Mashq qilish - "Sizni" his qilish

|
Mashq qilish - "Sizni" his qilish
|
bet | 9/10 | Sana | 04.01.2024 | Hajmi | 62,29 Kb. | | #130109 |
Bog'liq Geshtalt psixologiya-fayllar.org2. Mashq qilish - "Sizni" his qilish
Mashqning maqsadi: "boshqa odamda" mavjudlik holatini his qila olish, ya'ni buning evaziga "Siz" holatini - "Ego" holatini his qila olish. Mashq juftlikda bajariladi.
Bir-biringizga yuz tuting
Ko'zlaringizni yuming, eng qulay pozitsiyalarni oling.
To'liq tinchlik holatini kuting.
ko'zingizni oching
Hamkoringiz bilan so'zsiz suhbatni boshlang
O'zingizni unuting, faqat sizga qaraydigan odamga e'tibor qarating.
H. "Men / Sen" mashqi
Mashq ham juftlikda amalga oshiriladi, siz bir-biriga qarama-qarshi o'tirishingiz kerak.
konsentrat;
Ko'zlar ochiq bo'lishi kerak;
Ruhiy sukunatni, jismoniy yengillikni saqlang;
"Men" va "Sen" ning ikkala hissiyotiga e'tibor qarating;
"Kosmik chuqurlik", cheksizlikni his qilishga harakat qiling.
Mashqning maqsadi holatga erishishdir: "Men" - "SEN" - "Infinity".
Gestalt rasmlar
Chizmalarni o'zgartirish (vizual illyuziyalar): Siz nimani ko'ryapsiz? Rasmlarning har bir tomonida qanday his-tuyg'ular aks ettirilgan? Bolalarga bunday rasmlarni ko'rishga ruxsat berish tavsiya etilmaydi. maktabgacha yosh chunki ular ruhiy kasalliklarga olib kelishi mumkin. Quyida mashhur "ikki" tasvirlar: odamlar, hayvonlar, tabiat. Har bir rasmda nimani ko'rishingiz mumkin?
Bundan tashqari, Gestalt psixologiyasining g'oyasi "drudlar" deb ataladigan bunday suratlar asosida yotadi. Dradles haqida ko'proq o'qing.
Ushbu maqola bilan biz har biringizda o'zingizga g'amxo'rlik qilishni boshlash - dunyoni ochish istagini uyg'otmoqchi edik. Gestalt, albatta, sizni boyroq qila olmaydi, lekin baxtliroq - shubhasiz.
Gestalt psixologiyasi tajribani atomistik tushunishga urinishlarga reaktsiya sifatida paydo bo'ldi - bu tahlilda tajriba elementlari eng oddiy tarkibiy qismlarga qisqartirildi va ularning har biri boshqalardan ajratilgan holda tahlil qilindi va tajriba shunchaki bularning yig'indisi sifatida tushunildi. komponentlar. "Gestalt" tushunchasining o'zi atomistik tahlilning bunday qiymatini inkor etadi.
Gestalt psixologiyasi yondashuvining asosiy printsipi shundan iboratki, qismlarni tahlil qilish butunni tushunishni ta'minlay olmaydi, chunki butunlik qismlarning o'zaro ta'siri bilan belgilanadi. Gestaltdan ajratilgan qismlar o'zlarining o'ziga xos joyida va umuman o'ziga xos funktsiyasi bilan bir xil bo'lib qolmaydi. (Ikki nuqta bilan tajriba).
Ta'lim sohalari bo'yicha guruhlangan asosiy tushunchalar:
Idrok: Idrok birligi sifatida yaxlit tasvir (idrok), figura-zamin (yaqinlik, yopiq kontur, o'xshashlik, simmetriya).
Fikrlash: vaziyatga kirish, tushunish, funktsional echim.
Shaxs: maydon tushunchasi, maydon kuchlari, kuchlarning valentligi, kuchlar to'qnashuvi, o'tmish va kelajakning bir vaqtning o'zida va ta'siri printsipi.
Gestalt psixologiyasining asosiy namoyandalari M. Vertgeymer, V. Koler va K. Koffka, K. Levin fanni strukturalizmga qarshi turish uchun yaratdilar.
Ular gestalt psixologiyasining quyidagi g'oyalarini ilgari surdilar:
· Gestalt psixologiyasining predmeti ongdir, uni tushunish yaxlitlik tamoyiliga asoslanishi kerak;
Ong - bu dinamik bir butunlik, bu erda hamma narsa bir-biri bilan o'zaro ta'sir qiladi;
· Ongni tahlil qilish birligi gestalt, ya'ni. integral obrazli tuzilish;
· Gestaltlarni o'rganishning asosiy usuli - o'z idrokining mazmunini bevosita va ob'ektiv kuzatish va tasvirlash;
Idrok sezgilardan kelib chiqmaydi, chunki ular haqiqatda mavjud emas;
Vizual idrok - o'ziga xos qonuniyatlarga ega bo'lgan psixikaning rivojlanish darajasini aniqlashga qodir bo'lgan eng muhim psixik jarayon;
· Tafakkurni sinash va xatolik natijasida shakllangan ma’lum bilim va ko‘nikmalar yig‘indisi sifatida ko‘rib bo‘lmaydi. Shunday qilib, fikrlash - bu sohani real vaqtda tizimlashtirish orqali muammoning shartlarini aniqlash va hal qilish jarayoni. O'tmishda to'plangan tajriba muammoni hal qilishda hech qanday ta'sir ko'rsatmaydi.
Gestalt psixologiyasi tushunchasi birinchi marta 1890 yilda X. Erenfels tomonidan idrok jarayonlarini o‘rganishga kiritilgan. Ushbu jarayonning asosiy xususiyati sifatida transpozitsiya xususiyati alohida ajratilgan, ya'ni. transfer. 19-asrning boshlarida Leyptsig maktabi yaratildi, bu erda aslida tuyg'u bilan singib ketgan murakkab sifat yagona tajriba sifatida belgilandi. Tez orada gestaltistlar psixologiya doirasidan tashqariga chiqa boshlaydilar, shuning uchun 1950-yillarga kelib, fashizm paydo bo'lishi bilan gestalt psixologiyasiga bo'lgan keskin istakning namoyon bo'lishi susayadi. Bu fan psixologiya fanining shakllanishi va rivojlanishi jarayoniga katta ta'sir ko'rsatdi. Va 1978 yilga kelib, "Gestalt nazariyasi va uning ilovalari" nomi ostida Xalqaro Psixologiya Jamiyati tuzildi, unga quyidagi vakillar kirdi. turli mamlakatlar dunyo: Germaniya (Z. Ertel, G. Portele, M. Stadler, K. Guss), AQSH (A. Lachins, R. Arnheim, M. Wertheimer Maykl Vertxaymerning o'g'li) va boshqalar, Finlyandiya, Italiya, Avstriya, Shveytsariya .
Asosiy tushunchalar:
Gestalt - bu yaxlit tuzilma bo'lib, uning qismlari yig'indisiga nisbatan alohida sifatga ega. Gestaltning o'ziga xos xususiyati transpozitsiya (transfer) xususiyatidir. Tajriba - bir-biridan ma'lum masofada joylashgan 2 nuqta turli xil 200, 30 va 50 ms oraliqlari bilan navbatma-navbat yonadi. Muayyan vaqt oralig'ida (50 ms) ko'rinadigan harakat, stroboskopik effekt, fi-fenomen mavjud. Harakatni maxsus sifat sifatida ikki nuqta yig'indisiga qisqartirib bo'lmaydi.
Insight - vaziyatni yaxlit tushunish - muammoni hal qilish, undagi ziddiyatni bartaraf etish imkonini beradigan muammoli vaziyatni shunday yaxlit tashkil etish. Tafakkur (tushunish)dagi tushuncha idrokdagi gestaltdir.
Tadqiqot idrok, fikrlash, xotira, ta'sir, irodani qamrab oldi.
Metod - fenomenologik usul - kuzatuvchi tomonidan o'z idrokining mazmunini, o'z tajribasini bevosita tavsiflash (hozirgi vaqtda ob'ektiv idrokni qanday tasvirlash). Bu nafaqat sub'ektiv hodisalarni, balki tashqi kuzatilgan xatti-harakatlarni (hayvonlarda o'tkazilgan tajribalar) tasvirlash imkonini beradi. Ta'rif va tushuntirish o'rtasida farq yo'q (ta'rif - tushuntirish).
2. Asosiy tamoyillar:
Izomorfizm printsipi (dunyoning tarkibiy birligining ifodasi: jismoniy, fiziologik va psixologik: aqliy dunyo - bu miyaning tegishli jarayonlarini dinamik tashkil etishning aniq tizimli takrorlanishi).
Strukturaviylik printsipi (uning qismlarining xossalari va ma'nosini belgilaydigan butun tuzilish deyiladi): element qiymatga ega emas, balki uni o'zi kiritilgan ma'lum bir tuzilishda qabul qiladi.
3. Vizual idrokni o'rganish.
Idrokdagi asosiy narsa butundir. Hissiyot element emas, birlik vizual tasvir, fondagi figura hisoblanadi. Vizual maydonning elementlari bir qator omillarga (elementlarning bir-biriga yaqinligi, elementlarning o'xshashligi, izolyatsiya, simmetriya va boshqalar) qarab tuzilishga birlashtiriladi.
Yaxlit imidj - bu tashkilotning maxsus qonunlariga muvofiq shakllanadigan dinamik tuzilma. DA vizual maydon idrok kuchlari idrok etuvchi va cheklovchi kuchlardir.
Shakl va fon xususiyatlari:
raqam fondan ko'ra kuchliroq ko'rinadi
kontur figuraga tegishli sifatida qabul qilinadi
figura fonga nisbatan hayratlanarli darajada yaqinroq (va kattaroq) ko'rinadi va fon doimiy ravishda figuraning orqasida cho'ziladi.
Idrok qilish qonunlari:
Shakl va fon qonuni (Ruby) (figura fonga qaraganda kuchliroq va barqaror strukturadir);
Homiladorlik qonuni (pertseptiv tashkilotning ichki tartibga solish tendentsiyasi, noaniq rag'batlantirish konfiguratsiyasi vaziyatida "yaxshi raqam" ga, idrokni soddalashtirishga olib keladi;
Butunga qo'shilish qonuni ("kuchaytirish", agar raqam tugallanmagan bo'lsa, idrok etishda biz uni bir butun sifatida ko'rishga intilamiz).
Bu fenomenologiya izomorfizm printsipi yordamida tushuntirildi. Tuzilishlar miyadagi fiziologik jarayonning ongida bevosita aks etishi bo'lib, afferent impulslar shaklida kortikal maydonlarga etib boradigan tashqi ta'sirlardan kelib chiqadi. Fiziologik qonuniyatlar elektromagnit maydonning fizik qonunlari bilan izohlandi.
Kohlerning tovuqlar bilan tajribalari. Yengil va quyuq chiziqlar + don. Donalar ochiq kulrang va quyuq kulrang qog'oz varaqlarida taqdim etilgan. Birinchisida pecking mumkin edi, ikkinchisida - donalar yopishtirilgan. Asta-sekin, sinov va xato orqali tovuq ochiq kulrang bargga ijobiy munosabatda bo'ldi. U shubhasiz och kulrang bargga yaqinlashdi va donalarni peshtdi. Reaksiya kuchaygach, tanqidiy tajriba taqdim etildi: och kulrang va Oq ro'yxat s. Tovuqning xatti-harakati: oq choyshab uchun ijobiy va ochiq kulrang uchun salbiy. Xulosa: tovuqni tayyorlash mutlaqo qorong'ulik yoki ohangning engilligi uchun emas, balki nisbiy uchun ishlab chiqilgan. Qora va quyuq kulrang choyshablar bilan yana bir muhim tajriba. Reaktsiya o'xshash (nisbiy yengillikka yo'naltirilgan). Bularning barchasi aniq ravshanlik va ishonchlilik bilan tovuq unga taqdim etilgan vaziyatga umuman munosabat bildirishini ko'rsatadi: engilroq ohangga reaktsiya. Bular. tovuqni vizual idrok etish tuzilishi uning tarkibiy elementlarining xususiyatlarini aniqlaydi. Bundan tuzilmalar birlamchi ibtidoiy aktlar degan xulosa kelib chiqadi. Butunlik, avval o'ylagandek, eng yuqori emas; strukturali aql, ijodiy sintez va boshqalarning natijasi emas.
4. Tafakkurni tadqiq qilish.
Fikrlash bosqichlari: shart-sharoitlardan kelib chiqqan holda vazifa qo'yish; guruhlash, qayta tashkil etish va tizimlashtirish; idrok orqali strukturani ochish; ushbu tuzilishga muvofiq amalga oshirish yo'llarini topish.
Köhler: Aqlli yechim shundan iboratki, maydonning ilgari bir-biriga bog'lanmagan elementlari muammoli vaziyatga mos keladigan qandaydir tuzilishga birlasha boshlaydi. "Insight" - tushuncha.
1920-yillarning boshi: buyuk maymunlar bilan tajribalar. Qafas, o'lja, tayoq. 3 bosqich:
xaotik tasodifiy faoliyat
bo'sh bosqich
tushuncha (maymun sakrab turadi, tayoqni oladi, o'ljani oladi).
Aqlli xatti-harakatlar - muayyan muammolarni hal qilish. Yechim uchun zarur bo'lgan hamma narsa vizual maydonda taqdim etiladi. Insight - bu xatti-harakatlarning sifat o'zgarishi. Tushunishdan oldin muammoli vaziyat xaotik, xatti-harakatlar xaotikdir. Keyin - qismlar bir butunga birlashadi, xatti-harakati tartibli, maqsadli.
Vositalar va maqsadlar bir-biriga bog'langan. 1) yechimsiz tushunish (tayoqsiz - tayoqni funktsional almashtirish - yaxshi sinov mavzusi xatosi). Tushunish bor, lekin maqsadga erishilmaydi. 2) tushunmasdan qaror qabul qilish (qarindoshlarning harakatlariga o'xshash qaror. Maqsadga erishilmaydi ("ahmoq" shimpanze). Xulq-atvori tashqi tomondan qarorlar tizimiga to'g'ri keladi, lekin qismlar ajratilgan va harakatlar natija bermaydi. Insight - tushuncha ularning qismlari yig'indisiga qisqartirilmaydi.
Vertgeymer: fikrlash ixtiyoriylikdan, xabardorlikdan iborat strukturaviy xususiyatlar va ushbu talablarga javob beradigan va ular tomonidan belgilanadigan harakatlardagi tizimli talablar va shu bilan vaziyatni uning tuzilishini takomillashtirish yo'nalishida o'zgartirish.
Vaziyatni qayta qurish shartlari - bu o'tmishdagi tajribada ishlab chiqilgan va mashqlar bilan belgilanadigan odatiy naqshlardan voz kechish qobiliyati, vazifa vaziyatiga mos kelmaydigan naqshlar. ga boring yangi nuqta ko'rish insight - insight natijasida birdaniga amalga oshiriladi.
Har qanday shakldagi (harakat, fikrlash, xotira) inson faoliyatining asosini niyat - ehtiyoj tashkil qiladi. Ehtiyoj - ma'lum bir istak, ba'zi bir maqsadga erishishga, bajarishga moyillik.Kazi ehtiyojlar hozirgi sharoitda qabul qilingan niyatlar bilan bog'liq holda shakllanadi, maqsadlar shaxs faoliyatini yo'naltiradi. Kvazi-ehtiyoj shaxsda zo'riqish tizimini yaratadi, bu esa bo'shashishga moyil bo'ladi. Bo'shatish va keyin ehtiyojni qondirish.
Psixologik sohadagi har bir narsa o'zining jismoniy xususiyatlari bilan emas, balki sub'ektning shaxsiga (ijobiy va salbiy valentlik) qandaydir munosabatda namoyon bo'ladi.
Shaxs va atrof-muhitning birligi - bu xususiyatga ega bo'lgan yashash maydoni - haqiqat darajasi, vaqtinchalik istiqbol. Yashash maydonini tushunishda Levin umidlar, kelajak (ideal reja) va o'tmish haqidagi g'oyalarni o'z ichiga oladi, ammo ular hozirgi vaqtda taqdim etilishi bilan bog'liq. demak, maqsadni shakllantirish va maqsadga yo'naltirilgan xatti-harakatlar muammosi.
Gestalt nazariyasining asosiy qoidalari:
Tasvirning yaxlitligi g'oyasi;
2. Izomorfizm g'oyasi (psixologik jarayonlar va asab (moddiy) jarayonlar o'rtasida o'xshashliklar mavjud);
3. Immanent Gestalt dinamikasi g'oyasi (rasm - fon). Biz ishlab chiqqan dunyo rasmida o'zgarishlar yuz berishi mumkin;
4. “Yaxshi figuraning” ustunligi (yopiq, simmetrik, muvozanatli);
5. Assimilyatsiya va qarama-qarshilik g'oyasi (individni idrok etish, uni guruh (stereotiplar) bilan assimilyatsiya qilish);
6. Tuzilish printsipi.
|
| |