nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mundarija: kirish bob. Boshlang’ich sinflarda matematika darslarida geometrik materialni o’rganish metodikasi

|
Mundarija: kirish bob. Boshlang’ich sinflarda matematika darslarida geometrik materialni o’rganish metodikasi
|
bet | 1/13 | Sana | 02.10.2024 | Hajmi | 1,98 Mb. | | #273232 |
Bog'liq Boshlang\'ich sinflarda geometrik materialni o\'rgatish metodikasi
MUNDARIJA:
KIRISH…………………………………………………………………………….3
1-BOB. BOSHLANG’ICH SINFLARDA MATEMATIKA DARSLARIDA GEOMETRIK MATERIALNI O’RGANISH METODIKASI………………………………………………………………...…..5
1.1 Geometrik tasvirlarni shakllantirish bosqichida kichik yoshdagi o'quvchilar rivojlanishining yosh xususiyatlari.…………………………………………..…….5
1.2 Boshlang`ich sinflarda geometrik materialni o`rganish metodikasining umumiy tavsifi………………………………………………………………….....................7
1.3.Boshlang'ich maktabda matematika darslarida geometrik figuralar maydoni va uning o'lchov birliklarini o'rganishning uslubiy xususiyatlari……………………12
2-BOB. GEOMETRIK MATERIALNI O‘RGANISHDA YOSH MAKTAB O‘QUVCHILARIDA MATEMATIK QOBILIYATLARNI RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI……….………………………………….….20
2.1. Boshlang`ich sinflarda matematika kursida geometrik materialni o`rganishning o`ziga xos xususiyatlari………………………………………..…..20
2.2. Boshlang`ich sinflarda geometrik materialni o`rganishda amaliy ishlardan foydalanish…………………………………………………………………….….28
2.3 Doiraning ulushlari (dars loyiha 3-sinf uchun)…………………………….....32
XULOSA ………………………………………………………………….….….42
ADABIYOTLAR…………………………………………………………….…..45
KIRISH
Zamonamizning eng muhim vazifalaridan biri har bir bolaning rivojlanishidir. Shaxsning aqliy, axloqiy, hissiy rivojlanishiga ko'maklashish, uning ijodiy imkoniyatlarini, individual qobiliyatlarini ochib berishga harakat qilish - bu har bir o'qituvchining vazifasidir. Rivojlanmaydigan qobiliyat - bu odamning amalda qo'llashni to'xtatadigan va vaqt o'tishi bilan yo'qolgan rivojlanishdir. Faqat texnik ijodkorlik, tasviriy san'at, matematika va boshqalar kabi inson faoliyatining murakkab turlarini tizimli o'rganish bilan bog'liq doimiy mashqlar tufayli. biz tegishli imkoniyatlarni saqlab qolamiz va yanada rivojlantiramiz. Agar bolaning faoliyati ijodiy bo'lsa, u doimo uni o'ylashga majbur qiladi va uning sevimli mashg'ulotiga aylanadi. O'qituvchi zamonaviy innovatsion texnologiyalar, g'oyalar,
1-4-sinflarda geometrik materialni o'rganishning asosiy vazifalari bolalarda aniq va to'g'ri geometrik tasvirlarni yaratish, fazoviy tasavvurlarni rivojlantirish, ularni katta hayotiy amaliy ahamiyatga ega bo'lgan chizish va o'lchash ko'nikmalari bilan qurollantirish va shu orqali o'quvchilarni tizimli ravishda muvaffaqiyatli o'rganishga tayyorlashdan iborat. geometriya kursi.
Geometrik tasvirlarni shakllantirish aqliy tarbiya, politexnika ta'limining muhim bo'limi bo'lib, insonning barcha bilish faoliyatida katta ahamiyatga ega.
Yuqoridagilardan kelib chiqib aytishimiz mumkinki, bu mavzu hozirda dolzarbdir, chunki. kichik o'quvchining zamonaviy shaxsini rivojlantirishning asosiy omillaridan biri bu bolaning o'zining bilim, ijodiy faoliyati.
|
| |
Nazorat savollari - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

3.Korreksiya va diagnostikaning birligi tamoyili nimani anglatadi?
4.Kauzal
tipdagi
korreksiyaning
qarama-qarshilik
tamoyili
mazmunan qanday?
5.Korreksiyaning faoliyatli tamoyili haqida tushuncha bering.
6.Mijozning
yosh-psixologik, individual
xususiyatlarini inobatga
olish tamoyili nimani anglatadi?
7.Psixologik ta’sir metodlarining komplekslilik tamoyili mohiyatan
nimadan iborat?
8.Korreksion dasturda ijtimoiy muhitdagi
yaqin kishilarning faol
ishtirokini ta’minlash tamoyiliga nimalar kiradi?
9.Psixik jarayonlarning notekislik darajasi
tamoyilining mazmuni
qanday?
10.Ta’limni dasturlashtirish tamoyili haqida tushuncha bering.
11.Yoshga oid qiyinchiliklar tamoyili va ma’lumotlarning
hajmi
hamda murakkablik darajasini inobatga
olish tamoyili deganda nima
tushunasiz?
TAVSIYA ETILAYOTGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
:
1.
Галустова, О.В. Психологическое консультирование / О.В.
Галустова. - М.: Приор – издат, 2005.
2.
Карвасарский Б.Д. Психотерапия. М., 1985.
3.
Мастерство психологического консультирования / под ред.
А.А. Бадхена, А.М. Родиной. - СПб.: Речь, 2006.
4.
Василюк Ф.Е. Уровни построения
переживания и методы
психологической помощи. Вопросы психологии, 1988. № 5.
SEMINARLAR
1-MAVZU. KONSULTATIV PSIXOLOGIYANING ASOSIY
TUSHUNCHALARI VA PREDMETI.
REJA:
1.
V. E. Gilland va uning xodimlari
tomonidan taklif etilgan
konsultativ jarayonni tashkil etishning umumiy bo‘lgan
eklektik modeli
2.
Konsul’tativ psixologiyaning modelining avzalligi
3.
Psixologik konsultasiyani o‘tkazishning asosiy bosqichlari
Qo‘shimcha adabiyotlar - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

5.
Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob
xalqimiz bilan birga quramiz”. –Toshkent, “O‘zbekiston”,
2017.
6.
Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustivorligi va inson manfaatlarini
ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi” –
Toshkent. “O‘zbekiston” 2017 y. (O‘zbekiston Respublikasi
konstitutsiyasini
qabul
qilinganligining
24
yilligiga
bag‘ishlangan marosimdagi ma’ruzasi )
7.
Abramova
G.
S.
Praktikum
po
psixologicheskomu
konsultirovaniyu. – M., 1995.
8.
Aleshina Yu. E. Individualnoe i semeynoe konsultirovanie. –
M., 1994.
Frantsiyada o’quv yili necha chorakka bo’linadi?

|
Frantsiyada o’quv yili necha chorakka bo’linadi?
|
bet | 50/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiFrantsiyada o’quv yili necha chorakka bo’linadi?
*a) 5 chorakka
b) 4 chorakka
s) 3 chorakka
d) 6 chorakka
Frantsiyada Matematika, ona tili va adabiyoti kabi fanlar qanday fan hisoblanadi?
*a) Bazaviy
b) Rivojlantiruvchi
s) Asosiy
d) Qo’shimcha
Frantsiyada tarix, geografiya, mehnat, jismoniy tarbiya qanday fan hisoblanadi?
*a) Rivojlantiruvchi
b) Bazaviy
s) Qo’shimcha
d) Asosiy
Nechanchi yil Yaponiyada boshlang’ich ta’lim majburiy 6 yillikka aylantiriladi?
*a) 1908 yil
b) 1906 yil
s) 1907 yil
d) 1910 yil
1-4 sinflar mehnat ta’limi darsligida qanday texnologik asoslar. Nazariy bilim va yo‘nalishlar berilgan?
*a) Umumiy badiiy mehnat, naqqoshlik asoslari, umumiy texnologiya asoslari, dizayn asoslari.
b) Umumiy badiiy mehnat, ishlab chiqarish asoslari.
s) Umumiy badiiy mehnat, kasbga yo‘naltirish asoslari
d) Umumiy badiiy mehnat, ishlab chiqarish va kasbga yo‘naltirish asoslari
Ustaxonalarda buyum tayyorlashdan avval qanday hujjat tayyorlanadi?
*a) Texnologik xarita
b) Rasm
s) Grafik ish
d) Buyum ko‘rinishi
Naqsh so‘zi qanday so‘zdan olingan va qanday ma’noni anglatadi.
*a) Arabcha- tasvir gul
b) Tojik- gul
s) O‘zbek- aylana
d) Turkcha- san’at
O‘rta Osiyoda kulolchilik qaysi asrlarda yaxshi rivojlangan?
*a) VIII-XII asrlarda
b) II- III asrlarlarda
s) III- IV asrlarda
d) V- VI asrlarda
Do‘ppi kiyish birinchi marta qaysi davlatda rusm bo‘lgan?
*a) Eron va Turkiya xalqlar o‘rtasida.
b) O‘zbekiston, Turkmaniston, Ozarbayjon
s) Tatariston, Qozog‘iston, Rossiya, Afg‘oniston.
d) Yeron, Pokiston, Armaniston, Qirg‘iston.
|
| |
Kashtachilikda yashil rang qaysi ranglardan hosil qilinadi?

|
Kashtachilikda yashil rang qaysi ranglardan hosil qilinadi?
|
bet | 55/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiKashtachilikda yashil rang qaysi ranglardan hosil qilinadi?
*a) O‘simlik barglaridan, sariq bilan havorangdan.
b) Sariq bilan qizildan.
s) Qizil rangdan.
d) Sariq bilan siyohrangdan.
DTS hamda o‘quv rejalarni bajarilishini ko‘rsatib turuvchi hujjat nima?
*a) Guruh jurnali.
b) Dars jadvali
s) O‘quv dasturi.
d) Ishchi o‘quv dasturi
Germaniyada kasb-hunar ta'limining dual tizimi deganda nimani tushinasiz?
*a) “Dual” tushunchasi ikkilik degan ma'noni bildiradi va uning asosiy elementidan biri korxona bo‘lsa, ikkinchisi kasb-hunar maktabi hisoblanadi.
b) “Dual” tushunchasi ikkilik degan ma'noni bildiradi va uning asosiy elementidan biri maxalla bo‘lsa, ikkinchisi hunar maktabi hisoblanadi.
s) “Dual” tushunchasi uchlik degan ma'noni bildiradi va uning asosiy elementidan biri maktab bo‘lsa, ikkinchisi kasb-hunar maktabi hisoblanadi.
d) “Dual” tushunchasi uchlik ma'nosini bildiradi va uning asosiy elementidan biri korxona bo‘lsa, ikkinchisi maktab hisoblanadi.
Dars tahlili bu .......
*a) O‘quv mashg‘ulotini bir butun yaxlit holda yoki muayyan bo‘laklarga bo‘lib baholash
b) Mantiqan tugallangan, butun vaqt bilan chegaralangan o‘quv-tarbiya jarayonining qismi
s) Ta'lim berish asosini, tartibga keltirilgan topshiriqlarni namoyon qiluvchi, o‘rgatuvchi dastur
d) Mustaqil va nazorat ishlari matnlari, testlar va ularni amalga oshirish bo‘yicha tavsiyalar
Amerika Qo‘shma Shtatlari o‘rta maktablarida qaysi yo‘nalishlarda kasb-hunar o‘rgatiladi?
*a) kasb-hunar ta'limi, biznes ta'limi, qurilish ta'limi, savdo va sanoat ta'limi
b) kasb-hunar ta'limi, qurilish ta'limi, savdo va sanoat ta'limi, yuridik ta'lim
s) kasb-hunar ta'limi, biznes ta'limi, xalqaro ta'lim, savdo va sanoat ta'limi
d) kasb-hunar ta'limi, qishloq xo‘jalik ta'limi, qurilish ta'limi, savdo va sanoat ta'limi
Sxema nima?
*a) Gul va elementni to‘g‘ri joylashtiruvchi yordamchi chiziq.
b) Gul va elementni joylashtiruvchi andaza shablon.
s) Gul va elementni yorqin ko‘rsatuvchi yo‘g‘on chiziq.
d) Sxema bu chizma.
|
| |
Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya - bet 69

16-MAVZU.
PSIXOLOG-MASLAHATCHINING MIJOZ
BILAN O'ZARO TA'SIRI TEXNOLOGIYASI.
REJA:
1.
O‘quvchilarga individual yondashuv psixologik xizmatning
asosiy tamoyili.
2.
Bola uchun qulay iqlim yaratish
3.
Bolaning qiziqishlari va qobiliyatlarini rivojlantirish.
4.
O‘quvchilar bilan ishlashda har bir yosh davrining
xususiyatlari hisobga olish.
TAVSIYA ETILAYOTGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
Asosiy adabiyotlar:
1.
Nishonova Z. Psixologik maslaxat. –Toshkent, 2010 y.
2.
Kochyunas R. Psixologicheskoe konsultirovanie. Gruppovaya
psixoterapiya - Moskva, 2002.
3.
Xaydarov F.I., Xalilova N. “Umumiy psixologiya”. T.: “Fan va
texnologiyalar” markazining bosmaxonasi : 2009.
О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi - bet 50

О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi
Download
7,87 Mb.
bet
50/58
Sana
24.12.2019
Hajmi
7,87 Mb.
#4670
1
...
46
47
48
49
50
51
52
53
...
58
Download
7,87 Mb.
1
...
46
47
48
49
50
51
52
53
...
58
Download
7,87 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi
Download
7,87 Mb.
Mevalarning kimyoviy tarkibi qanday moddalardan iborat?

Mevalarning kimyoviy tarkibi qanday moddalardan iborat?
*a) Uglevodlar, mineral moddalar, vitaminlar, rang va hid beruvchi moddalar.
b) Vitaminlar, mineral moddalar, yog‘lar, maza va hid beruvchi moddalar.
s) Uglerodlar, yog‘lar, organik kislotalar.
d) Oqsillar, uglevodlar, vitaminlar.
Texnologiya dasturiga asosan zardo‘zlik usulida qanday buyumlar tayyorlanadi?
*a) Choynak yopqich, choynak uchun taglik
b) Ko‘ylak
s) Do‘ppi
d) Nimcha
Junli gazlamalar qanday xususiyatlarga ega?
*a) Gigroskopiklik, namlikni yaxshi shimishi, havo o‘tkazuvchanlik, issiqni saqlashi
b) Gigroskopik emasligi
s) Elastiklik
d) Suvni o‘tkazmaslik xususiyati
Tikuv mashinasiga ustki ipning noto‘g‘ri o‘tkazilishi o‘tkazilishi oqibatida nima sodir bo‘ladi?
*a) Ustki ipning uzilishi
b) Gazlamaning qiyin surilishi
s) Chokning yomonligi
d) Chok tashlab tikishi
Dastlabki o‘zbek chizmalari qaysi olim tomonidan chizilgan?
*a) Ibn Sino
b) Farobiy
s) Naqshbandiy
d) Kusto
Izonit iplar grafikasi – qachon va qayerda yaratilgan?
*a) XVII asrda, Angliyada
b) VII asrda, Makedoniyada
s) XVI asrda, Braziliyada
d) XII asrda, AQShda
Kadrlar tayyorlash Milliy dasturining sifat bosqichi qaysi hisoblanadi?
*a) 3 bosqich
b) 2 bosqich
s) 1-bosqich
d) Qo‘shimcha bosqich
Kompetensiyaga ta'rif qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*a) Ma'lum sohada muvaffaqiyatli faoliyat yuritish uchun bilimlar, amaliy malakalar va shaxsiy sifatlarni qo‘llash qobiliyati.
b) Tegishli sohada faoliyat yuritish uchun bilimlar, amaliy malakalar va shaxsiy sifatlarni qo‘llash qobiliyati.
s) Tegishli sohada muvaffaqiyatli faoliyat yuritish uchun bilimlar, amaliy malakalar va shaxsiy sifatlarni qo‘llash qobiliyati.
d) Ma'lum sohada faoliyat yuritish uchun bilimlar, amaliy malakalar va shaxsiy sifatlarni qo‘llash qobiliyati.
|
OLIB KELUVCHI OQIBATLARIGA KO’RA

1- RASM 2- RASM 3- RASM KELIB CHIQISH SOXASIGA KO ’ RA
OLIB KELUVCHI OQIBATLARIGA KO’RA
Download
7,87 Mb.
bet
52/58
Sana
24.12.2019
Hajmi
7,87 Mb.
#4670
1
...
48
49
50
51
52
53
54
55
...
58
Bu sahifa navigatsiya:
1- RASM 2- RASM 3- RASM KELIB CHIQISH SOXASIGA KO ’ RA
OLIB KELUVCHI OQIBATLARIGA KO’RA
Toliqish, kasallanish,
jarohatlanish
; (1-rasm)
Halokat,yongin,
nurlanish
, kuyish; (2-rasm)
Zaharlanish,
kasb kasalligi
; (3-rasm)
1-
RASM
2-
RASM
3-
RASM
KELIB
CHIQISH
SOXASIGA
KO
’
RA
Turmushga
Sportga
Yo’1
transportiga
Ishlab
chiqarishga
sportga
ishlab chiqarishga
Download
7,87 Mb.
1
...
48
49
50
51
52
53
54
55
...
58
Download
7,87 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
OLIB KELUVCHI OQIBATLARIGA KO’RA
Download
7,87 Mb.
Tamoyillari - bet 31

87
tarmoqlarda abonent terminallarining faoliyat tartibini belgilaydi. H.323 - moslama
jihozi telefon (IP-telefoniya) aloqasi, ovoz va videouzatish (videotelefoniya)
hamda ovoz, video, ma’lumotlar uzatilishi (multimediya konferensiyasi)da
qo‘llanilishi mumkin.
3.4 - jadval.
IP – telefoniya bilan bog‘liq standartlar
Savatlar qanday nomlar bilan yuritilgan?

Savatlar qanday nomlar bilan yuritilgan?
*a) Kajava savat, non savat, elama savat, guldor savat, dasturxon savat, uzum savat.
b) Kajava savat, non savat, tosh savat, qum savat.
s) Kajava savat, paxta savat, qum savat.
d) Kajava savat, elama savat, temir savat
Yog‘och o‘ymakorlik, amaliy bezak san’ati, naqshlar nimalarga o‘yib ishlatiladi.
*a) Taxta yoki yog‘och buyumlarga
b) Tunika yoki yog‘och buyumlarga
s) Temir yoki taxta buyumlarga
s) Loy yoki yog‘och buyumlarga
7-sinfga “Texnologiya va dizayn” yo‘nalishiga “Ro‘zg‘orshunoslik asoslari” bo‘limi bo‘yicha necha soat vaqt ajratilgan.
*a) 4 soat.
b) 8 soat.
s) 12 soat.
d) 5 soat.
Polimer loyini tayyorlash ketma-ketligini ko‘rsating.
*a) kraxmal, PVA yelimi, glitserin, suv, mineral moy.
b) loy, suv, kraxmal, mineral moy.
s) PVA yelim, rang, qaynatilgan suv, sodda.
d) Qaynagan suv, kraxmal, glitserin.
9-sinfda “Servis xizmati” yo‘nalishiga “Ro‘zg‘orshunoslik asoslari” bo‘limi bo‘yicha necha soat vaqt ajratilgan.
*a) 10 soat.
b) 8 soat.
s) 6-7 soat.
d) 3soat.
Polimer loyi yaxshi turishi uchun qanday saqlanishi kerak?
*a) Yelim xaltada saqlanadi.
b) Muzlatgichda saqlanadi.
s) Nam lataga o‘rab saqlanadi.
d) Shisha idishda saqlanadi.
Kauchukning qanday turlari bor?
*a) Tabiiy va sintetik polimerlar.
b) Elastik va suniy.
s) Tabiiy va suniy.
d) Sintetik va suniy.
Janubiy Koreyada darslarning davomiyligi necha minut?
*a) boshlang‘ich maktabda 40 minut, o‘rta maktabda 45 minut, oliy maktabda 50 minut
b) boshlang‘ich maktabda 30 minut, o‘rta maktabda 40 minut, oliy maktabda 45 minut
s) boshlang‘ich maktabda 45 minut, o‘rta maktabda 50 minut, oliy maktabda 60 minut
d) boshlang‘ich maktabda 40 minut, o‘rta maktabda 50 minut, oliy maktabda 80 minut
|
Sharqda ta'lim-tarbiyaning ilk tizimi qaysi asarda berilgan?

|
Sharqda ta'lim-tarbiyaning ilk tizimi qaysi asarda berilgan?
|
bet | 57/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiSharqda ta'lim-tarbiyaning ilk tizimi qaysi asarda berilgan?
*a) Avesto
b) Qobusnoma
s) Fozil odamlar shahri
d) Mahbub-ul-qulub
“Muallimi soniy” taxallusini olgan buyuk Sharq qomusiy olimi kim?
*a) Abu Nasr Farobiy
b) Yusuf Hos Xojib
s) Alisher Navoiy
d) Abdulla Avloniy
«Reyting» so‘zining ma'nosi nimani anglatadi?
*a) Inglizcha – ko‘rsatkich
b) Grekcha – baholash
s) Italyancha – sinayman
d) Lotincha – nazorat
O‘qitishning eng muhim vositasi nima?
*a) Darslik
b) Dastur
s) Bilim
d) Metodlar
«Ta'lim faqat so‘z va o‘rganish bilan, tarbiya esa amaliy ish, tajriba bilan amalga oshiriladi» degan so‘zlar kimga tegishli?
*a) Abu Nasr Forobiy
b) Alisher Navoiyga
s) Ibn Sinoga
d) Xusrav Dehlaviyga
“Zamonaviy bilim berish uchun avvalo, murabbiyning o‘zi ana shunday bilimga ega bo‘lishi kerak» ushbu fikrlar muallifi kim?
*a) I.A.Karimov
b) Abu Nasr Farobiy
s) Abdulla Avloniy
d) Al-Xorazmiy
Germaniyada qiz bolalar quyidagi kasblardan qaysi birini kamroq egallashadi?
*a) Sotuvchi
b) Sartarosh
s) Ish yurituvchi
d) Bank xizmatchisi
O‘quv yil 240 kun davom etadigan davlatni ko‘rsating.
*a) Yaponiya
b) Koreya
s) AQSh
d) Fransiya
Texnologiya fani uchun 1-9-sinflarda haftalik soat qanchani tashkil etadi?
*a) 12 soat
b) 10 soat
s) 14 soat
d) 9 soat
Texnologiya fanini o‘qitishda nechta xususiy, ya'ni fanga oid kompetensiya mavjud?
*a) 3 ta
b) 6 ta
s) 4 ta
d) 9ta
“Texnologiya” – so‘zining ma'nosi qanday?
*a) yunoncha – “texnos” (techne) – mahorat, san'at va “logos” (logo) – fan, ta'limot
b) inglizcha – “texnos” (techne) – mahorat, san'at va “logos” (logo) – fan, ta'limot
s) fransuzcha – “texnos” (techne) – mahorat, san'at va “logos” (logo) – fan
d) nemischa – “texnos” (techne) – mahorat, san'at va “logos” (logo) – fan, ta'limot
|
| |
Aks sado – protokoli - Tamoyillari

79
sarlovhasini va ma’lumotlar maydonining birinchi 64 bitini ham kiritadi. Tayinlash
tarmog‘i yoki qurilmaga apparaturaning vaqtincha ishdan chiqishi, yuboruvchi
belgilangan manzil noto‘g‘ri ko‘rsatkichga hamda marshrutizator belgilangan
tarmoqqa yo‘nalishi to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lmaganda erishilmasligi
mumkin. Protokol va portga erishilmaslik tayinlash qurilmasidagi qo‘shma
pog‘onaning qaysi bir protokolida amalga oshishishi UDP yoki TCP
protokollarining ochiq porti yo‘qligi orqali bildiradi.
Nazorat savollari - Tamoyillari

Nazorat savollari 1.
Tarmoqlararo almashinuv protokollari nima?
2.
TCP va UDP protokollarining farqi nimada?
3.
ICMP protokoli nima uchun ishlatiladi?
4.
Paketlarni qabul qilinishi qanday amalga oshiriladi?
5.
Real vaqtda qanday protokollar ishlatiladi?
6.
QoS sinflari nimaga javob beradi?
7.
Xizmat ko‘rsatish sifat ko‘rsatkichlari qanday tekshiriladi?
8.
IP - telefoniya qaysi protokollar bilan ishlaydi?
9.
RTP protokoli qachon ishlatiladi?
10.
RTCP protokolining asosiy vazifasi nimadan iborat?
11.
RSVP protokolining ishlatilishini tushuntirib bering?
105
5. MA’LUMOT UZATISH TARMOQLARIDA AMALIY VA HIMOYALANGAN TARMOQ PROTOKOLLARI 5.1.
Amaliy pog‘ona protokollari: Telnet, FTP va TFTP, NTP
Amaliy pog‘ona protokollari - bu ilova dasturlari bo‘lib, qo‘llanilishi
jihatdan turli vazifalarni bajaradi. Masalan: Telnet qurilmalarga uzoqdan ulanishni
ta’minlaydi. FTP va TFTP protokollari esa serverga ma’lumotlarni uzatish va
qabul qilish uchun ishlatiladi.
Lokal tarmoqlarda telnetni qisqa vaqt uchun ishlatish mumkin. Telnet
eskirgan protokol hisoblanib, qurilmalar o‘rtasida ishlashda shifrlanmagan xavfsiz
ma’lumot ko‘rinishiga o‘xshaganday identifikatsiya axborotlari (foydalanuvchi
nomi va paroli) ochiq uzatiladi. SSH uzoqdagi qurilmalar bilan bog‘lanishda
himoyani ta’minlaydi. Qurilmalarni autentifikatsiya (foydalanuvchi nomi va
paroli) ma’lumotlarini ishonchli shifrlaydi. Shuningdek qurilmalar o‘rtasida
uzatilayotgan ma’lumotlarni ham himoyalaydi. SSH TCP-port 22 ni,Telnet TCP-
port 23 ni ishlatadi.
5.1 – rasmda begona shaxs Wireshark dasturi yordamida paketlarni ko‘rishi
mumkinligi keltirilgan. Telnet oqimida foydalanuvchi nomi va parolini ushlashi
mumkin.
106
5.1 - rasm. Telnetni Wireshark dasturi yordamida ushlash
5.2
– rasmda begona shaxs himoyalanmagan telnet seansida
administratorning nomini va parolini ushlashi mumkinligi keltirilgan.
5.2 – rasm. Himoyalanmagan telnet seansida administratorning nomini va parolini
ushlash
107
5.3 – rasmda SSH seansini Wireshark dasturi yordamida ko‘rish
ko‘rsatilgan. Begona shaxs administratorning qurilmasini IP manzili yordamida
seansni kuzatishi mumkinligi keltirilgan.
5.3 – rasm. SSH seansini Wireshark dasturi yordamida ko‘rish
5.4 – rasmda SSH protokoli yordamida foydalanuvchi nomi va paroli
shifrlangan ko‘rinishi keltirilgan.
5.4 – rasm. SSH protokoli yordamida foydalanuvchi nomi va paroli
shifrlangan ko‘rinishi
108
SSH protokolini ishlashi uchun kriptografik funksiyalarga va imkoniyatlarga
(shifrlash) ega bo‘lgan IOS dasturiy ta’minotli kommutatorlar kerak bo‘ladi.
Kommutatorda
Ma’lumotlar bazasi - Tamoyillari

77
o‘z xabarlarining birinchi 64 bitini taxlil qilish uchun eng muhim axborotga egalar.
Maydon turi quyidagi belgilanishga ega (3.2 – jadval):
3.2 – jadval.
Maydon turi
Belgilanishi
Xabarlar turi
0
Aks-sado-javob (Echo Replay)
3
Yetib bo‘lmaydigan belgilangan qurilma
(Destination Unreachable )
4
Manbani yo‘qotish (Source Quench)
5
Yo‘nalishni o‘zgartirish (Redirect)
8
Aks-so‘rov (Echo Request)
11
Deytagramma vaqtining tugashi
(Time Exceeded for a Datagram)
12
Paket ko’rsatkichining muammosi.
(Parameter Problem on a datagram )
13
Vaqt belgisini talab qilish (Timestamp request)
14
Vaqt belgisining javobi (Timestamp Replay)
17
Manzilni talab qilish (Address Mask Request)
18
Manzil javobi (Address Mask Replay)
Ko‘rinib turibdiki, ishlatilayotgan xabar turlaridan ICMP protokoli tor
masalalarini xal qiluvchi protokollar birlashmasi bo‘lib hisoblanadi.
Xabar turlarini taxlil qilib chiqamiz (3.3-jadval).
Nomlanishi 
Vazifasi - Tamoyillari

88
Hozirgi kunda standartning yangi nushasi tayyorlanmoqda. Bunda H.323 –
yulaklararo aloqani tashkil etish va faksimil aloqa tarmog‘i paketlarini yaratilishi
tasvirlanadi. Zamonaviy telefon
aloqasida keng tarqalgan, ikkinchi chaqiruv
haqidagi ogohlantirish va ma’lumot rejimi vazifalari haqida ham gap bormoqda.
Yangi standart nushasi telefon bilan bog‘liq
vazifalardan tashqari, tarifikatsiya
maqsadida seans ko‘rsatkichlarini inobatga olish
imkonini beradigan usullar, IP-
manzillar o‘rniga abonent ismlaridan foydalanish uchun sharoit yaratadigan
kataloglar qo‘shiladi.
H.323 standarti turli xildagi tarmoqlarda multimediya-aloqalarini tashkil
etadigan H.32x ko‘rsatmalar oilasiga mansub, bular:
-
H.320 - qisqa yo’lakli raqamli kommutatsiya tarmoqlari;
-
H.321 – keng yo’lakli ISDN va ATM tarmoqlari;
-
H.322 – o‘tkazish yo’lagi kafolatlangan paketli tarmoqlar;
-
H.324 – umumiy foydalanishdagi telefon tarmoqlari.
H.323 standartini ishlab chiqilishining
asosiy maqsadlaridan biri, boshqa
turdagi tarmoqlar bilan multimediya aloqalarini ta’minlash hisoblanadi. Bu vazifa
ma’lumotlarni to’plash va signallarni uzatishni ta’minlovchi
yulaklar yordamida
bajariladi. Standartga moslik sharti bilan turli imkoniyatdagi qurilmalar bir - biri
bilan birga xarakatlanishi mumkin. Masalan, video ma’lumotli
terminallar audio
konferensiyalarda ishtirok etishi mumkin.
Boshqa standartlar majmui multimediali aloqa uchun H.323 tavsifi istalgan
ko‘rinishdagi ko‘p nuqtali bog‘lanishdan «nuqta-nuqta» bog‘lanishgacha
ishlatiladi. Bu standartlarning asosiy komponentlari 3.5 - jadvalda keltirilgan.
H.323 standarti ohirgi qurilmalarni boshqa standart bilan bog‘liqligini
aniqlaydi. Telefon tarmoqlarida kommutatsiya kanallari va kommutatsiya paketlari
kesishmasida paydo bo‘ladi. H.323 tarmoq standarti boshqa turdagi H.32x tarmoq
bilan bog‘liqdir.
XAVF TURLARI - О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi

О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi
Download
7,87 Mb.
bet
51/58
Sana
24.12.2019
Hajmi
7,87 Mb.
#4670
1
...
47
48
49
50
51
52
53
54
...
58
XAVF
TURLARI:
Download
7,87 Mb.
1
...
47
48
49
50
51
52
53
54
...
58
Download
7,87 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
О‘quv – uslubiy majmuaning tarkibi
Download
7,87 Mb.
Tavsiya 
Tavsif - Tamoyillari

93
shaklini tiklashga harakat qiladi va natijani dastlabki signal bilan taqqoslaydi,
so‘ngra o‘ta moslikka erishish uchun kodlash ko‘rsatkichlarini belgilashni
boshlaydi. Bunday moslikka erishgach apparatura olingan kodni aloqa liniyasi
orqali uzatadi va qarama-qarshi tomonda esa ovoz tiklanishi yuz beradi. Bunday
usuldan foydalanishda o‘ta yuqori hisoblash quvvati sodir bo‘ladi. Eng ko‘p
tarqalgan, ta’riflangan kodlash usullaridan biri LD-CELP hisoblanadi. U 16 Kbit/s
o‘tkazuvchanlik xususiyati asosida qoniqarli tiklash sifatiga erishish imkonini
beradi. Algoritm 16 razryadli ovoz signallarini analog-raqamli o‘zgarish natijasida
olingan raqamlar ketma-ketligiga qo‘llaniladi. Bu usulni qo‘llanishida ham o‘ta
yuqori hisoblash quvvati talab etiladi. 1995 yil mart oyida yangi G.723 standarti
qabul qilindi. Bu telefon tarmoqlari orqali videokonferensiyalarni tashkil etish
uchun so‘zlarni zichlashda foydalanish ko‘zda tutilgan va G.723 ni asosini MP-
MLQ usulida so‘zlarni zichlash tashkil etiladi. U yuqori eshittirishning yetarli
sifatlarini saqlagan holda so‘zlarni o‘ta yuqori zichlash imkonini beradi. Bu usul
asosida optimallashuv jarayoni yotadi. Unda turli xildagi takomillashuvlar
yordamida so‘zni 4.8, 6.4, 7.2 va 8.0 Kbit/s pog‘onasigacha zichlash mumkin.
Algoritmning tuzulishi uzatish vaqtida dasturiy ta’minot asosida ovozni zichlash
pog‘onasini o‘zgartirish imkonini beradi. Kodlash natijasida ushlanish 20ms dan
oshmaydi. O‘tkazish kengligidan foydalanish samaradorligi oshirilsa, so‘zlarni
zichlash mexanizmi o‘z navbatida ushlanishlarni o‘sishiga va sifatni
yomonlashuviga olib keladi.
Oqimli video trafigi uchun talablar

139
ko‘rsatish sifatining talabiga bog‘liq. Taqdim etilayotgan xizmatning sifati
foydalanuvchilarning talabini qondira olishi kerak.
Integrated Service (IntServ, RFC 1633) bu – xizmat ko‘rsatishning
integratsiyalangan modeli. Kerakli o‘tkazish qobiliyatini kafolatlagan holda to‘liq
(End-to-End) xizmat ko‘rsatish sifatini ta’minlashi mumkin. IntServ o‘zining
maqsadi uchun RSVP signalizatsiya protokolidan foydalanadi. Bu esa ilovalarni
resurslarga to‘g‘ridan – to‘g‘ri talab qo‘yishini ifodalashga yordam beradi va
o‘zida shu talablarni ta’minlash mexanizmlarini qamrab oladi. IntServ qisqacha
resurslarni zahirlash deb atash mumkin (Resource reservation).
Ovoz, video va ma’lumotlarni uzatish uchun xizmat

133
ya’ni moslashgan djitter – buferlar uchun kechikishni tebranishi 10 ms dan kam
bo‘lishi kerak.
6.
Har bir so‘zlashuv uchun ikkinchi pog‘onaning sarlovhasi va kodekning
(kvantlash chastotasiga bog‘liq) 20 – 106 Kbit/s kafolatli imtiyozli o‘tkazish
yo‘lagini talab qiladi.
7.
Signalizatsiya trafigi uchun 150 bit/s (ikkinchi pog‘onaning sarlovhasini
qo‘shganda) kafolatli o‘tkazish yo‘lagini talab qiladi.
Kanalning o‘tkazish yo‘lagini samarali ishlatishning muhim faktorlaridan
biri ovoz xabarlarini optimal kodlash/dekodlash – kodekini tanlash hisoblanadi.
8.
Impuls kodli modulyatsiya (IKM) va adaptiv differensial impuls kodli
modulyatsiya (ADIKM) kodeklari bugungi kunda an’anaviy telefon tizimlarida
qo‘llanilmoqda. Aksariyat hollarda raqamli analog o‘zgartirgich (RAO‘) / analog
raqamli o‘zgartirgich (ARO‘)ni o‘zida mujassamlashtirgan.
9.
Radio traktni o‘tkazish yo‘lagiga talabni so‘ndirish ovoz signallarini
vokoderli o‘zgartirish kodeklari uchun mobil aloqa tizimlarida vujudga keldi. Bu
guruhdagi kodeklar axborot asosida signalning garmonik sintezini ishlatadi. Uning
vokal tashkil etuvchisi fonemlar hisoblanadi. Bu kodeklar ko‘pincha analog
qurilmalarda qo‘llaniladi.
10.
Kombinatsiyalashgan (gibridli) kodeklar vokoderli o‘zgartirishlar ovozni
sintez qilish texnologiyasini o‘zida qamrab olgan, lekin maxsus DCP vositalar
yordamida raqamli qurilmalarda qo‘llanilmoqda. Bunday turdagi kodeklar IKM
yoki ADIKM kodekini o‘zida mujassamlashtirgan.
5.1 – jadvalda turli kodeklarni ishlatishda ovoz sifatini baholash to‘g‘risida
ma’lumot keltirilgan.
5.1 – jadval.
Har xil kodeklarni qo‘llash orqali ovoz sifatini baholash
Video xabarlarni uzatish uchun xizmat ko‘rsatish sifati

137
5.3 –jadval davomi
Siqish bilan
H.264/MPEG-4
2 dan 4 gacha
Ha
HDTV
siqishsiz
CD-DA
2000
Siqish bilan
MPEG-2
25-34
Ha
Siqish bilan
H.264/MPEG-4
15-30
Ha
Interaktiv videoni sozlashda quyidagilar tavsiya qilinadi.
-
interaktiv video trafik AF41 deb belgilanishi kerak;
-
yo‘qolishlar 1 % dan kam bo‘lishi kerak;
-
bir tomonlama kechikish 150 ms dan ko‘p bo‘lmasligi kerak;
-
kechikishni tebranishi 30 ms dan ko‘p bo‘lmasligi kerak;
-
minimal kafolatli o‘tkazish yo‘lagi (LLQ) videokonferensiya
sessiyasining hajmiga 20 % ko‘pi bilan teng bo‘lishi kerak.
Videokonferensiya G.711 audio kodekiga ega. Unda mos keluvchi ovoz
trafigini yo‘qolishiga, kechikishga, kechikishlarni tebranishiga talab mavjud.
Video trafik ovoz trafigidan katta farq qiladi. Masalan, videokonferensiya trafigi
o‘zgaruvchan hajmdagi paketlarni va o‘zgaruvchan tezlikli paketlarni uzatadi.
Videokonferensiya tezligi – video oqimlarni kadrga solish tezligi.
Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya - bet 68

|
Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiyaBog'liq l3JZ7OHkU1COFqzozEJC4w1n1Dus6QMb
14-MAVZU.
KONSULTATSIYA BOSQICHLARI
REJA:
1.
Psixologik profilaktikaning vazifalari va bosqichlari.
2.
Maktabda psixologik ma’ruzalarni o‘qish.
3.
Psixolog ma’ruzachining o‘zini-o‘zi boshqarish
psixotexnikasi.
4.
Ma’ruza o‘qishda psixologning roli.
TAVSIYA ETILAYOTGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
Asosiy adabiyotlar:
1.
Nishonova Z. Psixologik maslaxat. –Toshkent, 2010 y.
2.
Kochyunas
R.
Psixologicheskoe
konsultirovanie.
Gruppovaya psixoterapiya - Moskva, 2002.
3.
Xaydarov F.I., Xalilova N. “Umumiy psixologiya”. T.: “Fan
va texnologiyalar” markazining bosmaxonasi : 2009.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1.
Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob
xalqimiz bilan birga quramiz”. –Toshkent, “O‘zbekiston”,
2017.
2.
Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustivorligi va inson
manfaatlarini ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq
farovonligining garovi” –Toshkent. “O‘zbekiston” 2017 y.
3.
Abramova G. S. Praktikum po psixologicheskomu
konsultirovaniyu. – M., 1995.
4.
Aleshina
Yu.
E.
Individualnoe
i
semeynoe
konsultirovanie. – M., 1994.
5.
Maxmudova D. Psixokorreksiya asoslari –Toshkent,
2011y. 128b
6.
George R. L., Cristiani T. S. Counseling: Theory and
Practice, 3rd Ed. Englewood Cliffs. N. J.: Prentice Hall,
1990.
15-MAVZU. MASLAHAT YORDAMI SAMARADORLIGI
TAMOYILLARI VA SHARTLARI.
REJA:
1.
O‘rta va o‘rta maxsus ta’lim tizimida psixologik xizmatni
samarali tashkil qilishning shart-sharoitlari.
2.
O‘quvchilar bilan psixologik maslahat ishlarini olib
borishda “psixologpedagog-ota-ona” tizimining o‘rni.
3.
Iqtidorli bolalarni tanlash va ular bilan olib boriladigan
psixologik ishlar.
4.
Xalq ta’limi organlaridagi psixologning faoliyati.
5.
Professional maslahat berish va psixoterapiya.
6.
Psixolog shaxsining pedagogik jamoaga ta’siri.
7.
«Pedagogik jamoaning faoliyatini tashkil etish» o‘yini.
|
| |
Ovoz kodeki Tezlik, Kbit/c

134
5.1 – jadval davomi
G.729
8
3.92
G.729a
8
3.70
G.729.1
6.3
3.9
IP telefoniyada qo‘llaniladigan aksariyat kodeklar H.323 standartida
yozilgan (5.2 – jadval). Me’yoriy xujjatlar asosida ovoz xabarlari xizmatlarining
qurilmalarida kodlash / dekodlashda minimal kechikish va qabul qilsa bo‘ladigan
xabarlarni sifatini ta’minlash maqsadida 32 Kbit/s li ADIKM usulini qo‘llash
tavsiya qilinadi. Ushbu kodlash usuli asosiy deb hisoblanishi kerak.
5.2 – jadval.
H.323 oilasiga
mansub kodeklarning tavsifi
Kodek
Kodek tipi
Kodlashtirish
tezligi, Kbit/c
Kodlashtirish
vaqtida kechikish
G.711
IKM
64
0.75
G.726
ADIKM
32
3.85
G.728
LD-CELP
16
3.61
G.729
CS-ACELP
8
3.92
G.726a
CS-ACELP
8
3.70
G.723.1
MP-MLQ
6.3
3.9
G.723.1
ACELP
5.3
Internet tarmog‘ida ma’lumot uzatish uchun xizmat ko‘rsatish
sifatiga talab
Ma’lumotlarni uzatish uchun tarmoqdagi dasturiy ta’minotning talabini
inobatga olish kerak.
Internet tarmog‘ida ma’lumot uzatishni xizmat ko‘rsatish sifati bo‘yicha
135
talabini bajarish uchun quyidagilarni amalga oshirish kerak:
-
tarmoqda dasturiy ta’minotning talabini hisobga olish;
-
ishlab chiqarilgan quvvatni yuklanishini asosiy o‘tkazish
qobiliyatiga
mos kelishini rejalashtirishni bajarish;
-
to‘rttadan ko‘p bo‘lmagan trafikning ajratilgan sinfini qo‘llash;
-
lokal – aniqlangan muhim sinf (juda muhim ilovalar uchun), yuqori
imtiyozli tranzaksiyali va interaktiv ilova;
-
tranzaksiyali / interaktiv sinf – mijoz – xizmat ilovasi,
xabarni uzatish
bo‘yicha ilova;
-
hajmli sinf (Bulk) – elektron pochta (E-mail),
sinxronizatsiya, katta
hajmdagi fayllarni uzatish;
-
imkoniyat bo‘yiicha sinf (Best Effort) – tinchlik bo’yicha
barcha
belgilanmagan trafiklar uchun sinf.
Lokal – aniqlangan termini – har bir mijoz uchun katta bo‘lmagan biznes –
imtiyozga ega bo‘lgan tranzaksiyali va interaktiv ilovalar uchun xizmatning yuqori
sinfi. Bu sinf kam sondagi ilovalarga tayinlanadi.
Tranzaksiyali / interaktivli – bu ikkita o‘hshash ilovalarning kombinatsiyasi:
mijoz – server tranzaksiya ilovalari va interaktiv ilovalarni tranzaksiyasi. Interaktiv
bo‘lmagan ilovalar uchun mo‘ljallangan. Bu ilovalar foydalanuvchi bajarilgan
jarayonni natijasini kutmaydigan FTP, sinxronizatsiya, video ma’lumotlarni
tarqalish yoki boshqa turdagi ilovalarni o‘z ichiga oladi.
Imkoniyat bo‘yicha so‘rov (Best Effort) – internet tarmog‘ining barcha
turdagi ma’lumotlar trafigi uchun mo‘ljallangan. Faqat agar ilova alohida qayta
ishlash uchun olingan bo‘lsa, bu sinfdan chiqib ketadi. Ko‘plab
korporativ
tashkilotlarning mijozlari yuzlab ilovalarni o‘zlarining tarmoqlarida avtomatik
holatdagi sinf uchun o‘tkazish yo‘lagini talab qiladi (aksariyat hollarda ular shu
sinfda qoladi). Bu sinfga tushgan ilovalarga xizmat ko‘rsatish kengroq bo‘ladi.
O‘tkazish qobiliyatining 25% ini imkoniyat bo‘yicha trafikni sinfini qo‘llab
quvvatlashga ajratish tavsiya etiladi.
Yaponiyada kasb yo`nalishidagi dastlabki kollej qachon tashkil qilingan?

|
Yaponiyada kasb yo`nalishidagi dastlabki kollej qachon tashkil qilingan?
|
bet | 66/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiYaponiyada kasb yo`nalishidagi dastlabki kollej qachon tashkil qilingan?
*a) 1893 yil
b) 1993 yil
s) 1900 yil
d) 1920 yil
Yaponiyada kollejlar qanday turlarga bo`linadi?
*a) kichik kollej, texnik kollej, maxsus kollej
b) kichik kollej, katta kollej, maxsus kollej
s) texnik kollej, sanoat kolleji, ishlab chiqarish kolleji
d) maxsus kollej, chuqurlashtirilgan kollej
Yaponiyada boshlang`ich maktabda va oliy o`quv yurtlarida texnologiya fani qanday tartibda o`qitiladi?
*a) uzluksiz
b) murakkablashtirib
s) osonlashtirib
d) birlashtirib
Umumiy o`rta ta`lim muassasalarida o`qitiladigan o`quv fanlari nomi, o`quv yuklamasining minimal hajmi hamda ularning sinflar bo`yicha taqsimoti belgilangan hujjat bu …..
*a) tayanch o`quv reja
b) fan dasturi
s) Davlat ta`lim standarti
d) taqvim mavzu reja
Yangi DTS va o`quv dasturlariga asosan o`quvchilarda qanday kompetensiyalarni shakllantirish nazarda tutilgan?
*a) tayanch va fanga oid kompetensiyalarni
b) tayanch va xususiy kompetensiyalarni
s) tayanch va murakkab kompetensiyalarni
d) tayanch va shaxsiy kompetensiyalarni
Tarixiy manbalarga ko`ra, “Texnologiya” fani ilk bora qayerda paydo bo`lgan?
*a) qadimgi Yunonistonda
b) AQShda
s) Germaniyada
d) Xitoyda
Texnologiya deganda ……
*a) sub`ekt tomonidan ob`ektga ko`rsatilgan ta`sir natijasida sub`ektda sifat o`zgarishiga olib keluvchi jarayon tushuniladi.
b) sub`ekt tomonidan ob`ektga ko`rsatilgan ta`sir natijasida sub`ektda sifat o`zgarishiga olib kemaydigan jarayon tushuniladi.
s) sub`ekt tomonidan ob`ektga ko`rsatilgan bilvosita ta`siri tushuniladi.
d) Bu tushuncha ma`lum ma`noga ega emas.
Odamlar ishonchini qozona bilish, safarbarlik, o`z mehnatini hisobga olish va iqtisodiy baholash, kuzatuvchanlik, qat`iyatlilik, chidam, uddaburonlik, turli xil va murakkab texnikadan foydalana bilish, uzoqni ko`ra bilishlik, tartiblilik, jamoada qulay sharoitni yaratish, tashabbuskorlik, amaliy mehnatga moyillik bu pedagogning ……….ga kiradi.
*a) Kasbiy sifatlari
b) Kasbiy faolligi
s) Shaxsiy sifatlari
d) Mahorati
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 50/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Yangi mavzuni mustahkamlash : O’quvchilar bilan savol-javob qilish.
Uyga vazifa berish mavzuni o’qib ,konspekt qilish
Sana:____________________________________________________________
Sinf: 8-
Fan : Kimyo.
Mavzu : 30 § TUZLAR GIDROLIZIGA TURLI XI OMILLARNING TA’SIRI
Darsning maqsadi:
1.Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga tuzlarning tabiati, haroratining tuzlar gidroliziga ta’sirini o’rgatish.
2.Tarbiyaviy maqsad: ;Nutq ravonligi, munozara madaniyati kabi ijobiy hislatlarni shakllantirish.
3.Rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarning kuzatish, mustaqil ishlash ko’nikmalarini rivojlantirish.
O‘quvchilarda shakllangan fanga oid kompetensiyalar elementlari:
Modda, kimyoviy jarayon, hodisalarni kuzatish, tushunish va tushuntirish:
Atom yadrosi atrofida zaryadlangan elektronlar harakatini, moddalarning xossalari ularni tashkil etuvchi zarrachalar va ular orasidagi bog‘lanishlarini multimediali qo‘llanmalar, ko‘rgazmali vositalar orqali ko‘rib, tasavvurga ega bo‘ladi
Moddalarning eritmalari ham elektr tokini o‘tkazish xususiyatiga ega ekanligini biladi.
Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash:
Moddalarni quruq holatdagi namunalari nima uchun elektr tokini o‘tkazmasligi, ularning suvdagi eritmalari esa elektr tokini o‘tkazishini kimyoviy tilda ifodalay oladi.
Kimyoviy jihozlar bilan ishlay olish, tajribalar o‘tkazish va amaliyotda qo‘llash:
Elementlarning davriy jadvaldagi o‘rniga qarab tavsiflashga doir, kimyoviy elementlarning tirik organizmlar uchun ahamiyatiga oid masala va mashqlar yecha oladi.
Kimyoviy moddalar, kimyoviy hodisalar bir-biri bilan bog‘liqligini bilgan holda ular asosida hosil bo‘ladigan birikmalar, ekologik muammolar haqida tushunchalarga ega bo‘ladi.
mavzu yuzasidan masala, mashqlarni yecha oladi va maktab laboratoriyasida o‘tkaziladigan tajribalar jarayonida zarur bo‘lgan xavfsizlik
|
| |
Qo‘shimcha adabiyotlar - Din psixologiyasi va pedagogika kafedrasi psixologik maslaxat va psixokorreksiya

Qo‘shimcha adabiyotlar 1.
Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob
xalqimiz bilan birga quramiz”. –Toshkent, “O‘zbekiston”,
2017.
2.
Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustivorligi va inson manfaatlarini
ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi” –
Toshkent. “O‘zbekiston” 2017 y.
3.
Abramova
G.
S.
Praktikum
po
psixologicheskomu
konsultirovaniyu. – M., 1995.
4.
Aleshina Yu. E. Individualnoe i semeynoe konsultirovanie. –
M., 1994.
5.
Maxmudova D. Psixokorreksiya asoslari –Toshkent, 2011y.
128b
6.
George R. L., Cristiani T. S. Counseling: Theory and
Practice, 3rd Ed. Englewood Cliffs. N. J.: Prentice Hall,
1990.
13-MAVZU. KONSULTATSIYA AMALIYOTIDAGI AYRIM YO‘NALISHLAR REJA:
1.
Psixodiagnostika−psixologik xizmat vazifalaridan biri
sifatida.
Diagnostik-korreksion ishning o‘tkazish bosqichlari.
2.
Korreksion ishning maksad va vazifalari.
3.
Tayyorgarlikning amaliy komponenti.
4.
Korreksion ta’sir kilishda kasbiy tayyorgarlikning asosiy
komponentlari
Asosiy adabiyotlar: 1.
Nishonova Z. Psixologik maslaxat. –Toshkent, 2010 y. 248b.
2.
Kochyunas
R.
Psixologicheskoe
konsultirovanie.
Gruppovaya psixoterapiya - Moskva, 2002.
3.
Maxmudova D. Psixokorreksiya asoslari –Toshkent, 2011y.
128b
4.
George R. L., Cristiani T. S. Counseling: Theory and
Practice, 3rd Ed. Englewood Cliffs. N. J.: Prentice Hall,
1990.
Qo‘shimcha adabiyotlar 5. Mirziyoev Sh.M. “Buyuk kelajagimizni mard va olijanob
xalqimiz bilan birga quramiz”. –Toshkent, “O‘zbekiston”,
2017.
6.
Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustivorligi va inson manfaatlarini
ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi” –
Toshkent. “O‘zbekiston” 2017 y. (O‘zbekiston Respublikasi
konstitutsiyasini
qabul
qilinganligining
24
yilligiga
bag‘ishlangan marosimdagi ma’ruzasi )
7.
Abramova G. S. Praktikum po psixologicheskomu
konsultirovaniyu. – M., 1995.
8.
Aleshina Yu. E. Individualnoe i semeynoe konsultirovanie. –
M., 1994.
Germaniyada kasb-hunar ta`limi dual tizimga asosan uning asosiy elementlarini nimalar tashkil etadi?

|
Germaniyada kasb-hunar ta`limi dual tizimga asosan uning asosiy elementlarini nimalar tashkil etadi?
|
bet | 65/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiGermaniyada kasb-hunar ta`limi dual tizimga asosan uning asosiy elementlarini nimalar tashkil etadi?
*a) korxona, kasb-hunar maktabi
b) korxona, oila
s) korxona, jamoatchilik
d) kasb-hunar maktabi, oila
Germaniyada davlat tomonidan tan olingan nechta kasblar bo`yicha korxonalarda o`quvchilarga kasb-hunar ta`limi beriladi?
*a) 350
b) 390
s) 410
d) 330
Germaniyada o`quvchilikka nomzodlarning hujjatlar papkasi soni ko`payib ketgan taqdirda, korxona dastlabki tanlovni o`tkazishi mumkin. Ular odatda qanday shaklda o`tkaziladi?
*a) nomzodlar bilan suhbat yoki qo`shimcha tanlov testini o`tkazadi
b) amaliy sinovlar o`tkaziladi
s) mustaqil topshiriqlar ko`rinishida
d) yozma sinovla shaklida
Germaniyada o`g`il bolalar eng ko`p egallaydigan kasblar bular …
*a) Avtomexanik, elektromontyor, metallarga qayta ishlov berish bo`yicha mutaxassis
b) Elektromontyor
s) Metallarga qayta ishlov berish bo`yicha mutaxassis
d) Duradgor
Fransiya boshlang`ich ta`lim maktablari…
*a) bepul va majburiy
b) katta va qulay
s) kichik va samarali
d) pullik va majburiy
Fransuz maktablarining boshlang`ich bosqichida “Fuqarolik ta`limi”, “Nafosat ta`limi” ham o`qitiladi. Nafosat ta`limiga ….. fanlari kiritilgan.
*a) musiqa, tasviriy san`at, mehnat, sport
b) musiqa, chizmachilik, geometriya, boshqaruv
s) tasviriy san`at, chizmachilik, fizika
d) sport, jamiyatshunoslik, tarix
Fransiyada o`quvchilar umumiy ta`lim va texnik litseylarni tugatganlaridan so`ng qanday unvonga ega bo`ladilar?
*a) bakalavr unvoni
b) magistr unvoni
s) kursant unvoni
d) talaba unvoni
|
| |
Nazorat shakli: yozma ish - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 53/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Nazorat shakli: yozma ish.
Foydalangan adabiyot: Kimyo fanidan uzviylashtirilgan o’quv dasturi asosida nazorat ishlarini o’tkazish bo’yicha metodik tavsiyalar (7,8,9-sinf). Toshkent-2011 y. O’zbekiston Respublikasi Ta’lim markazi.
Darsning borishi : Tashkiliy qism: 1. O’quvchilar bilan salomlashish.
2. O ’quvchilar davomadini aniqlash.
3. Darsga tayyorgarlik ko’rish.
Nazorat ishini bayoni:
l variant
1. Qyuida keltirilgan kislota, asos va tuzlarning bosqichli dissotsiyalanishini yozing:
H,SO,, Ca(OH),, NaHCO,, MgOHCI.
2. Quyidagi moddalarning dissotsiyalanish tenglamasini yozing: Na2SO4, HNO3, KOH, CH3COOH.
3. Xlorid kislota quyidagi keltirilgan moddalarning qaysilari bilan kimyoviy reaksiyaga kirishadi: Cu, CaO, SiO„CuO, CO„CaCO3,KNO3 Tegishli reaksiya tenglamalarini yozing.
4 Berilgan ion almashinish tenglamasini molekulyar , to’liq ionli va qisqartirilgan ionli shaklda yozing?
CuSO4+ KOH=
ll variant
1. Quyidagi kuchli elektrolitlarning elektrolitik dissotsiyalanis tenglamalarini yozing:
NaOH, Fe(NO3)3, HNO3, Ba(OH)2.
2.Formulalari quyida berilgan moddalardan qaysilari juft-juft bo'lib reaksiyaga kirishib, HCI hosil qiladi? Reaksiya tenglamalarini yozing-NaCI, KCI, NaHSO4, H2SO4.
3. Kaiiy xioridning massa uiushi 0,03, bo Igan 500 g eritmasi bug latiiishi natijasida eritma massasi 300 g ga kamaydi. Qolgan eritmadagi kaliy xloridning massa ulushini toping.
4 NaOH+H2SO4=
Yangi mavzuni mustahkamlash : O’quvchilar bilan savol-javob qilish.
Uyga vazifa berish : O’tgan mavzularni takrorlash.
Sana: ________________________________________________
Sinf: 8-
Fan : Kimyo.
Mavzu : O’tilgan mavzular yuzasidan masala va mashqlar , testlar yechish..
Darsning maqsadi:
|
| |
Darsning jihozlari : Plakatlar , kimyoviy moddalardan na’munalar , kimyoviy jihozlar

|
Darsning jihozlari : Plakatlar , kimyoviy moddalardan na’munalar , kimyoviy jihozlar
|
bet | 51/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Darsning jihozlari : Plakatlar , kimyoviy moddalardan na’munalar , kimyoviy jihozlar
Darsda qo’llaniladigan metod : Aralash , Interfaol metodlar.
Mashg’ulot bosqichlari:
№
|
Bosqichlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O’tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzuni bayoni
|
12 daqiqa
|
4
|
Mustahkamlash
|
15 daqiqa
|
5
|
Mashg’ulot yakuni. Uyga vazifa berish
|
3 daqiqa
|
Foydalanilgan adabiyotlar : Kimyo 8.Toshkent-2010. R.Asqarov,N.X.To’xtaboyev,K.G’.G’opirov.
Darsning borishi :
Tashkiliy qism: 1.Salomlashish.
2. Davomat. 3. Darsga tayyorgarlik ko’rish.
Uyga vaziufani tekshirish: Konspektni tekshirish , savol-javob tariqasida uyga vazifani so’rash.
Yangi mavzuni bayoni:
Haroratning ko‘tarilishi tuzlar gidroliziga qanday ta’sir ko‘rsatadi?
Tuzlar gidrolizi ularning tabiatiga, eritma konsentratsiyasi va haroratiga bog‘liq. Kuchsiz kislota va kuchsiz asosdan hosil bo‘lgan tuzlar to‘la gidrolizga uchraydi.
Harorat ko‘tarilganda tuzlarning gidrolizlanishi ortadi, chunki suvning H2O → H+ + OH- muvozanati o‘ngga siljiydi. Ba’zan tuzlarning odatdagi sharoitda bormaydigan gidroliz bosqichlari yuqori haroratda sodir bo‘ladi. Masalan, FeCl3 tuzi uch bosqichda gidrolizlanadi. Odatdagi sharoitda bu tuz gidrolizining faqat I bosqichi amalga oshadi:
FeCl3 + HOH →HCl + Fe(OH)Cl2 .
Lekin eritma qaynatilsa, uning II bosqichi ham sodir bo‘ladi:
Fe(OH)Cl2 + H2O → HCl + Fe(OH)2Cl
Qizdirish davom ettirilsa, III bosqichi ham sodir bo‘ladi:
Fe(OH)2Cl + H2O → HCl + Fe(OH)3 ↓
Eritmalar suyultirilganda gidroliz darajasi ortadi. Buni SbCl3 tuzining gidrolizi misolida ko‘rish mumkin:
SbCl3 + 2H2O → Sb(OH)2Cl + 2HCl.
Agar bu tuz eritmasiga qo‘shimcha suv qo‘shsak muvozanat o‘ngga siljiydi va cho‘kma holida Sb(OH)2Cl (yoki SbOCl - antimonil xlorid) hosil bo‘ladi.
Demak, eritmalarda gidroliz jarayonini sekinlashtirish uchun quyi haroratlarda va konsentrlangan holda saqlash lozim. Bundan tashqari kuchli kislota va kuchsiz asosdan hosil bo‘lgan tuz eritmalarida kislotali muhitni ta’minlash, kuchsiz kislota va kuchli asosdan hosil bo‘lgan tuz eritmalarida ishq oriy muhitni saqlash ham gidrolizning oldini olishi mumkin.
|
| |
Yangi mavzuni mustahkamlash - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 82/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Yangi mavzuni mustahkamlash : O’quvchilar bilan savol-javob qilish.
Uyga vazifa berish : Mavzuni o’qish savol topshiriqlarni bajarish.
Sana:
Sinf: 8-
Fan : Kimyo.
Mavzu : 2- Amaliy mashg’ulot . "Oltingugurt" mavzusi bo‘yicha tajribaviy masalalar yechish
Darsning maqsadi:
1.Ta’limiy maqsad: o’quvchilarga amaliy mashg’ulot bajarish tartibi haqida ma’lumot berish. 2.Tarbiyaviy maqsad: Nutq ravonligi, munozara madaniyati kabi ijobiy hislatlarni shakllantirish. 3.Rivojlantiruvchi maqsad: O’quvchilarning kitobxonlik malakasini oshirish. shakllantirish va rivojlantirish,
Element va birikmalarni kimyoviy tilda ifodalash:
Galogenlar va ularning birikmalarini kimyoviy, tarixiy va kundalik turmushdagi nomlarini bilib oladi.
Oltingugurt va uning birikmalarini, nomlarini, oltingugurtning qadimdan ishlatilishi, sanoat miqyosida ishlab chiqariladigan mahsulotlarning ko‘p qismi oltingugurt birikmasi ekanligini kundalik turmush va ishlab chiqarish jarayonlarini misollar yordamida tushuntirish.
Mashg’ulot bosqichlari:
№
|
Bosqichlar
|
Vaqti
|
1
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2
|
O’tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3
|
Yangi mavzuni bayoni
|
12 daqiqa
|
|
|
| |