( J ) YODDA SAQLANG! - Informatika va axborot texn ologiyal ari

( J ) YODDA SAQLANG!
PhotoShopda yetmishdan ortiq uskunalar bor.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. PhotoShopda kerakli uskunani qanday tanlash mumkin?
2. Uskunalar paneli necha qismdan iborat?
3. Pyxa (Dasta) uskunasi vazifasini tushuntirib bering va undan foyda-
lanishni mashq qiling.
4. Palitralar sohasidagi palitralaming vazifalari nimalardan iborat?
5. Navigator palitrasi nima uchun xizmat qiladi?
6
. PhotoShopni ishga tushirib, unda a) uskunalami tanlashni; b) palit-
ralami ekranga chiqarish va yashirishni mashq qiling.
UYGA VAZIFA
Uskunalar panelining birinchi qismidagi uskunalami yod oling.______
5-DARS. P H O T O S H O P D A G RAFIK OBYEKT
FA Y L L A R IB IL A N ISH L A SH
PhotoShopda ishni boshlash uchun unga birorta tasvimi yuklab olish
yoki yangi tasvimi yaratish kerak bo'ladi. Bu amallami qanday amalga oshi-
rish bilan tanishib chiqamiz.
Odatda, PhotoShopda mavjud tasvirlar qayta ishlanadi. Lekin ba’zan
unda yangi tasvir yaratishga ham to‘g ‘ri keladi. Yangi tasvimi yaratish uchun
Ctrl+N (New - yangi so‘zidan olingan) qo‘shtugmasini bosish yoki asosiy
menyuning Oanji (Fayl) bo‘limining birinchi bandi Co3flaTt... (... ni yara-
tish) bandini tanlash kerak. Natijada ekranda quyidagi
H
obbih
(Yangi) mu-
loqot oynasi paydo bo‘ladi.
Oynaning o‘ng tomonidagi OK (Ha) tugmasini bosib, taklif qilinayotgan
parametrlar bo‘yicha yangi tasvimi yaratish; OTMeHa (Bekor qilish) tugmasi-
ni bosib, yangi tasvir yaratishdan voz kechish mumkin.
Bu tugmalar ostidagi CoxpaHHTB
HaSop
napaMeTpoB (Parametrlar to‘pla-
19
mini saqlash) tugmasini bosib, o‘matilgan parametrlardan keyingi tasvirlar-
ni yaratishda foydalanish uchun saqlab qo‘yish mumkin. YflajiHTb HaSop ...
(Parametrlar to‘plamini o‘chirish) tugmasi kerak b o im ay qolgan parametrlar
to‘plamini o‘chirib tashlash uchun xizmat qiladi. Bu tugmalar ostida yaratila-
digan tasviming hajmi ko‘rinib turadi:
HOBblM
paswep:
LUnpnHa:
1000
nnKcejibi
BbicoTa:
393
nnKceJibi
Pa3peujeHne:
72
riMKce;ibi/fliofiM
U,BeT0B0H pexcMM! LlBeTa RGB
▼
8 6
h t
CoaepxiiMoe pOHa: bejibiii
flOnO JlHH TeJlbHO
UBeTOBoii npotpn
jh
: OTMeHMTb ynpaBfieHne uBeTOM
b
aoicyMe... ▼
nonM
kcsji
tH
33
nponopunji: KBaapaTHue nnncejiu
▼
y flajiM T b H aS o p ...
Paat-iep M3o6paxeHHfl:
U 2M
Oynaning chap tomonidagi H
m
a (Nom) maydonchaga yangi tasvir fayli
uchun nom kiritiladi. Uning ostidagi Hatiop (To‘plam) maydonchasida pa-
rametrlar to‘plamini tanlash mumkin. Odatda, bu parametrlar oxirgi yuklab
olingan tasvir parametrlari bilan bir xil boiadi. Bu ro‘yxatdan keraklisini
tanlab parametrlami birdaniga o‘zgartirish mumkin.
Paramertlami bevosita muloqot oynasidagi maydonchalarda o‘zgartirish
ham mumkin. Ulardan asosiylari IIlHpHHa (Eni) va Brjcoxa (Balandligi) lardir.
Mavjud tasvirlami ochish uchun Ctrl+O (Open - ochish so‘zidan olin-
gan) qo‘shtugmasini bosish yoki asosiy menyuning 3>aHJi (Fayl) bo‘limining
birinchi bandi O
tkpwtb
... (Ochish) bandini tanlash kerak. Natijada ekranda
quyidagi O
tkphtl
(Ochish) muloqot oynasi paydo bo‘ladi.
Bu muloqot oynasi bilan ishlash boshqa ilovalar, masalan, Word yoki
Excel ning shu nomli muloqot oynalari bilan ishlashdan deyarli farq qilmaydi.
20
PhotoShop oxirgi ochilgan fayllar ro‘yxatini saqlab qo‘yadi. Bu ro‘yxat-
dagi tasvirlami ochish uchun asosiy menyuning Oafiji (Fayl) bo‘limidagi
nocjie^HHe ^oKyMeHTU (Oxirgi hujjatlar) bandidan foydalaniladi.
PhotoShopda qilingan ishlami saqlash uchun bir nechta buyruqlar mav-
jud. Ulardan birinchisi Ctrl+S qo‘shtugmasi yordamida chaqiriladi. Bu buy-
ruq joriy tasvimi joyi va nomini o‘zgartirmasdan saqlab qo‘yadi.
Ctrl+Shift+S qo‘shtugmalari yordamida chaqiriladigan saqlash buymg‘i
ekranga saqlash muloqot oynasini chiqaradi. Bu oyna yordamida tasvimi
yangi nom bilan yangi joyga yangi formatda saqlab qo‘yish mumkin.
PhotoShopda fayllar bilan ishlash boshqa ilovalardagidan ko‘p farq qil-
maydi.
Kompyuter grafikasi ommaviy tarzda qo‘llaniladi va tasvirlami kom-
pyuter xotirasida saqlash uchun ko‘plab formatlar ishlab chiqilgan. Ulardan
ba’zilari keng tarqalgan, ba’zilari faqat tor sohada ishlatiladi.
Bmp (ingliz tilidagi Bitmap Picture) - rastrli tasvir jumlasidan olingan.
Birinchi grafik formatlardan biri, Microsoft kompaniyasi tomonidan ishlab
chiqilgan va qo‘llab-quwatlanadi. Keng tarqalgan. Lekin oxirgi paytda bosh-
qa formatlarga o‘z o‘mini bo‘shatib bermoqda.
Gif (Graphics Interchange Format) - tasvirlar almashish formati jum-
lasidan olingan. Bir faylda bir necha tasvirlami saqlay oladi va sodda
21
animatsiyalar uchun juda qulay. Kam joy egallaydi. Kamchiligi shuki, ko‘pi
bilan 256 ta rangni saqlay oladi. Fotusuratlami saqlaganda katta yo‘qotishlar-
ga yo‘l qo‘yadi. Intemetda va Web dizaynda keng qo‘llaniladi.
Tiff (ingliz tilidagi Tagged Image File Format) - belgilab chiqilgan tasvir
fayli formati jumlasidan olingan. Birinchi tasvir formatlaridan biri. Unda bir
qator o‘zgartirishlar kiritilgan. Microsoft, Adobe, Apple kabi yirik kompa-
niyalar tomonidan qoTlab-quwatlanishi sababli hozirgi paytda ham omma-
viyligicha qolmoqda. Skanerlar, fotoapparatlar ishlab chiqaruvchilar ham un-
dan keng foydalanadilar.
Jpeg (Joint Photographic Experts Group) - fotografiya ekspertlarining
birlashgan guruhi (Yevropa ittifoqi) tomonidan ishlab chiqilgan. Eng keng
tarqalgan format. Barcha ishlab chiqamvchilar tomonidan qoTlab-quwatla-
nadi. Kam joy egallaydi, tasvir sifatini toTiq saqlashi mumkin. Lekin tasvir
hajmi ko‘p kamaytirilganda sifati yomonlashadi.
Pcx (PC eXchange) - shaxsiy kompyuterda maTumot almashish jumla-
sidan olingan. Birinchi grafik formatlardan biri. Bu formatda juda ko‘p tas-
virlar saqlangan. Oxirgi paytda uning o‘miga png, jpeg formatlaridan foy-
dalanilmoqda.
Raw (ingliz tilida raw) - xom, hali tayyor emas, degan ma’noni bildiradi.
Sifatli fotoapparatlarda olingan suratlami saqlash uchun ishlatiladi. Odatda,
fotoapparatlar olingan suratni darhol qayta ishlab, uning hajmini kamaytira-
di. Bunda fotosuratlaming sifati ba’zan biroz, ba’zan ko‘proq pasayadi. Bu
formatda saqlangan fotosuratning kamchiliklarini va ulami bartaraf qilishni
foydalanuvchining o‘zi tanlaydi. Bu esa yaxshi chiqmagan fotosuratlami ham
qayta tiklash imkonini beradi. Kamchiligi fotosuratlar katta hajmda boTishi
(25 MB gacha). Faqat qayta ishlanmagan fotosuratlami saqlash uchun ishla-
tiladi. Oxirgi paytda ommaviylashib bormoqda.
Png (Portable Network Graphics) - tarmoq uchun portativ (ixcham) gra-
fika jumlasidan olingan. Intemetda keng qoTlaniladi. U gif formati o‘mini
egallab bormoqda.
Pdf (ingliz tilida Portable Document Format) - elektron hujjatlar formati
degan jumladan olingan. Dastlab poligrafiya mahsulotlarini elektron ko‘ri-
nishda saqlash uchun moTjallangan. Kompyuter texnikasining rivojlanishi
22
bilan hajmi nisbatan kattaligi, tasvirlash ko‘proq vaqt talab qilishi kabi kam-
chiliklari dolzarb boMmay qoldi. Hozirgi paytda keng tarqalgan. Unda matn
bilan birga rastr va vektor turidagi tasvirlar ham saqlanadi. Undan tasvirlami
ajratib olsa bo‘ladi. Adobe kompaniyasi mahsuloti.
Bu formatlar yordamida tasvirlami nafaqat PhotoShopda, balki boshqa
ilovalarda ham ochish va ular bilan ishlash mumkin. PhotoShop bu format-
lardan tashqari o‘zining bir nechta maxsus formatiga ham ega. Bu formatlar
orasida ko‘p ishlatiladigani .psd kengaytmalisidir. Bu formatda saqlangan
tasvirda PhotoShopning barcha imkoniyatlari saqlab qo‘yiladi. Shu sababli,
qayta ishlash tugallanmagan tasvirlami shu formatda saqlash va kerak bo‘l-
ganda ulami qayta ishlashni davom ettirish mumkin.
Y O D D A SA Q LA N G !
Fayllar bilan ishlash amallari asosiy menyuning Oanji bo‘limida joy-
lashgan.
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR
1. PhotoShopda mavjud tasvimi ochish qanday amalga oshiriladi?
2. PhotoShopda joriy tasvimi saqlab qo‘yish qanday bajariladi?
3. PhotoShop qayta ishlaydigan asosiy formatlami sanab chiqing.
4. Jpeg, Raw formatlarining afzallik va kamchiliklarini aytib bering.
5. PhotoShopni ishga tushiring. Unga biror tasvir yuklang va tasvimi
turli formatlarda, turli joylarga saqlashni mashq qiling.
UYGAVAZIFA
PhotoShopda yangi tasvir yaratish jarayonini mashq qiling.
|