nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Introduction (Kirish), Methods (Metodlar), Results (Natijalar) And (&) Discussion (Muhokama)

|
Introduction (Kirish), Methods (Metodlar), Results (Natijalar) And (&) Discussion (Muhokama)
|
bet | 240/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunIntroduction (Kirish), Methods (Metodlar), Results (Natijalar) And (&) Discussion (Muhokama).
Introduction (Xulosa), Methods (Metodlar), Results (Natijalar) And (&) Discussion (Muhokama).
42). "Texnologiyalarni tijoratlashtirish" tushunchasi - bu
dissertatsiya natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
texnik yechimlar natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
ilmiy-tadqiqot natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
loyihalar natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
43). “Tarbiyachi tashkil etishni, yurishni, hazillashishni, quvnoq, jahldor bo‘lishni bilishi lozim, u o‘zini shunday tutishi kerakki, uning har bir harakati tarbiyalasin” ta’rif qaysi pedagog olimga tegishli
A.S Makarenko
Adolf Disterveg
V.A. Suxomlínskiy
Ya.A. Komenskiy
44). O‘quv jarayonining so‘nggi mahsuli, belgilangan maqsadlarning amalga oshganlik darajasi bu-…
natija
diagnostika
ma’ruza
monitoring
45). Mutaxassis tomonidan kasbiy faoliyatni amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan bilim, ko‘nikma va malakalarning egallanishi va ularni amalda yuqori darajada qo‘llay olinishi nima deb ataladi?
Kasbiy kompetentlik
Kasbiy iqtidor
Kasbiy mahorat
Kasbiy ijodkorlik
46). Ta’limiy mazmunga ega loyiha, o‘qituvchi tomonidan tuzilishi majburiy bo‘lgan hujjat
dars ishlanmasi
ishlar rejasi
savollar to‘plami
tadqiqot hisoboti
47). Aksiologiyaning lo‘g‘aviy ma’nosi to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping.
yunoncha axio – cho’qqi va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – bola va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – o’tmish va logos – fan, ta’limot
yunoncha axio – qadriyat va logos – fan, ta’limot
48). O‘z- o‘zini bilish, anglash, belgilash, rivojlantirish, nazorat qilish bu:
Pedagogik relaksatsiya
Pedagogik deontologiya
Pedagogik refleksiya
Pedagogik aksiologiya
49). Lug‘aviy jihatdan “interaktiv” tushunchasining ma’nosi
“o‘zaro kelishib olmoq”
“o‘zaro harakat qilmoq”
“o‘zaro fikr almashmoq”
“o‘zaro yordam bermoq”
50). Innovatsion ta’lim jarayonida nima yetakchi o‘ringa ega?
texnologik model
interfaol metodlar
texnologik xarita
refleksiya
51). O‘qituvchi o‘z nutqini tashkil etishda nimalarga jiddiy e’tibor qaratishi zarur?
Yuz mushaklarining harakatiga
|
| |
Mamlakat iqtisodiyotining qanchalik rivojlanganligi va samarali ekanligini

287
SMM qiymatiga davlat tomonidan o’rnatiladigan egri soliqlar summasi kiradi. Egri
soliqlar korxona tomonidan o’rnatiladigan narxga qo’shimcha hisoblanadi. Bunday soliqlar
og’irligi iste’molchi zimmasiga tushib, natijada ular daromadining bir qismini yo’qotadi.
Hozirgi davrda qo’llanilayotgan milliy hisoblar tizimida
SMMdan egri soliqlar chiqarib
tashlanib, milliy daromad (MD) ko’rsatkichi aniqlanadi:
daromad
Milliy
soliq
egri
biznesga
SÌÌ
.
Shunday qilib, hozirgi hisoblar tizimida SMM miqdori bilan MD miqdori bir-
biridan farq qilib qolgan. Aslida mamlakat miqyosida ularning miqdori farq qilmasligi
lozim. Chunki milliy daromad sof milliy mahsulotning sotilgandan keyingi puldagi
ko’rinishidir. Shuning uchun ba’zi adabiyotlarda milliy daromadni sof mahsulotning
o’zgargan shakli deb ham yuritiladi. Bu holat milliy hisoblar tizimini yanada
takomillashtirishni taqozo etadi.
Amaliyotda ishlab chiqarilgan va foydalanilgan milliy daromad farqlanadi.
Xulosа vа tаkliflаr - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

630
debitorlik vа kreditorlik qаrzlаri hаmdа xususiy kаpitаlni tаn olish, bаholаsh,
tаsniflаsh
vа
ulаrni
moliyаviy
hisobotdа
аks
ettirish
metodologiyаsini
tаkomillаshtirish аsosidа «Moliyаviy holаt tо‘g‘risidаgi hisobot»ning shаkli ishlаb
chiqilgаnligi uning zаrur vа kerаkli аxborotlаrni qаmrаb olishi hаmdа moliyаviy
holаtgа hаqqoniy bаho berish imkoniyаtlаrini kengаytirаdi vа qаbul qilinаyotgаn
qаrorlаrning sifаtli bо‘lishini tа’minlаydi. Ichki аxborot
foydаlаnuvchilаr
mаnfааtidаn kelib chiqib, «Mulk: yer, bino, mаshinа vа аsbob-uskunаlаrning
hаrаkаti tо‘g‘risidаgi hisobot», “Investitsion mulk turlаri bо‘ichа hisobot” vа
«Biologik аktivlаr tо‘g‘risidа hisobot» shаkllаrini joriy etish hаmdа hisobotgа «mulk:
yer, bino, mаshinа vа аsbob- uskunаlаr», «Investitsion mulk (turlаri bо‘yichа)», vа
«Biologik аktivlаr»ning qiymаti kelib tushishi, modernizаsiyа vа rekonstruksiyа,
texnologik qаytа jihozlаsh, tаsаrruf etilishi, qаdrsizlаnishi vа boshqа omillаr
hisobidаn о‘zgаrishini ifodаlovchi kо‘rsаtkichlаr kiritilgаnligi uzoq muddаtli moddiy
аktivlаrdаn sаmаrаli foydаlаnishni nаzorаt qilish imkoniyаtini yuzаgа keltirаdi.
Ikkinchidаn - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

637
tushum аsosiy fаoliyаtdаn olingаn аsosiy dаromаdlаrgа kirаdi. “Аsosiy fаoliyаtdаn
olingаn boshqа dаromаdlаr” deb nomlаnishi mаzmunаn tо‘g‘ri emаs. Uni “Moliyаviy
hisobotni tаyyorlаsh vа tаqdim etish uchun konseptuаl аsoslаr” stаndаrtidа
nomlаngаnidek, “Аsosiy bо‘lmаgаn fаoliyаtidаn olingаn dаromаdlаr” yoki “boshqа
dаromаdlаr” deb nomlаsh mаqsаdgа muvofiq hisoblаnаdi. Moliyаviy fаoliyаtdаn
olingаn dаromаdlаrning аyrim moddаlаri, jumlаdаn moliyаviy ijаrа, royаlti,
dividendlаr vа foizlаr аsosiy tushumlаr tаrkibigа kiritilishi kerаk bо‘lаdi. Vаlyutа
kursi fаrqlаrining korxonаning moliyаviy fаoliyаti bilаn аloqаdorligi yо‘q, chunki bu
dаromаdlаr korxonа tomonidаn yuritilаdigаn moliyаviy fаoliyаt siyosаtigа bog‘liq
emаs. Shu sаbаbli, bu dаromаd boshqа dаromаdlаr tаrkibidа аks ettirilishi mаqsаdgа
muvofiq deb hisoblаymiz.
HAYOTIY SIKL TAHLILI - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 284/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)HAYOTIY SIKL TAHLILI — tovar uchun materiallar tayyorlash natijasida atrof muhitga yalpi ta’sirni baholash. Tovar ishlab chiqarish va transportirovka qilish, uni tayyorlash, sotish, foydalanish, utilizatsiya kipitva qayta ishlash uchun zarur bo‘lgan ishlab chiqarish quvvatini o‘z ichiga oladi.
HAYOTNI TA’MINLOVCHI KORXONALAR – o‘sish uchun cheklangan imkoniyatlarga ega bo‘lgan o‘ta kichik korxonalar.
HB HALF BOARD (YARIM PANSION) – mahmonxonada ovqatlanish turi, bunda nonushta va kachki ovqat yoki nonushta va tushlik (kamroq) tur qiymatiga kiritilgan bo‘ladi.
HEJ — muayyan mahsulot bozor narxlarining kelgusidagi o‘zgarishlaridan xaridor va sotuvchini sug‘urtalash maqsadida tuziladigan muddatli bitim.
HEJ FOND – muayyan firmalar qimmatli qog‘ozlarining hammasini sotib olayotgan va sotayotgan investitsiya kompaniyasi.
HEJER - narx-navoning noqulay o‘zgarishlaridan sug‘urtalanishga imkon beruvchi birja operatsiyalarini amalga oshiruvchi shaxs.
HEJIRLASH - narx-navoning noqulay o‘zgarishlaridan sug‘urtalanishga imkon beruvchi birja operatsiyalari.
HIGH SEASON (yuqori mavsum) – Ushbu mamlakatda eng yuqori narxlar balgilangan yil fasli.
HIMOYA STRATEGIYASI — mablag‘larni depozitlar, yuqori likvidli veksellar va qisqa muddatli obligatsiyalarga joylashtirish.
HISOB — 1. Savdo munosabatlarida sotuvchi tomonidan sotib oluvchi nomiga yoziladigan va tovar yetkazishni yoki xizmatlar ko‘rsatishni va ularning qiymatini tasdiqlaydigan tovar hujjati hisob deb ataladi; 2. Buxgalteriya hisobida H. qandaydir aniq yo‘nalishi bo‘yicha pul mablag‘lari harakatini kuzatuvchi buxgalteriya hisoboti yozuvi majmui deb ataladi.
HISOB “LORO” — 1) Bank tomonidan o‘z bank-korrespondentlariga ochiladigan hisoblar, bularga olinadigan yoki ularning topshirig‘i bo‘yicha beriladigan barcha summalar o‘tkaziladi; 2) Bank yozishmalarida “loro” termini mavjud kredit muassasasining bank-korrespondentida ochiladigan uchinchi bank korrespondentiga nisbatan iste’mol qilinadi, mavjud kredit muassasasida bank- korrespondent schoti esa “nostro” deb ataladi.
HISOB VOSTRO — bank tomonidan chet elda mahalliy valutada yuritiladigan hisob. Ushbu hisobga mablag‘larni joylashtiradigan bank unta nostro hisobiga bo‘lgani kabi tayanadi.
|
| |
IQTISODIY - MATEMATIK USULLAR - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 344/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)IQTISODIY - MATEMATIK USULLAR - integral, korrelyatsiya, regressiya, omillar tizimini determinlashgan modellarda aks ettirish, nazariy o‘yin kabilar.
IQTISODIY MODEL (grek., fr.) — 1) haqiqatning soddalashtirilgan manzarasi; abstrakt umumlashuv; 2) I.m. – bu tarkibi ob’ektiv xususiyatlar haqida tadqiqotning sub’ektiv maqsadli tavsifi bilan belgilanuvchi iqtisodiy jarayon va hodisani formalashtirilgan tasviri.
IQTISODIY MUSTAQILLIK — muayyan bir mamlakatning shu mamlakatda mavjud ishlab chiqarish kuchlari bilan ishlab chiqarish vositalariga, tabiiy hamda ma’naviy boyliklarga, shu boyliklar tufayli yaratilgan mahsulotdan tushgan milliy daromadga va uni taqsimlashga yagona egalik qilishi. O‘zbekiston misolida iqtisodiy mustaqillik umumjahon sivilizatsiyasiga, davlat va jamiyat qurilishining xalqaro tajribalariga, milliy an’analarga, ijtimoiy qadriyatlarga asoslangan. Iqtisodiy mustaqillikni ta’minlashning asosi — mamlakatning iqtisodiy va moliyaviy barqarorligi, uning bir maromda muvozanatni saqlagan holda rivojlanishidir. Iqtisodiy barqarorlashtirish — bozorni shakllantirish bo‘yicha qonunlar bilan belgilangan muqarrar jarayon. U tanglik holatiga barham berishga qaratilgan. Bunda ishlab chiqaruvchi kuchlar bilan ishlab chiqarish munosabatlari darajasi o‘rtasidagi muvofiqlikka iqtisodiy qonunlar orqali erishiladi. Bozorda talab bilan taklif o‘rtasida qulay muvozanat yuzaga keladi.
IQTISODIY MUTANOSIBLIKLAR – 1) iqtisodiyot turli tarmoqlari va sohalari iqtisodiy faoliyat natijalarining o‘zaro miqdor va tarkibiy mos kelishi; 2) iqtisodiyotning turli tomonlari va sohalari o‘rtasida miqdor va sifat o‘lchamlarining mos kelish darajasi; 3) I.m. iqtisod turli tomonlari va sohalarining bir-biriga miqdor va sifat jihatidan mos kelishi.
IQTISODIY MUVOZANAT - 1) bu ikki yoki undan ortiq ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi miqdoriy tenglikni tushunamiz; 2) I.m. iqtisodiy jarayonlar va iqtisodiy hodisalar turli tomonlarining bir-biriga (teng va tengsiz) muvofiq kelishi.
|
| |
amortizatsiya fondi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

292
2.
Makroiqtisodiyot – bu mamlakat miqyosida moddiy ishlab chiqarish va
nomoddiy sohalarini bir butun qilib birlashtirgan milliy va jahon xo’jaligi darajasidagi
iqtisodiyotdir. Makroiqtisodiyot o’z ichiga xalq xo’jaligining moddiy va nomoddiy ishlab
chiqarish hamda xizmat ko’rsatish sohalarini oladi.
3.
Ko’pgina mikroiqtisodiy ko’rsatkichlar yordamida korxonalar faoliyatiga baho
berilib, ular faoliyatining rivojlanish tamoyillari aniqlansa, makroiqtisodiy
ko’rsatkichlar orqali butun iqtisodiyotning holati uning o’sishi yoki orqaga ketishi
tahlil qilinib, xulosa chiqariladi.
4.
Butun milliy iqtisodiyotining holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy
ko’rsatkichlar – yalpi milliy mahsulot (YaMM), yalpi ichki mahsulot (YaIM), sof
milliy mahsulot (SMM), milliy daromad(MD), ishchi kuchi bandligi, ishsizlik,
inflyatsiya va boshqa shu kabilar hisoblanadi.
5.
Bozor munosabatlari sharoitida ijtimoiy mahsulot tarkibiga faqat tovar
shaklida bo’lib, bozor narxi mavjud bo’lgan yoki, hech bo’lmaganda, ularni yaratish
uchun haqiqatda sarflangan xarajatlar miqdori bo’yicha baholash mumkin bo’lgan
mahsulot va xizmatlar kiritilishi mumkin.
6.
YaIM hajmini topishda sotilgan va qayta sotilgan mahsulotlarni ko’p marta
hisobga olishlarni bartaraf qilish uchun, iqtisodiyotning barcha tarmoqlarida yaratilgan
qo’shilgan qiymatlar yig’indisi olinadi. Qo’shilgan qiymat – bu korxona tomonidan
ishlab chiqarilgan mahsulot qiymatidan mol yetkazib beruvchilardan sotib olingan va
iste’mol qilingan xom-ashyo va materiallar qiymati chiqarib tashlangandan keyin
qolgan qismining bozor qiymati.
7.
Milliy iqtisodiyot rivojlanish darajasini taqqoslash uchun yalpi ichki mahsulot
(YaIM) ko’rsatkichidan foydalaniladi. Yalpi ichki mahsulot umumlashtiruvchi iqtisodiy
ko’rsatkich bo’lib, u faqat mazkur mamlakat ishlab chiqarish omillaridan foydalangan
holda mamlakat ichida yaratilgan tovar va xizmatlar jami qiymatining bozor
narxlaridagi ifodasini namoyon etadi.
8.
Milliy hisoblar tizimi asosini yig’ma balanslar tashkil qiladi. Bunga daromad
va xarajatlar balansi misol bo’lishi mumkin. Daromadlar xo’jalik birliklari va aholi
umumiy daromadlari (ish haqi, foyda, daromadlarning boshqa turlari, amortizatsiya)
summasini aks ettiradi. Xarajatlar to’rtta guruhdan iborat bo’ladi: iste’mol,
investitsiyalar, davlat xaridi, sof eksport. Milliy hisoblar makroiqtisodiyotning
me’yordagi – muvozanatli holatga erishish darajasini aniqlashga yordam beradi.
9.
YaIM uch xil usul bilan hisoblanishi mumkin: 1) qo’shilgan qiymatlar
bo’yicha yondashuv; 2) sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv; 3) daromadlar bo’yicha
yondashuv.
birinchidan - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 290/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIbirinchidan,
bizga ma’lum vaqt
oralig’idagi ishlab chiqarish hajmini hisoblash va milliy iqtisodiyotning faoliyat
yuritishiga bevosita ta’sir qiluvchi omillarni aniqlash imkonini beradi.
Ikkinchidan,
makroiqtisodiy ko’rsatkichlar tizimi, milliy mahsulot va uning tarkibiy qismlari
harakatining barcha bosqichlarida, ya’ni ishlab chiqarish, ayirboshlash, taqsimlash va
iste’mol bosqichlarida ko’rgazmali shaklda aks ettirish imkonini beradi.
Nihoyat,
uchinchidan,
mazkur ko’rsatkichlar tizimi mavjud resurslar va ulardan
samarali foydalanish darajasini, iqtisodiyotning turli sohalari, tarmoqlari o’rtasidagi
mutanosiblik va muvozanatlik holatini aks ettiradi.
Butun milliy iqtisodiyotning holatini tavsiflovchi muhim makroiqtisodiy
ko’rsatkichlar – yalpi ichki mahsulot (YaIM), sof milliy mahsulot (SMM), milliy
daromad (MD), aholi daromadlari (AD), ishchi kuchi bandligi, ishsizlik, inflyatsiya va
boshqa shu kabilar hisoblanadi.
Bu ko’rsatkichlar moddiy ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish sohalaridagi
barcha xo’jaliklar iqtisodiy faoliyatining umumiy va pirovard natijalarini qamrab
oladi.
2. Milliy mahsulotning mazmuni, tarkibiy
qismlari va harakat shakllari
Jamiyat a’zolarining ehtiyojlari muntazam ravishda tarkibiy jihatdan o’zgarib,
yangilanib, miqdoran ko’payib va sifat jihatidan takomillashib borar ekan, bu
ehtiyojlarni qondirishga qaratilgan ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish jarayonlari
ham to’xtovsiz yangilanib, va takroran amalga oshib turadi.
Jamiyat miqyosidagi
ishlab chiqarish jarayonlarining muntazam ravishda yangilanib va takrorlanib
turishi ijtimoiy takror ishlab chiqarish deyiladi.
Ijtimoiy takror ishlab chiqarish ikki ko’rinishda amalga oshirilishi mumkin:
oddiy va kengaytirilgan takror ishlab chiqarish.
Oddiy takror ishlab chiqarish
|
| |
Ishlab chiqarilgan milliy daromad

|
Ishlab chiqarilgan milliy daromad Pdf ko'rish
|
bet | 296/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIIshlab chiqarilgan milliy daromad
– bu yangidan yaratilgan mahsulotning butun
hajmi. Foydalanilgan milliy daromad
– bu ishlab chiqarilgan milliy daromaddan
har xil yo’qotishlar (tabiiy ofatlar, mahsulotlarni zaxirada saqlashdagi
yo’qotishlar va h.k.) va tashqi savdo qoldig’i chiqarib tashlangan miqdorga teng.
Milliy daromadni barcha turdagi daromadlarni (amortizatsiya ajratmasi va
biznesga egri soliqlardan tashqari) qo’shib chiqish yo’li bilan ham aniqlash mumkin.
Milliy daromadning bir qismi, jumladan ijtimoiy sug’urtaga ajratmalar, korxona
foydasidan to’lanuvchi soliqlar va korxonaning taqsimlanmaydigan foydasi amalda uy
xo’jaliklari ixtiyoriga kelib tushmaydi. Ikkinchi tomondan esa, uy xo’jaliklari oladigan
daromadning bir qismi, masalan, ijtimoiy to’lovlar – ular mehnatining natijasi
hisoblanmaydi.
Shaxsiy daromad ko’rsatkichini topish uchun milliy daromaddan uy xo’jaliklari
qo’liga kelib tushmaydigan daromadlarning yuqoridagi uchta turini chiqarib
tashlashimiz hamda joriy mehnat faoliyatining natijasi hisoblanmagan daromadlarni
unga qo’shishimiz zarur:
daromad
Shahsiy
lovlar
to
Ijtimoiy
foydasi
g
Êîrxonanin
soliqlar
foydasiga
Êîrxonà
àjratmasi
urta
sug
Ijtimiy
daromad
Ìilliy
'
'
Shaxsiy daromaddan soliqlar to’langandan keyin uy xo’jaliklarining to’liq
tasarrufida qoladigan daromad shakllanadi.
Soliqlar to’langandan keyingi daromad shaxsiy daromaddan shu daromad
hisobidan to’lanadigan soliqlar miqdorini chiqarib tashlash yo’li bilan hisoblanadi.
Soliqlar to’langandan keyingi daromad uy xo’jaliklari eng oxirida ega bo’ladigan
daromad hisoblanib, alohida shaxs va oilalar o’z tasarrufida by daromadlarning bir qismini
iste’mol uchun sarflaydi va boshqa qismini jamg’armaga yo’naltiradi.
Milliy mahsulot hajmining aniq baholanishiga hufyona iqtisodiyot ta’sir
ko’rsatadi.
|
| |
О‘zbekiston Respublikаsidа moliyаviy hisobotni modernizаtsiyаlаshdа

О‘zbekiston Respublikаsidа moliyаviy hisobotni modernizаtsiyаlаshdа MHXSlаrgа bosqichmа-bosqich о‘tilmoqdа. Bizning fikrimizchа, dunyodаgi moliyаviy hisob vа moliyаviy hisobot jаrаyoni
ilg‘or tаjribаsidаn kelib chiqib, trаnsformаtsion ishchi bаlаns tuzish аmаliyotigа
о‘tishimiz kerаk. Ishchi bаlаns schyotlаrning qoldiqlаrini trаnsformаtsion yozuvlаr
аsosidа moliyаviy hisobotning shаkllаrigа о‘tkаzishni аmаlgа oshiruvchi muhim
jаdvаl (registr) hisoblаnаdi.
Moliyаviy hisobotlаrni tаyyorlаsh bosqichidа ishchi bаlаns vа jаdvаllаri
yordаmidа moliyаviy holаt tо‘g‘risidаgi hisobot, foydа vа zаrаrlаr hаmdа boshqа
tо‘plаm dаromаdlаr tо‘g‘risidаgi hisobot, pul mаblаg‘lаri hаqidаgi hisobot, xususiy
kаpitаlning о‘zgаrishi tо‘g‘risidаgi hisobotlаr tuzilаdi. Hisobotlаr ijobiy аuditorlik
xulosаsigа egа bо‘lgаndаn sо‘ng top menejerlаr tomonidаn tаsdiqlаnаdi vа qаror
qаbul qiluvchilаrgа tаqdimoti аmаlgа oshirilаdi.
S.N.Tаshnаzаrov о‘z tаdqiqotlаri nаtijаsidа “mаmlаkаtimizdа аmаldаgi
meyoriy-huquqiy hujjаtlаr hаmdа xаlqаro stаndаrtlаrgа muvofiq moliyаviy
hisobotning shаkllаrini quyidаgi tаrkibdа belgilаsh mаqsаdgа muvofiq” deb
hisoblаydi[2] (1-jаdvаl).
1- jаdvаl Moliyаviy hisobotning аsosiy mаjburiy shаkllаri
[2] №«Buxgаlteriyа hisobi to‘g‘risidа»gi Qonundа MHXSlаrigа muvofiq holdа tаklif etilаdi 1 Buxgаlteriyа bаlаnsi
Moliyаviy holаt tо‘g‘risidаgi hisobot
2 Moliyаviy
nаtijаlаr Foydа vа zаrаrlаr hаmdа boshqаtо‘plаm
626
tо‘g‘risidаgi hisobot
dаromаdlаr tо‘g‘risidаgi hisobot
4 Pul oqimlаri hаqidаgi hisobot
Pul oqimlаri hаqidаgi hisobot
5 Xususiy
cаpitаl tо‘g‘risidаgi
hisobot
Xususiy
kаpitаlning
о‘zgаrishi
tо‘g‘risidаgi
hisobot
Izohlаr,
hisob-
kitoblаr
vа
tushuntirishlаr
Izohlаr, hisob siyosаtining qisqаchа tаvsifi vа
boshqа tushuntirishlаr
Tаdqiqot metodologiyаsi - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Аdаbiyotlаr - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

631
MOLIYАVIY NАTIJАLАRNI АNIQLАSH HАMDА ULАRNING HISOBI VА
HISOBOTINI XАLQАRO STАNDАRTLАR АSOSIDА
TАKOMILLАSHTIRISH
Egаmberdiyevа Sаlimа Rаyimovnа,
QаrMII dotsenti,
Shodmonovа Gulzodа Bekzod qizi
QMII tаlаbаsi
Аnnotаtsiyа:
ushbu mаqolаdа moliyаviy nаtijаlаrni аniqlаsh hаmdа ulаrning hisobi
vа hisobotini xаlqаro stаndаrtlаr аsosidа tаkomillаshtirishning dolzаrb jihаtlаri,
hisobning О‘zbekiston vа xorij stаndаrtlаrini tаhliliy tаsnifi vа аhаmiyаti bаyon
etilgаn.
Аннотация: В данной статье описаны современные аспекты определения
финансовых результатов и совершенствования их учета и отчетности в
соответствии
с
международными
стандартами,
аналитическая
классификация и значение бухгалтерского учета по узбекским и зарубежным
стандартам.
Musiqa savodi - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Musiqa savodi
Major va minor uchtovushligi va tovush qatorini nota yozuviga qarab kuylash va ularni lad ohangiga qarab ajratish. Uchtovushliklarni bosh pardasiga tayanib kuylash. Kuylanadigan qo`shiqlarning ohangiga qarab ladini aniqlash. Qaytariq (repriza) haqida tushuncha hosil qilish
(«Qo`shig`imiz avjida»).
Alteratsiya belgilari: diez, bemol, bekar. 2/4 va 3/4 o`lchovlarida belgilangan qisqa kuy mashqlarini o`lchoviga muvofiq takt chiziqlarini qo`yib chiqish.
Dinamik belgilaridan forte va pianoni bilish.
TO`RTINCHI SINF (34 soat)
Yil mavzusi: « O`zbek halq musiqa ijodi»
1-CHORAK (9 soat)
Mavzu: « Xalq aytimlari va cholg`ulari»
Musiqa tinglash
1. « Oh, layli» O`zbek xalq qo`shig`i.
2. «Bilakuzuk» O`zbek xalq qo`shiqlari.
3. «Hur Respublikam» A.Mansurov musiqasi, H.Qayumov she`ri.
4. «Yallama yorim» O`zbek halq yallasi,
5. « Fabrika» O`zbek halq qo`shig`i,
6. «Qalbimda» S.Jalil musiqasi.
7. «Ajam taronalari» an`anaviy cholg`u kuylari
|
“Eng yaxshi bitiruv malakaviy ishi va magistrlik dissertatsiyasi” tanloviga kelayotgan ishlarni qabul qilish muddati qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?

|
“Eng yaxshi bitiruv malakaviy ishi va magistrlik dissertatsiyasi” tanloviga kelayotgan ishlarni qabul qilish muddati qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
|
bet | 682/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun261. “Eng yaxshi bitiruv malakaviy ishi va magistrlik dissertatsiyasi” tanloviga kelayotgan ishlarni qabul qilish muddati qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan? A. 1 mart - 30 martgacha V. 1 mart - 1 aprelgacha S. 1 mart-30 aprelgacha D. 1 mart- 15 aprelgacha.
262. Stajirovka o‘tash uchun yuborilgan magistratura talabalari o‘quv jadvalini qanday bajaradi? O‘quv jarayoni jadvaliga asosan o‘rnatilgan tartibda.
263. Stajirovka o‘tashning normal kunlik davomiyligi necha soatni tashkil etadi? *Olti soatni.
264. Magistratura talabasini stajirovka o‘tashga yuborish masalasi qaerda ko‘rib chiqiladi? OTM kengashida.
265. Magistratura talabalari stajirovkani stajirovka o‘tash dasturi asosida qaerlarda o‘tashi mumkin? Ishlab chiqarishda, ilmiy-tadqiqot muassasasida yoki xorijda.
266. Oliy ta’lim muassasalari magistratura mutaxassisliklari talabalari tomonidan stajirovkani o‘tash tartibi to‘g‘risidagi NIZOM necha bobdan iborat? 9-bobdan.
2b7. Stajirovka bo‘yicha xisobot ximoyasi stajirovka yakunlangandan so‘ng qancha muddat ichida OTMda tashkil etiladi? *Bir oy muddat ichida.
268. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlari qanday usullarda tashkil etiladi?
A. Yozma yoki og‘zaki usulda tashkil etiladi.
269. Yakuniy davlat attestatsiyasi sinovlarining qanday usullarda tashkil etilishi qachon talabalar e’tiboriga yetkaziladi? Yakuniy davlat attestatsiyasi boshlanishidan olti oy ilgari.
Xorijda ta’lim natijalari sifatini aniqlash va uni amaliyotga joriy etish borasida nechta yondashuvni ajratib ko‘rsatish qabul etilgan.- Uchta, ya’ni bu yondashuvlar bir-biridan mustaqil ravishda, avvalo AQShda, keyinchalik Buyuk Britaniyada oxirgi navbatda Fransiya va Germaniyada paydo bo‘lgan
Xorijda ta’lim sifatini baholashning ilk davrlaridan shakllangan nechta modelini ajratib ko‘rsatish mumkin?- 2 ta ya’ni, fransuz va ingliz modeli
Qaychi yondashuvning o‘ziga xosligi asosiy e’tiborning kasbiy ta’lim tizimining o‘quv rejalariga qaratilganligidan iborat?- Nemis
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
“Eng yaxshi bitiruv malakaviy ishi va magistrlik dissertatsiyasi” tanloviga kelayotgan ishlarni qabul qilish muddati qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
|
Jamoa bo`lib kuylash - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Jamoa bo`lib kuylash
1. «Qo`zilarim» O.Qo`chqorbekov she`ri, F.Nazarov musiqasi.
2. «Laylak» Uyg`un she`ri, G`.Qodirov musiqasi.
3. «Gullar manim kulganim» P.Mo`min she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
4. «Navbahor» Sh.Shoxismoilov she`i, P.Tupsunov musiqasi.
5. «Balig`im» P.Mo`min she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
Qo`shimcha materiallar
1. «Navro`z keldi» Y.Ho`jayev she`ri, L.Mujdabayeva musiqasi.
2. «Salimjon-nimjon» P.Mo`min she`ri, A.Muhamedov musiqasi.
3. «Kakligim» N.Orifjonov she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
4. «Piyoda askarlar qo`shig`i» Qambar Ota she`ri, A.Mansurov musiqasi.
5. «Kamalak izlayman» P.Mo`min she`ri, Q.Komilov musiqasi.
|
HUJJATLI INKASSO (ital.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 289/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)HUJJATLI INKASSO (ital.) — tijorat hujjatlari bilan kuzatiladigan (transport va sug‘urta hisobot hujjatlari) moliya hujjatlari inkassosi hamda faqat tijorat hujjatlari inkassosi. Agarda sotib oluvchi haq to‘lashdan bosh tortsa, hujjatlar unga berilmaydi va u tovarga buyruq bera olmaydi. Sotuvchi bankka agarda sotib oluvchi haq to‘lashdan bosh tortganda tovar va hujjatlar bilan nima qilishligi xususida aniq yo‘riqnoma berishi kerak.
HUKMRON MAVQE (bozorda) — xo‘jalik yurituvchi sub’ekt yoki sub’ektlarning boshqa o‘rinbosarlari bo‘lmagan yoxud bir-birini almashtiradigan tovarlar bozoridagi unga (ularga) tegishli tovar bozorida tovar muomalasining umumiy sharoitlariga hal qiluvchi ta’sir ko‘rsatish yoki boshqa xo‘jalik yurituvchi sub’ektlarning bozorga kirishini qiyinlashtirish imkonini beradigan alohida mavqei. Muayyan tovar bozorida hissasi 65% va undan ortiq bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi sub’ektning mavqei hukmron mavqe deb e’tirof etiladi. Xo‘jalik yurituvchi sub’ekt ushbu ko‘rsatkichdan oshgan bo‘lishiga qaramay, uning bozordagi mavqei hukmron mavqe emasligini isbotlangan hollar bundan mustasno. Agar buni antimonopol organ xo‘jalik yurituvchi sub’ektning bozordagi hissasi barqarorligidan, raqobatchilarga qarashli bozordagi hissasining nisbiy miqdoridan, ushbu bozorga yangi raqobatchilarning kirish imkoniyatidan va tovar bozorini tavsiflovchi boshqa mezonlardan kelib chiqib aniqlagan bo‘lsa, muayyan tovar bozoridagi ulushi 65% dan kam bo‘lgan xo‘jalik yurituvchi sub’ektning mavqei ham hukmron mavqe hisoblanadi.
HUKMRONLIK QILISH; USTUNLIKKA ERISHISH (ingl. Domination) — bozor muayyan sektorida reklama hamda mahsulot o‘tkazish va sotish chora-tadbirlari yukrri konsentriyasi vositasida ma’lum bir vaqt davomida bozorda hukmron mavqega erishish maqsadidagi bir uslub. Bunday metodni qo‘llash uchun muayyan tijorat matonati va uzoqni ko‘ra olish layoqati talab etiladi. Ayrim istisnolarsiz olganda, biron-bir mahsulot yoki xizmat bozorda abadiy hukmron mavqega ega bo‘la olmaydi. Biroq, agar vaqt to‘g‘ri tanlasa, agar yetarlicha mablag‘ sarflansa, raqobatdoshlarni dahshat va talvasaga solib, raqobatdoshlar o‘zi ham xuddi shunday tadbirlarga qo‘l urmaguniga qadar yetakchilik va yo‘lboshchilik mavqeini ustunlik barobarida saqlab qolish mumkin.
|
| |
REFERENCES - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

|
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari Pdf ko'rish
|
bet | 306/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
REFERENCES:
16.
Rashidov, R.I., Murtazayev, N.R., & Baratova, S.S. (2020). Directions
of innovative agricultural development.
Journal of Agro processing
, vol. 7, Issue 2, -
pp.29-34
17.
Raimova, M.D. (n.d.). Development Prospects for Digital Economy
Development in Uzbekistan.
Academic Journal of Digital Economics and Stability
,
pp. 58-64
18.
Rashidov, R., Turobov, Sh., Dustova, M., & Azamatova, G. (2020. The
Crisis Conditions And The Ways Of Solving Them.
International Journal of
Advanced Science and Technology
, 29, 7 (May 2020).
19.
Alikulov, A. T., Iskandarovich, R. R., & Komiljon, O. (2022).
OʻZBEKISTONDA TIJORAT BANKLARINING BARQAROR FAOLIYATINI
AMALGA OSHIRISHDA RAQAMLI BANK HIZMATLARINI JORIY ETISH.
Results of National Scientific Research, 1(2), 62-67.
20.
Iskandarovich,R.R. (2022). Qishloq xo‘jaligida agroklasterlarini barpo
etishning xorij tajribalari.
Gospodarka i innowacje.
,
24
, 390-394.
21.
What is Digital Banking, its benefits and future?
https://www.nelito.com/blog/what-is-digital-banking-its-benefits-and-future.html
22.
Benefits of Digital Banking
https://www.forbes.com/advisor/banking/benefits-of-digital-banking/
23.
Advantages and Challenges of Digital Banking
https://www.bankofbaroda.in/banking-mantra/digital/articles/advantages-and-
challenges-of-digital-banking
24.
10 Key Benefits of Digital Banking for Users
https://www.gdslink.com/en/10-key-benefits-of-digital-banking-for-users/
642
PROSPECTS OF USING IT PROGRAMS IN THE MODERN
BANKING SYSTEM
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Stenford professori Sebastyan Tran

WordPress, Drupal, Joomla, Magento, Umbraco, Shopify, Sitecore, Kentico, Sitefinity, DNN, SharePoint, Typo3, Alfresco, DotCMS, Django CMSPrezi, ClearSlide, VoiceThread, TopHat |
Stenford professori Sebastyan Tran
|
bet | 246/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunBu sahifa navigatsiya:
- WordPress, Drupal, Joomla, Magento, Umbraco, Shopify, Sitecore, Kentico, Sitefinity, DNN, SharePoint, Typo3, Alfresco, DotCMS, Django CMS
- Prezi, ClearSlide, VoiceThread, TopHat
Stenford professori Sebastyan Tran
Kembridj universiteti professori Dafna Koller
25). Elektron o‘quv resurslarini yaratish imkoniyatini beruvchi pedagogik dasturiy ta’minotlar to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni ko‘rsating.
LearnWorlds, Articulate Storyline 360, Elucidat, Adobe Captivate, Lectora Online, iSpring Suite, EasyGenerator, isEazy, Evolve, H5P
WordPress, Drupal, Joomla, Magento, Umbraco, Shopify, Sitecore, Kentico, Sitefinity, DNN, SharePoint, Typo3, Alfresco, DotCMS, Django CMS
Moodle, e-khool, Atutor, Captivate Prime, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, GoToTraining, Coassemble, Teamie, eFront, Lessonly, Mindflash, Litmos LMS
LearnWorlds, Articulate Storyline 360, G-Cube, iSpring, ProProfs, TBS, TalentLMS, Joomla, Magento, Umbraco, Shopify, Django CMS
26). Elektron taqdimlar tayyorlash dasturlari
Movavi, Camtasia, iMovie, Flipgrid, Thinglink
Canva, PosterMyWall, Piktochart, DesignCap, Visme
Prezi, ClearSlide, Piktochart, DesignCap, Visme
Prezi, ClearSlide, VoiceThread, TopHat
27). Masofali o‘qitish tizimi uchun ishlab chikilgan spetsifikatsiya va standartlar tuplami qanday nomlanadi
TinCan
SCORM
XML
Moodle
28). Grafika va infografika yaratish vositalari
Movavi, Camtasia, iMovie, Flipgrid, Thinglink
Canva, PosterMyWall, Piktochart, DesignCap, Visme
Prezi, ClearSlide, Piktochart, DesignCap, Visme
Prezi, ClearSlide, VoiceThread, TopHat
30). Raqamli ta’lim jarayonining Muvaffaqiyatlilik tamoyili – ...
mavjudlik, tizimlilik va izchillik didaktik tamoyili bilan bog‘liq bo‘lib, murakkablikni oshirish prinsipi izchil o‘tishni o‘z ichiga oladi: oddiydan murakkabga va murakkabdan oddiyga, umumiydan xususiyga va xususiydan umumiyga, individualdan guruhga va guruhdan individual va boshqa ta’lim jarayonlarini nazarda tutadi.
maqsadlarga erishishni, bilim, ko‘nikma va malakalarni to‘liq o‘zlashtirishni talab qiladi “tushuntirish – mustahkamlash – nazorat” didaktik zanjirining yakuniy elementi hisoblanadi. ta’limni hayot bilan bog‘lashning an’anaviy didaktik tamoyili bilan bevosita bog‘liq bo‘lib, aniq maqsad va aniq natijalarni belgilashni talab qiladi.
o‘qituvchi va talaba o‘rtasidagi faol ko‘p tomonlama – real va tarmoqli aloqa asosida o‘quv jarayonini qurishni talab qiladi hamda tarmoqni o‘rganishning guruh shakllaridan foydalanishni o‘z ichiga oladi.
31). Protsentil – bu
jurnalning turli jurnallar kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili RINS resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
jurnalning turli fan kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili google.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
|
| |
Izotonik konsentratsiyani krioskopik usulda yoki muzlash haroratining depressiyasi

Natrii sulfatis q. s. ut. fiat. sol. isotonica
Sterilisetur!
M. D. S. In’eksiya uchun.
Moddani depressiyasi 1% eritma uchun oldindan aniqlangan bo’lib, uni ma’lum jadvallarda
keltiriladi. Shuni aytish kerakki moddani eritmasi uchun depressiya oldindan aniqlangan bo’lmasa,
uni izotonik konsentratsiyasini bu usul bilan topib bo’lmaydi. Novokainni 1%
eritmasi uchun
depressiya 0,122 ekanligini hisobga olgan holda:
Dt 1% — 0,122
x — 0,52
%
3
,
4
122
,
0
52
,
0
*
1
=
=
X
Depressiya 1 foizli eritmaga berilgani uchun natija hali foiz hisobida topiladi.
Berilgan 2,0 novokain necha ml eritmada izotonik konsentratsiya bera olishini hisoblaymiz.
4,3 — 100
2 — x
мл
X
48
3
,
4
100
*
2
=
=
Demak 2,0 novokain 40 ml eritmada izotonik konsentratsiya hosil qila olishini hisobga olgan
holda (100-48=52) qolgan hajmni natriy sulfat bilan izotonik konsentratsiyaga keltiramiz.
Natriy
sulfatni 1% li eritmasi uchun depressiya 0,15
1% — 0,15
X — 0,52
%
47
,
3
15
,
0
52
,
0
=
=
X
Natriy sulfat uchun izotonik konsentratsiya foiz hisobida 3,47% bo’lsa
3,47 — 100
x — 52
85
,
1
100
47
,
3
*
52
=
=
X
Shunday qilib novokainni keltirilgan dorixat bo’yicha izotonik
eritmasini tayyorlash uchun
2,0 novokain va 1,85 natriy sulfat olinadi va uni 100 ml suvda eritib tayyorlanadi.
Pasporti - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 276/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Pasporti: Glyukoza 5,0 g
Natriy xlorid 0,26
0,1 n xlorid kislota 5 ml
In’yeksiya suvi- 100ml
V
um =
200 ml
Glyukoza eritmasini turg’unlashtirish uchun, bir litr glyukoza eritmasiga 0,26 g natriy xlorid
va 5 ml 0,1 M xlorid kislota eritmasi (aralashma) qo’shib tayyorlanadi. Bu aralashmani Veybel
stabilizatori deb ataladi. Ishni tezlatish uchun oldindan tayyorlangan stabilizator eritmasi
ishlatiladi. Buning uchun 5,2 g natriy xlorid, 4,4 ml suyultirilgan xlorid kislotasi (8,3%) va bir
litrgacha tozalangan suv kerak bo’ladi. Glyukoza eritmasini tayyorlashda bunday stabilizator
eritma hajmiga nisbatan 5% qo’shiladi (uning konsentratsiyasidan qat’iy nazar). Demak,
yuqoridagi retsept uchun qo’shiladigan stabilizator miqdori 5 ml. Bu stabilizatorda xlorid kislotasi
shishani ishqoriyligini neytrallaydi va glyukozani karamelizatsiyaga uchrash xavfini kamaytiradi.
Natriy xlorid esa aldegid guruhi bilan kompleks birikma hosil qiladi va eritmani oksidlanish-
qaytarilish jarayonidan saqlab turadi.
Barqarorlashtirilgan glyukoza eritmasi 120°C da 8 daqiqa sterilizatsiya qilinadi. Sarg’ish
glyukoza eritmasini sterillashdan oldin uni faollashgan ko’mir orqali filtrlash yoki ozgina
faollashtirilgan ko’mir bilan aralashtirib filtrlash kerak bo’ladi.
Glyukozaning in’yeksion eritmasini tayyorlashda uning namligini hisobga olish kerak.
Olinadigan glyukoza miqdori farmakopeyada keltirilgan tenglama bo’yicha hisoblab topiladi.
гр
B
A
X
53
,
5
8
,
9
100
100
5
100
100
=
−
=
=
bu erda X — glyukoza miqdori;
A — suvsiz glyukoza miqdori, retsept talabi buyicha;
V — glyukozani namligi, %.
Bizni hisobda (faraz qilaylik, glyukozani namligi 9,8% bo’lsin) 5,53 g glyukoza olish kerak.
Eritmalarni filtrlash uchun sterillangan mayda teshikli filtr qog’ozlardan foydalaniladi. Ikki
qavatli filtr qog’oz tagiga bir chimdim o’zun tolali paxta solinadi. Filtrlarni pergament
kapsulalarga o’rab sterillanadi va keragida ochiladi.
Natriy salitsilat, solyuzid va fenol hosilalari birikmalarini kulsiz filtr orqali filtrlanadi.
Chunki ular oddiy filtr qog’oz tarkibida bo’ladigan Feq bilan reaksiyaga kirishib rangli birikmalar
hosil qilishi mumkin. Qog’oz va paxta orqali filtrlanganda birinchi qismi yordamchi idishga
filtrlanib, uni o’sha filtr orqali yana o’tkazish kerak. Katta hajmdagi eritmalarni filtrlashda esa
vakum — filtr moslamalardan foydalaniladi.
In’yeksiya uchun eritmalar neytral shishalarda chiqariladi. (NS — 3, NS — 1, NS — 2
navli).
|
| |
DORIXONA ShAROITIDA ISHLAB CHIQARILADIGAN IN'YЕKSION DORILAR

Eritma 2 xil tayyorlanishi mumkin:
1. Steril ulchov kolbasiga 250g analgin aseptik sharoitda tortib olib solinadi. Ustiga
in’yeksiya uchun ishlatiladigan suvdan solib eritiladi va eritma hajmi 1 litrga yetkaziladi.
2. O’lchov kolbasi bo’lmaganda suv miqdori eritmaning zichligiga ko’ra hisoblab topiladi.
25% li analgin eritmasining zichligi 1,080 g / ml. Bundan 1 litr eritma og’irligi:
1000ml x 1,080 g/ml = 1080 g
In’yeksiya uchun ishlatiladigan suvning miqdori:
1080 g — 250g = 830 ml
Steril yordamchi idishga 250 g analgin va 830 ml in’yeksiya suvi solib eritiladi.
Erituvchi miqdorini dori moddasining hajm oshish koeffitsiyenti (HOK) orqali ham
hisoblash mumkin. Analginning HOK 0,68 ga teng. Bundan, 250 g analgin suvda eriganda eritma
hajmi 170 ml (250 x 0,68) ga ortadi. Demak, in’yeksiya uchun ishlatiladigan suvning miqdori:
1000 ml —170 ml = 830 ml bo’lishi kerak.
Tayyor eritma steril filtrlanib, 10 ml hajmdagi idishlarga qadoqlanadi. Idishning og’zi
rezinka probka va alyumin qopqoq bilan zich qilib berkitiladi. Mexanik zarrachalar bor-yo’qligi
tekshirilib, so’ng avtoklavda 120°C haroratda 8 daqiqa davomida sterillanadi. Yana qaytadan
mexanik zarrachalar bor-yo’qligi tekshirilib, tegishli yorliq yopishtiriladi. Eritmaning yaroqlilik
muddati 30 kun bo’lib, u qorong’i va salqin joyda saqlanishi lozim.
Pasporti - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

Kuchli asos va kuchsiz kislota, kuchsiz kislota va kuchli asosdan tashkil topgan
tuzlardan in’yeksion eritmalar tayyorlash
Kuchli asos va kuchsiz kislotadan tarkib topgan tuz (natriy kofein benzoat, natriy nitrit,
natriy tiosulfat va boshqalar) eritmalari uchun stabilizator sifatida ishqor
eritmalari ishlatilishi
mumkin.
Rp: Sol. Coffeini - natrii benzoatis 10% - 50 ml
Sterilisetur!
D.S. 1 ml dan teri ostiga yuboriladi.
Pasporti: Koffein benzoat natriy 0,5 g
Natriy gidrooksid eritmasi 0,2 ml
1000ml-4ml
50ml-X
In’yeksiya suvi- 50ml
V
um =
50 ml
Yuqoridagi retsept kuchli asos va kuchsiz kislotadan tashqil topgan tuz eritmasiga misol
bo’ladi. XI DF si talabiga binoan eritmani tayyorlashda stabilizator sifatida bir litr eritmaga 0,1 M
natriy ishqoridan 4 ml qo’shiladi. Bu retsept buyicha 0,2 ml natriy gidroksid eritmasi kushamiz.
Eritmaning pH ko’rsatkichi 6,8—8,0 oraligida bo’ladi. Eritma 120°S da 8 daqiqa sterillanadi.
Alkaloid va sintetik azot asos tuzlari eritmasi (morfin gidroxlorid,
strixnin nitrat, novokain
va b.) qadoqlanadigan shishaning ishqoriy muhiti ta’sirida gidroliz, fenol guruhining oksidlanishi,
murakkab efir bog’larining sovunlanishi kabi reaksiyalarga uchraydi. Bu eritmalarni 0,1 M li
xlorid kislotasi qo’shib turg’unlashtiriladi.
Rp: Sol Dibazoli 1%—10 ml
Sterilisetur!
D.S. 50 flakon.
Steril o’lchov kolbasiga aseptik sharoitda tortib olingan 5 g dibazol solinadi. Ustiga
in’yeksiya uchun ishlatiladigan suv, 5 ml 0,1 M li xlorid kislota eritmasi solib eritiladi va eritma
hajmi 500 ml ga yetkaziladi. Tayyor eritma steril filtr orqali hajmi 10 ml li idishlarga qadoqlanadi.
Idishning og’zi rezina tiqin va alyumin qopqoq bilan zich qilib berkitiladi. Mexanik zarrachalar
bor-yo’qligi
tekshirilib, so’ng avtoklavda 120°C haroratda 8 daqiqa sterillanadi. Yana mexanik
zarrachalar bor-yo’qligi tekshirilib, tegishli yorliq yopishtiriladi.
Eritmani saqlanish muddati
qorong’i va salqin yerda 60 kun.
XI DF bo’yicha, in’yeksiya dori turlariga steril suvli va suvsiz eritmalar, suspenziyalar,
emulsiyalar, yuborishdan oldin steril erituvchida eritiladigan
quruq va qattiq moddalar
(poroshoklar, g’ovak massalar va tabletkalar) kiradi.
Dorivor moddalarni erituvchisi sifatida DF va normativ texnik hujjatlar talablariga javob
beruvchi in’yeksiya uchun suv, o’simlik moylari, etiloleat ishlatiladi. Kompleks erituvchi tarkibida
esa etil spirti, glitserin, propilenglikol, polietilenoksid 400, benzilbenzoat, benzil spirti va boshqa
erituvchilar ishlatiladi. In’yeksiya uchun ishlatiladigan suv XI DF ga asosan tozalangan suvga
qo’yilgan talablardan tashqari apirogen bo’lishi kerak (FS 42 o’z - 0512 - 2002).
Bu suv aseptik sharoitda tomchilarni ushlab qoladigan maxsus separator o’rnatilgan
distillyasion apparat yordamida olinadi.
In’yeksiya uchun ishlatiladigan suv va in’yeksion eritmalarning pirogenligini tekshirish XI
DF, 2-tomining, 183 betida keltirilgan «Pirogenlikka tekshirish» maqolasiga ko’ra olib boriladi.
Rezorsinning chinligini aniqlash - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus...

Rezorsinning chinligini aniqlash. Rezorsinni aniqlash uchun kosmetik vositaning quruq qoldig‘i suvda eritiladi, bunda eritma neytral muhitga ega bo‘lishi loztim. Eritmaga temir xlorid (III) qo‘shilganida to‘q binafsha rang hosil bo‘lishi kerak.
Rezorsinning erish harorati 111-1120 S. Rezorsin ammiakli kumush eritmasi bilayn birga qaynatilganida qaytaruvchi vazifasini bajaradi hamda ftal kislotasi bilan qo‘shib qizdirilganida fluoressein bo‘yog‘i hosil bo‘ladi. Xlorli suv rezorsin eritmalarini oldin binafsha, keyin sariq va ohirida qizil rang, bromli suv va ammiak eritmasi esa yashil rang hosil qiladi. Rezonsinga kaliy gidroksid qo‘shib qizdirilganidan keyin eritmaga bir nechta tomchi xloroform qo‘shilsa, eritma qizil rangga o‘tadi. Rezorsin miqdoriga ikki marta ko‘p vino kislotasi va bir nechta tomchi konsentrlangan sulfat kislotasi qo‘shilsa, eritma to‘q-qizil rangga o‘tadi.
Rezorsinni salitsilat kislotasidan ajratish uchun quruq qoldiqning bir qismini ishqori eritmasida eritish, karbonat angidridi bilan to‘yintirish va efir bilan chayqatish lozim. Ushbu sharoitda rezorsin efir qatlamiga o‘tadi, natriy salitsilat esa suvli qatlamda qoladi, suvli qatlamni ajratib olib, unga xlorid kislotasi qo‘shilsa, salitsilat kislotasi cho‘kmaga tushadi.
|
Benzoy kislotasining chinligini aniqlash

Benzoy kislotasining chinligini aniqlash. a) xinozolni aniqlashdan keyin qolgan filtratdan 1,5 ml olib, ustiga 10 ml 0,1 M natriy gidroksid va 10 ml tozalangan suv qo‘shiladi va 15 daqiqadan so‘ng eritma filtrlanadi. Eritmaga 2-3 tomchi temir xlorid (III) eritmasi qo‘shilganida hosil bo‘lgan sarig‘ish qo‘ng‘ir rangli cho‘kma benzoy kislotasi borligini isbotlaydi.
b) 2,0 g kremga 10 ml tozalangan suv va 2 g parafin qo‘shib qaynatiladi, so‘ng cho‘kma sovitiladi va hosil bo‘lgan parafinli bo‘lakcha ajratib tashlanadi. Suvli eritma 0,5-1 ml hajmi qolgunicha bug‘latib, konsentrlanadi va filtrlanadi. Filtratga 1 ml konsentrlangan nisbiy og‘irligi 1,84 ga teng bo‘lgan sulfat kislotasi qo‘shiladi. Eritma benzoy kislotasini saqlaganda sariq rangga o‘tadi.
|
Foydalanilgan adabiyotlar

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.500
applications of machine vision systems, spectroscopy, tactile sensors, piezoelectric sensors, and
thermoelectric sensors for automated monitoring of textile materials and processes.
Implementation of sensor technologies improves quality control, consistency, and efficiency in
high-volume textile manufacturing. Ongoing innovation aims to develop new sensors and multi-
sensor systems to fully characterize textile properties. Adoption of sensor technologies will
continue growing to meet demands for increased automation and precision in textile production.
-LABORATORIYA MASHG’ULOTI - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 291/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
10-LABORATORIYA MASHG’ULOTI
MAVZU: Suyuq кosmetik vositalar texnologiyasi (losyon, sutlar, xushbo’y suvlar)
Mavzuni ahamiyati: Kosmetologiya amaliyotida ishlatiladigan zamonaviy suyuq tozalovch, himoyalovchi va oziqlantiruvchi кosmetik vositalar (losyon, sutlar, xushbo’y suvlar)ni tayyorlash, sifatini baholash asoslarini o’zlashtirish. Kosmetik vositalarda qo’llaniladigan yordamchi moddalarni qollash asoslarini o‘rganish.
KEYSLAR TO’PLAMI
1.Mashg‘ulotda ko‘rib chiqilgan ma’lumotnomalar, adabiyotlarga asoslanib kosmetik losonlar va farmatsiyada qo‘llaniladigan sirtga ishlatiladigan suv-spirtli eritmalarni farqi va umumiy tomonlarini Venn diagrammasida ifodalash.
|
| |
Estetik kosmetologiya - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

Estetik kosmetologiya
Estetik kosmetologiya ikki xil yo‘nalishni o‘z ichiga oladi:
-Profilaktikali kosmetologiya yo‘nalishini;
-Dekorativ - izlanishli kosmetologiya yo‘nalishini.
Profilaktikali kosmetologiya
Profilaktikali kosmetologiya insonning tanasini sog‘lom saqlab turish muammolari bilan, xususan, teri, soch, tirnoq va boshqalarning parvarishi bilan shug‘ullanadi va quyidagi muammolarning echimini izlaydi:
- organizmni har xil usullar yordamida sog‘lomlashtirish, faol hayot tarzi targ‘iboti,
- ratsional ovqatlanish, uyqu va bedorlikni to‘g‘ri rejalashtirish, asab tizimini mustahkamlash.
- muntazam ravishda soch, tirnoq, badan terisi va yuz terisini parvarishlash uchun munosib vositalarni tanlash, teri butunligini saqlab qolgan holda muskulni tarang qiluvchi asboblardan foydalanish (ionffezli galvanika, vakuumli uqalovchi asboblar, darsenval, elektrli epilyasiya asboblari va boshqalar).
Profilaktikali kosmetologiya asosan yoshlikni saklashga, ruhiyatni ko‘tarishga qaratilgan. Shu bilan birga organizmning kasallanishiga, tashqi ko‘rinishning salbiy o‘zgarishiga, qarishiga qarshi kurashishiga qaratilgan.
|
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi

|
Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi maxsus dori turlari texnologiyasi
|
bet | 290/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Foydalanilgan adabiyotlar.
Abu Ali ibn Sino. Tib qonunlari. T 5.-Toshkent, 1961.- 215-300 b.
Ishmuhamedov R.J. Innovatsion texnologiyalar yordamida ta’lim samaradorligini oshirish yo‘llari.-Toshkent, 2004.-44 b.
O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 2-kitob.- 2001.-293 b.
O‘zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 3-kitob.-2003.- 359b.
Nazarova Z.A., Tureeva G.M. Maxsus dori turlari texnologiyasi. Darslik.- 2008.- 160 b.
Farmatsevtik texnologiya asoslari fanidan amaliy qo‘llanma/`M.M.Miralimov M.M., X.K.Abdullaeva, Z.YA.Mamatmusaeva va boshq.-T.: Ibn Sino, 2004.- 176 b.
Гаврилов А.С Фармацевтическая технология изготовления лекарственных препаратов: Учебник/А.С. Гарилов.- М.: ГЭОТАР-Медиа, 2010.- 624 с.
Государственная фармакопея ХII-издания.- Т.2.-Москва, 1990.
Промышленная технология лекарств. Т-2/В.И.Чуешов, М.Ю. Чернов, Л.М., Хохлова и др. Под ред. Проф. В.И.Чуешова.-Х.:Основа, УкрФА, 1999.- 704 с.
Синёв Д.И., Марченко Л.Г., Синёва Т.Д.. Справочное пособие по аптечной технологии лекарств.- С.Петербург.- 2001.- 316 с.
Тихонов А.И., Ярных Т.Т. Технология лекарств.-Харьков, 2002.-С.562-576.
Фармацевтическая технология: Технология лекарственных форм: учебник для студентов высших учебных заведений/[И.И.Краснюк, С.А.Валевко, Г.С.Михайлова и др.]; под редакцией И.И.Краснюка и Г.С.Михайловой.- 2-е изд.: Центр «Академия», 2006.- 502 с.
|
| |
Simob amidoxloridi chinligini aniqlash

|
Simob amidoxloridi chinligini aniqlash
|
bet | 371/517 | Sana | 01.07.2021 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #15312 |
Simob amidoxloridi chinligini aniqlash. 5,0 g atrofidagi 0,01 g aniqlikda tortilgan mahsulot namunasi 20-25 ml xloroform va oltingugurt efirining teng miqdordagi aralashmasi bilan qattiq chayqatiladi. Aralashma filtrlanadi, filtr ustidagi cho‘kma xloroform va oltingugurt efirining aralashmasi bilan yaxshilab yuviladi so‘ng sulfat kislotsi saqlanvdigan eksikatorda doimiy massagacha quritiladi. Quritilgan cho‘kma 10% nitrat kislotasining eritmasida eritiladi va ustiga 10% kaliy yodid eritmasi qo‘shiladi.
Ortiqcha reaktiv qo‘shilganida erib ketadigan, to‘q qizil cho‘kma hosil bo‘lishi, shuningdek eritmaga ko‘mush nitrat ko‘shilganida oq cho‘kma hosil bo‘lishi, mahsulot tarkibida simob amitdoxlorid borligini ko‘rsatadi.
|
| |