«Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarining huquqiy himoyasi to’g’risida»

|
«Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarining huquqiy himoyasi to’g’risida»
|
bet | 3/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 24,54 Kb. | | #229430 |
Bog'liq AKT sohasidagi huquqiy me’yoriy hujjatlar, O’zbekistonda AKTning holati va rivojlanish istiqbollari.«Elektron hisoblash mashinalari uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarining huquqiy himoyasi to’g’risida»gi Qonunida EHM uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarining huquqiy himoyasi borasidagi munosabatlar yoritilgan. Ushbu Qonun EHM uchun yaratilgan dasturlar va ma’lumotlar bazalarini mualliflik huquqi ob’ektlari sirasiga kiritadi. Qonunda vazifasi va afzalliklaridan qat’iy nazar, ob’ektiv shaklda ifodalangan, bosib chiqarilgan hamda bosib chiqarilmagan, muallif (hammualliflar) ijodiy faoliyatining natijasi bo’lgan, EHM uchun yaratilgan har qanday dasturlar va ma’lumotlar bazalariga nisbatan mualliflik huquqi tatbiq etilishi belgilab qo’yilgan. [4].
O’zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining 29 avgust 1996 yilda qabul qilingan № 257 sonli qaroriga binoan 1997 yil 1 martdan boshlab joriy etilgan O’zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksining «Xizmat va tijorat siri» nomli 98-moddasida quyidagilar bayon etilgan:
Fuqarolik qonun hujjatlari xizmat yoki tijorat siri bo’lgan axborotni, basharti bu axborot uchinchi shaxslarga noma’lumligi sababli haqiqiy yoki nisbiy tijorat qimmatiga ega bo’lgan, qonun yo’li bilan undan erkin bahramand bo’lish mumkin bo’lmagan hamda axborot egasi uning maxfiyligini saqlashga doir choralar ko’rgan hollarda himoya etadi.
Axborotning maxfiyligini ta’minlash borasida davlat manfaatlari 1993 yil 7 mayda qabul qilingan № 848-XII sonli «Davlat sirlarini saqlash to’g’risida»gi Qonunda to’liq o’z aksini topgan Unda O’zbekiston Respublikasining davlat sirlari, deb davlat tomonidan qo’riqlanadigan va maxsus ro’yxatlar bilan chegaralab qo’yiladigan alohida ahamiyatli, mutlaqo maxfiy va maxfiy harbiy, siyosiy, iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy va o’zga xil ma’lumotlar hisoblanishi ta’kidlangan. Shuningdek mazkur qonunda «Davlat sirlarini saqlashning huquqiy asosi», «Davlat sirlarining kategoriyalari», «Axborotlarni davlat sirlariga mansub deb topish», «Davlat sirlarini saqlash tizimi», «Axborotlarni maxfiylashtirish muddatlari», «Davlat sirlarini saqlash borasidagi burch, ularni oshkor etganlik yoki qonunga xilof ravishda maxfiylashtirganlik uchun javobgarlik» nomli moddalar alohida yoritilgan.
O’zbekiston Respublikasi «Axborotlashtirish to’g’risida»gi Qonuniga muvofiq ravishda yuridik va jismoniy shaxslarning informatsion-kommunikatsion texnologiyalari va Internet tarmog’idan foydalanishlarida xavfsizlikni ta’minlash, kompyuter xavfsizligi tahdidlarining oldini olish va bartaraf etishni yanada takomillashtirish maqsadida 2005 yil 5 sentyabrdagi O’zbekiston Respublikasi Prezidentining PP-167-sonli Qaroriga ko’ra kompyuter va axborot texnologiyalarini rivojlantirish va joriy etish markazi huzurida kompyuter bilan bog’liq mojarolariga munosabat bildirish xizmati tashkil etiladi. Ushbu xizmatning asosiy vazifalari:
- respublikada kompyuter va axborot texnologiyalaridan foydalanish sohasidagi qonunbuzarliklarning oldini olish borasidagi sa’y-harakatlarni muvofiqlashtirish;
- kompyuter texnikasi va dasturiy ta’minotlardan foydalanuvchilarni kompyuter xavfsizligi tahdidlar to’g’risida axborotni, shuningdek kompyuter bilan bog’liq mojarolar, kompyuter tizimlarida qo’llaniladigan dasturiy-texnikaviy vositalarning samaradorligiga doir materiallarni to’plash, tahlil qilish va tegishli ma’lumot bazalarida jamg’arib borish;
- kompyuter xavfsizligi borasidagi ilg’or tajribani o’rganish va joriy etish, axzborot tizimlariga noqonuniy ravishda kirish hollarining oldini olishni ta’minlash uchun tavsiyalar ishlab chiqish;
- kompyuter sohasidagi jinoyatlar va axborot xavfsizligini huquqiy ta’minlash masalalarida hamkorlik qilish.
Bugungi kunda kompyuter bilan bog’liq mojarolarga munosabat bildirish xizmati tashkil etilgan. Xizmat yuzasidan foydalanuvchilarga yordam berish maqsadida www.cert.uz sayti faoliyat ko’rsatmoqda.
2007 yil 27 sentyabrda Oliy Majlis qonunchilik palatasi tomonidan «Axborotlashtirish va ma’lumotlarni uzatish sohasida qonunga xilof harakatlarni sodir etganlik uchun javobgarlik kuchaytirilganligi munosabati bilan O’zbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga o’zgartirish va qo’shimchalar kiritish to’g’risida»gi O’zbekiston Respublikasining Qonuni qabul qilindi hamda 2007 yil 30 dekabrda Oliy Majlis Senatining o’n ikkinchi yalpi majlisida ma’qullandi.
Ushbu Qonunning 1-moddasiga ko’ra, Jinoyat Kodeksining «Axborotlashtirish qoidalarini buzish» nomli 174-moddasi chiqarib tashlandi va uning o’rniga
|
| |