Fotoo’tkazuvchanlik uchun asosiy xarakteristik munosabat

|
Fotoo’tkazuvchanlik uchun asosiy xarakteristik munosabat
|
bet | 12/17 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #238481 |
Bog'liq FOTOKUCHAYTIRGICHLAR MAVZUSINING MAZMUNI VA O‘TISH METODIKASI3.Fotoo’tkazuvchanlik uchun asosiy xarakteristik munosabat: Yarimo’tkazgichda yorug’lik yutilishi bilan belgilanuvchi noturg’un o’tkazuvchanlik elektronlarining va teshiklarning konsentratsiyalari mos holda va bo’lsin. YArimo’tkazgichning o’tkazuvchanligi uchun ifodani quyidagi ko’rinishda yozamiz: , (12) bu yerda . To’liq o’tkazuvchanlik turg’un o’tkazuvchanlik va fotoo’tkazuvchanlik larning summasi kabi topiladi. (16.2) ifodani, ayyonki, quyidagi ko’rinishda yozish mumkin: , (13) bu yerda va .
Maksimal ravishda soddalashtirish maqsadida yorug’lik nurlanishi yarimo’tkazgichning butun hajmida tekis yutiladi va demak, noturg’un zaryad tashuvchilarning yarimo’tkazgichning bir joyidan boshqa joyiga diffuziyasi mavjudmas deb faraz etamiz. Bundan tashqari, yorug’lik oqimi vaqt o’tishi bilan o’zgarmaydi deb hisoblaymiz, ya’ni statsionar holatni qaraymiz. Ushbu sharoitlarda quyidagi tenglik o’rinli bo’ladi: . (14)
Bu tenglik tashuvchilarning issiqlik ( ) va yorug’lik ( ) generatsiyalarining tezliklarining yig’indisi ushbu tashuvchilarning rekombinatsiyasiga tengligini bildiradi. va bo’lganligi uchun (14) ni ga o’zgartiramiz va bundan quyidagini olamiz: .(15) Bu munosabat fotoo’tkazuvchanlik uchun asosiy xarakteristik munosabat deyiladi. Umuman aytganda bunday munosabatlar ikkitadir: bittasi o’tkazuvchanlik elektronlari uchun, ikkinchisi esa – teshiklar uchun:
; ; (15a)
Olingan munosabatlarning fizik ma’nolari oddiydir. Yarimo’tkazgichda yorug’lik yutilishi bilan belgilanuvchi qo’shimcha zaryadlar tashuvchilarning soni qanchalik ko’p foton yutilsa, ushbu yarimo’tkazgichning kvant chiqishi qanchalik katta bo’lsa va qaralayotgan yarimo’tkazgichda tashuvchi qanchalik ko’p «yashasa» shunchalik ko’p bo’ladi.
4.Yarimo’tkazgichlarning fotoo’tkazuvchanligi: Bu kattalik fotoo’tkazuvchanlikning yarimo’tkazgichga tushayotgan yorug’lik oqimining zichligiga nisbati kabi aniqlanadi: (16)
Yorug’lik oqimining zichligi ni yarimo’tkazgichning hajmida vaqt birligi ichida yutilayotgan fotonlar soni orqali ifodalaymiz. Vaqt birligi ichida birlik yuzaga tushayotgan fotonlar soni ga teng. Bulardan yarimo’tkazgichning sirtidan fotonlar qaytadi, bu yerda – yorug’likning qaytish koeffitsiyenti. ni ga ko’paytirib, bu yerda – optik yutilishning chiziqli koeffitsiyenti (u uzunlikka teskari o’lchov birligiga ega), ning kattaligini topamiz. SHunday qilib, va bu yerdan quyidagiga ega bo’lamiz: (17) (17) ni (16) qo’yib, (18)
ni olamiz. Yarimo’tkazgichlarda zaryad tashuvchining yashash vaqti va rekombinatsiyalovchi markazlar konsentratsiyasi orasidagi bog’lanishni hamda (16.5a) ni e’tiborga olib, quyidagini olamiz:
(19)
Yarimo’tkazgichning fotoo’tkazuvchanligini aniqlovchi asosiy parametr – tashuvchilarning yashash vaqti hisoblanadi. Bu parametrni boshqarish uchun turli xil tipdagi kirishmalar ishlatiladi. Ularning konsentratsiyasi 1017 dan tortib to 1026m-3 gacha bo’lgan keng chegaralarda o’zgaradi. Turli xil yarimo’tkazgichlar uchun tashuvchilarning yashash vaqti 10-13s dan to o’nlab va yuzlab sekundlargacha bo’lgan qiymatga ega. Agar 10-4s dan katta yarimo’tkazgich fotosezgirligi yetarlicha katta hisoblanadi.
|
| |