-rasm. Alkanolamin erituvchi yordamida gazni tozalash chizmasi

I 4
2 11 V 10
2-rasm. Alkanolamin erituvchi yordamida gazni tozalash chizmasi.
I- gaz xom-ashyosi, II- tozalangan gaz, III – gaz ekspanzerada, IV – kislotali gazlar, V – suv bug‘i. 1 – absorber, 2,9 – nasoslar, 3,7 – xolodilniklar, 4 – ekspanzer, 5 – tempratura almashtirgich, 6 – desorber, 8 – separator, 10 – kiptilnik , 11 –alkanolamin eritmasi solinadigan idish.
3.2.-jadval
№
|
Kо‘rsаtkich nomlаri
|
Ulchov birliklаri
|
GOST tаlаblаri
|
Nаzorаt usuli
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
1
|
Vodorod sulfidning konsentrаsiyasi
|
g/m3
|
0,02
|
GOST 22387.2-83
|
2
|
Kislorodning hаjmiy ulushi
|
%
|
1,00
|
GOST23781-83
|
3
|
Yonish dаrаjаsi
|
kkаl/m3
|
7600
|
GOST 27193-86
|
4
|
Mexаnik аrаlаshmаlаr mаssаsi
|
g/m3
|
0,001
|
GOST 22387.4-77
|
3.2. Absorbent va gazning analiz metodlari
Kerakli asbob uskunalar: 0,5n NaOH natriy gidroksid eritmasi, metanol;
1. Agar natriy gidroksid eritmasi xira rangda bo‘lsa, tiniq holga kelguncha filtrlash kerak.
2. Regeneratsiyalangan eritma tuliq H2S va CO2 gazlardan desorberlanishi kerak bo‘ladi. Laboratoriya sharoitida to‘liq regeniratsiya qilish uchun elektr pechdan foydalaniladi. Aminlarning termik barqaror tuzlarini aniqlashda to‘liq regeniratsiyalangan bo‘lishi kerak bo‘ladi.
3. 250 ml menzurkaga 125ml metanol olib, uning ustiga meshalka solinadi. Menzurka metanol bilan birgalikda magnitli meshalkaga qo‘yiladi va unga RN metr solinadi.
4. Metanolning pHqiymati 11,2 ga kelguncha 0,5 N NаOH natriy gidroksid eritmasi solinadi.
5. Pipetka yordamida eritma ustiga to‘yingan absorbent eritmasidan solib titrlanadi. RN ning qiymati 7 bo‘lguncha titrlash davom ettiriladi va sarf bo‘lgan ishqorning miqdoriga qarab kislotali gazlarning miqdori aniqlanadi.
6. Qilinadigan tajribalarni 4-6 marta qayta bajariladi. Olingan eritmalarning hajmiy farqini aniqlash uchun, boshlang‘ich olingan eritma hajmi (V3), regeneratsiya uchun olingan eritmadan (V1) titrlash uchun olingan eritmadan (V2) olib ularni solishtirish orqali kislotali gazlarning miqdori aniqlanadi.
Kislotali gazlarning % miqdori:
-
Regeneratsion eritma: % kislota gaz miqdori N x 4,4
-
To‘yingan eritma: % kislota gaz miqdori N x 4,4
V1 – ml NаOH, eritmasini titrlashda sarflangan regeneratsion eritma.
V2 – mg NаOH, eritmasini titrlashda sarflangan to‘yingan eritma.
V3 – mg NаOH, eritmasini titrlashda sarflangan kontrol eritma.
N – standart eritmaning normalligi NаOH.
W1 –regeneratsion eritmaning analiz uchun olingan massasi.
W2 –to‘yingan eritmaning analiz uchun olingan massasi.
W3 –kontrol eritma analiz uchun olingan massasi.
3.3. Alkanolaminning suvli eritmasidagi H2Sni aniqlash
Natriy tiosulfat (Na2S2O3) yordamida alkanolamin eritmasi va titrlangan eritma tarkibidan H2S gazini aniqlandi.
Reaksiya: H2S Y2 = 2N Y S0
Y2 2 Na2S2O3 = 2Y- 2 Na2 S4O6-
-
Bu usul to’g‘ridan- to’g‘ri aniqlash metodi hisoblanmaydi. 1. Eritmani yod eritmasini rangi yo‘qolguncha titrlanadi va sarf bo‘lgan yod eritmasini olib, natriy tiosulfat bilan titrlab natriy tiosulfat miqdori aniqlanadi.
-
Reaktivlar: standart natriy tiosulfatning 0,1 N eritmasi, 0,1 N yod eritmasi.
-
1 % -kraxmal eritmasi (indikator)
-
Konsentrlangan xlorid kislota (50% 1:1 eritmasi).
-
Analiz yo‘li:
-
250 ml kolba olib unga pipetka yordamida 25 ml 0,1 N yod eritmasi solindi va ustiga 25 ml HCL 1:1 eritmasidan solindi. Eritma ustiga stirjin solib magnit meshalka yordamida aralashtirildi.
-
Aralashib turgan eritma ustiga natriy tiosulfatdan rangi yo‘qolguncha solinadi. (taxminan 5-6 ml).
5 ml kraxmal indikatoridan solib titrlash davom ettiriladi toki havo rang yo‘qolguncha.Kraxmal (nem. kraftmehl) - oʻsimlikning asosiy uglevod zahirasi. Umumiy formulasi (S6N|()O5)g . Rangsiz amorf modda. Fotosintez jarayonida oʻsimliklarning barglarida hosil boʻladi. K.ni toʻla gidrolizlab, glyukoza olinadi. Na2S2O3 hajmi aniqlanadi va titrlash davom etiriladi.
Analizni to‘g‘ri natija olguncha davom ettiriladi.
Hisoblashlar: 1).
Qayirda: 0,17 – m.v. H2S/2, 100dan uzun.
V – ml Na2S2O3,titrlashda sarf bo‘lgan miqdor.
W – Eritma massasi.
25 ml – sarflangan yod eritmasini hajmi.
2). To‘yingan kislotali gaz (regeneratsion yoki to‘yingan eritmadagi:
% aminning massasi pН = 4,5 titrlanguncha aniqlangan [39].
Sinov jarayonida ko‘pik hosil bo‘lish muammo bo‘lmaydi, jihozlarni korroziya (yemirilish) belgilariga duchor bo‘lmaydi.
3.3.-jadval
Fleksorb SE MDEA taqqoslash jarayoni
Ko‘rsatgichlar
|
% MDEA dan
|
Amin xarajatlari
|
41
|
Bug‘ sarfi
|
51
|
Desorber razmerlari: diametr
|
69
|
Balandligi
|
87
|
Sarf xarajat
|
74
|
Bir yillik ekspluatotsion jarayon
|
57
|
3.4.Zavoddan olingan amin eritmasini pН = 4,5 kelguncha titrlab aniqlash
Bu metoddan foydanalinganda aminli eritma ishqori muhitga ega bo‘ladi.
pH neytral holda bo‘lgan xlorid aminiy tuzlarining qiymati taxminan 4,5, bu esa sariq rangli bromfenol indikatori bilan aniqlanadi.
Asbob va reaktivlar: Standart 0,5N HCL. Indikator bromfenol sariq. Yuqori eviktiv pН – metr.
Analiz yo‘li:
1. 95 ml distrlangan suv, 250 ml menzurka.
2. Taxminan 5 mg eritmadan menzurkaga solamiz.
Eritma ustiga bir necha tomchi bromfenol sariqdan solib to to‘liq aralashib ketguncha chayqatamiz.
0,5 N HCL eritma bilan titrlaymiz toki pН 4,5 bo‘lguncha. Titrlashdan so‘ng kislota hajmi yozib olinadi.
Hisoblar%: = amin bilan birikkan modda massasi.
Qayerda: N – H2S 1 normalligi;
V – ml H2S 1, titrga sarf bo‘lgan qismi;
W1 – eritmaning massasi (gr)
Laboratoriya sharoitida titrlash – regeneratsiyalab olingan eritmalar tarkibidagi regeneratsiyalanmagan alkanolaminlarning tuzlarining suvli eritmasini aniqlandi.
Hisoblashlar:
Qayirda V3 – ml N- titrlashda sarflangan KOH ning normalligi.
W3 –etalon eritmaning massasi.
N –KOH normalligi.
To’yingan:
Kislotali gazlarning protsent konsentratsiyasi.
Hisolash:
Agar absorbent erituvchi organik moddalar va qattiq moddalar bilan ifloslansa ko‘pik hosil qiladigan bo‘lib, qoladi. Bu hosil bo‘lagan ko‘pikni, ko‘piklanish darajasini va ko‘pikni shisha sirtiga yorilish vaqtini bilish orqali ko‘piklanish aniqlanadi.
Asboblar: 1000 ml hajmdagi gradirlangan silindir, shisha turba, hisoblagich, havo haydagich, sekundomer.
3.5. Yuqori oltingugurtli gazni oltingugurtdan tozalashda absorbentlarni solishtirish
O‘rta-buloq, Xauzak-Dengizko‘l konlaridan chiqayotgan yuqori oltingugurtli gazlarni tozalash 13,14,17,18-bloklarda amalga oshiriladi, bundan tashqari loyiha bo‘yicha kam oltingugurtli gazlarni tozalashga mo‘ljallangan 15-blok ham yuqori oltingugurtli gazda ishlay olish imkoniyatiga ega.
Oltingugurtdan tozalash bloklari apparaturalar va texnologik jihozlanish jihatidan bir xil bo‘lib, kam farq qiladigan tomonlarini hisobga olmaganda, ya’ni ular haqida keyingi sahifalarda fikr bildiriladi.
Bayonnoma 13-qurilma uchun keltirilgan. 13-blokka gaz O‘rta-bo‘loq Xauzak, Dengizko‘l konlaridan keladi. Gaz 4,8-5,5 MRa bosim ostida va 10-40°C da birlamchi-gorizontal (yotik) ajratgich 1 OYE-1ga kelib tushadi. Gazning birdan kengayishi va oqim yo‘nalishining o‘zgarishi hisobiga uglevodorod kondensati, suv tomchilari mexanik aralashmalar va zanglash ingibitorlar ajralishiga olib keladi.
Ajratgich 10YE-1dagi suyuqlik sathi klapan rostlagich poz.403 bilan rostlanadi. Sath ko‘rsatkichlari operatorlar xonasi shchitida joylashgan birlamchi asbob UBP dan ikkilamchi asbobga beriladi.
Eng kam sath xolatida esa tovushli va yorug‘lik xabarchilari poz.403 ishlaydi. Gazning 10YE-1dagi bosimi va harorati joydagi texnik manometr poz.202, va simobli termometr poz. 125 bilan o‘lchanadi. Birlamchi ajratgich 10YE-1ning chiqishida gazning harorati termopara poz. 121-1 bilan o‘lchanib, ko‘rsatgichlari ikkilamchi asbobga uzatiladi. Gaz sarfi diafragma poz.301 da o‘lchanib, ko‘rsatgichlari operatorlar xonasi shchitidagi asbobga beriladi. Shundan so‘ng xom ashyo gazi ikkilamchi tik ajratgich 10YE-2 ga kelib tushib, qo‘shimcha tarzda suyuq uglevodorodlardan, suvdan, mexanik aralashmalardan ajraladi.
Ajratgich 10YE-2dagi suyuqlik sathi sath o‘lchagich poz.404 bilan nazorat qilinib, ko‘rsatgichlari operatorlar xonasi shchitida joylashgan asbobga beriladi. Minimal yoki maksimal sathga yetganda tovushli va yorug‘lik xabarchilari poz.404 ishlaydi.
Ajratgich 10YE-2dagi gaz haroratini o‘lchash o‘sha joydagi simobli termometr poz. 126 bilan amalga oshiriladi. 10YE-2dagi bosim farqini qayd qilish asbob poz.203 bilan amalga oshirilib, operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.223 ga xabar beriladi.
Ajratgichlar 10YE-1, 2 dan gaz yig‘ilishiga qarab 1-sexdagi shabodalash qurilmasiga beriladi.
Suyuqlik tomchilari va mexanik aralashmalardan tozalangan gaz ajratgich 10YE-2dan absorber 10K-1ning pastki qismiga birinchi to‘rsimon likopchaning ostidan kiradi.
13, 14-bloklardagi absorber 32 likopcha, 15-blokdagi absorberda 24 likopcha bor. Amin eritmasi absorberning o‘rta qismiga 19-likopchaga 15-blokdagi absorberda 12-likopchaga beriladi. Absorber 10K-1da bosim farqini o‘lchash asbob poz.204 bilan amalga oshirilib, ko‘rsatgichlari operatorlar xonasi shchitidagi asbobga beriladi.
3.4.-jadval
Aminli absorbentdan chiqadigan gazlarning tarkibi (% )
Tajriba
|
СН4
|
С2Н6
|
СО2
|
H2S
|
H2O
|
1.
|
90,09
|
3,74
|
3,26
|
0,8
|
2,4
|
2.
|
89,38
|
4,14
|
3,20
|
0,7
|
2,8
|
3.
|
91,10
|
3,64
|
3,46
|
0,7
|
2,6
|
4.
|
90,54
|
3,98
|
3,01
|
0,7
|
2,2
|
Absorber 10K-1dagi aminning to‘yingan eritmasi sathi sath o‘lchagich bilan o‘lchanib, undan berilgan pnevmatik xabar rostlagich orqali klapan rostlagichga beriladi. Sath operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.401 bilan rostlanadi. Nordon komponentlardan tozalangan gaz, harorati 45-55 C da tozalangan gaz ajratgichi 10YE-3 ga kiradi, ya’ni to‘rsimon kaytargichdan so‘ng gaz bilan ketadigan eritma tomchilarini ajratish uchun va so‘ngra PXAKga keladi. Ajratgich 10YE-Zdan yig‘ilishiga qarab eritma, regeneratsiyalangan eritma sig‘imi 10YE-7ga haydaladi. Ajratgich 10YE-3 eritmaning ko‘piklanish ehtimoli natijasida otilib chiqadigan moddalarni ham qabul qilishga mo‘ljallangan. Tozalangan gaz ajratgichida Suyuqlikning eng past sathi haqida xabar berish nazarda tutilgan. Sathni 10YE-3 da nazorat qilish datchik poz.405 bilan amalga oshirilib, undan pnevmatik xabar operatorlar xonasi shchitidagi asbobga beriladi.
Tozalangan gaz tarkibidagi vodorod sulfid gazoanalizatorlar yordamida nazorat qilinadi . Gaz tarkibida H2S miqdori 7,0 mg/m dan ko‘p bo‘lganda, yuqorida keltirilgan 3 ta blokka tegishli (14-estakada poz.301) uzgichlar maydonida o‘rnatilgan uzgich klapanlarni yopish yo‘li orqali xom ashyo gazini berish to‘xtatiladi. halokat yoki konditsiyalanmagan gazni chikarib yuborish kerak bo‘lganda 10YE-Zning chiqish tizimiga o‘rnatilgan 2 ta uzgich ochilib, gazni yuqori bosim li mash’alaga yuboriladi.
Vodorod sulfid va karbonat angidrid bilan to‘yingan eritma absorberdan klapan uzgichdan keyin ekspanzer 10YE-6ga sathini nazorat qilgan xolda kelib tushadi, ya’ni sathni klapan rostlagich ushlab turadi va operatorlar xonasi shchitida ikkilamchi asbob poz.402 bilan qayd qilinadi. Absorberda eng past sath bo‘lganda eritma chiqish yo‘liga o‘rnatilgan uzgich klapan poz.401 yopilib, absorberdan tashqariga chiqadigan eritma uziladi, shuningdek klapan poz.301 yopilib, tozalanishga kelayotgan gaz uziladi.
Ekspanzer 10YE-6da bosimning 0,6 MRa ga tushishi hisobiga to‘yingan eritmadan qisman gaz ajralishi ro‘y beradi. Ekspanzerdagi bosim ekspanzer gazlari chiqadigan tizimga o‘rnatilgan avtomatik klapan rostlagich poz.213 bilan ushlab turiladi.
Ekspanzer gazlari harorati operatorlar xonasi shchitida o‘rnatilgan asbob poz. 121 bilan qayd etiladi. Ekspanzerdagi sath issiqlik almashtirgichlar 10T-1/1, 2, 3 dan keyin tuyingan eritma tizimiga o‘rnatilgan klapan rostlagich poz.402 bilan ushlab turiladi.
Sathni rostlash va qayd qilish operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.402 bilan amalga oshiriladi.
Zavodning V navbatidagi 16, 17 bloklarda ekspanzer gazlarini absorber 10K-Zda tozalash, loyihada ko‘zda tutilgan. Biroq ekspanzer gazlari mash’alada zatvor gazi sifatida ishlatilganligi sababli, ekspanzer gazlarini tozalash tizimidan foydalanilmaydi.
MDEAning to‘yingan eritmasi 10YE-6 dan eritma issiqlik almashtirgichlar 10T-1/1, 2, 3 ga kelib tushadi. Tuyingan eritma ketma-ket tartibdagi issiqlik almashtirgichlar YUT-1/1, 2, 3 ning o‘tkazgichlari quvur idan o‘tayotib, quvur lar ichidagi oqimga qarshi borayotgan qaynoq regeneratsiyalangan eritma bilan isitiladi.
To‘yingan eritma haroratining nazorat qilish uchun joydagi simobli termometr poz. 108 bilan amalga oshiriladi.
Gazni nordon komponentlardan «ho‘l usul» bilan tozalashda regeneratsiya bug‘i xarajatlari ekspluatatsiya xarajatlarining asosiysi hisoblanib, bu xarajatlarni kamaytirish maqsadida 13, 14-bloklarga «sovuq baypas» deb nomlangan tarx ishlatilgan. Bundan maqsad to‘yingan eritmani ikkita oqim bilan desorberga berish.
To‘yingan eritma, YUT-1/1, 2, 3 da 105-110°C haroratgacha isitilib, YUK-2 desorberni o‘rta qismiga 18-likopchaga beriladi. Ekspanzerdan qisman, taxminan 10% eritma, 10T-1/1, 2, 3 dan tashkari sachratib sovutish maqsadida desorber yuqori qismi 23-likopchaga beriladi. 15-blokda issiqlik almashtirgichlar orqali to‘yingan eritmani to‘la hajmi o‘tadi.
To‘yingan eritmadan yutilgan nordon komponentlar, desorberning S shaklidagi tarelkasida eritmaning 10I-1/1, 2 bug‘latgich olgan suv bug‘i kondensatsiyasi issiqligi hisobiga ajralib chiqadi. Eritma bu joyda 125 °C haroratgacha isiydi. MDEAning regeneratsiyalangan eritmasi setkasiz tarelka ostida desorberning quyi qismiga oqib tushadi.
K-2 quyi qismidagi harorat operatorlar shchitidagi asbob poz. 102 bilan qayd qilinadi .
MDEAning regeneratsiya qilingan eritmasi, YUK-2 ning quyi qismidan issiqlik almashtirgich 10T-1/1, 2, 3 lar o‘tkazgichlari oralig‘iga kirib, qarshi oqimda oqadigan to‘yingan eritma bilan rekuperatsiya issiqligi hisobiga harorati 85 °C gacha tushib soviydi. Regeneratsiyalangan amin eritmasi shundan so‘ng sovushi uchun havo bilan sovutish apparati 10XV-1 va so‘ngra 60-70 C haroratda regeneratsiyalangan eritma yig‘gich 10YE-7 ga kelib tushadi.
Havo bilan sovutish apparatining eritmalar chiqish qismiga YUK-2 dagi sathni rostlash klapani o‘rnatilgan bo‘lib , u operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.406 bilan boshqariladi.
YUK-2 dagi eng past sath haqida xabar berish ham mavjud.
10YE-7 yig‘gichdagi sathni o‘lchab, operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.410 da qayd qilish va eng past sath holati hakida xabar berish nazarda tutilgan. Eritmaning eng past sathi holatida chiqaruvchi nasoslar YUN-5/1, 2 va tegishlicha sirkulyatsiya qiluvchi nasoslar to‘xtatilishi amalga oshiriladi. Regeneratsiyalangan amin eritmasi chiqaruvchi nasoslar orqali kollektorga berilib, bu joyda absorbsiya tarmog‘iga kelayotgan eritma umumiy miqdorini o‘lchash amalga oshiriladi. O‘lchash diafragma poz.307da amalga oshirilib, ko‘rsatgichlar operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.307 bilan qayd qilinadi. So‘ngra regeneratsiya qilingan eritma chiqarish qismi kollektorga ulangan YUN-1/1, 2, 3 sirkulyatsiya nasoslarining surilish qismiga keladi. Shundan so‘ng eritma ketma-ket suvli 10X-1/2 so‘rg‘ichlardan o‘tib, absorberning o‘rta qismiga beriladi. 15-blokda bu sovutgichlar parallel holda ishlaydi. Eritma sovutgichlarida 40-50 °C gacha soviydi (Iqlim sharoitiga bog‘liq holda).
Oltingugurtdan tozalash qurilmasida loyiha tarxi bo‘yicha eritmani 10K-1 ga ikki oqimli berish saqlab qolingan. Birinchi oqim, ya’ni umumiy eritma hajmining 25 % miqdori o‘lchagich diafragma poz.303 va rostlagich klapan poz.303 orqali suv sovutgich 10X-1 ga, so‘ngra K-1 ning yuqori qismiga keladi. Eritma miqdorini qayd qilish va rostlash asbob poz.303 bilan amalga oshiriladi. Eritmaning suv bilan sovutish apparati 10X-1 dan chiqishdagi harorati operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz. 121 bilan qayd qilinadi, shu bilan birga usha joydagi termometr poz.210 bilan o‘lchanadi.
Ikkinchi oqim umumiy eritma hajmining 75% miqdoridagisi o‘lchagich diafragma poz.302 orqali suvli sovutgich 10X-2 ga va so‘ngra 10K-1ning o‘rta qismiga keladi. Eritma sarfi operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.302 bilan qayd qilinadi . Harorat operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz. 121 da qayd qilinadi . Shunday kilib, eritmaning aylanib turishi qaytarilib turadi.
Bug‘-gaz aralashmasi (ozgina miqdordagi amin nordon gazlar va suv bug‘i) desorber 10K-2ning yuqori qismidan 115 °C gacha haroratda havo bilan sovutish apparati - 10XV-2ga keladi.
Aralashma harorati operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz. 103 bilan qayd qilinadi .
Bug‘-gaz aralashma harorati kerakli darajada bug‘latgich 10I-1/1, 2ning bug‘ berish tizimiga o‘rnatilgan rostlagich klapan orqali beriladigan suv bug‘i sarfi bilan ushlab turiladi. Bug‘ sarfi operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.329 bilan qayd qilinadi . Havo bilan sovutish apparati (HSA)da bug‘-gaz aralashmasi 70°C gacha soviydi, shu sababli suv bug‘ i kondensatsiyalanadi (Suyuqlikka aylanadi). Nordon gazlarni bundan ajratish uchun, oraliq ajratgich - 10YE-4 xizmat qiladi. Kondensatsiyalangan flegma nordon gazlar ajratgichi - 10YE-5 ga oqib tushadi. Oraliq ajratgich 12-blokda loyixa bo‘yicha nazarda tutilmagan. 10XV-2 dan chiqish harorati operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz. 102 bilan qayd qilinadi . Nordon gaz 10YE-4 ning yuqori qismidan chiqib, suvli sovutgich - 10X-Zga sovish uchun, so‘ngra Suyuqlik tomchilaridan o‘ta toza ajralish uchun ajratgich - 10YE-5ga kiradi. 10X-Zdan chiqish harorati o‘sha joydagi termometr poz.PO bilan o‘lchanadi. Shundan so‘ng nordon gaz oltingugurt ishlab chikarishga kelib tushadi. Nordon gazni nordon gaz kollektoriga boshkarish imkoniyati ham mavjud. Ajratgich -10YE-5da va tegishlicha desorberdagi bosim, 10YE-5dan keyin nordon gazlar o‘tkazgichlarida o‘rnatilgan rostlagich klapan bilan ushlab turilib, shchitdagi asbob poz.305 bilan qayd qilinadi .
Nordon gaz harorati operatorlar shchitidagi asbob poz. 102, sarfi esa asbob poz.304 bilan qayd qilinadi . Kondensatsiyalangan Suyuqlik flegma ajratgich - 10YE-5ning kuyi qismida yig‘iladi va desorberning yuqori qismidagi haroratni ushlab turish uchun Suyuqlik (flegma) nasosi bilan 10K-2 ning yuqori qismidan sepiladi. Flegmaning ajratgich 10YE-5dagi sathini xaydash nasosi - 10N-2 tizimiga o‘rnatilgan klapan bilan rostlanib, sarfi esa operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.305 bilan qayd qilinadi .
Amin eritmasini filtrlash jarayoni yuqorida keltirilgan 12-blok tarxi bayoni bilan bir xil.
To‘yingan amin eritmasini regeneratsiyalash uchun issiqlik o‘tkazgich sifatida bosimi 0,5 MPa va harorati 158 C bo‘lgan to‘yingan suv bug‘i ko‘llaniladi. Suv bug‘ i sarfi IV navbatda xo‘jalik hisobidagi asbob poz.332 harorati operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz. 125 bilan qayd qilinadi .
Kollektordan bug‘ taqsimlash taroziga kelib, u yerda bug‘ harorati simobli termometr poz.131 bilan o‘lchanadi. Keyin suv bug‘i desorberning bug‘latgichiga keladi.
Jarayonda hosil bo‘lgan bug‘ kondensati yig‘gich 10YE-12da yig‘ilib, doimiy sath rostlagich klapan poz.429 bilan ushlab turiladi.
Klapanni boshqarish operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.429 bilan amalga oshiriladi. Bug‘ kondensatining 10YE-12dan chiqish harorati o‘sha joyda texnik termometr bilan o‘lchanadi. Qurilmadagi bug‘ kondensat sarfi operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.ZZZ bilan qayd qilinadi . So‘ngra bug‘ kondensati kollektor bo‘yicha uskunaga, 2-kozonxona kondensati sifatini nazorat qilish uchun yo‘llanadi.
PXD qurilmasi ochiq maydonda oltingugurtdan tozalash qurilmasi bilan birga joylashgan va MGQIZning P-SH navbati uchun ilgari Neftkimyo apparatlari konstruktorlik byuro markazi (NAKBM) tomonidan ishlab chiqarilgan apparatlar bilan jixozlangan.
Oltingugurtdan tozalash qurilmasining tozalangan gaz chiqishida, tozalangan gaz kollektoriga PXDK, kirmasdan gazni berish uchun, baypasli tizim ko‘zda tutilgan.
H2S va CO2 dan tozalangan gaz ajratgichdan 5,2 MPa gacha bosimda 50°C haroratda issiqlik almashtirgich - 20T-1 ga kelib tushib, 20° C ga soviydi va so‘ngra sovutish natijasida tushgan Suyuqliklardan ajratish uchun gazajratgich 20 S-1 ga yo‘llanadi.
Issiqlik almashtirgich 20T-1 ga kiruvchi va chikuvchi gaz harorati joydagi simobli termometr va shchitdagi asboblar (poz. 102-103; 104-105) bilan o‘lchanadi.
Gazning bosimi o‘sha joydagi manometr va operatorlar xonasi shchitida masofadan boshqarish asbobi RPV - 4 - 2 E poz. 201-202 bilan ulchanadi.
20S-1 dagi Suyuqlik sathi xar doim operatorlar xonasi shchitidagi asbob poz.401-402 bilan ushlab turiladi. 20S-1 dan keyingi gazning harorati operatorlar xonasi shchitidagi poz. 121 da, shuningdek bosimi poz.204da o‘lchanadi va qayd qilinadi . Ajratgichning tuzilishi kondensatsiya bo‘lgan. Suyuqlikni suv va uglevodorod kondensatiga ajratish imkonini beradi. Suv, rostlagich klapani orqali suv degazatori (suvni gazdan tozalovchi apparat) 20YE-1 ga berilib, undan keyin kanalizatsiyaga chiqarib tashlanadi.
Ajratgich 20S-1 dan keyin gaz xona haroratigacha soviydi, masalan, parallel holda ishlovchi issiqlik almashtirgich 20T-2/1, 2 lardan keyin 0 C gacha. Issiqlik almashtirgichlar kirishi va chiqishidagi gaz bosimi o‘sha joyda manometr bilan o‘lchanadi. Gazning chiqishdagi harorati simobli termometr bilan o‘lchanadi, masofadan turib shratorlar xonasi shchitidagi asboblar poz. 109-110 bilan o‘lchanadi va qayd qilinadi .
Gaz issiqlik almashtirgich 20T-2 dan ammiakli bug‘latgich 20IX-1 ga kelib NH3 ning bug‘lanish sovuqligi hisobiga -13 S gacha soviydi. harorat o‘sha joydagi simobli termometr va masofadan turib operatorlar xonasi shchitida poz. 111, 123 larda o‘lchanadi.
12, 13, 14-bloklardan farq qilib, 15-blokda ikkita bug‘latgich 20 IX-1/1, 2 bor.
Gaz haroratining birdaniga tushishi natijasida, suv va uglevodorod bug‘larining kondensatsiyasi ro‘y beradi. Bug‘latgich 20IX-1 da, shuningdek issiqlik almashtirgich 20T-2 da suvli muz parchalarining hosil bo‘lmasligi uchun suvli muz parchalari ingibitori dietilenglikol (DEG)ning konsentratsiyasi 80%li, eritmasidan purkaladi.
Gaz, bug‘latgichdan dietilenglikol (DEG) bilan to‘yingan suv bug‘i va emulsiya hosil qilgan kondensati bilan past haroratli tik ajratgich 20S-2 ga kondensatdan va suvsizlantirilgan DEG dan ajratish uchun kiritiladi.
Ajratgich 20S-2dagi sath, operatorlar xonasi shchitidagi boshqariladigan asbob poz.405 bilan ushlab turiladi. 20S-2dagi bosim o‘sha joydagi texnik manometr bilan o‘lchanib, shchitdagi asbob poz.234 bilan qayd qilinadi. Past haroratli ajratgichdan chiqishdagi gazning harorati o‘sha joydagi simobli termometr bilan o‘lchanib, operatorlar xonasi shchitidagi asboblar poz. 113, 122 bilan qayd qilinadi .
3.5.-jadval
|