nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bajardi: Valixonov. B qabul qildi: Otaxonova. Z - bet 3

|
Bajardi: Valixonov. B qabul qildi: Otaxonova. Z
|
bet | 3/9 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 272,34 Kb. | | #268021 |
Bog'liq pedagogikadan tayyorlayapman Fransuz psixologi A. Bine va uning shogirdi T. Simon insonning aqliy oʻsishi va isteʼdodi darajalarini oʻlchash imkoniyati borligi gʻoyasini olgʻa surganidan keyin akliy T.lar nazariyasi keng yoyidsi. Miqdoriy maʼlumotlarni statistika metodikalari yordamida hisoblab chiqish yuzaga keldi. Amerikalik Lyuis Permen (1877—1955) insonlarning aqliy qobiliyatlarini uzluksiz 50-yil davomida oʻrgangan. - Fransuz psixologi A. Bine va uning shogirdi T. Simon insonning aqliy oʻsishi va isteʼdodi darajalarini oʻlchash imkoniyati borligi gʻoyasini olgʻa surganidan keyin akliy T.lar nazariyasi keng yoyidsi. Miqdoriy maʼlumotlarni statistika metodikalari yordamida hisoblab chiqish yuzaga keldi. Amerikalik Lyuis Permen (1877—1955) insonlarning aqliy qobiliyatlarini uzluksiz 50-yil davomida oʻrgangan.
- Hozirgi davrda T.lar quyidagi turlarga ajratiladi: maqsadga erishuv T.lari (bilimlarni oʻlchashga qaratilgan); aqliy T.lar (zehn, aql-idroq, aql-zakovat, isteʼdodni aniqlashga yoʻnaltirilgan); ijodiyot T.lari (ijodkorlik, bunyod etishlik darajalarini tekshiruvchi); mezoniy moʻljal T.lari (oʻquv yoki kasbiy bilimlar va topshiriqlarni qaysi koʻnikma, malaka, xatti-harakat tizimi orqali oʻlchash mumkinligi); shaxsga oid T.lar (xususiyat, bezovtalanish, sifat, fazilat, xislatlarni oʻlchashga aloqador); proyeksiyaviy T.lar (tashqi taʼsirsiz shaxs oʻzini oʻzi oshkor qilishiga moʻljallangan) va boshqalar.
Agar testlarni turkumlashda ularning qo’llash maqsadi va vazifalariga asoslanadigan bo’lsak, psixologik testlardan boshqa barcha testlarni quyidagi uch guruhga ajratish mumkin: Fanning mazmunidan kelib chiqqan holda biz faqat pedagogik test haqida to’xtalamiz. Adabiyotlarda bunday test topshiriqlarining quyidagi shakllari bayon etiladi. - birdan-bir to’g’ri javobi bo’lgan Yopiq topshiriqlar;
|
| |
Testdan namunalar   1. Erkaklarda bolalikni 2-bosqichi Yoshi?

|
Testdan namunalar 1. Erkaklarda bolalikni 2-bosqichi Yoshi?
|
bet | 8/9 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 272,34 Kb. | | #268021 |
Bog'liq pedagogikadan tayyorlayapman 1. Erkaklarda bolalikni 2-bosqichi Yoshi? - 8-11 B)8-12 C)8-13
2. Tarbiya bu - Shaxsga tasir o`tkazish
- Shaxsni rivojlantirish
- Togri javob yo`q
3. «Konflikt» atamasi manosi A) kamchilik B) So`zlashuv C) Nizo 4. Ayollarda bolalikni 2-bosqichi Yoshi? A) 8-11 B)8-12 C)8-13 B) «Meni tinch qo‘yingIar! Meni hech narsa qiziqtirmaydi!» C) «Men hamkorlikka doim tayyorman!» D) «Men siz uchun hamma narsaga tayyorman. Men siz uchun foydali bo`la olamanmi?!» 1. Kompromiss (kelishuvchanlik) usuli - «TULKI» usulini toping 1. Kompromiss (kelishuvchanlik) usuli - «TULKI» usulini toping A) «Men siz uchun hamma narsaga tayyorman. Men siz uchun foydali bo`la olamanmi?!» B) «Men hamkorlikka doim tayyorman!» C) Siz ziima desangiz ham, men siz bilan hamfikrman». 2. «Bu mening ishim emas» usuli - «STRAUS»; usulini toping - «Kim menga qarshi?! Qani o‘zi zo‘r bormi?!»
B) ) «Men hamkorlikka doim tayyorman!» C) «Meni tinch qo‘yingIar! Meni hech narsa qiziqtirmaydi!» 3. O'qitishning yetakchi tamoyillari deganda nimani tushunasiz? - Quyidagilarning barchasi to’g’ri
B) Tarbiyalovchi va kamol toptiruvchi Ko'rsatmalilik, tushunarlilik, puxtalik va mustahkamlik C) llmiylik, tizimlilik, izchillik va o'qitishda individual yondashish Onglilik, faollik vaamaliyot bilan bog'liqligi 4. Ta'lim mazmuni deganda nimani tushunasiz? - Davlat ta' lim standarti
B) O'quv rejasi va dasturlar, darsliklar 5. Optimallashtirish deganda nimani tushunasiz? - Muammoli o'qitish
- Ta'lim berib, o'qitish nazariyasi
- Ko'p sonli imkoniyatlardan eng qulayini tanlab olish
|
| |
«Buyuk didaktika» asarini kim yozgan?

|
«Buyuk didaktika» asarini kim yozgan?
|
bet | 9/9 | Sana | 20.07.2024 | Hajmi | 272,34 Kb. | | #268021 |
Bog'liq pedagogikadan tayyorlayapman6. «Buyuk didaktika» asarini kim yozgan? A) Suqrot B) Arastu C) A.Komenskiy 7. Didaktika» termini yunoncha «didaktikos» degan so'zdan olingan bo'iib, qanday ma'noda tarjima qilinadi? A) O'qituvchi B) Ta'lim berish va o'qitish C) Ta'lim beruvchi va ta'lim oluvchi 8. O'qituvchi faoliyati va o'quvchilar bilish faoliyatining xususiyatini belgilaydigan asosiy qoidalar nima deb yuritiladi? O'qitish qoidalari 0'qitish tamoyillari O'qitish jarayoni 1. Pedagogik muloqot nima? 1. Pedagogik muloqot nima? - O'quv-tarbiya jarayoni davomida o'qituvchining o'quvchilar bilan kasbiy muloqoti hisoblanadi.
- O'zaro munosabatlar, ta'sirlar ularning aloqalarini amalga oshirishdir.
- Hamma javoblar to'g'ri.
2. Umuminsoniy tarbiya va qadriyatlarga nimalar kiradi? - Butun insoniyatning ta'lim-tarbiya sohasidagi tajribalari
- Barcha xalqlar uchun umumiy bo'lgan ilg'or tarbiyaviy g'oyalar, an'analar
- Barsha millatlarga xos axloqiy normalar
3. Shaxs kamolotiga qanday omillar ta'sir etadi? - bola shaxsining ribojlanishiga muhit ba tarbiya kabi omillar.
- shaxsning kamol topishida ijtimoiy ba biologik omillar ta'sir etadi.
- biologik omil, ijtimoiy omil va tarbiya ta'sir etadi.
4. Abu Ali Ibn Sinoning ta'lim-tarbiya haqidagi qarashlari. - Tarbiya yagona jarayon.
- 6 yoshdan bolani muallimga topshirish.
- Bolaga jamoada ta'lim berish afzalligi.
|
| |
Trends in e thic al marke t ing - bet 9

9
TRENDS IN E THIC AL MARKE T ING
SALE SFORCE
Target interests, not demographics:
To help develop trust over time and
demonstrate authenticity by responsibly using customer data, consider
marketing results based on explicit intent. Imagine you run a clothing retailer.
You could collect information about a customer’s gender identity and match,
say, offers for running skirts to customers who identify as women. But you
could just as easily ask the same customer what types of clothing they like,
and market skirts to people who say they want to buy skirts — after all, some
people prefer to run in shorts. That way, you’re
matching an opportunity you
know exists to an offer you know is relevant.
Strategies for responsible personalization and their use at Salesforce:
Knowing the data you need:
Investing in security for customer data is good,
but the most secure data isn’t stored. Digital privacy laws expect companies
to respect end users’ rights to data minimization. That means collecting and
retaining only the minimum amount of personal data
necessary to fulfill the
specific purpose for which it was shared. If you don’t need certain data, don’t
collect it.
At Salesforce:
To navigate the tension between privacy and data value, we
build moments of review to prompt marketers to reflect on what information
is being collected and whether or not it’s valuable for data-driven marketing
and segmentation.
At Salesforce:
As artificial intelligence (AI) takes on more of the work of
personalization, there needs to be transparency
into why these models
provide users with their experiences. We release model cards that act like
nutrition labels for AI models. This allows our customers and users to have a
better understanding of how the AI model was trained,
how it works, and to
provide transparency to all stakeholders so that they can be confident in the
results of ethical targeting.
There’s no single correct approach to
ethics. In fact, accepting the subjective —
and often contested —
nature of values is
a big part of making sure that a marketing
organization serves communities with
different experiences, needs, and interests
equitably. But by looking at what’s worked
in the market and what consumers report
in
research, we can start to build a picture
of what a responsible foundation for
marketing looks like.
Salesforce recognizes the value of
ethical marketing and personalization,
especially as emerging technologies
redefine
how marketers engage with
customers. Our Trusted Marketing
and Ethical Personalization principles
incorporate learnings from our research
and guide our approach to marketing.
Foxit pdf reader dasturini o’rnatish va dastlabki sozlash bo’yicha qo’llanma

Foxit pdf reader dasturini o’rnatish va dastlabki sozlash bo’yicha qo’llanma
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
24.05.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#252397
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Foxit pdf reader dasturini o’rnatish va dastlabki sozlash bo’yicha qo’llanma
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
III.5-rasm. Standart toraytiruvchi qurilmalar sxemasi

37
3) quvurdagi maksimal ish bosimi toraytiruvchi qurilma oldida difmanometr
mo‘ljallangan maksimal ish bosimidan katta bo‘lmasligi kerak.
Asbobsozlik sanoatida quyidagi qatordagi bosimlar farqi chegaralariga mos
keladigan difmanometrlar chiqariladi: 10; 16; 25; 40; 63; 100; 160; 250; 400; 630;
1000; 1600; 2500; 4000; 6300; 10000; 16000 va 25000 Pa hamda 0,04; 0,063; 0,1;
016; 0,25; 0,4; va 0,63 mPa. Difmanometrning yuqori o‘lchash chegarasi berilgan
eng katta sarfga mos kelishi kerak.
Eng katta sarf quyidagi qatorga mos kelishi zarur: 1,0; 1,25; 1,5; 2,0; 3,2; 4,0;
5,0; 6,3; 8,0; 10 va hokazo.
III.6. Suyuqlik va gazlar miqdorini o‘lchash

51
bu yerda
, Q – vaqt oralig‘ida sarflanadigan modda miqdori
; g – vaqt birligi
ichidagi modda yoki energiya sarfi.
Hajm hisoblagichlari modda miqdorini hajm bo‘yicha, tezlik hisoblagichlari
esa oqim tezligi bo‘yicha o‘lchaydi. Ikkala hisoblagich ham moddaning asbob ishlab
turgan vaqtda undan o‘tgan umumiy miqdorini ko‘rsatadi. Ma’lum vaqt oralig‘idagi
modda miqdorini aniqlash uchun olingan vaqt
oralig‘ining boshlanishi va oxiridagi hisoblagich
ko‘rsatishini
belgilash
kerak.
Hisoblagich
ko‘rsatishlarining farqi shu vaqt oralig‘i ichida
asbobdan o‘tgan modda miqdoriga teng bo‘ladi.
Hajm hisoblagichlarining ishlash prinsipi
suyuqlik yoki gaz oqimi muayyan miqdorga – porsiya
(doza) larga bo‘linib sarflanishi va bu porsiyalar
sonini hisoblash yo‘li bilan sarflanayotgan modda miqdorini aniqlashga asoslanadi.
Sarflanayotgan porsiyalar soni yig‘indisi hisoblash mexanizmi yordamida
aniqlanadi. Hajm hisoblagichlari asosan toza, mexanik aralashmalarsiz bo‘lgan
suyuqlik va gazlar miqdorini o‘lchashga mo‘ljallangan. Ularning asosiy afzalliklari
o‘lchash xatoligining kichikligi va o‘lchash chegarasining kattaligidir.
Tuzilishiga ko‘ra hajm hisoblagichlari ovalsimon shesternyali, rotatsion,
porshenli, diafragmali, barabanli va boshqa xil turlarga bo‘linadi.
Suyuq moddalar miqdorini o‘lchash uchun ovalsimon shesternyali va porshenli
hisoblagichlar keng qo‘llaniladi.
Gazsimon moddalar miqdorini o‘lchash uchun diafragmali, rotatsion va
barabanli hisoblagichlar keng qo‘llaniladi. III.13-rasmda GKF turidagi diafragmali
hisoblagich sxemasi ko‘rsatilgan.
Diafragma
1 bilan bo‘lingan hisoblagichning ikki kamerasi (
I va
II) ma’lum
sikl bo‘yicha gazga to‘lib va bo‘shab turadi. Bu kameralar richag
6 orqali klapanlar
3-4 bilan bog‘langan bo‘lib, yuqorigi klapanlar berkilganda gaz
I kameraga, pastki
klapanlar bekilganda
II kameraga o‘tadi.
1
4
5
6
3
2
I II
2
5
7
Bosimlar farqi o‘zgaruvchan va o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar

|
Bosimlar farqi o‘zgaruvchan va o‘zgarmas sarf o‘lchagichlarBog'liq N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov,Bosimlar farqi o‘zgaruvchan va o‘zgarmas sarf o‘lchagichlar.
Quvurlardagi suyuqlik, gaz va bug‘ sarfini bosimlar farqi o‘zgaruvchan sarf
o‘lchagichlar bilan o‘lchash keng tarqalgan va yaxshi o‘rganilgan. Sarfni bunday usul
bilan o‘lchash suyuqlik yoki gaz o‘tayotgan quvurda kichik diametrli to‘siq-
diafragma (III.5–rasm, a), soplo (III.5–rasm, b), Venturi soplosi III.5–rasm, c) va
Venturi quvuri (III.5–rasm, d) o‘rnatish natijasida hosil bo‘ladigan modda potensial
energiyasi (statik bosimi) ning o‘zgarishini o‘lchashga asoslangan. Kichik diametrli
to‘siq vazifasini bajaruvchi toraytirish qurilmasi quvurga o‘rnatilib, mahalliy
torayishni hosil qiladi. Suyuqlik, gaz yoki bug‘ quvurning kesimi toraygan joyidan
o‘tayotganida uning tezligi oshadi. Tezlikning, binobarin, kinetik energiyaning ortishi
oqimning kesimi toraygan joyida potensial energiyaning kamayishiga olib keladi.
Bunda to‘siqdan keyingi statik bosim undan oldingi statik bosimdan kam bo‘ladi.
Shunday qilib, modda toraytirish qurilmasidan o‘tishda bosimlar farqi ∆P=P
1
-P
2
hosil bo‘ladi. Bu bosimlar farqi oqim tezligi va modda sarfiga mutanosib bo‘ladi.
Demak, toraytirish qurilmasi hosil qilgan bosimlar farqi quvurdan o‘tayotgan modda
sarfining o‘lchovi bo‘lishi mumkin. Sarfning son qiymati esa difmanometr o‘lchagan
∆P bosimlar farqi bo‘yicha aniqlanadi.
Suyuqlik, gaz va bug‘larning sarfini o‘lchash, uchun toraytirish qurilmasi
sifatida standart diafragmalar, soplolar, Venturi soplosi va Venturi quvurlari
ishlatiladi.
III.5-rasm, a da ko‘rsatilgan diafragma dumaloq teshikli yupqa diskdan iborat.
Teshikning markazi quvur o‘qida yotishi kerak.
Oqimning torayishi diafragma oldida boshlanadi va undan o‘tgach, ma’lum
masofadan so‘ng, o‘zining eng kichik kesimiga erishadi. Undan keyin oqim tobora
kengayib, quvurning to‘liq kesimiga erishadi. Modda diafragmadan o‘tganda,
diafragma orqasidagi burchaklarda «o‘lik» zona hosil bo‘ladi.
|
| |
- jadval - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

Afzalligi
|
Kamchiligi
|
Namunani katta yuzalardan olish imkonini beradi
|
Analitik tahlil usulining sezgirligini kamaytiradi
|
Namunalarni olish oddiy va qulay
|
Ba’zida namuna xajmi namunani qaysi usulda olish kerakligiga ta’sir etadi, ya’ni namuna tarkibidagi aniqlanayotgan kontaminantning miqdori uni aniqlanish chegrasidan ham kichik bo‘ladi, va bunda namunani quyiltirish kerak yoki boshqa sezgir usul tanlash lozim
|
Zarar etkazmasdan namuna olinadi
|
Namunalarni olish yuzasini aniqlash kerak, chunki ular xisoblash natijalariga va mezonlarga ta’sir etadi
|
Moddalarning qoldig‘i, detergenlar va mikrobiologik qoldiqlarni aniqlash mumkin
|
Namunalarni olish metodologiyasini ishlab chiqish kerak, sababi ular natijalarga ta’sir etadi
|
Namuna olish texnik sabablarga unchalik bog‘liq emas
|
Qoldiqlar jixozning barcha joylarida tekis tarqalmagan bo‘lishi mumkin
|
Namunalarni xoxlagan joydan olish imkoni bor
|
Qoldiq qolgan joyni aniqlash imkoni yo‘q
|
Namunani eritadi va to‘liq yo‘qotadi
On line monitringiga ulab ishlasa bo‘ladi
|
Barcha kontaminantlar suvda yaxshi eriydi deb taxmin qilinadi
|
- jadval - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

|
Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
bet | 8/11 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 61,77 Kb. | | #127444 |
Bog'liq MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan a9 - jadval
Havfsizlik omili
Aniqlanuvchi moddalar zaharli va allergen
|
1/100000 dan 1/10000 gacha
|
Qon tomirga yuboriladigan dori vositalari
|
1/10000 dan 1/5000 gacha
|
Ko‘z dori vositalari
|
1/5000 dan 1/1000 gacha
|
Peroral dori vositalari (tabletkalar, kapsulalar va b.)
|
1/1000 dan 1/5000 gacha
|
Mahalliy dori vositalari (krem, maz va b.)
|
1/100 dan 1/1000 gacha
|
Qoldiqning ruxsat etilgan miqdorini aniqlash uchun quyidagi ma’lumotlar kerak bo‘ladi:
preparatning terapevtik dozasi;
maksimal kunlik dozasi, mg/sut;
bitta tabletka massasi (kapsula), mg;
preparat seriyasi uchun taklif etilayotgan minimal ishlab chiqarish xajmi, kg;
mahsulot bilan kontaktda bo‘lgan jixoz yuzasi.
Jixozlar yuzasidagi kontaminantlar uchun maqbullik (priemlemost) mezonini aniqlash va xisoblashni quyidagi misolda ko‘rib chiqamiz.
Faraz qilaylik, A va V mahsulot ishlab chiqarilmoqda. V mahsulotni qabul qilayotgan bemorda V mahsulotga o‘tgan A mahsulotning qancha miqdori (ruxsat etilgan chegarasi) hali tibbiy ta’sir ko‘rsatmayapti degan savolga javob berish kerak.
V mahsulotga o‘tgan A mahsulotning maksimal ruxsat etilgan miqdori (MACO – allowable carryover into a single daily dose of next product ) quyidagi formula orqali xisoblanadi:
Bu erda - A preparatning terapevtik dozasi, mg;
- V mahsulotning havfsizlik omili;
- V preparat seriyasining o‘lchovi, mg;
- V mahsulotining kunlik maksimal dozasi, mg/sut.
Demak, V mahsulotga o‘tgan A mahsulotning maksimal ruxsat etilgan miqdori 4 ta omilga bog‘liq ekan.
Misol. 5 ta ichishga mo‘ljallangan mahsulot chiqarilmoqda (A, V, S, D va E ). Preparatlar bir-biridan terapevtik dozasi, seriyasining o‘lchovi va bitta dozaning massasi bilan farq etadi.
|
| |
Jixozlarni tozalash usullari - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning...

|
Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
bet | 2/11 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 61,77 Kb. | | #127444 |
Bog'liq MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan aJixozlarni tozalash usullari
Tozalash jarayonini 3 xil usulda olib borish mumkin: qo‘lda, yarimavtomatlashtirilgan va avtomatlashtirilgan (joyida). Tozalash jarayonida mumkin bo‘lmagan va eng qiyin bo‘lgan joylarga ahamiyat berish kerak. Tozalash jarayoni quyidagi xolatlarda olib boriladi: bitta jixozda bir nechta dori vositalarini ishlab chiqarish, bitta dori vositasini lekin turli dozalarda va ma’lum vaqt oralig‘ida bitta seriyadagi mahsulotni chiqarish.
Tozalash jarayonini tekshirish uchun namunalar olishning 4 xil usuli mavjud: tampon bilan artish, yuzani yuvish (chayish), erituvchi bilan chayish va platsebo usulida olish.
Tozalash jarayonida qo‘llaniladigan analitik usullarga xususiyligi va sezgirligi (aniqlash – LOD va miqdorini aniqlash – LOQ chegaralari), shuningdek ularni ishlatishdan avval validatsiyalanganligi (attestatsiyadan) kabi talablar qo‘yilgan.
Analitik usulning sezgirligi qoldiq uchun maqbullik (priemlemost) mezonidan past bo‘lishi kerak.
1 - jadval
Namunalarni tampon bilan artish usulda olish
Afzalligi
|
Kamchiligi
|
Namunani eritadi va to‘liq yo‘qotadi
|
Namunani olish vaqtida tampon tolalari qo‘shilib qolishi mumkin
|
Katta yuzalar uchun ham qo‘llanilishi mumkin
|
Tampon materialining turi eritish koeffitsienti va xususiyligini kamaytirishi mumkin
|
Aniq yuza uchun, iqtisodiy jihatdan qulay va oddiy
|
Namuna olish texnik sabablarga bog‘liq
|
Moddalarning qoldig‘i, detergenlar va mikrobiologik qoldiqlarni aniqlash mumkin
|
Katta jixozlardan va ularning olish qiyin bo‘lgan joylaridan namunani olish qiyinligi
|
|
| |
– jadval - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

|
Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
bet | 9/11 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 61,77 Kb. | | #127444 |
Bog'liq MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan a10 – jadval
Preparat nomi
|
preparatining kunlik maksimal dozasi, mg/sut.
|
bitta dozaning massasi, mg
|
seriya o‘lchovi, kg
|
Preparat A
|
10
|
100
|
50
|
Preparat V
|
30
|
150
|
100
|
Preparat S
|
100
|
200
|
100
|
Preparat D
|
200
|
250
|
10
|
Preparat E
|
250
|
300
|
150
|
A mahsuloti qoldig‘ining maksimal o‘tishi mumkin bo‘lgan miqdori MASO quyidagi formula yordamida xisoblanadi:
Bu erda -dozalar miqdorining eng yomon fursati (naixudshiy sluchay) yoki guruxdagi har qadnay mahsulot seriyasining eng kichik o‘lchovi/ guruxdagi har qadnay mahsulotning eng katta terapevtik dozasi;
- V mahsulotining havfsizlik omili.
Jadvalda keltirilgan ma’lumotlardan foydalanib 5 preparatdan - E mahsuloti uchun (bitta dozaning massasi eng katta-300 mg) va D mahsuloti seriya o‘lchovi eng kichik (10 kg) uchun dozalar miqdorining eng yomon fursati (naixudshiy sluchay - vorst case) ni topamiz:
=10000000 mg/300mg/dose=33333 dose.
Eng yomon fursat (naixudshiy sluchay - vorst case) bu bemor tomonidan mazkur jixozda avval ishlab chiqarilgan dori moddasi qoldig‘ini maksimal miqdorini saqlagan dori vositasini maksimal miqdorini qabul qilishidir. YOki mazkur jixozda avval ishlab chiqarilgan dori moddasi qoldig‘ini minimal miqdorini saqlagan dori vositasini qabul qilishidir, ushbu xolatda qoldiq miqdori minimal bo‘lganligi sababli uni olingan namuna tarkibida aniqlash qiyinchilik tug‘diradi.
Takidlash joizki, kunlik doza massasi o‘z tarkibida barcha yordamchi moddalarni saqlaydi va xisoblashda ular ham qo‘shiladi. Bunda MASO quyidagicha xisoblanadi:
|
| |
- jadval - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

|
Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
bet | 10/11 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 61,77 Kb. | | #127444 |
Bog'liq MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan a11 - jadval
5 ta mahsulot uchun ifloslanishning maksimal o‘tishi mumkin bo‘lgan miqdorining xisobi
Mahsulot
|
MASO
|
Preparat A
|
333
|
Preparat V
|
990
|
Preparat S
|
3330
|
Preparat D
|
6660
|
Preparat E
|
16650
|
Tozalash mezonini (qoldiqning ruxsat etilgan miqdorining maqbullik mezoni) xisoblashning 3- usuli – bu ikkinchi mahsulot tarkibida birinchi moddaning miqdori 10 ppm dan (1 g mahsulotga 10 mkg ifloslanish) oshmagan xolda paydo bo‘lishi mumkinligi. Bu usuldan – havf-xatarni baholashda ko‘pgina kompaniyalar foydalanadilar. Mazkur usuldan dezinfeksiya va yuvish uchun ishlatiladigan moddalar qoldiqlarini aniqlashda foydalaniladi.
Jixozlarni tozalash jarayoni quyidagi xolatlarda attestatsiyadan (validatsiya) dan o‘tkazilishi kerak:
yangi jixoz yoki jarayon foydalanishga kiritilganda;
mahsulot nomenklaturasiga o‘zgartirishlar kirtilganda, shu jumladan dori vositalari dozalariga ham;
tozalik jarayoni samaradorligiga ta’sir etuvchi jixozlar va jarayonlarga o‘zgartirishlar kiritilganda;
tozalash usullariga o‘zgartirishlar kiritilganda.
Attestatsiya jarayoni jixoz 3 marta tozalangandan so‘ng quyidagi ketma-ketlikda olib boriladi:
avvalgi mahsulotning ruxsat etilgan miqdorini xisoblash, ya’ni tozalash mezoni;
namuna olish;
namuna tahlili;
ruxsat etilgan miqdorga mos kelishini tekshirish;
attestatsiya bayonnomasini rasmiylashtirish.
|
| |
Mavzu yuzasidan savollar - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan a
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
- jadval - Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi

|
Ma’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan analitik usullar mavzuning o’quv maqsadi
|
bet | 4/11 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 61,77 Kb. | | #127444 |
Bog'liq MA’ruza 12 jixozlar tozaligi va uni aniqlashda qo‘llaniladigan a3- jadval
Namunalarni erituvchi bilan chayish usulda olish
Afzalligi
|
Kamchiligi
|
Substansiyalarni ishlab chiqarishda qo‘llaniladi
|
Atrof-muxit va xodimlarni ehtiyot qilish uchun qo‘shimcha chora-tadbirlar ko‘rish kerak
|
Namunalarni olish texnikasiga bog‘liq emas
|
Namunani bir necha marotaba olishga to‘g‘ri kelishi mumkin
|
Katta miqdorda qoldiqlarni ajratib olishga imkon beradi
|
tozalashga to‘sqinlik qilishi mumkin – erituvchini yo‘qotish
|
Namunani katta yuzalardan va olinishi qiyin bo‘lgan joylardan olish imkonini beradi
|
Namuna olish yuzasini aniqlashning qiyinligi
|
4 - jadval
Namunalarni platsebo usulda olish
Afzalligi
|
Kamchiligi
|
Platsebo xuddi mahsulotsingari yuzalar bilan kontaktda bo‘ladi
|
Ifloslanish borligini aniqlash mushkil
|
Namunalarni olish texnikasiga bog‘liq emas
|
Usulning xususiyligini kamaytiradi va aniqlashga to‘sqinlik qilishi mumkin
|
Namunani olinishi qiyin bo‘lgan joylardan olish imkonini beradi
|
Nisbatan uzoq vaqt talab etadi va qimmat, chunki platsebodan ham tozalash uchun vaqt ketadi
|
Platseboni tanlash mushkilligi – platseboning tarkibi mahsulot tarkibiga yaqin bo‘lishi kerak
|
Platsebo tarkibida qoldiqlar tekis tarqalmagan bo‘lishi mumkin
Mahsulot bilan kontaktda bo‘lgan yuzadagi qoldiqni bilvosita anniqlash
|
Keyingi analitik omil - bu aynan ushbu usul uchun ajratib olish yoki faollik koeffitsienti – koeffitsient effektivnosti - R (tampon bilan olish usuli). Mazkur koeffitsient quyidagicha xisoblanadi.
Faollik koeffitsientining mezonlari WHO ning qo‘llanmasida keltirilgan.
5 – jadval
Moddani aniqlash foizi
|
R koefitsienti
|
Baho
|
>80
|
>0,8
|
YAxshi
|
>50
|
>0,5
|
Qoniqarli
|
>50
|
>0,5
|
Mavhum
|
Koeffitsient R >0,7 bo‘lganda maqbul hisoblanadi.
|
| |
Elektromagnit sarf o‘lchagichlar - N. X. Ermatov, D. G‘. Azizova, N. M. Avlayarova, B. Yu. Nomozov, R. S. Bekjonov,...

41
o‘zgaruvchan magnit maydonidan foydalaniladi. Agar magnit maydon τ vaqtda
f
chastota bilan o‘zgarsa, EYUK quyidagi tenglama orqali aniqlanadi:
f
D
B
Q
E
2
sin
4
max
(III.18)
bu yerda
f
B
B
2
sin
max
bu - induksiyaning amplituda qiymati.
O‘zgaruvchan magnit maydonida elektrokimyoviy jarayonlar o‘zgarmas
maydonga qaraganda kamroq ta’sir ko‘rsatadi. O‘zgaruvchan magnit maydonli
induksion sarf o‘lchagichning prinsipial sxemasi III.9-rasmda ko‘rsatilgan. Chizmada
quyidagi belgilar qabul qilingan: SBEO‘ – o‘zgaruvchan
magnit maydonli sarf
o‘lchagichning birlamchi elektromagnit o‘zgartgichi; Magnit maydon elektromagnit 4
yordamida hosil bo‘ladi: O‘K – oraliqdagi o‘lchash kuchaytirgichi 0...5 mA
o‘zgarmas tok chiqish signaliga ega bo‘lgan o‘zgartgich; O‘A – o‘lchash asbobi,
integrator va hokazo; R – qarshilik.
Quvur 1 ning nomagnit qismi ichida elektromagnit 4 yordamida teng
bo‘linmali magnit maydon hosil bo‘ladi. Suyuqlikda magnit maydoni ta’sirida hosil
bo‘lgan EYUK suyuqlik sarfiga to‘g‘ri mutanosib bo‘lib, elektrodlar 2 va 3
orqali
oraliqdagi o‘lchash kuchaytirgichiga uzatiladi va sarfga mutanosib kuchlangan signal
chiqadi. Kuchlangan signal sarf birligida darajalangan o‘lchash asbobiga keladi.
Unifikatsiyalashgan elektr chiqish signalining (0...5mA) mavjudligi ikkilamchi
nazorat asboblarini qo‘llashga imkon beradi.
Induksion sarf o‘lchagichlar bir qator afzalliklarga ega. Bular
inersion emas, bu
hol tez o‘zgaruvchan sarflarni o‘lchashda va ularni avtomatik rostlash tizimlarida
ishlatishda juda muhim. O‘lchash natijalariga suyuqlikdagi
zarrachalar va gaz
pufakchalari ta’sir qilmaydi. Sarf o‘lchagichning ko‘rsatishlari o‘lchanayotgan
suyuqlik xususiyatlariga (qovushqoqlik, zichlik) va oqim xarakteriga (laminar,
turbulent) bog‘liq emas.
42
Elektromagnit sarf o‘lchagichlarning kamchiliklariga o‘lchanayotgan muhit
elektr o‘tkazuvchanligi qiymatining minimalligiga qo‘yilgan talabni kiritish lozim, bu
ularni qo‘llanish doirasini cheklaydi. O‘lchash sxemasining murakkabligi.
Ultratovushli, issiqlik va ionli sarf o‘lchagichlar

43
g
t
=K·Q
m
·C
p
·∆t
(III.1)
bu yerda:
g
t
- qizdirgichning suyuqlik yoki gazga bergan issiqlik miqdori,
Vt;
K - quvur kesimi bo‘yicha haroratning notekis tarqalishiga tuzatish koeffitsiyenti;
Q
m
-
muhitning massa sarfi, kg/s;
C
p
- muhitning o‘zgarmas bosimdagi solishtirma
issiqlik sig‘imi, J/(kg k);
∆t-oqim haroratining qizdirishdan avvalgi va keyingi
o‘rtacha qiymatining farqi, K.
Kalorimetrik sarf o‘lchagichlar ikki guruxga bo‘linadi.
Ulardan birinchisida
sarf qizdirgich iste’mol qilgan quvvat miqdoridan aniqlanadi. Bu quvvat o‘zgarmas
haroratlar farqi ∆t ni ta’minlaydi. Ikkinchi guruxdagi kalorimetrik sarf o‘lchagichlar
sarf qizitgichga berilgan o‘zgarmas quvvatdagi ∆t haroratlar farqidan aniqlanadi.
Haroratlar farqi, odatda, termojuftlar yoki qarshilik termometrlari orqali o‘lchanadi.
Qarshilik termometrlarini bir me’yorli oqim kesimini qoplaydigan to‘r shaklida
tayyorlab, kesim bo‘yicha o‘rtacha haroratni o‘lchash mumkin. O‘lchanayotgan
muhit odatda, 1...3
o
C ga qizdiriladi, shuning uchun, sarf o‘lchangan paytdagi iste’mol
qilingan quvvat katta bo‘lmaydi. Modda sarfini o‘lchashda, ko‘pincha, ikkinchi gurux
sarf o‘lchagichlari ishlatiladi.
Ikkinchi gurux sarf o‘lchagichning prinsipial sxemasi tasvirlangan. Sarf
o‘lchagichga ketma-ket ulangan ikkita qarshilik termometrlari o‘rnatilgan.
Termometrlarning ketma-ket ulanishi ulardagi tokning tengligini ta’minlaydi.
Bu hol termometrlarni qizitgichdan avvalgi va undan keyingi haroratlar farqi
bo‘yicha darajalashga imkon beradi. Qarshilik termometrlarining ikki tirsagi
R
1
va
R
2
doimiy qarshilikdan iborat bo‘lgan ko‘prik tirsaklariga ulanadi.
Kalorimetrik sarf o‘lchagichlarning afzalliklari – yuqori aniqlik sinfiga ega
(xatoligi ±0,5...1%); o‘lchash diapazoni katta (10:1); pulslanuvchi va kichik sarflarni
o‘lchash imkoni bor. Bu asboblarning kamchiligi – berilgan
haroratlar farqi va
oqimni isitish uchun elektr quvvatinng doimiyligini avtomatik ravishda saqlash
murakkab. Kalorimetrik sarf o‘lchagichlar asosan gazlar sarfini o‘lchash uchun
ishlatiladi.
44
Gazlar sarfini o‘lchash uchun ionli o‘lchash usulidan foydalanish mumkin. Bu
usul quvurdan o‘tayotgan gazlarning radioaktiv nurlanish manbalari yordamida
davriy ionlanishiga asoslangan. Gazning ionlashgan qismi ma’lum vaqt o‘tgach (bu
vaqt gaz tezligiga bog‘liq) nurlanish qabul qilgichiga boradi va bu yerda, tok impulsi
hosil bo‘ladi. Shundan so‘ng impuls kuchlanadi va bir qator o‘zgartirishlardan so‘ng
sarf birligiga keltiriladi. Shu bilan birga harakatdagi oqimga vaqti-vaqti bilan izotopli
radioaktiv nishonlar kiritiladi. Bu nishonlardan chiqadigan
impulslar qabul qiluvchi
qurilma orqali tutiladi va qator o‘zgartuvchi elementlar yordamida o‘lchash asbobiga
uzatiladi.
Ionli asboblar ishda g‘oyat qulay va ishonchli, ammo ularni ishlatish,
qo‘zg‘atish va ta’mirlash uchun maxsus xizmat xonasi, xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar
talab qilinadi, radioaktiv nurlanishdan tegishli himoya kerak bo‘ladi. Shuning uchun,
amalda sarfni o‘lchash uchun neytral nurlanish, masalan
ultratovush nurlanish
ma’qulroq.
Abu Bakr Muhammad ibn Ja’far Narshaxiy

|
Abu Bakr Muhammad ibn Ja’far Narshaxiy
|
bet | 6/8 | Sana | 03.08.2024 | Hajmi | 280,37 Kb. | | #269091 |
Bog'liq 1 мавзу (2)Abu Bakr Muhammad ibn Ja’far Narshaxiy (899-959) Buxoro yaqinidagi Narshax (hozirgi Vobkent tumanida) qishlog‘ida 899 yilda tavallud topgan. Narshaxiyning ilmiy asarlari to‘g‘risida ma’lumotlar juda kam. Uning faqat “Tarixi Buxoro” (“Buxoro tarixi”) asari bizgacha yetib kelgan. Asar qo‘lyozma nusxalarda va hozirgi zamon ilmiy tarixiy adabiyotlarda “Tarixi Narshaxiy”, “Taxqiq ul-Viloyat” (“Viloyat haqiqatini aniqlash”), “Axbori Buxoro” (“Buxoro haqida xabarlar”)kabi nomlar bilan atalib kelingan.
Biz o‘rganayotgan davr IX-XII asr fan va madaniyatining ravnaqini Abu Rayhon Beruniysiz (973-1048 y.) tasavvur qilish mumkin emas. Beruniy Xorazmda yashagan vaqtda hali juda yosh bo‘lishiga qaramay, Kat shahrida muhim astronomik kuzatishlar o‘tkazgan. Bu kuzatishlar uchun o‘zi asboblar ixtiro qilgan. Beruniy 22 yoshida o‘zi tug‘ilib o‘sgan vatanni tashlab ketishga majbur bo‘ladi va avval Rayga, keyin Jurjonga keladi. Bu yerda mashhur tabib, astronom, faylasuf Abu Saxl Iso al-Masixiy bilan tanishadi va undan ta’lim oladi. Beruniy o‘zining mashhur asarlaridan biri bo‘lmish “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarini Jurjonda yoza boshlagan.
Beruniy 1030 yilda “Hindiston” nomi bilan mashhur bo‘lgan eng yirik asarini yozadi. Bu asar juda katta ahamiyatiga ega bo‘lgan asar bo‘lib, bu haqda juda ko‘p g‘arb va sharq olimlari o‘zlarining fikr-mulohazalarini bildirganlar. Beruniyning bu asari ustida 20 yil ish olib borgan E.Zaxau uning arabcha tanqidiy teksti bilan ingilizcha tarjimasini 1888 yilda Londonda nashr ettiradi.
Abu Rayhon Beruniy o‘zining “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar”, “Minerologiya”, “Hindiston” asarlarida ijtimoiy hayot masalalarini yoritgan.
“Mineralogiya” asarining muqaddimasida inson va uning ijtimoiy adolat to‘g‘risidagi qimmatli fikrlarni bayon etgan.
Beruniy o‘z davrining etnosotsiologi ham edi. “Qadimgi xalqlardan qolgan yodgorliklar” asarida turli xalqlar: forslar, yunonlar, yahudiylar, xristian molikiylar va xristian nasturiylar, majusiylar, sobitlar, budparast arablar, musulmon arablar, turklar to‘g‘risida qimmatli ma’lumotlar yozib qoldirgan.
|
| |
Kerakli jihozlar - O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 16/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyKerakli jihozlar
|
Rasm
|
Bajarish algoritmi
|
Izoh
|
Cho`ntak ingalyatori
|
|
Himoya qopqog'ini silindrdan oling, uni ag'daring.
Spreyi yaxshilab silkit.
Chuqur nafas oling.
Aerozol naychasini og'zingiz bilan mahkam ushlang, boshingizni biroz egib oling.
Chuqur nafas oling va shu vaqtning o'zida purkagichning pastki qismini bosing: ayni paytda aerozol dozasi qo'llaniladi.
Nafasingizni 5-10 soniya ushlab turing yoki noqulayliklarga bardosh berguncha ushlab turing, so'ngra preparatni chiqarib oling va asta-sekin chiqaring.
Bir necha daqiqadan so'ng, agar siz dori-darmonning bir nechta dozasini qabul qilishingiz kerak bo'lsa, protsedura takrorlanishi mumkin.
Jarayondan so'ng, idishni qopqoq bilan yoping.
|
Unutmang: preparatning samaradorligi dozaning chuqurligiga bog'liq. Burun bo'shlig'iga dozani yuborayotganda, boshni qarama-qarshi elkaga va bir oz orqaga burish kerakligini unutmang. Preparatning o'ng burun teshigiga kirganda, burunning chap tomonini septumga bosish kerak.
|
Kichik guruhlarda ishlash metodi
Kichik guruhlarda ishlash metodi- guruh ichida kichik guruhlarga bo`linib berilgan topshiriqni jamoa bo`lib bajarish imkonini beradi.
- Metodning afzalligi jamoalarda o`zaro sog`lom raqobat bo`ladi.
- Metodni boshlashda guruhni kichik guruhlarga bo`lib olinadi.
- Bo`lingan guruhning har biriga alohida topshiriq beriladi.
- Har bir guruh alohida bahs munozara olib borib topshiriqqa yechim topishadi. Vaqt beriladi.
- Vaqt tugagandan so`ng har bir guruh o`z topshirigi javobini kelishgan holda bayon etadi.
Jamoalarga beriladigan topshiriq savollari
|
| |
O’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 6

|
O’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 6
|
bet | 22/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyO’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 6
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich
O’quv mashg’ulotga kirish
(15 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O’quvchilarni davomatini tekshirish
2.Darsga tayyorgarligini tekshirish
3.Mavzu: Nafas olish a’zolari kasalliklarida uchraydigan kechiktirib bo‘lmaydigan holatlar (bronxial astma xuruji, qon tuflash, o‘pkadan qon ketish)da shoshilinch yordam ko‘rsatishda hamshiraning o‘rni
|
Mashg’ulotga tayyorgarlik ko’radilar
Amaliyotga maxsus tibbiy libosda keladilar
Tinglaydilar va yozib oladilar
|
2-bosqich
Asosiy
(135)
|
Kirish yo’riqnomasi: O’quvchilar bilimini faollashtirish.
1.Savol-javob orqali bilimlarini faollashtirish 1-ilova
Yangi o’quv material bayoni
2.Amaliyot mavzusini tushintirish
Joriy yo’riqnoma: 2-ilova
Yangi o’quv materiali bo’yicha amaliy
mashq bajarish.
3.O’quvchilar bajarayotgan amaliy mashqni nazorat qilish va hatolarini tuzatish
|
Savollarga javob beradilar
Tinglaydilar
Yozib oladilar
Yo’riqli texnologik xaritaga amal qilib muolajalarni bajaradilar
Xato va kamchiliklarini to’g’rilaydilar
|
3-bosqich
Yakuniy
(10 daq)
|
1.O’quvchilarni baholarini e’lon qilish
2.O’rganganlarini kelgusi kasbiy faoliyatidagi ahamiyatini tushuntirish
3.Kelgusi mashg’ulot mavzu bilab tanishtirish va uyga vazifa berish
|
Tinglaydilar
Topshiriqni yozib oladilar
|
“Terapiya” fanidan ta’lim oluvchilarni bilimini baholash mezoni
|
| |
Bajariladigan ish nomi - O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 12/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyBajariladigan ish nomi
|
Kerakli jihozlar
|
Bajarish algoritmi
|
Izoh
|
Me`da shirasini olish
|
1.Yo`g`on me`da
zondi
2.Ingichka me`da
zondi
3.Sochiq
4.Stakan-200gr.
5.Lotok.
6.Shpris20
gramli.
7.8-10 ta
probirka.
8.Baos Evald ,
kofeinli, karam
damlama , go`sht
bul’oni , sinama
nonushtalar.
|
Me`da shirasini yo`g`on zond bilan olish. 1. Hamshira muolaja uchun kerakli jihozlarni tayyorlaydi. 2. Bemorga zondlash mohiyati tushintiriladi kechqurun soat 20.00 gacha ovqatlanish, dag`al , tez hazm bo`lmaydigan ovqatlar yemasligi , ertalab och nahorga sochiq bilan zondlash honasiga kelish aytiladi 3. Zondlash honasida bemor stulga qulay o`tirib oladi, ko`kragiga fartuk yoki choyshab y opib oladi 4. Zondni kiritishdan oldin kindikdan to to kurak tishlarigacha bo`lgan masofani o`lchab olinadi. 5. bemor boshi bir oz engashtiriladi, hamshira bemorning o`ng tomonidan turib , chap qo`li bilan boshini ushlab turadi, bemorga og`zini ochish aytiladi va o`ng qo`l bilan zondli til ildizi orqasiga kiritadi, bemor burni bilan chuqur nafas olish va yutinishni aytiladi (hamshira zondni belgilangan joygacha kiritishni davom etadi) 6. Zondni tashqi uchi idishga solinadi, me`da shirasi shu idishga oqib tushadi. Me`da shirasini olib bo`lmasa zondni bir necha marta yuqoriga va pastga surish tavsiya etiladi 7. Me`da shirasi yetarli miqdorda (100-150) ml olingandan so`ng bemor og`ziga sochiq tutib zond chiqarib olinadi. Agar kerakli miqdorda shira olinmasa , zond chiqariladi, sinov nonushtasi (Boas Evald 2,00 ml iliq suv+50 gr qotgan non uvitiladi) beriladi va 45 daqiqadan keyin zond kiritilib, shira olinadi. 8.Muolajadan so`ng zond yuviladi va qaynatiladi.Olingan shira yorliq yozilib laboratoriyaga jo`natiladi. Laboratoriyada shira tarkibi yana kislotaliligi tekshiriladi: (Кislotaliligi ko`p bo`lsa Giperasid, normada bo`lsa- Normasid , kam bo`lsa Gipoasid)
|
Ko`rsatma 1.Me`da kasalliklari . 2.Me`da shirasini tekshirish diagnostika maqsadida Mo`neliklar. 1.Me`da , qizilo`ngach raki 2.Nafas yetishmov chiligi kasalliklari da, me`dani o`tkir kasalliklarida (o`tkir gastrit)
|
Mavzu: №4 Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarish. Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanish. Muolaja xonasida antibiotiklarni eritish, dozasini hisoblash va in’eksiyalarni mulyajda bajarish
|
| |
O’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 3

|
O’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 3
|
bet | 10/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyO’quv amaliyot mashgulotining texnologik xaritasi № 3
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich
O’quv mashg’ulotga kirish
(15 daq)
|
Tashkiliy qism:
1.O’quvchilarni davomatini tekshirish
2.Darsga tayyorgarligini tekshirish
Mavzu: Laboratoriya tekshirish usullariga bemorlarni tayyorlash. Qon, siydik, balg‘amni tekshirishning diagnostik ahamiyati. Qon, siydik, balg‘am, me’da shirasi, najasning me’yoriy va patologiyadagi tahlilini ajratishni o‘rgatish.
|
Mashg’ulotga tayyorgarlik ko’radilar
Amaliyotga maxsus tibbiy libosda keladilar
Tinglaydilar va yozib oladilar
|
2-bosqich
Asosiy
(135)
|
Kirish yo’riqnomasi: O’quvchilar bilimini faollashtirish.
1.Savol-javob orqali bilimlarini faollashtirish 1-ilova
Yangi o’quv material bayoni
2.Amaliyot mavzusini tushintirish
Joriy yo’riqnoma: 2-ilova
Yangi o’quv materiali bo’yicha amaliy
mashq bajarish.
3.O’quvchilar bajarayotgan amaliy mashqni nazorat qilish va hatolarini tuzatish
|
Savollarga javob beradilar
Tinglaydilar
Yozib oladilar
Yo’riqli texnologik xaritaga amal qilib muolajalarni bajaradilar
Xato va kamchiliklarini to’g’rilaydilar
|
3-bosqich
Yakuniy
(10 daq)
|
Yakunlash
1.O’quvchilarni baholarini e’lon qilish
2.O’rganganlarini kelgusi kasbiy faoliyatidagi ahamiyatini tushuntirish
3.Kelgusi mashg’ulot mavzu bilab tanishtirish va uyga vazifa berish
|
Tinglaydilar
Topshiriqni yozib oladilar
|
“Terapiya” fanidan ta’lim oluvchilarni bilimini baholash mezoni
|
| |
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt 160 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni ___ nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy : O’quv amaliyoti
|
O’quv mashg’uloti rejasi, tuzilishi
|
Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarish.
Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanish.
|
O’quv mashg’uloti maqsadi: Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarish. Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanish bilan tanishtirish
|
O’qitish natijalari
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetensiya
|
Pedagogik vazifalar:
Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarish texnikasini o`rgatish
Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanishni o`rgatish
|
O’quv faoliyat natijalari:
Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarishni o`rganishadi
Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanishni o`rganishadi
|
O’qitish usullari
|
Tushuntirish, ko’rsatish, yo’riqnoma berish, amaliy mashqlar bajarish
|
O’qitish vositalari
|
Yozuv taxtasi, yo’riqli texnologik xarita, kerakli jihoz va asboblar,
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Jamoaviy, guruhli, yakka tartibli
|
O’qitish sharoiti
|
o’quv amaliyot xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Bajarilgan ishlarni tekshirish, og’zaki savol-javob, hisobatlar
|
Grelka haqida tushuncha - O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

Vaqt 160 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni ___ nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi
|
Amaliy : O’quv amaliyoti
|
O’quv mashg’uloti rejasi, tuzilishi
|
O‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash.
Plevra punksiyasi uchun kerakli ashyo tayyorlash
Bemorlarni plevral punksiyaga tayyorlash va uni o‘tkazishda amaliyot hamshirasining ishtiroki
|
O’quv mashg’uloti maqsadi: O‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash. Plevra punksiyasi uchun kerakli ashyo, bemorlarni tayyorlash va uni o‘tkazishda amaliyot hamshirasining ishtiroki bilan tanishtirish
|
O’qitish natijalari
|
Ushbu mavzuni o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetensiya
|
Pedagogik vazifalar:
O‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash texnikasini o`rgatish
Plevra punksiyasi uchun kerakli ashyo tayyorlash
Bemorlarni plevral punksiyaga tayyorlash va uni o‘tkazishda amaliyot hamshirasining ishtirokini tushuntirish
|
O’quv faoliyat natijalari:
O‘pkaning tiriklik sig‘imini aniqlash texnikasini o`rganishadi
Plevra punksiyasi uchun kerakli ashyo tayyorlashadi
Bemorlarni plevral punksiyaga tayyorlash va uni o‘tkazishda amaliyot hamshirasining ishtirokini tushuntirishadi
|
O’qitish usullari
|
Tushuntirish, ko’rsatish, yo’riqnoma berish,
|
O’qitish vositalari
|
Yozuv taxtasi, yo’riqli texnologik xarita, kerakli
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli
|
Jamoaviy, guruhli, yakka tartibli
|
O’qitish sharoiti
|
o’quv amaliyot xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Bajarilgan ishlarni tekshirish, og’zaki savol-javob, hisobatlar
|
-rasm. ВОД-50 ventilatorining aerodinamik xarakteristikasi

2.1-rasm. ВОД-50 ventilatorining aerodinamik xarakteristikasi
O’qiy ventilatorlarning texnik xarakteristikalari
Markazdan qochma ventilatorlarning texnik xarakteristikalari
Amaliy mashg’ulot № 3
Kompressor turini, sonini tanlab olish va qurilmaning zahira ko᾽rsatkichini aniqlash
KOMPRESSOR STANSIYASINING ISHLAB CHIQARISH UNUMDORLIGINI HISOBLASH.
1.1 Siqilgan havo iste’molchilarining umumiy miqdori.
nc= =n1+n2…nm=2+4+45+7+7+3+2+4+2+4+2+3=85.
1.2 Iste’molchilarning o’rtacha yoqilish koeffitsienti.
KB= ==
Bu yerda: ni — i-tipdagi bir hil nomdagi iste’molchilarning miqdori; qi — berilgan iste’molchining siqilgan havo nominal sarfi; k3i —ishlash koeffitsienti; i— mashina va mexanizmlarning yeyilishi natijasida siqilgan havo isrofi oshish koeffitsienti; kBI— mashina va mexanizmlarning yoqilish koeffitsienti; m — bir turdagi iste’molchilarning guruhlari miqdori. Son miqdori parametrlari va koeffitsientlari 1-jadvaldan olinadi.
=2 * 48 * 1,0 * 1,1 * 1,0 + 2 * 22 * 0,25 * 1,1 * 0,4 + 2 * 20 * 0,38 * 1,15 * 0,45 + 4 * 10 * 0,8 * 1,2 * 0,15 + 4 * 16 * 0,8 * 1,1 * 1,0 + 2 * 16 * 1,0 * 1,2 * 0,5 + 45 * 1,4 * 1,0 * 1,15 * 0,4 + 7 * 3,5 * 1,0 * 1,15 * 0,65 + 7 * 5,0 * 0,7 * 1,0 * 1,0 + 4* 2,5 * 0,8 * 1,05 * 1,0 + 3 * 2,5 * 0,8 * 1,2 * 0,5 + 3 * 35 * 1,0 * 1,15 * 0,3 = 319.605 м3/мин;
=2 * 48 * 1,0 * 1,1 + 2 * 22 * 0,25 * 1,1 + 2 * 20 * 0,38 * l,15 + 4 * 10 * 0,8 * 1,2 + 4 * 16 * 0,8 * 1,1 + 2 * 16 * 1,0 * 1,2 + 45 * 1,4 * 1,0 * 1,15 + 7 *3,5 * 1,0 * 1,15 + 7 * 5,0 * 0,7 * 1,0+4 * 2,5 * 0,8 * 1,05 + 3 * 2,5 * 0,8 * 1,2 + 3 * 35 * 1,0 * 1,15 = 529.775 м3/мин.
Iste’molchilarning bir vaqtda ishlash koeffitsient - Ко ni berilgan grafikdan пс va Kv miqdorlar orqali topiladi. Ко =0.71
1.3 Iste’molchilarning umumiy havo sarfini hisoblash.
Qn= =1,1∙0,71∙529.775=413.754 m3/min;
Bu yerda: =1,05+1,15— shaxta va yer yuzasida hisobdan tashqarida bo’lgan siqilgan havo iste’molchilarining zaxira koeffitsienti.
1.4 Pnevmatik tarmoqlardagi quvurlarning umumiy uzunligi.
=L1-2+L8-14…=280+120+180+140+200+360+300+240+220+230+310+
250+270+260+320+170+230=4080m.
1.5 Pnevmatik tarmoqlarda germetiksizlanish oqibatida hosil bo’lgan isrof miqdori
Qус= = 0,003.4080=12.24 m3/min;
Bu yerda р = 5 bar — iste’mol punktlarida siqilgan havoning o’rtacha bosimi; а = 0,003 m3/(min-m) — 5 barda ishlaydigan iste’molchilarning bosimini hisoblashda ruxsat etilgan isrof miqdori, quvurlarning uzunlik miqdoriga bog’liq holda.
1.6.Havo iste’mol punktlaridagi isrof kattaligining miqdori.
Qун= = 0,4 ∙ 85 =34.0 m3/min;
Bu yerda b= 0,4m3/min; — 5 bar bosim ostida ishlayotgan iste’molchilarning ulangan qismlaridagi normaga muvofiq isrofi.
1.7. Kompressor stansiyasining umumiy ishlab chiqarish unumdorligi.
Qкс=Qп+Qус+Qуп=413.754+12.24+34.0=460m3/min;
|
Mezonlar  
  
Baho - O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 15/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyMezonlar
|
Baho
|
1
|
Olgan bilimlarini ishlab chiqarishda qoʻllay oladigan, ushbu fanni boshqa fanlar bilan bogʻlay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni toʻliq bajargan va yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa ta’lim oluvchilarga oʻrnak boʻladigan
|
5
|
2
|
Oʻquv koʻrgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan bilimlarini sogʻliqni saqlashdagi oʻrnini toʻgʻri tushungan, mustaqil fikrlay oladigan, olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
|
4
|
3
|
Darslarda 95% gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan, oʻquv qurollari toʻliq boʻlgan, adabiyotlardan foydalanishni bilgan
|
3
|
4
|
Ta’lim standartlarida belgilangan bilm va koʻnikmalarni 55% dan kam oʻzlashtirgan ta’lim oluvchilar
|
2
|
Izoh: oʻquv dasturining mantiqan tugallangan boʻlimi boʻyicha oʻquvchi albatta baholanadi va natijasi oʻtish balidan (3 ball) past boʻlganda qayta nazorat belgilanadi.
Yo`riqli texnologik xarita
(O`quv amaliyoti uchun)
Kasb kodi va nomi: 50910203-Hamshiralik ishi
O`quv amaliyot nomi: Terapiyada hamshiralik ishi
Mavzu : Oddiy fizioterapevtik muolajalarni bajarish. Cho‘ntak ingalyatorlaridan foydalanish. Muolaja xonasida antibiotiklarni eritish, dozasini hisoblash va in’eksiyalarni mulyajda bajarish
Maqsad : Cho`ntak ingalyatoridan foydalanishni o`rgatish
|
| |
Mezonlar  
  
Baho - O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli

|
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli
|
bet | 11/33 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 364,88 Kb. | | #105668 |
Bog'liq terapiya amaliyMezonlar
|
Baho
|
1
|
Olgan bilimlarini ishlab chiqarishda qoʻllay oladigan, ushbu fanni boshqa fanlar bilan bogʻlay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni toʻliq bajargan va yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa ta’lim oluvchilarga oʻrnak boʻladigan
|
5
|
2
|
Oʻquv koʻrgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan bilimlarini sogʻliqni saqlashdagi oʻrnini toʻgʻri tushungan, mustaqil fikrlay oladigan, olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
|
4
|
3
|
Darslarda 95% gacha qatnashgan, ma’ruza matnini yozgan, oʻquv qurollari toʻliq boʻlgan, adabiyotlardan foydalanishni bilgan
|
3
|
4
|
Ta’lim standartlarida belgilangan bilm va koʻnikmalarni 55% dan kam oʻzlashtirgan ta’lim oluvchilar
|
2
|
Izoh: oʻquv dasturining mantiqan tugallangan boʻlimi boʻyicha oʻquvchi albatta baholanadi va natijasi oʻtish balidan (3 ball) past boʻlganda qayta nazorat belgilanadi.
Yo`riqli texnologik xarita
(O`quv amaliyoti uchun)
Kasb kodi va nomi: 50910203-Hamshiralik ishi
O`quv amaliyot nomi: Terapiyada hamshiralik ishi
Mavzu : Laboratoriya tekshirish usullariga bemorlarni tayyorlash. Qon, siydik, balg‘amni tekshirishning diagnostik ahamiyati. Qon, siydik, balg‘am, me’da shirasi, najasning me’yoriy va patologiyadagi tahlilini ajratishni o‘rgatish.
Maqsad : O`quvchilarda mavzu bo`yicha nazariy bilimlarni mustahkamlab, ko`nikma va malakalarni shakllantirish.
|
| |