nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Gyugens - Frenel prinsipi - Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti

Rasmdagi manbadan chiqqan monoxromatik yorug‘lik to‘lqin dastlab
tor tirqishli 1 ekranga tushadi va undan o‘tib S1 v
а
S2 tirqishli 2
ekranga o‘tadi.
Bu ikki tirqish kogerent to‘lqinlar manbai hisoblanadi. S1 v
а
S2
tirqishdan chiqqan kogerent to‘lqinlar ekranda bir-birini ustiga tushib
shu sohada interferensiya manzarasini hosil qiladi.
Manzarada esa yorug’ va qorong’u zonalar hosil bo’ladi. Qorong’u
zonalar minimum, yorug’ zonalar esa maksimum deyiladi.
-modda. Apellatsiya shikoyatining (protestining) shakli va mazmuni

2) ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga apellatsiya shikoyati va unga ilova qilingan, ushbu
shaxslarda mavjud bo‘lmagan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari yuborilganligini yoki
topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat;
3) apellatsiya shikoyati vakil tomonidan imzolangan taqdirda, vakilning uni imzolashga doir
vakolatini tasdiqlovchi hujjat.
Apellatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga protestning va unga ilova
qilingan, ushbu shaxslarda mavjud bo‘lmagan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari yuborilganligini
yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi.
Arizani (shikoyatni) qaytarish yoki arizani (shikoyatni) qabul qilishni rad etish to‘g‘risidagi ajrim
ustidan berilgan apellatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan ariza (shikoyat) va uni sudga berish
chog‘ida unga ilova qilingan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.
Texnik o ’lch ovlarda^ = 5 ^ 1 0 foizgacha ruxsat etiladi

O ’lchash birligini ta'minlash b o ’yicha asosiy ilm iy ishlar m etrologiya - o ’lchash
haqjdagi fan hisoblanib, zam onaviy m etrologiya o ’zig a uchta asosiy b o ’limlarni
biriktiradi:
- nazariy metrologiya - bo’lim, m etrologiyaning fundamental
asoslarini ishlab
chiqish;
- qonunlashtiriluvchi m etrologiya - b o’lim, davlat talablari tarkibiga b o g ’liq
birliklar, o ’lchash uslublari, o ’lchash vositalari, o ’lchash laboratoriyalari va
m etrologiya b o ’yicha m illiy idora faoliyatiga b o g ’liq b o ’ladi;
-
amaliy
m etrologiya
-
b o ’lim,
nazariy
m etrologiyani
yaratish
va
qonunlashtiriluvchi m etrologiya holatlarini amaliy q o ’llash masalalari haqidagi fan.
Respublikada yagona birliklam i qo’llash m ulkchilikning
qanday shaklidan
bo’lishidan qat'iy nazar majburiydir.
O ’zbekiston Respublikasida o ’lchash birligini ta'm inlash tizim i (O ’BTT) O ’zDst
8.001-98 davlat standartida batafsil keltirilgan va belgilangan.
O ’lchashlar birligini ta'minlash tizim ining texnik asoslari quyidagichadir:
- o ’lchov birliklarini saqlash v a q o ’llash uchun m illiy etalonlar kompleksi;
- o ’lchash vositalarini q o ’llashdagi belgilangan qonun tizim i va o ’lchashni
bajarishdagi uslub;
- o ’lchash vositalariga ta'lluqli b o ’lgan barcha etalonlardan birlik o ’lchamlarini
uzatish tizimi.
Respublikadagi barcha metrologik xizmat ishlari metrologiya bo’yicha
Milliy
idora -O ’zstandart Agentligi tom onidan amalga oshiriladi.
A sb o b la r n in g sezgirligi - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov...

aH=C-asbobda
berilgan nominal xatolik; ah-o ’lchash bilan topilgan haqiqiy
xatolik.
2) Asbobning v a o ’lchashning nisbiy xatoliklari:
1.5-rasm. O ’lchashning nisbiy xatoligi.
8H - asbobning nisbiy xatoligi, foiz
SH = ^ L - m = — 100
(1.27)
Ая
Л //
bu erda:C - shkalalam ing b o ’lim qiymati;
Ah-nominal kattalik, asbob
shkalasidan olinadi.
O ’lchashning nisbiy xatoligi, foizda quyidagi form ula yordam ida aniqlanadi.
8
,
= -j-1 0 0
(1.28)
Asboblarda o ’lchash sifatini baholash uchun prof. A.V.Leontovich
quyidagi
mezonlami tavsiya etadi.
A gar nisbiy xatolik
8X < 1 foiz bo’lsa, o ’lchash sifati-yaxshi; ^ =1^-5 foiz
b o ’lsa-o’rtacha;
8, > 5 foiz dan katta b o ’lsa, o ’lchash sifati past.
Laboratoriya asboblarida o ’lchash
nisbiy xatoligi <^=1-5-5 foizgacha bo’lishi
kerak.
Mahsulotlarni - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlash

Sinov
laboratoriyasini
akkreditlashtirish
attestatini
berish
masalasi
sertifikatsiyalashtirish Milliy tashkilotida ko’rib chiqiladi.
O ’zbekiston Respublikasining Milliy sertifikatsiyalash-tirish tizimi Davlat
ro ’yxatidan o ’tkaziladi va shu kundan boshlab m azkur sinov laboratoriyasi
akkreditlangan hisoblanadi va bu haqida attestat topshiriladi.
Akkreditlashtirish muddati tugashiga 6 oy qolganda
qayta akkreditlashga
rasmiy ariza topshiriladi va mazkur laboratoriyaning O ’zbekiston standartlashtirish
agentligi bilan o ’zaro munosabatlariga mos ravishda qaytadan akkreditlashtirishi yoki
attestatning muddati uzaytirilishi mumkin.
Akkreditlashtirilgan laboratoriyaning akkreditlanish
muddatida tekshiruvchan
nazoratini sertifikatsiyalashtirish tashkiloti tashkil etadi va kerak b o ’Iganda boshqa
mutasaddi tashkilotlami jalb qilganda amalga oshiriladi.
Laboratoriya faoliyatining tekshiruvchan nazorati quyidagicha b o ’iishi
mumkin:
- laboratoriya faoliyatini jo y id a tekshiruvdan o ’tkazish;
- akkreditlangan laboratoriyada akkreditlanayotgan tashkilot vakillarining
doimiy
ishtirok etishi;
-
sinov
laboratoriyasi
tom onidan
akkreditlashtirilayotgan
tashkilotga
o ’tkazilayotgan
tajribalam ing
sifati,
sinovlar
sifatini
yaxshilash
borasida
o ’tkazilayotgan ichki nazorat natijalari, jazm anlar tom onidan bildirilayotgan
reklamatsiya va boshqa axborotlam i taqdim etishi;
- mahsulotning sifati bo’yicha iste'molchilar, savdo tashkilotlari
va boshqa
jam oat va davlat nazoratlari ko’rsatkichlari va axborotlarini yig ’ib, ulam i tahlil qilish;
- akkreditlashtirilayotgan
tashkilotlam ing
ishonchini ta'm inlash b o ’yicha
har qanday kuzatuv-tekshiruv orqali akkreditlashtirilgan
sinov laboratoriyasiga
q o ’yilgan talablarga javob berishni ta’minlash va hokazo.
Tekshiruvchan nazorat o ’tkazadigan mutaxassislar o ’z sohasida maxsus
tayyorgarchi 1 ikdan o ’tgan va mazkur kasbga layoqatligi bo’iishi mumkin.
Tekshiruvchan nazorat shart-sharoitlari va tashkiliy ishlar maxsus kelishuv
bilan
rasmiylashtiriladi.
Tekshiruvchan
nazorat
bilan
bog’liq
harajatlarni
290
Ro'yxatlar va Tartiblash - Nortojiyev Ozodbekning,, LaTeXga kirish”

|
Nortojiyev Ozodbekning,, LaTeXga kirish”
|
bet | 4/5 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 116,84 Kb. | | #124314 |
Bog'liq ozodbekRo'yxatlar va Tartiblash:
\begin{enumerate} ... \end{enumerate} va \item : Raqamli ro'yxat.
\begin{itemize} ... \end{itemize} va \item : Belgilangan ro'yxat.
Tex Fayl Strukturasini O'zgartirish:
\documentclass{} va boshqa sinf buyruqlari: Tex faylning strukturasi va o'lchamini belgilash.
\usepackage{} : Qo'shimcha paketlarni chaqirish.
Sintaksisni O'zgartirish va Xususiyatlarni Qo'shish:
\newcommand{}{} buyruqi: O'zingizning buyruqlaringizni yaratish.
\renewcommand{}{} buyruqi: Mavjud buyruqlarni o'zgartirish.
\newenvironment{}{}{} buyruqi: Yangi muqova yaratish.
Uskunalarga Qo'shimcha O'zgartirishlar: Maqbul natijalarni olish uchun o'zingizga mos keladigan paketlardan foydalanishingiz muhim. Ko'p paketlar bir nechta funksiyalarni o'z ichiga oladi. Misol uchun, geometry paketi sizning sahifangizning o'lchamini sozlashda yordam bera oladi.
latex
\usepackage[left=2cm, right=2cm, top=2cm, bottom=2cm]{geometry}
Matn Uzluklari va Qora Uchlar: \linespread buyrug'i yordamida matn uzluklarini o'zgartirishingiz mumkin.
latex
Bu, matn uzluklarini 1.5 barobar oshiradi.
Saqlangan Fayllar va Ma'lumotlar: Tex faylingiz ichidagi saqlangan ma'lumotlarni boshqarish uchun \input yoki \include buyruqlaridan foydalanishingiz mumkin.
latex
Bu buyruq, chap1.tex nomli faylni boshqa tex fayliga qo'shadi.
|
| |
-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) berish muddati

6) shikoyatga (protestga) ilova qilinayotgan hujjatlarning ro‘yxati.
Kassatsiya shikoyatida uni berayotgan shaxsning yoki uning vakilining telefon, faks raqamlari,
elektron manzili ko‘rsatilishi mumkin.
229-modda. Kassatsiya shikoyatining (protestining) ko‘chirma nusxalarini yuborish
Kassatsiya shikoyatini (protestini) berayotgan shaxs ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga
kassatsiya shikoyatining (protestining) va unga ilova qilingan, bu shaxslarda mavjud bo‘lmagan
hujjatlarning ko‘chirma nusxalarini yuborishi yoki tilxat olib shaxsan topshirishi kerak.
Close.


Build the Standard 2009 image (F7

Close.
Build the Standard 2009 image (F7)
When build is done, click Close.
Step 2: Transfer built image to target device.
Transfer built image to the FAT-16 boot partition on the target device (C:).
///// Do NOT copy the boot.ini from the image on the dev machine. It will overwrite your boot.ini if you do this. /////
///// Do NOT REBOOT the image if you have not built the FIRST CD (Preliminary CD) yet. Go to step 3 /////
If you have already built or you have a Preliminary CD, proceed to Step 4 below.
Step 3: Convert run-time image to ISO format before FBA runs to generate the Preliminary CD.
Overview
Convert your run-time image into an ISO-9660 image file using the El Torito CD Image Preparation tool (Hd2iso.exe) which should be on your XP Pro partition.
The El Torito CD Image Preparation tool creates a bootable CD image from a partition on a physical disk. It converts the hard disk partition image to an ISO-9660/El Torito-compliant image file that can be burned to a CD using a commercial CD-burning application.
Step by step
You should already be booted on XP Professional on Target Device
Execute hd2iso.exe (that you have copied previously from your development station and that is present most of the time under \program files\Windows Embedded\utilities).
Press 1.
Press 2.
Press
|
-MAVZU. Tabiatdagi o`zaro ta`sirlarning turlari

|
-MAVZU. Tabiatdagi o`zaro ta`sirlarning turlari
|
bet | 6/26 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 401,1 Kb. | | #153042 |
6-MAVZU. Tabiatdagi o`zaro ta`sirlarning turlari
REJA:
Тabiatdagi o`zaro ta’sirning turlari.
Ishqalanish kuchlari
Тabiatdagi o`zaro ta’sirning turlari. Hozirgi zamon fizikasida o`zaro ta’sirning to`rt turi ma’lum. • 1.Gravitatsion o`zaro ta’sir. Bu o`zaro ta’sir butun dunyo o`zaro tortishishi natijasida vujudga keladi. • 2.Elekromagnit o`zaro ta’sir.Bu o`zaro ta’sir elektr va magnit maydonlari tufayli amalga oshiriladi. • 3.Kuchli yadroviy o`zaro ta’sir.Bu o`zaro ta’sir yadrodagi nuklonlarni ya’ni proton va neytronlarni bir-biriga bog`langan holda ushlab turadi. • 4.Kuchsiz yoki yemirilish o`zaro ta’sir. Bu asosan elementar zarralarni yemirilishida namoyon bo`ladi.
Og`irlik kuchi. • Ma’lumki mavjud bo`lgan to`rtta o`zaro ta’sirning biri gravitatsion o`zaro ta’siridir. Gravitatsion o`zaro ta’sir tabiatdagi barcha jismlar orasida sodir bo`ladi va u jismlarning tuzilishi ximiyaviy tarkibiga bog`liq. Jismlarning o`zaro tortishishini ifodalovchi qonun Nyuton tomonida aniqlangan bo`lib quyidagicha: Har qanday jism atrofida gravitatsion maydon vujudga keladi. Gravitatsion maydon modda zarralari orasidagi o`zaro ta’sirnii ifodalovchi materiyaning bir turidir. Yer sirtiga yaqin turgan balandliklardan barcha jismlar Yerga tortilish kuchi ta’siri ostida Yer sirtiga nisbatan bir hil tezlanish bilan tushadi. Bu Yer bilan bog`langan sanoq tizimida m massali har qanday jismga og`irlik kuchi deb ataluvchi p=mg kuchi ta’sir qilishini anglatadi,bunda g-erkin tushish tezlanishi. Jism og`irligi deganda jismni tutib turuvchi taglikka yoki osmaga shu jism tomonidan ko`rsatiladigan ta’sir kuchi tushuniladi. Elastiklik kuchi. Har qanday qattiq jismga tashqi kuchlar ta’sir etsa uni tashkil etgan zarralarining bir-birlariga nisbatani siljishi natijasida jismning shakli o`zgaradi (siqiladi,cho`ziladi,egiladi, buriladi va x.k.z.). Bunga defomatsiya hodisasi deyiladi. Agar deformatsiyani yuzaga keltiruvchi kuch har bir konkret jism uchun aniq bo`lgan chegaradan ortiq bo`lmasa, kuchning ta’siri to`xtagandan keyin jism dastlabki o`lchamlarini va shaklini qayta egallaydi va bunday deformatsiya elastik deformatsiya deyiladi. Ingliz olimi Robert Guk 1660 yilda aniqlangan qonunga ko`ra nisbiy uzayish kuchlanishga proporsional bunda k- elastiklik koeffitsiyenti bo`lib sterjen materialiga bog`liq. 1/K=E kattalik Yung moduli yoki elastiklik moduli deyiladi
|
| |
-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi

|
-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi
|
bet | 7/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.4-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi:
1-gil ombori, greyferli ko‘prik krani bilan jixozlangan; 2- qabul bunkeri; 3- gilaralashtirgich; 4-yashikli ta'minlanich; 5-osma beton to‘siq; 6-lentali konveyr; 7- teshikli valtslar; 8-qo‘pol tuyish valtslari; 9-lentali shnekli press; 10-mayin tuyish valtslari; 11-lentali shnekli press; 12- granulalarni quritish barabani; 13-gil quritish barabani; 14-elevator; 15-qavat tayyorlovchi; 16- aylanma pech 2,8×20m; 17-qavat sovitgich; 18-maydalash uskunasi. [1]
3. Ishlab chiqarishni loyihalashda texnologik hisob-kitoblar
3.1 Sehning ishlash tartibi
Boshlangʼich maʼlumotlar:
Korxona mahsuldorligi: 115000kg/sm3;
Kuydirish agregati: CMC-197;
Ish rejimi: yil davomida, toʼxtovsiz, yillik ish soati-8760; 3-smenada 8-soatdan.
Uskunadan foydalanish koeffitsiyenti =0.92
Mahsulot nomenklaturasi: keramzit shagʼali
Uyilma zichlik boʼyicha markasi M700; (GOST 9757-90)
Ishlab chiqarish texnologiyasi: granulalar hosil qilish yoʼli bilan plastik usulda, kuydirish oʼlchami 2,5*40.0m boʼlgan aylanma pechlarda amalga oshiriladi.
Gil jinsli xom-ashyoning yillik oʼrtacha namligi 20%, oʼrtacha zichligi-1,7t/m3
Texnologik yoʼqotishlar
Texnologik asbob- uskunalarning ish vaqtining taxminiy yillik fondi Ti (soat) uning asosida korxonaning ishlab chiqarish quvvati hisoblab chiqiladi. Asbob-uskunalardan foydalanish koeffitsiyentlari hisobga olgan holda T ish vaqtining yillik fondi ki vaqti asosida aniqlanadi.
0,92 – aylanadigan pech (2,5x40) va CMC-197 agregati birligi uchun
Ti = T * ki (1)
Ti = 8760 * 0.92 = 8059,2 soat
Asosiy jihozlardan oʼz vaqtida foydalanish koeffitsiyentlari quyidagilardan iborat:
Barcha korxonalar uchun tayyor mahsulotlarni joʼnatish uchun omborlarning ishlashi yil davomida, haftada 7-kun, qoida tariqasida, 3-smenada qabul qilinadi. [5]
|
| |
Korxonaning ishlab chiqarish quvvatini hisoblash

|
Korxonaning ishlab chiqarish quvvatini hisoblash
|
bet | 8/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.3.2 Korxonaning ishlab chiqarish quvvatini hisoblash
Sunʼiy gʼovak toʼldiruvchilarning korxonalari va sexlarini loyihalashda texnologik hisob-kitoblar bosqichma-bosqich amalga oshiriladi. Birinchidan kuydirish agregatlarining quvvati hisob-kitob bilan tanlanadi va asoslanadi, soʼngra xom-ashyo sarfi va moddiy balansni hisoblash asosida kuydirish agregatlariga xizmat koʼrsatadigan ishlab chiqarish liniyalarining unumdorligi aniqlanadi.
Kuydirish moslamasining ishlab chiqarish quvvati (m3/yil) tayyor mahsulotning oʼrtacha uyilma zichligiga qarab hisoblanadi:
Mv = Qp * Ti * k0 (2) Mv = 12,4*8059,2*0,69=68954,5 m3/yil
Bu yerda:
Qp – olingan toʼldiruvchining mos keladigan uyilma zichligi bilan agregatning soatlik pasport ishlab chiqarish koʼrsatgichi, m3/soat, 1-jadvaldan 12,4 m3/soat
Ti - uskunaning ish vaqtining hisoblangan yillik fondi, s, korxonaning ishlash rejimiga muvofiq olinadi.
k0 – keramzit va uning turlari uchun uning markasiga qarab mahsulotning hajm koeffitsiyenti olinadi. 2-jadvaldan M700 = 0,69
Korxonaning quvvatini Mp kuydirish agregatlari quvvatlari Mv bilan belgilanadi:
Mp = n * Mv (3)
Mp = 1,1 * 68954,5 = 75849,95
n = = = 2.34
161590/68954.5=2.34≈2ta
Bu yerda:
n – kuydirish agregatlar soni.
Korxonaning mahsuldorligi aniq boʼlsa (3) formulani oʼzgartirish orqali kuydirish birliklari soni aniqlanadi. Hisob kitob natijalari 1-jadvalga kiritiladi. [5]
Kuydirish agregatining xarakteristikasi [2.3-jadval] 1-jadval
|
| |
vaqt bo’yicha kogerentlik - Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti

vaqt bo’yicha kogerentlik
deyiladi.
To’lqin sirtining turli nuqtalaridagi tebranishlar fazalarining farqi o’zgarmas bo’lishidan
iborat muvofiqlashish
fazoviy kogerentlik
deyiladi.
Kogerentlik
Faqat manbasi bitta bo’lgan to’lqinlargina
kogerent bo’la oladi. Boshqa holatlarda
bunday to’lqinlar kogerent bo’lmaydi.
Kogerentlik sharti
Fazoda kogerent
to’lqinlarning qo’shilishi natijasida
energiyaning qayta taqsimlanishi
yuzaga
keladi. Bu hodisaga yorug’likning
interferensiyasi deyiladi (lot. inter -
o
ʻ
zaro
va ferens — ko
ʻ
tarish, urilish).
Interferensiya
Bir xil chastotali qat’iy garmonik tebranishlar hamma vaqt o’zaro tamomila
kogerent bo’ladi, chunki ular uzilmasdan davom etganligi tufayli, ularning
fazalar farqi uzoq vaqt davomida o’zgarmasdan turadi. Shuning uchun bunday
tebranishlar qo’shilganda hamma vaqt interferensiya kuzatiladi.
Amplitudalari teng va teng bo’lmagan to’lqinlar superpozitsiyasida to’lqinlar
amplitudalari orasidagi munosabat interferension manzara sifatiga muhim ta’sir
ko’rsatadi.
Amplitudalar teng bo’lgan holda interferension manzaradagi yoritilganlik
maksimumlari nolgacha pasayadigan yoritilganlikli sohalar bilan
navbatlashadi.
Gyugens prinsipi
To’lqin harakati yetib borgan
har bir nuqta ikkilamchi
to’lqinlar manbaiga aylanadi,
bu to’lqinlarni o’rab oluvchi
egri chiziq keyingi momentdagi
to’lqinlar fronti holatini
belgilaydi.
|
Dvigatelar tuzilishi. Reja 3-ma\'ruza

3-mavzu: Dvigatelar tuzilishi.
Reja.
1. Avtomobil dvigatelinig tasnifi, umumiy
tushunchalar va asosiy parametrlari.
2. Turli dvigatellarni ishlash prinsiplari, to’rt
takli dvigatellar, ikki taktli dvigatellar, rotor
porshenli
dvigatellar,
gaz
trubinali
dvigatellar.
3. Dvigatelning
konstruktsiyalari.
Dvigatellarni mexanizm va tizimlari.
3-mavzu: Dvigatelar tuzilishi.
Reja.
1. Avtomobil dvigatelinig tasnifi, umumiy
tushunchalar va asosiy parametrlari.
2. Turli dvigatellarni ishlash prinsiplari, to’rt
takli dvigatellar, ikki taktli dvigatellar, rotor
porshenli
dvigatellar,
gaz
trubinali
dvigatellar.
3. Dvigatelning
konstruktsiyalari.
Dvigatellarni mexanizm va tizimlari.
3-mavzu: Dvigatelar tuzilishi.
Reja.
1. Avtomobil dvigatelinig tasnifi, umumiy
tushunchalar va asosiy parametrlari.
2. Turli dvigatellarni ishlash prinsiplari, to’rt
takli dvigatellar, ikki taktli dvigatellar, rotor
porshenli
dvigatellar,
gaz
trubinali
dvigatellar.
3. Dvigatelning
konstruktsiyalari.
Dvigatellarni mexanizm va tizimlari.
3-mavzu: Dvigatelar tuzilishi.
Reja.
1. Avtomobil dvigatelinig tasnifi, umumiy
tushunchalar va asosiy parametrlari.
2. Turli dvigatellarni ishlash prinsiplari, to’rt
takli dvigatellar, ikki taktli dvigatellar, rotor
porshenli
dvigatellar,
gaz
trubinali
dvigatellar.
3. Dvigatelning
konstruktsiyalari.
Dvigatellarni mexanizm va tizimlari.
Tayanch
iboralar:
Dvigatelning
vazifasi,
asosiy
o’lchamlari, ikki va to’rt taktli porshenli dvigatellarning umumiy
tuzilishi, ko’p tsilindrli dvigatellar va ularning ishlash tartibi,
rotor va gaz trubinali dvigatellar, ichki yonuv dvigatelarning
atrof-muhitga ta’siri.
|
Perlit jinslariga termik ishlov beruvchi isitish agregatlarining texnik tavsifi
(loyixaviy ma’lumotlar bo‘yicha)

|
Perlit jinslariga termik ishlov beruvchi isitish agregatlarining texnik tavsifi
(loyixaviy ma’lumotlar bo‘yicha)
|
bet | 5/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.Perlit jinslariga termik ishlov beruvchi isitish agregatlarining texnik tavsifi
(loyixaviy ma’lumotlar bo‘yicha)
Ko‘pchigan perlit hidsiz va biochidamli material bo‘lib, donalari yirikligi
bo‘yicha chaqiq tosh va qumga bo‘linadi. Perlit qumi va chaqiq toshini beton
uchun to‘ldiruvchi va issiqlik izolyasiya materiali sifatida qurilishda ishlatiladi.
Ko‘pchitilgan perlit qumiga qo‘yiladigan talablar
Ko‘pchigan perlit xidsiz va biochidamli material bo‘lib, donalari yirikligi
bo‘yicha chaqirtosh va qumga bo‘linadi. Perlit qumi va chaqirtoshini beton
uchun to‘ldiruvchi va issiqlik izolyasiya materiali sifatida qurilishda ishlatiladi.
Qumning zichligi uning xaqiqiy zichligiga, bo‘shliqligiga va namligiga
bog‘liq bo‘lib, quruq va sochiluvchan holatda aniqlanadi (standart holat deb
ataluvchi). Suvga to‘yingan holda muzlash extimoli bo‘lgan
konstruksiyalardagi betonlar yoki M200 va undan ortiq markadagi betonlar
uchun tayinlangan qum 1550 kg/m3 zichlikka ega bo‘lishi kerak. Boshqa
hollarda - 1400 kg/m3 dan kam bo‘lmasligi talab etiladi. Siltash jarayonida
qum zichlashib uning zichligi 1600-1700 kg/m3 ga etishi mumkin. Eng katta
hajmni 5-7 % namlanganlik holatidagi qum egallaydi; namlikning ortishi yoki
kamayishi bilan qumning hajmi kamayadi. Bu xususiyatni qumni
qabul qilish va dozalash jarayonida (xajm bo‘yicha), shuningdek beton
tayyorlashda inobatga olish kerak.
Qum hajmining ortishiga nisbatan bog‘liqlik ΔV: yirik (1) va
mayda (2) uning namligiga nisbatan W( massasi bo‘yicha).
Karerdagi qum turli namlilik darajasiga ega bo‘lganligi uchun uni ochiq xavoda saqlash davomida namligi tinimsiz o‘zgarib turadi. SHu sababli beton ishlab chiqarish jarayonida davriy ravishda qumning zichligi va namligini aniqlab turish va beton tarkibiga tuzatishlar kiritish zarurati tug‘iladi.
Turli to‘ldiruvchilarni sinash natijalariga ko‘ra qumning suvshimuvchanligi 4-14%, yirik to‘ldiruvchining suvshimuvchanligi 1-10%, yirik donali qumlar 4-6%, urtacha yiriklikdagi qumlar 6-8%, mayda (mayin) zarrali qumlarda 8-10% va o‘ta mayda qumlarda 10% dan ortiq, volsk standart qumida 4%, shagalda 1-4%, pishiq otqindi tog‘ jinslaridan olingan chaqilgan toshda 2-6%, karbonat jinslaridan olingan chaqilgan toshlarda (suvshimuvchanligini hisobga olgan xolda) 5-10% ga teng.
P erlit qumining standart va texnologik xarakteristikalari
|
| |
Texnologik sxemani tanlash va asoslash

|
Texnologik sxemani tanlash va asoslash
|
bet | 6/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.2. Texnologik sxemani tanlash va asoslash
2.1 Texnologik sxema
Plastik usulida xomashyoni tayyorlash
Gil ombori
Yumshatuvchi
Yashikli uzatgich
Dag’al tuyish uchun valtslar
shakl berish agregati
quritish barabani
Maydalagich
Elak
qaynovchi qatlamli pechda isitish zonasi CMC-197 agregati
qaynovchi qatlamli pechda kuydirish zonasi CMC-197 agregati
qaynovchi qatlamli pechda sovitish zonasi CMC-197 agregati
pnevmauzatgich
tayyor maxsulot ombori
2,1. Texnologik sxemani tanlash va asoslash
Korxonalarda asosan keramzit plastik usulida ishlab chiqarilib, texnologik sxemasi, gilli xomashyoni qayta ishlash variantlari va kuydirish pechi tipi bilan farq qiladi. Ishlab chiqarishning quruq usuli asosan keramzit sifat shungizit olishda qo‘llaniladi.
Misol tariqasida 4-rasmda keramzit shag‘ali loyihaviy ishlab chiqarish sehining texnologik sxemasi keltirilgan. Seh uchta bo‘limdan iborat bo‘lib: tayyorlash, kuydirish va tayyor mahsulotlar ombori. Xomashyo kondan avtosamosvallarda omborga yetkaziladi. Ko‘prik greyferli kranda gil omborini butun yuzasi bo‘ylab bir xil taqsimlanadi va ishlab chiqarishga jo‘natiladi.
Tayyorlash – quyish bo‘limida ikkita xomashyoni qayta ishlash va xom granulalarni olish tizimlari mavjud bo‘lib, ikkinchisi yuqori kon namligidagi gilni quritish liniyasi. Yilning issiq faslida gilni avtosamosvalda bevosita xomashyoni issitish liniyasi qabul bunkeriga uzatish mumkin. Yuqori namlikdagi g‘ovaklangan gilni dastlab tosh ajratish valtslariga, so‘ngra quritish barabaniga yuboriladi.
Quritilgan gilni lentali konveyrda xomashyoni qayta ishlash liniyasi qabul bunkeriga yuboriladi, u yerda gilni qo‘pol tuyish valtslarida maydalanadi, gilaralashtirgichda suvli LST qo‘shimchali qorishma bilan aralashtiriladi, so‘ngra mayin tuyish valslarida qo‘shimcha maydalanadi, bunda valslar oralig‘i 1-1,5 mm. Tayyorlangan massa quyish qurilmasi ustiga o‘rnatilgan yashikli ta'minlagichga uzatiladi. Lentali shnekli pressda xom granulalar olinadi. Quyish qurilmasi sifatida teshikli valslaridan xomashyoda yirik qo‘shimchalar mavjud bo‘lsa foydalanish mumkin.
Tayyorlangan granulalar quritish barabanida namligi 19% dan oshmagan holatda quritiladi, so‘ngra kuydirish bo‘limiga SMS-197 qurilmasiga jo‘natiladi.
|
| |
Perlit qumini vertikal pechda ishlab chiqarish jarayonining

|
Perlit qumini vertikal pechda ishlab chiqarish jarayonining
|
bet | 4/10 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #260221 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.Perlit qumini vertikal pechda ishlab chiqarish jarayonining
texnologik sxemasi (tayyor maxsulotlarni 3ta silosda joylashuvi punktir
chiziqlarida ko‘rsatilgan):
1-lentali elevator LG-400; 2-tarelka tipidagi ta’minlovchi Ø1300mm;
3- lentali konveyr TK-13; 4-lentali elevator LG-160;
5-yopqich (zatvor); 6-disk tipidagi ta’minlovchi;
7-issiqlikka tayyorlash pechi SMT-178; 8-xavo xaydovchi ventelyator VVD-8;
9-vertikal ko‘pchitish pechi (shaxtali) SMT-177; 10-siklon SN-15 Ø1400mm;
11-siklon SN-15 Ø900mm; 12-yopqich ta’minlovchi SMT-180;
13-yacheykali ta’minlovchi 300x300mm; 14-jag‘li yopqich 400x400mm;
15-ho‘l chang ushlagich PVM №5S; 16-markazdan qochma ventilyator IP-7-40 №5; 17-xo‘l chang ushlagich PVM-10S; 18-ventilyator VVD №11; 19-mo‘ri DN-15.
Perlit chaqiq toshi va qumining aylanma pechda ishlab chiqarish
jarayonining texnologik sxemasi:
1-lentali elevator LG-400; 2-tarelka tipidagi ta’minlovchi Ø1300mm;
3- lentali konveyr TK-13; 4-lentali elevator LG-160; 5-yopqich;
6-diskli ta’minlovchi DL-6A; 7-issiqlikka tayyorlash pechi SMT-178;
8-aylanma ko‘pchitish pechi SMT-179; 9-havo xaydovchi ventilyator VVD-8;
10- cho‘ktirgich; 11-siklon SN-15 Ø1000mm; 12-ta’minlovchi yopqich SMT-180; 13-elak burat SM-237m; 14-jag‘li yopqich 400x400mm;
15-diskli ta’minlovchi DL-8A; (chaqiq tosh ishlab chiqarish);
16-yacheykali ta’minlovchi 300x300mm; (qum ishlab chiqarish);
17-ho‘l chang ushlagich PVM-5S; 18- markazdan qochma ventilyator SL-7-40 №5; 19-xo‘l chang ushlagich PVM- 20S; 20-markazdan qochma mo‘ri NP-1m;
21-markazdan qochma mo‘ri NP-1m; 22-konveyr
|
| |
Minlogon and click Add - Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing Windows...

|
Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing Windows xp professional for embedded systems developers
|
bet | 20/36 | Sana | 26.12.2019 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #5189 |
Minlogon and click Add.
Note: You can choose another Session manager like Winlogon, this example just create a simple “text interface”.
Double click on the last line
Select both components.
Include the following components in your configuration:
El Torito CD This component has one configurable setting. The default value for disk signature is 0x4F544C45 (1330924613 Decimal). You do not need to change the default value.
Enhanced Write Filter Edit the configuration settings for this component and clear the Start EWF Enabled check box. Make sure the overlay type is set to RAM. Leave the default values for all other settings. The target disk volume that is being protected by EWF must be set to Disk Number equals 0,
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Microsoft Windows Embedded Standard 2009 Developer Resource Kit Componentizing Windows xp professional for embedded systems developers
|
O‘quv faoliyati natijalari

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchi
O‘quvchi
1-bosqich.
O‘quv
mashg‘ulotiga
kirish
(10 daqiqa)
Tashkiliy qism
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi
1.2. O‘quvchilarning davomati, ularni
va auditoriyani mashg‘ulotga
tayyorligini tekshirish
1.3. O‘tilgan mavzu yuzasidan
o‘quvchilar bilimini baholaydi (1-ilova)
Salomlashadi,
tinglaydi, savollarga
javob beradi, o‘tilgan
mavzuni gapiradi
2-bosqich
Asosiy
(60 daqiqa)
O‘quvchilar bilimlarni faollashtirish
2.1. Og‘izaki savol javob o‘tkazib
o‘quvchilar bilimlarini faollashtiradi
(2-ilova)
Auksionda ishtirok
faol qatnashadi
-ilova - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
"Porshenli ichki yonuv dvigatellarining umumiy tuzilishi va asosiy
ko‘rsatkichlari" mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulitining o‘qitish
texnologiyasi
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
O‘quvchi soni: 30 ta
O‘quv mashg‘ulotining shakli va
turi
Nazariy: To‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘ulot rejasi
1.Vazifasi
2. Umumiy tuzilishi
3. Turlari
4. Asosiy ko‘rsatgichlari
O‘quv mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarga dvigatellarning vazifalari,
umumiy tuzilishi, turlari va asosiy ko‘rsatgichlari haqida bilim berish
O‘qitish natijasi
Dvigatellarning umumiy tuzilishi, turlari,
asosiy ko‘rsatkichlari, ishlash
prinsplarini biladi.
Pedagog vazifalari:
1. Dvigatellarning vazifalari haqida
tushuncha beradi.
2. Dvigatellarning umumiy tuzilishi
haqidagi tushunchalarini
shakllantirish
3. Dvigatellarning turlari haqida
tasavvurlarini shakllantiradi.
4. Dvigatellarning asosiy
ko‘rsatgichlari haqida tushunchalar
hosil qilish.
O‘quv faoliyati natijalari:
1. Dvigatellarning vazifalarini aytadi.
2.Dvigatellarning umumiy tuizilishi
haqida gapiradi.
3. Dvigatellarning turlarini aytadi.
4. Dvigatellarning asosiy ko‘rsatgichlari
haqida gapiradi.
Tortishuvchi batareya - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

|
Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti Pdf ko'rish
|
bet | 27/194 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 11,47 Mb. | | #102246 |
Bog'liq Avtomobillar tuzilishi Beknazarov Jamoliddin BekturdiyevichTortishuvchi batareya. Elektr avtomobilining eng qimmat qismi. Bugungi
kunda bu mikrokontrollerlarning butun tizimi tomonidan boshqariladigan
elementar batareyalar (hujayralar) to‘plamidir. Batareyalar quwati, ish kuchlanishi
(EVIar 350 dan 800 voltgacha), shuningdek, ma'lum bir elektr avtomobil
modelining tartibiga moslashtirilgan shaklda farqlanadi. Ular hujayralarda ham
farqlanadi, ularni ishlab chiqarishda turli materiallardan foydalanish mumkin.
Misol uchun, nikel-metall gidridli batareyalar allaqachon eskirgan deb hisoblanadi
va bir nechta naylarning lityum xujayralari eng mashhur deb tan olingan.
Kelajakda yangi avlod akkumulyatorlari paydo bo‘lishi kerak, ular bugungi kunda
elektr kompaniyalari chuqurligida bir joyda ishlab chiqilmoqda.
Invertor. Elektr dvigatel va akkumulyator o‘rtasida bog‘lovchi bo‘lib xizmat
qiluvchi qurilma. Nomidan kelib chiqadiki, ushbu blokning asosiy maqsadi oqim
konvertatsiyasidir, chunki batareya to‘g‘ridan-to‘g‘ri oqim beradi va oladi, vosita
esa o‘zgaruvchan tokda ishlaydi. Biroq, bu "quti"ning vakolatlari ancha
kengroqdir: u elektromobilning pedallaridan buyruq bo‘yicha elektromobilning
uzunlamasina tezlashishini yoki sekinlashishini boshqaradi, batareyadan dvigatelga
va aksincha energiya oqimini tartibga soladi.
Batareya. Ko‘rinishidan, bunday kuchli energiya manbai bilan elektromobil
endi an'anaviy 12 voltli akkumulyatorga muhtoj emas - lekin u mavjud. Bortdagi
elektronika va yoritish, elektr kuchaytirgichlar, aktuatorlar, kompressorlar va
boshqa haydovchilarning ishlashi uchun standart va xavfsiz past kuchlanishli quyi
tizim talab qilinadi.
Sovutish tizimi. Elektr dvigateli kamroq qiziydi va kuchli sovutish talab
qilinmaydi. Biroq, har qanday BEV-da siz hali ham tortish batareyasi kerak
bo‘lgan radiator va issiqlik quvurlari tizimini topishingiz mumkin. Axir, u faqat
cheklangan harorat oralig‘ida eng samarali ishlaydi va og‘ir yuk bilan, haydash
paytida tez-tez zaryadsizlanish / zaryadlashning vaqtinchalik davrlari yoki kuchli
oqim bilan yuqori tezlikda zaryadlanganda batareya juda qizib ketadi. Issiqlik
nazorati juda yuqori oqimlar oqadigan inverter uchun ham kerak bo‘lishi mumkin.
Yo‘l davomida "issiqlik pompasi" rejimida ishlaydigan sovutish tizimi
(binodagi inverter konditsioner kabi) minimal energiya sarfi bilan kabinada
qulaylikni ta'minlashga qodir.
|
| |
Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti - bet 33

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov
Jamoliddin Bekturdiyevich
5-ilova
Klaster
Dvigatel
Bug’
dvigatellar
Elektr
dvigatellar
Issiqlik
dvigatellari
Turba
dvigatel
lari
Rotorli
dvigatellar
Porshenli ichki
yonuv
dvigatellari
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
"Ishchi sikllar" mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulitining o‘qitish
texnologiyasi
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
O‘quvchi soni: 28 ta
O‘quv mashg‘ulotining shakli va
turi
Nazariy: To‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘ulot rejasi
1.Dvigatellarning ish sikliga ko‘ra
turlari
2. To‘rt taktli dvigatellarning ish sikllari
3. Ikki taktli dvigatellarning ish sikllari
O‘quv mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarda dvigatellarning ish sikllari
haqida tushunchalar hosil qilish
O‘qitish natijalari:
Ichki yonuv dvigatellarining ish sikllarini
biladi
Pedagog vazifalari:
1. Dvigatellarning ish sikliga ko‘ra
turlari haqida tushunchalar beradi.
2. To‘rt taktli dvigatellarning ish
sikllarini tushuntiradi.
3. Ikki taktli dvigatellarning ish
siklilarini tushuntiradi
-ilova - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov
Jamoliddin Bekturdiyevich
"Krivoship-shatun mexanizmi" mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulitining
o‘qitish texnologiyasi
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
O‘quvchi soni: 30 ta
O‘quv mashg‘ulotining shakli va
turi
Nazariy: To‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘ulot rejasi
1.Krivoship-shatun mexanizmining
umumiy tuzilishi;
2.Krivoship-shatun mexanizmining
turlari;
3.Krivoship shatun mexanzmining
dvigatellarda joylashishi.
O‘quv mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarda krivoship-shatun mexanizmi
haqida tushunchalarni shakllantirish
O‘qitish natijalari:
Krivoship-shatun mexanizmining
tuzilishi, turlari va ishlashini biladi
Pedagog vazifalari:
1.Krivoship-shatun mexanizmining
umumuy tuzilishi haqida
tushuntiradi
2.Krivoship-shatun mexanizmining
turlari haqida tushunchalar beradi
3.Krivoship-shatun mexanizmining
dvigatellarda joylashishi haqida
tushuntiradi
O‘quv faoliyati natijalari:
1.Krivoship-shatun mexanizmining
umumiy tuzilishi haqida gapiradi
2.Krivoship-shatun mexanizmining
turlarini aytadi
3.Krivoship shatun mexanizmining
dvigatellarda joylashishi haqida gapiradi
O‘qitish metodlari
Ma'ruza, namoish qilish, tushuntirish
-ilova - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov
Jamoliddin Bekturdiyevich
4-ilova
"Tormoz tizimi" mavzusi bayoni.
Reja:
1. Tormoz tizimining vazifasi;
2. Tormoz
tizimining turlari;
3. Tormoz tizimining umumiy tuzilishi;
4. Tormoz tizimining qismlarini tuzilishi.
Vazifasi: tormoz boshqarmasi harakatlanayotgan
avtomobil tеzligini
sеkinlatish, uni to‘хtatish va to‘хtab turgan avtomobilni o‘z joyida ushlab turish
uchun хizmat qiladi.
Tormoz boshqarmasi ishchi tormoz tizimi, to‘xtatib turuvchi tormoz tizimi,
ehtiyot tormoz tizimi, yordamchi tormoz tizimlariga bo‘linadi.
1-to‘хtatib turish tormoz yuritmasi richagining knopkasi; 2-to‘хtatib turish
tormoz
yuritmasi richagi;
3-kolodka yuritmasining richagi; 4-orqa
tormoz kolodkalari; 5-orqa tros;
6-rostlovchi birikma; 7-orqa tormoz tеnglagichi; 8-yo‘naltiruvchi rolik; 9-oldi tros;
10-to‘хtatib turish tormozi daraklagichining tayanchi;
To‘хtatib turish tormoz
tizimi sxemasi
O‘qitish metodlari - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Ish
bosqichlari
va vaqti
Faoliyat mazmuni
O‘qituvchi
O‘quvchi
1-bosqich.
O‘quv
mashg‘ulotiga
kirish
(10 daqiqa)
Tashkiliy qism
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi
1.2. O‘quvchilarning davomati, ularni va
auditoriyani mashg‘ulotga tayyorligini
tekshirish
1.3 O‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilar
bilan savol javob qiladi va ularni baholaydi
(1-ilova).
Salomlashadi,
tinglaydi,
savollarga javob
beradi
2-bosqich
Asosiy
(60 daqiqa)
O‘quvchilar bilimini faollashtirish
2.1. O‘quvchilarga B/B/B jadvalini
to‘ldirishni tushuntiradi (2-ilova).
B/B/B jadvalini
to‘ldiradi
Maqsad va vazifani belgilanishi
2.2. O‘quv mashg‘uloti mavzusi, rejasi,
maqsad va uning faoliyat natijalari bilan
tanishtiradi
Yozib oladi
Yangi o‘quv material bayoni
2.3. Slaydlar Power point dasturida (3-ilova)
namoyish va sharhlash bilan mavzu bo‘yicha
asosiy nazariy bilimlarni bayon qiladi
2.4. Jalb qiluvchi savollar beradi
2.5. Mavzu har bir qismi bo‘yicha
xulosalaydi
2.6. Ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini
eslatadi (4-ilova)
Kuzatadi,
savollarga javob
beradi,
ma’lumotlarni
daftarga qayd
qiladi
Elektromobillar asosan qanday qismlarga bo‘linadi? 
2

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov
Jamoliddin Bekturdiyevich
4-ilova
"Elektr transport vositalarining asosiy komponentlari va tizimlari" mavzusi
bayoni.
Reja:
1. Elektr dvigatellar;
2. Tortuvchi batareya;
3. Sovutish tizimi;
4. Zaryadlash bloki;
5. Elektromobillarni tormozlash.
Joylashtirish va samaradorlikdagi farqlar bilan barcha avlodlarning elektr
transport vositalari dizaynda juda ko‘p umumiyliklarga ega:
ular deyarli bir xil
asosiy komponentlar va yig‘ilishlarga ega. Keling, ularni tartibda ko‘rib chiqaylik.
Elektr dvigateli. Har qanday BEV ning asosiy birligi. Elektr dvigatelining
ishlashi magnit maydonga joylashtirilgan tok o‘tkazgichga mexanik kuch ta'sir
qilishiga asoslanadi va unda bu kuch harakatlanuvchi qismning (rotor) qo‘zg‘almas
jism bilan elektromagnit o‘zaro ta'siri tufayli o‘z milini aylantiradi. (stator). Bunga
turli yo‘llar
bilan erishish mumkin, shuning uchun elektr motorlar ham dizaynda
farqlanadi.
Elektr avtomobilini haydash uchun cho‘tkasiz (cho‘tkasiz)
motorlar
qo‘llaniladi. Ulardan eng samaralisi rotor sifatida doimiy magnitlangan sinxron AC
vosita deb ataladi. Kamchiliklari - narx (nodir metallar magnit ishlab chiqarishda
ishlatiladi),
shuningdek, doimiy magnit maydon tufayli nazorat qilishdagi
qiyinchiliklar. Shuning uchun bunday motorlar Porsche Taycan yoki Jaguar l-Pace
kabi qimmat va kuchli elektromobillarda qo‘llaniladi.
Ko‘pincha arzonroq elektr motorlar magnit o‘rniga induksiyon bobinlari bilan
ishlatiladi, shuningdek o‘zgaruvchan tok bilan quvvatlanadi. Ular sinxron bo‘lishi
mumkin (masalan, Renault Zoe), lekin ko‘pincha ularda rotornlng aylanishi stator
sariqlari tomonidan yaratilgan magnit maydonning aylanishidan orqada qoladi. Shu
sababli, bunday motorlar asenkron deb ataladi.
Ularning samaradorligi pastroq,
ammo ularni boshqarish osonroq. Bunday dvlgatellar, xususan, Tesla Model S va
Audi e-tron bilan jihozlangan.
Yoqish. Elektr transport vositalarida ishlatiladigan barcha motorlar tom
ma'noda nol tezlikdan juda
yuqori momentni rivojlantiradi, juda yuqori tezlikda
aylana oladi va aylanish yo‘nalishini o‘zgartiradi.
Shu sababli, elektr transport
vositalari ICE avtomobillari kabi murakkab ko‘p tezlikli vites qutisi va og‘ir
uzatmani talab qilmaydi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri motorga o‘rnatilgan oddiy va ishonchli
reduktor etarli. Kuchli va tezkor mashinalarda uni ikki bosqichli vites qutisi bilan
to‘ldirish mumkin, bu sizga "pastki qismida" kuchli
tortishni yuqori maksimal
tezlik bilan birlashtirishga imkon beradi.
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
Ish jarayonini xosil qilish usuliga qarab: to‘rt taktli va ikki taktli 
dvigatellar. 
5

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
rasm) : tsilindr 5, xalqalari bo‘lgan porshen 4, porshen barmog‘i 6, shatun 7,
tirsakli val 8 va maxovik 10. Silindrning ustki qismi tsilindr golovkasi 9 bilan
berkitilgan.
Gaz taqsimlash miexanizmi yonilg‘i aralashmasi yoki havoning tsilindrga
kirishini hamda ishlatilgan gazlarni chiqarib yuborishni boshqarish uchun xizmat
qiladi. Bu mexanizm tarkibiga gaz taqsimlash vali 2,
gaz taqsimlash valini
yuritkich shesternyasi 1, to‘rtkichlar 3, klapanlar 9, hamda prujina 8 kiradi.(GTM
mavzusidagi 1-rasm).
Ta’minlash tizimi benzin hamda havodan yonuvchi aralashma tayyorlaydi,
uni dvigatel tsilindrlariga o‘zatadi va ishlatilgan gazlarni atmosferaga chiqarib
yuboradi.
Sovitish tizimi dvigatelning qizigan detallaridan
ajralgan issiqlikni
atmosferaga tarqatadi va uni eng qulay issiqlik rejimida ishlashini ta’minlaydi.
Dvigatel suv yoki havo bilan sovitiladi. Suv bilan sovitiladigan dvigatelda suv
g‘ilofi, havo bilan sovitiladigan dvigatelda esa maxsus sovitish qovurg‘alari
bo‘ladi.
Moylash tizimi dvigatelning ishqalanuvchi detallariga moy o‘zatib, ularning
ilashishini kamaytiradi, uning detallarini qisman sovitadi, ishqalanuvchi yuzalarda
vujudga keladigan yeyilish zarrachalarini yuvadi, hamda moyni tozalab beradi.
Yondirish tizimi karbyuratorli va injektorli dvigatel tsilindrlarida ish
aralashmasini majburiy ravishda o‘t oldirish uchun elektr
uchquni xosil qiladi va
uni ma’lum tartibda tsilindrlarga yuboradi.
Yuqori chekka nuqta (yu.ch.n.) porshenning tirsakli val o‘qidan eng
o‘zoqlashgan tsilindr ichidagi yuqori turish holati.(2-rasm)
Pastki chekka nuqta (p.ch.n.) – porshenning tirsakli val o‘qiga eng
yaqinlashgan tsilindr ichidagi pastki holati.
Porshen yo‘li – porshen bir chekka nuqtadan
ikkinchi chekka nuqtagacha
xarakatlanganda bosib o‘tilgan masofa.
Porshen yo‘li S porshenning har bir o‘tgan yo‘lida tirsakli val o‘z o‘qi
atrofida ½ marta aylangandagi, ya’ni 180
0
burchakka burilgandagi masofa.
Tayanch iboralar: dvigatel,
siqish darajasi, ish jarayon, yuqorigi chekka nuqta,
pastki chekka nuqta, porshen yo‘li.
Maqsad va vazifani belgilanishi

Maqsad va vazifani belgilanishi 2.2. O‘quv mashg‘uloti mavzusi, rejasi, maqsad va uning faoliyat natijalari bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi Yozib oladilar Yangi o‘quv material bayoni 2.3. Slaydlar Power point dasturida (3-ilova) namoyish va sharhlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy tushunchalarni bayon qiladi 2.7. Jalb qiluvchi savollar beradi 2.8. Mavzu har bir qismi bo‘yicha xulosalaydi 2.9. Ma'lumotlarni daftarga qayd qilishlarini eslatadi (4-ilova) Kuzatadi, savollarga javob beradi, ma'lumotlarni daftarga qayd qiladi Yangi o‘quv materialini mustahkamlash 2.10. Yangi o‘quv materialini o‘zlashtirish darajasini tekshirishda B/B/B jadvaldan foydalanadi (5-ilova) B/B/B jadvalni to‘ldiradi 3-bosqich. Yakuniy (10 daqiqa) Mashg‘ulot yakuni 3.1. Mavzu yakunlanadi, olingan nazariy bilimlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida muhim ahamiyatga ega ekanligiga o‘quvchilar e'tiborini qaratadi Diqqat qiladi Uyga vazifa beriladi 3.2. Dars davomida yozilgan kanspektlarni o‘qib kelish, tormoz tizimining tuzilishi, turlari, avtomobillarda zarurati va ishlash prinsplarini o‘rganib kelish bo‘yicha vazifa beradi Topshiriqni va berilgan avtomobil turi va rusumini yozib oladi
Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
-ilova - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
4-ilova
"Porshenli ichki yonuv dvigatellarining umumiy tuzilishi va asosiy
ko‘rsatkichlari" mavzusi bayoni.
Reja:
1. Vazifasi
2. Umumiy tuzilishi
3. Turlari
4. Asosiy ko‘rsatgichlari
Zamonaviy avtotransport vositalariga asosan, porshenli ichki yonuv
dvigatellari o‘rnatiladi. Bug‘ va elektr toki bilan ishlaydigan avtomobillar ba’zi
kamchiliklariga ko‘ra hozirgi kunda deyarli ko‘llanilmaydi. Bug‘ bilan ishlaydigan
dvigatellarning asosiy kamchiligi foydali ish koeffitsientining kichiqligi
(0,16…0,18) hamda dvigatel bug‘ qurilmalarining o‘lcham va vaznlarini
kattaligidir. Elektr bilan ishlaydigan dvigatellarning keng tarqalmaganligiga sabab,
ularning o‘zoq masofalarga qatnay olmasligi, chunki ularga o‘rnatiladigan
qo‘rg‘oshin akkumulyatorlarining elektr sig‘imi avtomobilning 40…50 km
masofagacha xarakatlanishiga mo‘ljallangan. Hozirgi kunda mamlakatimizda va
chet el firmalarida elektromobillar ustida katta ilmiy va kostruktiv ishlar olib
borilmoqda, natijada ularning har xil ko‘rgazmali variantlari yaratilmoqda.
Elektromobillarning xalk xo‘jaligida transport vositasi bo‘lib keng tarqalishi uchun
ularga o‘rnatiladigan elektrobaklarning sig‘imini 2 – 3 baravar oshirish kerak.
Avtomobillarga o‘rnatiladigan porshenli ichki yonuv dvigatellari quyidagi
belgilari bilan klassifikatsiyalanadi:
1. Ishlatiladigan yonilg‘ining turiga qarab: yengil suyuq yonilg‘i – benzinda
ishlaydigan va siqilgan suyuq gaz bilan ishlaydigan karbyuratorli dvigatellar, og‘ir
suyuq dizel yonilg‘isida ishlaydigan dizel dvigatellari.
2. Yonuvchi aralashma xosil qilish usuliga qarab: tsilindr tashqarisida
aralashma xosil kiluvchi karbyuratorli, injektorli dvigatellar va tsilindr ichida
aralashma xosil kiluvchi dizel dvigatellari.
3. Ish aralashmasining alangalanishi bo‘yicha: elektr uchquni bilan
alangalanadigan karbyuratorli, injektorli dvigatellar va siqish natijasida o‘z-o‘zidan
alangalanuvchi dizel dvigatellari.
-ilova 
B/B/B jadvali - Qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish instituti

Tuzuvchi: Mirishkor tuman 1-son kasb-hunar maktabi. Beknazarov Jamoliddin Bekturdiyevich
"Tormoz tizimi" mavzusi bo‘yicha o‘quv mashg‘ulitining o‘qitish
texnologiyasi
O‘quv mashg‘ulotining o‘qitish texnologiyasi modeli
Vaqt: 80 daqiqa
O‘quvchi soni: 26 ta
O‘quv mashg‘ulotining shakli va
turi
Nazariy: To‘liq o‘quv mashg‘ulot
O‘quv mashg‘ulot rejasi
1. Tormoz tizimining vazifasi;
2. Tormoz tizimining turlari;
3. Tormoz tizimining umumiy tuzilishi;
4. Tormoz tizimining qismlarini tuzilishi.
O‘quv mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarda rul tormoz tizimining vazifasi,
tuzilishi, turlari va ishlash prinsplari haqida tasavvurlarni shakllantirish
O‘qitish natijalari:
Tormoz tizimining vazifasi, tuzilishi,
turlari, qismlarining tuzilishi, turlari,
vazifalari, afzallik va kamchiliklari.
Pedagog vazifalari:
1. Tormoz tizimining vazifasi haqida
ma'lumotlar beradi
2. Tormoz tizimining turlarini
tushuntiradi
3. Tormoz tizimining umumiy
tuzilishi haqida tushunchalar beradi
4. Tormoz tizimining qismlarini
tuzilishini tushuntiradi