nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dars ishlanmasi (konspekt)

|
Dars ishlanmasi (konspekt)
|
Sana | 14.01.2024 | Hajmi | 47 Kb. | | #137233 |
Bog'liq 1 sinf a va o unlilari mavzusida dars[1]
DARS ISHLANMASI
Dars sanasi:_________ Sinf: ___
Fan nomi: Ona tili
Dars mavzusi: A va O unlilari
Dars maqsadi:
ta’limiy maqsad: o’quvchilarga mavzuni to’liq yetkazish, o’tilgan mavzularni mustahkamlash
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarni chiroyli yozuv qoidalariga rioya qilishga o’rgatish, ularga estetik tarbiya berish
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarning mantiqiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish, savodli yozish uquvlarini o’stirish
Dars turi: aralash
Dars uslubi: kichik guruhlarda va yakka holda ishlash
Darsda foydalaniladigan jihozlar: rasmlar, ko’rgazma, tarqatma materiallar, kesma harflar
Ilmdan bir shu’la dilga tushgan on,
Shundan bilursankim ilm bepoyon.
Dars jarayoni va texnologiyasi
Ishning nomi
|
Bajariladigan ishning mazmuni
|
Metod
|
Vaqt
|
1-bosqich
Tashkiliy qism
|
Darsni tashkil etish. O’quvchilarning davomatini aniqlash. Sinfning darsga tayyorgarligi tekshiriladi
|
Suhbat
|
2 minut
|
2-bosqich Ehtiyojlarni aniqlash
|
O’quvchilarning ehtiyojlarini aniqlab, mavzuga oid tushunchalar beriladi
Harflarni yozish o’rgatiladi
|
Savol-javob
|
3 minut
|
3-bosqich Yangi mavzu bayoni
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash
A va O unlilari haqida tushuncha berish
Harflarni bog’lab yozishni mashq qilish
11 – 12 mashqni bajarish
|
Tushuntirish, izlanish
Og’zaki savol-javob
|
31 minut
|
4-bosqich Mustahkamlash
|
Mavzu yuzasidan savol va topshiriqlar O’yinli mashg’ulotlar
|
Muammoli izlanish
|
6 minut
|
5-bosqich rag’batlantirish
|
O’quvchilarning darsga ishtiroki hisobga olinib rag’batlantiriladi
|
|
2 minut
|
6-bosqich
Uyga vazifa
|
13-mashq 10 -bet
|
izlanish
|
1 minut
|
Darsning borishi:
1-2 bosqichlar texnologik xarita asosida tashkil etiladi
O’tilgan mavzuni takrorlash, o’quvchilar bilimini aniqlash va mustahkamlash maqsadida aqliy hujum savollari beriladi.
1. O’tgan darsda qaysi mavzu bilan tanishgan edik?
O’zbek tilida nechta tovush bor?
Unli harflar nechta?
O’zbekiston poytaxti qaysi shahar?
Tovushlar yozuvda nimalar bilan ifodalanadi?
Nimani talaffuz qilamiz va eshitamiz?
III. Yangi mavzuni tushuntirish
O’quvchilar diqqati doskaga jalb etiladi. Yangi mavzu e’lon qilinadi.
Mavzuga oid mashqlar bajariladi.
a, e, I, o, u, o’ – unli tovushlarni ifodalovchi harflar
|
11-mashq. So’zlarning birinchi bo’g’inidagi a tovushini talaffuz qiling
Baho, bahor, davlat, jahon, javon, hammom, havo, Shavkat.
12-mashq. Nuqtalar o’rniga a yoki o unlisini qo’yib o’qing
Qovoq, qarmoq
Tovoq, barmoq
O’quvchilarning so’zlarni yozishda qo’l harakatlari kuzatib turiladi.
Dam olish daqiqasi
IV.Yangi mavzuni mustahkamlash
O’quvchilar yozgan matnlarini o’qib beradilar. Ularning fikri umumlashtiriladi. Savollar orqali mavzu mustahkamlanadi.
. V. O’quvchilar darsga ishtirokiga qarab rag’batlantiriladi.
Uyga vazifa. 13-mashq.
|
| |
O‘quvchi shaxsiga yo‘naltirilgan ta’lim va uning mohiyati

|
O‘quvchi shaxsiga yo‘naltirilgan ta’lim va uning mohiyati
|
bet | 19/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)O‘quvchi shaxsiga yo‘naltirilgan ta’lim va uning mohiyati.
O‘quvchi shaxsiga yo‘naltirilgan ta’limda dars shakli
Hozirgi vaqtda taʼlim-tarbiya jarayonida pedagogik innovatsiyalarni keng koʻlamda qoʻllash jahon taraqqiyotining global tendensiyasi hisoblanadi. Pedagogik innovatsiyalar koʻlamining ortib borishi, mamlakatda modernizatsiya jarayoni tez surʼatlar bilan rivojlanayotgan ayni davrda taʼlim sohasiga yangiliklarni tizimli ravishda kiritishga alohida eʼtibor qaratilmoqda. Ammo koʻplab pedagogik innovatsiyalarning yaratilayotganiga qaramay, taʼlim jarayonlariga oʻqitishning yangi mazmun, shakl, metod va vositalarini tatbiq etish boʻyisha pedagogik tadqiqotlarni joriy etish darajasini hozircha yetarli deb boʻlmaydi.
Darhaqiqat, yangilangan taʼlim tizimini joriy etishda har bir oʻqituvchining oʻz faniga va barkamol avlod taʼlim-tarbiyasiga oid yangiliklarni muntazam oʻrgana borib, ularni oʻz mehnat faoliyatida izshil qoʻllay bilish mahoratiga ega boʻlishi bugungi kunning muhim talabidir. Bu borada Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyevning Oʻqituvshi va murabbiylar kuniga bagʻishlangan tantanali marosimdagi nutqida shunday deb ta’kidladi: “Hammamizga ayonki, taraqqiyotning tamal toshi ham, mamlakatni qudratli, millatni buyuk qiladigan kush ham bu – ilm-fan, ta’lim va tarbiyadir. Ertangi kunimiz, Vatanimizning yorugʻ istiqboli, birinshi navbatda, ta’lim tizimi va farzandlarimizga berayotgan tarbiyamiz bilan chambarshas bogʻliq. ... Shuning ushun ham keyingi yillarda yurtimizni har tomonlama taraqqiy ettirish, yangi Oʻzbekistonni yaratish maqsadida barsha sohalar qatori ta’lim tizimida ham tub islohotlar olib borilmoqda.” Shuningdek, bu nutqida Prezidentimiz 2020-yil 23-sentabrda qabul qilingan “Ta’lim toʻgʻrisida”gi qonun va u orqali ta’lim sohasida amalga oshiriladigan vazifalar haqida toʻxtaldi, oʻqituvchilarga mualliflik dasturi va oʻqitish uslublarini joriy qilish, zamonaviy oʻqitish uslublarini erkin tanlash huquqi berilganini ta’kidladi.
Novatorlikka qiziqish uygʻotish, yangilik yaratishga intiluvchan shaxsni tarbiyalash ushun taʼlimning oʻzi yangiliklarga boy boʻlishi, unda ijodkorlik ruhi va muhiti hukm surishi lozim. Ana shunday dolzarblikdan kelib chiqqan holda, bugungi kunda pedagogikaning mustaqil sohasi – pedagogik innovatsiya jadallik bilan rivojlanib bormoqda.
|
| |
O’yin texnologiyalari (o’yin ta’limi)

|
O’yin texnologiyalari (o’yin ta’limi)
|
bet | 25/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)O’yin texnologiyalari (o’yin ta’limi) – ijtimoiy tajribalarni o’zlashtirishning barcha ko’rinishlari: bilim, ko’nikma,
malaka hamda hissiy-baholovchi faoliyat jarayonini hosil qilishga yo’naltirilgan shartli o’quv vaziyatlarini ifodalovchi shaxsga yo’naltirilgan ta’lim (pedagogik texnologiya)
turlaridan biri.
O’quv jarayonida o’yin texnologiyalarining o’rni, roli, shuningdek, o’yin elementlari hamda ta’limning o’zaro uyg’unligi ko’p jihatdan o’qituvchi tomonidan pedagogik o’yinlar mohiyati, funktsiyasi va turlarining qanchalik tushunilishi bilan belgilanadi. Har qanday o’yinlar kabi pedagogik jarayonlarda foydalaniladigan o’yinlar ham o’zining aniq maqsadi va natijasiga ega bo’ladi.
Ta’lim muassasalarida ko’p holatlarda rolli va kasbiy xarakterga ega ishbilarmonlik o’yinlarian foydalaniladi. Muhimi pedagogik maqsadlarda qo’llaniladigan o’yinli texnologiyalarining asosini talabalarning faollik va tezkorlikka asoslangan faoliyati tashkil etadi.
1. Didaktik o’yinlar – o’rganilayotgan obyekt, hodisa,
jarayonlarni modellashtirish asosida o’quvchilarning bilishga
bo’lgan qiziqishlari, faolliklarini oshiradigan o’quv faoliyati
turi hisoblanadi. Bu kabi o’yinlar o’quvchilar tomonidan
ijtimoiy-foydali mehnat va o’qish ko’nikmalarini faol
o’zlashtirishda muhim ahamiyatga ega bo’lib, ularning ahamiyati
natijalar bilan emas, balki jarayonning mazmuni va kechishi
bilan belgilanadi; bu kabi o’yinlar bolalarni ijtimoiy
munosabatlar jarayonida faol ishtirok etishga tayyorlaydi,
ulardagi turli psixologik zo’riqishlarni kamaytiradi.
2. Syujetli o’yinlar – pedagogik voqelik, hodisalar
bayonining muayyan izchilligi va unda ishtirok etayotgan shaxslar
faoliyatining o’zaro bog’liqligiga asoslangan o’yinlar sanaladi.
Bu kabi o’yinlar odatda pedagogik muammolarning echimini
izlash, ta’lim-tarbiya jarayonida yuzaga kelgan muammoli
vaziyatlarni bartaraf etish, shaxsni qayta tarbiyalash maqsadida
qo’llaniladi.
|
| |
indications - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

30
35
40
45
50
executives, company employees and
analysts by the publishers. The publishers’
surveys present detailed statistical and analytical data on the companies that
they rank. For example, in order to rank America’s
most admired companies,
Fortune magazine started with the ten largest companies by
revenue in sixty-
six industries. They surveyed 10,000 executives, directors, and
securities
analysts related to those companies, who then rated the various companies in
their own industries based on certain criteria.
For the most admired companies,
the survey
respondents were asked to select the ten companies in any industry
that they admired most. Another popular example is
Fortune’s Best Companies
to Work For rating. To determine which companies make it on the list and
where they should rank, the publisher sends surveys to employees of all the
Fortune 1,000 companies, plus the 200 largest
privately held US companies.
Among all the ratings, the most trusted and well-known rankings are done
by
Fortune and
Business Week magazines.
Fortune magazine publishes many
company rankings every year, including the Fortune 500, Fortune 100 Best
Companies to Work For, Global Most Admired Companies
and Fortune Global
500. In
Fortune magazine’s Global 500, a few of the companies that regularly
show up on the list include General
Electric, Exxon Mobile, IBM, and Bank of
America. This list’s ranking is based
primarily on financial performance. By
comparison, the Fortune Global Most Admired rankings are based on executives’
surveys. Companies regularly appearing on this list year after year include
General Electric, Wal-Mart, and Microsoft. Finally turning to
Business Week
magazine’s Global 1,000 ratings, one will find such companies as General
Electric, Exxon Mobile, and Wal-Mart
crop up in the top five companies year
after year.
Reading Time
_______ minutes _______ seconds
550 words
27
analyst --- a person who studies
trends in a particular field
30
revenue --- profit; income
31
securities analyst --- a person who studies stocks and the stock market
34
respondent --- a person giving answers
38
privately held --- owned by one person
45
primarily --- mainly; for the most part
50
crop up --- to appear;
to show up
145
Key words - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish...

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
192
w
www.oriens.uz
December
2022
neyroanatomistlar va olimlar miyaning qanday ishlashini o‘rganish bo‘yicha keng
izlanishlar olib borichgan va sezilarli yutuqlarga erishganlar. Inson asab tizimining
tuzilishi va funksiyalarini o‘rganib, ular miyaning “o‘tkazuvchanligi” haqida ko‘p
ma’lumotlarga ega bo‘ldilar, lekin uning ishlashi haqida juda kam ma’lumot
aniqlangan.
Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, miya hayratlanarli darajada murakkab bo‘lib, har
biri yuzlab yoki minglab boshqa neyronlar bilan bog‘langan milliardlab neyronlar
tizimi insoniyat tomonidan yaratilgan super kompyuterlar beradigan eng katta
natijalar ham xech qancha imkoniyat bermasligi aniqlangan. Bu insonning tabiiy
intelektini qay darajada mukammalligi va murakkabligini ko’rsatadi. Shuning uchun
sun’iy neyron tarmoqlarini o‘rganish muhim masalardan hisoblanadi.
ADABIYOTLAR SHARXI - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari...

|
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilganBog'liq sun-iy-neyron-tarmoqlarini-o-qitish-usullariADABIYOTLAR SHARXI
Neyron tarmoqlar va sun’iy aqlni o‘rganish doirasida juda ham ko‘plab, olimlar,
tadqiqotchilar hamda muhandislar keng ko’lamli ishlar olib borganlar. Jumladan,
neyrotarmoqlarni o‘rganishdagi birinchi qadam 1943-yilda neyrofiziolog Uorren
Makkalok va matematik Uolter Pittsning sun’iy neyronlar, shuningdek, elektr
zanjirlari yordamida neyron tarmoq modelini amalga oshirish haqidagi maqolasini
chop etganida qo‘yildi.
1949-yilda D.Xebb miyadagi neyronlarning bog‘lanish hususiyatlari va ularning
o‘zaro taʼsiri to‘g‘risida fikrlarini bildirdi, shuningdek, neyron tarmoqni o‘rgatish
qoidalarini ham taklif qildi.
1957-yilda F.Rozenblatt perseptronlarni tashkil etish va ishlash tamoyillarini
ishlab chiqdi, shuningdek, dunyodagi birinchi neyrokompyuterni texnik amalga
oshirish variantini taklif qildi.
1958-yil Jon Fon Neyman neyronlarning oddiy funksiyalarini taqlid qiluvchi
vakuumli naycha tizimini yaratdi.
1959-yilda Bernard Widrow va Marcian Hoff ADALINE (Multiple Adaptive
Linear Elements) va MADALINE (Multiple Adaptive Linear Elements) modellarini
ishlab chiqdilar. MADALINE telefon liniyalaridagi shovqinlarni bartaraf qilish uchun
moslashtiruvchi filtr sifatida ishlatilgan. Ushbu neyron tarmoq hozirgacha
qo‘llaniladi.
Xuddi shu yili nevrolog Frenk Rozenblatt perseptron modeli ustida ish boshladi.
Rosenblatt tomonidan qurilgan bir qatlamli perseptron hozirda klassik neyron tarmoq
modeli hisoblanadi. Rosenblatt kirish signallarini ikkita sinfga ajratish uchun o‘z
perseptronidan foydalangan. Afsuski, bir qatlamli perseptron faqat cheklangan
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilgan
|
SJIF 2022: 5.947 - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari...

|
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilganBog'liq sun-iy-neyron-tarmoqlarini-o-qitish-usullari
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
193
w
www.oriens.uz
December
2022
vazifalar sinfini bajarishi mumkin edi. 1969-yilda M.Minski va S.Papertning
“Perseptronlar” kitobi nashr etildi, unda perseptronlar imkoniyatlarining tub
cheklanishi isbotlangan.
O‘zbekiston Respublikasida ham qator olimlar ushbu soha doirasida ishlar oilb
borganlar, Jumladan, akademiklar V.Q. Qobulov, S.S.G‘ulomov, professorlar
A.T.Shermuhamedov, D.A.Xalilov, tadqiqotchilar Q.Rahimov, I.Tojimamatovlarni
ilmiy maqolalarida mavzuga to‘xtalib o’tilgan.
TADQIQOT METODOLOGIYASI
Mazkur tadqiqotni yoritishda olimlar, tadqiqotchilar va muhandislarning mavzu
doirasida olib borgan ilmiy ishlari, yaratgan oʼquv adabiyotlari tizimli oʼrganilgan.
Ularning xulosa va fikrlari qiyosiy tahlil etilib, maʼlumotlarni qayta ishlandi.
TAHLIL VA NATIJALAR
“Sun’iy neyron tarmoq” tushunchasi birinchi marta o‘tgan asrning 40-yillarida
fanga kiritilgan. Sun’iy neyron tarmoqda odamlar va hayvonlarning asab tizimining
faoliyatini arfmetik mantiqiy darajada modellashtiradi. 1943-yilda neyronning rasmiy
modeli ishlab chiqildi. Bunday model cheklangan miqdordagi muammolarni hal
qilishga qodir. Rasmiy neyronlarni tarmoqqa birlashtirish orqali bu qiyinchiliklarni
bartaraf etish mumkin. Bunday tizimlarning imkoniyatlari ancha kengroq: tarmoqli
rasmiy neyronlar an’anaviy ravishda “inson faoliyati” sohasiga tegishli bo‘lgan
muammolarni hal qilishi mumkin. Masalan, naqshni aniqlash va hatto to‘liq
bo‘lmagan ma’lumotlarga asoslangan qarorlar qabul qilish.
Ayniqsa, neyron tarmoqlar insonning fikrlash jarayonlarini eslatuvchi
ma’lumotlarni o‘rganish va yodlash qobiliyati qiziq. Shuning uchun neyron
tarmoqlarni o‘rganish bo‘yicha dastlabki ishlarda “sun’iy intellect” atamasi tez-tez
tilga olingan. So‘nggi vaqtlarda sun’iy neyron tarmoqlarga qiziqish tez o‘sdi. Ular
shu kabi mutaxassislar tomonidan qabul qilindi. Sun’iy neyron tarmoq, aslida, tabiiy
asab tizimining modeli bo‘lganligi sababli, bunday tarmoqlarni yaratish va o‘rganish
bizga tabiiy tizimlarning ishlashi haqida ko‘p narsalarni o‘rganish imkonini beradi.
Sun’iy neyron tarmoqlari nazariyasining o‘zi o‘tgan asrning 40-yillarida
biologiyaning so‘nggi yutuqlari tufayli paydo bo‘lgan, chunki sun’iy neyronlar
biologik neyronlarning elementar funksiyalarini modellashtiruvchi elementlardan
iborat. Ushbu elementlar miyaning anatomiyasiga mos kelishi yoki mos kelmasligi
mumkin bo‘lgan tarzda tashkil etilgan. Ushbu yuzaki o‘xshashliklarga qaramay,
sun’iy neyron tarmoqlari tabiiy miyanikiga o‘xshash hayratlanarli xususiyatlarni
namoyish etadi. Masalan, sun’iy neyron tarmoq tashqi muhitga qarab o‘z xatti-
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilgan
|
INTERNETda informasion xavfsizlik

|
INTERNETda informasion xavfsizlik
|
bet | 10/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 202 Kb. | | #232163 |
Bog'liq 9 , 10 – Amaliy mashg’ulotINTERNETda informasion xavfsizlik. Ma'lumki internet tarmoqlararo informatsiyalar almashinuvini ta'minlovchi magistraldir. Uning yordamida dunyo bilimlari manbaiga kirish, qisqa vaqt ichida ko`plab ma'lumotlarni yig`ish, ishlab chiqarishni va uning texnik vositalarini masofadan turib boshqarish mumkin. Shu bilan bir qatorda internetning ushbu imkoniyatlaridan foydalanib yuqorida aytib o’tganimizdek, tarmoqdagi begona kompyuterlarni boshqarish, ularning ma'lumotlar bazasiga kirish, nusxa ko`chirish, g`arazli maqsadda turli xil viruslar tarqatish kabi noqulay ishlarni amalga oshirish ham mumkin. Internetda mavjud bo`lgan ushbu xavf, informatsion xavfsizlik muammolari bevosita tarmoqning xususiyatlaridan kelib chiqadi.
Ixtiyoriy tarmoq xizmatini o`zaro kelishilgan qoida ("protokol") asosida ishlovchi juftlik "server" va "mijoz" programma ta'minoti bajaradi. Ushbu protokollar miqyosida ham "server", ham "mijoz" programmalari ruxsat etilgan amallarni (operatsiyalarni) bajarish vositalariga ega (masalan, HTTP protokolidagi formatlash komandalari, Web sahifalarda joylashtirilgan tovush, videoanimatsiyalar va har xil aktiv ob'ektlar ko`rinishidagi mikroprogrammalar). Xuddi shunday ruxsat etilgan operatsiyalar, aktiv ob'ektlardan foydalanib internetda ba'zi bir noqonuniy harakatlarni amalga oshirish, tarmoqdagi kompyuterlarga va ma'lumotlar bazasiga kirish, hamda ularga tahdid solish mumkin bo`ladi.
Bu xavf va tahdidlar quyidagilardan iborat:
Tarmoqdagi kompyuterlarga ruxsatsiz kirish va uni masofadan turib boshqarish, ularga sizning manfaatingizga zid bo`lgan programmalarni joylashtirish mumkin.
Web saxifalarda joylashtirilgan "aktiv ob'ekt" lar agressiv programma kodlari bo`lib, siz uchun xavfli "virus" yoki josus programma vazifasini o`tashi mumkin.
Internetda uzatilayotgan ma'lumotlar yo`l-yo`lakay aloqa kanallari yoki tarmoq tugunlarida tutib olinishi, ulardan nusxa ko`chirilishi, almashtirilishi mumkin.
Davlat muassasasi, korxona (firma) faoliyati, moliyaviy axvoli va uning xodimlari haqidagi ma'lumotlarni razvedka qilishi, o’g’irlashi va shu orqali sizning shaxsiy hayotingizga, korxona rivojiga taxdid solishi mumkin.
Internetda e'lon qilinayotgan har qanday ma'lumot ham jamiyat uchun foydali bo`lmasligi mumkin. Ya'ni, internet orqali bizning ma'naviyatimizga, madaniyatimizga va e'tiqodimizga zid bo`lgan informatsiyalarni kirib kelish ehtimoli ham mavjud.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni...

|
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilganBog'liq sun-iy-neyron-tarmoqlarini-o-qitish-usullariOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
198
w
www.oriens.uz
December
2022
o
X
kirish vektorining komponentlariga qanday ma’no bog‘langanligini
aniqlang. Kirish vektorida masalaning rasmiylashtirilgan sharti, ya’ni javob olish
uchun zarur bo‘lgan barcha ma’lumotlar bo‘lishi kerak.
o
Y
chiqish vektorini shunday tanlangki, uning komponentlarida
muammoga to‘liq javob bo‘lsin.
2-rasm. Bir qavatli perseptron.
o
Neyronni faollashtirish funksiyasi turini tanlang. Bunday holda,
muammoning o‘ziga xos xususiyatlarini hisobga olish maqsadga muvofiqdir,
chunki yaxshi tanlov o‘rganish tezligini oshiradi.
o
Har bir qatlam uchun qatlamlar va neyronlar sonini tanlang.
o
Tanlangan faollashtirish funksiyasi asosida kirishlar, chiqishlar,
og‘irliklar va chegara darajalari diapazonini o‘rnating.
o
Og‘irliklar va chegaralarga boshlang‘ich qiymatlarni belgilang.
Neyronlar to‘yingan bo‘lmasligi uchun boshlang‘ich qiymatlar katta
bo‘lmasligi kerak, aks holda o‘rganish juda sekin bo‘ladi. Ko‘pgina
neyronlarning chiqishi nolga teng bo‘lmasligi uchun boshlang‘ich qiymatlar
juda kichik bo‘lmasligi kerak, aks holda o‘rganish ham sekinlashadi.
o
Mashg‘ulotlarni o‘tkazish, ya’ni vazifani eng yaxshi tarzda hal
qilish uchun tarmoq parametrlarini tanlang. Trening oxirida tarmoq ushbu
turdagi muammolarni hal qila oladi. u o‘qitilgan.
o
Tarmoq kirishiga masala shartlarini
X
vektor ko‘rinishida taqdim
eting. Masalaning formollashtirilgan yechimini beradigan chiqish vektor
Y
ni
hisoblang.
O‘rganish qobiliyati miyaning asosiy xususiyatidir. Sun’iy neyron tarmoqlar
kontekstida o‘quv jarayonini vazifani samarali bajarish uchun tarmoq arxitekturasini,
shuningdek ulanishlar og‘irliklarini sozlash sifatida ko‘rish mumkin. Odatda, neyron
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilgan
|
Oriental Renaissance: Innovative - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni...

|
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilganBog'liq sun-iy-neyron-tarmoqlarini-o-qitish-usullariOriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
195
w
www.oriens.uz
December
2022
ataladi. Protsessorlar bir-biri bilan raqamli ma’lumotlarni almashish imkoniyatiga
ega. Protsessor ishining natijasi faqat uning holatiga va kirish sifatida qabul qiladigan
ma’lumotlarga bog‘liq.
Neyron tarmog‘idan foydalanishdan oldin, o‘rganish deb ataladigan protsedurani
bajarish kerak, uning davomida kiruvchi ma’lumotlarga asoslanib, tarmoq to‘g‘ri
javobni hisoblashi uchun har bir elementning holati tuzatiladi.
Neyron tarmoq arxitekturasi va klassik Fon Neyman arxitekturasi o‘rtasidagi
farqlar
Quyidagi o‘xshashlikni chizishimiz mumkin. Aytaylik,
(2
1) 2
y
x
funksiya
mavjud.
3
x
bo‘lganda
y
qanday olinadi? Juda oddiy: ikkita uchga ko‘paytiriladi,
keyin bitta qo‘shiladi va natija ikkiga bo‘linadi.
3, 5
chiqadi. Ushbu harakatlar ketma-
ketligi eng oddiy dastur hisoblanadi. Biroq, xuddi shu muammoni hal qilishning yana
bir usuli bor. Bu funksiyaning grafigini qurish, keyin esa grafikdan yechim topish
mumkin. Masalan, xatning tasviri ma’lum bo‘lishi mumkin. Ko‘rinib turibdiki,
berilgan tasvirni tavsiflovchi funksiyani izlash juda mashaqqatli bo‘ladi.
Agar bu o‘xshashlikni davom ettiradigan bo‘lsak, u holda neyron tarmoqni
o‘rganish jarayoni o‘ziga xos grafikdir. Ya’ni, koordinatalar to‘plami haqida xabar
beramiz. Ushbu koordinatalardan nuqtalar tuziladi, shundan so‘ng eng yaqin nuqtalar
to‘g‘ri chiziqlar bilan bog‘lanadi. Shunday qilib, grafik olinadi, uning yordamida har
qanday berilgan
x
uchun
y
qiymatini bilib olishingiz mumkin. Bunday holda, hisob-
kitoblar talab qilinmaydi, natija grafikda topiladi.
To‘g‘ri, bu yerda bitta qiyinchilik bor. Berilgan nuqtalar orqali cheksiz
miqdordagi egri chiziqlar chizish mumkin. Shuning uchun, keyinchalik,
x
dan
y
ni
aniqlashga harakat qilganda, biz cheksiz ko‘p javoblarni olamiz. Ammo bu
muammoni hal qilish mumkin: birinchidan,
y
ning qiymatlari yaqin bo‘ladi,
ikkinchidan, xatoni minimallashtirish usuli mavjud.
Bu neyron tarmoq arxitekturasining asosiy afzalligi hisoblanadi. An’anaviy
kompyuterda ishlov berish uchun har qanday vazifa rasmiylashtirilishi kerak
(harfning tasviri funksiyaga aylantirilishi kerak). Shu bilan birga, agar dastlabki
ma’lumotlarda kichik xatolik yuzaga kelsa yoki hatto ifodalardan biri buzilgan bo‘lsa,
yakuniy natija ham noto‘g‘ri bo‘ladi.
Bugungi kunga kelib, hisoblash murakkabligi va tirik neyron bilan o‘xshashlik
darajasida farq qiluvchi ko‘plab neyron modellari mavjud. Bu yerda “rasmiy neyron”
deb nomlangan klassik modelni ko‘rib chiqamiz (1-rasm).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari va o‘qitish algoritmlari yoritilgan
|
Formal neyron modelining kamchiliklari

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
197
w
www.oriens.uz
December
2022
Formal neyronlar, biologik neyronlardan farqli o‘laroq,
axborotni
sinxron tarzda qayta ishlay olmaydi.
Faollashtirish funksiyasini tanlash uchun aniq algoritmlar mavjud
emas.
Butun tarmoqning ishlashini tartibga solish mumkin emas.
Haqiqiy neyronlar uchun chegara neyronning faolligi tarmoqning
umumiy holatiga qarab dinamik ravishda o‘zgaradi va og‘irlik koeffitsientlari
o‘tish signallariga qarab o‘zgaradi.
Bitta neyron eng oddiy hisob-kitoblarni amalga oshirishi mumkin, ammo neyron
tarmog‘ining asosiy funksiyalari alohida neyronlar tomonidan emas,
balki ular
orasidagi aloqalar bilan ta’minlanadi. Yagona qatlamli perseptron oddiy tarmoq
bo‘lib, u qatlamni tashkil etuvchi neyronlar guruhidan iborat bo‘ladi. Kirish
ma’lumotlari
1
(
,...,X )
k
X
X
qiymatlari vektori bilan ranglanadi,
har bir
x
element
qatlamdagi har bir neyronning mos keladigan kirishiga beriladi. O‘z navbatida,
neyronlar chiqishni bir-biridan mustaqil ravishda hisoblab chiqadi. Shubhasiz,
chiqishning o‘lchami (ya’ni elementlarning soni) neyronlar soniga teng va barcha
neyronlar uchun sinapslar soni bir xil bo‘lishi va kirish signalining o‘lchamiga mos
kelishi kerak. Ko‘rinib turgan soddaligiga qaramay, bir qatlamli perseptron bir qator
foydali
vazifalarni bajarishi mumkin, masalan, tasvirlarni tasniflash yoki mantiqiy
funksiyalarning qiymatlarini hisoblash
Ko‘p qatlamli perseptron
X
kirish qiymati uchun
Y
chiqish
qiymatini
hisoblashga qodir. Boshqacha qilib aytganda, tarmoq qandaydir vektor
funksiyasining qiymatini hisoblaydi:
(
)
Y
F X
. Shunday qilib,
idrok etuvchiga
qo‘yilgan muammoning sharti. ( 1,..., )
S
x
x
vektorlar to‘plami sifatida shakllantirish
kerak.Masala yechimi {y1,..., y }
S
vektorlar ko‘rinishida, Bu yerda
s
y
F(x )
S
S
.
Perseptron qila oladigan narsa
:
F X
Y
uchun
x
X
ko‘rinishni hosil
qilishdir. Biz bu xaritalashni perseptrondan to‘liq
chiqarib olishimiz mumkin emas,
lekin biz faqat ixtiyoriy miqdordagi nuqtalarning tasvirlarini sanashimiz mumkin.
Rasmiylashtirish vazifasi, ya’ni kirish va chiqish vektorlarining tarkibiy qismlariga
ega bo‘lgan ma’noni tanlash, shaxs tomonidan amaliy tajriba asosida hal qilinadi.
Afsuski, neyron tarmoqlar uchun qat’iy rasmiylashtirish retseptlari hali mavjud emas.
Ko‘p qatlamli perseptronni qurish uchun uning parametrlarini quyidagi
algoritmga muvofiq tanlash kerak:
Oriental Renaissance: Innovative - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni...

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
196
w
www.oriens.uz
December
2022
1-rasm. Formal neyron.
Neyronda bir nechta kirish kanallari va faqat bitta chiqish kanallari mavjud.
Kirish kanallari orqali neyron vazifa ma’lumotlarini oladi
va ish natijasi chiqishda
hosil bo‘ladi.
Neyron
1
,...,
k
W
W
kirish signallarining vaznli yig‘indisini
hisoblab
chiqadi, so‘ngra
berilgan
( )
F S
nochiziqli funksiya yordamida olingan yig‘indini
o‘zgartiradi.
Keling, quyidagi belgilarni kiritamiz:
i
X
- kirish signalining qiymati,
- neyronning chegara darajasi.
i
W
- neyronning og‘irlik koeffitsienti - (Bu qiymat ko‘pincha og‘irlik,
ulanish yoki ulanish og‘irligi deb ataladi),
F
- transformatsiyani amalga oshiradigan faollashtirish funktsiyasi,
y
- neyronning chiqish qiymati. Chegara darajasi va barcha og‘irliklardan iborat
to‘plam neyron parametrlari deb ataladi. Xuddi shunday, tarmoq parametrlari uning
barcha tarkibiy neyronlarining parametrlari to‘plamidir.
Ushbu belgida neyronning chiqishi quyidagi formula bilan berilgan:
1
( ,
)
y
F
x w
Chegara darajasisiz rasmiy neyronning modifikatsiyasi mavjud.
Bunday holda,
neyronga yana bitta kirish kanali qo‘shiladi (uning soni
k
ga teng bo‘lsin)
va har
qanday kirish signali uchun
1,
k
k
x
W
. Shubhasiz
bu modellar ekvivalentdir
(
)
i k
i
i
k
k
i
i
X W
X W
X W
Internet foydalanuvchisi, ushbu xavflarni oldini olish uchun quyidagi texnik echim va tashkiliy ishlarni amalga oshirishi zarur

|
Internet foydalanuvchisi, ushbu xavflarni oldini olish uchun quyidagi texnik echim va tashkiliy ishlarni amalga oshirishi zarur
|
bet | 11/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 202 Kb. | | #232163 |
Bog'liq 9 , 10 – Amaliy mashg’ulotInternet foydalanuvchisi, ushbu xavflarni oldini olish uchun quyidagi texnik echim va tashkiliy ishlarni amalga oshirishi zarur:
Shaxsiy kompyuterga va mahalliy kompyuter tarmog`iga, hamda unda mavjud bo`lgan informatsion resurslarga tashqaridan internet orqali kirishni cheklovchi va ushbu jarayonni nazorat qilish imkonini beruvchi texnik va dasturiy usullardan foydalanish;
Tarmoqdagi informatsion muloqat ishtirokchilari va ular uzatayotgan ma'lumotlarni asl nusxasi mosligini tekshirish;
Ma'lumotlarni uzatish va qabul qilishda “kriptografiya” usullaridan foydalanish;
Viruslarga qarshi nazoratchi va davolovchi programmalardan foydalanish;
Shaxsiy kompyuter va mahalliy kompyuter tarmog`iga begona shaxslarni qo`ymaslik va ularda mavjud bo`lgan ma'lumotlardan nusxa olish imkoniyatlarini cheklovchi tashkiliy ishlarni amalga oshirish.
Bundan tashqari informatsion xavfsizlikni ta'minlash borasida internet foydalanuvchilari orasida o`rnatilmagan tartib-qoidalar mavjud. Ulardan ba'zi-birlarini keltiramiz:
Hich qachon hich kimga internetdagi o`z nomingiz va parolingizni aytmang;
Hich qachon hich kimga o`zingiz va oila a'zolaringiz haqidagi shaxsiy, hamda ishxonangizga oid ma'lumotlarni (ismi sharifingiz, uy adresingiz, bankdagi hisob raqamingiz, ish joyingiz va uning xodimlari haqida ma'lumotlarni va hokazo) internet orqali yubormang;
Elektron adresingizdan (e-mail) maqsadli foydalaning, internet orqali programmalar almashmang;
Internetda tarqatilayotgan duch kelgan programmalardan foydalanmang. Programmalarni faqat ishonchli, egasi ma'lum bo`lgan serverlardan ko`chiring.
Elektron pochta orqali yuborilgan "aktiv ob'ekt"lar va programmalarni ishlatmang, .exe qo`shimchali o`z-o`zidan ochiluvchi sizga noma'lum arxiv ko’rinishidagi materiallarni ochmang;
Elektron pochta xizmatidan foydalanayotganingizda ma'lumotlarni shifrlash zarur, ya'ni “kriptografiya” usullaridan albatta foydalaning;
Egasi siz uchun noma'lum bo`lgan xatlarni ochmang;
Egasi ma'lum bo`lgan va uning sifatiga kafolat beruvchi antivirus programmalaridan foydalaning va ularni muntazam yangilab boring;
Internetda mavjud bo`lgan informatsion resurslar va programmalardan ularning avtorlari ruxsatisiz foydalanmang;
Tarmoqdagi begona kompyuter va serverlarning IP adreslarini aniqlash va shu orqali ruxsat etilmagan serverlar va informatsion resurslarga kirish, nusxa ko`chirish, viruslar tarqatish kabi noqonuniy programmalashtirish ishlari bilan shug`ullanmang, bu jinoyatdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Internet foydalanuvchisi, ushbu xavflarni oldini olish uchun quyidagi texnik echim va tashkiliy ishlarni amalga oshirishi zarur
|
Axborot xavfsizligini ta’minlashning biometrik usullari

|
Axborot xavfsizligini ta’minlashning biometrik usullari
|
bet | 12/14 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 202 Kb. | | #232163 |
Bog'liq 9 , 10 – Amaliy mashg’ulotAxborot xavfsizligini ta’minlashning biometrik usullari. Hozirgi vaqtga kelib, kompyuter-kommunikatsiya texnologiyalari kundan-kunga tez rivojlanib bormoqda. Shu sababli ham kompyuter texnologiyalari kirib bormagan sohaning o’zi qolmadi, desak xato bo’lmaydi. Ayniqsa ta'lim, bank, moliya tizimlarida ushbu zamonaviy texnologiyalarni qo’llash yuqori samara bermoqda. Shu bilan birga axborot havfsizligiga bo’lgan tahdid ham tobora kuchayib borayotgani hech kimga sir emas. Demak, hozirgi davrning eng dolzarb muammolardan biri axborot havfsizligini ta'minlashdan iborat.
Hozirga qadar tizimga ruxsatsiz kirishni taqiqlashning eng keng tarqalgan usuli sifatida «parol» qo’yish printsipi hisoblanib kelmoqda. Chunki ushbu usul juda sodda, foydalanish uchun qulay va kam harajat talab etadi. Lekin, hozirga kelib «parol» tizimi to’laqonli o’zini oqlay olmayapti. Ya'ni ushbu usulning bir qator kamchiliklari ko’zga tashlanib qoldi.
Birinchidan, ko’pchilik foydalanuvchilar sodda va tez esga tushadigan parollarni qo’llaydilar. Masalan, foydalanuvchi o’z shaxsiga oid sanalar, nomlardan kelib chiqqan holda parol qo’yadilar. Bunday parollarni buzish esa, foydalanuvchi bilan tanish bo’lgan ixtiyoriy shaxs uchun unchalik qiyinchilik tug’dirmaydi.
Ikkinchidan, foydalanuvchi parolni kiritishi jarayonida, kuzatish orqali ham kiritilayotgan belgilarni ilg’ab olish mumkin.
Uchinchidan, agar foydalanuvchi parol qo’yishda murakkab, uzundan-uzoq belgilardan foydalanadigan bo’lsa, uning o’zi ham ushbu parolni esidan chiqarib qo’yishi extimoldan holi emas.
Va nihoyat, hozirda ixtiyoriy parollarni buzuvchi dasturlarning mavjudligi ko’zga tashlanib qoldi.
Yuqoridagi kamchiliklardan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, axborotni himoyalashning parolli printsipidan foydalanish to’la samara bermayapti. Shu sababli ham hozirda axborotlardan ruxsatsiz foydalanishni cheklashning biometrik usullarini qo’llash dunyo bo’yicha ommaviylashib bormoqda va ushbu yo’nalish biometriya nomi bilan yuritilmoqda.
Biometriya – bu insonning o’zgarmaydigan biologik belgilariga asosan aynan o’xshashlikka tekshirishdir (identifikatsiya). Hozirda biometrik tizimlar eng ishonchli himoya vositasi hisoblanadi va turli xil maxfiy ob'ektlarda, muhim tijorat axborotlarini himoyalashda samarali qo’llanilmoqda.
|
| |
XULOSA VA TAKLIFLAR - Izlanishlar haqidagi ma’lumotlar berilgan. Shuningdek, sun’iy neyron tarmoqni o‘qitish usullari...

XULOSA VA TAKLIFLAR
Ayni davrda sun’iy neyron tarmoqlar va ularni rivojlanish
masalalari doimo
ko‘p o‘rganilayotgan va tanqidlarga uchrayotgan dolzarb masalalardan sanaladi.
Biroq u oziga xos tezlik va maromda rivojlanib bormoqda. Ayrim insonlarning
fikriga qaraganda ancha tez, soha vakillarini fikriga ko‘ra sekin rivojlanmoqda.
Shunga qaramay, neyron tarmoqlar allaqachon boshqaruv tizimlarida,
namunalarni
(obrazlarni) aniqlashda, uy ro‘zg‘ori ishlarida muvaffaqiyatli qo‘llanilmoqda.
Sog‘liqni saqlash tizimida bashorat qilish va diagnostika, ya’ni an’anaviy hisob-
kitoblar juda qiyin bo‘lgan joylarda juda muvaffaqiyatli amalga oshmoqda. Afsuski,
bunday muammolar uchun optimal echimlar hali yetarlicha topilmagan. Turli xil
yondashuvlarni (shu jumladan neyron tarmoqlaridan foydalanmasdan)
qiyosiy
o‘rganish aniq xulosalarga olib kelmayapti. Ko‘rinib turibdiki, bunday vaziyatda
barcha mavjud
yondashuvlarning imkoniyatlari, zaruriy shartlari va ko‘lamini
tushunish va intellektual tizimlarni yanada rivojlantirish uchun ularning afzalliklarini
maksimal darajada oshirish kerak. Bunday harakatlar sun’iy neyron tarmoqlarni
boshqa texnologiyalar bilan birlashtirgan mutlaqo yangi algoritmlarni yaratishni talab
qiladi.
REFERENCES
1.
Гулямов, С. С., Шермухамедов, А. Т., & Хайитматов, У. Т. ОПЫТ
РАЗВИТИЯ ИСКУССТВЕННОГО ИНТЕЛЛЕКТА В КИТАЕ.
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 12
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
203
w
www.oriens.uz
December
2022
2.
Xalilov, D. (2022). СУНЪИЙ
ИНТЕЛЛЕКТ ВА РАДИАЛ НЕЙРОН
ТАРМОҚЛАРНИНГ МАТЕМАТИК АСОСЛАРИ.
Science and innovation
,
1
(A6),
664-671.
3.
Рахимов, Қ., & ўғли Сотволдиев, А. Д. (2022). МАШИНАЛИ ЎҚИТИШ
ВА СУНЪИЙ ИНТЕЛЛЕКТНИНГ АМАЛИЙ СОҲАЛАРДА ҚЎЛЛАНИШ
ТЕНДЕНСИЯЛАРИ.
YOUTH, SCIENCE, EDUCATION: TOPICAL ISSUES,
ACHIEVEMENTS AND INNOVATIONS
,
1
(5), 85-91.
4.
Васенков, Д. В. (2007). Методы обучения искусственных нейронных
сетей.
Компьютерные инструменты в образовании
, (1), 20-29.
5.
Исраил
Нурмаматович
Тожимаматов,
(2022).
ИЖТИМОИЙ
ТАРМОҚНИНГ ИЖТИМОИЙ МУАММОЛАРИ, 4(1), 702-705.
6.
Тожимаматов Исраил, (2021). Рақамли иқтисодиётда big data технологияси,
420-430.
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading

136
5
10
15
20
S
upplemental Reading
0
5
0
A
surprising number of employees in large
companies report feeling
pressure to “do the wrong thing.” One out of eight workers reported
that their co-workers or managers somehow pressured them to do
something against the company’s ethical standards. Such internal corruption has
led several large companies into difficulty and even complete failure.
When a large corporation
fails due to corruption, a
clear message is sent to the public. That message is
“unethical behavior will get you in trouble.” It appears
more students are getting this message as enrollment in
Business Ethics courses is rising. Interestingly, however,
very few MBA programs
in North America require
students to take any Business Ethics courses. For this reason, the international
organization called Students in Free Enterprise (SIFE) is actively working to
train young businesspeople to make ethical business decisions.
SIFE works through teams of university students
who volunteer their time
to work in training courses and to develop projects. These teams can be found
on more than 1,500 campuses in thirty-seven countries around the world. The
organization is supported by faculty advisors on these campuses, and many
international corporations take part in events organized by SIFE.
Each year, the teams from each university write
an annual report of their
activities and give a presentation in a competition where the best team is awarded
the SIFE World Cup.
?Talaba tomonidan bajarilgan ijodiy ishlar, loyihalar, tadqiqotlar, ular natijalarini aks ettiruvchi portfolio

|
?Talaba tomonidan bajarilgan ijodiy ishlar, loyihalar, tadqiqotlar, ular natijalarini aks ettiruvchi portfolio
|
bet | 3/23 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 255,5 Kb. | | #253665 |
Bog'liq Ta’lim texnologiyasi-bu (1)?Talaba tomonidan bajarilgan ijodiy ishlar, loyihalar, tadqiqotlar, ular natijalarini aks ettiruvchi portfolio
+ishlar portfoliosi
=baholovchi portfolio
=taqrizlar portfoliosi
=hujjatlar portfoliosi
?Talabaning o‘zi yoki pedagoglar tomonidan jamlangan talabalarning eng yaxshi ishlari o‘rin oladigan portfolio
+natijalar portfoliosi
=baholovchi portfolio
=taqrizlar portfoliosi
=On-line portfolio
?Talabaning BKMni nazorat qilish uchun shakllantirilgan portfolio
+baholovchi portfolio
=On-line portfolio
=natijalar portfoliosi
=taqrizlar portfoliosi
?Talaba tomonidan erishgan yutuqlarni baholashga doir xulosa, taqriz, rezyume, esse, tavsiyanoma va tavsifnomalar jamlanadigan portfolio
+taqrizlar portfoliosi
=baholovchi portfolio
=ishlar portfoliosi
=hujjatlar portfoliosi
?1) OTM, fakultet saytiga material qo‘shish; 2) shaxsiy veb-saytlarni yaratish; 3) semestr yakunlari bo‘yicha hisobot tayyorlash kabi shakllarda namoyon bo‘ladigan portfolio – bu ...
+On-line portfolio
=baholovchi portfolio
=taqrizlar portfoliosi
=natijalar portfoliosi
?Talabalar portfoliosini yaratish bosqichlari
+3 ta
=2 ta
=5 ta
=4 ta
?Lug‘aviy jihatdan “innovatsiya” tushunchasi
+yangilik kiritish
=o‘zgartirish kiritish
=qo‘shimcha kiritish
=taklif kiritish
?Muayyan tizimning ichki tuzilishini o‘zgartirishga qaratilgan faoliyat
+innovatsiya
=gravitatsiya
=novatsiya
=gradatsiya
?Yangi g‘oyalar, tizim, faoliyat yo‘nalishini o‘zgatirishga qaratilgan aniq maqsadlar, noan’anaviy yondashuvlar, odatiy bo‘lmagan tashabbuslar, ilg‘or ish uslublari. Ular ... ning ko‘rinishlari
+innovatsiya
=texnologiya
=metodika
=loyihalash
?Ta’lim sohasi yoki o‘quv jarayonida muammoni yangicha yondashuv asosida yechish uchun qo‘llanilib, avvalgidan ancha samarali natijani kafolatlay oluvchi shakl, metod va texnologiyalar
+ta’lim innovatsiyalari
=ta’lim texnologiyalari
=ta’lim vositalari
=ta’lim metodlari
|
| |
?“Innovatsion ta’lim” tushunchasi asoslangan yil va joy

|
?“Innovatsion ta’lim” tushunchasi asoslangan yil va joy
|
bet | 4/23 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 255,5 Kb. | | #253665 |
Bog'liq Ta’lim texnologiyasi-bu (1)?“Innovatsion ta’lim” tushunchasi asoslangan yil va joy
+1979 yil, Rim
=1919 yil, Berlin
=1920 yil, Vashington
=1995 yil, Moskva
?Talabaning fikrlash va harakat strategiyasini inobatga olgan holda uning shaxsi, o‘ziga xos xususiyatlari, qobiliyatini rivojlantirishga yo‘naltirilgan ta’lim
+shaxsga yo‘naltirilgan ta’lim
=shaxsni rivojlantiruvchi ta’lim
=shaxsni tarbiyalovchi ta’lim
=shaxsni ijtimoiylashtiruvchi ta’lim
?Aniq reja, maqsad asosida uning natijalanishini kafolatlagan holda pedagogik faoliyat mazmunini ishlab chiqish mahsuli
+loyiha
=reja
=dastur
=ssenariy
?Boshlang‘ich ma’lumotlarga asoslanib, kutiladigan natijani taxmin qilish, bashoratlash, rejalashtirish orqali faoliyat yoki jarayon mazmunini ishlab chiqish
+loyihalash
=modellashtirish
=yaratish
=rejalashtirish
?Ta’lim jarayonini samarali tashkil etish uchun barcha omillarni inobatga olgan holda uning sxemasini ishlab chiqish
+ta’lim jarayonini loyihalash
=ta’lim jarayonini tashkillashtirish
=ta’lim jarayonini baholash
=ta’lim jarayonini rejalashtirish
?Pedagogik jarayonni loyihalash asoslanadigan uchlik
+loyiha – mazmun – faoliyat
=tashkillashtirish – amalga oshirish – baholash
=muammo – izlanish – yechim
=bilish – anglash – qo‘llash
?Ta’lim jarayonini loyihalash kechadigan bosqich soni
+5 ta
=3 ta
=4 ta
=6 ta
?Muammoli ta’limning ilk g‘oyalarini asoslagan muallif
+J.Dyui
=L.Rubinshteyn
=I.Unt
=M.I.Maxmutov
?Bilimlarni muammoli bayon qilish, talabalarni izlanishga undash, kichik ilmiy tadqiqotlarni olib borish. Ular ...
+muammoli ta’lim turlari
=hamkorlik ta’limi turlari
=mustaqil ta’lim turlari
=interfaol ta’lim turlari
|
| |
Promoting Business Ethics

Vocabulary Preview
Match each word or phrase with the correct definition.
1. adventure
a. collecting
2. donation
b. an organized vacation or holiday
3. minimum
c. to do together or participate
4. raising
d. an exciting or strange trip
5. take part in
e. a gift given to a cause or charity
6. tour
f. the least level or amount
Pre-Reading Questions
Think about the following questions.
1. What is the most exotic place you have visited?
2. Would you call your visit to that place an “adventure”?
Why or why not?
3. What are some famous charities that you know of?
Who do these charities help?
Adventure Tours
for Charity
B u s i n e s s & E c o n o m i c s 1
U N
I
T
12
138
Adventure Tours for Charity
5
10
15
20
25
I
n almost any magazine or newspaper in England, you can find
advertisements for adventure tours to
exotic places. These exciting tours can
be bicycling, hiking, or even motorcycle
trips across deserts, over mountains,
and around live volcanoes! Many of these tours are for charity, which makes them
more interesting to some people.
One advertisement offers people a “Bike
Ride to Hell and Back,” a 400-kilometer
bicycle
tour across the
lava fields of Iceland. The
advertisement says that the tour is like a ride
across the face of the moon. The organization
that sets up this tour is advertising for people
who
can give time and effort to raising money
for a good cause. For their hard work, these
people will also be able to take the holiday of a
lifetime.
The first thing that people have to do is sign up for the tour. The number of
people who
can go on each tour is limited, and many tours fill up fast. Those
who sign up then have to pay a
deposit in order to hold their space on the tour.
People cannot get their deposit back later if they change their mind, so they had
better be sure they really want to go. The deposit is usually between £150-250
(US $200-375).
Next, each person must raise a minimum amount of money for the charity.
This money could be anywhere between £1,500-2,500 (US$2,000-3,500). In
order
to raise this much money, some people send letters to friends and relatives
asking for help. Other people have big parties where all of the guests must pay to
come to the party. One farmer even
divided up his field into one meter squares
2
exotic --- unusual
8
lava --- rock, either
hot and fluid or solidified, which comes from a volcano
12
raise --- to collect
18
deposit --- money paid to reserve a place
26
divide up --- to separate
- o‘quvchilarga fikr yuritish uchun imkoniyat berish;
-

|
- o‘quvchilarga fikr yuritish uchun imkoniyat berish;
-
|
bet | 51/63 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,43 Mb. | | #228404 |
Bog'liq Majmua 4-k Ona tili va o`qish sav.2023 (1)- o‘quvchilarga fikr yuritish uchun imkoniyat berish;
- turli-tuman g ‘oya va fikrlarni qabul qilish;
- o‘quvchilarning o‘kuv jarayonidagi faolligini ta ’minlash;
- o‘quvchilarni kulgiga qolmaslikka ishontirish kerak;
- har bir o‘quvchining tanqidiy fikr yuritishga qodir ekanligiga o‘zlarida ishonch hissini uyg‘otish;
- tanqidiy fikrlashning yuzaga kelishini qadrlash lozim.
Shu munosabat bilan o‘quvchilar:
• o‘ziga ishonchni orttirish va o‘zfikri hamda g ‘oyalarining qadrini tushunish;
• o‘quv jarayonida faol ishtirok etish;
• turlicha fikrlarni e’tibor bilan tinglash;
• o‘z hukmlarini shakllantirishga hamda undan qaytishga tayyor turishi lozim.
Vaqt. Tanqidiy fikrlash vaqt talab qiladi.
Pirson, Xansen, Gordon (1979)lar ta’kidlashadiki, o‘z fiklarini ijod qilish go‘yo avvalgi g‘oya, tasavvur, uchrashuvlar va tajribalarni arxeologik jihatdan tadqiq qilishga olib keladi. Shuning uchun ham:
• fikrlarini o‘z so‘zlari bilan ifodalash;
• o‘zaro tanqidiy fikrlar almashish;
• o‘z g‘oyalarini ifodalay olish va konstruktiv takliflarga javob ola bilish;
• fikrlarni muayyan g‘oyalar qiyofasida, qulay muhitda amalga oshira olish va o‘z g‘oyalarini to‘la va aniq ifodalay olish.
Izn. Tanqidiy fikrlashda erkinlik bo‘lishi uchun o‘quvchilar ma’qul va noma’qul narsalarni aytish, ular haqida fikrlash, ijod qilish uchun ruxsat olishlari lozim. O‘quvchilar yo‘l qo‘yiladigan holatlarni anglab olishgach, tanqidiy tahlil qilishga faol kirishadilar.
Tanqidiy tahlilga izn olish onglilik tamoyiliga asoslanadi. Bunda tahlil va haddan oshish orasidagi farq aniqlab berilishi lozim. Tanqidiy fikrlashga izn fikrlash uchun chinakam maqsad bo‘lgan va do‘stona hamda samarali sharoitda beriladi.
Rang-baranglik. O‘quvchilarning fikrlash jarayonida turli fikrlar va g‘oyalar paydo bo‘ladi.
Rang-barang fikr va g‘oyalar yakkayu-yagona javob mavjudligi haqidagi tasavvur bartaraf qilingan chog‘dagina yuzaga keladi. Fikrlarni ifoda qilish chegaralanganda o‘quvchilarning fikrlashiga chek qo‘yiladi.
Faqat birgina javob mavjud bo‘lgan taqdirda xilma-xil vosita va jarayonlardan foydalanish joizki, uning yordamida o‘quvchilar ana shu javobni topa olsin.
|
| |