bosqich: Kuzatishni olib borish - Reja: Mehnatni ilmiy tashkil etishning mazmuni va asosiy yo‘nalishlari

2 bosqich: Kuzatishni olib borish.
Buning uchun kuzatuv olib boriladigan obyektni qanday ahvolda ekanligi aniqlanib, ro‘yxatdan o‘tkaziladi. Kuzatish o‘tkazishning xulosalari aniq bo‘lishi uchun quyidagi qoidalarga amal qilinishi kerak:
Kuzatishni rejada ko‘rsatilgan vaqtda boshlash kerak.
Kuzatishni to‘xtatmasdan olib borish kerak.
Agar kuzatuvchi kelgan vaqtida obyektda har xil sharoitlar bo‘lib qolsa, u holatni kuzatish kartasiga yozib qo‘yish kerak.
Kuzatuv varaqasi
(raqamlarda kuzatuv olib borish uchun)
№
|
OBYEKT nomi
|
Kuzatuv o‘tkazish vaqti
|
|
Kuzatuv
|
8-15
|
8-30
|
9-45
|
10-35
|
11-00
|
13-30
|
v.x.k
|
1
|
№1 stanok
|
1
|
1
|
1
|
3
|
5
|
1
|
|
2
|
№2 stanok
|
2
|
1
|
1
|
1
|
3
|
3
|
|
3
|
№3 stanok
|
v.x.k
|
|
|
|
|
|
|
Izoh: 1-ish vaqti, 2-ta’mirlashni kutish, 3-elektr energiyasining yo‘qligi, 5-mehnat intizomiga rioya qilmaslik.
3-bosqich: Kuzatish natijalarini ishlash va tahlil qilish. Buning uchun quyidagi ishlar bajariladi.
Kuzatuv ishlarini to‘g‘ri va to‘liq olib borilganligini aniqlash.
Har bir kuzatilgan kun uchun jamlovchi kartalar tuzish.
Kuzatuv natijalari bo‘yicha statik hisobotlar tayyorlash.
Sarflangan vaqtning balansini faktlarga asoslangan jamlangan hisoboti tayyorlanadi, unda kuzatilgan hamma smena yoki kunlarning o‘rtacha miqdori olinadi.
Kuzatuv ishlarida quyidagi jadvallardan foydalaniladi.
KUZATUV VARAQASI
(belgilar orqali hisobot tayyorlash)
№
|
Vaqt sarfi
|
Kuzatuv natijalari
|
1
|
Ish
|
|
2
|
Texnik va tashkil qilishdagi tanaffuslar
|
|
3
|
Ishchining aybi bilan bo‘lgan tanaffus
|
|
Izoh:
Kuzatish soni
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
Shartli belgi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Ish joyiga xizmat ko‘rsatishni tashkil qilish va
takomillashtirish
Ish joyi - ma’lum bir ajratilgan hudud bo‘lib, unda yakka bajaruvchi yoki bir guruh ish bajaruvchilar birgalikda bir yoki bir nechta ishni yoki jarayonni bajaradi.
Ish joyini tashkil etishga quyidagi tadbirlar kiradi. Ish qurollari va anjomlari bilan ta’minlash va ularni ma’lum bir tartibda joylashtirish.
Ish joyi, ish bajarish tasnifiga, ishchilar soniga qarab bo‘linadi: yakka tartibda va jamoa shaklida; ish joyining xarakteriga qarab - qo‘zg‘almaydigan, ma’lum bir vaqtgacha ko‘chib yuradigan, doimo ko‘chadiganlarga bo‘linadi; mehnat qurollarini ishlatilishiga qarab - qo‘l kuchi bilan, mexanizatsiya yordami bilan avtomatlashtirilgan sistema orqali. Ish joyining tashkil etilishi bo‘yicha ochiq (asosan, qurilish obyektlari) va berk joyda (binoning ichki qismida) bo‘ladi.
Ish joyini tashkil etish va loyihalashda quyidagilar hisobga olinadi:
joylashuvi,
ta’minlanganligi,
xizmat qilishi.
Ish joyining joylashuvi - bu mehnat jarayonini bajarish uchun kerak bo‘ladigan material, asbob-uskuna, texnologik va tashkil etish jihozlarini oqilona joylashtirish.
Ish joyining ta’minlanganlik darajasi - bu mehnat jarayonini bajarish uchun (mexanizatsiya vositalari, asbob-uskuna, jihoz, moslama) kerakli mehnat qurollari hamda ish joyini ma’lum bir sharoitda ushlab turuvchi muhit (issiqlik sistemasi, shamollatish, tovush, tebranish).
Ish joyida xizmat qilish - yuqori unumdorlik bilan ishlash maqsadida mehnat qurollari va xizmatlarini tashkil etish uchun mukammal tadbirlarni ishlab chiqish.
Yuqorida ko‘rsatilgan uchta tarkibiy qism bir - biriga bog‘lanmagan bo‘lib, u ish joyini tashkil etishning asosiy masalalaridan biridir.
Ish joyining maydoni va hajmi, bajaruvchilar va mehnat qurollarini hamda jihozlarni joylashtirish uchun me’yor talabiga javob berish kerak. Ish joyining maydoni mehnat jarayonlarini erkin bajarish va xavfsizlik talabini qondirishi hamda mahsulot ishlab chiqarishda band bo‘lgan ishchilar eng qulay yo‘lni tanlash bilan iqtisodiy samaradorlikni oshirishga erishish kerak. Yuqoridagi talablarni bajargan holda ish joyini tanlashga yana ba’zi bir omillarga e’tibor berish kerak. Ular: mehnat unumdorligi jarayonini tashkil etish va uning texnologiyasi, ish bajarishning xavfsizlik talablari, ishchining holati.
|