nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Banklar tomonidan bank hisobvaraqlari

(3-q.)
Soliq organlarining normativ-huquqiy hujjatlari ustidan qonun hujjatlarida
belgilangan tartibda shikoyat qilinishi mumkin.
(4-q.)
Soliq organining sayyor soliq tekshiruvi yoki soliq auditi natijalari boʻyicha qabul
qilgan qarori yuqori turuvchi soliq organi yoki sud tomonidan bekor qilingan taqdirda, ushbu qaror
boʻyicha soliqlarning va moliyaviy sanksiyalarning undirilgan (toʻlangan) summalari Oʻzbekiston
Respublikasi Markaziy bankining ushbu summalar undirilgan (toʻlangan) davrda amalda boʻlgan
qayta moliyalashtirish stavkasidan kelib chiqqan holda hisoblangan foizlarni inobatga olgan holda
qaytarilishi (hisobga olinishi) lozim.
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim

|
-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim Pdf ko'rish
|
bet | 149/352 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #141154 |
Bog'liq 00000000858c3fb50185edf3c8360039202-modda. Narxni belgilash toʻgʻrisidagi bitim
shartlarining barqarorligi
(1-q.)
Soliq toʻgʻrisidagi qonunchilik oʻzgartirilganda narxni belgilash haqidagi bitimning
narxni belgilash toʻgʻrisida bitim tuzish, unga oʻzgartishlar kiritish va uning amal qilishini
tugatishda yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solish qismiga taalluqli shartlari oʻzgarishsiz
qoladi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi qism)
(2-q.)
Soliq toʻgʻrisidagi qonunchilikda soliq toʻlovchining faoliyatiga va narx belgilashga
taʼsir qiluvchi oʻzgartirishlar boʻlgan taqdirda, bitim taraflari narxni belgilash toʻgʻrisidagi
bitimning matniga tegishli oʻzgartishlar kiritishga haqli.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son
Qonuni tahriridagi qism)
VII BOʻLIM.
NAZORAT QILINADIGAN ChET EL
KOMPANIYALARINING FOYDASIGA
SOLIQ SOLISH SHARTLARI VA
UMUMIY QOIDALARI
26-bob. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining foydasiga
soliq solishning umumiy qoidalari (203 - 209-moddalar)
26-BOB. NAZORAT QILINADIGAN ChET EL
KOMPANIYALARINING FOYDASIGA SOLIQ
SOLISHNING UMUMIY QOIDALARI
203-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining
foydasiga solinadigan soliqni toʻlovchi shaxslar
204-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyalarining
foydasini soliq solishdan ozod qilish
205-modda. Aktiv chet el kompaniyalari va aktiv
chet el xolding kompaniyalari
206-modda. Aktiv va passiv faoliyatdan olinadigan daromadlar
207-modda. Daromadlarga (foydaga) soliq solishning samarali stavkasi
208-modda. Nazorat qilinadigan chet el kompaniyasining
foydasini soliq solishda hisobga olish tartibi
209-modda. Chet el kompaniyalarida ishtirok etish toʻgʻrisidagi va
nazorat qilinadigan chet el kompaniyalari haqidagi xabarnomalar
|
| |
-modda. Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari

|
-modda. Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari
|
bet | 6/12 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 31,84 Kb. | | #102573 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi14-modda. Mehnatni muhofaza qilish xizmatlari
Vazirliklar, idoralar, konsernlar, assotsiatsiyalar, boshqa xo‘jalik organlari kasaba uyushmalari Markaziy (respublika) qo‘mitasi bilan kelishib o‘zlari tasdiqlaydigan nizomga muvofiq mehnat muhofazasi ishlarini muvofiqlashtirib boradilar.
Xodimlar soni 50 nafar va undan oshadigan korxonalarda maxsus tayyorgarlikka ega shaxslar orasidan mehnatni muhofaza qilish xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi), 50 va undan ziyod transport vositalariga ega bo‘lgan korxonalarda esa bundan tashqari yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari tuziladi (lavozimlar joriy etiladi). Xodimlar soni va transport vositalari miqdori kamroq korxonalarda mehnatni muhofaza qilish xizmatining vazifalarini bajarish rahbarlardan birining zimmasiga yuklanadi.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari kasaba uyushmasi qo‘mitasi bilan kelishilgan nizomlar asosida ishlaydi va o‘z maqomiga ko‘ra korxonaning asosiy xizmatlariga tenglashtiriladi hamda uning rahbariga bo‘ysunadi.
Mehnatni muhofaza qilish xizmatlarining mutaxassislari barcha xodimlar mehnatni muhofaza qilish qoidalari va me’yorlariga rioya etishlarini nazorat qilish, tarmoq bo‘linmalari rahbarlariga aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etish haqida bajarilishi shart bo‘lgan ko‘rsatmalar berish, shuningdek mehnatni muhofaza qilish to‘g‘risidagi qonunlarni buzayotgan shaxslarni javobgarlikka tortish haqida korxonalarning rahbarlariga taqdimnomalar kiritish huquqiga egadirlar.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlarining mutaxassislari ularning xizmat vazifalariga taalluqli bo‘lmagan ishlarni bajarishga jalb etilishlari mumkin emas.
Mehnatni muhofaza qilish va yo‘l harakati xavfsizligi xizmatlari korxona faoliyati to‘xtatilgan taqdirdagina tugatiladi.
15-modda. Xodimlarni baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan ijtimoiy sug‘urta qilish
Korxonalarning xodimlari O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartibda va shartlar bilan baxtsiz hodisalar va kasb kasalliklaridan majburiy sug‘urta qilinishlari shart.
|
| |
- bo‘lim. O‘lchash va sinov vositalarini sertifikatlashtirish bo‘limi

178
• sertifikatlashtirish bo‘yicha ishlarni ta‘minlash uchun zarur kompyuter texnikasi va boshqa
jihozlar;
• akkreditlangan sinov laboratoriyalari, o‘zaro hamkorlik haqida shartnomalar tuzilgan
begona akkreditlangan sinov laboratoriyalari;
• Milliy sertifikatlashtirish organi va O‘zbekiston Respublikasi akkreditatsiya tizimida
akkreditlangan boshqa sertifikatlashtirish organlari bilan axborot almashish uchun zamonaviy aloqa
turlari (faks, elektron pochta).
Barcha
ariza
beruvchilar
sertifikatlashtirish
idorasining
xizmatlari
hamda
sinov va
sertifikatlashtirish bo‘yicha ishlarni bajarish qoidalari haqidagi axborotni to‘siqsiz olishlari
mumkin.
O‘zMMI DK SB sertifikatlashtirish natijalari uchun mas‘ul bo‘lib, ariza beruvchining tijorat
siri bo‘lgan axborotning maxfiyligini ta‘minlaydi.
Sertifikatlashtirish
idorasi
faoliyatining
huquqiy
asosi
uning
o‘rnatilgan tartibdagi
akkreditatsiyasi hisoblanadi.
Sertifikatlashtirish idorasi sertifikatlashtirish ishlarini bajarishda ob‘ektivlik, xolislik va
mas‘uliyatni kafolatlaydi.
Akkreditatsiya sohasi doirasida sertifikatlashtirish bo‘limi O‘zR VM 28.04.2011 y. 122 son
Qarori
bilan
tasdiqlangan
barcha
turdagi
o‘lchov
vositalari
va
sinov
uskunalarini
sertifikatlashtirishni amalga oshiradi.
bo‘lim. Ekspertiza, o‘lchash vositalarini davlat sinovlaridan o‘tkazish, malakani

175
laboratoriya tarozilari metrologik tekshiruvdan o‘tkaziladi. Shuningdek laboratoriyada turli analitik
massa o‘lchash operatsiyalarini ham amalga oshiriladi.
Ushbu laboratoriyaga 2015 yilgi rivojlantirish dasturlari asosida Shveytsariyaning Mettler –
Toledo firmasida ishlab chiqarilgan o‘ta yuqori aniqlikdagi XPE56C turli ultramikro tarozi xarid
qilindi, (O‘lchash chegarasiG‘diskretligi – 52 gG‘1 mg).
2016 yilgi rivojlantirish dasturi asosida bo‘limda Koreyaning CAS Corporation firmasida
ishlab chiqarilgan CAUW – D turli analitik laboratoriya tarozisi (komparator va tarozi sifatida
ishlatiladi) xarid qilindi (O‘lchash chegarasiG‘diskretligi – 220 gG‘10 mg) .
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 141

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Vektorli grafikada parametrlar to‘plamida
qanday obyektlar ko‘riladi?.
2.Amaliyotda ko‘pincha vektor grafikni saqlash
uchun keng tarqalgan grafik muharrirlaming
nomini ayting?
3.Vektor tasviming kamchiligi nimalardan
iborat?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak

|
Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak
|
bet | 2/3 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #262824 |
Bog'liq Zaminlash.Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak - Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak
- O'z qo'llaringiz bilan tuproqli pastadirni yig'ishni boshlashdan oldin, terminologiyani tushunishingiz kerak. Sxemaning o'zi tuproq elektrodlari va metall bog'lamlardan iborat. Topraklama o'tkazgichlari - 2-3 m uzunlikdagi metall pimlar, butunlay erga botiriladi. Va metall aloqa bu pinlarni va uydagi kommutatorni bog'laydi.
- Tuproqli pastadir uchun armatura ishlatish qat'iyan man etiladi - etarli bo'lmagan tasavvurlar diametri va qovurg'ali sirt tezda strukturaning korroziyasiga va topraklama xususiyatlarini yo'qotishiga olib keladi.
- Shuning uchun, metall ulanishni tanlashda siz elektr sxemasi va topraklama o'tkazgichini uyga kiritish usuli haqida oldindan qaror qabul qilishingiz kerak.
- Tuproqli aylanish sxemalari - ularning afzalliklari va kamchiliklari
- Butun strukturaning ishonchliligi va chidamliligi tanlangan sxemaga bog'liq bo'ladi. Shunday qilib, shartli ravishda konturlar quyidagilarga bo'linadi:
- chiziqli - topraklama o'tkazgichlari bir qatorda yotqizilgan va bir-biriga ketma-ket ulanganda;
- yopiq pastadir bilan (uchburchak, kvadrat, tasvirlar) - barcha tuproq elektrodlari yopiq doira ichida ulanganda.
Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak - Topraklama haqida nimalarni bilishingiz kerak
- O'z qo'llaringiz bilan tuproqli pastadirni yig'ishni boshlashdan oldin, terminologiyani tushunishingiz kerak. Sxemaning o'zi tuproq elektrodlari va metall bog'lamlardan iborat. Topraklama o'tkazgichlari - 2-3 m uzunlikdagi metall pimlar, butunlay erga botiriladi. Va metall aloqa bu pinlarni va uydagi kommutatorni bog'laydi.
- Tuproqli pastadir uchun armatura ishlatish qat'iyan man etiladi - etarli bo'lmagan tasavvurlar diametri va qovurg'ali sirt tezda strukturaning korroziyasiga va topraklama xususiyatlarini yo'qotishiga olib keladi.
- Shuning uchun, metall ulanishni tanlashda siz elektr sxemasi va topraklama o'tkazgichini uyga kiritish usuli haqida oldindan qaror qabul qilishingiz kerak.
- Tuproqli aylanish sxemalari - ularning afzalliklari va kamchiliklari
- Butun strukturaning ishonchliligi va chidamliligi tanlangan sxemaga bog'liq bo'ladi. Shunday qilib, shartli ravishda konturlar quyidagilarga bo'linadi:
- chiziqli - topraklama o'tkazgichlari bir qatorda yotqizilgan va bir-biriga ketma-ket ulanganda;
- yopiq pastadir bilan (uchburchak, kvadrat, tasvirlar) - barcha tuproq elektrodlari yopiq doira ichida ulanganda.
|
| |
Auditorlik dalillarning turlari

|
Auditorlik dalillarning turlari
|
bet | 51/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)Auditorlik dalillarning turlari. Auditorlik tekshiruvlar jarayonida to’planadigan dalillar turli-tuman bo’lib, ular turi, manbasi va olinish usullariga ko’ra turkumlanadi.
Auditorlik dalillar turlariga ko’ra yozma va og’zaki dalillarga bo’linadi.
YOzma ravishda olingan dalillar (hujjatlar va yozma tushuntirishlar) og’zaki shakldagi dalillarga qaraganda ishonchliroq bo’lishi mumkin. Ammo ayrim hollarda og’zaki dalillar ancha muhim va foydali bo’lishi mumkin.
Auditorlik dalillar olinish manbasiga ko’ra ichki, tashqi va aralash dalillarga bo’linishi mumkin. Ichki auditorlik dalillar xo’jalik yurituvchi subektdan yozma yoki og’zaki ko’rinishda olingan ma’lumotlarni o’z ichiga oladi.
Tashqi auditorlik dalillar uchinchi tomonlardan yozma ko’rinishda (odatda auditorlik tashkilotining yozma so’rovi bo’yicha) olingan ma’lumotlardan iborat.
Aralash auditorlik dalillar xo’jalik yurituvchi subektdan yozma yoki og’zaki ko’rinishda olingan va uchinchi tomon yozma ravishda tasdiqlagan ma’lumotlarni o’z ichiga oladi.
Auditorlik dallillar olinish usuliga ko’ra quyidagicha turkumlanadi: a) faktlarni tasdiqlash yo’li bilan olingan dalillar; b) hujjatlashtirilgan faktlarni aniqlash yo’li bilan olingan dalillar; v) maxsus o’tkazilgan tahlil natijasida aniqlangan dalillar.
Faktlarni tasdiqlash mulklar va majburiyatlar muayyan turlarining mavjudligini aniqlashdan iborat. Bu xo’jalik faoliyatidagi faktlar bo’lib, ularni fakt-vaziyatlar deb hisoblash mumkin; ular zamonaviy auditning ajralmas qismi hisoblangan inventarizatsiya yo’li bilan aniqlanadi.
Hujjatlashtirilgan faktlarni aniqlash moliyaviy hisobotni va hisob registrlarini to’ldirish uchun asos bo’lgan dastlabki hujjatlarni tekshirish yo’li bilan amalga oshiriladi. Bularga tannarxni asossiz ravishda oshirib yuborish yoki tovarsiz operatsiyalarni amalga oshirish bilan bog’liq operatsiyalar misol bo’lishi mumkin. SHuningdek, bitta huj-jatning turli nusxalaridagi yozuvlarining bir-birlariga mos kelmaslik holatlari.
Maxsus o’tkazilgan tahlil natijasida faktlarni aniq-lash hujjatlarda keltirilgan ma’lumotlarni mantiqiy joylashtirish va matematik hisob-kitob qilish yo’li bilan amalga oshiriladi. Bunday argumentlash ratsional deb nomlanadi va u audit jarayonida salmoqli o’rin tutadi. Masalan: 1) 2910-«Omborlardagi tovarlar» schetida korxona mulki hisob-langan tovarlar hisobga olinishi lozim; 2) auditor ushbu tovarlar uchun korxonaning mulkiy huquqi mavjudligini aniqlashi zarur; 3) taqdim etilgan hujjatlar (shartnomalar, tovarlar hisoboti, bank ko’chirmalari) va mulkiy huquqning korxonaga o’tgan paytini aniqlash asosida auditor tovarlarning egasi haqida xulosa qiladi.
Auditor fikriga birinchi argument ko’proq ta’sir ko’r-satadi. Haqiqatda 2910-«Omborlardagi tovarlar» schetida qoldiq sifatida ko’rsatilgan tovarlar yo’q bo’lsa, hech qanday fikr-mulohazaga o’rin qolmaydi. So’ngra uchinchi va to’rtinchi argumentlarni ahamiyatliligi bo’yicha ko’rsatish mumkin.
|
| |
Заминлаш , чақмоқ ва электрокоррозиядан химоя

|
Заминлаш , чақмоқ ва электрокоррозиядан химоя
|
bet | 3/3 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #262824 |
Bog'liq Zaminlash.Заминлаш , чақмоқ ва электрокоррозиядан химоя
бу ерда:
р - тупроқ қаршилиги (Ом м)
L - ўзакнинг узунлиги (м)
d – тупроқ электродининг диаметри (м)
Т - тупроқ электродининг чуқурлашиши (тупроқ сатҳидан тупроқ электродининг ўртасигача бўлган масофа) (м)
π - математик доимий Пи (3.141592)
ln - натурал логарифм.
Ulanish sxemasining topraklama tizimining turiga bog'liqligi - Ulanish sxemasining topraklama tizimining turiga bog'liqligi
- Uy-joy ob'ektlarini erga ulash quyidagi tizimlar bo'yicha amalga oshiriladi: TN (TN-C, TN-S, TN-C-S quyi tizimlari) yoki TT. Nomdagi birinchi harf quvvat manbaining topraklanmasını, ikkinchisi - elektr jihozlarining ochiq qismlarini erga ulashni bildiradi.
- N dan keyin keyingi harflar bitta o'tkazgichdagi kombinatsiyani yoki nol ishlaydigan va nol himoya o'tkazgichlarining funktsiyalarini ajratishni ko'rsatadi. S - nol ishlaydigan (N) va nol himoya (PE) o'tkazgichlari ajratilgan. C - nol himoya va nol ishlaydigan o'tkazgichlarning funktsiyalari bitta o'tkazgichda (PEN-o'tkazgich) birlashtirilgan.
- Tuproq elektrodining qarshiligining pasayishi tuproqning noto'g'ri oqimi ko'rsatkichlarining oshishiga olib kelmasa, elektr xavfsizligi to'liq ta'minlanadi. Topraklama ulanish sxemasi ob'ektda o'rnatilgan elektr tarmog'i tizimiga qanday bog'liqligini ko'rib chiqing.
TN-S topraklama tizimi TN-C topraklama tizimi. TN-C-S ga o'tish zarurati
TN-S tizimi
Asosiy kommutatorning sxemasi Yerga ulanish sxemasi (TN-C dan TN-C-S ga o'tish) TN-C-S tuproqli ulanish sxemasi TT yerga ulanishi TT yerga ulash sxemasi TT tizimiga muvofiq topraklama va RCD uchun ulanish sxemasi
|
| |
-1-modda. Fiskal belgilarni aks ettirish yoxud

|
-1-modda. Fiskal belgilarni aks ettirish yoxud Pdf ko'rish
|
bet | 164/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 2023227-1-modda. Fiskal belgilarni aks ettirish yoxud
avtomatlashtirilgan hisobga olish oʻlchov vositalari bilan
jihozlash yoki soliq organlarining axborot tizimlari bilan
integratsiya qilinishini taʼminlash boʻyicha qonunchilikda
beligilangan talablarni yoki tartibni, shuningdek
tovarlarni (mahsulotlarni) identifikatsiya vositalari
orqali majburiy raqamli markirovkalash
qoidalarini buzish
(OʻzR 11.03.2022-y. OʻRQ-758-son Qonuniga muvofiq kiritilgan modda)
Fiskal belgilarni aks ettirish yoxud avtomatlashtirilgan hisobga olish oʻlchov vositalari bilan
jihozlash yoki soliq organlarining axborot tizimlari bilan integratsiya qilinishini taʼminlash
boʻyicha qonunchilikda belgilangan talablarni yoki tartibni buzish, shuningdek tovarlarni
(mahsulotlarni) ishlab chiqaruvchilar, import qiluvchilar va sotuvchilar tomonidan identifikatsiya
vositalari orqali majburiy raqamli markirovkalash qoidalarini buzish -
realizatsiya amalga oshirilgan oxirgi hisobot choragida olingan sof tushum miqdorida jarima
solishga sabab boʻladi.
29-BOB. SOLIQ TOʻGʻRISIDAGI QONUNCHILIKNI
BUZGANLIK UCHUN BANKLARNING JAVOBGARLIGI
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi bob nomi)
228-modda. Soliq (yigʻim), boʻnak toʻlovi, penyalar va
jarimalarni oʻtkazish toʻgʻrisidagi topshiriqnomalarni
bajarish muddatlarini buzish
229-modda. Banklar tomonidan bank hisobvaraqlari va
operatsiyalar boʻyicha maʼlumotnomalarni (koʻchirmalarni)
soliq organiga taqdim etmaslik
228-modda. Soliq (yigʻim), boʻnak toʻlovi, penyalar
va jarimalarni oʻtkazish toʻgʻrisidagi
topshiriqnomalarni bajarish
muddatlarini buzish
Bank tomonidan soliq (yigʻim), boʻnak toʻlovi, penya va jarima summasini oʻtkazish
toʻgʻrisidagi soliq toʻlovchining topshiriqnomasini, soliq organining inkasso topshiriqnomasini
bajarmaslik (bajarilishini kechiktirish) -
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki qayta moliyalashtirish stavkasining bir yuz
ellikdan bir qismi miqdorida, lekin kechiktirilgan har bir kalendar kun uchun oʻtkazilmagan
summa bir foizining beshdan bir qismidan koʻp boʻlmagan miqdorda jarima solishga sabab
boʻladi.
|
| |
-modda. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida xodim vafot etgan taqdirda korxonaning moddiy javobgarligi

29-modda. Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida xodim vafot etgan taqdirda korxonaning moddiy javobgarligi
Ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisa oqibatida xodim vafot etgan taqdirda korxona tegishli huquqqa ega bo‘lgan shaxslarga moddiy ziyonni O‘zbekiston Respublikasi qonunlarida belgilangan tartib va miqdorlarda qoplaydi, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi belgilab qo‘yadigan miqdorda bir marta beriladigan nafaqa to‘laydi.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 187—197-moddalariga hamda Qarang: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2005-yil 11-fevraldagi 60-son qarori bilan tasdiqlangan “Xodimlarga ularning mehnat vazifalarini bajarish bilan bog‘liq holda jarohatlanishi, kasb kasalliklariga chalinishi yoki salomatlikning boshqa xil shikastlanishi tufayli yetkazilgan zararni to‘lash Qoidalar”iga ko’ra amalga oshiriladi
Qo‘shimcha ma’lumot uchun Mehnat muhofazasi ishlarini tashkil etish to‘g‘risidagi Namunaviy nizomga qarang (ro‘yxat raqami 273, 14.08.1996-y).
O‘zbekiston Respublikasining Prezidenti I. KARIMOV
Toshkent sh.,
1993-yil 6-may,
839-XII-son
(O‘zbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1993-y.,5-son, 223-modda; O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1998-y.,5-6-son, 102-modda; 2001-y.,5-son, 89-modda; 2002-y.,1-son, 20-modda)
Foydalanilgan adabiyotlar
Asosiy adabiyotlar
Ibragimova. B.A., Avezova. B.D., Shamuratova. T.S. Hayot faoliyati xavfsizligi (Darslik)., «Aloqachi», Тashkent, 2018,.345 bet.
Yormatov G‘.Yo., Yuldashev O .R., Hamrayeva A.L. Hayot faoliyati xavfsizligi (Darslik). Т., «Aloqachi», 2009, 348 bet.
Yuldashev. O.R., Uteniyazov. A.Q., Abdireymov. S.J., Xasanova. O.T., Hayot faoliyati xavfsizligi Nόkis., «Qaraqalpaqstan», 2013, 295 bet
Qoʻshimcha adabiyotlar
Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag’ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo’shma majlisidagi nutqi. –T.: “O’zbekiston” NMIU, 2016. – 56 b.
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag’ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza 2016 yil 7 dekabr. – T.: “O’zbekiston” NMIU, 2016. – 48 b.
3. O’zbekiston Respublkasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g’risida. - T.:2017 yil 7 fevral, PF-4947-sonli Farmoni.
B.A.Ibragimova,B.D.Avezova,T.S.Shamuratova Omir ikerligi qawipsizligi (Darslik). Тashkent, 2018,.
Internet saytlar
1.Lex.uz
2.adliya.uz
3.iiv.uz
|
-modda. Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish

(6-q.)
Elektr va (yoki) issiqlik energiyasi, suv, gaz, kommunal xizmatlar, aloqa xizmatlari,
moliyaviy va sugʻurta xizmatlari, quvurlar tizimi orqali yuklarni tashishga doir xizmatlar
realizatsiya qilinganda, tovarlar (xizmatlar) doimiy (uzluksiz) asosda realizatsiya qilingan boshqa
xollarda tovarlar yetkazib berilgan (xizmatlar koʻrsatilgan) kalendar oyning soʻnggi kuni
tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish boʻyicha aylanma amalga oshirilgan sanadir.
(OʻzR
29.12.2021-y. OʻRQ-741-son Qonuni tahriridagi qism)
(7-q.)
Obyektlar qurilishida, shu jumladan obyektlarni foydalanish uchun tayyor holda
qurishda, shuningdek uzoq (bir soliq hisoboti davridan ortiq) texnologik davriylikdagi uzoq
muddatli shartnomalar boʻyicha, agar tuzilgan uzoq muddatli shartnomalar shartlarida xizmatlarni
har oyda topshirish nazarda tutilmagan boʻlsa, har bir kalendar oyning oxirgi kuni aylanma amalga
oshirilgan sana deb hisoblanadi.
(8-q.)
Mol-mulk moliyaviy ijaraga (lizingga) berilganda, moliyaviy ijara (lizing)
shartnomasi taraflari tomonidan imzolangan qabul qilish-topshirish dalolatnomasiga koʻra mol-
mulk ijaraga oluvchining (lizingga oluvchining) tasarrufiga berilgan sana aylanma amalga
oshirilgan sana deb hisoblanadi.
(9-q.)
Soliq toʻlovchining oʻz ehtiyojlari uchun tovarlarni berishda (xizmatlar koʻrsatishda)
aylanma amalga oshirilgan sana deb soliq toʻlovchining tegishli ichki hujjati bilan
rasmiylashtirilgan, ushbu tovarni berish (xizmatlar koʻrsatish) amalga oshirilgan kun eʼtirof
etiladi.
(10-q.)
Tovarlar eksport bojxona tartib-taomiliga joylashtirilgan holda Oʻzbekiston
Respublikasi hududidan tashqariga olib chiqilgan taqdirda, quyidagi sanalar tovarni realizatsiya
qilish boʻyicha aylanma amalga oshirilgan sana deb hisoblanadi:
1) bojxona toʻgʻrisidagi qonunchilikka muvofiq aniqlanadigan bojxona chegarasi haqiqatda
kesib oʻtilgan sana;
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni tahriridagi band)
2) bojxonaga oid deklaratsiyalashni amalga oshirgan bojxona organining belgilari qoʻyilgan
holda tovarlarga taalluqli bojxona yuk deklaratsiyasi roʻyxatdan oʻtkazilgan sana - davriy va (yoki)
vaqtinchalik bojxonaga oid deklaratsiyalashdan foydalanilgan hollarda.
Boshqarishning iqtisodiy usullari

|
Boshqarishning iqtisodiy usullari
|
bet | 174/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatBoshqarishning iqtisodiy usullari iqtisodiy manfaatlardan foydalanishga asoslanadi.Har qanday jamiyatning iqtisodiy munosabatlari, eng avvalo manfaatlarda namoyon bo‘ladi. Manfaatlar uch xil bo‘ladi:
umumjamiyat manfaatlari;
jamoa manfaatlari;
shaxsiy manfaatlar.
Umumjamiyat manfaatlarini ro‘yobga chiqarish maqsadida quyidagi iqtisodiy boshqaruv usullariga e`tibor beriladi:
korxonalar va xo‘jaliklarga faoliyat yuritishlarida erkinlik va mustaqillik berish;
xo‘jaliklarni pirovard natijalarga binoan moddiy rag‘batlantirish, soliq imtiyozlarini berish;
moliya-kredit munosabatlarini takomillashtirish;
baxo,foyda, soliq, rentabellik, raqobat va h.k.
Iqtisodiy boshqaruv usullarining asosiy vazifasi ishlab chiqariladigan mahsulot birligiga sarflanadigan xarajatlarni kamaytirishga imkon beruvchi xo‘jalik mexanizmlarining yangi usullarini, shuningdek, manfaatdorlik muhitini vujudga keltirish va ulardan samarali foydalanishdir.
Boshqariluvchi ob`ektga iqtisodiy usullar orqali ko‘rsatiladigan ta`sir korxonalarni:
jiddiy rejalar qabul qilishga;
mehnat va moliya resurslaridan yanada unumliroq foydalanishga;
yangi texnologiyalarni joriy qilishga;
mehnat unumdorligini oshirishga;
raqobatbardosh mahsulotldarni ishlab chiqarishga rag‘batlantiruvchi va da`vat etuvchi bo‘lishi kerak.
Boshqaruvning iqtisodiy usullari jumlasiga:
kredit va foiz stavkalari;
soliq va soliq yuki;
boj to‘lovlari;
subsidiya va sanatsiya;
litsenziya;
transfert to‘lovlari;
narx-navo va h.kh kiradi.
Subsidiya –bu davlat tomonidan aniq maqsad yo‘lida ishlatish uchun qaytarib olmaslik sharti bilan ajratiladigan pul mablag‘i.
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 138

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1. Grafik dizayn nima va u bilan ishlovchi grafik
paketlani tasvirlang?
2. Grafik dizaynda o ‘lchamning
turlari va
obyektlar o ‘lchamini ifodalang?
3. Grafik dizaynda ranglar,
ularning tavsifi,
ranglar uyg'unligini izohlang?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv
jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
III-Bosqich - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 169/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatIII-Bosqich – loyiha TI asosnoma to‘la hajmda quyidagilar ko‘zda tutiladi:
to‘la hajmdagi marketing tadqiqotlarini olib borish;
mahsulotni (xizmatni) realizatsiya qilish uchun dastur tayyorlash;
chiqish-ruxsat hujjatlarini tayyorlash;
texnik qarorlarni ishlab chiqish, jumladan general rejani;
gidroqurilish, arxitektor-rejalashtirish va qurilish qarorlari;
injener ta’minoti;
fuqarolar xavfsizligi, tabiat muxofazasi tadbirlari;
qurilishni tashkil etish tavsifnomasi;
fuqarolar uy-joy qurilishi to‘g‘risidagi zarur ma’lumotlar;
korxonani boshqarish tizimi, ishchi xizmatchilar ishini tashkil etish bo‘yicha tavsifnoma.
Smeta moliya hujjatlarining shakllanishi; ishlab chiqarish xarajatlarini baholash; kapital xarajatlarni hisoblash; korxona faoliyatidan keladigan yillik tushumni hisoblash; oborot kapitaliga ehtiyojni hisoblash; loyiha va tavsiya etilgan loyihadagi moliya manbalarni hisoblash; chet el valyutasiga taxminiy ehtiyoj; investitsiya shartlari, konkret investorni tanlash va kelishuvni rasmiylashtirish;
- Loyihani amalga oshirish bilan bog‘liq bo‘lgan xavf-xatarni baholash;
- Loyihani amalga oshirishni rejalashtirish;
- Loyihaning (byudjet investitsiyadan foydalangan holda) tijorat samaradorligini baholash;
-Loyihani realizatsiya qilishni ta’minlash shartlarini ishlab chiqish.
12.1-chizma. Innovatsiya loyihasini yaratilish bosqichi va uni realizatsiya qilish.
Innovatsion loyihalarni tasniflash innovatsiyalarni tasniflashlar asosida amalga oshiriladi. Masalan, tasdiqlash, moliyalashtirish va amalga oshirish darajasi bo‘yicha innovatsion loyihalar, davlatlararo, davlat, mintaqaviy, sohaviy, alohida korxonanikiga bo‘linishlari mumkin.
Дисконтлашган пул даромадлари
Инвестиция даромади, сум
Янгиликларни бозорга олиб чикиш боскичидаги инвесторлар
ИТИ инвестицияси
3-босқич
2-боскич
1-боскич
Вакт, t
Капитал маблағни жалб қилиш
Ишлаб чиқариш инвесторлари
|
| |
Основы пакета - bet 275

380
marshrutizatori va paket manbayi hisoblangan protokoli element o‗rtasida xatolar
haqidagi axborot almashuviga mo‗ljallangan. ICMP maxsus paketlari yordamida
paketlarni yetkaza olmasligi haqida xabar qiladi.
II sath — asosiy sath hisoblanadi. Bu sathda jo‗natmalarni boshqarish
protokoli
TCP
(Transmission
Control
Protocol)
va
foydalanuvchining
deytogrammali protokoli UDP (User Datagram Protocol) boshqariladi. TCP
protokoli masofadagi amaliy jarayonlar o‗rtasida virtual bog‗lanish hisobiga
xabarlarni ishonchli uzatilishini ta‘minlaydi. UDP protokoli amaliy paketlarni
deytogramma usulida IP singari uzatilishini ta‘minlaydi.
I sath — amaliy deb nomlanadi. Uzoq vaqt davomida turli xil o‗lkalarda,
tashkilotlarda TCP/IP stekidan foydalanish protokollar soni ortishiga va amaliy
sathli xizmatlarni.
381
5.2§ TCP va FTP transport bosqichidagi va yo‗naltirish protokollari.
5.2.1. Yo‗naltirish protokollari
TCP/IP stekida FTP protokoli bir qancha kengroq xizmatlarni taklif qiladi va
o‗z navbatida bu protokol dasturlash uchun eng murakkab hisoblanadi. Dasturda
FTP ning barcha imkoniyatlaridan foydalanilmasa u holda faqat fayllarni ayir-
boshlash protokoli TFTP(Trivial File Transfer Protocol) dan foydalaniladi. Bu
protokol faqat fayllarni ayriboshlashni tashkil qiladi. Transport protokoli sifatida
esa TCP dan birmuncha soddaroq bo‗lgan UDP protokolidan foydalaniladi.
Telnet protokoli jarayonlar va terminal o‗rtasida baytlar oqimini
almashinuvini ta‘minlab beradi. Bu protokoldan masofadagi kompyuter
terminalining emulyatsiyasi uchun tez-tez foydalanib turiladi. Telnet xizmatlaridan
foydalanish jarayonida foydalanuvchi masofadagi kompyuterni xuddi lokal
foydalanuvchi kabi boshqaradi, shuning uchun ham yaxshigina himoyani talab
qiladi.
Himoyani
ta‘minlash
maqsadida
minimum
parol
bo‗yicha
autentifikatsiyadan foydalaniladi, lekin baribir birmuncha mustahkam himoya
vositasi bu misol uchun Kerberos tizimi.
SNMP (Simple Network Manegment Protocol) tarmoq boshqaruvini tashkil
qilish uchun ishlatiladi. Avvalida SNMP protokol Internet marshrutizatorlarini,
odatda shlyuzlar deb ham ataluvchi vositalarni masofadan nazorat qilish va
boshqarish uchun ishlab chiqilgan.
Hamma bosqich vazifalarini batafsil ko‗rib chiqamiz.
Amaliy bosqich (Application, prikladnoy uroven) yoki ilovalar bosqichi u
quyidagi xizmatlarni amalga oshiradi: foydalanuvchining ilovasini shaxsan
tasdiqlaydi, masalan, fayllar uzatishning dasturiy vositalari, axborotlar bazasiga
|
Основы пакета - bet 274

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 274/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
379
5.1.2. Tarmoqlararo muloqot protokollari.
TCP/IP steki o‗zaro ta‘sirga ega bo‗lgan ISO/OSI ochiq ti- zimidan oldin
ishlab chiqilgan. Shunday bo‗lsa ham u ko‗p sathstrukturaga ega.
TCP/IP protokolining strukturasi 3.2-rasmda berilgan. TCP/IP protokollari 4
ta sathga bo‗linadi.
IV sath eng pastki sath hisoblanadi. U OSI fizik va kanal sathiga mos
tushadi. TCP/IP protokolida bu sath belgilanmay- di, lekin barcha ma‘lum fizik va
kanal sathdagi standartlarni (lokal tarmoq uchun bu Ethernet, Token-Ring, FDDI,
Fast Ethernet, 100VG-AnyLan, global tarmoq uchun — SLIP va PPP «nuqta-
nuqta» birlashish protokollari, X.25, frame relay kom- mutatsiya bilan hududiy
tarmoq protokollari) qo‗llab-quvvatlay- di. Odatda lokal yoki global tarmoqda
yangi texnologiya paydo bo‗lsa, ularni zudlik bilan TCP/IP ga RFC ishlab
chiqaruv- chilari tomonidan qo‗shib boriladi.
III sath — bu tarmoqlararo aloqa sathi. Bunda lokal tarmoq, hududiy
tarmoq, maxsus aloqa tarmog‗i va shunga o‗xshash tar- moqlarning har xil
transport texnologiyasida foydalangan holda paketlarni uzatish bilan shug‗ullanadi.
Stekda tarmoq sathining asosiy protokoli sifatida (OSI modeli terminida) IP
protokolidan foydalaniladi. Bu protokol boshidan murakkab tarmoq tarkibida
paketlarni uzatishga mo‗ljallangan. Shuning uchun ham IP protokoli murakkab
topologiyali tarmoqlardan yaxshi ishlaydi. IP protokoli deyto- grammali protokol
hisoblanadi, ya‘ni paketlarni belgilangan joyga ishonchli yetkazilib borishiga javob
bera olmaydi, lekin harakat qiladi.
Tarmoqlararo aloqa sathiga barcha protokol tashkil etuv- chilari bilan
bog‗langan va marshrutlash jadvalining modifika- tsiyasi, ya‘ni marshrut
axborotlarni yig‗ish protokollari RIP (Routing Internet Protocol) va OSPF (Open
Shortest Path First), undan tashqari tarmoqlararo xabarlarni boshqarish protokoli
ICMP (Internet control Message Protocol) kiradi. Oxirgi protokol tarmoq
|
| |
Основы пакета - bet 276

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 276/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
382
ega bo‗lish, elektron pochta vositalari, serverda qayd qilish xizmati. Bu bosqich
qolgan 6 ta bosqichni boshqaradi.
Prezentatsiya bosqichi (Presentation, prezentativniy uroven) yoki axborotni
tanishrtirish bosqichi, bu bosqichda axborot aniqlanadi va axborot formatini
ko‗rinish sintaksisini tarmoqqa qulay ravishda o‗zgartiradi, ya‘ni tarjimon
vazifasini bajaradi. Shu yerda axborot shinfrlanadi va dishifratsiyalanadi, lozim
bo‗lgan taqdirda ularni zichlashtiriladi.
Aloqa o‗tkazish vaqtini boshqarish bosqichi (Session, seansoviy uroven)
aloqa o‗tkazish vaqtini boshqaradi (ya‘ni aloqani o‗rnatadi, tasdiqlaydi va
tamomlaydi). Bu bosqichda abonentlarni mantiqiy nomlarini tanish, ularga ega
bo‗lish huquqini nazorat qilish vazifalari ham bajariladi.
Transport bosqichi (Transport) paketni xatosiz va yo‗qotmasdan, kerakli
ketma-ketlikda yetkazib berishni amalga oshiradi. Shu yerda yana uzatilayotgan
axborotlarni paketga joylash uchun bloklarga taqsimlanadi va qabul qilingan
axborotni qayta tiklanadi.
Tarmoq bosqichi (Network, setevoy uroven) bu bosqich paketlarni
manzillash, mantiqiy nomlarni jismoniy tarmoq manziliga o‗zgartirish, teskariga
ham va shuningdek paketni kerakli abonentga jo‗natish yo‗nalishini tanlashga
(agarda tarmoqda bir necha yo‗nalish mavjud bo‗lsa) javobgar.
Kanal bosqichi yoki uzatish yo‗lini boshqarish bosqichi (data link), bu
bosqich standart ko‗rinishdagi paket tuzishga va boshlash hamda tamom bo‗lishni
boshqarish maydonini paket tarkibiga joylashishiga javobgardir. Shu yerda yana
tarmoqqa ega bo‗lishni uzatishdagi xatoliklar aniqlanadi va yana qabul qilish
qurilmasiga xato uzatilgan paketlarni qaytadan uzatishni boshqarish amalga
oshiriladi.
Jismoniy bosqich (Physical, fizicheskiy uroven) – bu modelni eng quyi
bosqichi bo‗lib, uzatilayotgan axborotni signal kattaligiga kodlashtiradi, uzatish
muhitiga qabul qilishni va teskari kodlashni amalga oshirishga javob beradi. Shu
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 144

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I. Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri
mа’lum qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
II. Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа
blis-so’rоv o’tkаzаdi:
1.Obyektlar qanday chiziqlardan iborat bo'lishi
mumkin?
2.Zamonaviy
rassomlar
va
dizaynerlar
obyektlarning
shaffofligi
bilan
tajriba
o'tkazishlari mumkinmi?
3.Vektorli tasvir, agar u rejalar, dizayni
yaratilishidan haqiqatan ham zarurmi?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv jаrаyonidа
fаоl ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi: kompyuter
grafikasi turlari (rastrli, vektorli, fraktal)
bo’yicha
klaster
tuzish.
O’qituvchining
bоshlаng’ich
nаzоrаt
vаriаnti
3-ilоvаdа
kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
-modda. Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash

|
-modda. Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash
|
bet | 4/12 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 31,84 Kb. | | #102573 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi10-modda. Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha mutaxassislar tayyorlash
O‘zbekiston Respublikasida davlat va korxonalar oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlarida korxonalarning mehnatni muhofaza qilish xizmatlarida ishlash uchun mutaxassislar tayyorlashni ta’minlaydilar.
Oliy va o‘rta maxsus o‘quv yurtlari xalq xo‘jaligi turli tarmoqlaridagi ishlab chiqarish xususiyatlarini hisobga olgan holda talabalar va o‘quvchilar mehnatni muhofaza qilish kursini albatta o‘tishlarini tashkil etishlari kerak.
Vazirliklar, idoralar, konsernlar, assotsiatsiyalar va boshqa xo‘jalik boshqaruvi idoralari mehnatni muhofaza qilish tizimida ishlash uchun mutaxassislarning qayta ixtisoslashuvini ta’minlaydilar.
11-modda. Mehnatni muhofaza qilishni moliyaviy ta’minlash
Mehnatni muhofaza qilishni moliyaviy ta’minlash davlat tomonidan, shuningdek mulk shaklidan qat’i nazar, jamoat birlashmalari, korxonalarning ixtiyoriy badallari hisobiga amalga oshiriladi.
Mehnatni muhofaza qilish uchun tegishli budjetlardan alohida qayd bilan ajratiladigan budjet mablag‘lari (respublika va mahalliy) boshqaruv hamda nazorat idoralarini saqlash, ilmiy-tadqiqot ishlarini moliyaviy ta’minlash, mehnatni muhofaza qilishga oid davlatning aniq maqsadga qaratilgan dasturlarini bajarish uchun foydalaniladi.
Har bir korxona mehnatni muhofaza qilish uchun zarur mablag‘larni jamoa shartnomasida belgilanadigan miqdorda ajratadi. Korxonalarning xodimlari ana shu maqsadlar uchun qandaydir qo‘shimcha chiqim qilmaydilar.
Korxonalar o‘zining xo‘jalik, tijorat, tashqi iqtisodiy va boshqa faoliyatidan keladigan foyda (daromad), shuningdek boshqa manbalar hisobiga mehnatni muhofaza qilishning markazlashtirilgan fondlarini tashkil etish huquqiga ega.
(11-moddaning to‘rtinchi qismidagi ikkinchi jumla O‘zbekiston Respublikasining 1998-yil 1-maydagi 621-I-son Qonuniga muvofiq chiqarilib tashlangan — Oliy Majlis Axborotnomasi, 1998-y., 5-6-son, 102-modda)
Mehnatni muhofaza qilishga mo‘ljallangan mablag‘larni boshqa maqsadlarga ishlatish mumkin emas.
Fondlarni tashkil etish va ulardan foydalanish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan O‘zbekiston kasaba uyushmalari federatsiyasi Kengashi ishtirokida belgilanadi.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2008-yil 12-noyabrdagi 245-son qarori bilan tasdiqlangan “Korxonalar, tashkilotlar va muassasalarda mehnatni muhofaza qilish jamg‘armasini tashkil etish va uning mablag‘laridan foydalanish tartibi to‘g‘risida”gi nizom.
|
| |
Adabiyotlar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 168/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yil
Adabiyotlar
1. G’oziyev E.Oʻ. Oliy maktab psixologiyasi. –T.: “Oʻqituvchi”, 1997.
2. Nishonova Z.T. Oliy maktab psixologiyasi. -T., 2003.- 231 b.
3. Abdurasulov R. Psixologning kundalik kitobi. –Jizzax, 2005. -154 b.
4. Adizova T. Psixologik korreksion ishlar. -T., 2000. -126 b.
5. G’affarov A.Z., Yugay A.X. Pedagogika amaliyoti. -T. 2002. -214 b.
6. Davletshin M.G., Toʻychiyeva S.M. Umumiy psixologiya. -T., 2002. -231 b.
7. Davletshin M.G. Zamonaviy maktab oʻqituvchisi psixologiyasi. –T., 1998.-321 b.
8. Ochilov M. Yangi pеdagogik tеxnologiyalar. -Qarshi: “Nasaf”, 2000. -80 b.
9. Ochilov M. Ochilova N.M. Oʻqituvchi odobi. –Toshkеnt: “Oʻqituvchi”, 1997. -136 b.
10. Quronov M. Yoshlarni milliy mafkuraviy tarbiyalash – tеxnologik masala . Ta’limda yangi
pеdagogik tеxnologiyalar: muammolar va еchimlar. T.: 1999, 32-37 b.
11. Jobir ogli, Yarashov Mardon; ,THE IMPORTANCE OF USING DIGITAL TECHNOLOGY IN
PRIMARY SCHOOL MATHEMATICS EDUCATION,ACADEMICIA,1,11,5,2021,ACADEMICIA: An
International Multidisciplinary Research Journal
12. Косимов Ф. М., Ярашов М. Ж. ТВОРЧЕСКИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНЫЕ РАБОТЫ НА
УРОКАХ МАТЕМАТИКИ В НАЧАЛЬНЫХ КЛАССАХ //ИННОВАЦИОННЫЙ ПОТЕНЦИАЛ
РАЗВИТИЯ НАУКИ В СОВРЕМЕННОМ МИРЕ: ДОСТИЖЕНИЯ И ИННОВАЦИИ. – 2020. – С. 178-
181.
13. YARASHOV M. BOSHLANG ‘ICH SINF MATEMATIKA TA’LIMINI IJODIY TASHKIL
ETISHDA TA’LIM TAMOYILLARINING O ‘RNI //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ. – 2020. – Т.
1. – №. 1.
14. G’oziyеv E. Yosh davrlari psixologiyasi. Pеd institutlari va universitеtlarining talabalari uchun
oʻquv qoʻllanma. -T.: “Oʻqituvchi”, 1994. -124 b.
15. G’afforova T. va boshqalar. Ta’limning ilg’or tеxnologiyalari. -Qarshi: “Nasaf”, 2003.
https://buxdu.uz
PEDAGOGIK MAHORAT 3 (79) 2021
128
|
| |
-modda. Mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishdan korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini ta’minlash

|
-modda. Mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishdan korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini ta’minlash
|
bet | 5/12 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 31,84 Kb. | | #102573 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi12-modda. Mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishdan korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini ta’minlash
Korxonalar foydasining mehnatni muhofaza etishga oid adabiyotlar, plakatlar, boshqa targ‘ibot vositalarini nashr etish hisobiga hosil bo‘lgan qismiga, shuningdek ilmiy-tadqiqot va loyiha konstruktorlik tashkilotlari foydasining jamoani va ishlovchilarni yakka tartibda himoyalash vositalarining yangilarini yaratish, ishlab chiqarish muhitini nazorat qilish asboblari va dozimetriya vositalarining yangilarini yaratish, ishlab chiqarish va mavjud vositalarni sotish hisobiga hosil bo‘lgan qismiga imtiyozli soliq solinadi.
13-modda. Korxonalarda mehnatning sog‘lom va xavfsiz sharoitlarini ta’minlash
Korxonadagi, har bir ish joyidagi mehnat sharoiti mehnatni muhofaza qilish standartlari, qoida va me’yorlari talablariga muvofiq bo‘lishi lozim.
Qo‘shimcha ma’lumot uchun qarang: O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2014-yil 15-sentabrdagi 263-sonli “Xodimlar mehnatini muhofaza qilish chora-tadbirlarini yanada takomillashtirish to‘g‘risida”gi qarori.
Korxonada mehnatning sog‘lom va xavfsiz sharoitlarini ta’minlash, ishlab chiqarishning xavfli va zararli omillari ustidan nazorat o‘rnatilishini tashkil etish va nazoratning natijalari to‘g‘risida mehnat jamoalarini o‘z vaqtida xabardor qilish ma’muriyat zimmasiga yuklanadi.
Mehnat sharoiti zararli va xavfli ishlab chiqarishlarda, shuningdek o‘ta noxush haroratli yoki ifloslanishlar bilan bog‘liq sharoitlarda bajariladigan ishlarda mehnat qiluvchilarga davlat boshqaruvi idoralari belgilagan me’yorlarda maxsus kiyim, poyabzal va boshqa shaxsiy himoya vositalari, yuvish va dezinfeksiyalash vositalari, sut yoki unga tenglashadigan boshqa oziq-ovqat mahsulotlari, parhez ovqat bepul beriladi.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 217-moddasiga va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2000-yil 12-iyuldagi 267-sonli qarori bilan tasdiqlangan “Mehnatni muhofaza qilishga doir qoida va normalarni qayta ko‘rib chiqish, ishlab chiqish va joriy etish dasturi”ning V bo‘limiga qarang.
Korxonada mehnatning sog‘lom va xavfsiz sharoitlarini ta’minlash yuzasidan ma’muriyat bilan xodimlarning o‘zaro majburiyatlari jamoa shartnomasi yoki bitimida ko‘zda tutiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-modda. Mehnatni muhofaza qilish vositalarini yaratish va ishlab chiqarishdan korxonalarning iqtisodiy manfaatdorligini ta’minlash
|
-modda. Xodimlarni mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha o‘qitish va ularga yo‘l-yo‘riqlar berish

|
-modda. Xodimlarni mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha o‘qitish va ularga yo‘l-yo‘riqlar berish
|
bet | 8/12 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 31,84 Kb. | | #102573 |
Bog'liq Mehnat muxofazasi19-modda. Xodimlarni mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha o‘qitish va ularga yo‘l-yo‘riqlar berish
Korxonalarning barcha xodimlari, shu jumladan rahbarlari o‘z kasblari va ish turlari bo‘yicha davlat nazorat idoralari belgilagan tartib va muddatlarda o‘qishlari, yo‘l-yo‘riqlar olishlari, bilimlarini tekshiruvdan o‘tkazishlari hamda qayta attestatsiyadan o‘tishlari shart.
Ma’muriyat barcha yangi ishga kirayotganlar, shuningdek boshqa ishga o‘tkazilayotganlar uchun ishlarni bajarishning xavfsiz usullarini o‘rgatishni tashkil etishlari, mehnatni muhofaza qilish va baxtsiz hodisalarda jabrlanganlarga yordam ko‘rsatish bo‘yicha yo‘l-yo‘riqlar berishlari shart.
O‘ta xavfli ishlab chiqarishlarga yoki kasbiy tanlov talab qilinadigan ishga kirayotgan xodimlar uchun mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha imtihonlar topshiriladigan va keyin vaqti-vaqti bilan qayta attestatsiyadan o‘tiladigan o‘quv o‘tkaziladi.
Mehnatni muhofaza qilish bo‘yicha belgilangan tartibda o‘qitish, yo‘l-yo‘riqlar berish va bilimlarni tekshirishdan o‘tmagan shaxslarni ishga qo‘yish taqiqlanadi.
Ma’muriyat xodimlarning mehnatni muhofaza qilish masalalari bo‘yicha malakasi muntazam oshirib borilishini ta’minlashi shart.
20-modda. Mehnat sharoitlari hamda mehnatni muhofaza qilinishi to‘g‘risida xodimlarning axborot olishga doir huquqlari
Korxona xodimlari ish joylaridagi mehnat sharoitlarining ahvoli va muhofaza qilinishi, bunda lozim bo‘lgan shaxsiy himoya vositalari, imtiyozlar va tovon pullari to‘g‘risida axborot talab qilish huquqiga egadirlar, ma’muriyat esa ularga bunday axborotni berishi shart.
21-modda. Xodimlarning ayrim toifalari uchun mehnatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari
Xodimlarning ayrim toifalari (xotin-qizlar, yoshlar, mehnat qobiliyati cheklangan shaxslar), shuningdek mehnatning og‘ir va zararli sharoitlarida ishlovchi xodimlar uchun mehnatni muhofaza qilish sohasidagi munosabatlarni tartibga solishning o‘ziga xos xususiyatlari O‘zbekiston Respublikasi qonunlari bilan belgilanadi.
|
| |
Mavzu: Vektorli grafika bilan ishlashda dizaynerlik ishlarining

Lekin, biz sizni dizaynning asosiy mohiyatini tushunib yetishingizga umid qilamiz:
agar nimadir yaxshi qilinsa, u obyektiv sabablarga ko‘ra yaxshi qilingan, va yana ish
yaratuvchi nima tufayli bunga erishdi - o‘zining qobiliyati evazigami yoki nazariy bilimlari
bunga sababini degan savollar tug‘iladi. Biz ta’lim oluvchini shuni tushunishini xohlaymizki,
badiiy talantga ega bo’limasdan dizayner bo’lish mumkin. Lekin, buning uchun «nima yaxshi
yoki nima yomon» qoidasini tushunish kerak. Biz o‘lcham, shakl, rang teksturasi, ko‘chirish
va shrift kabi tushunchalar haqida gaplashamiz. Kompozitsiya savollariga ham to'htalib
o‘tamiz. Tanlov va, ayniqsa, tanlovni bekor qilish nimaga tayanishini shakllantirib ko'ramiz.
Sizga ma’lumki, ko'pincha variantlar kam boim aydi, ammo, ulardan bittasigina omadli. Biz
yosh dizaynerlarning asosiy xatolari va ko‘pgina tajribali mutahassislaming xatoliklarini
yoritishga harakat qilamiz. Lekin, bu dizaynga oddiygina bir qarash xolos.