nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
AdaGrad - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti
|
bet | 5/8 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 117,37 Kb. | | #250384 |
Bog'liq Vaisbek Davlatov Mustaqil ishi ishi AdaGrad
AdaGrad (adaptiv gradient algoritmi ), 2011[21][22]da chop etilgan, har bir parametr uchun alohida o'quv ko'rsatkichiga ega bo'lgan stochastik gradientli pastga tushish algoritmining o'zgartirilishi . ma'lumotlar kam va tegishli parametrlar ko'proq ma'lumotli sharoitlarda standart stochastik gradient pastga tushish usuli nisbatan konversiya tezligini oshiradi. Bunday dasturlarga misollar tabiiy tilga ishlov berish va namunani tanib olishdir.[21] Algoritm η asosiy o'rganish ko'rsatkichiga ega , lekin u tashqi mahsulot matritsasining diagonali bo'lgan {Gj,j } vektorining elementlari bilan ko'payadi.
G=∑τ=1tgτgτT
{ G=\sum _{\tau =1}^{t}g_{\get }g_{\get }^\mathsf {T}}}
Qayerda
𝑔
𝜏
=
∇
𝑄
𝑖
(
𝑤
)
{ g_{\tau }=\nabla Q_{i}(w)}, iteratsiyalarning gradienti
τ{ \tau }. Diagonal ifoda bilan belgilangan
𝐺
𝑗
,
𝑗
=
∑
𝜏
=
1
𝑡
𝑔
𝜏
,
𝑗
2
{ G_{j,j}=\sum _{\tau =1}^{t}g_{\were ,j}^{2}}.
Bu vektor har bir iteratsiyadan keyin yangilanadi. Qayta hisoblash formulasi
𝑤
:=
𝑤
−
η
d
i
a
g
(
𝐺
)
−
1
2
∘
𝑔
{ w:=w-\eta \,\mathrm {diag} (G)^{{\frac {1}{2}}}\circ g} [a]
yoki, parametr qayta hisoblash sifatida yozish,
𝑤
𝑗
:=
𝑤
𝑗
−
η
𝐺
𝑗
,
𝑗
𝑔
𝑗
.
{ w_{j}:=w_{j}-{\frac {\eta }{\sqrt {G_{j,j}}}}g_{j}.}
Har bir element
{
𝐺
(
𝑖
,
𝑖
)
}
{\{G_{(i,i)}\}} yagona parametrga qo'llaniladigan o'quv ko'rsatkichi uchun ko'paytiruvchi beradi
𝑤
𝑖
{ w_{i}}. Denominator bu omilda bo'lganligi sababli,
𝐺
𝑖
=
∑
𝜏
=
1
𝑡
𝑔
𝜏
2
{ {\sqrt {G_{i}}}={\sqrt {\sum _{\tau=1}^{t}g_{\tau }^^{2}}}}, oldingi derivativning L2 normasi bo'lib, katta parametrli o'zgarishlar kuchayadi, kichik o'zgarishlar olayotgan parametrlar esa oliy o'quv ko'rsatkichlarini oladi.
Algoritm konveks muammolari uchun ishlab chiqilgan bo'lsa-da, AdaGrad konveks bo'lmagan optimallashtirish uchun muvaffaqiyatli ishlatilgan.
|
| |
RMSProp - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti
|
bet | 6/8 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 117,37 Kb. | | #250384 |
Bog'liq Vaisbek Davlatov Mustaqil ishi ishi RMSProp
RMSProp (Root Mean Square Propagation) - har bir parametr uchun o'quv ko'rsatkichini moslashtirish usuli. Fikr og'irliklar uchun o'quv ko'rsatkichini o'sha og'irlik uchun so'nggi gradientlarning harakatlanuvchi o'rtacha ko'rsatkichlari bo'yicha bo'lishdir. Shunday qilib, birinchi harakatlanuvchi o'rtacha standart bo'yicha xisoblanadi
𝑣
(
𝑤
,
𝑡
)
:=
γ
𝑣
(
𝑤
,
𝑡
−
1
)
+
(
1
−
γ
)
(
∇
𝑄
𝑖
(
𝑤
)
)
2
{ v(w,t):=\gamma v(w,t-1)+(1-\gamma )(\nabla Q_{i}(w)^{2}}
Qayerda
γ{ \gamma } — unutish koeffitsienti.
𝑤
:=
𝑤
−
η
𝑣
(
𝑤
,
𝑡
)
∇
𝑄
𝑖
(
𝑤
)
{ w:=w-{\frac {\eta }{\sqrt {v(w,t)}}}\nabla Q_{i}(w)}
RMSProp turli dasturlarda o'quv ko'rsatkichlarining yaxshi moslashuvini ko'rsatdi. RMSPropni Rpropning umumiylashuvi sifatida ko'rish mumkin. Ushbu usul faqat to'liq paketlar bilan emas, balki miniketlar bilan ishlashga qodir [25].
Odam
Adam[26] (Adaptive Moment Estimation uchun qisqa) — RMSProp optimizerining yangilanishi. Ushbu optimallashtirish algoritmida ham gradient, ham gradient ikkinchi momentlarning harakatlanuvchi o'rtacha ko'rsatkichlari qo'llanadi. Agar parametrlar berilgan bo'lsa
𝑤
(
𝑡
)
{ w^{(t)}}, va yo'qotish funksiyasi
𝐿
(
𝑡
)
{ L^{(t)}}, где
𝑡
{ t} joriy iteratsiya indeksini aks ettiradi (hisobot bilan boshlanadi
0
{ 0}), Odam algoritmi bo'yicha parametr qayta hisoblash formulalar bilan belgilangan
𝑚
𝑤
(
𝑡
+
1
)
←
β
1
𝑚
𝑤
(
𝑡
)
+
(
1
−
β
1
)
∇
𝑤
𝐿
(
𝑡
)
{ m_{w}^{(t+1)}\leftarrow \beta _{1}m_{w}^{(t)}+(1-\beta _{1})\nabla _{w}L^{(t)}}
𝑣
𝑤
(
𝑡
+
1
)
←
β
2
𝑣
𝑤
(
𝑡
)
+
(
1
−
β
2
)
(
∇
𝑤
𝐿
(
𝑡
)
)
2
{ v_{w}^{(t+1)}\leftarrow \beta _{2}v_{w}^(t)+(1-\beta _{2})(\nabla _{w}L^{(t)})^{2}}
𝑚
^
𝑤
=
𝑚
𝑤
(
𝑡
+
1
)
1
−
β
1
𝑡
+
1
{ {\hat {m}}_{w}={\frac {m_{w}^(t+1)}}{1-\beta _{1}^{t+1}}}
𝑣
^
𝑤
=
𝑣
𝑤
(
𝑡
+
1
)
1
−
β
2
𝑡
+
1
{ {\hat {v}}_{w}={\frac {v_{w}^(t+1)}}{1-\beta _{2}^{t+1}}}
𝑤
(
𝑡
+
1
)
←
𝑤
(
𝑡
)
−
η
𝑚
^
𝑤
𝑣
^
𝑤
+
ε{ w^{(t+1)}\leftarrow w^{(t)}-\eta {\frac {{\hat {m}}_{w}}{{\sqrt {{\hat {v}}_{w}}}}+\epsilon }}}
Qayerda
ε{ \epsilon } 0 ga bo'linishni oldini olish uchun ishlatiladigan kichik qo'shimcha bo'lib, va
β
1
{ \beta _{1}} iga
β
2
{ \beta _{2}} mos ravishda gradientlar va gradient sekund momentlari uchun koeffitsientlarni unutmoqda. Kvadrat va kvadrat ildiz element bo'yicha hisoblangan.
|
| |
Berilgan mav yuzasidan mustaqil tarzda o’qib o’rganib, izlanib, fikringizni bildiring

Berilgan mav yuzasidan mustaqil tarzda o’qib o’rganib, izlanib, fikringizni bildiring
Download
340,9 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
23.11.2023
Hajmi
340,9 Kb.
#104279
Download
340,9 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Berilgan mav yuzasidan mustaqil tarzda o’qib o’rganib, izlanib, fikringizni bildiring
Download
340,9 Kb.
Matnni ko'rish
To‘rtinchi avlod - 4G - Fan: Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar Mavzu: Mobil tarmoqlari

|
Fan: Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar Mavzu: Mobil tarmoqlari
|
bet | 3/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 11,38 Kb. | | #232490 |
Bog'liq “kompyuter tarmoqlari” fanidan-kompy.info
To‘rtinchi avlod - 4G
Zamonaviy qurilmalarning aksariyati - televizorlar, telefonlar, smartfonlar ma'lum bir hududda Internetga barqaror ulanishni ta'minlaydigan o'rnatilgan Wi-Fi moduliga ega. Xarajatlar asosan yirik shaharlarda va gavjum joylarda o'tkaziladi. WiMAX kengayish tendentsiyasi mavjud, bu odatiy telekommunikatsiya o'rnini bosish qulayligi va ko'lami kengligi tufayli egallaydi.
3G- 4G
Oldinda turgan — 5G beshinchi avlod uchun marketing faoliyati yanada qiziqarli bo‘ladi. Agar to‘rtinchi avlod texnologiyasi sifatini oshirishga chiroyli yondashuv mavjud bo‘lgan bo‘lsa, 5G uchun asoslar hali mavjud emas. Beshinchi avlodga o‘tish uchun tezlikni 200–500 marta oshirish va 10–50 Gbit/s.gacha tezlikka erishish zarur. Tezlikning bunday ko‘rsatkichlari uchun apparatlar takomillashuvi ham shart bo‘ladi. Bu beshinchi avlod ma’lumotlarini uzatish uchun juda zarur.
Beshinchi avlod - 5G
…..-3G- 4G-5G
Internetda «5G» so‘rovi bo‘yicha texnologiyani testdan o‘tkazilayotgani haqida ko‘plab yangiliklarni topish mumkin, biroq yangi avlod faqat nazariy jihatdangina mavjud xolos. Odatda mutloq yangi texnologiyalar har yigirma yilda paydo bo‘lmoqda, ya’ni rasmiy jihatdan «20 yil qoidasi» amal qiladi. Ba’zan bunday yangiliklar bu muddatdan ilgariroq paydo bo‘lishi ham mumkin. Ha, allaqachon 10, 15 va hatto 25 Gbit/s. tezlikka ega texnologiyalar mavjud, biroq avlodlar almashinuvi uchun puxta standartizatsiya, baza stansiyalarining hamda mobil qurilmalarining ommaviy yangilanishi zarur bo‘ladi. Shu sababli texnologiyalar rivoji va sifat jihatidan yangi cho‘qqilarni zabt etishga umid qilish qoladi xolos. Yaqin oradagi yangiliklarni Janubiy Koreyaning Pxyonchxan shahrida o‘tkaziladigan qishki Olimpiada o‘yinlari davrida kutish mumkin: KT Corporation mahalliy operator 2018-yilda hamma joyda joriy etiladigan 5G haqida ma’lum qilgan.
|
| |
Fan: Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar Mavzu: Mobil tarmoqlari - bet 2

|
Fan: Iqtisodiyotda axborot kommunikatsion texnologiyalar va tizimlar Mavzu: Mobil tarmoqlari
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 11,38 Kb. | | #232490 |
Bog'liq “kompyuter tarmoqlari” fanidan-kompy.infoKeyinchalik 2G texnologiyasiga bo‘lgan talab oshishi bilan 2,5G va 2,7G texnologiyalari rivojlanishiga sabab bo‘ldi va keyingi avlod texnogoliyasi yaratilishiga zamin yaratdi. 2,5G texnologiyasi GPRS (General Packet Radio Service - umumiy foydalanishning paketli radioxizmati) deb nomlandi va 80 kbit/s tezlikda ma’lumot almashish imkoniyatini berdi. 2,7G avlod texnologiyasini EDGE (EGPRS) (Enhanced Data rates for GSM Evolution) nomini oldi va tezligi 150 kBit/soniyagacha yetishi mumkin.
Ikkinchi avlod - 2G (2 Generation-avlod)
2000 yildan boshlab uchinchi avlod texnogoliyalarini rivojlantirish ustida keng miqyosda ishlar olib borildi. O‘sha vaqtlarda ishlab chiqarilgan texnologiya CDMA (Code Division Multiple Access) texnologiyasiga asoslangan edi. Uchinchi avlod texnologiyasi 5 standartni o‘z ichiga oladi: UMTS/WCDMA, CDMA2000/IMT-MC, TD-CDMA/TD-SCDMA, DECT va UWC-136. Ularning ichida eng keng tarqalganlari UMTS/WCDMA va CDMA2000/IMT-MC hisoblanadi. O‘zbekistonda UMTS/WCDMA keng foydalanilgani tufayli ushbu texnologiya turlari haqida batafsil ma’lumot berib o‘tamiz: UMTS UMTS (Universal Mobile Telecommunications System – mobil telekommunikatsiyalarning universal tizimi) – 3Gni joriy etish uchun yaratilgan texnologiya. Chastotalar diapazoni 2110-2200 MGs. UMTS standartida internet tezligi 2 Mbit/s tashkil etadi. HSPA+ HSPA+ – standarti HSDPA standartiga asoslanadi,Ushbu rejimda 3G tezligi 21 Mbit/soniyagacha yetishi mumkin. Ushbu texnologiyani yana 3,5G ham deb nomlanadi. DC-HSPA+ DC-HSPA+ - bu eng tez 3G Internetni taqdim eta oladigan standartdir, DC-HSPA+ standartida tezlik 42,2 Mbit/sgacha yetishi mumkin. Uni shuningday 3.75G ham atashadi.
Uchinchi avlod avlod - 3G
3G- 4G
O‘zini to‘lig‘icha ko‘rsata olmagan 3G o‘rnini zamon talablariga javob beruvchi 4G egalladi. 4G internet sifati va tezligiga bo‘lgan talabni yangi darajaga olib chiqdi. Hewlett-Packard va NTT DoCoMo izlanishlari natijasi LTE va WiMax. standartlari bo‘ldi. • WiMAX standarti 2001 yili WiMAX Forum tomonidan chiqarilgan, ushbu tashkilot tuzilmasiga quyidagi yirik ishlab chiqaruvchilar kiradi: Samsung, Huawei Technologies, Intel va boshqalar. Nazariy jixatdan WiMAX - Wi-Fi standartining asosida yaratilgan hisoblanadi. WiMAX birinchi bo‘lib Kanadada 2005 yili ishga tushirilgan. • LTE standarti (Long-Term Evolution — Uzoq muddatli rivojlanish standarti) nazariy jixatdan GSM/UMTS texnologiyasining rivojlantirilgan turi hisoblanadi. LTE-tarmog‘ning nazariy maksimal tezligi 326.4 Mbit/s tashkil etadi.
|
| |
Tushunish - Mavzu: Blum taksonomiyasi va uning o‘qitishdagi ahamiyati Reja

|
Mavzu: Blum taksonomiyasi va uning o‘qitishdagi ahamiyati Reja
|
bet | 4/5 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 29,09 Kb. | | #159082 |
Bog'liq Mavzu Blum taksonomiyasi va uning o‘qitishdagi ahamiyati Reja-fayllar.orgTushunish darajasidagi
tafakkurga ega bo‘lganda esa, o‘quvchi
faktlar, qoidalar, chizmalar, jadvallarni tushunadi, qayta tuza oladi, o‘zgartira oladi
(so‘zdan raqamga yoki obrazga), mavjud ma’lumotlar asosida kelgusi oqibatlarni
taxminiy tafsiflay oladi. Bu tafakkur darajasiga muvofiq fe’llar namunalari:
asoslash, almashtirish, yaqqollashtirish, belgilash, tushuntirish, tarjima qilish, qayta
tuzish, yoritib berish, sharhlash oydinlashtirish.
Qo‘llash darajasidagi tafakkurda o‘quvchi olgan bilimlaridan faqat an’anaviy
emas, noan’anaviy holatlarda ham foydalana oladi va ularni ma’lum bir model,
formula, ko‘rsatma asosida to‘g‘ri qo‘llaydi. Bu tafakkur darajasiga muvofiq fe’llar
namunalari: joriy qilish, hisoblab chiqish, namoyish qilish, foydalanish, o‘rgatish,
aniqlash, amalga oshirish, hisob-kitob qilish, tatbiq qilish, hal etish.
Tahlil darajasidagi tafakkurda o‘quvchi yaxlitning qismlarini va ular
o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqliklarni ajrata oladi, mantiqiy fikrlash asosida xatolarni
ko‘radi, faktlar va oqibatlar orasidagi farqlarni ajratadi, ma’lumotlarning
ahamiyatini baholaydi. Bu tafakkur darajasiga muvofiq fe’llar namunalari: keltirib
chiqarish, ajratish, tabaqalashtirish, tasniflash, taxmin qilish, bashorat qilish, yoyish,
taqsimlash, tekshirish, guruhlash.
Sintez. Umumlashtirish darajasidagi tafakkurda o‘quvchi ijodiy ish bajaradi,
biror tajriba o‘tkazish rejasini tuzadi, bir nechta sohalardagi bilimlardan foydalanadi.
Ayrim materiallar asosida butunning, yaxlitning obrazini, ko‘rinishini yaratadi. Bu
bosqich tegishli natijalardan yangi jadval tuzishga urg‘u beruvchi ijodiy
xarakterdagi faoliyatni taqozo etadi. Masalan: insho yozish, faoliyat rejasini ishlab
chiqish. Bu tafakkur darajasiga muvofiq fe’llar namunalari: yangilik yaratish,
umumlashtirish, birlashtirish, rejalashtirish, ishlab chiqish, tizimlashtirish, tuzish,
loyihalash.
|
| |
BLUM TAKSANOMIYASI. O‘QUVCHI SHAXSINI

|
BLUM TAKSANOMIYASI. O‘QUVCHI SHAXSINI
|
bet | 3/5 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 29,09 Kb. | | #159082 |
Bog'liq Mavzu Blum taksonomiyasi va uning o‘qitishdagi ahamiyati Reja-fayllar.orgBLUM TAKSANOMIYASI. O‘QUVCHI SHAXSINI
RIVOJLANTIRISHGA QARATILGAN TA’LIM
Uzluksiz ta’limda ta’lim oluvchilarga belgilangan o‘quv dasturlari asosida
bilim berish va o‘quv natijalarini baholashda Blum taksonomiyasi mezonlariga
asoslaniladi. Amerikalik mashhur ‘sixolog va pedagog Benjamin Blum tomonidan
asos solingan savol va to‘shiriqlar tizimi - bilish faoliyati darajalariga asoslangan
o‘quv maqsadlari taksonomiyasi zamonaviy ta’lim olamida yetarli darajada keng
tarqalgan. O‘quv maqsadlari taksonomiyasi-o‘quvchilar o‘zlashtirishining ma’lum
bir darajasidan darak beruvchi konkret harakatlari, mazmunan obektlarni tabiiy
o‘zaro bog‘liqlik asosida murakkablashib borishini ketma-ket joylashtirish orqali
turkumlashtirilishi yoki tizimlashtirilishi. Taksonomiya-borliqning murakkab
tuzilgan sohalarini tasniflash va sistemalashtirish nazariyasidir.
Interfaol usullarni qo‘llash natijasida o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tahlil
qilish, xulosalar chiqarish, o‘z fikrini bayon qilish, uni asoslagan holda himoya qila
bilish, sog‘lom muloqot, munozara, vaziyatni baholash ko‘nikmalari shakllanib,
rivojlanib boradi. Bu masalada Benjamin Blumning bilish va emosional sohalardagi
pedagogik maqsadlarning taksonomiyasi o‘quvchini fanga qiziqtirish, bilish
faoliyatini jadallashtirish, intellektual salohiyatini aniqlash uchun eng maqbul
yo‘ldir. Blum tafakkurni bilish qobiliyatlari rivojlanishiga muvofiq ravishda oltita
darajaga ajratdi. Bir necha bosqichli savollar tizimining asosiy maqsadlari:
o‘quvchilarda ijodiy fikrlash ko‘nikmasini hosil qilishga yordam berish,
muammolarini yechish va maqsadli obektiv yechimlarini topish. Bu maqsadlarga
qachon yerishish mumkin, qachonki o‘qituvchi o‘quvchining chuqur o‘ylash
jarayonini bosqichma- bosqich rag‘batlantirib borsa. Shuning uchun Blum fikrlash
jarayonini sistemalashtirgan holda bir necha bosqichli savollar tizimini ishlab
chiqqan. Blum taksonomiyasi bu- shunchaki tasniflash jadvali emas.
Blumga ko‘ra tafakkur bilish, tushunish, qo‘llash, tahlil, umumlashtirish,
baholash darajalarida bo‘ladi. Ushbu darajalar quyidagi belgilar hamda har bir
darajaga muvofiq fe’llar bilan ham ifodalanadi. Jumladan:
Bilish- dastlabki tafakkur darajasi bo‘lib, bunda o‘quvchi atamalarni, aniq
qoidalar, tushunchalar, faktlar, mezonlar, yo‘nalishlar, kategoriyalar, tasniflar,
shuningdek, abstract bilimlar: tamoyillar, aksiomalar, teoremalar, umumlashma
fikrlar, strukturalar va shu kabilarni biladi, eslaydi, takrorlaydi, asar voqea-
hodisalarini bayon qila oladi. Bu tafakkur darajasiga muvofiq fe’l
namunalari: qaytara bilish, mustahkamlay olish, axborotni yetkaza olish, aytib bera
olish, yozish, ifodalay olish, taniy olish, ga’irib berish, takrorlash.
|
| |
1. Menejmentning mohiyati va vazifalari Menejmentning predmeti va izlanish uslublari

1. Menejmentning mohiyati va vazifalari Menejmentning predmeti va izlanish uslublari
Download
121,19 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
06.09.2024
Hajmi
121,19 Kb.
#270429
Download
121,19 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. Menejmentning mohiyati va vazifalari Menejmentning predmeti va izlanish uslublari
Download
121,19 Kb.
Matnni ko'rish
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti
Download
7,63 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/251
Sana
07.06.2024
Hajmi
7,63 Mb.
#261339
Download
7,63 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti
Download
7,63 Mb.
Matnni ko'rish
1 amaliy ish hisoboti Fan “Ta’limda raqamli texnologiyalar”

|
1 amaliy ish hisoboti Fan “Ta’limda raqamli texnologiyalar”
|
Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 3,08 Mb. | | #264660 |
Bog'liq BX1va 2- topshiriq
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI NURAFSHON FILIALI
"Axborot texnologiyalari" kafedrasi
№_1 amaliy ish hisoboti
Fan______“Ta’limda raqamli texnologiyalar”______
Guruh: 610-21
Talaba: Xurramov Bobur
Rahbar: Delov To’lqin Erkinovich
Nurafshon-2024 y
1-topshiriq ;
Wepik dasturi yordamida taqdimot tayorlash usuli.
Shablonlar bo’limidan o’zimizga kerakli bo’lgan va bizga yoqgan shablonni tanlab taqdimot tayorlashni boshlaymiz.
Keyingi o’rinda biz taqdimot uchun mavzu topib uni yozamiz.
2-topshiriq; you tobe ijtimoiy tarmog’idagi video darslik uchun link yozib QR code tayorlaymiz.
QR code generator dasturi yordamida QR Code yaratish jarayoni
Endi QR code uchun link yozamiz va uni kerakli bo’lim ichiga joylaymiz .
Va so’ngida QR code ni yaratish tugnasini bosib o’zimiz uchun kerakli bo’lgan QR codeni tayorlab olishimiz mumkin.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
|
bet | 5/5 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 45,89 Kb. | | #113080 |
Bog'liq Ona tili darslarida ilmiy insho yozish ko’nikmasini rivojlantirishFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI:
1. Sh. M. Mirziyoyev. Maktab taʼlimini rivojlantirish masalalari boʻyicha videoselektor yigʻilishi. 28.01.2022-yil.
2. Oʻzbekiston Respublikasining 637-sonli Qonuni, 23.09.2020-yil.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi “Umumiy oʻrta taʼlim va oʻrta maxsus, kasb-hunar taʼlimining davlat taʼlim standartlarini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi 187-son qarori.
4. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 132-sonli qarori. 09.03.2020-yil.
5. A.Gʻulomov, M.Qodirov, Ona tili oʻqitish metodikasi, oʻquv qoʻllanma. Toshkent, “Universitet”—2001.
6. Qodirov M, Neʼmatov H. Ona tili, 8-sinf uchun darslik, Toshkent, “Choʻlpon” nashriyoti. 2019-yil.
7. Ona tili 7-sinf darslik. K.M.Mavlonova. —Toshkent, Respublika taʼlim markazi. 2022-yil.
http://fayllar.org
|
| |
Aristotel - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

Biologiyaning shakllanishi va rivojida keskin davr buyuk ingliz olimi
Ch.Darvinning
sodda
shaklidan murakkabroqqa asta-sekin milliard yillar davomida, yer evolyutsiyasi nazariyasining
yaratilishi bilan boshlandi. Bu nazariya o‘simlik va hayvonot olamidagi barcha murakkab jarayonlar
haqidagi tushunchalarni tubdan o‘zgartirdi va qayta shakllantirdi.
Biologiya fanining rivojlanishi jarayonida mavjudotlar shakllarining tuzilishi, faoliyati,
taraqqiyoti, evolyutsiyasi va ularnint atrof-muhit bilan munosabatini chuqur o‘rganuvchi tarmoqlar
vujudga keldi.
Tirik tabiatdagi barcha jarayonlarni ilmiy nazariyalarga asoslangan holda organizm qismlari
va organizmdagi yaxlit uyg‘unlashgan faoliyat sir- asrorlarini va umuman tiriklikning kelib chiqish,
evolyutsiyasini, unga xos belgi va hususiyatlarini chuqur talqin etish, biologiyaning muhim
vazifalaridan biridir.
Tiriklikning tub mohiyatlaridan biri har bir organizmga xos bo‘lgan irsiy xususiyatlarning
uning avlodlariga o‘tishi bilan shu organizmlarga xos xususiyatlarning saqlanishdan iboratdir. Bu
barcha organizmlar uchun xos bo‘lgan xususiyat —
irsiyatdir
. Irsiyat barcha tiriklik mavjudot
tarkibiy qismining o‘z-o‘zidan hosil bo‘lishini ta’minlovchi jarayonlar nuklein kislotalar faoliyatlari
asosida ro‘y beradi. Tirik mavjudotlarga o‘zgacha belgilarning paydo bo‘lishi, ya’ni
Biologiya fanining ilmiy-tadqiqot usullari

|
Biologiya fanining ilmiy-tadqiqot usullariBog'liq biologiya majmua2. Biologiya fanining ilmiy-tadqiqot usullari.
Hozirgi kunda biologiyaning turli sohalarida quyidagi ilmiy-tadqiqot usullaridan foydalanib
kelinmoqda. Bularga
kuzatish, taqqoslash, tarixiy va ekspyerimental, modellashtirish
usullar kiradi.
Kuzatish usuli.
Eng dastlabki usullardan biri boʻlib, uning yordanida har qanday biologik
hodisani tasvirlash, taʼriflash mumkin. Keyinchalik bu usuldan turlarni aniqlashda ham keng
foydalanilgan. Bu sohada K. Linney juda katta muvoffaqiyatlarga yerishgan. Bu usul bugungi kunda
ham ahamiyatini yoʻqotmagan.
Taqqoslash usuli
yordamida bir xil predmet yoki hodisalarni boshqa predmet yoki hodisalar
bilan oʻxshashligi va farqini aniqlash yoʻli orqali ularning mohiyatini ochishga asoslangan. Bunda
turli hodisalar uchun umumiy hisoblangan qonuniyatlarni ochishga imkon yaratiladi.
Tarixiy usulni
biologiyada qoʻllanilishi evalutsion ta’limotining asoschisi
Ch.Darvinning
nomi
bilan bogʻliq bo’lib, bu usul biologiyada chuqur sifatiy oʻzgarishlarni vujudga kelishiga sabab
boʻladi. Hozirgi kunda bu usul yordamida hozirgi zamon olamini va uning oʻtmishini koʻrsatuvchi
maʼlumotlar asosida tirik tabiatni rivojlanish jarayonlarini aniqlash mumkin.
Eksperimental yoki tajriba usuli
biologiyada Oʻrta asrlarda qoʻllangan boʻlsa, haqiqiy ravnaqi
fizika va kimyo fanlarining usullarini qoʻllash tufayli 19-20 asrlardan keng qoʻllanila boshlandi. Bu
usullar biologiyaning tegishli sohalaraida foydalanilib kelinmoqda va ular bir-birini toʻldiradi.
3. Biologiya faning tarixiy rivojlanishi
Insoniyat azaldan tiriklikka qiziqish bilan qaragan. Hayotga, tiriklikka bo‘lgan qarash ham
faqatgana ruxiy olam tushunchalari nuqtai nazari bilan talqin etildi. Shuning bilan birga har xil
kuzatishlar natijasida dunyoviy ilm ma’lumotlari ham to‘planib borildi. Tirik tabiatni o‘rganish
dehqonchilik ishlarini rivojlantirishda o‘z aksini topdi. Insoniyatni ko‘p asarlik tajribasi tabiatni
o‘rganish sohasida ko‘pgina amaliy natijalar berdi. Shu amaliy natijalar noxiyasida biologiya ham fan
sifatida shakllana bordi. Biologiya fanining shakllanishi va rivojlanishi sodir bo‘ldi. Biologiya
fanining tarixiy rivoji ruxiy olam fanlari, diniy qarashlar va moddiylikka asoslangan fikr-mulohazalar
asosida ro‘y berdi.
Insoniyat azaldan tiriklikka qiziqish bilan qaragan. Shu sababli biologiya fan sifatida
shakllanib va rivojlanib bordi. Biologiyaning fan bo‘lib shakllanishida qadimgi Yunonistonda
Geraklit, Empedokl, Aristotel, Teofrast, Lukretsiy Kar, Klavdiy Galen, Charlz Darvin, Markaziy
Osiѐda Ahmad ibn Nasr Jayxoniy, Abu Nasr Farobiy, Abu Rayxon Beruniy, Mirzo Ulug‘bek va Abu
Ali ibn Sinolar juda katta hissa qo‘shishgan.
|
| |
J. B. Lamark - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

Biologik tadqiqotlardan olingan natijalarni taxlil qilish va umumlashtirishda
biometriya
, yaʼni
biologik matematika
katta ahamiyatga ega. Tirik organizmlar tuzilishini oʻrganish darajasiga binoan
ham bir qancha fanlar shakllangan (mas, molekulyar biologiya, gistologiya, anatomiya, ekologiya va
boshqalar). Biologiyaning bevosita amaliyot bilan bogʻlangan
masalalarini
parazitologiya
,
gelmintologiya
,
immunologiya
,
bionika
,
kosmik biologiya
kabi fanlar oʻrganadi.
Insonni biologik
evolyutsiya mahsuli va obʼyekti sifatida
antropologiya
, ijtimoiy
hayot mahsuli sifatida
sotsial
biologiya
oʻrganadi.
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti - bet 251

Foydalanilgan adabiyotlar
1. Maqsudov Z. Yu. Umumiy genetika. Toshkent- 1980 yil.
2. Ostonaqulov T. E va boshqalar. Genetika
asoslari, Toshkent- 2003 yil
3. Maqsudov Z. Yu, Muhamadxonov S. R. Genetika asoslari. Toshkent-1976 yil
4. Gulyaev G. V. Genetika. Moskva - 1984 yil
5. Simongulyan N. G va boshk., Go’za
genetikasi, seleksiyasi va urug’chiligi. Toshkent –
1974
6. Abdukarimov D. Tva boshk.,
Dala ekinlari seleksiyasi, urug’chiligi va genetika asoslari.
Toshkent- 1989
7. G’ofurov A. T va boshqalar., Genetikadan masala va mashqlar. Toshkent – 1991 yil
8.
Nishonboyev K.N. va boshqalar. Tibbiyot genetikasi. T., “Abu Ali ibn Sino”. 2000-y.
9.
Fayzullayev S.S., G‘ofurov A.T., Matchonov V.E. Odam genetikasi. T., “Ijod dunyosi”
nashriyot uyi. 2003-y.
Internet saytlari
www.referat.uz
www.biology.com
www.biology-online.org
www.biologycornet.com
www.bgreenpeace.org /gening /
Baholash mezoni………………………………………………………

1-MARUZA
Mavzu:
Biologiya fanining vazifasi, o’rganiladigan sohalari va uslublari
Reja:
1. Biologiya fani va uning vazifalari hamda sohalari.
2. Biologiya fanining
ilmiy-tadqiqot usullari
3. Biologiya faning tarixiy rivojlanishi.
4. Biologiya fani muommolari.
Tayanch iboralar:
Biologiya, genetika, seleksiya, irsiyat, o‘zgaruvchanlik, sitologiya,
botanika, biotexnologiya, organizm, hujayra, gen, tiriklik.
1.Biologiya fani va uning vazifalari
hamda sohalari
Chuqur nazariy bilimga va keng ko‘lamli dunyoqarashga ega bo‘lgan malakali qishloq xo‘jalik
xodimini tayyorlashda biologiya fanining o‘rni o‘ta muximdir, zeroki shu fangina, avvalo hayotning
rivojlanish qonuniyatlari yechimini ko‘rsatib bera oladi.
Biologiya
(
yunoncha
βίος,
bios
, "hayot"; va λόγος,
logos
, "bilim")
hayot
va u bilan bog‘liq
bo’lgan masalalarni o’rganadigan fandir.
U
empirik
fanning
jonli
organizmlarning
tuzilishi, funksiyalari, o‘zgarishi,
kelib chiqishi,
evolyutsiyasi va o‘lishini o‘rganuvchi sohasidir. U turli organizmlarni
saralaydi
, ularning ishlashini,
turlarning paydo bo‘lishini, ularning o‘zaro va
atrof-muhit
bilan munosabatlarini tasvirlaydi.
Biologiya tirik tabiat toʻgʻrisidagi bilimlar tizimini birlashtiruvchi fan sifatida namoyon boʻladi.
Chunki bu fanda ilgari oʻrganilgan dalillar tarixiylik nuqtai nazaridan maʼlum tizimlarga keltiriladi
va ularning yigʻindisi organik olamning asosiy qonuniyatlarini aniqlashga imkon yaratadi.Ana shu
qonuniyatlar asosida tabiatdan oqilona foydalanish, uni muhofaza qilish
va qayta tiklash ishlari
amalga oshiriladi.
Biologiya hayotning barcha ko'rinishlari: tirik organizmlar va tabiiy jamoalarning tuzilishi va
funksiyasini, tirik mavjudotlarning
kelib chiqishi va tarqalishi, ularning bir-biri va tirik tabiat bilan
oʻzaro bogʻlanishini oʻrganadi. Biologiyaning asosiy vazifasi tiriklikning namoyon boʻlishi
qonuniyatlarini oʻrganish, hayotning mohiyatini ochib berish, tirik organizmlarni sistemaga solishdan
iborat. "Biologiya" terminini bir-biridan mustasno ravishda birinchi boʻlib,
1802-yilda
K. Gesnyerning - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat institutiBog'liq biologiya majmuaK. Gesnyerning
5 jildli
"
Hayvonlar tarixi"
,
italiyalik
U. Aldrovandining
13
jildli monografiyasi, fransuz naturalisti
G. Rondele
va italyan
Ch. Salvianining
dengiz orti
mamlakatlari hayvonlari toʻgʻrisidagi asarlari shular jumlasidandir. Bu davrda anatomiya sohasida
ayniqsa katta kashfiyotlar qilindi. Ingliz olimi
U. Garvey
(1578—1657) oʻzining
qon aylanish
sistemasi
toʻgʻrisidagi taʼlimotini yaratadi. Italiyalik olim
F. Redining
tajribalari tufayli (1667)
hayotning oʻz-oʻzidan paydo boʻlishi toʻgʻrisidagi taʼlimotga katta zarba berilgan boʻlsada, uning
batamom barham topishiga olib kelmadi. Koʻpchilik olimlar tuxum hujayraga ega boʻlmagan tuban
organizmlar oʻz-oʻzidan paydo boʻlishi mumkin degan fikrga ega edi.
XVI-asrda mikroskopning kashf etilishi biologiyaning rivojlanishi uchun katta ahamiyatga
ega boʻldi. Angliyalik
R. Guk
tomonidan
hujayra
ning kashf etilishi (1665), gollandiyalik
A.
Levenguk
tomonidan bir hujayralilar va spermatozoidlar (1673), ingliz
T. Millington
(1676) va
nemis
R.Kamerarmus
(1694) tomonidan oʻsimliklarda jinsiy tafovutlarning, italiyan
Malpigi
(1675—79) va ingliz
N. Gryu
(1671—82) tomonidan oʻsimlik toʻqimalari, shuningdek baliqlar
tuxum hujayrasi (
N. Steno
, 1667) va kapillyar qon tomirlarining kashf etilishi mikroskop ixtiro
qilinishi bilan bogʻliq. Bu kashfiyotlar embriologiyada
ovistlar
va
animalistlar
deb ataluvchi ikki
oqimning paydo boʻlishiga olib keldi. Ulardan birinchilari—organizm mitti murtak holida tuxum
hujayra ichida, ikkinchilari—urugʻ hujayra ichida boʻladi, keyingi oʻzgarishlar faqat miqdor
oʻzgarishlardan iborat, degan xato fikrlarni ilgari surdi (Preformizm).
XVII -asr oxiri va XVIII -asr boshlarida oʻsimlik va hayvonlarning sunʼiy sistemasini yaratish
borasida bir qancha urinishlar boʻldi. Ingliz olimi
|
| |
I. M. 
Sechenov - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

ehtiyojini toʻlaroq qondirish, qirilib ketayotgan turlarni muhofaza qilish va tirik organizmlarning
biologik xilmaxilligini saqlab qolish kabi muammolarni muvaffaqiyatli yechishga imkon beradi.
Oʻzbekistonda 20-asrning 1-yarmida olib borilgan ilmiy tadqiqot ishlari asosan oʻsimlik va
hayvonot dunyosi resurslarini oʻrganish va ulardan samarali foydalanish
hamda atrof muhitni
muhofaza qilish bilan bogʻliq. Botanika sohasida yaylovlarning fitomeliorativ holatini yaxshilash,
texnika ekinlari va suv oʻtlarini oʻstirish usullari ishlab chiqildi; oʻsimliklarning geoekologik tasnifi
taklif etildi; oʻsimliklarning ekstremal sharoitga moslanish xususiyatlari ochib berildi (Q.Z. Zokirov,
J. K. Saidov, P. A. Baranov, V. A. Burigin, A. M. Muzaffarov, P. K Zokirovva b.); gʻoʻzaning
ekologik, anatomomorfologik va genetik xususiyatlarini oʻrganish sohasida bir qancha ishlar amalga
oshirildi (S. X. Yoʻldoshev, A. I. Imomaliyev, S. S Sodiqov va boshqalar). Mikrobiologik yoʻl bilan
oqova suvlarni tozalash, maʼdanlarni ajratib olish, qishloq xoʻjaligi
chiqindilaridan yemxashak
tayyorlash, fiziologik faol moddalarni ajratib olish, oʻsimliklarning vilt va virus kasalliklariga qarshi
kurash asoslari yaratildi (M. I. Mavloniy, A. F. Xolmurodov, S. A. Asqarova va boshqalar).
Ekologikfaunistik ishlar tyeriologiya, ornitologiya, gyerpetologiya, gidrobiologiya, entomologiya,
parazitologiya va zoologiyaning boshqa sohalarida keng miqyosda amalga oshirildi (T. Z. Zohidov,
D. N. Kashkarov, A. M. Muhammadiyev, S. N. Alimuhamedov, V. V. Yaxontov, R. O. Olimjonov,
A. T. Toʻlaganov, M. A. Sultonov, J. A. Azimov va boshqalar).
20-asrning
ikkinchi yarmida ayniqsa, soʻnggi yillarda biologiyaning biokimyo,
genetika, molekulyar biologiya, biotexnologiya, biofizika va ekologiya sohalarida bir qancha
muhim ishlar amalga oshirildi. Tireoid gormonlarning taʼsiri mexanizmi aniqlandi (Yo. X.
Toʻraqulov, T. S. Soatov). Biologik membranalarning tuzilishi, hayvonlar toksikologiyasi va
biokimyosi, ionlantiruvchi nurlar, defoliantlarning taʼsir mexanizmi va ionlarni membrana
orqali transporta muammolarini yechishda ham bir kator muvaffaqiyatlar qoʻlga kiritiddi (A.
P. Ibragimov, J. H. Hamidov, A.Q.Qosimov). Gʻoʻzada
genetik belgilarning
irsiylanish mexanizmi ishlab chiqildi (J. A. Musayev, O. J. Jalilov, A. A. Abdullayev, N. N.
Nazirov, A. A. Abdukarimov). Gen va hujayra injenyeriyasining rivojlanishi insulin,
intyerfyeron va oʻstiruvchi gormonlarni olish imkonini berdi (B. O. Toshmuhamedov, A. A.
Abdukarimov, M. M. Rahimov, A. I. Gagelgans va boshqalar). Biologiyaga oid tadqiqotlar
Oʻzbekiston Fanlar akademiyasining Botanika, Zoologiya,
Mikrobiologiya, Genetika,
Fiziologiya va biofizika, Biokimyo institutlarida, shuningdek oliy oʻquv yurtlarida olib
borilmoqda.
LABORATORIYA MASHG’ULOTLARI MATERIALLARI

|
LABORATORIYA MASHG’ULOTLARI MATERIALLARIBog'liq biologiya majmua
2. LABORATORIYA MASHG’ULOTLARI MATERIALLARI
2.1
. Labaratoriya jihozlari va ular bilan tanishish…………………………
2.2.
Tur strukturasi va hosil bo’lish usullarini o’rganish………………….
2.3.
Biogenezning asosiy bosqichlariva ularning tajribada isbotlanishini
o’rganish……………………………………………………………………
2.4.
Chang naychasini o’sishi………………………………………………
2.5
.Organizm va muhit munosabatlarini o’rganish…………………………
2.6.
Xromosomalar morfologiyasini o’rganish…………………………….
2.7.
Irsiyatning molekulyar asoslarini o’rganish……………………………
2.8.
Monoduragay, diduragay va poliduragaychatishtirishni o’rganish……
2.9.
Genlarning komplementarta’siri……………………………………….
2.10
.Genlarning epistaz tasiri………………………………………………
2.11.
Genlarning polimer ta’siri…………………………………………….
2.12.
Jins bilan birikkan belgilarning nasilga berilishi……………………..
2.13.
Genlarning birikkanholda nasilga o’tishi……………………………..
2.14.
Mutatsion o’zgaruvchanlikni o’rganish……………………………….
2.15.
Poliplodiya xodisasini o’rganish……………………………………..
4. MUSTAQIL TA’LIM………………………………………………….
5.
GLOSSARIY…………………………………………………………….
6. ILOVALAR……………………………………………………………..
6.1.
Fan dasturi……………………………………………………………….
6.2.
Ishchi o’quv dasturi…………………………………………………......
6.3.
Tarqatmali materiallar…………………………………………………...
6.4.
Test savollari…………………………………………………………….
6.5.
Oraliq nazorat savollari……………………………………...................
6.6.
Yakuniy nazorat savollari………………………………………………
|
| |
Demokrit - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat instituti

olov, suv va tuprokdan yaratilgan deb eʼtirof etadi. U oʻzining "Hindiston" asarida tabiatni daraxtdagi
eng baquvvat va sogʻlom novdalarining oʻsishiga imkon beradigan bogʻbonga oʻxshatadi. Bu bilan u
tirik organizmlar oʻrtasida yashash uchun kurash borishi va tabiiy tanlanish sodir boʻlishini bashorat
kiladi.
Ibn Sino
oʻz asarlarida oʻsimlik va hayvonlar hamda boshqa tabiiy jismlar,
hodisalar va
ularning sabablari toʻgʻrisida yozib qoldirgan.
Uygʻonish davridagi geografik kashfiyotlar, oʻsimlik va hayvonot
dunyosiga qiziqishning
kuchayishi bir qancha mamlakatlarda botanika va hayvonot bogʻlarining tashkil etilishiga olib keladi.
Bu davrda hayvonlar va oʻsimliklar toʻgʻrisida koʻplab asarlar paydo boʻladi. Ana shu davrda
italiyalik
botanik
A. Chezalpino
guli, urugʻi va mevasining tuzilishiga binoan oʻsimliklarni
tasnif
qilishga urinib koʻrdi, uning asarlarida
metamorfoz
,
tartib
va
tur
toʻgʻrisidagi ayrim tushunchalar ilk
bor uchraydi.
XVI—XVII-asrlarda hayvonlar toʻgʻrisida bir qancha ensiklopedik asarlar paydo boʻladi.
Shveysariyalik olim
4 amaliy ishi mavzu: Sinflar va ob’yektlar. Ob’yektga mo'ljallangan dasturlash. Inkapsulyasiya. Konstruktorlar va destruktorlar. Sinfning do’stona funksiyalari Amaliyot ishidan maqsad

|
4 amaliy ishi mavzu: Sinflar va ob’yektlar. Ob’yektga mo'ljallangan dasturlash. Inkapsulyasiya. Konstruktorlar va destruktorlar. Sinfning do’stona funksiyalari Amaliyot ishidan maqsad
|
bet | 1/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 23,38 Kb. | | #108345 |
Bog'liq 4-d amaliy ish
4 - AMALIY ISHI
Mavzu: Sinflar va ob’yektlar. Ob’yektga mo'ljallangan dasturlash. Inkapsulyasiya. Konstruktorlar va destruktorlar. Sinfning do’stona funksiyalari
Amaliyot ishidan maqsad:
C++ da sinf yaratish va foydalanish bilan tanishish.
Turli sinflarni yaratishni (Dev C++) o’rganish.
Sinf o‘zgaruvchilari va funksiyalarini yaratish bilan tanishish.
Dasturlarda sinflardan foydalanishni o‘rganish.
Amaliyot ishi vazifalari:
Har bir talaba jurnaldagi tartib raqami bo‘yicha vazifalarning sinfini yaratib dasturiy kod tuzadi.
Har bir vazifani bajarishda foydalanilgan o‘zgaruvchi va funksiyalar haqida hisobotda izoh beriladi.
Hisobot shaklida oldin vazifa, uni bajarishda foydalanilgan funksiyalar, dastur matni va bajarishdan hosil bo‘lgan sinflarni hamda natijalarni olish.
Amaliyotda beriladigan vazifalarni bitta hisobot shaklida topshiriladi.
Hisobot shakli
Amaliyot ishining nomeri, mavzusi (nomi) va maqsadi.
Amaliyot ishidagi topshiriq raqami
Topshriqni bajarishda foydalanilgan funksiyalar tavsifi.
Topshiriq dasturiy kodi (rasmda emas).
Topshiriq natijasi.
Dasturning elektron versiyasi (Albatta bu dasturlar kompyuterda o‘qituvchiga ko‘rsatiladi. O‘qituvchini talab va takliflariga ko‘ra dastur to‘g‘rilanadi va so‘ngra hisobot tayyorlanadi.).
Amaliyot ishi bo’yicha sinov savollari
Dasturlash tilidagi sinf, maydon, metod tushunchalariga izohg bering
Ochiq (public) va yopiq (private) o‘zgaruvchi – a’zolar orasida qanday farq bor?
Sinfning funksiya a’zolari qachon yopiq bo‘lishi lozim?
Sinfning funksiya a’zolari qachon ochiq bo‘lishi lozim?
Qaysi holda sinf usullari joylashtiriluvchi funksiya hisoblanadi?
Konstruktorlar va destruktorlarga izoh bering.
Sinf obyektini hosil qilishda qanday funksiya chaqiriladi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
4 amaliy ishi mavzu: Sinflar va ob’yektlar. Ob’yektga mo'ljallangan dasturlash. Inkapsulyasiya. Konstruktorlar va destruktorlar. Sinfning do’stona funksiyalari Amaliyot ishidan maqsad
|
Mashinasozlik materiallari

|
Mashinasozlik materiallari
|
bet | 1/16 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 61,83 Kb. | | #264369 |
Bog'liq Po’latlarni kimyoviy-termik ishlov berish.
MASHINASOZLIK MATERIALLARI
13-Mavzu: Po’latlarni kimyoviy-termik ishlov berish. Po’latlarni sementatsiyalash, azotlash va sianlash texnologik jarayonlari
Maruzachi: Jamshidbek Khasanov
Metall va qotishmalarni sirtqi qatlamini kimyoviy tarkibi, strukturasi va xossasini o‘zgartirish maqsadida ularga termik va kimyoviy ta’sirlarni birgalikda amalga oshirish jarayoni bilan bog’liq bo’lgan ishlovga kimyoviy-termik (yuzani legirlash) ishlov berish deyiladi.
Kimyoviy-termik ishlov berish (KTIB) deganda po’latni sirtqi qatlamini nometall materiallar (C, N, Si, B va boshqalar) va metallar bilan (Cr, Al va boshqalar) faol suyuqlik yoki gaz muhitida ma’lum bir haroratda ushlab turish jarayonida diffuziya yordamida to‘yintirish jarayoni tushuniladi.
KTIBda bir vaqtning o‘zida bir qancha jarayonlar kechadi:
1.tashqi muhitda (yoki alohida reaksiya bo’limida) diffuziyalanuvchi elementni atomar (ionlashgan holatda) holatda hosil bo’lishi; ishlov beriladigan metallni (buyumni) sirtida diffuziyalanuvchi elementning yuqori miqdorini ta’minlovchi to‘yintiruvchi atmosferani yuzaga keltirish; to‘yintiruvchi muhitdan metallga o’tadigan atomlar miqdori, asosan to‘yintiruvchi modda ajratib chiqaradigan kimyoviy reaksiyalar (yoki bugdanishlar) tezligi bilan aniqlanadi;
2.to‘yintiruvchi element ionlari bilan asosiy metall (xemosobsiya) o‘rtasida kimyoviy bog‘lanish hosil qiladigan metallar sirtida atomlar (ionlar) adsorbsiyasini hosil bo‘lishi;
3.ishlov beriladigan metall (buyum) yuzasidan ichkarisiga qarab adsorbsiyalangan atomlarning diffuziyasi kuzatiladi.
Diffuziya natijasida diffuziyali qatlam hosil bo‘ladi. Diffuziyali qatlam deganda detal materiali qatlamini to‘yintirish yuzasi o‘zining kimyoviy tarkibi, strukturasi va xossasi bilan o‘zgarishi tushuniladi.
Metall yuzasidan ichkarisiga qarab, diffuziyalanuvchi element miqdori kamayadi. Buning natijasida struktura va xossa o‘zgaradi. Metallni turli elementlar bilan to‘yintirishda, masalan temirni, qatlamni tuzilishi umumiy qoidalarga bo‘ysinadi. Bu qonunlarga muvofiq diffuziya Fe-M (M - boshqa xar qanday element) faza muvozanat diagrammasidagi bir fazali sohaga mos kelib, bir fazali qatlam hosil bo‘lishiga olib keladi. Diffuziya qatlami bir fazali soha kabi shunday ketma-ketlikda holat diagrammasida berilgan harorat to‘yinishida hosil bo‘ladi. Bitta fazadan boshqa fazaga o‘tishda miqdorni tez o‘sishi kuzatiladi. Bu holatni temir-diffuziyalovchi element holat diagrammasida ko‘rib chiqamiz.
Po‘lat sirtqi qatlamini mos muhitda - karbyurizatorda uglerod bilan qizdirilganda diffuziya yordamida to‘yintirish bilan bog‘liq bo‘lgan kimyoviy- termik ishlov berishning turiga sementatsiyalash (uglerodlash) deyiladi.
Odatda, sementatsiyalash jarayoni austenit barqaror bo‘lgan, erigan uglerod katta miqdorda bo‘lgan As3(930 - 950 0C) nuqtadan yuqori haroratda o‘tkaziladi.
Sementatsiyalagan buyum oxirigi xossasiga, tsementatsiyalangandan so‘ng toblanib va past haroratda bo‘shatilib, erishadi.
|
| |
Laboratoriya ishi № Ishning maqsadi

Laboratoriya ishi № 4.
Ishning maqsadi:
asboblar to'plamini o'rganish grafik
muharriri Adobe
Photoshop va uni turli rejimlarda qanday sozlash mumkin. “Suzuvchi” panellar va
ularning maqsadi bilan tanishing. Adobe Photoshopda har xil turdagi fayllarni
yaratish va saqlashni o‘rganing.
Nazariy qism
Hozirgi vaqtda yaratish va qayta ishlash uchun mo‘ljallangan juda ko‘p sonli
kompyuter dasturlari mavjud bo‘lib, grafik muharrirlari ham shular jumlasidandir.
AdobePhotoshop - bu grafik muharrirlar olamida eng “katta”dir.
Bu sizga yuqori
professional darajada fotosuratlarni qayta ishlash, kitob va jurnal illyustratsiyasini
yaratish imkonini beradi.
Photoshop asosan rastrli grafikalar bilan ishlaydi, garchi u vektor tasvirlarni
ham ishlay oladi. Ko‘pincha bunday tasvirlar
raqamli kamera yordamida, tasvirni
skanerlash yoki videoning ramkasini “qo'lga olish” orqali olinadi.
Mashq № 1
Photoshopda “Microsoft Office” Logotipini Chizish Darsi
Ushbu dars orqali Photoshopda Mashhur “Microsoft Office” logotipini chizishni
o’rganamiz. Ushbu darsda ham asosan shakllar,
ranglar va Layer Stylesdan
foydalanamiz.
Final Natija
1.
Yangi oyna ochamiz: 500x500px
5. Layer > Layer style
va buyerdan bir qancha buyruqlarni bajaramiz:
15.
Endi 1-qavat (layer1) ustiga sichqonchamiz o’ng tugmasini bosamiz va
“Copy layer style
”buyrug’ini tanlaymiz
16.
Shundan keyin 2-qavat (layer 2) ustiga sichqoncha o’ng tugmasini bosamiz
va “
Paste Layer style
”buyrug’ini tanlaymiz.
Photoshopni boshqa Grafik Programmalarda aralashtirish usullari

|
Photoshopni boshqa Grafik Programmalarda aralashtirish usullari
|
bet | 10/13 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 0,74 Mb. | | #250095 |
Bog'liq Adobe Photoshop, Adobe Illustrator yoki boshqa grafik dasturlarining avfzal va kamchiliklari.2.2. Photoshopni boshqa Grafik Programmalarda aralashtirish usullari
Photoshop va boshqa grafik dasturlarda aralashtirish usullari haqida Bu erda ekrandagi rasmda mening qatlamlarimning palitrasini taglik qatlami va aralash qatlamini ushbu misollar uchun o'rnatganim kabi ko'rishingiz mumkin. Blending Mode qatlamlar palitrasi chap qismidagi menyudan o'rnatiladi.
Aralash usullari Illustrated ta'limi. Blending modes yoki Blend Modes dasturlari Adobe Photoshop va boshqa grafik dasturlarning aksariyat qismidir. Blend rejimi siz quydagi qatlamlarning ranglari bilan bir qatlam yoki rangning qanday aralashishini sozlash imkonini beradi. Aralash usullari ko'pincha sizning grafik dasturingizdagi qatlamlar bilan ishlatiladi, lekin ular rasm vositasining aralashtirish tartibi ranglarning siz mavjud bo'lgan bir qatlamdagi mavjud ranglar bilan qanday aralashishini ta'sir qiladigan rasm asboblari bilan o'ynashlari mumkin.
Bitmap-bazli dasturlarning ko'pi, hatto vektorga asoslangan dasturlar ham aralashtirish usullari xususiyatini o'z ichiga oladi. Ko'pgina grafik dasturlarda keng tarqalgan birlashma rejimlari mavjud, biroq bu dasturlar orasida farq bo'lishi mumkin. Fotoshop eng ko'p ishlatiladigan fotosurat muharriri bo'lib, bu galereya Photoshop-da mavjud barcha aralash usullarini o'z ichiga oladi. Agar siz turli xil dasturlardan foydalanayotgan bo'lsangiz, dasturingizda bu erda ko'rsatilgan va ko'rsatiladiganlardan ko'p yoki kamroq aralash usullari bo'lishi mumkin yoki ular boshqacha nom berishlari mumkin.
Blending Mode Kirish. Harman rejimi haqida gap ketganda, siz tushunadigan ba'zi bir asosiy atamalar mavjud. Ushbu shartlarni har bir aralashtirish rejimining tavsiflaridan foydalanaman.
Asosiy rang - asl tasvirning boshlang'ich rangi.
Harman rang rangi asosiy tasvirga qo'llaniladi. Siz ko'rsatadigan misollarda, aralashmaning manbai siz turli darajadagi shaffoflik darajasida sakkizta rangli bloklardan tashkil topgan qatlamdir. Harman rangini bo'yash vositasi bilan ham qo'llash mumkin.
Natijada rangi harmanlama rejimidan foydalanib, aralash rangni asosiy rang bilan birlashtirishdan so'ng olingan narsadir.
Bu erdagi ekran tasvirida men qatlamlar palitrasini taglik qatlami va aralash qatlamini ushbu misollar uchun o'rnatganimdek ko'rishingiz mumkin. Blending Mode qatlamlar palitrasi chap qismidagi menyudan o'rnatiladi. Yuqoridagi qatlamga aralashtirish tartibi qo'llanilganda, quyida joylashgan qatlamdagi rang ko'rinishini o'zgartiradi.
Qatlamlarda mavjud bo'lmagan ikkita aralashtirish tartibi mavjud - Clear and Behind. Ushbu aralashtirish usullari uchun men misollarim uchun turli xil tasvirlardan foydalanganman.
|
| |
Asosiy va qoshimcha oquv adabiyotlar hamda axborot manbalari

|
Asosiy va qoshimcha oquv adabiyotlar hamda axborot manbalari
|
bet | 19/19 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 83,93 Kb. | | #153096 |
Bog'liq Barotali asli docxAsosiy va qoshimcha oquv adabiyotlar hamda axborot manbalari
Asosiy adabiyotlar
1. I.O.Ulashev, Sh.A. Atamuratov Korkhona iqtisodioti va management. Oquw
Ko'llanma: - T.: Tafakkur Bo'ston, 2013
2. Kempbell R. MakKoniul, Stenli Brno. “Iqtisodiyot: tamoyillar, muammolar va
siyosati". Darslik. Nyu York. 2015 yil, 326 b.
3. Garmanov Y.N. Yo'l xo'jaligining iqtisodiyoti. Darslik.- M.:
Akademiya, 2013 yil.
4. Abdukarimov B.A., Bektemirov A.B. Korxona iktisodioti. Oquw
Kollanma, T., Fan va texnologiya, 2013,
Qo'shimcha adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 22 yanvar “2017-
2021 yil O'zbekiston Respublikasini rivojlantirishini beshta
Ustuvor yona
lishi boʻyicha strategiyasini “Faol tadbirkorlik, innovation
Goyalar vaTechnologylarni ko'llabkuvatlash yili"da amalga oshirish- oid davlat dasturi
To'g'ridan-to'g'ri Farmoni.
2. O‘zbekiston Respublikasi va Prezident Sh.M.Mirziyoevning Oliy Majlisga
Murojatnomasi 2018 yil 28 dekabr Toshkent, Xalq sozi gazetasi
3. Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, katyy tartib-intizom va shaxsiy
zhavobgarlik-har bir rakhbar faoliyatining kundalik koidasi bo’lishi kerak.-T.:O‘zbekiston, 2017.
4. Mirziyoyev Sh.M. Konun barqarorligi va inson manfaatlarini ta'minlash, uy
Tarakiyoti va halq farovonliging garovi. T.: O‘zbekiston, 2017,
5. E.R.Yessombe. Progest Finance tamoyillari. ASADAMIS PRESS, 2002 yil.
6. Bazdnikin A.S. Sienalar va siyenoformatsiyalar. 4-nashr. - Sankt-Peterburg: Pyotr, 2004 yil.
7. Salimjonov I.K.. Seenoformation. Darslik.- KNORUS: Moskva, 2007,
8. ShNK4.01.16-09 “Kurilish baghosini korxonaviy zhoriy narkhda-yozuv.
Internet saytlari, davriy nashrlar
1. www.mf.uz
2. www.gov.uz
3. www.stat.uz
4. www.minesonomou.uz
5. www.lekh.uz
6. www.review.uz
|
| |
TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI

|
TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
|
bet | 2/19 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 83,93 Kb. | | #153096 |
Bog'liq Barotali asli docxTERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
KURS ISHI (loyihasi) ga
T A Q R I Z
Talaba______________________________________________________
(ismi va familiyasi)
Mavzu_________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
1. Mavzuning dolzarbligini asoslash__________________________________________________
2.Ishning tarkibini baholash__________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________________________________________
3. Mavzuning baholanishi va uning afzallik tomonlarini ko‘rsatish
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
4. Ishda foydalanilgan adabiyotlarga baho berish
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
5. Ilmiy munazara yuritish qobiliyatiga baho berish
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
6. Xulosa va takliflarning ochiqligi va dalillari asoslanganligi
_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
7. Jadval va grafiklar, chizmalar sifatiga berilgan baho, ishni rasmiylashtirishning talab darajasiga javob berishi________________________________________________
8.Ishdagi kamchiliklar______________________________________________________________ ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
9. Mualifning qaysi taklifini ishlab chiqarishga joriy etish maqsadga muvofiq__________________ ___________________________________________________________________________________________________________________________________________
10. Ishning qo‘yilgan talab darajasiga mos kelishi to‘g‘risida umumiy xulosa__________________ ________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Taqrizchining (F.I.Sh.)ish joyi, unvoni__________________________________________
_____________________________________________________________________________
«_____»_________2024- yil _____________
imzo (muhr)
« Tasdiqlayman»
_____________kafedra mudiri
______________ T.Xoliyarov
«____» ________ 20___y.
|
| |