Fuqaro muhofazasining vazifasi - Nukus-2013 mavzu. KİRİSh. HayoTİy faoliYat xavfsiZLİGİNİng asosiy nuchalari. Fanning...

Fuqaro muhofazasining vazifasi quydagilardan iborat:
1. Aholi va ob`ektlarni harbiy harakatlar olib borish paytida yoki shu harakatlar oqibatida yuzaga keladigan xavflardan himoyalash harakatlari va usullariga tayorlash.
2. Boshqaruv, xabar berish va aloqa tizimlarini tashkil qilish, rivojlantirish va doimiy shay holatda saqlab turish.
3. Xalq xujaligi ob`ektlarining barqaror ishlashini ta`minlash yuzasidan tadbirlar kompleksini utkazish.
4. Aholini, moddiy va madaniy boyliklarini xavfsiz joylarga evakuatsiya qilish.
5. Fuqoro muhofazasi harbiy tizimlari shayligini ta`minlash.
6. Aholini umumiy va shaxsiy saqlovchi vositalari bilan ta`minlash tadbirlari utkazish.
7. Aholini harbiy davrdagi hayot faoliyatini ta`minlash.
8. Radiatsiyaviy, kimyoviy biologik vaziyat ustidan kuzatish va laboratoriya nazorati olib borish.
9. Qutqaruv va boshqa kechiktirib bo`lmaydigan ishlarni utkazish.
10. Harbiy davrlarda ham zarar ko`rgan hududlarda jamoat tartibini yo`lga qo`yish va saqlab turish.
11. Aholini va hududlarni muhofaza qilish yuzasidan boshqa tadbirlarni amalga oshirish.
Mana shu vazifalarni muvaffaqiyatli olib bormay turib, zararlangan hududlarda, ob`ektlarda mo``tadil hayot faoliyatini yaratib bulmaydi. Bu ishlarni davlat organlari orqali, fuqaro muhofazasi boshchiligida butun xalq yordamida amalga oshiriladi.
1. Aholini favqulodda vaziyat sharoitida himoyalash, shu hodisaning noxush oqibatiga yul qoymaslik yoki uni maksimal darjada pasaytirish bo`yicha kompleks tadbirlardir. Aholini himoyalashning yuqori samarasi ishlatilayotgan barcha vosita va usullar tula ishlatilganda va xavfsizlikni ta`minlash printsiplari to`laligicha anglab etilgan taqdirdagina bo`lishi mumkin.
Xavfsizlikni ta`minlash printsiplarini ularni qollash boyicha uch guruhga bolinadi:
1.Oldindan tayorgarlik kormoq himoya vositalarini toplash, ularni tayyor holda saqlash hamda aholini xavfli zonadan evakuatsiya qilish boyicha tadbirlarni tayyorlash va amalga oshirish.
2.Differentsiyalashgan yunalish shundan iboratki, bunda himoya tadbirlari hajmi va xarakteri xavfli va zaharli omillar manbaining turiga va mahalliy sharoitlarga bog`liq.
3.Tadbirlar kompleksi FV oqibatlaridan himoyalanish usullari va vositalaridan samarali foydalanish, zamonaviy texnosotsial muhitda hayotiy faoliyat xavfsizligini ta`minlash boyicha tadbirlar bilan birga olib borishni taqoza qiladi.
FV larda aholini himoya qilishning asosiy usullari, aholini evakuatsiya qilish, himoya inshoatlariga berkitish, shaxsiy himoya hamda tibbiy proflaktik vositalarni qollashdan iboratdar.
Siyosiy-harbiy nizolarni ayniqsa zamonaviy qurol-yaroglar bilan hal qilishda qirg`indan saqlab qolish uchun eng samarali usullardan biri aholini himoya inshoatlariga berkitishdir.Ayniqsa, radioaktiv va kimyoviy moddalardan saqlanish samarasi yuqoridir.
Himoya inshootlari-bular fizik, kimyoviy va biologik xavfli va zararli omillardan himoyalash maqsadida maxsus qurilgan muhandislik inshootlaridir.
Shaxsiy himoya vositalari-odam organizmining ichki a`zolariga, terisiga va kiyimiga radioaktiv, zaharlovchi va bakterial vositalarning ta`siridan saqlaydi.
Favqulodda vaziyatlarda hayotiy faoliyat xavfsizligini ta`minlash odam faoliyatining barcha jarayonlarida sogligini va hayotini saqlashga qaratilgan tashkiliy, muhandis-texnik tadbirlar va vositalar kompleksidir.
Hayotiy faoliyat xavfsizligini ta`minlashga qaratilgan asosiy yunalishlar quydagilardan iborat:
- FV larni va ularning oqibatini oldindan aytish;
-FV paydo bo`lishi ehtimolini yuqotish yoki kamaytirish tadbirlarini rejalashtirish, hamda ular oqibatlari ko`lamini kamaytirish;
- FV larda xalq xojaligi ob`ektlari ishining muntazamligini, uzluksizligini ta`minlash;
- FV lardagi aholini o`qitish;
- FV oqibatlarini tugatish.
Ushbu yo`nalishlarning qisqacha mazmunlari quydagilardir.
FV ni ularning oqibatlarini oldindan aytish va baholash.
Bu-tabiiy ofatlar, avariyalar va falokatlar tufayli yuzaga kelgan vaziyatini taxminiy aniqlash va baholash usulidir.
Hozirgi vaqtda seysmik rayonlar, tuproq siljishi mumkin bo`lgan, sel oqimlari yo`nalishlari, plotinalar buzilganda, suv toshqini bo`lganda, odamlarga va hududga zarar keltirishi mumkin bolgan zonalar chegaralari aniqlangan.
HFX buyicha prognoz qilish masalalariga FV larning sodir bo`lish vaqtini taxminiy aniqlash ham kiradi. Bu prognoz boyicha aholining xavfsizligini ta`minlash bo`yicha operativ choralar koriladi.Hozirgi vaqtda kopgina olim va mutaxasislarning fikri FV larning boshlanishi va rivojlanishi oldindan aytib berishga qaratilgan.
2. Ko`rilayotgan muammoni ushbu sharoitda hal qilishda FV larga odamning xavfsizligini ta`minlash boyicha xavfning oldini olish va paydo bo`lish ehtimolini kamaytirsh, hamda uning oqibatlari masshtabini kamaytirish masalalarini qamrab oladigan sistemali yondoshish kerak.
Ushbu metodologik asosda uzimizning va chet el amaliy tajribasini hisobga olgan holda samaradrligi tabora ortib boruvchi tadbirlar kompleksi oldindan tayorlash, boshqacha qilib aytganda zamonaviy texnosotsial muhitda odamning HFX ni ta`minlashning ko`p tabaqali sistemasini joriy qilish kerak.
FV lar oqibatida ko`riladigan zararlarning oldini olish tadbirlarini quyidagi guruhlarga bo`lish mumkin:
Doimiy utkaziladigan tadbirlar. Ular uzoq muddatli prognoz asosida tuziladi: Standart talablarini hisobga olgan holda qurilish-montaj ishlarini olib borish, aholini xavf-xatar haqida xabardor qilishning ishonchli sistemasini yaratish. Aholini ShXV bilan ta`minlash va himoya inshoatlarining etarli fondini tuzish, nurlanish, kimyoviy va bakteriologik kuzatuv ishlarini tashkil etish, aholini FV chog`ida o`zini qanday tutish va faoliyati haqida umumiy uquvlvrini tashkil etish, epidemiyaga qarshi va sanitariya-gigiena tadbirlarini utkazish.
FV vaqti aytib berilgach, korilishi kerak bo`lgan himoya tadbirlari: prognoz uchun zarur bolgan razvedka va kuzatish sistemasini jonlantirib yuborish. Aholiga FV haqida xabar beruvchi sistemani tayor holga keltirish, iqtisodiy va jamoat hayotini maxsus qoida asosida qayta qurish, hattoki favqulodda holatgacha, yuqori xavfli manbalarni FV holatida neytrallash ular ishini toxtatib qoyish, qoshimcha mustahkamlash yoki demontaj qilish, avariya qutqaruv xizmatini tayor holga keltirib qo`yish, aholini qisman evakuatsiya qilish.
3. FV da HFX ni ta`minlashda rejalashtirish asosiy omillardan biridir. U maqsadga erishish borasida vaqt, mablag` va ijrochilarni aniqlashtiradi. U sharoitni ilmiy asosda prognoz qilish, har tamonlama tahlil qilish, moddiy va ma`naviy resurslarni baholash va aholini FV holatida himoya qilishning zamonaviy, nazariy va amaliy tadbirlarga asoslanadi.
Rejalashtirishning natijasi sifatida ma`lum hujjat-reja tuziladi. U quyidagi elementlarni uz ichiga olishi kerak: aniq ko`rsatkichlar (ish turlari, tadbirlar), bu ishlarni bajarish muddati, rejani bajarish uchun zarur resurslar (turlari, soni, manbalri) har bir punktni bajaruvchi mutassadi shaxslarga topshiriqlar, reja bajarilishining borishini nazorat qilish usullari va h.o.
Rejaning matn qismi ikki bo`limdan tashkil topgan bolishi mumkin: birinchi qismdan sharoitni baholash natijasida qilingan xulosalar bolsa, ikkinchi bulimni FV vujudga kelganda va xavf tugdirganda aholining xavfsizligini ta`minlash bo`yicha tadbirlar tashkil etadi. Ularning asosiylari quyidagilardir: xabar berish tartibi, razvedka va nazoratni tashkil qilish, qutqaruv va boshqa kechiktirib bolmaydigan ishlarni o`tkazish uchun kuch va vositalarni tayorlash, FV oqibatlarini ogohlantirish va yumshatish tadbirlari, odamlarni va moddiy boyliklarni zudlik bilan himoyalash choralari, tibbiy ta`minot, dozimetrik va kimyoviy nazorat, korxonani avariyasiz to`xtatish tadbirlarini qollash tartibi, odamlarni himoya qilishni tashkil etish, aholiga ShHV tarqatish, evakuatsiya qilish tadbirlarini tashkil etish, boshqaruvni tashkil etish, har xil sharoitlarda qutqaruv va boshqa kechiktirib bolmaydigan ishlarin olib borish tartibi va navbati, yuqori tashkilotlarga, FV komissiyasiga axborat berish tartibi.
Rejaga turli ma`lumotnoma va tushuntiruvchi materiallar (chizma, matn) ilova qilib qo`yilishi mumkin.
Reja aniq, mazmunan tuliq, qisqa, iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiq va ob`ektning haqiqiy imkoniyatlarini hisobga olgan bulishi kerak. Rejaning hayotiyligi kelib chiqishi bo`yicha tabiiy va texnogen FVlarda HFX ta`minlash buyicha ishlarni tashkil qilishda muntazam mashq va uquvlar jarayonida sinab boriladi.
Mavzu buyicha savollar
-
Favqulodda vaziyatlarda aholini uqitish deganda nimalar ko`zda tutiladi
-
Favqulodda vaziyatning paydo bulishini oldindan aytib berish nimalarga asoslanadi
3) Fuqaro himoyasining kuch va vositalari haqida nimalarni bilasiz
4) Fuqaro himoyasining moliviy va moddiy zahirasi nima
|