Axborotlarni o’lchash - 1-mavzu. Boshqaruv hisobi jarayonlarining mazmuni va konsepsiyasi (4 soat) Reja

|
1-mavzu. Boshqaruv hisobi jarayonlarining mazmuni va konsepsiyasi (4 soat) Reja
|
bet | 9/10 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 143,5 Kb. | | #137494 |
Bog'liq 1-мавзу Бошкарув хисоби Лотин13. Axborotlarni o’lchash. Xo’jalik jarayonlarini umumlashtirish uchun moliyaviy hisobda faqat qiymat o’lchovi qo’llaniladi va so’mlarda ifoda etiladi.
Boshqaruv hisobida esa hisob o’lchovlarining moddiy, mehnat va qiymat kabi barcha turlaridan foydalaniladi.
14. Hisobot tuzishning davriyligi. Moliyaviy hisobot qat’iy belgilangan muddatlarda tuziladi hamda taqdim etiladi.
Boshqaruv hisobida hisobot har kuni, har hafta va h.k. muddatlarda tuzilishi mumkin. Hisobotlarni taqdim etish muddati korxona rahbariyati tomonidan belgilanadi. Muhimi, hisobot iste’molchilarga foydali bo’lishi va o’z vaqtida taqdim etilishi lozim.
15. Axborotning sodir bo’lish vaqti. Moliyaviy hisob korxonaning moliyaviy tarixini aks ettiradi. Unda xo’jalik muomalalari ularning sodir bo’lganligini tasdiqlovchi hujjatlar orqali qayd etiladi ya’ni hisobning bu turi korxona xo’jalik faoliyatida allaqachon sodir bo’lgan muomalalarni tasdiqlaydi.
Boshqaruv hisobining maqsadi esa sodir bo’lgan voqyealar tahlili asosida istiqbolga mo’ljallangan tavsiyalar, boshqaruv va investisiya qarorlari dasturini ishlab chiqishdan iborat.
Moliyaviy hisob xo’jalik muomalalari sodir bo’lgandan so’ng, boshqaruv hisobi esa voqyea-hodisalarni oldindan tashxislab berishi zarur. Shu boisdan, boshqaruv hisobini ko’pincha taxminlash hisobi, maxfiy hisob deb ham ataydilar.
16. Axborotning aniqlik va ishonchlilik darajasi. Moliyaviy axborot sodir bo’lgan operasiyalarni aks ettiradi, shu bois, u xolislik xususiyatiga ega va auditorlik tekshiruvidan o’tadi.
Boshqaruv hisobi esa ko’proq bo’lajak davrga mo’ljallangan istiqbol bilan ish tutadi. Shu bois, boshqaruv hisobidagi axborot ehtimollik va subyektiv (xususiylik) tavsifiga ega.
17. Xarajatlar va daromadlarni guruhlash yo’llari. Moliyaviy hisobda xarajatlar kalkulyasiya moddalari bo’yicha, daromadlar esa korxona va uning faoliyat turlari (segmentlari) bo’yicha guruhlanadi va aks ettiriladi.
Boshqaruv hisobida xarajatlar xarajat moddalari bo’yicha, daromadlar esa bo’linmalar va mahsulot(ish, xizmat)lar turlari bo’yicha guruhlanadi va aks ettiriladi. Xarajat moddalarining ro’yxati tarmoq yo’riqnomalari bilan belgilanadi hamda korxonaning hisob siyosatida ifodalanadi.
Boshqaruv va moliyaviy hisoblarning turli mualliflar tomonidan turlicha qiyosiy talqin qilinadi. Ushbu muammoga turli mualliflar qarashlarini umumlashtirilgan holda quyidagi belgilarni taklif etishni maqsadga muvofiq deb bilamiz. Ular ko’p darajada boshqaruv va moliyaviy hisob o’rtasidagi mavjud tafovutlarni va mohiyatini xoliroq aks ettiradi.
Boshqaruv hisobidagi axborot tuzilmasi, tarkibi uning foydalanuvchilarning extiyojlariga bog’liq. Boshqaruv hisobining har qanday tizimi eng avvalo xarajatlar, daromadlar va aktivlar kabi kategoriyalarga tayanadi va asosli qurilmalardan o’ziga yoqqanini tanlab oladi. Bu tuzilmalarni qo’llashda asosiy mezon uzatiladigan axborotning foydaliligidir.
Ya.V.Sokolov boshqaruv va moliyaviy hisob o’rtasidagi munosabatni noyob chizmasini taklif etadi. 1-Chizma.
A – boshqaruv hisobi S – moliyaviy hisob B – hisob siyosati
|
| |