nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xalqaro SI birliklari tizimi

Xalqaro SI birliklari tizimi.
Xalqaro SI (Sistèeme Internationale d'Unités) birliklari, yoki Xalqaro Birlashgan (International System of Units) birliklari, fizikaviy o‘lchovlarni ifodalovchi standart birlar tizimi bo‘lib, hamma davlatlar o‘rtasida amal qiladi. Xalqaro SI tizimi, ulkan miqdoriy o‘lchashlar uchun ham, kichik miqdoriy o‘lchashlar uchun ham standart birlarni ifodalaydi. Ushbu tizimni 1960 yilda qabul qilgan “General Conference on Weights and Measures” (Mezonlar va Vaznlar umumiy konferensiyasi) tomonidan boshqariladi. Quyidagi kengaytirilgan va katta miqdoriy o‘lchashlar uchun eng mashhur Xalqaro SI birliklari keltirilgan:
Uzunlik (Length):
Metr (m): Uzunlikning standart birligi. Misol: 1 metr = 100 santimetr = 1000 millimetr.
Massa (Mass):
Kilogramm (kg): Massaning standart birligi. 1 kilogramm massa 1 litr suvning massasiga teng.
Vaqt (Time):
Sekunda (s): Vaqtning standart birligi. Misol: 1 soat = 3600 sekunda.
Elektr to‘qima (Electric Current):
Amper (A): Elektr to‘qimaning standart birligi. 1 amper = 1 kulumbsani bir sekundda o‘tqazuvchan elektr to‘qima.
Termo dinamik (Thermodynamic Temperature):
Kelvin (K): Haroratning standart birligi. Termo dinamik birligi, abdaniy 0K harorati bo‘yicha ifodalangan.
Miqdoriy (Amount of Substance):
Mol (mol): Miqdoriyning standart birligi. Misol: 1 mol suvda 6.022 * 10^23 molekula mavjud.
Kandela (Luminous Intensity):
Kandela (cd): Yorqinlik intensivligining standart birligi. Misol: Yorqinlik intensivligi 1 kandela bo‘yicha ifodalangan.
Elektr qo‘llanma intensivligi (Electric Current Intensity):
Amper metr kvadrati (A/m²): Elektr qo‘llanma intensivligining standart birligi.
Xalqaro SI tizimi, umumiy va o‘z ichiga xos birlar va ularning miqdoriy o‘lchashlarni ishlatishga ta’minlaydi. Ushbu tizim dunyodagi hamma soha, sohalar, tadqiqotlar va industrial qurilmalarda qo‘llaniladi.
|
Frekans tahsisine ilişkin ilgili BTK formu. 

6

|
Frekans tahsisine ilişkin ilgili BTK formu.
6
|
bet | 3/5 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 52,83 Kb. | | #15517 |
5.Frekans tahsisine ilişkin ilgili BTK formu.
6.Numara tahsisine ilişkin ilgili BTK formu.
7.Şirket hisselerinden en az yüzde onuna sahip ortaklar, yönetim kurulu üyeleri ve tüzel kişiliği idare ve temsile yetkili diğer kişilerin iletişim bilgileri (mobil telefon ve sabit telefon) ile son altı ay içerisinde alınmış adli sicil belgelerinin aslı ve Şirket genel müdürünün veya sorumlu müdürünün Türkiye’de ikamet ettiğine dair resmi belge.
8.Şirket hisselerinden en az yüzde onuna sahip tüzel kişi ortakların unvan, adres, vergi numaraları ile söz konusu tüzel kişi ortakların hisselerinin en az yüzde onuna sahip gerçek kişi ortaklarının iletişim bilgileri (mobil telefon ve sabit telefon) ile son altı ay içerisinde alınmış adli sicil belgelerinin aslı.
9.Şirketin Ticaret Sicilinde kayıtlı adresinde bulunan işyeri statüsündeki merkez yerleşkesinin asgari 50 metrekare kullanım alanına sahip olduğunu tevsik eden kira kontratı ya da tapu belgesinin aslı ya da noter onaylı örneği.
10.En az ikisi lisans düzeyinde öğrenim görmüş olmak üzere (noter onaylı diploma örneği de eklenecek), Şirketin sigortalı ve tam zamanlı çalışan personel bilgisi (Ad-soyad, TC kimlik no, mobil telefon numarası, e-posta adresi, bordro, e-devlet barkodlu SGK hizmet dökümü).
11.Beyan edilen ödenmiş sermaye tutarının ödendiğine dair Yeminli Malî Müşavir tarafından hazırlanmış rapor.
12.Şirketin vergi borcu ve SGK borcu bulunmadığına dair belgeler.
13.Şirketin gerçek kişiye ulaşıncaya kadar tüm ortaklık yapısını açıklayan şematik bilgi.
14.Şirketin organizasyon şeması, görevli personelin sayısı, görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin açıklamalar.
|
| |
Suv manbasi - Elektronika va sxemalar 1

|
Elektronika va sxemalar 1
|
bet | 17/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniySuv manbasi: Hidroenergetika stansiyalarda suv o'zgartirilib, kinetik energiya yaratiladi.
Shamol manbasi: Shamolni ishlatib, kinetik energiya yaratish uchun ishlatiladi.
Yel manbasi: Yelni ishlatib, kinetik energiya yaratish uchun ishlatiladi.
O'zgina yonuv manbasi: Yonuv, yonish tizimlarida o'zgina yonuvni ishlatib, kinetik energiya yaratish uchun ishlatiladi.
Mustaqil manbalar tushunchasi o'rtacha moddalarning ishlatilishini ko'rsatadi va ular tabiiy moddalardan kelib chiqadigan tizimlarda, oziq-ovqat, biomas, yoki boshqa manbalar sifatida ishlatilishi mumkin.
Nomustaqil Manbalar: Nomustaqil manbalar esa tuzilishi va yaratilishi insonlar tomonidan qurilgan bo'lgan energiya manbalari turi. Bu manbalar quyidagi turlarda bo'lishi mumkin:
Yuridik manba: O'zgaruvchan kuchni ishlatib, elektr energiyasini yaratish uchun ishlatiladi. Kuchlanish bilan boshqariladigan manbalar hisoblanadi.
Elektr stansiyalar: Termo-elektr, atom elektr, hidroelektr, yel elektr stansiyalari va boshqa turlar.
Nomustaqil manbalar odamlar tomonidan qurilgan tizimlarda ishlatiladigan manbalardir va ularni boshqarish, ta'minlash va uzatish shakllari qo'shimcha energiya sifatida ishlatiladi.
Chizmalar va Ifodalari:
Mustaqil Manbalar:
Suv manbasi: Suvin bosqinini ishlatib, suv rezervuaridan turbinani ishlatib, kinetik energiyani yaratadi.
Shamol manbasi: Shamolni ishlatib, turbinani ishlatib, kinetik energiyani yaratadi.
Yel manbasi: Yelni ishlatib, turbinani ishlatib, kinetik energiyani yaratadi.
O'zgina yonuv manbasi: Yonuvni ishlatib, yonish tizimlarida kinetik energiya yaratadi.
Nomustaqil Manbalar:
|
| |
Dinistor, tuzilishi, sxemada belgilanishi, VAX, ishlash prinsipi va qo‘llanishi

|
Dinistor, tuzilishi, sxemada belgilanishi, VAX, ishlash prinsipi va qo‘llanishi
|
bet | 82/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyDinistor, tuzilishi, sxemada belgilanishi, VAX, ishlash prinsipi va qo‘llanishi.
Dinistor:
Dinistor, elektronika asboblaridan biri bo'lib, elektr energiyasini boshqa usullar bilan aylanishini amalga oshiradi. Ustunlikkali o'zining ishlash prinsipi, oson bo'lib, qulaydan yoritiladigan ma'lumot tizimi, qisqa ishlashi va boshqa sabablar tufayli qo'llaniladi.
Tuzilishi:
Dinistorning tuzilishi ikkita p-n (yoki p-p) o'tishi orqali hosil bo'lan barmoqli yoki yong'oqli struktura asosida qurilgan. Tuzilishdagi qanday qurilishni foydalanilgan material va aralashma ning xossalari aniqlovchi. Uning boshqa bir tarkibi — hayroziylar, porazhon va kontrol krovati.
Sxemada Belgilanishi:
Dinistor sxemada yaqin markali "D" bilan belgilanadi. Sxemalarda uning ikki elektrodi (anodi va katodi) ko'rsatiladi.
VAX:
Dinistorning volt-amper xususiyatlarini ifodalovchi grafiklar mavjud emas, chunki ular resistiv yoki conductive hollarda ishlaydi. Bunday xususiyatlar VAX bilan ifodalangan bo'lishi mumkin.
Ishlash Prinsipi:
Dinistor, ilgari to'xtaganda, qisqa vaqt ichida xavfsizligi buzo boshlaganda, uning elektr energetik xavfi o'zgarganda yoki undan ortiq ishlashidan boshlanganda ishlaydi. Ushbu muvaffaqiyatli ish rejimi katta energiya darajasi, moslab energiya to'plashni ta'minlash, avtomatlashgan tizimlarda ishlatiladi.
Qo'llanishi:
Dinistorlar, aynan muqobil resistiv va conductive xossalarga ega bo'lgan rezistorlar kabi, davr bo'lishi va energiya uchun ishlab chiqarilgan resistansni o'z ichiga oladi. Ular, texnologiyada tizimlarning batafsil rivojlanishi va ishlashining optimallashtirilishi imkonini beradi. Dinistorlar, chiroqlanuvchi ishlab chiqaruvchilar, avtomatizatsiyalanadigan uskunalarda, elektr qurilmalarda va boshqa yo'nalishlarda foydalaniladi.
UI ulanish sxemasidagi kanali induksiyalangan MDYA tranzistorning statik elektrod xarakteristikalari.
Uyali (ingliz tilida "Field-Effect Transistor", FET) tranzistorlarning statik elektrod xarakteristikalari, Uyali Induksiya Asboblarining (UI) ulanish sxemalarida juda muhimdir. MDYA tranzistor (ingliz tilida "Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect Transistor", MOSFET) bu xilma-xil uyali tranzistorlardan biridir. Bu tranzistorlarning bir turi, kanali induksiyalangan (ingliz tilida "Enhancement Mode") MOSFETlardir. Ularni tushunish uchun, ulanish sxemalari va statik elektrod xarakteristikalarini ko'rib chiqamiz.
|
| |
Elektr zanjiri va uning impedans xarakteristikasi

Elektr zanjiri va uning impedans xarakteristikasi.
Elektr zanjiri, elektr energiyasini uzatib borish uchun ishlatiladigan tizimdir. Zanjir elementlari (rezistorlar, induktorlar, kondensatorlar va boshqalar) bir-biriga bog'langan ko'plab tashkil etadi. Elektr zanjiri haqida ma'lumot olish uchun, zanjirning impedans xarakteristikasi (elektr impedansi)ni tushuntirish kerak.
Elektr Impedansi:
Elektr impedansi, bir elektr zanjiri yoki elektr devrening izolyatsiyasini ifodalovchi bir xususiyatdir. Impedans (Z) Ohm (Ω) birligidir. Elektr impedansi quyidagi shaklda ifodalaydi:
Z=R+jX
Bu formulada:
Z - elektr impedansi,
R - rezistorning qonuni (rezistansi),
X - impedans o'lchovida olinadigan yonuvchi (reaktiv) hisoblanadi.
Reaktivi hisoblash uchun qo'llaniladigan boshqa usullar ham mavjud bo'lsa-da, ajoyib (kompleks) amplitudada tanlangan o'lchovda X ni qo'llash oson va umumiydir.
Elektr impedansi elementlarning jadvallangan bog'lanishidan (seriyali yoki paralel) va ulardagi material turi va har xil bog'lanish uchun qo'llaniladigan maxsus formulalardan olingan bo'ladi.
Impedansning amplituda va fasasini boshqa o'lchovlar (amper, voltni boshqarish, va boshqalar) bilan birgalikda ko'rsatish mumkin. Bu amplituda va fasa bog'liq bo'lib, zanjirdagi elementlar va ulardagi tegishli parametrlar (rezistans, induktansiya, kondensatori) asosida elektr energiyasining uzatilishini tushuntiradi.
Elektr zanjirining impedans xarakteristikasi, radiosignal tizimlarida, elektronika va elektrotehnika sohalarida, kompyuter tizimlarda va boshqa sohalarada amaliyotda qo'llaniladi.
Начало формы
Elektr zanjiri, uning amplitud-chastot va faza-chastot xarakteristikalari.
Elektr zanjiri amplitud-chastot xususiyatlari (frequency response) va faza-chastot xususiyatlari (phase response), zanjirdagi o'zgaruvchan amplituda va fasa ko'rsatkichlarning boshqa bir o'zgaruvchan (masalan, to'liq chiqib ketish oraliqida)ga qanday o'zgarish ko'rsatadi, deb ta'riflanadi.
|
Tok bilan boshqariluvchi tok manbasi va kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi, ifodalari va sxemasi

|
Tok bilan boshqariluvchi tok manbasi va kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi, ifodalari va sxemasi
|
bet | 13/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyTok bilan boshqariluvchi tok manbasi va kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi, ifodalari va sxemasi.
"Tok bilan boshqariluvchi tok manbasi" va "kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi" ifodalari, kuchlanish va tokni boshqarishda foydalaniladigan energiya manbalarini ma'lum etishda foydalaniladi.
Tok bilan boshqariluvchi tok manbasi: Tok manbasi — bu energiya manbasi, turbinani ishlatib, kinetik energiyani elektr energiyaga aylantirish uchun ishlatiladi. Bu turi energiya manbasi quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Turbin tizimi: Tokni ishga tushirish uchun turbinani o'z ichiga oladi. Turbina, suv, shamol, yoki boshqa moddalarni ishlatish orqali tokni qaytarib beradi. Turbinaning o'rnatilganligi va uskunalari tovush, o'rnatish joyi, va qo'llaniladigan moddaning xususiyatlari boyicha farqli bo'lishi mumkin.
b. Generator (elektr energiya yaratish uchun): Tokni ishga tushirishdan so'ng, kinetik energiyani elektr energiyaga aylantirish uchun ishlatiladi. Generator tokni o'z ichiga oladi va undan elektr energiyani yaratadi.
c. Kuchni boshqarish tizimi: Tok bilan boshqariluvchi tok manbasida kuchni boshqarish tizimi ham o'rnalgan. Bu tizim, turbinaning harakatini boshqarish orqali tokni turbinaga yetkazib berish va kuchlanish darajasini o'zgartirish imkoniyatini beradi.
Kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi: Kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasi — bu energiya manbasi, suvni yoki boshqa moddalarni ishlatib, kuchlarni yaratish va ularni boshqarish uchun ishlatiladi. Bu manba quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Kuchni yaratish tizimi: Bu tizim, kinetik energiyani yaratish uchun ishlatiladi. Kuchni yaratishda suvni yoki boshqa moddalarni ishlatish mumkin. Hidroelektr stansiyalarda suv, termodinamika stansiyalarda qaz yoki yanmoqlar, va boshqa turlarda esa yarim omborlar, yel tizimlari, solar elektr stansiyalari kuchni yaratish uchun ishlatiladi.
b. Turbin tizimi: Tokni ishga tushirish uchun turbinani o'z ichiga oladi. Turbina, kuchni suvga, shamolga yoki boshqa moddalarga o'g'irish orqali aylantiradi.
c. Generator (elektr energiya yaratish uchun): Kuchlanish bilan boshqariluvchi tok manbasidagi generator, turbinadan olingan kinetik energiyani elektr energiyaga aylantiradi.
Shu tarzda, tokni boshqarishda kuchni ishlatish va kuchni ishlatishda tokni boshqarish tizimlari o'rnalgan. Bu manbalar o'rtasidagi asosiy farq, qanday energiya shaklidan foydalanish va ularni boshqarish prinsiplaridir.
|
| |
Manbalar, real va ideal kuchlanish manbalari, sxema va grafiklari

|
Manbalar, real va ideal kuchlanish manbalari, sxema va grafiklari
|
bet | 15/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyManbalar, real va ideal kuchlanish manbalari, sxema va grafiklari.
Real va ideal kuchlanish manbalarini tushunish uchun, ularning qanday ishlashini, sxemalarni va grafiklarni korib chiqamiz:
Real Kuchlanish Manbasi: Real kuchlanish manbalari amaliyotda ishlaydigan manbalar, yani kuchni ishlatib kinetik energiyani elektr energiyaga o'g'irish uchun ishlatiladigan tizimlardir. Ular quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Kuchni yaratish tizimi: Bu qismat kuchni yaratishda foydalaniladigan moddaning tuzilishi, xususiyatlari va ishlab chiqarilishini ifodalaydi. Masalan, suv, qaz, yanmoq yoki yelni ishlatish mumkin.
b. Turbin tizimi: Kuchni ishga tushirish uchun turbinani o'z ichiga oladi. Turbinaning tuzilishi, shakli, va ishlab chiqarilishi bu tizimning effektivligini ta'minlaydi.
c. Generator (elektr energiya yaratish uchun): Real kuchlanish manbasidagi generator, turbinadan olingan kinetik energiyani elektr energiyaga aylantiradi. Uning effektivligi, o'zining xususiyatlari va ishlovchi tuzilishi real manbani aniqlaydi.
d. Kuchni boshqarish tizimi: Kuchlanish darajasini boshqarish uchun ishlatiladigan tizim. Bu tizim kuchni boshqarishda ishlatiladigan kontrollar, sensorlar, va avtomatlashtirilgan vositalardan iborat bo'lishi mumkin.
Ideal Kuchlanish Manbasi: Ideal kuchlanish manbasi, teorik tahlil va nazariyaga asoslangan eng yaxshi natijalarni olish uchun belgilangan modelni ifodalaydi. Ular quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Turbin tizimi: Ideal kuchlanish manbasi uchun turbinaning optimallashtirilgan shakli va uskunalari mavjud. Bu tizimda energiya yo'nalishi va islohotlarni yaxshiroq amalga oshirish uchun turbinaning shakli va uning ishlab chiqarilishi muhimdir.
b. Isitma tizimi: Ideal kuchlanish manbasidagi isitma tizimi, turbinaga energiya yetkazish va uni ishlatishni ta'minlaydi. Isitma tizimi, moddani turbinaga yetkazishda ishlash paytida uning haroratini oshirishda ishlatiladi.
c. Elektr energiya yaratish tizimi: Ideal kuchlanish manbasidagi generator, kinetik energiyani elektr energiyaga o'g'irishda yuqori effektivlik va islohotlarga ega bo'lishi kerak.
d. Kuchni boshqarish tizimi: Ideal kuchlanish manbasidagi kuchni boshqarish tizimi, kuchni boshqarishda ishlatiladigan kontrollar, sensorlar, va avtomatlashtirilgan vositalardan iborat bo'lishi mumkin.
Shemalar va grafiklar, har bir manbaning tuzilishi va ishlashini vizual ko'rsatish uchun foydalaniladigan vositalardir. Real va ideal manbalar arasidagi farqliliklarni bu vizual ma'lumotlardan o'rganish mumkin.
|
| |
Tranzistor - Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

|
Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
bet | 15/18 | Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 97,83 Kb. | | #114068 |
Bog'liq Kompyuter injineringi fakulteti elektronika va sxemalar fanidan -fayllar.orgTranzistor (
inglizcha
: transfer — koʻchirmoq va
rezistor) —
elektr
tebranishlarni kuchaytirish, generatsiyalash (hosil qilish) va
oʻzgartirish uchun moʻljallangan 3 elektrodli yarimoʻtkazgich asbob hamda
mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi.
Tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlariga koʻra 2 ta sinfga
ajratiladi — bipolyar va maydoniy (unipolyar) tranzistorlar. Bipolyar
tranzistorlarda ikkala turdagi (
p-tipli
va
n-tipli
) oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan
yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi. Bipolyar tranzistor, oʻzaro yaqin joylashgan
p-n
oʻtish
hisobiga ishlaydi va baza-emitter oʻtishi orqali tokni boshqaradi. Maydoniy
tranzistorlarda faqat bir turdagi (n-tipli yoki p-tipli) yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi.
Bunday tranzisorlarning bipolyar tranzistorlardan asosiy farqi shundaki, ular
kuchlanishni boshqaradi, tokni emas. Kuchlanishni boshqarish zatvor va istok
orasidagi kuchlanishni oʻzgartirish orqali amalga oshiriladi.
Hozirgi kunda analog texnikalar olamida bipolyar tranzistorlar (BT) (xalqaro
atama — BJT, Bipolar Junction Transistor) asosiy oʻrinni egallagan. Raqamli
texnikalar sohasida esa, aksincha maydoniy tranzistorlar bipolyar tranzistorlarni
siqib chiqargan. Oʻtgan asrning 90-yillarida, hozirgi davrda ham elektronikada
keng miqyosda qoʻllanilayotgan bipolyar-maydoniy tranzistorlarning gibrid
koʻrinishi — IGBT ishlab chiqildi.
1956-yilda tranzistor effektini tadqiq qilgani uchun
William Shockley
,
John
Bardeen
va
Walter Brattain
fizika boʻyicha
Nobel mukofoti
bilan taqdirlanishgan.
1980-yilga kelib, oʻzining kichik oʻlchamlari, barqaror ishlashi, iqtisodiy jihatdan
arzonligi hisobiga tranzistorlar elektronika sohasidan elektron lampalarni siqib
chiqardi. Shuningdek, kichik kuchlanish va katta toklarda ishlay olish qobiliyati
tufayli,
elektromagnit rele
va mexanik uzib-ulagichlarga ehtiyoj qolmadi.
Elektron sxemalarda tranzistor „VT“ yoki „Q“ harflari bilan hamda joylashgan
oʻrniga muvofiq indeks bilan belgilanadi. Masalan, VT15. Rus tilidagi adabiyotlar
va hujjatlarda esa XX asrning 70-yillariga qadar „T“, „PP“ (poluprovodnikoviy
pribor) yoki „PT“ (poluprovodnikoviy triod) kabi belgilanishlar ham ishlatilgan.
|
| |
Elementlarni ketma-ket va parallel ulash

|
Elementlarni ketma-ket va parallel ulash
|
bet | 11/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyElementlarni ketma-ket va parallel ulash.
Elementlarni ketma-ket (series) va paralel (parallel) ulash mumkin bo'lgan ikki qanday bog'lanish turi elektr zanjirlarida foydalaniladi. Bu bog'lanishlarning o'zlariga xos xususiyatlari bor va ular elektr zanjirlarini o'zgartiradigan amallarni o'tkazishda foydalaniladi.
Ketma-ket (Series) Ulash:
Ketma-ket bog'lanishda moddalar bir-biriga aralashgan holda ulanadi. Har bir modda o'tish chiqarish orqali bitta elektr to'qima (elektrik nuriyasi) moddan o'tadi. Avvalgi moddadan o'tish chiqarishning natijasida kelib chiqadigan elektr tok (amper) o'zgarmaydi. Rezistentlar (rezistorlar), induktorlar, kondensatorlar va boshqa elementlar ketma-ket bog'lanishi hisoblanadi.
Ketma-ket bog'lanish formulasidan biri:
Parallel Ulash:
Paralel bog'lanishda moddalar bir-biriga parallel holda ulanadi. Har bir modda o'tish chiqarish orqali elektr to'qimalar parallel ulanadi. Ushbu bog'lanish shakli elektr to'qimalarning modlar (elementlar) barcha bir vaqtning o'zida ishlashi imkonini beradi. Natijada elektr tok (amper) o'zgaradi, lekin voltaj (elektr kuchlanish) to'g'ri to'la o'tmaydi.
Paralel bog'lanish formulasidan biri:
Bu bog'lanish turlari elektr zanjirlarining tuzilishi va ulardagi moddalar orasidagi bog'lanishni tasvirlashda juda foydali bo'ladi.
Kuchlanish bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi va tok bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi, ifodalari va sxemasi.
"Kuchlanish bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi" va "tok bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi" kabi ifodalar muhandislik sohasidagi mazmunlardir. Bu mazmunlar mehmonlar tizimi, elektr energiyasi, avtomatlashtirish, va boshqa muhandislik sohalarda keng qamrovli amaliyotlarda ishlatiladi. Mana shu sohalarda kuchlanish va tokni boshqarish uchun qo'llaniladigan kuchlanish manbasi va tok manbasi.
|
| |
Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи - bet 32

31
Neusser, K. (2016). Estimation of the Mean and the Autocorrelation Function. In: Time Series Econometrics.
Springer Texts in Business and Economics. Springer, Cham. pp. 67-85.
https://doi.org/10.1007/978-3-319-32862-1_4
47
Таблица 4 Результаты расширенного теста Дики-Фуллера на единичный корень для проверки переменных на стационарность 32 Переменные Тренд и пересечение (Trend and intercept) Пор яд ок и н те гр ац и и (Order of in te gr at ion ) У р овн и (Le ve ls) В ер оятност ь (P rob ab il ity) Ди фф ер ен ц и а ц и я п ер вог о п ор яд к а (1 st d iff er en ce s) В ер оятност ь (P rob ab il ity) -3.553538
0.2383
-2.770858
0.0158
-5.594944
0.0128
-5.483892
0.1004
-2.535179
0.3112
-2.207951
0.0321
-4.061493
0.0433
-1.420638
0.1870
Согласно приведенной выше таблице, переменные ВРП на душу населения
и инвестиции в основной капитал на душу населения находятся в порядке
,
а переменные объема промышленного производства на душу населения и
уровня безработицы являются стационарными в порядке
. Также
необходимо выбрать порядок «лага (запаздывающий)» переменных,
участвующих в модели. Для этого используется оптимальная «лаг» процедура
векторной авторегрессионной (VAR) модели.
Для авторегрессионной модели распределения с запаздыванием порядок
«запаздывания» равен 1 на основе критериев «Критерий Акаике (AIC)»,
«Критерий Шварца (SC)» и «Ханнан-Куинн (HQ)».
Необходимо подтвердить наличие коинтеграции, прежде чем находить
долгосрочные и краткосрочные взаимосвязи между переменными. Для этого он
выполняется с помощью "предельного теста (Bound test)". В таблице 5 ниже
перечислены результаты "предельного теста (Bound test)".
Таблица 5 Результаты "предельного теста (Bound test)" 33 Статистический
тест
(Test Statistic)
Значение
(Value)
Уровень значимости
(Significant)
Нижний предел
(Lower bound)
I(0)
Верхний предел
(Upper bound)
I(1)
F-statistic
47.47827
10%
2.37
3.2
5%
2.79
3.67
2.5%
3.15
4.08
1%
3.65
4.66
32
Источник: авторская разработка.
33
Источник: авторская разработка.
48
На основании данных таблицы 5 видно, что значение F-статистики больше
нижней и верхней границы на всех уровнях значимости. Таким образом,
принимается альтернативная гипотеза коинтеграции, а « предельный тест
(Bound test)», показывающий долгосрочную и краткосрочную связь между ВРП
на душу населения, объемом промышленного производства на душу населения,
инвестициями в основной капитал на душу населения и уровнем безработицы,
подтверждает ее существование.
Implementation of research outcomes

58
possible to divide the cities and districts of the region into clusters (classes) and
determine the priority directions of their sustainable socio-economic development.
proposal on region's
industrial output per capita, fixed capital investment per
capita, unemployment rate factors to GRP per capita in the short-term (+1.21%;
+2.3%; -1.15%) and long-term (+3.9%; +6.9%; -2.6%) are proposed to calculate the
determination of the priority level for the term based on the ARDL model is used in
No. 158-12-0-Q/22 of Khorezm regional governor’s "On additional measures for
comprehensive socio-economic development of the territories of Khorezm region in
2022-2026 and further improvement of living standards of the population" decision
on April 12, 2022 on the execution of the decision No. 154. (Reference No. 10-8119
dated November 22, 2022 of Khorezm region government). As a result of the
implementation of this proposal, it is possible to calculate the long-term and short-
term effects of the factors affecting the sustainable socio-economic
development of
the region and thereby determine specific measures for the sustainable socio-
economic development of the region in the conditions of innovative development;
proposal on forecast values of the main indicators of the region's sustainable
socio-economic development for 2022-2026 is used in No. 158-12-0-Q/22 of
Khorezm regional governor’s "On additional measures
for comprehensive socio-
economic development of the territories of Khorezm region in 2022-2026 and further
improvement of living standards of the population" decision on April 12, 2022 on the
execution of the decision No. 154. (Reference No. 10-8119 dated November 22, 2022
of Khorezm region government) By applying this result in practice an additional
possibility of forecasting the main indicators of stable socio-economic development
of the region for the medium-term period has been created.
Kuchlanish bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi

|
Kuchlanish bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi
|
bet | 12/84 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 299,93 Kb. | | #143103 |
Bog'liq ELEKTRONIKA yakuniyKuchlanish bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi: Kuchlanish manbasi — bu energiya manbasi, elektr energiyasini iste'mol qilish uchun, badiiy energiya niqtasidagi kuchlarni yaratish uchun ishlatiladi. Quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Kuchni yaratish tizimi (generator): Elektr energiyasini yaratish uchun kinetik energiyani elektr energiyaga aylantirish uchun ishlatiladi. Kuchni yaratish tizimi qurilmalarining asosiy qismi.
b. Qaytaruvchi (rotor) va yorug'lik (stator) sistemasi: Qaytaruvchi, kuchni yaratish tizimining ichki qismidir. U kinetik energiyani elektr energiyaga o'g'irish uchun aylantiriladi. Stator esa qaytaruvchi bilan aloqador bo'lib, elektr energiyasini olib chiqarish uchun ishlatiladi.
c. Kuchni oshirish tizimi (prime mover): Bu tizim, kuchni yaratish uchun muhim bo'lgan bir qisimdir. Shu tizim elektr generatorini ishga tushirish uchun kuchni ta'minlashda foydalaniladi. Masalan, hidroelektr stansiyalarda, suvning kinetik energiyasidan foydalaniladi.
Tok bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasi: Tok manbasi — bu elektr energiyasini iste'mol qilishda kuchlanishni boshqarish uchun ishlatiladi. Ushbu manba asosan turbinani ishga tushirish, kuchlarni yo'lga qo'ymoq va kuchlanish darajasini boshqarishni o'z ichiga oladi. Quyidagi qismatlardan iborat bo'lishi mumkin:
a. Turbin tizimi: Tokni ishga tushirish uchun turbinani o'z ichiga oladi. Turbina, suv, shamol, yoki boshqa moddalarni ishlatish orqali tokni qaytarib beradi. Bu tok bilan kuchlanish manbasining asosiy qismi hisoblanadi.
b. Kuchni boshqarish tizimi: Tokni ishga tushirishda kuchni boshqarish tizimi ham muhimdir. Bunday tizimlar, kuchni tekshirish, uzatish, yoki pasaytirish orqali tokni boshqarishda ishlatiladi.
c. Generator: Tok bilan boshqariluvchi kuchlanish manbasida generator ham bo'lishi kerak. Generator, tokni elektr energiyaga o'g'irish uchun ishlatiladi.
Bu manbalar o'rtasida katta farq, birinchi manba kinetik energiyani elektr energiyaga aylantiradi, ikkinchi esa tokni ishga tushirib, shuni elektr energiyaga o'g'iradi. Har bir manba, shu sohadagi maxsus talablar va maqsadlarga mos ravishda quriladi.
|
| |
Davriy va uzluksiz ishlovchi elektr qarshilik pechlari

MAVZU №7
DAVRIY VA UZLUKSIZ ISHLOVCHI ELEKTR QARSHILIK PECHLARI
VA ULARNING TURLARI. TOʻGʻRIDAN –TOʻGʻRI QIZITISH
QURILMALARI
Reja:
7.1. Davriy ishlovchi pechlar.
7.2. Uzluksiz ishlovchi elektr qarshilik pechlari.
7.3. Konveyrli elektr pechlari.
7.4. Toʻgʻridan–toʻgʻri (kontaktli) qizitish
7.5. Bevosita qizdirish pechlarininng qoʻllanilish sohalari
7.6 Nazorat savollari.
7.1. Davriy ishlovchi pechlar
Davriy ishlaydigan pechlarda qizdirilayotgan jism qizitish jarayoni davomida
oʻz oʻrnini oʻzgartirmaydi. Pech davriy ishlaydi: mahsulot yuklanadi, unga termik
ishlov beriladi, soʻngra ish kamerasidan olinadi.
Sanoat korxonalarida eng koʻp tarqalgan davriy ishlaydigan pechlardan biri, bu
kamerali elektr qarshilik pechlari hisoblanadi. Bu pechlarning keng qoʻllanilishiga
asosiy sabab konstruktiv tuzilishi oddiyligi va ishlatishda foydalanish uchun
qulayligi hisoblanadi.
Kamerali pechlar yigirmadan ortiq turli oʻlchamli konstruksiya bilan yaratiladi,
ishchi fazosi, me’yorli ishchi harorati 300 dan 1500
0
C gacha boʻladi.
1-rasm. Davriy ishlovchi pechlarning sxemasi
a – daracha orqali yuklantiriladigan kamerali: b – kamerali surib chiqariladigan
taglikli; d - shaxtali; e - elevatorli; f - qalpoqli: 1 - futerovkali pech qobigʻi; 2 –
qizdiriladigan jism (yuklash); 3 - eshikcha; 4 – Yuklash oraligʻI (daracha); 5 –
suriladigan taglik; 6 - rels; 7 - qopqoq; 8 – pastga tushuvchi taglik; 9 – tushirish
mexanizimi; 10 – dastgox; 11 – yechiladigan qolpoq
Strelkada pechlarning ishchi kengligiga yuklanish yoʻnalishi koʻrsatilgan.
Koʻpincha bitta pech bu sharoitda bir necha marotaba har-xil turdagi termik
ishlov berishlar uchun foydalaniladi,. Satxi ish rejimi ishchi haroratining
oʻzgarishi, jarayonning davomiyligi, muhit tarkibi va boshqa parametrlari bilan
koʻrsatilgan
Kamerali pech agregatlari va toʻplamlari oʻrta va kam seriyali ishlab
chiqarishlarda, odatda xilma-xil va nisbatan kam miqdorda maxsus ishlab
chiqariladigan detallarga ishlov berishda qoʻllaniladi, bu esa harorat va gaz
miqdorlari sarfi jarayonlarini oʻzgartirib turishni talab qiladi. Kamerali pechlar
mexanizatsiyalashtirilmagan shu sababli pechlarda solishtirma elektr energiya va
nazoratlanadigan gaz sarfi yuqori boʻlishi tabiiy.
Strelkada pechlarning ishchi kengligiga yuklanish yoʻnalishi koʻrsatilgan (1-
rasm).
Koʻpincha bitta pech bu sharoitda bir necha marotaba har xil turdagi termitik
ishlov berishlar uchun foydalaniladi. Sathi ish rejimi ishchi haroratining oʻzgarishi,
jarayonning davomiyligi, muhit tarkibi va boshqa parametrlari bilan koʻrsatilgan.
Kamerali elektr qarshilik pechlari. Elektr pech yassi shaklli tashqi metall
qobiqqa ega. Qizdirish elementlari tag, ship va yon devorlarga joylashtirilgan
boʻladi, ba’zi hollarda ichki orqa devorga ham oʻrnatiladi. Bu ishchi harorati bir xil
va yuqori boʻlishi uchun qoʻllaniladi. Isitish QEP larida harorat 750
0
C gacha
boʻlganida, kimyoviy termik ishlov berishda 1000
0
C larda ventilyator qoʻllaniladi.
|
II boʻlim (II часть; II part) - Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи

|
Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчиBog'liq 16748166089025977darajaII boʻlim (II часть; II part)
8.
Салаев С. К., Ражабов А.Х. Инновацион тараққиёт моделига ўтишда
хориж мамлакатларининг айрим тажрибалари // Хоразм Маъмун Академияси
ахборотномаси – 11/2020, 86 – 92 б. (08.00.00; №21).
9.
Ражабов А.Х. (2021). "Theoretical fundamentals of sustainable
socioeconomic development.," Central Asian Problems of Modern Science and
Education : Vol. 2021 : Iss. 3, pp. 73-84.
10.
Ражабов А.Х. Янги Ўзбекистонда инновацион тараққиёт моделига
ўтиш борасида амалга оширилаётган ислоҳотлар // «Минтақани комплекс
ривожлантириш ва инновацион иқтисодиётни шакллантириш устувор
йўналишлари» мавзусидаги халқаро илмий-амалий конференция [конференция
материаллари] :.- 2-жилд . –Xива: Хоразм Маъмун академияси, 2020.- 68-70 б.
11.
А.Х. Ражабов и др. Роль зарубежных инвестиций в экономике страны
//
«Бюллетень науки и практики» 2016, №7(8), с. 86-91
12.
А.Х. Ражабов и др.
Теоретические основы устойчивого развития //
«Этнокультурные и этносоциальные процессы в трансграничном пространстве
России и Центральной Азии», Материалы международной научной
конференции, Барнаул 2016 г., с. 294-298.
13.
Ражабов А. и др. Развития предпринимательства в отраслях
промышленности региона // “Мамлакат иқтисодиётини модернизациялаш
шароитида минтақани комплекс ва барқарор ривожлантириш” мавзусидаги
республика илмий-амалий конференция материаллари тўплами Урганч, 2015
йил 18 ноябр, 61-63 б.
14.
Ражабов А., Ибадуллаев Э. Вилоят экспорт салоҳиятини оширишда
маҳаллийлаштириш дастурларининг ўрни // “Ҳудудни ижтимоий-иқтисодий
ривожланишнинг стратегиясини ишлаб чиқиш йўналишлари” мавзусидаги
республика илмий-амалий анжумани Урганч, 2015 йил 20 ноябр 1-жилд, 87-90
б.
15.
Ражабов А., Ибадуллаев Э. Минтақанинг ҳудудий меҳнат тақсимоти
имкониятларидан фойдаланишдаги ўрни ва аҳамияти // “Ҳудудни ижтимоий-
иқтисодий ривожланишнинг стратегиясини ишлаб чиқиш йўналишлари”
мавзусидаги республика илмий- амалий анжумани Урганч, 2015 йил 20 ноябр
1-жилд, 67-70 б.
|
| |
Rezistor - Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

Termobardosh materiallardan tayyorlangan baʼzi R. qizdirish elementi sifatida
ishlatiladi.
Tranzistor (
inglizcha
:
transfer — koʻchirmoq va
rezistor) —
elektr
tebranishlarni kuchaytirish, generatsiyalash (hosil qilish) va
oʻzgartirish uchun moʻljallangan 3 elektrodli yarimoʻtkazgich asbob hamda
mikroelektronika qurilmalarining asosiy elementi.
Tranzistorlar tuzilishi, ishlash prinsipi va parametrlariga koʻra 2 ta sinfga
ajratiladi — bipolyar va maydoniy (unipolyar) tranzistorlar. Bipolyar
tranzistorlarda ikkala turdagi (
p-tipli
va
n-tipli
) oʻtkazuvchanlikka ega boʻlgan
yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi. Bipolyar tranzistor, oʻzaro yaqin joylashgan
p-n
oʻtish
hisobiga ishlaydi va baza-emitter oʻtishi orqali tokni boshqaradi. Maydoniy
tranzistorlarda faqat bir turdagi (n-tipli yoki p-tipli) yarimoʻtkazgichlar ishlatiladi.
Bunday tranzisorlarning bipolyar tranzistorlardan asosiy farqi shundaki, ular
kuchlanishni boshqaradi, tokni emas. Kuchlanishni boshqarish zatvor va istok
orasidagi kuchlanishni oʻzgartirish orqali amalga oshiriladi.
Diod-(yunon. di... ikki martalikni bildiruvchi old qo’shimcha va еlektr od) –
bir tomonlama еlektr o’tkazuvchanlik xossasiga еga bo’lgan ikki еlektrodi asbob.
Еlektrvakuumli, yarim o’tkazgichli diod, gazotron xillari bor. Radiotexnika,
еlektronika, еnetgetika va texnikaning boshqa sohalarida asosan, o’zgaruvchan
tokni to’g’rilash, detektrlash, chastotani qayta o’zgartirish, еlektr zanjirlarni
almashlab ulashda ishlatiladi.
Тошкент давлат иқтисодиёт университети ҳузуридаги фан доктори илмий даражасини берувчи - bet 35

54
треугольного положительного эффекта обосновывалось с помощью модели
VAR (Vector Autoregressive Models).
8. Сформированы сравнительные результаты эконометрических моделей,
основанных на прогнозировании объема ВРП на душу населения региона.
Согласно сравнительным результатам, объем ВРП на душу населения региона
по модели "ARIMA", как ожидается, вырастает к 2026 году на 39,3 процента, по
"
методу экспоненциального сглаживания" на 21,5 процента, по
"Эконометрической модели комплексного числа" на 14,4 процента и по модели
"VAR (Vector Autoregressive Models)" на 32,9 процента. По результатам
прогноза было установлено, что у региона есть возможность увеличения
объема ВРП на душу населения в 2022-2026 годах до 14,4-39,3 процента.
Tranzistor - Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

Hozirgi kunda analog texnikalar olamida bipolyar tranzistorlar (BT) (xalqaro
atama — BJT,
Bipolar Junction Transistor) asosiy oʻrinni egallagan. Raqamli
texnikalar sohasida esa, aksincha maydoniy tranzistorlar
bipolyar tranzistorlarni
siqib chiqargan. Oʻtgan asrning 90-yillarida, hozirgi davrda ham elektronikada
keng miqyosda qoʻllanilayotgan bipolyar-maydoniy tranzistorlarning gibrid
koʻrinishi — IGBT ishlab chiqildi.
1956-yilda tranzistor effektini tadqiq qilgani uchun
William Shockley
,
John
Bardeen
va
Walter
Brattain
fizika boʻyicha
Nobel mukofoti
bilan taqdirlanishgan.
1980-yilga kelib, oʻzining kichik oʻlchamlari, barqaror ishlashi, iqtisodiy jihatdan
arzonligi hisobiga tranzistorlar elektronika sohasidan elektron lampalarni siqib
chiqardi. Shuningdek, kichik kuchlanish va katta toklarda ishlay olish qobiliyati
tufayli,
elektromagnit rele
va mexanik uzib-ulagichlarga ehtiyoj qolmadi.
Elektron sxemalarda tranzistor „VT“ yoki „Q“ harflari bilan hamda joylashgan
oʻrniga muvofiq indeks bilan belgilanadi. Masalan, VT15. Rus tilidagi adabiyotlar
va hujjatlarda esa XX asrning 70-yillariga qadar „T“, „PP“ (poluprovodnikoviy
pribor) yoki „PT“ (poluprovodnikoviy triod) kabi belgilanishlar ham ishlatilgan.
Maydoniy tranzistor yoki unipolyar tranzistorlarning yaratilishi
avstriya-
vengriyalik
fizik
Yuliy Edgar Lilienfild
nomi bilan bogʻliq. U tokni boshqarishning
yangi yoʻlini taklif qilgan. U taklif qilgan usulga koʻra, tok uzatish yoʻli boʻylab
unga koʻndalang elektr maydon qoʻyiladi. Bu elektr maydon zaryad tashuvchilarga
taʼsir qilib, oʻtkazuvchanlikning yoʻnalishini oʻzgartiradi. Ushbu kashfiyot
uchun
Kanada
(
1925-yil
22-oktabrda
) va
Germaniyada
(
1928-yilda
) patent olgan.
1934-yilda nemis fizigi
Oskar Xayl
ham
Buyuk Britaniyada
ixtiro qilgan „kontaktsiz
rele“si uchun patent olgan. Maydoniy tranzistorlar sodda
elektrostatik effektga
asoslangan va unda kechadigan jarayonlar bipolyar tranzistorlarga qaraganda oddiy
boʻlishiga qaramasdan toʻliq ish holatidagi maydoniy tranzistorlarni yasash uchun
juda koʻp vaqt ketdi.
1920-yilda patentlangan va hozirda kompyuter sanoatining asosini tashkil etadigan
birinchi MDS maydoniy tranzistor birinchi boʻlib 1960-yilda amerikalik
olimlar
Kang
va
Atallaning
ishidan soʻng yaratilgan boʻlib, ular kremniy sirtini
oksidlash orqali uning sirtida dielektrikining kremniy dioksidining juda
yupqa
qatlamini hosil qilishni taklif qildilar. Bu qatlam oʻtkazgich kanalidan metall
zatvorni izolyatsiya qilish vazifasini bajarardi. Bunday bunday tuzilishga MOS
strukturasi deyiladi (Metall-oksid-yarim oʻtkazgich, inglizcha metall-oxide-
semiconductor).
XX asrning 90-yillaridan boshlab esa MOS-struktura bipolyar tranzistorlardan
yetakchilikni tortib oldi.
Elektr toki - Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Kompyuter injineringi fakulteti elektronika va sxemalar fanidan -fayllar.org
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Transformator - Muhammad al-xorazmiy nomodagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti

a)
Kremniy va germaniy
b) Bor ionli
c) Mis va aliminiy
d) Fosfor va sinyon
2. Yarim o’tkazgichli materiallarda asosiy zaryad tashuvchilarni ko’rsating?
a)
Elektronlar, kovaklar
b) Kovaklar, ionlar
c) Elektronlar
d) Ionlar
3. Berilgan tengliklardan qaysi biri xususiy yarim o’tkazgichlarga xos?
a)
n
i
= p
i
b) n
i
›p
i
c) n
i
‹ p
i
d) n
i
»p
i
4. Integral mikrosxemaning turlari.
a)
Gibrid va yarimo’tkazgich
b) Metal va yarimo’tkazgich
c) Keramika va yarimo’tkazgich
d) Yarimo’tkazgich va tola
5. Yarim o’tkazgichnining temperaturasi ko’tarilganda uning qarshiligi qanday
o’zgaradi?
a)
kamayadi
b) O’zgarmaydi
c) ortadi
d) avval ortadi, keyin kamayadi
6. Tunnel diodida p-n o’tishning qanday yarim o’tkazgichlardan yasalgan bo’ladi
a)
aynigan yarim o’tkazgichlardan
b) qutblangan yarim o’tkazgichlardan
c) diffuziyalangan yarim o’tkazgichlardan
d) dreyflangan yarim o’tkazgichlardan
7 Tranzistor nechta rejimda ishlaydi?
a)
4
b) 3
c) 2
d)5
8. Tranzistorning ishlash jarayoni qanday omillarga asoslangan
a)
zaryad tashuvchilar injeksiyasi, diffuziyasi va rekombinasiyasiga
b) zaryad tashuvchilar diffuziyasi va rekombinasiyasiga
c) zaryad tashuvchilar injeksiyasi va rekombinasiyasiga
d) zaryad tashuvchilar injeksiyasi va diffuziyasi
9. Agar tranzistorning emitterga to’g’ri yo’nalishda kollektorga teskari
yo’nalishda kuchlanish qo’yilsa, u qanday rejimda ishlaydi
a)
aktiv
b) teskari
c) to’g’ri
d) yopiq
10. Maydonli tranzistorlarning qarshiligi qanday elektr maydoni bilan
boshqariladi?
a)
ko’ndalang
b) bo'ylama
c) parallel
d) magnit
11. Qanday maydonli tranzistor mavjud?
a)
boshqariladigan p-n – o’tishli va metall – dielektrik – yarim o’tkazgich
b) p-n – o’tishli va metall – dielektrik – yarim o’tkazgich
c) p-n – o’tishli va metall – yarim o’tkazgich
d) boshqariladigan p-n-p – o’tishli va dielektrik – yarim o’tkazgich
12. Nurlanuvchi diod nurining to’lqin uzunligi ...... bog’liq
a)
diod tayyorlangan materialga
b) diodga berilgan teskari kuchlanish qiymatiga
c) diodga berilgan to’g’ri kuchlanish qiymatiga
d) diodning geometrik o’lchamlariga
13. Nurlanuvchi diod... ishlatiladi.
a)
elektr signallarni optik signallarga aylantirish uchun
b) issiqlik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
c) elektr signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
d) optik signallarni elektr signallarga aylantirish uchun
14. Rezistor volt-amper xarakteristikasini belgilang.
a)
b)
c)
d)
15. Rekombinasiya –bu……...
The volume and structure of the thesis

The volume and structure of the thesis.
The dissertation consists of an
introduction, three chapters, conclusions and recommendations, a list of references
and appendices. The total volume of the work is 101 pages.
59
E’LON QILINGAN ISHLAR ROʻYXATI
СПИСОК ОПУБЛИКОВАННЫХ РАБОТ
LIST OF PUBLICATIONS
I boʻlim (I часть; I part)
1.
Ражабов А.Х Assessment of the level of sustainable socio-economic
development of countries in the conditions of transition to an innovative development
model. // “Илм-фан ва инновацион ривожланиш” илмий журнал – Т., 4/2021. 6–
17. б. (ОАК Раёсатининг 2019 йил 28 февралдаги 262/9.2-сон қарори)
2.
Ражабов А.Х.
Минтaқaлaрни ижтимоий-иқтисодий ривожлaниш
кўрсaткичлaрининг стaтистик тaвсифи
//
“Бизнес-эксперт” иқтисодий илмий-
амалий журнал. –Т., 2021, №11-12 (167-168) 124-126 б. (08.00.00. №3)
3.
Ражабов А.Х. Сущность и содержание модели ииновационного
развития. // Экономика и предпринимательство, № 8 (133) 2021, с. 1042-1044.
(08.00.00. №29)
4.
Ражабов А.Х The importance of the unit root test for forecasting time series
// “Минтақани инновацион ва инвестицион ривожлантиришни эконометрик
моделлаштириш”
республика
онлайн
илмий-амалий
конференцияси
материаллари тўплами. Урганч давлат университети. Урганч, 2022 йил, 151-
155 б.
5.
Ражабов А.Х. Опыт Узбекистана по переходу к инновационной модели
развития // Актуальные проблемы развития общества в постковидном мире:
материалы Международной научно-практической видеоконференции. Изд-во:
«Иқтисод-Молия», 15 июня 2021 г. c.126-129.
6.
Ражабов А.Х. Жаҳон амалиётида инновацион тараққиёт тажрибасининг
айрим жиҳатлари // Международная конференция «Наука и инновации» :
сборник научных трудов (2 часть): / Министерство инновационного развития
Республики Узбекистан, Центр передовых технологий. – Ташкент : Центр
передовых технологий. 26 ноября, 2020 года, с.428-431.
7.
Ражабов А.Х. Глобал инновацион индекс – инновацион тараққиётнинг
муҳим кўрсаткичи сифатида // «Ўзбекистонда илмий-амалий тадқиқотлар»
мавзусидаги республика 16-кўп тармоқли илмий масофавий онлайн
конференция материаллари тўплами. Тошкент: Tadqiqot, 30 апрел 2020 йил, 81-
83 б.
|
Operatsion kuchaytirgichlar asosidagi analog signallar o‘zgartirgichlari

U
CHIQ
= −
R
TA
R
1
U
1
−
R
TA
R
2
U
2
−
R
TA
R
3
U
3
;
kelib chiqadi, ya’ni chiqishdagi signal o ‘zining masshtab koeffitsienti bilan
olingan kirishdagi signallarning algebraik yig‘indisiga teng bo'ladi.
2.-rasm. Uchta kirishli inverslaydigan jamlash qurilmasi sxemasi
R
1
= R
2
= R
3
= R
TA
= R bo’lgan xususiy holda:
U
CHIQ
= −(U
1
+ U
2
+ U
3
) ;
Bo’ladi.
Inverslamaydigan jamlovchi qurilma. Uchta kirishga ega bo‘lgan mazkur
qurilma
sxemasi 30.3.-rasmda keltirilgan. Kirish signallari inverslamaydigan kirishga,
manfiy ТА signali esa RTA orqali inverslaydigan kirishga beriladi. Kirxgofning
birinchi qonuniga
binoan
I
1
+ I
2
+ I
3
= 0, chunki ideal OK da IKIR.=0.
Demak,
U
1
− U′
R
+
U
2
− U′
R
+
U
3
+ U′
R
= 0 ;
OK kirishlari potensiallari bir-biriga teng degan shartdan kelib chiqqan holda U’
kirish potensialini aniqlaymiz, ya’ni:
Bundan UCHIQ=K(U1+U2+U3),
bu yerda uchta kirishli jamlovchi qurilma
uchun
va
n ta kirishli jamlovchi qurilma esa
ga teng.
Ayiruvchi — kuchaytirgich. Chiqishida ikkita kirishdagi signallaming farqiga teng
kuchlanish olish imkonini beruvchi qurilma sxemasi 30.4-rasmda keltirilgan.
Kirxgofning birinchi qonuniga binoan I1+I0 = 0, chunki ideal OKda IKIR=0.
Ideal OKda kirish potensiallari teng U’=U’’. Inverslamaydigan kirish potensiali:
3.-rasm. Inverslamaydigan jamlovchi qurilma sxemasi
Bundan
U
1
−U
′′
R
=
U
′′
−U
CHIQ
KR
yoki KU
1
− U
′′
(K + 1) = −U
CHIQ
.
Demak, natijaviy
U
CHIQ
= K(U
2
− U
1
) .
4.-rasm. Ayiruvchi — kuchaytirgich sxemasi
Pretsizion attenyuator. Attenyuator (so‘ndirgich) kuchlanishni talab qilingan marta
susaytirish uchun xizmat qiladi. Asosan yuqori chastota o’lchov apparatlarida,
masalan, standart signallar generatorlari va komparatorlarda qo‘llaniladi. Pretsizion
(o‘ta aniq) attenyuator sxemasi 30.5-rasmda keltirilgan.
5.-rasm. Pretsizion attenyuator
6.-rasm. Differensiallovchi qurilma.
7.-rasm. Differensiallovchi qurilma chiqishidagi kuchlanishning vaqt diagrammasi.
8.-rasm. Integrallovchi qurilma sxemasi.
9.-arsm. Integrallovchi qurilma chiqishidagi kuchlanishning vaqt diagrammasi.
10.-rasm. Aktiv RC (a) va polosa filtri (b) sxemasi
11.-rasm. Diodli (a) va BTli (b) logarifmik kuchaytirgich sxemasi
12.-rasm. Antilogarifmik kuchaytirgich
13.-rasm. Komparator sxemasi (a) va uning vaqt diagrammasi (b)
19-mavzu. Quyma detallarni tayyorlashda material tanlash

19-mavzu. Quyma detallarni tayyorlashda material tanlash
Download
317,62 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
14.05.2024
Hajmi
317,62 Kb.
#231658
Download
317,62 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
19-mavzu. Quyma detallarni tayyorlashda material tanlash
Download
317,62 Kb.
Matnni ko'rish
Kokillarga quyish – - 19-mavzu. Quyma detallarni tayyorlashda material tanlash

Kokillarga quyish –
yo’li bilan olinadigan cho’yan va po’lat quymalarda ichki bo’shliklar
(teshik va boshqalar) hosil qilish zarur bo’lsa, odatdagi qoliplarda ishlatiladigan sterjenlardan,
alyuminiy qotishmalari, mis qotishmalari va magniy qotishmalari uchun esa ajraluvchi metall
sterjenlardan foydalaniladi. Suyuq metall kokillarga ustidan, yonidan yoki ostidan quyilishi
mumkin. Kokillarning ichki yuzalari o’tga chidamlimaterial va bo’yoqlar bilan qoplanadi.
Kokillarga suyuq metall yaxshi to’lishi uchun ular oldindan qizdirib olinadi.
Kokillarga quyish usuli mehnat unumini oshirishga, quyma sirtining sifatini va quymalarning
mexanikaviy xossalarini yaxshilashga,kesib ishlash uchun qoldiriladigan qo’yim qalinligini
kamaytirishga imkon beradi.
|
Давлат гранти асосида битираётган талаба билан иш берувчи ўртасида 3 (уч) йил мажбурий ишлаб бериш тўғрисида

Davlat granti asosida bitirayotgan talaba bilan ish beruvchi o‘rtasida 3 (uch) yil majburiy ishlab berish to‘g‘risida
Sh a r t n o m a № 2901 « 20 » yanvar 2024 yil
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
(Oliy ta’lim muassasasining nomi)
Oliy ta’lim muassasi nomidan muassasa Nizomiga asoslanib ish ko‘ruvchi rektor
Sh.Sharipov bir tomondan,
(XTB)
(maktab, KXM, Akademik litsey)
direktori
ikkinchi tomondan, keyingi o‘rinlarda «Ish beruvchi» deb nomlanadi.
Davlat granti asosida 2024 yil
Xorijiy til va adabiyoti (tillar bo‘yicha) ta’lim yo‘nalishini bitirayotgan yosh mutaxassis
Ahmedova Diyora Raimqul Qizi
(pasport bo'yicha doimiy yashash joyi)
TOMONLARNING MAJBURIYATLARI:
Oliy o‘quv yurti:
O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni mazmuniga mos ravishda tayyorlangan me’yoriy hujjatlar (davlat ta’lim standartlari, tasdiqlangan o‘quv rejasi va dasturlar) asosida yuksak talablarga javob beradigan malakali mutaxassis bilan ta’minlash;
mutaxassisga ishga joylashgandan keyin uch yil davomida uslubiy yordam ko‘rsatish;
shuningdek, tomonlarning roziligiga ko‘ra quyidagi shartlarni bajarish majburiyatini ham oladi:
«Ish beruvchi»:
Yosh mutaxassisni kasbi bo‘yicha ish bilan ta’minlash.
Yosh mutaxassisning malakali mutaxassis darajasiga yetishishiga sharoit yaratish.
«Mutaxassis» - bitiruvchi:
O‘z mutaxassisligi bo‘yicha malaka tavsifnomasida nazarda tutilgan, shuningdek O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni talablariga muvofiq, mustaqil faoliyat olib borish
«Ish beruvchi» tomonidan belgilangan ta’lim muassasasiga 15 avgustgacha yetib kelish, istisno tariqasida «Ish beruvchi» bilan kelishgan holda taqsimot bo‘yicha yuborilishi kerak bo‘lgan (ilgari rejalashtirilgan) ta’lim muassasasini o‘zgartirish mumkin;
ta’lim muassasasida kamida uch o‘quv yili ishlab berish;
davlat ta’lim standartlari asosida o‘quvchilarga
bilim berish, ta’lim jarayoniga yangi pedagogik va axborot texnologiyalarini tadbiq etish, ma’naviy-ma’rifiy, sinfdan tashqari ishlarni tashkil qilish.
Shartnoma quyidagi hollarda bekor qilinadi:
Amaldagi Qonunlar asosida talabalar safidan chiqarilsa;
JDPU yoki buyurtmachi tashkilot tugatilsa;
Shartnomaga aniqliklar yoki o‘zgartirishlar kiritish tomonlar ishtirokida tuzilgan bayonnoma asosida hal qilinadi.
Tomonlar o‘rtasidagi kelishmovchiliklar O‘zbekiston Respublikasi Qonunlari asosida hal qilinadi.