nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bulutli texnologiyalar asosida korporativ tarmoqlarda elektron ilmiy-ta’limiy resurslarni shakllantirish va qidirish

|
Bulutli texnologiyalar asosida korporativ tarmoqlarda elektron ilmiy-ta’limiy resurslarni shakllantirish va qidirish
|
bet | 15/18 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #152358 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborot resurslarining asosiy tushunchalari-2Bulutli texnologiyalar asosida korporativ tarmoqlarda elektron ilmiy-ta’limiy resurslarni shakllantirish va qidirish
Axborot-kutubxona faoliyatidagi texnologiyalarning rivojlanish tendensiyalari tahlili quyidagi rivojlanish yo‘nalishlarida xulosa qilish imkonini yaratadi:
global axborot tizimlari va axborotga ega bo‘lishning barcha imkoniyatlari orqali, foydalanuvchilarning joylashgan joyidan va so‘rovlarning turidan qat’i nazar, ularning ehtiyojlarini imkon darajasida qondirish;
elektron kutubxonalar va virtual korporativ tarmoq muhitida jahon ilmiy-ta’limiy resurslarini to‘plash vositalari va usullarini rivojlantirish;
foydalanuvchilarni nafaqat kutubxonadan, balki, masofaviy erkin foydalanish orqali mustaqil axborot olish, hatto resurslarni shakllantirish va axborot xizmatlarini ko‘rsatishga faol jalb qilish;
olinadigan va shakllantiriladigan axborotning turli xil bo‘lishi;
axborot-kutubxona infratuzilmasini rivojlantirishni faollashtirish.
Axborot-kutubxona infratuzilmasi (AKI) tushunchasi ostida respublika yoki mintaqa miqyosida axborot-kutubxona muassasalarining (AKM) foydalanuvchilari ehtiyojlarini maksimal ravishda qondirishga qaratilgan, axborotni saqlash va tavsiflash, yagona uzatish standartlariga asoslangan yagona tarmoqqa birlashuvi tushuniladi.
Axborot-kutubxona muassasalarini (AKM) rivojlantirishda asosan quyidagi ikkita model ishlatiladi:
1.AKMlarining mahalliy taqsimlangan modeli. №1 model.
2.Mijoz-server modeli. №2 model.
AKMlarining mahalliy taqsimlangan modeli. 1-model 1970-80-yillar va 90-yillar boshida yetakchi G‘arb davlatlarining kutubxona va arxivlarida keng tarqalgan edi. Bunda har bir axborot muassasalari o‘zining elektron kataloglarini tashkil etib, elektron pochta va Internetdan axborot va yozuvlar almashuvida foydalanganlar.
Mijoz-server modeli. 2-model Internet rivojlanish davriga to‘g‘ri keladi, bunda Internet orqali uzatiladigan ma’lumotlar tezligi mahalliy tarmoqdagi ma’lumot almashinuviga tenglashgan davrga to‘g‘ri keladi.
Ushbu ikki modelning asosiy farqi shundaki, 2-model bir ixtisoslashgan tashkilotda markazlashgan ma’lumotlar bazasi boshqaruvi tashkil etilishini taqozo etadi, 1-modelda ma’lumot bazalarining boshqaruvi har bir axborot muassasasida tashkil etiladi (1-jadval).
|
| |
-mavzu. Jahon elektron axborot resurslari. Yaratish va qidirishning texnologik jihati

|
-mavzu. Jahon elektron axborot resurslari. Yaratish va qidirishning texnologik jihati
|
bet | 11/18 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #152358 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborot resurslarining asosiy tushunchalari-22-mavzu. Jahon elektron axborot resurslari. Yaratish va qidirishning texnologik jihati
Tayanch tushunchalar: Jahon axborot resurslari, elektron ilmiy-ta’limiy resurslarini shakllantirish texnologiyasi, korporativ tarmoqlarda axborot resurslarga murojaat, axborot qidirish texnologiyalari.
Jahon axborot resurslari – dunyoning yetakchi nashriyotlarining axborot resurslaridir. Bu axborot qidiruv tizimiga ega jamiyat tomonidan tan olingan, tizimlashtirilgan va tuzilmalashgan ilmiy-ta’limiy resurslarning ma’lumot bazalaridir. Jahon axborot resurslari ro‘yxatiga yuqori impakt faktorli jurnallar, eng ko‘p iqtibos keltirilgan ilmiy monografiyalar, darsliklar, maqolalar va boshqa resurslar kiradi.
Ma’lumot bazalari (data base) – tasvirlash, saqlashning alohida qoidalar asosida tashkil etilgan amaliy dasturlar asosida tuzilgan ma’lumotlar yig‘indisidir. Ma’lum bir qoidalar asosida tashkil qilingan, umumiy tavsif, saqlash va o‘zgartirish tamoyillari nazarda tutilgan ma’lum bir soha bo‘yicha (ilmiy-ta’limiy, iqtisod) ma’lumotlar majmui. Bizning holatda bu ilmiy jurnallar, kitoblar, hisobot va shu kabilarning ma’lumot bazalaridir. Ma’lumotlar bazasiga murojaat qilish ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi orqali amalga oshiriladi.
Analitik ma’lumot bazalarini yaratuvchi kompaniyalar – bunday tashkilotlar resurslarning qo‘llanilishi, u yoki bu manbaalarga murojatlar bo‘yicha, mualliflarga murojaatlar, ularning iqtibosligi va boshqa shu kabi parametrlar bo‘yicha tahlillar olib boradi. Bunday analitik vositalar va ma’lumot bazalari bilim manbalari va axborot yaratuvchilarini baholashda muhim vosita hisoblanadi. Analitik ma’lumot bazalari va ular bilan ishlash borasida instrument yaratuvchilardan eng taniqli kompaniyalar ular Clarivate Analitics, Thomson Reuters va Scopus kabi kompaniyalardir.
Korporativ axborot tarmoqlarida jahon axborot resurslarini yig‘ish texnologiyalari
Respublikaning axborot-kutubxona tizimlari asosida tashkil etilgan axborot-kutubxona tarmog‘i elektron ilmiy-ta’limiy resurslarni shakllantirish va tarqatish mexanizmini yaratishga imkon beradi. Korporativ tarmoqda jahon elektron resurslarini to‘plash bosqichlari keltirilgan (1-rasm).
|
| |
Korporativ tarmoqlarda axborot resurslaridan foydalanish

|
Korporativ tarmoqlarda axborot resurslaridan foydalanish
|
bet | 13/18 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #152358 |
Bog'liq 1-mavzu. Axborot resurslarining asosiy tushunchalari-2Korporativ tarmoqlarda axborot resurslaridan foydalanish
Elektron kutubxonaning milliy resurslari, axborot-kutubxona resurslari, shuningdek, jahon axborot resurslari asosida shakllantirishning eng samarali yo‘llaridan biri bu AKMlarning korporativ hamkorligi hisoblanadi. Kompyuterlashgan kutubxonadan virtual kutubxonagacha bo‘lgan turli xil turdagi, turli darajadagi kutubxonalar o‘rtasida operativ ravishda ma’lumotlar almashishni yo‘lga qo‘yish murakkab jarayonlardan biridir. Bu axborot va dasturiy moslashgan, avtomatlashtirilgan kutubxona tizimlarini intensiv joriy qilish, elektron-kutubxonalarni shakllantirish AKMlarning korporativ tarmog‘ini rivojlantishga asos bo‘ladi.
Axborot-kutubxona muassasalarining korporativ tarmog‘i – bu boshqaruv-iqtisodiy nuqtayi nazardan mustaqil bo‘lgan AKMlarining foydalanuvchilarga axborot kutubxona xizmati ko‘rsatishda sifat va son jihatdan yangi xizmat turlarini joriy etishdagi birlashuvidir.
Korporativ tarmoq ilmiy-ta’limiy va ilmiytexnik axborotlarni tarmoqlarda, jumladan, axborot-kutubxona muassasalari tarmog‘ida shakllantirish, moddiy va insoniy resurslarni iqtisod qilishda muhim hisoblanadi. AKMlarni korporativ tarmog‘ini birlashuvida korporativ kataloglashtirish tizimini yaratish muhim omillaridan biridir.
Korporativ kataloglashtirish – bu bir qancha tashkilotlarga (kutubxona, ARM, AKM) kelayotgan yangi hujjatlarning elektron kataloglarini shakllantirish va ulardan foydalanishni amalga oshirishdagi tashkilotlarning birga olib borayotgan ish faoliyatidir. Korporativ kataloglashtirishning quyidagi asosiy qonun-qoidalarini ko‘rsatish mumkin:
1 Dasturiy axborot mosligi
2 O‘z xohishiga ko‘ra a`zo bo`lish
3 Texnik tayyorliki
4 Tashkiliy tayyorliki
5 Kadrlar tayyorgarligi
Dasturiy axborot mosligi shuni angalatadiki, korporativ kataloglashtirish ishtirokchilari bibliografik axborotni taqdim etishning formatlariga (MARC kelisha oladigan) mos holda yagona dasturiy axborot asosga ega bo‘lish lozimligini anglatadi.
|
| |
General Serverdagi korporativ axborot resurslarning bosh ma’lumot bazasi

General Serverdagi korporativ axborot resurslarning bosh ma’lumot bazasi
1-mavzu. Axborot resurslarining asosiy tushunchalari-2
Ko‘rib o‘tilayotgan OO‘Yu korporativ tarmog‘ida ma’lumot bazalari boshqaruvi (administrirovanie) markazlashgan holda amalga oshiriladi. Bibliografik yozuvlar sifati yuqori malakali mutaxassislar tomonidan tekshiriladi. Ma’lumot bazalarini yangi resurslar bilan to‘ldirilishi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi (OO‘MTV) tomonidan darslik, o‘quv qo‘llanmalarni raqamlashtirish va elektron kataloglashtirishga ajratilgan moliyaviy mablag‘lar bilan qo‘llab-quvvatlanishi ostida amalga oshiriladi. Yig‘ma elektron katalog MARC21 kommunikativ formati asosida shakllantiriladi. Turli kommunikativ formatlar asosida faoliyat yurituvchi AKMlari ISO 2709 standarti va konvertordan foydalanishlari mumkin. UNIMARC formati asosida tashkil etilgan AKMlariga esa bibliografik yozuvlarni MARC21 formatiga konvertatsiya qilishga yordam beriladi. OO‘Yu Axborot-resurs markazlarining (ARM) korporativ tarmog‘i mijoz-server modeliga asoslanadi. Bu model quyidagi xususiyatlariga asosan xarakterlanadi: kuchaytirilgan xarakteristikaga ega server yig‘ma elektron katalogni (YEK), OO‘Yu elektron kataloglarini va to‘liq matnli ma’lumot bazalarini shakllantirish uchun o‘rnatiladi; AKT bosh serverda o‘rnatiladi. ARMlar ehtiyoj tug‘ilganda bosh serverdagi ma’lumotlarni o‘z serverlariga yuklab olishlari mumkin; ma’lumot bazalari boshqaruvi markazlashgan holda amalga oshiriladi. Administratorlar axborot xavfsizligini nazorat qiladilar, viruslar hujumi, YEKdagi ma’lumotlarni takroriy aks ettirilishidan himoya qiladilar; har bir ARM o‘zi mustaqil ravishda o‘zining elektron katalogini shakllantirishi yoki boshqa ARM xodimlari tomonidan kiritilgan yig‘ma elektron katalog markazidan (YEKM) bibliografik yozuvlarni almashish mumkin; yuqori tezlikdagi Internet, Intranet talab etiladi, chunki ma’lumot bazasiga murojat etuvchilar hajmi ko‘pchilikni tashkil etadi; markaziy bosh serverda har bir ARM uchun diskli axborot muhiti tashkil etiladi. Download 0,78 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa General Serverdagi korporativ axborot resurslarning bosh ma’lumot bazasi
|
TEXNIKA VA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI AMALIYOTDA

Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
589
buni o’z darsiga muvofiq tusda tashkil etib bormog’i lozim. Yangi pedagogik
texnologiyalar ham muayyan tashkiliy shakllarda amalga oshiriladiki, biz ularni
dars o’tish, ekskursiya, amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari, maruza, seminar,
diktant, nazorat testi va boshqalar tarzida tushunamiz. Fizika darslari jarayonida
yangi pedagogik texnologiyaning bir qator tamoyillari mavjud bo’lib, darsning
umumiy maqsadidan kelib chiqqan holda qiziqarli dars tashkil etish, test
savollari asosida o’quvchining bilimini sinab ko’rish, muammoli vaziyatlar
asosida savol-javoblar tariqasida dars o’tish va boshqalardan iborat. Dars
jarayonida bolani zo’riqtirmaslik, uning yoshini hisobga olgan holda turli
usullardan foydalanish o’qituvchi-pedagogning bilishi zarur bo’lgan
xususiyatdir. Pеdаgоgik tехnоlоgiya tushunchаsining qo’llаnilishi bu аsоsiy
e’tibоrni fаqаt tа’lim jаrаyonini sаmаrаli tаshkil etishgаginа qаrаtilmаy, bаlki
hаm tа’lim, hаm tаrbiya jаrаyonining sаmаrаdоrligini tа’minlаshgа birdеk
хizmаt qilаdi.keyingi vaqtda o’qitishning yanada takommilashtirish maqsadida
hatoki elektron darsliklarni yaratish texnologiyalari ishlab chiqilmoqda.Bunda
o’qituvchilarni bilim berish samaradorligi ham yanada ortadi.Bu talabalar uchun
ham o’qituvchilar uchun ham juda qulay bo’lib, labaratoriya sharoitida bajara
olmagan labaratoriyalarni elektron tarzda bajarib kerakli tushunchalarga va
ko’nikmalarga ega bo’lishlari mumkin.
Mandat – ob’ektdan foydalanish va uning ustida ruxsat etilgan amallarni 
bajarish yo‘lini aniqlovchi ko‘rsatkich turi. 
Mandate -

344
operations allowed over it.
Мандатное управление доступом - концепция (модель) доступа
субъектов к информационным ресурсам по грифу секретности, разрешенной
к
пользованию
информации, определяемому
меткой
секретности
/конфиденциальности/.
Foydalanishni mandatli boshqarish –
- maxfiylik (konfidensiallik) belgisi
orqali aniqlanuvchi maxfiylik grifi bo‘yicha axborotdan foydalanishga pyxcat
etilgan sub’ektlarning axborot resurslaridan foydalanish konsepsiyasi (modeli).
Mandate management access - the concept (model) of access of subjects to
information resources on the security classification of information allowed for
using determined by a tag of privacy/confidentiality/.
Маскарад - попытка получить доступ к системе, объекту или
выполнение других действий субъектом, не обладающим полномочиями на
соответствующее действие и выдающим себя за другого, которому эти
действия разрешены.
Maskarad – tegishli harakatlarni amalga oshirishga vakolatlari bo‘lmagan
subektning o‘zini boshqa vakolatli shaxs deb ko‘rsatib, u shaxs nomidan
harakatlarning imkoniyatlariga va imtiyozlariga ega bo‘lishga urinishi.
Masquerade - attempt to get access to system, object or performance of
other actions by the subject which isn't possessing powers on the corresponding
action and giving out for another to which these actions are allowed.
Матрица доступа - таблица, отображающая правила доступа
субъектов к информационным ресурсам, данные о которых хранятся в
диспетчере доступа. Eще- таблица, отображающая правила разграничения
доступа.
Foydalanish matritsasi - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich...

345
aks ettiruvchi jadval; Yana - foydalanishni cheklash qoidalarini aks ettiruvchi
jadval.
Access matrix – the table displaying rules
of access of subjects to
information resources, given about which are stored in the dispatcher of access.
Also, the table displaying rules of differentiation of access.
Матрица полномочий - таблица, элементы которой определяют права
(полномочия,
привилегии)
определенного
объекта
относительно
защищаемых данных.
Vakolatlar matritsasi –elementlari muayyan ob’ektning himoyalanuvchi
ma’lumotlarga nisbatan huquqlarini (vakolatlarini, imtiyozlarini)
belgilovchi
jadval.
Privilege matrix - the table, which elements define the rights (powers,
privileges) a certain object from nositelno protected data.
Менеджмент риска — полный процесс идентификации,
контроля,
устранения или уменьшения последствий опасных событий, которые могут
оказать влияние на ресурсы информационно-телекоммуникационных
технологий.
Xavf-xatar menedjmenti — axborot-telekommunikatsiya
texnologiya
resurslariga ta’sir etishi mumkin bulgan xavfli xodisalar okibatlarini
identifikatsiyalashning, nazoratlashning, bartaraf etishning
yoki kamaytirishning
to‘lik jarayoni.
Risk management — full process of identification, control, elimination or
reduction of consequences of dangerous events which can have impact on
resources of information and telecommunication technologies.
Модель нарушителя правил доступа - абстрактное описание
нарушителя правил доступа к информационному ресурсу. Примерами
моделей нарушителя правил доступа являются
такие программы как
346
троянский конь, логическая бомба, компьютерный вирус и другие.
2. Quyidagi bulutli joylashtirish modellaridan qaysi biri narx va sifat jihatidan eng maqbul hisoblanadi?

|
2. Quyidagi bulutli joylashtirish modellaridan qaysi biri narx va sifat jihatidan eng maqbul hisoblanadi?
|
Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 15,72 Kb. | | #106180 |
Bog'liq test 3
Test
1.Instagram – kompaniyasi qaysi bulut texnologiyasidan foydalanadi.......................
A) AWS B) Salaesforce.com C) Google Cloud D) Microsoft Azure
2. Quyidagi bulutli joylashtirish modellaridan qaysi biri narx va sifat jihatidan eng maqbul hisoblanadi? Umumiy bulut B) Gibrid bulut C) Shaxsiy bulut D) barchasi to’g’ri 3. Umumiy bulut nima? Faqat umumiy kompyuterlardan foydalanish mumkin bo`lgan bulutli xizmat Ommaviy kompaniyaga tegishli, boshqariladigan va nazorat qilinadigan bulutli muhit Mahalliy ma`lumotlar markazi Internet orqali kirish mumkin bo`lgan ko`p foydalanuvchili bulutli muhit
4. Qaysi arxitektura darajasi bulutli hisoblashda orqa tomon sifatida ishlatiladi? A) IoT B) Mijoz C) Bulut D) Kanalli
5. Bulutli hisoblash toifasiga nima kirmaydi? A) Infratuzilma xizmat sifatida (IaaS) B) Platforma xizmat sifatida (PaaS) C) Fayllar xizmat sifatida (FaaS) D) Xizmat sifatida dasturiy ta`minot (SaaS)
6. Qaysi texnologiyalar Global va simsiz WAN tarmoq turlari hisoblanadi? A) UWB B) Ethernet, Wi-Fi C) GSM, GPRS, LTE D) ZigBee, Bluetooth
7. Bulutli hisoblash nima? A) Ish stollarini tashkil qilish usuli B) Foydalanuvchi so`rovi bo`yicha kirish mumkin bo`lgan hisoblash resurslari C) Mijoz munosabatlari deklaratsiyasi D) Qattiq diskda kam joy egallaydigan engil dastur
8. Quyidagi mulohazalardan qaysi biri to`g`ri? A) Bulutli hisoblash foydalanuvchilar va ishlab chiquvchilar uchun yangi imkoniyatlar ochadi B) Bulutli hisoblash tarmoqning rivojlanishini sekinlashtiradi C) Xizmat ko`rsatish darajasi bo`yicha kelishuvlar (SLAs) – ixtiyoriy D) Bulutli hisoblash apparat litsenziyalashiga ta`sir qilmaydi
9. Amazon Web Services bulutli hisoblashni tarqatish modelining qaysi turi hisoblanadi? A) Uskuna xizmat sifatida B) Platforma xizmat sifatida C) Infratuzilma xizmat sifatida D) Xizmat sifatida dasturiy ta`minot
10. O`zbekistonda bulutli texnologiyalarning rivojlanishiga asosiy to`siqlar nimada? A) To`lov tizimi kam rivojlangan B) Bulutli xizmatlarni tashkil qilish uchun zarur dasturiy ta`minot mavjud emas C) O`zbekiston bo`ylab infratuzilma va aloqa kanallarining sig`imi yetarli emas D) Access texnologiyasi bulutli xizmatlardan foydalanishga ruxsat bermaydi
|
| |
Figure 1. Comprehensive model of the ILS architecture

Искусственный интеллект, методы и технологии информационной безопасности
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
584
Intelligent Learning System are significant, including improved student
engagement, higher retention rates, and better academic performance.
As this technology continues to evolve and improve, it has the potential to
transform the way we teach and learn, making education more accessible,
personalized, and effective. However, it is important to also consider the ethical
implications of using such systems, including issues related to data privacy, bias,
and transparency.
References
1. Selinger, M., Sepulveda, A., & Buchan, J. (2013). Education and the
internet of Everything, Cisco Consulting Services and Cisco
EMEAR Education Team.
2. Bektudiev S.Sh., (2023). Smart educational architecture based on
the internet of things (IoT) technology, Engineering problems and
innovations.
3. FA Alisherov, SQ Iskandarov, S Sh Bekturdiyev, OK Khujaev.
(2021) Development of methods for assessing the performance of
teachers using of TUIT-LMS data. Journal of Physics: Conference
Series doi:10.1088/1742-6596/1889/5/052015
СОВРЕМЕННЫЕ МЕТОДЫ АУТЕНТИФИКАЦИИ -
Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

973
ўсмир енгил атлетикачиларнинг жисмоний тайёргарлиги динамикаси // “Фан-
спортга” илмий назарий журнал. – Тошкен, 2018, №2. 13-15 б. [13.00.00№16]
5. Абдуллаев М.Ж. О некоторых особенностях кинематики метания
диска с места // Система менеджмента качества в вузе:
здоровье,
образованность, конкурентоспособность. Сб. науч. тр. VII Междунар. науч. -
практ. конф., 2018, С. 7-10.
6. Абдуллаев
М.Ж. Физкультурно-оздоровительные подходы в
процессе физического воспитания студентов вузов // Система менеджмента
качества в вузе: здоровье, образованность, конкурентоспособность. Сб. науч.
тр. VII Междунар. науч. - практ. конф., 2018, С. 10-14.
7. Абдуллаев М.Ж. Swot-анализ в
структуре информационных
технологий физического воспитания // Система менеджмента качества в вузе:
здоровье, образованность, конкурентоспособность. Сб. науч. тр. VII
Междунар. науч. - практ. конф., 2018, С. 14-18.
8. Абдуллаев М.Ж. Взаимосвязь физическоо и
психического развития
детей в процессе физического воспитания. // Журнал. Вестник интегративной
психологии. Ярославл, 2018. №17. 10-13 б. [13.00.00№23].
9. Анисимова М.В. Занимаясь оздоровительной аэробикой, Физическая
культура в школе. 2004, №6 29 с.
10. Абдуллаев М.Ж., Олимов М.С., Тўхтабоев Н.Т.
Енгил атлетика ва
уни ўқитиш методикаси. Дарслик. “Баркамол файз медиа” нашриёти
Тошкент-2017 й. 620 бет.
11. Волков Л.В. Теория и методика детского и юношеского спорта.
Киев Олимпийская литература. 2002. – 290 с.;
12. Губа В.П., Квашук П.В., Никитушкин В.Г. Индивидуализация
подготовки юных спортсменов. - Москва: ФиС, 2009. - 76 с.;
13. Система подготовки спортивного резерва/ Под общ. Ред. В.Г.
Никитушкина - М., 1994. -319 с.
Qisqacha xulosalar - O‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “sirtqi” fakulteti “Iqtisodiyot

|
O‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “sirtqi” fakulteti “Iqtisodiyot
|
bet | 7/7 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 435,2 Kb. | | #158046 |
Bog'liq Sanoat ishlab chiqarishi sifat ko‘rsatkichlari tizimida tannarxning roli va tutgan o‘rni.Qisqacha xulosalar
1. Mahsulot tannarxi sanoat korxonalari faoliyatining muhim ko’rsatkichlaridan biri bo’lib, u mahsulot ishlab chiqarish va uni sotishga sarflangan mablag’lardan tashkil topadi. Shu sababli mahsulot tannarxini arzonlashtirishning ahamiyati beqiyosdir. Uni pasaytirish foyda (daromad)ning oshishiga, narxlarning pasayishiga imkoniyat yaratib beradi.
2. Foyda (daromad) korxona (firma) faoliyatini umumlashtiruvchi ko’rsatkichdir. U moddiy ishlab chiqarishda yaratilgan sof daromadning bir qismi bo’lib, davlat budjeti daromadlarining shakllanishida asosiy manbalardan biri bo’lib hisoblanadi.
3. Ishlab chiqarish rentabelligi sanoat ishlab chiqarishi, uning tarmoqlari va korxonalarning iqtisodiy samaradorligini ifodalovchi muhim ko’rsatkichlardan biri bo’lib hisoblanadi. Hozirgi vaqtda rentabellik darajasini aniqlashning bir necha usuli mavjud bo’lib, ular korxonaning xo’jalik faoliyatini baholovchi vosita (instrument) vazifasini o’taydi.
Adabiyotlar ro‘yxati:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar
strategiyasi to‘g‘risida”gi 07.02.2017 yildagi PF-4947-son Farmoni
2. Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. –T.: O‘zbekiston, 2017. 488-b.
3. Mirziyoyev Sh.M.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlisga murojaatnomisi. // Xalq so‘zi. 2017 yil 23 dekabr.
4. Ortiqov A. «Sanoat iqtisodiyoti». O‘quv qo‘llanma. – T.: TDIU, 2006 – 220 bet.
5. O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 1 jild. – T.: «Davlat ilmiy nashriyoti», 2000. – 288 bet
6. To‘xliyev N. O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyoti .– T.: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi. 1998. – 240 bet.
7. Gaibnazarova Z.T. Innovasion investisiyalashtirish samaradorligini oshirish.- T.: ToshDTU, 2013.-124 b.
8. O‘zbekistonda mehnat va bandlik. Statistik to‘plam. O‘zbekiston Respublikasi Statistika Qo‘mitasi. Toshkent 2016. 144 bet.
9. O‘zbekiston Sanoati. Statistik to‘plam. O‘zbekiston Respublikasi Davlat Statistika Qo‘mitasi. Toshkent 2016. 144 bet.
|
| |
Foyda va uni maksimallashtirish - O‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “sirtqi” fakulteti “Iqtisodiyot

|
O‘zbekiston milliy universitetining jizzax filiali “sirtqi” fakulteti “Iqtisodiyot
|
bet | 3/7 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 435,2 Kb. | | #158046 |
Bog'liq Sanoat ishlab chiqarishi sifat ko‘rsatkichlari tizimida tannarxning roli va tutgan o‘rni.3. Foyda va uni maksimallashtirish
Sanoat va uning barcha bo’g’inlari ishini tavsiflovchi muhim sifat ko’rsatkichlaridan biri foyda va rentabellikdir. Foyda bozor munosabatlarining muhim kategoriyasi sifatida iqtisodiyotda, ma’lum funksiya (vazifa)larni bajaradi:
-ishlab chiqarish faoliyatining natijasidan olingan iqtisodiy samarani tavsiflaydi, chunki u so’nggi moliyaviy natijani ifodalaydi;
-turli darajadagi budjetlarni shakllantiradi;
-xodimlarning manfaatlarini himoya qiladi va bu borada iqtisodiy dastak va stimul rolini o’ynaydi;
-ilmiy – texnikaviy, tashkiliy va ijtimoiy ishlarni amalga oshirishga imkoniyat beradi.
Foyda sanoat, tarmoq va korxonaning hamma ishlab chiqarish xo’jalik faoliyati natijalarini umumlashtiruvchi ko’rsatkichdir. Balansdagi foyda yoki foydaning umumiy summasi – korxona balansidagi mavjud ishlab chiqarish va ishlab chiqarishdan tashqari, xo’jaliklarning moliya-xo’jalik faoliyatlari natijasida olingan foyda summasidir . Foydaning umumiy summasi tovar mahsulotini sotishdan, ishlab chiqarishdan tashqari, bajarilgan ishlar va xizmatlardan olingan daromadlardan, korxona yordamchi xo’jaliklarining mahsulotlarini sotishdan olingan daromadlardan, realizatsiyadan tashqari, foyda va uy-joy kommunal xo’jaligi, har xil jarimalar, penya va hokazolardan tashkil topadi.
Xo’jalik yurituvchi subyekt faoliyatining moliyaviy natijalari foydaning quyidagi ko’rsatkichlari bilan tavsiflanadi:
-mahsulotni sotishdan olingan yalpi foyda (YaF), bu sotishdan olingan sof tushum bilan sotilgan mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi o’rtasidagi tafovut sifatida aniqlanadi:
YaF = SST – MIT,
bu yerda: YaF – yalpi foyda; SST – sotishdan olingan sof tushum;
MIT – sotilgan mahsulotning ishlab chiqarish tannarxi;
Asosiy faoliyatdan ko’rilgan foyda – bu mahsulotni sotishdan olingan yalpi foyda bilan davr xarajatlari o’rtasidagi tafovut va qo’shimcha asosiy faoliyatdan ko’rilgan boshqa daromadlar yoki minus boshqa zararlar sifatida aniqlanadi:
|
| |
-jadval 
Krezolni vinillash jarayoni kinetik natijalari

52
Reaktsiya
harorati,
0
C
Reaktsiya davomiyligi, soat
unum
%
60
1
2
3
4
12,8
18,9
23,8
20,9
75
1
2
3
4
20,8
22,7
23,4
21,5
85
1
2
3
4
22,1
24,6
26,3
25,8
100
1
2
3
4
10,8
9,3
6,2
5,2
Olingan tajriba natijalariga ko‘ra, harorat mahsulot unumiga sezilarli ta`sir
ko‘rsatishi aniqlandi. Barcha hollarda olinayotgan
mahsulotning unumi vaqt va
haroratga bog‘liq holda oshadi. Reaksiya davomiyligi 4 soat bo‘lganda haroratni
35 dan 85
0
C gacha ko‘tarilganda, mahsulot unumi
ham mos ravishda oshib
kamayishi kuzatildi. Haroratning yanada ko‘tarilishi reaksiyaning nisbatan
sekinlashtiradi va 100
0
C dan yuqorida mahsulot unumi 5 % dan oshmasligi qayd
etildi.
Fenoldagi
singari o,m,p-krezollarning vinillash reaksiyasida erituvchi,
harorat va vaqt ta`siri tadqiq qilindi (
2-Jadval).
53
2-Jadval
F
eno
llarning
mi
qdori,
gram
m
Vinilat
set
ilen,
lit
r
MON, %
Er
it
uvchi m
iqdo
ri
,
ml
N
2
O, m
l
Harorat
, °S
Vaqt
, s
oat
Unum
, %
Para-krezol
3
KON,
30
DMSO
70
25
1
32
4
KON,
40
DMSO
60
25
2
48
5
KON,
50
N
2
O
50
25
3
79
Jadval natijalariga e’tibor beriladigan bo‘lsa,
krezollarning ham vinillash
reaksiyasi erituvchi, harorat va vaqt ta`sirida unumning o‘zgarishiga olib keladi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. V.N.Axmedov, B.Olimov, SH.Nazarov “Bir va ko‘p atomli fenollar”, Buxoro:
“Durdona”, 2021 y 80 b.
2. В.М. Сутягин, А.А. Ляпков “ Общая химическая технология полимеров”,
Томск: Изд-во Томского политехнического университета, 2010. – 208 с.
3. Л.Н. Собенина, Д.Н. Томилин, Б.А. Трофимов. “С-этинилпирролы: Синтез и
реакционная способность”, Успехи химии -2014, -т. 83 вып. 6. С. 475-501.
4. Ш. Назаров, Б.Олимов “Винилацетилен
асосида фенолларнинг винил
эфирлари синтези”, Материалы международной научной конференции
«Инновационные
решения
инженерно-технологических
проблем
современного производства» 3 том. 14-16 ноября 2019 г., Бухара, с.37.
54
YUKSAK MA’NAVIYATLI AVLOD - UCHINCHI RENESSANS
BUNYODKORLARI
D.N. Tag‘oyeva
BuxDUPI oʻqituvchisi
A.M. Kurbanovna
BuxDUPI talabasi
Annotatsiya. Bugungi kunda yurtimizda
davlatimiz rahbari Shavkat
Miromonovich Mirziyoyev tomonidan musiqa san’atiga katta e’tibor berilmoqda.
Mazkur maqolada musiqa madaniyati bugungi kunda jamiyatimizda qay darajada
o‘rin tutganligi va 3- renessans davrida yoshlarni yuksak ma’naviyatli
qilib
tarbiyalashda musiqa madaniyatining o‘rni haqida atroflicha so‘z yuritilgan.
Diniy ekstremizm nima, u qanday paydo bo’ldi?

|
Diniy ekstremizm nima, u qanday paydo bo’ldi?
|
bet | 2/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotm
Diniy ekstremizm nima, u qanday paydo bo’ldi? Terrorizm insoniyat jamiyati rivojlanishinig kapitalizmgacha bo’lgan davri. Buyuk fransuz inqilobi bilan bevosita bog’liq bo’lgan feodolizmdan kapitalizmgacha o’tish davri, bir qator Yevropa davlatlarida monarxiya tuzumi bilan kurashish, shuningdek, burju demokratiyasi qaror topish davrining tarixiy, ijtimoiy-siyosiy hodisasi sifatida o’rganish kerak. Terrorizm insoniyat jamiyati rivojlanishinig kapitalizmgacha bo’lgan davri. Buyuk fransuz inqilobi bilan bevosita bog’liq bo’lgan feodolizmdan kapitalizmgacha o’tish davri, bir qator Yevropa davlatlarida monarxiya tuzumi bilan kurashish, shuningdek, burju demokratiyasi qaror topish davrining tarixiy, ijtimoiy-siyosiy hodisasi sifatida o’rganish kerak. XX asrning 60-yillaridan boshlab, terrorizmning eng daxshatli turi avj oldi. Bu diniy ekstremizmdir. Bu dinni niqob qilib olib, o’zlaricha islom davlatini tuzamiz deb, odamlarga ta’sir o’tkazish turli qo’poruvchilik haraktlarini olib borishdir. Diniy ekstremizm nima, u qanday paydo bo’ldi degan savol tug’iladi. Bu savollarga O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdug’anievich Karimov xulosalaridan javob topamiz: “Jamiyat hayotining bir qismi bo’lgan din, ijtimoiy hayotning boshqa sohalari bilan muqarrar ravishda munosabatda bo’lgan. Ularga ta’sir ko’rsatgan va o’zi ham boshqa sohalarning ta’siriga duch kelgan. Hozir mavjud bo’lib turgan diniy tartiblarning ko’pchiligi ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy burilishlar, tangliklar davrida shakllanganligi bejiz emas. Shu tariqa din insoniyat tarixining turli davrlarida siyosat bilan ozmi ko’pmi ochiq oydin munosabatg kirishgan. Ko’pincha undan siyosiy va ba’zan bir taraflama, tor maqsadlarda foydalanib kelingan. Afsuski insoniyat tarixida diniy ongning ajralmas qismi bo’lgan odamlardagi e’tiqoddan faqat bunyodkor kuch sifatida emas balki vayron qiluvchi kuch, hatto fanatizm(o’ta ketgan mutaasiblik) sifatida foydalanganligini ko’rsatuvchi misollar ko’p. fanatizmning o’ziga xos xususiyati va ko’rinishlari avvalambor o’z dinini haqiqiyligiga o’ta qattiq ishonish, bishqa diniy e’tiqodlarga murosasiz munosabatda bo’lishdan iboratdir. Aynan fanatizm illatiga yo’liqqan odamlar yoki ularning guruhlari jamiyatda beqarorlik to’lqinini keltirib chiqarishga qodir bo’ladilar. Ustiga-ustak ommaviylik unsuri muayyan bir xatti-haraktlar uchun shaxsiy javobgarlik hisini yo’qotib yuboradi, harakatga “omma”, “xalq” harakati tusini beradi.
|
| |
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja

|
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja
|
bet | 1/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotm
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
UNIVERSITETI
Hayot faoliyati xavfsizligi fanidan
Mustaqil Ish.
Guruh: 110-21.
Bajardi: Qandiyorov Xurshid
Tekshirdi: Abdullayeva Surayo
Toshkent – 2023.
52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar.
Reja:
Terrorizmning paydo bo’lishi.
Terrorizmning davlat va fuqarolarga tahdidi va ta’siri.
Xalqaro terroristik tashkilotlar.
O’zbekiston va xorijiy davlatlar qonunchiligida terrorizmga qarshi kurash masalasining huquqiy tartibga solinishi.
Terrorizm muammosi XX asrning oxiri, ayniqsa uning so’nggi 10 yilida xalqaro jamoatchilikni qattiq tashvishga solib qo’ydi Terrorizm bu – ma’lum siyosiy maqsadlarga erishishga yo’naltirilgan, tinchlikka, fuqarolar xavfsiligiga va hayotiga zo’ravonlik ishlatish, yoki, uni qo’llash xavf xatarini tug’diradi. 2000-yil 15-dekabrda qabul qilingan O’zbekiston Respublikasining “Terrorizmga qarshi kurash to’g’risidagi” qonunida terrorizmga “Xalqaro munosabatlarni murakkablashtirish, dalatning suverentini, hududiy yaxlitligini buzish, xavfsizligiga putur yetkazish, urush va qurolli mojarolar chiqarish, ijtimoiy siyosiy beqarorlashtirish, aholini qo’rqitish maqsadida davlat organlarini xalqaro tashkilotlarni, ularning mansabdor shaxslarini, jismoniy va yuridik shaxsning biror bir faoliyatini amalga oshirishdan tiyilishga majbur qilish uchun zo’rlik, kuch ishlatish, shaxs yoki mol-mulkka xavf tug’diruvchi boshqa qilimishlar, ularni amalga oshirish tahdidi, shuningdek terrorlichilik tashkilotlarining mavjud bo’lishini, ishlab turishini, moliyalashtirishni ta’minlashga, terrorchilik harakatlarini tayyorlash va sodir etishga, terrorchilik tashkilotlariga, ularning faoliyatida ishtirok etayotgan shaxslarga bevosita yoki bilvosita har qanday mablag’-vositalar va resurslar berish, yoki yig’ishga, boshqa xizmatlar ko’rsatishga qaratilga faoliyat” tarzida ta’rif berladi.
|
| |
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja - bet 9

|
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja
|
bet | 9/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotmTerrorizm bilan kurashish sohasidagi xalqaro hamkorlik to’g’risida gap borganda O’zbekiston tashabbusi bilan tuzilgan “6+2guruhi” deb nomlangan guruhni ham eslash kerak. Shu o’rinda Preziddentimiz Islom Karimovning 2001-yil 11-sentabridagi voqealardan so’ng bayonotidagi ayrim fikrlarni keltiramiz “Bugun biz butun insoniyatga tahdid solib turgan bu illatga barham berish borasidagi kurashdan hech qanday davlat chetda qolmasligi tabiiy. Jahondagi yuzdan ortiq davlatning mazkur masla bo’yicha o’z fikri qat’iy pozitsiyasini bayon qilgani ham haqiqatni tasdiqlaydi. Bugun terrorizmga qarshi tashkil qilinayotgan koalitsiyasi safiga o’zining siyosiy tuzumi va qarashlaridan qat’iy nazar turli davlatlar, shu jumladan barcha yetkchi arab va musulmon jamoatlari qo’shilayotgani e’tiborga sazovordir. Bunday kuchlar va davlatlarni birlashtirayotgan xalqaro hamjamiyatning qatiyatligi tobora mustahkamlanib bu kurash xalqaro tus olib borishiga hech qanday shubha qolmayapti. Gap shundaki terrorizm tahdid mavhum tushuncha emas, balki xalqaro terrorizmning o’z oldiga qo’ygan siyosiy maqsadlariga erishish uchun jahondagi mavjud tartibni beqarorlashtirish, xalqaro, mintaqaviy va milliy xavfsizlikka tajovvuz qilish orqali reja va niyatlarini amalga oshirish yo’lidagi harakatlardir. Buning uchun esa “Hizbchilar” va ularga o’xshash diniy ekstremistik oqimlar domiga tushib qolganlarga qarshi jamoatchilik fikrini shkllantirish ayniqsa mahallalar, fuqarolarning o’zini-o’zi boshqarish organlari bilan hamkorlikda ishlashni kuchaytirish kerak. Buning uchun esa “Hizbchilar” va ularga o’xshash diniy ekstremistik oqimlar domiga tushib qolganlarga qarshi jamoatchilik fikrini shkllantirish ayniqsa mahallalar, fuqarolarning o’zini-o’zi boshqarish organlari bilan hamkorlikda ishlashni kuchaytirish kerak. Prezidentimiz Islom Karimov bu oqimning barqarorlikka tahdid solayotgani to’g’risida gapirib, xalqimizning tabiatiga mutlaqo yot bo’lgan siyosiy, diniy ekstremizm, aqidaparastlik va boshqa yovuz oqimlarning mintaqamizga kirib kelishi, tarqalishi, tinchlik va osoyishtalikka xavf tug’dirishini odamlar ongiga chuqur singdirib ta’kidlagani bejiz emas.
|
| |
O’zbekiston va xorijiy davlatlar qonunchiligida terrorizmga qarshi kurash masalasining huquqiy tartibga solinishi

|
O’zbekiston va xorijiy davlatlar qonunchiligida terrorizmga qarshi kurash masalasining huquqiy tartibga solinishi
|
bet | 7/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotmO’zbekiston va xorijiy davlatlar qonunchiligida terrorizmga qarshi kurash masalasining huquqiy tartibga solinishi. O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Abdug’aniyevich Karimov II chaqiriq Oliy Majlisning uchinchi sessiyasida so’zlagan nutqida “Bizning yurtimiz bugungi kunda yon atrofimizda vujudga kelgan vaziyatdan foydalanib o’zining uzoqqa mo’ljallangan yovuz maqsadlarini amalga oshirishga urinayotgan turli ekstremistik aqidaparastlik markazlarining g’arazli intilishlari qaratilgan hududga aylanib qolmoqda” ta’kidlagan edi. Bu “Terrorizmga qarshi kurash to’g’risidagi” qonun loyihasini ishlab chiqishga asosiy turtki bo’lgan edi. Qonun loyihasida terrorizmga qarshi kurashning tamoyillarini belgilashda “BMT VIII kongresining jinoyatchilikni ogohlantirish va huquqbuzarlar bilan munosabatda bo’lish bo’yicha materiallardagi” davlatlarning jinoyat qonunchiligia tegishli qonunlarning o’xshashligini ta’milashga ko’maklashish, garchi shu bilan birga davlatlar o’rtasida nizolar kelib chiqishi mumkinligini ogohlantirishi uchun milliy qonunchilikning haddan ortiq kengayib ketishini oldini olishga amal qilish mazmunidagi tavsiyalari inobatga olindi. Qonunning maqsadi terrorizmga qarshi kurash sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat bo’lib asosiy vazifalari etib shaxs, jamiyat va davlatning terrorizmdan xavfsizligini ta’minlash, davlat suverenteti va hududiy yaxlitligini himoya qilish, fuqarolar tinchligi va milliy totuvlikni saqlashdan iborat. Qonun “Umumiy qoidalar”, “Davlat organlarining terrorizmga qarshi kurash sohasidagi vakolatlari”, “Terrorchikka qarshi operatsiyaning o’tkazilishi”, “Terrorchilik oqibatida yetkazilgan zararni qoplash” va “Jabrlangan shaxslarning Ijtimoiy reabilitatsiyasi” hamda “Terrorizmga qarshi kurashda ishtirok etayotgan shaxslarning huquqiy va ijtimoiy hioyasi” deb nomlanuvchi 5 bo’lim va 31 moddadan iborat. Qonun “Umumiy qoidalar”, “Davlat organlarining terrorizmga qarshi kurash sohasidagi vakolatlari”, “Terrorchikka qarshi operatsiyaning o’tkazilishi”, “Terrorchilik oqibatida yetkazilgan zararni qoplash” va “Jabrlangan shaxslarning Ijtimoiy reabilitatsiyasi” hamda “Terrorizmga qarshi kurashda ishtirok etayotgan shaxslarning huquqiy va ijtimoiy hioyasi” deb nomlanuvchi 5 bo’lim va 31 moddadan iborat.
|
| |
Замонавий - download

Qidiruv: Замонавий
Компьютернинг замонавий техник ва дастурий таъминоти а. Авлоний номидаги миллий-тадқиқот институти
Eшнинг тeзлиги 1- пағонадаги кeшдан кичик бўлсада хотира хажми каттароқ бўлади; 3- пoғонада турган кeш тeзлиги энг паст бўлсада хотира хажми катта. Лeкин шу 3- пoғонадаги кeш билан маълумот алмашиш тeзлиги энг паст бўлсада Опeратив хотираникидан анча
0,8 Mb.
4
o'qib
1
2
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Literature review - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

Literature review.
67
The earliest known critic of the play was diarist Samuel Pepys, who wrote in 1662:
“It is a play of itself the worst that I ever heard in my life.”
Poet John Dryden wrote 10 years later in praise of the play and its comic character
Mercuito: “Shakespeare show’d the best of his skill in his Mercuito and he said
himself that he was forced to kill him Act 3, to prevent being killed by him.
Publisher Nicholas Rowe was the first critic to ponder the theme of the play, which
he saw as the just punishment of the two feuding families.
In mid-century, writer Charles Gildon and philosopher Lord Kames argued that the
play was a failure in that it did not follow the classical rules of drama: the tragedy
must occur because of some character flaw, not an accident of fate.
Conclusion. Generally, “Romeo and Juliet” has become a masterpiece of
William Shakespeare, showing its uniqueness in terms of its structure, own style
and, especially characters. The hero and heroines possess that characteristic which
A.C.Bradley recognized in Shakespeare’s great tragic heroes, “a fatal tendency to
identify the whole being with one interest, object, passion or habit of mind”, a
tragic quality of characters “which also his greatness”, so that his virtues “help to
destroy him”. Those qualities which distinguish Romeo and Juliet from all the
other Montagues and Capulets-their transcendent love, their altruistic courage, the
tenderness of their affections, their impulse to be intensely and defiantly
themselves enable them to live more generously for a few hours than other
accomplish in a lifetime. Their brief association is both their doom and their
triumph.
References:
1.Brian Phillips, Brian Gatten, Julie Blattberg. “Sparknotes”. The USA 2002.
2.John Wilders. “Introduction to Romeo and Juliet”. Copyright 1978 by the
Broadcasting Corporation.
3.Seward, James H. “Tragic vision in Romeo and Juliet” . Washington press, 1973.
4.William Shakespeare. “Romeo and Juliet”. Spark Publishing, 2003.
|
ADABIYOTLAR - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

43
изоҳли луғати. – Тошкент:
Turon zamin ziyo, 2016. – 359 б.
7.
Шомақсудов Ш., Долимов С. Кенг уйнинг келинчаги. – Тошкент,
1961. – 224 б.
8.
Шомақсудов Ш., Шораҳмедов Ш. Ҳикматнома. – Тошкент: Совет
Ўзбек Энциклопедияси Бош редакцияси, 1990. – 526 б.
9.
http://amuziyo.uz
10.
http://library.ziyonet.uz
GLOBALLASHUV JARAYONIDA MILLIY O‘ZLIKNI ANGLASH
Sh.B. Murtozayev
BuxDUPI o‘qituvchisi
B.A. Axtamov
BuxDUPI talabasi
Vatanimizning mustaqillikka erishuvi butun insoniyat hayotida behad
murakkab muammolar ko‘ndalang bo‘lgan va tub
burilishlar boshlangan juda
murakkab davrga to‘g‘ri keldi. Tarixning kengroq vaqt o‘lchamida qaralsa, bu
aslida XX asr avvalida boshlangan tarixda misli ko‘rilmagan siyosiy to‘ntarishlar,
alg‘ov-dalg‘ovlar, haddan ziyod tezkor ilmiy va texnologik olg‘a siljishlar, tabiatga
qarshi ayovsiz “hujum”ning jadallashuvi, demografik portlash kabi ulkan va keng
miqyosli o‘zgarishlarning tarkibiy qismlaridan biri bo‘ldi. Individual tasavvurga
ko‘ra atigi yuz yil oldin bu o‘zgarishlarning ko‘pi tabiiy va progressiv deb
hisoblangan, murakkabligi va salbiy tomonlari ko‘pchilikka ko‘rinmagan,
ko‘ringanida ham insoniyatning ko‘pchilik qismi nazdida bu
hol ularning shaxsiy
hayotidan tashqarida, qayerdadir boshqa yoqlarda, ularga bog‘liq bo‘lmagan
obyektiv qonuniyatlar tufayli sodir bo‘lyotganday edi.
Ulardan asosiylari sifatida bugungi kunda quyidagilarni ajratib ko‘rsatish
mumkin:
- harbiy,
-
ijtimoiy,
44
- iqtisodiy,
- informatsion (axboriy),
- mafkuraviy,
- ilmiy,
- madaniy,
- milliy xatarlarni ajratish mumkin. Biz o‘z ishimizda
globallashuvning faqat
ma’naviyat bilan bog‘liq tomonlari haqida fikr yuritishni maqsad qilib olganimiz
bois qolgan xatarlar masalasiga to‘xtalmaymiz.
Milliylikka tahdid. Yuqorida sanab o‘tilgan xatarlardan saqlanishning
asosini milliy o‘zlikni
anglash
37
tashkil etadi. Zero, o‘zlikni bilmay o‘zlikni
himoyalash ma’noga ega emas (tavtologiya). Lekin hozirgi davrda o‘zlikni
anglashning o‘zi ham oson kechmayapti. Chunki, atigi o‘ttiz yil oldin biz yagona
sovet “oilasi” tarkibida edik, milliy o‘zligimiz uzoq “uyqu” holatida bo‘lgan edi.
Endilikda o‘tgan 70 yil mobaynida unutgan milliy o‘zligimizni
qayta kashf
etmoqdamiz. Bu oson va tez kechadigan jarayon emas. U katta ma’naviy va
moddiy safarbarlikni taqozo etmoqda. Boz ustiga, yuqorida ta’kidlaganimizday,
“ommaviy madaniyat” va globallashuv niqoblari ostida aslida milliy qadriyatlar
tizimini o‘zgartirish, ularni yo‘qotish jarayonlari ham ketmoqda.
Bu jarayonlarga
qarshi turish borasida juda katta ishlar qilindi va qilinmoqda. Hozirgi vaqtda
mamlakatimizda yana bir muhim Uyg‘onish jarayoni kechmoqda.
“Yangi
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja - bet 8

|
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja
|
bet | 8/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotmTerrorizmga qarshi kurashni amalga oshirishda davlat boshqaruv organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, fuqarolarning o’zini-o’zi boshqarish organlari, jamoat birlashmalari, korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, mansabdor shaxslar, fuqarolar ko’maklashishlari zarurligi 6-moddada belgilab qo’yilgan. Terrorizmga qarshi kurashish, O’zbekiston Resbublikasi Milliy Xavfsizlik Xizmati, Ichki Ishlar Vazirligi, Davlat chegaralarini himoya qilish qo’mitasi, Davlat bojxona qo’mitasi, Mudofaa hamda Favqulotda Vaziyatar Vazirligi amalga oshiradi (8-modda). Jumladan Favqulotda Vaziyatlar Vazirligi favqulotda vaziyatlardan aholini muhofaza qilish, terrorchilar harakat qilayotgan zonada joylashgan alohida, muhim, toifalangan va boshqa obyektlar barqaror ishlashini, shuningdek terrorchilik oqibatlarini tugatish yuzasidan vazirliklar davlat qo’mitalari, idoralar va mahalliy davlat hokimiyati organlarining faoliyatini muvofiqlashtiradi, hamda qonun hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarni amalga oshiradi. Terrorizm bilan kurashish sohasidagi hozirgi bosqichdagi hamkorlik bir necha yo’nalishlarda amalga oshirilmoqda alohida qayd etish kerakki O’zbekiston Respublikasi dunyoning ko’plab davlatlari bilan terrorizm, ekstremizm va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish to’g’risidagi shrtnomalarni imzolagan. Terrorizm bilan kurashish sohasidagi hozirgi bosqichdagi hamkorlik bir necha yo’nalishlarda amalga oshirilmoqda alohida qayd etish kerakki O’zbekiston Respublikasi dunyoning ko’plab davlatlari bilan terrorizm, ekstremizm va uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurashish to’g’risidagi shrtnomalarni imzolagan. 2000-yil aprel oyida O’zbekiston, Qozog’iston, Qirg’iziston va Tojikiston Prezidentlari uchrashuvida “Terrorizm, siyosiy, diniy ekstremizm, milatlararo jinoyatchilik va tomonlar xavfsizligi, hamda barqarorligiga tahdid soluvchi xavflar bilan kurashishda hamkorlikdagi harakatlar to’g’risidagi” shartnomani imzoladilar. 2001-yil iyun oyidagi Shanxay hamkorlik tshkiloti davlat rahbarlari sammitida (bu uchrashuvda O’zbekiston, Rossiya, Xitoy, Qozog’iston va Tojikiston bilan birgalikda mazkur obro’li tashkilotning tasischisi bo’lib qoldi) Shanxay hamkorlik tashkilotining tuzish haqidagi Dekloratsiya, shuningdek Terrorizm, ayirmaachilik va ekstremizm bilan kurashish to’g’risidagi konvensiya qabul qilindi.
|
| |
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja - bet 5

|
Toshkent – 2023. 52 – mavzu: Xalqaro terrorizm va terroristik tashkilotlar. Reja
|
bet | 5/10 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 125,71 Kb. | | #118743 |
Bog'liq hayotm“O’zbekiston Islom Harakati” rahbarlari kadrlar tayyorlashda xorijiy, masalan, yaqin va o’rta sharqlik nufuzli homiylarga tayanadilar va Usama bin Ladenning “Tolibon” nazoratidagi tuzilgan o’quv lagerlari va bazalaridan keng foydalanadilar. Uning emmissarlarga Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi ishsizlar, vahobiylik g’oyalari ta’siriga tushgan yoshlar orasidan maxfiy ravishda tarafdorlarni yollab, ularni pinhoniy yo’llar orqali Tojikiston, Checheniston, yoki Afg’onistondagi tayyorlov lagerlariga yuborib turdilar. O’qish jarayonining birinchi bosqichida jangarilarga islomning asosiy qoidalari va jihod to’g’risida saboq berdilar, keyingi bosqichlarda ularga zamonaviy o’q otar qurollarni o’rgatish bo’yicha maxsus jangovar tayyorgarlik o’tkazilar edi. Kurslarda mina qo’yish, uni portlatish sirlari, harbiy topografiya, tog’li joylarda jangovor harakatlar olib boorish taktikasi, shahar va aholi yashash joylarida qo’poruvchilik-terrorchilik harakatlarini olib borishga o’rgatiladi, shuningdek yollanganlarga yashirinish, qo’poruvchilik targ’ibotini olib borish usullari muntazam ravishda muqaddas jasoratlarga – diniy “jixod” yo’lida o’z jonidan ham kechishga tayyor bo’lish ruhida tarbiyalash bilan qo’shib olib boriladi. “O’zbekiston Islom Harakati” rahbarlari kadrlar tayyorlashda xorijiy, masalan, yaqin va o’rta sharqlik nufuzli homiylarga tayanadilar va Usama bin Ladenning “Tolibon” nazoratidagi tuzilgan o’quv lagerlari va bazalaridan keng foydalanadilar. Uning emmissarlarga Markaziy Osiyo mamlakatlaridagi ishsizlar, vahobiylik g’oyalari ta’siriga tushgan yoshlar orasidan maxfiy ravishda tarafdorlarni yollab, ularni pinhoniy yo’llar orqali Tojikiston, Checheniston, yoki Afg’onistondagi tayyorlov lagerlariga yuborib turdilar. O’qish jarayonining birinchi bosqichida jangarilarga islomning asosiy qoidalari va jihod to’g’risida saboq berdilar, keyingi bosqichlarda ularga zamonaviy o’q otar qurollarni o’rgatish bo’yicha maxsus jangovar tayyorgarlik o’tkazilar edi. Kurslarda mina qo’yish, uni portlatish sirlari, harbiy topografiya, tog’li joylarda jangovor harakatlar olib boorish taktikasi, shahar va aholi yashash joylarida qo’poruvchilik-terrorchilik harakatlarini olib borishga o’rgatiladi, shuningdek yollanganlarga yashirinish, qo’poruvchilik targ’ibotini olib borish usullari muntazam ravishda muqaddas jasoratlarga – diniy “jixod” yo’lida o’z jonidan ham kechishga tayyor bo’lish ruhida tarbiyalash bilan qo’shib olib boriladi.
|
| |