nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Вопрос №1 Qaysi olim Termadinamikaning asosiy qonunini kashk etdi? Выбран неправильный ответ

|
Вопрос №1 Qaysi olim Termadinamikaning asosiy qonunini kashk etdi? Выбран неправильный ответ
|
bet | 1/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 64,78 Kb. | | #228973 |
Bog'liq 20230602T1237 - Raxmonov Alibek - «AFK»
Тест: «AFK»
Raxmonov Alibek
Тестирование было начато 2 июня 2023 в 12:37:09
Продолжительность тестирования 1 ч 18 мин 41 с при ограничении 1 ч 20 мин
Задано 100 вопросов из 100 запланированных.
Правильных ответов дано 53 (53 %)
53 балла из 100
Вопрос № 1
Qaysi olim Termadinamikaning asosiy qonunini kashk etdi?
Выбран неправильный ответ:
Faradey
Вопрос № 2
Ideаl gаzlаr hоlаt tenglаmаsini yarаtgаn оlimlаr?
Выбран правильный ответ:
Mendeleev -Klаpeyrоn
Вопрос № 3
Reаl sistemаlаrdа kоntsentrаtsiya o`rnidа nimа ishlаtilаdi?
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 4
Tаbiаtdа to`lа qаytаr termоdinаmik jаrаyon kuzаtilаdаmi?
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 5
Fаzаlаr qоidаsigа оid fоrmulаni tоping.
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 6
O`z-o`zidan bosmaydigan jarayon ?
Выбран правильный ответ:
Manfiy
Вопрос № 7
Muozanat siljishi qaysi olim prinspiga asoslandi ?
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 8
Tashqaridan energiya olmasdan to`xtovsiz ishlaydigan qurilma ?
Выбран правильный ответ:
Abadiy dvigatel
Вопрос № 9
Ideаl gаz uchun izоbаrik vа izоxоrik issiqlik sig’imlаri оrаsidаgi аyirmа nimаgа teng.
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 10
Katalizatorlar qanday xossaga ega ?
Выбран правильный ответ:
Вопрос № 11
Cheksiz suyultirilgаn eritmаdаgi ekvivаlent elektr o`tkаzuvchаnlik kаtiоn vа аniоn hаrаkаtchаnligi yig’indisigа teng. Bu kimning qоnuni?
Выбран неправильный ответ:
Вопрос № 12
Termоdinаmikаning 1-qоnunini ifоdаlаydigаn fоrmulаni ko`rsаting.
|
| |
Temir yo‘l transportida mikroprosessorli

Temir yo‘l transportida mikroprosessorli
avtomatika va telemexanika tizimlari
Kasb-hunar kollejlari uchun o ‘quv qo 'llanma
Muharrir Xudoyberdi Po ‘latxo'jayev
Badiiy muharrir Alimardon Aqilov
Texnik muharrir UfyanaKim
Musahhih Zilola Irisboyeva
Sahifalovchi Nurjahon Rahmonova
Lits. A1 Xs 111. Bosishga 13. 12.2012- yilda ruxsat etildi.
Bichimi 60 x 90 VJ2. Gamitura Times. Hajmi 4,0 b. t. Shartli bosma taboq
3,8. Shartnoma Ni 66. Adadi 128 nusxa. Buyurtma Jfe 19.
«YANGI NASHR» nashriyoti
100115 Toshkent, Chilonzor ko'chasi, 1- uy.
Telefon: 8 (371) 271-13-91
Faks: 8 (371) 271-13-49
«A1 Alkom Trade» MCHJ bosmaxonasi
Toshkent, Chilonzor tumani, Chilonzor ko‘chasi, 1A- uy.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
Yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i

|
Yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i
|
bet | 1/3 | Sana | 02.10.2024 | Hajmi | 5,28 Mb. | | #273242 |
Bog'liq Dostonbek(soliq) Qo’shilgan qiymat solig’ida imtiyozlar tahlili Bajardi: Xolmatov Dostonbek Reja
Soliq solishdan ozod etish
- Tovarlarni (xizmatlarni) realizatsiya qilish bo‘yicha aylanma
- Moliyaviy xizmatlar
- Sug’urta xizmatlari
- Eksport operatsiyalari
- Bojxona hududida tovarlarni qayta ishlash
- Xalqaro tashishlar bilan bog’liq xizmatlar
- Ayrim hollarda nol darajali stavkalarni qo’llanishi
0% darajali stavkalar
Imtiyoz nima?
Soliq to’lovchilarga soliqlar bo’yicha turli xil yengiliklar bo’lib, ular vaqtinchalik va doimiy, to’liq yoki qisman va boshqa ko’rinishlarda berilishi mumkin.
Soliq imtiyozlarining turlari, amal qilish mexanizmlari, belgilash mezonlarimamlakat ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish darajasidan kelib chiqqan holda belgilanadi.
Soliq solishdan ozod etish Soliq solishdan ozod etish - Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida bolalarga qarash
- Bemor va kasallarni parvarish qilish
- Dafin etish, qabriston va diniy udumlarni o’tkazish
- Nogironlar uchun inventarlarni ishlab chiqarish va(yoki) qo’yish
- Davolash muassasalari huzurida davolash mahsulotlarini ishlab chiqarish va(yoki) realizatsiya qilish
- Xodimlarining kamida 50% nogiron bo’lgan YSHlar tomonidan realizatsiya qilinadigan tovar va xizmatlar
- Pensiya va nafaqalar to’lashga doir xizmatlar
- O’qitish, test sinovlari va imtihonlarni o’tkazishini tashkil etish
- Sanatoriya-kurort, sog’lomlashtirish
- Yo’lovchilarni yagona tarif bilan tashish
- Uy-joy fondini saqlash va ta’mirlash
Tovar (xizmatlar) Soliq solishdan ozod etish - O’zRes VMQ bilan tovar(xizmatlar) tekin berilsa(ko’rsatilsa)
- Qimmatbaxo materiallarni yarim tayyor holatida
- Bojsiz savdo bojxona tartib-tamoiliga joylashtirilgan tovarlar
- Fuqarolarni o’zini-o’zi boshqarish organlari va vakolatli organlar, tashkilotlar tomonidan ko’rsatiladigan xizmatlar
- Budjet mablag‘lari hisobidan bajariladigan yer-kadastr, yer tuzish, tuproqqa oid va geobotanika ishlarini
- Xalqaro moliyaviy institutlarning qarzlari va hukumat tashkilotlarining xalqaro qarzlari hisobidan olinadigan tovarlarni (xizmatlarni), agar ularni soliqdan ozod etish qonunda nazarda tutilgan bo‘lsa
- Telekommunikatsiya tarmoqlarida operativ-qidiruv texnik vositalari hamda ularga xizmat ko‘rsatishga doir xizmatlar
- Metsenatlik ko‘magi tarzida beriladigan (ko‘rsatiladigan) tovarlarni (xizmatlarni)
|
| |
Nutqning turlari va vazifalari - Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi...

|
Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi lotin tilida «regserIo»
|
bet | 2/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 71,61 Kb. | | #102049 |
Bog'liq Oppoxonov Rasulxon Mavzu Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari I-fayllar.orgNutqning turlari va vazifalari
1. Ishtirokchilar soni bo'yicha
Suhbatdagi ishtirokchilar soniga (bir yoki undan ko'p) qarab, nutq monolog va dialogiy bo'lishi mumkin. Suhbat "boshlang'ich - asosiy qism - oxir" sxemasiga asosan quriladi. Ishtirokchilarning nusxalari o'zaro bog'liq bo'lib, bir-biridan chiqishadi. Bunday nutq o'z-o'zidan paydo bo'ladi, chunki suhbatdoshning reaktsiyasi aniq ma'lum emas. Monologdan keladigan asosiy farq. Dialog kundalik muloqot, biznes suhbati va boshqalar uchun xizmat qilishi mumkin.
Monolog ham o'z-o'zidan bo'lishi mumkin va ehtimol hatto tayyorlangan bo'lishi mumkin. Jamoatga yuborilgan monolog izchil, tuzilgan bo'lishi kerak. Buning uchun yuqorida keltirilgan ma'noni ta'kidlaydigan va tinglovchining e'tiborini tortadigan (intonatsiya, imo-ishoralar, pauzalar) qo'shimcha tilni qo'llamaslik kerak. Nutqning turlari (monologik) uning maqsadiga qarab farqlanadi: rag'batlantiruvchi, ma'lumot beruvchi yoki ishonchli.
2. yo'nalish bo'yicha
Nutq turlari ichki va tashqi jihatdan ajralib turadi. Tashqi qismda allaqachon yuqorida aytib o'tilgan turlarni (suhbat va monolog, jumladan, yozma) o'z ichiga oladi. Ichki nutq - bu faoliyat uchun tayyorgarlik, u qisman va tashqaridagi dialogiy nutqqa o'xshash, vaziyatga tayyor emas. Uning o'ziga xos tomoni shundaki, suhbatdosh tomonidan noto'g'ri tushunishning imkoni yo'q va bu so'zlarni mustahkamlash uchun qo'shimcha vositalardan foydalanishning hojati yo'q.
Shuningdek, oraliq nuqtai nazar - egozentrik nutq, ya'ni u etarlicha rivojlangan, o'ziga qaratilgan va boshqalarning reaktsiyasi uchun hisoblanmaydi. Agar vaziyatni diqqat bilan ko'rib chiqishni talab qilsa, u ko'pincha bolalar va hatto katta yoshdagilarda kuzatilishi mumkin.
3. Shaklga muvofiq
Bu og'zaki va yozma. Agar oratorik nutq haqida gapiradigan bo'lsak, biz, albatta, og'zaki shaklga qiziqishdamiz.
Ochiq nutqning xususiyatlari va turlari
Nutq tinglovchilarga ta'sir qilish uchun mo'ljallangan monolog shaklidagi tashqi nutqdir. Nutqning maqsadiga erishish uchun ishonchli axborot manbalariga asoslangan holda yaxshi tayyorlanish kerak; Barkamol qilib yaratilgan, mantiqqa emas, balki tinglovchilarning his-tuyg'ulariga ham e'tibor qaratadigan jiddiy dalillar mavjud. Nutqning mazmuni vaziyat bilan bog'liq bo'lishi kerak. Yuqorida aytib o'tilgan tilga xos bo'lmagan vositalar alohida ahamiyatga ega: bu nutqlarda pauzalardan to'g'ri foydalanish, muhim qismlarni intonal tarzda taqsimlash, og'zaki bo'lmagan signallar: imo-ishora, duruş.
Nutqda nutq turlari uning funktsiyalari, nutqning maqsadlari bilan bog'liq. Shunday qilib, ommaviy axborot vositalari:
|
| |
Rasm. Xayol turlari - Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi lotin tilida «regserIo»

|
Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi lotin tilida «regserIo»
|
bet | 5/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 71,61 Kb. | | #102049 |
Bog'liq Oppoxonov Rasulxon Mavzu Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari I-fayllar.org9.1. Rasm. Xayol turlari.
Xayol jarayonlari - Xayol jarayonlari insonning tajribasi va bilim doirasi, shuningdek o’tmish tajribalari bilan belgilanadi.
Agglyutinatsiya – «elimlash» degan ma’noni bildirib, unda turli qismlarni bitta qilib yangi obraz yaratiladi. Masalan: yalmog’iz kampir, suv parisi, kentavr, ssfinks obrazlari va boshqalar.
Giperbolizatsiya – obrazlarni kattalashtirish yoki kichiklashtirish shuningdek, alohida qismlarni o’zgartirishdir. Masalan: Gulliver, liliput, Alpomish, Rustam pahlavon obrazlari kabilar.
Tizimlashtirish – o’xshatish orqali ayrim tasavvurlarni ular orasidagi farqlarni silliqlash; tipiklashtirish-bir xil obrazlarni qaytarilishi bo’lib, har bir davr uchun tipik bo’lgan obrazlarni yaratish Masalan: A.Kahhor hikoyalari («O’g’ri», «Bemor») A.Qodiriy («O’tgan kunlar») romani kabilar.
Aksentlashtirish (urg’u berish) – ayrim belgilarni ta’kidlash orqali obrazlar yaratish Masalan: o’rtoqlik hazillari. Aksentlashtirish badiiy adabiyotlarda juda ko’p qo’llaniladi.
Yuqoridagi xayol jarayonlari orqali yaratiladigan obrazlar analiz va sintez jarayonida ro’y beradi. Chunki har bir narsani yoki hodisani avval analiz (tahlil) qilib ko’riladi, keyin ularni sintez (birlashtirish) qilish orqali yangi obrazlar hosil qilinadi.
Xayol jarayonida xayol tasavvurlarining xotira tasavvuridan farqi muhim ahamiyatga ega.
Ø Xayol tasavvurlari ongda paydo bo’ladi va barqaror bo’ladi.
Ø Xotira tasavvuridagi narsa doimo tanish narsadek his qilinadi. Xayol tasavvurlari esa yangilikni his qilish tuyg’ularini beradi.
Ø Xayol tasavvurlari insonning qiziqish va ideallari bilan bog’liq bo’lgani sababli yangilikni his qilish tuyg’ulari oqibatida vujudga keladi.
Xulosa
Inson tirik mavjudotlar orasida ongliligi, nutq zaboni borligi bilan ajralib turadi. Nutq, til va tafakkur o„zaro aloqada ekan, insonlarni ma‟naviy olamini uning so„zi va nutqi orqali aniq bilib olishimiz mumkin. Chin inson doimo komillikka intilib boradi. Komilikning asosiy belgilaridan biri madaniy nutqdir. Shuning uchun ham qadimdan butun mashriqu mag„ribda yoshlar nutqini rivojlantirishga, madaniy nutqni shakllantirishga alohida ahamiyat berganlar.
Adabiyotlar ro`yxati
1. Nurmonov A., Iskandarova Sh. Tilshunoslik nazariyasi. Toshkent, 2008. 2. Mo`minov S., Nurmonova D., Karimova O. Nutq madaniyati, Toshkent, 2005. 3. Nutq madaniyatiga oid masalalar. Fan, 1973. 4. Begmatov. O`zbek tilining nutq madaniyati. 5. Siddiq M. Muloqot me`zoni. Toshkent, 2004.
http://fayllar.org
|
| |
Agar iqtisodiyotda korxona, firma, uy xo‘jaligi, alohida olingan bozorlar muammosi tadqiq qilinsa, bunday tahlil

|
Agar iqtisodiyotda korxona, firma, uy xo‘jaligi, alohida olingan bozorlar muammosi tadqiq qilinsa, bunday tahlil
|
bet | 1/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #251566 |
Bog'liq “IQTISODIYOT NAZARIYASI” FANIDAN TEST SAVOLLARI — копия (2)
“IQTISODIYOT NAZARIYASI” FANIDAN TEST SAVOLLARI
Agar iqtisodiyotda korxona, firma, uy xo‘jaligi, alohida olingan bozorlar muammosi tadqiq qilinsa, bunday tahlil:
Iqtisodiyot nazariyasining qaysi oqimida savdo-sotiq va asosan tashqi savdo barcha boyliklarning manbai deb hisoblanadi?
Hozirgi zamon iqtisodiyot nazariyasining qaysi oqimida iqtisodiy o‘sishni ta’minlashning va tartibga solishning asosiy vositasi pul deb hisoblanadi?
Iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti nimadan iborat?
Quyidagilardan qaysi biri umumiy iqtisodiy qonunlar jumlasiga kiradi?
Iqtisodiy jarayonlarini ilmiy bilishning qaysi usuli dalillardan asosiy qonun-qoidalar ishlab chiqishni yoki amaliyotdan nazariya tomon borishni bildiradi?
Quyidagilardan qaysi biri iqtisodiy resurslar tarkibini to‘liq aks ettiradi?
Iqtisodiy resurslarning barcha turi uchun umumiy bo‘lgan xususiyat nimadan iborat?
Iqtisodiyot nazariyasi fanlarning qanday guruhiga kiradi?
Iqtisodiy qonunlar qanday xarakterga ega?
“Iqtisodiyot nazariyasi” fanining bosh muammosi – bu:
“Iqtisodiyot nazariyasi” fanining qaysi usuli miqdoriy o‘lchamlarni tahlil qilishga asoslanadi?
“Iqtisodiyot nazariyasi” fanining qaysi usullari aniq iqtisodiy hodisa va jarayonlar hamda ulardagi o‘zgarishlarni alohida ajratib, ayni vaqtda o‘zaro bir – biriga ta’sirida o‘rganadi?
Iqtisodiyotning doimiy va bosh masalasini aniqlang:
Insonlarning iqtisodiy ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimlash, iste’molchilarga etkazib berish va iste’mol qilishga qaratilgan, bir – biriga bog‘liqlikda amalga oshiriladigan faoliyat qanday nomlanadi?
Ishlab chiqarishning yangidan boshlanib va qaytadan to‘xtovsiz takrorlanib turishi nimani anglatadi?
|
| |
Guruh talabasi Mahamadjonova Shaxrizoda

|
Guruh talabasi Mahamadjonova Shaxrizoda
|
bet | 1/4 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,14 Mb. | | #146725 |
Bog'liq KOLBASA MAHSULOTLARI Kolbasa mahsulotlarini ishlab chiqarish texnologiyasi REJA: - 1. Go‘sht maxsulotlarini qayta ishlash korxonalari tarkibi va turlari.
- 2. Mushak, birlashtiruvchi, yog‘ va suyak to‘qimalari.
- 3.Go‘sht kategoriyalari. Go‘shtning sifat ko‘rsatkichlari.
- 4. Kolbasa maxsulotlari assortimenti.
- 5. Pishirilgan, yarim dudlanagan va xom dudlangan kolbasalar ishlab chiqarishning prinsipial sxemsi. Tayyor maxsulotlarga talablar.
Mol go’shti barcha insonlar uchun qimmatli va lazzatli oziq-ovqat sifatida iste’mol qilinadi va barcha turdagi mahsulotlar ichida salmoqli o’rin tutadi. Mol go’shtining to’yimliligi birinchi galda uning tarkibidagi oqsil va yog’ moddalarning kaloriyasi bilan belgilanadi. - Mol go’shti barcha insonlar uchun qimmatli va lazzatli oziq-ovqat sifatida iste’mol qilinadi va barcha turdagi mahsulotlar ichida salmoqli o’rin tutadi. Mol go’shtining to’yimliligi birinchi galda uning tarkibidagi oqsil va yog’ moddalarning kaloriyasi bilan belgilanadi.
- Mol organizmida semizligiga ko’ra nimtasining og’irligi tirik vaznini o’rtacha 51-53 foizini tashkil qilsa, undagi yog’ 2-14 foiz, suyaklar esa 18-30 foiz atrofida bo’lishi aniqlangan.
- Go’shtning kaloryasi uning sifatiga, molning semiz-oriqligiga, boqish usuliga, oziqlantirishga, yoshiga, jinsiga, fiziologik holatiga va h.k.larga bog’liq bo’lgani holda 1 kilogrammda taxminan 1200-2800 kilokaloriya va undan ko’proq bo’lishi tajribalarda sinab ko’rilgan.
Eng yuqori sifatli go’sht birinchi galda barcha yuqori naslli go’shtdor zotlar (qozoqi oqbosh, santa-gertruda, aberdyan-angus, gereford, qalmoqi, sharole va h.k.)dan etishtiriladi. Chunki, bu zotdagi mollar faqatgina go’sht etishtirishga moslaptirilgan bo’ladi. Mol tanasidagi go’sht miqdorini va uning sifatini hayvonning tiriklik vaqtida ham taxminan chamalash yo’li bilan aniqlash mumkin. Bu usulda mollarning oriq-semizligi, son qismlarining to’la go’shtdorligi, elka yo’nalishi esa tekis yoki notekisligi, shuningdek, tanasining umumiy ko’rinishi (ekster’eri)ga qarab belgilanadi.
|
| |
Kotibiyatning vazifalari

Tarkibiy tuzilmalar
KOTIBIYAT
Bosh dirеktor yordamchisi vazifasini vaqtincha bajaruvchi
|
Madraximov
Ilxom Kamilovich
|
Tel: (0 371) 120-03-50
secretary@uzbekinvest.uz
|
KOTIBIYATNING VAZIFALARI
1. Yuqori tashkilotlar va idoralar hamda Kompaniyaning tarkibiy va hududiy tuzilmalari o’rtasida hujjatlar bilan ta'minlanishi bo’yicha ishlarni tashkil qilish, boshqarish, muvofiqlashtirish, nazorat qilish va amalga oshirish.
2. Bosh dirеktor qabulxonasi, Bosh dirеktor o’rinbosari qabulxonasi, Kompaniyaning Nazorat guruhi va arxivi ishini tashkil qilish.
3. Bosh dirеktorning ko’rsatmalari va topshiriqlarining ijrosini tashkil qilish va amalga oshirish.
4. Bosh dirеktorga nomiga kеluvchi hujjatlar, korrеspondеntsiya va boshqaruvchi organlardan kеluvchi topshiriqlarni ko’rib chiqish va ma'lumot bеrish uchun tayyorlash.
5. Bosh dirеktor imzosi ositada tayyorlangan xatlar va boshqa hujjatlarning sifatini nazorat qilish.
6. Bosh kompaniya, hududiy filiallar va ixtisoslashgan sho’'ba korxonalardagi ijro intizomi holatini monitoringini o’tkazish.
|
Ijtimoiy-siyosiy - Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi lotin tilida «regserIo»

|
Oppoxonov Rasulxon Mavzu: Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari Idrok tushunchasi lotin tilida «regserIo»
|
bet | 3/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 71,61 Kb. | | #102049 |
Bog'liq Oppoxonov Rasulxon Mavzu Idrok, tafakkur, nutq, hayol turlari I-fayllar.org1. Ijtimoiy-siyosiy
Bu tashviqot nutqi, parlamentdagi nutqlar, mitinglarda. Ularning ikkalasi ham loyiha, ham tushunarli bo'lishi mumkin, ular haqiqatga tayanadi va, odatda, noaniq. Ularda iqtisodiy va siyosiy so'zlar mavjud. Agar biz mitingda nutq so'zlayotgan bo'lsak, unda u hissiy rangga bo'yaladi, gaplashadi.
2. Akademik
Ular konferentsiyada ma'ruzalar, ma'ruzalar va nutqlardir. Odatda ular ilmiy jihatdan ishlab chiqilgan, lekin ko'proq ta'sirga erishish uchun hissiy rangli so'zlar ham paydo bo'lishi mumkin. Hisobotlar va ma'ruzalar yaxshi tuzilgan bo'lishi kerak va ma'ruzalar mavzuga rioya qilishlari va e'tibor qaratishlari kerak.
3. Sud
Bu ayblov va mudofaa nutqi. Ular tergov ma'lumotlari, guvohlarning ko'rsatmalari bo'lishi kerak va ularning maqsadi ayblanuvchining aybini isbotlashdir (emas).
4. Ijtimoiy va ma`naviy
Ular tantanali, tabrik va marosim nutqlari bo'lib, unda "bayramni targ'ib qiluvchi" ning ijobiy sifati tasvirlangan.
5. Ma'naviy
Bu ruhiy yig'ilishlarda va'z va nutqlardir.
Bu nutqdagi nutqning asosiy turlari. Garchand har bir ma'ruzachi rassomlik va / yoki maxsus tayyorgarlik sovg'asiga ega bo'lmasa ham, bo'lmasa ham ishlash muvaffaqiyatli bo'lishi uchun nutqning qaysi talablariga mos kelishini bilib olish va uni tomoshabinning sababi va tarkibi asosida qurish kerak.
Xayol turlari tasniflanishining bir necha xillari mavjud, ularning har biri asosida xayolning ahamiyatga molik belgilari: faollik, inson maqsadlari bilan aloqasi, yangi obrazlar yaratish mustaqilligiga egadir. Faollik belgisi bo‘yicha xayol faol va sust xayolga bo‘linadi.
Faol xayol doimo ijodiy va shaxsiy masalani hal etishga qaratilgan, aniq amaliy faoliyatni bajarish bilan bog‘liq. Faol xayol kelajakka qaratilgan bo‘lib, vaqtdan ma’lum daraja sifatida foydalanadi. U masala tomonidan uyg‘otiladi va yo‘naltiriladi, irodaviy sharoitlar bilan aniqlanadi va iroda nazoratiga bo‘ysunadi. Faol xayol o‘zida artistlik, ijodkorlik, tanqidiy, yaratuvchilik va antitsipiruyuщee xayol turlarini mujassamlashtiradi.
Obrazlarning mustaqilligi va haqiqiyligiga bog‘liq ravishda xayol yaratuvchi va ijodkor bo‘ladi.
|
| |
Innovation - Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining...

|
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
bet | 10/33 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #228369 |
Bog'liq 4-k Ona tili va o`qish sav.Majmua 2023 (2)Innovation tushunchasi birinchi bo‘lib XIX asrning ilmiy tadqiqotlarida paydo bo‘ldi. “Innovatsiya” tushunchasi o‘zining yangi hayotini “innovatsion kombinatsiyalar”ni tahlil qilish, iqtisodiy tizimlarning rivojlanishidagi o‘zgarishlar natijasida XX asrning boshida avstriyalik va amerikalik iqtisodchi Y. Shumpeterning ilmiy ishlarida boshlagan. Shumpeter 1900-yillarda iqtisodda ushbu terminni ilmiy qo‘llashga kiritgan dastlabki olimlardan edi.
Innovatsiyaga har qanday turdagi yangilik sifatida emas, balki mavjud tizimning samaradorligini jiddiy ravishda oshiradigan omil sifatida qarashimiz lozim. Keng tarqalgan yanglish fikrlashlarga qaramasdan innovatsiyalar kashfiyotlardan farq qiladi
Ilm-fan – bu ma’lum mablag‘larni bilimlar va g‘oyalarga aylantirish. Innovatsiyalar – bu bilimlar va g‘oyalarni mablag‘larga aylantirishdir. Ixtiro – bu yangi konsepsiyani yaratish demak. Innovatsiya – bu ixtironing amaliy ahamiyatini ajratib ko‘rsatish va uni muvaffaqiyatli sotiladigan mahsulotga aylantirish. Innovatsiya – muayyan tizimning ichki tuzilishini oʻzgartirishga qaratilgan faoliyat.
Innovatsiya – bu bozor talabidan kelib chiqqan holda jarayonlar va mahsulotlarning sifatli o‘sish samaradorligini ta’minlash uchun joriy etilgan yangilikdir. Inson intellektual faoliyati, uning fantaziyasi, ijodiy jarayoni, kashfiyotlari, ixtirolari va ratsionalizatorligining yakuniy natijasi hisoblanadi.
A.I.Prigojinning fikriga koʻra, innovatsiya maqsadga muvofiq ravishda muayyan ijtimoiy birlik – tashkilot, aholi, jamiyat, guruhga nisbatan munosabatga yangicha yondashish, bu munosabatni bir qadar turgʻun elementlar bilan boytib borish tushunilishi lozim. Bu oʻrinda anglanadiki, muallifning qarashlari bevosita ijtimoiy munosabatlar, ularga nisbatan innovatsion yondashish mohiyatini ifodalaydi. Shundan kelib chiqqan holda har bir shaxs fuqaro, mutaxassis, rahbar, xodim, qolaversa, turli ijtimoiy munosabatlar jarayonining ishtirokchisi sifatida oʻziga xos innovator faoliyatni tashkil etadi.
Amerikalik psixolog E.Rodjers oʻz tadqiqotlarida innovatsion xarakterga ega ijtimoiy munosabatlarning ijtimoiy-psixologik jihatlari, ijtimoiy munosabatlarga yangilik kiritish, bu jarayonda ishtirok etuvchi shaxslarning toifalari, ularning yangilikka boʻlgan munosabatlari, yangilikni qabul qilish, mohiyatini anglashga boʻlgan tayyorlik darajasi hamda muayyan shaxslar toifalari oʻrtasidagi innovatsion xarakterga ega ijtimoiy munosabatlarning tasnifi masalalarini oʻrgangan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini innovatsion yondashuv asosida tashkil qilish” kursining mazmun-mohiyati, maqsad va vazifalari
|
Fan va texnika asosidagi sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi sifat jihatdan yangi materiallarni ishlab chiqarish va yangi zamonaviy texnologik jarayonlarni yaratilishiga qat’iy bog’langandir

|
Fan va texnika asosidagi sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi sifat jihatdan yangi materiallarni ishlab chiqarish va yangi zamonaviy texnologik jarayonlarni yaratilishiga qat’iy bog’langandir
|
bet | 1/12 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 37,32 Kb. | | #243739 |
Bog'liq lazerlar
KIRISH
Fan va texnika asosidagi sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi sifat jihatdan yangi materiallarni ishlab chiqarish va yangi zamonaviy texnologik jarayonlarni yaratilishiga qat’iy bog’langandir. Hozirgi zamon rivojlangan texnologiyalar bilan birgalikda teng yurishlik uchun ishlab chiqarish tizimlarini yangilash yoki modernizatsiya qilish lozim bo’ladi. Ishlab chiqarish tizimlarini modernizatsiya qilish natijasida birinchi navbatda ishlab chiqarilayotgan maxsulotni tez, sifatli, jahon bozori talablariga to’la qonli javob bera oladigan va albatta ishlab chiqarishning asosiy ko’rsatkichlaridan, ishlab chiqarishda xavfsizlikni ta’minlash, bajariladigan ishda vaqt sarfini kamaytirish, tan narxni pasaytirishga xizmat qiladi.
Tez rivojlanayotgan texnologik jarayonlarning asosiylaridan biri bu lazer texnologiyasidir. Bu texnologiya yangi texnik qurilma-lazer paydo bo’lgandan keyin rivojlandi. Lazer so’zi quyidagi ifodalardan “light amplification by stimulated of radiation” olingan. Bu so’zning ma’nosi– majburiy kvant nurlanishi natijasida yorug’likning kuchayishini bildiradi.
O’tgan davr ichida lazerlar fan va texnikaning murakkab masalalarini yechish asbobiga aylandi. Lazer yordamida ishlab chiqarishning o’ta murakkab texnologiyalari, fanning nozik tadqiqotlari, inson sog’lig’ini saqlash davolash, harbiy qurollar, aloqa tizimlari va boshqa sohalardagi muammolarni hal qilish imkoniyatlari vujudga keldi. Bularning barchasiga lazer nurining o’ta ingichka to’plamida yadro portlashi energiyasidek katta energiyani mujassamlashtirish mumkinligidir. Shu tufayli lazerlarni o’rganishga va hayotda qo’llashga bo’lgan qiziqish hech ham susaymaydi.
Mamlakatimizda ham bu sohaning tadqiqot ishlariga alohida e’tibor berilib, O’zFA Issiqlik fizikasi bo’limi “Lazerlar fizikasi” instituti, Elektronika, Yadro fizikasi institutlarida, O’zMU, TATU, TDTU larida ilmiy tadqiqotlar olib boriladi va mutaxassislar tayyorlanadi.
Lazerli kesish, svarka qilish va legirlash ishlari ishlatilayotgan materialni tejab qolmasdan, shu bilan birga, qayta ishlanayotgan materialni yangi xossalarini olish va o’rganish imkoniyatlarini oshiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Fan va texnika asosidagi sanoat ishlab chiqarishning rivojlanishi sifat jihatdan yangi materiallarni ishlab chiqarish va yangi zamonaviy texnologik jarayonlarni yaratilishiga qat’iy bog’langandir
|
Interfaol ta’lim samaradorligini ta’minlovchi asosiy omillar

|
Interfaol ta’lim samaradorligini ta’minlovchi asosiy omillar
|
bet | 27/33 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #228369 |
Bog'liq 4-k Ona tili va o`qish sav.Majmua 2023 (2)Interfaol ta’lim samaradorligini ta’minlovchi asosiy omillar.
O‘quv jarayonining interfaol ta’lim texnologiyalariga asoslanishi bir qarashda nihoyatda oddiy, sodda, hatto “bolalar oʻyini” kabi taassurot uygʻotadi. Biroq bunda oʻqituvchining ma’lum darajada quyidagi omillarga ega boʻlishi talab qilinadi:
Asosiy omillar
Ish tajribasi --- Metodik malaka
Tayanch pedagogik-psixologik bilimlar --- Tashkilotchilik qobiliyati
Didaktik vositalar (axborot, tarqatma materiallar, dars jihozlari)ga ega boʻlish --- Talaba va talabalar guruhi oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarning ishonch va hurmatga asoslanishi
Talaba va talabalar guruhining oʻzaro hamkorlikka erisha olishi --- Ta’lim jarayonida demokratik gʻoyalarning ustuvor oʻrin tutishi
Axborotlarni taqdim etishda xilma-xil metod, vositalarning samarali, oʻrinli, maqsadga muvofiq va oʻzaro moslikda qoʻllashga erishish.
Shu bilan birga interfaol ta’lim texnologiyalarini qoʻllash samaradorligi quyidagi ikkilamchi omillarga ham bogʻliq bo‘ladi.
Ikkilamchi omillar:
O‘quvchilarning darsga psixologik tayyorliklari--o‘quvchilarning oʻzlashtirish darajasi
O‘quvchilarning muayyan darajada hayotiy tajribalarga egaliklari--- O‘quvchilarning tengdoshlari va oʻqituvchi bilan hamkorlik qilishga moyilliklari
O‘quvchilarning oʻqituvchi tomonidan qoʻyiladigan talablarga boʻysunish xohishiga egaliklari --- O‘quvchilarning darsga nisbatan mas’uliyatli yondashishlari, burchni anglay olishlari.
Odatda interfaol ta’limga asoslangan ta’limiy harakatlar quyidagi shakllarda tashkil etiladi:
- individual;
- juftlik;
- guruh;
- jamoa bilan ishlash
Interfaol ta’limni qoʻllash jarayonida talabalar quyidagi imkoniyatlarga ega boʻladi:
- guruh yoki jamoa bilan hamkorlikda ishlash;
- tengdoshlari orasida o‘z g’oyalarini erkin bayon qilish,
- bilimlarini hech qanday ruhiy to‘siqlarsiz namoyish etish;
- muammoni hal qilishga ijodiy yondashish;
- guruh yoki jamoadoshlari bilan ruhiy yaqinlikka erishish;
- o‘z ichki imkoniyat va qobiliyatlarini to‘liq namoyon qila olish;
- fikrlash, fikrlarni umumlashtirish, eng muhimlarini saralash;
- o‘z faoliyatini nazorat qilish va mustaqil baholash;
- o‘z imkoniyatlari va kuchiga ishonch hosil qilish;
- turli vaziyatlarda harakatlanish va murakkab vaziyatlardan chiqa olish ko‘nikmalarini o‘zlashtirish
|
| |
PIRLS xalqaro tadqiqotiining o‘ziga xos xususiyatlari

|
PIRLS xalqaro tadqiqotiining o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 31/33 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #228369 |
Bog'liq 4-k Ona tili va o`qish sav.Majmua 2023 (2)PIRLS xalqaro tadqiqotiining o‘ziga xos xususiyatlari
PIRLS dasturi 2001-yilda Ta’lim sohasidagi yutuqlarni baholash xalqaro assotsiatsiyasi (IEA–International Association for the Evaluation of Educational Achievement) tomonidan tashkil etilgan. Xalqaro tadqiqotni tashkil etish uchun barcha mas’uliyat Chestnut Hill (Massachusets, AQSh) Boston kollejiga yuklatilgan. Shuningdek, tadqiqot uchun topshiriqlarni tayyorlash Germaniya (Gamburg) ma’lumotlar markazida amalga oshiriladi.
Xalqaro baholash dasturi PIRLS (Progress In International Reading And Literacy Study) dunyoning turli mamlakatlari milliy ta’lim tizimida o‘qish savodxonligi bo‘yicha amalga oshirilayotgan ishlar va natijalarni qiyoslashga yo‘naltirilgan.Tadqiqotlar 2001, 2006, 2011, 2016-yillarda o‘tkazilgan bo‘lib, 2021-yil tadqiqotning beshinchi davriyligi hisoblanadi. Shuni ta’kidlash joizki, 2021-yilda o‘tkazilgan tadqiqotlar 2001-yildan boshlab uzluksiz qatnashib kelayotgan davlatlarning 20 yil davomida erishgan yutuqlarini baholash imkonini beradi. Har besh yilda o‘tkaziladigan PIRLS dasturi 4-sinf o‘quvchilarining o‘qish savodxonligini xalqaro darajada baholaydi. Mazkur dastur IEA tashkilotining 4-sinf o‘quvchilarini matematika va tabiiy fanlardan savodxonligini baholaydigan TIMSS dasturini to‘ldirishga yo‘naltirilgan bo‘lib, Boston kollejidagi TIMSS va PIRLS xalqaro o‘quv markazi IEA tashkilotining Gamburg va Amsterdam shaharlaridagi idoralari bilan yaqindan hamkorlikda boshqariladi.
2016-yildan boshlab qo‘shimcha tanlov asosida ePIRLS tizimi joriy
qilingan bo‘lib, u o‘quvchilarning onlayn o‘qish savodxonligini baho lashga mo‘ljallangan. Internet o‘quvchilar uchun ma’lumotlar olishning boshlang‘ich yo‘li hamda maktab fanlari doirasida izlanishlar olib bo rish uchun markaziy manba hisoblanadi.
yilda o‘tkazilgan PIRLS tadqiqotlarida dasturning birinchi marta raqamli formatga (digital PIRLS, lekin shu bilan birga an’anaviy qog‘oz format bo‘ladi) o‘tishi hamda ePIRLS, 2016-yilda boshlangan internet muhitida boshqariladigan onlayn o‘qishni kompyuterda baholash ko‘zda tutildi.PIRLS dasturida qatnashuvchi mamlakatlar soni yildan yilga ko‘payib bormoqda. Masalan, dasturda 2001-yilda 35 ta mamlakat qatnashgan bo‘lsa, 2006-yilda 40 ta, 2011-yilda 45 ta, 2016-yilda 50 ta mamlakat va navbatdagi 2021-yilda o‘tkaziladigan tadqiqotda 60 ta mamlakatning ishtirok etdi. 2016-yilda tadqiqotga Rossiya Federatsiyasining 42 ta hududidan 206 ta umumiy o‘rta ta’lim maktabi va 4577 ta boshlang‘ich sinf o‘quvchilari jalb etilgan bo‘lib, tadqiqot natijalariga ko‘ra Rossiya Federatsiyasi dunyo bo‘yicha birinchi o‘rinni egallagan.
O‘qish savodxonligi o‘quvchilarning ilmiy va shaxsiy muvaffaqiyatini o‘sishi uchun asos bo‘lib xizmat qiladi, shuningdek, PIRLS ta’lim sohasida olib borilayotgan siyosatning muvaffaqiyatga ta’sirini baholash uchun qimmatli vosita hisoblanadi.
|
| |
Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion pedagogik faoliyati

|
Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion pedagogik faoliyati
|
bet | 16/33 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #228369 |
Bog'liq 4-k Ona tili va o`qish sav.Majmua 2023 (2)Boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion pedagogik faoliyati.
Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion faoliyatiga xos xususiyatlari quyidagilardan iborat:
-yangi tasavvurlar va g‘oyalarni yaratish va ishlab chiqarish qobiliyati, eng muhimi–ularni amaliy shaklda loyihalashtirish va modellashtirish;
-shaxsning bag‘rikenglik, moslashuvchanlik va xilma-xil fikrlashga asoslangan g‘oyalardan farqli ravishda yangiliklarga ochiqligi;
- madaniy va estetik rivojlanganligi va ilmliligi;
-o‘z faoliyatini takomillashtirishga tayyorlik, ushbu tayyorlikni ta’minlaydiganichki vositalar va usullar mavjudligi;
-pedagoglarning o‘quv jarayoniga innovatsiyalar kiritilganda yuzaga keladigan psixologik to‘siqlarni yengib o‘tish qobiliyati;
-rivojlangan innovatsiyaning (an’anaviy, innovatsion ehtiyojlar bilan taqqoslaganda innovatsion faoliyatning ahamiyati, innovatsion xatti-harakatlar motivatsiyasi).
O‘qituvchining innovatsion xulq-atvorining muvaffaqiyati ko‘p jihatdan madaniyatning ma’lum darajada rivojlanishiga, ijtimoiy va pedagogik muhit bilan o‘zaro munosabatda bo‘lish qobiliyatiga bog‘liq. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion madaniyatini shakllantirish jarayoni bir necha bosqichlardan iborat bo‘lib, ijodiy xulq-atvor namunalariga taqlid qilib, innovatsion faoliyatni ustalik bilan amalga oshiradi. Bunday taqlid qobiliyatining mavjudligi pedagogik faoliyatga kirishni osonlashtiradi, uning rivojlanish darajasini oshiradi, samaradorlikni va o‘ziga xoslikni belgilaydi. Shunday qilib, bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchisining innovatsion faoliyati nafaqat kasbiy kompetentlikning axborot tarkibiy qismini kengaytirishga, balki o‘qituvchining ta’lim pozitsiyasini o‘zgartirishga, balki o‘zini rivojlantirishni rag‘batlantirishga ham qaratilgan bo‘lib, bu innovatsion madaniyatni shakllantirishda juda muhim sanaladi.
Xulosa qilib aytadigan boʻlsak, pedagoglarning ta’limda innovatsion pedagogik texnologiyalardan foydalanish ta'limni sifatini koʻtarsa, innovatsion texnologiyalar ta'lim taraqqiyotini harakatga keltiruvchi kuchdir. Har bir jamiyatning kelajagi uning ajralmas qismi va hayotiy zarurati boʻlgan ta'lim tizimining qay darajada rivojlanganligi bilan belgilanadi. Bugungi kunda mustaqil taraqqiyot yoʻlidan borayotgan mamlakatimizning uzluksiz ta'lim tizimini isloh qilish va takomillashtirish, yangi sifat bosqichiga koʻtarish, unga ilgʻor pedagogik va axborot texnologiyalarini joriy qilish hamda ta'lim samaradorligini oshirish davlat siyosati darajasiga koʻtarildi.
|
| |
Mavzu: Hayot faoliyat xavfsizligini ta`minlash asoslari. Hayot faoliyat xavfsizligi

|
Mavzu: Hayot faoliyat xavfsizligini ta`minlash asoslari. Hayot faoliyat xavfsizligi
|
bet | 1/6 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 1,06 Mb. | | #107711 |
Bog'liq 1-Ma\'ruza
MAVZU:
Hayot faoliyat xavfsizligini ta`minlash asoslari.
Hayot faoliyat xavfsizligi
Reja:
2.Hayot faoliyat xavfsizligi fanining maqsadi va vazifalari.
3.HFX nazariyasining asosiy tushuncha va ta’riflari.
1.Kirish
Hayot faoliyati – bu insonning kunlik faoliyati, dam olishi va yashash tarzidir.
Inson hayoti jarayonida uni o`rab turgan borliq muhiti bilan uzluksiz aloqada buladi va shu bilan birga har doim uni o`rab turgan muhitga bog’liq bo`lib kelgan va shunday qolaveradi.
Ҳозирги фан-техника, замонавий ишлаб чиқариш технологиялар ривожланган даврда хавфсиз ҳаётни таъминлаш масалалари энг долзарб муаммолардан ҳисобланади. Чунки ишлаб чиқариш жараёнлари мисли кўрилмаган юксак тараққий этган технологиялар билан таъминланиши, инсонларнинг табиий заҳираларга ва атроф муҳитга пала-партишлик муносабатлари, давлатлар ўртасида инсоният ҳаётига хавф-хатар солувчи қуролларнинг қўлланилиши, инсоният томонидан қўлланилаётган турли-туман зарарли ҳамда заҳарли моддалар ва воситалар турли хилдаги хавфларни юзага келтириб, улар инсонларнинг ҳаётий фаолиятига, соғлиғига, атроф муҳит тозалигига, иқтисодиётнинг барқарор ривожланишига таҳдид солади. Жумладан, қишлоқ хўжалигида ҳозирги кунда қўлланилаётан 70 дан ортиқ заҳарли кимёвий воситаларни, кимё, нефт ва газни қайта ишлаш ва бошқа қатор ишлаб чиқариш тармоқларида ишлатилаётган ҳамда олинаётган маҳсулотларни айтиш мумкин.
Шу нуқтайи назардан мамлакатимизнинг энг муҳим ва кечиктириб бўлмайдиган вазифалари қаторидан аҳолининг хавфсизлигини таъминлаш масалалари ўрин олган.
Dunyoning evolyutsion jarayonida bu sistemani tashkil etuvchilar uzluksiz o`zgarib bordi. Inson mukammallashdi, er sharining aholisi va uning oqimi o`sdi, jamiyatning ijtimoiy asosi o`zgardi. Atrof-muhit o`zgardi: inson o`zlashtirgan yer yuzi va er osti hududi kattalashdi; tabiiy tabiat muhiti insoniyat jamiyatining o`sib borayotgan ta`sirini boshdan kechirmoqda, inson tomonidan sun`iy yaratilgan maishiy, shahar va ishlab chiqarish muhiti paydo buldi. Tabiiy muhit o`zi etarli bo`lib, inson ishtirokisiz mustaqil mavjud bula oladi va rivojlana oladi. Inson tomonidan yaratilgan boshqa barcha borliq muhiti mustaqil rivojlana olmaydi va ular paydo bulganidan so`ng eskirishga va emirilishga mahkum.
Atrof-muhit – insonni o`rab turgan muhit bo`lib, insonning hayot faoliyatiga, uning sog’ligi va nasliga to`g’ridan to`g’ri, birdan urinma yoki masofadan ta`sir etishga qobiliyatli omillarning (jismoniy, ximiyaviy, biologik, informatsion, ijtimoiy) shartli yig’indisidir.
Inson va atrof-muhit uzluksiz o`zaro ta`sirda bo`lib, doimiy harakatdagi «Inson – atrof muhit» sistemasini tashkil etadi.
|
| |
Xalqaro yuk tashishni rasmiylashtirish tartibi

|
Xalqaro yuk tashishni rasmiylashtirish tartibi
|
bet | 3/3 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #255956 |
Bog'liq 1-Mavzu MTTXalqaro yuk tashishni rasmiylashtirish tartibi- Eksport qiluvchi tashkilot import qiluvchi kompaniyaga tovar jo‘natishga tayyorligi haqida xabar beradi. Distribyutor eksport qiluvchi tashkilotga tovarlarni jo'natish qoidalari va hujjatlarning maqsadini taqdim etadi. Eksport qiluvchi kompaniya xalqaro logistika kompaniyasi bilan yuk tashish shartnomasini tuzadi. Ushbu bosqichda hisob-faktura imzolanadi. Eksport kompaniyasi mahsulotlar uchun qo'shimcha hujjatlar va CMR (Xalqaro yuk xati) hisob-fakturasini taqdim etadi. Ushbu schyot-fakturaning bir nusxasi eksport qiluvchi kompaniyaga beriladi, qolganini esa tashuvchi oladi.
Tovarlarni jo'natgan shaxs quyidagilar uchun javobgardir:
• noto'g'ri ma'lumotlar tufayli yuzaga kelgan xarajatlar;
• qadoqlashning shikastlanishi bilan bog'liq xarajatlar;
• hujjatlardagi noto'g'ri ma'lumotlar bilan bog'liq xarajatlar.
Yukni tashish paytida jo'natuvchi yukni nazorat qiladi, tashishni to'xtatishi, qabul qiluvchini yoki yetkazib berish joyini o'zgartirishi mumkin.
Ushbu o'zgarishlar quyidagi talablar bajarilganda sodir bo'ladi:
• tovarni jo'natuvchi shaxs tashuvchiga qoidalar va hisob-fakturani tuzatishlar bilan ta'minlaydi;
• ushbu qoidalar ijrochiga o'tkaziladi;
• qoidalarga ko'ra yuklarni ajratish yo'q.
Tovar kelgandan so'ng, import qiluvchi u bilan birga schyot-fakturaning dublikatini oladi. Bu kvitansiya bilan tasdiqlanadi. Agar yuk tashish bosqichida etishmovchilik yuzaga kelsa, yukni qabul qiluvchi shaxs yetkazilgan zararni to'lashni talab qiladi. Agar qabul qiluvchi tovarni qabul qilishdan bosh tortsa, yuk jo'natuvchining mulkiga aylanadi.
Tashuvchi yuk, ularning yaxlitligi, ko'rinishi va tashish yo'nalishi bo'ylab xavfsizligi uchun moliyaviy javobgardir. Agar tovarga etkazilgan zarar shartnoma bo'yicha vakolat berilgan shaxsning harakatlari natijasida, yukning dastlabki nuqsoni tufayli yuzaga kelgan bo'lsa, javobgarlik rad etiladi. Bu transport tashkiloti ularni o'zgartira olmagan holatlarga ham tegishli.
E'TIBORINGIZ UCHUN TASHAKKUR!
|
| |
Filosofiyada shubhanıń roli - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 16/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAFilosofiyada shubhanıń roli. Joqarıda keltirilgan eki gnoseologiyalıq jantasıwdı salıstırıw hám olarġa baha beriwdn shubha áhmiyetli rol` oynaydı. Ol tek ġana orınlı bolıp qalmastan, al bálkim dóretiwshi baġdarlandırılġan hár qanday biliwdiń zárúriy elementi esaplanadı. Sonday-aq, filosofiyalıq pikirler hár qanday shák-shubhadan jıraq bolsa, nakritikalıq qabıl etiletuġın ótmish hám áyyemde ózlestirilgen nızam-qaġıydalarġa sózsiz boysınıw normaġa aynalıp qaladı, bul bolsa dogmatizm, turġınlıq hám kriziske jetekleydi.
Buġan áyyemgi dáwirde-aq antik filosoflar: elladalıq Pirron, Arkesilay, Sekst Empirik hám shubhanı pikirlewdiń tiykarġı principi, insan bilimin bolsa – salıstırmalı dep járiyalanġan filosofiyalıq baġdar – skepticizmniń basqa tiykarshıları itibardı qaratqan. Skepticizm haqıyqatqa shák-shubhasız iyelik hám nárselerdi durıs túsiniwge dawager bolġan filosofiyalıq táliymatlar húkimranlıġına múnásibet sıpatında júzege keldi hám usı mániste unamlı rol` oynaydı.
Filosofiyanıń tiykarġı funkciyaları. Filosofiya anaw yaki mınaw mashqalalardı shesher, nızamlar, belgili bir principlerdi táriypler yaki gipotezalar, ideyalar hám teoriyalardı ilgeri súrer eken, áyne waqıtda (bazıda usılayınsha) hár qıylı funkciyalardı atqaradı. Filosofiyanıń áhmiyetli funkciyalarınan dún`yaġa kóz-qarastı qáliplestiriw, biliw, metodologiyalıq, integrativ, mádeniy, aksiologiyalıq, ádep-ikramlılıq hám tárbiyalıq funkciyalardı atap kórsetiw múmkin. Olardıń barlıġı bir-biri menen úzliksiz baylanıslı bolıp tabıladı. Bul funkciyalardıń roli hám áhmiyeti filosofiyanıń ámel qılıw tarawı, ol sheshilip atırġan wazıypalar dárejesi hám ózgesheligi menen belgilanadi.
Dún`yaġa kóz-qarastı qáliplestiriw funkciyası. Filosofiyanıń, dún`yaġa kóz-qarastı qáliplestiriw funkciyası, insannıń dún`yaġa múnásibeti, onıń óz-ózin hám ózin qorshaġan bolmıstı túsiniwi, sonday-aq túrli waqıyalar, qubılıslardı hám óz parızın qanday túsindiriwi eń dáslep hám tikkeley onıń dún`yaġa kóz-qarasına baylanıslı boladı. Joqarıda kórsetip ótilgenindey, insannıń dún`yaġa kóz-qarasında itiqatlar hám bilimler, tuyġılar hám emociyalar, racionallıq hám irracionallıq, tájiriybe, intuiciya hám t.b. ajıralmas baylanıslı boladı. Áyne sol sebepli filosofiyasız dún`yanıń bir pútin kelbetin jaratıw múmkin emes, óytkeni, «hámma nársege aralasatuġın» filosofiya ġana dún`yaġa kóz-qarastıń óz-ara baylanıspaġan hár qıylı «bóleklerin» birlestirip, usılayınsha adamlardıń pútkil bolmısqa baylanıslı ulıwmalıq, izshil hám logikalıq jaqtan durıs múnásibetin jaratıw imkaniyatın beredi. Bunda filosofiya ayırım ikir-shikirler, áhmiyetsiz sıpatlamalardı abstarktlastıradı hám ulıwmalıq baylanıslarġa, túrli nárseler hám qubılıslar qásiyetleriniń birligiga itibardı qaratadı hám usılayınsha óziniń bas funkciyası – dún`yaġa kóz-qarastı qáliplestiriw funkciyasın atqaradı.
|
| |
Normativ-huquqiy hujjatlar va metodologik ahamiyatga molik nashrlar

|
Normativ-huquqiy hujjatlar va metodologik ahamiyatga molik nashrlar
|
bet | 1/2 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 18,36 Kb. | | #117757 |
Bog'liq kasbga oid adabiyotlar tahlili
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO`YXATI
Normativ-huquqiy hujjatlar va metodologik ahamiyatga molik nashrlar
“Ta`lim to`g`risidagi” O`zbekiston Respublikasining Qonuni, 23.09.2020 yildagi O`RQ-637-son // https://lex.uz/docs/-5013007
Mirziyoyev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O`zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O`zbekiston Respublikasi Prezidenti lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag`ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo`shma majlisidagi nutq/ Sh.M.Mirziyoyev. – Toshkent: “O`zbekiston” NMIU – T.: 2016 – 56 b.
Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat`iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo`lishi kerak. Mamlakatimizni rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017 yilga mo`ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustuvor yo`nalishlariga bag`ishlangan Vazirlar Mahkamasining kengaytirilgan majlisidagi ma`ruza. 2017 yil 14 yanvar. – T.: 2017 https://uzbekistan.lv/uz/tanqidiy-tahlil-qatiy-tartib-intizom-va-shaxsiy-javobgarlik-har-bir-rahbar-faoliyatining-kundalik-qoidasi-bolishi-kerak/
Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va manfaatlarini ta`minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – T.: 2017 https://www.norma.uz/oz/muhim_voqealar/qonun_ustuvorligi_va_inson_manfaatlarini_taminlash_yurt_taraqqiyoti_va_xalq_farovonligining_garovi
Monografiya, ilmiy maqola, patent, ilmiy to`plamlar
Muxamedova D.G. Ta`lim menejerini innovatsion faoliyatga tayyorlashning ijtimoiy-psixologik texnologiyalarini takomillashtirish. Psixologiya fanlari bo`yicha doktorlik dissertatsiyasi avtoreferati. Toshkent, 2015. – 74 b
Осашина О.Ю. Адаптация молодых специалистов как составляющая деятельности руководителя образовательной организации // статья. «Молодой учёный» №21 (125) ноябрь, 2016
|
| |
Yuklarni tashishga qo'yiladigan talablar va ularning xalqaro tashishdagi asosiy qoidalari

|
Yuklarni tashishga qo'yiladigan talablar va ularning xalqaro tashishdagi asosiy qoidalari
|
bet | 2/3 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #255956 |
Bog'liq 1-Mavzu MTT Yuklarni tashishga qo'yiladigan talablar va ularning xalqaro tashishdagi asosiy qoidalari.
Xalqaro yuk tashishda belgilangan qoidalarga amal qilinadi. Ular davlat qonunlari va xalqaro huquqiy hujjatlardan foydalanadilar.
- Avtomobilda xalqaro yuk tashish;
- Xalqaro yuk tashishni rasmiylashtirish tartibi;
- Temir yo'l orqali xalqaro tashish;
- Xalqaro havo transporti;
- Dengiz kemalari orqali yetkazib berish qoidalari;
- Dengiz konosamenti;
- Dengiz yuk xati;
- Xavfli yuklarni xalqaro tashish;
Yetkazib berishning har bir alohida turi xalqaro yuk tashish uchun o'z qoidalariga ega.
Avtomobilda xalqaro yuk tashish- yuklarni bir yoki bir nechta davlatlarning davlat chegaralari orqali tashishdan iborat. Bunday yuk tashishning afzalligi tovarlarni to'g'ridan-to'g'ri belgilangan joyga yetkazish imkonini beradi.
Xalqaro tashishda avtomobilda yuk tashishning normativ-huquqiy hujjatlari
- yo'l harakati to'g'risidagi konventsiya;
- yo'l belgilari va signallari bo'yicha protokol;
- tovarlarni xalqaro tashish bo'yicha bojxona konventsiyasi;
- yuklarni avtomobilda xalqaro tashish shartnomasi to'g'risidagi konventsiya (TIR konventsiyasi).
TIR konventsiyasi xalqaro avtomobil transportini tartibga solishda huquqiy ustunlikka ega.
Konventsiya quyidagilarni nazarda tutadi:
- tashuvchining javobgarligi;
- shartnomani tuzish va unga rioya qilish;
- agar bir nechta pudratchilar ishtirok etsa, yuklarni tashish tartibi;
- tovarlarni qabul qilish va yetkazib berish.
Muhim jihat shundaki, tovarlar tashiladigan davlatlardan biri Konventsiyada ishtirok etishga majbur. Shartnoma ikki nusxada tuziladi. Ularning har biri buyurtmachi va pudratchi tomonidan imzolanadi.
Konventsiya shartlariga ko'ra:
1. Muhrlangan tovarlar bojxonada tekshirilmaydi;
2. Avtotransportga “TIR” nishoni biriktirilgan;
3. Ketishdan oldin mashina standartlarga texnik muvofiqligi tekshiriladi;
4. Tashish uchun yagona TIR karneti beriladi.
|
| |
Interfaol ta’limning ustuvor tamoyillari va imkoniyatlari

|
Interfaol ta’limning ustuvor tamoyillari va imkoniyatlari
|
bet | 28/33 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #228369 |
Bog'liq 4-k Ona tili va o`qish sav.Majmua 2023 (2)Interfaol ta’limning ustuvor tamoyillari va imkoniyatlari.
Barcha ta’lim turlari kabi interfaol ta’lim ham ustuvor tamoyillarga ega:
1. Mashgʻulot – ma’ruza emas, balki jamoaning umumiy ishi.
2. Guruhning tajribasi pedagogning tajribasidan koʻp.
3. Talabalar yosh, ijtimoiy mavqe va tajribaga koʻra oʻzaro teng.
4. Har bir talaba oʻrganilayotgan muammo yuzasidan oʻz fikrini aytish huquqiga ega.
5. Mashgʻulotda talaba shaxsi tanqid qilinmaydi (fikr tanqid qilinishi mumkin).
6. Bildirilgan gʻoyalar talabalarning faoliyatini boshqarmaydi, balki fikrlash uchun axborot (ma’lumot) boʻlib xizmat qiladi.
Interfaol ta’lim quyidagi imkoniyatlarga ega:
- o‘quvchilarda bilimlarni o‘zlashtirishga bo‘lgan qiziqishni uyg’otadi;
- ta’lim jarayonining har bir ishtirokchisini rag’batlantiradi;
- har bir o‘quvchining ruhiyatiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi;
- o‘quv materialining puxta o‘zlashtirilishi uchun qulay sharoit yaratadi;
- o‘quvchilarga ko‘p tomonlama ta’sir ko‘rsatadi;
- o‘quvchilarda mavzular bo‘yicha fikr hamda munosabatni uyg’otadi;
- o‘quvchilarda hayotiy zarur ko‘nikma, malakalarni shakllantiradi;
- o‘quvchilarning xulq-atvorini ijobiy tomonga o‘zgartirilishini ta’minlaydi
Ta’limni tashkil etishga interfaol yondashuvni qaror topshirish uchun pedagoglar bir qator shartlarga rioya eta olishlari zarur. Ular:
1. Ta’lim jarayoniga jamoadagi barcha oʻquvchilarning toʻla qamrab olinishi.
2. Talabalarning mashgʻulotlarga ruhan tayyorliklarini inobatga olish.
3. Talabalar sonining koʻp boʻlmasligi (25-30 nafar oʻquvchi bilan kichik
guruhlarda ishlash samaralidir).
4. O‘quv xonasining jihozlanishi (stullar doira, archa, “Jonli liniya” kabi shakllarda joylashtiriladi).
5. Topshiriqni bajarish, materiallarni taqdim etish, guruhlarning ishlanmalarini muhokama qilish uchun vaqtning aniq belgilanishi.
6. Talabalarning kichik guruhlarga mohirona biriktirilishi (har bir guruhda faol, nofaol talabalarning teng miqdorda boʻlishi)
Shuni aytish joizki, stullar kichik va katta doira shaklida joylashtirilganda kichik doirada talabalar, katta doirada ekspert guruhi joylashadi.
Bugungi kunda jahon ta’lim tizimida interfaol ta’limning quyidagi shakllarda amalga oshirilayotganligi barchaga ma’lum.
|
| |