nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu: Elektron hukumatni joriy etishda jahon tajribasi Reja Kirish Asosiy qism

|
Mavzu: Elektron hukumatni joriy etishda jahon tajribasi Reja Kirish Asosiy qism
|
bet | 1/5 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 2,5 Mb. | | #136691 |
Xalqaro Nordik Universiteti
Axborot komunikatsiyalari texnologiyalari fanidan
Taqdimot
Tekshirdi: Dildora Davlatova
Bajardi: Karimova Laziza
Mavzu: Elektron hukumatni joriy etishda jahon tajribasi Reja Kirish Asosiy qism 1.Elektron hukumat tushunchasi 2. Chet el davlatlarining tajribasi Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar Kirish Elektron hukumat — Barcha ham “ichki”, ham “tashqi” aloqalar va jarayonlar majmuasi tegishli axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bilan quvvatlanib va ta`minlanib turadigan hukumat. Tarixi (history) - Kommunikatsiya tarmoqlari (shu jumladan Internet) orqali axborotga ishlov berish, uni uzatish va tarqatishni elektron vositalari asosida davlat boshqaruvini tashkil qilishni, davlat hokimiyati organlarini barcha boʻgʻinlari tomonidan fuqarolarning barcha toifalariga elektron vositalar bilan xizmatlar koʻrsatish, oʻsha vositalar yordamida fuqarolarga davlat organlarining faoliyati haqida axborot berish.
- “Elektron hukumat” tushunchasi 1990-yillarning boshida paydo boʻlgan, lekin amaliyotga soʻnggi yilardan boshlab tatbiq qilina boshladi. Elektron hukumatni ishlab chiqish bilan birinchi galda AQSh va Angliya, hamda Italiya, Norvegiya, Singapur, Avstraliya va ayrim boshqa davlatlar (Fransiya, Germaniya, Katar, BAA va h.k.) shugʻullandilar
E-government - Elektron hukumatning uch asosiy rivojlanishi tizimi ajratiladi:
- - hukumat- aholi (G2C);
- - hukumat — biznes (G2B)
- - hukumat — hukumat (G2 G).
- Oʻzbekistonda ham elektron hukumat barpo qilish ishlari boshlab yuborilgan. Jahon tajribasiga mavjud amaliyotga koʻra, u ikki oʻzaro bogʻlangan, lekin funksional jihatdan mustaqil qismlardan, Hukumat Intranetidan va tashqi infratuzilmadan tarkib topgan. Hukumat Intraneti axborot tizimining ichki infratuzilmasini qamrab oladi, u davlat tuzilmalari tomonidan davlat korporativ vazifalarini amalga oshirishdagi oʻzaro munosabatlarda foydalaniladi. Tashqi infratuzilma, davlatni fuqarolar (G2C) va tashkilotlar (G2B) bilan oʻzaro ishlashini taʼminlaydigan ommaviy axborot infratuzilmasini qamrab oladi.
“Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasiga muvofiq hududlarda raqamli transformatsiya holatini baholash maqsadida hududlarni raqamli rivojlantirish darajasini reytingli baholash metodikasi ishlab chiqildi va bu bilan hududlarda raqamlashtirish holatini diagnostika qilish imkoni yaratildi.
Reytingli baholash metodikasida Birlashgan Millatlar tashkiloti (BMT) tomonidan dunyo davlatlarida axborot texnologiyalari rivojlanish va elektron hukumatni joriy etishni baholashda qo‘llaniladigan ko‘rsatkichlar qabul qilindi.
|
| |
‘z b e k ist 0n respublikasi o ijy va ‘rta maxsus t a ’lim vazirligi rosmkent davlat pedagogika universiteti

‘z b e k ist 0n respublikasi o ijy va ‘rta maxsus t a ’lim vazirligi rosmkent davlat pedagogika universiteti
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa ‘z b e k ist 0n respublikasi o ijy va ‘rta maxsus t a ’lim vazirligi rosmkent davlat pedagogika universiteti
|
Shakllanishi

Shakllanishi
Download
0,98 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/26
Sana
11.06.2024
Hajmi
0,98 Mb.
#262630
Download
0,98 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shakllanishi
Download
0,98 Mb.
Matnni ko'rish
Metodologiya - Korxonalar faoliyatida marketing strategiyasi

|
Korxonalar faoliyatida marketing strategiyasi
|
bet | 2/3 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 75,12 Kb. | | #267049 |
Bog'liq 3biznes Metodologiya
Korxona marketing strategiyasini ishlab chiqishda bir qancha jarayonlarni amalga oshirishi, faoliaytga ta‟sir qiluvchi tashqi omillar va ichki omillarni chuqur tahlil qilishi juda muhim. Bozor potensiali, hajmini, raqobatchilarni ham hisobga olib qaror berish alohida ahamiyatga ega. 1-rasmda keltirilgandek marketing strategiyasini ishlab chiqarishda dastlabki bosqich korxona o‟z maqsadlarini belgilab olishgi kerak, ya‟ni bular qaysi bozorda faoliyat yuritishi, mijozlar auditoriyasini aniqlashi, qanday va qancha mahsulot ishlab chiqarishi belgilashi lozim. Keyinchalik bozor tahlili va ular asosida reja va dastur ishlab chiqish hisoblanadi.
1-rasm. Marketing strategiyasini ishlab chiqish metodologiyasi [5].
Marketing strategiyasini tuzishdagi bozor segmentatsiyasi - bu yosh, daromad, sevimli mashg'ulotlari va joylashuvi kabi umumiy xususiyatlar asosida mijozlar bazasini kichik guruhlarga bo'lish uchun foydalanishingiz mumkin bo'lgan usul. Segmentatsiyaning maqsadi marketing harakatlarini sizning ideal mijoz profilingizga (ICP), ya'ni mahsulot yoki xizmatingizni sotib olish ehtimoli yuqori bo'lgan mijozlarga moslashtirishdir Bozor segmentatsiyasining tamoyillari quyidagilardir:
Geografik tamoyil;
Psixografik tamoyil;
Demografik tamoyil;
Xulq-atvor tamoyili.
Geografik tamoyili bozor joylashuv o‟rni, u yerdagi aholi zichligi, tabiiy sharoitlarni o‟rganish. Psixografik tamoyilda siz mijozlar auditoriyangizning hayot tarzi, ijtimoiy holati, qiziqishlarini va e‟tiqodlarini tahlil qilishingiz zarur. Demografik omillarda aholi jinsi, yoshi, soni, daromad darajasi kabi statistik tahlilni nazarda tutadi. Xulq-atvor tamoyili orqali xarid qilishga yo„l, foydalanuvchi maqomi, iste‟mol jadalligi, bog„lanib qolish darajasi, tovar haqida ma‟lumot berish, tovarga bo„lgan munosabati hisobga olinadi.
Korxonaga faoliyatiga ta‟sir qiluvchii omillarni tahlil qilishda keng qo‟llaniladigan usullar bu SWOT tahlil hisoblanadi. SWOT tahlilning asosiy vazifasi korxonaning kuchli, zaif tomonlar, imkoniyatlar va tahdidlarni aniqlash va muhokama qilish. SWOT tahlil negizida tashkilotning resurslarni hozirgi kuchli tomonlar bilan hal qilinishi mumkin bo'lgan moddiy tahdidlarga taqsimlash kerakligini tavsiya qilinadi.Tashkilotning ikkinchi ustuvor yo'nalishi mavjud kuchli tomonlardan foydalanish orqali amalga oshirilishi mumkin bo'lgan imkoniyatlarni yuzaga chiqarish kerak. Uchinchi ustuvor vazifangiz jiddiy tahdidlar mavjud bo'lgan zaif tomonlarni mustahkamlashdir.
Kuchli tomonlar bilan boshqarilishi mumkin
bo‟lgan tahdidlar
|
Kuchli tomonlar
|
Tahdidlar
|
Imkoniyatlarga to‟sqinlik qiluvchi ichki
zaifliklar
|
Imkoniyatlar
|
Zaif tomonlar
|
|
Kuchli tomonga aylanishi mumkin bo‟lgan imkoniyatlar
|
Tahdidli bo'lgan
zaif tomonlar
|
|
| |
Qabulimdagi odamlar

|
Qabulimdagi odamlar
|
Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 10,22 Kb. | | #245310 |
Bog'liq Qabulimdagi odamlar
Qabulimdagi odamlar
Qishning so'nggi kunlari ham o'tib bormoqda. Bu yil anchadan beri ko'rilmagan haqiqiy qahraton qishni ko'rdi odamlar. Sovuq hammaga har xil ta'sir qildi. Kasalliklar ham, bemorlar ham og'irlashdi, ko'plar kuchli gripp bilan og'ridi. Sovuqlar hamda ta'lim muassasalaridagi isitish tizimi bilan bog'liq muammolar sabab o'quv tizimi ham ancha oqsab qoldi. Ayni yakuniy nazoratlar olinadigan payt. Shunday kunlarning birida qabulimga 4-bosqich talabasi kirib keldi. Tashqi ko'rinishidan o'ziga to'q xonadonning farzandiga yoxud kelinchagiga o'xshaydi, ammo ruhiyati Juda ham tushkinlikka tushib qolgan: oyoqlarida zo'rg'a turar va muammosi haqida so'zlay ketdi. Uni olib kirgan muallimaning aytishicha, yakuniy nazoratga kech kelgan, shuning uchun 1 ta fanni yopa olmay qolgan. Qizdan so'rasam, qaynona-qaynotasi, turmush o'rtog'i uyali aloqa vositasi — Mobil Telefon ishlatishiga ruxsat berishmaganliklari sabab yakuniylar haqida bexabar bo'lgan. Buni eshitib dong qotib qoldim. Nahot, hozirgi globallashuv davrida ham shunday insonlar bo'lsa! Ta'lim tizimi raqamlashtirilayotgan, bir onlayn sistemaga aylantirilayotgan bir paytda Mobil telefonsiz oliy ta'limda tahsil olishning imkoni yo'q-ku. O'quv rejalar, dars jadvallari, o'quv mashg'ulotlar uchun manbalar — hamma-hammasi shunda-ku. Buni tushunmaydigan yoxud tushunishni xohlamaydigan insonlar ham bor ekan afsus oramizda. Ularni Kim deb atashga hayronman: johilmi yoki zolimmi? O'qitishni eplay olmas ekan nima qilardi o'qimishlini kelin qilib hayronman. Vaziyatni obdon o'rganib ijobiy yechim topishgga harakat qildik. Yoshlar bilan ishlab bo'yicha dekan o'rinbosari bilan hamkorlikda uyidagilar bilan tushuntirish ishlari olib bordik.
Yana bir ish kuni boshlandi. Bugun safimizga yangi yosh kasbdosh keladigan kun. U bilan suhbatga ham oz qoldi. Zamonaviy uslubda kiyingan, kichkinagina sumkachasiga telefonidan boshqa narsa sig'maydi. Pardoz-andoz joy!-joyida qilingan bu yosh xodimning kasbiy kompetensiyalarini tekshira ketdimi. Hozirda dastavval talab qilinadigan IT bo'yicha bilimlarni so'radim: afsus Instagram va Telegramdan boshqasini bilmas ekan. Xorijiy tillar bo'yicha malakasini so'raganimda oz-moz rus tilini aralashtirib qo'ydi. Vanihoyat, asosiy fanlar bo'yicha nazariy bilimlarini sinovdan o'tkazdim, zo'rg'a 60% ga yetdi. Nahot, shu xodim bizning jamoada ishlash loyiq deb o'zimga savol berdim. Biz bo'lajak pedagog kadrlarni yetishtirib chiqaradigan o'qituvchilar dastlab o'zimiz kasbiy pedagogik kompetentlikka ega bo'lishimiz kerak-ku. Suhbatdan yaxshi o'ta olmagan bu qizga kerakli maslahatlarni berdim va xayrlashdim. So'ngra, o'z ishlarim bilan mashg'ul bo'ldim.
Xulosa qilib aytganda, hayotda turfa insonlar bilan uchrashamiz, muhimi har bir shaxsga o'zligini anglashga ko'maklasha bilish. Inson, xususan, rahbar shaxs har kuni har xil odamlarni qabul qiladi, ular bilan suhbat olib boradi ham to'g'ri yo'l ko'rsatishda davom etadi.
|
| |
Oʻzbekiston respublikasi oliy ta'lim

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy ta'lim
|
bet | 1/6 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 1,94 Mb. | | #122859 |
Bog'liq 1-Labaratorya Zamonaviy tashkiliy texnika vositalari bilan ishlash
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA'LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT UNIVERSITETI
"Kompyuter va Dasturiy injiniring"
kafedrasi
TASHKILIY TEXNIKA VOSITALARI BILAN ISHLASH
« AXBOROT TEXNOLOGIYALARI »
fani bo‘yicha mashg‘ulotlarni bajarish uchun
USLUBIY KO‘RSATMA
Termiz - 2023
Mazkur uslubiy ko‘rsatmada « AXBOROT TEXNOLOGIYALARI » fani bo‘yicha lobaratoriya mashg‘ulotlarni o‘tqazish bo‘yicha to‘liq va batafsil tavsiyalar berilgan. Har bir mavzu bo‘yicha talabalar tomonidan o‘zlashtirishni aniqlashda yangi pedagogik texnologiyalardan keng foydalanilgan.
Uslubiy ko‘rsatma oliy o‘quv yurtlarining barcha mutaxassisliklari uchun mo‘ljallangan bo‘lib, undan talabalar o‘zlarining bilimlarini mustaqil ravishda ham oshirishlari mumkin.
Tuzuvchi:
o‘qituvchi: Xurramov. R
Y
SHAXSIY KOMPYUTERNING UMUMIY KO’RINISHI. TASHQI QURILMALAR 4
Kompyuterning asosiy qurilmalari: 4
Kompyuterning qo’shimcha qurilmalari: 6
LOBARATORIYA MASHG‘ULOTI UCHUN TOPSHIRIQ 9
LOBARATORIYA MASHG‘ULOT UCHUN TOPSHIRIQ 10
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 11
MUNDARIJA
YSHAXSIY KOMPYUTERNING UMUMIY KO’RINISHI. TASHQI QURILMAL
Kompyuterning asosiy qurilmalari: 4
Kompyuterning qo’shimcha qurilmalari: 6
LOBARATORIYA MASHG‘ULOTI UCHUN TOPSHIRIQ 9
LOBARATORIYA MASHG‘ULOT UCHUN TOPSHIRIQ 10
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 11
SHAXSIY KOMPYUTERNING UMUMIY KO’RINISHI. TASHQI QURILMALAR 4
Kompyuterning asosiy qurilmalari: 4
Kompyuterning qo’shimcha qurilmalari: 6
LOBARATORIYA MASHG‘ULOTI UCHUN TOPSHIRIQ 9
LOBARATORIYA MASHG‘ULOT UCHUN TOPSHIRIQ 10
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 11
|
| |
-rasm. SWOT tahlil [6] - Korxonalar faoliyatida marketing strategiyasi

|
Korxonalar faoliyatida marketing strategiyasi
|
bet | 3/3 | Sana | 08.07.2024 | Hajmi | 75,12 Kb. | | #267049 |
Bog'liq 3biznes 2-rasm. SWOT tahlil [6]
To'rtinchidan, tashkilot yangi kuchli tomonlarga ega bo'lish orqali foydalanish mumkin bo'lgan imkoniyatlarni baholashi va joylashtirishi kerak. Korxonamizning kuchli va zaif taraflarini bilish bizga qaysi taraflarimiz bilan raqobatchilardan ustun bo‟la olishimiz, qaysi jihatlarimizni yanada rivojlantirimizdagi imkoniyatlarni anglashda juda muhim. Tahdidlarni bilish esa unga oldindan tayyor tura olishimizga zamin yaratadi.
Xulosa
Marketing strategiyasi tashkilotning o'sishi ta'sir qiladigan sohalarni aniqlashga va shu bilan mijozlar ehtiyojlarini qondirish uchun tashkiliy rejani yaratishga yordam beradi. Bu bozor tadqiqotlari natijasida to'plangan ma'lumotlarga asoslanib, tashkilot tovarlari va xizmatlari uchun to'g'ri narxni aniqlashga yordam beradi. Marketing strategiyasi va uning joriy samaradorligini to'liq tahlil qilish eng katta kompaniya marketing imkoniyatlari qayerda ekanligini aniqlashga yordam beradi. Eng ko'p e'tibor qaratilishi kerak bo'lgan sohalarni yaxshilashga e'tibor qaratish imkonini beradi, shuning uchun marketing strategiyasini ishlab chiqishda tashkiliy iqtisodiy muammolarni izchil tahlil qilish ancha samaraliroq biznes boshqaruvini ta‟minlaydi.
FOYDALANILAGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
Khasanov, Safina Nafisa Talgatovna, and Abdunazarova Navro‟za Khasanov. "Korxonaning marketing strategiyasi va uni ishlab chiqish bosqichlari." models and methods for increasing the efficiency of innovative research 2.21 (2023): 43-47.
T.Wieland, Kenu (2017) Market Area Analysis for Retail and Service Locations with MCI. The R Journal, DOI:10.32614/RJ-2017-020 9 (1) 98-323bet
.A.Chernev, F.Kottler (2012) “Strategic Marketing
Management” Cerebellum Press
Котлер Ф. Основы маркетинга: перевод с англ. В.Б. Боброва – М.: Издательство Прогресс, 2009. – 747 с.
Qosimova M. (2016) “Strategik Marketing” -T,: Iqtisod-Moliya. 196-b
LearnMarketing, SWOT analysis http://www.learnmarketing.net/SWOT
|
| |
III.Asosiy nazariy qism (m a’ruza m ashg‘ulotIari)

2-Modul. Boshlang’ich ta’lim fanlarini o’qitishda axborot texnologiyalari-
dan foydalanish
9-mavzu.
Boshlang’ich sinf o ’quvchilarini nomerlashga o ’rgatishda axborot
texnologiyalaridan foydalanish.
10-mavzu.
A rifmetik amallami o ’rgatishda axborot texnologiyalaridan foyda
lanish.
11-mavzu.
Algebraik
va
geometrik materiallami
o’rgatishda axborot
texnologiyalaridan foydalanish.
12-mavzu.
Sodda va murakkab masalalarni yechishda axborot texnologiya
laridan foydalanish.
13-mavzu.
Boshlang’ich sinf o ’quvchilariga savod o‘rgatish davrida axborot
texnologiyalaridan
foydalanish.
Tovushlar va hartlarni
o ‘rgatishda axborot
texnologiyalaridan foydalanish.
14-mavzu.
So’z turkumlarini o‘rgatishda axborot texnologiyalaridan foyda
lanish
15-mavzu.
O ’qish darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanish.
16-mavzu.
Boshlang’ich sinf o ’quvchilarida tabiatshunoslik tasavvur va
tushunchalarini shakllantirishda axborot texnologiyalaridan foydalanish.
17-mavzu.
Texnologiya darslarida axborot texnologiyalaridan foydalanish.
18-mavzu.
Sinfdan tashqari ishlarni tashkil etishda axborot texnologiyalaridan
foydalanish.
Fanning vazifalari - ‘z b e k ist 0n respublikasi o ijy va ‘rta maxsus t a ’lim vazirligi rosmkent davlat pedagogika universiteti

- boshlang'ich ta ’Iim fanlarini o ’qitishda qo’llaniladigan texnologiyalarining
nazariy asoslarini, o ’ziga xos xususiyatlarini, darajalarini bilish va tasniflash;
- o ’quvchilam ing bilish faoliyatlarini tashkil etish va boshqarish yo’llarini,
o ’quvchilarga tabaqalashtiriigan, individual yondoshish;
- boshlang'ich ta ’Iim fanlarini o’qitishda modulli, muammoli ta'Iim, didaktik -
o’yinli, xamkorlikda o ’qitish ham da an'anaviy ta'Iim texnologiyalarini, loyihali
texnologiyalarni, matematika o ’qitishda yangi axborot texnologiyalari vositalaridan,
multimediya texnologiyalari;
-o’quvchilam i kichik guruxlarda o ’qitishni, ulam ing ijodiy izianishlarini tashkil
etishni, o ’quvchilarda mustaqil fikrlash va ishlashni tarkib toptirish usullari haqida
bilimga;
-ilmiy, ilm iy-m etodik jum allarda chop yetilgan va o ’quv adabiyotlarida mavjud
bo’lgan, Internet orqali berilgan o ’qitish jarayonida foydalanish mumkin bp’lgan
ta'Iim texnologiyalari haqidagi maqolalami va axborotlarni mustaqil o ’rganib, taxlil
qila olish va ulardan o ’z amaliy faoliyatiarida foydalanish;
- boshlang'ich ta ’Iim darslarining o ’quv maqsadlari va vazifalarini loyihalashtira
olish;
-o’quvchilarning mustaqil ta'Iim olish faoliyatlarini tashkil etish;
- innovatsion pedagogik tajribalarni o ’zlashtirish, amalga oshirish, baholash va
takomillashtirish
k o ’nikma;
-pedagogik texnologiyalar asosida darsning uslubiy ishlanmasini, texnologik
kartasini tuzish;
-o’quvchilarning bilim ko’nikma va malakalarini nazorat qilishning samarali
tizimini amalga oshirish;
-o’quvchilarning mustaqil ta'Iim olish faoliyatlarini boshqarish;
-o’quvchilar o ’quv-biluv faoliyatini innovatsion tashkil etish
malakasiga ega
bo‘tis hi kerak.
Muammoning o‘rganilganlik darajasi

6
Dasturning lingvistik ta’minotini yaratish yo‘llarining optimal
variantlarini tanlash.
BMI obyekti va predmeti.
Microsoft Word (2007)
muharrirlik dasturi,
G‘arb kompyuter lingvistikasida matnni avtomatik tahrir qilish dasturini yaratish
bo‘yicha qilingan ba’zi tadqiqotlar ilmiy ishning obyekti hisoblanadi.
Lotin yozuvida yozilgan rasmiy-idoraviy vailmiy uslubdagi matnlar,
lotin
yozuviga asoslangan o‘zbek adabiy tilining imlo lug‘atlari tadqiqotning predmeti
bo‘lib xizmat qiladi.
BMI metodlari.
Mavzuni yoritishda hozirgi kunda tilshunoslikda keng
tarqalgan
sistem-struktur metoddan, distrubutsiya, oppozitsiya, transformatsionva
modellashtirish usullaridan foydalanildi.
Shakllanishi - bet 6

16
1.2 Kompyuter lingvistikasidagi asosiy yo‘nalishlar
Kompyuter lingvistikasi fani yangi soha bo‘lsa-da, hozirgi kunga qadar,
qisqa vaqt ichida, turli yo‘nalishlari vujudga keldi.
Tabiiy tillar negizida
mashina tili yaratish, foydalanuvchining talab va ehtiyojlari kengayishi ushbu
yo‘nalishlarni ko‘paytirdi. Kompyuterlingvistikasi fanining yo‘nalishlari
shartli
ravishda quyidagicha guruhlanadi
11
:
1.
Qoliplash va dasturlash ishlariga qaratilgan yo‘nalishlar:
muloqotni
kompyuter yordamida qoliplash;
syujet strukturasini kompyuter yordamida qoliplash;
matnni katta hajmdagi matn (gipreteks) darajasida tasavvur
etish;
axborot-izlanish sistemasi.
2.
Til o‘rgatishga qaratilgan yo‘nalishlar:
til o‘rgatish jarayonlarini kompyuterlashtirish;
mashina tarjimasi.
3.
Matnni tahlillashga qaratilgan yo‘nalishlar:
avtomatik
tahrirlash;
statistik tadqiqotlar;
kompyuter leksikogarfiyasi.
Kompyuter lingvistikasining ushbu yo‘nalishlarini amaliy va nazariy
ahamiyati jihatidan esa quyidagicha guruhlash mumkin:
1.
Amaliy yo‘nalishlar:
11
Ўринбоев Д.Б. Компьютер лингвистикаси (Маърузалар матни). Самарқанд–2009, 5-бет.
17
Mashina tarjimasi.
Avtomatik tahrir.
Til o‘rgatish tizimini kompyuterlashtirish.
Statistik tadqiqotlar.
Kompyuter leksikografiyasi.
2.
Nazariy yo‘nalishlar:
Tabiiy tilni qayta ishlash.
Syujet strukturasini modellashtirish.
Muloqotni kompyuter yordamida qoliplash.
Matnni gipertekst texnologiyalarida berish.
Umumiy tarzda quyidagicha keltirishimiz mumkin:
Tabiiy tillarni qayta ishlash (inglizcha.
natural language processing;
matnning semantik, morfologik, sintaktik tahlili).
Bunga quyidagilarni
kiradi:
1. Lingvistik korpus, ya’ni matnning elektron korpusini yaratish va
foydalanish.
2. Elektron, tezaurus lug‘atlar, ontologiyalar yaratish. Masalan, Lingvo.
Lug‘atlardan avtomatik tarjima va orfografik tekshirish uchun foydalaniladi.
3. Matnning avtomatik tarjimasi. Rus tarjimonlari orasida eng mashhur dastur
Promt hisoblanadi.
4. Matndan statistikani avtomatik olish (inglizcha, fact extraction, text mining).
5. Matnni avtomatik jamlash (inglizcha, automatic text summarization). Bu
vazifa Microsoft Wordga kiritilgan.
6. Bilimlarni boshqarish tizimini barpo qilish.
7. Savol-javob tizimlarini yaratish (inglizcha, question answering systems).
•
Belgilarni optik aniqlash.
•
Nutqni avtomatik aniqlash.
•
Nutqning avtomatik sintezi.
Shuningdek, kompyuter lingvistikasi markazida quyidagi masalar turadi:
18
axborot yetkazish
uchun umumiy til yaratish;
axborot yetkazish uchun tillarni takomillashtirish;
inson va mashina aloqasi uchun tabiiy til interfeysini yaratish (sun’iy
intellektning asosiy masalalaridan biri);
axborot tizimini yaratish va modellashtirish.
Xorij nashrlari - Shakllanishi

Xorij nashrlari:
26. Berger, Adametal. (1994). “TheCandidesystem for machine Translation”.
Proceedings of the human
language Technology Workshop, March 8-11,
Plainsboro, NJ.
27. Daniel Jurafskiy & James H. Martin.Speech and Language Processing: An
introduction
to natural language processing, computational
linguistics and
speech recognition (2007).
Internet saytlari:
1.
http://www.russian.slavica.org
2.
www.krugosvet.ru
3.
http://en.wikipedia.org
. Computitional linguistics.
4.
http://www.redaktoram.ru
Talabaning hemis bo‘yicha o‘rni Talabaning fish talabaning guruhi

Talabaning hemis bo‘yicha o‘rni Talabaning fish talabaning guruhi
Download
1,2 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
11.01.2024
Hajmi
1,2 Mb.
#135192
Download
1,2 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Talabaning hemis bo‘yicha o‘rni Talabaning fish talabaning guruhi
Download
1,2 Mb.
Matnni ko'rish
Shakllanishi - bet 14

39
namunasi bo‘lib, turli janrlarda yozilgan 500 dan ortiq matndan 1 million ta
so‘zlar to‘plamini o‘z ichiga oladi. Bu korpusbirinchi
turkumlarga ajratishda
dastlabki tadqiqotlardan biri hisoblanadi. Unda 87 ta ajratilgan to‘plam
berilgan. Keyinchalik 45 ta ajratilgan to‘plamga ega Penn Treebank korpusi
(Marcus, 1993), Britaniya Milliy Korpusi (British
National Corpus, 1997)
kabi so‘z turkumlariga ajratishdagi to‘plamlar berilgan. Quyida 45 ta ajratilgan
to‘plamga ega Penn Treebank korpusi beriladi.
Ba’zi turkumlarga ajratishdagi
farqlar inson uchun ham, mashina uchun
ham murakkabdir. Masalan, predloglar, yordamchi so‘zlar,
ravishlar katta
o‘xshashlikka ega. Masalan,
around
so‘zi yuqorida sanalgan uchta vazifada
ham kelishi mumkin:
1.
Mrs. Shafaer never got
Agrotexnologiyalar instituti huzuridagi ilmiy

2
UO‘K: 631.445.52+633.11+632.51+632.954
Qishloq xoʻjaligi fanlari boʻyicha falsafa doktori (PhD)
dissertatsiya avtoreferati mundarijasi
Оглавление автореферата диссертaции доктора философии (PhD)
по сельскохозяйственным наукам
Contents of dissertation abstract of the doctor of philosophy (PhD)
on agricultural sciences
Ajiniyazova Mexriban Koyli’baevna
Qoraqalpogʻistonning shoʻrlangan yerlarida kuzgi bugʻdoyzarlarda
tarqalgan
begona oʻtlar va ularga qarshi kimyoviy kurashishning samaradorligi................
3
Ажиниязова Мехрибан Койлыбаевна
Распространение сорняков на посевах озимой пшеницы на засоленных
почвах Каракалпакстана и эффективность химической борьбы с ними.......
21
Ajiniyazova Mekhriban Koyli’baevna
Spread of weeds in winter wheat fields on saline lands of Karakalpakstan and
the effectiveness of chemical control measures...............................................
Пиотровский Р.Г - Shakllanishi

10
A.K.Po‘latov
3
, S.Muxamedova
4
, S.Rizayev
5
kabi olimlarning
ishlarini alohida
ta’kidlash lozim.
Tilni algoritmik jihatdan tasvirlash jarayoni matnni analiz va sintez qilishni
taqozo etadi. Bu esa “mazmun - matn” muammosi faqatsof lingvistik muammo
bo‘lib qolmay, balki matnni bir qator logik-matematik interpretatsiya (sharhlash)
qilish jarayonini ham taqozo etuvchi murakkab muammo ekanligini ko‘rsatadi. Bu
jarayonlarning barchasi matematik mantiq (logika) elementlari bilan aloqadordir.
Kompyuter lingvistikasi sun’iy intellektni yaratishda tirik mavjudotlar
va insonlardagi intellektual jarayonlarni matematik
va kompyuter modelini
tuzuvchi fan tarmog‘i bo‘lib, uning markazida tabiiy tillar ifodasining
matematik modellaridan foydalanish turadi. Bu soha qisman tabiiy tillarni
qayta ishlash bilan kesishadi. So‘nggi urg‘u
mavhum modellarga emas,
kompyuter tizimi uchun tillarning qayta ishlangan va ularning ifodasidagi
amaliy metodlarga beriladi. Kompyuter lingvistikasi tadqiqotchilarining
faoliyati til ma’lumotlarini qayta ishlash
uchun amaliy dasturlar va
algoritmlar ishlanmasini yaratish hisoblanadi.
Bugungi kunda tilshunoslikda kompyuter orqali bajariladigan ishlar bir
muncha ko‘paydi. Shuningdek, foydalanuvchiga qulaylik
yaratuvchi lingvistik
dasturlarga talab yanada oshib bormoqda.Bunga sabab informatsion olamning
kengayishi va insonlarning qulaylikka hamda tezkorlikka intilishi deb
baholashimiz mumkin.
Kompyuter yordamida orfografik, tarjima dasturlari,
sinonim, antonim, omonim lug‘atlarini yaratish, matnlarni
avtomatik ravishda
tarjima qilish, matnlarni to‘g‘ri tahrir qilish, hujjatlarni tahlil qilish, ma’lumotlar
bazasini ishlab chiqish lingvistik modellar asosidagi
mukammal dasturlarni
yaratishni taqozo etmoqda. Buning natijasida sun’iy intellekt bo‘lmish
3
Zbekistonda davlatning din va diniy tashkilotlar bilan munosabatlari

Zbekistonda davlatning din va diniy tashkilotlar bilan munosabatlari
Download
306,27 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
22.07.2024
Hajmi
306,27 Kb.
#268267
Download
306,27 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Zbekistonda davlatning din va diniy tashkilotlar bilan munosabatlari
Download
306,27 Kb.
Matnni ko'rish
I. ( ) ‘qiiv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta ’Iimdagi o ‘rni

|
I. ( ) ‘qiiv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta ’Iimdagi o ‘rniBog'liq O ijy va 0 ‘rta maxsus t a ’lim vazirligi rosmkent davlat pedagoI. ( ) ‘qiiv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta ’Iimdagi o ‘rni
Usiihii dasliirda bo’lg’usi boshlang'ich sinf
o ’qituvchilarining kasbiy
(iiyyorgiirligiiii rivojlantirish, bozor iqtisodiyoti sharoitida raqobatbardoshligini
lirminlaydigan innovatsion pedagogik faoliyat uchun zarur bo’lgan metodik bilim,
ko'nikm a va malakalar tizimini shakllantirishga yordam beradigan boshlang'ich
lii'lim
limlarini
o'qilish Jarayonida
axborot
texnoiogiyalardan
foydalanish
iiuiammohii'i yorililgan.
«U osiilang'icii sinllarda axborot
texnologiyalari» fani b osh lan g'ich s in f
o'c|lliivchisining innovalsion pedagogik faoliyati asosiy tushunchalari, tarkibi,
nK voiilariiii bilishi, m alcm alik la'lim sohasida qo’ llaniladigan texnoiogiyalarining
Miii'm/a asoslarlni, o'/.iga xos xusiisiyatlarini, darajalarini bilish v a tasniflash,
o'qiivch ih iin ln g
bilish
i'aoliyatlarini
lashkil
etish
va boshqarish y o ’ llarini,
o'i|iivi'hilarga tabaqalaslitirilgan, individual yondoshishni, m atem atika o ’ qitishda
m odiilli. iniianimoli la'lim , didaktik - o ’ yin li, xam korlikda o ’ qitish ham da an'anaviy
la'lim
k'xn o lo giyalaiin i,
loyihali
tcxnologiyalarni,
o ’ qitishda yangi
axborot
icxM oldgiyalari
vosilalariilan.
m iillim cdiya
texnologiyalaridan
foydalanishni,
o'i|iivchihin\i kicliik guruxlarda o ’ qilishni, ularning ijodiy izlanishiarini tashkil
I'lislm i, o'qiivohihirdii mustaqil llkrlash va ishlashni tarkib toptirish usullarini
I'gallashgii o'rgalad i.
II. 0 ‘(|iiv raiiiiiiiig maqsadi va vazifasi
I'iimii o'(|i(lslidaii iiia(|sa(l
- Ho’ lg ’ usi boshlan g'ich s in f o ’ qituvchilarining
kasbiy layyorgarligini rivojUmlirishni ta'm inlash, ularning pedagogik tafakkurini
kcngaylirish,
boshlang'ich
ta’ Iim
fanlarini
o ’ qitish
jarayo n id a
axborot
lexnologiyalarni qo’ llash uchun zarur bo’ ladigan pedagogik bilim , ko’ nikm a v a
m alakalar ti/.imi bilan qurollantirishdan iboratdir.
|
| |
Fan nomi: Kiberxavfsizlik asoslari Deadline Topshiriq

|
Fan nomi: Kiberxavfsizlik asoslari Deadline Topshiriq
|
Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 19,45 Kb. | | #114584 |
Bog'liq Deadline 1
Fan nomi: Kiberxavfsizlik asoslari
Deadline 1.
Topshiriq: 1-dan 5-gacha bo‘lgan amaliy mashg‘ulotlar topshiriqlarini bajarish.
Talabaning HEMIS bo‘yicha o‘rni
|
Talabaning FISH
|
Talabaning guruhi
|
|
|
|
1-Amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish: Sezar va Vijiner algoritmi misolida.
Topshiriq: Sezar va Viginer algoritmlari asosida qisqa matnlarni shifrlash va deshifrlash.
Ishchi maydon:
2-Amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish: Modul arifmetikasi. Affin tizimida Sezar algoritmi misolida
Topshiriq: Affin tizimida Sezar algoritmi qisqa matnlarni shifrlash va deshifrlash.
Ishchi maydon:
3-Amaliy mashg‘ulot
Mavzu: TrueCrypt dasturi yordamida ma’lumotlarni shifrlashni o‘rganish
Topshiriq: TrueCrypt dasturini yuklab olish, kompyuterga o‘rnatish va sozlash hamda kompyuter xotirasidan ixtiyoriy faylni shifrlash. Bajarilgan ishlarni ketma-ketligi bo‘yicha Print Screen qilib joylashtiring.
Ishchi maydon:
4-Amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Operatsion tizimda (Windows OT) parolga asoslangan autentifikatsiya mexanizmini o‘rnatish va sozlashni o‘rganish.
Topshiriq: Operatsion tizimga kirishda autentifikatsiya o‘rnatishning usullarini bajaring va bajarilgan ishlarni ketma-ketligi bo‘yicha Print Screen qilib joylashtiring .
Ishchi maydon:
5-Amaliy mashg‘ulot
Mavzu: Razvedka hujumini amalga oshirishni o‘rganish: Wiresherk tarmoq analizatori misolida.
Topshiriq: Wiresherk tarmoq analizatori o‘rnating, tarmoqni domen va ip bo‘yicha skanerlang tarmoq natijalarini tahlil qiling va bajarilgan ishlarni ketma-ketligi bo‘yicha Print Screen qilib joylashtiring .
Ishchi maydon:
Fan o‘qituvchisi: D.Tojimatov
|
| |
Packet Tracer yuklab

Cisco
Packet Tracer
Packet Tracer yuklab olish va o'rnatish bo'yicha ko'rsatmalar
Packet Tracer dasturini yuklab olish va oÿrnatish uchun ushbu koÿrsatmalarga amal qiling.
qadam: Packet Tracer o'rnatish faylini yuklab oling.
Resurslar markaziga bu yerdan o‘ting : https://skillsforall.com/resources/lab-downloads
Packet Tracer Windows, Linux va macOS operatsion tizimlari uchun mavjud. Yuklab olish havolasini bosing bu sizning kompyuteringizga mos keladi.
Eslatma: Packet Tracer smartfon va planshetlar kabi mobil qurilmalar uchun mavjud emas.
O'rnatish faylini saqlash uchun joyni tanlang.
Keyingi qadam uchun, davom etish uchun operatsion tizimingizni tanlang. Sizga tegishli bo'lmagan pastki bosqichlarni e'tiborsiz qoldiring operatsion tizim.
qadam: Packet Tracer dasturini o'rnating.
Windows
Packet Tracer o'rnatish faylini saqlagan joyga o'ting.
Packet Tracer o'rnatish faylini ikki marta bosing.
O'rnatish dialog oynasi Litsenziya shartnomasiga ochiladi . Shartnomani o'qing, " Qabul qilaman" tugmasini bosing
kelishuvga o'ting va "Keyingi" tugmasini bosing .
ERP tizimlar boshqa tizimlardan nimasi bilan farqlanadi?

|
ERP tizimlar boshqa tizimlardan nimasi bilan farqlanadi?
|
bet | 2/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #255648 |
Bog'liq laboratoriya ishi 3 ERP tizimlar boshqa tizimlardan nimasi bilan farqlanadi?
Ko'p hollarda ERP tizimlarni ma'lum bir vazifani bajaruvchi boshqa dasturiy ta'minot vositalari bilan almashtirib qo'yishadi. Masalan, ERP tizimlarni CRM(Customer Relationship Management) tizimi bilan yoki ERP tizimlarni buxgalteriya va soliq dasturlari bilan bir xil dastur deb hisoblashadi. ERP tizimlarning asosiy boshqa tizimlardan asosiy farqi, ERP tizimlar korxona resurslarini biron-bir qismini emas, balki uning barchasini boshqarish uchun mo'ljallangan. Ya'ni quyidagicha sanab chiqish mumkin:
ERP tizimlar korxona faoliyat olib borishiga qanday yodam bera oladi?
ERP tizimlari korxona uchun muqobil yechim bo'lib, bunda korxona masshtabi, unda fililallar bor-yo'qligi va ularni bir-biridan qanchalik uzoqda joylashgani muommo tug'dirmaydi:
korxona ichida bo'limlari o'rtasidagi hujjatlar almashinuvini tezlashtiradi;
axborot va ma'lumotlarni tezkorlik bilan ko'rish imkonini beradi;
boshqa joyda ishlovchi bo'limlar, filiallar va xodimlarni samarador boshqarish uchun xizmat qiladi.
Korxona rahbari korxona faoliyati bo'yicha moliyaviy ma'lumotlarni ko'rmoqchi bo'lsa, u korxona bo'limlari tayyorlagan ko'plab hisobotlarni olishi, o'rganishi mumkin. Chunki korxonadagi har bitta bo'lim o'z hisobotini yuritadi va bu bilan ular umumiy faoliyatga ma'lum bir miqdorda o'z hissalarini qo'shishadi. Demak, korxonadagi aynan biron bo'lim qanchalik samarador ishlayotgani, u foyda keltiryaptimi yoki ziyonga ishlayaptimi aniqlash ERP tizimlari orqali juda oson va aniq kechadi. Chunki korxonada ma'lumotlar bazasi yagona bo'lib, biron-bir bo'lim yoki xodim undagi ma'lumotlarni o'zboshimchalik bilan deyarli o'zgartira olmaydi.
|
| |
Jomboy tumani innovatsion faolligi va imkoniyatlari

|
Jomboy tumani innovatsion faolligi va imkoniyatlari
|
bet | 12/19 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 4,13 Mb. | | #260791 |
Bog'liq BMI GavsiddinJomboy tumani innovatsion faolligi va imkoniyatlari
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Mirziyoyev Shavkat Miromonovich tashabbusi bilan sifat standartlari va zamonaviy asbob-uskunalar, resurs tejaydigan texnologiyalarni keng joriy etish, mahalliy xom ashyoni chuqur qayta ishlash hajmini oshirish asosida respublika hududlarini sanoatlashtirish va rivojlantirish darajasini oshirish bo‘yicha aniq chora-tadbirlar belgilandi.
Ushbu ma’lumotlar Samarqand viloyati Jambay tumanining oshkor qilish uchun tayyorlangan tabiiy-iqlim, transport va logistika hamda boshqa afzalliklari mintaqa, shuningdek, biznes hamjamiyatini ta'minlash, birinchi navbatda xalqaro, zarur va foydali iqtisodiy imkoniyatlar haqida ma’lumot va amalga oshirishga sarmoya kiritish istiqbollari belgilab beradi.
Jomboy tumani - Oʻzbekiston Respublikasi Samarqand viloyati, Samarqand shahridan 5 km gʻarbda joylashgan.
Maydoni- 5 496 кв.км.
Chegarasi uzunligi- 162 км.
Aholisi 167, 7 ming kishi.
Toshkent markazigacha bo'lgan masofa - 300 km.
Samarqand markazigacha - 13 km.(2.2.-rasm)
2.2.1-rasm. Jomboy tumani xaritasi.
Транспорт, транзит va логистика. Hudud noyob havo yo‘llari, avtomobil va temir yo‘l transporti qulayliklariga ega. Uzoq muddatli imkoniyatlar va logistika resurslari (2.2.2-rasm) va mavsumiy meva, sabzavot va poliz mahsulot-larini saqlash imkoniyati (2.2.3-rasm).
2.2.2-rasm.Transport, tranzit va kjubcnbrf. *manba 4.-Zomboj-t-257-MB.pdf
Temir yo’llari uzunligi-22 km.
Xalqaro aeroportgacha 12 km.
Avtomobil trassasi uzunligi-210 km.
2.2.3-rasm. Meva, sabzavot va poliz mahsulotlarini saqlash.
*manba 4.-Zomboj-t-257-MB.pdf
Tarmoqlar bo’yicha aholining bandligi darajasi (% hisobida) (4-rasm).
2.2.4-rasm. Tarmoqlar bo’yicha aholining bandligi darajasi. *Manba4.-Zomboj-t-257-MB.pdf
|
| |
Xulosa - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot fakulteti

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot fakulteti
|
bet | 17/19 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 4,13 Mb. | | #260791 |
Bog'liq BMI GavsiddinXulosa. Bizning tadqiqotlarimiz shuni koʻrsatadiki, Oʻzbekiston uchun oʻrta muddatli istiqbolda innovasion rivojlanishning asosiy yoʻnalishlari quyidagilardir:
• biznesni rivojlantirish imkoniyatlarini yanada kengaytirish, ustuvor tarmoqlarning innovasion va investisiyaviy jozibadorligini oshirish;
• korxona va tashkilotlarning yuqori darajadagi innovasion faoliyatiga erishish;
• muvozanatli fundamental amaliy tadqiqotlar, intellektual kapitallashuv, bilim va texnologiyalarni respublika va mintaqalararo darajada uzatish asosida samarali ilmiy-tadqiqot ishlarini tashkiletish;
• oliy va oʻrta ta’lim sohasini xalqaro standartlarga yoʻnaltirish, xususan, PIRLS, PISA, TIMSS dasturlarining oʻrta ta’lim tizimida amalga oshirilishini ta’minlash;
• ilgʻor texnik va texnologik tuzilmani shakllantirish va innovasion mintaqaviy makonning jozibadorligini ta’minlash uchun shart-sharoitlarni ta’minlash. Uzoq muddatli maqsad va oʻrta muddatli istiqbolda innovasion rivojlanishning asosiy yoʻnalishlariga muvofiq quyidagi vazifalarni belgilashni taklif etamiz:
• inson potensialiga mos innovasiya iqtisodiyotini shakllantirish, innovasiya mahsulotlariga yuqori ehtiyojga ega boʻlgan bilimli va ragʻbatlantirilgan fuqarolar uning asosini tashkil etishiga e’tibor qaratish;
• zamonaviy texnologik tuzilmalarning jadal rivojlanish sohalarida investisiyaviy faollikni oshirish;
• respublika iqtisodiyotini raqamli iqtisodiyotning zamonaviy tamoyillariga asoslangan holda jadal modernizasiya qilish;
• tadqiqot va ishlanmalarning raqobatbardosh sektorini yaratish va uni koʻpaytirish uchun sharoit yaratish;
• innovasiya sohasiga investisiya resurslarinikengjalbqilish;
• innovasion rivojlanishning ustuvor yoʻnalishlarini jamoatchilik tanlovi mexanizmlarini ishlab chiqish;
• innovasiyalar ekspertizasi va ishlanmalarga mulk huquqini himoya qilish;
• innovasiya koʻrsatkichlarini ishlab chiqish va uning monitoring tizimini rivojlantirish; • innovasiyalar sohasida ishlaydigan menejerlarni keng miqyosda tayyorlash;
• yoshlarni fanga faol jalb qilish.
Mamlakatning innovasion rivojlanishi boʻyicha va zamonaviy milliy innovasiya tizimini shakllantirishga qoʻyilgan vazifalarni tizimli hal etish, bizning ishonchimizcha, fan, ta’lim, ilmiy-texnikaviy salohiyatni rivojlantirish va yuqori texnologiyalarni oʻzlashirish va uning asosida iqtisodiy oʻsishning yangi manbalaridan foydalanish aholi farovonligini oshirishga imkon beradi.
|
| |
INNOVATSION FAOLLIKNI OSHIRISHNING XALQARO TAJRIBALARI

|
INNOVATSION FAOLLIKNI OSHIRISHNING XALQARO TAJRIBALARI
|
bet | 11/19 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 4,13 Mb. | | #260791 |
Bog'liq BMI Gavsiddin2. INNOVATSION FAOLLIKNI OSHIRISHNING XALQARO TAJRIBALARI
Rivojlangan davlatlarda innovatsion faollikni rivojlantirish modeli
Rivojlangan davlatlarda innovatsion faollikni rivojlantirish modeli, asosan, ilmiy-tadqiqot ishlarini moliyalashtirish, xususiy sektor va venchur kapitalining faolligini oshirish, hamda innovatsion loyihalarni qo‘llab-quvvatlashga asoslangan. O‘zbekistonda bu borada Innovatsion rivojlanish agentligi faoliyat yuritib, turli strategiyalar ishlab chiqmoqda.
Xorijiy davlatlarning innovatsion rivojlanish modellari.
Innovatsion faoliyatning muvaffaqiyati to‘liq mamlakatdagi umumiy iqtisodiy vaziyatga, shuningdek, davlatning ilmiy-texnik strategiyasiga, etarli resurslar bilan ta’minlanishiga, bozor sharoitlariga, mutaxassislarning kasbiy mahoratiga va samarali boshqaruvga bog‘liq.
Iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda innovatsion rivojlanishning bir qancha asosiy modellari mavjud:
Ilm-fan va innovatsion rivojlanishda yetakchilikka e’tibor qaratayotgan, fundamental va amaliy tadqiqotlarga yo‘naltirilgan ulkan moliyaviy resurslarni ajratayotgan, yirik maqsadli kompleks dastur va loyihalarni, jumladan, iqtisodiyotning harbiy-sanoat sektorini amalga oshirayotgan mamlakatlar. Ular orasida AQSH, Buyuk Britaniya, Fransiya kabi davlatlar bor.
Iqtisodiyotning barcha tarmoqlari uchun qulay innovatsion muhit yaratuvchi innovatsiyalarni eng faol tarqatuvchi mamlakatlar qatoriga Germaniya, Shvetsiya va Shveytsariya kiradi.
Jahon ilmiy-texnikaviy taraqqiyoti yutuqlarini yuqori darajada qabul qilish, barcha turdagi innovatsiyalar sohasida turli tarmoqlarning harakatlarini faol muvofiqlashtirish bilan ajralib turadigan davlatlar qatoriga Xitoy, Yaponiya va Janubiy Koreya kiradi.
Davlat innovatsion rivojlanishni saqlab qolish, tartibga solish va rag‘batlantirish maqsadida ma’muriy va iqtisodiy usullardan foydalanishga, davlat byudjetidan moliyalashtirishga, ilmiy-tadqiqot ishlarini subsidiyalashga, oliy o‘quv yurtlarida fundamental va amaliy tadqiqotlar olib borishga har tomonlama yordam beradi.
|
| |
ERP tizimlar orqali ishlab chiqarish jarayoniga standardlarni joriy etish

|
ERP tizimlar orqali ishlab chiqarish jarayoniga standardlarni joriy etish
|
bet | 3/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #255648 |
Bog'liq laboratoriya ishi 3
Bu imkoniyat katta korxonalarda juda zarur bo'lib, bunga sabab korxonaning filiallari va bo'limlari bir-biridan uzoqda joylashgan bo'ladi. Bunday hollarda har bir filial yoki bo'lim ish jarayonini boshqarish uchun har xil turdagi dasturiy ta'minotlardan foydalanishi mumkin va bunda juda ko'plab chalkashliklar va muommolar yuzaga keladi. Shu muommolarni hal qilish(oldini olish) uchun ERP tizimlar ishlatilinadi. Internet tizimi orqali kerakli ma'lumotni hech qanday qiyinchiliklarsiz olish mumkin.
ERP yordamida xodimlarni boshqarish tizimida standardlarni joyir etish
ERP tizimlarida hamma vazifalarni xodimlar bilan birlashtirish imkoniyati mavjud bo'lib, ular yordamida xodimlarni tanlab olish, ularni qayta tayyorlash, ularni kelajakdagi professional rivojlanishlarini belgilab qo'yish mumkin. Bundan tashqari, ERP tizimlar orqali har bitta xodim ish faoliyatini samaradorligini hisoblash(aniqlash) mumkin.
ERP tizimni qachon joriy etish kerak?
ERP tizimlarni korxonalarga tadbiq etish korxona faoliyat olib boradigan sohaga bog'liq. Kichikroq, "oddiy" korxona yangi faoliyatini boshlagandan darrov u korxonada ERP tizimni joriy etish shart emas. Korxona ichida yaratilinadigan barcha hujjatlar oddiy ofis dasturlari yordamida yaratilinadi(va ular oddiy messenjerlar yordamida tezkorlik bilan korxona ichida boshqa bo'limga/xodimga yuboriladi).
Lekin korxona faoliyati kattalashib borgani sari, yuqorida keltirilgan vazifalar, jarayonlar ko'payib boradi. Va bunda korxona ichidagi bo'limlar(kadrlar, buxgalteriya va boshqalar)da o'zlarini ichki ma'lumotlar bazasi paydo bo'lishi va ular kattalashishi boshlanadi. Shu ketishda, ular korxona bo'limlari o'rtasidagi axborotlar almashinuvini qiyinlashtiradi va sekinlashtiradi.
Bunday hollarda boshqaruv samaradorligini oshirish, resurslarni optimallash va to'g'ri taqsimlash, ishlab chiqarish tezligini oshirish juda qiyin vazifa hisoblanadi. Va yordamga ERP tizimlar keladi. ERP tizim korxona yoki kompaniya ichida yagona, yaxlit ma'lumotlar bazasini shakllantiradi. Va yuqorida keltirilgan muommolarni yechish, ish jarayoni optimallash, samaradorlikni aniqlash va uni yaxshilash uchun xizmat qiladi.
2
CRM tizimi (mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish) mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish va biznes jarayonlarini optimallashtirish usulidir. CRM tizimi yetakchilar bilan ishlashni tashkil etish, mijozlar harakatlarini kuzatish va aloqalarni avtomatlashtirishga yordam beradi. SendPulse-dan CRM sizga savdoni samarali amalga oshirish, mijozlar bilan bir nechta kanallar orqali muloqot qilish va tranzaktsiyalar haqidagi barcha ma'lumotlarni bir joyda saqlash imkonini beradi.
|
| |
CRM tizimidan foydalanishning afzalliklari

|
CRM tizimidan foydalanishning afzalliklari
|
bet | 4/5 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 6,31 Mb. | | #255648 |
Bog'liq laboratoriya ishi 3CRM tizimidan foydalanishning afzalliklari
CRM tizimi har bir mijoz haqidagi ma'lumotlarni bitta boshqaruv panelida to'playdi. Ushbu ma'lumotlar yordamida sizning jamoangiz xaridorning sayohatini kuzatishi va har bir bosqichda tegishli takliflarni kiritishi mumkin. Natijada, savdo aylanishi 8-14% ga qisqaradi .
CRM mijozlaringizning qiziqishlari va afzalliklarini aniqlashga yordam beradi. Bu sizga shaxsiy tajribalarni taqdim etish va tegishli marketing kampaniyalarini yaratish imkonini beradi. Capterra tadqiqotiga ko'ra , CRM marketingidan foydalanadigan kompaniyalar mijozlarni ushlab turish va qoniqish darajasini 47% ga oshiradi .
Mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish sizga ushbu natijalarga erishishda qanday yordam berishi mumkinligini bilmoqchimisiz? Keyin o'qing. CRM tizimlari qanday muammolarni hal qilishini aniqlash vaqti keldi.
CRM dasturiy ta'minot bozori takliflarga to'la. Turli sohalardagi kichik, o'rta va yirik kompaniyalar uchun ko'plab xizmatlar mavjud. Biroq, har bir CRM tizimi bajarishi kerak bo'lgan bir qator asosiy vazifalar mavjud:
Mijoz ma'lumotlarini birlashtirish. CRM tizimi sizning rahbarlaringiz va mijozlaringizning kontaktlari, demografik ma'lumotlari va boshqa ma'lumotlarni to'plashi kerak, bu esa kirishni osonlashtiradi.
O'zaro ta'sir va faoliyatni kuzatib boring. CRM tizimlari menejerlar bilan suhbatlarda, telefon, elektron pochta va boshqa kanallar orqali mijozlar bilan muloqotni kuzatish imkonini beradi.
Ishlash va unumdorlikni o'lchash. Yaxshi CRM tizimi kompaniyaning mijozlar bilan o'zaro munosabatlari samaradorligi to'g'risida batafsil ma'lumotlarga ega hisobotlarni olish imkonini beradi.
Muntazam jarayonlarni avtomatlashtirish. Marketing va sotishni avtomatlashtirish har qanday CRM tizimining asosidir.
CRM tizimi kompaniyalar duch keladigan turli muammolarni hal qilishi mumkin. Keling, mijozlar bilan munosabatlarni boshqarish dasturiy ta'minotining asosiy turlarini ko'rib chiqaylik.
|
| |
Innovatsion faollikni cheklaydigan asosiy muammolar va ularni bartaraf etish strategiyalari

|
Innovatsion faollikni cheklaydigan asosiy muammolar va ularni bartaraf etish strategiyalari
|
bet | 16/19 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 4,13 Mb. | | #260791 |
Bog'liq BMI Gavsiddin3.3. Innovatsion faollikni cheklaydigan asosiy muammolar va ularni bartaraf etish strategiyalari
Oʻzbekistonning innovatsion rivojlanish strategiyasi tasdiqlandi. Bu strategiya 2022-2026 yillarga moʼljallangan va Oʻzbekistonni Global Innovatsion Indeks reytingida jahonning 56 ta ilgʻor mamlakati qatoriga kirishini bosh maqsad qilgan. Strategiyaning asosiy yoʻnalishlari quyidagicha belgilangan:
Innovatsion infratuzilma subyektlari. Bu subyektlar innovatsion texnologik park, texnologiyalar transferi markazi, innovatsion klaster, venchur tashkiloti, innovatsiya markazi, startap akselerator, inkubator kabi tuzilmalardan iborat. Bu tashabbuslar orqali startaplar yaratish va yirik hajmli ishlab chiqarishni (kapital yaratish) oshirish maqsad qilinadi.
Institutsional mexanizmlarni takomillashtirish. Davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlashning institutsional mexanizmlari orqali innovatsion faol tashkilotlar ulushini oshirish maqsad qilinadi.
Kichik tadbirkorlikni oshirish. Innovatsion faoliyatni oshirish orqali hududlarning ijtimoiy-iqtisodiy jadal oʻsishini taʼminlash maqsad qilinadi.
Yangi turdagi mahsulotlar va innovatsion texnologiyalar yaratish. Bu maqsadni amalga oshirish uchun kompleks tizim yaratilgan. Bu tizim orqali innovatsiyalarga boʻlgan talabni ragʻbatlantirish va yaratilgan kapitalni “tubdan yangilovchi” innovatsiyalarga qayta yoʻnaltirish maqsad qilinadi.
Taʼlim sohasidagi innovatsiya. Taʼlimning barcha bosqichlarida yaratuv-chanlik, innovatsion tadbirkorlik va ratsionalizatorlik koʻnikmalarini rivojlantirish orqali inson kapitalini yanada rivojlantirish maqsad qilinadi.
Bundan tashqari, strategiya ichida innovatsion faoliyat subyektlari (sanoat ishlab chiqarish tashkilotlari) sonini 613 dan 2,250 tagacha oshirish, innovatsion infratuzilma subyektlari sonini 3 baravarga oshirish, innovatsion tadbirkorlik natijasida yaratiladigan yangi ish oʻrinlari sonini 4 baravarga oshirish maqsad qilinadi. Innovatsion startaplar sonini esa 1,437 tagacha oshirish koʻzda tutilmoqda. Bunda ham, innovatsion faoliyatni qoʻllab-quvvatlash jamgʻarmalari tashkil etilgan.
|
| |
Xulosa va takliflar - Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot fakulteti

|
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti samarqand filiali iqtisodiyot fakulteti
|
bet | 10/19 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 4,13 Mb. | | #260791 |
Bog'liq BMI GavsiddinXulosa va takliflar. Xulosa qilib aytadigan bо’lsak, innovatsion tadbirkorlik bilan shug‘ullanayotgan va ishlab chiqarish jarayoniga xorij tajribasini qo‘llab, yangiliklar joriy etilgan zamonaviy korxonalarda, an’anaviy korxonalarгa nisbatan ish haqi 2-3 barobar, ish unumdorligi 2 barobar oshganligi, ayniqsa ishchi xizmatchilar turmush darajasining ilgariga nisbatan sifati va farovonligi ta’minlanayotganligi bugungi innovatsion iqtisodiy islohotlarining ijobiy tomonlarini ko‘rsatmoqda. Ammo erishilayotgan yutuqlar bilan bir qatorda hal etilishi lozim muammolar ham mavjud.
Xususan:
➢ tadbirkorlarimiz biznesni boshqarishda yetarlicha malakaga ega emasligi;
➢ ishchi хodimlarning yangiliklarni tez o‘zlashtira olmasligi;
➢ ular ichki va tashqi risklarni, innovatsiyalarga bo‘lgan ehtiyojni va jahon bozoridagi o‘z holatini yetarlicha baholay olmayotganligi;
➢ korxonalarni rivojlantirish, raqobatbardoshlikni oshirishga yetarlicha e’tibor qaratilmaganligi;
➢ ishbilarmonlik muhitini tashkil etish va innovatsiyalarni rag‘batlantirish tuzilmasini ishlab chiqishda ham ko‘plab muammolar mavjudligi.
Ushbu muammolarni hal etishda quyidagi taklif va tavsiyalarni maqsadga muvofiq deb hisoblaymiz:
➢ ilmiy tadqiqotlarni moliyalashtirish jarayonida xususiy biznesning rolini oshirish kerak, bu esa tadqiqot va ishlanmalarga investitsiyalar samaradorligini oshirishga turtki berаdi;
➢innovatsiyalar uchun zarur bo‘lgan investitsiyalar darajasini oshirish va raqobatni kuchaytirish kerak;
➢ O‘zbekistonda yaratilgan ilmiy ishlanmalarini xorijiy patentlashni va innovatsiyalarni rag‘batlantirishning asosiy elementi bo‘lgan ishlanmalar uchun marketing qidiruv tizimini qo‘llab-quvvatlash kerak.
Bundan tashqari Oʻzbekistonning global innovatsion kontekstga qanchalik mos kelishini oʻrganish uchun Global Innovatsiyalar Indeksi (GII) va OECD standartlari ma’lumotlariga asoslanish zarur. Natijalar Oʻzbekistonning soʻnggi oʻn yillikdagi GII reytingidagi holati asosida, biznesni rivojlantirish, bilim va texnologiyalar koʻrsatkichlari, ijodiy faollik kabi sohalardagi sezilarli oʻzgarishlar mavjudligini koʻrsatadi. Institutsional muhit va infratuzilmadagi ijobiy oʻzgarishlar innovatsiyalar uchun yaxshilangan sharoitlarni aks ettiradi. Biroq, inson kapitali resurslari va bozorni rivojlantirish bilan bogʻliq muammolar mavjud, ular qoʻshimcha e’tiborni talab qiladi. Tadqiqot innovatsiyalar sohasidagi sa’y-harakatlarni davom ettirish muhimligini va Oʻzbekistonning global innovatsion ekotizimdagi oʻrnini yaxshilash uchun jahon tendensiyalariga moslashish zarurligini ta’kidlaydi.
|
| |