NATIJALAR VA MUHOKAMA - Elementlaridan foydalanish

|
Elementlaridan foydalanish
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 26,2 Kb. | | #242528 |
Bog'liq Kuvandikova G MaqolaNATIJALAR VA MUHOKAMA
Vaziyatli uslubiyat ko'plab o'qitish usullariga tayanadi va ularni o'z ichiga oladi, ammo ta'lim-tarbiyaviy faoliyatini stimullash va motivatsiya usullariga ustunlik beriladi. Shunday qilib, keys metodini idrokning boshqa, soddaroq usullari
mujassamlashgan, keys metodida o‘z rolini bajaradigan murakkab tizim sifatida
ifodalash mumkin. Unga quyidagilar kiradi:
-modellashtirish - vaziyatning modelini qurish;
-tizimli tahlil - vaziyatni tizimli ko'rsatish va tahlil qilish;
-muammoli usul - vaziyat asosidagi muammoni taqdim etish;
-fikrlash tajribasi - vaziyatni aqliy o'zgartirish orqali bilim olish usuli;
-tavsiflash usullari - vaziyatning tavsifini yaratish;
-tasniflash usuli - tartiblangan ro'yxatlarni, xususiyatlarni, vaziyatni tashkil
etuvchi tomonlarni yaratish;
-o'yin usullari - vaziyat qahramonlari uchun xatti-harakatlar variantlarini
taqdim etish;
-"Aqliy hujum" - vaziyat haqida g'oyalarni shakllantirish;
-munozara - muammo va uni hal qilish yo'llari bo'yicha fikr almashish.
O'quv jarayonida keys bilan ishlash texnologiyasi nisbatan sodda va uyidagi bosqichlarni o'z ichiga oladi:
1) talabalarning amaliy materiallar bilan individual mustaqil ishlashi (muammolarni aniqlash, asosiy alternativalarni shakllantirish, yechim taklifi yoki tavsiya etilgan harakat);
2) asosiy muammo va uning yechimlari bo'yicha qarashlarni kelishish uchun
kichik guruhlarda ishlash;
3) kichik guruhlarning natijalarini umumiy muhokamada (o'quv guruhi ichida) taqdim etish va tekshirish[23].
Kimyo fanlarini o'rganishda keys usulini qo‘llanilishiga misollar:
1940 yil aprel oyida Ikkinchi jahon urushi paytida nemis qo'shinlari Daniya
poytaxti Kopengagenni egallab olganlarida, vengir kimyogari Xeveshi nemis fiziklari Maks fon Laue va Jeyms Frankning Nils Bor institutida saqlanayotgan oltin Nobel medallarini nemis bosqinchilaridan yashirish uchun ularni shoh arog‘I eritmasida eritib yubordi. Milliy-sotsialist Karl fon Ossetskiy 1935 yilda Tinchlik uchun Nobel mukofotini olganidan keyin nemislarga Nobel medalini olish va taqish taqiqlangan edi.
Urush tugagandan so'ng, de Heveshi shoh araog‘i ichiga yashirilgan oltinni
ekstragirlash usuli bilan qayta ajratib oldi va uni Shvetsiya Qirollik Fanlar akademiyasiga topshirdi, Akademiya yangi medallar tayyorladi va ularni fon Laue
va Frankga topshirishdi.
Keys-stadi uchun savollar: Albatta, siz yaxshi bilasizki, SHoh arog‘i deb 1
hajm kontsentrlangan nitrat kislota va 3 hajm kentsentrlangan xlorid kislota aralashmasiga aytiladi? Nima uchun aroq? Nima uchun SHoh? Bu kislotali "kokteyl" qanday to‘g‘riroq nom bilan nomlasa bo‘ladi?
Bilasizki, erimaydigan tuzlar, masalan, kaltsiy karbonat, boshqa tuzlar bilan
o'zaro ta'sir qilmasligi kerak. Biroq, yaqinda, kaltsiy karbonat bilan temir (III) xlorid
o‘zaro ta’sirlashish tajribasi o'tkazilganda, jarayonda quyuq ajralayotgan gaz va quyuq jigarrang cho‘kmaning hosil bo‘lishini kuzatdik. Bu qanday gaz ekanligini bilish uchun reaksiya idishiga yonayotgan yog’och parchani yaqinlashtirdik va u
o'chib qoldi. Biz cho‘kmani ham o‘rgandik va jigarrang cho‘kma suvda va ishqorlarda erimadi, lekin kislotalarda eridi. Demak, savol: FeCl3 ning CaCO3 bilan
o'zaro ta'sirida nima sodir bo'ldi, qanday qilib va qanday gaz hosil bo'ldi, va jigarrang
cho'kma qanday nimani anglatadi?
XULOSA
Keys usuli deganda ko'p sonli vaziyatlar yoki vazifalarni ma'lum kombinatsiyalarda ko'rib chiqish orqali fanni o'rganish tushuniladi. Bunday ta'lim, ko'pincha ongsiz ravishda, mutaxassislarning kasbiy faoliyatida duch keladigan asosiy muammolar nuqtai nazaridan tushunish va fikrlash qobiliyatini rivojlantiradi.
O'qitishda ishlarni ishlab chiqish va amalga oshirish murakkab va ko'p vaqt
talab qiladigan vazifa bo'lib, ishlarni tayyorlashni osonlashtiradigan Internet-resurslarni yaxshi bilishni talab qiladi. O'qituvchining faoliyati vaziyatni tahlil qilishda talabalarning qo'shgan hissasini baholash, vaziyatni yaratish va uni tahlil qilish va muhokama qilish uchun savollar yaratish bo'yicha ijodiy ishlarni o'z ichiga
oladi. Ammo sarf qilingan vaqt talabalarning aqliy faoliyatini rivojlantirish, yanada
mustahkam bilimlarni egallash va, albatta, mavzuga qiziqishni oshirish bilan oqlanadi.
|
| |