvchi sirtga o’kazilgan
normal va qaytgan nur bir
tekislikda yotadi, bunda nur bilan normal orasidagi burchak o’zaro teng bo’ladi:
Yorug’likning qaytarish ko’rsatkichi minerallarning xususiyatlari haqida
muhim ma’liumotlar beradi. Sindirish ko’rsatkichi ma’lum bo’lgan holda ko’pgina
minerallar uchun nurning qaytish ko’rsatkichi R ni Frenel formulasi bilan hisoblash
mumkin:
Ba’zi tog’ jinslari hamda minerallari uchun sindirish ko’rsatkichi, qaytarish
ko’rsatkichining funksiyasi bo’lib, u umumiy holda 4-rasmda ko’rsatilgan rasmdagi
~
1)2
(n + 1)
egri chiziq t
i
=l da minimumga ega.
Yorug’lik tabiatiga nisbatan dunyoqarash turli
davr olimlari tomonidan
turlicha talqin qilinib kelingan. Nyuton (1672-y.) yorug’likni saqlanish qonunlariga
bo’ysunadigan substansiya korpuskulalar oqimidir deb hisoblab, yorug’likning
empirik qonunlarini tushuntirdi. Yorug’likning qaytarilishi
sharchalarning elastik
urilishiga qiyoslansa, sinishini sindiruvchi muhit-molekulalarning korpuskulalarni
tortishi tufayli tezligini o’zgartirishi natijasi deb qaralgan. Yorug’likning nur tushish
burchagi sinusining sinish burchagi sinusiga nisbati, ikkala muhit uchun o’zgarmas
kattalik bo’lib, nisbiy sindirish ko’rsatkichi deb yuritiladi.
sin a
topshiriq. 1-mavzu yuzasidan ta savollarga javob yozing

|
topshiriq. 1-mavzu yuzasidan ta savollarga javob yozing
|
Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 22,08 Kb. | | #99923 |
Bog'liq 1-topshiriq
Masofaviy ta’lim shakli talabalari uchun
Bolalarning ijtimoiy moslashuvi fanidan
1-topshiriq.
1-mavzu yuzasidan 5 ta savollarga javob yozing.
1.Bolalarning ijtimoiy moslashuvi fanining psixologik-pedagogik asoslari nimani o‘rganadi?
2. Fanning maqsad va vazifalari nimalardan iborat?
3.Maktabgacha yoshdagi bolalarning moslashuv jarayoni, xulq-atvor shakllari qanday o‘zlashtiriladi?
4.Bolalarning ijtimoiy moslashuvi fani qaysi fanlar bilan aloqador?
5.Bola ijtimoiylashuvining asosiy institutlari qaysilar?
2-topshiriq.
BBB texnologiyasi asosida ,,Bolalarning ijtimoiy moslashuvi tamoyillari‘‘ mavzusini izohlab bering.
3-topshiriq.
,,VENN‘‘ diagrammasi asosida ,,Bolalarning ijtimoiy moslashuviga
ota-ona va tarbiyachining ta’siri‘‘ mavzusini yoriting.
Xurmatli talabalar !!!
Ushbu topshiriq uchun ozgina ko‘proq izlanishingizga to‘g‘ri keladi. Chunki bugungi zamonaviy pedagoglarning oldilariga anchagina mas’uliyatli vazifalar yuklatilmoqda. O‘ylaymanki, topshiriqlarni bajarish mobaynida siz uchun foydali bo‘lgan bilimlarni bilib olasiz. Ushbu olgan saboqlaringiz sizning faoliyatingizga juda yaxshi o‘zining samarasini beradi deb umid qilaman.
Mustaqil ishni Times New Roman shriftida 14 kattalikda Wordda yozing.
I.Mustaqil ta’limni baholash mezoni: maksimal ball 10.
a)Agar talaba mustaqil ishni talab darajasida to’liq, yoritib bersa, 9-10 ball bilan baholanadi.
b) Agar talaba mustaqil ishni talab darajasida bajarsa, lekin mustaqil ishda 3-4 ta kamchiliklarga yo‘l qo‘ygan bo ‘lsa, 7-8 ball qo‘yiladi.
c)Agar mustaqil ishni to‘liq yoritishga harakat qilsa va unda 5-8 ta kamchiliklar bo‘lsa – 6-5 ball qo‘yiladi.
d)Agar mustaqi ish mavzusi belgilangan tartibda yoritilmagan bo‘lsa topshiriq mohiyati yoritilmasa 3-2 ball qo‘yiladi.
e) Topshiriq bajarilmasa, boshqa vazifa yuklansa, yoki bo‘sh fayl yuklangan bo‘lsa – 0 ball bilan baholanadi.
Topshiriqni belgilangan vaqtdan kechikmasdan jo‘natishingizni so‘rayman.
I. Topshirish muddati: 19.11.2023. Soat: 23:55.
Barchaga omad yor bo‘lsin!
Fan o‘qituvchisi: Jaloliddinova Maftunaxon Mahmudjon qizi
|
| |
Qoʻl mehnatiga asoslangan axborot tizimlari

Qoʻl mehnatiga asoslangan axborot tizimlari shu bilan
xarakterlanadiki, unda axborotlarni qayta ishlash operatsiyalari inson
tomonidan bajariladi.
Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari —
boshqaruv
funksiyalarining bir qismi (tizimcha) yoki maʻlumotlarni qayta ishlash
Avtomat ravishda, boshqa qismi inson tomonidan bajariladi.
Avtomatlashgan axborot tizimlari — maʻlumotlarni qayta
ishlashning barcha boshqaruv funksiyalari texnik vositalar bilan amalga
oshiriladi (masalan, texnologik jarayonlarni avtomat boshqarish).
Axborot tizimlari sohasiga koʻra quyidagicha boʻlinadi:
— ilmiy tadqiqot;
— avtomatlashtirilgan loyihalashtirish;
— tashkiliy boshqaruv;
— texnologik jarayonlarni boshqarish.
Ilmiy tadqiqot axborot tizimlari ilmiy xodimlar faoliyatini
avtomatlashtirish, statistik axborotlarni tahlil qilish, tajribalarni
boshqarishga moʻljallangan.
Avtomatlashtirilgan loyihalashtirish axborot tizimi muhandis-
loyihalovchilar va yangi texnikalarni (texnologiyalarni) ishlab
chiquvchilar mehnatini avtomatlashtirishga moʻljallangan.
Bunday axborot tizimlari quyidagilarni amalga oshirishga yordam
beradi:
— yangi mahsulotlar va ularni ishlab chiqarish texnologiyalarini
yaratish;
— turli muhandislik hisoblari (mahsulotning texnik parametrlarini
aniqlash, chiqim meʻyorlari — mehnat, materiallar va shu kabilar);
— grafik hujjatlarni tayyorlash (chizmalar, tuzilmalar, rejalar);
— loyihalashtirilayotgan obyektlarni modellashtirish;
— raqamli dasturiy boshqarish stanoklari uchun boshqaruvchi
dasturlar yaratish.
Tashkiliy boshqaruv axborot tizimi maʻmuriy
xodimlar
(boshqaruv) funksiyasini avtomatlashtirish uchun moʻljallangan. Bunday
axborottizimiga sanoat (korxonalar), nosanoat (banklar, birjalar, sugʻurta
13
kompaniyalari, mehmonxonalar va shu kabilar) hamda alohida ofis (ofis
tizimlari) kabi obyektlarni boshqarish taalluqlidir.
Izolatsiyalovchi qisqichlar

|
Izolatsiyalovchi qisqichlar
|
bet | 8/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Izolatsiyalovchi qisqichlar
2.1.22. Izolatsiyalovchi qisqichlar saqlagichlar bilan ishlash uchun, izolatsiyalovchi qoplamalar va to‘siqlarni o‘rnatish hamda olish va shunga o‘xshash ishlarni bajarishda qo‘llaniladi1.
1 Izolatsiyalovchi qisqichlar o‘rniga zaruriy hollarda universal kallakli izolatsiyalovchi shtangalarni qo‘llash lozim.
2.1.23. Qisqichlar ishchi (qisqich tishlari), izolatsiyalovchi qismdan va dastakdan tashkil topgan. Izolatsiyalovchi qisqichning gabarit o‘lchamlari 2.3-jadvalda keltirilgan.
2.3-jadval. Izolatsiyalovchi qisqichlarning minimal o‘lchamlari
|
Elektr uskunalarining nominal kuchlanishi, kV
|
Uzunligi, mm
|
izolatsiyalovchi qismi
|
dastak
|
1 gacha
|
Cheklanmaydi, qo‘llashga qulay holda belgilanadi
|
6 dan 10 gacha
|
450
|
150
|
10 dan yuqori, to 35 gacha
|
750
|
200
|
Elektr o‘lchovchi qisqichlar
2.1.24. Elektr o‘lchovchi qisqichlarga qo‘yilgan umumiy texnik talablar GOST 9071-79 da keltirilgan.
2.1.25. Elektr o‘lchovchi qisqichlar elektr uzatish tarmoqlarida ularning yaxlitliligini buzmasdan tarmoqdagi tok, kuchlanish va quvvatni o‘lchash uchun ishlatiladi.
2.1.26. 10 kV kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalarida ishlatiladigan elektr o‘lchovchi qisqichlar ishchi, izolatsiyalovchi qismlar va dastakdan tashkil topgan. Qisqichning ishchi qismi ochilib-yopiladigan magnit o‘tkazgichdan, cho‘lg‘amdan va olib qo‘yiladigan yoki ichiga o‘rnatilgan o‘lchov asbobidan tashkil topgan. Izolatsiyalovchi qismi va dastagi esa elektroizolatsiyalovchi materialdan tayyorlanishi va minimal uzunligi 380 mm, dastagi 130 mm bo‘lishi lozim.
2.1.27. 1000 V kuchlanishdan yuqori elektr uskunalari zanjirlarida o‘lchovchi qisqichlar bilan foydalanilganda chiqariladigan asboblarni ishlatish, shuningdek, o‘lchov chegarasini tok o‘tkazuvchi qismlardan qisqichlarni olmay turib almashlab ulash man qilinadi. O‘lchash ishlari olib borilayotganda qisqichni osilib turgan holda ushlash lozim.
2.1.28. 1000 V kuchlanishgacha bo‘lgan elektr uskunalari uchun qo‘llaniladigan qisqichlar ishchi qismdan (ajratgichli magnit o‘tkazgich, cho‘lg‘am va o‘lchov asbobidan) hamda bir vaqtning o‘zida izolatsiyalovchi qismli tayanch va dastak vazifalarini bajaruvchi korpusdan iborat.
|
| |
Izolatsiyalovchi operativ shtangalar va yerga ulagich shtangalari

|
Izolatsiyalovchi operativ shtangalar va yerga ulagich shtangalari
|
bet | 6/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Izolatsiyalovchi operativ shtangalar va yerga ulagich shtangalari
2.1.6. Izolatsiyalovchi operativ shtangalar va yerga ulagich shtangalariga qo‘yilgan umumiy texnik talablar GOST 20494-75 da qayd etilgan.
2.1.7. Izolatsiyalovchi shtangalar operativ ishlarni, o‘lchov ishlarini (izolatsiya holatini va elektr uzatish tarmoqlari va podstansiyalardagi ulagichlarni tekshirish uchun), razryadnik detallarini o‘rnatish va boshqa ishlarni bajarish uchun mo‘ljallangandir. Izolatsiyalovchi shtangalar, har xil vazifalarni bajarish uchun almashtirib olib qo‘yishga mo‘ljallangan kallakli (ishchi qismli) universal bo‘lishi mumkin.
2.1.8. Izolatsiyalovchi shtangalar ishchi, izolatsiyalovchi qismlardan va dastakdan iborat. Ishchi qismining konstruksiyasi ushbu shtanga bilan bajariladigan ishlarga muvofiq aniqlanadi. O‘lchov shtangasining ishchi qismi o‘lchov qurilmasidir.
Shtanganing izolatsiyalovchi qismi 1.1.6-bandda ko‘rsatilgan materiallardan yasalishi zarur. Dastak esa shtanga bilan yaxlit yoki alohida bo‘lak holida yasalishi mumkin.
2.1.9. Elektr yoyini o‘chirish qurilmasi bilan jihozlangan shtangalar 110 kV va undan yuqori kuchlanishli havo elektr uzatish tarmoqlarining fazalarini alohida ta’mirlashda o‘chirilgan fazani yerga ulash uchun mo‘ljallangan. Bundan tashqari, shtanga ushbu fazani yerga ulash jarayonida hosil bo‘ladigan elektr yoyini o‘chirish vazifasini ham bajaradi. Hamma shtangalar yerga ulagich shtangalariga qo‘yilgan talablarni qondirishi zarur.
Elektr yoyini o‘chiruvchi qurilmalar bilan jihozlangan shtangalar izolatsiyalovchi qismdan, dastak, elektr yoyini o‘chiruvchi qurilmali ishchi qism va ilgak (pantografik va boshqa konstruksiyadagi), hamda strubsinali yerga ulovchi simdan tashkil topgan. Izolatsiyalovchi qism va dastakning uzunligi 2.1-jadvalda keltirilgan.
Yerga ulovchi simning ko‘ndalang kesimi mexanik mustahkamligi bo‘yicha 25 mm2 dan kam bo‘lmasligi lozim. Elektr yoyini o‘chiruvchi qurilmali shtangada ishlatilishi mo‘ljallangan elektr uzatish tarmog‘ini kuchlanishi va elektr yoyini o‘chiruvchi qurilmaning nominal toki ko‘rsatilgan bo‘lishi zarur.
2.1.10. Izolatsiyalovchi shtangalar o‘lchami 2.2-jadvalda keltirilgan uzunlikdan kam bo‘lmasligi, yerga ulagich shtangalar o‘lchami esa 2.1-jadvalda keltirilgan uzunlikdan kam bo‘lmasligi shart. 15 kV kuchlanishgacha mo‘ljallangan chinni izolyatorli va elektroizolatsiyalovchi materialdan qilingan uzaytirgichlar shtangalarning minimal izolatsiyalovchi qism uzunligiga (2.2-jadval) izolyator uzunligi va uzaytirgichning izolyatordan dastakkacha bo‘lgan qismi kiradi.
|
| |
Himoya vositalaridan foydalanish tartibi

|
Himoya vositalaridan foydalanish tartibi
|
bet | 2/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.20011.2. Himoya vositalaridan foydalanish tartibi
Umumiy nizomlar
1.2.1. Elektr uskunalariga xizmat ko‘rsatuvchi xodim xavfsiz ish bajarilishini ta’minlovchi barcha zarur himoya vositalari bilan ta’minlangan bo‘lishi shart.
Himoya vositalari inventar sifatida taqsimlovchi uskunalar, elektrostansiya sexlari, elektr tarmoqlarini taqsimlovchi punktlari va transformator podstansiyalarida saqlanishi yoki tezkor harakatdagi brigada, markazlashgan ta’mirlash brigadasi, ko‘chma laboratoriya va hokazolarning inventar mulkiga kiritilishi hamda shaxsiy foydalanish uchun berilishi mumkin.
1.2.2. Inventar himoya vositalari ishlatishni tashkil qilish sistemasi, mahalliy sharoitlar va keltirilgan komplektlash me’yorlari (6-ilova) asosida obyektlar, tezkor chiqadigan brigadalar va boshqalar o‘rtasida taqsimlanadi. Himoya vositalarining saqlanish joyini ko‘rsatgan holda ushbu taqsimlanish ro‘yxatlarda qayd etilgan bo‘lishi va u korxona bosh muhandisi yoki tuman elektr tarmoqlari boshlig‘i tomonidan tasdiqlanishi kerak.
1.2.3. Xodimlarni o‘z vaqtida himoya vositalari bilan ta’minlash va elektr uskunalarini me’yorlariga muvofiq sinovdan o‘tkazilgan himoya vositalari bilan komplektlash, ularni to‘g‘ri saqlashni tashkil qilgan va zarur zaxirani hosil qilish, muntazam kuzatuv va sinovlarni o‘z vaqtida olib borish, yaroqsiz himoya vositalarini chiqarib tashlash hamda himoya vositalarini hisobga olishni tashkil qilish javobgarligi sex, xizmat joyi, podstansiya, elektr uzatish tarmoqlari uchastkasi boshlig‘i va uchastka ustasi zimmasida bo‘ladi, umumiy korxona bo‘yicha esa mas’uliyat bosh muhandisga yuklatiladi.
1.2.4. Alohida elektr uskunalari uchun berilgan himoya vositalari yaroqsiz bo‘lib qolganligi aniqlangan taqdirda, ushbu uskunani ishlatuvchi xodim himoya vositasini ishlatishdan darhol chiqarib tashlashi, 1.2.3-bandda ko‘rsatilgan shaxslardan biriga ma’lum qilishi va himoya vositalari qayd etiladigan jurnalga yoki operativ hujjatlarga yozib qo‘yishi zarur.
1.2.5. Himoya vositalarini yakka o‘zi ishlatish uchun olgan shaxslar ushbu himoya vositalarini to‘g‘ri ishlatishga va o‘z vaqtida yaroqli-yaroqsizligini aniqlashga javob beradilar.
|
| |
Harakat ko’nikmalari va malakalari

|
Harakat ko’nikmalari va malakalari
|
bet | 57/62 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #256133 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligiHarakat ko’nikmalari va malakalari. Mashqlarni harakat ko’nikmasi va harakat malakasi bo’lgan taqdirdagina bajarish mumkin. Bu ko’nikma va malakalar harakatlarni bajarishning muayyan usullarini ifoda etadi.
Xarakat ko’nikmalari. Kishida harakat tajribasi va bilimlari to’planib, jismoniy jihatdan zarur darajada rivoj topgach, kishida biror bir harakat vazifasi hal qilish imkoniyati yaratiladi. Biror harakat faoliyatida Qatnashishni amalga oshirish uchun kishi ilgari hosil qilgan ko’nikmalar va malakalardan jismoniy va ma’naviy irodaviy sifatlarda ijodiy foydalana oladi. Keyinchalik esa, yangi ilgari tanish bo’lmagan harakat faoliyatini bajarishga imkon yartadi. Bunda hamisha butun faoliyat davomida ma’lum darajada aqliy mehnat bilan ish ko’rish talab qilinadi.
Bilim va tajribalar asosida egallangan harakat ko’nikmalari - ya’ni harakat faoliyati jarayonida harakatlarni ongli ravishda avtomatlashmagan holda boshqarish qobiliyatidir. Jismoniy tarbiya jarayonida 2 xil ko’rinishda bo’lgan harakat ko’nikmalari: a) yaxlit harakat faoliyatini amalga oshira olish. b) har xil murakkablikda - bo’lgan alohida xarakatlarini bajara olish ko’nikmalari hosil qilinadi.
A.) Birinchi ko’rinishdagi ko’nikma murakkab, o’zgaruvchan sharoitlarda to’satdan bo’ladigan vazifalarni hal qilish zarurligi bilan bog’liqdir. Bunday harakat faoliyati har doim ongli ravishda bajariladi, lekin avtomatlashmagan ravishda bajariladi va standart xarakterda bo’la olmaydi. Bu ko’nikmalar umumiy malakaga aylanmaydi. O’rganilgan harakat va jismoniy sifatlarni chaqqon va ijodiy ravishda qo’llanish bu har xil ko’nikmalarga xos xususiyat bo’lib qoladi.
B) Alohida harakatlarni bajara olish ko’nikmalari, odatda malaka hosil qilishga olib keladi. O’rganish jarayonida bu ko’nikmalar harakat texnikasini dastlabki umumiy tarzda egallashdan tortib, mukammal ravishda egallagunga qadar rivojlanadi. Oddiy yoki murakkab harakatlarni bajara olish qobiliyati bu harakatlarni bajarish uchun butun harakat aktini, bajarish diqqatini to’la talab qilmagunga qadar ko’nikma doirasi bo’ladi.
|
| |
Harakat malakalari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligi
|
bet | 58/62 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #256133 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligiHarakat malakalari. Harakat mashqlarini ko’p martaba stereotip tarzda takrorlash malaka hosil qilishga olib keladi. harakat malakasi - bu bir butun harakat vaqtida harakatlarni avtomatlashgan usulida olib borishga aytiladi.
Harakat akti stereotip ravishda takrorlanaversa, uning bajarilishini asta sekin odatga aylanib qoladi; harakat aktining biror bir qismi qanday bajarilish ustida tobora kamroq fikr yuritiladi; etarli darajada o’ylab, sinab ko’rilgan va odat bo’lib qolgan harakatlarga fikrni qaratishga endilikda zaruriyat qolmaydi va asta-sekin harakat avtomatlashib boradi. Shunday qilib ko’nikma reflektori harakat aktlari tizimi bilan mustahkamlangan malakaga aylanadi. Avtomatlashgan holat malakaning asosiy xususiyatlaridir. Avtomatlashish bilan umuman harakat aktini ongli ravishda bajarishga chek qo’yilmaydi, lekin har bir alohida harakatni bajarishga ongning ishtirokiga ixtiyoj qolmaydi.
Malaka hosil bo’lish davrida ong yo’q bo’lib ketmaydi, balki o’z rolini almashtiradi.
Malakaning hosil bo’lishi jarayonida alohida harakatlarning avtomatlashishi bilan birga bu harakatlar tuzilishining nisbatan doimiy fazoviyligi, vaqtliligi va kuchliligi bilan bir butun aktga harakatlarga birlashish yuzaga keladi. Bu harakatlarning engil, ritmik, tejamli bo’lishini ta’minlaydi. Malaka o’sishining eng yuqori bosqichida suzishda "suvni his etishda" o’yinda "o’yinni his etish", konki bilan figurali uchishda "belni his etish" singari ixtisoslashgan sohaga xos tasavvurlar paydo bo’ladi.
Harakat malakasining barqarorligini harajat amalining o’zgaruvchanligini ajratib bo’lmaydi. Malakaning mustaxkamlanib borishi bilan harakat aktini uning texnikasi asosini saqlagan holda har xil variantini ko’rish imkoniyati paydo bo’ladi.
(Masalan: gimnast turnikda ko’tarilish mashqini har xil holda bajara oladi, changichilar va yugiruvchilar joyning relefiga muvofiq holda yugirish texnikasini ham boshlash va tugallash oson bo’lib qoladi va bu o’zgarilgan harakatni boshqa harakatlar bilan qo’shib bajarishga imkon beradi samarali harakat qilish imkoniyati kengayadi. Bu o’zgaruvchanlikka harakat aktining tayyorlanish, to’ldirish va yakunlash vazifalar natijasida erishiladi.
|
| |
Xarakatlarga o’rgatish - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligi
|
bet | 59/62 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #256133 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta`limi vazirligiXarakatlarga o’rgatish.
Harakatlarni avtomatlashmagan holda boshqarish, diqqat faoliyatning o’ziga jalb qilish.
|
Haraktlarning nisbatan qismlarga bo’linishi.
|
Bir hil ritimga tushmagan foliyati
|
Jismoniy tarbiya jarayonida o’rgatishning asosiy vazifasi harakat ko’nikmalari va maxsus bilimlarni egallashdir. Jismoniy tarbiya jarayonida ham ta’lim ham tarbiya amalga oshiriladi. Biror bir harakatga o’rgatish shug’ullanuvchilarning jismoniy rivojlanishi, funktsional imkoniyatlarni oshirish va rivojlantirish, sog’liqni mustahkamlash va h.k lar bilan bog’liqdir, hamda jismoniy sifatlarni oshirish sodir bo’ladi.
Билим фикрлаш ҳаракат тажрибаси
Харакат
Кўникмаси
Ҳаракатларнинг мунтазам бир хил такрорланиши
Ҳаракат
Малакаси
Harakatlarni av-tomatlashgan holda boshqarish, diqqat fao-liyatning oshirish sharoitiga jalb qilish.
|
Harakatlarning to’laqonligi.
|
Faoliyatning
mustahkamligi
|
Harakat mashqning amaliyotda o’zgaruvchanligi oliy tarbiyadagi yangi ko’nikmaning hosil qilingan malakaning bir butun faoliyatida qulay bo’lish ko’nikmasining har bir holat uchun harakatni bajarishning eng yaxshi variantlarini tanlay olish ko’nikmasining o’zagi kelishib bog’liq bo’ladi.
Kishi hayotida malakaning ahamiyati nihoyatda kattadir. K.D.Ushinskiy bu to’g’rida shunday yozgan edi: "Agar kishi malaka hosil qilish faoliyatiga ega bo’lmaganda, o’zining uzluksiz ravishda son-sanoqsiz qiyinchiliklar bilan bo’ladigan taraqqiyotida bir qadam ham oldinga siljiy olmagan bo’lar edi. Bu qiyinchiliklarni, aql va idroki yangi ishlar uchun, yangi g’alabalar uchun qoldirib, faqat malaka orqali bartaraf etishi mumkin". Harakat malakalari kishi hayotida uning mehnat, harbiy turmush, sport faoliyatiga tayyorgarligining bir tomoni sifatida muhim o’rin tutadi. Malaka yangi ko’nikmalar hosil qilishning negizi hisoblanadi. Harakat faoliyati mustahkam tarkib topgan malakalarga asoslanmog’i kerak. Qancha ko’p malakaga ega bo’linsa faoliyat shuncha xilma-xil va samarali bo’ladi.
|
| |
Tayyorlash bosqichi - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Psixolog qabuliga kelayotgan patsientlarning ham turli tiplari
bo’ladi. ba’zi patsientlar psixolog konsultatsiyasiga kelayotgan bo’sa-da,
unga ichidan qiynayotgan hislarni ochiq oydin aytavermaydi. Shunday
“Yopiq” patsientlar bilan ishlashda ham ochiq savollarning roli
bo’lakchadir.
Bunda
faoliyatni
tinglash,
takrorlash
va
oydinlashtirishdan foydalanish yaxshi samara beradi.
•
Patsientning arzini qayd etib borish va umumlashtirish;
Ma’lumki, psixolog huzuriga kelgan patsient o’zi yoki atrofdagi
odamlar sabab turli ruhiyatida turli ichki noroziliklar kelib chiqqan inson
sanaladi. Psixolog esa bu noroziliklarni bilishi hamda ularni bartaraf
etishi lozim. Shuning uchun ham patsient shikoyatlarini qayd etib,
oxirida ularni umumlashtira olish psixolog faoliyatining muhim
mazmuniy jihatlaridan biridir.
•
Nazorat va faollik darajasini rejalashtirish.
Konsultatsiyani samarali yakunlanishida psixologning nazorati ham
muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki ba’zan patsientlar psixologik
muammolarini ayta turib boshqa mavzularga og’ib ketishi, yoki oraga
kerakmas gaplarni qo’shib konsulatsiya jarayonini cho’zib yuborish
mumkin. Shunday noqulay holatlarni oldini olish uchun ham psixolog
nazorat qilib turishi lozim bo’ladi.
Nazorat savollari - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

3. Psixologik muammoni umumiy tarzda
qanday guruhlarga ajratish
mumkin?
4. erkaklar va ayollar o’rtasidagi munosabatlar natijasida yuzaga kelishi
mumkin bo’lgan psixologik muammolarni sanang.
4. Shaxslilik bilan bog’liq psixologik
muammolar qatoriga qaysi
muammolarni kiritish mumkin?
5. Pattersen va Velfel (1994-y) psixolog
konsultant faoliyatining
muvaffaqiyatli bo’lishida qanday sifatlarga ega bo’lishi
kerak deb
hisoblagan?
6. Kormier (1998-yil) muvaffaqiyatli konsultantda
bor sifatlar deya
qaysi xususiyatlarni talqin etgan?
7. Foster va Guy konsultant shaxsiga qanday talablar qo’ygan?
8. Sizningcha, psixolog konsultant qanday sifatlarga ega bo’lishi kerak?
Amaliy topshiriq
Nargiza 26 yosh. Ota-onasi yoshligida ajrashib ketgan. Ajrimning
sababi xiyonat. Nargiza doim qarshi jins bilan munosabatlar o’rnatishga
qiynaladi. O’rinsiz rashk tufayli har doim
munosabatlari baxtsiz yakun
topadi.
Ushbu psixologik muammoni N.Kozlov
psixologik modeli asosida
tahlil eting hamda uning yechish yo’llariga oid takliflar bering.
TAVSIYA ETILAYOTGAN ADABIYOT RO’YXATI:
1. Bugental J.F.T. The art of psychotherapist. N.Y.: Norton 1987.
2.Джордж Р., Кристиани Т. Консультирование: теория и практика.
М.: Эксмо, 2002, с. 43-48, 53-54.
3. Казлов Н.И. Психологос. Энциклопедия пратической
психологии. М.: Изд.Эксмо, 2015.
4. Кочюнас Р. Основы психологического консультирования. М.:
Академический проект, 1999, с. 22-35, 125-141.
5. Nishonova Z., Asomuddinova Sh. Psixologik maslahat. T.: O'zb.
Faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2010. - 56b.
6. Роджерс К. Консультирование и психотерапия. Новейшие
подходы в области практической работы. М.: ЭКСМО-пресс, 2000,
с. 280-286.
7. Schneider K. Therapist's personal maturity and therapeutic success'
how strong is the link// the psychotherapy Patient. 1992. Vol. 8. N 3-4.
Psixodiagnostika - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Rol
– shaxsga nisbatan shunday tushunchaki, uning konkret hayotiy
vaziyatidagi huquq va burchlaridan iborat.
Simpatiya
– o’zaro yoqtirib qolish, bu sevgining ilk bosqichi
hisoblanadi. Bunda asosan tanlangan obyektning jozibasi rol o’ynaydi.
Simptom –
organizmning odatdagi va normal faoliyatidagi o’zgarishlar
to’g’risida ma’lumot beruvchi psixik buzilish yoki kasalliklarning
belgilari, xarakteri yuzaga chiqishi.
Sindrom –
belgilar, simptomlar guruhi paydo bo’lishining yagona
mexanizmi bilan umumlashgan qandaydir hodisaning simptomlarining
aralashmasi.
Amaliy psixologiya - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Apatiya
– shaxsga xos psixik holat bo’lib, insonning o’z-o’ziga, atrof-
muhitga, boshqa odamlarga bo’lgan befarq munosabatidir. Salbiy
emotsiyalar ko’payib ketganda yuzaga keladi.
Attraksiya
– (lotincha so’z – attrahere –yoqtirish, o’ziga jalb etish) – bu
bir insonning boshqa bir insonga ijobiy munosabati asosida yoqishi va
yoqtirish, o’zaro mobillikni tushuntiruvchi emotsional hisdir.
Befarqlik
– insonlarga nisbatan sovuqqonlik. Obyektga nisbatan salbiy
yoki ijobiy reaksiyaning yo’qolishi.
Depressiya –
insondagi psixologik bosim holati bo’lib, faolliik, hayotiy
tonusning pasayib ketishi, salbiy emotsiyalarning oshib ketishi bilan
xarakterlanadi.
Guruhiy psixoterapiya
– amaliy psixologiyaning tarmog’i bo’lib,
mijozga guruhiy psixologik yordam ko’rsatuvchi psixokorreksion
metodikalar jamlanmasi.
Impulsivlik
– insonni voqealikka nisbatan juda tez, o’ylamay
ko’rsatadigan reaksiyasi.
Individuallik
- insonning individ, faoliyat sub’ekti va shaxs sifatidagi
betakror xususiyatlari tizimidir. Individuallikning mavjud bo’lishi
insonning ta’lim, tarbiya, u bilan faol munosabatidagi individual
yondashuvining asosi hisoblanadi. «Har bir kishigacha yetib borish» -
bunday yondashuvning idealidir.
Individual psixoterapiya - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Insayt
– oydinlashuv.
Muammoning yechimi, ba’zan birdan yorqin
yulduzday yalt etib paydo bo’ladi. psixodaramada qo’llanuvchi termin.
Isteriya
– inson ruhiyatiga jarohat yetkazuvchi psixogen ta’sirlar
natijasida paydo bo’lib, ko’proq yoshlik davrida kuzatiladi. Isterik
patsientning xatti-harakati “haqqim yo’q, lekin istayman”
tamoyiliga
asoslanadi.
Libido
– psixoanalizda psixik hayot dinamikasini tushuntirib berishga
xizmat qiladigan nazariy tushuncha. U anglanmagan holda bo’ladigan
jinsiy mayl energiyasidir.
Mayl
– Z.Freydning fikriga ko’ra, qo’zg’alishning
ichki manbalaridan
kelib chiqadi va qo’zg’alishni bartaraf etishga yo’naltirilgan doimiy
kuch sifatida harakat qiladi.
Mentalitet
– individ yoki ijtimoiy guruxning millatning o’ziga xos
tafakkur tarzi, voqelikni ma’lum bir tarzda
tushunishi va va birlikda
harakat qilishga tayyorligi va moyilligi.
Mijoz -
psixologga psixologik muammosini yechish maqsadida
murajaat qilivchi shaxs
.
Mijoz motivatsiyasi –
mijozning psixologga
murajaatining asosiy
sababi
.
Mimika –
yuz qismlari harakati jamlanmasi bo’lib, insonning ayni
damdagi voqelikka munosabati hamda psixologik holat aks etadi.
Motiv
– shaxsdagi u yoki bu xulq – atvorga nisbatan turgan moyillik.
Perifraza
– mijoz aytgan so’zlarini, qisqa , aniq yo’sinda psixologning
takrorlashi.
Proyeksiya –
insonning himoya mexanizmi. Biror sodir etgan xato xatti-
harakatini oqlashga urinish.
«yaxshi» baho - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

GLOSSARIY
Affekt
(latincha affectus –
ruhiy hayajonlanish, qiziqish)
qisqa
muddatda va shiddat bilan sodir bo’ladigan hissiy, hayajonli jarayon:
xulq-atvor, xatti-harakat ustidan nazoratning susayishi tufayli ro’y
beradigan kuchli his-tuyg`u (g`azablanish, qo’rqish, nafratlanish,
shodlanish). Mutaxassislar normal va
patologik affektlar borligini,
shuningdek, affektiv reaksiyalarga ozroq yoki ko’proq moyil bo’ladigan
shaxslar ham bo’lishini ta’kidlashadi
Agressivlik
–
shaxsning tashqi olam,
haayvonlar va odamlar bilan
munosabati chog’ida namoyon bo’ladigan xarakter xususiyati bo’lib,
obyektiv sabablarsiz jazavaga tushish, tajavuzkorlik bilan xarakterlidir.
Himoya vositalarini saqlash tartibi

|
Himoya vositalarini saqlash tartibi
|
bet | 3/33 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 1,33 Mb. | | #147463 |
Bog'liq 374 29.11.2001Himoya vositalarini saqlash tartibi
1.2.6. Himoya vositalarining sozligi va ishlatishga yaroqliligi ta’minlanadigan sharoitda saqlash va tashish zarur. Shuning uchun ular namlikdan, ifloslanishdan va mexanik buzilishlardan himoyalangan bo‘lishi kerak.
1.2.7. Himoya vositalari berk xonalarda saqlanishi zarur.
Rezinadan qilingan himoya vositalari maxsus shkaf, tokcha, quti va hokazolarda alohida saqlanishi kerak. Ular yog‘, benzin va rezinani emiradigan boshqa moddalardan hamda to‘g‘ridan to‘g‘ritushadigan quyosh nuri va isitkich asboblari ta’sirini himoyalangan bo‘lishi lozim. Ombordagi zaxiraga olib qo‘yilgan rezinadan tayyorlangan himoya vositalarining harorati 0 — 25° S bo‘lgan quruq xonalarda saqlanishi kerak.
1.2.8. Izolatsiyalovchi shtanga va qisqichlar xona devorlariga tegmaslik hamda egilmaslik choralari ko‘rilgan holatda saqlanishi zarur. Kuchlanish ko‘rsatgichi va elektr o‘lchovchi qisqichlar jild yoki g‘iloflarda saqlanishi lozim. Ko‘chma yerga ulagichlarni saqlashga mo‘ljallangan maxsus joylarga tartib raqami qo‘yiladi, ularning raqamlari ko‘chma yerga ulagichlardagi raqamlarga mos kelishi kerak.
1.2.9. Protivogazlar maxsus sumkalarga joylangan bo‘lib, quruq xonalarda saqlanishi shart.
1.2.10. Ishlatilayotgan himoya vositalari maxsus ajratilgan joylarda, odatda, xonalarning kirish joylarida va elektr uskunalarini boshqaruv shitlarida joylashtiriladi. Ushbu joylarda himoya vositalarining ro‘yxati bo‘lishi kerak. Saqlanish joylarida shtangalar, qisqichlar, ko‘chma yerga ulagichlar, xavfsizlik plakatlari va belgilari uchun kronshteyn yoki ilgaklar bo‘lishi, shuningdek, dielektrik qo‘lqop, dielektrik kalish, dielektrik etik, dielektrik gilamcha, dielektrik qalpoq, izolatsiyalovchi taglik va qoplama, qo‘lqop, himoya belbog‘i va arqonlari, himoya ko‘zoynagi, protivogaz va kuchlanish ko‘rsatgichlar va boshqalar uchun shkaflar hamda tokchalar bilan jihozlangan bo‘lishi zarur.
1.2.11. Tezkor chiqadigan va ta’mirlash brigadalari, laboratoriyadagi yoki shaxsiy foydalanishda bo‘lgan elektr himoya vositalari quti, sumka yoki jildlarda saqlanishi lozim.
1.2.12. Kuchlanish ostida ta’mirlash ishlarini olib borishda ishlatiladigan izolatsiyalovchi vositalar quruq va havosi shamollatiladigan xonalarda saqlanishi, ularni tashqarida va ochiq havoda vaqtinchalik saqlaganda jildlarga solingan bo‘lishi zarur. Izolatsiyalovchi qurilmalar va moslamalarni ishlatishdan oldin quruq latta bilan artish, ishlatish mobaynida namlanishiga yo‘l qo‘ymaslik talab qilinadi. Izolatsiyalovchi vositalar namiqqan bo‘lsa, ularni quritish va navbatdan tashqari elektr sinovidan o‘tkazish darkor.
|
| |
Buyuruvchi plakatlar - Tasdiqlangan

Buyuruvchi plakatlar
9.
|
Ish joyini ko‘rsatib beruvchi ko‘chma plakat. Shu yerda ishlansin
|
Yashil fonda diametri 200 mm oq doira. Yozuv doira ichiga qora harflar bilan yoziladi. Gardishi 15 mm qalinlikdagi oq rangda chiziladi 250 — 250; 100 —100
|
Elektrostansiya va podstansiyalarning elektr uskunalarida. Ish joylariga osiladi. Ochiq taqsimlovchi qurilmalarda, ish joylarida to‘siqlar mavjudligida, ish joylarining kirishida to‘siqlar orqasiga osiladi.
|
10.
|
Yuqorida joylashgan ish joylariga xavfsiz ko‘tarilish uchun yo‘lni ko‘rsatuvchi ko‘chma plakat. Shu yerdan chiqilsin
|
bu ham
|
Yuqorida joylashgan ish joyiga chiqish uchun ruxsat etilgan konstruksiya yoki doimiy (statsionar) narvonlarga osiladi.
|
Ko‘rsatuvchi plakat
|
11.
|
Elektr uskunalarining tok o‘tkazuvchi qismlarini yerga ulangan uchastkalariga kuchlanish berishga yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini ko‘rsatuvchi ko‘chma plakat Yerga ulangan
|
Gardishi 10 mm qalinlikdagi oq rangda. Ko‘k fonda qora harflar bilan yoziladi 240 — 130; 80 — 50
|
Elektrostansiya va po�stansiyalarning elektr uskunalarida ishlatiladi. Plakat elektr uskunalarining yerga ulangan uchastkalariga yanglish kuchlanish berish mumkin bo‘lgan ajratgich, uzgich va kuch o‘chirgichlariga va ularni uzoqdan boshqariladigan knopka va qulflariga osiladi.
|
Aholi yashaydigan joylarga — shaharlar, posyolkalar, qishloqlar, sanoat va qishloq xo‘jaligi korxonalari, portlar, pristanlar, temir-yo‘l bekatlari, parklar, xiyobonlar va plyajlarni kelgusidagi 10 yil muddat ichida mo‘ljallangan rivojlanish chegaralardagi hududlari kiradi.
Eslatma.
1. Katta hajmli elektr uskunalarida ilovada ko‘rsatilgan plakatlarni 2:1, 4:1, 6:1 munosabatdagi o‘lchamlarda kattalashtirishga ruxsat etiladi.
2. Korxonalarda ishlatilayotgan Qoidalarning avvalgi nashrlarida keltirilgan 1 va 2-xavfsizlik belgilari, ushbu Qoidalar kuchga (amalga) kiritilgandan so‘ng 2 yilgacha ishlatilishi mumkin, undan keyin esa ular ushbu Qoidalarda keltirilgan xavfsizlik belgilari bilan almashtirilishi lozim.
OGOHLANTIRUVChI BELGILAR VA PLAKATLAR
TAQIQLOVChI PLAKATLAR
KO‘RSATMALI PLAKATLAR
KO‘RSATUVChI PLAKATLAR
Sublimatsiya – - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Shaxs erkinligi
– insonlarning o’z xayoti va faoliyatini amalga oshirish,
ozod shaxs sifatida mehnat qilish, bilim olish, o’zi istagan kasb, hunarli,
diniy e’tiqod va boshqalar ixtiyoriy tanlash.
Shaxs
– inson aktivligiga xos psixik boshqaruvchilarning maxsus
insoniy tizimi, psixikadagi shunday barqaror funksional tizimki, uning
yordamida inson o’zi istiqomat qiladigan muhitda tashabbuskor, maqsad
sari intiluvchan bo’libgina qolmasdan, balki yaxshilashga ham qodir
bo’ladi. Inson shaxs sifatidagi fazilatlarni egallaganligining asosiy
belgisi uning turli hatti-harakatlarni sodir qila olish qobiliyati, ya’ni bir-
birini inkor etuvchi imkoniyatlarni tanlash, o’z hayoti hamda o’zgalar
hayoti bilan ham bog`liq bo’lgan ko’plab muhim momentlarni sarhisob
qila olishi, o’z hatti-harakatlari uchun ma’suliyatni o’z zimmasiga ola
bilishi kabilardir.
Shaxsiy aloqadorlik
– bu bog`liqlikning dinamik jihati bo’lib,
hamkorlar o’rtasidagi maqsadga erishishda qo’llaniladigan vositalarni
kelishi, ulardan har birining qo’llaydigan strategiyasini koordinatsiya
qilishni ta’minlaydi. Aloqadorlik bog`liqlikni ishtirokchilar manfaatiga
moslashtirishning tez moslashuvchan mexanizmidan iborat. U kelishuv
o’zaro hamkorlik yoki kurashga, har bir tomonning o’z maqsadiga
erishishi uchun undashi, muammo va vazifalarni o’zicha tasavvur
qilishi, ularni hal qilishning o’z usul va vositalaridan iborat bo’lishi
mumkin.
Shaxsiy munosabat - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

KALENDAR REJA
«ТАSDIQLAYMAN»
Каf. mudiri
Z.Х.Kasimova
_________
«___» ___________2021 yil
“Psixologiya (Din sotsiopsixologiyasi)” bakalavr ta’lim yo‘nalishi 3-kurs talabalarining
2021/2022 o‘quv yili 5-semestrdagi
“Psixologik maclahat va psixokorreksiya” fani kalendar reja
Ma’ruzachi:
Katta o’q. N. Rasulova
Maslahat va amaliy mashg‘ulotlar olib boradi:
L. Toyirova
Umumiy o‘quv soati
–
250 soat
Shu jumladan:
Ma’ruza
–
28soat ( 5-semestr – 28 soat)
Amaliy mashg‘ulot
–
36 soat (5-semestr – 44 soat)
Mustaqil ta’lim soati
–
64 soat (5-semestr – 64 soat)
Mijozga nisbatan xayrixoh va begʼaraz munosabat

Mijoz qadriyatlari va meʼyorlarini hisobga olish
Ushbu tamoyil psixologning jamiyat tomonidan qabul qilingan emas,
balki mijoz tomonidan oʼzlashtirilgan xulq-atvor meʼyorlari, ideallariga,
dunyoqarashi, qadriyatlariga eʼtibor qaratishi zarurligini bildiradi.
Samarali psixologik taʼsir mutaxassisning mijoz qadriyatlarini hisobga
olgan, tushungan vaziyatdagina
amalga oshirilishi mumkin; ularga
nisbatan tanqidiy munosabat qabulga kelgan kishining oʼzini oʼngʼaysiz
sezishiga, “qobigʼi” dan chiqmasligi, ochiq va samimiy boʼlmasligiga,
shu tariqa psixologik maslahat jarayoni natijasining
barbod etilishiga
sabab boʼladi. Qayd etish kerakki, mijoz qadriyatlari kishining risoladagi
shaxs sifatida faoliyat yuritishiga xalal berayotgan paytdagina psixolog
ularga alohida eʼtibor qaratishi va hurmat bilan munosabatda boʼlgan
holda mijozga taʼsir oʼtkazishda foydalanishi mumkin.
Maslahat bermaslik
Mijozlarga (garchi jarayon koʼpincha psixologik maslahat, maslahat
deb atalsa-da) maslahat berish tavsiya etilmaydi. Bunga asos va
sabablarni doimo yetarlicha topish mumkin.
Eng avvalo, psixologning
yoshi va hayotiy tajribasi qay darajada boʼlishidan qatʼi nazar,
birovlarga natijasi kafolatlangan maslahat berishning iloji yoʼq: har bir
insonning hayoti oʼziga xos va uni oldindan bilib boʼlmaydi. Boz ustiga,
maslahat berayotib, psixolog barcha masʼuliyatni oʼz
zimmasiga olgan
boʼlib chiqadi, bu esa mijozning shaxs sifatidagi rivoji va atrofdagi
hamda boʼlib oʼtayotgan voqea-hodisalarga nisbatan adekvat
munosabatda boʼlishiga toʼsqinlik qiladi.
Mazkur vaziyatda psixolog
oʼzini rahnamo sifatida tutadi, bu mijozning oʼz hayotini tahlil qilish va
uni oʼzgartirishga intilishidan koʼra, voqea-hodisalarga sust va yuzaki
munosabatda boʼlishiga olib keladi. Shu bilan birga maslahatga amal
qilingandagi har qanday muvaffaqiyatsizlik
odatda psixolog chekiga
yoziladi, natijada bu mijozning sodir boʼlayotgan voqealardagi oʼz rolini
tushunmasligiga olib keladi.
tushurilishiga nima deyiladi ? - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

ISHCHI FAN DASTURIGA MUVOFIQ BAHOLASH
MEZONLARINI QO‘LLASH BO‘YICHA USLUBIY
KO‘RSATMALAR
Baxolas
h
usullari
Ekspress testlar, yozma ishlar, og‘zaki so‘rov, taqdimotlar.
Bahola
sh
mezon
lari
5 «a’lo» baho
-talaba fan bo‘yicha mustaqil mushohada yuritsa;
-fanning qonuniyatlari, kategoriyalari va metodologiyasining mohiyati va
mazmunini tushunsa;
-faniga doir aniq tasavvurga ega bo‘lsa, ularni jamiyat va inson faoliyatiga
oid misollar orqali ifodalab bersa, ularni amaliy faoliyatda qo‘llay olsa;
-o‘tilgan mavzular bo‘yicha xulosa va qarorlar qabul qilsa;
-ijodiy fikrlasa, tanqidiy munosabatlar bildirsa, o‘z fikrini erkin bayon
etsa;
-maʼruza, amaliy mashg‘ulot va mustaqil topshiriqlarni o‘z vaqtida bajarsa
va to‘plagan maʼlumotlarida birinchi manbalarga murojaat etgan bo‘lsa.
II.BOB. Asosiy qism - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali
|
bet | 5/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 309 Kb. | | #228068 |
Bog'liq Diplom oxirgiII.BOB. Asosiy qism
2.1. Ehtimollikni baholash bo'yicha vazifalarni belgilash noto'g'ri natijalar
Xulosa
Xulosa qilib aytganda, Fuzzy logic optik protsessorlarning ishlash jarayonini tahlil qilish bir nechta asosiy tushunchalarni ochib beradi:
Signalni qayta ishlashda foydalanish : noaniq mantiq optik protsessorlarda signallarni tahlil qilish va qayta ishlashda samarali qo'llanilishi mumkin, ayniqsa optik signallarning o'ziga xos o'zgaruvchanligi va loyqaligini hisobga olgan holda.
Optik xususiyatlarni tushunish : Optik protsessorlar modulyatsiya, intensivlik va to'lqin uzunligi o'zgarishi kabi optik xususiyatlarga tayanadi. Fuzzy logic bu optik xususiyatlarni tushunish va optimallashtirishga yordam beradi.
Operatsion tamoyillarini optimallashtirish: Fuzzy logic optic protsessorlarning ishlash tamoyillarini aniqlash va optimallashtirishga yordam beradi. Bunga samaradorlik va aniqlikni oshirish uchun modulyatsiya intensivligi yoki yorug'lik intensivligi kabi parametrlarni optimallashtirish kiradi.
Boshqa analitik vositalarni to'ldirish: Fuzzy logic optik protsessorlarning ishlash jarayonini tahlil qilish uchun kuchli vosita bo'lsa-da, ularning ishlashini har tomonlama tushunish va optimallashtirish uchun boshqa analitik usullar va mulohazalar bilan to'ldirilishi kerak.
Umuman olganda, optik protsessorlarning ishlash jarayonini tahlil qilishda Fuzzy logic optic protsessorini qo'llash signalni qayta ishlashdan tortib hisoblash vazifalarigacha bo'lgan turli xil ilovalarda ularning ishlashi va samaradorligini oshirish uchun qimmatli tushunchalar va vositalarni taqdim etadi.
Foydalangan adabiyotlar ro’yxati:
1. АСМеров Д.Д., Гаджиев Н.Д., Набиев Р.Н., Рамазанов К.Ш. Прием и передача данных с радиотехнических объектов аэропортов //Милли Авиасийа Академийасынын елми ясярляри, Бакы: бурахылыш 2, 2002, c. 82-95
Белозеров В., Бердников Н., Виноградный Е. и др. Автоматизированная система управления водяной завесой // Современные технологии автоматизации, 2003, № 2, с.60–65
Бураков В. В. Методика управления качеством документации авиационного программного обеспечения // Авиокосмическое приборостроение, 2005, № 1, с. 51 – 54
Гуревич И. Е., Штек Г. С. Инструментальные средства проектирования программного обеспечения систем автоматизированного контроля // Авиакосмическое приборостроение, 2003, № 11, с. 50 – 55
Набиев Р.Н., Рамазанов К.Ш., Алескерова С.И. Блок для обработки сигналов микрофонного тракта и запуска радиопередатчиков / Мцлки авиасийанын мцасир проблемляри. Республика елми - техники конфрансынын ясярляри, Бакы: 3 – 4 феврал, 2004, с. 127 - 129
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali
|
Konsultatsiyaning o’rtasi - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Konsultatsiyaning o’rtasi Ushbu qisim konsultatsiya jarayonining kulminatsion nuqtasi bo’lib,
bunda psixolog quyidagilarga amal qilishi lozim:
•
To’g’ridan-to’g’ri oydinlashtirish;
•
Bunda psixolog mijozni to’g’ri tushunganini tekshirish uchun u
aytayotgan axborotlarni to’gridan to’g’ri oydinlashtirib olishi zarur
bo’ladi. Konsultatsiyaning oxirida esa psixolog patsientga yopiq savollar
bilan murojaat qilib, unda to’g’ri qarash shakllanganini tekshirishi kerak.
Konsultatsiyaning yakuni •
Konsultatsiya yakunida suhbatni umumiylashtirish talab etiladi.
Bundan tashqari konsultatsiya so’ngida patsientdan psixolog maslahati
uni qoniqtirganini so’rash, joiz bo’lsa, amaliy professional tavsiyalar
berish, shu bilan birga ehtiyoj bo’lsa, keying konsultatsiya vaqtini
belgilab olish darkor.
Umuman olganda, psixologik maslahat jarayonini yaxlit holda,
psixolog maslahatchi o’z malakasini namoyon qiluvchi, mijozga kerakli
maslahat va ko’makni beruvchi murakkab jarayon deyish mumkin.
Chunki psixolog maslahatchi tomonidan mijozga nisbatan ozgina
noto’g’ri yondashuv ham uning samaradorligini tushirib yuborishi
mumkin. Bu esa kelajakda mijoz shaxsiy hayotida ham salbiy
oqibatlarga
olib
kelishi
muqarrar.
Shunday
ekan,
psixolog
konsultatsiyaning har bir bosqichida ham sezgirlikni yo’qotmay, o’z
mahoratini namoyon qilishi maqsadga muvofiqdir.
Nazorat savollari: 1.
Psixologik maslahat bosqichlari haqida umumiy ma’lumot
bering.
2.
Mijoz bilan konsultatsiya o’tkazishda nimalarga alohida e’tibor
qaratishi lozim?
3.
Psixologik maslahatning har bir bosqichidagi o’ziga xos
xususiyatlar haqida so’zlab bering.
4.
Konsultatsiya o’rtasida psixolog tomonindan o’tkaziladigan
to’g’ridan to’g’ri oydinlashtirish qanday amalga oshiriladi
5.
Konsultatsiya bosqichlarining mazmuniy jihatlari haqida nimalar
bilasiz?
6.
Psixolog konsultant mijozni kutib olishda nimalarga alohida
ahamiyat qartishi lozim?
7.
Psixologik maslahat o’tkaziladigan hona qanday jihozlangan
bo’lishi lozim?
8.
Konusultatsiya yakunida psixologdan qanday amallar qilish talab
etiladi?
Tikuv mashinasining asosiy mexanizmlari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?

Tikuv mashinasining asosiy mexanizmlari qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*a) Nina mexanizmi, moki mexanizmi, ip tortuvchi mexanizm, gazlama suruvchi, tepki mexanizmi.
b) Nina mexanizmi, moki mexanizmi.
s) Ip tortuvchi mexanizm, gazlama suruvchi, tepki mexanizmi.
d) Nina mexanizmi, ip tortuvchi mexanizm, gazlama suruvchi, tepki mexanizmi.
Oyoq yuritmali tikuv mashinalari asosiy harakatni qayerdan oladi?
*a) Oyoq mexanizmidan
b) Asosiy valdan
s) Tasmadan
d) Shkaf
Darsning tashkiliy qismiga qancha vaqt ajratiladi?
*a) 3-5 minut.
b) 10-15 minut
s) 20-25 minut.
d) 2-6 minut.
Servis xizmati yo‘nalishi «Pazandachilik asoslari» bo‘limiga necha soat ajratilgan?
*a) 18 soat
b) 22 soat
s) 68 soat
d) 38 soat
«Xalq hunarmandchiligi» bo‘limida o‘quvchilar qanday buyumlar tayyorlaydilar?
*a) Milliy buyumlarning turlari, ularni tayyorlash texnologiyasi, milliy buyulardan: «qiyiqcha», milliy qo‘g‘irchoq, choynak yopqich, choynak uchun taglik, “quroq” usulida ushlagich.
b) Milliy buyumlarning turlari, ularni tayyorlash texnologiyasi, milliy buyulardan: «qiyiqcha», choynak yopqich, “quroq” usulida ushlagich.
s) Milliy buyumlarning turlari, ularni tayyorlash texnologiyasi, milliy buyulardan: «qiyiqcha», choynak uchun taglik, “quroq” usulida ushlagich.
d) Fartuk, yubka, kuylak tikish texnologiyasi.
Tikuv mashinasining qaysi mexanizmi chok uzunligini o‘zgartirish uchun xizmat qiladi?
*a) Chok uzunligi regulyatori.
b) Ip o‘ragich.
s) Shpulka qopqog‘i.
d) Shpulka.
Bo‘ksa aylanasining yarmi qanday o‘lchanadi?
*a) Bo‘ksa chizig‘idan gorizontal holatda.
b) Bel chizig‘i gorizontal holatda.
s) Bel chizig‘idan xoxlagan uzunlikda.
d) Bo‘ksa chizig‘idan vertikal holatda.
|
Tехnоlоgiya so‘zi qaysi so‘zdan оlingan?

Tехnоlоgiya so‘zi qaysi so‘zdan оlingan?
*a) Grеkcha
b) Lоtincha
s) Fransuzcha
d) Arabcha
Ishlab chiqarishning biror sohasida xomashyo, material, yarim fabrikat va shu kabilarga ishlov berish yoki qayta ishlash, ularning holati, xossalari hamda shaklini o‘zgartirishda qo‘llaniladigan usullar (metodlar) majmui qanday nomlanadi?
*a) texnologiya
b) metod
s) metodika
d) innovatsiya
“Zardo‘zlik” qanday ma’noni anglatadi?
*a) Forscha zar- tilla, duzi- tikmoq degan ma’noni anglatadi.
b) Tojikcha zar- gul, tilla degan ma’noni anglatadi.
s) O‘zbekcha zar- tikmoq, duzi- o‘lchamoq degan ma’noni anglatadi.
d) Arabcha zar- oltin, duzi- ipak degan ma’noni anglatadi.
Qaysi davlatda pichoqchilik hunari taqiqlangan?
*a) Germaniya, Angliya, Avstriya, Fransiya.
b) Germaniya, O‘zbekiston, Qozog‘iston.
s) Rossiya, Norvegiya, Fransiya, Turkiya
d) Xindiston, Suriya, Tojikiston
Angishvona nima va qanday ma’noni anglatadi?
*a) Forscha angusht- barmoq, saqlovchi degan ma’noni anglatadi
b) O‘zbekcha angusht- barmoq, vona- igna degan ma’noni anglatadi.
s) Turkcha angusht- saqlovchi, vona- tugma degan ma’noni anglatadi.
d) Lotincha angusht- igna, vona- qaychi degan ma’noni anglatadi
Duradgorlik taxta yelimi nimadan olinadi?
*a) Hayvonlarning suyagi, tuyog‘i, shoxi, terisi, shilingan go‘shtlaridan
b) Daraxtdan
s) Paxtadan, daraxtdan
d) Yog‘dan, daraxtdan.
Randalangan yog‘och tekisligi qanday asbob bilan aniqlanadi?
*a) Chizg‘ich va guniya bilan
b) Chizg‘ich va qalam bilan
s) Chizg‘ich va tig‘ bilan.
d) Chizg‘ich va ruchka bilan.
|
Kompyuterning asosiy va qo`shimcha qurilmalari

Shaxsiy kompyuterlarning tuzilishi.
Monitor Sistemalar bloki
Klaviatura
Shaxsiy kompyuterlar quyidagi asosiy qurilmalardan tashkil topgan:
- sistemalar bloki – ichki qurilmalar joylashadi.
- Klaviatura – belgini kompyuterga kiritadi. (
- Monitor (displey) – ma’lumotlarni matnli va tasvirli
tasvirlash imkonini
beradi.
Kompyuterlar imkoniyatlarini oshirish maqsadida unga turli qo`shimcha qurilmalar
ulanishi mumkin.
Bular:
Sichqoncha – ma’lumotlar kiritilishini yengillashtiruvchi manipulyator.
Printer – ma’lumotlarni qog`ozga chiqaradi.
Skaner – qog’ozdagi ma’lumotni kompyuterga tasvirli
yoki matnli ravishda
kiritadi.
Modem – telefon tarmog`i orqali boshqa kompyuter bilan ma’lumot almashish
imkoniyatini va internet tarmog`iga ulanishga yordam beradi.
Plotter – turli tasvirni va grafiklarni bosmaga chiqarish qurilmasi.
Strajer – kompyuterning venchesteridagi ma’lumotlar
nusxasini zaxiraga olish
uchun mo`ljallangan qurilma bo`lib , ma’lumotlarni magnit lentali kassetaga
(kartridjga) yozishga mo`ljallangan.
Kompakt disklar – 610 Mgbaytgacha ma’lumatlarni saqlay oladi.
Ular asosan
o`qish uchun ishlatiladi.
Trekbol – shar shaklidagi manipulyator. Kompyuter o`yinlarida foydalaniladi.
Tarmoq qurilmasi – bir necha kompyuterlarni tarmoqqa birlashtirilib,
kompyuter
o`zi axborot almashish imkonini beruvchi qurilma.
Har bir qurilma – sistema blokida joylashgan mos ulagichga ulanadi yoki
o`rnatiladi.
Qo`shimcha qurilmani ulashdan avval kompyuterni o`chirish zarur ,
aks holda
kompyuter ishdan chiqishi mumkin.
ILOVA
Qisqartmalar, belgilar va maxsus atamalar ro'yxati

|
ILOVA
Qisqartmalar, belgilar va maxsus atamalar ro'yxati
|
bet | 6/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 309 Kb. | | #228068 |
Bog'liq Diplom oxirgiILOVA
Qisqartmalar, belgilar va maxsus atamalar ro'yxati
LAN - mahalliy tarmoq
SPD - ma'lumotlarni uzatish tizimi
UPS - uzluksiz quvvat manbai
Mbps - ma'lumotlarni uzatish tezligi soniyasiga megabit
IEEE - ma'lumotlar bilan aloqa standartlari
PSTN - Dial - up modemlari yordamida telefoniya, faks va ma'lumotlarni uzatish
CS - Markaziy stantsiya
Kompyuter - Relay stantsiyalari
TS - terminal stantsiyalari
GRCHTS - Asosiy radiochastota markazi
WiFi - Simsiz tarmoq
FBWA - magistral simsiz ma'lumotlar tizimi
WEP eskirgan simsiz tarmoq xavfsizligi algoritmidir.
WLAN - Simsiz mahalliy tarmoqlar, tizimlar, komplekslar
TNC - paketli kontrollerlar bilan terminal
ZF - Fresnel zonasi
FOCL - optik tolali aloqa liniyasi
PCI - Radio tarmoq adapteri
AP - kirish nuqtasi moduli
SM - abonent moduli
SDH tarmoq markazlari uchun universal standartdir
5E - kabel toifasi (o'ralgan juftlik)
WLL - Abonentga kirish tizimlari
ETSI - Evropa telekommunikatsiya standartlari instituti
DSSS to'g'ridan-to'g'ri tarqalgan spektrli keng polosali
modulyatsiyadir.
|
| |