Yagona oyna markazlari – birdarcha.uz

|
Yagona oyna markazlari – birdarcha.uz
|
bet | 9/16 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 9,99 Mb. | | #138987 |
Bog'liq 11. Elektron hukumatda interaktiv xizmatlardan foydalanish Yagona oyna markazlari – birdarcha.uz
Mustaqillikning dastlabki yillaridanoq hukumat tomonidan tadbirkor va ishbilarmonlarning jamiyatdagi faolligini oshirishga alohida e’tibor qaratilib kelinmoqda. Mazkur sohada amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli chora-tadbirlar natijasida ular jamiyat taraqqiyotining mustahkam tayanchiga aylanmoqda. Ayniqsa, aholi va tadbirkorlik sub’ektlari uchun shart-sharoitlar yaratishda zamonaviy axborot kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanilayotganini alohida ta’kidlab o‘tish joiz.
“Elektron hukumat” tizimi doirasida idoralararo axborot hamkorligini takomillashtirish, aholi va tadbirkorlik sub’ektlariga davlat xizmatlarini yangicha usulda, axborot texnologiyalarini qo‘llagan holda ko‘rsatish hamda bu orqali davlat organlari faoliyati samaradorligini yanada oshirishga eng muhim ustuvor vazifa sifatida qaralmoqda.
Bugungi kunda aholining davlat tashkilotlariga murojaatlarini interaktiv tarzda qabul qilish va ko‘rib chiqish, elektron murojaatlar bilan ishlash tizimini takomillashtirish orqali vaqt va xarajatlarni tejash, xizmatlarni soddalashtirish yuzasidan bir qator ishlar amalga oshirilmoqda.
Bu borada taraqqiy topgan xorijiy davlatlar tajribalaridan kelib chiqib, mamlakatimizda aholi va tadbirkorlik sub’ektlari uchun davlat xizmatlarini interaktiv shaklda ko‘rsatishni yo‘lga qo‘yish va ular uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida Yagona Oyna Markazlarini tashkil etish ishlari amalga oshirilmoqda.
Xorijiy davlatlarda “yagona oyna” markazlari
CHexiya.
“CZECH POINT” yoki CHexiya Axborot Milliy Terminali, davlat loyihasi bo‘lib, CHexiya davlati aholisi mazkur aloqa maskanida bir nechta davlat va jamoat boshqaruvi organlari bilan bir vaqtning o‘zida muloqot qila olishlari mumkin.
“CZECH POINT” – infokioskalar ko‘rinishidagi aloqa maskani bo‘lib, mazkur infokioskalar mamlakatning barcha hududlari, jumladan, CHexiya pochta bo‘linmalari, shahar va chekka hudud hokimiyatlari, o‘z-o‘zini boshqarish organlari, notarius idoralari va banklarga joylashtirilgan. Aloqa maskanida foydalanuvchilar identifikatsiyasi ularning barmoq izlari orqali amalga oshiriladi.
CHexiya Aloqa maskanlarida quyidagi bir qator xizmatlar taqdim etiladi:
- Hujjat va hujjat nusxalarini tasdiqlash;
- Savdo reestrlaridan ko‘chirma;
- Ko‘chmas mulk kadastridan ko‘chirma;
- Tadbirkorlik reestridan ko‘chirma;
- Jismoniy va yuridik shaxslarning sudlanganlik yoki sudlanmaganlik to‘g‘risidagi ma’lumot;
- To‘lovga layoqatsiz shaxslar reestridan ko‘chirmalar olish.
CHexiyaning Aloqa maskanlarida pullik asosda xizmatlar ko‘rsatiladi.
Rossiya Federatsiyasi.
Ko‘p tarmoqli markaz (MFS) – “YAgona oyna” tamoyili asosida aholiga davlat va mahalliy davlat xizmatlarini o‘rnatilgan tartibda ko‘rsatish vakolatiga ega bo‘lgan tashkilot.
Ko‘p tarmoqli markazlar Rossiyaning barcha hududlarida tashkil etilgan bo‘lib, fuqarolarni ijtimoiy himoyalash, mulkchilik munosabatlari, tadbirkorlik faoliyatini boshqarish, fuqarolik-huquqiy holatini o‘rnatish kabi sohalarda xizmatlarni taqdim etadi. SHu bilan birgalikda, notarius, bank kabi yordamchi xizmatlarni ham ko‘rsatadi.
Braziliya.
Aholiga xizmat ko‘rsatish markazi (SAC) – mazkur markazga bir oyda tashrif buyuruvchilarning o‘rtacha soni 1 mln 500 nafar kishini tashkil etadi. Markaz tashkil etilgandan buyon uning foydalanuvchilari soni 153 million kishini tashkil etgani statistikada qayd etilgan. Braziliyaning aholiga xizmat ko‘rsatish markazlari transport tarmoqlari, yirik savdo shahobchalari va madaniy-ko‘ngilochar maskanlardan bevosita uzoq bo‘lmagan hududlarda joylashgan.
Markazlar tomonidan quyidagi xizmatlar ko‘rsatiladi:
shaxsini tasdiqlovchi guvohnomani berish;
mehnat daftarchasi va haydovchilik guvohnomasini berish;
avtomobillarni ro‘yxatdan o‘tkazish;
sudlanmaganlik to‘g‘risida ma’lumotnoma berish;
kichik korxonalarni ro‘yxatdan o‘tkazish;
iste’molchilarning huquqlarini himoya qilish;
aloqa va pochta xizmatlari;
bank va kommunal xizmatlari;
Aksariyat xizmatlar arizachi murojaat etgan vaqtda tezkor ravishda taqdim etiladi, hujjatlar joyida chop etiladi. SHuningdek, markazlarda kichik kutubxonalar tashkil etilgan. Aholini jalb etuvchi eng muhim bir jihati shundan iboratki, markazlarda har bir fuqaro kun davomida 30 daqiqa davomida bepul Internetdan foydalanishi hukumat tomonidan kafolatlangan. Foydalanuvchilar bu erda hujjatlardan nusxa ko‘chirishi, hujjatlar uchun rasmga tushishi va intrenetdan foydalanish imkoniga ega bo‘ladilar.
“Yagona oyna” markazi faoliyat haqida.
“Yagona oyna” markazi davlat xizmatlarini taqdim etishning yangicha ko‘rinishi bo‘lib, u xizmatlar ko‘rsatish usulini o‘zgartirish yo‘li bilan mazkur jarayondagi ortiqcha va keraksiz qadamlar sonini kamaytirishda yordam beradi. Bu qulayliklarning mohiyati shundan iboratki, aholi uchun mo‘ljallangan katta doiradagi davlat va jamoat xizmatlari bir joyga jamlanadi, fuqarolar esa vaqt sarflamasdan, “Yagona oyna” markazida barcha turdagi xizmatlardan foydalanish, ma’lumotlar olish imkoniga ega bo‘ladi.
“Yagona oyna”markazlarida fuqarolarning murojaatlarini qabul qilish, ular asosida hokimiyat organlari bilan hamkorlikda hujjatlar tayyorlab, fuqarolarga taqdim etishni yo‘lga qo‘yish, davlat bojlari va davlat tomonidan ko‘rsatiladigan pullik xizmatlar to‘lovini amalga oshirish uchun bank bo‘limini joylashtirish, shu bilan birga, gaz, elektr ta’minoti korxonalari, mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish, xalq ta’limi, sog‘liqni saqlash, tadbirkorlik sub’ektlarini ro‘yxatga olish kabi xizmatlar ko‘rsatilishi ko‘zda tutilgan. Shuningdek, fuqarolar markazning o‘zida kommunal to‘lovlarni amalga oshirishi hamda ishga joylashish, tadbirkorlik faoliyati, soliq to‘lovlari va boshqa masalalarga oid axborotlarni to‘liq shaklda olish imkoniga ega bo‘ladilar.
“Yagona oyna” markazlarining ko‘lami haqida.
“Yagona oyna” markazi tomonidan ko‘rsatiladigan xizmatlarning ko‘lami haqida so‘z yuritadigan bo‘lsak, masalan, gaz ta’minoti bo‘yicha, fuqaro ”Yagona oyna” markazidan turib, qarzdorlik bo‘yicha ma’lumotlar olishi va qarzlarini to‘lashi, hisoblagichlarni o‘rnatish va almashtirish bo‘yicha texnik usta chaqirishga buyurtma berishi, qarzdorlik yo‘qligi to‘g‘risida ma’lumotnoma olishi mumkin. Shu bilan birga, markaz muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulanish bo‘yicha xizmatlar ko‘rsatishni tashkil etadi, kommunal xizmatlar foydalanuvchisini hisobga qo‘yish va hisobdan chiqarish, hisoblagichlar o‘rnatish bo‘yicha keng ko‘lamdagi xizmatlarni ko‘rsatadi.
“Yagona oyna”markazlarining ustun jihatlari ko‘p. Mazkur tizim orqali aholi va tashkilotlarga bir qancha davlat va jamoat xizmatlari bir joyda ko‘rsatiladi. Bu esa, o‘z navbatida, fuqarolarga zarur ma’lumotlar olish va boshqa xizmatlardan foydalanishlarida vaqtni tejash barobarida, ortiqcha rasmiyatchilik holatlarini qisqartirishga yordam beradi.
Ilk qadamlar
Dastlab “Yagona oyna”markazlari O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007 yil 23 avgustdagi “Davlat va xo‘jalik boshqaruvi, mahalliy davlat hokimiyati organlarining axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalangan holda yuridik va jismoniy shaxslar bilan o‘zaro hamkorligini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 181-son qarorini hamda BMT Taraqqiyot Dasturining O‘zbekistondagi vakolatxonasi va O‘zbekiston hukumati tomonidan imzolangan “2010-2015 yillar davri uchun mamlakatga oid dasturni amalga oshirish bo‘yicha xatti-harakatlar rejasi”ni bajarish doirasida tashkil etila boshladi.
2009yilda Birlashgan Millatlar Tashkiloti Taraqqiyot Dasturining moliyaviy ko‘magi yordamida tajriba sinov tariqasida Toshkent viloyatining Sergeli tumanida respublikadagi dastlabki “Yagona oyna” markazi tashkil etilgan edi.
2011yilda hukumat miqyosida Qoraqalpog‘iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar va Toshkent shahar hokimliklari huzuridagi Kompyuterlashtirish markazlari tarkibida aholiga zamonaviy kompyuter texnologiyalari asosida xizmat ko‘rsatuvchi Yagona Oyna Markazlari”ni tashkil etishga qaratilgan chora-tadbirlar rejasi tasdiqlandi.
2010-yildan buyon O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi va Birlashgan Millatlar Tashkilotining Taraqqiyot Dasturi (BMTTD) hamkorligida Jizzax va Namangan viloyatlarida “Mahalliy boshqaruv tizimini qo‘llab-quvvatlash: fuqarolik ishtiroki va hamkorlik” loyihasini amalga oshirilishi asnosida Toshkent shahrining Sergeli tumanidagi birinchi tajriba va yo‘l qo‘yilgan kamchiliklardan tegishli xulosalar chiqarilib, 2011- yilning dekabr oyida BMTTD O‘zbekistondagi vakolatxonasi, O‘zbekiston aloqa va axborotlashtirish agentligi hamda Jizzax va Namangan viloyat hokimliklarining uch taraflama o‘zaro kelishuvi asosida “Yagona oyna” markazi Davlat unitar korxonasi shaklida tashkil etildi.
Bugungi kun nigohi
Bugungi kunda Jizzax va Namangan shaharlaridagi «Yagona oyna» markazi davlat unitar korxonalari o‘z binosiga ega hamda barcha zaruriy ofis jihozlari, ko‘rgazmali va ma’lumot tarqatish vositalari, aloqa bilan ta’minlangan bo‘lib, to‘laqonli faoliyat ko‘rsatmoqda.«Yagona oyna» markazi tomonidan kelgusida aholiga ko‘rsatiladigan xizmatlarni bu kabi tarmoqlar bilan chegaralanib qolmasdan, yangi xizmatlarni yo‘lga qo‘yish va fuqarolarga keng imkoniyatlar yaratish, ularga xizmat ko‘rsatish haqida takliflar ishlab chiqmoqda.
Qashqadaryo viloyatida tashkil etilgan “Yagona oyna” markazi tomonidan dastlabki 6 oy mobaynida Tadbirkorlik sub’ektlarini davlat ro‘yxatidan o‘tkazish bo‘yicha bir qator xizmatlar ko‘rsatib kelingan bo‘lib, jami 287 nafar tadbirkorlik sub’ektlari davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgan. Bundan tashqari “Yagona oyna” markazi orqali kommunal xizmatlar ham ko‘rsatib kelingan bo‘lib, ish faoliyati davrida jami 817 ta kommunal xizmatni amalga oshirgan.
Yuksalish sari yangi qadam.
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida xususiy mulkning o‘rni va rolini tubdan oshirish, xususiy mulk va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish yo‘lidagi to‘siq va cheklovlarni bartaraf etish, iqtisodiyotda davlat ishtirokini kamaytirish, yalpi ichki mahsulotda xususiy mulk, jumladan, chet el kapitali ishtirokidagi ulushini izchil oshirish maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2015 yilning 15 mayidagi “Xususiy mulk, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni ishonchli himoya qilishni ta’minlash, ularni jadal rivojlantirish yo‘lidagi to‘siqlarni bartaraf etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 4725-sonli farmoni qabul qilindi.
Mazkur Farmon xususiy tadbirkorlikni rivojlantirish va uning ishonchli himoya qilinishini ta’minlash bilan birga, 2016 yilning 1 yanvariga qadar barcha tuman (shahar) hokimiyatlari huzurida tadbirkorlik sub’ektlarini ro‘yxatga olish inspeksiyasi negizida “Bir darcha” tamoyili asosida tadbirkorlik sub’eklariga davlat xizmatlarini ko‘rsatuvchi markazlarni tashkil etishning huquqiy asosi hisoblanadi.
Tegishli vazirliklar 2015- yilning 1- iyuliga qadar turli muassasalar qoshidagi “yagona oyna”lar ko‘rsatayotgan davlat xizmatlarini to‘la inventarizatsiyadan o‘tkazadi va ularni keyinchalik yangi markazlar xizmatlari tizimiga integratsiyalashuvini ta’minlaydi. Shuningdek, davlat xizmatlari ko‘rsatilishi, shu jumladan, litsenziya olish va ruxsat berish jarayonlari uchun taqdim etiladigan hujjatlar va ta’sis hujjatlarining umumiy shaklini ishlab chiqadi.
Tashkil etilgan “Yagona oyna” tizimi orqali tadbirkorlik sub’ekti bo‘lish istagini bildirgan shaxslarga har tomonlama ko‘maklashilib, ularni ro‘yxatdan (qayta) o‘tkazish, kommunikatsiya tarmoqlari (gaz, elektr energiya, suv, kanalizatsiya, issiqlik ta’minoti hamda telefon aloqasi)ga ulanish, er ajratish, ruxsatnomalar berish va boshqa masalalarga oid murojaatlarini qonun hujjatlarida belgilangan muddatlarda hal etilishi hamda ularning huquqiy himoyasi ta’minlanadi. Ortiqcha rasmiyatchilik, vaqt yo‘qotish kabi eng muhim jarayonlarga barham berish maqsadida, tizim orqali tadbirkorlar kredit ajratish uchun zarur hujjatlarni rasmiylashtirish va boshqa zarur imtiyoz va kafolatlar tizimdan ham foydalanish imkoniga egalar.
Tadbirkorlik faoliyatining huquqiy asoslarini yanada kengaytirish, ularga davlatimiz tomonidan yaratilgan imtiyoz, kafolatlar tizimidan qonun doirasida foydalanishga qaratilgan bunday izchil tadbirlar mamlakatimizda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning yanada taraqqiy etishiga, pirovardida iqtisodiyotimizning mustahkam hamda barqaror rivojlanishiga, xalqimizning turmush farovonligini oshirishga xizmat qiladi. Bu borada joylarda Yagona Oyna Markazlarini tashkil etish va ularning faoliyatini yo‘lga qo‘yish maqsad sari etaklovchi eng to‘g‘ri yo‘l hisoblanadi.
|
| |