nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
(Amaliy) Mavzu - O’quv fani (moduli)ning mashg’ulot turlari bo’yicha mavzular rejasi

|
O’quv fani (moduli)ning mashg’ulot turlari bo’yicha mavzular rejasi
|
bet | 8/31 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #154557 |
Bog'liq ishchi dastur(Amaliy) Mavzu: Taqdimotlar yaratish va namoish etish
|
3
|
1.Kompyuterlar;
2. Videofilmlar;
3. Modellar;
4. Namunalar;
5. Chizma va sxemalar;
6. Ish varaqasi;
7. Eslatma;
8. O`quv topshiriqlari;
9. Matnlar;
10. Doska;
11.Videoproektor
|
ShKda elektron test ishlaydilar
|
stendlar, maketlar, asboblar, material
|
Berilgan topshiriqlar 55%gacha bajarilsa - "2", 56-70% - "3", 71-85% - "4", 86%dan yuqori bo`lsa "5" baho bilan baholanadi. O`quvchilar 30% dan 100% gacha baholanishi mumkin
|
БолтаевБ, МахкамовМ, АзаматовА, Рахмонцулова С. "Информатика". Т."Узбекистон", 20l3 й.
|
PowerPoint dasturi Microsoft Offis dasturlar to’plamiga kiruvchi dastur hisoblanib, taqdimot yaratish va namyish qilish uchun ishlatiladi.
|
|
|
Mustaqil ish: Mavzu bo`yicha slayd tayyorlaydilar
|
1
|
MS Word programmasida ma’lumotnoma tayyorlaydilar
|
15
|
(Nazariy) Mavzu: Ma’lumotlar ombori haqida tushuncha
|
3
|
1.Kompyuterlar;
2. Videofilmlar;
3. Modellar;
4. Namunalar;
5. Chizma va sxemalar;
6. Ish varaqasi;
7. Eslatma;
8. O`quv topshiriqlari;
9. Matnlar;
10. Doska;
11.Videoproektor
|
ShKda elektron test ishlaydilar
|
stendlar, maketlar, asboblar, material
|
Berilgan topshiriqlar 55%gacha bajarilsa - "2", 56-70% - "3", 71-85% - "4", 86%dan yuqori bo`lsa "5" baho bilan baholanadi. O`quvchilar 30% dan 100% gacha baholanishi mumkin
|
Азаматов А, Пардаева М ва б. Санок системалари. Компьютер тузилишининг назарий асослари сериясидан 1-китоб. Т. 2016 й.
|
Bu dastur MS Office lardan biri bo’lib, uning yuklanishi ilgari tanishilgan usullar kabi bajariladi.
|
|
|
Mustaqil ish: Mavzu bo`yicha slayd tayyorlaydilar
|
1
|
MS Word programmasida ma’lumotnoma tayyorlaydilar
|
16
|
|
|
| |
(Amaliy) Mavzu - O’quv fani (moduli)ning mashg’ulot turlari bo’yicha mavzular rejasi

|
O’quv fani (moduli)ning mashg’ulot turlari bo’yicha mavzular rejasi
|
bet | 9/31 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 0,5 Mb. | | #154557 |
Bog'liq ishchi dastur(Amaliy) Mavzu: Ma’lumotlar omborini boshqarish tizimi
|
3
|
1.Kompyuterlar;
2. Videofilmlar;
3. Modellar;
4. Namunalar;
5. Chizma va sxemalar;
6. Ish varaqasi;
7. Eslatma;
8. O`quv topshiriqlari;
9. Matnlar;
10. Doska;
11.Videoproektor
|
ShKda elektron test ishlaydilar
|
stendlar, maketlar, asboblar, material
|
Berilgan topshiriqlar 55%gacha bajarilsa - "2", 56-70% - "3", 71-85% - "4", 86%dan yuqori bo`lsa "5" baho bilan baholanadi. O`quvchilar 30% dan 100% gacha baholanishi mumkin
|
БолтаевБ, МахкамовМ, АзаматовА, Рахмонцулова С. "Информатика". Т."Узбекистон", 20l3 й.
|
Bu dastur MS Office lardan biri bo’lib, uning yuklanishi ilgari tanishilgan usullar kabi bajariladi.
|
|
|
Mustaqil ish: Mavzu bo`yicha slayd tayyorlaydilar
|
1
|
MS Word programmasida ma’lumotnoma tayyorlaydilar
|
17
|
(Nazariy) Mavzu: MS Access dasturining asosiy elementlari
|
2
|
1.Kompyuterlar;
2. Videofilmlar;
3. Modellar;
4. Namunalar;
5. Chizma va sxemalar;
6. Ish varaqasi;
7. Eslatma;
8. O`quv topshiriqlari;
9. Matnlar;
10. Doska;
11.Videoproektor
|
ShKda elektron test ishlaydilar
|
stendlar, maketlar, asboblar, material
|
Berilgan topshiriqlar 55%gacha bajarilsa - "2", 56-70% - "3", 71-85% - "4", 86%dan yuqori bo`lsa "5" baho bilan baholanadi. O`quvchilar 30% dan 100% gacha baholanishi mumkin
|
Азаматов А, Пардаева М ва б. Санок системалари. Компьютер тузилишининг назарий асослари сериясидан 1-китоб. Т. 2016 й.
|
Bu dastur MS Office lardan biri bo’lib, uning yuklanishi ilgari tanishilgan usullar kabi bajariladi.
|
|
|
Mustaqil ish: Mavzu bo`yicha plakat tayyorlaydilar
|
|
MS Word programmasida ma’lumotnoma tayyorlaydilar
|
18
|
|
|
| |
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

Fan bo‘yicha talabalarning bilimiga, o‘quviga va ko‘nikmalariga DTS ga asosan qo‘yilgan talablar
Bakalavr
- fuqarolik protsessual qonunchiligiga oid me’yoriy-huquqiy hujjatlar;
- fuqarolik sud ishlarini yuritish turlari;
- protsess ishtirokchilari va ularning huquqiy maqomi;
- sud qarorlari chiqarish va ularning ijrosi;
- sud qarorlarini yuqori instantsiyalar (appelyatsiya, kassattsiya, nazorat)da qayta ko‘rish asoslari va tartibi haqida bilimlarga ega bo‘lishi kerak;
- sudlarda fuqarolik ishlarini ko‘rish va hal etish tartibini;
- birinchi instantsiya sudining qarorlari ustidan berilgan shikoyat va protestlarni ko‘rishni;
- yuqori sud instantsiyalari vakolatlarini bilishi va qo‘llay olishi kerak.
- fuqarolik ishlari bo‘yicha odil sudlovni amalga oshirish borasidagi fuqarolik protsessual huquqiy munosabatlarni o‘rganish va tahlil qilish;
- fuqarolik protsessual qonunchilik normalarini sud-huquq islohotlari bilan uzviy ravishda o‘rganish;
- fuqarolik ishlari yuzasidan sifatli va malakali yuridik xulosalar tayyorlash, fuqarolarga huquqiy maslahatlar va boshqa turdagi yuridik yordam ko‘rsatish yuzasidan ko‘nikmalarga ega bo‘lishi kerak.
|
MUNDARIJA - O‘zbekiston respubilkasi

So’z boshi…………………………………………………. ……. …. …….
|
|
15-Mavzu. Birinchi instantsiya sudining hal qiluv qarorlari……..............
|
|
16-Mavzu. Buyruq tartibida ish yuritish………………………..…………..
|
|
17-Mavzu. Nikohdan ajratish to’g’risidagi ishlarni sudda ko’rishning protsessual xususiyatlari………………………………….………………...
|
|
18-Mavzu. Aliment undirish to’g’risidagi ishlarni sudda kurishning protsessual xususiyatlari……………………………………….…………..
|
|
19-Mavzu. Otalikni belgilash to’g’risidagi ishlarni sudda ko’rishning protsessual xususiyatlari……………………………………………………
|
|
20-Mavzu. Mehnatga oid ishlarni sudda ko’rishning protsessual
Xususiyatlari………………………………………………………………….
|
|
21-Mavzu. Uy-joyga doir huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan ishlarni sudda ko’rishning protsessual xususiyatlari……………………..
|
|
22-Mavzu. Davlat organlari va boshqa organlar, shuningdek mansabdor shaxslarning xatti-harakatlari (qarorlari) ustidan berilgan shikoyat va arizalar bo’yicha ish yuritish………………….……………….
|
|
23-Mavzu. Alohida tartibda ish yuritish………………………..................
|
|
24-Mavzu. Birinchi instantsiya sudining hal qiluv qarorlari va ajrimlari ustidan apellyatsiya shikoyati berish (protest keltirish)………………….
|
|
25-Mavzu. Birinchi instantsiya sudining hal qiluv qarorlari va ajrimlari ustidan kassatsiya shikoyati bsrish (protest keltirish)……………………
|
|
26 Qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarorlari, ajrimlar va qarorlarning konuniy, asosli va adolatli ekanligini tekshirish…………………………..
|
|
27-Mavzu. Qonuniy kuchga kirgan hal qiluv qarorlari, ajrimlar va qarorlarni yangi ochilgan holatlar bo’yicha qayta ko’rish………………..
|
|
28-Mavzu. Sud qarorlarining ijrosi……………………….….....................
|
|
29-Mavzu. Fuqarolik protsessida chet el fuqarolari va tashkilotlari, fuqaroligi bo’lmagan shaxslarning ishtiroki………………….…………….
|
|
30-Mavzu. Hakamlar sudi (fuqarolik ishlarini hakamlar sudida ko’rib hal qilish)…………………………………………….….…………………….
|
|
31-Mavzu.O’zbekistonda xo’jalik sudi (xo’jalik nizolarini ko’rish tartibi)…………………………………………......…………………………..
|
|
32-Mavzu. O’zbekistonda notariat (notarial harakatlar)…………………
|
|
Seminar mashg’ulotlari……………………………………………………..
|
|
Mustaqil ta`lim mavzulari……………………………………………………
|
|
Nazorat ishi uchun savollar majmuasi………..…...….…………………..
|
|
Test savollari………………..……………………….……………………….
|
|
Adabiyotlar ro’yxati…………………………..………………………………
|
|
O‘zlashtirish savollari - O‘zbekiston respubilkasi

O‘zlashtirish savollari
1. O‘zbekiston Respublikasi fuqarolik protsessi tushunchasi.
2. Fuqarolik protsessi fani predmeti, uslubi va tizimi.
3. Fuqarolik protsessining manbalari.
4. Fuqarolik protsessual huquqining konstitutsiyaviy, fuqarolik, oila, mehnat, ma’muriy huquq, xo‘jalik protsessual va jinoyat protsessual huquqi hamda boshqa huquq sohalari bilan aloqadorligi.
5. Fuqarolik sud ishlarini yuritish tushunchasi va uning vazifalari.
6. Fuqarolik sud ishlarini yuritish turlari. Fuqarolik protsessining bosqichlari.
|
Forward Engineering (Pog‘onali model)

|
Forward Engineering (Pog‘onali model)
|
bet | 4/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 25,33 Kb. | | #108306 |
Bog'liq 1-Mavzsu K.t.d.tForward Engineering (Pog‘onali model)
Forward Engineering - model, shuningdek pog‘onali model deb nomlangan model bir-biridan ajratilgan to‘rt fazadan iborat: talablar tahlili, ixtisoslashtirilgan reja, dizayn va amalga oshirish. Har bir faza keyingi faza boshlanmasidan oldin qabul qilib olish bilan tugaydi.
Pog‘onali modeli dasturiy ta’minot ishlab chiqish usulining ana’naviy modelini bildiradi. Pog‘onali modelida har bir faza bir ma’noli ma’lum natijalar bilan (“Chaqirish ustunlari”) natijaning xujjatlari bilan va faqat bitta ustun bilan yaxshi belgilangan bosh va so‘nggi nuqtaga ega.
“Kaskad” ya’ni pog‘ona nomi (ingl.: Waterfall Model) fazaning kaskad ko‘rinishidagi tanlab olingan grafik tassavuridan kelib chiqadi (2.1-rasmga qarang).
Sodda modelning kengaytirilishi (qaytuvchi kaskad modeli) agar dolzarb fazada nimadir noto‘g‘ri ketsa, bitta pog‘ona yuqorida xatoni bartaraf qilish mumkin bo‘lishi uchun qadamma-qadam kaskadning “yuqorisiga harakat qilish” imkonini beradi.
|
| |
1-Ma’ruza: chiziqli programmalashtirish masalasining qo‘yilishi

|
1-Ma’ruza: chiziqli programmalashtirish masalasining qo‘yilishi
|
bet | 1/5 | Sana | 14.09.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #271032 |
Bog'liq B.M. 1-маъруза
1-Ma’ruza: CHIZIQLI PROGRAMMALASHTIRISH MASALASINING QO‘YILISHI
Iqtisodiy – matematik modeli
O‘rganilayotgan obyektning asosiy xossalari va xarakteristikalarini o‘zida ifodalovchi maxsus qurilgan obyektga model deyiladi.
Modellashtirish deb esa, tadqiq etilayotgan obyektning muhim xarakteristikalarini ifodalash, akslantirish jarayoniga aytiladi.
Tadqiq etilayotgan obyektning asosiy xarakteristikalarini matematik ifodalar va munosabatlar orqali ifodalovchi modelga matematik model deyiladi.
Iqtisodiy matematik model – iqtisodiy obyekt yoki jarayonlarni matematik munosabatlar orqali ifodalovchi modelga aytiladi.
Odatda, modellar turlicha bo‘ladi: fizik modellar, abstrakt modellar, mantiqiy modellar, elektron modellar, matematik modellar va b.
1.2. Eng sodda iqtisodiy masalalarning matematik modellari
Ishlab chiqarishni rejalashtirish masalasi.
1.1. Ikkita va turdagi mahsulotlarni tayyorlashda to‘rt xil va turdagi resurslardan foydalaniladi. Mahsulotlar birliklarini tayyorlashda sarflanadigan resurslar zaxirasi, resurslarni birliklar soni 1.1- jadvalda keltirilgan (raqamlar shartli)
va mahsulotlarni birligidan olinadigan foyda mos ravishda
2 va 3 pul birligiga teng.
Ishlab chiqarish rejasini shunday tuzish kerakki, ularni sotishdan keladigan foyda maksimal bo‘lsin. Xozircha biz bu masalani madelini qurishni o’rganamiz
1.2.1- jadval
Resurs turi
|
Resurs zaxirasi
|
Mahsulotni bir birligini tayyorlashda sarflanadigan resurslarning birlik soni
|
|
|
|
18
|
1
|
3
|
|
16
|
2
|
1
|
|
5
|
-
|
1
|
|
21
|
3
|
-
|
Yechish. Masalaning iqtisodiy – matematik modelini tuzamiz.
Ishlab chiqarishga rejalashtirilgan va turdagi mahsulotlar birligini mos ravishda va bilan belgilaymiz. Ularni tayyorlash uchun (1.2.1-jadval) resursdan birlik, resursdan birlik, resursdan birlik va dan birlik zarur bo‘ladi.
Ma’lumki, va resurslar talabi mos ravishda ularning zaxiralaridan katta bo‘lmasligi kerak.
Bunday holda resurslar talabi va ularning zaxiralari orasidagi bog‘lanishi ushbu tengsizliklar sistemasi orqali ifodalanadi:
Masalaning ma’nosida va o‘zgaruvchilar (1.2.2) turdagi mahsulotni sotishdan keladigan foyda pul birligi va turdagi mahsulotni sotishdan keladigan foyda pul birligiga teng. ya’ni umumiy foyda
(1.2.3)
Shunday qilib, masalaning iqtisodiy matematik modeli quyidagicha:
(1.2.1) sistemani va (1.2.2) shartni qanoatlantiruvchi ishlab chiqarish ni topish kerakki, bunda (1.2.3) funksiya eng katta qiymatni qabul qilsin.
Endi n turdagi mahsulotni m turdagi resursdan foydalanib ishlab chiqarish masalasini umumlashtirish mumkin.
Ishlab chiqarishga mo‘ljallangan mahsulot birligini ; resurs zaxirasini , mahsulot birligini tayyorlashda sarflanadigan resurs birligini mahsulot birligini sotishdan olinadigan foydani bilan belgilaymiz.
U holda ishlab chiqarishning iqtisodiy-matematik modeli quyidagi ko‘rinishni oladi:
va (1.2.5) shartni qanoatlantiruvchi rejani topish kerakki, bunda
(1.2.6)
funksiya maksimal qiymatni qabul qilsin.
|
| |
Foydalanuvchilar miqdori - 1-Mavzu: Dasturiy ta’minot turlari

|
1-Mavzu: Dasturiy ta’minot turlari
|
bet | 2/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 25,33 Kb. | | #108306 |
Bog'liq 1-Mavzsu K.t.d.tFoydalanuvchilar miqdori
|
Qo‘llanish miqdori
|
Amaliy dasturiy ta’minot
|
Ko‘p
|
Ko‘p
|
Standart dasturiy
ta’minot
|
Ko‘p
|
Bitta / Oz
|
Amaliy dasturlarning tarmoq paketi
|
Bitta / Oz
|
Bitta / Oz
|
Alohida dasturiy
ta’minot
|
Standart dasturiy ta’minot quyidagicha ko‘rinishda deyarli har qanday masala qo‘yilishi uchun amal qiladi, masalan
Matnga ishlov berish (mas. MS Word)
Elektron jadvallar bilan ishlash (mas. MS Excel)
Ma’lumotlar bazalari (mas. MS Access, Oracle)
Grafiklar (mas. Visio, CorelDraw)
Nashriy tizimlar (Desktop Publishing) (mas. Adobe Pagemaker, QuarkXPress)
Loyihalash (mas. MS Project)
Standart dasturiy ta’minot foydalanuvchilarning keng doirasi talablarini hisobga olgan holda ishlab chiqilgan va bu bilan eng ko‘p umumiy vazifalarni namoyon qilgan bir paytda, soliq byurosi, arxitektorlar, mebel tayyorlovchilar kabi muayyan kasbiy guruhlar tegishli talablarga muvofiqlashtirilgan tayyor xizmatlar ko‘lamiga ega bo‘lgan amaliy dasturlarning tarmoq paketlari deb ataluvchi dasturlarni so‘raydi.
Agar xizmatlarning bunday o‘ziga xos tarmoq ko‘lami alohida tashkilot muammolarini hal qilish uchun baribir haddan tashqari umumiy bo‘lib chiqsa, unda bir yoki bir nechta tashkilotlar talablariga moslashuvchi alohida dasturiy ta’minot ishlab chiqish imkoniyatigina qoladi holos. Bu erda misol sifatida bir yoki bir nechta tashkilotlar tomonidan foydalaniladigan mutlaqo o‘zgacha ishlab chiqarish mashinalarini boshqarish uchun qo‘llanuvchi ishlab chiqarishni rejalashtirish tizimini tasavvur qilish mumkin.
Yuqorida bayon qilingan fikr-mulohazalarga muvofiq texnik yoki iqtisodiy sohasidagi muammolarni ma’lumotlarga ishlov berish texnikasi yordamida echish uchun turlicha alternativlar mavjud
|
| |
Disketa, flesh-xotira, qattiq disk, CD, DVD disklar……..? [2 ball]

|
Disketa, flesh-xotira, qattiq disk, CD, DVD disklar……..? [2 ball]
|
bet | 2/3 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #100930 |
Bog'liq 5 1-chsbDisketa, flesh-xotira, qattiq disk, CD, DVD disklar……..? [2 ball]
Tashqi hotira b)Operatsion tizim c)Tizimli blok d)Ichki hotira
Quyidagi so’zlarga mos ta’riflarni toping [5 ball]
1. Tizim bloki
|
a) kompyuterda matn yoki grafik (rasm, sxema) tarzidagi maʼlumotlarni qog’ozga chiqarish uchun mo’ljallangan
|
2.Monitor
|
mexanik harakatlarni boshqaruv signaliga aylantiradigan qo’lda manipulyator.
|
3.Klaviatura
|
c) ma’lumotlarni qog ozli hujjatdan electron hujjatga aylantiruvchi qurilma.
|
4.Sichqoncha
|
d) texnik vositalarini o’z ichiga olgan korpus.
|
5.Printer
|
e) ma’lumotlar va buyruqlarni kiritish qurilmasi.
|
6.Scaner
|
f) grafik va ramziy ma’lumotlarni ko’rsatish uchun qurilma.
|
a) 1-e, 2-c, 3-d, 4-b, 5-a 6-c c) 1-b, 2-d, 3-c, 4-e, 5-a 6-c
b)1-b, 2-c, 3-d, 4-e, 5-a 6-c d) 1-d, 2-f, 3-e, 4-b,5-a,6-c
b u qanday oyna? [2 ball]
rasm qo’yish oynasi
sahifa shablonlari
ma’lumot beruvchi oyna
quyidagi tugmachalar bajaradigan vazifani tanlang [3 ball]
a) 1-a, 2-c, 3-b, b) 1-b, 2-a, 3-c, c)1-b, 2-c, 3-a, d) 1-c, 2-a, 3-b,
|
| |
qaysi buyruqda joylashgan? [3 ball]

qaysi buyruqda joylashgan? [3 ball]
c)
d)
Keltirilgan Klaviatura tugmalariga mos bajariladigan vazifani tanlang [2 ball]
a) 1-a, 2-c, 3-d, 4-b b) 1-b, 2-d, 3-c, 4-a, c)1-b, 2-c, 3-a, 4-d d) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
Word dasturidagi keltirilgan buyruqlarga mos klaviatura kombinatsiyalarini toping [2 ball]
1)
|
a) Ctrl+Shift+S
|
2)
|
b) Ctrl+S
|
3)
|
c) Ctrl+N
|
4)
|
d) Ctrl+O
|
a) 1-a, 2-c, 3-d, 4-b b) 1-b, 2-d, 3-c, 4-a, c)1-b, 2-c, 3-a, 4-d d) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
Ishlov berilgan(formatlangan) matnning ko’rinishini qaysi buyruq yordamida boshqa ajratilgan matnga ham qo’llash mumkin? [2 ball]
c)
текстовые эффекты и оформление d) Заливка
so’zi bilan qanday formatlash ishi bajarilgan? [6 ball]
c) текстовые эффекты и оформление
Цвет шрифта d) Заливка
Moslikni toping [2 ball]
a) 1-e, 2-c, 3-d, 4-b,5-a b) 1-b, 2-a, 3-e, 4-c, 5-d c)1-b, 2-c, 3-d, 4-e, 5-a d) 1-c, 2-e, 3-d, 4-b,5-a
Moslikni toping [2 ball]
|
a) "Разметка страницы"-word dasturida ish jarayoni shu rejimda olib boruladi.
|
|
b) "Режим чтения"-o’qish uchun qulay bo’lgan rejim
|
|
c) "Веб документ"-web sahifa ko’rinishida ifodalash
|
a) 1-b, 2-c, 3-a, b) 1-a, 2-c, 3-b, c)1-a, 2-b, 3-c, d) 1-b, 2-a, 3-c
|
Mavjud dasturiy ta’minotdan foydalanish yoki uni qo‘lga kiritish

|
Mavjud dasturiy ta’minotdan foydalanish yoki uni qo‘lga kiritish
|
bet | 3/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 25,33 Kb. | | #108306 |
Bog'liq 1-Mavzsu K.t.d.tMavjud dasturiy ta’minotdan foydalanish yoki uni qo‘lga kiritish.
Yangi standart, tarmoq yoki alohida dasturiy ta’minotni ishlab chiqish .
Bu bilan o‘z kuchlari bilan yoki ishlab chiqish haqidagi yoki chetdagi mutaxassislar tomonidan ishlab chiqish haqidagi masala bevosita bog‘liq bo‘lib, u har doim ham tashkilotning ichki «Nou-Xau»si tomonidan aniqlanavermaydi. AT tashkilotiga dasturiy mahsulot ishlab chiqishni topshirish foydalimi yoki bunday dasturiy loyihani o‘z tashkilotida amalga oshirish foydalimi degan savolga javob, mohiyatiga ko‘ra ishlab chiqarish iqtisodiy tabiatini namoyon qiladi (xarajatlar, foydalar, tahlil.
Ushbu savol echimi, xususan biznesga yo‘naltirilgan AKT tizimlari bo‘yicha mutaxassis vazifalariga kiradi. Shuning uchun ham bu o‘rinda ushbu mavzuga bundan keyin qaytilmaydi, faqat bir mulohazani qayd qilamiz, yani dasturiy loyihaning xarajat-foyda ishlab-chiqarish iqtisodiy tahlili masalaning fanlararo tipik qo‘yilishi bo‘lib, bunda O‘zbekistondagi o‘qitilgan barcha turli yo‘nalish AKT mutaxassislarining hamkorligi talab qilinadi.
Faza chizmasi va modul texnikasi
Dasturiy ta’minot ishlab chiqish jarayonini rejalashtirish, boshqarish va nazorat qilishning keng tarqalgan usuli – bu dasturiy ta’minot ishlab chiqishda ishtirok etgan barcha shaxslarga qat’iy sura’tda faza chizmasining qo‘llanilishidir.
Bu bobda 3 ta keng tarqalgan faza chizmalari tavsiflab beriladi.
Forward Engineering (Pog‘onali modul)
Spiral modul
V modul
Barcha 3 chizma uchun umumiy bo‘lgan amalga oshirish fazasida modul texnikasi qo‘llaniladi, shu bilan birga Top down loyiha va Bottom up loyihadan yondashuvning ikkita usuli ajralib turadi.
Dasturiy ta’minot ishlab chiqishni davriy bo‘laklarga (= Phasen) bo‘lish haqidagi asosiy g‘oya uyg‘un umumiy jarayonini ishlab chiqishni pog‘onama-pog‘ona bosqichiga bo‘lish istagidir. Bu bilan dasturiy ta’minotni tayyorlash loyihasi ancha aniq bo‘ladi, ishlab chiqishning tegishli darajasi esa hatto bunda bevosita ishtirok etmaganlar uchun ham ochiq-oydin namoyon bo‘ladi.
Bu bobda keyingi bobda batafsil tushuntiriladigan xujjatlashtirishni olib borishning har xil texnikalaridan misollar keltiriladi.
|
| |
Vol. 45 (2024): Miasto Przyszłośc I +62 811 2928008

Vol. 45 (2024):
Miasto Przyszłośc
i +62 811 2928008 .
197
Miasto Przyszłości
Kielce 2024
Impact Factor: 9.2
ISSN-L: 2544-980X
Texnologik Ta’lim Jarayonida Zamonaviy Innovatsion Texnologiyalarning
O‘Rni
Odinayev Akmal Ko’charovich
1
, Kucharov Sardorbek Akmalovich
2
Annotatsiya:
Ushbu maqolada texnologik ta’lim jarayonida axborotlashgan ta’limning
zamonaviy innovatsion texnologik roli mavzusida ma’lumotlar keltirilgan bo’lib, o‘quvchilarni amaliy
faoliyatga,
mehnatga, ta’lim olishni davom ettirishga tayyorlashning innovatsion metodlari yoritilgan.
Kalit so’zlar:
Innovatsiya, an’anaviy, noan’anaviy, hamkorlikda o‘rganish, modellashtirish,
tadqiqot, loyiha.
Mamlakatimizda ham davr talabidan kelib chiqib, barcha sohalarga zamonaviy texnologiyalarni joriy
etishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Raqamli О‘zbekiston – 2030 dasturini
joriy etish maqsadida
kо‘plab oliy ta’lim muassasalariga ta’lim jarayonini avtomatlashtirish vazifalari qо‘yilmoqda. U
talabalarning mustaqil guruhlarda ishlashi evaziga ta’lim olishini ko‘zda tutadigan metodlardan iborat.
Bularga kitob bilan ishlash, o‘quv suhbati, davra suhbati, aqliy xujum, kichik guruhlarda ishlash, bahs-
munozara kabi metodlarni kiritish mumkin.
Ta’lim jarayonini raqamlashtirishning ustuvor yо‘nalishlaridan biri bu telekommunikatsiya,
tarmoq
muhiti, axborot va dasturiy ta’minot, о‘quv ma’lumotlar bazasi, elektron kutubxonalar, elektron о‘quv
nashrlari, multimedia mahsulotlari, turli axborot almashinuvini avtomatlashtiruvchi
tizimlar va
boshqalarni birlashtirgan oliy ta’lim muassasasining axborot ta’lim muhitini yaratish uchun axborot
texnologiyalarini keng joriy etishdir.
Bugungi kunda ta`lim texnologiyalarini shartli ravishda ikki turga ajratish mumkin:
1.
An`anaviy
2.
Noan`anaviy
An`anaviy ta`lim texnologiyasi - muayyan muddatga mo‘ljallangan, ta`lim jarayoni ko‘’roq o‘qituvchi
shaxsiga qaratilgan bo‘lib, o‘qitishning an`anaviy shakli, metodi va ta`lim
vositalarining majmuidan
foydalanib ta`lim-tarbiya maqsadiga erishishdir.
Noan`anaviy ta`lim texnologiyasi - muayyan muddatga mo‘ljallangan, ta`lim jarayoni markazida
talaba shaxsi bo‘lib, o‘qitishning
zamonaviy shakli, faol o‘qitish metodlari va zamonaviy didaktik
vositalarning majmuini ta`lim-tarbiya ishidan ko‘zlangan maqsad va kafolatlangan natijaga
erishish -
ga yo‘naltirishdir.
Noan`anaviy ta`lim texnologiyasi an`anaviy ta`lim texnologiyasidan farq qilib,
talabalarning bilish
imkoniyatlarini rivojlanishiga sharoit yaratadi, mustaqil ishlashlariga alohida e`tibor
beriladi, bilish
faoliyatlari izlanuvchan va ijodiy harakterga ega bo‘ladi. Dars tuzilmasi o‘zgaruvchan bo‘ladi.
Noan`anaviy ta`lim texnologiyasi o‘z navbatida uchga bo‘linadi:
➢
Hamkorlikda o‘rganish
➢
Modellashtirish
➢
Tadqiqot (Loyiha)
1
Termiz muhandislik va texnologiya institute, Muhandislik va kompyuter grafikasi kafedrasi katta o’qituvchisi
2
Termiz davlat universiteti Texnologik ta’lim kafedrasi o’qituvchisi
Sud ximoyasidan foydalanish imkoniyatlarining ta’min-lanish printsipi Sudlar to‘g‘risidagi qonunning qaysi moddasida belgilangan

Fuqarolarning qonun va sud oldida tengligi printsipi. O‘zbekiston Respublikasida odil sudlov fuqarolarning qonun va sud oldidagi tengligi asosida amalga oshiriladi.
Odil sudlovlik sohasida bu printsip fuqarolik ishlarining sudda ko‘rilishida barcha fuqarolarning jinsi, irqi, millati, tili, dini, ijtimoiy kelib chiqishi, e’tiqodi, shaxsiy va ijtimoiy mavqeidan qat’iy nazar qonun va sud oldida teng darajada bo‘lishlari bilan belgilanadi (FPKning 6-moddasi va “Sudlar to‘g‘risida”gi qonunning 5-moddasi).
Barcha fuqarolar uchun sud ishlari yagona tartibda amalga oshiriladi. Fuqarolik ishlarining taalluqligi, ya’ni sudga yoinki biron bir tashkilotga, idoraga taalluqli bo‘lishligi bu printsipni o‘zgartirmaydi.
Fuqarolarning qonun va sud oldida tengligi printsipi ikki turdagi mazmunga ega. Bunda birinchidan, yagona, ya’ni hammaga birday bo‘lgan sud to‘g‘risidagi qoida ifodalansa, ikkinchidan, hammaga barobar tadbiq qilinadigan huquqning yagonaligi to‘g‘risidagi qoida o‘z ifodasini topgan.
Yagona sud to‘g‘risidagi qoida Shundan iboratki, Respublika-mizda millat, jins, ijtimoiy ahvol va boshqa holatlarga qarab ayrim shaxslarga muayyan imtiyozlar beradigan yoki huquqlarni kamsitadigan sudlar yo‘q. Konstitutsiyamizda, sudlar to‘g‘risidagi qonunlarda belgilanganidek, sud tizimi yagona hisoblanadi va sudlar fuqarolar uchun bir xilda ish ko‘radilar.
Huquqlarning, jumladan protsessual huquqlarning ham yagonaligi to‘g‘risidagi qoida qonunlarning hamma teng tadbiq etilishini bildiradi.
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarning tengligini faqat rasmiygina emas, balki haqiqatda amalda belgiladi va faqat e’lon etish bilangina cheklanmay, barcha fuqarolarga Konstitutsiya bilan va boshqa qonunlar bilan o‘rnatilgan huquqlardan teng darajada, birdek foydalanish imkoniyatini ta’minladi. O‘zbekiston xalqining millatidan qat’iy nazar, ular O‘zbekiston Respublikasining fuqarolarini tashkil etadilar (Konstitutsiyaning 8-moddasi).
Shuning uchun fuqarolarning huquqlarini to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki boshqa biron usulda cheklashga yoxud aksincha ayrim fuqarolarga ularning irqi, millatga mansub bo‘lishiga, mulkiy, ijtimoiy holatiga, diniy e’tiqodlariga qarab biron-bir imtiyozlarning berilishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Fuqarolar huquqlarining tengligi-ularning huquqlari buzilganida huquqni buzuvchilar davlat, jamiyat, sud oldida teng darajada javobgarlikka tortilishi bilan ham belgilanadi. qonunlarni buzuvchi shaxslar xizmat vazifalaridan va ko‘rsatgan xizmatlarida qat’iy nazar, javobgarlikka tortiladilar.
Demokratik huquqiy davlat ko‘rishda kishilarning huquq va burchlari uyg‘unlashtirilgan tarzda ifodalanishi kerak. Fuqarolar va tashkilotlarning hech qaysilari faqat burchlargagina ega bo‘lib huquqlardan mahrum etilishiga va aksincha, huquqlardan foydalanib, majburiyatlardan, burchlardan, chetlanishlariga yo‘l qo‘yilmaydi. Kimda-kim qonun yoki shartnoma bilan olingan burchlarini bajarishdan bosh tortsa-qonun va sud himoyasidan foydalana olmaydi.
|
Algebra.sinf. (haftasiga soatdan, jami 180 soat) Takrorlash ( soat)

|
Algebra.sinf. (haftasiga soatdan, jami 180 soat) Takrorlash ( soat)
|
bet | 1/4 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 20,86 Kb. | | #412 |
Algebra. 9-sinf.
(haftasiga 4 soatdan, jami 180 soat)
1. Takrorlash ( 3 soat)
2. Kvadratik funksiya (17 soat)
Kvadratik funksiyaning ta'rifi. funksiya. Murakkabroq masalala. funksiya. Murakkabroq masalalar.
funksiya. Olimpiada masalalar. Kvadrat funksiyaning grafigini yasash. Murakkabroq masalalar. Olimpiada masalalar. Mashklar yechish.
3. Kvadrat tengsizliklar (25 soat)
Kvadrat tengsizlik va uning yechimi. Murakkabroq masalalar. Olimpiada masalalar. Kvadrat tengsizlikni kvadrat funksiya grafigi yordamida yechish. Murakkabroq masalalar. Olimpiada masalalar.Intervalar usuli. Murakkabroq masalalar. Olimpiada masalalar. Mashqlar yechish. Olimpiada masalalar.
|
| |
SWIFT dan oldingi dunyo - Mustaqil ish 2

|
Mustaqil ish 2
|
bet | 3/4 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 2,7 Mb. | | #126611 |
SWIFT dan oldingi dunyo
SWIFTdan oldin Telex xalqaro pul o'tkazmalari uchun xabarlarni tasdiqlashning yagona vositasi edi . Past tezlik, xavfsizlik muammolari va bepul xabar formati Telexga xalaqit berdi. Boshqacha qilib aytganda, Telex banklarni nomlash va tranzaktsiyalarni tavsiflash uchun SWIFT kabi yagona kodlar tizimiga ega emas edi. Teleks jo'natuvchilari har bir operatsiyani qabul qiluvchi talqin qilgan va bajargan jumlalar bilan tasvirlashlari kerak edi. Bu ko'plab inson xatolariga, shuningdek, sekinroq ishlov berish vaqtlariga olib keldi.
London Iqtisodiyot maktabi ma'lumotlariga ko'ra, "Birgalikda tarmoqni qo'llab-quvvatlash ... institutsional shaklga erisha boshladi ... 1960-yillarning oxirida, Société Financière Européenne (SFE, Lyuksemburg va Parijda joylashgan oltita yirik bankdan iborat konsortsium) "xabarlarni almashtirish loyihasini" boshladi."
Ushbu muammolarni chetlab o'tish uchun SWIFT tizimi 1973 yilda 15 mamlakatda 239 ta bank bilan tuzilgan. Global tarmoq shtab-kvartirasi Belgiyada joylashgan Butunjahon banklararo moliyaviy telekommunikatsiya sifatida moliyaviy xabarlarni xavfsiz va o'z vaqtida uzatadi. SWIFT xabar almashish xizmatlari 1977 yilda ishga tushirildi.
SWIFT to’lov tizimi ancha ishonchli va butun dunyo boyicha reytingi baland bo’lgani uchun bu tizimni taklif qilaman
XULOSA
Virtual sug'urta tizimi, moliyaviy sohadagi yangi yondashuvlardan biri bo'lib, moliyaviy operatsiyalarni avtomatlashtirish, ma'lumotlarni tahlil qilish, risklarni baholash, foydalanuvchilar bilan aloqa qurish va inkor qilishni oshirish uchun o'zgaruvchan potentsialni o'zida oladi. U quyidagi xulosalarni o'z ichiga oladi:
Avtomatlashtirish: Virtual sug'urta tizimi moliyaviy operatsiyalarni avtomatlashtiradi, bu esa ishlab chiqarish va operatsiyalarni tezlashtiradi. Sug'urta polislari tuzilishi, to'lovlarni hisoblash va moliyaviy jarayonlarni o'zlashtirish uchun bu avtomatlashgan tizim foydalanishni osonlashtiradi.
Ma'lumotlar Tahlili: Virtual sug'urta tizimi ko'plab ma'lumotlarni o'qib tahlil qiladi. Bu, sug'urta kompaniyalariga va mijozlarga to'g'ri vaqtida va foydali ma'lumotlar taqdim etilishini ta'minlaydi. Ma'lumot tahlili, sug'urta polislari tuzilishini yaxshilaydi va moliyaviy operatsiyalarni optimallashtirishga yordam beradi.
|
| |
Predmeti - mavzu / soat / juftlik Atrof olam bilan tanishtirish. Reja

Predmeti: Atrof-muhit va tabiat fanining predmeti – bu jonli tabiat (o'simlik va hayvonlar dunyosi, mikroorganizmlar) va jonsiz tabiat (tuproq, suv, havo, minerallar) elementlari, ularning xususiyatlari, tarqalishi, rivojlanishi va o'zaro ta'sirlari bilan bog'liq jarayonlar va hodisalardir. Vazifalari: 1. Atrof-muhit va tabiatni o'rganish, ularning qanday qilib o'zgarishi va evolyutsionlashuvi. 2. Ekosistemalardagi biologik va abiotik omillar o'rtasidagi munosabatlarni tahlil qilish. 3. Bioxilma-xillikni saqlash, atrof-muhitni muhofaza qilish va muvozanatini saqlab turish usullarini ishlab chiqish. 4. Tabiatni o'zgartirish va ushlash, atrof-muhitning ifloslanishining oldini olish yoki uni kamaytirish yollari bilan bog'liq masalalarni hal etish. 5. Atrof-muhit va tabiatga tegishli siyosiy, iqtisodiy va madaniy masalalarni tushunishda va hal etishda ilmiy asoslar yaratish. 6. Tabiiy resurslardan oqilona foydalanish va ularning qayta tiklanishini ta'minlash. Maqsadi: 1. Insoniyatning tabiiy resurslardan samarali va oqilona foydalanishini ta'minlash. 2. Atrof-muhitni asrash, ifloslanishni kamaytirish va tabiiy ekotizimlarning barqarorligini saqlash. 3. Ekologik tushuncha va malakalarni tarqatish, atrof-muhitga bo'lgan hurmatni va ekologik ongni oshirish. 4. Tabiiy ofatlar va ekologik muammolarning oldini olish yoki kamaytirish yollari bilan ta'minlash. 5. Tabiiy muhitning amal qilish qonuniyatlarini o'rganish orqali inson huquq va farovonligini kafolatlash. Jonli-jonsiz tabiat. Jonli va jonsiz tabiat o'rganish juda muhimdir, chunki ular bizning sayyoramiz va undagi hayotning asosini tashkil qiladi. Jonli tabiatni o'rganish biologiya, ekologiya kabi fanlarni o'z ichiga oladi va organizmlarning hayoti, rivojlanishi, o'sishi, ko'payishi, hayotiy faoliyati va ularning atrof-muhitga moslashuvini o'rganadi. Jonsiz tabiatni o'rganish geologiya, fizika, kimyo kabi fanlarni o'z ichiga oladi va materiyaning turlari, ularning fizikaviy va kimyoviy xususiyatlari, Yer qobig'i, atmosfera, gidrosfera va litosferada yuz beradigan jarayonlar va hodisalar haqidagi bilimlarni o'z ichiga oladi. Tabiatdagi narsalar ikki qismdan: jonsiz va jonli tabiatdan iboratdir. Jonsiz tabiatga yer, quyosh, yulduzlar, suv, havo, toshlar, tuproq, jonli tabiatga esa o'simliklar, hayvonlar, mikroorganizmlar, odamlar kiradi. Jonsiz tabiat dcyilishiga sabab ular oziqlanmaydi, o'smaydi, ko'paymaydi, rivojlanmaydi. Masalan, toshni olsak, unga suv ham, havo ham kerak emas. Jonli tabiatga kiruvchilar esa oziqlanadilar, nafas oladilar, o'sadilar va ko'payadilar. Jonli tabiat vakillari o'simlik, havo, suv, yorug'lik, issiqlik va ozuqa bo'lmasa yashay olmaydi. Jonli tabiatdagi barcha mavjudotlardan eng qudratlisi insondir. Inson fikrlaydi, mehnat qiladi, turli kashfiyotlar ixtiro qiladi. Tabiat insonni ma'naviy boyitishning bitmastuganmas manbaidir.
|
Riskni Baholash - Mustaqil ish 2

|
Mustaqil ish 2
|
bet | 4/4 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 2,7 Mb. | | #126611 |
Riskni Baholash: Virtual sug'urta tizimi risklarni baho va monitoring qilish uchun ma'lumotlarni to'plab, bu yordam beradi. Sug'urta kompaniyalari risklarni yaxshi tahlil qilish va moliyaviy faoliyatlarini optimallashtirishda foydalanishadi.
Ishonchli Identifikatsiya: Virtual sug'urta tizimi foydalanuvchilarni identifikatsiya qilish va xavfsizlikni oshirishning yangi usullarini taklif etadi. Bu, shaxsiy ma'lumotlarni himoyalashda yordam beradi va inkor qilishni osonlashtiradi.
Foydalanuvchilar Bilan Aloqa: Virtual sug'urta tizimi mijozlar bilan interaktiv aloqa qurish imkoniyatini taqdim etadi. Bu, sug'urta kompaniyalari va mijozlar uchun o'zaro ko'rsatiladigan xizmatlarni yaxshi tashkil etishda yordam beradi.
Virtual sug'urta tizimi sug'urta sohasida innovatsion o'zgarishlarni olib borayotgan va sug'urta kompaniyalari uchun foydali bo'lgan yangi yondashuvlardan biri. Bu, moliyaviy sohaning avtomatlashtirilgan vaqtining va ma'lumotlarning kuchayishining eng yaxshi namoyonini taqdim etishda muhim rol o'ynaydi.
Foydalinilgan adabiyotlar
https://blog.xabar.uz/post/virtual-sugurta-va-ajoyib-hikoya
Суuуртада_ахборот_технологиялари_2022.pdf
https://lex.uz/ru/docs/-4603329?ONDATE=01.03.2022%2000
https://uz.wikipedia.org
https://www.agros.uz/
|
| |
ABAC modeli - 11-Ma’ruza. Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish

|
11-Ma’ruza. Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish
|
bet | 5/7 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 2,96 Mb. | | #103078 |
Bog'liq 11-maruzaABAC modeli
Attributlarga asoslangan foydalanishlarni boshqarish usuli (ABAC) - obyektlar va subyektlarning atributlari, ular bilan mumkin bo’lgan amallar va so’rovlarga mos keladigan muhit uchun qoidalarni tahlil qilish asosida foydalanishlarni boshqaradi. Qoidada har qanday turdagi attributlardan (foydalanuvchi attributlari, resurs attributlari, obyekt va muhit attributlari va hak.) foydalanish mumkin. Ushbu model so’rovni, resursni va harakatni kim bajarayotgani to’g’risidagi holatlar “AGAR, U HOLDA” dan tashkil topgan qoidalarga asoslanadi. Masalan, AGAR talabgor boshqaruvchi bo’lsa, U HOLDA maxfiy ma’lumotni o’qish/ yozish huquqi berilsin.
Attributga asoslangan siyosat normativ talablar murakkabligini kamaytirish orqali foydalanishni boshqarishni yanada samarali amalga oshiradi. Xuddi shu attributlarga asoslangan siyosat turli tizimlarda ishlatilishi mumkin. Bu bir tashkilotda yoki hamkorlikdagi tashkilotlarda resurslardan foydalanishda muvofiqlikni boshqarishga yordam beradi. Bunday markazlashgan foydalanishni boshqarish foydalanish ruxsati uchun yagona vakolatli manbani o’z ichiga oladi. Bu esa har bir aniq tizim talablariga o’z siyosati bilan moslikni tekshirishni talab etmaydi.
Attributlarga asoslangan foydalanishni boshqarishdagi asosiy standartlardan biri bu XACML (eXtensible Access Control Markup Language) bo’lib, 2001 yilda ishlab OASIS (Organization for the Advancement of Structured Information Standards) chiqilgan.
XACML standartida asosiy tushunchalar bular: qoida (rules), siyosat (policy), qoida va siyosatni mujassamlashtirgan algoritmlar (rule-combing algorithms), attributlar (attributes) (subyekt, obyekt, harakat va muhit shartlari), majburiyatlar (obligations) va maslahatlar (advices). Qoida markaziy element bo’lib, o’zida maqsad, ta’sir, shart, majburiyat va maslahatlarni o’z ichiga oladi. Maqsad – bu subyekt obyekt ustida nima harakat qilishidir (o’qish, yozish, o’chirish va hak.). Ta’sir mantiqiy ifodalarga asoslangan bo’ladi va tizim foydalanish uchun ruxsat, taqiq, mumkin emas, aniqlanmagan holatlaridan biri bo’lgan ruxsatni berishi mumkin. Mumkin emas buyrug’i mantiqiy shart noto’g’ri bo’lganda qaytarilsa, ifodani hisoblash vaqtida yuzaga kelgan xatoliklar uchun aniqlanmagan ta’sirini ko’rsatadi.
Qoidaga misol:
Maqsad
|
Bemorni tibbiy kartasidan qon guruhini bilish
|
Harakat
|
Ruxsat
|
Shart
|
Subyekt.Lavozimi=Vrach & muhit.vaqt >= 8:00 & muhit.vaqt <=18:00
|
Majburiyat
|
Tibbiy yozuvini ko’rish sanasini (muhit.vaqt) ro’yxatga olish jurnalida ko’rsatish.
|
Foydalanishni boshqarishning mazkur usulidan Cisco Enterprise Policy Manager mahsulotlarida, Amazon Web Service, OpenStack va hak.larda foydalanib kelinmoqda.
|
| |
Uolsh almashtirishi haqida tushuncha bering

Uolsh almashtirishi haqida tushuncha bering
Uolsh almashtirishidan odatda tasvir signallariga ishlov berish (astronomiya va spektroskopiya)da signallarni kodlash va filtrlashda foydalaniladi.Fure diskret almashtirishi garmonik sinusoidal va kosinusoidal tashkil etuvchilar orqali ifodalanganidek, Uolsh diskret almashtirishi (UDA) Uolsh funksiyalari deb ataluvchi to‘g‘ri to‘rtburchakli o‘rovchili garmonik signallar to‘plami orqali ifodalashga asoslangan. Ammo to‘g‘riburchakli impulslar uchun ularning takrorlanish chastotasi noma’lum bo‘lgani uchun analog signal uchun foydalaniladigan “ketma-ketlik” atamasidan foydalaniladi. “Ketma-ketlik” – bu vaqt birligida nolni kesib o‘tishlar sonining yarmiga teng bo‘ladi. Har qanday ikkita Uolsh funksiyasi uchun quyidagi ifoda kuchga ega.
Ko‘p hollarda diskret vaqt tizimlarini yaratishda ularning barqarorligini (ustoychivost) tahlil etish kerak bo‘ladi. Tizimlar barqarorligining foydali yetarli mezonini quyidagicha ta’riflash mumkin: hamma kirish signallariga tizimning aks ta’siri ham cheklangan bo‘lishi kerak. Bu shart KChChCh (kirish cheklash, chiqish cheklash) sharti deb ataladi. Odatda KChChCh tizimi barqaror deb qaraladi faqat quyidagi barqarorlik sharti bajarilsa:
Tizimning barqarorligini nazorat qilish juda oson: z-almashtirish qutblari joylarini aniqlash kerak, agar qandaydir qutb birlik doira ustiga to‘g‘ri kelsa yoki undan tashqarida bo‘lsa tizim barqaror emas deb hisoblanadi (faqat qutb holati birlik doira ustidagi nolga mos kelmasa). Amalda qutblar holatini aniqlash oson masala bo‘lmasligi mumkin.
3. Laplas to‘g‘ri va teskari almashtirishi
Laplas integral almashtirishlari operatsion metodlardan biri bo‘lib, u p kompleks o‘zgaruvchining tasvir F(p) bir qiymatli funksiyasini unga mos t haqiqiy o‘zgaruvchining original f(t) funksiyasi bilan bog‘laydi.
Jyväskylä - Finlandiya turizmi Diqqatga sazovor joylar

|
Finlandiya turizmi Diqqatga sazovor joylar
|
bet | 3/3 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 302,43 Kb. | | #143416 |
Bog'liq Finlandiya turizmiJyväskylä
Lonely Planet Alvar Aalto binolarining katta kolleksiyasi uchun Jyväskylä -ni butun dunyo boʻylab meʼmorchilik ixlosmandlari uchun Makka deb ataydi. Shahar Finlandiyaning Lakelanddagi eng katta shahri va Markaziy Finlandiyaning poytaxti.[26] Keyinchalik, Aaltoning shogirdi boʻlgan zamonaviy meʼmor Arto Sipinen 1970-yillardan beri shahardagi koʻplab yangi universitet binolarini loyihalash orqali shahar manzarasiga taʼsir koʻrsatdi.
Alvar Aalto muzeyi va Markaziy Finlandiya muzeyi Jyväskylä universitetining tarixiy kampusiga yaqin joyda madaniyat markazini tashkil qiladi. Ikkala muzey ham funksional mutaxassis Alvar Aalto tomonidan ishlab chiqilgan. Alvar Aalto muzeyi rassomning eng muhim ishi va dizaynini namoyish etadi. Markaziy Finlandiya muzeyi madaniyat tarixiga ixtisoslashgan. U Jyväskylä shahar muzeyi va Markaziy Finlandiyaning viloyat muzeyi sifatida xizmat qiladi.[27]
Arxitektor Aaltoning eng muhim ishlaridan biri Säynätsalo Town Hall Päijänne koʻlidagi Saynätsalo orolida joylashgan.
Shahar Finlandiyaning Neste neft rallisiga mezbonlik qiladi (ilgari 1000 ta koʻl rallisi sifatida tanilgan). Bu Skandinaviya mamlakatlarida har yili 500 000 dan ortiq tomoshabinni toʻplaydigan eng yirik ommaviy tadbirdir. Ralli 1951-yildan boshlab, avval milliy musobaqa sifatida, soʻngra 1959-yildan boshlab Yevropa ralli chempionati tadbiri sifatida va 1973-yilda Jahon ralli chempionati kiritilgandan beri Finlandiyaning WRC musobaqasi sifatida oʻtkazib kelinmoqda.
YuNESKOning Butunjahon merosi obyekti Petäjävesi eski cherkovi Jyväskylä yaqinida joylashgan.
Porvoo
Porvoo koʻpincha haqiqiy kichik shaharcha[28] deb atalgan va bir necha bor Finlandiyaning eng goʻzal shaharlaridan biri sifatida tanlangan.[29] Shahar Finlandiyadagi oltita oʻrta asr shaharlaridan biri boʻlib, birinchi marta 14-asrdagi matnlarda shahar sifatida tilga olingan. 19-asrning boshlarida shahar Porvoo dietasi bilan bogʻliq holda muhim rol oʻynadi, oʻsha paytda Rossiya imperiyasining bir qismi boʻlgan Finlandiya Finlandiya Buyuk Gertsogligi shaklida avtonomiyaga ega boʻldi.
Porvoo eski shaharchasi mashhur sayyohlik maskani boʻlib, oʻzining yaxshi saqlanib qolgan 18 va 19-asr binolari va 15-asr sobori Porvoo sobori bilan mashhur. Eski shahar Porvoo daryosi vodiysi bilan birgalikda Finlandiyaning milliy landshaftlaridan biri sifatida tarixiy va madaniy ahamiyatga ega.
Eski Porvoo shahrini YuNESKOning Butunjahon merosi roʻyxatiga kiritishga urinishlar boʻlgan, biroq hozircha u talabga javob bermagan.[30][31]
|
| |
Ma’ruza 8 8-mavzu. Antennalarni hosil qilish. Reja - bet 4

|
Ma’ruza 8 8-mavzu. Antennalarni hosil qilish. Reja
|
bet | 4/4 | Sana | 08.10.2024 | Hajmi | 0,59 Mb. | | #273995 |
Bog'liq 8-маърузаYAqin zona. YAqin zonada 2πr « λ. Ammo tebratgich maydoni uchun xisob formulalari r » l taxmindan kelib chiqqan xolda yozilgan. SHuning uchun xam yaqin zona l « r « λ / 2 π tengsizliklar bilan harakterlanadi.
YAqin zona uchun maydon quyidagi tashkil etuvchilarga ega
vektorining oniy qiymatlariga o‘tib, quyidagilarga ega bo‘lamiz
YAqin zonadagi tebratgichning elektr maydoni taxliliga o‘tamiz. Tebratgichdagi tokning o‘zgarishi uning oxirlaridagi zaryadlar kattaliklarining o‘zgarishiga olib keladi. YAqin zonada tebratgich maydoni quyidagi tashkil etuvchilar orqaligina aniqlanadi
YAqin zonadagi tashkil etuvchilarni taxlilidan kelib chiqqan xolda shuni aytishm mumkinki, bu erda maydon ko‘proq reaktiv xarakterga ega, ya’ni, tebratgichga bog‘liq bo‘lgan, nurlanmaydigan energiya katta qiymatga erishadi.
Oraliq zona yaqin zonadan uzoq zonaga o‘tish zonasi hisoblanadi. SHunga muvofiq, oraliq zonada to‘lqin tarqalishini taxlil qilishda, yuqoridagi tashkil etuvchilarning xar birini xisobga olishimiz lozim. Bu xolatda nurlanish maydoni va reaktiv (tebratgichda qolib ketadigan) maydon bir xil tartibga (darajaga) ega bo‘ladi.
|
| |
Quyish sexlari, domna va prokat ishlab chiqarish mutaxassislari

|
Quyish sexlari, domna va prokat ishlab chiqarish mutaxassislari
|
bet | 8/10 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 132,5 Kb. | | #235091 |
Bog'liq Z. M. Bobur nomliQuyish sexlari, domna va prokat ishlab chiqarish mutaxassislari. Ular xomashyoni tayyorlash, metallarni silliqlash, ularni qoliðga solish va kesib, tozalash operatsiyalarini atrofni o‘rab turgan havo haroratining keskin o‘zgarishi paytida, har xil shovqin va umumiy tebranishlar sharoitida bajaradilar. Bu kasb egalari texnologik jarayonni vizual va instrumental kuzatib, mashina va agregatlarda ishlaydilar.
Shu bois, ushbu kasb egalari quyidagi sifatlarni o‘zlarida tarkib toptirgan bo‘lishlari kerak:
chaqqonlikning yuqori darajasi, yaxshi rivojlangan muvoza-natni saqlash va vestibulyar turg‘unlik, atrofni o‘rab turgan havo haroratining keskin o‘zgarishiga chidashni;
irodaviy sifatlarning yuqori darajasi — jasurlik, jasorat, qat’iyatlikni;
yurak qon-tomir va nafas olish hamda asab tiziminingyaxshi holatini.
Zamonaviy domna va prokat ishlab chiqarishining mexanizatsiyalashtirilishi va avtomatlashtirilishi ishchilar va muhandistexnik xodimlarning mehnatini yengillashtirdi.
Kemada suzuvchilar tarkibidagi ishchilarning jismoniy mehnati ham avtomatlashtirish va mexanizatsiyalashning o‘sishi bilan kamaymoqda.
Dengizchilar mehnati va turmushida yetishmayotgan harakat faolligi jismoniy mashqlarga katta e’tiborni talab qiladi. Shuning uchun dengizchilarga suzish, sho‘ng‘ish, suvga sakrash, eshkak eshish va boshqalar bilan ko‘proq shug‘ullanish zarur bo‘ladi. Chaqqonlik va harakat koordinatsiyasi, tezkorlik va sezgirlik harakati, ya’ni reaksiyalar aniqligi, chayqalishga chidamlilik, o‘zgaruvchan iqlim va haddan tashqari issiqlikka moslashish kabi zaruriy jismoniy sifatlar dengizchilarda tarkib topgan bo‘lishi kerak.
Fuqarolik aviatsiya xizmati mutaxassislarining mehnat sharoiti ham o‘ziga xosdir. Mexanik va radistlar yil davomida ochiq havoda har xil ob-havo sharoitida ishlaydilar. Ularning barcha faoliyati, asosan, 15 metr balandlikda, chegaralangan tayanch maydonida (narvonda) o‘tadi. Ishchi holati bir xil va noqulay (cho‘kka tushib o‘tirib, bukilgan holatda, qo‘llari yuqoriga ko‘tarilgan va hokazo), uzoq vaqt zo‘riqish bilan o‘tadi. Smena davomida muhandislar, texnik xodimlar, rahbarlar ko‘p yuradilar. Shuning uchun ularning mehnat sharoiti har tomonlama jismoniy tayyorgarlikni, asosiy muskul guruhlari kuchini, ayniqsa, maxsus chidamlilikni, uzoq vaqt davomida o‘ziga xos ishlarni bajara olish ko‘nikmasini, egiluvchanlikni talab qiladi.
|
| |
1-mavzu. Logistika tizimining transport tashkil etuvchisi

|
1-mavzu. Logistika tizimining transport tashkil etuvchisi
|
bet | 1/5 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 17,32 Kb. | | #254503 |
Bog'liq 102 TL ga Mustaqil ish
1-mavzu. Logistika tizimining transport tashkil etuvchisi
Transport logistikasi fanining mazmuni, mohiyati, predmeti va vazifalari. Transportning umumiy logistika tizimidagi o‘rni. Transport jarayonlarini tashkil etishda logistik yondashuv va uning o‘ziga xos xususiyatlari. Transport logistikasida oqimlar. Transport-logistika jarayonlari va uning tarkibiy tuzilishi. Transport-logistika jarayonlari ishtirokchilari.
2-mavzu. Logistika tizimida transport xizmatlari
Transport xizmatlari tushunchasi. Transport xizmatlari bozorining shakllanishi. Transport xizmatlarini taqdim etish xususiyatlari. Transport xizmatlari tarkibi. Transport xizmatlari tasnifi. Transport xizmatlarida qo‘llaniladigan qoidalar va me’yoriy hujjatlar. Transport xizmatlari sifati va unga qo‘yiladigan talablar. Transport xizmat ko‘rsatish sifatining muhim parametrlari.
3-mavzu. Logistika tizimiga xizmat ko‘rsatuvchi transport va uning xususiyatlari
Logistikada transport turlari xususiyatlari va tasnifi. Transportning har xil turlari bilan tashishni tashkil etishga ta’sir etuvchi asosiy omillar. Transport tizimi faoliyati ko‘rsatkichlari. Transport zanjirining tarkibiy qismlari. Turli transport vositalari bilan tashishni taqqoslash uchun ishlatiladigan mezonlar va ko‘rsatkichlar. Transport turlarida transport-logistika tizimlarining asosiy texnik-iqtisodiy xususiyatlari: temir yo‘l transporti, suv transporti, avtomobil transporti, havo transporti, quvur transporti.
4-mavzu. Transport jarayonlarini logistik boshqaruv
Transport jarayonlarini logistik boshqaruv funksiya va vazifalari. Logistik boshqaruv ob’yekti va sub’yektlari. Transport logistikasi boshqaruvi usullari. Transport logistikasida strategik, taktik va tezkor boshqaruv. Transport logistikasi boshqaruvining tashkiliy tuzilmalari, ularning faoliyati samaradorligini baholash. Transport logistikasi boshqaruvi xodimlari funksiyalari, vazifalari va ulaning malakasiga qo‘yiladigan talablar.
5-mavzu. Logistika tizimida transport-ishlab chiqarish masalalari va ularni yechish usullari
Murakkab iqtisodiy tizim sifatida transport-logistika faoliyatini tashkil etishning xususiyatlari va asosiy tamoyillari. Transport-ishlab chiqarish masalalarida “Ishlab chiqarish – transport – taqsimlash – sotish” yagona tizimini yaratish. «Yagona texnologik jarayon» tushunchasi. Transport-ishlab chiqarish masalalarini yechish usullari.
|
| |
Mavzu: Chiziqli algebraik tenglamalar sistemasini (Chats) yechishning aniq metodlari. Reja

|
Mavzu: Chiziqli algebraik tenglamalar sistemasini (Chats) yechishning aniq metodlari. Reja
|
Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 54 Kb. | | #160333 |
Bog'liq 2-Maruza
Mavzu: Chiziqli algebraik tenglamalar sistemasini (ChATS) yechishning aniq metodlari.
Reja:
Iterasion jarayonni qurish prinsiplari.
Gauss metodi
Tayanch so’z va iboralar: oddiy va iterasion usullar, uchburchakli matrisa, to’g’ri va teskari yo’l, Ermit matrisasi.
1.Iterasion jarayonni qurish prinsiplari.
Gauss metodi. Bu metod bir necha hisoblash sxemalariga ega. Shulardan biri Gaussning kompakt sxemasini ko’rib chiqamiz. Ushbu sistema berilgan bo’lsin:
(6.1)
Faraz qilaylik, (yetakchi element) bo’lsin, aks holda tenglamalarning o’rinlarini almashtirib, oldidagi koeffisiyenti noldan farqli bo’lgan tenglamani birinchi o’ringa ko’chiramiz. Sistemadagi birinchi tenglamaning barcha koeffisiyentlarini ga bo’lib,
(6.2)
ni hosil qilamiz, bu yerda
(6.2) tenglamadan foydalanib, (6.1) sistemaning qolgan tenglamalarida ni yo’qotish mumkin. Buning uchun (6.2) tenglamani ketma-ket larga ko’paytirib, mos ravishda sistemaning ikkinchi, uchinchi va h.k. tenglamalaridan ayiramiz. Natijada, quyidagi sistema hosil bo’ladi:
(6.3)
bu yerda koeffisiyentlar
.
formala yordamida hisoblanadi. Endi (6.3) sistema ustida ham shunga o’xshash almashtirishlar bajaramiz.
Buning uchun (6.3) sistemadagi birinchi tenglamaning barcha koeffisiyentlarini yetakchi element ga bo’lib,
(6.4)
ni hosil qilamiz, bu yerda
.
Endi (6.4) tenglamani (6.3) sistemaning keyingi tenglamalariga qo’yib, ni yo’qotib,
sistemaga kelamiz, bu yerda
.
Noma’lumlarni yo’qotish jarayonini davom ettirib va bu jarayonni -qadamgacha bajarish mumkin deb faraz qilib, -qadamda quyidagi sistemaga ega bo’lamiz:
(6.5)
bu yerda
.
Faraz qilaylik, mumkin bo’lgan oxirgi qadamning nomeri bo’lsin. Ikki hol bo’lishi mumkin: yoki . Agar bo’lsa, u vaqtda biz uchburchak matrisali va (6.1) sistemaga ekvivalent bo’lgan quyidagi
(6.6)
sistemaga ega bo’lamiz. Oxirgi sistemadan ketma-ket larni topish mumkin:
(6.7)
(6.6) uchburchak sistemaning koeffisiyentlarini topish Gauss metodining to’g’ri yurishi, (6.7) sistemani topish jarayoni teskari yurishi deyiladi.
|
| |