Insert jadvali - Maktabgacha yoshdagi bolalarni tartib qoidalarga o’rgatishning pedagogik asoslari mavzusida yozgan...

Insert jadvali
Ushbu metod ham samarali metod hisoblanib, undan maktabgacha ta’lim jarayonida ham foydlanish mumkin. Ayniqsa, bolalarni tartib - qoidalarga o’rgatish maqsadida tashkil etilgan mashg’ulotlar, jumladan, milliy qahramonlar haqidagi hikoyalar, vatanimiz tabiati va boyliklari, davlatimiz ramzlari, shuningdek, mashhur allomalar hayoti va faoliyati tasvirlangan suratlardan foydalanish maqsadga muvofiq.
Bugungi kunda ta’lim tizimining har bir bosqichida muvaffaqiyatli qo‘llanib kelinayotgan metodlardan biri - klasterdir. «Klaster» so'zi “tarmoq”, “bog'lam” ma'nosini anglatadi. Bu usul ko'p variantli fikrlashni, o'rganilayotgan tushuncha (hodisa, voqea)lar o'rtasida aloqa o'rnatish malakalarini rivojlantiradi. Klasterlar asosan yangi fikrlarni uyg'otish, mavjud bilimlarga yetib borish yo‘li bo'lib, muayyan mavzu bo'yicha yangicha fikr yuritishga chorlaydi. Klaster tuzishda guruhdagi barcha bolalarning ishtirok etishi lozim bo’ladi. Klasterni tuzish qoidasi quyidagicha bo‘ladi:
1. Aqlingizga nima kelsa, barchasini yozing. G‘oyalari sifatini muhokama qilmang faqat ularni yozing.
2. Xatni to‘xtatadigan imlo xatolariga va boshqa omillarga e’tibor bermang.
3. Ajratilgan vaqt tugaguncha yozishni to‘xtatmang. Agarda aqlingizda g‘oyalar kelishi birdan to‘xtasa, u holda qachonki yangi g‘oyalar kelmaguncha qog‘ozga rasm chizib turing.
Grafikli orgnayzerlar turidan yana biri - toifalash jadvali hisoblanadi. Toifa-xususiyat va munosabatlarni muhimligini namoyon qiluvchi (umumiy) alomat hisoblanadi. U ajratilgan alomatlar asosida olingan ma’lumotlarni birlashtirishni ta’minlaydi. U bolalarda tizimli fikrlash, ma’lumotlarni tuzilmaga keltirish, tizimlashtirish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Dastlab bolalar toifali sharhlashni tuzish qoidasi bilan tanishadilar. Aqliy hujum, klaster tuzish, yangi o‘quv materiali bilan tanishishdan so‘ng, kichik guruhlarda olingan ma’lumot lavhalarini birlashtirish imkonini beradigan toifalarni izlaydilar. Bolalar toifalarni jadval ko‘rinishida rasmiylashtiradilar. G‘oyalarni ma’lumotlarni toifaga mos ravishda bo‘ladilar. Ish jarayonida toifalarning ayrim nomlari o‘zgarishi mumkin. Yangilari paydo bo‘lishi mumkin. So‘ngra bajarilgan ish natijalari taqdimot qilinadi. Toifalash sharhini tuzish qoidasi quyidagicha bo‘ladi:
1. Toifalar bo‘yicha ma’lumotlarni taqsimlashning yagona usuli mavjud emas.
2. Bitta kichik guruhda toifalarga ajratish boshqa guruhda ajratilgan toifalardan farq qilishi mumkin.
3. Ta’lim oluvchilarga oldindan tayyorlab qo‘yilgan toifalarni berish mumkin emas bu ularning mustaqil tanlovi bo‘la qolsin. Masalan, yil fasllarini o‘rgatish va ularda tabiatga muxabbat tuyg’usini shakllantirishda toifalash jadvalidan foydlanish mumkin.
Maktabgacha ta’lim muassasalarida - Bilaman/ Bilishni hohlayman/ Bilib oldim- texnologiyasidan foydalanishning ahamiyati ham katta. Ushbu metod mavzu, matn, bo‘lim bo‘yicha izlanuvchilikni olib borish imkonini beradi. Tizimli fikrlash, tuzilmaga keltirish, tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Dastlab bolalar jadvalni tuzish qoidasi bilan tanishadilar. Alohida kichik guruhlarda jadvalni rasmiylashtiradilar. “Mavzu bo‘yicha nimalarni bilasiz” va “Nimani bilishni xohlaysiz” degan savollarga javob beradilar (oldindagi ish uchun yo‘naltiruvchi asos yaratiladi). Jadvalning 1 va 2 bo‘limlarini to‘ldiradilar. Xikoyani tinglaydilar, mustaqil o‘qiydilar. Mustaqil kichik guruhlarda jadvalning 3 bo‘limni to‘ldiradilar. B/B/B jadvali
|