nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Integrallarni taqribiy hisoblashda Gauss formulalari

|
Integrallarni taqribiy hisoblashda Gauss formulalari
|
bet | 3/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 403,44 Kb. | | #234027 |
Bog'liq Algorim Abror.UralovIntegrallarni taqribiy hisoblashda Gauss formulalari.
Gauss formulalari, bir funksiya integrallarini yaklashtirish uchun ishlatiladigan formulalardan biridir. Bu formulalar, n taqsimlangan integralni hisoblashda barcha bo'shliqlar teng tartibda joylashtirilgan Chebyshev polinomlarini ishlatadi. Gauss formulalari quyidagi formulalar yordamida ifodalangan:
n taqsimlanuvchi formulaga ko'ra, bir funksiyaning integrallarining hisoblanishi ∫ a^b f(x) dx ≈ ∑ wi f(xi) formula orqali ifodalangan, burada wi va xi - n taqsimlanuvchi integral uchun ko'rsatkichlar, a va b esa integrallarning chegaralari. Gauss formulalari bu ko'rsatkichlarni hisoblashda ishlatiladi. Gauss formulalari haqida ko'proq tushuntirish uchun quyidagi qadam-qadam ko'rsatmalarni bajaring:
Birinchi bosqichda, x = -1 dan x = 1 gacha bo'lgan bo'shliqlarni toping, ya'ni xi = cos((2i-1)π / 2n), i = 1, 2, ..., n. Keyin, Chebyshev polinomlari yordamida ko'rsatkichlarni toping, ya'ni wi = 2 / [(1 - xi^2)Tn'(xi))^2], i = 1, 2, ..., n, bu yerda Tn(x) n-turli Chebyshev polinomidir. Keyin, integrallarni Gauss formulasi yordamida hisoblang, ya'ni ∫ a^b f(x) dx ≈ ∑ wi f(xi)Gauss formulalari integrallar hisoblanishida juda yaxshi natija beradi va barcha n uchun to'g'ri javob beradi. Lekin, bu formulalarning barcha funksiyalar uchun juda yaxshi natija beradi deb aytib o'tilmasligi mumkin, shuning uchun, boshqa usullar bilan yoki tartib bilan integrallarni hisoblash kerak bo'lishi mumkin.
Birinchi bosqichda, x = -1 dan x = 1 gacha bo'lgan bo'shliqlarni toping, ya'ni xi = cos((2i-1)π / 2n), i = 1, 2, ..., n. Keyin, Chebyshev polinomlari yordamida ko'rsatkichlarni toping, ya'ni wi = 2 / [(1 - xi^2)Tn'(xi))^2], i = 1, 2, ..., n, bu yerda Tn(x) n-turli Chebyshev polinomidir. Keyin, integrallarni Gauss formulasi yordamida hisoblang, ya'ni ∫ a^b f(x) dx ≈ ∑ wi f(xi)Gauss formulalari integrallar hisoblanishida juda yaxshi natija beradi va barcha n uchun to'g'ri javob beradi. Lekin, bu formulalarning barcha funksiyalar uchun juda yaxshi natija beradi deb aytib o'tilmasligi mumkin, shuning uchun, boshqa usullar bilan yoki tartib bilan integrallarni hisoblash kerak bo'lishi mumkin.
KODI:
#include
#include
double f(double x) {
return x*x; // Integralni hisoblash kerak bo'lgan funksiya
}
double simpson(double a, double b, int n) {
double h = (b - a) / n;
double sum = f(a) + f(b);
for (int i = 1; i < n; i += 2) {
sum += 4 * f(a + i * h);
}
for (int i = 2; i < n-1; i += 2) {
sum += 2 * f(a + i * h);
}
return h / 3 * sum;
}
int main() {
double a = 0.0; // Integrallashning boshlang'ich qiymati
double b = 1.0; // Integrallashning tugashi qiymati
int n = 100; // Qancha chegaralarni bo'limlamoqchimiz
double result = simpson(a, b, n);
std::cout << "Taqribiy integral natijasi: " << result << std::endl;
return 0;
}
|
| |
Algoritmlarni loyihalash 1- mustaqil ish - bet 4

|
Algoritmlarni loyihalash 1- mustaqil ish
|
bet | 4/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 403,44 Kb. | | #234027 |
Bog'liq Algorim Abror.Uralov
Integral natijasi: 1.9999983550656637
Xulosa.
Аmaliy muammolarni hal qilish uchun dasturiy ta'minot usullarining samaradorligi, ayniqsa, biz o`n qavatli binoga chiqish uchun ikki hil muammoga ya`ni, zinapoyada va liftda o'ninchi qavatga chiqish bilan to'qnash kelganimizda aniq namoyon bo'ladi. Ushbu ikki usulni boshdan kechirgan kishi tabiiy ravishda liftni tanlaydi. Shunga o'xshab, muammoni hal qilish uchun dasturiy ta'minot usullarini o'zlashtirganlar hamma joyda, masalan, muammoni hal qilishning dasturiy ta'minot
usulini qo'llashga intilishadi. Buning uchun algoritmlarni loyihalash, ularni algoritmik dasturlash tillarida taqdim etish va EXM da dasturlarni qilish jarayonlarini o'zlashtirish kerak bo`ladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
https://uz.wikipedia.org/
Ziyo.net
Hozirgi.org
Томас Кормен, Чарльз Лейзерсон, Рональд Ривест, Клиффорд Штайн. Алгоритмы: построение и анализ. Москва-СанктПетербург-Киев. Изд. дом "Вильямc", 2005. 1293 стр.
|
| |
I nternet - O‘zbekiston respublikasi oliy

|
O‘zbekiston respublikasi oliy
|
bet | 55/66 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 386,08 Kb. | | #234492 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliyI nternet – insoniyat tafakkuri mahsuli. Ish stolimizda turgan kompyuterga shunchaki elektron qurilma sifatida qaray olmaymiz. Internet axborot olish, almashish va uzatishning eng samarali, qulay vositasidir. Uning multimediya (tasvir, ovoz, matn) xizmati va boshqa qator qulayliklari insoniyatni virtual olamga ohanrabodek tortmoqda.
Lekin masalaning ikkinchi, g`oyat e`tibortalab jihati ham bor. Ba`zi mamlakatlarda virtual olamga g`arq bo`lish oqibatida o`zining yoxud o`zgalarning joniga qasd qilish odatiy holga aylanayotgani ham sir emas. Yoki qator davlatlarda real hayotni virtual hayotga almashtirgan, ruhiy nosog`lom bemorlarni davolashga ixtisoslashgan shifoxonalar tashkil etilayotganini ham hech kim inkor etolmaydi.
K ompyuter xizmatlaridan foydalanish uchun vaqtini ham, pulini ham, alaloqibat salomatligini ham ayamaydiganlar safi tobora kengayib bormoqda. Bolg`a bilan uy qurish ham, boshni yorish ham mumkin. Bugun yoshlarimizning, ayniqsa, bolalar va o`smirlarning internetdan foydalanishini shu ikki holatning qay biriga qiyoslash to`g`ri bo`ladi?
Taassufki, so`nggi paytlarda ko`ngilni g`ash qiladigan bunday holatlar ko`p kuzatilmoqda
– Bugun internetdan foydalanuvchilarni shartli ravishda ikki toifaga ajratish mumkin. Birinchi toifadagilar kasbi talabidan kelib chiqqan holda yoki ilmiy tadqiqotlari uchun zarur ma`lumot va axborot olish maqsadida internetga murojaat qilayotganlar bo`lsa, ikkinchi toifadagilar shunchaki qiziqishiga ko`ra, deylik, pornografik, tanishuv saytlariga kirib yoki onlayn o`yinlari bilan kun o`tkazish kayfiyatida bo`lganlardir.
Virtual olam insonni manipulatsiya qilmoqda. Manipulatsiya – bu fikriy qaramlik orqali o`ziga bo`ysundirish demakdir. Hozir bolalar yoki o`smirlarning internet-kafeni “ikkinchi uyi”ga aylantirib olayotgani sir emas. Kuzatishlar shuni ko`rsatadiki, onlayn o`yinlarini o`ynovchilar ham asosan o`smirlardir. O`smirlik shaxsning fiziologik va ijtimoiy rivojlanishidagi o`ziga xos davr hisoblanadi. Agar shu davrda o`g`il yoki qiz agressiv ruhdagi onlayn o`yinlariga berilsa, bu noxush oqibatlarga olib kelishi ehtimoldan xoli emas.
V irtual olamda insonning vaqtni idrok qilish tizimi buziladi, ijtimoiy faolligi kamayadi. Kompyuter qarshisida vaqt o`tganini sezmay qolishning boisi ham shunda. Virtual vositalarning salbiy ta`siri ma`naviy-axloqiy tanazzul bilan chegaralanib qolmay, insonning immun tizimini susaytirmoqda, umurtqa pog`onasi va ko`z kasalliklarini keltirib chiqarmoqda.
|
| |
Создаем чертежи на компьютере в КОМПАС-3D LT

|
Создаем чертежи на компьютере в КОМПАС-3D LT
|
bet | 5/18 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66,81 Kb. | | #146131 |
Bog'liq Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Re-hozir.orgСоздаем чертежи на компьютере в КОМПАС-3D LT.
Qurilish obyektlarini yaratish bo’yicha o’quv qo’llanma. Kompas dasturi
uchun yaratilgan ushbu kitob ayrim oddiy va murakkab obyektlarni yaratish bosqichlari, usullari, ularni MaxScriptda yaratish texnologiyalari amaliy
yechimini topgan. Obyektlarni xalqaro standartlarga hos ko’rinishda yaratish
bo’yicha maslahatlar kitobning katta yutug’idir. Kamchilik tomoni shundaki
dasturlarning murakkab holda tuzilganligi oddiy foydalanuvchini o’zlashtirish
darajasiga salbiy ta’sir etadi. [35]
Учебное виртуальное предприятие на платформе решений АСКОН.
Askon platformasining tuzilishi, ishlash sohasi, qo’llanilish doirasi, ularni 3 ds Max dasturida qo’llanilishi haqidagi nazariya. Kamchilik tomoni ushbu
platformaning 3 ds Max dasturining barcha versiyalarida qo’llanilishi mumkin
emasligidadir. [36]
Beginning 3D Game Development with Unity – Начинаем разработку 3D игр с Unity.
Uch o’lchovli videoo’yinlar yaratish texnologiyalari, ularni standartlarga mosligi dasturlash tillaridan C++, Java va MaxScript yordamida yaratish texnologiyalari batafsil yoritib berilgan. MaxScriptning yangi komponentalari
bilan ishlash, ularni qo’llash va yangi komponentalar yaratish ko’nikmalarini
shakllantiradi. [37]
Mastering Autodesk Inventor 2009 and Autodesk Inventor.
3 ds Max dasturi muhitida yangilik yaratishga qaratilgan kitob. Dasturning barcha komponentalari va platformalarining to’liq tahlili va ularni yaratishning dasturiy asoslari (C++ va MaxScript misolida). Ushbu adabiyotning kamchilik tomoni shundagi harakatlanuvchi tasvirlar bilan ishlashda yuqori darajadagi texnologiyalar berilmaganligidadir. [38]
Mastering Autodesk Inventor 2012 and Autodesk Inventor.
[38] adabiyotning to’ldirilgan va qayta nashri. Obyektlarni yaratishda dasturlash tillaridan XML qo’sxilganligi bilan kitob kengaytirilgan va oldingi
adabiyotning kamchiliklari to’ldirilgan. [39]
|
| |
Xo’sh, bu dasturda qanday ishlash mumkin?

|
Xo’sh, bu dasturda qanday ishlash mumkin?
|
bet | 9/18 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66,81 Kb. | | #146131 |
Bog'liq Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Re-hozir.orgXo’sh, bu dasturda qanday ishlash mumkin?
3 ds Maxda obyektlarni ko’rish maydoni (viewport)da yaratasiz. Buning uchun siz kerakli asbobni tanlab, kursorni qurish maydoniga keltirganingizda
kursor shakli o’zgaradi. Sichqoncha yordamida obyektning o’lchovlarini
berasiz.
Yaratilgan obyektlarda kino effektlar yaratish uchun Maxsus kamera va
yoritgich asboblarini qo’llashingiz mumkin. Obyekt sirti uchun turli material tanlashingiz mumkin, ya’ni unga masalan shaffof yoki g’adir-budir sirt berishingiz mumkin.
Ko’rish maydonida yaratilgan obyektlarni xarakatlantirib, kichik animatsiya xosil kilish mumkin. Buning uchun {Animatsiya} tugmasini bosib, kadrlarni o’zgartirgan xolda obyektni xarakatlantirish bilan oxirgi kadrga kelinadi. So’ngra animatsiya panelidan {play} tugmasi bosiladi. Natijada kadrlar almashinib, animatsiya xosil bo’ladi. Bu yaratilgan animatsiyani fayl kurinishida kompyuter xotirasida saqlash va istalgan video tasvirlarni o’qiy oladigan dastur yordamida o’qishimiz mumkin. Fayl *.avi kengaytmali formatda saqlanadi.
Foydalanuvchi interfeysi xaqida ma’lumot.
Quyida 3D Studio Max -ning foydalanuvchi interfeysi xaqida qisqacha
ma’lumot beriladi.
Ko’rinish maydoni (Viewports).
3ds Max ni ishga tushirganingizda ekranda standart foydalanish interfeysi paydo bo’ladi. Bu interfeys to’rtta ko’rinish maydonidan tashkil topgan bo’lib
(odatda bu ko’rinishlar: oldindan, yuqoridan (top), chapdan (left), va perspektiva), atrofida instrumental vositalar va boshqarish vositalari joylashgan bo’ladi.
Ko’rinishlar foydalanuvchi didiga mos ravishda tanlanib, obyektlar ko’rinishi xam o’zgartirilishi mumkin.
Ko’rish maydonida o’zgarishlarni boshqarish qurilmalari .
Ko’rish maydonidagi ekranning quyi o’ng qismida (xarakatlanuvchi) o’zgarishlarni boshqarish qurilmalari joylashgan. Ular ayni vaqtda qo’llanilayotgan tipga nisbatan o’zgarib turadi.
Yuqoridagi menyuga bog’lik bo’lmagan uning quyi qismida saxifalangan
panel joylashgan. Bu instrumentlar panelida mos tugmada sichqonchani bir
marta ezilganda mos qurilma ishlab ketadi va siz ko’rinish soxasida (viewport)
ishlashingiz mumkin buladi. orqali instrumentlar panelini xarakatlantirish
mumkin.
|
| |
V-Ray 2.0 for 3ds Max - Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Reja; I bob. Autodesk ds Max...

|
Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Reja; I bob. Autodesk ds Max dasturi, uning ahamiyati va muammolari va unda obyektlani modellashtirish
|
bet | 7/18 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66,81 Kb. | | #146131 |
Bog'liq Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Re-hozir.orgV-Ray 2.0 for 3ds Max.
V – ray texnologiyasining yangi ko’rinishi va uning 3 ds Max dasturidagi o’rni va vazifasi kabi darslar berilgan. Ushbu texnologiyaning C++ dasturlash
tili yordamida yaratilganligi foydalanuvchiga juda ko’plab imkoniyatlar
yaratadi. [45]
Инженерный анализ в Autodesk Simulation Multiphysics. Методическое руководство.
ASM texnologiyasi haqidagi batafsil kitob. Ushbu kitobda barcha loyihalar matematik va injinerlik tomonidan muhokama qilinadi. Dasturning fizik hossalari reaktorlar bilan ishlash amaliy ishlar yordamida ko’rsatiladi. Reaktorlarning ishlash prinspi hayotimizdagi tabiat qonunlari asosida ishlashi tushuntiriladi. Juda ko’plab misollar yordamida harakatli tasvirlarni yaratish texnologiyalri reaktorlarni ishlash prinspi asosida qurilganligini asoslab beriladi. [46]
AutoCAD 2012 на 100%.
AutoCAD dasturi ham 3 ds Max dasturi bilan bir vaqtning o’zida ishlay
olishi foydalanuvchiga katta qulayliklar tug’diradi. Ushbu dasturda obyektlarni
matematik hisoblashlar yordamida yaratib uni vizuolizatsiyasini 3 ds Max
dasturida amalga oshirgan ma’qul degan g’oya ilgari suriladi va amaliy ishlar
yordamida isbotlab beriladi. [47]
ZBrush Manimal Creation - Создание человекозверя.
ZBrush dasturi ham 3 ds Max dasturi bilan birgalida ishlay olishi, undan
qanday foydalanish kerakligi yo’riqnomalari berilgan. Ushbu dastur haykaltaroshlik sanati misolida 3 ds Max dasturining tizimli dasturlar oilasiga
kiradi. MaxScript va C++ dasturlash tillarining keng imkoniyatlari darajasida yaratilgan ushbu dastur foydalanuvchiga ko’plab amaliy imtiyozlar yaratadi.
MaxScript dasturlash tilining ko’plab funksiyalarini ochiq holda
foydalanuvchiga taqdim etilgan. [48]
Специальность «Архитектура».
Binolarning tashqi ko’rinishlarini yaratish, vizualizatsiyasini yaxsxilash
haqidagi fikrlar bayon qilingan bo’lib, ushbu masaladagi muammolar tahlil qilingan. Mental Ray texnologiyasi haqida batafsil to’xtalib o’tilgan hamda uni
ishlatish parametrlarini sozlash haqida maslahatlar berilgan. [49]
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Reja; I bob. Autodesk ds Max dasturi, uning ahamiyati va muammolari va unda obyektlani modellashtirish
|
Компьютерное проектирование зданий

|
Компьютерное проектирование зданий
|
bet | 8/18 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66,81 Kb. | | #146131 |
Bog'liq Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Re-hozir.orgКомпьютерное проектирование зданий.
Binolarning qurishning kompyuterda modellashtirish haqidagi adabiyot.
Kompyuterda masalaning qo’yilishi, algoritmlar ketma – ketligi, masalani yechish bosqichlari va natijalar olish bo’yicha ko’rsatmalar berilgan. Kitobning faqatgina modellashtirishga oid muammolari hal qilingan. Dasturlash tillaridan foydalanilmaganligi adabiyotning kamchiligidir. [50]
Ландшафтный дизайн. Практическая энциклопедия. Планирование, проектирование и дизайн.
3 ds Max dasturidan foydalanilganda atrof muhitni ham hisobga olish kerakligi, ularni rejalashtirish va qurish haqidagi muammolarga qaratilgan kitob.
Материалы в современном строительстве.
Zamonaviy arxitekturaning o’ziga hos sifatlari, ulardan foydalanish va
materiallar dizayni, materiallarning yaratish texnologiyalari batafsil yoritilgan
kitob. Kamchilik tomoni geagrafik landshaftlarni hisobga olinmaganligi. [52]
Architectural rendering for 3 ds Max.
3 ds Max dasturi uchun olingan natijalarni render qilish ularni mantal Ray
va V – Ray texnologiyalari bo’yicha sozlash va natija olish usullari va ko’rsatmalar berilgan. Ularni tahlili amaliy dasturlar bilan isbotlangan. Kamchilik tomoni faqatgina 3 ds Max dasturi uchun yaratilganligidir. [53]
Multi Slicer Pro.
3 ds Max dasturida obyektlarni qirqimlarini tayyorlashda foydalaniladigan uskunalar tahlili, ulardan foydalanish namunalari va muammolariga qaratilgan
ushbu maqolada masalalar ijobiy hal qilingan.
1.2. Autodesk 3 ds Max dasturi va uning tahlili va unda obyektlani modellashtirish.
3D Studio Max uch o’lchovli modellashtirish va ko’rgazmali namoyish
qilishning (vizualizatsiya) yangicha bosqichi xisoblanadi. Bu dastur yordamida yuqori sifatli animatsiya va uch o’lchovli modellarni professional darajada
yaratish mumkin. Bunda siz ikki o’lchovli va uch o’lchovli obyektlarni
qo’llashingiz mumkin.
Bu dastur yordamida yuqori sifatli multiplikatsion filmlar, ma’lum fanlar buyicha ko’rgazmali dasturlar tuzish mumkin.
|
| |
Моделирование - превосходный процесс

|
Моделирование - превосходный процесс
|
bet | 4/18 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66,81 Kb. | | #146131 |
Bog'liq Mavzu; ds-max dasturi va uning imkoniyatlari Mundarija Kirish Re-hozir.orgМоделирование - превосходный процесс.
Murakkab obyektlarni yaratishning texnologiyalari berilgan. Obyektlarni
hususiyatlari yanada to’liqroq bayon etilgan. Materiallar bilan ishlashga yangi texnologiyalar qo’llanilgan. Kamchilik tomoni animatsiyalar yaratish
texnologiyalari oz berilgan. [28]
Создание интерьера.
Dizaynerlar uchun o’quv qo’llanma. Vray va Mental ray texnologiyalari bilan ishlashning yuqori darajadagi inikosi. Ushbu texnologiyalarni MaxScript
yordamida qo’llash va yaratish usullari berilgan. [29]
Дизайн архитектуры и интерьеров.
Arxitektura va dizayn soxasidagi ko’plab masalalar hal etilgan. Intererlar
yaratishning yangi usullari va ko’plab maslahatlar berilgan. Kamchilik tomoni dasturlash tiliga e’tibor berilmagan va animatsiyalar yaratish hal etilmagan. [30]
3 ds Max 8.
Uch o’lchovli grafika va kompyuter o’yinlari yaratishning texnologiyalari to’liq holda berilgan. Ularni yaratishning MaxScript dasturlash tili usulida hosil
qilish ushbu qo’llanmani yanada muhimligini aniq aytishga imkon yaratadi. [31]
Специальние эффекти в 3 dsMax.
3 ds Max dasturiy ta’minotida mafsus effektlar yaratishning usullari va
ularning yaratish texnologiyalari mumkin qadar yoritilgan. Kamchilik tomoni
ularni yaratishni ayrim usullari yashirib o’tilgan. Professional foydalanuvchiga
mo’ljallangan. [32]
Подборка обучающих книг по 3d studio Max.
3ds Max dasturiy ta’minotining to’liq o’quv kursi. MaxScriptning barcha komponentalari haqida batafsil yoritilganligi o’quv kursining yutug’idir. Yangi
komponentalar yaratish texnologiyalari tahlil qilingan. [33]
3ds Max. Реальная анимация и виртуальная реальность.
Hayotiy ko’rinishdagi harakatlanuvchi tasvirlar va obyektlarning yaratishning yangi bosqichlari, usullari haqidagi kitob. Harakatlanuvchi tasvirlarning MaxScript yordamida yaratishning texnologiyalari berilgan bo’lib,
ularni hosil qilish bosqichlari, usullari ushbu kitobda o’z aksini topgan. [34]
|
| |
Mavzu: Separator va sentrifugalarni hisoblash

|
Mavzu: Separator va sentrifugalarni hisoblash
|
Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 9,59 Mb. | | #250839 |
Bog'liq 5-KSMJ amaliy Mavzu: Separator va sentrifugalarni hisoblash
(4 soat)
Nazariy ma’lumotlar.
Emulsiyadagi suyuqlik tomchilarni va suspenziyadagi qattiq modda zarrachalarini markazdan qochma kuchlar maydonida ajratib olish jarayoni sentrifugalash deyiladi. Sentrifugalash jarayoni sentrifugalarda amalga oshiriladi.
Sentrifugalash paytida hosil bo’lgan markazdan qochma kuchlar cho’ktirish jarayonidagi og’irlik kuchi va filtrlashdagi gidrostatik kuchlarga nisbatan ko’proq ta’sir qiladi. SHuning uchun turli jinsli sistemalarni ajratish uchun qo’llaniladigan cho’ktirish va filtrlash jarayonlariga nisbatan juda samarali hisoblanadi.
Sentrifugalarning asosiy qismi gorizontal yoki vertikal o’qqa joylashgan katta tezlikda aylanuvchi baraban bo’lib, u elektr dvigatelp yordamida aylanma harakatga keltiriladi. Markazdan qochma kuch ta’sirida suspenziyadagi qattiq modda zarrachalari cho’kmaga tushib, suyuq fazadan ajraladi.Suyuq faza fugat deyiladi. Hosil bo’lgan cho’kma baraban ichida qolib, suyuq faza esa ajratib olinadi.
Turli jinsli aralashmalarni ajratish prinsipiga ko’ra sentrafugalar ikki turga bo’linadi:
1. Filtrlovchi sentrifugalar
2. CHo’ktiruvchi sentrifugalar
Filtrlovchi sentrifugalarning barabani g’ovaksimon turli metallardan ishlanib, uning yuzasiga material (mato) qoplanadi. Filtrlovchi sentrifugalarda suspenziya yoki emulsiya markazdan qochma kuch ta’sirida baraban devorlariga qarab otiladi, bunda qattiq modda zarrachalari filtr materiallarning yuza qismida qolib, suyuq faza (fugat) bu kuch ta’sirida cho’kma qatlami va filtr to’siqlardan o’tadi, hamda barabandan uzluksiz chiqarib turiladi.
CHo’ktiruvchi sentrifugalarda baraban yaxlit metall plastinkalardan qilinadi. Bu sentrifugalarda bosimlar farqi markazdan qochma kuch ta’sirida hosil qilinadi. Barabanning aylanishi natijasida markazdan qochma kuch ta’sirida suspenziya yoki emulsiya baraban devorlari tomon harakat qiladi. Zichligi katta bo’lgan suyuqlik va qattiq fazalar baraban devorlari yaqinida, zichligi kamroq bo’lgan boshqa faza esa o’q atrofida yig’iladi.
Tindiruvchi sentrafugani hisoblash. Soatiga 15 m3 suspenziyani uzlukli ishlaydigan tindiruvchi sentrfuga hisoblansin. Solishtirma og’irligi γ1=2700 kg/m3 va tarkibida qattiq faza miqdori Cc=25%. Suspensiya solishtirma og’irligi γ2=1000 kg/m3, qovushqoqlik koeffisiyenti μ=1·10-6 kg·s/m2, qattiq kristallar o’lchmi d=10 mkm. Katolog –spravochnikdan cho’kmani pichoq bilan kesib oladigan AOG – 800 rusumli avtomatik sentrafugani tanlaymiz.
|
| |
Inkorni inkor qonuni - O‘zbekiston respublikasi oliy

|
O‘zbekiston respublikasi oliy
|
bet | 56/66 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 386,08 Kb. | | #234492 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliyInkorni inkor qonuni - dialektikannnt asosiy qonunlaridan biri. Tabiat, jamiyat va tafakkur taraqqiyoti jarayonining yoʻnalishini, shaklini va natijasini ifodalaydi. Birinchi boʻlib Gegel rivojlanish qonuni sifatida taʼriflab bergan. Inkor har qanday taraqqiyotda muqar-rar va qonuniyatli ravishda sodir boʻladigan jarayon (moment)dir. Hech bir sohada oʻzining ilgarigi mavjudlik shakllarini inkor qilmaydigan taraq-qiyot boʻlmaydi. Gegel fikricha, "ichki inkor" taraqqiyotning harakatlanti-ruvchi kuchidir. Dialektik inkorning obʼyektiv harakteri shundaki, u har bir narsa va hodisaning oʻz ichida, ularning ichki zaruriyatidan kelib chiqadi va har qanday yemirilish va yoʻq boʻlish (inkor)ni ifodalamay, balki taraq-qiyot uchun zamin boʻlib xizmat qiladigan inkorni ifodalaydi. Bu qonunning ikki marta takrorlanuvchi inkorda (inkorni inkor) ifodalanishi narsa va hodisalarning doimiy ravishda oʻzgarib, bir holatdan ikkinchi holatga oʻtishi va oqibatda rivojlanishi uzluksiz ekanligidan kelib chiqadi. Har bir mavjud boʻlgan narsa va hodi-sa oʻzigacha boʻlgan narsa va hodisaning inkor etilishining mahsuli, ayni vaktda shu narsa va hodisalarning oʻzi ham sharoitning oʻzgarishi va vaqtning oʻtishi bilan dialektik inkor etilishga mahkumdir. Har bir narsa va hodisaning oʻzgarishi qoʻshaloq, yaʼni hami-sha ikki yoki undan koʻproq inkor etishlar bilan amalga oshadi.
Inkorni inkorning yana bir muhim belgisi shuki, taraqqiyotdagi davriylikning tugallovchi halqasida, ikkinchi inkor bosqichida uning oldingi bosqichidagi baʼzi belgilari qayta tiklanadi (don — oʻsimlik va yana don). Boshlangʻich shaklni inkor qilgan narsa yana inkor etilganligi sababli qoʻshaloq inkor mazkur boshlangʻich shakldagi baʼzi tomonlarga xos belgilarning qayta tiklanishiga olib keladi.
Inkorni inkorning mohiyatini ilgarilama harakat va vorislikning uzviy birligidan iborat, deb taʼriflash mumkin. Inkorni inkor tufayli taraqqiyot toʻgʻri chiziq shakliga emas, balki doira shakliga ega boʻlib, bu doirada oxirgi nuqta boshlangʻich nuq-taga yaqinlashadi. Lekin bu yaqinlashuv yuqori asosda sodir boʻlishi tufayli taraqqiyot burama (spiral) shaklga ega boʻladi. Bu buramaning har bir doira-si, aylanmasi yuqoriroq taraqqiyot holatini bildiradi, shu maʼnoda ta-raqqiyotning dialektik nazariyasida "buramasimon" soʻzi ishlatiladi.
Koʻpincha inkorni inkor jarayonini "tezis" (taraqqiyotning boshlangʻich nuqtasi), "antitezis" (birinchi inkor) va "sintez" (inkorni inkor) shaklida ifodalab, taraqqiyotning mohiyatini ana shu uchlikda deb tushuntiradilar.
Inkorni inkor jarayonida oddiydan murakkabga, quyidan yuqoriga qarab boruvchi rivojlanish sodir boʻladi
|
| |
H vitamini (biotin) - Suvda eruvchi vitaminlar

|
Suvda eruvchi vitaminlar
|
bet | 7/7 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 28 Kb. | | #120703 |
Bog'liq SUVDA ERUVCHI VITAMINLARH vitamini (biotin)
Bu vitamin terining me'yoriy faoliyati uchun zarurdir. U oziq ovqat mahsulotlarida, ayniqsa mol jigarida, tuxum sarig‘ida, achtqilarda, gulkaramda,no‘xatda, shokoladda ko‘p bo‘ladi. Biotin yetishmaganida teri qipiqlanib, sochlar tushib ketadi. Ichaklar mikroflorasi me'yorida bo‘lsa, bu vitamin kerakli miqdorda sintez qilib turiladi va unga bo‘lgan ehtiyoj to‘liq qonadi. Biotinni birinchi marta tuxum sarig‘idan Kyogl degan olim ajratib olgan. Xom tuxum oqida esa avidin degan glikoprotid biotin bilan birlashib ichaklardan qonga so‘rilmaydigan biotin – avitin komleksini tashkil qiladi, natijada bu vitaminga nisbatan taqchillik vujudga keladi. Ba'zi kishilar tuxumni xomligicha ichini xush ko‘rishadi,buning xavfli tomoni, aytilganidek, H avitaminozini keltirib chiqarishidir. Surunkasiga ko‘p miqdorda xom tuxum ichilaversa, oziq moddalar bilan qabul qilingan va ichaklar mikroflorasi tomonidan sintezlangan biotin to‘lig‘icha biotin – avitin kompleksiga aylanib, H avitaminozi paydo bo‘ladi. Biotinga bo‘lgan kecha – kunduzlik talab 0,01 mg atrofida.
P vitamini (sitrin)
Bu vitaminga bir qator uyg‘unlashgan birikmalar kiradi, shularning ichida odam uchun muhimi sitrin va rutinlardir. Ular kapillar qon tomirlarining mustahkamligini ta'minlaydi. P vitaminining yetishmasligidan qon tomirlarining shikastlanishi tufayli qon oqishi (bavosil, bachadondan qon ketishi va boshqalar) kuzatiladi. Odam tez charchaydigan bo‘lib qoladi, oyoqlarda og‘riq paydo bo‘ladi.
Uning avitaminozi ko‘pincha C vitamini yetishmasligi bilan birga uchraydi. Lekin bunday paytlarda faqat C vitaminini qabul qilish kapillar qon tomirlari yorilishini tuzatmaydi. Shuning uchun bir yo‘la P vitamini bo‘lgan mahsulotlarni ham qabul qilish lozim. U na'matak, qora smorodina, uzum va turli xil ko‘katlarda (petrushka, salat, shivit, kashnich va boshqalarda) ko‘p bo‘ladi. Bu vitaminga bo‘lgan kecha-kunduzlik talab 35-50 mg.
Adabiyotlar:
Битти А.Д. Диагностические тесты в гастроэнтерологии: Пер с англ.- М.:Медицина, 1995.-224 с.
Бузник И.М. Энергетический обмен и питание. М., 1978.
Витебский Я.Д. Питайтесь рационально. Курган, 1991.
Габи Хаубер-Швенк, Михаэль Швенк Питаниe. Atlas. Москва 2004. 183 с.
Гистология: учебник: Ю.И. Афанасьев, Н.А. Юрина и др., под ред Афанасьева Ю.И.- М.: Медицина, 1989.
Гогулан М. Законы здоровья. М., 1998.
Горшков В.А., Жигалова Т.Н. Внутрижелудочный протеолиз при хроническом гастрите: Развитие идей В.Х. Василенко в современной гастроэнтерологии. -М., 1993.
Гроздова Т.Ю., Черненков Ю.В. Актуальные вопросы детской гастроэнтерологии «Желудочное кислотообразование (методы исследования, клиническое значение, коррекция терапии)» - Учебно-методическое пособие. - Саратов, 1998.
|
| |
B12 vitamini (kobalamin, antianemik vitamin)

|
B12 vitamini (kobalamin, antianemik vitamin)
|
bet | 5/7 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 28 Kb. | | #120703 |
Bog'liq SUVDA ERUVCHI VITAMINLARB12 vitamini (kobalamin, antianemik vitamin)
Bu vitamin kamqonlikni davolovchi, ya'ni antianemik xususiyatga ega bo’lib, aksariyat hayvon mahsulotlarida, ayniqsa, qora mollar va jo‘jalarning jigarida mo’l bo‘ladi. SHuning uchun ayrim xalqlar qadim zamonlardan boshlab kamqonlikni davolashda jigardan muvaffaqiyatli ravishda foydalanib kelishgan. U yana tuxum sarig’ida, buyraklarda ancha miqdorda uchraydi, qatiqda mikroflora faoliyatidan hosil bo’lib turadi.
Amerikalik olim V.B. Kasl odamlarda kamqonlikni davolar ekan, ushbu kasallikning kelib chiqishi ikkita omilga, ya'ni ichki va tashqi omillarga bog’liq degan muhim xulosaga keldi. Ichki omil shundayki, agar odam me'da shirasida xlorid kislota miqdori kamayib ketsa, B12 vitaminining ichak devorlaridan qonga o‘tishini ta'minlaydigan maxsus tashuvchi oqsil modda hosil bo‘lmas ekan. Tashqi omil esa iste'mol taomlarida B12 vitamini mavjud oziqlarning bo‘lmasligi yoki juda kamligi bilan ifodalanadi. Bunday holat ko‘pincha faqat o‘simlik mahsulotlari bilan oziqlanadigan odamlarda uchraydi. Kobalaminning taqchilligi birinchi navbatda iliklarning qon ishlab chiqarishiga salbiy ta'sir qiladi. Mana shu ikkala omil tufayli yuzaga keladigan kamqonlilik ancha xavfli. Bunday odamlarda asab tizimi faoliyati buzilib, u tez achchiqlanadigan, jahldor, tez charchaydigan bo‘lib qoladi.
Bu vitaminga bo‘lgan kecha-kunduzlik ehtiyoj 0,001 mg bo‘lib, oqilona ovqatlanish qoidalariga rioya qilib yurilsa, uning avitaminozi juda kam hollardagina sodir bo‘lishi mumkin.
Aytib o‘tish joyizki, Respublikamizning janubiy viloyatlarida xotin-qizlar, ayiqsa, homilador va sut emizuvchi onalar orasida bu kasallikka chalinganlar ko‘p bo‘ladi. Aynan ana shularda oqilona ovqatlanish turli sabablarga ko‘ra buziladi. Ko‘pincha qishloq sharoitida ma'lum iqtisodiy qiyinchiliklar tufayli kamqonlilikning yuzaga kelishida ham ichki va tashqi omillar o‘rin egallagan bo‘ladi. ikkinchi tomondan, B12 vitaminining qaysi mahsulotlarda ko‘pligini va ular qanday iste'mol qilinsa tarkibidagi foydali moddalar to‘liq saqlanib qolinishini tasavvur qila olmaydiganlar ham aholi orasida ko‘p.
Haftasiga bir yoki imkon borida ikki marta mol va tovuq jigarini turli ko‘katlar bilan iste'mol qilish bu vitamin avitaminozini oldini olishda, kamqonlilik ehtimolida qutulishida muhim ahamiyat kasb etadi.
|
| |
Mahsulotlar - Suvda eruvchi vitaminlar

|
Suvda eruvchi vitaminlar
|
bet | 2/7 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 28 Kb. | | #120703 |
Bog'liq SUVDA ERUVCHI VITAMINLARMahsulotlar
|
B1 vitamini
|
Mahsulotlar
|
B1 vitamini
|
No’xat
Loviya
Soya
Grechka yormasi
Qora non
|
0,81
0,50
0,94
0,43
0,17
|
Bug’doy non
Bug’doy kepagi
Achitqi (xamirturush)
Cho’chqa go’shti
Mol jigari
Mol yuragi
|
0,23
0,75
0,60
0,52
0,30
0,36
|
B2 vitamini (riboflavin)
Bu vitamin ilk bor sutda topilgan, shuning uchun ham uni laktoflavin ham deb atashadi. U vujudda sodir bo’lib turadigan oksidlanish va qaytarilish reaksiyalarini tezlashtiruvchi fermentlarning kofermenti hisoblanadi. B2 vitaminining etishmasligi natijasida bo’y o’sishdan qoladi. Og’iz bo’shlig’ining shilliq qavati yallig’lanadi, shuning uchun ham u o’sish vitamini deyiladi. Til terisi ko’z shilliq qavati ham yallig’lanishi mumkin, rangli ko’rish zaiflashadi. Bundan tashqari riboflavin taqchilligi kamqonlikka, soch to’kilishiga, teri yuzasining buzilishiga olib keladi. Uni ba'zan teri vitamini ham deyishadi. Chunki bu vitamin yetarli bo’lsa, teri silliq, yumshoq, yosh ko’rinadi.
Riboflavin avitaminozi sut, qatiq mahsulotlarini kam iste'mol qiladigan Afrika, Janubiy sharqiy Osiyo xalqlari orasida tez-tez uchrab turadi.
Agar bir kunda odam bir piyola sut ichib, bir oz suzma yeb tursa, bu vitaminga bo’lgan ehtiyoj qonadi. Issiq sharoitda jismoniy ish qiladigan va shu bois ko’p terlaydigan, mehnat qilish jarayonida ko’rish a'zolari zo’riqadigan odamlarning bu vitaminga bo’lgan ehtiyoji yuqori bo’ladi. Shuning uchun ham bizning serquyosh o’lkamizda ko’pincha mehnat faoliyati ko’p miqdorda ter ajralishini taqozo qiladigan kishilar iste'mol qiladigan oziq moddalarida riboflavin belgilangan me'yor darajasidan yuqori bo’lishi kerak. Riboflavin sut, pishloq, tuxum, jigar, buyrak, dukkaklilar, grechixa tarkibida mo’l bo’lib, yorug’likka juda chidamsiz, shuning uchun bu mahsulotlarni quyosh nurida qoldirmaslik, ya'ni qorong’u joyda saqlash lozim.
|
| |
Ammiakli selitra ishlab chiqarish

|
Ammiakli selitra ishlab chiqarish
|
bet | 1/5 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 191,29 Kb. | | #101738 |
Bog'liq Ammiakli selitra ishlab chiqarish 11 Azotli o’g’itlar ishlab chiqarish yo’lga qo’yilguncha davr ichida faqatgina Chili selitrasi – NaNO3 qishloq xo’jaligida o’simliklar uchun mineral ozuqa sifatida ishlatib kelingan. - Azotli o’g’itlar ishlab chiqarish yo’lga qo’yilguncha davr ichida faqatgina Chili selitrasi – NaNO3 qishloq xo’jaligida o’simliklar uchun mineral ozuqa sifatida ishlatib kelingan.
- Hozirgi paytda kimyo sanoati korxonalarida turli xildagi azotli o’g’itlar ishlab chiqarilmoqda.
- Azotli o’g’itlarning asosiy turlari: ammiakli (ammiak), ammoniyli (ammoniy tuzlari – fosfat, sul’fat, xlorid va boshqalar), ammoniy nitratli (NH4NO3), nitratli (nitrat kislotaning kaltsiyli, kaliyli, natriyli selitralari) va amidli (karbamid – (NH2)2CO, kaltsiy tsianamid – CaCN2 va boshqalar) o’g’itlar hisoblanadi.
- Bundan tashqari bu tuzlar asosida aralash va murakkab o’g’itlar, suyuq azotli o’g’itlar – ammiak va ammiakli suv, aminlar va boshqa tuzlarning suvli eritmalari ishlatiladi.
- Ushbu bobda ozuqa sifatida faqatgina bir kom’onentli – azotli o’g’itlar haqida so’z yuritiladi.
- Ammmoniyli va nitratli tuzlarning ko’’chiligi hamda karbamid suvda yaxshi eriydi. Ulardagi azot o’simliklarga yaxshi o’zlashadi (ayniqsa, NO3- ning tu’roqda harakatchanligi yuqori bo’ladi).
- Ammoniyli o’g’itlar uchun xom ashyo sifatida ammiak, nitratli o’g’itlar uchun esa nitrat kislotasidan foydalaniladi. Ular esa atmosferadagi behisob miqdordagi azotdan olinadi.
Ammiakli selitra. Ammoniy nitrat NH4NO3 - Ammiakli selitra. Ammoniy nitrat NH4NO3
- ni ammiakli selitra deb ham yuritiladi. Mahlumki, ammoniy nitrat – ammiak va nitrat kislotasining o’zaro tahsirlashuv jarayonida hosil bo’ladi.
- Ammiakli selitra ishlab chiqarish texnologiyasini bayon etishdan avval bu modda hakida batafsil mahlumotga ega bo’lish zarur. Ammiakli selitra (NH4NO3) asosan o’simliklar uchun mineral ozuqa sifatida ishlatiladi. U atmosfera bosimida va – 50OC dan 169,6OC gacha xarorat oralig’ida besh xil kristallik shaklida bo’ladi . NH4NO3 – N2O
- ‘olitermik diagrammasida ammoniy nitratning I-IV turg’oq kristall shakli uchun xarorat oraliqlari ko’rsatilgan. U 169,6OC da suyuqlanadi va V-shakli esa –16,9OC dan quyi xaroratdagina turg’oq bo’ladi. Kristall shakllarining o’zgarish chegarasi hamda xarorati ammiakli selitraning namligi va tarkibidagi qo’shimchalar miqdoriga bog’liq bo’ladi. Ammoniy nitrat suvda yaxshi eriydi. Uning 100OC haroratdagi eruvchanlik koeffitsenti 1000 ga tengdir.
|
| |
Fazodagi vektorlar

|
Fazodagi vektorlar
|
bet | 1/7 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #102591 |
Bog'liq Amaliy. Vektorlar va ular ustida amallar
Mavzu: FAZODAGI VEKTORLAR
Reja:
Vektorning ta'rifi, asosiy tushunchalar
Vektorlar ustida amallar
Fazodagi bazis haqida
Vektorning dekart koordinatalari
Ikki vektorning skalar ko'paytmasi
Skalar ko'paytmaning vektorlar koordinatalari orqali ifodasi
Vektoriar haqidagi asosiy ma'lumotlar bilan biz tanishmiz. Shu sababli quyida asosiy tushunchalarnigina eslatib o'tamiz.
Vektorlar - uzunlik va yo'nalishga ega bo'lgan miqdorlardir. Vektorlarning uzunligi uning moduli yoki absolut miqdori deyiladi. Nol vektorning o'ziga xos xususiyati shundan iboratki, uning uzunligi nolga teng, u yo'nalishga ega emas.
Nolga teng bo'lmagan vektorlar yo'naltirilgan kesmalar ko'rinishida ifodalanadi va kabi yoziladi, bunda A – berilgan vektorning boshi, B – uning oxiridan iborat. vektorning uzunligi (moduli) kabi yoziladi. Bundan buyon vektorlar yo ikkita harf bilan (masalan ), yoki bitta harf bilan (masalan, ) belgilanadi.
1 – t a’ r i f. Agar nolga teng bo'lmagan ikkita va vektorning uzunliklari teng ( ) hamda ular bir xil yo'nalishga ega bo’lsa bu vektorlar o’zaro teng vektorlar deyiladi va = kabi yoziladi.
2 – t a' r i f. Agar nolga teng bo 'Imagan ikkita va vektornin uzurtliklari teng ( ) hamda ular qarama-qarshi yo'nalishlarga ega bo'isa bu vektorlar qarama-qarshi vektorlar deyiladi va = kabi yoziladi.
3 – t a' r i f. Agar va vektorlar bitta to'g'ri chiziqda yoki parallel to'g'ri chiziqlarda yotsa, ular kollinear vektorlar deyiladi.
4 – t a' r i f. Bitta tekislikda yoki bir necha parallel tekislik-larda yotgan uchta yoki undan ortiq vektor komplanar vektorlar deyiladi.
Fazoda ikki, uch yoki ulardan ko'p vektorlar berilgan bo'lsin. Ularning uzunliklarini o'zgartirmasdan, barcha vektorlarni o'z-o'ziga parallel ravishda bitta umumiy A nuqtaga ko'chiramiz. Vektorlar ustida bunday amal vektorlarni umumiy boshlang'ich nuqtaga keltirish deyiladi.
1 – m a s a l a. ABCD parallelogramm berilgan. Parallelogrammning tomonida: a) teng; b) qarama-qarshi vektorlarni ko'rsating.
Y e c h i 1 i s h i. Parallelogrammning qarama-qarshi tomonlari teng va parallel bo'lganligidan javoblar quyidagicha bo'ladi (1 - chizma):
a)
b)
1- chizma.
Fazodagi vektorlarni qo'shish, ayirish va vektorni skalarga ko'paytirish amallari tekislikda vektorlar ustidagi shunday amallarga o'xshashdir.
1. Vektorlarni qo'shish. Ikkita va vektorni yo uchburchak qoidasi bo'yicha, yoki parallelogramm qoidasi bo'yicha qo'shish mumkin.
Uchburchak qoidasi. vektorning boshini A nuqtaga joylashtirib, vektorning boshini B nuqtaga joylashtiramiz (2–chizma) va vektorni yasaymiz. U holda vektorning boshini vektorning oxiri bilan tutashtiruvchi vektor va vektorlarning yig'indisidan iborat bo'ladi:
Parallelogramm qoidasi. Berilgan ikkita va vektorning boshini bitta umumiy A nuqtaga keltiramiz va = , vektorlarni yasaymiz (3-chizma). So'ngra va vektorlarni tomonlar sifatida qarab, ABCD parallelogrammni yasaymiz. U holda AC diagonalda yotuvchi va umumiy A nuqtadan chiquvchi AC vektor va vektorlarning yig'indisidan iborat bo'ladi:
2 - chizma. 3 - chizma.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalarivazirligi muhammad al-xorazmiy 3-amaliy ish

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalarivazirligi muhammad al-xorazmiy
|
Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 1,63 Mb. | | #254428 |
Bog'liq 3-amaliy ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARIVAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
O‘rnatilgan tizimlar
fanidan
Bajardi: Mamalatifov Sardor
Tekshirdi: Jurayev Dilshod
3-amaliy topshiriq
Har bir talaba o’zining shaxsiy kompyuteri yordamida yangi foydalanuvchi yaratishi kerak. Bunda foydalanuvchi nomi talabaning ism va familiyasidan iborat bo’lishi lozim . Yaratgan yangi foydalanuvchisida yangi ixtiyoriy nom bilan papka yoki file yaratib uni boshqa foydalanuvchilar o’rtasida ruxsatlarini sozlashi talab qilinadi. Qilingan ishlar hammasi screenshot qilinib word filega joylashtiriladi.(2.5ball)
Bu topshiriqda talaba shaxsiy kompyuteri yordamida bir nechta kompyuterlar o’rtasida wifi yoki kabellar yordamida set hosil qiladi va kompyuterlar o’rtasida aloqa o’rnatadi. Mening ish stolim oynasida yangi ixtiyoriy nom bilan papka yaratib u papkaga barcha ulangan kompyuterlar foydalana oladigan qilib ruxsatlarini sozlaydi. (2.5ball)
|
| |
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi - bet 3

|
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi
|
bet | 3/9 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 146,11 Kb. | | #146368 |
Bog'liq Turdiyev Akbar Tizimlar va signallar 3 mustaqil ish Hech qanday ma'lumot yo'qolmaydi, lekin tarmoq unumdorligi yomonlashadi.Qattiq va yumshoq real vaqt tizimlari o'rtasidagi asosiy farqni quyidagicha ta'riflash mumkin: qattiq real vaqt tizimi hodisaga reaktsiya berishda hech qachon kechikmaydi, yumshoq real vaqt tizimi esa hodisaga kechikmasligi kerak. Keling, real vaqtda qattiq tizimlarni yaratish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan bunday tizimni real vaqtda operatsion tizim sifatida belgilaylik. Ushbu ta'rif RTOS-ga kerakli vositalarni o'z ichiga olgan ob'ekt sifatida ishora qiladi, ammo bu vositalar hali ham to'g'ri ishlatilishi kerakligini anglatadi. Ko'pgina dasturiy ta'minot yumshoq real vaqtga yo'naltirilgan. Bunday tizimlar quyidagilar bilan tavsiflanadiVaqt doirasidagi asosiy operantlar talab qilinadigan vazifaning klassik namunasi - bu konveyer tasmasidan bir qismini oladigan robotni boshqarish. Qism harakatlanmoqda va robotda uni olishi mumkin bo'lgan kichik vaqt oynasi bor. Agar kech bo'lsa, u holda qism endi konveyerning to'g'ri qismida bo'lmaydi va shuning uchun robot to'g'ri joyda bo'lishiga qaramay, ish bajarilmaydi. Agar u oldinroq tayyorgarlik ko'rsa, unda qism hali haydashga ulgurmaydi va u uning yo'lini to'sib qo'yadi. Hech qanday ma'lumot yo'qolmaydi, lekin tarmoq unumdorligi yomonlashadi.Qattiq va yumshoq real vaqt tizimlari o'rtasidagi asosiy farqni quyidagicha ta'riflash mumkin: qattiq real vaqt tizimi hodisaga reaktsiya berishda hech qachon kechikmaydi, yumshoq real vaqt tizimi esa hodisaga kechikmasligi kerak. Keling, real vaqtda qattiq tizimlarni yaratish uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan bunday tizimni real vaqtda operatsion tizim sifatida belgilaylik. Ushbu ta'rif RTOS-ga kerakli vositalarni o'z ichiga olgan ob'ekt sifatida ishora qiladi, ammo bu vositalar hali ham to'g'ri ishlatilishi kerakligini anglatadi. Ko'pgina dasturiy ta'minot yumshoq real vaqtga yo'naltirilgan. Bunday tizimlar quyidagilar bilan tavsiflanadiVaqt doirasidagi asosiy operantlar talab qilinadigan vazifaning klassik namunasi - bu konveyer tasmasidan bir qismini oladigan robotni boshqarish. Qism harakatlanmoqda va robotda uni olishi mumkin bo'lgan kichik vaqt oynasi bor. Agar kech bo'lsa, u holda qism endi konveyerning to'g'ri qismida bo'lmaydi va shuning uchun robot to'g'ri joyda bo'lishiga qaramay, ish bajarilmaydi. Agar u oldinroq tayyorgarlik ko'rsa, unda qism hali haydashga ulgurmaydi va u uning yo'lini to'sib qo'yadi.
|
| |
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi - bet 9

|
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi
|
bet | 9/9 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 146,11 Kb. | | #146368 |
Bog'liq Turdiyev Akbar Tizimlar va signallar 3 mustaqil ish Raqamli signallar ishlab chiqariladi elektron sxemalar, tranzistorlar yopiq (oqim nolga yaqin) yoki butunlay ochiq (kuchlanish nolga yaqin), shuning uchun ular ahamiyatsiz quvvatni yo'qotadi va raqamli qurilmalarning ishonchliligi analoglardan yuqori.Raqamli qurilmalar analoglardan ko'ra shovqinlarga nisbatan ko'proq immunitetga ega, chunki kichik tashqi buzilishlar qurilmalarning noto'g'ri ishlashiga olib kelmaydi. Xatolar faqat signalning past darajasi yuqori deb qabul qilinadigan yoki aksincha, bunday buzilishlar holatida paydo bo'ladi. Raqamli qurilmalar xatolarni tuzatish uchun maxsus kodlardan ham foydalanishi mumkin. Analog qurilmalarda bunday imkoniyat yo'q.Raqamli qurilmalar tranzistorlar va boshqa elektron elementlarning parametrlari va xususiyatlarining tarqalishiga (qabul qilinadigan chegaralar ichida) befarq. Xatosiz raqamli qurilmalarni sozlash shart emas va ularning xarakteristikalari butunlay takrorlanadi. Bularning barchasi integratsiyalashgan texnologiyadan foydalangan holda qurilmalarni ommaviy ishlab chiqarishda juda muhimdir. Xulosa Bugungi texnik signalni qayta ishlash muammosini hal qilish uchun analog va raqamli usullarning to'g'ri kombinatsiyasini tanlash bilan duch keladi. Jismoniy analog signallarni faqat raqamli usullar yordamida qayta ishlash mumkin emas, chunki barcha datchiklar (mikrofonlar, termojuftlar, deformatsiyalar, piezoelektrik kristallar, magnit disklarning boshlari va boshqalar) analog qurilmalardir. Shuning uchun signallarning ba'zi turlari analog yoki raqamli usullar bilan keyingi qayta ishlash uchun normalizatsiya sxemalarini talab qiladi. Haqiqatda, signalni konditsioner qilish sxemalari quyidagi ishlarni bajaradigan analog protsessorlardir Har bir soha, mahsulot turi va qurilma uchun mo'ljallangan signal protsessori mavzularini kengaytirishi mumkin. 1.Volinskiy V.A. va boshqa elektrotexnika / BA. Volinskiy, E.N. Zane, V.E. Shaternikov: Darslik. universitetlar uchun qo'llanma. - M .: Energoatomizdat, 2011 .-- 528 b., Ill. 2.Kasatkin A.S., Nemtsov M.V. Elektrotexnika: darslik. universitetlar uchun qo'llanma. - 4-nashr, Rev. - M .: Energoatomizdat, 2003 .-- 440 b., Ill. 3. Sanoat elektronikasi asoslari: Noelektrik muhandislik uchun darslik. mutaxassis. universitetlar / V.G. Gerasimov, O M. Knyazkov, A. E. Krasnopolskiy, V.V. Suxorukov; ed. V.G. Gerasimov. - 3-nashr, Rev. va qo'shing. - M .: Yuqori. shk., 2006. - 336 b., kasal.
|
| |
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi - bet 5

|
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi
|
bet | 5/9 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 146,11 Kb. | | #146368 |
Bog'liq Turdiyev Akbar Tizimlar va signallar 3 mustaqil ish Diskret va uzluksiz spektrlarning o'lchamlari har xil bo'lishiga e'tibor bering. Diskret spektr signal bilan bir xil o'lchamga ega, uzluksiz spektrning o'lchami signal o'lchamining chastota o'lchamiga nisbati bilan teng. Agar, masalan, signal elektr quvvati bilan ifodalanadigan bo'lsa, u holda diskret spektr volts [V] bilan, uzluksiz spektr esa gerts [V / hz] uchun volts bilan o'lchanadi. Shuning uchun doimiy spektr uchun "spektral zichlik" atamasi ham qo'llaniladi. Avvalo davriy signallarning spektral ko'rinishini ko'rib chiqamiz. Matematikadan ma'lumki, har qanday davriy funktsiyadiriklet shartlarini qondirish (zaruriy shartlardan biri energiya cheklangan bo'lishi kerak) furye qatori bilan trigonometrik shaklda ifodalanishi mumkin: bu erda signalning davrdagi o'rtacha qiymati aniqlanadi va doimiy komponent deb ataladi. Chastotani signalning asosiy chastotasi (birinchi garmonikaning chastotasi), uning ko'paytmalarini esa yuqori garmonikalar deyiladi. Ifoda quyidagicha ifodalanishi mumkin:Bu erda signalning davrdagi o'rtacha qiymati aniqlanadi va doimiy komponent deb ataladi. Chastotani signalning asosiy chastotasi (birinchi garmonikaning chastotasi), uning ko'paytmalarini esa yuqori garmonikalar deyiladi. Ifoda quyidagicha ifodalanishi mumkin:Bu erda signalning davrdagi o'rtacha qiymati aniqlanadi va doimiy komponent deb ataladi. Chastotani signalning asosiy chastotasi (birinchi garmonikaning chastotasi), uning ko'paytmalarini esa yuqori garmonikalar deyiladi. Ifoda quyidagicha ifodalanishi mumkin: A va b koeffitsientlari uchun teskari bog'liqliklar shaklga ega qatorning trigonometrik shakli uchun davriy signal amplitudalari spektrining tipik grafigi keltirilgan: ifodadan foydalanish (eyler formulasi). O'rniga furye qatorining murakkab shaklini yozishimiz mumkin: bu erda koeffitsient harmonikalarning murakkab amplitudalari deb ataladi, ularning qiymatlari va eyler formulasidan kelib chiqqan holda quyidagi ifoda bilan aniqlanadi: va ni taqqoslagan holda, biz furye qatorini yozishning murakkab shaklidan foydalanganda k ning manfiy qiymatlari "salbiy chastotalar" ga ega komponentlar haqida gapirishga imkon beradi.
|
| |
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi - bet 6

|
Tt-fakulteti tt-11-20(S) – guruh talabasi
|
bet | 6/9 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 146,11 Kb. | | #146368 |
Bog'liq Turdiyev Akbar Tizimlar va signallar 3 mustaqil ish Keyin o'rniga biz quyidagilarni olamiz: [amplituda / gerts] o'lchamiga ega va 1 hertz o'tkazuvchanligi uchun signal amplitudasini ko'rsatadi. Shuning uchun S (jw) chastotasining ushbu uzluksiz funktsiyasi murakkab amplituda yoki shunchaki spektral zichlik deb ataladi. Keling, bitta muhim holatga e'tibor qarataylik. (10) va ifodalarni taqqoslab, w \u003d kwo uchun ular faqat doimiy koeffitsient bilan farq qilishini va o'sha. Davri T bo'lgan davriy funktsiyaning murakkab amplitudalarini oraliqda ko'rsatilgan bir xil shakldagi davriy bo'lmagan funktsiyaning spektral xarakteristikasidan aniqlash mumkin. Yuqoridagi narsa spektral zichlik moduli uchun ham amal qiladi:Ushbu aloqadan kelib chiqadigan bo'lsak, davriy bo'lmagan signalning uzluksiz amplituda spektri konvert va davriy signalning chiziqli spektri amplitudalari konvertlari shakliga to'g'ri keladi va faqat miqyosi bo'yicha farqlanadi. Endi davriy bo'lmagan signalning energiyasini hisoblab chiqamiz. Tengsizlikning ikkala tomonini (14) s (t) ga ko'paytirib, cheksiz chegaralarga qo'shib quyidagilarni olamiz: bu erda S (jw) va S (-jw) murakkab konjuge miqdorlar. Keyin o'rniga biz quyidagilarni olamiz: [amplituda / gerts] o'lchamiga ega va 1 hertz o'tkazuvchanligi uchun signal amplitudasini ko'rsatadi. Shuning uchun S (jw) chastotasining ushbu uzluksiz funktsiyasi murakkab amplituda yoki shunchaki spektral zichlik deb ataladi. Keling, bitta muhim holatga e'tibor qarataylik. (10) va ifodalarni taqqoslab, w \u003d kwo uchun ular faqat doimiy koeffitsient bilan farq qilishini va o'sha. Davri T bo'lgan davriy funktsiyaning murakkab amplitudalarini oraliqda ko'rsatilgan bir xil shakldagi davriy bo'lmagan funktsiyaning spektral xarakteristikasidan aniqlash mumkin. Yuqoridagi narsa spektral zichlik moduli uchun ham amal qiladi:Ushbu aloqadan kelib chiqadigan bo'lsak, davriy bo'lmagan signalning uzluksiz amplituda spektri konvert va davriy signalning chiziqli spektri amplitudalari konvertlari shakliga to'g'ri keladi va faqat miqyosi bo'yicha farqlanadi. Endi davriy bo'lmagan signalning energiyasini hisoblab chiqamiz. Tengsizlikning ikkala tomonini (14) s (t) ga ko'paytirib, cheksiz chegaralarga qo'shib quyidagilarni olamiz: bu erda S (jw) va S (-jw) murakkab konjuge miqdorlar.
|
| |