nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
sabzavot-
lardan - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

108
108
“Cherri” salati
Kerakli mahsulotlar:
mol go‘sh ti – 150 g, cherri pomidorlari – 5 dona, tuxum –
4 dona, salat bargi (ta’bga ko‘ra), zaytun yog‘i – 1 choy qoshiq, sirka – 1 choy qoshiq,
sarimsoqpiyoz – 1 dona, tuz (ta’bga ko‘ra), qora murch (ta’bga ko‘ra).
Tayyorlanishi:
pishirilgan
mol go‘shtini somoncha shak-
lida to‘g‘
raymiz. Salat bar-
gi dan
bir necha dona ajratib
olamiz. Sa lat qaylasi uchun
zaytun yog‘iga sir ka, tuz, qo-
ra murch solib,
un ga ezilgan
sa rimsoqpiyozni
qo‘ sha miz
va barchasini aralashtira miz.
To‘g‘ ralgan go‘shtni va sa lat
bargini tayyorlab olgan qay-
lamiz bilan ara
lashtiramiz.
Pishiril
gan
bedana tuxumini
va cherri pomidorlarini ikki
bo‘lakka bo‘lib olamiz. Likop chaga qaylali ko‘kat va go‘sht ara lashmasini solib,
ustiga tuxum va cherri pomidorlarini terib chiqamiz.
Pomidor so‘zi italyan tilidan tarjima qilinganda “oltin olma”
degan
ma’noni bildiradi. XVI asrning yar mida pomidor dekorativ o‘simlik sifatida
parvarish qilingan. 1692-yili Yevropada ilk marotaba taom sifatida iste’mol
qilingan. Pomidor juda foydali poliz ekini bo‘lib, unda B vitamini, kaliy, kalsiy,
fosfor, magniy, temir, yod moddalari mavjud. Pomidor xolesterin mi
qdorini
Oshxona jihozlaridan foydalanishda texnika xavfsizligi

|
Oshxona jihozlaridan foydalanishda texnika xavfsizligi Pdf ko'rish
|
bet | 69/148 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 33,06 Mb. | | #273065 |
Bog'liq 5-texnologiyaOshxona jihozlaridan foydalanishda texnika xavfsizligi
qoidalari
Amaliy mashg‘ulotni o‘qituvchining ruxsati bilan boshlashni unut-
mang.
1. Elektr plitasi hamda isitkichlaridan foydalanganda:
– elektr jihozlarining izolatsiyalanganligiga va ishga yaroqli ligiga
ishonch hosil qiling;
– elektr jihozlarini faqat quruq qo‘l bilan o‘chirib-yoqish kerak;
– elektr isitish jihozlariga suv, suyuq mahsulotlar sachrashidan eh-
tiyot bo‘ling.
2. Gaz plitasidan foydalanganda:
– gaz plitasining burash, yoqish moslamalarini ishlatishdan avval gaz
isini tekshirib ko‘ring.
3. Ovqat pishirish jarayonida oshxonani shamollatib turing.
4. Mahsulotlarga ishlov berishda taxtakachlardan foydalaning.
5. Pichoq bilan ishlashda qo‘llarga ehtiyot bo‘ling.
6. Sanchqi, tig‘li buyumlarni bandi tomoni bilan uzating.
7. Gaz plitasi ustidagi qaynoq idishlarni maxsus ushlagich bilan oling.
8. Ishni tugatganingizdan so‘ng ish joyini tozalang hamda elektr ji-
hozlarni o‘chirishni unutmang.
S a b z a v o t l a r g a i s h l o v b e r i s h t e x n o l o g i y a s i
Sabzavotlar inson organizmi uchun zarur oziqa hisoblanadi. Ular tarkibida
kerakli barcha mineral moddalar mujassam. Sabzavotlarning xushbo‘y hidi,
shakli, rangi taomni yanada lazzatli qiladi hamda ishtahani ochadi. Sabzavotlar
tibbiy va tabiiy davolash xususiyatlariga ham ega. Turli salat va taomlarga
aksariyat hollarda ko‘katlar qo‘shiladi. Ko‘katlar qo‘shilgan taom va salatlar
mineral modda va vitaminlarga boy bo‘ladi. Sabzavotlar yetishtirilishiga qarab
piyozli, mevali, ildizmevali, tuganak mevali, bargli, gulli va boshqa guruhlarga
bo‘linadi. Piyozli sabzavotlarning piyozboshi va barglari ovqatga ishlatiladi.
Sabzavotlarga pomidor, bodring, qovoq, qovun, tarvuz va boshqalar kiradi. Kar-
toshka tuganak mevali, sholg‘om, lavlagi, sabzi, petrushka, rediskalar ildiz mevali
sanaladi. Barglilarga esa karam, salat bargi, ismaloq, jag‘jag‘ kabilar kiradi.
Sabzavotlarni qorong‘i, salqin, mo‘tadil havoda saqlash tavsiya etiladi. Ularga
taom yoki salat tayyorlashdan avval birlamchi ishlov beriladi.
|
| |
-§.
TUXUM. TUXUMDAN TAYYORLANADIGAN TAOMLAR

110
110
qaynatib va qovurib iste’mo
l qilinadi. Bundan tashqari, konditer mahsulotlari
pishirishda, taom, salat, omletlar tayyorl
ash uchun ishlatiladi.
Tuxumni saqlash
muddati parhez usulida 5 kungacha, umumiy saqlanishi 30 kunni tashkil etadi.
Pazandachilikda, asosan, yangi tuxumdan taom tayyorlanadi. Tuxumning
yangiligini bir necha usullarda aniqlash mumkin.
1-usul:
1 stakan suvga bir osh qoshiqda tuz solib, ichiga tuxumni solamiz. Yangi
tuxum stakanning tubiga tushadi. Kerakli muddatgacha saqlangan tuxum suvda suzib
yuradi. Saqlash muddatidan o‘tib ketgan tuxum suv ustiga chiqib qoladi.
2-usul:
tuxum chaqilganda oqsil tiniq bo‘lib, sarig‘i yaltiramaydi. Muddati
o‘tgan tuxum chaqilganda tiniqligi yo‘qolib, ko‘
kimtir, noxush hidli bo‘ladi.
Tovuq tuxumini chaqib sifatini aniqlash
Yangi
Yetarlicha yangi emas
Eski, aynigan
Tuxum sarig‘i
yumaloq shaklga
ega.
U tuxum
oqining yopishqoq,
qalin qatlami
yordamida
tuxumning
markazida
turadi
7 kunlik
2–3 haftalik
Noxush hid
tarqatadi va
tarkibi
rangida
taram-taram
chiziq paydo
bo‘ladi.
Iste’molga
yaroqsiz
Tuxum sarig‘i
markazdan
chetga surilgan.
Oqining qalin
qatlami
nisbatan
suyuqlashib ketgan
bo‘ladi
Tuxum sarig‘i
kengayib, yanada
yassi
shaklga tushib
qoladi. Uning oqi
yupqalashib, sersuv
holatga
kelib qoladi
Tuxumdan taom tayyorlashdan oldin yaxshilab yuvish, yaxshisi, 1 litr suvga ozuqa
sodasidan 2 oshqoshiq qo‘shib yuvish tavsiya qilinadi.
Diqqat qiling!
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR

|
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR
|
bet | 98/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiKERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR:
Mavzu bo‘yicha plakatlar, albomlar, yo‘riqnoma;
Kardanli uzatma yig‘ma birikmasi;
DAMAS avtomobili;
Avtomobilni ko‘tarish uskunalari;
Press va ajratgichlar;
Elektr charx toshi;
Chilangarlik dastgohi, ish stoli, kalitlar to‘plami;
Yuvish-tozalash moslamalari v ashyolar;
Ehtiyot qismlar;
Yong‘inga qarshi uskunalar.
KARDANLI UZATMANI QISMLARGA AJRATISH VA YIg‘ISH TEXNOLOGIK JARAYONNING KETMA-KETLIGI
(DAMAS avtomobili misolida).
Faoliyat turlari |
Asbob uskuna, moslama va ashyo.
| Rasm (ko‘rinish) |
Ish bajarishda qo‘yiladigan talablar
|
I-ish o‘rni: Ajratish ishlari
|
Avtomobilni ko‘tarish.
|
Ikki ustunli ko‘targich yoki domkrat, tirgak.
|
Ikki ustunli ko‘targichda ko‘tarish.
Garaj ko‘targichi bilan ko‘tarilsa.
1-tirgak.
Tirgak qo‘yiladi.
|
Me’yoriy balandlikga ko‘tarilsin. Domkratda ko‘tarilsa tirgak o‘rnatilsin. Avtomobilni vertikal ko‘tarilishi ta’minlansin. Avtomobil ostida odam bo‘lmasin.
|
Uzatmalar qutisi karteridan moyni to‘kish.
|
Kalit, idish.
|
1-moy to‘kish tiqini.
|
1,11,2 litr moy idishga to‘kilsin.
|
Kardanli uzatmani mahkamlovchi bolt va gaykalarini bo‘shatish.
|
Kalit va otvertka.
|
|
Flanesdagi 4 ta bolt va gaykalarni yechib olinsin.
|
Kardanli uzatmani yechib olish.
|
Qo‘lda.
|
|
Kardanli uzatmani tebratib, yon tarafga surilsin. Flanesdan ajralgach orqaga tortib chiqarilsin.
|
Sharnirni qismlarga ajratish.
|
Maxsus ombir, press, vtulka.
|
1-vtulka; 2-ayri; 3-tayanch; 4-podshipnik; 5-vilka.
|
To‘rtta qo‘zg‘almas cheklovchi halqalar yechib olinsin.
Birinchi podshipnik siqib chiqarilganidan so‘ng, vilkani 180 ga aylantirib ikkinchi podshipnik siqib chiqarilsin.
Ikkinchi vilkadagi podshipniklar ham shu tartibda yechilsin.
|
|
|
| |
Soliq qo‘mitasi huzuridagi fiskal institut qo’shma ta’lim dasturi fakulteti “Matematika va axborot texnologiyalari”

|
Soliq qo‘mitasi huzuridagi fiskal institut qo’shma ta’lim dasturi fakulteti “Matematika va axborot texnologiyalari”
|
Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 2,58 Mb. | | #128760 |
Bog'liq 9234E09D-DD92-47EB-BA88-62CF1B920B3C
SOLIQ QO‘MITASI HUZURIDAGI FISKAL INSTITUT
Qo’shma ta’lim dasturi fakulteti
“Matematika va axborot texnologiyalari” kafedrasi
“Iqtisodiyotda axborot kommunikatsiya texnologiyalari va tizimlari” fanidan
№2 - laboratoriya ishi
Bajardi:SST-S-01-23 guruh talabasi
|
S.Axronqulov
|
Qabul qildi:
|
D.Sotvoldiyev
|
Toshkent-2023
1-Labaratoriya topshirig’i: One-id platformasi xizmatlaridan foydalanish.
Ishdan maqsad: One-id platformasi xizmatlaridan foydalanib Doimiy yashash joyi to`g`risida ma`lumotnoma olish. Hamda amaliy ko’nikma hosil qilish.
Nazariy qism:
Yagona identifikatsiya tizimi (YAIT) OneID davlat va xo‘jalik boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va tijorat tashkilotlarining turli veb-saytlari va portallariga barcha foydalanuvchilar uchun qulay foydalanish uchun mo‘ljallangan.
OneID veb-saytlarga bir qator xizmatlarni taqdim etish uchun foydalanuvchilarni aniqlash imkonini beradi. Buning uchun foydalanuvchilar o‘zlarining shaxsiy maʼlumotlarini YAIT OneID-da, jumladan login, parol, to‘liq ism, JSHSHIR va hokazolarni oldindan ro‘yxatdan o‘tkazishlari kerak.
Veb-saytga kirish uchun foydalanuvchi OneID-da o‘z shaxsiy kabinetidan foydalanuvchi nomi va parolni kiritishi kerak.Shundan so‘ng, tizim kiritilgan maʼlumotlarning muvofiqligini tekshiradi va autentifikatsiya natijasini foydalanuvchi identifikatori bilan birga qaytaradi.
OneID shuningdek, veb-saytlarga bir martalik parol va elektron raqamli imzo yordamida foydalanuvchilarning qo‘shimcha autentifikatsiyasini amalga oshirish imkoniyatini beradi. Buning uchun so‘rov parametrlarida qulay autentifikatsiya turini ko‘rsatishingiz kerak.
Rasm One-id platformasining ishchi oynasi.
Rasm One-id platformasida Doimiy yashash joyi to‘g‘risida ma’lumotnoma olish uchun Ma`lumotnomalar xizmatini tanladim.
3-Rasm Doimiy yashash joyi to‘g‘risida ma’lumotnoma berish xizmatini tanlaymiz.
4-Ruxsatnomani olish uchun one-id ko`rsatmalariga amal qlish lozim.
5-Rasm ruxsatnomani olish jarayoni.
6-Xamma qadamlarni o`tib chiqqaningizdan song yuklab olsa bo`ldi
Hulosa:
One-id portalidan tez va oson xujjatlarni olish mumkunligi va xizmat sifatili ekanligini bildim.
|
| |
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablariningBog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
70
Darsning texnologik xaritasi
I. Tashkiliy qism
(5 daqiqa)
Salomlashish, davomatni aniqlash,
navbatchini tayinlash, o‘quvchilarning darsga
tayyorgarlik darajasini nazorat qilish, uy
vazifasini tekshirish
Darsning shakli
nazariy va amaliy
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
suhbat, savoljavob, “O‘yla, izla, top!”,
“Kim chaqqon?” usullari
O‘qitish shakllari
individual, frontal, jamoa bilan ishlash
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o elektron doska
o smart doska
o proyektor
o televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
(5 daqiqa)
3D ruchkadan foydalanib havoda
ham turli shakllarni yaratish mumkinmi?
3D ruchka ishlab chiqarilishiga asosiy
sabab nimalardan iborat?
III. Yangi
tushunchalar
“Doodler”, “WobbleWorks” kompaniyasi, 3D
ruchka, issiq 3D ruchka, sovuq 3D ruchka, ABS
va PLA plastiklari, fotopolimer, ultrabinafsha
nurlanish, polimerli kartrij kapsulasi
Qo‘llaniladigan resurslar
Tarqatma
vazifalar
Taqdimot
Videodars
Internet-
resurs
43–44mavzu. pptx 43–44mavzu. avi http: //www.dr.rtm.uz
Yangi mavzu bayoni. (30 daqiqa)
3D ruchkada har xil uch o‘lchamli obyektlar yasash haqida ma’lu
mot beriladi.
Yangi mavzu bo‘yicha taqdimot va ish jarayoniga oid video roliklar
namoyish qilinadi.
|
| |
Darsning texnologik xaritasi - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma...

73
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
III. Yangi
tushunchalar
Fanga qiziqish uyg‘onish bilan birga, hayotda
inson organizmining rivojlanishida taomning
ahamiyati haqida ilk ma’lumotlarni oladi.
Mustaqil dasturxon
bezashga harakat qiladi
Qо‘llaniladigan resurslar
Tarqatma
vazifalar
Taqdimot
Videodars
Internet-
resurs
1–2mavzu. pptx
1–2mavzu. avi
http: //www.dr.rtm.uz
II. Fanga kirish. (12 daqiqa)
“Tanishuv” texnologiyasi. О‘quv yili boshida о‘tkaziladigan 1dars
bо‘lgani uchun о‘quvchilarni bilim, kо‘nikma, malakalarini aniqlash
maqsadida tanishuv texnologiyasidan foydalaniladi.
О‘qituvchi о‘quvchilarni kichik guruhlarga ajratgach, har bir guruh
ga “Keling, tanishaylik!” deb yozilgan quyidagi taxminiy materialni
tarqatadi:
1. Taom tayyorlashga qiziqasizmi?
2. Tikuvchilik kasbining foyda va zararli tomonlarini sanab bering.
3. .........
Guruh a’zolari birgalikda savollarga
javob berishga tayyorgarlik
kо‘radilar, har bir о‘quvchi о‘zi tayyorlagan javobini taqdimot qiladi.
Taqdimot tugagach, о‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Yangi mavzuni mustahkamlash - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma...

O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining
5-sinf Texnologiya METODIKA
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining
|
III. Yangi 
tushunchalar - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy...

65
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
Qo‘llaniladigan resurslar
Tarqatma
vazifalar
Taqdimot
Videodars
Internet-
resurs
37–38mavzu. pptx 37–38mavzu. avi http: //www.dr.rtm.uz
Yangi mavzu bayoni. (50 daqiqa)
Yangi mavzu bo‘yicha taqdimot namoyish qilinadi.
Diqqat bilan
taqdimotni kuzating va beriladigan topshiriqlarga javob bering.
Daftarga yozib oling!
Kompozitlar — bir necha qismlardan iborat materiallar guruhi,
ulardan biri mustahkamlovchi (armatura)
vazifasini bajarsa, ikkin
chisi bog‘lovchi (matritsa) vazifasini bajaradi. Masalan, temir
beton — bu kompozit materialning bir turi. Ushbu birikmada temir
mustahkamlovchi vazifaga ega va beton birlashtiruvchi moddaga ega.
Ikki yoki undan ortiq turli xil materiallarning
birikishidan hosil
bo‘lgan mahsulotga
kompozit material deyiladi.
Kompozit materiallar — o‘zaro uncha taʼsirlashmaydigan, kom
ponent (aralashma)larning hajmiy birikishidan hosil bo‘ladigan
va komponentlar birbiridan aniq chegara bilan ajralib turadigan
materiallardir.
Kompozit materialning bir butunligini ta’minlovchi
komponent
(aralashma) tashkil etuvchiga bog‘lovchi komponent, ya’ni
matritsa
deb ataladi.
Kompozit
materiallar asosan
3 turga bo‘linadi (3shakl):
3-shakl
3 – 926
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
66
Kompozit materiallar mashinasozlik konstruktsiyalariga qo‘yil-
gan quyidagi talablarga javob beradi:
yengil bo‘lishi; maksimal mus-
tahkamligi; ishlatilishining osonligi; harorat va korroziyabar doshligi.
Darsning maqsadi - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablariningBog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA Darsning maqsadi:
Ta’limiy: polimer loyidan kitobcha shaklidagi brelok yasashni o‘r-
ga tish.
Tarbiyaviy: polimer loyidan kitobcha shaklidagi brelok yasash
ishlarini belgilangan tartibqoidalar asosida tashkil qilish.
Rivojlantiruvchi: o‘quvchilarga polimer loyidan kitobcha shak
lidagi brelok yasashda ijodkorlik qobiliyatlarini rivojlantirish.
Kasbga yo‘naltiruvchi maqsad: polimer materiallarini ishlab
chiqarish va qayta ishlash sohasiga oid kasblarga yo‘llash.
Darsning texnologik xaritasi
I. Tashkiliy qism
(5 daqiqa)
Salomlashish, davomatni aniqlash,
navbatchini tayinlash, o‘quvchilarning darsga
tayyorgarlik darajasini nazorat qilish, uy
vazifasini tekshirish
Darsning shakli
amaliy
O‘qitishning usul
va texnologiyalari
“Step by Step”, “MyART” usullari
O‘qitish shakllari
individual, frontal, jamoa bilan ishlash
AKT va interfaol
vositalar
o kompyuter
o elektron doska
o smart doska
o proyektor
o televizor
o kolonkalar
Ko‘rgazmali
qurollar va o‘qitish
vositalari
o darslik
o taqdimot
o video
o rasmlar
o plakatlar
o tarqatma
kartochkavazifalar
o amaliy vazifalar
o test varaqalari
o so‘rovnoma
II. Motivatsiya
(5 daqiqa)
Agar ish jarayonida polimer loyi qotib qolsa
uni yumshatish uchun nima qilish kerak?
Qotib qolgan polimer loyidan foydalanish
mumkinmi?
III. Yangi
tushunchalar
Polimer, polimer loyi, brelok, folga qog‘oz,
aksessuar
69
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
Qo‘llaniladigan resurslar
Tarqatma
vazifalar
|
| |
metodik qo‘llanma - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta...

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
72
II. SERVIS XIZMATI
yО‘nALiShi
1-BOB. OZIQ-OVQAT MAHSULOTLARIGA ISHLOV BERISH
TEXNOLOGIYASI.
1.1. Ovqatlanish madaniyati
1–2-dars. OVQATLANISHNING INSON HAYOTIDAGI
AHAMIYATI. DASTURXON TUZASH. (2 soat)
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: Ovqatlanishning inson hayotidagi ahamiyati. Dastur xon
tuzash haqida ma’lumot berish.
Tarbiyaviy: Ovqatlanish madaniyatiga rioya qilish. Estetik tar biya
berish.
Rivojlantiruvchi: Mavzuga oid bilimlarni fanlararo bog‘lash, in son
salomatligi rioya qilish odoblarini shakllantirish.
Kasbga yо‘naltiruvchi maqsad: о‘quvchilarni
ovqatlanish bilan
bog‘liq bо‘lgan kasblar olamiga olib kirish.
Namlab-isitish jarayonini amalga oshirish tartibi

179
179
1. Dazmollash stolini yorug‘lik tushib turgan qulay joyga
o‘rnating.
2. Dazmollash stolining balandligini o‘zingizga moslab oling.
3. Dazmollanadigan buyum bilan ko‘z oralig‘idagi
masofa
35–45
cm
bo‘lishi kerak.
4. Dazmollash jarayonida tanani tik tutib, boshni biroz egib olish
lozim.
Sanitariya-gigiyena qoidalari
Dazmollash stoli.
180
180
Texnika xavfsizligi qoidalari
1. Ishni boshlashdan oldin dazmol, elektr simi va vilkaning
ishlashini tekshiring, issiqlikni tartibga keltiruvchi (termo-
regulator)ni kerakli bo‘limga qo‘ying.
2. Dazmoldan foydalanayotganda qo‘l quruq bo‘lishi shart. Vilkani
plastmassasi ustidan ushlang.
3. Dazmolni taglikka qo‘ying, simi
dazmolning ostida qolib
ketmasligiga e’tibor qarating.
4. Dazmollash vaqtida oyoqlaringiz tagida rezina gilamcha
bo‘lishini ta’minlang.
5. Ishlayotgan dazmolni qarovsiz qoldirmang.
6. Dazmol shnuri dazmol tagiga tushib qolishidan ehtiyot bo‘ling.
7. Dazmollab bo‘lgandan keyin dazmolni taglikka qo‘yib, keyin
o‘chiring.
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 1/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 30,67 Kb. | | #245087 |
Bog'liq Dasturing injinering
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI SAMARQAND FILIALI
"Dasturiy injiniring" kafedrasi
№1 - Mustaqil ta’lim ish hisoboti
Fan “Dasturiy injinering”
Guruh: DI 22-12
Talaba: Abduqayumov Akbarali
Rahbar: Qayumov A.A
Samarqand-2024
Mustaqil ish topshiriqlari
Dasturiy injiniring tushunchasi ta’rifini ayting.
Dasturiy ta’minot nima?
Dasturiy injiniringni asosiy faoliyatlari nima?
Dasturiy injiniring va kompyuter ilmi o’rtasida qanday farq bor?
Dasturiy injiniring va tizim injiniring o’rtasida qanday farq bor?
Dasturiy injiniring tushunchasi ta’rifini ayting.
Dasturiy injiniring – bu dasturiy ta’minot ishlab chiqishni samaradorligini oshirish va optimallashtirish bilan shug’ullanuvchi amaliy fan bo’lib, u dasturiy ta’minotni yaratishni loyihalashtirish(tahlil qilish), ishlab chiqish, joriy qilish va kuzatishni ilmiy asoslangan usullarini o’z ichida mujassamlashtirgan.
Dasturiy injiniring modulining maqsad va vazifalari: - dasturiy injiniring tushunchalari, dasturiy ta’minot yashash sikli, dasturiy ta’minot ishlab chiqishning modellari va texnologiyalari, dasturiy ta’minot arxitekturasi, dasturiy ta’minotni testlash va tekshirish yo’llari, dasturiy ta’minotni ishlab chiqishdagi extimolli holatlar va ularni bartaraf etish yo’llari va usullari, dasturiy ta’minot sifati, dasturiy ta’minotni ishlab chiqish va testlash;
Dasturiy injiniring sohasi dasturiy ta'minotni ishlab chiqish jarayonini tashkil etish va takomillashtirish, ishlab chiquvchilar guruhini boshqarish, dasturiy ta'minotning hayotiy tsiklini qo'llab-quvvatlash uchun dasturiy vositalarni yaratish va amalga oshirish bilan bog'liq barcha masalalarni va mavzularni qamrab oladi. Dasturiy injiniring tushunchasi, dasturlash sohasida dastur va sistemalar yaratish va yuritishni o'z ichiga olgan muhim bir fan turi hisoblanadi. Bu tushuncha, kompyuterlar va boshqa elektron qurilmalar uchun dasturlar yaratish va ularga kerak bo'lgan funksiyalarni amalga oshirishni o'z ichiga oladi. Dasturiy injiniring, yaratilayotgan dasturlar va sistemalarning to'g'ri ishlashi, to'liqlik va xavfsizlikni ta'minlashda muhim rol o'ynaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
Ochiq buterbrodlar - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

|
Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik Pdf ko'rish
|
bet | 78/148 | Sana | 01.10.2024 | Hajmi | 33,06 Mb. | | #273065 |
Bog'liq 5-texnologiya1. Ochiq buterbrodlar.
2. Yopiq buterbrodlar.
3. Gazak uchun tayyorlangan buterbrodlar
(kanape, tartinka).
Ochiq buterbrodlar.
Bunday buterbrodlarni
tay yor lashda bo‘lka yoki baton non taxminan
1
cm
qa linlikda, 40
g
og‘irlikda tekis qilib qirqiladi.
Tayyorlangan kolbasa, pishloq, ko‘kat va hokazo mah-
sulotlar non bo‘lagi ustiga joylanadi. Mahsulot 1–3 tagacha
bo‘laklanishi, buterbrod bir yoki bir necha xil mahsulotlardan
tayyorlanishi ham mumkin.
Yopiq buterbrodlar.
Yopiq buterbrodlarning
noni ochiq buterbrodlarga qaraganda yupqaroq
qilib kesiladi. Uning sirtiga yupqa qilib sariyog‘
surtiladi va ustiga mahsulot qo‘yiladi, keyin yana
non bo‘lagi bilan yopiladi.
Gazak uchun tayyorlanadigan buterbrodlar
(kana pe).
Ularni tayyorlash uchun nonning yumshoq bo‘lagi
kichik kub, romb, doira shakllarida kesiladi, keyin
qizdirilgan tovada ikki tomonini qizartirib qovurib
olinadi. Non sovutilgandan so‘ng ustiga sa-
riyog‘ surtiladi va uning shakliga moslab mah-
sulot qo‘yiladi. Usti sabzavotlar, ko‘katlar bilan
bezatiladi. Bu buterbrod bir necha qavat qilib, bir
necha xil mahsulotlardan tayyorlanishi ham mumkin.
117
117
Issiq va yaxna ichimliklar
Ertalabki dasturxonga qanday ichimlik turi tortiladi? Ichimlik
turi uchun qanday idishlardan foydalanasiz?
Choy
– mashhur ichimlik turi hisoblanadi. Qadimdan choydan davo lash usulida
foydalanilgan. Oshqozon, ichak kasalliklarida, qon bosimi oshganda, asab tolalarini
tinchlantirishda choydan foydalanilgan. U o‘z xususiyatiga ko‘ra chanqovbosdi
hamda charchoq chiqaruvchi hamdir. Choyni Yevropaga birinchi bo‘lib gollandiyalik
savdogarlar olib ki rishgan bo‘lib, keyinchalik Indoneziya, Hindiston, Yaponiya, Af
rika davlatlarida choy yetishtirish yo‘lga qo‘yilgan. Choyni yetishtirish unga ishlov
berishga qarab bir necha navlarga bo‘linadi. Qo‘l mehnati bilan yetishtirilgan, terib
olingan, unga rang, ishlov berilgan choylar oliy navli choylar hisoblanadi.
|
| |
Yetaklanuvchi disk - Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 86/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiYetaklanuvchi disk
3-rasm. Yetaklanuvchi disk.
1-yetaklanuvchi diskgunchagi; 2-demifer; 3-demifer plastinasi; 4-yetalanuvchi disk; 5-friksion qoplamalar; 6-friksion qoplamalarning prujinali plastinasi;7-demifer prujinasi; 8-friksion shayba; 9-friksion vtulka; 10-demiferning pыlat tayanch щalqasi; 11-demiferning plastinkasimon prujinasi; 12-tayanch barmoq; 13-muvozanatlovchi yukcha; 14-friksion qoplamalarning tayanch mixi; «1» yuzasi maxovik tomonga qaratilgan bыlishi kerak; «D» - aylanish yыnalishi; 220 kg yuklamada Vq7,1560 0,3 mm bo’lishi kerak.
Yetaklanuvchi disk gupchak bilan buralma tebranishlarni so‘ndirgich detallari orqali bog‘lanib, ular orasida qayishqoq aloqani ta’minlaydi.
Yetaklanuvi diskning chupchagi uzatmalar qutisi yetakchi valining shlisasiga o‘rnatilgan. Uning gardishida oltita to‘g‘ri burchakli va uchta taqasimon darchalar ochilgan. Ular orqali buralma tebranishlarni so‘ndirgichning tayanch barmoqlari (12) o‘tadi va dempferning old plastinkasi (3) ni yetaklanuvchi disk bilan bog‘laydi.
Yetaklanuvchi disk va so‘ndirgich plastinkalarida ham gupchakdagi singari to‘g‘ri burchakli derazachalar bo‘lib, ularda prujinalar (2) joylashgan. Gupchakning maxovik turgan tomonida friksion vtulka (9) qarshi tomonda esa friksion halqa (8) o‘rnatilgan. So‘ndirgichning prujinasimon shaybasi (11) po‘lat tayanch halqa (10) orqali gupchak bilan friksion halqa orasida doimiy ishqalanish momenti hosil qiladi.
Buralma tebranishlar disk (4) ning gupchak (1) ga nisbatan siljishida hosil bo‘ladigan ishqalanish kuchi va prujinaning qayishqoqligi hisobiga so‘ndiriladi.
TICO avtomobilida ilashish muftasining trosli mexanik yuritmasidan foydalanilgan.
|
| |
Tarqatma 
vazifalar - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy...

O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining
5-sinf Texnologiya METODIKA
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablarining
|
Oshxona jihozlaridan foydalanishda

79
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
IV. Amaliy mashg‘ulot. (35 daqiqa)
Guruhlarni sanitariyagigiyena va texnika xavfsizligi qoidalariga
rioya qilgan holda salat tayyorlash jarayoniga jalb qiling. О‘zingiz
о‘quvchilar yordamida salat tayyorlab kо‘rsating.
Darslikning 107–108sahifalarida berilgan
III. Yangi 
tushunchalar - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy...

|
O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy o‘rta ta’lim maktablariningBog'liq 5-sinf Texnologiya METODIKA III. Yangi
tushunchalar
Polimer, polimer loyi, polimer pistolet
Qo‘llaniladigan resurslar
Tarqatma
vazifalar
Taqdimot
Videodars
Internet-
resurs
39–40mavzu. pptx 39–40mavzu. avi http: //www.dr.rtm.uz
Yangi mavzu bayoni. (60 daqiqa)
Yangi mavzu bo‘yicha taqdimot namoyish qilinadi.
Polimer loyidan suvenir yasash uchun polimer loyini tayyorlash,
asbobuskuna va moslamalardan unumli va to‘g‘ri tartibda foydalanish
ishlarini tashkil qilish.
Daftarga yozib oling!
Polimer loyini, birinchi navbatda, hammamizga bolalikdan tanish
bo‘lgan plastilin bilan solishtirish mumkin. Hozirgi kunda polimer
loyini kerakli mahsulotlar asosida tayyorlash va tayyor holda ham
sotib olish mumkin.
Mustaqil amaliy ish. Polimer loyini tayyorlash.
Polimer loyini tayyorlash uchun kerak bo‘ladigan mah
su
lot-
lar: kraxmal (1 stakan (200 gramm)), li mon sharbati (1 osh qoshiq
(15 ml)), PVA yelimi (200 gramm), makkajo‘xori uni (1 stakan),
rang beruvchi qo‘shimcha lar, qo‘l kremi (me’yorga ko‘ra), glitserin
(2 tom chi), mineral moy (me’yor ga ko‘ra).
Yangi mavzuni mustahkamlash. (10 daqiqa)
Polimer loyini tayyorlash bo‘yicha mustaqil amaliy ish natijalari
yuzasidan savoljavob bahsmunozara ko‘rinishida tashkil qilinadi va
o‘quvchilar tomonidan berilgan javoblar tahlil qilinib baholanadi.
Uyga vazifa berish. (5 daqiqa)
Darslikdagi 82–85betlar: 25§ ni o‘qib o‘rganib kelish.
metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
68
41–42-dars.
9-amaliy mashg‘ulot.
POLIMER LOYIDAN KITOBCHA SHAKLIDAGI BRELOK YASASH. (2 soat)
|
| |
IV. Amaliy mashg‘ulot - O‘. O. Tohirov, D. S. Mirahmedova, Z. S. Shamsiyeva texnologiya metodik qo‘llanma umumiy...

metodik qo‘llanma
5-sinf darsligi bo‘yicha
146
3. Quyidagi kashtada qanday choklardan foydalanilgan?
A) bezak choklardan
B) krest choklardan
C) tо‘g‘ri va silliq choklardan
D) tekis choklardan
4. Ranglar spektori necha xil bо‘ladi?
A) oq va qora ranglar
B) xromatik va axromatik ranglar
C) kamalak ranglari
D) qizil, sariq va kо‘k ranglar
5. Takrorlanuvchi yoki bir qancha elementlar jamlanmasi, bu......
A) kompozitsiya
B) rapport
C) ornament
D) ritm
6. Tasvir elementlarini bitta badiiy kо‘rinishga kelishi, mazmun va
formaning birlashishi, bu...
A) ritm
B) simmetriya
C) ornament
D) kompozitsiya
7. Kashta gulini gazlamaga tushirishda qanday qog‘oz kerak bо‘-
ladi?
A) karton qog‘oz
B) kalka qog‘oz
C) oq qog‘oz
D) yupqa qog‘oz
8. Mulina ipi qaysi toladan tayyorlanadi?
A) ipak tolasidan
B) jun tolasidan
C) zig‘ir tolasidan
D) paxta tolasidan
Dazmollash usullari - Texnologiya umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinfi uchun darslik

177
177
Q i z i q a r l i m a ’ l u m o t
Eng birinchi dazmol qachon paydo bo‘lganligi to‘g‘risidagi savolga javob
berish qiyin. Ba’zi manbalarda dazmolning tarixi matodan kiyimlar tikish
yuzaga kelgan paytlardan boshlangan deb hisoblashadi.
XVI asrda Yevropada gazlamalarning g‘ijimlarini
dazmol lashda
temirdan yasalgan issiq plastinkalarni qo‘llay bosh lashgan. Ayrim
manbalarda gazlamani silindrsimon yog‘ochga o‘rab, ustidan og‘ir taxtani
bosib tekislashgan. Dazmollar juda og‘ir metalldan yasalganligi uchun uni
faqat erkaklar ishlata olgan. Buyumlarni dazmollash uchun “gavkalar” – suv
to‘ldirilgan shisha shar yoki temir krujkalardan foydalanishgan.
Dastlabki temir dazmollar keyinchalik alohida e’tibor talab qili nadigan
bantiklar, ryushalar, buklovlar keng tarqala boshlagandan so‘ng
paydo
bo‘lgan. O‘sha paytlardagi dazmollar juda qimmat bo‘lib, o‘yma shakllar
bilan bezatilgan dazmollar meh monlar kelganda ko‘rgazma
uchun sa-
movarlar bilan birga qo‘ yilgan. Uyda bunday dazmolning borligi, uy
egasining badavlat yashayotganini ko‘rsatib turgan.
Rossiyada dazmolni XVIII asrda Demidovlar zavodida yasay boshlashdi.
Temir dazmol ichiga qizib turgan ko‘mir tashlab qizitishgan. Ko‘mirda
qizitiladigan dazmol o‘z davrida katta e’ti bor qozongan edi.
XIX asrda germaniyalik ustalar tomo nidan ishlab chiqarilgan bi rinchi
spirt bilan ishlaydigan daz mol paydo bo‘ldi. Lekin u qim mat bo‘l gani
uchun hamma ham foydalana olmagan. Shu
bilan bir qatorda gaz bilan
ishlaydigan dazmollar ishlab chiqarila boshlandi. Uning ichida yonilg‘i
moslamasi (gorelka) bo‘lgan. Dazmolning qopqog‘iga sha mollatkich,
aniqrog‘i nasos o‘rnatilgan. Dazmol kalit orqali ishlatilgan.
Ish latish
oldidan idish, so‘ng shamollatkich haydagan bug‘ isitilgan. Keyingi
bosqich esa uni yondirish va dazmollashdan iborat bo‘lgan.
12 – Texnologiya, 5-sinf
178
178
Ish jarayonini boshlashdan avval ish o‘rnini tayyorlab olish lozim.
Buning
uchun dazmollash stoli, dazmol, paxta yoki zig‘ir tolali gazlama kerak bo‘ladi.
Grafik formatlarda ixchamlash - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

13
Web-sahifalar yaratishda turli xildagi illyustratsiyalar ishlatib turiladi. Ularga
quyidagilar kiradi: logotip, tugma, banner, harakatlanuvchi tasvir, fototasvir,
diagramma va grafiklar.
Odatda grafik fayllar katta o‘lchamga ega bo‘ladi. Masalan, BMP, TIFF yoki PCX
formatlaridagi grafik fayllar samarasiz kodlanadi va tasvirni to‘g‘ri etkazishga kerakli
o‘lchamdan ham katta o‘lchamga ega bo‘lishi mumkin.
Foydalanuvchilarning
katta
qismi
tarmoqqa
modemlar
orqali
ulanadi.
Foydalanuvchi modemlarining provayderlar bilan ulanish tezligi 56 Kbit/sek dan
oshmasligini hisobga olgan holda, bunday grafik fayllardan foydalanish maqsadga
muvoffiq emas, chunki sahifalar yuklanish vaqti cho‘zilib ketadi.
Bunday holatda sahifalarni tarmoqda nashr qilishga tayyorlashda asosiy maqsad -
illyustratsiyalar hajmini maksimal darajada kamaytirishdir, chunki grafik fayllar hajmi
sahifaning umumiy hajmini belgilaydi, bu esa o‘z navbatida uning yuklanish tezligiga
ta`sir qiladi.
Tarmoqdagi grafikaning yuklanish vaqtini qisqartirish uchun grafik fayllarni
siquvchi juda ko‘p sonli texnologiyalar ishlab chiqilgan. Grafik ma`lumotlarni siquvchi
texnologiyalar ikki xilga bo‘linadi: tasvir sifatining yo‘qolishiga olib keladigan va
tasvir sifatini saqlab qoluvchi. Ixchamlash texnologiyasining birinchi tipi bu jarayon
vaqtida grafik fayllarning ba`zi ma`lumotlarini yo‘qotadi, bu bilan u tasvir sifatiga zarar
etkazadi; ikkinchi xilda esa tasvir sifatiga ta`sir ko‘rsatmagan holda grafik fayllarni
siqadi. Format va grafik fayllarni ixchamlash texnologiyasini to‘g‘ri tanlab,
boshlang‘ich tasvir sifatini buzmagan holda 10-50 martagacha kichraytirish mumkin,
ya`ni, siqilgan va siqilmagan tasvirlar orasidagi farqni inson ko‘zi bilan aniqlab
bo‘lmaydi.
Hozirgi kunda tarmoqlarda ikki asosiy grafik format qo‘llanadi: GIF va JPEG
(yoki JPG). Bu grafik formatlarda illyustratciyalangan sahifalarni barcha keng
tarqalgan brauzerlar tushunadi va to‘g‘ri tasvirlaydi. Bu formatlarning har biri o‘z
ustunliklari va kamchiliklariga ega, bu ularning qo‘llanish sohasini aniqlaydi, ular
orasidagi farqni tushunish o‘z navbatida sayt sahifalarini grafik bezash ishlarini
osonlashtiradi.
Xolat qatori (Status Var) - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

37
Svoystva (Property Bar) asboblar satridagi maydonlar va tugmalar yig‘indisi
foydalanilayatgan asboblar yoki tanlangan obyektga bogliq bo‘ladi, masalan, asboblar
satridagi matn bloki tanlanganda matnning parametrlari ko‘rsatiladi.
Svoystva (Property Bar) satridagi asboblardan birontasi tanlanmagan holda hujjatning
umumiy parametrlari ko‘rsatiladi, masalan, sahifa formati, uning orientatsiyasi va h.
ko‘rsatadi.
Asboblar paneli (Toolbox)
Asboblar paneli ishchi oynaning chap tomoniga joylashtirilgan bo‘ladi. Asoblar
panelida grafik obyekt ustida quydagi amallar bajariladi – obyektlarni yaratish,
obyektlarni ajratish, muharrirlash va ko‘chrish asboblari joylashtirilgan.
Asboblar bilan ishlash paytida kursor tanlangan obyektga qarab formasini o‘zgartiradi.
Shu bilan birga, asboblar panelidagi bazi bir asboblar guruhini «Suzuvchi» panel
ko‘rinishida yoki Flyout ko‘rinishida sozlash mumkin.
Zamonaviy ShK asosida elektron grafiklar qurishning asosiy

17
Shunday qilib grafika — bu maxsus, fikran yaxlit xayoliy g‘oyalarning
(ansambllarning) ikki o‘lchovli (yoki uch o‘lchovli) tasvirda ifodalangan grafik qiyofasi
va uning eksplikatsiyasidir.
Shartli belgilar grafik qurishning texnologik asosini tashkil etishi tufayli
grafikada ishlatiladigan shartli belgilarni ko‘rib chiqamiz.
Shartli belgilar — bular shunday chizmalarki, ular berilgan sifat ko‘rsatkichlarini
shartli belgilarda ifodalaydi. Bir xil tushunchalarni belgilashda — bir xil shartli
belgilardan, turli tushunchalarni belgilashda turli belgilardan foydalaniladi. Natijada,
to‘liq, shu bilan birga darajalangan qiyofalar vujudga keladi: • figurali (harflar,
raqamlar, ochiq va yopiq figuralar sxematik va kartina ko‘rinishidagi tasvirlar);
•
chiziqlar (nisbatlarni belgilash, aloqa chiziqlari, geometrik o‘lchovlarni
ko‘rsatish, yo‘nalishi, ko‘rinishi va boshqalar);
•
fon belgilari — maydon va yuzalarni rang bilan yoki shtrixlar bilan
(ularning xususiyatlarini ko‘rsatish uchun) qoplash.
Shartli belgilar chizma yuzasida ma'lum bir tartibda joylashtiriladi.
Masshtabsiz grafiklarda belgilar erkin montaj, zonali va jadval to‘ri ko‘rinishida
beriladi. Bu yerda grafikani yorqinlashtiruvchi vosita sifatida rangdan foydalaniladi.
Zonali to‘r — berilgan maydonni bo‘laklarga bo‘lib, har bir bo‘lakka maxsus
qiymatni biriktirib qo‘yish. Har bir zona gorizontal yoki vertikal polosa shaklida bo‘lib,
o‘z sarlavhasiga ega bo‘ladi.
Jadvalli to‘r — bu o‘zaro kesishuvchi zonalarning kombinatsiyasidan iborat.
Grafiklar tuzishda, ya'ni uning texnologik asoslarini qurishda grafik muharrirda
chiqariladigan chizmalar sonini ham nazarda tutish kerak. Bu yerda qo‘yiladigan
asosiy talab — grafik muharrir tomonidan ko‘rsatiladigan kompleksning eng asosiy
qism detallari va soyasi birinchi navbatda, ikkinchi navbatda ikkinchi darajali detallar,
uchinchi navbatda yordamchi detallar ko‘rsatiladi va hokazo.
Grafikning yuklamasini kamaytirish quyidagi usullar bilan amalga oshiriladi:
1.
Ketma-ket detallashtirish usuli (bitta grafik o‘rniga, dast-labkiga o‘xshash
grafiklar seriyasini chizish);
2.
Ulanish usuli (umumiy tizimga birlashtirilgan va bir necha turli
nuqtalardan olingan tasvir);
3.
Asosiy kontur usuli (umumiy konturga ega bo‘lgan grafiklar seriyasini
tuzish va har bir grafikka o‘z xarakteriga mos keluvchi chizmalar chizish);
4.
Oddiy solishtirish usuli (bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan, biroq bir xil qoidalar
asosida tuzilgan grafiklarni to‘plash).
Mavzu № 4 CorelDraw Graphics Suite X5 dasturiy paketi

27
•
File optimization maydonida (faylni optimallashtitish) ikki xil turdagi fayllarni
saqlaydi, rastr tasvirli (Use bitmap compression) va vektor tasvirli (flajok Use
graphic object compression) faylning o‘lchamini kichik qiladi.
•
Textures maydoni (Teksturno‘e zalivki) va Blends and extrudes («Poshagovo‘y
perexod» i «Ekstrudirovaniye») tarkibiga qaraganda bir xil:
Save ... with the file (fayl bilan saqlash) fayl o‘lchami katta bo‘ladi faqat hujjat
o‘qilganda tez vaqtda ochiladi;
Rebuild ... when opening the file (Postroit ... pri otkro‘tii fayla) — yuqaridagiga
teskari faylni o‘qishda ko‘p vaqt talab etadi, o‘lchami katta bo‘ladi.
Elektron grafiklar qurishning texnologik asoslari. Elektron grafik tasvirlar

18
orasida uzviy bog‘liqlikni ifodalagandek taassurot qoldiradi. Bunday holda
ifodalanayotgan qiymatiga qarab bir xil rangni to‘q yoki och holatini ishlatish
maqsadga muvofiq bo‘ladi.
Amaliy dasturlar paketlarining (ADP) keng tarqalishi shu bilan asoslanadiki,
tasvirni kommunikatsiya texnologiya vositasi sifatida qabul qilish inson uchun
tabiiyroq bo‘lib, bu usulda ham yetarli aniqlikka erishish mumkin.
Mashina grafikasini passiv va interaktiv bo‘ektlarga ajratish mumkin.
Bundan 20 yillar avval ulug‘ olimlar, san'at ustalari, sportchilar, multiplikatsion
fllmlar qahramonlari (masalan, bo‘ri, quyon rasmlari), Albert Eynshteyn rasmlarini
alfavit-raqamli zarbli chop etish qurilmalaridan chiqarish keng tarqalgan edi. Bunda
rasm ma'lum nuqtalarga bir xil belgilarni qog‘oz sathiga tushirish orqali, rang tafovuti
esa ba'zi joylarga shu belgilarni bir necha marta urib (to‘q rang), ba'zi joylarda bir
marta tushirib (och rang) hosil qilinardi. Tasvirni bunday usulda hosil qilish passiv
mashina grafikasiga tegishlidir.
Interaktiv mashina grafikasi (IMG)da tasvirning holati, uning shakli, mazmuni,
o‘lchamlari va rangi monitor ekranida interaktiv qurilmalar yordamida dinamik
ravishda uzluksiz o‘zgartirilib, boshqarib turiladi.
Zamonaviy shaxsiy kompyuterlarda hosil qilinadigan grafikalarning barchasi
amaliy jihatdan qaraganda interaktivdir.
Passiv mashina grafikasiga planshetli va barabanli grafik quruvchi qurilmalar,
shuningdek printer, kino va videokameralar yor-damida hosil qilinadigan tasvirlar
kiradi.
Bu qurilmalar yordamida hosil qilinadigan tasvirga bevosita ta'sir qilib
bo‘lmaydi. Monitor qurilmasida tasvir hosil qilish jarayonini sichqoncha, klaviatura,
skaner qurilmalari yordamida istagancha boshqarish mumkin.
Yuqorida ko‘rib o‘tilgan hamma tasvir hosil qilish usullarining umumiy jihati
shundaki, ularda tasvir raqamli protsessor yordamida hosil qilinadi.
Grafik tasvir hosil qilishning zamonaviy usullari bilan yaxshiroq tanishish maqsadida
kompyuter grafikasining uch turi — rastrli (nuqtali yoki pikselli), vektorli (obyektli),
fraktal hosil qilinishini ko‘rib chiqamiz. Bu uch turning asosiy farqi ekran yuzasida
yorug‘lik nuri haraktlanishining turlichaligidadir. Learning to‘la farqi keyingi
mavzularda chuqurroq ko‘rib o‘tiladi.
Oʻzbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi

|
Oʻzbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi
|
bet | 1/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 7,78 Kb. | | #140964 |
Bog'liq Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari u-fayllar.org
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti elektronika va radiotexnika kafedrasi Sxemalar va elektronika 1 fanidan
OʻZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Elektronika va radiotexnika kafedrasi
Sxemalar va elektronika 1 fanidan
MUSTAQIL ISH
Mavzu: Yarimo‘tkazgich integral mikrosxemalar (IMS) yaratishda texnologik jarayon va operasiyalar .
Guruh: CAE018
Bajardi: Umarjonov Odilbek .
Tekshirdi: X. A. Sattarov
Toshkent-2022
Reja :
IMS ga taʼrif
IMSlar klassifikatsiyasi
IMS belgilanish tizimi
Yarimo‘tkazgich IMSlar yaratishda
texnologik jarayon va operatsiyalar
Foydalanilgan adabiyotlar.
Integral mikrosxemalar (IMS) ga ta’rif
Integral mikrosxema (IMS) oʼta ixcham, oʼta pishiq, kichik tannarxga ega boʼlgan va kam quvvat isteʼmol qiladigan radioelement yasash yoʼlidagi urinishlar mahsuli hisoblanadi.
Integral sxema (IS, integral mikrosxema) — juda ixcham (mikrominiatyur) elektron qurilma. Elementlari (diodlar, tranzistorlar, rezistorlar, kondensatorlar va b.) konstruktiv, texnologik va elektr jihatdan oʻzaro uzviy bogʻlangan (birlashtirilgan) va oʻta zich joylashtirilgan boʻladi. Uzluksiz yoki diskret (uzlukli) elektr va optik signallar tarzidagi axborotlarni qabul qilish, qayta ishlash uchun moʻljallanadi. I. s. quyidagi xillarga boʻlinadi: elementlarni birlashtirish (integratsiya) usuli boʻyicha — yaxlit (monolit) va gibrid (tarkibiy) (osma diskret elektron asboblarlan foydalanilgan) sxemalar; ishlov beriladigan signallarning xili boʻyicha — raqamli va analog sxemalar; IS dagi elementlar soni N (integratsiya darajasi) boʻyicha — kichik (N< 102)? oʻrta (N = 102 — 103), katta {N= W— 104) va juda katta (N> 104) sxemalarga boʻlinadi. I. s. elektron hisoblash mashinalari, nazorat-oʻlchash apparatlari, aloqa texnikasi va b. sohalarda qoʻllaniladi.
|
| |
Mavzuning o`rganilish darajasi - Cho’lponning harakter yaratish mahorati mundareja: kirish I bob. Cho`lponning kichik...

|
Cho’lponning harakter yaratish mahorati mundareja: kirish I bob. Cho`lponning kichik nasriy asarlari poetikasi
|
bet | 2/9 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 62,13 Kb. | | #240233 |
Bog'liq CHO’LPONNING HARAKTER YARATISH MAHORATI kurs ishiMavzuning o`rganilish darajasi. Cho`lpon she`riyati 20-yillardayoq adabiy tanqidchilik diqqat markaziga tushib, keskin adabiy-mafkuraviy bahs munozaralarga sabab bо`lgan bо`lsa-da, uning nasriy ijodi e`tibordan chetda qolib keldi. Agar "Kecha va kunduz" haqidagi kichkinagina informatsiya va "fosh etish" ruhidagi taqrizni aytmasak, adibning nasriy merosini о`rganish, asosan, 1987 yildan keyin boshlandi. Hozirgi о`quvchi Cho`lponning nasriy ijodi haqidagi ilk ma`lumotlarni adib nomini oqlash jarayonida e`lon qilingan materiallardan olish imkoniga ega bо`ldi. "Kecha va kunduz" romani qayta e`lon qilinganidan keyingina adibning nasriy asarlari tahliliga bag`ishlangan bir qator maqolalar e`lon qilindi. Aytish kerakki, Cho`lpon romanining g`oyaviy-badiiy xususiyatlarini umumiy tarzda tahlil qilishga qaratilgan mazkur maqolalarda mavzumizga bevosita aloqador о`rinlar mavjud. Xususan, O.Sharafiddinov va R.Otayev maqolalarida “Kecha va kunduz” romanning syujet-kompozitsion qurilishi, undagi obrazlar tizimi, adibning xarakter yaratish mahoratiga oid mulohazalar bildirilganki, ular fikrga turtki berish jihatidan qimmatlidir. Shuningdek, O.Sharafiddinov va N.Karimovning ilmiy-ommabop risolalarida tahlilga tortilgan nasriy asarlar orqali о`quvchini Cho`lponning badiiyat sirlariga oshno qilishga intilish borligini alohida ta`kidlash joizdir.
Kurs ishning maqsadi. Ishda Cho`lpon nasriy asarlarining jumladan hikoya, ocherk va roman janrlarining poetikasinitadqiq etish asosiy maqsad qilib olindi.
Kurs ishning vazifalari.
Cho`lponning nasriy asarlari poetikasini aniqlash
Yozuvchi hikoyalarining janr xususiyatlarini tadqiq etish
Ijodkor yaratgan ocherk janrlarining o`ziga xos kompazitsiyasini aniqlash
“Kecha” romanini va uning obrazlarini tahlil qilish
Kurs ishning ilmiy yangiligi. O`zbek adabiyotshunosligida Cho`lpon ijodi baholi qudrat o`rganilgan. Ammo Cho`lpon nasrining poetikasi to`lig`icha hali o`rganilmagan. Biz ya`na shularni hisobga olib, Cho`lpon nasri poetikasini, ijodkorning yaratgan hikoyalari, ocherklari va romani timsolida tahlilqilishga urindik. Ishimizning yangiligi ana shunda.
|
| |
Dasturiy ta’minot nima? - O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
bet | 2/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 30,67 Kb. | | #245087 |
Bog'liq Dasturing injineringDasturiy ta’minot nima?
Dasturiy ta'minot - dastur yaratish, yoqish, yangilash va sifatni ta'minlash uchun kerakli vositalarni o'z ichiga olgan davlat, tizim yoki boshqa tashkilotlar tomonidan taqdim etiladigan kompyuter doimiy tashqaridorlaridir.
Dasturiy ta`minot, biror bir dastur, tizim yoki kompyuter o`rtamining faoliyatini davom ettirish uchun zarur bo`lgan imkoniyatlarni berish va xizmat ko`rsatish jarayonini anglatadi. Bunda tartib, soddalik, samaradorlik va xavfsizlik prinsiplari muhim ahamiyatga ega bo`ladi. Dasturiy ta`minot odatda dasturlash tili va ilovalar orqali yaratiladi va boshqa uskunalar, asosiy yurituv, xavfsizlik, ma‛lumotlar saqlash va ma‛lumotlar bazalari tashkil etishni o`z ichiga oladi.
Yaxshi dasturiy ta’minotning attributlari - Yaxshi dasturiy ta’minot talab qilingan funksionallikka ega, foydalanuvchiga qulay, ishonchli va davomiy bo’lishi lozim.
DTni yaratish – DM yaratishga olib keladigan jarayonlar majmui. Bu jarayonlar asosan DTI texnologiyalariga tayanadi. DTni yaratishning to‘rtta asosiy jarayonlari mavjud.
DTga talablar tasnifi. Talablar tizimning asosiy xarakteristikalarini ifodalaydi va bu talablar bajarilishi shart.
DT yaratish. Asosiy tasniflar bo‘yicha DTni ishlab chiqish va yaratish.
DT attestatsiyasi. Yaratilgan DTning buyurmachi talablariga mos kelishini tasdiqlash maqsadida attestatsiyadan o‘tkaziladi.
DT takomillashtirish (modernizatsiya). DT buyurtmachi (iste’molchi)ning o‘zgargan talablari asosida takomilashtirish (modernizatsiya qilish) imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Dasturiy taminot, dasturlar va sistemalar yaratish jarayonida xavfsizlik, to'liqlik va to'g'ri ishlashni ta'minlash uchun qo'llaniladigan usullar, protseduralar va texnologiyalarni ifodalovchi umumiy tushunchadir. Dasturiy taminotning maqsadi, dasturlar va sistemalar yaratish jarayonida xavfsizlik muammolarini oldini olish, dasturlarning to'g'ri ishlashi va foydalanuvchilar uchun qulay va ishonchli muhit yaratishdir.
Dasturiy taminot, dastur yaratishning har bir bosqichida, boshqa dasturlar bilan integratsiyaga tayyorlashda, xavfsizlik bo'yicha testlar o'tkazishda va dastur ishlash jarayonida muammolar paydo bo'lganda ularga tez va samarali hal topishda muhim ahamiyatga ega. Dasturiy taminot, dasturlash tillari va injinering prinsiplari yordamida dasturlar yaratish, ularga xizmat ko'rsatish va ularni qo'llab-quvvatlash jarayonlarini o'z ichiga olgan texnologik va metodologik jarayonlarni ifodalaydi.
Dasturiy taminotning asosiy maqsadi, dasturlar yaratish va ularga xizmat ko'rsatish jarayonlarini tashkil etish, boshqarish va chuqurroq tahlil qilishdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti samarqand filiali
|
C. The third point + the third prompt from card

Mat Clark – IELTS Speaking
107
D. The fourth point + the fourth prompt from card
If you give fairly long responses for the other points, you might not have time to
cover the last point. This is not a problem, as long as you have produced all of the linking
structures in the first 3 points – your Part Two talk will be fine.
The last linking phrase:
Finally then, if there’s time, I could deal with the last question of...
To end with, if I still have time, I could take care of the final question of...
As a final point, if time permits, I’d like to bring in the point of...
To cut a long story short, as my very last point, with reference to the question of...
It will probably unnecessary to develop this point because hopefully the examiner
will stop you around this point.
Most people find that when they use this method, they reach the two-minute mark
just after saying this final linking phrase.
Mat Clark ielts speaking - bet 69

Mat Clark – IELTS Speaking
110
although I don’t remember too much about it, the things that has always stayed in my
mind are the thatched roof which made it nice and cool in the hot summer months and the
communal courtyard we shared with our neighbours.
Finally then, if there’s time, I could deal with the last question of whether I still
live in this house and as I’ve already mentioned I was born in this house but I moved out
when I was about 5 years old.
2.6.