nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Savdo assortimenti – - Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M

|
Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M
|
bet | 3/39 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #110149 |
Bog'liq Oziq ovqat maxsulotlarini saqlash usullariSavdo assortimenti – bu savdo tarmoqlarida taqdim etilgan tovarlar assortimentidir. Savdo assortimenti sanoat assortimentidan farq qilib, har xil ishlabchiqaruvchilarning tovarlaridan tashkil topgan bo‘ladi. Faqat ishlab chiqaruvchining o‘z magazinida sotilayotgan tovarlar bundan istisnodir.
Tovarlarning qamrab olish kengligiga qarab tovarlar assortimenti oddiy, murakkab, kengaytirilgan, kattalashtirilgan, aralash kabilarga bo‘linadi.
Tovarlarning oddiy assortimenti deganda, uch belgisidan ko‘p bo‘lmagan belgilari bo‘yicha guruhlanadigan 7ovar turlari assortimentiga aytiladi.
Oddiy assortiment mijozlarning moliyaviy imkoniyatlari yetarli bo‘lmagan joylarda kundalik ehtiyoj tovarlarini sotayotgan magazinlar uchun xarakterlidir. Masalan, qishloq joylarda non va sut mahsulotlari sotayotgan magazinlarni bunga misol qilish mumkin.
Oziq-ovqatlarning murakkab assortimenti deganda, uch belgisidan ko‘proq belgilari bo‘yicha guruhlanadigan 7ovar turlari assortimentiga aytiladi.
Murakkab assortimentga ulgurji bazalar va universal univermaglar orqali sotilayotgan tovar assortimentini kiritish mumkin.
1-jadval
Tovarlar assortimentining guruhlanishi Kattalashtirilgan assortiment deganda, (guruhli assortiment) umumiy bir
belgilari bo‘yicha biriktirilgan tovarlar assortimentiga aytiladi. Masalan, oziq- ovqat tovarlari va nooziq-ovqat tovarlari. Yoki oziq-ovqat tovarlarining don va don mahsulotlari, meva va sabzavotlar guruhlar kabi guruhlarga biriktirilishini shu assortiment guruhiga kiritish mumkin.
Turlar bo‘yicha assortiment deganda, bir xil ehtiyojni qondiradigan tovarlar nomlari, har xil tovarlar to‘plami tushuniladi. Masalan, sutning pasteriziatsiya qilingan, steriliziatsiya qilingan, normallashtirilgan va hokazo turlarini turlar bo‘yicha assortimentga kiritish mumkin.
Markali assortiment - bu har xil savdo markasiga ega bo‘lgan bir xil tovarlar to‘plamidir. Bunday tovarlar fiziologik ehtiyojni qondiribgina qolmasdan, bal’ki mijozlarning sotsiol (ijtimoiy) va psixologik ehtiyojlarini ham qondiradi.
|
| |
Mahsulotning xossasi - Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M

|
Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M
|
bet | 6/39 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #110149 |
Bog'liq Oziq ovqat maxsulotlarini saqlash usullariMahsulotning xossasi. Bu mahsulotni yaratish, baholash saqlash va iste’mol qilish, foydalanishda mavjud bo‘lgan ob’ektiv o‘ziga xosligidir. Mahsulotning xossasi oddiy va murakkab bo‘lishi mumkin.
Mahsulotning oddiy xossasi uning birlik ko‘rsatkichi bilan tavsiflanadi.
Masalan, sutning yog‘liligi, nordonligi va boshqalar.
Murakkab xossalari - kompleks tavsif va ko‘rsatkichlarni ifodalaydi. Masalan, oziq-ovqat tovarlarining ozuqaviy qiymati, o‘zida kompleks xossalarni mujassamlashtiradi. Bu xossalarga energiya berish qobiliyati, biologik qiymati, fiziologik qiymati, hazm bo‘lish darajasi kabilar kiradi.
Sifat ko‘rsatkichi deganda, mahsulotning yoki tovarning xossasini miqdor va sifat jihatdan ifodalash tushuniladi.
Sifatini aniqlash usullari Mahsulotning sifat ko‘rsatkichlari quyidagicha guruhlanadi:
birdan-bir sifat ko‘satkichi;
kompleks sifat ko‘rsatkichi;
integral sifat ko‘rsatkichi;
tayanch sifat ko‘rsatkichlari;
belgilovchi sifat ko‘rsatkichi.
Birdan-bir sifat ko‘rsatkichi. Bu ko‘rsatkich mahsulotning oddiy xossalarini ifodalaydi. Masalan, mahsulotning rangi, hidi, g‘ovakligi, elastikligi va boshqalar.
Kompleks sifat ko‘rsatkichi. Bu ko‘rsatkich mahsulotninglarning murakkab xossalarini ifodalaydi. Masalan, non mag‘zining ko‘rsatkichi. Bunga non mag‘zining rangi, g‘ovakligi, qayishqoqligi kabi ayrim ko‘rsatkichlari kiradi.
Integral sifat ko‘rsatkichi. Bu ko‘rsatkich mahsulotdan foydalanishdagi foydali samara summasining tovarni yaratish, ishlab chiqarish, saqlash va iste’mol qilish bilan bog‘liq harajatlarga nisbati bilan aniqlanadi.
Tayanch sifat ko‘rsatkichlari. Bu ko‘rsatkich mahsulotlar sifatini nisbiy tavsiflaganda asos qilib olinadigan ko‘rsatkichdir. Tayanch sifat ko‘rsatkichi sifatida eng yuqori sifatli tovarning sifat ko‘rsatkichi yoki me’yoriy hujjatlar, standartlardagi o‘rnatilgan ko‘rsatkichlardan foydalaniladi.
|
| |
-rasm. Mahsulotlarning umumiy ko‘rinishi

|
-rasm. Mahsulotlarning umumiy ko‘rinishi
|
bet | 2/39 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #110149 |
Bog'liq Oziq ovqat maxsulotlarini saqlash usullari
Bunday tushuncha mahsulotga nafaqat non, konserva mahsulotlari, dazmollar, oyoq kiyimlari va boshqa tayyor buyumlar, bal’ki bioob’ekt faoliyati hisoblangan yovvoyi tarzda o‘sadigan mahsulotlarni ham kiritishni taqozo etadi. Masalan, yovvoyi mevalar, sabzavotlar, zamburug‘lar, yovvoyi hayvonlar go‘shti, dengiz baliqlari ham mahsulotlar turkumiga kiradi.
Agar mahsulot oldi-sotdi ob’ekti sifatida namoyon bo‘lsagina u tovarga aylanadi. Bog‘da yetishtirilgan yoki yovvoyi holdagi daraxtdan terib olingan meva agar shaxsiy iste’mol uchun foydalanilsa, tovar emas mahsulot, bozorda esa 5ovar hisoblanadi.
Tovar – bu oldi-sotdi ob’ekti hisoblanadi va iste’molchilar talabini qondirish vositasidir.
Atamaning bunday ta’riflanishi tovarga nafaqat moddiy mahsulotlarni, bal’ki nomoddiy (xizmatlar, axborotlar va boshqalar) ob’ektlarni xam kiritishga imkon beradi.
Shunday qilib, tovar tijorat faoliyatining asosiy ob’ektlaridan biri sifatida maydonga chiqadi. Boshqa ob’ektlariga esa xizmatlar, qimmatli qog‘ozlar, pul,
6ovar6ectual mehnat mahsulotlarini kiritish mumkin. Ular nomoddiy mahsulotlar hisoblanadi.
Tovar bu ma’lum bir iste’mol qiymatiga ega bo‘lgan murakkab tushuncha va murakkab moddiy ob’ekt hisoblanadi.
Xaqiqatda ham, tovarlar insonning xilma-xil xayotiy ehtiyojlarini qondiradi, ularning ko‘plari esa insonning butun xayoti davomida iste’mol qilinadi. Masalan, ba’zi bir oziq-ovqat tovarlari xalq tabobatida va zamonaviy tibbiyotda kasalliklarning oldini olish hamda har xil kasalliklarni davolashda keng qo‘llaniladi.
Oziq-ovqat tovarlarini har kuni va tez-tez iste’mol qilib turilishi, mutaxassislar va iste’molchilar ular xaqida kamroq ma’lumotlarga ega bo‘lsa ham yetarlidir, degan noto‘g‘ri xulosani qilishga olib keladi.
Sanoat assortimenti deganda sanoatning ma’lum bir tarmoqlarida yoki ayrim olingan sanoat korxonalari tomonidan ishlab chiqarilayotgan tovarlar assortimenti tushuniladi.
Har xil korxonalar ishlab chiqaruvchilar tomonidan ishlab chiqarilayotgan tovarlarning sanoat assortimenti mulkchilik shaklidan qat’iy nazar O‘zbekiston Respublikasi Sog‘likni saqlash vazirligining sanitariya organlari bilan kelishilgan bo‘lishi kerak.
|
| |
Pedagogika fanining asoslari nimalardan iborat?

|
Pedagogika fanining asoslari nimalardan iborat?
|
bet | 2/10 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 25,7 Kb. | | #132703 |
Bog'liq pedagogika seminarPedagogika fanining asoslari nimalardan iborat?
Pedagogika fanining asoslari ta’lim va tarbiya jarayonining mazmuni, tamoyillari, qonuniyatlari, bosqichlari, samarali shakllari, metodlari, vositalari, texnologiyalari, o‘qituvchi hamda ta’lim oluvchi (o‘quvchi, talaba) munosabatlari, ta’lim oluvchilar faoliyatini nazorat qilish va baholash, ta’lim-tarbiya jarayonlarining natijalaridan iborat.
Pedagogika fani qanday vazifalarni hal qiladi?
Pedagogika fani quyidagi vazifalarni hal qiladi:
- barkamol shaxs, malakali kadrni tarbiyalashga yo‘naltirilgan pedagogik jarayon mohiyatini o‘rganish;
- shaxsni har tomonlama kamol toptirish qonuniyatlarini aniqlash;
- rivojlangan mamlakatlar ta’lim tajribasi asosida uzluksiz ta’lim tizimini takomillashtirish;
- ta’lim muassasalari va ularda faoliyat olib borayotgan pedagoglar faoliyati mazmunini asoslash;
- ilg‘or pedagogik tajribalarni umumlashtirish va amaliyotga joriy etish;
- pedagog kadrlarni mutaxassislik bilimlari, ta’lim-tarbiyaning ilg‘or usullari bilan qurollantirish;
- ta’lim va tarbiya, ijtimoiy tarbiya yo‘nalishlari o‘rtasidagi o‘zaro aloqadorlikni ta’minlashning pedagogik shart-sharoitlarini o‘rganish;
- o‘qitish va tarbiyalash jarayonining samarali texnologiyalarini yaratish;
- oila tarbiyasini to‘g‘ri tashkil etish yuzasidan ota-onalar uchun ilmiy-metodik tavsiyalarni ishlab chiqish.
Pedagogik fanlar tizimi nima?
Pedagogik fanlar tizimi – shaxsni o‘qitish va tarbiyalashning u yoki bu masalalarini o‘rganuvchi fanlar majmui.
Pedagogika fanlar tizimi qanday fanlardan tarkib topadi?
Zamonaviy sharoitda pedagogik fanlar tizimi quyidagi fanlardan tarkib topmoqda:
1. Pedagogika nazariyasi.
2. Pedagogika tarixi.
3. Maktabgacha ta’lim pedagogikasi.
4. Boshlang‘ich ta’lim pedagogikasi.
5. Korrektsion (maxsus) pedagogika.
6. Xususiy metodika (xususiy fanlarni o‘qitish).
7. Pedagogik mahorat.
8. Pedagogik texnologiya.
9. Ijtimoiy pedagogika.
10. Kasbiy pedagogika.
11. Ta’lim menejmenti.
12. Qiyosiy pedagogika.
13. Kreativ pedagogika.
14. Neyropedagogika.
15. Hamkorlik pedagogikasi.
16. Harbiy pedagogika.
17. Pedagogik innovatika.
|
| |
Belgilovchi sifat ko‘rsatkichlari

|
Belgilovchi sifat ko‘rsatkichlari
|
bet | 7/39 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #110149 |
Bog'liq Oziq ovqat maxsulotlarini saqlash usullariBelgilovchi sifat ko‘rsatkichlari. Bu ko‘rsatkichlar mahsulotlarning sifatini baholashda eng asosiy, hal qiluvchi ko‘rsatkich, deb hisoblanadigan ko‘rsatkichdir. Bunga ko‘pchilik iste’mol mahsulotlarning organoleptik ko‘rsatkichlari va fizik- kimyoviy ko‘rsatkichlari kiradi. Masalan, sut mahsulotlarining sifatini baholashda ularning tarkibidagi yog‘ miqdori yoki spirtli ichimliklarda etil spirtining miqdori ana shunday ko‘rsatkichlar jumlasiga kiradi.
Mahsulotlarning iste’mol xossalari deb, iste’molchilar ehtiyojini qondiradigan xususiyatlarning majmuiga aytiladi.
jadval
Mahsulotning ekspluatatsion, ishlab chikarish va texnologik ko‘rsatkichlari Mo‘ljallanganlik ko‘rsatkichi - mahsulotni qaysi maqsadlarda foydalana
olishini xarakterlaydigan asosiy xususiyatlarning majmuini ifodalaydi. Ana shu xususiyatlar mavjudligi o‘laroq tovar qaysidir talabni qondiradi.
Ishonchlilik ko‘rsatkichi - bu maxsulotning tezda buzilmasdan, uzoq muddat xizmat qila olishini yoki buzilsa-da, ta’mirlash mumkinligini hamda yaxshi saqlanuvchanligini ifodalaydi.
Ergonomik ko‘rsatkichlari - maxsulotning gigiyenik, antropometrik, fiziologik, psixologik nuqtai nazardan inson talabiga mos kela olish darajasi bilan tavsiflanadi.
Estetik ko‘rsatkichlari - maxsulotning bezagi, rangi, tashqi ko‘rinishi kabi xususiyatlarini ifodalaydi.
Tashiluvchanlik ko‘rsatkichi - maxsulotni bir joydan ikkinchi joyga siljitganda mexanik xususiyatlarining, shaklining salbiy tomonga o‘zgartirib yubormasligini ifodalaydi
Xavfsizlik ko‘rsatkichlari - maxsulotni iste’mol qilish, undan foydalanish, uni saqlash, tashish yoki utiliziatsiya qilishning, shuningdek, ish yoki xizmat natijalaridan foydalanishning odatdagi sharoitlarida iste’molchining hayoti, sog‘lig‘i yoki mol-mulkiga zarar yetkazilishi ehtimoli bilan bog‘liq xavf-xatarning yo‘qligi tushuniladi.
|
| |
F. I. Sh Sinfi

|
F. I. Sh Sinfi
|
bet | 1/5 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 31,19 Kb. | | #152454 |
Bog'liq so\'rovnoma
F.I.Sh____________________________________________________
Sinfi__________________________________
Yoshi_________________________________
Jinsi__________________________________
Millati________________________________
Oilada kimlar bilan yashaydi ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Atrofdagilar bilan munosabatga kirisha olishi
kirishimli
o‘rtacha
chiqisha olmaydi
Shaxsning interaktiv yo‘nalishi diagnostikasi
Ko'rsatmalar: endi sizga "A", "B" va "C" harflari bilan ko'rsatilgan tayyor javoblar bilan so'rovnoma taklif etiladi. siz kerakli yoki to'g'ri deb hisoblangan javobni emas, balki sizning fikringizga ko'proq mos keladigan va siz uchun eng qadrli javobni tanlashingiz kerak.
Iloji bo'lsa, tezda javob bering, chunki birinchi reaktsiya muhim va uzoq o'ylash natijasi emas. Javob shaklida avval savol raqamini yozing va uning yonida – javobingizni harf shaklida yozing.
Anketa
1. Yo'lda bir kishi turibdi. Siz o'tishingiz kerak. Nima qilasiz?
A) bezovta qilmasdan aylanib o'taman;
C) chetga surib, o'tib ketaman;
C) kayfiyat qanday bo'lishiga qarab.
2. Mehmonlar orasida yolg'iz o'tirgan oddiy qizni ko'rasiz. Nima qilasiz?
A) hech narsa, mening ishim nima?
C) vaziyat qanday bo'lishini bilmayman;
C) men kelaman, albatta gapiraman.
3. Siz maktabga (ishga) kechikasiz. Ko'ryapsizmi, kimdir kasal bo'lib qoldi (o‘zini yomon his qilyapti). Nima qilasiz?
A) men maktabga (ishga) shoshilaman;
C) agar ular yordam so'rasalar, rad etmayman;
C) tez yordamga qo‘ng‘iroq qilaman, o‘tayotganlarni to‘xtataman.
4. Sizning tanishlaringiz yangi kvartiraga ko‘chib o‘tishadi. Ular qari. Nima qilasiz?
A) men yordamimni taklif qilaman;
C) men boshqalarning hayotiga aralashmayman;
C) agar so‘ralsa albatta, yordam beraman.
5. Uydan unchalik uzoq bo‘lmagan joyda qulupnay sotiladi. Siz oxirgi qolgan kilogrammni sotib olasiz. Orqa tomondan, nabirasi uchun qulupnay yetishmaganidan afsuslangan ovozni eshitasiz. Ovozga qanday munosabatda bo‘lasiz?
A) men afsusdaman, albatta;
C) men o‘girilib, taslim bo‘lishni taklif qilaman;.
C) bilmayman, men bu buvining qanday ko‘rinishini ko‘raman.
|
| |
Aniq assortiment - Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M

|
Oziq-ovqat maxsulotlari xavfsizligi nazorati M
|
bet | 5/39 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #110149 |
Bog'liq Oziq ovqat maxsulotlarini saqlash usullariAniq assortiment - aniq ishlab chiqaruvchi korxona yoki sotuvchida xaqiqatda mavjud bo‘lgan tovarlar jamlanmasidir.
Bashorat qilingan assortiment - bashorat qilingan iste’molni qondirishi kerak bo‘lgan tovar jamlanmasidir.
Sifat tushunchasi va sifat ko‘rsatkichlari
Sifat -bu mahsulotning shartli yoki ko‘zda tutilgan ehtiyojlarini qondirish qobiliyatini beradigan xususiyatlari va xususiyatlari to‘plamidir.
Sifat tizimi -bu umumiy boshqaruvni amalga oshirishni ta’minlaydigan tashkiliy tuzilma, vazifalar, protseduralar, jarayonlar va manbaalar to‘plami.
Sifat siyosati - korxonaning (firmaning) sifat sohasidagi asosiy yo‘nalishlari, maqsadlari va vazifalari, uning yuqori menejmenti tomonidan tuzilgan.
Sifat menejmenti - sifat talablariga javob beradigan usullar va tadbirlar majmui.
Sifatni ta’minlash - bu mahsulotning ma’lum sifat talablariga javob berishiga ishonch hosil qilish uchun zarur bo‘lgan rejalashtirilgan va muntazam ravishda amalga oshiriladigan tadbirlar majmui.
Har qanday jamiyatning asosiy maqsadi odamlarning hayot sifatini
yaxshilashdir. Hayot sifatining muhim tarkibiy qismi inson sog‘lig‘ining holati (sifati). Boshqa tarkibiy qismlar atrof-muhit, mahsulotlar, ishlar va xizmatlarning sifati. Demak, inson faoliyatining yuqoridagi sohalari uchun sifatli tizimlarni yaratish va ularni hayot sifatini ta’minlashning yagona tizimiga birlashtirish zarur bo‘lib qoladi.
Mahsulot sifati muammosini hal qilishning muhim masalalaridan biri bu ekologik hayot muammosi. Shu munosabat bilan oziq-ovqat xom ashyosi va oziq- ovqat mahsulotlarining sifati dolzarb bo‘lib bormoqda, bu asosan ularning ekologik toza bo‘lishi bilan bog‘liq.
Shu jihatdan oziq-ovqat mahsulotlarining sifatini shakllantirishning asosiy tamoyillaridan biri ularning xavfsizligi hisoblanadi.
Iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarda mahsulot sifati quyidagi asosiy omillar ta’sirida shakllanadi:
sanoat korxonalarining ilmiy-texnik taraqqiyotning so‘nggi yutuqlaridan operativ foydalanishga moyilligi;
ichki va xalqaro bozor talablarini, turli toifadagi iste’molchilar ehtiyojlarini puxta o‘rganish;
“Inson omili” dan foydalanish: ishchilar va menejerlarni o‘qitish, ta’lim, muntazam ravishda malakasini oshirish, moddiy va ma’naviy xarakterdagi rag‘batlantirishlardan foydalanish.
Sifat mahsulotni tavsiflovchi eng muhim ko‘rsatkich bo‘lib, raqobatbardoshlikni shakllantirishda muhim axamiyat kasb etadi. Keyingi yillarda “Sifat” atamasini ta’riflovchi ikki xil qoida paydo bo‘ldi.
ISO standartlarida “Sifat - bu mahsulotning tegishli talablarga javob berish darajasi” ekanligi tushuntiriladi.
GOST R 51303-99 “Savdo atamalari va qoidalar” standartida “sifat-bu tovarning iste’mol qiymatlarining majmui” deb ta’riflanadi.
Talablar esa ma’lum bir me’yoriy hujjatlarda ko‘rsatiladi.
Me’yoriy hujjatlarda tovarlarning xossalariga va ko‘rsatkichlariga talablar o‘rnatiladi. Shu sababli sifatning bu elementlari juda muhim hisoblanadi.
|
| |
Fakulteti Informatika va uni o`qitish metodikasi kafedrasi

|
Fakulteti Informatika va uni o`qitish metodikasi kafedrasi
|
bet | 1/19 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #238274 |
Bog'liq Adobe photoshop dasturning grafik obyektlarda ranglar va qatlamlar bilan ishlashning zamonaviy usullari.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA
INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
Matematika va Informatika fakulteti
Informatika va uni o`qitish metodikasi kafedrasi
Himoyaga tavsiya etilsin
Matematika va Informatika
fakulteti dekani
_____________U. Berdiyev
“ ____”_____2024 yil
Kompyuter grafikasi va web dizayn fanidan
KURS ISHI
Mavzu: Adobe photoshop dasturning grafik obyektlarda ranglar va qatlamlar bilan ishlashning zamonaviy usullari.
Himoyaga tavsiya etilsin:
Informatika va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi mudiri _________ p.f.f.d. PhD S.Sattorov
“___” _______2024- yil
Ilmiy rahbar: __________________________________
“___” _______2024- yil
w
Talaba MI 402 guruh talabasi Ismoilov Bekzod
Termiz-2024 yil
MAVZU: ADOBE PHOTOSHOP DASTURNING GRAFIK OBYEKTLARDA RANGLAR VA QATLAMLAR BILAN ISHLASHNING ZAMONAVIY USULLARI.
MUNDARIJA
I BOB. ADOBE PHOTOSHOP RANG MODELLARI VA SOZLANMALARI 5
1.1§ Kompyuter grafikasida ishlatiladigan rang modellari. 5
1.2§ Adobe Photoshopda rang rejimlari 11
1.3§ Adobe Photoshopda tasvir rang modelini o'zgartirish 18
II BOB. ADOBE PHOTOSHOP DASTURDA QATLAMLAR BILAN ISHLASH. 23
2.1§ Qavatlar to‘g‘risida asosiy tushunchalar. 23
2.2§ Qavatlar va qavat guruhlarini yaratish va boshqarish. 27
2.3§ ADOBE Photoshopda qavatlarni tanlash, guruhlash va bog‘lash. 29
XULOSA 36
KIRISH
“Agar mendan sizni nima qiynaydi?”, - deb so‘rasangiz,
farzandlarimizning ta’lim va tarbiyasi deb javob beraman.
Shavkat Miromonovich Mirziyoyev.
Kompyuter grafikasi tushunchasi hozirgi keng qamrovli sohalarni o`zida birlashtirgan bo`lib, bunda oddiy grafik chizishdan toki real borliqdagi turli tasvirlarni hosil qilish, ularga ko`rinish berish, dastur vositasi yordamida tasvirga doir yangi loyihalarni yaratishga mo`ljallangan. Bu esa multimedia muhitida ishlash imkoniyatini yaratadi. Kompyuter grafikasi jamiyatning barcha sohalarida keng qo`llaniladigan dastur ta’minoti bo`lib, u mavjud va yangi yaratilayotgan dasturlarga asoslanadi. Kompyuter grafikasi jarayonlarni uch o`lchovli fazoda qanday kechishini aniq tasvirlash imkoniyatini yaratdi. Shu boisdan hozirda mavjud amaliy dastur paketlari orqali ko`rilayotgan masalaning asosiy qiymatlarini kiritgan holda uning natijasini grafik shaklda olishimiz mumkin.
Yurtimizda ham dasturlashga bo`lgan talab va e`tibor oshib bormoqda. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti SH.M.Mirziyoyevning 2020-yil 24-yanvardagi Oliy majlisga qilgan murojaatnomasida ta`kidlangan «Soha uchun yuqori malakali mutaxassislar tayyorlash maqsadida xorijiy hamkorlarimiz bilan birgalikda 1 million dasturchi»1 loyihasini amalga oshirilishi dasturlashga bo`lgan e`tibordan darak beradi. Bu loyihadan ko`zlangan maqsad kelgusida jamiyatimizning qurilish, energetika, qishloq va suv xo`jaligi, transport, geologiya, kadastr, sog`liqni saqlash, ta`lim, arxiv sohalarini raqamlashtirishdan iborat.
|
| |
«Научный импульс» Января, 02 1561 simsiz tarmoqlar xavfsizligini ta’minlashda eap (extensible authentication protocol) protokolining qo’llanilishi

Международный
научный
журнал
№
17
(100),
часть
2
«
Научный
импульс
»
Января
, 202
4
1561
SIMSIZ TARMOQLAR XAVFSIZLIGINI TA’MINLASHDA EAP (EXTENSIBLE
AUTHENTICATION PROTOCOL) PROTOKOLINING QO’LLANILISHI
Shermuxammedov Jasurbek Abobakir o'g'li
O'zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Raqamlashtirish va axborot xavfsizligi
bo'limi boshlig'i
Xammuallif Odilov Ilhom Isoq o'g'li
O'zbekiston Respublikasi Madaniyat vazirligi Raqamlashtirish va axborot xavfsizligi
bo'limi bosh mutaxassisi
Annotatsiya:
Hozirgi kunda axborot texnologiyalari jadal tarzda rivojlanib borayotgan
bir vaqtda aloqa, axborot almashinuvi ham juda katta tezlik bilan rivojlanib bormoqda.
Aloqalarning qulayligi oshirishda aloqa vositalarini ham o’rni beqiyosdir. Chunki aloqaning
sifatliligi aloqa vositalariga chambarchas bog’liq. Dastlab aloqalarni faqat sim ulagichlar
orqali amalga oshirilar edi.
Kalit soz’lar:
Wi-Fi, WLAN(Wireless Local AreaNetwork — Simsiz Lokal Tarmoq),
ESSID
KIRISH
So'nggi bir necha yil ichida simsiz tarmoqlarning mashhurligi sezilarli darajada oshdi.
Simsiz ulanishning mashhurligining o'sishiga asosan zamonaviy
noutbuklarga simsiz ulanish
kartalarining integratsiyasi,
pda qurilmalari, telefonlar va boshqalarning paydo bo'lishi kabi
omillar ta'sir qiladi.turli xil tarmoq xizmatlariga (masalan, Internet) simsiz ulanish nuqtalari
kafelarda, resto - yaralarda va boshqa jamoat joylarida tashkil etilgan.
Kompaniyalar tarmoq
kabel tizimlarini tashkil etishning iloji bo'lmagan yoki maqsadga muvofiq bo'lmagan taqdirda
o'z tarmoqlarining tarqoq segmentlarini simsiz uskunalar bilan birlashtiradilar. 802.11
standartlariga asoslangan katta tarmoq qamrovi xavfsizlik bilan bog'liq muammolarning asosiy
sabablaridan biridir, chunki tajovuzkor tarmoqning jismoniy joylashuvi joyidan sezilarli
masofada joylashgan bo'lishi mumkin.
Simsiz
xavfsizlik muammolari
Simsiz tarmoqlarning xavfsizligini ta'minlash uchun turli xil protokollar va usullar
qo'llaniladi.
Shaharsozlik va landshaft arxitekturasi

Shaharsozlik va landshaft arxitekturasi
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
19.12.2023
Hajmi
1,23 Mb.
#123655
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shaharsozlik va landshaft arxitekturasi
Download
1,23 Mb.
Matnni ko'rish
Umumiy tabiiy geografiya

|
Umumiy tabiiy geografiya
|
bet | 1/86 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #241761 |
Bog'liq Umumiy tabiiy geografiya
1-mavzu. Kirish. Fanning mazmuni va vazifalari
Reja
1.“Umumiy tabiiy geografiya” fanining tadqiqot ob’ekti, predmeti.
2.Fanning maqsadi va vazifalari, qisqacha rivojlanish tarixi.
3.O’quv fanining boshqa tabiiy fanlar bilan bog’liqligi.
“Umumiy tabiiy geografiya” fanining tadqiqot ob’ekti, predmeti.
Umumiy tabiiy geografiyaning o’rganish ob’ekti geografik qobiqdir. Geografik qobiq haqidagi ta’limot XX asrning 30-yillarida yaratilgan bo’lsada, ammo uning ayrim g’oyalari tabiiy geografiya fanining rivojlanishining butun tarixi davomida shakllana borgan.
Ko’p davrlar davomida geografiya asosan Yer yuzasini tasvirlash bilan shug’ullanib keldi. Geografik o’lkalarni, mamlakatlarni tasvirlash bilan bir qatorda ilmiy geografiya ham rivojlana boshladi. Geografik voqea va hodisalarni tasvirlashdan ularni ilmiy asoslashga o’tish A. Gumboldt asarlarida ko’rina boshladi.
SHunday qilib, umumiy tabiiy geografiya fanining maqsadi tabiiy muhitni yaxshilash va unda sodir bo’ladigan jarayonlarni va hodisalarni boshqarish tizimini ishlab chiqish hamda Yer tizimini barqaror rivojlanishini ta’minlash maqsadida geografik qobiqning tuzilishi, shakllanishi va rivojlanishi qonuniyatlarini o’rganishdan iboratdir.
Umumiy tabiiy geografiyaning asosiy vazifalari quyidagilardan iborat:
- tabiatdan va tabiiy resurslardan foydalanishni sayyoraviy, mintaqaviy va mahalliy darajalarda oqilona boshqarishni ilmiy asoslarini ishlab chiqish;
- geografik qobiq hozirgi paytda inson tomonidan muntazam ravishda o’zgarmoqda. SHuning uchun geografik qobiq jamiyat bilan uzviy ravishda bog’langan. Natijada geografik qobiq tarkibida tabiiy-texnogen tizimlar shakllangan. Geografik qobiqni holati o’zgara boshlaydi, bunday yangi holatda geografik qobiq yangi miqdoriy jihatlarga ega bo’ladi. Tabiiy-texnogen tizimlarni shakllanishini tarkibini va tuzilishini o’rganish umumiy yer bilimining asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi;
- geografik qobiqni boshqarish juda murakkab muammolardan hisoblanadi. SHuning uchun geografik qobiqning boshqarishni modelini ishlab chiqish mazkur fanning asosiy vazifalaridan biri hisoblanadi;
- geografik qobiqning tuzilishi murakkabdir. SHu sababli umumiy yer bilimining muhim vazifalaridan biri geografik qobiqning bo’ylama va ko’ndalang tuzilishini asosiy hususiyatlari va qonuniyatlarini o’rganishdir;
- geografik qobiq doimo rivojlanishda va harakatdadir. Mazkur harakatlarni o’rganish geografik qobiqning asosiy xususiyatlarini ochib berishga imkon beradi. Umumiy yer bilimining navbatdagi vazifasi geografik qobiqdagi harakatlar sababini va oqibatini o’rganishdan iboratdir;
- geografik qobiq murakkab rivojlanish tarixiga ega. Uning rivojlanishining va murakkablashishining ma’lum bir bosqichida Yerda hayot va odam paydo bo’lgan. SHuning uchun umumiy yer bilimi geografik qobiqning rivojlanish tarixini alohida o’rganadi.
|
| |
Fan mazmuni Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)

|
Fan mazmuni Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)
|
bet | 1/5 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 18,46 Kb. | | #135105 |
Bog'liq Fan mazmuni Mashgʻulotlar shakli maʼruza (М)-fayllar.org
Fan mazmuni Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)
Fan mazmuni
|
Mashgʻulotlar shakli: maʼruza (М)
|
|
Kirish. Hisoblash modellari, algoritmlar va ularning murakkabligi.
Algoritm tushunchasi. Algoritmni asosiy ta`riflari, xossalari va ularning turlari.Oddiy klassik algoritmlar. Tyuring mashinai va tezisi. Algoritning metrik o`lchamlari. Chorch tezisi, hisoblash modellari va algoritmlarning murakkabligi. Murakkablikning asosiy resurslari: vaqt, xotira. Yuqori va pastki chegaralar tushunchasi. Algoritmlarni yomon, o`rta, yaxshi holatlari tushunchalar.
|
|
Ma'lumotlarning abstrak turlari va ma'lumotlar strukturalari
Ma`lumotlarni abstrak tiplari: ularning asosiy gruppalari, asosiy amallar. Ma`lumotlar strukturasini ma`lumotlarni abstrak tiplari sifatida tashkil etish. Statistik massiv. Dinamik massiv. Stek. Navbat. Ro`yhat(bir tomonlama, ikki tomonlama), Lug`at. Ma`lumotlar strukturalarini mashina xotirasida tashkil etish. Interfeyslar va ularning hisoblash murakkabligi. Qo`llanish sohalari.
|
|
Saralash algoritmlari. Eng oddiy algoritmlar. Past baho.
Saralash algoritmlari. Saralash algoritmlari xususiyatlari: murakkablik, barqarorlik, qo`shimcha xotiradan foydalanish, tashqi xotiradan foydalanish. Turli saralash algoritmlar va ularni qiyosiy tahlili. Elementlar juftligini taqqoslash asosida saralash algoritmlari uchun quyi chegaraning isboti.
|
|
|
|
| |
Pedagogika fanining asosiy kategoriyalarini nimalar tashkil etadi?

|
Pedagogika fanining asosiy kategoriyalarini nimalar tashkil etadi?
|
bet | 6/10 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 25,7 Kb. | | #132703 |
Bog'liq pedagogika seminarPedagogika fanining asosiy kategoriyalarini nimalar tashkil etadi?
Pedagogika fanining asosiy kategoriyalarini shaxs, tarbiya, ta’lim, bilim, ko‘nikma, malaka, ma’lumot, rivojlanish kabi tushunchalar tashkil etadi.
Shaxs kim?
Shaxs – jamiyatning psixologik jihatdan taraqqiy etgan, shaxsiy xususiyatlari, xatti-harakatlari bilan boshqalardan ajralib turadigan, muayyan xulq-atvor va dunyoqarashga ega a’zosi.
Tarbiya nima?
Tarbiya – muayyan, aniq maqsad va ijtimoiy tajriba asosida yosh avlodni har tomonlama o‘stirish, uning ongi, xulq-atvori, dunyoqarashini tarkib toptirish jarayoni.
Ta’lim nima?
Ta’lim – o‘quvchilarni nazariy bilim, amaliy ko‘nikma va malakalar bilan qurollantirish, ularning bilish qobiliyatlarini o‘stirish, dunyoqarashlarini shakllantirishga yo‘naltirilgan jarayon.
Bilim nima?
Bilim – shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma’lum obrazlar ko‘rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui.
Ko‘nikma nima?
Ko‘nikma – shaxsning muayyan faoliyatni tashkil eta olish qobiliyati.
Malaka nima?
Malaka – muayyan harakat, faoliyatni bajarishning avtomatlashtirilgan shakli.
Ma’lumot nima?
Ma’lumot – ta’lim-tarbiya natijasida o‘zlashtirilgan, tizimlashtirilgan bilim, hosil qilingan ko‘nikma va malakalar, tarkib topgan dunyoqarash majmui.
Rivojlanish nima?
Rivojlanish – shaxsning fiziologik va intellektual o‘sishida namoyon bo‘ladigan miqdor hamda sifat o‘zgarishlar mohiyatini ifoda etuvchi murakkab jarayon. Rivojlanish oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga, eski sifatlardan yangi holatlarga o‘tish, yangilanish, yangining paydo bo‘lishi, eskining yo‘qolib borishi, miqdor o‘zgarishining sifat o‘zgarishiga o‘tishi tarzida ro‘y beradi.
Maqsad nima?
Maqsad (arabchadan niyat, oliy tilak, intilish) – erishish, amalga oshirish uchun ko‘zda tutilgan narsa, murod, muddao. Tarbiyada maqsad ham muhim omil sanaladi, zero, uning yordamida shaxs faoliyatining yo‘nalishini aniq belgilab oladi.
Faoliyat nima?
Faoliyat – shaxsning moddiy borliqqa, tabiatga, boshqa shaxslarga munosabati shakli, ularga ta’sir ko‘rsatishga qaratilgan hatti-harakatlarining majmui.
“Metodologiya” tushunchasi qanday ma’noni anglatadi?
Metodologiya (yunoncha “methodos” – yo‘l, usul, “logos” – ta’limot) – shaxsning amaliy va nazariy faoliyatini to‘g‘ri uyushtirish, tuzish to‘g‘risidagi ta’limot; ilmiy bilish va dialektik taraqqiyot mohiyatini yorituvchi ustuvor g‘oya, etakchi tamoyil, muhim qonuniyatlar, nazariy hamda amaliy yondashuvlar majmui.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlarBog'liq Shaharsozlik va landshaft arxitekturasiFoydalanilgan adabiyotlar:
“LANDSHAFT ARXITEKTURASI” - A.S. URALOV, L.A. ADILOVA. Toshkent —
2014 (228-231 betlar)
“LANDSHAFT ARXITEKTURASI OBYEKTLARINI LOYIHALASH” - K.D. RAXIMOV,
A.S. URALOV. Toshkent—2015 (176-186 betlar)
https://www.norma.uz/novoe_v_zakonodatelstve/sozdana_mejdunarod
naya_islamskaya_akademiya_uzbekistana
.
https://www.google.com/search?q=labihovuz+&tbm=isch&ved=2ahUKEwjfqcfCj5_pAhWeY5oK
HVFGA0kQ2-cCegQIABAA&oq=labihovuz+&gs_lcp=CgNpbWcQAzIGCAAQChAYUN-
BB1jEjgdgyJQHaABwAHgAgAHfAYgB1QmSAQUwLjkuMZgBAKABAaoBC2d3cy13aXotaW1n&sclie
nt=img&ei=zJ2yXt-TH57H6QTRjI3IBA&bih=754&biw=1536#imgrc=fdE379__VcrBCM
https://asia-travel.uz/uzbekistan/cities/bukhara/lyabi-house-ensemble
.
|
| |
1-test. Quyidagilardan qaysi biri korporativ boshqaruvni to‘g‘ri belgilaydi? A korporativ boshqaruv kompaniyaning tizimlar va boshqaruvlarga bergan ahamiyatini anglatadi

|
1-test. Quyidagilardan qaysi biri korporativ boshqaruvni to‘g‘ri belgilaydi? A korporativ boshqaruv kompaniyaning tizimlar va boshqaruvlarga bergan ahamiyatini anglatadi
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 15 Kb. | | #230821 |
Bog'liq aud test
1-test.Quyidagilardan qaysi biri korporativ boshqaruvni to‘g‘ri belgilaydi?
A) Korporativ boshqaruv kompaniyaning tizimlar va boshqaruvlarga bergan ahamiyatini anglatadi.
B) Korporativ boshqaruv - bu kompaniyani boshqarish va nazorat qilish vositasi
C) Korporativ boshqaruv - bu kompaniyaning ichki va tashqi auditdan o'tkazilish darajasi.
D) Korporativ boshqaruv - bu korxonaga xizmat sifatida baholash faoliyati
2-test.“Artel”kompaniyasi audit qo’mitaning tuzilishi nuqtai nazaridan, korporativ boshqaruv qoidalariga rioya qilish uchun quyidagi harakatlardan qaysi biri bajarilishi kerak?
A) Kamida bitta ijrochi bo'lmagan direktor ishga olinishi kerak
B) Kamida bitta ijrochi bo'lmagan direktor ishga olinishi kerak va moliya direktori olib tashlanishi kerak
C) Kamida bitta ijrochi bo'lmagan direktor ishga olinishi va moliya direktori va bosh ijrochi direktor qo’mita azosi bo’la olmaydi.
D) Harakat amalga oshirilmaydi
3-Test.Quyidagilardan qaysi ikkitasi audit qo’mitasi vazifalariga kiradi?
Yillik tashqi auditni rejalashtirish
Ichki moliyaviy nazorat samaradorligini tekshirish
Tashqi auditorning mustaqilligini tekshirish va nazorat qilish.
Yil yakunlari bo'yicha moliyaviy hisobotlarga tuzatishlarini ko’rib chiqish.
A) I va IV
B) I va III
C) II va IV
D) II va III
4-test.Quyidagilardan qaysi biri ish haqi qo’mitasining asosiy maqsadi hisoblanadi?
A) Kompaniyaning xarajatlari nazorat ostida bo'lishini ta'minlash
B) Hech bir direktor o'z ish haqini belgilashda ishtirok etmasligi va belgilangan ish haqi tegishli darajada bo'lishini ta'minlash
C) Kompaniya uchun qaror qabul qilish vakolati bir shaxsning qo'lida to'planmasligini ta'minlash
D) Rahbarlarga ish faoliyatidan qat'i nazar, katta miqdorda asosiy maosh to'lanishini ta'minlash
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-test. Quyidagilardan qaysi biri korporativ boshqaruvni to‘g‘ri belgilaydi? A korporativ boshqaruv kompaniyaning tizimlar va boshqaruvlarga bergan ahamiyatini anglatadi
|
CamScanner

|
CamScanner
|
Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 16,58 Kb. | | #155100 |
Bog'liq Тавсифнома 1
Fargʻona davlat universiteti oʻquv-uslubiy boshqarma boshligʻi oʻrinbosari Joʻrayev Vohid Tojimamatovichga
TAVSIFNOMA
Joʻrayev Vohid Tojimamatovich 1986 yil 27-dekabrda Farg‘ona viloyati Buvayda tumanida tug’ilgan. 2009-yilda Fargʻona davlat universiteti Fizika-matematika fakultetini tamomlagan. 2011-yilda Fargʻona davlat universiteti Differensial tenglamalar ixtisosligi boʻycha magistraturani muvaffaqiyatli tamomlagan va 2011 yildan Fargʻona davlat universiteti amaliy matematika va informatika kafedrasida ish faoliyatini boshlagan. Bilimdon mutaxassis, tajribali pedagog, talabchan ustoz sifatida qisqa vaqt ichida e‘tibor qozondi, tirishqoqligi va mehnatsevarligi bilan ajralib turadi. O‘z kasbini sevganligi, yoshlarni kasbga oʻgatish ma‘suliyatini chuqur xis qilganligi sababli oʻqituvchilar jamoasida va talabalar o‘rtasida xurmatga sazovor inson. O‘z zimmasidagi vazifalarni a‘lo darajada uddalash bilan bir qatorda universitetni ma‘naviy-marifiy va jamoat ishlarida faol ishtirok etadi. Talabalar bilan yakka tartibda shugʻullanib, qo‘shimcha mashg’ulotlar tashkil qilib kelmoqda.
Universitet obodonlashtirish ishlarida ham faol ishtirok etadi. Umuman, universitet hayotining biror sohasi yo‘q-ki, u kishi faollik ko‘rsatmasa. Joʻrayev Vohid Tojimamatovich ajoyib do‘st, talabchan murabbiy, ma‘naviy yetuk inson, xaqiqiy vatanparvar va fidoiy pedagog.
2021-yil Elektron ta’lim muhitida pedagogik dasturiy vositalardan foydalanish metodikasini takomillashtirish mavzuda dissertatsiyasini tugatib, muvoffaqqiyatli himoya qilgan. Hozirda “Ta’limni raqamlashtirish sharoitida talabalarni boshqaruv faoliyatiga tayyorlash asosida ijtimoiy-madaniy kompetentligini rivojlantirish” mavzusi yuzasidan yuzasidan shu kunga qadar 8 ta maqola va 6 ta tezislari ilmiy jurnallarda chop etilgan.
Ishonamizki Joʻrayev Vohid Tojimamatovichga kelgusida vatanimizga xizmat qiluvchi, o‘zining kasb mahorati bilan O‘zbekistonimiz rivojiga xalol mehnati bilan o‘z xissasini qo‘shishi bilamiz.
Joʻrayev Vohid Tojimamatovich Ta’limni raqamlashtirish sharoitida talabalarni boshqaruv faoliyatiga tayyorlash asosida ijtimoiy-madaniy kompetentligini rivojlantirish mavzusida ilmiy izlashlar olib borishi bilan bir qatorda shu kunga qadar ilmiy va amaliy konferensiyalarda oʻz doklatlari bilan ishtirok etmoqda. Shu kunga qadar koʻplab maqola va tezislar muallifi, oʻz kasbining mohiri boʻlganligi sabab oʻz talabalariga bilim berish bilan birga ko‘plab iqtidorli talabalar ustozi xisoblanadi.
Ilmiy ishlar va innovatsiyalar
bo‘yicha prorektor: I.Zokirov
|
| |
Individual loyiha 2

20. Tub sonlarni generasiya qiluvchi va uni tublikka tekshiruvchi dasturiy ta’minot
ishlab chiqish.
21. Tugundan tugungacha shifrlash dasturiy ta’minotini yaratish (Endto-end
encryption).
22. Blokcheyn texnologiyasi va uning qo’llanilishi tahlili.
23. Kalitlarni tarqatish agoritlari tahlili.
24. Kriptovalyutalar ishlash prinsipi va ularda ishlatiladigan kriptoalgoritmlar
tahlili.
25. OpenSSL kabi kriptografik kutubhonalar tahlili.
26. Bulutli hisoblash tizimlarida foydalanilgan kriptografik algoritmlar tahlili.
27. Bouncy Castle kriptografik kutubxonasidan foydalangan holda ma’lumotlarni
shifrlash.
28. Bouncy Castle kriptografik kutubxonasidan foydalangan holda ma’lumotlarni
imzolash.
29. Bouncy Castle kriptografik kutubxonasidan foydalangan holda kalitlarni hosil
qilish.
30. Bouncy Castle kriptografik kutubxonasidan yodalangan holda sertifikasiyatlarni
hosil qilish.
Ko'pgina ota-onalar farzandlarining juda ko'p televizor ko'rishi va juda ko'p o'yin o'ynashidan xavotirda. Bu nima sababdan? Ota-onalar farzandlarining ekrandan foydalanish vaqtini qanday kamaytirishlari mumkin

Ko'pgina ota-onalar farzandlarining juda ko'p televizor ko'rishi va juda ko'p o'yin o'ynashidan xavotirda. Bu nima sababdan? Ota-onalar farzandlarining ekrandan foydalanish vaqtini qanday kamaytirishlari mumkin?
Doimiy ravishda teledasturlar va video o'yinlar bilan mashg'ul bo'ladigan bolalar soni ortib bormoqda va bu ota-onalarni xavotirga solmoqda. Buning sababi shundaki, ko'plab sog'liq muammolari ushbu tendentsiyaga bog'liq bo'lishi mumkin, ammo ota-onaning bolaga ko'proq e'tiborini oshirish orqali uni hal qilish mumkin.
Ota-onalarning ekranda ko'p vaqt sarflashlaridan xavotirlanishining asosiy sababi bu sog'liq bilan bog'liq muammolardir. Bolalar onlayn o'yinlar va qiziqarli teleko'rsatuvlarni qanchalik ko'p o'ynab, vaqt o'tkazsalar, shunchalik ko'p ularga qaramlik paydo bo'lishi mumkin, bu esa o'z navbatida harakatsiz turmush tarzini rag'batlantiradi. Natijada, bunday hayot semizlik, diabet va yurak xuruji kabi boshqa surunkali kasalliklarning asosi bo'lgan vazn ortishiga olib kelishi mumkin. Misol uchun, Buyuk Britaniyadagi minglab semiz bolalar keyingi kasalliklar rivojlanishining oldini olish uchun muntazam tibbiy muolajalardan o'tishlari kerak va ekran oldida uzoq vaqt qolish bu tashxislarning asosiy manbai hisoblanadi.
Ota-onalarni oilaviy tadbirlarga vaqt ajratishga undash orqali muammoni hal qilish mumkin. Buni birgalikda o'qish, mahalliy bog'larga sayohatlar uyushtirish va har kuni turli o'yinlar o'ynash orqali amalga oshirish mumkin. Bu kichik qadamlar oilada mazmunli va mustahkam munosabatlarni o'rnatishi mumkin, bu esa uning a'zolarining bir-biriga yaqinroq bo'lishiga imkon beradi. Bolalar ochiq va qo'llab-quvvatlovchi muhitga ega bo'lganda, ular xoh televizor, xoh o'yin bo'lsin, elektron qurilmalarni cheklashga qarshilik ko'rsatmaydi. Masalan, Markaziy Osiyoda ovqatdan keyin bolalar bilan kamida bir soat vaqt o‘tkazish ko‘pchilik orasida kuchli madaniy me’yor hisoblanib, gadjetlardan umumiy foydalanishni kamaytiradi.
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, ota-onalarning bolalarning teleko'rsatuvlar va video o'yinlar bilan shug'ullanishi haqidagi xavotirlari, asosan, bolaning sog'lig'iga tahdid solishi mumkinligi bilan bog'liq, ammo odamlarbolalarning ijtimoiy hayotida aol ishtirok etish orqali ularni ekranga haddan tashqari ko'p qarashdan qaytarishi mumkin. oilaviy tadbirlar.
|
10-mavzu: qurilishda fan-texnika taraqqiyoti va uning iqtisodiy samaradorligi reja - bet 4

|
10-mavzu: qurilishda fan-texnika taraqqiyoti va uning iqtisodiy samaradorligi reja
|
bet | 4/4 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 31,27 Kb. | | #115104 |
Bog'liq 10-mavzu qurilishda fan-texnika taraqqiyoti va uning iqtisodiy Eu = N (1 - T2/T1)
Bunda: N — qurilishni davomiylik muddatining variantlari bo‘yicha shartli-doimiy xarajatlar;
T1 va T2 - taqqoslanayotgan variantlar bo‘yicha qurilishning davomiylik muddati.
Shartli-doimiy xarajatlar miqdori o‘rtacha «materiallarga xarajatlar» moddasi bo‘yicha bir foiz etib qabul qilinishi mumkin yoki «mashina va mexanizmlarni ekpluatatsiya qilish xarajatlari» moddasi bo‘yicha 15 %, «davr (ustama) xarajatlari» moddasi bo‘yicha 50% etib belgilanishi mumkin.
4. Hajmiy-rejaviy va konstruktorlik yechimlarini takomillashtirish. U quyidagi formula bo‘yicha aniqlanishi mumkin:
E = (S1-S2) = Ens (K1-K2) + En (F1-F2)
bunda: S1 va S2 - yillik ishlab chiqariladigan mahsulotning (ishlab chiqarish ob’yektlari) tannarxi yoki ekpluatatsion xarajatlar (noishlab chiqarish ob’yektlari);
Ens va En — qurilish ob’yektining qurilish samaradorligining normativ koeffitsientlari;
K1 va K2 — taqqoslanadigan ob’yektlar uchun kapital qo‘yilmalar;
F1, F2 — taqqoslanadigan ob’yektlarni jihozlashda qurilish tashkilotlarining ishlab chiqarish fondlari.
Ilmiy-texnik tadbirlarning iqtisodiy samaradorligini baholash har qanday darajada ham yagona asosiy maqsad bo‘lib hisoblanadi. Ilmiy texnik-taraqqiyot, fan, ishlab chiqarish iqtisodiy o‘sish omili sifatida jamoaning mehnat unumdorligini oshirgan holda uning iqtisodiy omili sifatida ham rol o‘ynaydi. Shuning uchun ham fan va texnikaning iqtisodiy samaradorligi bir vaqtda ma’lum muddat davomida ilmiy texnik yutuqlarni amaliyotga tadbiq etish natijasida jamiyat tomonidan erishiladigan mehnatning umumiy xarajatlarini kamaytirishga erishishni aks ettiradi. Eng asosiysi ilmiy texnik-taraqqiyot ishlab chiqarish intensivligini va yaratilayotgan mahsulot sifatini oshirish imkonini yaratib beradi.
Nazorat va muhokama uchun savollar
1. Fan-texnika taraqqiyoti deganda nimani tushunasiz?
2. Qurilishda fan-texnika taraqqiyotining asosiy yo‘nalishlari va mazmuni nimalardan iborat?
3. Jamiyat fan-texnika taraqqiyotida qurilishning o‘rni nimalardan iborat?
4. Qurilishda yangi texnika va texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligi, uning ko‘rsatkichlari va aniqlash uslublari nimalardan iborat?
|
| |
Xromatik dispersiya - Fan: optik aloqa tizimlari

|
Fan: optik aloqa tizimlari
|
bet | 4/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 169,77 Kb. | | #246460 |
Bog'liq Dispersiyani kompensatsiyalovchi tolalar taxlili Toshpolatov YXromatik dispersiya: Xromatik dispersiya tolali materialning to'lqin uzunligiga bog'liq sinishi indeksi tufayli yuzaga keladi. Yorug'likning turli to'lqin uzunliklari turli tezlikda tarqalib, yorug'lik impulslarining vaqt o'tishi bilan tarqalishiga olib keladi.
Modal dispersiya: Modal dispersiya MMFlarda yorug'lik uchun mavjud bo'lgan turli tarqalish yo'llari (tartiblari) natijasida yuzaga keladi. Uzunroq yo'lni bosib o'tadigan yorug'lik nurlari qisqaroq yo'llarni bosib o'tganlarga qaraganda kechroq keladi, bu esa pulsning tarqalishi va buzilishiga olib keladi.
Optik tolalar turlari Standart bir rejimli tolalar (SSMF), dispersiyaga siljigan tolalar (DSF) va nolga teng bo'lmagan dispersiyali siljishli tolalar (NZDSF) kabi turli xil optik tolalar dispersiya, zaiflashuv va boshqalar kabi muayyan ishlash parametrlarini optimallashtirish uchun mo'ljallangan. o'tkazish qobiliyati, turli xil ilovalar talablariga javob beradi. Xulosa qilib aytganda, optik tolalarda yorug'lik tarqalishining asosiy tamoyillari umumiy ichki aks ettirishni, tarqalish usullarini, dispersiya mexanizmlarini va zaiflashuv xususiyatlarini o'z ichiga oladi. Ushbu tamoyillar dispersiyani kompensatsiya qiluvchi tolalarning xatti-harakatlarini va ularning dispersiyani boshqarish va optik aloqa tizimlarining ish faoliyatini yaxshilashdagi rolini tushunish uchun asos bo'lib xizmat qiladi.
Optik tolalardagi dispersiya turlari: xromatik va modal dispersiya
Optik tolalardagi dispersiya turlari: xromatik va modal dispersiya
Dispersiya optik aloqa tizimlarining ishlashi va sifatiga ta'sir qiluvchi muhim omil hisoblanadi. Bu optik impulslarning optik tola orqali tarqalayotganda tarqalishini anglatadi, bu esa signalning buzilishiga olib keladi va erishish mumkin bo'lgan uzatish masofasi va ma'lumotlar tezligini cheklaydi. Dispersiyani ikkita asosiy turga bo'lish mumkin: xromatik dispersiya va modal dispersiya.
1. Xromatik dispersiya
Material dispersiyasi deb ham ataladigan xromatik dispersiya tolali materialning to'lqin uzunligiga bog'liq sinishi indeksi tufayli yuzaga keladi. Yorug'likning turli to'lqin uzunliklari turli tezlikda tolalar bo'ylab tarqalib, yorug'lik impulslarining vaqt o'tishi bilan tarqalishiga olib keladi. Bu dispersiya birinchi navbatda quyidagi sabablarga ko'ra yuzaga keladi:
|
| |
Materiallar xususiyatlari

|
Materiallar xususiyatlari
|
bet | 5/7 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 169,77 Kb. | | #246460 |
Bog'liq Dispersiyani kompensatsiyalovchi tolalar taxlili Toshpolatov YMateriallar xususiyatlari: Elyaf materialining sinishi indeksi yorug'lik to'lqin uzunligiga qarab o'zgaradi, bu turli to'lqin uzunliklari uchun turli tarqalish tezligiga olib keladi.
To'lqin yo'riqnomasi dispersiyasi: tolaning to'lqin yo'nalishi tuzilishi ham xromatik dispersiyaga hissa qo'shadi, bu erda yadro va qoplama materiallari o'rtasidagi o'zaro ta'sir yorug'lik tarqalish tezligiga ta'sir qiladi.
Xromatik dispersiyaning ta'siri:
Impuls kengayishi: Qabul qilgichga turli vaqtlarda keladigan turli to'lqin uzunliklari optik impulslarning kengayishiga olib keladi, bu esa belgilararo interferentsiyaga (ISI) va signal sifatining pasayishiga olib keladi.
Etkazish cheklovlari: Xromatik dispersiya optik aloqa tizimlarining uzatish masofasi va ma'lumotlar tezligini cheklaydi, uzoq masofali uzatish uchun kompensatsiya usullarini talab qiladi.
2. Modal dispersiya
Modal dispersiya yorug'lik uchun bir nechta tarqalish yo'llari yoki rejimlari mavjudligi sababli ko'p rejimli tolalarda (MMF) sodir bo'ladi. Uzoqroq yo'llar bo'ylab harakatlanadigan yorug'lik nurlari qisqaroq yo'llarni bosib o'tganlarga qaraganda kechroq keladi, bu esa optik impulslarning tarqalishiga va qabul qiluvchida bir-birining ustiga chiqishiga olib keladi. Modali dispersiyaga quyidagilar ta'sir qiladi:
Elyaf geometriyasi: MMF ning yadro diametri va raqamli diafragma qo'llab-quvvatlanadigan rejimlar sonini va ularning tarqalish xususiyatlarini aniqlaydi.
Yorug'lik manbasining xususiyatlari: Tarqalish burchaklarining kengroq diapazoni va yo'l farqlari tufayli modal dispersiya kengroq spektral kenglikdagi yorug'lik manbalarida aniqroq bo'ladi.
Modal dispersiyaning ta'siri:
Pulsning tarqalishi: Modal dispersiya impulsning sezilarli darajada tarqalishiga olib keladi, natijada belgilararo shovqin kuchayadi va signal-shovqin nisbati kamayadi.
|
| |
Nutq o’stirish nazariyasi va metodikasi

|
Nutq o’stirish nazariyasi va metodikasi
|
bet | 1/7 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #130167 |
Bog'liq Nutq o’stirish nazariyasi va metodikasi (2) REJA: - Bolalar nutqini o‘stirish fanining asosiy mazmuni.
- Bolalar nutqini o‘stirish fanining maqsadi.
- Bolalar nutqini o‘stirish fanining vazifalari.
- Bolalar nutqini o‘stirish fanining predmeti.
Nutq o‘stirish metodikasi fanining obyekti - yaxlit maktabgacha ta’lim jarayon.
Nutq о‘stirish metodikasi fanining predmeti - maktabgacha ta’lim-tarbiya jarayoni, mazmuni, qonuniyatlari, shakl, metod va vositalari.
Nutq o‘stirish metodikasi fanining maqsadi - maktabgacha yoshdagi bolalarda og‘zaki nutqni rivojlantirish tamoyillari, unga qo‘yilgan talablar, usullari, shakllari, nutqni rivojlantirish muammolari, barkamol avlod tarbiyasida nutqni to‘g‘ri shakllantirish yo‘llari va ish samaradorligi. Zamonaviy pedagogik texnologiya. Ta’lim-tarbiya jarayonini ilmiy asosda
tashkil etish, va uning tamoyillari, qonuniyatlari. Maktabgacha yoshda bo‘lgan bolalarda og‘zaki nutqni rivojlantirish ishiga tayyorlashdan iboratdir.
Nutq o‘stirish metodikasi pedagogik fan sifatida bolalar nutqini o‘stirishning pedagogik qonuniyatlari, pedagogik faoliyatning shakllanishi va talablarini o`rganadi, nutq o‘stirishning eng samarali omillari, vositalarini, usul va usullarini hozirgi zamon pedagogikasining yutuqlari, ilmiy pedagogik talablari asosida ishlab chiqadi, ta'limga, fanga tavsiya etadi.
Nutq o‘stirish metodikasi ana shu pedagogik vazifadan kelib chiqqan holda pedagogikaning quyidagi asosiy savollariga javob beradi.
- Nimani o‘rgatish kerak?
- Qanday o‘rgatish kerak?
- Nima uchun aynan shunday o‘rgatish kerak?
Nimani o‘rgatish kerak? Bunda maktabgacha ta'lim ishidagi bolalarda qanday nutqiy malaka va ko‘nikmalarni shakllantirish lozimligini nazarda tutiladi. Bu vazifa O‘zbekiston Respublikasining ta'lim mazmunini zaruriy o‘zagi hisoblangan ta'lim standarti asosida amalga oshiriladi, bunda ta'limning barqaror darajasini ta'minlash sharti bajariladi. O‘quv yuklamalari meyyorga keltiriladi, tarbiyachi bolalarning o‘quv faoliyati darajasi, shaxs sifatlari rivojlanishi, uning nutqiy faoliyatini nazarda tutgan holda ta'lim jarayonini tashkil etadi.
|
| |