nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
IE-
, = zE 
J I - R. X. Maksudov

|
R. X. MaksudovBog'liq Mashina detallari (R.Tojiboyev va b.)IE-
, = zE
J I
< [o. j
[4.24]
\ p k2K(\-fX)
V A
bunda: z E=
I q
^
chervyak va chervyakli g ‘ildirak rnateriallarining
У 2л-(1
- j u )
xususiyatlarini belgilovchi koeffitsiyent,
/^= 0,3-Puasson koeffitsenti.
M asalan chervyak poMatdan, chervyakli g ‘ildirak gardishi bronzadan
tayyorlanganda elastiklik moduli £"
1
=
2
,1 “MO5
MPa, £T2= 0,9*105 ,
natijada
E k=2 E x* E
2
/
E x+E2
=2*2,1 * 10 5 *0.9*105/ 2,1* Ю5 +
0,9* 10 5= 1,26* 10 5 M P a
Qiymatini yuqoridagi formulaga q o ‘ysak,
7
I
1,26 MO5
1"3
E ~ -------------- —
=148 MPa
!
2
* 3 ,1 4 (1 - 0 , 3 " )
pk. egrilik radiusining keltirilgan qiymati.
Egrilik radiusi pk Arxim ed chervyagi uchun o ‘q b o ‘ylab o ‘tgan
tekislikda о ‘ram kesimi to ‘g ‘ri chiziq b o ‘lganligi uchun y a ’ni
p = co .
Egrilik radiusi pkni aniqlashda chervyak o ‘ramining sirti etiborga
olinmaydi, chervyakli g ‘ildirak esa odatdagi qiva tishli silindrik g ‘ildirak
deyish mumkin, y a ’ni:
pk. A ^ . ;
[4.25]
/О, + /?,
'
2 c o s ~ /
bunda: a=20°. sin20°=0.342, y=10° cos210°=(0-9848)2- 0 .9 7
Ilash ish
c h iz ig ‘idagi
bosim .
Qiya
tishli
uzatm alardagidek
chervyakli uzatmalarda ham uzunlik birligiga to ‘g ‘ri keladigan bosim
quyidagicha ifodalanadi.
F К
F
q
= ———;
F
= ------ -£-------
ilashish chizig‘idagi normal kuch, N:
l €
CosaCosy
Ft= 2T 2/d2-aylanma kuch; y= 10°-chervyak o'ram in i k o ‘tarlish burchagi;
a=20° -ila sh ish burchagi.
F„
F ,
2T,
г . - г л
„ = ------= ------- 1-----= - --------------- ;
[4.26]
cos a
cos a - cos у
d 2 cos a -cos у
C£-kontakt chizig‘ining minimal uzunligi.
|
| |
и
bunda r, >13 b o i i s h i shart; Tishii zanjirlar uchun 
yetaklovchi yulduzcha tishlar soni 
- =35-2
и

р
5.4-rasm.
Y ulduzchalar asosan uglerod bilan to ‘yintirish m um kin boMgan
o ‘rta
uglerodli
legirlangan
(20X,
12XN3A,
45,
40X,
50T2)
materiallardan tayyorlanadi, qattiqligini toblash y o ‘li bilan >45 HRC
gacha yetkaziladi.
Zanjirli uzatm alar uzatish sonini u<4 olish ta vsiya etiladi, lekin
u<7 gacha olish m umkin.
Uzatma tarm oqlardagi kuchlar.
Zanjirli uzatm alarda hosil
b o ‘ladigan k u ch lam in g y o ‘nalish sxemasi tasmali uzatm alarnikiday
b o ‘ladi, y a ’ni bu uzatm alarda ham
Flt F2
zanjirning yetaklovchi va
yetaklanuvchi tarm oqlaridagi kuchlar; F r aylanm a kuch; Fy-dastlabki
taranglik kuchi; F v-m arkazidan qochirm a kuch t a ’sirida hosil b o ‘ladigan
kuch.
Asosiy kuchlar orasidagi m unosabat ham tasmali uzatm alardagiga
o ‘xshash, y a ’ni
bu yerda: c/-bir m etr zanjirning massasi kg/m; v-aylanma tezlik, m/s;
Zanjirli uzatma uchun dastlabki taranglik deganda zanjirli uzatm aning
normal ishlashi uchun zanjirning tarang tortilishi emas. balki m a ’lum
darajada salqilikka ega b o ‘lishi tushinilishi kerak. Odatda, salqilik
zanjirning og'irligi tufavli hosil boMadi. Shuning uchun zanjirning o ‘z
o g ‘irligidan uning ta r m o g ‘ida hosil b o ‘ladigan taranglik kuchi dastlabki
taranglik kuchi deb yuritiladi va quyidagicha topiladi:
7>4>
V 
~ - R. X. Maksudov

[r,] ning qiymati foydaianiladigan m oyning turiga b o g i i q . Yopiq
u zatm alarga m o ‘ljallangan m oylar uchun
[r, ] = 60° - 70".
Samoly ot moylari
uchun [/,]= 100°+120°
Uzatm ani qizib ketmasligi uchun
Q
shart bajarilishi kerak. Aks
holda uzatm a s u n ’iv sovutiladi. B unga chervyak valiga sovutgich
o ‘rnatish, ichida to ‘xtovsiz. sovuq suv oqib turadigan bir necha bor
bukilgan trubani moy ichiga joylashishi yoki moyni maxsus xolodil-
niklarda sovitish yoMlari bilan erishish m um kin (■
4.7-rasm ).
a)
b)
v)
4 .7 -ra s m .
U zatm a g ’ildiraklarni, v a ’ni chervyakli g ‘ildiraklarni m oyga cho'k tirish
y o 'li bilan m oylash m um kin. B unda chervyak o ‘rami chervyakli
gTldiraklarini tishi butun balandligi b o 'y i c h a m oyga c h o ‘ktirish kerak.
Sekin harakatlanuvchi
u zatm alar uchun esa chervyakli g ‘ ildirak
diametrini 1/3 balandligi b o 'v ic h a c h o ‘ktirish mumkin.
U zatm a har bir uzatilayotgan quvvat uchun 0,35-0.71 moy quyish
tavsiya etiladi.
Tezligi V>12 m/s
b o 'lg a n uzatm alarda sirkulyatsiya y o ‘li bilan
m oylash tavsiya etiladi, bunda moy ilashish chizig'iga va podshipnikka
tozalanib qo'y iladi.
Nazorat savollari - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

255
beradi. Eltuvchi sifatida ko‘pincha xujjatlar qo‘l yozmasi va ishlatilgan nusxalash
qog‘ozlari ishlatiladi.
Informativligi bo‘yicha axborot sirqib chiqadigan kanallar informativ,
informativligi kam va informativ emaslarga bo‘linadi. Kanal informativligi kanal
bo‘yicha uzatiluvchi axborot qiymati orqali baxolanadi.
Faollik vaqti bo‘yicha kanallar doimiy, davriy va tasodifiylarga bo‘linadi.
Doimiy kanalda axborot sirqib chiqishi yetarlicha muntazam xarakterga ega.
Tasodifiy kanallarga axborot sirqib chiqishi tasodifiy, bir martalik xarakterga ega
bo‘lgan kanallar tegishli.
Axborot sirqib chiqadigan kanallarning amalga oshirilishi natijasida
quyidagi xavflar paydo bo‘lishi mumkin:
akustik axborotning sirqib chiqishi xavfi;
tasviriy axborotning sirqib chiqishi xavfi;
axborotning qo‘shimcha elektromanit nurlanishlar va navodkalar
bo‘yicha sirqib chiqishi xavfi.
Strukturalari bo‘yicha axborot sirqib chiqadigan kanallar bir kanalli va ko‘p
kanalli bo‘lishi mumkin. Ko‘p kanallilarda axborot sirqib chiqishi bir qancha
ketma-ket yoki parallel kanallar bo‘yicha bo‘ladi.
Рис. 6. Осциллограммы сигналов на входе цифрового фильтра и на выходе ФНЧ

Рис. 6. Осциллограммы сигналов на входе цифрового фильтра и на выходе ФНЧ Чебышева с частотой среза 10 кГц (а) и 40 кГц (б) Видно, что при частоте среза 40 кГц выходной сигнал фильтра имеет
треугольную форму, как и входной. При меньшей частоте среза цифровой
фильтр выделяет первую гармонику входного сигнала и на выходе фильтра
присутствует гармонический сигнал. Таким образом, тестирование
показывает возможность использования разработанного комплекса для
аппаратной
реализации
цифровых
фильтров
с
возможностью
автоматической перестройки параметров и характеристик фильтров с
управлением от персонального компьютера.
СПИСОК ЛИТЕРАТУРЫ
1. Сергиенко, А. Цифровая обработка сигналов. 3-е изд. / А.
Сергиенко. — Санкт-Петербург: БХВПетербург, 2011. — 768 с.
— Доступ только с авторизованных компьютеров. — ISBN 978-
5-9775-0606-9.
2. Вадутов, Олег Самигулович. Математические основы обработки
сигналов: практикум: учебное пособие / О. С. Вадутов; ТПУ. —
Томск: Изд-во ТПУ, 2007. — 100 с.: ил. — Учебники Томского
политехнического университета. — Библиография: с. 98
3. Фаронов, Валерий Васильевич. Delphi 2005. Язык, среда,
разработка приложений / В. В. Фар онов. — СПб. Питер, 2007.
— 560 с.: ил. — Библиогр: с. 543. — Алфавитный указатель: с.
548-559. — ISBN 5- 469-00826-6.
Новые этапы развития альтернативных источников энергии и телекоммуникационных технологий Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
194 БИНАР ТАСВИРЛАРГА ИШЛОВ БЕРИШДА НОРАВШАН МОРФОЛОГИК ОПЕРАЦИЯЛАРНИ ҚЎЛЛАШ Мухамедиева Дилноз Тулкуновна
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 99

Muqobil energiya manbaalari va telekommunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirishing yangi bosqichilari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
195
ва (2) операцияларни умумлаштириш ҳисобланади. [1] да кулранг
дилатация ва эрозия операциялари киритилган:
(
,
)
( , )
(
)( , )
max
( (
,
)
( , ));
f
b
s x t y
D
x y
D
f
b s t
f s
x t
y
b x y
(3)
(
,
)
( , )
(
)( , )
min
( (
,
)
( , ));
f
b
s x t y
D
x y
D
f
b s t
f s
x t
y
b x y
(4)
бу ерда
( , )
f s t
– тасвирнинг ёрқинлик
функцияси;
( , )
b x y
– тузилма ҳосил қилувчи элемент;
,
f
b
D D
–
f
ва
g
нинг аниқланиш соҳалари.
Кулранг тасвирлар ва тузилма ҳосил қилувчи элементларни
қуйидаги кўринишдаги норавшан қисм-тўпламлар билан белгилаймиз:
{
( ),
}
A
A
p
p p
P
Тасвирнинг тегишлилик функцияси унинг ёрқинлик
функцияси билан белгиланади:
( )
( )
A
A
x
f x
, тузилмавий элементнинг
тегишлилик функцияси априори берилади.
Oddiy differentsial tenglamalar sistemalarini yaratish

Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
201
Kolmogorov oddiy differentsial tenglamalar
tizimini yaratish talab
qilinadi.
Umumiylikni yo`qotmasdan, biz
deb taxmin qilishimiz mumkin.
Kolmogorov oddiy differentsial tenglamalar tizimini yaratish uchun
dasturning bir qismi Maple tili quyidagicha ko`rinishda bo`ladi.
>
III SHO‘BA - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий...

Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
200
Boshqacha qilib aytadigan bo`lsak, Maple samarali vositalar to`plamiga
ega bo`lib, u oddiy differentsial tenglamalarni ham analitik, ham sonli
ko`rinishda yechish imkonini beradi.
Yuqorida aytilganlarga asoslanib, matematika o`qituvchilariga talabalarga
oddiy differentsial tenglamalar kurslarini o`qishda Maple dan foydalanish
tavsiya etiladi.
Дилатацияни умумлаштириш - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых...

Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г
3 tom
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г
|
SA V O L V A T O P S H IR IQ L A R

markali po‘lat materiallardan tayyorlash tavsiya etiladi. Val va o ‘qlami
gabarit o‘lchamlarini kamaytirish uchun legirlangan po‘lat material
lardan tayyorlanadi.
Diametrlari
katta
bo‘lgan
vallarning
og‘ irligi
kamaytirish
maqsadida ularning ichi kovak qilib tayyorlanadi, bunda material
miqdori 20-40% kamayadi.
Tirsakli hamda og"irligi katta bo‘lgan vallar yuqori darajali
mustahkam cho‘yan materiallardan ham tayyorlanishi mumkin.
Vallar tokarlik stanoklarida qayta ishlanib, sapfalar jivirlanadi.
Yuqori darajada yuklangan vallar butun uzunligi bo‘ylab jilvirlanadi.
Bunda dumalash podshipniklari uchun sapfa yuzasining notekisligi
Ra= 0 ,16-0,32 mkm, sirpanish podshipniklari uchun esa Rf=0,l-0,16
mkm bo‘lishi kerak.
Valning yon tomonlarida, detallami o'tkazishni yengillashtirish hamda
ishchining ish jarayonida xavfsizligini ta’minlash uchun faska qilinadi.
Val va o‘qlami tayyorlash uchun ishlatiladigan ayrim po‘lat
materiallarning mexanik xarakteristikalari 8.1-jadvalda berilgan.
kol_ver_i_point:=nops(Punkts) - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических...

|
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г Pdf ko'rish
|
bet | 105/312 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 6,64 Mb. | | #249488 |
Bog'liq 3 tomkol_ver_i_point:=nops(Punkts):
>
#
Yo`ldagi punktlar soni bo`yicha tsikl
>
for i from 1 to kol_ver_i_point-1 do
>
j:= Punkts[i]:
>
Punkts[i]:=[7,2,5,4,8,3];
>
if i < 2 then
>
init_cond:=P[i](0)=1:
>
my_dif_sys:=diff(P[i](t),t)=-
lambda[i,j]*P[i](t):
>
else
>
init_cond:=init_cond,P[i](0)=0:
>
my_dif_sys:=my_dif_sys,diff(P[i](t),t)=-
lambda[i,j]*P[i](t)+
lambda[i_pred,j]* P[i_pred](t):
>
fi:
>
i_pred:=i:
>
od:
>
j:=Punkts[kol_ver_i_point]:
my_dif_sys:=my_dif_sys,diff(P[i](t),t)=lambda[i_p
red,j]*P[i_pred](t):
>
init_cond:=init_cond,P[i](0)=0:
Ko`rib chiqilayotgan misolning grafik ko`rinishidagi yechimni olish uchun
qiymatlarini belgilash va analitik yechimni topish va grafikni ko`rsatish uchun
operatorlarni qo`shish kerak. O`zgartirilgan (qo`shilgan) kod quyidagicha
ko`rinishda bo`ladi:
>
t_rang := 1,2:
2,2 := 15 : 2,5 := 15 : 4,4 := 16 : 4,8 := 16
: 5,4 := 10 : 5,5 := 10 : 7,2 := 18 :
Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
202
7,7 := 18 : 8,3 := 11 : 8,8 := 11 :
>
mysolve_analitic := simplfy(dsolve([my_dif_sys,
init_cond]));
>
plot([seq(rhs(mysolve_analitic[i]), i = 1 ..kal_
ver_ i_ point) ], t = 0 ..t_rang, title = "
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г
|
.5-§ V a riatorlar - R. X. Maksudov

F.I.K kichik.
Rx = con st
bo‘!ganda lobovoy variatorlar uchun
boshqarish darajasi
jy
_
^2max
mi n
T asm ali variatorlar.
10.3-rasm.
Bunday uzatmalarda yetaklanuvchi
valning aylanish sonini bir tekisda o ‘zgartirish uchun yetaklanuvchi
valga o ‘rnatilgan konusli disklar bir-biridan bir tekisda o‘q bo‘yicha
uzoqlashganda yetaklanuvchi valga joylashgan konusli disklar bir-biriga
yaqinlashadi, natijada,
R±, R2
ning hisobiy qiymati o ‘zgaradi.
Uzatmada uzatish sonining
m a x y
a
m in
qiymatlari quyidagicha.
, l \
_ S i m a s
1 1 1
^ 2 m in
'hmm
^1
"""
17 2 max
Bunday konstruksiyali uzatmalar standartlashgan. Boshqarish darajasi
D <
5. Enli tasmalar ishlatilganda, uzatiladigan quvvat P=50kVt gacha
bo‘lib, F.I.K
=
. 8 - 0 . 9 - R. X. Maksudov

katoklarning eng kichik diametri
Rlmin =
4 5
m m
,
roliklar soni Z=2.
Yetaklovchi val
uzatadigan quvvat
Рг
= 0.8кВт,
aylanish soni
n± =
9 2 7 м и н - 1 . Katoklar qattiqligi 61НЯСЭ gacha yetkazilgan po‘lat
materiallaridan tayyorlangan.
M a sa la n in g yechim i.
1. Uzatish sonining
m ax, m in
qiymatlari
U
=
J
d
=
V 4 = 2 ;
i
"И =
Л
= V4=0'5
2. Yetaklanuvchi katokning
m a x , m in
aylanish
soni
'hm
ax = ” i ' ",,ш = 927 • 2 = 1854
miiT
1
n imm
=
n \ '
wmin = 927 ■
0.5 = 463
min
'1
3. Yetaklovchi katoklarning aylanuvchi momenti
A
0.3
7\ = 9 5 5 0 — = 9 Б Б 0 ----- = 8.2 4 Нм
1
щ
9 2 7
4. Yetaklovchi katokdagi aylanma kuch
l O 3?!
1 0 3
Ft
_ ( z •
“
5. Siquvchi kuchning qiymati.
F
8 .2 4
2 • 45
= 92 
H
KFt

Bunday variatorlarda
_ /7, _
R:
>h
Л,
Boshqarish darajasi
D
< 4.5 F.I.K
v =
0.8 ... 0.9
V a ria to r la m in g
m ustah k am lik k a
hisobi.
Katoklar
po‘lat
materiallardan tayyorlangan variatorlar uchun
uzatmalarni
ishga
layoqatligi kontakt yuzaning mustahkamligi bilan belgilanadi. Ilashish
yuzasidagi kontakt kuchlanishlar qiymati Gerts formulasi yordamida
aniqlanadi.
<7H = 0 .4 1 8
< [crH ] H
7.7
V
PK
2-E E-
bunda:
q
= F2/ b
ilashish yuzasidagi bosim;
EK
= — —
katok
E-i +E?
materiallarining elastiklik modullarini keltirilgan qiymati;
pK = R-^Rj/iRx
+
R2)
silindrsimon
katoklarning
egrilik
radiusi;
,E2 R1 R2
) yetaklovchi va yetaklanuvchi katoklarning elastiklik
moduli va radiuslari;
[оц]н
-kontakt kuchlanishning ruxsat etilgan
qiymati.
Toblangan po‘lat materiallardan tayyorlangan qattiqligi >60HRC
bo‘lib, yaxshi yog‘langan uzatmalar uchun
[ои} =
800-1
200
Mpa
(E = 2 . l * l 0 3MPa);
cho‘yan
materiallari
uchun
[аи
] = 80-i00Mpa
(E=6* Ю3).
7h>
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 261

Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
517
Autentifikatsiya usullari
Zoom bir qator autentifikatsiya usullarini taklif qiladi: Xavfsizlik
tasdiqlash belgisi tili (SAML), OAuth va/yoki parol. Har bir alohida hisobni
tekshirish uchun autentifikatsiya usullarini yoqish yoki oʻchirish mumkin.
Foydalanuvchi nomi va parol bilan autentifikatsiya qiluvchi foydalanuvchilar
tizimga kirishda qoʻshimcha xavfsizlik sifatida ikki faktorli autentifikatsiyani
(2FA) ham yoqishlari mumkin.
Zoom asosan Centrify, Microsoft Active Directory, Gluu, OneLogin,
PingOne, Shibboleth va boshqalar kabi korporativ identifikatsiyani boshqarish
platformalaridan foydalanadi. Zoom foydalanuvchini boshqa funksiyalarni
boshqarish guruhiga koʻchirish uchun atributlarni belgilashi mumkin.
OAuth asosidagi autentifikatsiya tezkor kirishni ta’minlash uchun Google
yoki Facebook OAuth yordamida amalga oshiriladi. Bundan tashqari, Zoom
istalgan ma’lumotlar bazasi tugunidan autentifikatsiyadan oldingi API
chaqiruvini taklif qiladi.
Xulosa
Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkunki, xalqaro munosabatlarda
diplomatiya juda muhim o‘rin egallaydi. Diplomatik uchrashuvlarni
xavfsizligini ta’minlashda xavfsiz aloqa kanalini hosil qilinishi dolzarb masala
sifatida qaraladi. Hozirgi vaqtda diplomatik uchrashuvlar ZOOM platformasi
orqali amalga oshiriladi. Bu o‘z o‘rnida konferensiya ishtrokchilarini
konfidentsiyalligi va konferensiya aloqasini himoyalanganligini taqdim etadi.
MAHSUS ALOQA KANALLARI ORQALI DAVLATLARARO XAVFSIZ

MAHSUS ALOQA KANALLARI ORQALI DAVLATLARARO XAVFSIZ
MUNOSABATLAR O‘RNATISHDA RAQAMLI DIPLOMATIYA VA
HIMOYA USULLARI
Haydarova M.M
TATU Farg‘ona filiali magistranti
Kirish.
Bilamizki hozirda davlatlar o‘rtasida ommaviy kommunikatsion
uchrashuvlar, o‘zaro sherikchilik, global masalalarni tahlil qilish, savdo-sotiq
aloqalarini yo‘lga qo‘yish kabi diplomatik aloqalarni o‘rnatishda global
Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
515
tarmoqni o‘rni beqiyos. Shu bilan birga davlatlararo munosabatlarda xavfsizlik
masalasi yuqori o‘rinda turadi. Shu bois o‘zaro yoki ommaviy hamkorlikni
yo‘lga qo‘yishda ishonchli va himoyalangan mahsus kannallardan foydalaniladi.
Bundan mahsus kanallar va ularni himoyalash usullari to‘g‘risida oddiy
fuqarolar uchun ochiq manbalarda xavfsizlik nuqtai-nazardan ma’lumotlar juda
kam uchraydi. Shunday bo‘lsada ushbu tadqiqot mavzusi bevosita mahsus
kanallarga bo‘ladigan xavf-xatarlar va ularni bartaraf etish usullariga
qaratilganligi sababli davlatlararo mahsus axborot almashuv kanallari to‘g‘risida
ochiq manbalarga tayanib ma’lumot keltirib o‘tishni lozim topdim. Quyida
diplomatik va moliyaviy hamkorliklarda qo‘llaniladigan mahsus axborot
almashuv kanallari haqida so‘z boradi.
Raqamli diplomatiya (Digital diplomacy).
Bizga ma’lumki videokonferensiya aloqa kanallari 1980-yillardan beri
mavjud bo‘lib, hususan yig‘ilishlar, uchrashuvlar, ta’lim sohalarida keng
qo‘llanib kelinadigan texnologiya xisoblanadi. Butun dunyoga Covid-19 xavfi
vujudga kelib, ko‘p davlatlarda karantin e’lon qilindi. Deyarli barcha davlatlar
uchrashuvlar, yig‘ilishlar, bayramlar, ta’lim va ko‘plab sohalar uchun cheklovlar
joriy qildilar. O’zaro aloqalarni saqlab qolish va davlatlararo munosabatlarda e-
diplomatiya yoki ishlatiladigan platformalarga mos ravishda Google
diplomatiyasi, Facebook diplomatiyasi, Zoom diplomatiyasi degan tushuncha
rivojlana boshladi. Ko‘plab davlatlar diplomatik uchrashuvlarda o‘zlarining
videokonferensiya
aloqa
tizimlarini
taklif
qilishsada
lekin
Zoom
diplomatiyasidan ommaviy foydalanish qulay va xavfsiz deb topildi. Birlashgan
millatlar tashkiloti BMT, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti JSST yig‘ilishlari
Zoom platformasi orqali tashkil qilina boshlandi. Davlatlar diplomatiyasining
global muammolar va ularning yechimlari, sohalar bo‘yicha hamkorlik,
tashkilotlarning navbatdagi yoki navbatdan tashqari yig‘ilishlari kabi siyosiy
hamda ta’lim, san’at, sport, ishlab chiqarish sohalaridagi uchrashuvlar aynan
Zoom orqali tashkil qilindi. Ta’lim uchun asosan Google Meet, Microsoft
Teams, Youtube platformalaridan keng foydalanildi.
Искусственный интеллект, методы и технологии информационной безопасности
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
|
образе. И целое фотография сжимая, занимает не значительное место на 
жестком диске

Искусственный интеллект, методы и технологии информационной безопасности
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
522
изображений, который сообщает что, является ли участок изображения
лицом или фоном.
В
следующим
этапе
проектирование
приступаем
классифицирование однородных объектов. Полученныех всех однородных
фото-меток собираем в одну паку и номеруем обязательном порядке
начиная с цифрой 0,1,2,3…48 это и есть наш созданный классы. (
Рис 3
)
Наглядный пример вид классов в двух выборочных, нашего и внутри
классных видов весов нашего нейрона. Как мы не однократно повторяли
точность вывода зависит то весов нейрона.
Каждая папка это один класс а
номер папки это номер класса в нейросети. Внутри одной папке находится
множество измененный, отфильтрованной, затемненной, из разного
ракурса одного дорожного знака.
УСТРОЙСТВО - download

|
Qidiruv: УСТРОЙСТВО | Ram — Random Access Memory, оперативное запоминающее устройство, озу Ram — Random Access Memory, оперативное запоминающее устройство, озу deb ataluvchi xotira turiga tushadi. Bu xotiraning o’lchami dastur va o’yinlarning ishlash tezligiga katta ta’sir ko’rsatadi 4,08 Mb. 13 | o'qib | | Устройство компьютера Kompyuter ishlashi uchun ushbu 4 ta qurilma bo‘lishi shart, shuning uchun ular asosiy qurilmar deb nomlanadi 9,99 Mb. 1 | o'qib | | Технические характеристики сетевых адаптеров Voip-шлюз (Voice over ip-шлюз) — устройство, предназначенное для подключения телефонных аппаратов или офисных атс к ip-сети для передачи через неё голосового трафика 5,18 Mb. 1 | o'qib | | Ram — Random Access Memory, оперативное запоминающее устройство, озу Mavzu: Operativ xotira (Random Access Memory) va uning kompyuterni tashkil etishdagi ahamiyati 96,15 Kb. 2 | o'qib | | Tezkor xotira (vazifasi, turlari, solishtirma tahlili) Ram — Random Access Memory, оперативное запоминающее устройство, озу deb ataluvchi xotira turiga tushadi. Bu xotiraning o’lchami dastur va o’yinlarning ishlash tezligiga katta ta’sir ko’rsatadi. Bu xotira turi o’zi nima? Хo’sh bo’lmasa 8,05 Kb. 3 | o'qib | | Telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti 416-20 guruhi talabasi Kaljanov Shuxratning Ram — Random Access Memory, оперативное запоминающее устройство, озу deb ataluvchi xotira turiga tushadi. Bu xotiraning o’lchami dastur va o’yinlarning ishlash tezligiga katta ta’sir ko’rsatadi. Bu xotira turi o’zi nima? Хo’sh bo’lmasa 2,24 Mb. 4 | o'qib |
1
| |
OPTOELEKTRONIK QURILMALAR, ILOVALAR VA KELAJAK

Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
211
bilan shug’ullanadi, ular yorug’likni aniqlash, uni yaratish va bir nechta
maqsadlarda foydalanish mumkin.
Bunga Gamma nurlari, rentgen nurlari,
ultrabinafsha, infraqizil va ko’rinadigan yorug’lik kiradi. SHuningdek, u elektr
energiyasini foton signallariga aylantirishni
osonlashtiradigan apparat
apparatlarini o’rganish, loyihalash va ishlab chiqarishni o’z ichiga oladi.
Optoelektronik qurilmalar birinchi navbatda transduserlardir, ya’ni ular bir
energiya shaklini boshqasiga aylantira oladi.
Ushbu qurilmalar elektr
energiyasini sarflash orqali yorug’lik hosil qiladi. SHuningdek, ular yorug’likni
aniqlay oladi va yorug’lik signallarini kompyuter tomonidan qayta ishlash uchun
elektr signallariga aylantira oladi.
Optoelektronika yorug’likning kvant mexanik ta’siridan foydalanadi. Bu
xususiyat asosan yarimo’tkazgichlarni ishlab chiqarishda ishlatiladigan
materiallarda qo’llaniladi. Quyida yorug’likning bir nechta bunday ta’siri
keltirilgan. Fotoelektrik yoki fotovoltaik Bu erda yorug’lik to’g’ridan-to’g’ri
elektr energiyasiga aylanadi. Quyosh xujayralari ushbu to’g’ridan-to’g’ri
konversiya effektidan eng yaxshi foydalanadi. Fotoo’tkazuvchanlik ushbu elektr
hodisasi tufayli material elektron o’tkazuvchanroq bo’ladi. Bunga ultrabinafsha
nurlar, infraqizil va ko’rinadigan yorug’lik kabi elektromagnit nurlanishlarni
yutish orqali erishiladi. Odatda, u CHarge Coupled Device (CCD)
tasvir
sensorlarida qo’llaniladi. Ushbu jarayonda yorug’lik foton bilan o’zaro ta’sir
Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
212
qilish uchun energiyalangan molekula hosil bo’ladi. Ushbu o’zaro ta’sir
fotonning energiya darajasini pasaytiradi va mos keladigan fotonning chiqishi
yoki emissiyasiga olib keladi. Keyin u elektromagnit maydonga o’tkaziladi.
Kvant kaskad lazerlari va lazer diodlari bu jarayondan foydalanadi. Radiativ
rekombinatsiya Ushbu yondashuvda elektronning o’tishi yarimo’tkazgichlarda
valentlikdan o’tkazuvchanlik zonasiga sodir bo’ladi. Bu yorug’lik hosil qiluvchi
rekombinatsiya effekti va tashuvchini yaratish jarayoniga olib keladi. LED
yorug’lik ishlab chiqarish uchun ushbu printsipdan foydalanadi.
Optoelektron
qurilmalar
Optoelektronik
aloqa
tizimining
ishlash
printsipi
Oddiy
optoelektronik aloqa tizimi quyidagi tarkibiy qismlardan iborat:
1.Nur manbai
2.Optik transmitter
3.Foto birlashtiruvchi
4.Optik tolali, to’lqinli qo’llanma
5.Transduser
6.Optik qabul qiluvchi yoki detektor
7.Nur manbai
Manbadan chiqadigan yorug’lik optik transmitterga
kirish vazifasini
bajaradi. Ilovaga qarab yorug’lik manbai sifatida LED va lazer diodlari
ishlatiladi. Ular aloqa tizimi uchun kirish elektr signallarini ishlab chiqaradi.
O‘zaro fikr almashuv - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

857
darajasini yaxshi tanqidiy fikrlovchi bo‘lishga talab etmaydi. Asosiy masalalar
bo‘yicha ba'zi ta'lim talab etiladi, lekin o‘rtacha odamning ishi yo‘q.
Asosiy mantiqning ayrim qirralari qiyin bo‘lishi mumkin, ammo oxir-
oqibatda u bilan qulaylashishning yagona yo‘li mavjud: amaliyot. Misol uchun, siz
noto‘g‘ri ismlarni ro‘yobga chiqarishni unutib qo‘ysangiz bo‘ladi. Buning o‘rniga,
siz dalillarni diqqat bilan o‘qib, xatolarni aniqlab olishni o‘rganishingiz kerak.
Bunga qancha vaqt sarf qilsangiz, qanchalik tabiiy bo‘ladi, va siz xatolar nomlarini
esda tutasiz.
Rang-baranglik - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

855
Qimmatlilik. Fikrlash jarayonini tashkil etish davomida o‘quvchi-yoshlar
ularning fikrlari, o‘z tanqidiy tahlili natijalari qimmatli ekanligini ularning ongiga
singdirish zarur. O‘qituvchi o‘quvchi-yoshlardan muayyan materialni shunchaki
qayta ishlashni talab qilganda tayyor qoliplardan, andozalardan holi bo‘lishi lozim.
Bu esa o‘quvchi-yoshlarda o‘zgalar g‘oyalarini mexanik tarzda qayta ishlab
chiqish eng muhim va qimmatli ekanligiga ishonch hosil qilishga olib keladi.
Aslida o‘quvchi-yoshlarga o‘z fikri, o‘ziga taalluqli bo‘lgan g‘oya va tasavvurlar
qimmatli ekanligini ko‘rsata olish zarur. O‘quvchi-yoshlarning o‘zlari ham o‘z
fikrlarining qimmatbaho ekanligiga ishonch hosil qila olishlari zarur. Ular o‘z
fikrining tushuncha va masalani muhokama qilish jarayonida o‘ta muhim,
shuningdek, katta hissa bo‘lib hisoblanishini tan olishlari kerak.
Эрозия операциясини умумлаштириш - Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических...

Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г
3 tom
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г
|
ЭЛЕКТРОН - download

| Avtomatlashtirilgan axborot tizimlari «Электрон ҳукумат» тизими инфратузилмаси лозим даражада ривожланмаяпти, бу давлат хизматларини кўрсатишда ва идоралараро электрон ҳамкорлик қилишда замонавий ахборот-коммуникация технологияларини кенг қўллашга ўз таъсирини кўрсатмоқда 103,5 Kb. 3 | o'qib |
| Электрон дарслик таркиби ва даражалари Сценарий 275,89 Kb. 4 | o'qib |
| Электрон тарзидаги солиқ ҳисоботи қабул қилиб олинганлиги тўғрисида тасдиқнома Кодекс 106,64 Kb. 1 | o'qib |
| Электрон тижорат кафедраси Elektron tijoratni murakkablashtiruvchi faktor soliq tizimidagi farqni ko’rasating 229 Kb. 31 | o'qib |
| Транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш бўйича е-полисни электрон 221,62 Kb. 8 | o'qib |
| Электрон дарслик таркиби ва даражалари Elektron darslik turlari va darajalari Асосий атамалар, тушунчалар ва таърифлар 111,19 Kb. 5 | o'qib |
| Ҳар бир талаба ўзининг журналдаги рақами бўйича мустақил иш мавзусини электрон вариантда бажариши керак 17,14 Kb. 1 | o'qib |
| Ҳар бир талаба ўзининг журналдаги рақами бўйича мустақил иш мавзусини электрон вариантда бажариши керак 17,15 Kb. 1 | o'qib |
| Интеллектуал электрон û+ув +Ûлланмаларнинг компоненталари Tanlangan obektga xos (properties) va hodisalari (events) hosil bo‘ladi. Bu oynani ekranga chiqarish uchun 0,78 Mb. 3 | o'qib |
| Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги «Синтез 1,4- фенилен дикарбоксиметилен- гликолята». Universum: Химия и биология : электрон научн журн 372,64 Kb. 3 | o'qib |
| Масофадан банк хизматларини кўрсатиш тизимлари ва бошқа электрон тўлов тизимларини ривожлантириш Kalit so’zlar: Integratsiya, agregat, interfeys, harakat dasturi, mexatron modul 2,31 Mb. 3 | o'qib |
| Электрон ҳукумат -1 Axborot ustida turli amallar bajarishning uslub va vositalari haqidagi nazariy va amaliy bilimlar yig’indisi bilan shug’ullanuvchi fandir 142,16 Kb. 4 | o'qib |
| Ma’lumotnoma a гли фотосурат, электрон кўринишда (расмий кийимда) bdullayev Xalq deputatlari,respublika, viloyat, shaxar va tuman Kengashi deputatimi yoki boshqasaylanadigan organlarning a’zosimi 1,34 Mb. 1 | o'qib |
| Нбдз руз — «Электрон тижорат тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида «Elektron tijorat to’g’risida»gi O’zbekiston Respublikasi Qonuniga o’zgartish va qo’shimchalar kiritish haqida 312,26 Kb. 15 | o'qib |
| Название местонахождение «Нью Медиа Дженерейшн», 007. – электрон диск (cd-rom). – Систем требования: Celeron,366 мгц; 128 Мб; ms windows 98/2000/XP; svga карта. – Загл с вкладыша контейнера 34,99 Kb. 15 | o'qib |
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko - bet 111

5.
IObit dasturiy ta'minot
Agar siz Windows uchun oddiy va samarali dasturiy ta'minotni yangilash vositasini
izlayotgan bo'lsangiz bu eng yaxshi variant. Buning sababi, u dasturiy ta'minotni
yangilash vositasidan kutgan barcha xususiyatlarga ega.
Dastur o'rnatilgan dasturiy ta'minotning joriy versiyasini so'nggi versiyasi bilan
birga ko'rsatadi. Bundan tashqari, u qo'llab-quvvatlaydi va yagona yangilanishlar,
ommaviy yangilanishlar va hatto avtomatik yangilanishlar.
6.
Sumo
dasturiy ta'minot
Bu
dasturiy ta'minot
asosan, hozir foydalanishingiz mumkin bo'lgan boshqa
Windows 10 dasturiy ta'minotni yangilash vositasi. Dastur qattiq diskdagi
dasturlarni skanerlaydi.
Skanerlash jarayoni biroz sekin, lekin skanerlash tugagach, foydalanuvchilarga
qaysi dasturni yangilash kerakligini bilish imkonini beradi. Shuningdek, u
foydalanuvchilarga yangilash uchun dasturiy ta'minotni qo'lda tanlash imkonini
beradi.
7.
Avira dasturiy ta'minotini
Avira dasturiy ta'minotin siz uchun eng yaxshi tanlovdir. Buning sababi, faqat bir
marta bosish bilan dastur eskirgan dasturlarni qidiradi va qaysi birini yangilash
kerakligini aytadi.
Tarmoqni himoyalashning dasturiy vositalari

247
Axborotni ruxsatsiz foydalanishdan himoyalash ko‘rsatkichi” talablariga muvofiq
sertifikatlangan.
Security Studio Endpoint Protection – o‘zida tarmoqlararo ekranni,
xujumlarni aniqlash va virusga qarshi vositalarni birlashtiradi.
Tarmoq
resurslaridan xavfsiz foydalanishni ta’minlaydi, spam va turli xil tashqi
tahdidlardan himoyalaydi.
UserGateProxy&Firewall
–
foydalanuvchilarning
Internetdan
foydalanishlarini, trafikni qayd etishni va filtrlashni, resurslarni tashqi xujumlardan
himoyalashni tashkil etishga mo‘ljallangan.
CISCO IDS/IPS – xujumlarni qaytarish bo‘yicha echim. Unda an’anaviy
mexanizmlar bilan bir qatorda tarmoq trafigidagi
nonormalliklarni va tarmoq
ilovalarining normal harakatidan chetlanishlarini kuzatuvchi noyob algoritmlar
ishlatiladi.
DallasLock 8.0 – K – axborotni himoyalash markazi “Konfident” tomonidan
ishlab chiqilgan avtomatlashtirilgan ishchi stansiyalarni
va serverlarni ruxsatsiz
foydalanishdan himoyalash tizimi.
Secret Net 6.5 (K - varianti) – axborotni ruxsatsiz foydadanishdan
himoyalash tizimi.
PAK “Sobol” – ruxsatsiz foydalanishdan himoyalashni ta’minlovchi
ishonchli yuklashning dasturiy-apparat moduli. Lokal
tarmoq tarkibidagi alohida
kompyuterni hamda ishchi stansiya/serverlarni himoyalashni ta’minlashi mumkin.
SZI “Blokxost-set” – axborot resurslarini ruxsatsiz foydalanishdan ko‘p
funksiyali himoyalashga mo‘ljallangan. Windows oilasidagi operasion tizim
boshqaruvidagi tizimlarda ishlaydi.
PAK “Blokxost-MDZ” – kompyuterni
yuklash bosqichida axborot
resurslarini ruxsatsiz foydalanishdan himoyalaydi. Qattiq diskdagi axborotning
saqlanishini ta’minlaydi.
Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

271
3.
R.A.Mavlonova
va
boshqa
“Boshlang‘ich
ta’limning
integrasiyalashgan pedagogikasi” T., TDPU, 2007.
4.
Ortiqov O. R. O‘QITUVCHI FAOLIYATIDA PEDAGOGIK
DEONTALOGIYA VA KOMPENTLIKNING
ROLI VA AHAMIYATI
//Scientific progress. – 2021. – Т. 2. – №. 5. – С. 42-47.
5.
Ortiqov O. R. GLOBALLASHUV JARAYONIDA BO‘LAJAK
O‘QITUVCHILARDA MAFKURAVIY IMMUNITETNI RIVOJLANTIRISH
OMILLARI //Scientific progress. – 2021. – Т. 1. – №. 5.
6.
ОЛИМОВ Ш. Ш., САЙФУЛЛАЕВА Н. З.
Возможности
использования «метода проектов» в процессе обучения //Молодежь и
системная модернизация страны. – 2020. – С. 276-278.
7.
Olimov S. The differentiation of education is an important factor of
pedagogical technology //European Journal of
Research and Reflection in
Educational Sciences. – 2020. – Т. 8. – №. 11.
8.
Olimov S. ТАЪЛИМНИ ТЕХНОЛОГИЯЛАШТИРИШНИНГ
АСОСИЙ ЭЛЕМЕНТИ //ЦЕНТР НАУЧНЫХ ПУБЛИКАЦИЙ (buxdu. uz). –
2020. – Т. 2. – №. 2.
9.
Азимова Н. Э., Элибоева Л. С.
Некоторые аспекты повышения
уровня экологической культуры //Наука, техника и образование. – 2019. – №.
1 (54).
10.
Жураев Б. Т. Деятельность педагога по гуманизации учебно-
воспитательного процесса //Научные школы. Молодежь в науке и культуре
XXI в.: материалы междунар. науч.-творч. форума. – 2017. – Т. 31.
11.
Nigora Adizova Baxtiyorovna. 3-4-sinf
ona tili darslarida
qoʻllanadigan tayanch kompetensiyalar. Journal of Advanced Research and
Stability. Volume: 02 Issue: 01 | 2022
272
12.
Adizova Nigora Bakhtiyorovna. The Arrival of Great, Child and Khan
Images in Interesting. European journal of life safety and stability (ejlss).
Www.ejlss.indexedresearch.org Volume 14, 2022
Ctrl+Num Lock - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

Klaviatura nazoratchisi quyidagilarni amalga oshiradi:
• klavishalar holatlarini skanerlash ( so’roqlash );
• MP tomonidan klaviaturani ikki qo’shni so’roqlash orasidagi teng vaqtga 20
tagacha klavishaning aloxida kodlarini buferlash (vaktincha eslab kolish );
• dasturlashtiriladigan tizimli jadvallar yordamida (klaviatura drayveri) klavishalarni
bosish kodlarini (SCAN-kodlar) ASCII kodlariga uzgartirish;
• SHKni ulanganda klaviaturani testlash (ishga layoqatliligini tekshirish).
Klavishani bosganda va qo’yib юborilganda klaviatura nazoratchisining buferli
xotirasiga baytning ettinchi bitiga bosish va qo’yib юborish kodi (mos ravishda 0 va
1) va baytning qolgan 7 ta bitiga klavishaning nomeri yoki uning SCAN-kodi keladi.
Buferli xotiraga istalgan ma’lumot
kelganda, klaviatura tomonidan yuzaga
keltiriladigan apparatli uzishga so’roq юboriladi. Uzilish bajarilganda SCAN-kodi
ASCII kodiga aylantiriladi va ikkala kod (SCAN-kod va ASCII-kod)
mashina
TeEQQ, sining moc maydonlariga юboriladi, bunda qo’yib
юborish kodi bor
bulganda, navbatdagi klavishani bosish vaktida qolgan hamma klavishalar qo’yib
юborilganligi tekshiriladi (bu Shift, Ctrl va Alt klavishalari bilan birgalikda ishlashni
tashkil etish uchun kerak).
Klaviatura nazoratchisi klavishali amalni avtomatik takrorlashni ham tashkil
etadi: agar klavisha 0,5
s dan ortiqroq bosilsa, u holda doimiy oraliqlar orqali
klavishalarni bosishni takroriy kodlari shunday юzaga keltiriladiki, xuddi klavisha
qaytadan bosilgandek bo’ladi.
Izoh. Har qanday ASCII-kod klavituradan kichik raqamli klaviturada (44-rasm
o’ngda) io’nlik kodni terish yo’li
bilan kiritilishi mumkin, bu O’NLIK kod UN
oltilik ASCII-kodiga teng va Alt klavishasini bir vaqtning o’zida (va terish vaqtida
ushlab turish bilan) bosish bilan kiritiladi.
Shunday qilib, ASCII-kodlar jadvalida
ko’rsatilgan (18-jadval) istalgan boshqarish belgisini
va psevdografika belgisini
displey еkraniga ham, SHK ga ham kiritish mumkin. Masalan, belgini kiritish uchun
Alt klavishani bosilgan holatda ushlab turish va 25 sonini terish kerak, klavishalarni
quyib yuborilgandan keyin еkranga belgi chiqariladi.
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko - bet 68

Mavzu_-_3_:
Shimoliy va janubiy ko‘priklar vazifasi.
Reja
1.
Shimoliy va janubiy ko‘priklar haqida tushincha.
2.
Shimoliy va janubiy ko‘priklar vazifasi.
Anakartlarni muhokama qilishda ko'pincha shimoliy ko'prik yoki janubiy
ko'prik kabi atamalardan foydalaniladi. Bunday terminologiya ko'pincha tajribasiz
foydalanuvchilarni chalg'itadi, ular shimoliy va janubiy ko'priklar nima ekanligini,
qaerda va nima uchun javobgar ekanliklarini aniqlay olmaydilar. Bundan tashqari,
foydalanuvchilar ko'pincha shimoliy ko'prikni janub bilan
aralashtirib yuboradilar
va anakartda joylashgan joylarini eslay olmaydilar.Ko'prik - bu anakartda
lehimlangan va chipsetning bir qismi bo'lgan chip. An'anaga ko'ra chipset shimoliy
va janubiy ko'prik deb nomlangan ikkita chipdan iborat.Ushbu
mikrosxemalar
ko'prik deb nomlanadi, chunki ular kompyuterning
markaziy protsessori bilan
boshqa komponentlar o'rtasida bog'lanish funktsiyasini bajaradi. "Shimol" va
"janub" nomlariga kelsak, bu nomlar ushbu chiplarning
anakartdagi joylashishini
ko'rsatadi. Yer sharidagi qutblar bilan taqqoslaganda shimoliy ko'prik tepaga,
janubiy ko'prik esa taxtaning pastki qismiga yaqinroq.Shuni ta'kidlash kerakki,
zamonaviy anakartlarda endi ikkita ko'prik ishlatilmaydi. Shimoliy va janubiy
ko'priklar o'rniga janubiy ko'prik
endi faqat foydalanilmoqda, chunki shimoliy
ko'prikning barcha funktsiyalari protsessorga birlashtirilgan.
Shimoliy va janubiy ko'prik qayerda
Yuqorida aytib o'tganimizdek, shimoliy ko'prik (№1 rasm)
anakartning tepasida,
pastda joylashgan chip. Ushbu tartibga solish shimoliy ko'prik to'g'ridan-to'g'ri
kompyuterning markaziy protsessoriga ulanganligi bilan bog'liq. Odatda shimoliy
ko'prikda ulkan radiator yoki hatto fanati bo'lgan
radiator joylashgan, chunki bu
ko'prik janubnikiga qaraganda ancha kuchli qiziydi. Anakartda Northbridge (1) va
Southbridge (2). Janubiy ko'prik (rasm # 2) - bu anakartning pastki qismidagi chip.
Odatda kichikroq sovutgich
uning ustida joylashgan, ba'zi anakartlarda janubiy
ko'prik sovutgich bilan umuman jihozlanmagan. Zamonaviy
anakartlarda chipset
faqat bitta janubiy ko'prikdan iborat bo'lishi mumkin.
-bob: Elektron xavfsizlik, salomatlik va xavfsizlik

|
-bob: Elektron xavfsizlik, salomatlik va xavfsizlik Pdf ko'rish
|
bet | 97/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA4-bob: Elektron xavfsizlik, salomatlik va xavfsizlik
69
ICT_STB_G10-11_c04_p061-070_NT_R5_2023.indd 69
31.10.2023 9:52:49
Foydalanuvchi oʻzi ochadigan ilova fayllar, dasturlar va
linklar borasida ehtiyotkorlik bilan harakat qilishi lozim
Agar ular tanish foydalanuvchidan boʻlmasa, hech
birini ochmaslik kerak
Kompyuterdan foydalanishda elektron xavfsizlik
muammolari bilan birga salomatlik va xavfsizlikka
bogʻliq qator muammolar mavjud Foydalanuvchi
qanday qilib ularning oldini olishni bilishi kerak
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
70
azorat savollari
1.
Phishing va pharming oʻrtasidagi farqni tushuntiring
[6]
2.
Ransomware dasturi atamasini tushuntiring
[2]
3.
ararli bot atamasini tavsi ab bering
[3]
4.
Shaxsiy maʼlumotlarni maxfiy saqlash zarurligi masalasini muhokama qiling
[6]
5.
Kompyuterdan foydalanishning salomatlikka oid ikkita muammosini tushuntirib
bering va qanday qilib ularning oldini olish mumkinligini ayting
[4]
6.
Kompyuterdan foydalanishdagi xavfsizlikka oid ikkita muammoni tushuntirib
bering va qanday qilib ularning oldini olish mumkinligini ayting
[4]
ICT_STB_G10-11_c04_p061-070_NT_R5_2023.indd 70
31.10.2023 9:52:49
5-bob
Raqamli tengsizlik
aʼlim ma sa lari
Ushbu bob yakunida quyidagi bilim va koʻnikmalarga ega boʻlasiz:
■
raqamli tengsizlik tushunchasi;
■
raqamli tengsizlik, jumladan, texnologiyalar va jamiyat sohasidagi farqlarning sabablari;
■
raqamli tengsizlikni kamaytirish uchun amalga oshirish kerak boʻlgan shartlar.
ICT_STB_G10-11_c05_p071-077_NT_R5_2023.indd 71
28.10.2023 11:26:47
|
| |
Uchinchi qoida - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

|
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat koUchinchi qoida:
Antivirus o`rnatilgan bo`lishi kerak.
Internet kerakli va keraksiz ma`lumot, o`z navbatida esa zararli dastur va viruslar
bilan to`lib borayotgani sabab, foydalanuvchilarda kompyuter ni himoya qilish
zarurat to`g`iladi. Bunday ma`lumotlarni ko`pchilikda o`qib o`tirish uchun vaqt
yo`q, shu sabab, bunday holatlardan himoyalanish uchun, kompyuter da “antivirus”
dasturi o`rnatilgan bo`lishi shart. Eslatib o`tamiz, “antivirus” faqatgina bir qism
muammoni hal etish mumkin, agar siz to`qtovsiz tarzda xavfli internet saxifalarga
tashrif buyurishni davom etsangiz, xech qaysi bir “antivirus” sizning kompyuter
ingizni himoya qilaolmaydi.
To`rtinchi qoida:
Dasturlarni to`g`ri o`rnatish.
Dasturlarni va o`yinlarni to`g`ri o`rnatishni o`rganing. Ya`ni, ularni kerakli joyga
o`rnating. “Windows” dasturi foydalanuvchiga dastur va o`yinlarni istalgan joyga
o`rnatish imkonini beradi, lekin shunday tartib borki, unga amal qilsangiz,
kompyuter ingizni tezda ishdan chiqishidan saqlaysiz. Dasturlar S: diskda “Program
Files” papkasiga o`rnatiladi. Xar bir dastur uchun alohida papka yaratiladi. Xuddi
shu narsa o`yinlargayam tegishla, lekin ular D: diskda “Igri” yoki “Games”
papkalariga o`rnatiladi. Xar bir o`yin uchun shu o`yin nomi bilan alohida papka
yaratilib, shu papka ichiga o`rnatilish tavsiya etiladi.
Beshinchi qoida:
Fayllar tartibi.
O`zingizni kompyuter da tartib olib borishga o`rgating. Kerakli bo`lgan
ma`lumotlaringiz uchun D: yoki (S: diskdan tashqari) boshqa disk bo`limlarida
papkalar yaratib, shu papkalar ichida saqlang. Sababi S: disk – bu tizim diski
hisoblanadi, agar kompyuter ingiz tizimini yangidan yuklashga to`g`ri kelgan
paytda, oldin S: diskni formatlash tavsiya etiladi. S: diskni formatlanganidan keyin
esa, unda xech qanday fayl qolmaydi. Agar misol uchun sizda juda katta kino
kollektsiyangiz bo`lsa, uni janrlari, yoki yillariga qarab ajratib papkalarga saqlab
qo`ying. Bu esa ham sizga, ham kompyuter ingizga foydali.
|
| |
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

|
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 102/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
74
u u ritani a agi ra amli t ngsizli
Buyuk Britaniya aholisi zamonaviy raqamli
aloqa tarmoqlaridan foydalanadi 2014-yilgi
maʼlumotga koʻra, tijoriy faoliyat bilan
shugʻullanadigan mobil operatorlar aholining 99
foiziga telefon va 3G aloqasini, 41 foiziga esa 4G
xizmatlarini taqdim etgan
Shuningdek, Buyuk Britaniyaning
telekommunikatsiya sohasini tartibga soluvchi
organi Ofcom ochiqlagan maʼlumotlarga
binoan, mamlakat aholisining 78 foizi eng
kamida 30 mb/s tezlikda ishlaydigan keng
polosali internetdan foydalanish imkoniyatiga
ega, 82 uylar esa simli internetga ulangan
M
M M
Mamlakatingizdagi raqamli tengsizlik mavjud
sohalarni aniqlang. shbu tengsizlikni
qisqartirish uchun qanday ishlarni amalga
oshirish kerak?
Buyuk Britaniyada zamonaviy texnologiyalar
keng miqyosda ishlatiladi Kompyuter,
noutbuk, planshet va smartfon kabi
qurilmalardan sanoat, taʼlim, hukumat,
mudofaa, politsiya va yongʻinga qarshi
kurashish sohalarida keng foydalaniladi
Elektron tijorat ham keng ommalashgan,
har 4 odamdan 1 nafari kamida haftasiga
bir marta onlayn doʻkonlardan nimadir
xarid qiladi 2014-yilda onlayn sotib olingan
mahsulotlarning umumiy qiymati 100 milliard
AQSH dollaridan oshgan
Maktab, kollej va universitetlarda ham keng
polosali internet aloqasi, simsiz qamrov, noutbuklar
va planshetlarni oʻz ichiga olgan zamonaviy
texnologiyalardan keng foydalaniladi Shuningdek,
mamlakatdagi Milliy tibbiyot xizmati tezkor va aniq
tashxis xizmatlarini taqdim etish uchun zamonaviy
axborot texnologiyalaridan keng foydalanadi
Bundan tashqari, koʻplab shifoxona va klinikalar
koʻrsatiladigan xizmatlarning sifati haqida oʻz veb
M
ICT_STB_G10-11_c05_p071-077_NT_R5_2023.indd 74
28.10.2023 11:26:47
|
| |
TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH OMILLARI

853
izlanishlar va kata orzularga yetaklaydi. Tanqid (kritika (lot-hukm qilish mahorati)
– inson faoliyatining biror sohasiga aloqador hodisani baholash, analiz qilish. U
xatolarni topish va muhokama qilishdan iboratdir. Bu esa odatda manmanlikka olib
keladi. Boshqalar ham shu ruhda tarbiyalanganliklari uchun tanqidchining
fikrlarini qabul qilishni istashmaydi. Demak, tanqid oʻzgalarning axborot-energetik
olamiga tajovuzdir. Tanqidiy fikrlash birinchi navbatda munozara, yozma ish va
matnlar bilan faol ishlash orqali shakllanadi.
Shu bilan birga, tanqidiy fikrlashni rivojlantirishda quyidagi omillar muhim
ahamiyat kasb etadi:
Vaqt. Tanqidiy fikrlash vaqt talab qiladi. Pirson, Xansen, Gordon (1979) lar
ta'kidlashadiki, o‘z fiklarini ijod qilish go‘yo avvalgi g‘oya, tasavvur, uchrashuvlar
va tajribalarni arxeologik jihatdan tadqiq qilishga olib keladi. Shuning uchun ham:
- fikrlarini o‘z so‘zlari bilan ifodalash;
- o‘zaro tanqidiy fikrlar almashish;
- o‘z g‘oyalarini ifodalay olish va konstruktiv takliflarga javob ola bilish;
- fikrlarni muayyan g‘oyalar qiyofasida, qulay muhitda amalga oshira olish va
o‘z g‘oyalarini to‘la va aniq ifodalay olish.
Izn. Tanqidiy fikrlashda erkinlik bo‘lishi uchun o‘quvchi-yoshlar ma'qul va
noma'qul narsalarni aytish, ular haqida fikrlash, ijod qilish uchun ruxsat olishlari
lozim. O‘quvchi-yoshlar yo‘l qo‘yiladigan holatlarni anglab olishgach, tanqidiy
tahlil qilishga faol kirishadilar. Tanqidiy tahlilga izn olish onglilik tamoyiliga
asoslanadi. Bunda tahlil va haddan oshish orasidagi farq aniqlab berilishi lozim.
Tanqidiy fikrlashga izn fikrlash uchun chinakam maqsad bo‘lgan do‘stona hamda
samarali sharoitda beriladi.
Kursorni boshqarish klavishalari

|
Kursorni boshqarish klavishalari Pdf ko'rish
|
bet | 108/144 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #231129 |
Kursorni boshqarish klavishalari
klaviatura panelining o’ng qismida
joylashgan. Ishlash qulay bo’lishi uchun ular takrorlangan va uchta guruhdan tashkil
topgan:
—
raqamli klaviatura;
—
matnni еkranda ko’rib chiqish va uni taxrirlash klavishalari;
—
kursorni boshqarish klavishalari.
Kichik raqamli klaviatura klavishalari ikki rejimda ishlatilishi mumkin:
— kursorni boshqarish rejimi;
— raqamlar, matematik amallar belgilari va nuqtani kiritish rejimi.
Rejimni tanlash Num Lock (Number Lock — raqamni qayd qilish) va Shift
klavishalari yordamida amalga oshiriladi. Num Lock raqamlarni kiritish rejimini
mustaxkamlaydi, Shift еsa, u bosilib turgunga qadar, klaviatura rejimini qarama-
qarshisiga o’zgartiradi.
Raqamlar,
matematik belgilar va nuqtani
kiritish
rejimida klavisha panelining
yuqorigi o’ng qismidagi Num Lock qayd qilish lampasi yorishadi, klavishalar
quyidagi ma’noga еga:
Kursorni boshqarish
(klaviaturadan boshqariladigan
kursor
belgicha (odatda bu
tor milt-milt qiladigan to’g’ri to’rtburchak yoki qalin chiziq) bo’lib, u displey
еkranida holatni ko’rsatadi va bu holatda еkranga navbatdagi chiqarilayotgan belgi
aks еtgiriladi) rejimida klavishalarning vazifasi:
Maxsus boshqaruvchi klavishalar (ularni yana xizmatchi deb ham ataladi) alfavit-
raqamli klavishalar guruhi atrofida joylashgan.
Klavishalarni ba’zi bir muxim maxsus birikmalari (klavishalar bir vaqtning o’zida
bosiladi):
Klavisha
Vazifasi
Ctrl+Alt+Del
DOS ni qayta юklash
Ctrl+Break
Bajarilayotgan
dasturning
ishini
to’xtatish
Ctrl+C
Bajarilayotgan
dasturning
ishini
to’xtatish
|
| |