nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ədəbiyyat - Mövzu 1 “Azərbaycan dilində işgüzar və akademik kommunikasiya” fənninin məqsəd və vəzifələri. I mühazirənin plani

Ədəbiyyat
Abdullayev A.S. Nitq mədəniyyəti və natiqlik sənəti. Bakı.1981
Abdullayev N.Ə. Orfoepiya və orfoqrafiya təlimi məsələləri. Bakı.1985
Azərbaycan nitq mədəniyyəti problemləri. Bakı. 1988
Əliyev K. Natiqlik sənəti. Bakı. 1994
Ə. Əfəndizadə Orfoqrafiya-orfoepiya-qrammatika lüğəti. Bakı. 1983
N. Abdullayev. “Nitq mədəniyyətinin əsasları”. Bakı 2013
T.Əbdülhəsənli, S.Zülfüqarlı, A.Rzai. “Azərbaycan dili və nitq mədəniyyəti” . Bakı, 2014.
T.Əbdülhəsəmli, A.Hüseynova, M.Əmrahova. “İşgüzar yazışmalar” (dərs vəsaiti) Bakı 2018
MÖVZU 151
Rəsmi işgüzar sənədlər
XV Mühazirənin
PLANI
Akt
ARAYIŞ
BİLDİRİŞ
CV
ƏRİZƏ
HESABAT
HESABAT
XASİYYƏTNAMƏ XÜLASƏ
İZAHAT
MƏKTUB
PROTOKOL
RƏY
TƏQDİMAT
TƏLƏBNAMƏ
TƏRCÜMEYİ-HAL
Rəsmi-işgüzar üslubun əsasını təşkil edən işgüzar sənədlərin ən başlıca xüsusiyyəti informasiyanın dəqiq, birmənalı, yığcam və standart formalarla çatdırılmasıdır. Həmin sənədlər dilin orfoqrafik, leksik, qrammatik, eləcə də üslub normalarına uyğun şəkildə hazırlanmalı, cümlə qüsurları, fərdi nitq ünsürləri və imla xətalarına yol verilməməli, tərtibata qoyulan tələblər gözlənilməlidir. Rəsmi-işgüzar üslubda konkret sahələrə aid müxtəlif terminlər öz əksini tapır və bəzi standartlar, ştamp şəkli almış ifadə və formalar (qərar vermək, tədbir görmək, həyata keçirmək, məsuliyyət daşımaq, icazə vermək, irəli sürmək, yerinə yetirmək və s.) tez-tez işlədilir. Belə ifadələr sənədlərin dilinin aydın olmasını, asan başa düşülməsini təmin edir.
İşgüzar sənədlər bu və ya digər konkret məsələ ilə bağlı tərtib edilir. Bu sənədlər forma, məzmun və işlənmə məqamlarına görə bir-birindən fərqlənir. Onların müəyyən hissəsini hər bir şəxs özü hazırlamağı bacarmalıdır.
|
Jenis Sistem Operasi

Sistem operasi memiliki banyak jenis dengan kelebihan masing-masing dari jenis sistem operasi tersebut. Kita akan membahas 7 jenis sistem operasi yang banyak digunakan, yaitu :
Unix
Sebuah sistem operasi komputer yang diawali dari project Multics (Multiplexed Information and Computing Service) pada tahun 1965 yang dilakukan American Telephone and Telegraph AT&T, General Electric (GE), dan Institut Teknologi Massachusetts (MIT). Unix digunakan secara luas sebagai server atau workstation. Unix dikembangkan oleh banyak pihak. Setiap pihak yang mengembangkan Unix, menambahkan teknologi miliknya ke dalam UNIX, meskipun hal tersebut di luar standar, mampu menjadikan sistem operasi UNIX lebih kuat atau lebih handal. Berikut beberapa jenis UNIX.
1. İstenmeyen tüylerin …kalıcı… olarak, yok edilmesine …epilasyon…

|
1. İstenmeyen tüylerin …kalıcı… olarak, yok edilmesine …epilasyon…
|
bet | 1/3 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 37,77 Kb. | | #14314 |
EPİLASYON-DEPİLASYON KALFALIK SORULARI
1. İstenmeyen tüylerin …kalıcı… olarak, yok edilmesine …epilasyon… denir.
2. Tek dalga boyunda yoğunlaştırılmış ışığa …lazer… denir.
3. Lazer ışığı kıl folikülündeki …melanin…adı verilen renk maddesi tarafından tutulur.
4. Lazer epilasyon yöntemi …beyaz tenli… ve …koyu renk… tüylü kişilerde daha
5. Lazer enerjisi ancak …gelişme… evresinde bulunan kıl kökünde etkilidir.
6. Işıklı epilasyon yapmak için uygun ışık dalga boyları …600-1200… nm aralığında
olmalıdır.
7. 1064 nm dalga boylu …Nd:Yag… lazer cildin 7 mm derinliğine kadar nüfuz eder.
8. Kıllar esnek keratinize ipkçikler olup, deri içindeki …kıl kılıfının… ürünüdür.
9. Kıl soğancığının altında …dermal kıl papillası… kıl soğancığı içine doğru çıkıntı
yapmıştır.
10. Kıl soğancığında …matriks… ve …melanosit… hücreler bulunur.
11. Deri üzerindeki kılın açısı, …kıl kasının… kasılmasıyla değişir.
12. Kıl …gerileme… evresinde, kıl soğancığından tamamen ayrılır.
13. Kıllar…dinlenme… evresinin sonunda kendiliğinden dökülürler.
14. Doğmamış bebeklerde bulunan kıllara …lanugo… kıl denir.
|
| |
Teknolojik araştirmalar - bet 6

Teknolojik Araştırmalar: TTED 2011 (2) 77-82
Haşıl Maddesi Olarak Polivinilalkoller
82
NİŞASTA 50-80 lbs oksijen /100 lbs. Katı madde de (BOD
5
)
PVA’nın kimyasal oksijen ihtiyacı(COD) nişastadan fazladır.Yalnız çözelti hazırlanması esnasında
nişasta flotteye PVA nın 2-3 katı miktarda ilave edildiği için pratiğe uygun bir karşılaştırmada PVA
kullanımında nişastaya göre yaklaşık %50 daha az kimyasal oksijen ihtiyacına gereksinim
olduğunu görülmektedir[2].
PVA 1.6 lbs. Oksijen/1lbs PVA (COD)
NİŞASTA 1.2 lbs. Oksijen/1lbs nişasta (COD)
PVA tamamen biyolojik olarak parçalanabildiği için kolaylıkla geri dönüşümü sağlanabilir. Yalnız
biyolojik parçalanma hızı yavaştır. PVA haşıl maddesi geri kazanılabildiği için %10-12
konsantrasyonlu çözeltileri haşıl maddesi olarak defalarca kullanılabilir. PVA nın geri kazanılması
işlemi ultrafiltrasyon tekniği ile yapılmaktadır. Makine, membran zarlar içeren gözenekli tüplerden
yüksek basınç uygulanarak temiz suyla haşıl sökme flottesinin geçirilmesi esası üzerine
kurulmuştur.Haşıl sökme flottesi tüp içindeki zarlardan geçerken su kaybeder ve konsantre hale
gelir.Bu işlemle PVA tekrar elde edilirken beraberinde filtre edilmiş temiz sıcak su ikinci ürün
olmaktadır.Sıcak su boyama işlemlerinde veya haşıl sökme de tekrar kullanılabilir.Geri kazanılan PVA
ise saf hali ile aynı özelliklere sahiptir. Bu teknikle haşıl sökme flottesinden PVA nın yaklaşık
olarak
%94-97 si g
eri kazanılmaktadır.Bir kısım PVA dokuma esnasındaki döküntülerle ve haşıl sökme
esnasında su ile uzaklaştığından %100 geri kazanma mümkün olmamaktadır.Tekrar kullanımda haşıl
flottelerine %10-
20 kadar yeni PVA haşıl maddesi
ya da parafin , köpük önleyici gibi diğer yardımcı
maddeler eklenmektedir[3, 4].
Wordda jadval bilan ishlash - Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari

|
Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari
|
bet | 6/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 499,74 Kb. | | #264682 |
Bog'liq 2 vord dasturi Wordda jadval bilan ishlash.
Jadval vеrtikal va gorizontal chiziqlardan iboratdir. Ular kеsishib, panjara (rеshеtka) hosil qiladi. Shu panjara ichidagi xar bir katakcha yachеyka dеyiladi.
Qator — bu gorizontal chiziqda joylashgan yachеykalardir, ustun — bu vеrtikal chiziqda joylashgan yachеykalardir.
Bush jadvalni yaratish uchun «Добавить таблицу» (Jadval qo`shish) piktogrammasini (u standart uskunalar panеlida joylashgan) bosish kеrak, so`ng zarur
b’lgan qatorlar va ustunlar sonini sichqoncha ko`rsatkichini siljitish yo`li bilan bеlgilash kеrak.
Jadvallar ma'lumotni tartiblash va sahifada grafika va matnni ustun holatida joylashtirish orqali tashkil qilingan qizik makеtlar yaratish uchun ishlatiladi. Oddiy jadvalni, masalan, ustun va qatorlar soni bir xil bo`lgan jadval yaratishning qisqa yo`li «Добавить таблицу» (Jadvalni qo`shish) tugmachasini ishlatishdir.
Murakkabroq jadvalni, masalan, turli balandlikdagi yachеykalarni hamda qator va ustunlari xar xil bo`lgan jadvalni yaratish uchun «Нарисовать таблицу» (Jadvalni chizish) tugmachasidan foydalaniladi. Bu usul qo`lda jadval chizishga o`xshaydi.
Yangi jadval yaratib, bo`sh yachеykalarni to`dirish mumkin va, aksincha, mavjud matnni jadvalga aylantirish mumkin
Yachеykalarni o`chirishdan oldin yachеyka bеlgilarini aks ettiruvchi rеjimni yoqish zarur. Qatorlarni o`chirishdan oldin qator bеlgilarini aks ettiruvchi rеjimni yoqish zarur.
O`chirilishi zarur bo`lgan yachеyka, ustun va qator bеlgilanadi.
«Таблица» (Jadval) mеnyusida «Удалить ячейки» (Yachеykalarni yo`qotish), «Удалить строки» (Qatorlarni yo`qotish) yoki «Удалить столбцы» (Ustunlarni yo`qotish) buyruqlari tanlanadi. Yachеykalarni o`chirishda zarur paramеtr tanlanadi va yo`qotiladi.
Yachеykalar orasidagi chiziqlarni olib tashlash uchun «Ластик» (Uchirg’ich) piktogrammasi bosiladi, so`ng o`chirg’ich olib tashlanadigan chiziq ustidan yurgiziladi.
Yachеykalarni birlashtirish yoki bo`lish uchun ularni bеlgilab, so`ng «Обьединить ячейки» (Yachеykalarni birlashtirish) yoki «Разделить ячейки» (Yachеykalarni bo`lish) buyruqlari tanlanadi. Namoyon bo`lgan savol-javob oynasida bir ustun yoki qator nеchtaga bo`linishi yoki nеchta qator va ustun birlashishi kеrakligi ko`rsatiladi.
|
| |
Microsoft Word - Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari

|
Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari
|
bet | 3/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 499,74 Kb. | | #264682 |
Bog'liq 2 vord dasturiMicrosoft Word matnlar taxrirlovchisi ko`p amalli dasturdan iborat matn muharriri bo`lib, Microsoft Office paketining asosiy dasturlaridan biri xisoblanadi. Matnni taxrirlashning asosiy bosqichlarini quyidagicha ta`riflash mumkin: xujjatni yaratish, saqlash, o`zgartirish, bezash, bir nechta xujjatdan bir butun xujjat yaratish va x.k.
Ushbu matn muharririning imkoniyatlarini quyida keltirilgan ba`zi amallardan xam bilish mumkin:
Matnning orfografiyasi va grammatikasini tekshi rish.
Jadvallar bilan ishlash, ularning chegaralari va ichki rangini tanlash.
Rasm chizish.
Elektron xujjatlarni yaratish, Saqlash, taxrir qilish va x.k.
Elektron pochta kutisidan olingan xabarlarni taxrirlash va boshqa imkoniyatlar kiradi.
Zamonaviy komp`yuterlarning dasturiy ta`minotining tarkibiy qismiga kiruvchi MICROSOFT OFFICE paketidagi asosiy vositalardan biri jadval prosessori deb ataluvchi EXCEL dasturidir. EXCEL WINDOWS operaFsion qobig’i boshqaruvida elektron jadvallarni tayyorlash va ularga ishlov berishga mo`ljallangan.
Elektron jadvallar asosan iqtisodiy masalalarni yechishga mo`ljallangan bo`lsa-da, uning tarkibiga kiruvchi vositalar boshqa sohaga tegishli masalalarni yechishga xam, masalan, formulalar bo`yicha xisoblash ishlarini olib boriFh, grafik va diagrammalar ko`rishga xam katta yordam beradi. Shuning uchun EXCEL dasturini o`rganish muhim axamiyat kasb etadi va xar bir foydalanuvchidan EXCEL bilan ishlay olish ko`nikmasiga ega bo`lish talab etiladi.
Inson uz ish faoliyati davomida ko`pincha biror kerakli ma`lumot olish uchun bir xil, zerikarli, ba`zida esa, murakkab bo`lgan ishlarini bajarishga majbur bo`ladi. MICROSOFT EXCEL dasturi mana shu ishlarni osonlashtirish va qiziqarli qilish maqsadida ishlab chiqilgandir.
MICROSOFT EXCEL elektron jadvali hisoblash vositasi sifatida qaralib, iqtisodiy va moliyaviy masalalarni yechishda yordam beribgina qolmay, balki xar kungi xarid qilinadigan ozik-ovqatlar, uy-ro`zg’or buyumlari hamda bankdagi xisob raqamlari xisob-kitobini olib borishda xam yordam beruvchi tayyor dasturdir.
|
| |
Ish mоbaynida - Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari

|
Zamonaviy ofis dasturlari va ularning yangi imkoniyatlari. Macrasoft offis dasturlari
|
bet | 8/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 499,74 Kb. | | #264682 |
Bog'liq 2 vord dasturi2 . Ish mоbaynida:
- Kоmpyutеrda bеgоna shaхslarni ishlashiga yo’l qo’ymaslik;
- Bеgоna buyumlarni mashinaning ishlayotgan blоklariga tushib qоlmasligini nazоrat qilib turish;
3. Ishdan so’ng: .
- Ishjоyini tartibga kеltirish:
Kiritish-chiqarish qurilmalari (mоnitоr, klaviatura, vasichqоncha) ergоnоmik ekspluatatsiya va sоg’liqni asrash uchun mo’ljallangan. Shuning dеk , kiritish/chiqarish qurilmalarini nоsоz ishlashi, qo’lni nоto’g’ri qo’yish yoki to’g’ri o’tirmaslik, uzоq vaqt uzluksiz klaviatura yoki sichqоncha оrqali aхbоrоt kiritish insоn tanasining zo’riqishiga va charchashiga оlib kеlishi mumkin. Ko’zni zo’riqishiga, mushaklarda asab tizimini susayishiga, bo’g’imlarda оg’riq paydо bo’lishiga ham sababchi bo’ladi. Bu hоlat quyidagi maslahatlarga amal qilinganda sеzilarli darajada kamayishi mumkin.
Ish jоyida mоnitоr shunday jоylashishi kеrakki, yorug’lik ilоji bоricha yuqоridan burchak оstida tushishi kеrak.Mоnitоr dеrazaga nisbatan yoni bilan turishi, ish stоli esa, yorituvchi qurilmalar оrasida turishi kеrak. Ko’zni zo’riq tiradigan, to’g’ri (ko’rish maydоniga tushayotgan yorug’lik manbai) va qaytgan (ekrandan qaytgan yorutlik) yorug’likdan ilоji bоricha himоyalanish kеrak. Buning uchun ish jоyini o’zgartirish kеrak.Mоnitоrdagi tasvirning yoritilgan ligi, ravshanligi vakоntrasti bajarilayotgan ishga va хоnaning yoritilganligiga bоg’liq hоlda sоzlanishi kеrak. Mоnitоr, hujjatlar vaklaviatura shunday jоylashishi kеrakki, ularni yorug’lik manbasiga nisbatan jоylashganligiga bоg’liq bo’lgan yuzalaridagi ravshanlik 1:10 nisbatdan оshib kеtmasligi kеrak (1:3 nisbat tavsiya etiladi).
Klaviatura va sichqоnchani shunday jоylashtirish zarurki, ularning ekspluatatsiyasida sеzilarli kuchlanishlar paydоbo’lmasligi kеrak. Klaviaturani tananing yuqоri qismiga nisbatan parallеl ravishda, sichqоnchani esa, aynan klaviatura sathida jоylashtirish kеrak.
Stоl chеti bilan klaviatura оrasi 5-10 sm bo’lishi kеrak.
Mоnitоrni shunday jоylashtirish kеrakki, undagi tasvirni bоshni yoki tanani burmasdan ko’rish mumkin bo’lsin.Mоnitоrgacha bo’lgan masоfa 70 sm dan оshmasligi zarur (оptimal masоfa 30 sm).
|
| |
Kоmpyutеr bilan ishlaganda tехnika хavfsizligi

|
Kоmpyutеr bilan ishlaganda tехnika хavfsizligi
|
bet | 7/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 499,74 Kb. | | #264682 |
Bog'liq 2 vord dasturi Kоmpyutеr bilan ishlaganda tехnika хavfsizligi
Kоmpyutеr bilan ishlaganda mahalliy tarmоqdagi kuchlanish 110—220 V diapazоnida bo’lishi kеrak. Tizim blоkidagi nоminal kuchlanish qiymati o’rnatilgan ligini tеkshirish zarur. Pеrsоnal kоmpyutеr – хavfsiz tarmоq kabеli bilan jihоzlangan va faqat еrga ulangan tarmоq rоzеtkasiga ulanadi. Kоmpyutеr rоzеtkasi va tarmоq rоzеtkasi оsоn bоg’lanuvchan bo’lishi kеrak. Kоmpyutеrning ОN/ОFF (PОWER) — o’chirib yoqish tugmasi uni tarmоq kuchlanishidan to’liq izоlyatsiya qila оlmaydi. Tarmоqdan to’liq izоlyatsiya qilish uchun vilkani tarmоq, rоzеtkasidan ajratish kеrak.
Mоmaqaldirоq vaqtida ma’lumоtlar uzatish kabеlini uzish ham, yoqish ham ta’qiqlanadi.
Kоmpyutеr ichiga hеch qanday bеgоna buyumlar (misоl uchun: zanjir, kоntsеlyar qisqich, miх va shu kabilar), qisqa tutashuv yoki tоk urishiga sabab bo’ladigan suyuqliklar tushib qоlmasligi kеrak. Favqulоtda vaziyat bo’lganda (misоl uchun: kоrpus, bоshqaruv elеmеnti yoki tarmоq kabеli shikastlanganda, ichiga suyuqlik yoki bеgоna jismlar tushib qоlganda), darhоl kоmpyutеrnio’chirish va tarmоq rоzеtkasidan vilkani tоrtib оlish kеrak.
Kоmpyutеrni o’z bоshimchalik bilan ichini оchish, ichidagi buyumlarga tеgish tavsiya qilinmaydi. Kоmpyutеrni ta’mirlashni faqat vakоlatli хоdimlargina amalga оshirishi mumkin. Ruхsat etilmagan оchishlar yoki mоhirsizlik bilan - ta’mirlash fоydalanuvchiga havfni tug’dirishi mumkin (tоk urishi, yong’in va shu kabilar). Talablarga muvоfik kоmpyutеrni ekspluatatsiyasi faqat to’liq ta’mirlangan kоrpus va оrqa qоpqоg’i o’rnatilgan hоldagina ta’minlanadi.
Tizim blоkini оchishdan оldin kоmpyutеrni o’chirish va vilkani tarmоq rоzеtkasidan chiqarib оlish kеrak. Tizim blоkini оchishda kоmpyutеr ekspluatatsiyasi va tехnik ma’lumоtnоmasida kеltirilgan ko’rsatmalarni e’tibоrga оlish kеrak.
Kоmpyutеr bilan ishlaganda quyidagi qоidalarga amal qilish kеrak:
Ishdan оldin:
Ish jоyini to’g’ri tashkil qilish;
Kuchlanish kabеllarini, ulоvchi o’tkazgichlarni, rоzеtka, shtеpsеl vilkalarini sоzligini tеkshirish;
Mashinani shunday o’rnatish kеrakki, tеbranish (vibratsiya) va chayqalish turlari bartaraf etish imkоni bo’lsin;
Mashinaning hamma blоklarini sоzligini va kоmpyutеrni butun ishga tayyorlik darajasini tеkshirish;
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 11/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 499,74 Kb. | | #264682 |
Bog'liq 2 vord dasturi Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
1.O’zbekiston Respublikasi prezidentining ПФ-3080-sonli «Kompyuterlashtirishni yanada rivojlantirish va Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish to’g’risida» 2002 yil 30 mayda farmoni. Xalq So’zi gazetasi, 2010 yil 2 iyun
2. O’zbekiston Respublikasi prezidenti Shavkat Miromonivich Mirziyoyevning “ Oliy ta’lim tizimini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori.
3. 2012 yil 28 maydagi “Malakali pedagog kadrlar tayyorlash hamda o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarini shunday kadrlar bilan ta’minlash tizimini yanada takomillashtirishga oid chora-tadbirlar to’g’risida”gi ПҚ-1761 sonli qarori, Xalq so’zi gazetasi 2012 yil 31 yanvar.
4. Xoshimov O. Kompyuterli va raqamli texnologiyalar. – T.: Yangi asr avlodi, 2009 y.
5. Юров В.И. Ассемблер Учебник для ВУЗОВ, 2-издание-СПБ. Издательство « Питер », 2002. 638 стр.
6. Тук М. Аппаратные средства IBM PC: Энциклопедия. - СПб.: Питер, 2001.
7. Таненбаум Э. Архитектура компьютера. - СПб.: Питер, 2003. 699 стр 4-е издание, 230-334 стр
8. IA-32 Intel R Architecture Software Developer's Manual. Vol. 2. Instruction Set Reference. Intel Corporation, 2002.
|
| |
Mashg‘ulotlar shakli: Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan mavzular (MT) mt 11

|
Mashg‘ulotlar shakli: Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan mavzular (MT) mt 11Bog'liq 2-mustaqil ta'lim mavzulari
Mashg‘ulotlar shakli: Mustaqil ta’lim uchun tavsiya etiladigan
mavzular (MT)
MT 11
So‘zlashuv nutq uslubi. Nutqiy kompetentlikka rioya qilish.
Sohaga oid ilmiy mavzuning og‘zaki taqdimoti.
2
MT 12
Publisistik nutq uslubi. Publisistik maqolalar bilan tanishish va
tahlil qilish. “Men tanlagan soha va OAV” mavzusida esse
yozish.
2
MT 13
Sohaning fanlari universiteti”dan video reportaj tayyorlash.
2
MT 14
Sohaning dolzarb masalalariga bag‘ishlangan ilmiy-amaliy
anjuman materiallari bilan tanishish.
2
MT 15
Sohaga oid ilmiy maqolalardan biriga taqriz yozish.
2
MT 16
Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy mavzuda tezis tayyorlash.
2
MT 17
Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy maqolaga rezyume tayyorlash.
2
MT 18 Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy asarga annotatsiya tayyorlash.
2
MT 19 “Men tanlagan soha olimlari dunyo nigohida” mavzusida
rasmli ko‘rgazmali vosita tayyorlash va taqdim qilish.
2
MT 20 “Mutaxassis va davlat tili” mavzusini “Nima uchun?” grafik
organayzeri asosida ochib berish.
2
|
| |
Semestr: zimowy, letni zimowy

Program:
Program W Y K Ł A D U ( 30 godzin )
WPROWADZENIE
Elektronika w eksperymencie fizycznym: pomiar i sterowanie jako ciągi przetworzeń
wielkości fizycznych. Cechy eksperymentu wspieranego elektroniką.
ELEMENTY TEORII OBWODOW.
Obwody i sygnały: klasyfikacja, metody opisu i analizy. Niezależne źródła napięciowe i
prądowe. Źródła i obciążenia.
Obwody liniowe: metody analizy. Elementy obwodów: dwójniki i czwórniki.
Układy równoważne, twierdzenia o źródłach zastępczych.
Sieci zawierające źródła zależne, zasada superpozycji , wyznaczanie parametrów
układów równoważnych
Opis i analiza obwodów prądu zmiennego. Rachunek symboliczny, wskazy.
Dwójniki i czwórniki przy pobudzeniach harmonicznych.
Zależności energetyczne w obwodach prądu zmiennego, dopasowanie.
ELEMENTY CZYNNE UKŁADOW ELEKTRONICZNYCH
Fizyczne podstawy działania elementów półprzewodnikowych. Diody: charakterystyki,
schematy zastępcze, układy z dużymi i małymi sygnałami.
Tranzystory bipolarne i tranzystory polowe: zasady działania, charakterystyki
Parametry wielko- i małosygnałowe tranzystorów bipolarnych i polowych, przy małych i wielkich
częstotliwościach, parametry impulsowe.
Zastosowania tranzystorów: liniowe (wzmacniacze) i nieliniowe (przełączniki, układy impulsowe) .
Wzmacniacze operacyjne idealne, opis ich działania. Zastosowania do realizacji różnych operacji
liniowych, zastosowania nieliniowe.
Rzeczywiste wzmacniacze operacyjne, ich właściwości, ograniczenia i zastosowania
Program L A B O R A T O R I U M E L E K T R O N I K I (30 godzin)
Wprowadzenie do laboratorium, zasady BHP, organizacja
Podstawowe przyrządy elektroniczne i ich parametry
Praktyka pracy z urządzeniami elektronicznymi
Diody półprzewodnikowe
Zastosowania diod półprzewodnikowych
Zastosowania oscyloskopu
Charakterystyki i parametry tranzystora bipolarnego
Tranzystor jako element czynny układów
Wzmacniacz operacyjny i jego parametry
Uzupełnienia i zaliczenia
|
Wiedzieć więcej (Treść okładki)

Help – wiedzieć więcej
(Treść okładki)
Wiadomości rehabilitacyjne, Aktualności, Opinie, Kontrowersje
Nr 1 (20) marzec 2016, ISNN (wydanie on-line) 2083 – 4462
„Czas na prawdziwe ubrajlowienie i udźwiękowienie świata – my zrobimy to w Polsce i u naszych sąsiadów, nikt nas w tym dziele nie zatrzyma!”
Marek Kalbarczyk, Kraków, wrzesień 2010 podczas uroczystości otwarcia Pracowni dla Niewidomych Dzieci sfinansowanej przez Fundację Szansa dla Niewidomych
TEMAT NUMERU:
Bez barier. Dotyk i dźwięk
(zdj.: Dotykowy plan ZOO w Warszawie)
Artykuły wyróżnione:
Obiekty wymagające specjalnej adaptacji
(zdj.: Przejście dla pieszych)
Idealnie mieszkać
(zdj.: Mężczyzna czyta gazetę używając powiększalnika elektronicznego)
Miasta jak z innego świata
(zdj.: Zatłoczony chodnik)
(Stopka redakcyjna)
Wydawca: Fundacja Szansa dla Niewidomych, Chlubna 88, 03-051 Warszawa
Tel/fax: +48 22 827 16 18, +48 22 510 10 99
E-mail: szansa@szansadlaniewidomych.org
www.szansadlaniewidomych.org
Redaktor naczelny: Marek Kalbarczyk
Opracowanie graficzne i skład: Anna Michnicka
Nakład wersji czarnodrukowej: 2560 egz.
Nakład wersji brajlowskiej: 128 egz.
Kontakt z redakcją:
help@szansadlaniewidomych.org
Daj szansę niewidomym! Twój 1% pozwoli pokazać im to, czego nie mogą zobaczyć
(zdj.: Logotyp Organizacji Pożytku Publicznego i logotyp 1%)
Pekao SA VI O/ W-wa nr konta:
22124010821111000005141795
KRS: 0000260011
Redakcja zastrzega sobie prawo do skracania, zmian stylistycznych i opatrywania nowymi tytułami artykułów nadesłanych przez autorów.
Redakcja nie odpowiada za treść publikowanych reklam, ogłoszeń, materiałów sponsorowanych i informacyjnych.
Publikacja dofinansowana ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz środków własnych Fundacji.
SPIS TREŚCI
Informacja 2
Życzenia świąteczne 2
I. Od redakcji 3
II. Wydarzenia 4
III. Temat numeru 12
Bez barier. Dotyk i dźwięk 12
IV. Tyflomaniak 21
Internet 21
V. Zobaczyć więcej 24
VI. Na moje oko 25
Obiekty wymagające specjalnej adaptacji 25
Idealnie mieszkać 33
Uroki dzieł sztuki „widziane” dotykiem i słuchem. Deskrypcja i audiodeskrypcja 38
VII. Jestem... 43
Tyflopedagogika w praktyce
Magdalena Różalska – tyflopedagog, Kamila Mazur – hipoterapeuta 43
Dbając o dobro jednostki
Wywiad z Izabelą Wałęgą przeprowadziła Magdalena Bąk 46
Info-nowości 48
Technologie wspomagające na CSUN 2016 48
|
Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash 6- mavzu: Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash Reja

Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash 6- mavzu: Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash Reja
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash 6- mavzu: Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash Reja
|
İLİŞMƏ MUFTASI - T texniki kolleci

Müasir minik avt-rinin mexaniki transmissiyalarının əksəriyyəti diafraqma yaylı İM-na
malikdir. Yük avt-rində iki diskli İM geniş tətbiq olunur, onların istifadəsi İM-nın xarici
ölçülərini artırmadan sürtünmə səthlərinin sahəsinin artırılma ehtiyacından yaranır.
İlişmə mexanizmini qoşmaq və ayırmaq üçün sürücünün hərəkətləri (avt-bili hərkətə
başlamaq üçün yerindən tərpətdikdə,dayndırıldıqda və ötürmələri dəyişdikdə), xüsusilə
də şəhər daxilində hərəkətdə dəfələrlə təkrarlanır. Diafraqma sıxıcı yaylı İM bir sıra
üstünlüklərə malikdir: sıxıcı üstünlüklərin yeyilməsindən asılı olmayaraq,demək olar
ki, sabit saxlanılır. ölçüləri kompaktdır; konstruksiya sadədir.Buna görə də müasir
minik avt-rində diafraqma yaylı İM geniş tətbiq olunur.Diafraqma yaylı İM-da ləçəklər
3 mərkəzi yaydır.Pedal basıldıqda sıxıcı yastıq ləçəkləri ortadan sıxır, mərkəz daxilə
tərəf əyilir, yayın xarici kənarları isə sıxıcı diski sıxmır,İM ayrılır. Diafraqma sıxıcı yaylı
İM-nın elementləri göstərilmişdir.Güclü mühərrikli minik və yük avt-rində ikidiskli İM
istifadə edilir.İkidiskli İM ölçülərin dəyişmədiyi halda daha böyük momentin ötürülməsini
təmin edir,həmçinin də konstruksiyanın resursunu artırmağa imkan verir.Bu iki aparılan
disk və onlar arasında ayrıcının yerləşdirilməsi ilə əldə edilir. Nəticədə dörd sürtünmə
səthi alınır.Mühərrikin burucu momentinin dəyişkən olması nəticəsində transmissiyada
dövri yüklənmələr (fırlanma rəqsləri) yaranır. Transmissiyanın fırlanma rəqslərini
söndürmək üçün aparılan diskdə fırlanma rəqsləri söndürücüsü (dempfer)yerləşdirilir.
Aparılan diskin topu və özü, öz aralarında sərt yox, söndürücünün yayları vasitəsilə
birləşir.Transmissiyada yaranan rəqslər söndürücünün yaylarının deformasiya hesabına
aparılan diskin və onun topunun nisbi bucaq yerləşdirməsinə səbəb olur və bu
yerdəyişmə söndürücünün friksion elementlərinin sürtünməsiylə müşayiət olunur.
Beləliklə, fırlanma rəqslərinin söndürülməsi sürtünmə qüvvələri hesabına baş verir.
Bundan başqa söndürücü, transmissiyanın sərtliyini dəyişdirərək, rezonans tezliklərini
mühərrikin işçi tezlikləri sahəsindən kənara çıxararaq transmissiyada rezonansın
yaranmasına imkanı vermir.
Speaking questions from the book for A2

|
Speaking questions from the book for A2
|
Sana | 17.01.2024 | Hajmi | 13,78 Kb. | | #139566 |
Bog'liq Speaking questions for A2 28.08.2023
Speaking questions from the book for A2
1.What is your name?
2. How do you spell your name?
3. Are you from Canada/US/Uzbekistan…?
4. Can you repeat that please?
5. How do you say that in English? (for some Uzbek/Russian sentences they use)
6. How old are you?
7. What time does your class start?
8. What day is your favourite day of the week?
9. What date is your birthday?
10. What date is it tomorrow?
11. Have you got brown hair?
12. Have you got brothers or sisters?
13. Do you like surfing the internet?
14. Do you like taking photos?
15. Where do you usually go on Sundays?
16. When do you do your Homework?
17. What is your favourite colour/subject..?
18. Are you listening to music now?
19. Have you got friends? Who is He/She?
20. What is your phone number?
21. Who do you want to be in the future?
22. Did you win a prize before the age of 11?
23. How much fizzy drinks do you drink a day?
24. How many burgers do you eat a month?
23. Are there any big waterfalls in your country?
24. Will people live on the moon one day?
25. Have you bought any clothes this week?
26. What do you like about your school? Why?
27. Do your best friends read comics?
28. Do you buy canned drinks or food?
29. Which dangerous sports do you like watching?
30. How much exercises do you do each week?
31. Have you got a passport? (If yes) Do you like your passport photo?
32. Do you make a lot of money?
33. What do you read for pleasure and how often do you do it?
34. Could you survive in the wild?
35. What colour do you get if you mix blue and yellow?
|
| |
Pokusy z elektrostatiky

Laboratorní práce č…
Pokusy z elektrostatiky – Teoretický list
Elektrické vlastnosti látek souvisejí se stavbou atomu a vlastnostmi částic, z nichž je atom složen.
Atom se skládá z atomového jádra a obalu atomu. Atomové jádro obsahuje protony a neutrony, v obalu jsou elektrony. Elektrony a protony jsou nositelem elementárního (tj. nejmenšího) náboje. Elektrický náboj elektronu je záporný a značí se – e (z tabulek zjistíme velikost – e = – 1,602.10-19 C). Proton má stejně velký, ale kladný el. náboj a značí se + e (z tabulek zjistíme velikost + e = 1,602 . 10-19 C). Jednotka elektrického náboje je coulomb a značí se C.
Za určitých okolností může dojít k odtržení některých elektronů z obalu atomu. V tom případě vzniká kladný ion (kation). Kation má více protonů než elektronů.
Za jiných okolností dochází k přijetí jednoho a více elektronů do valenční vrstvy atomu. Vzniká záporně nabitý ion (anion). Anion má více elektronů než protonů.
Jedna z možností vzniku iontů je elektrování těles. Při vzájemném dotyku dvou těles se mohou některé elektrony z povrchové vrstvy tělesa přemístit na povrch tělesa druhého. Těleso, na které přejdou elektrony, se záporně zelektruje (záporně nabije). Na druhém tělese převládnou protony a těleso se zelektruje kladně (kladně nabije).
Okolo každého nabitého tělesa nebo částice s nábojem je elektrické pole. Kolem kladně nabitého tělesa (částice) vzniká kladné pole a kolem záporně nabitého tělesa (částice) vzniká záporné pole. Elektrické pole se projevuje působením elektrické síly.
Elektrostatické pole je elektrické pole, které vzniká v okolí nepohybujícího se elektrického náboje, ve kterém nevznikají elektrické proudy.
Elektrické vodiče jsou látky, které obsahují volné částice s el. nábojem. Např. v kovech se mezi pravidelně uspořádanými kationty v krystalické mřížce neustále pohybují volné elektrony.
Elektrické izolanty jsou látky, které neobsahují volné elektrony nebo jich tam je velmi málo. Krystalická mřížka se skládá z atomů a všechny elektrony jsou vázány v atomových obalech. Příkladem takové látky jsou plasty, sklo, papír.
Pokud je vodič v elektrickém poli, dochází k přesouvání volných elektronů přes celé těleso. Konec tělesa, který je blíže kladně nabitému tělesu, se nabíjí záporně. Na opačném konci tělesa je elektronů nedostatek, proto se tento konec chová jako kladně nabitý. Tento jev se nazývá elektrostatická indukce.
Jestliže je v elektrostatickém poli izolant, posouvají se pouze elektrony uvnitř atomů. Tento jev se nazývá elektrostatická polarizace.
V důsledku těchto jevů může elektricky nabité těleso přitahovat i elektricky nenabitá tělesa.
„ Medializace přírodních věd ve škole ZŠ Jungmannovy sady Mělník“
reg. č. CZ.1.07/1.1.06/03.0076.
Elektrostatika_TL
|
Fan: optik aloqa tizimlari

|
Fan: optik aloqa tizimlari
|
bet | 1/11 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 181,36 Kb. | | #246750 |
Bog'liq Optik uzatish liniyalarini oʻlchashda qoʻllaniladigan spektro analizatorlar Nig\'matullayev A
O'zbekiston Respublikasi Raqamli texnologiyalar vazirligi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
FAN: OPTIK ALOQA TIZIMLARI
MUTAQIL ISH №1
MAVZU:Optik uzatish liniyalarini oʻlchashda qoʻllaniladigan spektro-analizatorlar va ularda oʻlchash usullari
BAJARDI: 041-20 guruh talabasi
Nig’matullayev A
TEKSHIRDI:Davletova X
Toshkent-2024
MAVZU: Optik uzatish liniyalarini oʻlchashda qoʻllaniladigan spektro-analizatorlar va ularda oʻlchash usullari
Reja
Kirish
Optik spektr analizatorlarining ishlash printsipi va tuzilishi.
Spektro-analizator dizayni va funksionalligida rivojlanayotgan texnologiyalar va innovatsiyalar.
Optik o'lchash va tahlil qilishda sun'iy intellekt va mashinani o'rganish integratsiyasi.
Spektro-analizatorni ishlab chiqish va qo'llashning kelajakdagi istiqbollari va tendentsiyalari.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH:
Optik aloqa tizimlarining murakkab sohasida optik uzatish liniyalarini aniq o'lchash va tahlil qilish optimal ishlash, ishonchlilik va samaradorlikni ta'minlaydigan hal qiluvchi ustunlardir. Spektro-analizatorlar ushbu sohada ajralmas vositalar sifatida paydo bo'ldi, ular spektral xarakteristikalar, signallarning yaxlitligi va optik uzatish liniyalarining umumiy salomatligi haqida keng qamrovli ma'lumot beradi. Optik spektr analizatorlari (OSA) dan Furye Transform Spektroskopiyasi (FTS) tizimlarigacha bo'lgan spektr-analizatorlar uzatish liniyalari orqali o'tadigan murakkab optik signallarni ajratish va baholash uchun ilg'or imkoniyatlarni taklif etadi. Ushbu murakkab asboblar to'lqin uzunligi, quvvat, yo'qotish va dispersiya kabi asosiy parametrlarni aniq o'lchash imkonini beradi va shu bilan optik tarmoqlarni chuqur tahlil qilish va muammolarni bartaraf etishni osonlashtiradi. Spektro-analizatorlarning ahamiyati shunchaki o'lchashdan tashqarida bo'lib, tarmoqni optimallashtirish, nosozliklarni aniqlash, sifatni ta'minlash va ishlash samaradorligini oshirish kabi kengroq dasturlarni o'z ichiga oladi. Zamonaviy texnologiyalar va innovatsion metodologiyalardan foydalangan holda, ushbu asboblar muhandislar, texniklar va tadqiqotchilarga optik aloqa tizimlarining nozik tomonlarini ochish, telekommunikatsiyalar, ma'lumotlar markazlari va yuqori tezlikdagi tarmoq muhitlarida yutuqlarga yo'l ochib berish imkoniyatini beradi. Optik uzatish liniyalari va ularni o'lchash usullarini o'lchashda qo'llaniladigan spektr-analizatorlar sohasidagi ushbu tadqiqot ushbu bebaho vositalar bilan bog'liq printsiplar, funktsiyalar, ilovalar va muammolarni chuqur o'rganishga qaratilgan. Keng qamrovli sayohat orqali biz optik signallarning sirlarini ochamiz, spektral ma'lumotlar ichida yashiringan sirlarni dekodlaymiz va global miqyosda optik aloqa va ulanish kelajagini shakllantirishda spektr-analizatorlarning transformatsion salohiyatini kashf qilamiz.
|
| |
Aniq integrallarni taqribiy hisoblash

|
Aniq integrallarni taqribiy hisoblash
|
bet | 1/7 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 449,5 Kb. | | #155645 |
Bog'liq Nurali Karimov
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
URGANCH FILIALI
KOMPYUTER INJINERINGI FAKULTETI
961-20 GURUH TALABASI
Karimov Nuralining
Tarmoq Xavfsizligli FANIDAN
mustaqil ishi
Mavzu: Simsiz tarmoq zaifliklari
Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti
961-20 guruh talabasi Karimov Nurali
Reja:
1. Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi haqida qisqacha ma’lumot.
2. Zaifliklar va hujumlar.
3. Tarmoq protokoli.
4. Tarmoq xavfsizligi maqsadlari.
5. Tarmoq xavfsizligini ta’minlash bo’yicha choralar.
6. Tarmoq darajasida xavfsizlik mexanizmlari.
Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi haqida qisqacha ma’lumot
Hozirgi davrda tashkilotlar samarali va produktiv muloqot qilish uchun asosan kompyuter tarmoqlariga suyanadilar. Har bir xodimning maxsus ish stantsiyasi bor deb taxmin qilsak, yirik kompaniyalarda ularning soni bir necha mingga etishi mumkin, shuningdek, tarmoqda ko’plab serverlar ham mavjud bo’lishi mumkin.
Ehtimol, ushbu ish stantsiyalarini markazdan boshqarish mumkin emas va ularning atrof-muhiti xavfsizligi ta’minlanmagan. Foydalanuvchilar orasida turli xil sir tutilishi darajalariga ega bo’lgan xabarlarni, turli xil operatsion tizimlarga, qo’shimcha qurilmalarga, dasturlarga va protokollarga ega bo’lishi mumkin bo’lgan o’rtalikda almashish holatlari juda ko’p. Endi tasavvur qiling, kompaniya tarmog’idagi ushbu minglab ish stantsiyalari to’g’ridan - to’g’ri Internetga ulangan. Ko’plab zaifliklarga ega qimmatbaho ma’lumotlarni o’z ichiga olgan ushbu xavfli tarmoq bir nechta xakerlar hujumi uchun oson nishonga aylanadi.
Tarmoq deganda - resurslarni samarali almashish uchun bir-biriga ulangan ikki yoki undan ortiq hisoblash qurilmalari tushuniladi. Ikki yoki undan ortiq tarmoqlarni bir-biriga ulash esa o’zaro bog’langan tarmoqlar deb ataladi. Shunday qilib, Internet shunchaki o’zaro bog’langan tarmoq yoki o’zaro bog’langan tarmoqlarning to’plamidir.
Tashkilot o’zining ichki tarmog’ini sozlash uchun turli xil variantlardan foydalanadi. U ish stantsiyalarini ulash uchun simli yoki simsiz tarmoqdan foydalanishi mumkin. Hozirgi kunda tashkilotlar asosan simli va simsiz tarmoqlarning kombinatsiyasidan foydalanadilar.
|
| |
Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash 6- mavzu: Adobe Photoshop dasturida filtrlar bilan ishlash Reja - bet 2

1. Ko'rish oynasini kerakli joyga sudrab borish uchun Qo'l asbobidan foydalaning.
Filtr eskizlarini yashirish
Galereyaning yuqori qismidagi Ko'rsatish/Yashirish tugmasini bosing .
Filtr effektlari tanlangan tartibda qo'llaniladi. Filtrlar qo'llanilgandan so'ng ularni qo'llash
tartibini qo'llaniladigan filtrlar ro'yxatida ularning nomlarini sudrab o'zgartirishingiz
mumkin. Filtr effektlarini qo'llash tartibini o'zgartirish tasvirning ko'rinishini keskin o'zgartirishi
mumkin. Tasvirni oldindan ko'rishda filtr effektini yashirish uchun filtr yonidagi ko'z
belgisini bosing . Qo'llaniladigan filtrlar tegishli filtrni tanlash va Qatlamni o'chirish belgisini
bosish orqali ham o'chirilishi mumkin .
Eslatma.
Turli xil filtrlarni sinab ko'rishda vaqtni tejash uchun tasvirning kichik, ammo vakillik qismi
bilan tajriba qiling.
1. Quyidagi amallardan birini bajaring.
Filtrni butun qatlamga qo'llash uchun siz ushbu qatlamni faol yoki tanlangan qilishingiz kerak.
a. Filtrni qatlam maydoniga qo'llash uchun ushbu maydonni tanlang.
b. Filtrni teskari tarzda qo'llash uchun (uning parametrlarini keyinroq o'zgartirishga
imkon beradi) ishlov bermoqchi bo'lgan tasvirni o'z ichiga olgan aqlli ob'ektni
tanlang.
2. Filtr > Filtr galereyasini tanlang.
3. Birinchi filtrni qo'shish uchun uning nomini bosing. Filtrlarning toʻliq roʻyxatini koʻrish
uchun filtr toifasi yonidagi teskari uchburchakni bosishingiz kerak boʻlishi
mumkin. Qo'shilgandan so'ng, filtr Filtr galereyasi dialog oynasining pastki o'ng
burchagidagi qo'llaniladigan filtrlar ro'yxatida paydo bo'ladi.
4. Qiymatlarni kiriting yoki tanlangan filtr uchun variantlarni tanlang.
5. Quyidagi amallardan birini bajaring.
a. Filtrlarni jamlab qo'llash uchun Yangi effektlar qatlami belgisini bosing va
qo'llash uchun qo'shimcha filtrni tanlang. Boshqa barcha qo'llaniladigan filtrlar
uchun ushbu amaliyotni takrorlang.
b. Filtrlarni qo'llash tartibini o'zgartirish uchun Filtr galereyasi dialog oynasining
pastki o'ng burchagidagi qo'llaniladigan filtrlar ro'yxatidagi kerakli filtrni boshqa
joyga torting.
c. Qo'llaniladigan filtrlarni olib tashlash uchun ro'yxatdan filtrni tanlang va
Qatlamni o'chirish belgisini bosing .
6. Natijalardan qoniqsangiz, OK tugmasini bosing.
3.
Filtrlar ustida bajariladigan amallar.
Mavzu: №13. Vallar va o`qlar. Podshipniklar - bet 2

|
Mavzu: №13. Vallar va o`qlar. Podshipniklar
|
bet | 2/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 175,5 Kb. | | #152210 |
[uF] = 50…60 MPa –egilishdagi kuchlanishning joiz qiymati.
4. Valning xavfli kesimlarini toliqishga hisoblash (aniqlash-tirilgan usul). Bunda valning mustahkamligiga ta’sir etuvchi muhim o`lillar hisobga olinadi: masalan, valdagi kuchlanishning qiymatini o’zgarishi, materialning xususiyati, val o’lchamlarini ta’siri, val yuzasini tozaligi, termik ishlov berish, kuchlanishlarning to’planishi-ni o’zgarishi va h.k.
Valni xavfli kesimi aniqlangandan so’ng hisobiy usulda uning xaqiqiy mustahkamlik ehtiyot koeffitsienti S topilib uni joiz etilgan [S] qiymati bilan solishtiriladi:
S = Su Sf / √ Su2 Sf2 ≥ [S] ,
Su – egilish bo’yicha mustahkamlik xavfsizlik koeffitsienti;
Sf -buralish bo’yicha mustahkamlik ehtiyot (xavfsizlik) koeffitsienti.
Joiz ehtiyot kozffitsienti [S] =1,5...2,5. [S] -ning yuqori qiymati valning ishlash sharoitiga qarab belgilanadi.
ub, fb - kuchlanish tsiklining o’zgaruvchan qismi;
um , fm – kuchlanish tsiklining o’zgarmas qismi;
u-1 , f-1 – val materialining chidamlilik chegarasi;
Ku , Kf -egilish va burilish bo’yicha belgilangan kuchlanishlarni to’planish koeffitsientlari;
Kd , KF -val diametrini va sirt tozaligini hisobga oluvchi koeffitsientlar;
shu , shf -kuchlanish tsiklining o’zgarmas qismini mustahkamlikka ta’sirini hisobga oluvchi koeffitsientlar bo’lib val materialining xarakteristikasiga bog’liq.
Formuladagi Ku , Kf , Kd , KF , shu , shf koeffitsientlarni qiymati jadvallardan tanlab olinadi.
u-1 , f-1 qiymatlarini quyidagicha aniqlash mumkin:
u-1 = 0,43 uch , f-1 = 0,58 u-1.
Agarda valga ta’sir etuchi o’q bo’ylab yo’nalgan kuch bo’lmasa, cho’zilish yoki siqilish hisobga olinmaydi, ya’ni,
um = 0, ua = uF ,
bu yerda uF -val kesimidagi egilish va buralish bo’yicha hisobiy kuchlanish.
Agarda val yuzisida shponka joylashtirish uchun o’ yiqcha bo’lsa, u xolda egilish bo’yicha kuchlanish:
uF = M/ Wnetto ≤ [uF ] ,
Wnetto - val kesimi shponka ariqchasi bo’yicha olingan qarshilik mo`lenti:
,
d- valni hisobiy kesimidagi diametri;
v - shponkali o’yiqchaning eni;
t -shponka o’yiqchasining chuqurligi.
Bu xolda shu kesimdagi burovchi kuchlanish quydagicha topiladi:
Vallarni bikrligi ya’ni ish jarayonida egilishi ularning hamda ular bilan bog’langan detallarning ishiga salbiy ta’sir ko’rsatadi. SHu sababli vallarning egilishdan hosil bo’ladigan salqilik y -ning hamda tayanchga nisbatan qiyalik burchagi v -ning qiymati ma’lum chegaradan (joiz qiymatdan) ortib ketmasligi lozim (20.1 –rasm), ya’ni:
y ≤ [ y ], v ≤ [ v ]
shart bajarilishi kerak.
4 -rasm
Bikrlikka hisoblashdan maqsad, yuklanish ta’sirida elastik deformatsiyani aniqlash va ruxsat etilgan qiymat bilan solishti-rishdan iborat.
|
| |
TEKSHIRISH SAVOLLARI - Mavzu: №13. Vallar va o`qlar. Podshipniklar

|
Mavzu: №13. Vallar va o`qlar. Podshipniklar
|
bet | 4/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 175,5 Kb. | | #152210 |
TEKSHIRISH SAVOLLARI
1.Val va o’qlarni ishlatishdan maqsad?
2.Qanday xususiyati bilan val o’qdan farq qiladi.
3.Qanday xususiyatlarga qarab vallarni sinflash mumkin?
4.Sapfa, ship, bo’yin, tavonlarga izox bering.
5.O’qlar mustahkamlikka qanday hisoblanadi.
6.Vallarni statik mustahkamlikka qanday hisoblanadi.
7.Tahminiy usulda vallarni xisobiga tushuncha bering.
8.Val va o’qlarni mustahkamlik shartini tushuntiring.
9.Taqribiy usulda vallarni mustahkamlikka hisoblash.
10.Vallarni aniqlashtirilgan usulda toliqishga hisoblash.
11.Vallarni bikrlikka va titrashga hisoblashni bayon eting.
12.Aniqlashtirilgan usulda toliqishga hisoblash.
13. Vallarni bikrlikka va titrashga hisoblashni bayon eting.
14. Sirpanish podshipniklari afzalliklari haqida tushuncha bering.
15. Sirpanish podshipniklarining hisobini keltiring.
16. Sirpanish podshipnigining tuzilishini keltiring
17. Shartli belgilanishda o’ngdan uchinchi raqam nimani bildiradi.
18. Dumalash podshipniklari tuzilishi haqida ma`lumot bering.
19. Dumalash podshipniklarining shartli belgilanishi haqida gapiring.
20. Dumalash podshipnikdarining hisobini keltiring.
Adabiyotlar
1. Shoobidov Sh.A. Mashina detallari. Texnika oily o`quv yurtlari uchun darslik. Тошкент: “O`zbekiston ensiklopediyasi”, 2014. -444 b.
2. Kurganbekov M.M., Moydinov A. Mashina detallari: O`quv qo`llanma. I va II qismlar.-Toshkent: “O`zbekiston ensiklopediyasi”, 2014. -384 b.
3. Ш.А.Шообидов Машина деталлари. Ўқув қўлланма. Тошкент 2004-120 б.
4.Ш.А.Шообидов, С.У.Мусаев. «Юритмалар», Тасмали ва занжирли узатмаларни лойихалаш. Тошкент 2000-82 б.
5.Ш.А.Шообидов, С.У.Мусаев. «Тишли ва червякли узатмаларни лойихалаш». Тошкент 2005-80 б.
6. Sh. A. Shoobidov, S.O` Musayev. Ko`tarish, transport mashinalari. –T.: «SHARQ», 2007. -192 b.
|
| |
Ii fəSİL. SİQnallarin rabiTƏ kanalina öTÜRÜLMƏSİ 1 Telekommunikasiya sistemində siqnallar

II FƏSİL. SİQNALLARIN RABİTƏ KANALINA ÖTÜRÜLMƏSİ
2.1 Telekommunikasiya sistemində siqnallar
Elektrik rabitəsi yaranan gündən əsas məqsəd elektromaqnit siqnallarını ötürücü sistemlə 1 məntəqədən digər məntəqəyə ötürmək olmuşdur. Ötürücü sistem dedikdə,o nərdə tutulur ki, dayaqlardan asılmış məftilli xətlər, cərəyankeçirici damarlara malik müxtəlif markalı və tipli kabellər, lazer optik siqnal keçirici optik şəffaf liflərindən hazırlanmış optik kabellər və nəhayət açıq mühitdə efirlə təşkil edilən radiokanallar ola bilər.
Elektromaqnit siqnalları ilə müxtəlif növlü informasiya sellərinin verilməsi mümkündür. Bunlar əsas etibarilə danışıq(nitqin), diskret DATA verilənlərin ötürülməsi və videotəsvirlərdir.
Adları sadalanan bu 3 mənbə və ötürücü sistemlər telekommunikasiya xidmətlərini təşkil edən operator üçün əsas tərkib hissə olaraq müasir
telekommunikasiyanın səviyyəsini xarakterizə edir. Adları sadalanan informasiya növləri on illərlə birgə fəaliyyət göstərir, ancaq hər bir sahə digərinə nəzərən müəyyən nisbətdə inkişaf etmişdir.
Şəkil 2.1.
Son illər telekommunikasiya texnologiyalarında transmissiya sitemləri geniş tətbiq edilir. Bu sinxron rəqəm ierarxiyalı konteyner sistemlərinin –SDH və spektral multipleksorlama texnologiyasının tətbiqidir. Baxılan bütün hallarda operatorlar üçün ən vacib şərt trafikin idarə edilməsidir. Bu məqsədlə RTP, RTSP, Differensial servis və s. protokolları hazırlanaraq tətbiq edilmişdir. TCP/İP protokolları ilə səs və danışıq informasiyalarının verilişində əsas şərtlərdən biri bu məqsəd üçün standartların və texnologiyaların hazırlanmasıdır. Müxtəlif istehsalçıların hazırladıqları avadanlıqlar bir-biri ilə asanlıqla uzlaşmalı və bununla da telefon aparatına daxil olan analoq formalı siqnalların marşrutlayıcıların portundan keçməklə fərdi komputerə daxil edilməsivə əksinə, fərdi komputerdən klassik şəbəkə abunəçisinə ötürülməsi üçün şərait yaratmalıdır.
|
Bajardi: Sherboboyev D. Tekshirdi: Uralov O. Katta hajmdagi Ma’lumotlar (Big Data) qayta Ishlash texnologiyalari

|
Bajardi: Sherboboyev D. Tekshirdi: Uralov O. Katta hajmdagi Ma’lumotlar (Big Data) qayta Ishlash texnologiyalari
|
bet | 1/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #229796 |
Bog'liq Ma’lumotlar
Ma’lumotlar
bazalari va katta hajmdagi ma’lumotlar bilan ishlash texnologiyalari.
Bajardi: Sherboboyev D.
Tekshirdi: Uralov O.
Katta hajmdagi Ma’lumotlar (Big Data) qayta Ishlash texnologiyalari
2020 yilga kelib, insoniyat 40-44 zettabayt ma'lumotni tashkil qilishi taxmin qilinmoqda. Va 2025 yilga kelib u 10 baravar ko'payadi, deyiladi IDC tahlilchilari tomonidan tayyorlangan The Data Age 2025 hisobotida. Hisobotda qayd etilishicha, ma'lumotlarning aksariyati oddiy iste'molchilar tomonidan emas, balki korxonalar tomonidan ishlab chiqariladi, ma'lumotlar hayotiy muhim narsaga aylanadi va xavfsizlik hal qiluvchi asos bo'ladi.
Katta ma'lumotlar bu juda katta miqdordagi ma'lumotlarni tahlil qilish uchun yangi texnologik imkoniyatlarning paydo bo'lishi bilan bog'liq bo'lgan ijtimoiy-iqtisodiy hodisadir.
An'anaviy va Big Data ma'lumotlar bazasining qiyosiy jadvali.
Xarakteristikasi
|
An’anaviy ma’lumotlar bazasi
|
Big Data
|
Axborot hajmi
|
Gigabaytdan
(109bayt)terabaytgacha (1012bayt)
|
Petabaytdan (1015bayt) eksabaytgacha (1018bayt)
|
Saqlash usuli
|
markazlashgan
|
markazlashmagan
|
Ma’lumotning strukturasi
|
Strukturalashgan
|
Yarim strukturalashgan va strukturalashmagan
|
Ma’lumotlarni saqlash va qayta ishlash modeli
|
Vertikal model
|
Gorizantal model
|
Ma’lumotlarning bog’lanishi
|
Kuchli
|
Kuchsiz
| Katta ma'lumotlar bu har xil vositalar, yondashuvlar va tarkibiy tuzilmalarni qayta ishlash usullari bo'lib, ularni aniq vazifalar va maqsadlar uchun ishlatish uchun ishlatiladi.
Strukturalashmagan ma'lumotlar - bu oldindan belgilangan tuzilishga ega bo'lmagan yoki ma'lum tartibda tashkil qilinmagan ma'lumotlar.
Katta ma'lumotlarni yig'ish va qayta ishlashda foydalaniladigan texnologiyalarni 3 guruhga bo'lish mumkin:
|
| |
Multimediya texnologiyalari

|
Multimediya texnologiyalari
|
Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #112397 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPoint Multimediya texnologiyalari. Reja 2. Multimedia mahsulotlari Ta’lim sohasida multimedia. Ma’lumki, ma’ruzani talabalarning 25% iga yaqini o’zlashtiradi. Tajribalar shuni ko’rsatadiki, bir vaqtning o’zida ham ma’ruzani eshitish, ham materialni kompyuter ekranida ko’rish va uni ekranga chiqarishni faol boshqarish o’zlashtirish sifatini oshiradi. Hozir multimedia o’quv dasturlaridan Math CAD, PLUS 6.0 kabi kuchli dastur mahsulotlari tarkibida foydalaniladi. Multimedia texnologiyalaridan foydalanadigan etarlicha jiddiy dasturlar hozircha yo’q. Asosiy muammo - professoro’qituvchilarning multimedia imkoniyatlarini yaxshi biladigan programmistlar bilan birgalikda ishlashining tashkil etilmaganidir. Bunday o’quv dasturlarini ishlab chiqish va oliy o’quv yurtlarida keng tarqatish lozim. Dasturlash texnologiyasida multimedia Bu zamonaviy dastur mahsulotlarini yaratishdagi yangi texnologiyadir. Bu professional bo’lmagan foydalanuvchini muloqot tavsiyanomalari, chiroyli tasvirlar, sintezlangan tovushlar, musiqa tovushlari, dinamik grafikaning turli samaralari kabi dastur ob’ektlarini dasturlashtirishdek murakkab ishdan ozod qiladi. Multimediaga mansub texnik vositalar mos ma’lumotni, masalan, tovush va videoelementlarni, taqlidli, uzluksiz shakldan kompyuter tushunadigan raqamli shaklga o’tkazadi. Shu bilan birga saqlangan va qayta ishlangan mos ma’lumotni inson adekvat qabul qila olishi uchun multimedia qiziqtirayotgan raqamlardan zarur obrazlar, masalan tovush va videoelementlar yaratadi. Multimedia - kompyuterlarning zaruriy elementi, tovushni qayta ishlovchi tovush platasidir. Tovush platasiga, tovush chiqarish vositasi, akustik tizimlar yoki yakka tinglagichlar, hamda audio ma’lumotlarni kiritish uchun xizmat qiladigan mikrofonlar ulanadi. Tovush platasiga shuningdek magnitofon, elektr musiqa qurollari kabi boshqa audiokomplektlar ham ulanishi mumkin. Multimedia - kompyuterlarning zaruriy elementi, tovushni qayta ishlovchi tovush platasidir. Tovush platasiga, tovush chiqarish vositasi, akustik tizimlar yoki yakka tinglagichlar, hamda audio ma’lumotlarni kiritish uchun xizmat qiladigan mikrofonlar ulanadi. Tovush platasiga shuningdek magnitofon, elektr musiqa qurollari kabi boshqa audiokomplektlar ham ulanishi mumkin. Video bilan to’laqonli ishlash uchun videoma’lumotni kompyuterga mos shaklga va asliga qaytaruvchi moslama - videokarta zarur. Unga videoka-mera, videomagnitofon va televizor kabi moslamalar ulanishi mumkin. Ammo videoshakllarni kompyuterda qayta ishlash bilan odatda tor doiradagi mutaxassislar shug’ullanadi xolos. Aksariyat foydalanuvchilar uchun videoelementlarni monitorda ifodalay olish etarli bo’ladi. Bunday masalani hal etish uchun har qanday zamonaviy kompyuterda mavjud bo’lgan videoadapter va monitor etarlidir.
|
| |