Universitetga xavfning kelib chiqish sababi

|
Universitetga xavfning kelib chiqish sababi
|
bet | 6/13 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #262394 |
Universitetga xavfning kelib chiqish sababi.
3-rasm. Universitet ramziy belgisi.
Rektorat
O‘zbekiston Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 15-iyundagi qaroriga ko‘ra, Baxtiyor Shuhratovich Mahkamov Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universitetining rektori vazifasini bajaruvchi etib tayinlandi.
4-rasm.TATU rektori Mahkamov B.Sh
Tatu universitetiga Tahdidlardan asosiysi boshqa korxona yoki davlt ishhonalarai singari kiber xujumlar asosiy o’rinda turadi.
Axborot asrida ma'lumot almashish ancha osonlashgan, ammo buning o'ziga xos muammolari ham bor. Xakerlar ma'lumot o'g'irlashidan tortib, kiber xurujlar va hatto qonuniy platformalardan g'arazli maqsadlar yo'lida qurol sifatida foydalanishgacha bo'lgan tahdid turlari mavjud.
Yaqinda bo'lib o'tgan xakerlar konvensiyasida 11 yoshli bola Florida shtati saylov saytining muqobilini 10 daqiqaga yetmay buzib kirishni uddaladi. Bu esa bahslarga sabab bo'ldi.
Vitse-prezident Mayk Pens esa kiber xavfsizlikka oid yangi choralarni e'lon qildi. Maqsad 2016-yilgi saylovda yuz bergan tashqi aralashuvlarga boshqa yo'l qo'ymaslik.
"Maqsadimiz shunday: Amerika xavfsizligi nafaqat jismoniy, balki raqamli dunyoda ham yetakchi bo'lsin", - dedi Pens.
O'tgan yili "Equifax" kompaniyasidan 150 millionga yaqin amerikalikning shaxsiy ma'lumotlari o'g'irlangach, xususiy bizneslar xavotiri oshdi. Ayrimlar professional xakerlarni ishga olmoqda.
"Kompaniyalar menga pul to'lashadi, saytlari yoki himoya tizimlarini buzib zaifliklarini ko'rsatib berganim uchun. Biz ularga o'zimiz aniqlagan m'lumotlarni taqdim etamiz va shu asosda ular kamchiliklarini to'g'rilashadi, toki boshqa xakerlar bundan xabar topmasin", - deydi Vinni Troya ismli xaker.
Xavfga uchrayotgan faqat banklar yoki kredit kompaniyalari emas. Sog'liqni saqlash, ishlab chiqarish, transport infratuzilmalari va hatto hukumatlar ham kiber xurujlardan xoli emas.
Milliy xavfsizlik uchun ham tahdidlar yetarli, deydi 2015-yil Eron yadro tizimiga uyushtirilgan xakerlik hujumi haqida kitob yozgan Kim Zetter.
"Eronning Natanz qishlog'i tashqarisidagi uranni boyitish zavodiga qilingan hujum AQSh va Isroil tomonidan ishlab chiqilgan edi. Maqsad uran gazini to'yintirayotgan sentrifugalarni nazoratdan chiqarish bo'lgan", - deydi muallif.
Kiber xurujlar zarari beqiyos va ular hajmi kengayib boryapti. Tahlilchilar fikricha, kelajakdagi hujumlarning oldini olish uchun keng qamrovli va global hamkorlik zarur.
Shu malumotlardan korinib turibdiku Kiber xujum hozirda juda havfli hisoblanadi.
Insitut raxbari tomonidan O’zbekistonda shu sohani rivojlantirish maqsadida Toshkent axborot texnologiyalari universitetida “Kiber xavfsizlik” fakulteti ochildi.
Avvalo tahdidni korib chiqsak bu universitet ham mukkamal tizimga ega emas albatta dunyoda har qanday tizim yoki havfsizlik sohasi bolsi bo’shlig’i mavjud.
Insitut talabalarining hozirgi kunda ishlatilayotgan tizimi kelsak https://lms.tuit.uz/
5-rasm.Serverga tahdid korinishi.
Bu eng nozik joyi hisoblanadi serveri hech kim bilmaydigan joyda saqlanadi chunki o’g’rilanishi mumkin albatta.
Bu talabalarning barcha malumoti salanadiga joy hisoblanadi, shuni olib qarasak asosiysi qilib hujum paydo boldi va serverdagi barcha malumot o’g’irlandi yoki ozgartirildi,ochirildi shulardan biri.
Eng asosiysi malumotimiz o’zgartirildi bunda kerakli talaba malumotlari ozgartilidi deb olib qarasak dekanat rektarat buni semadi ,hozirgi kunda hamma hujjat electron tarzdda saqlanadi shu sababdan hammasi ozgardi qog’oz variantda malumotimiz mavjud emas.Insitut bitirsh vaqti yiqilgan fanlar mavjud emas olgan baholar albattda alo darajada – bu korib turibsizki albatta havfli hisoblanadi.
Shu sababdan rektorga katta vazifa yuklanadan .
|
| |