nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
To`g`ri/Noto’g’ri javobli testlar

|
To`g`ri/Noto’g’ri javobli testlar
|
bet | 58/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
To`g`ri/Noto’g’ri javobli testlar. Bu turdagi testlarda savolga javob sifatida Rost, Yolg’on ya’ni To’g’ri, Noto’g`ri javoblaridan bittasi tanlandi. Javob sifatida chizma bo’lishi ham mumkin.
Hisoblanayotgan testlar. Bu tipdagi testlarda savol formula asosida kiritiladi. Savolga javob hisoblashni bajarilgandan keyin beriladi. Savolga kiritilgan formula shablon yordamida yoziladi. Shablonlar abs, cos, sin, log10, log, th, max, min, atan, sqrt kabi ko’rinishda ham bo’lishi mumkin.
Esse testlari. Bu tipdagi testlarda savol matn yoki tasvir ko’rinishida bo’ladi. Talaba javobni Esse formatida yozadi. Esse savolini tuzish uchun uchta maydonni to’ldirish kerak:
|
| |
chizma Amaliyot va labaratoriyalarni tahrirlash oynasi

|
chizma Amaliyot va labaratoriyalarni tahrirlash oynasi
|
bet | 61/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
2.2.15. chizma Amaliyot va labaratoriyalarni tahrirlash oynasi.
Quyidagi chizmada amaliyot va labaratoriya mashg’ulotlarining elektron kursdagi tayyor ko’rinishi aks ettirilgan.
2.2.16. chizma Amaliyot mashg’ulotining tayyor ko’rinishi.
Glossariy – modulini yaratish uchun ham tugmasi bosilib, hosil bo`lgan oynadan glossariy modulini tanlab, Добавить tugmasini bosish kifoya.
2.2.17. chizma Glossariy qo’shish oynasi.
Ushbu amallarni bajarish natijasida quyidagi sahifa namoyon bo`ladi.
2.2.18. chizma Glossariy yaratish oynasi.
Файл – modulini yaratish uchun ham tugmasi bosilib, hosil bo`lgan oynadan Файл modulini tanlab, Добавить tugmasini bosish kifoya.
2.2.19. chizma Файл yaratish oynasi.
Ushbu amallarni bajarish natijasida quyidagi sahifa namoyon bo`ladi.
|
| |
Uchinchi bosqich testlar - Buxoro davlat universiteti

Uchinchi bosqich testlar.
1. Ijodiy qobiliyat testlari - o’zlashtirilgan ko’nikma va malakalarni yangi sharoitlarda, amaliyotda ishlatish so’raladi.
Moodle texnologiyasida qo’llaniladigan testlarning bir qancha turlari bor va ular quyidagilar:
1) yopiq turdagi testlar;
2) ochiq turdagi testlar(qisqa javob testlari);
3) moslikni tekshirish testlar;
4) Raqamli testlar;
5) ta`riflash testlar;
6) to`g`ri/noto’g’ri javobli testlar;
7) hisoblanayotgan testlar;
8) esse testlar.
Yopiq turdagi testlarda- o’quvchi javob berishi kerak bo’lgan savol yoziladi. Bu savolga javob variantlari ham yoziladi, ya`ni bitta variantga aniq, to’g’ri javob yoziladi. Boshqa javoblarga esa kalit so’z yoki formula, belgi, simvol, harflarni o`zgartirib, tushirib qoldirib noto’g’ri javob variantlari tuziladi. Topshiriq shartidan keyin to’g’ri javob va 1-3 ta to’g’riga o’xshagan, lekin to’g’ri bo’lmagan javob variantlari keltiriladi.
|
Savol sarlavhasi 2 - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 59/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
1.Savol sarlavhasi 2.Savol matni 3.Teskari aloqani
Talabani savolga bergan javobini o`qituvchi o’qib chiqib keyin baholaydi.Baholab bo’lgandan keyin esa o`qituvchi talaba bergan javobga izoh yozadi. Bu tipdagi testlarning boshqa tipdagi testlardan asosiy farqi ham shunda.
2.2.12.chizma Testning umumiy ko‘rinishi.
Amaliyot va labaratoriyalarni shakllantirish quyidagicha ko'rinishda bo'ladi.
Moodle tizimidagi oynadan “Редактировать” bo‘limi tanlanadi. Topshiriq joylashtiriladigan qismning “Добавить елемент или ресурс” bandi ochiladi va chizmadagi oyna ochiladi. Oynadan задание bo'limi tanlanadi va добавить tugmasi bosiladi.
|
| |
chizma Amaliyot va labaratoriya topshiriqlarni shakllantiruvchi oyna

|
chizma Amaliyot va labaratoriya topshiriqlarni shakllantiruvchi oyna
|
bet | 60/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
2.2.13.chizma Amaliyot va labaratoriya topshiriqlarni shakllantiruvchi oyna
Ekranda 2.2.14–chizmadagi ko’rinishda oyna paydo bo’ladi. Shu oynaning darchalarini to‘ldirib chiqiladi va pastda berilgan parametrlar o‘rnatiladi.
2.2.14. chizma Amaliyot va labaratoriya yaratilayotgan jarayon.
Доступно bandida talaba berilgan topshiriqni topshirish muddatlari keltirilgan. “Разрешить выполнение задания с” bo‘limida topshiriqni bajarishga ruxsat berilgan kun va soat aks ettiriladi. “Последний срок сдачи” bo‘limida topshiriqni bajarishning oxirgi muddati keltirilgan. Agar talaba berilgan muddatda topshiriqni bajara olmasa topshiriqni bajarish sahifasi berkitiladi.“Три представлений ответов” bo‘limida 2ta turda topshiriqni bajarish sharti keltirilgan. “Ответов в виде текста” bandiga √ belgi qo‘yilsa topshiriqni javobini matn shaklida yozib topshirishlari kerak.
|
| |
Raqamli testlar - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 57/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
Raqamli testlar. Bu turdagi testlar asosan qisqa javobli testlarga o’xshaydi. Farqi shundaki, raqamli testlarda javob varianti kiritilganda mumkin bo’lgan xatolik bo`lishi mumkin. Qisqa javobli testlarda esa bunday holat yo’q. Masalan Raqamli testlarda to’g’ri javob varianti 30 soni bo’lsa, agar xatolikni 5 deb olsak unda 25 soni bilan 35 orasidagi sonlardan bittasini to’g’ri deb qabul qiladi.
Ta`riflash testlar. Bu tipdagi savollar asosan test hisoblanmaydi, ya’ni javob variantlari bo’lmaydi. Uni vazifasi biror bir tekstni ko`rsatishdan iborat. Biz bunday tipdagi ko’rsatmalarni keyingi savollar guruhini tasnifini ko’rsatish uchun ishlatishimiz mumkin.
|
| |
Misоl. АB to’g’ri chiziq kеsmаsining hаqiqiy uzunligini H tеkislikni H1 gа аlmаshtirib tоping (66-shаkl).
Yechish

|
Misоl. АB to’g’ri chiziq kеsmаsining hаqiqiy uzunligini H tеkislikni H1 gа аlmаshtirib tоping (66-shаkl).
Yechish
|
bet | 55/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTMisоl. АB to’g’ri chiziq kеsmаsining hаqiqiy uzunligini H tеkislikni H1 gа аlmаshtirib tоping (66-shаkl).
Yechish. Buning uchun yangi 01x1 proyeksiya o’qini iхtiyoriy jоydа a1b1 pаrаllеl qilib o’tkаzаmiz; АB kеsmаning H1 tеkislikdа yangi a1b1 proyeksiyasini tоpish uchun a1 b1 nuqtаlаrdаn 01x1 gа pеrpеndikulyar o’tkаzib ulаr bo’yichа аха=ах1а1 vа bхb=bх1b1 kеsmаlаrni o’lchаb qo’yamiz. Yangi sistеmаdа АB gоrizоntаl to’g’rm chiziq bo’lаdi (АB||H1). Dеmаk АB=а1b1.
Proyeksiya tеkisliklаrining ikkаlаsini kеtmа-kеt
аlmаshtirish
А nuqtаning V H sistеmаdаgi proyeksiyalаridаn fоydаlаnib, uning butunlаy yangi V1 H1 sistеmаdаgi proyeksiyalаrini yasаshni ko’rаmiz (67-shаkl). Mаsаlаning shаrtigа qаrаb, dаstlаb O1Х1 o’qi chizilаdi vа tеkisliklаrdаn biri, mаsаlаn, V tеkislik V1 gа аlmаshtirilаdi. Buning uchun а оrqаli 01X1 o’qigа pеrpеndikulyar o’tkаzilаdi vа undа ах а'=ах1а'1=z mаsоfа qo’yilib a’1 tоpilаdi. Shundаy qilib, bеrilgаn V H sistеmаdаn V1 H sistеmаgа o’tilаdi. Kеyin О1Х1 proyeksiyalаr o’qi chizilаdi vа H tеkislik yangi H1 tеkislikkа аlmаshtirilаdi. Buning uchun nuqtаning yangi frоntаl proyeksiyasi (а'1) dаn 02X2 o’qigа pеrpеndikulаr tushirilаdi vа undа ах1a=ах2а=y mаsоfа qo’yilib, a1 tоpilаdi. Shu yo’l bilаn V H sistеmаdаn butunlаy yangi V1 H1 sistеmаgа o’tilаdi; hоsil bo’lgаn (а1 а1') nuqtаning yangi оrtоgоnаl proyeksiyalаridir. Bu yangi sistеmаdа nuqtаning kооrdinаtаlаri hаm yangi: оrdinаtаsi y1=a1ax2 vа аpplikаtаsi z1=а'1 ах2 bo’lаdi.
Endi ikkitа proyeksiya tеkisligini аlmаshtirishgа dоir misоl еchаmiz.
|
| |
Polsha - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 36/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburPolsha. 2020 yilda Polshaning elektron tijorat bozori Yevropadagi eng tez o'sayotgan bozorga aylandi. Statista ma'lumotlariga ko'ra, bozor hajmi 22 milliard yevroga baholandi.
Tovarlarning asosiy toifalari: kiyim-kechak, maishiy elektronika, mebel, oziq-ovqat va o'yinchoqlar uchun onlayn xarajatlar 10 milliard yevroga yetib, 2019-yilga nisbatan o'sish 25 foizni tashkil etdi.
Mamlakat chakana savdosida elektron tijoratning ulushi sezilarli darajada oshib, 8 foizga yetdi. Biroq, bu G'arbiy Evropa mamlakatlariga qaraganda ancha past ko'rsatkich hisoblanadi.
Gretsiya. Gretsiya Savdo va tadbirkorlik konfederatsiyasining hisob- kitoblariga ko'ra, 2020 yilda mamlakatda elektron tijorat aylanmasi o'tgan yilga nisbatan uch baravarga oshib, 15 milliard yevroga yetgan.
Gretsiya o'tgan yillarda Evropa Ittifoqining boshqa a'zo davlatlaridan ortda qoldi, ammo so'nggi oylarda o'z iqtisodiyotini raqamli trasformatsiyasi bo'yicha muhim qadamlar qo'ydi va iste'molchilar elektron xarid qilish ehtimoli ko'paydi.
Birinchi izolyatsiya davrida (2020 yil bahorida) onlayn-do'konlar savdosining 70-80 foizga o'sishi qayd etildi. Yozda tendentsiya davom etdi, sotuvlar 2019 yilga nisbatan 40% ga oshgan. Ikkinchi izolyatsiya paytida (7- noyabrda boshlangan) onlayn xaridlarga bo'lgan talab 85% dan oshdi.
Gretsiyada har ikkinchi iste'molchi COVID-19 avj olgandan beri kamida bitta onlayn xarid qilgan. Dekabr oyida onlayn xaridlarni amalga oshiradigan odamlar ulushi 61% gacha ko'tarildi. Taqqoslash uchun: 2020 yil iyun oyida bu ko'rsatkich 51 foizni, 2019 yil dekabr oyida esa 21 foizni tashkil qilgan.
Ukraina. EVO kompaniyalar guruhi ma'lumotlariga ko'ra, 2020 yilda ukrainaliklar Internet orqali 107 milliard UAH miqdorida tovar va xizmatlar sotib olgan. Bu 2019 yilga nisbatan 41 foizga ko'pdir. Natijada, Ukraina elektron tijorat bozorining o'sishi ekspertlar prognozlaridan deyarli uch baravar oshdi. Shu bilan birga, onlayn to'lovlar soni ham kamida 50 foizga oshdi.
Endi Ukrainadagi barcha xaridlarning deyarli 9 foizi onlayn - bozorlarda, onlayn-do'konlarda va ijtimoiy tarmoqlarda amalga oshiriladi.
Rossiya. Data Insight ma'lumotlariga ko'ra, 2020 yilda onlayn- do'konlar va bozorlardagi buyurtmalar soni 78 foizga oshgan. Pul ko'rinishida 47 foizga o'sib, 2,5 trillion rublni tashkil etdi. 2020 yilda onlayn savdoning ulushi butun Rossiya chakana savdosining 9 foizini tashkil etdi.
|
| |
Janubiy Koreya - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 37/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburJanubiy Koreya. Janubiy Koreyaning Savdo, sanoat va energetika vazirligi ma'lumotlariga ko'ra, 2020-yilda yirik mahalliy chakana sotuvchilarning daromadi o'tgan yilga nisbatan 5,5 foizga o'sgan. Shu bilan birga, onlayn-do'konlar savdosi 18,4 foizga oshdi, oflayn do'konlar daromadi esa 3,6 foizga kamaydi.
Oziq-ovqat va uy-ro'zg'or buyumlariga onlayn talab mos ravishda 51,5% va 25,3% ga oshdi.
Dunyoda. We Are Social va Hootsuite tomonidan chop etilgan Digital 2021 hisobotiga ko'ra, dunyo miqyosida 16 yoshdan 64 yoshgacha bo'lgan internet foydalanuvchilarining 76,8 foizi istalgan qurilmadan onlayn xarid qilgan. Internet foydalanuvchilarining 81,5 foizi mahsulot yoki xizmatni Internetda qidirgan, 90,4 foizi onlayn-do'konlarga tashrif buyurgan, 69,4 foizi xarid qilish uchun ilovalardan foydalangan (1-rasm).
Internet foydalanuvchilari orasida onlayn xarid qiluvchilarning eng katta foizi Indoneziya (87,1%), Buyuk Britaniya (85,5%) va Tailand (83,6%)da. Eng kam - Rossiyada (60%), Janubiy Afrikada (57,7%), Misrda (56,6%) amalga oshirilgan.
Internet foydalanuvchilari o'rtacha 55,4 foizi butun dunyo bo'ylab mobil qurilmalardan onlayn xaridlarni amalga oshiradi. Jumladan: eng katta foiz Indoneziya (79,1%), Tailand (74,2%) va Filippinda (69,6%).
Eng kam - Rossiya (32,5%), Yaponiya (32,1%), Belgiya (31,2%).
2020-yilda dunyo bo‘ylab 3,47 milliard kishi iste'mol mahsulotlarini onlayn sotib oldi. Ushbu bozor hajmi 25,7 foizga o'sib, 2,44 trillion dollarni tashkil etdi. O'rtacha foydalanuvchi o'tgan yili iste'mol tovarlari uchun Internetda 703 dollar sarflagan.
rasm. Dunyo hamjamiyatida e-tijoratni toifalar bo'yicha taqsimlanishi 2020-yilda turizm va turar joy sektorida onlayn-xarajatlar 51 foizga
kamayib, 593,6 milliard dollarni tashkil etdi. Moda va go‘zallik
yo‘nalishida 665,6 milliard dollar onlayn sarflandi (+27 foiz). Oziq-ovqat va gigiyena sektori 41 foizga o‘sib, 413,8 milliard dollarni tashkil etdi.Mebel va uy-ro‘zg‘or buyumlarining onlayn savdosi 20 foizga o‘sib, 330,9 milliard dollarni, o‘yinchoqlar, sevimli mashg‘ulotlar va hunarmandchilik 25 foizga o‘sib, 525,6 milliard dollarni tashkil qildi.
Shu bilan birga, shuni ta'kidlash kerakki, O'zbekitonda Internetdan foydalanuvchilarning ulushi umumiy aholi soniga nisbatan 74 foyizni, mobil telefondan foydalanuvchilar 89 foyizini tashkil qilishi e'tiborga olinsa bu internet-xaridorlarining har yili barqaror o'sib borishiga ijobiy ta'sir qilishini tahmin qilish mumkin. Biroq, Internetga bog'lanish texnik imkoniyatlarining o'sishi va arzonlashuvi bilan iqtisodiyotning bu sektorida savdoning keskin o'sishi shubhasizdir. Elektron tijoratning tizimli afzalliklari tarmoq iqtisodiyoti global iqtisodiyotning sanoat-industriyadan keyingi rivojlanish bosqichlaridan biri bo'lib, unda taqsimlash infratuziomasi ishlab chiqarish infratuzilmasidan ustunlik qiladi. Shu sababli, aynan tijorat virtual internet- kommunikatsiya va transaksion xarajatlarning kamayishi tufayli yangi institutsional sikl parametrlarini belgilab beradigan o'sishning noyob manbaiga aylanib bormoqda.
|
| |
Muayyan bir sohani elektron tijorat yuritishga tayyorligini aniqlashga imkon beruvchi omillarning asosiy guruhlari

|
Muayyan bir sohani elektron tijorat yuritishga tayyorligini aniqlashga imkon beruvchi omillarning asosiy guruhlari
|
bet | 39/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburMuayyan bir sohani elektron tijorat yuritishga tayyorligini aniqlashga imkon beruvchi omillarning asosiy guruhlari. Elektron tijorat mexanizmlarini rivojlantirish va barqaror ishlashi uchun zarur bo'lgan shart- sharoitlar to'g'risida dastlabki xulosalarni chiqargan holda, bu shartlarni izoxlab beruvchi nazariy modelni yoritishga harakat qilamiz. So'ngra bu nazariyani elektron tijorat sohasi rivojlangan mamlakatlardagi kabi muvaffaqiyatli rivojlana olmayotgan bozorlarda qo'llash mumkin. Bu holatda O'zbekistondagi asosiy innovatsion tarmoqlar bozorini ko'rib chiqish maqsadga muvofiq hisoblanadi. Ta'kidlash joizki, bunday holatda firmalar- aro elektron tijoratni (B2B) ko'rib chiqish mantiqan to'g'ri bo'ladi, chunki, B2B misolida aniq bir iqtisodiy sharoitda elektron tijorat faoliyat yuritishi- ning barcha ahamiyatli qonuniyatlarini to'liqroq tadqiq etish mumkin.
Shunday qilib, ma'lum bir tarmoqni elektron tijorat faoliyatini amalga oshirishga tayyorligini aniqlashga imkon beradigan omillarning asosiy guruhlarini ajratib ko'rsatamiz (2.1- rasm).
2.1-rasm. Firmalararo elektron tijorat shakllarini tashkil etish va
rivojlantirishning asosiy omillari
Tuzilmaviy-iqtisodiy omillar. Jahon tajribasi shuni ko'rsatadiki, elektron tijorat aniq xususiyatlarga (ishtirokchilarning ko'pligi, fragmentlashganlik, bozor ishtirokchilarining hamkorlik qilishga tayyorlanishda raqobatning yuqori darajasi, mahsulotlarni standartlashtirishning yuqori darajasi) ega bo'lgan tarmoq va bozorlarda rivojlanib, maksimal darajada samara beradi.
Axborot-infratuzilma omillari. Bu mezonlar to'plamiga iqtisodiyotni firmalararo elektron tijoratni yuritishga texnik jixatdan tayyorligi darajasini tavsiflovchi parametrlar kiradi.
Boshqaruv omillari. Bu mezonlar guruhi amaldagi korxonalarni boshqarishni modellarining adekvatligini – “boshqaruvning yangi uslublarini o'zlashtirish va korxonalarni uzoq muddatli rivojlanishiga intilish nuqtai nazaridan samaradorligi”ni tavsiflaydi. Bu elektron tijoratga nisbatan xususan, korxonadagi biznes-jarayonlarni avtomatlashtirish munosabatlarida ifodalanadi.
Bu omillarning har bir guruhi elektron tijoratni rivojlantirishda aloxida ahamiyatiga ega hisoblanadi .
|
| |
Fransiya - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 35/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq boburFransiya. Frantsiyada elektron tijorat sektori yiliga 8,5 foizga o'sib, 2020 yilda 112 milliard yevroga yetdi, deb ta'kidlaydi Elektron tijorat va masofaviy savdo federatsiyasi (Fevad).
2019-yilda elektron tijorat Fransiyadagi chakana savdoning 9,8 foizini tashkil qilgan bo'lsa, hozir bu ko'rsatkich 13,4 foizni tashkil etadi. O'sishga tovarlarni onlayn sotishning 32 foizga o'sishi sabab bo'ldi, xizmatlar hajmi esa inqiroz davrida sayohat va faoliyatning keskin pasayishi tufayli 10 foizga qisqargan.
O'tgan yil davomida sektorda 17,4 mingta yangi saytlar paydo bo'ldi, mahsulot va xizmatlarni sotish bo'yicha barcha saytlarda 1,84 milliarddan ortiq tranzaksiya qayd etildi – 5,8 foizga o'sish. O'rtacha chek 2019 yildagi 59 evroga nisbatan 2020 yilda 61 yevroni tashkil etgan.
Niderlandiya. Niderlandiyada 2020-yilda elektron tijorat hajmi 7 foizga o'sdi va 26,6 milliard yevroni tashkil etdi. Iste'molchilar tomonidan onlayn xaridlar hajmining oshishi bevosita koronavirus epidemiyasi bilan bog'liq.
Gollandiyaliklar 335 million onlayn xarid qildi, bu o'tgan yilga nisbatan 27 foizga ko'p. 2019-yilda Gollandiyaning bir rezidenti o'rtacha 19 ta onlayn xaridni amalga oshirgan bo'lsa, hozir bu ko'rsatkich 24 taga
yetdi. Bundan tashqari, onlayn xarid qiluvchilar soni 2 foizga oshib, 13,8 million kishini tashkil etdi.
O'tgan yili oziq-ovqat mahsulotlarini onlayn xarid qilish 43 foizga o'sdi, onlayn xaridlar soni esa 41 foizga oshdi. Xizmatlar sohasida onlayn savdolar 39 foizga, onlayn buyurtmalar soni esa 37 foizga kamaydi. “Uy va hayot” (+83%), “DIY/Garden” (+74%), “Sport va hordiq” (+62%) mahsulot toifalarida onlayn xarajatlarning yuqori o'sishi kuzatildi.
Italiya. We Are Social va Hootsuite ma'lumotlariga ko‘ra, 2021-yil yanvar holatiga ko‘ra, Italiyada 50,54 million kishi Internetdan foydalangan. 16 yoshdan 64 yoshgacha bo'lgan foydalanuvchilarning 79,7 foizi mobil telefon yordamida onlayn xaridlarni amalga oshirgan – 46,7 foiz. Onlayn xaridorlarning eng katta foizi 24-34 yosh guruhiga (81%) to'g'ri kelgan.
2020-yilda Italiyada iste'mol tovarlari onlayn bozori 23,8 foizga o'sib, 20,63 milliard dollarni tashkil etdi.O'rtacha bir foydalanuvchi yiliga onlayn xarid qilish uchun 619 dollar sarflagan. Moda va go'zallik toifasida onlayn xarajatlar 5,74 mlrd dollarni (+24,4%), elektronika va jismoniy ommaviy axborot vositalariga — 5,7 mlrd dollarni (+20,8%), oziq-ovqat va shaxsiy parvarishlarga — 2,91 mlrd dollarni (+38%) tashkil etdi, mebel va uy-ro'zg'or buyumlariga — 2,96 mlrd dollar (+27,5%), o'yinchoqlar, o'ynash va sevimli mashg'ulotlarga — 3,32 mlrd dollar (+14,2%) sarflangan.
Sayohat toifasidagi onlayn xarajatlar 53,9 foizga kamayib, 9,8 milliard dollarni tashkil etgan.Onlayn taksi bozori 42,5 foizga qisqarib, 158,1 million dollarni tashkil etdi. Oziq-ovqat yetkazib berish segmenti 27,5 foizga oshib, 858,7 million dollarni tashkil qilgan.
|
| |
Tipologiyaning qnday turlari bor

|
Tipologiyaning qnday turlari bor
|
bet | 9/10 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #131156 |
Bog'liq 2. Bixevioristik yondashuv nima -fayllar.org17.Tipologiyaning qnday turlari bor
Tipologiya predmet yoki hodisalarning tasniflash jarayoni bilan bogliqligiga koʻra ikkiga boʻlinadi:
a) lingvistik tipologiya;
b) nolingvistik tipologiya.
Lingvistik tipologiya (yunoncha “typos” — nusxa, andoza, shakl, iz va “logos” — soʻz, taʼlimot) — tillar oʻrtasida genetik munosabatlardan qatʼi nazar, ularning tuzilmaviy va funksional xususiyatlarini qiyosiy o‘rganuvchi tilshunoslik sohasi. Ilmiy jihatdan lingvistik tipologiya tillardagi farqli va o‘xshash alomatlarni guruhlarga, andozalarga va tiplarga ajratish yo‘li bilan tatbiq etish metodi hisoblanadi. Demak, lingvistik tipologiya tillar tizimlarini bir-biri bilan qiyoslash, til qonunlari va kategoriyalarini umulashtirishni, ularni tipologik tasniflashni o‘rganadi. Lingvistik tipologiyaning bu turi sof lingvistik tipologiya deyilib, ekstralingvistik tipologiyaga qarama-qarshi qo‘yiladi. Ektralingvistik tipologiya tilni mazkur tilga yaqin boshqa tizimlar, masalan, semiotik, kommunikatsion va boshq belgili tizimlar bilan qiyoslaydi va solishtiradi. Semiotik tizim inson tili, hayvonot tili, mashina tili tizimi va boshqalarni o‘z ichiga oladi.
Nolingvistik tipologiya lingvistikadan boshqa fanlarda ishlatiladi. Nolingvistik tipologiyaning ko‘lami juda keng bo‘lib, geologiya, tarix, jamiyatshunoslik, botanika fanlarida, sanʼat va adabiyotda, musiqa va umuman fanda turli predmet, hodisa va voqealarning o‘xshashliklari va farqiga ko‘ra tasnifini o‘rganadi. Tipologiya sohasida qilingan ishlar hali umumtipologiya miqyosiga ko‘tarila olganicha yo‘q. Tipologiyani turli konkret tarmoqlarga bo‘lish asosan hozirgi davrga xosdir, chunki tipologiya haqidagi fan avval aniq bo‘lmagan. Umumiy tipologiya tillar tizimlarini umumiy kategoriyalar asosida o‘rganadi. Hozirgi tilshunoslikda til umumiy tahlilining bir necha metodi mavjud bo‘lib, ularning barchasi til tahlili bilan shug‘ullansa-da, xususiyatiga ko‘ra ular bir-biridan farq qiladi va tillar tizimini turli yo‘llar bilan tekshiradi.
|
| |
Grammatika qanday tasniflanadi

|
Grammatika qanday tasniflanadi
|
bet | 7/10 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #131156 |
Bog'liq 2. Bixevioristik yondashuv nima -fayllar.org14.Grammatika qanday tasniflanadi
Grammatika maʼlum til qurilishini qanday oʻrganishiga koʻra, amaliy grammatika va nazariy grammatikaga boʻlinadi.Amaliy grammatika muayyan bir tilda gapning toʻgʻri qurilishi uchun zarur boʻlgan grammatik qoidalarni tavsiflaydi. U, oʻz navbatida, 2 turga boʻlinadi: tavsifiy va meʼyoriy grammatika.Tavsifiy grammatika til grammatik qurilishini tavsiflash, bayon qilish bilan cheklanadi. Meʼyoriy grammatika esa til faktlarining til meʼyoriga munosabatini, maʼlum bir lisoniy birlik yoki qurilmaning toʻgʻri yoki notoʻgʻri qoʻllanganini oʻrganadi.Amaliy grammatikadan farqdi ravishda, nazariy grammatika til qurilishini tavsiflash bilan birga, til qurilishidagi birliklarning oʻzaro munosabatini oʻrganadi. Bu orqali har bir lingvistik birlikning til sistemasidagi oʻrni, qiymati belgilanadi. Nazariy grammatikada til grammatik qurilishining sistemaviy xususiyati ochiladi. Bevosita kuzatishda berilgan hodisalar zamirida yashiringan mohiyat belgilanadi. Shuning uchun ham nazariy grammatika umumiylik — xususiylik, mohiyat — hodisa, imkoniyat — voqelik dialektikasini oʻzida namoyon etuvchi til — nutq zidlanishiga asoslanadi.Grammatik birliklar tadqiqotchi tomonidan qaysi tomondan oʻrganilishiga koʻra, grammatika faol, nofaol turlarga boʻlinadi. Shakldan maʼnoga qarab tadqiq qilish usuli — semasiologiya usulidir. Bu usulda maʼlum grammatik shakl qanday maʼno ifodalashi haqida gap boradi. Yuqoridagi usulda grammatik birliklarni oʻrganish nofaol grammatika sanaladi. Aksincha, mazmundan shaklga tamoyili bilan ish koʻruvchi grammatika faol grammatika hisoblanadi. Faol grammatikada u yoki bu mazmun qanday yoʻllar bilan moddiylashishi mumkinligi aniqlanadi.Xuddi shu yoʻnalish bilan bogʻliq ravishda grammatika mazmuniy (mental), shakliy (formal) va vazifaviy (funksional) grammatikalarga boʻlinadi.Mazmuniy grammatika mazmundan shaklga tamoyiliga amal qiladi. Obyektiv borliqning ongda aks etishi va ongda aks etgan obyektiv olam unsurlari umumlashgan obrazlarning tilda qanday oʻz ifodasini topishini mazmuniy grammatika oʻrganadi.Shakliy grammatika esa semasiologik tamoyil, shakldan mazmunga tamoyili asosida ish koʻradi. Grammatik kategoriyalarni tasnif qilishda shakl ustuvorlik kiladi. Bu yo‘nalishda grammatik shakllarni oʻrganish jarayonida nolisoniy (ekstralingvistik) omillarning eʼtiborga olinishi shart emasligi taʼkidlanadi.Funksional grammatikada asosiy eʼtibor grammatik shakl va grammatik kategoriyalarning vazifasiga qaratiladi. Bunday grammatikalarda lisoniy birlikning 3 tomoni: mazmun, shakl, vazifa (funksiya) dialektik birlikda olinadi
|
| |
TOPShIRIQ:
  
Biror xavfsizlik hodisasini “Galustik-babochka” usuli yordamida tahlil qiling.
 
Nazorat savollari

|
TOPShIRIQ:
Biror xavfsizlik hodisasini “Galustik-babochka” usuli yordamida tahlil qiling.
Nazorat savollari
|
bet | 2/4 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 250,11 Kb. | | #270668 |
Bog'liq 1-amaliy mashG‘ulot mavzuTOPShIRIQ:
Biror xavfsizlik hodisasini “Galustik-babochka” usuli yordamida tahlil qiling.
Nazorat savollari:
Galstuk-babochka tahlil usulini tushuntirib bering
Nosozliklar daraxti tahlil usulini qanday vaziyatlarda qo‘llash mumkin
Galstuk-babochka tahlil usuli elementlariga ta’rif bering
Nosozliklar daraxti tahlil usulining elementlari va ularning vazifalarini tushunting
2-AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu: Klassik shifrlash algoritmlarini ishlash tartibini o‘rganish.
Axborotni ximoyalashning samarali usullaridan biri kriptografik himoyalashdir.
Ushbu amaliy ishda ma’lumotlarni kriptografik himoyalash usullari tasniflanadi. Ya’ni klassik shifrlash algoritmlari, simmetrik shifrlash algoritmlari hamda ochiq kalitli shifrlash algoritmlari.
O‘rin almashtirish shifrlash algoritmi
O‘rin almashtirish shifrlash algoritmi uch qismdan iborat. Oddiy o‘rin almashtirish, kalit yordamida o‘rin almashtirish va ikki tomonlama o‘rin almashtirish.
Oddiy o‘rin almashtirish usuli. O‘rin almashtirishga misol tariqasida dastlabki axborot blokini matritsaga ustun bo‘yicha yozishni, o‘qishni esa qator bo‘yicha amalga oshirishni ko‘rsatish mumkin. Matritsa qatorlarini to‘ldirish va shifrlangan axborotni ustun bo‘yicha o‘qish ketma-ketligi kalit yordamida berilishi mumkin. Usulning kriptoturg‘unligi blok uzunligiga (matritsa o‘lchamiga) bog‘liq. Masalan uzunligi 64 simvolga teng bo‘lgan blok (matritsa o‘lchami 8x8) uchun kalitning 1,6 109 kombinatsiyasi bo‘lishi mumkin. Uzunligi 256 simvolga teng bo‘lgan blok (matritsa o‘lchami 16x16) kalitning mumkin bo‘lgan kombinatsiyasi 1,4 1026 ga yetishi mumkin. Bu holda kalitni saralash masalasi zamonaviy EHMlar uchun ham murakkab hisoblanadi.
O‘rin almashtirish shifri oddiy shifrlash hisoblanib, bu usulda qator va ustundan foydalaniladi. Chunki shifrlash jadval asosida amalga oshiriladi. Bu yerda kalit (K) sifatida jadvalning ustun va qatori xizmat qiladi. Matn (T0) simvollarining o‘lchamiga qarab NxM jadvali tuziladi va ochiq matnni (T0) ustun bo‘yicha joylashtirilib chiqiladi, qator bo‘yicha o‘qilib shifrlangan matnga (T1) ega bo‘linadi.
Masalan, «Axborot xavfsizligi jadvali» matni shifrlansin.
T0=Axborot xavfsizligi jadvali
K = 5x5;
A
|
O
|
F
|
I
|
D
|
X
|
T
|
S
|
G
|
V
|
B
|
X
|
I
|
I
|
A
|
O
|
A
|
Z
|
J
|
L
|
R
|
V
|
L
|
A
|
I
|
T1=AOFID_XTSGV_BXIIA_OAZJL_RVLAI
Birinchi bo‘lib, shifrlash jadvalidan (XIV asrning oxirlarida) diplomatik munosabatlarda, xarbiy sohalarda axborotni muhofazalashda foydalanilgan.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
924
o’tishi kerak. Agar kiritilganning ta’siri deb hisoblansa, tashabbuskordan atrof-
muhitga ta’sir to’g’ridan-to’g’ri birgalikda berilishi bilan rozilik olish uchun ariza
topshirishi kerak. Dehqon xo’jaligining ekologik rivojlantirish ishlaridan himoya
qilish va kelajak avlodlar uchun saqlab qolishdir.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Dehqon xoʻjaligi sektori global oziq-ovqat xavfsizligi va iqtisodiyotida hal
qiluvchi rol oʻynaydi, lekin u orqali yerlarni tozalash, suvni boshqarish, oʻgʻit va
pestitsidlardan foydalanish kabi amaliyotlar orqali atrof-muhitning degradatsiyasi va
global isishga eng katta hissa qoʻshuvchilardan biridir. Ushbu tadqiqot dehqon
xo’jaligida atrof-muhitga ta’sir ko’rsatish ko’rsatkichlari va atrof-muhitga ta’sirni
baholash usulidan foydalangan holda dehqon xo’jaligi amaliyotlarining atrof-muhitga
ta’sirini tizimli baholash va monitoring qilish uchun geofazoviy asosni taklif qiladi.
Dehqon xo’jaligini rivojlantirish usulini to’rtta asosiy bosqichi uchun
geofazoviy yondashuvlar aniqlanadi va sintezlanadi:
1) skrining;
2) qamrovni aniqlash;
3) ta’sirni bashorat qilish va baholash;
4) ta’sirni boshqarish, monitoring va kuzatish.
Tadqiqot turli xil bosqichlari uchun ko’p mezonli qarorlar tahlili masofadan
zondlash va geofazoviy usullarning imkoniyatlarini ko’rsatadi. Taklif etilayotgan
tizim moslashuvchan fazoviy va vaqtinchalik (kunlikdan yillik) ta’sirlarni baholashi
mumkin.
Dehqon xoʻjaligini rivojlantirishning global dasturlari barqaror va barqaror
oziq-ovqat ishlab chiqarish tizimlarini mustahkamlash orqali emissiyalarni
kamaytirish va issiqxona gazlarini olib tashlashni kuchaytirish orqali iqlim
oʻzgarishini yumshatishga yordam berishi mumkin. Dehqon xo’jaligini rivojlantirish
bo’yicha global dasturlar tomonidan ilgari surilgan aralashuvlar dehqon xo’jaligi va
unga aloqador tarmoqlarda sof issiq gazlar emissiyasini yoki emissiya intensivligini
kamaytirishda ulkan salohiyatni ko’rsatdi. Oziq-ovqat xavfsizligini o’z ichiga olgan
siljish uchun global dehqon xo’jaligini rivojlantirish ishlarni birinchi o’ringa qo’yishi
kerak.
Dunyoning ko’plab mamlakatlari Parij kelishuviga milliy darajada aniqlangan
hissalarida ustuvorlik sifatida dehqon xo’jaligini yumshatish maqsadlariga (80%) va
moslashish strategiyalariga (64%) kiritdilar. Ba’zi mamlakatlar qishloq xo’jaligi bilan
bog’liq issiqxona gazlarini kamaytirish maqsadlarini ichki resurslar bilan amalga
oshirishni rejalashtirmoqdalar, boshqalari esa xalqaro moliyaviy yordam sharti bilan
xalqaro moliyaviy yordam sharti bilan maqsadlarni o’z ichiga oladi. Birlashgan
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
926
Tovarning raqobatbardoshligini yanada oshirish uchun, agar ichki bozorda uning
raqobatbardoshligi keskin pasaygan bo’lsa, yangi bozorlarga chiqishga urinish juda
muhim.
Fikrimizcha, bu mahsulotlarga talab turli omillar ta’siri ostida dinamik ravishda
o’zgarib boradi. Masalan, reklama va ilmiy tadqiqotlar tavsiyasi bo’yicha ma’lum bir
navdagi shaftoliga talab ortadi, mavjud shaftoli daraxtlari esa ayni paytda talabning
o’sishini qondirish imkoniyatidan mahrum bo’ladi. Shaftoliga talab va taklifni
muvofiqlashtirish, ya’ni bu mevaning taqchilligini yo’q qilish uchun yangi ko’chatlar
hosilga kirgunga qadar bir necha yil talab etiladi. Meva va uzum mahsulotlari bozori
o’z faoliyati hamda bu jarayonni tashkil etish va tartibga solishda ushbu xususiyatni
hisobga olishi zarur.
Agrar sektor quyi majmuasining o’ziga xosliklari tufayli tarmoqda, ayniqsa,
meva, uzum va sabzavot ekinlarining ayrim turlari hosilini to’plash unchalik
mexanizatsiyalashmagan. Shu bois bu boradagi amallar uchun katta mehnat
xarajatlariga ehtiyoj seziladi. Bu esa moddiy va mehnat resurslaridan foydalanish
samaradorligiga, ayrim ishlab chiqarish jarayonlarining mavsumiylik koeffitsientini
oshirishga ta’sir etadi.
Sabzavotchilik,
bog’dorchilik
va
uzumchilikda
unchalik
mexanizatsiyalashmagan texnologik jarayonlarning mavjudligi konstruktorlar va
olimlarni birinchidan, oson mexanizatsiyalashtiriladigan navlarni, ikkinchidan, yangi
mexanizatsiya vositalarini yaratishga undashi lozim. Bu muammolarning
muvaffaqiyatli hal etilishi agrar sektorning quyi majmuasi samarali faoliyat
ko’rsatishida, bozorni iste’molchilar talabi katta bo’lgan sifatli va arzon mahsulotlar
bilan to’ldirishda muhim omil hisoblanadi.
Qishloq xo’jaligi mahsulotlari yetishtirish, ularni sanoat usulida qayta ishlash
va iste’molchilarga yetkazib berish bo’yicha xorijiy mamlakatlar tajribasini o’rganish
juda muhim. Ko’plab davlatlar, masalan, Gollandiya, Italiya, Fransiya va boshqa
mamlakatlarda eng yangi ilmiy yutuqlar va nanotexnologiyalardan foydalanish
asosida agrar mahsulotlar bozorini tashkil etish bo’yicha boy tajriba to’plagan.
Respublikamizga xos bo’lgan xususiyatlarni hisobga olgan holda bu tajribalarni
amaliyotga keng joriy qilish zamonaviy texnologik asoslarda agrar mahsulotlar ishlab
chiqarishda yangilanish jarayonini tezlashtiradi.
O’z ilmiy ishlanmalari va ilg’or xorijiy tajribalarni uyg’unlashtirish qishloq
xo’jaligi mahsulotlari bozorining ko’plab muammolarini samarali hal qilishga va shu
tariqa insonlarning doimiy o’sib boradigan ehtiyojlarini, ayniqsa, assortiment va sifat
jihatidan to’laroq qondirishga imkon beradi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
927
Agrar mahsulotlar bozori faoliyat ko’rsatishining samaradorligiga ta’sir etuvchi
muhim omil hisoblangan tashkiliy-iqtisodiy sharoitlar xo’jalik yuritish va mulkchilik
shakllari, narxning shakllanish tizimlari, bozor munosabatlari qatnashchilarini
rag’batlantirish, soliqqa tortish, kreditlash, moddiy-texnika resurslari bilan
ta’minlashni tashkil qilish, tayyor mahsulotni sotish va boshqalardan tarkib topgan.
Agrar mahsulotlar bozori faoliyat ko’rsatishining tashkiliy-iqtisodiy omillari
tarixan umumiy ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy shart-sharoitlar bilan bog’liq holda uzoq
vaqt davomida shakllanadi. Xo’jalik yuritishning bozor tamoyillariga o’tish agrar
mahsulotlar bozori faoliyat ko’rsatishining amaldagi tashkiliy-iqtisodiy sharoitlariga
o’z ta’sirini ko’rsatdi. Ular faoliyat ko’rsatuvchi asosiy shaklga aylangan fermer
xo’jaliklari shirkat korxonalari va nisbatan yirik yakka tartibdagi dehqon
xo’jaliklarini isloh qilish asosida tashkil qilingan va bu jarayon jadal davom etmoqda.
Agrar sektorning quyi majmuasida xo’jalik yuritishning fermerlik shakllari
keng tarqalganligi ko’plab omillar bilan asoslanadi. Xususan, ular shaxsiy va jamiyat
manfaatlari uyg’unlashuvini yaxshi ta’minlaydi, xodimlar mehnati va ishlab
chiqarishni oqilona tashkil qilish, zamonaviy moddiy-texnika resurslaridan samarali
foydalanish uchun qulay sharoitlar yaratadi. Dehqon xo’jaliklari, qoidaga ko’ra,
faoliyatini oila a’zolarining mehnatidan foydalanish asosida amalga oshiradi va
avvalo, o’z ehtiyojlarini qondirish uchun mahsulot yetishtiradi. Shaxsiy ehtiyojlar
qondirilgandan so’ng qolgan ortiqcha mahsulot bozorga chiqadi va tovar-pul
munosabatlari ob’ektlarini ifodalaydi. Qishloq joylarda mehnatni qo’llashning asosiy
sohasi katta hududiy makonni qamrab oladigan qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi
hisoblanadi.
Dehqon xo’jaligi uchun minitexnikalar ishlab chiqarish masalalarida taraqqiyot
mavjudligiga qaramay, yakka tartibdagi kichik dehqon xo’jaliklari hali o’z agrar
mahsulotlari ishlab chiqarishida zamonaviy mexanizatsiya vositalaridan keng
foydalanish imkoniyatidan mahrumlar. Yakka tartibdagi kichik dehqon xo’jaliklarida
ishlab chiqarish jarayonlarining asosiy qismi qo’l mehnatida amalga oshiriladi. Bu
agromahsulotlar ishlab chiqarish samaradorligi, mazkur ekinlar hosildorligi va
mahsulotning bozor narxlari darajasiga ta’sir etadi. Bundan tashqari, yakka tartibdagi
kichik dehqon xo’jaliklari sharoitlarida qishloq xo’jaligi mahsulotlarini saqlash,
tashish, iste’molchilarning so’rovlari bo’yicha assortiment va navlarga saralash va
guruhlashni oqilona tashkil qilish zarur. Agrar mahsulotlarning bir qismi yo’qolib
qoladigan va yakunda iste’molchilarga yetib bormaydigan holatlar ham tez-tez
uchrab turadi. Iqtisodiyotning agrar sektorida, jumladan, qishloq xo’jaligi
mahsulotlari ishlab chiqarishda xo’jalik yuritishning agrosanoat birlashmalar,
|
| |
Baholashning tizimli yondashuvi - bet 8

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
929
REFERENCES
1.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 9 oktabrdagi «Fermer, dehqon
xo’jaliklari va tomorqa yer egalarining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya
qilish, qishloq xo’jaligi ekin maydonlaridan samarali foydalanish tizimini tubdan
takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi PF-5199-son farmon. // Xalq so’zi,
2017 yil 10 - oktabr.
2.
Raximov A.N. Aholiga xizmat ko’rsatish sohasining rivojlanishini yekonometrik
modellashtirish (Qashqadaryo viloyati): iqt. fan. fal. dok. diss.– T.: TDIU, 2020.–165
b.
3.
Jo’raev A.M. Agrar sohada islohotlarni yanada chuqurlashtirish muammolari va
yechimlari. –T.: Mehnat, 2019.-236 b
4.
Бостром Н. Искусственный интеллект. Этапы. Угрозы. Стратегии. М.:
Манн, Иванов и Фербер, 2016. 496 c.; Люгер Д.Ф. Искусственный интеллект.
Стратегии и методы решения сложныхпроблем. М.: Вилямс, 2005. 864 с.
5.
Росс А. Индустрии будущего. М.: АСТ, 2017. 288 с.; Сигел Э. Просчитат
будущее. Кто кликнет, купит, соврет или умрет. М.: Алпина Паблишер, 2018.
374 с.; Шваб К.М. Четвертая промышленная революция. М.: Эксмо, 2017. 288 с
6.
Мухамедиева Д.Т. Статистическое моделирование в селском хозяйстве с
применением теории нечетких множеств.Ташкент: Институт кибернетики НТЦ
«Современные информационные технологии». 2004. –200 с.
7.
Ahmedov U.Q. Qishloq joylarida uy xo’jaliklarining qishloq xo’jalik
mahsulotlarini yetishtirish faoliyatini rivojlantirish: avtoref. dis. … iqt. fan. PhD, –
T., 2019 y.
8.
Alimova M.T. Hududiy turizm bozorining rivojlanish xususiyatlari va
tendensiyalari. Monografiya. T.: “Iqtisodiѐt”, 2021y., 282b., B. 126
9.
Федорченко А.В. Израилский вариант развития аграрного сектора
экономики.// М.: Проблемы современной экономики, № 3/4, 2019
|
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
928
agrofirmalar kabi shakllari va qishloq xo’jalik va qayta ishlash sanoati ishlab
chiqarishi sintezining har xil turlari paydo bo’ldi.
Dehqon xo’jaligini qo’llab-quvvatlash, sohaning eksport potensialini
oshirishda davlat dasturlarining muvofiqlashtiruvchi rolini alohida ta’kidlash lozim.
Bunday dasturlar ustuvor ravishda quyidagilarni ko’zda tutishi maqsadga muvofiq: -
qishloq xo’jaligi mahsulotlarining ichki va tashqi talabni yetarli darajada qondira
oluvchi
barqaror
hajmlarini
ta’minlash;
-
meva-sabzavotlar
eksportini
rag’batlantirishda moliya-kredit va soliq mexanizmlaridan samarali foydalanish; -
qishloq xo’jaligi texnika va texnologiyalari importini amalga oshirishda subsidiyalar,
dotatsiyalar va bojxona imtiyozlarini joriy etish; - qishloq xo’jaligi mahsulotlari
eksportini ta’minlashning tashkiliy va huquqiy asoslarini takomillashtirib borish.
Dehqon xo’jaliklarining agrar sohani rivojlantirishdagi salohiyatidan yanada
kengroq foydalanish imkoniyatini yaratadi.
Dehqon xo’jaligi mahsulotlari, shu jumladan oziq-ovqat va boshqa ekinlar va
chorvachilik o’zaro munosabati bilan belgilanadi:
• tabiiy resurslar - tuproq, suv, harorat, o’simlik dunyosi va biofizik doirasi
fauna;
• ananaviy amaliyotlar;
• davlat siyosati (masalan, yerga egalik qilish, marketing, hayvonlarning
farovonligi, mehnat munosabatlari);
• xalqaro savdo shartnomalari;
• jamoatchilik fikri va tashvishlari;
• ekologik tebranishlar.
XULOSA
Yuqoridagi o’zaro tasirlar natijasida dehqonchilik tizimlari paydo bo’ladi.
Dehqonchilik tizimi belgilanishi mumkin elementlarning tanib olinadigan nisbatdagi
birikmasi sifatida, ular oldindan belgilangan muddat davomida kutilgan miqdorda
kutilgan standartdagi identifikatsiya qilinadigan qishloq xo’jaligi mahsulotlarini
ishlab chiqaradi. Aksariyat hollarda ikki tizimning tarkibiy qismlari qarama-qarshidir
komponentlar spektrining uchlari, har qanday tizimda ishlab chiqarish miqdori asosan
maydon 1 birlik uchun hosil bo’lsa-da, tizim turiga keskin tasir qiladi. Yetishtirilgan
hosilning to’g’ri bahosini olish uchun zarur bo’lgan ishlarning tabiati
agrobizneslariga mos keladigan hosilni baholash yondashuvlari bilan taqqoslangan va
shunga o’xshash o’lchamdagi (taxminan 1 million ga) dehqon xo’jaligining ishlab
chiqarishini baholashimiz mumkin.
|
| |
Baholashning tizimli yondashuvi

Baholashning tizimli yondashuvi
Download
300,53 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
21.05.2024
Hajmi
300,53 Kb.
#249418
Download
300,53 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Baholashning tizimli yondashuvi
Download
300,53 Kb.
Matnni ko'rish
Oriental Renaissance: Innovative

|
Oriental Renaissance: InnovativeBog'liq 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
925
Millatlar Tashkilotining Barqaror Rivojlanish Maqsadlari ham iqlim o’zgarishi va
uning oqibatlariga qarshi kurashish uchun shoshilinch choralar ko’rishga chaqiradi.
Ikki tomonlama va ko’p tomonlama moliyalash tashkilotlari tomonidan qo’llab-
quvvatlanadigan global dehqon xo’jaligini rivojlantirish dasturlari investitsiyalarni
mamlakatlar yoki boshqa milliy dehqon xo’jaligini rivojlantirish dasturlarida belgilab
bergan ustuvorliklarga muvofiqlashtirish choralarini ko’rmoqda.
Ushbu dasturlar dehqon xo’jaligiga iqlimga mos keladigan investitsiyalarga
yo’naltirilishi mumkin bo’lgan qo’shimcha iqlim moliyalashtirish manbalaridan
foydalanishi mumkin. Global dehqon xo’jaligini rivojlantirish dasturlari portfeli
bo’ylab issiqxona gazlarini yumshatish bo’yicha qo’shma imtiyozlardan foydalanish
imkoniyatlari har tomonlama tahlil qilinmagan. Ba’zi tahlillar faqat cheklangan
dehqon xo’jaligi aralashuvi portfellarini va kamaytirish potentsialini qamrab oladi.
Yirik global rivojlanish tashkilotlari tomonidan amalga oshirilayotgan tanlangan
global dehqon xo’jaligini rivojlantirish dasturlarida issiqxona gazlari ta’sirini
yumshatishning birgalikdagi foydalari haqida dalillar keltirildi.
Meva-sabzavot mahsulotlarini qayta ishlab chiqaruvchi korxonalar, xususan,
qishloq xo’jaligi mahsulotlari marketingining shakllanishi va rivojlanishiga ko’plab
omillar ta’sir etadi. Ularni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin:
a) tabiiy-iqlim sharoitlar;
b) moddiy-texnik va ilmiy-texnologik sharoitlar;
v) tashkiliy-iqtisodiy sharoitlar;
g) ijtimoiy sharoitlar.
Ko’p sonli raqobatchilarga nisbatan bozorda o’z mavqeyni egallashda ishlab
chiqarilayotgan mahsulotlarni vaqtida takomillashtirib borish va yangi turdagi
mahsulotlar ishlab chiqarishni tashkil qilish muhim o’rin tutadi.
Tahlillarimiz
ko’rsatishicha,
meva-sabzavot
va
uzum
mahsulotlari
raqobatbardoshligini oshirish vazifalarini hal etishda yangi bozorlarni topish va
o’zlashtirish muammosi yil sayin dolzarb ahamiyat kasb etmoqda. Shu munosabat
bilan har qanday korxonada bu sohadagi tadqiqot, tahliliy ishlarni olib borish juda
muhim hisoblanadi. Yangi bozorlar mahsulot raqobatbardoshligini va sotish
faoliyatining rentabelligini keskin o’zgartirishi, shuningdek, mahsulotni yangi
bozorga chiqarib, uning hayot siklini uzaytirishi mumkin.
Shuni inobatga olish kerakki, talabning mavsumiy o’zgarib turishi tufayli bir
mahsulotni har xil davlatlarning turli nuqtalarida muvaffaqiyatli sotilishiga erishsa
bo’ladi. Yangi bozorlarda sotuvlar hajmining oshishiga esa, birinchi galda, arzon
ishchi kuchi, soliqlar va bojxona to’lovlarining ancha past darajasi hamda yangi
bozorlardagi bir qator boshqa omillar hisobidan erishish mumkin. Yana bir gap.
|
| |
Grammatika tushunchasiga tariff bering

|
Grammatika tushunchasiga tariff bering
|
bet | 6/10 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #131156 |
Bog'liq 2. Bixevioristik yondashuv nima -fayllar.org13. Grammatika tushunchasiga tariff bering
Grammatika (yun. grammatike, gramma soʻzidan — harf, yozish) — tilshunoslikning tilning grammatik tuzilishini, yaʼni soʻzlarning shaklga ega boʻlish qonuniyatlarini, shuningdek, soʻz birikmalari va gaplarni tuzish qonuniyatlarini oʻrganadigan boʻlimi. Grammatika 2 qismdan — morfologiya va sintaksisdan iborat. Morfologiyada soʻzning grammatik turkumlari va morfologik kategoriyalar, soʻz shakllari, sintaksisda esa soʻz shakllarining gap tarkibida oʻzaro birikish yoʻllari, gap va uning kategoriyalari, gapning tuzilish turlari bayon qilinadi. Demak, grammatikada soʻz shakli, grammatik maʼno, grammatik shakl, grammatik kategoriya haqidagi tushunchalar markaziy oʻrinni egallaydi.Tilda oʻzining doimiy ifodalovchisiga ega boʻlgan, soʻz shakli va gapga xos umumlashgan maʼno grammatik maʼno sanaladi. Maʼlum grammatik maʼnoni ifodalash uchun xizmat qiladigan moddiy vosita grammatik shakl hisoblanadi. Grammatik shakllarni grammatik kategoriyani tashkil etgan unsurlar deyish mumkin. Aslida grammatik shakl deganda, maʼlum grammatik maʼnoning moddiy tomoni tushuniladi. Grammatik shakl grammatik kategoriyani tashkil etgan qismlarning bir tomonini — shakliy tomonini ifodalaydi. Shu bois, grammatik kategoriyalar grammatik shakllarning munosabatidan yuzaga kelgan umumiylik, deyilsa mantiqan toʻgʻri boʻlmaydi. Chunki grammatik kategoriya tarkibiga kirgan har bir qism ham, oʻz navbatida, shakl va mazmun munosabatidan tashkil topgan yaxlitlikdir. Shu sababli ayrim mualliflar grammatik kategoriya tarkibiy qismlari uchun grammema atamasidan foydalanmoqdalar.Grammatik birliklarni grammatik kategoriyalarga birlashtirishda shu kategoriyaga xos umumlashgan maʼno asos boʻlib xizmat qiladi. Kategoriyaga xos bu umumlashgan maʼno mazkur kategoriyaga birlashgan har bir grammemada takrorlanadi. Shu bilan birgalikda kategoriya doirasidagi har bir grammemaning boshqasidan farq qiladigan maʼnosi ham bor. Ana shu maʼnolar kategoriya unsurlarining oʻzaro zidlanishida asos boʻlib xizmat kiladi. Shunday qilib, kategoriya maʼnosi bilan kategoriya tarkibidagi grammema maʼnosi oʻrtasida tur-jins munosabati mavjud.
|
| |
Baholashning tizimli yondashuvi

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
922
DEHQON XO’JALIKLARI FAOLIYATINI RIVOJLANISHINI
BAHOLASHNING TIZIMLI YONDASHUVI
Ergashov Yashnarbek Istamovich
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti
“Ekonometrika va statistika” mutaxassisligi tayanch doktoranti,
Tel: +99897-804-87-77
Elektron pochta:
yashnar4144@gmail.com
ANNOTATSIYA
Dehqon
xo’jaliklari
faoliyatini
rivojlantirishini
baholashning
tizimli
yondashuvi nazariy jihatlari yoritilgan. Dehqon xo’jaligi faoliyatining rivojlanishi
uchun yangi yondashuvlarni, model va usullarni izlash hamda joriy etish haqida keng
bayon etilgan. Dehqon xo’jaligi faoliyatining rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar
o’rganilgan.
Tayanch so’zlar: Dehqon xo’jaligi, agrar sektor, agrar tarmoq, qishloq
xo’jalik ekinzorlari va ko’chatzorlari, chorvachilik, tabiiy-iqlim, sabzavotchilik,
bog’dorchilik, tabiiy-iqlim sharoit, meva-sabzavotchilik va uzumchilik.
АННОТАЦИЯ
Освещены теоретические аспекты системного подхода к оценке
развития агрохолдингов. Широко описан поиск и внедрение новых подходов,
моделей и методов развития сельскохозяйственной деятельности. Изучены
факторы, влияющие на развитие сельскохозяйственной деятельности.
Ключевые слова: Сельское хозяйство, здоровое потребление, аграрный
сектор, аграрная сеть, сельскохозяйственные угодья и питомники,
животноводство, природный климат, овощеводство, садоводство, природно-
климатические условия, плодоовощеводство и виноградарство.
ABSTRACT
The theoretical aspects of the systematic approach to the evaluation of the
development of agricultural holdings are covered. The search for and implementation
of new approaches, models and methods for the development of agricultural activities
is widely described. Factors affecting the development of agricultural activity have
been studied.
Key words: Agriculture, healthy consumption, agrarian sector, agrarian
network, agricultural fields and nurseries, animal husbandry, natural climate,
vegetable growing, horticulture, natural climatic conditions, fruit and vegetable
growing and viticulture.
|