HOZIRGI O’ZBEK ADABIYOTINING YIRIK NAMOYANDALARI

HOZIRGI O’ZBEK ADABIYOTINING YIRIK NAMOYANDALARI
FE’L ZAMONLARI
Topshiriq. “Erkin Vohidov” matnini o’qing va so’zlab bering.
ERKIN VOHIDOV
O‘zbekiston xalq shoiri va O‘zbekiston Qahramoni Erkin Vohidov 1936 – yili Farg‘ona viloyati Oltiariq tumanida tug‘ilgan.
Taniqli shoir va jamoat arbobi ToshDuning filologiya fakultetini 1960 – yilda tugatgan.
U “Yosh gvardiya”, G’ofur G’ulom nomidagi adabiyot va san’at nashriyotlarida bosh muharrir, direktor lavozimlarida ishlagan.
Shoirning “Tong nafasi” (1961), “Yurak va aql” (1963), “Mening yulduzim” (1964), “Lirika” (1965), “Yoshlik zavoli” (1968) kabi o‘nlab kitoblari nashr qilingan. “Oltin devor” komediyasi hozirgacha teatr sahnasidan tushmay kelmoqda.
Hozirda sevimli shoirimiz O‘zbekiston Oliy Majlisida qo’mita raisi sifatida faoliyat yuritib kelmoqda.
MUHAMMAD YUSUF
Shoir Muhammad Yusuf 1951 – yilda Andijon shahrida tug’ildi. Toshkent Davlat universiteti (hozirda O’zbekiston Milliy universiteti)ni tamomlagan.
Muhammad Yusuf XX asr oxiri o’zbek she’riyatida o’z so’zini ayta olgan shoirlardan biri edi. Ayniqsa, uning qatag’on qurbonlari Cho’lpon, Qodiriy, Fayzulla Xo’jayevlarni yod olib yozgan she’rlari o’sha yillari xalq qalbidan chuqur joy egalladi.
Muhammad Yusufning odamiylik, sevgi va vafoni ulug’lovchi ko’plab she’rlari kuyga solinib, xalqimiz sevgan qo’shiqlarga aylandi.
Shoir she’rlari sodda va ravon til bilan yozilgan. Uning ijodida xalq qo’shiqlaridagi kabi ohangdorlik bor.
Istiqlol yillari Muhammad Yusuf Vatanni madh etuvchi bir qator she’rlar yozdiki, ularga kuy bastalanib, katta - katta bayramlarda ijro etib kelindi.
Shoir qalamiga mansub “O’zbekiston”qo’shig’i mamlakatimiz yoshlarining madhiyasiga aylandi:
Oq yo‘rgakka o’ragansan o’zing bizni,
Oq yuvib, oq taragansan o‘zing bizni,
Beshigimiz uzra bedor ona bo’lib,
Kunimizga yaragansan o’zing bizni.
Adoying bo’lgaymiz seni, O‘zbekiston,
Hech kimga bermaymiz seni, O‘zbekiston,
Fidoying bo‘lgaymiz seni, O‘zbekiston,
Hech kimga bermaymiz seni, O‘zbekiston.
Tuzing totib, unutganlar xor bo‘ladi,
Ko‘zlariga ikki dunyo tor bo‘ladi,
Tinch kuningni ko’rolmagan yurtfurushlar,
Bir kun, bir kaft tuprog‘ingga zor bo‘ladi.
Boldan shirin taxir qora bug‘doying ham,
O‘zingdan bo’lsa gar shohi gadoying ham,
Bir jonu tan bir-biringdan rozi yursang,
Hudoying ham sendan rozi hudoying ham.
Shoir Muhammad Yusuf 2001- yili vafot etdi. Uning qo’shiqlari, she’rlari esa xalq xotirasida hali uzoq yashaydi.
OYBEK
Oybek 1905 - yilda Toshkentning eski shahar qismida tug’ildi. Asli ismi Muso Toshmuhammad og’li bo‘lib, Oybek uning taxallusidir.
Oybek “Fanga yurish”, “So’zim”, “Na’matak” kabi ajoyib she’rlar muallifi. Shuningdek, u bir qator dostonlar, jumladan “Navoiy” romanini yaratdi.
Oybek nafaqat shoir, balki, buyuk adib hamdir. Navoiy hayoti va faoliyatini chuqur o‘rganish natjasida 1944 - yilda “Navoiy” romanini bitiradi. Bu asar ulug‘ mutafakkirga qo’yilgan o‘ziga xos yodgorlikdir. Mazkur asar 1946 - yildayoq rus tiliga tarjima qilindi. Yozuvchi romanda shoir, davlat arbobi Alisher Navoiyning xalq uchun baxshida hayotini chiroyli tasvirlab berdi.
Oybek nafaqat shoir, yozuvchi, balki mohir tarjimon ham. U Pushkin, Lermontov, Tolstoy kabi rus klassiklari asarlarini o’zbek tiliga tarjima qilgan.
Oybekning asarlari esa rus, ukrain, qozoq, tojik, fransuz, nemis, chex, xitoy va boshqa tillarga tarjima qilingan.
Atoqli shoir, adib, davlat va jamoat arbobi, akademik Muso Toshmuhammad og’li Oybek 1968 - yilda vafot etdi.
Oybek hayoti va ijodiga bag‘ishlangan asarlar ham yaratilgan. Ular orasida L.Batning biografik asarini ta’kidlash mumkin.
|