nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mis va rux birikmalarining siyanidlanish jarayonlariga ta'siri

|
Mis va rux birikmalarining siyanidlanish jarayonlariga ta'siri
|
Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #155733 |
Bog'liq yarim tayyor nodir metallar
Loading...
Mis va rux birikmalarining siyanidlanish jarayonlariga ta'siri
Kimyoda siyanidlanish jarayonlari, ayniqsa, mis va rux birikmalaridan foydalanish kontekstida o‘rganishning muhim mavzusi hisoblanadi. Bu elementlar siyanidlanishning tabiati va samaradorligiga sezilarli ta'sir ko'rsatish imkoniyatiga ega. Shu nuqtai nazardan, mis va ruxning siyanidlanishga ta'siri bilan bog'liq jarayonlarni o'rganish kimyogarlar va ushbu soha mutaxassislarida katta qiziqish uyg'otadi..
Birikmalarning kimyoviy tarkibi
MIS
Sianidlanish jarayonida mavjud bo'lgan mis birikmalari atrof-muhit sharoitlariga va boshqa elementlar bilan o'zaro ta'siriga qarab tuzilishi va xususiyatlarida farq qilishi mumkin.
RUX
Sinkning kimyoviy tarkibi ham siyanidlanish jarayonlarida muhim rol o'ynaydi va reaktsiyalarning fizik va kimyoviy xususiyatlariga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin.
Loading...
Fizikaviy va kimyoviy jarayonlar
1
1-bosqich: birikmalarning reaksiyasi
bu fazada mis va rux birikmalari siyanidlar bilan o'zaro ta'sir qiladi, bu esa kompleks birikmalar hosil bo'lishiga olib keladi
2
2-bosqich: Mahsulotni shakllantirish
Р Ushbu fazadagi reaktsiyalar mis va sink ta'sirida o'zgargan xususiyatlarga ega bo'lishi mumkin bo'lgan siyanidlanishning yakuniy mahsulotlarini hosil qiladi.
Atrof-muhitga ta'siri
1
Ekologik oqibatlar
Mis va sink birikmalaridan siyanizatsiya jarayonlarida foydalanish biologik muhitga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin, shuning uchun ularning atrof-muhitga ta'sirini o'rganish muhimdir.
2
Tozalash texnologiyalari
Tadqiqot siyanidlanish jarayonlarining atrof-muhitga salbiy ta'sirini minimallashtirish uchun tozalash usullarini ishlab chiqishga qaratilgan
Sanoat ilovalari
Konchilikda foydalanish
Mis va rux birikmalari rudadan metallarni ajratib olish jarayonlarining muhim tarkibiy qismidir.
Katalitik xususiyatlar
Ushbu birikmalar turli xil kimyoviy jarayonlarda katalizator sifatida ham qo'llaniladi
Materiallar ishlab chiqarishda qo'llanilishi
Mis va rux sanoatda turli materiallar va mahsulotlar ishlab chiqarish uchun keng qo'llaniladi
Boshqa elementlar bilan taqqoslash
Element
Mis va Rux
Boshqa elementlar
O’tqazuvchanlik
Yuqori
Elementga qarab farqlanadi
Elektokimyoviy faollik
Sianidlar bilan reaksiya
Turli xil ko'rinishlarga ega
Loading...
Инновационные исследования
Исследование новых соединений
Осуществляется поиск более эффективных соединений меди и цинка для оптимизации процессов цианирования.
Нанотехнологии
Исследуются возможности применения наноматериалов на основе меди и цинка в целях улучшения характеристик процессов цианирования.
Будущие перспективы
2025
Прогнозы на ближайшие годы
Предполагается активное развитие новых методов и технологий цианирования с использованием соединений меди и цинка.
10K
Глобальный спрос
Прогнозируется увеличение использования соединений меди и цинка в масштабах глобальной промышленности.
|
| |
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti - bet 5

Lazerlarning inson hayotiga ta’siri.
14
Ko'z hujayralarida yog'simon qavat mutlaqo yo'q, shuning uchun lazer ko'z
uchun nihoyatda xavfli. Shuning uchun O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni
saqlash vaziriigi tomonidan optik kvant generatorlari bilan ishlayotgan kishilar
uchun vaqtinchalik sanitariya normalarini belgilashda ko'z qobig'ining intensiv
nurlangandagi yo'l qo'yilishi mumkin bo'lgan chegarasi, shuningdek,
birmuncha nozik bo'lgan ko'z qorachig'i uchun chegara miqdorlar 158
belgilangan.
Lazer ustanovkalarini ma'lum masofadan turib boshqarishni ta'minlash va
avtomatlashtirish yaxshi natija beradi.
15
Xulosa.
Kuchli davlat lazerlarining rivojlanish jarayonida yangi va ishlaydigan to'lqin
uzunligi uchun sozlanishi mumkin bo'lgan yangi ishchi moddalarni izlash,
lazerlarni konvertatsiya qilish samaradorligini oshirish, chiqish quvvatini
oshirish, nur sifatini yaxshilash, pulsning kengligi , ishonchliligini oshirish va
ish muddatini uzaytirish samarali bo’larkan.
Adabiyotlar
1. Бурсиан Э.В. Задачи по физике для компьютера, М.Просвещение, 1991.
2. Король В.И. Visual Basic-6.0, Mосква, 2000.
3.
https://ru.wikipedia
|
Qattiq jisimli va suyuqlikdagi lazerlar

11
Rubin kristalini yoritish uchun ksenonli gaz-razryad lampalari 2
qo‟llanilib, lampalar orqali yuqori votli
kondensatorlar batareyasi
razryadlanadi. Kondensatorlar batareyasining sig‟imi 10
3
mkF bo‟lib, u 2-3kV
gacha zaryadlanadi. Kodensator batareyasini katta kuchlanishli manbadan
kalitlar
P
1
va
P
2
yordamida zaryadlanadi.
Rubin lazerda aylanuvchi prizma yordamida
asllikni modullash orqali
nurlanish impulsi davomiyligini
10
7
s
ga erishilsa, nurlanish quvvati 10
7
Vt ga etadi.
Kichik
inerstiyali
keer
yacheykasidan foydalanib
impuls
davomiyligini
10
8
s
olinganda yoki impuls davomiyligini nanosekundga
etganda nurlanish
quvvatini 10
10
Vt ga etkazish mumkin.
Yerda kam uchraydigan elementlar neodim va samariy ionlari kiritilgan
kristallar kalstiy flyuorit
CaF
2
va
ittriy-alyuminli granat Y
3
Al
5
O
12
(IAG) va
shishalar yordamida to‟rt sathli
lazer olish mumkin. Ayniqsa, neodimning 3
valentli ioni
Nd
3
shisha va ittriy alyuminli
granat
asosga yaxshi kirishadi va bu ion lazer nuri generastiyasida asosiy o‟rin
tutadi.
13
asosiy transvers usul (TEM00) lazeri olinishi mumkin va bitta uzunlamasına
tartibli lazer ham olinishi mumkin.
Gazli lazerlar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston...

10
shundaki, foydalanuvchi uni hohlagan marta va hohlagan tezlikda mustaqil
ravishda ishlatib ko’rishi, kuzatishi, ta’lim olishi va xulosalar chiqarishi,
qolaversa, olgan bilimlarini sinab ko’rishi mumkin. Dastur ishga tushirilganda
ekran rasmdagi ko’rinishni oladi. Dastur “Optik rezonator”, “Ish rejimi”,
“Gazli, uglerod oksidli, kimyoviy, bo’yoqli, qattiq jismli, yarimo’tkazgichli,
erkin elektronli lazerlar” haqida ma’lumotlar va ularning rangli tasvirlarini
kuzatishga mo’ljallangan tugmalar, animatsiya va ma’lumotlarni ko’rish uchun
oynalardan tashkil topgan.
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi mirzo ulug’bek nomidagi o’zbekiston milliy universiteti
|
Uyga vazifa - Z. R. Babayeva Sirdaryo viloyati Guliston shahridagi 11-sonli umumiy oʻrta taʼlim maktabining matematika...

61
1. Quyidagi jumlalar to‘g‘rimi? "Ha" yoki "Yo‘q" deb javob bering.
1. Har qanday burchak uchun faqat bitta vertikal burchak yasash mumkin.
2. Har qanday burchak uchun faqat bitta qo‘shni burchak yasash mumkin.
3. Agar burchaklar vertikal bo‘lsa, ular teng bo‘ladi.
4. Agar burchaklar teng bo‘lmasa, ular vertikal burchak bo‘lmaydi.
5. Agar burchaklar vertikal bo‘lmasa, ular teng bo‘lmaydi.
6. Agar ikki burchak qo‘shni bo‘lsa, unda ularning biri o‘tmas, ikkinchisi o‘tkir burchak bo‘ladi.
7. Agar ikki burchak qo‘shni bo‘lsa, unda ularning biri ikkinchisidan katta bo‘ladi.
8. Agar ikki burchak yig‘indisi 180° ga teng bo‘lsa, ular qo‘shni burchaklar bo‘ladi.
9. Agar ikki burchak yig‘indisi 180° ga teng bo‘lmasa, ular qo‘shni burchaklar bo‘lmaydi.
10. Agar ikki burchak teng bo‘lsa, ularga qo‘shni bo‘lgan burchaklar ham teng bo‘ladi.
11. Agar qo‘shni burchaklar teng bo‘lsa, ular to‘g‘ri burchaklar bo‘ladi.
12. Agar ikki burchak umumiy uchga ega bo‘lsa, ular vertikal burchaklar bo‘ladi.
13. Agar ikki burchak umumiy tomonga ega bo‘lsa, ular qo‘shni burchaklar bo‘ladi.
2. Jumlalarni mohiyatidan kelib chiqib to‘ldiring.
1. Nuqta va uchlari shu nuqtada bo‘lgan ... iborat shakl “burchak” deb ataladi.
2. Tekislikda ikki nuqta orqali ... to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin.
3. Yoyiq burchakning gradus o‘lchovi ... teng.
4. Ikkita to‘g‘ri chiziq faqat ... kesishadi.
5. Burchakning uchidan chiqib, uni ... “burchak bissektrisasi” deb ataladi.
6. To‘g‘ri chiziqning biror nuqtasi va undan bir tomonda yotgan nuqtalardan iborat qismi
... deb ataladi.
7. Umumiy tomonga ega bo‘lib, qolgan ikkita tomoni to‘g‘ri chiziq hosil qiluvchi bur chaklar
... deb ataladi.
8. To‘g‘ri chiziq tekislikni ... ajratadi.
9. Vertikal burchaklarning bissektrisalari ... hosil qiladi.
10. Kesmani teng ... shu “kesmaning o‘rtasi” deb ataladi.
11. Agar qo‘shni burchaklar ..., ular to‘g‘ri burchaklar bo‘ladi.
12. Teng kesmalarning ... ham teng bo‘ladi.
3. Quyida keltirilgan jumlalarda xato bo‘lsa, uni toping va tuza-
ting.
1. Yig‘indisi 180° ga teng bo‘lgan burchaklar “qo‘shni burchaklar” bo‘ladi.
2. Tekislikdagi ixtiyoriy ikki to‘g‘ri chiziq faqat bitta umumiy nuqtaga ega bo‘ladi.
3. Burchakning uchidan o‘tib, uni teng ikkiga bo‘luvchi to‘g‘ri chiziq “burchakning bissek-
trisasi” deb ataladi.
4. Ixtiyoriy nuqta orqali faqat ikkita to‘g‘ri chiziq o‘tkazish mumkin.
5. Ikkala tomoni ham nurlarda yotuvchi burchak “yoyiq burchak” deb ataladi.
AMALIY MASHQ VA TATBIQ. BILIMINGIZNI SINAB
KO‘RING
Tarqatma materiallar - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 27/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgTarqatma materiallar:
1-tarqatma.
1.Nutq o`stirish metodikasini misollar orqali izohlash.
2. Boshlang`ich sinflarda lug`at ustida ishlash metodikasini misollar orqali izohlash.
2-tarqatma.
1.1-sinf “Ona tili” darsligida berilgan nutq o`stirishga oid mashqlarni tahlil qilish.
Nutq o’stirishning metodik sharti nutqiy faoliyatning keng tizimini yaratish, ya’ni, birinchidan, yaxshi nutq namunasini idrok etish, ikkinchidan, o’rgangan til vositalaridan foydalanib, o’z fikrini bayon etish uchun sharoit yaratish hisoblanadi.
Bola tilni nutqiy faoliyat jarayonida o’zlashtiradi. Buning o’zi yetarli emas, chunki u nutqni yuzaki o’zlashtiradi. Nutqni egallashning qator aspektlari mavjud. Bular:
1. Adabiy til me’yorlarini o’zlashtirish. Maktab o’quvchilarniadabiy tilni oda so’zlashuv tilidan, sheva va jargondan farqlashga o’rgatadi, adabiy tilning badiiy, ilmiy, so’zlashuv variantlari bilan tanishtiradi.
2. Jamiyatimizning har bir a’zosi uchun zarur bo’lgan muhimnutq malakalarini, ya’ni o’qish va yozish malakalarini o’zlashtirish. Bu bilan o’quvchilar yozma nutqning xususiyatlarini, uning og’zaki-so’zlashuv nutqidan farqini bilib oladi.
3. O’quvchilar nutq madaniyatini takomillashtirish. Til jamiyatdagi eng muhim aloqa vositasidir. Tilning mana shu ijtimoiy ahamiyatidan kelib chiqib, maktabda o’quvchilarning nutq madaniyatiga alohida e’tibor beriladi.
Bu vazifalarni bajarish uchun o’qituvchi o’quvchilar bilan rejali ish olib borishi lozim. Buning uchun esa o’quvchilar nutqini o’stirish ustida ishlash tushunchasiga nimalar kirishini bilib olish muhimdir.
Tarqatma materiallar:
1-tarqatma.
1.Nutq o`stirish metodikasini misollar orqali izohlash.
2. Boshlang`ich sinflarda lug`at ustida ishlash metodikasini misollar orqali izohlash.
2-tarqatma.
1.2-sinf “Ona tili” darsligida berilgan nutq o`stirishga oid mashqlarni tahlil qilish.
Nazorat uchun savollar:
1Ichki nutq deb nimaga aytiladi?
2. Tashqi nutq deb nimaga aytiladi?
3. Og`zaki nutq deb nimaga aytiladi?
4. Yozma nutq deb nimaga aytiladi?
1.Nutq deb nimaga aytiladi?
2.Yaxshi rivojlangan nutq qanday xususiyatga ega?
3.Nutq o`stirish deganda nimani tushunasiz?
4.Ona tili dasturining bo`limlari qanday nomlanadi?
5.O`quvchilar nutqini o`stirish uchun qanday shartlarni bajarish lozim?
6. Kishi nutqining yuzaga chiqishi qanday talablar bo’lishi kerak?
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009.
2. G`afforova T., Shodmonov E., G`ulomova X. 1-sinf “Ona tili” darsligi. Toshkent. 2013-y.
.3.Fuzailov., Xudayberganova M., Yo`ldosheva Sh. 3-sinf „Ona tili“ darsligi. Toshkent. 2012-y.
4. Ikromova R., G`ulomova X., Yo`ldosheva Sh., Shodmonqulova D. 4-sinf „Ona tili“ darsligi. Toshkent. 2009-y.
4-Mavzu: 3-4-sinflarda lug‘at ustida ishlash nuqtai nazaridan mashq materiallarini tahlil qilish
Reja:
1.Nutq o`stirish mеtоdikasi.
2,Lug1at ustida ishlashga doir Grammatik o`yinlar o`ynatish.
2. Lug’at ustida ishlash nuqtai nazaridan mashq materiallarini tahlil qilish.
Darsning maqsadi: Talabalarning nutq o`stirish metodikasi mavzusi yuzasidan ko`nikma va malaka hosil qilish, olingan nazariy bilimlarni mustahkamlash.
Darsning tiri: Mustahkamlash tipidagi dars.
Darsning jihozi: Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009, 3-sinf „Ona tili“ darsliklari, ko`rgazmali vositalar.
Tayanch so`z va iboralar: nutq, lug`at, og`zaki nutq, yozma nutq, ichki nutq, tashqi nutq, fikr, dialog, monolog.
Nutq o’stirishda uch yo’nalish aniq ajratiladi: 1) so’z ustida ishlash; 2) so’z birikmasi va gap ustida ishlash; 3) bog’lanishli nutq ustida ishlash.
So’z, so’z birikmasi va gap ustida ishlash uchun lingvistik baza bo’lib leksikologiya (frazeologiya va stilistika bilan birgalikda), morfologiya, sintaksis xizmat qiladi; bog’lanishli nutq esa mantiqqa, adabiyotshunoslik va murakkab sintaktik butunlik lingvistikasiga asoslanadi.
Ko’rsatilgan uch yo’nalish parallel olib boriladi: lug’at ishi gap uchun material beradi; so’z, so’z birikmasi va gap ustida ishlash bog’lanishli nutqqa tayyorlaydi. O’z navbatida, bog’lanishli hikoya va insho lug’atni boyitish vositasi bo’lib xizmat qiladi.
O’quvchilar nutqini o’stirish o’z metodik vositalariga ega, o’zining mashq turlari bor. Bulardan eng muhimlari bog’lanishli nutq mashqlari hisoblanadi.
Nutq o’stirishda izchillik to’rt shartni, ya’ni mashqlarning izchilligi, istiqboli, xilma-xilligi, xilma-xil mashq turlarini umumiy maqsadga bo’ysundirish ko’nikmasini amalga oshirish bilan ta’minlanadi. Har bir yangi mashq oldingisi bilan bog’lanadi va keyingisiga o’quvchilarni tayyorlaydi, umumiy maqsadga bo’ysungan holda yana qandaydir yangilik qo’shadi.
Maktabda o’quvchilar nutqini o’stirishga ona tili o’qitishning asosiy vazifasi deb qaraladi. Nutq o’stirish faqat ona tili va o’qish darslarininggina emas, balki o’quv rejasidagi barcha fanlar (tabiatshunoslik, matematika, mehnat, tasviriy san’at, ashula darslari)ning, shuningdek, sinfdan tashqari o’tkaziladngan tadbirlarning ham vazifasidir.
|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. NazarovBog'liq Tarixi 37 bet
1
O„ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O„RTA MAXSUS
TA‟LIM VAZIRLIGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
S.Eshtemirov, F.M.Nazarov
ALGORITMLASH VA DASTURLASH
ASOSLARI
SAMARQAND - 2018
2
UDK: 681.14(075)
BBK 32.97
Аlgoritmlash va dasturlash asoslari
.
O„
quv qo„llanma
–SamDU, 2018
–yil,
252
- bet.
Mazkur qo‗llanma algoritmlar nazariyasi hamda dasturlash asoslari fanini C++
dasturlash tili misolida qarab o‗tilgan. Algoritm nazariyasi, algoritm xossalari, berilish usullari,
algoritm turlari keng yoritib o‘tilgan. C++ dasturlash tili tarkibidagi barcha turdagi
operatorlar, kalit so‗zlar va qoidalar batafsil keltirib o‗tilgan. Operatorlar, kalit so‗zlar va
buyruqlarning umumiy ko‗rinishlari va yozilishlari bir nechta misollar yordamida tushuntirib
o‗tilgan. Qo‗llanmada C++ tilining barcha imkoniyatlari bo‗yicha nazariy tushunchalar hamda
bu tushunchalarni o‗zlashtirish uchun masalalar yechimlari keltirib o‗tilgan. Har bir mavzu
bo‗yicha mavzuni mustahkamlash uchun nazariy savollar hamda mustaqil ishlash uchun
topshiriqlar ham keltirib o‗tilgan. Qo‗llanma asosan talabalar va mustaqil o‗rganuvchilar
uchun qulay vosita hisoblanadi, chunki har bir mavzu uchun nazariy tushunchalar hamda
misollar yechimi keng ravishda yoritib o‗tilgan. Qo‗llanmada algoritmlar uning hossalari,
berilish usullari, turlari, C++ dasturlash tili tarkibida boshlang‘ich tushunchalar, standart
funksiyalar, chiziqli, tarmoqlanuvchi, takrorlanuvchi jarayonlar, massivlar, satrlar, funksiya
proseduralar, fayllar, strukturalar hamda grafik imkoniyatlar keltirib o‗tilgan. Mazkur
qo‗llanma oliy o‗quv yurtlari talabalari va magistrantlari, litsey kasb hunar kollej o‗quvchilari
hamda mustaqil o‗rganuvchilar uchun qulay vosita hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Lug`at ustida ishlash mashqlari - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 29/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgLug`at ustida ishlash mashqlari.
1-mashq. O`zbekiston taraqqiyot yo`liga chiqdi. U o`z bayrog`iga ega bo`ldi. O`z tug`rosini tasdiqladi. Birinchi Bosh qonunini yaratdi. Birlashgan Millatlar Tashkiloti peshtoqida mustaqil davlatlar qatori uning bayrog`i ham hilpiradi. Osmon darvozalaridan, temiryo`l qopqalaridan yetti iqlim elchilari yurtimizga kirib kelmoqda.O`zbekiston – qadimiy va hamisha navqiron diyordir.
Lug`at ishi:
tug`ro – gerb
qopqa – darvoza
O`quvchilarga notanish bo`lgan so`zlarni lug`at ishlari orqali ularga tushuntirish mumkin. O`quvchilarning esda saqlab qolishlari uchun bu so`zlar yordamida gaplar tuzish ham maqsadga muvofiqdir.
Masalan: Gerb – O`zbekistonning ramziy timslidir.
Mehmonlar darvoza orqali kirib kelishdi.
2-mashq. Boybo`ri o`g`lining otini Hakimbek qo`ydi. Hakimbek olti yoshga to`ldi. U Alpinbiy bobosidan qolgan yoyni ko`tarib tortdi. Yoy Asqar tog`ining katta cho`qqisini yulib ketdi. Dunyodan bir kam to`qson alp o`tdi. Alplarning boshlig`i Rustami doston edi. Oxiri Alpomish alp bo`ldi.
Lug`at ishi:
alp: - bahodir, pahlavon.
O`qituvchi o`quvchilarga notanish bo`lgan so`zlarni ma`nolarini tushintirish bilan birga, gap tarkibida bu so`zlarni sinonimlari bilan ham o`rnini almashtirib qo`llash mumkinligini aytadi.
Masalan: O`zbekning alp yigitlari kelishdi.
O`zbekning bahodir yigitlari kelishdi.
O`zbekning pahlavon yigitlari kelishdi.
36-mashq. So‘zlarni bo‘g‘inlab o‘qing.
An’ana, a’zo, ma’rifat, e’tirof, ma’qul, ta’na, ta’ziya, ma’lumot, e’lon, da’vo.
Ko‘chiring, tutuq belgili bo‘g‘inlarning tagiga chizing.
Ta’na — tana, da’vo — davo so‘zlarining ma’nosini izohlang.
82- mashq. Matnni o‘qing, mazmuniga e’tibor bering.
BOZOR
Bozor — tabarruk joy. U yer yil bo‘yi gavjum. El- yurtning rizq-ro‘zi bozorda. Barakali dasturxonimiz fayzi ham bozor tufayli.
Sohibkorlar, g‘allakorlar, chorvadorlar, hunar- mand-u savdogarlar o‘z mahsulotlarini, uy-ro‘zg‘or buyumlarini, kiyim-kechaklarni bozorga olib keladilar. Kelishib narx-navoni belgilaydilar, o‘zaro oldi-sotdi qiladilar.
Hojatmand aholi bozordan noz-ne’matlar, don-dun, buyum-anjomlarni xarid qiladi.
Matndagi ajratib ko‘rsatilgan so‘zlarning ma’nosini bilib oling va ko‘chirib yozing. Ular qanday gaplar tarkibida qo‘llangan?
1Yaxob — ekin maydonini qishda sug‘orish.
|
| |
Darsning jihozi - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 32/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgDarsning jihozi: Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009, 1-sinf „Ona tili“ darsligi, ko`rgazmali vositalar.
Tayanch so`z va iboralar: gap, so`zlarning bog`lanishi, grammatik tushuncha, gap qurilishi, gapning grammatik asosi, gapning bosh bo`laklari, gapning ikkinchi darajali bo`laklari.
Gap ustida ishlash. Boshlang’ich sinflarda sintaksis yuzasidan beriladigan bilimlar amaliy o’rganiladigan va nazariy o’rganiladigan bilimlarga bo’linadi. Sintaksisga oid bilimlarni amaliy o’rganish savod o’rgatish davridayoq boshlanadi va 4-sinfda ham davom ettiriladi. Boshlang’ich sinfda “Gap”, “Darak gap”, “So’roq gap”, “Buyruq gap”, “His-hayajon gap”, “Sodda gap”, “Gap bo’laklari”, “Gapning uyushiq bo’laklari”, “Undalmali gaplar” mavzulari nazariy o’rganiladi. Bu mavzular yuzasidan turli mashqlar bajariladi.
Boshlang’ich sinflarda ona tili darslarining muhim vazifalaridan biri fikrni ifodalashda gapdan ongli foydalanish ko’nikmasini shakllantirish hisoblanadi.
Morfologiya va leksika, fonetika va orfografiya sintaksis asosida o’zlashtirilgani uchun tilni o’rganishda gap ustida ishlash markaziy o’rin egallaydi. Gap nutqning asosiy birligi bo’lib, boshlang’ich sinf o’quvchilari ot, sifat, son, olmosh, fe’l va ularning muhim kategoriyalarining tilimizdagi rolini gap asosida bilib oladilar. O’quvchilar ona tili leksikasini ham gap negizida egallaydilar. So’zning leksik ma’nosi va uning qo’llanish xususiyatlari so’z birikmasi yoki gapda ma’lum bo’ladi. So’z gapda bir ma’noli bo’ladi (gapdan tashqari bir necha ma’no ifodalash mumkin).
Metodist olima T. G. Ramzaeva boshlang’ich sinflarda gap ustida ishlashni shartli ravishda besh yo’nalishga bo’ladi:
1. Gap haqidagi grammatik tushunchani shakllantirish (til birligi bo’lgan gapning muhim belgilarini o’rgatish).
2. Gap qurilishini o’rgatish (so’z birikmasida so’zlarning bog’lanishi ustida ishlash, gapning grammatik asosini, bosh va ikkinchi darajali bo’laklarning xususiyatlari, yoyiq va yig’iq gaplar ustida ishlash).
3. O’quvchilarning nutqida gapning maqsadga va ohangga ko’ra turlaridan foydalanish ko’nikmasini shakllantirish.
4. Gapda so’zlarni aniq qo’llash ko’nikmasini o’stirish.
5. Yozma nutqda gapni to’g’ri tuzib yozish (uni bosh harf bilan boshlash, tinish belgilarini qo’yish) ko’nikmasini shakllantirish.
Ishning bu besh yo’nalishi bir-biriga o’zaro ta’sir etadi va gapning ayrim tomonlarini o’rganish maqsadidagina ularning har biri mustaqil muhokama qilinadi. Gapni o’rganish va nutqda undan foydalanish ko’nikmasini shakllantirish o’quvchilarning aniq bilimlarini doimiy kengaytirib, boyitib borishga asoslanadi. O’quvchi qanday yangilikni bilsa, unda bu yangilik haqida xabar berish ehtiyoji tug’iladi. U o’z fikrini ifodalash uchun qulayroq shakl qidiradi. Demak, aloqa qilish talabidan gapni mukammalroq egallash zaruriyati kelib chiqadi.
|
| |
Tarqatma materiallar - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 33/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgTarqatma materiallar:
1-tarqatma.
1.1-sinf ona tili darslarida “Gap” mavzusi yuzasidan o`rganiladigan materiallarni izohlash.
2.1-sinf “Ona tili” darsligida berilgan “Gap” mavzusiga oid mashqlarni tahlil qilish.
2-tarqatma.
1.1-sinf “Ona tili” darsligida berilgan “Gap” mavzusiga oid og`zaki mashqlarni tahlil qilish.
2. 1-sinf “Ona tili” darsligida berilgan “Gap” mavzusiga oid yozma mashqlarni tahlil qilish.
3-tarqatma.
1.1-sinf “Ona tili” darsligida berilgan “Gap” mavzusini o`tishga oid didaktik materiallar asosidagi dars-reja ishlanmasi tuzish.
Nazorat uchun savollar:
1.1-sinfda sintaksisga oid bilimlar qanday turlarga bo`linadi?
2.Sintaksisga oid bilimlar qaysi davrdan boshlanadi?
3.1-sinfda sintaksisga oid qanday bilimlar beriladi?
4.Boshlang`ich sinflarda ona tili darslarining muhim vazifalari nimalardan iborat?
5. Nima uchun ona tilida gap ustida ishlash muhim vazifa hisoblanadi?
6.Boshlang`ich sinf o`quvchilari so`z turkumlariga oid kategoriyalarni nima asosida bilib olishadi?
7. Metodist olima T. G. Ramzayeva boshlang’ich sinflarda gap ustida ishlashni shartli ravishda nechta yo’nalishga bo’ladi?
8. Dasturga ko’ra, 1-sinfda o’quvchilarga gap haqida qanday bilimlar beriladi?
1-sinfda gap ustida ishlash dars-reja ishlanmasi.
Darsning mavzusi: Gap.
Darsning maqsadi:
ta`limiy maqsad: o`quvchilarni gapning muhim belgilari bilan tanishtirish, og`zaki va yozma nutq tuzishga o`rgatish;
tarbiyaviy maqsad: o`quvchilarni suvni asrashga, hayvonlarni avaylashga o`rgatish;
rivojlantiruvchi maqsad: o`quvchilarning chiroyli va savodli yozish malakalarini shakllantirish.
Darsning turi: yangi bilim, ko`nikma va malakalarni shakllantiruvchi dars.
|
| |
mahalliy aholi - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 31/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgmahalliy aholi — o‘sha joyda yashaydigan xalq
iqbol — baxtli taqdir, baxt, omad
olqish — maqtash, ulug‘lash
27- mashq. Matndagi gaplar qanday ohang bilan o‘qiladi? Nima uchun?
Tog‘lar yozda garmselning yo‘lini to‘sadi. Ular issiq shamolni o‘tkazmaydi. Bunday joylarda o‘simliklar yaxshi o‘sadi.
So‘roqlar yordamida ajratilgan so‘zlarning qaysi gap bo‘lagi ekanini ayting. Ularni o‘zi bog‘langan so‘z bilan birga ko‘chiring.
Gapda so‘zlar o‘zaro nimalar vositasida bog‘lanadi?
garmsel — issiq, yoqimsiz, zararli shamol
Tarqatma materiallar:
1-tarqatma.
1.4-sinf “Ona tili” darsligida berilgan nutq o`stirishga oid mashqlarni tahlil qilish.
Nazorat uchun savollar:
.Nutq qanday holatda tushunarli bo`ladi?
Bola tilni qanday o`zlashtirishtiradi?
10.Nutqni egallashning qanday aspektlari bor?
4.3-sinf ona tili” darsligida lug`at ustida ishlashga oid qanday mashqlar berilgan?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.Qosimova K., Matjonov S., G’ulomova X., Yo‘ldosheva Sh., Sariyev Sh.Ona tili o‘qitish metodikasi. T., Nosir.2009.
2. G`afforova T., Shodmonov E., G`ulomova X. 1-sinf “Ona tili” darsligi. Toshkent. 2013-y.
.3.Fuzailov., Xudayberganova M., Yo`ldosheva Sh. 3-sinf „Ona tili“ darsligi. Toshkent. 2012-y.
4. Ikromova R., G`ulomova X., Yo`ldosheva Sh., Shodmonqulova D. 4-sinf „Ona tili“ darsligi. Toshkent. 2009-y.
5-Mavzu: 1-2-sinflarda gap ustida ishlash darslari ishlanmasini tuzish.
Reja:
1.Gap ustida ishlash metodikasi.
2.1-2-sinfda gap ustida ishlash dars-reja ishlanmasi tuzish.
Darsning maqsadi: Talabalarning 1-2-sinfda gap ustida ishlash metodikasi yuzasidan ko`nikma va malaka hosil qilish, mavzu yuzasidan olingan nazariy bilimlarni mustahkamlash.
Darsning tiri: Mustahkamlash tipidagi dars.
|
| |
ORFOGRAFIYA - so‘zlarni to‘g‘ri yozish haqidagi qoidaldar 


  

ORFOGRAFIYA-

|
ORFOGRAFIYA - so‘zlarni to‘g‘ri yozish haqidagi qoidaldar
ORFOGRAFIYA-
|
bet | 80/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgORFOGRAFIYA - so‘zlarni to‘g‘ri yozish haqidagi qoidaldar
|
ORFOGRAFIYA-правописание
| |
ORTHOGRAPHY- about the spelling rules
| | |
SEMASIOLOGIYA
So‘zning lug‘aviy ma’nolarini o‘rganuvchi bo‘lim
|
СЕМАСИОЛОГИЯ (семантика, сематология, сигнифика, учение о значении) 1. Раздел языкознания, изучающий значение (содержание, внутреннюю сторону) языковых единиц.
2. Раздел языкознания, изучающий лексические значения слов и выражений и изменения их значений.
|
SEMASIOLOGY-
1. Section of linguistics studying the value (content, inner side) of language units.
2. The branch of linguistics that studies the lexical meanings of words and phrases and their meanings change.
|
SINONIMLAR -Shakli va talaffuzi har xil, ma’nolari bir-biriga yaqin so‘zlar (ma’nodosh so‘zlar)
|
СИНОНИМЫ (равнозначащие слова, равнозначные слова) Те члены тематической группы (во 2 знач.), которые а) принадлежат к одной и той же части речи и б) настолько близки по значению, что их правильное употребление в речи требует точного знания различающих их семантических
|
SYNONYMS- Those members of the focal group a) which belong to the same part of speech and b) are so close in value that their proper use in speech requires precise knowledge of distinguishing their semantic
|
SINTAGMA
Bir havo zarbi bilan aytiladigan, intonatsion butunlikka ega bo‘lgan so‘z yoki so‘z birikmalari
|
СИНТАГМА Двучленная структура, члены которой соотносятся как определяемый (Т) и определяющий (Т1), причем этими членами могут быть как слова, так и морфемы; сложнообразованный знак речи, в котором функции отождествления — различения распределяются между составляющими его элементами, которых (элементов) вследствие бинарного характера синтагмы нормально два. Результат данной фразировки, результат синтактико-стилистиче-ского членения (сегментации) фразы.
|
SYNTAGMA- Two-term structure, whose members are related as defined by (T) and determines (T1), and those members can be either a word or morpheme; slozhnoobrazovanny sign language, in which the identification function - distinguishing distributed among its constituent elements
|
| |
|
| |
Tarqatma materiallar - Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua

|
Kafedrasi ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua
|
bet | 38/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgTarqatma materiallar:
1-tarqatma:
1.3-sinfda “Gap” mavzusiga oid og`zaki mashqlarni tahlil qilish.
2. 3-sinfda “Gap” mavzusiga oid yozma mashqlarni tahlil qilish.
2-tarqatma:
1.3-sinfda “Gap” mavzusiga oid mustaqil topshiriqlar tuzish.
2.3-sinfda “Gap” mavzusiga oid ijodiy topshiriqlar tuzish.
3-tarqatma:
1.3-sinfda “Gap” mavzusini didaktik materiallar asosida dars-reja ishlanmasini tuzish.
2. 3-sinfda “Gap” mavzusini interfaol metodlar asosida dars-reja ishlanmasini tuzish.
4-sinfda gapning uyushiq bo’laklarini o’rganish bilan gap bo’laklari haqidagi bilim kengaytiriladi. O’quvchilarda gap bo’laklari haqidagi tasavvurni o’stirish gapni o’zlashtirishda yetakchi hisoblanadi. Birinchidan, boshlang’ich sinf o’quvchilari gap bo’laklarini ikkita katta guruhga (bosh va ikkinchi darajali bo’laklarga) bo’linishini o’zlashtiradilar. Bu sinflarda ikkinchi darajali bo’laklar turlarga ajratilmaydi. Gapni o’zlashtirish uchun bosh va ikkinchi darajali bo’laklarning mohiyati ochiladi: bosh bo’laklar gapning grammatik asosini tashkil qiladi, fikr, asosan, gapning grammatik asosi orqali ifodalanadi; ikkinchi darajali bo’laklar esa bosh bo’laklarni aniqlovchilik va to’ldiruvchilik vazifasini bajaradi.
Ikkinchi darajali bo’laklarning mohiyatini ochish uchun o’quvchilar gapni tahlil qiladilar va ular qaysi gap bo’lagiga bog’lanib, uni izohlab kelayotganini aniqlaydilar. Ikkinchi darajali bo’laklarning xususiyatlari gapni yoyish (yig’iq gapni yoyiq gapga aylantirish) jarayonida yaqqol ko’rinadi. Masalan, o’quvchilar “Qaldirg’ochlar uchib keldi” gapini yozadilar. Fikrni to’liq ifodalash uchun gapga qaerga? va qachon? so’roqlariga javob bo’lgan so’zlarni qo’yish topshiriladi. O’quvchilar bu vazifani bajarib, qaysi gap bo’lagi (ikkinchi darajali bo’lak) fikrni yana aniqroq ifodalaganiga ishonch hosil qiladilar.
4-sinfda “Gap” mavzusiga oid dars-reja ishlanmasi tuzish.
Mavzu: Sintaksis, so`z birikmasi yuzasidan o`tilganlarni mustahkamlash.
|
| |
Tuzilma va sintez masalari bo'yicha mdnsh, mknsh dagi fikriy ifodalar uchun

Tuzilma va sintez masalari bo'yicha
MDNSH, MKNSH dagi fikriy ifodalar uchun
Kontakt-rele sxemalarini tuzish usullari
Kirish
Bu prezentatsiya MDNSH, MKNSH dagi ﬁkriy ifodalar uchun
Kontakt-
rele sxemalarini tuzish usullari
ni o'rganishga yordam beradi. Bu
mavzuga oid asosiy ma'lumotlar va amaliy misollar ko'rsatiladi.
MDNSH va MKNSH
MDNSH va MKNSH, ya'ni
mexanik
dasturlashni nazorat qilish
va
mexanik
kanallarining nazorat qilish sistemasi
,
elektr to'plamlarining avtomatlashgan
nazorat tizimlaridir.
Kontakt-rele sxemalari
Kontakt-rele sxemalari, elektr energiyasini
boshqarish uchun
kontaktlar
va
relelar
ni
ishlatadigan sxemalardir. Bu sxemalar
MDNSH va MKNSH dagi ﬁkriy ifodalarni
amalga oshirish uchun muhimdir.
MDNSH, MKNSH dagi ﬁkriy ifodalarni
amalga oshirishda
kontakt-rele sxemalari
foydalaniladi. Bu sxemalar elektr
to'plamlarini boshqarishda o'rtacha
bo'lgan usullardan biridir.
Fikriy ifodalarni amalga oshirish
Kontakt-rele sxemalarini tuzishda
elektr
sxemalari
ni tushunish,
kontaktlar
ni
joylashtirish va
relelar
ni ishlatish
muhimdir. Bu jarayonni tushuntirish
uchun amaliy misollar ko'rsatiladi.
Kontakt-rele sxemalarini tuzish
Elektr sxemalari
Elektr sxemalari, elektr to'plamlarini
boshqarishda foydalaniladigan
sxemalardir. Bu sxemalar MDNSH, MKNSH
dagi ﬁkriy ifodalarni amalga oshirish
uchun muhimdir.
Kontaktlar, elektr to'plamlarini
boshqarishda
elektr energiyasini uzatish
va
qirqish
ni amalga oshirish uchun
ishlatiladi. Bu qurilmalar MDNSH, MKNSH
dagi ﬁkriy ifodalarni amalga oshirishda
muhim ahamiyatga ega.
Kontaktlar
Relelar, elektr energiyasini uzatish va
qirqishni
avtomatik tarzda bajarish
uchun
ishlatiladi. Bu qurilmalar MDNSH, MKNSH
dagi ﬁkriy ifodalarni amalga oshirishda
juda muhimdir.
Relelar
Amaliy misollar
Amaliy misollar ko'rsatilgan joyda MDNSH,
MKNSH dagi ﬁkriy ifodalarni amalga
oshirishda foydalaniladigan
kontakt-rele
sxemalari
ning tuzilishi va ishlashini
tushuntirish uchun foydalaniladi.
|
01 iy o'quvyurllariga kiruvchilar, akademik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy

УДК: 910(038)
КВК: 26.8уа2
-
T a q r i z c h i l a r :
A .K .O ‘rozboyev —
g co g rafiy a fanlari doktori, professor;
E .N a za ra liye va — RTM Tabiiy b o 'lim i g co g rafiy a fani
bosh m ctodisti
M a’lum otnom a R espublika Ta’lim
M ark azin in g
IM K tom onidan nash rg a tavsiya ctilgan
H.Vahobov
Gcografiya: oliy o‘quv yurllariga kiruvchilar, akade
mik litsey va kasb-hunar kollejlari hamda umumiy o‘rta
ta’lim maktablari o’quvchilar uchun qisqacha ma’lumot
noma
/Н. Vahobov, S.Mirzaxo’jayev.
-Т.: «Niso poligraf»,
2013 - 3 2 0 b.
ISB
5-6
—_ _ _ _ _ — —
- ©-H. Valiulruv, S. M irzax o ’jayev, 2010-y.
A lisher
:raf»nashriyoti,2013-y.
УД К: 910(038)
K BK : 26.8ya2
nom idagr
O ’zbekiston iviK
Mevalarni joylashtirish uchun zarur qutilar miqdorini

Mevalarni joylashtirish uchun zarur qutilar miqdorini hisoblash Yashik va
materiallar nomi
Biryashikka
sarflanadigan miqdor
Joylashtiriladigan
yashiklar miqdori, dona
Materiailaming
шпшшу sarfi
Yashik luijmi 25 kg
-
Meva payraxasi, g
200
O'rash qog'ozi, g
300
Mix, g
100
Yorliq, dona
1
Meva va uzumiar tez buziladigan mahsulotlar bo‘lib, uzoq tuiib
qolganda hosilning ta’mi buziladi. Mevalarning biologik xususiyatlari
ulami qisqa vaqt ichida yig‘ib olishni talab qiladi. Shuning uchun,
mevalarni yig‘ishdan oldin puxta tayyorgarlik ko‘rish zarur.
Hosil qo‘lda teriladi. Daraxtlami silkitib, qoqib tushirish qat’iy
man etiladi, Bandi bilan birga teriladi. U rag‘li mevalarni terishda
mevaning pastki tomonidan ko‘rsatgich barmoq bilan meva bandining
shoxchasiga tutashgan joyini uslilab, so‘ngra ikkinchi qo‘l bilan
shoxcha mahkam ushlanadi va bandini barmoq bilan salgina bosib,
hosil shoxchadan yengil ajraladi.
Danaklilami terishda bir qo‘l bilan meva uziladi, Hosilni aw al
yerga to'kilganlari, so‘ngra pastki shoxdagilar teriladi. Terish asta-
sekin daraxtoing yuqori shoxlariga qarab ko‘chadi.
Hosilni joylash.
Mevalar
o‘z
idishiga to ‘g‘ri
qatorlab,
to‘rtburchak usulida, diagonal shaklida va to‘kma holda joylanadi (6-
rasm).
6-rasm. Mevalarni idishiarga iovlash usullari Saralash va joylash. Вц
VASERViSINSTITUTl AXBOROT RESURS MARKA 1
№: s o m 17
keltirishdagi asosiy ishlar hisoblanadi. Ular dalada - ochiq yerda,
bostirma ostida yoki omborxona hovlisi va maxsus ajratilgan
xonalarda amalga oshiriladi. Saralash va joylash mas’uhyatli ishlardan
biri bo‘lib, mevalaming uzoq va sifatli saqlanishi bevosita mana shu
tadbirga bogiiqdir.
*.
54° li burchak berilgan. Sirkul va oddiy chizg‘ich yordamida bu burchakni teng uchga 
bo‘ling.
10

162
1. Testlar
1.
Kesmalarning uzunliklari
a
,
b
va
c
larning qaysi qiymatlarida bu kesmalardan
uchburchak yasash mumkin emas?
A)
a
= 1,
b
= 2,
c
= 3 B)
a
= 2,
b
= 3,
c
= 4
C)
a
= 3,
b
= 4,
c
= 5 D)
a
= 6,
b
= 4,
c
= 3
2.
Geometrik yasashlarni bajarish uchun qaysi o‘quv qurollaridan foydalanishga ruxsat
beriladi?
A) Transportir B) Transportir, chig‘ich
C) Sirkul, chizg‘ich D) Sirkul, transportir
3.
Geometrik yasashlarni bajarishda chizg‘ichdan qanday vazifalarni bajarishga ruxsat
beriladi?
A) Kesmani o‘lchashga
B) Kesma, to‘g‘ri chiziq chizishga
C) Nuqtadan o‘tuvchi va berilgan to‘g‘ri chiziqqa perpendikulyar to‘g‘ri chiziqni chamalab
chizishga
D) Kesmani o‘lchab, uning o‘rtasini topishga
Yozuv qog‘ozi - Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton...

|
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
bet | 2/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 140,83 Kb. | | #123701 |
Bog'liq 1-mavzuYozuv qog‘ozi - sathi silliq, yelim singdirilgan, namlikni kamroq singdiradi. Narsalarni ixtirolashda, muqovalashda, kartondan yasalgan narsalarni yelimlashda juda qulaydir.
Rangli qog‘ozi - turli ranglarda bo‘ladi, jilo berilgan rangli qog‘ozning o‘rinini bosa oladi. Qo‘l mehnati darslarida ko‘p ishlatiladi.
Gazeta qog‘ozi - eng ko‘p tarqalgan qog‘oz turlariga kiradi. Sifatiga ko‘ra unchalik pishiq emas, namlikni, yelimni o‘ziga tez singdiradi.
Daftar qog‘ozi - sirti silliq, yelim singdirilgan, pishiq qog‘oz hisoblanadi. Daftar qog‘ozi katakli va yo‘l-yo‘l chiziqli bo‘ladi.
Millimetrli qog‘oz - sathi bosma to‘r shaklida tayyorlanadi. Qog‘oz olchamli, mayda chiziqli bo‘ladi.
Baxmal qog‘ozi - turli ranglarda bo'ladi, sirti mayin tuk bilan qoplangan boMib, karton qog‘oz o‘mida ham ishlatish mumkin. - turli ranglarda bo'ladi, sirti mayin tuk bilan qoplangan boMib, karton qog‘oz o‘mida ham ishlatish mumkin.
Qum qog‘ozi - yog'och va turli materiallarga ishlov berish uchun foydalaniladigan qog‘oz turi bo'lib, uning sirtiga qum zarralari yelimlangan.
Oboy gul qog‘ozi - rangi va guli turlicha bolib, muqovalashda, narsalaming ustidan yelimlashda, bezak ishlarida keng foydalanish uchun mo‘ljallangan.
Bosma qog‘oz - rasm va yozuvlardan nusxa olish uchun mo‘ljallangan.
Karton qog‘ozi - bu 1 kv m 250 grammdan ortiq bo‘lgan qog‘oz turi hisoblanadi.
Chizmachilik qog‘ozi - eng pishiq va qalin qog‘ozdir. Matodan tayyorlanadi, uning oliy navi qo‘lda tayyorlanadi. Undan bayramlar uchun qiziqarli niqoblar tayyorlashda foydalaniladi.
Rasm qog‘ozi - ikki xil nomerli bo‘ lib, selyullozadan tayyorlanadi. Oliy naviga 25% mato bo‘lagi qo‘shiladi. Chizmachilik chizishda shuningdek, qo‘l mehnati darslarida foydalaniladi.
Rangli va jiloli qog‘oz - mehnat darslarida keng qo‘llaniladi. Turli xil rangdagi muqovalash ishlarida va turli xil rangda qog‘ozlar to‘plami chiqariladi.
Oq karton - uni qirqish oson, o‘zi unchalik pishiq emas, tez sinadi. Bu karton yelimni ko‘p shimadi (ko‘pincha yelimdan shishadi). Undan mayda narsalami muqovalashda foydalanish mumkun.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Applikatsiya va mozaika bilan ishlash darslarini tashkil etish metodikasi. Qog‘oz va karton bilan ishlash darslarini mazmunini tashkil etish metodikasi. Reja
|
O'rnatish - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 26/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni O'rnatish
Yangi quvvat manbaini kompyuterga ulash ham o'ziga xos xususiyatlarga ega. Garchi protsedura o'zi ko'p vaqt talab qilmasa va maxsus ko'nikmalarni talab qilmasa.
Agar siz kompyuterga sotib olingan yangi quvvat manbaini qanday qilib to'g'ri ulashni bilmasangiz, quyidagi ko'rsatmalarga amal qiling:
Yangi PSUning xususiyatlarini ko'rib chiqing. Ushbu quvvat manbaini shaxsiy kompyuterga ulashdan oldin, uning kuchi barcha kompyuterlar bilan ishlash uchun etarli ekanligiga ishonch hosil qilishingiz kerak.
Agar kalit mavjud bo'lsa, kerakli rejimni o'rnating. Ko'pgina hollarda, ayniqsa Rossiyada, rozetka 220 V ga mo'ljallangan. Shunga mos ravishda, elektr ta'minoti tugmachasini 230 V ga o'rnatish kerak. Shuni esda tutingki, u 115 V da turishi mumkin. Ushbu ulanish bilan hech narsa ishlamaydi.
Har qanday to'plangan statik elektrni to'kib tashlang. Kompyuteringizga biror narsa o'rnatishga, quvvat manbaini yoki boshqa komponentni almashtirishga qaror qilganingizda, statik holatdan qutulish muhimligini eslang. Zaryad, ahamiyatsiz bo'lib tuyulsa ham, nozik va sezgir uskunalarga zarar etkazishi mumkin.
Keyinchalik kompyuter tizim blokida yangi quvvat manbaini o'rnatish demontajning teskari tomonidir. PSUni oyoq iziga kiritish talab qilinadi. Vida teshiklari tizim korpusidagi teshiklari bilan mos kelishiga ishonch hosil qiling. Barcha vintlarni mahkamlang.
Teskari ketma-ketlikni kuzatish yoki ilgari qayd etilgan diagrammadan boshlab, barcha ulagichlarni quvvat manbaidan ulang. Odatda, ularni chalkashtirish qiyin, chunki qattiq disk, anakart uchun mos keladigan mandallar mavjud.
Eng uzoq ulagichlardan boshlash tavsiya etiladi. Aks holda, siz ularga murojaat qilishingiz kerak bo'ladi, bu har doim ham qulay va jismonan mumkin emas.
Quvvat kabelini tizim blokiga, shuningdek monitorga ulang. Sichqoncha, klaviatura va boshqalar ko'rinishidagi yon qopqoqni va boshqa barcha qismlarni almashtirish hali kerak emas.
Sinovni bajaring. O'zingizning qo'lingiz bilan yangi quvvat manbaini to'g'ri ulab bo'lgach, kompyuterga kuchlanish qo'llaniladi va standart yuklash jarayoni boshlanadi.
Tizimni yuklashda xatolar yuz berishi mumkin. Masalan, kompyuter qattiq disk va anakart tarkibiy qismlarini tanimaydi. Bu faqat ulanish noto'g'ri ekanligini anglatadi, ular qandaydir ulagichni ulashni unutishdi. Barchasini qayta tekshiring.
Agar operatsion tizim odatdagidek ochilsa, kompyuterni o'chirib qo'ying.
Endi barcha tashqi plagin qurilmalarini almashtiring, yon panelini mahkamlang.
Mana, ish tugallandi va shuning uchun siz natijadan zavqlanib, allaqachon yangi quvvat manbai bilan kompyuteringizni to'liq ishlashini boshlashingiz mumkin.
|
| |
Foydali maslahatlar - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 27/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matni
Va nihoyat, yana bir nechta foydali maslahatlar berilishi kerak. Ular quvvat manbai tanlashda, uni ulashda va undan keyingi ishlashda foydali bo'lishi mumkin.
Modulli quvvat manbalariga e'tibor bering.Bu klassik echimlar bilan taqqoslanadigan yangi avlod qurilmalari. Har xil simlar to'plami bo'lgan quti o'rniga elektr ta'minoti qutisi, shuningdek, ulangan kabellarning alohida to'liq to'plami va bog'lamlar to'plami taklif etiladi. Shu sababli, faqat kerakli kabellarni ulash mumkin. Amaliyot shuni ko'rsatadiki, oddiy elektr ta'minotida ba'zi simlar ishlatilmay qoladi, bu esa yangi boshlang'ichni yig'ishda chalg'itadi. Ular nima uchun qo'shimcha ulagichlar borligini va ularni qaerga kiritish kerakligini tushunmaydilar.
Quvvat masalasini oldindan ko'rib chiqing. Har doim kamida minimal marj bilan quvvat manbai sotib olish kerak. Ammo‘siz universal yo'lni ham tanlashingiz mumkin. Agar sizda ish uchun oddiy kompyuter, engil o'yinlar, ayniqsa kuchli komponentlarsiz Internet bo'lsa, 500 Vt quvvatga ega PSU etarli emas. O'rnatilgan Videokartaga ega kompyuterlarning eng oddiy modellari umuman 300 Vt quvvatga ega PSUga ega. Kuchli o'yin kompyuterlari uchun 700-750 vattli bloklarni olish tavsiya etiladi. Endi sotib olishning ko'pincha foydasi yo'q.
Bolallarni ehtiyotkorlik bilan taqsimlang, kabellarni burama. Kabellarni turli xil tarkibiy qismlardan burishlariga yo'l qo'ymasdan, zip bog'ichlaridan foydalanish maqsadga muvofiqdir;
Elektr ta'minoti bloki va tizim blokini vaqti-vaqti bilan to'planib turadigan changdan tozalang. G'alati g'alati, ammo‘bu etkazib berish birliklarining haddan tashqari qizishi va muddatidan oldin ishlamay qolishining asosiy sababiga aylanadi. Havo‘aylanishi va shamollatish buzilganligi sababli qurilmalar shunchaki qizib ketadi. Ular majoziy ma'noda normal nafas ololmaydilar. Changni tozalash qiyin emas. Buning uchun siz odatdagi changyutgichni olishingiz yoki siqilgan havo‘idishini sotib olishingiz mumkin. Qurilmani kamida 2-3 oyda bir marta tozalash tavsiya etiladi.
O'z-o'zini almashtirish va elektr ta'minoti blokini kompyuterga o'rnatish hatto‘yangi boshlovchi uchun ham muammo‘tug'dirmasligi kerak. Bu erda dastlab uning noto'g'ri ishlashiga ishonch hosil qilish, mos keladigan modelni sotib olish va to'g'ri ulanish juda muhimdir.
Deyarli hamma bir juft tornavida bor. Va protseduraning o'zi odatda 30-60 daqiqadan ko'proq vaqtni oladi. Xizmat ko'rsatish markaziga murojaat qilishning ahamiyati yo'q. Faqatgina PSU buzilishi shaxsiy kompyuter bilan bog'liq boshqa jiddiy muammolar tufayli yuzaga kelgan bo'lsa.
|
| |
Mavzu_№-_35 - Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi

|
Ajiniyaz nomidagi nukus davlat pedagogika instituti huzuridagi
|
bet | 107/122 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 4,57 Mb. | | #240045 |
Bog'liq 5 Maruzalar matniMavzu_№-_35_: Skanerlarni vazifasi, tiplari, ishlash prinsipi, texnik xarakteristikalari
Reja:
Skaner yoki tasvir skaneri
Dastaki Skanerlar
Rolikli skanerlar
Proekciey skanerlar
Slayd-skanerlar
Skaner yoki tasvir skaneri — tasvirlarni, bosma matnlarni, qoʻl yozma yoki obyektni optik ravishda skanerlaydigan va uni raqamli tasvirga oʻzgartiradigan qurilma. Shuningdek, hujjatni boshqa joyga koʻchiradigan mexanik skanerlar odatda katta formatli hujjatlar uchun ishlatiladi.
Skanerlarning tiplari
Dastaki Skanerlarning tuzulishi juda oddiydir: ular qo’l bilan tasvir bo’ylab siljitiladi. Ular yordamida bir marta o’tishda tasvir satrlarining ozgina miqdori kiritiladi (ularning qamrab olishi odatda 105 mm dan oshmaydi). Dastaki skanerlarda qayd qiluvchi chiroq bo’lib, u skanerlashning ruxsat еtiladigan tezligi oshganligini operatorga bildirib turadi. Bu skanerlar kichik o’lchamli va past narxdadir. Skanerlash tezligi 5—50 mm/s (o’tkazish qobiliyatiga bog’liq).
Masalan, Mustek GS-400L — oq-qora nim rangli, CG-8400T—rangli.
Planshetli skanerlar еng ko’p tarqalgan; ularda skanerlovchi kallak asl nusxaga nisbatan avtomatik siljiydi; ular ham varaqli, ham risolalangan (broshyuralangan) hujjatlarni (kitoblarni) skanerlash imkonini beradi. Skanerlash tezligi: bir betga (A4 O’lchamli) 2—10 sekund.
Masalan, rangli skanerlar: Mustek Paragon 1200, Epson ES 1200, HP Scan Jet 5 S va R, HP Scan Jet 11CX.
Katta formatdagi hujjatlar bilan ishlaydigan skanerlar orasida Agfa firmasining ommaviy skanerlarini, masalan, Agfa Argus II ni ko’rsatib o’tish kerak, u 600 x 1200 dpi fizik o’tkazish qobiliyatiga (Ultra View 2400x2400 dpi interpolyaciyalovchi texnologiyani ishlatgandagi mantiqiy o’tkazish) еga, 4096 rang tuslarini uzatadi, tasvirni 7—9 marta masshtablaydi.
Rolikli skanerlar еng avtomatlashtirilgandir; ularda asl nusxa skanerlovchi kallakka nisbatan avtomatik siljiydi, ko’pincha hujjatlar avtomatik beriladi, lekin skanerlanadigan hujjatlar faqat varaqli.
Misol: Mustek SF-63 skaneri, tezligi bir betga 10 sekund.
|
| |
Rangli metallarni ajratib olish texnologiyalarini

Rangli metallarni ajratib olish texnologiyalarini
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/11
Sana
03.07.2024
Hajmi
0,87 Mb.
#266528
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Rangli metallarni ajratib olish texnologiyalarini
Download
0,87 Mb.
Matnni ko'rish