nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
milliy ta’lim tizimini isloh qilish, ta’lim mazmunini, pedagog

439
ICILS -
kompyuter va axborot texnologiyalari savodxonligi
bo‘yicha xalqaro tadqiqot
Bulardan rivojlangan davlatlardagi ta’lim sifatini yanada
oshirishdagi mezon sifatida keng qo‘llanilmoqda.
PISA -
o‘quvchilarni ta'lim sohasidagi yutuqlarini baholash
bo‘yicha xalqaro dastur bo‘lib, undagi test jahon davlatlaridagi maktab
o‘quvchilarining bilimi va ularni amaliyotda qo‘llay olish mahoratini
baholaydi. Dasturning asosiy maqsadi - 15 yoshli o‘quvchilar ta'lim
dargohida olayotan bilim va tajribalarini ijtimoiy munosabatlarda va
inson faoliyatida uchraydigan turli xil hayotiy vazifalarni y yechishda
qanchalik foydalana olish qobiliyatini baholashdir. Ushbu sinov har uch
yilda bir marotaba o‘tkaziladi. Testda faqat 15 yoshdagi o‘smirlar
ishtirok etadi. Maktabdagi ta'lim sifatini monitoring qilishga qaratilgan
PISA dasturi asosiy uch yo‘nalishda: o‘qish, matematika va ijtimoiy
fanlar savodxonligi bo‘yicha olib boriladi. Birgina 2015 yilning o‘zida
70 dan ortiq davlatlar PISA xalqaro dasturi sinovida ishtirok etgan.
Umuman olganda, PISA dasturi davlatlarning ta'lim sohasidagi
siyosatiga sezilarli darajada ta'sir o‘tkazadi. Har bir davlat o‘tkazilgan
tadqiqot natijalari asosida o‘zining ta'lim sohasidagi kuchli va kuchsiz
tomonlarini xolisona aniqlab, boshqa davlatlarga nisbatan mavqeini
ko‘radi
hamda
ta'lim
muassasalarida
o‘quv
jarayonini
takomillashtirishda o‘z yo‘nalishlarini va strategiyasini belgilab oladi.
PIRLS
- tadqiqotida 50 dan ortiq davlatlar ishtrok etib kelmoqda.
Mazkur xalqaro tadqiqotning maqsadi turli xil ta'lim tizimidan iborat
bo‘lgan davlatlardagi boshlang‘ich maktab o‘quvchilarining matnni
o‘qish va qabul qilish bo‘yicha tayyorgarligi hamda o‘quvchilarning
turli xil yutuqlarga erishishga sabab bo‘luvchi ta'lim tizimidagi o‘ziga
xos xususiyatlarni aniqlash va baholashdan iborat. Albatta bunday
tadqiqot xalq ta'limi sohasidagi ishchilar, olimlar, metodistlar,
o‘qituvchilar, ota- onalar va jamoat vakillari uchun katta ahamiyatga
egadir.
TIMSS - - M. E. Mamarajabov, D. E. Toshtemirov, O‘. A. Yuldashev informatika o‘qitish metodikasi

442
2019- yilning 13 fevralda Ta’lim inspeksiyasi va Ta’lim yutuqlarini
baholash xalqaro assotsiatsiyasi (IEA - International Association for the
Evaluation of Educational Achievement) ijrochi direktori Andrea Netton
hamda Moliyaviy masalalar bo‘yicha direktori Roel Burgers o‘rtasida
uchrashuv bo‘lib o‘tdi. Unda Jahon bankining ta’lim sektori yetakchi
mutaxassisi Janssen Taixeira va bankning O‘zbekistondagi vakillari ham
qatnashishdi. Muzokaralar yakunida O‘zbekistonning boshlang‘ich sinf
o‘quvchilarining savodxonligini baholash bo‘yicha xalqaro PIRLS- 2021
dasturida ishtirok etish bo‘yicha kelishuvga erishildi.
Mazkur kelishuvning samarasi o‘laroq PIRLS- 2021 dasturi asosida
O‘zbekiston maktablaridagi boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining
savodxonlik darajasi xalqaro miqyosda sinovdan o‘tkaziladi.
PISA
dasturi boʻyicha har uch yilda oʻquvchilarning bilimini
baholash maqsadida sinovlar oʻtkaziladi. Hozirgi kungacha jami 7 marta
(2000, 2003, 2006, 2009, 2012, 2015 va 2018 yillar) PISA dasturi
boʻyicha testlar oʻtkazilgan boʻlib, keyingi sinovlar 2021 yilda boʻlishi
rejalashtirilgan. Mamlakatimiz ham 2021 yildan bu dasturga
qoʻshilishga tayyorgarlik koʻrmoqda.
Bu dasturdan qatnashishdan maqsad testlarni oʻtkazish yoki
oʻquvchilarni testga tayyorlash emas, oʻquvchilarimizda XXI asr
koʻnikmalarini shakllantirish raqobatbordosh kadrlarni yaratish uchun
mustahkam zamin yaratish hisoblanadi.
Activity 2b Copy, listen and complete the table

|
Activity 2b Copy, listen and complete the table
|
bet | 3/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 6,16 Mb. | | #251198 |
Bog'liq 7-sinf-5.-School-Uniform- fotimaActivity 2b Copy, listen and complete the table.
Objectives: to practise listening for detail;
to practise note-taking
PP copy the table into their Ex.Bks. Then they listen to the tape again and complete the table.
Activity 2c Answer the questions.
Objective: to compare school uniform in Uzbekistan with uniforms in other countries
Let PP work in groups of 3-4 to answer the questions. Then check the answers. Start by asking each group about questionl, then question 2, etc.
1 Do you like to wear a school uniform?
2 Which country’s uniform do you like best?
3 Did your parents wear school uniform?
Activity 3a Look and say why the speaker uses a question.
Objective: to introduce question tags to confirm information
PP look at the sentencess from the dialogue and guess the meaning of the questions. Help them to understand the tag questions. Explain that we use these questions when we are almost sure about something. Draw PP attention to the form of the questions: positive statement + negative tag positive + short answer (=yes) negative statement + positive tag negative + short answer (=yes) and draw their attention to the falling intonation.
A: You wear a uniform in your school, don’t you? Yes, we do.
B: Michael, you don’t wear a uniform in your school, do you? No, we don’t.
|
| |
Activity 1 Look and say whose uniform it is and who wears uniform in Uzbekistan

|
Activity 1 Look and say whose uniform it is and who wears uniform in Uzbekistan
|
bet | 2/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 6,16 Mb. | | #251198 |
Bog'liq 7-sinf-5.-School-Uniform- fotimaActivity 1 Look and say whose uniform it is and who wears uniform in Uzbekistan.
Objectives: to practise talking about uniforms in Uzbekistan.
PP look at the pictures and talk about them using the example. e.g. It’s a nurse’s uniform. Nurses wear uniform in Uzbekistan
IV. Main part
Activity 2a Listen and answer the questions.
1 Which countries are the pupils from?
2 Do they wear uniform?
Objectives: to practise listening for specific information
PP listen to the tape and find which countries the PP are from and if they wear school uniform.
Tapescript
Today’s programme is about uniforms around the world. Let’s speak first to Victoria who is from the UK
Host: Hello, Victoria.
Victoria: Hello.
Host: You wear a uniform in your school, don’t you?
Victoria: Yes, we wear a uniform. I like it because it’s beautiful. Girls wear a white blouse and a dark blue skirt or trousers. Boys wear a white shirt and dark blue trousers.
Host: Thank you. Now it’s Michael’s turn. He lives in the USA. Hello, Michael.
Michael: Hello.
Host: Michael, you don’t wear a uniform in your school, do you?
Michael: No, we don’t. I think it’s OK if we wear what we want. We wear jeans, shorts, trousers, T-shirts and shirts and the girls do too.
Host: Thank you. And what can you tell us about Japanese uniform, Junji. Do you wear a school uniform?
Junji: Yes, we do. All schools have the same uniform. I think that pupils must wear a uniform when they go to school. It’s nice If pupils wear the/same uniform. Boys wear a shirt and trousers. Girls a blouse and a skirt.
Host: What about schools in Uzbekistan, Dilbar?
Dilbar: All schools in Uzbekistan have a school uniform. Boys wear black or dark blue trousers and a white shirt. Girls wear a white blouse, and a brown or black skirt or a light blue dress and an apron.
|
|
| |
Activity 3b Listen and repeat - Date Form Subject: English Theme: School uniform Aims: Educational

|
Date Form Subject: English Theme: School uniform Aims: Educational
|
bet | 4/4 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 6,16 Mb. | | #251198 |
Bog'liq 7-sinf-5.-School-Uniform- fotimaActivity 3b Listen and repeat.
Objective: to reinforce the new structure and its intonation pattern
Read aloud the sentences from the dialogue with tag questions or play the tape and PP repeat them after you or the tape. Then write the examples on the BB and mark the intonation as in the Grammar References. Tell PP to copy the tag questions and intonation in their Ex.Books.
Activity 3c Ask and answer. Use the verbs in the cloud.
Objective: to give practice in using question tags to confirm information Work with the class in open pairs.
Wear speak like (sport/games) play (a musical instrument/games)
get up/go to bed eat
e.g. A: You get up at seven o’clock, don’t you?
B: Yes, I do./No, I don’t.
V. Post-activity
Activity 3d Write five things you think you know about your partner, but you aren’t sure.
Obiective: to give practice in writing question tags
In their Ex.Bks PP write 5 things they think are true about their partner using verbs from the box.
Activity 3e Swap books and answer your partner’s questions.
Obiective: to give practice in answering questions with question tags
PP work in closed pairs. They swap books and write answers to their partner's questions.
Suggestion: If there is time, when PP have finished they could read (in pairs) some of their questions and answers to the class.
Activity 4 Watch the video about 8 smart school uniforms in the world.
Play the video about 8 smart school uniforms in the world. And ask questions which countries school uniforms they like most and why?
VI. Homework Ex 1,2 P. 45
Copy and complete the sentences with the correct tag questions. Use:
do they, don’t you, don’t they, do they, don’t they, don’t you.
VII. Evaluation. Giving marks
|
| |
П=0,06 V L
a - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

53
р
н
- хом гранулалар уйилма зичлиги,
р
н
=1-1,1 т/м
3
;
R
h
- аглопоритнинг чиқиш
коэффициенти,
R
h
=0,75-0,90;
R
b
- технологик жараyoнга қайтган пишмаган бўлакларни ҳисобга
олувчи
коэффициент, агар технологик жараyoнга қайтмаса,
R
b
=1
тенг бўлади.
Агломерацион машинанинг йиллик маҳсулдорлиги (м
3
/йил) қуйидаги
формула бўйича аниқланади:
М
аг
=Т П R
u
/P
н
, (35)
Бу ерда:
Т- машина ишлашининг йиллик фонди, соат;
П- агломерацион машинанинг ҳисобий маҳсулдорлиги, т/соат;
R
u
- ишчи вақти йиллик фондидан
фойдаланиш коэффиценти,
R
u
=0,82-0,9;
P
н
- аглопорит шағали(чақиқ тош)нинг уйма зичлиги, т/м
3
Bosh harflar imlosi, ko‘chirish qoidalari

|
Bosh harflar imlosi, ko‘chirish qoidalari
|
bet | 26/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.org5. Bosh harflar imlosi, ko‘chirish qoidalari
Davlatlarning, davlat oliy tashkilotlari va mansablarining, xalqaro tashkilotlarning nomidagi har bir so‘z bosh harf bilan boshlanadi: O‘zbekiston Respublikasi, Rossiya Federatsiyasi, Misr Arab Respublikasi, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Raisi, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Sudining Raisi, Birlashgan Millatlar Tashkiloti, Jahon Tinchlik Kengashi kabi.
34
Boshqa tarkibli nomlarda oliy mansabni bildiruvchi birinchi so‘zgina bosh harf bilan boshlanadi: Bosh vazirning o‘rinbosari, Mudofaa vaziri, Yozuvchilar uyushmasi, O‘zbekiston Milliy tiklanish demokratik partiyasi kabi.
Vazirliklar va idoralar, korxonalar va tashkilotlar nomi tarkibidagi birinchi so‘z bosh harf bilan boshlanadi: Sog‘liqni saqlash vazirligi, Fan va texnika davlat qo‘mitasi, Fanlar akademiyasi, Tilshunoslik instituti kabi.
6. Punktuatsiya qoidalari
ko‘chirma gapdan keyin kelgan muallif gapining birinchi so‘zi (agar u atoqli ot bo‘lmasa) kichik harf bilan yoziladi: «Bu men», — qo‘rqibgina javob berdi ko‘laga (O.Yoqubov);
xatboshiga gapning sanaluvchi qismlari chiqarilganda bunday qismlar oldidan chiziq qo‘yiladi va ular kichik harf bilan yoziladi:
Ma'muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi ishni ko‘rishga tayyorlash vaqtida tegishli organ (mansabdor shaxs) quyidagi masalalarni:
— mazkur ishni ko‘rib chiqish uning huquq doirasiga kirish-kirmasligini;
— ma'muriy huquqbuzarlik to‘g‘risidagi protokol va ishga oid boshqa materiallar to‘g‘ri tuzilgan-tuzilmaganligini... hal qiladi;
3) gapning qismlari qavsli raqam yoki qavsli harf qo‘yib sanalsa, bunday qismlar ham kichik harf bilan yoziladi:
3.4. Nazorat ishlari yuzasidan olingan natijalarni tanqidiy tahlil qilish
Diktant
Diktant olinadi. O‘z bilimidagi bo‘shliqlarni to‘ldirish imkoniyati paydo bo‘ladi. Egallangan bilimlarni mustahkamlashga yoki amaliyotda qo‘llab ko‘rishga erishiladi.
|
| |
Diktant tahlili - Ona tili va adabiyot fanidan

8 Diktant tahlili
Yo‘l qo‘yilgan kamchiliklarni aniqlab, ular ustida ishlanadi. Xatoliklarni bartaraf etish yo‘llari ishlab chiqiladi. Xatoliklar ustida ishlanadi.
Nazorat savollari:
Sintaksis bo‘limida o‘quvchilar o‘zlashtirishi qiyin bo‘lgan mavzular haqida ma’lumot bering.
So‘z birikmalarini qanday metod va usullar bilan o‘rganish mumkin?
Gapning ifoda maqsadiga ko‘ra turlari mavzusini o‘rganishda samarali bo‘lgan metodlar qaysilar?
Ergashgan qo‘shma gaplar va undagi qismlarni bog‘lovchi vositalarni tushuntirish usullari haqida ma’lumot bering.
Ergashgan qo‘shma gaplarda tinish belgisi qanday ishlatiladi? Siz buni o‘quvchilarga qanday tushuntirasiz?
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Abduraimova M. Ona tili ta’limida ilg‘or pedagogik texnologiya. – T., 2005.
Do‘stmurodova O. Ona tili ta’limi yangi pedagogik texnologiyasining mohiyati. – T., 2005.
35
Ne’matov H., G‘ulomov A., Ziyodova T. O‘quvchilarning so‘z boyligini oshirish. – T., 1997.
To‘xliev B., Shamsieva M., Ziyodova T. O‘zbek tili o‘qitish metodikasi. –
T.: Yangi asr avlodi, 2006.
Rahimova O. Ona tili darslarini tashkil etishning pedagogik texnologiyasi. – T., 2004.
G‘ulomov A., Qodirov M. Ona tili o‘qitish metodikasi. –T., Fan va texnologiya, 2012. 7. G‘ulomov A
Ona tili o‘qitish printsiplari va metodlari. – T., 1992.
G‘ulomov A., Ne’matov H. Ona tili ta’limi mazmuni. – T.: O‘q., 1995.
G‘ulomov A., Shukurov A. Ona tili darslarida o‘quvchilarning mustaqil ishlarini tashkil etish. – T.: O‘qituvchi, 1989.
Джонс Д.К. Методы проектирования. – М..1986
Муравьёва Г.Е. Стратегии проектирования образовательного процесса. /Проектирование и внедрение. С. 124-131
Степанов Ю.С. Имена. Предикаты. Предложения. Семиологическая грамматика. М, 1987.
Серебренников Б.А. О некоторых фонетических особенностях кончечных формативов. “Современные проблемы литературоведения и языкознания” к 70-л акад. М.Б.Храпченко –М ,1974- стр. 445
36
|
-rasm. Keramzit qumini ishlab chiqarish sexi texnologik sxemasi

49
Keramzit qumi avtotransport yoki temir-yo‘l transportlarida jo‘natiladi.
Keramzit beton asosan devor materiallar uchun ishlatiladi. Devor panellari
uchun eng samaralisi bu uyma zichligi bo‘yicha markasi M300, M400, M500
bo‘lgan yengil keramzit shag‘alidir.
Bir qatlamli devor panellari uchun ishlatiladigan konstruksionissiqlikdan
himoyalovchi keramzitbetonning zichligi 900-1100 kg/m
3
ni, siqilishdagi
mustahkamlik chegarasi 5-7,5 MPa ni tashkil etadi. Konstruksiyada beton bir
vaqtning o‘zida ham yuk ko‘taruvchi va issiqlikdan himoyalovchi funksiyalarni
bajaradi.
Ikki yoki uch qatlamli devor panellarida yuk ko‘tarish qobiliyatini bir va
ba'zan
ikki
qatlamli
konstruksion-keramzitbeton
ta'minlaydi,
issiqlikdan
himoyalash zichligi 500-600 kg/m
3
bo‘lgan yirik g‘ovakli issiqlikdan
himoyalovchi keramzit beton qatlami ta'minlaydi.
Izlanishlar shuni ko‘rsatadiki, bir qatlamli panel konstruksiyasidan ikki yoki
uch qatlamliga o‘tish va devor panellari yuk ko‘tarish va issiqlikdan himoyalash
funksiyalarini bajaruvchi konstruksion va issiqlikdan himoyalovchi keramzit beton
asosida ishlab chiqarilgan panellarning sifatini va chidamliligini oshiradi, material
sarfini kamaytiradi.
Issiqlikdan himoyalovchi yirik g‘ovakli keramzit beton bu o‘ta yengil beton
hisoblanadi. Sementni eng kam sarfida uning zichligi keramzit shag‘ali uyma
zichligidan kamroq oshadi.
Keramzit shag‘ali markasi M700 va M800 ni qo‘llab siqilishdagi mustahkamlik
chegarasi 20, 30, 40 MPa bo‘lgan konstruksion yengil beton olish mumkin, undan
asosan tom yopma, ora yopma panellaridan qurilishda keng foydalaniladi, bu o‘z
navbatida konstruksiyani yengillashtiradi
-rasm. Shlakli pemzani hovuzda olishning texnologik sxemasi

55
ko‘pchitishdan iborat. Shlak eritmasini g‘ovaklashtirish purkovchi qurilmada
(14.2-rasm) bajariladi.
Aralashtirish kamerasida ko‘pchigan granulalar ekranga tashlanadi, u yerdan
esa shlak qabul uskunasiga tushadi va bo‘laklarga ajratiladi. Olingan shlakli pemza
birjinsli mayda g‘ovakli tarkibga ega bo‘lib, g‘ovaklari o‘lchami 1mm gacha
tashkil etadi.
Gidroekran usuli shlak eritmasini ketma-ket ikkita suvli tarnovda qayta
ishlash (14.3-rasm)ni o‘z ichiga oladi. Birinchi tarnovda ko‘pchuvchi shlak
eritmasi suv tomchilari bilan birgalikda vertikal ekranga tashlanadi, u yerdan aks
ettirilib ikkinchi tarnovga tushadi, u yerda ham suv tomchilari bilan qayta ishlanib,
plastinkali uzatuvchi orqali sovitish va maydalash uchun jo‘natiladi. Bu usulda
shlakli pemza chaqiq toshini ishlab chiqarish texnologik sxemasi keltirilgan.
Yuqorida keltirilgan barcha usullarda g‘ovak chaqiq tosh va qum shaklidagi
maydalangan shlakli pemza olish imkoni mavjud.
Yirik to‘ldiruvchining eng kattayirikligi, mm

Bog'liq BETON TOLDIRUVCHILARI TEXNOLOGIYASI UM Хайдаролв НK
Yirik to‘ldiruvchining eng kattayirikligi, mm 14.4-rasm. To‘ldiruvchi eng katta yirikligining betonning siqilishdagi mustahkamligiga ta'siri Beton qorishmasiga bunday salbiy ta'sir ko‘rsatishi, beton qorishmasidagi
yirik to‘ldiruvchilarning o‘lchamini oshishi bilan tushuntiriladi, amaliyotda esa
barcha o‘lchamlar diapazonida kuzatiladi, biroq o‘lchami 38,1 mm dan kichik
bo‘lgan donalar suvga talabchanlikni kamaytishiga olib keladi, hamda dominant
hisoblanadi. 14.4-rasmda Bloem maqolasidan kelib chiqib grafik berilgan bo‘lib, u
orqali suv-sement nisbatiga ko‘ra aniqlangan hisobiy mustahkamlikni faktik
mustahkamlik bilan taqqoslash mumkin. Shuni aytish mumkinki, eng katta donalar
yirikligi 25,4-38,1 mm bo‘lgan to‘ldiruvchilar mustahkamlikning ortishiga yo‘l
qo‘ymaydi. Qorishmalarda o‘ta yirik to‘ldiruvchilarni qo‘llash alohida shtabelni
talab etar edi, hamda qorishmani qavatlanishiga olib keladi. Biroq amaliyotda bu
muammoni hal etish uchun turli fraksiyadagi to‘ldiruvchilarni ishlatish mumkin.
Bundan tashqari konstruksion chegaralash ham mavjud bo‘lib, to‘ldiruvchining
eng katta yirikligi beton elementining 1/5-1/4 qalinligidan ortmasligi lozim.
To‘ldiruvchining eng katta yirikligi elementda joylashgan loyixaviy armaturaga
ham bog‘liq bo‘ladi. Bu chegaralanishlar norma SR 114 da keltirilib o‘tiladi.
Dastlab betonda to‘ldiruvchilarni ishlatish g‘oyasiga ko‘ra oddiy og‘ir
betonda inert material sifatida yirik toshlarni ishlatish nazarda tutilgan. Shunday
qilib, berilgan sement sarfida betonning chiqishi ortadi. Yirik toshlar massiv beton
konstruksiyalarda ishlatiladi, ularning o‘lchami ko‘ndalangiga 30 sm ga yetadi.
Toshlarning hajmi betonning umumiy hajmining 30% idan ortmasligi lozim, bunda
tosh betonning butun massasi bo‘yicha bir xil taqsimlanishi kerak bo‘ladi.
Amaliyotda beton qorishmasi qavatma qavat o‘rnatilgan tosh ustiga yotqizilib
boriladi, bunda xar bir qavat toshning sirti to‘liq beton qorishmasi bilan qoplanishi
57
lozim bo‘ladi. Toshlarni o‘rnatish sermahsul ish hisoblanadi, bundan tashqari
betonlash jarayonini uzluksiz tashkil etish kerak bo‘ladi.
Aglomeratsion mashina - 2 O‘quv uslubiy majmua O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta'lim vazirligi tomonidan...

52
10.2-rasm. Agloporit chaqiq toshi va qumini ishlab chiqarish texnologik
sxemasi:
1-ekskavator; 2-avtotransport; 3-yashikli uzatgich; 4-valkli maydalagich; 5-
tebranma elak; 6-lentali ta'minlovchi; 7- yig‘uvchi lentali transporter; 8- toshni
ajratuvchi valslar; 9-ikki valli gil aralashtirgich; 10-baraban tipidagi granulyator;
11-yotqizgich; 12-yondiruvchi gorn; 13-aglomeratsion mashina; 14maydalagich;
15-shaxta tipidagi sovitgich; 16-valkli-tishli maydalagich; 17shag‘alni navlarga
ajratuvchi mashina; 18-tayyor mahsulotlar ombori;
Agloporitni sovitishda qo‘llaniladigan shaxta tipidagi sovitgich o‘rniga lentali
(tubi perforirlangan metall transportyor), chashkasimon (ikkita jalyuzali silindr
devorli halqasimon bunker) va baraban tipidagi sovitgichlar ishlatiladi.
Asosiy xomashyo material sifatida ko‘mirni boyitish chiqindisi qo‘llanilganda,
texnologik sxemaga sarflanuvchi materiallarni tayyorlashga doir o‘zgartirishlar
kiritiladi. Ko‘mir boyitish chiqindilari ikki bosqichli maydalaniladi, elakdan
o‘tqaziladi va o‘lchami 2,5mm gacha donalar olinadi. Gil quruq komponent
(yirikligi 3mm gacha) yoki suyuq gilli massa ko‘rinishida qo‘shiladi. Agloporit
ishlab chiqarishda komplekt texnologik jihozlangan SMS117 va SM-961
(uzunligi-40m, eni-1,5m) markali aglomeratsion mashinalar ishlatiladi.
Агломерацион машинанинг ишлаб чиқариш қуввати (т/соат) қуйидаги
формула бўйича аниқланади:
YANGI DAVR O‘ZBEK ADABIYOTIGA MANSUB LIRIK ASARLARNI O‘RGANISH

|
YANGI DAVR O‘ZBEK ADABIYOTIGA MANSUB LIRIK ASARLARNI O‘RGANISH
|
bet | 33/143 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #116605 |
Bog'liq Ona tili va adabiyot fanidan-fayllar.org1.3. YANGI DAVR O‘ZBEK ADABIYOTIGA MANSUB LIRIK ASARLARNI O‘RGANISH
Yangi davr o‘zbek adabiyoti va jahon adabiyotiga mansub lirik asarlarni o‘rganishda zamon va makon voqeligi hamda shoirning shaxsiyati (taqdiri, dunyoqarashi kabi biografiy ma’lumotlar hamda uning ijodiy tafakkurini shakllanishiga turtki bo‘lgan) kabi omillarga diqqat qaratmoq lozim. Lirikaning belgilovchi xususiyatini adabiyot muallimi o‘quvchilarning doimiy e’tiborida tutib turmog‘i kerak, ya’ni bu tur o‘ziga xosligi sifatida uning tuyg‘u-kechinmalarni tasvirlashi olinadi. Ya’ni epos va dramadan farqli ravishda, lirika voqelikni tasvirlamaydi, uning uchun voqelik lirik qahramon ruhiy kechinmalarining asosi, ularga turtki beradigan omil sifatidagina ahamiyatlidir. Buni tushunmagan o‘quvchi she’riy asardan ruhiyat, kechinma emas, voqelik axtaradi.
Shu o‘rinda o‘qituvchi lirik qahramon tushunchasiga e’tiborli bo‘lishi kerak. Lirikaning asosiy obrazi – lirik qahramon (ba’zan u lirik subekt deb ham yuritiladi). Ko‘pincha lirik qahramon deganda muallif tushuniladiki, bu har doim ham to‘g‘ri bo‘lavermaydi. Zero, shoir o‘zining kechinmalarini tasvirlashi ham, o‘zganing ruhiyatiga kirgan holda o‘sha «o‘zga shaxs» kechinmalarini tasvirlashi ham mumkin bo‘ladi. Bu o‘rinda yana bir muhim masala shuki, she’rda hatto shoir o‘z kechinmalarini tasvirlagan holda ham lirik qahramon bilan real shoir orasiga tenglik alomati qo‘yib bo‘lmaydi. Demak, muallim she’riy asarni o‘rganishda lirik qahramon
Уньт Э.И. Индивидаулизация и дифференциация обучения. – М.: Педагогика, 1990
43
muallifmi yoki “o‘zga shaxs”mi – buni tarbiyalanuvchilar qanday qabul qilayotganligini nazardan qochirmasligi kerak. Bu biografik ma’lumotlarni hamda she’rni qanchalik to‘g‘ri o‘rganishga hamda ularni to‘g‘ri nisbatlashga bog‘liq. Agar she’rda biografik chizgilar bo‘lsa, o‘rganilgan biografik ma’lumotlarni o‘quvchilarning o‘zlari topa olishlariga erishish kerak. Bunda o‘qituvchining to‘g‘ri yo‘naltiruvchi savol va topshiriqlarni qo‘ya bilishi muhim. Masalan, 5-sinfda Usmon Nosirning “Oydin kecha – sutdek oppoq...” she’rini o‘rganishda uning Boltiq va Oq dengiz bo‘ylariga safariga bog‘lanishini keltirish mumkin. Cho‘lpon va Fitrat she’riyatini o‘rganishda ularning shaxsiyatidagi vatanparvarlik fazilatiga urg‘u berish kerak bo‘ladi. Ayni paytda ularning she’riyatidagi vatanparvar qahramon ularning o‘zigana emas, balki ularga zamondosh fidoiy insonlar, shuningdek, qaysi zamonda yashamasin o‘z Vatani uchun qayg‘uradigan zotlarning umumlashma obrazi ekanligi o‘quvchilarga etkazilishi shart. Hanrix Haynening “Onam fon Heldern V.Haynega” she’rida ifodalangan onaga ehtirom ayni paytda barcha insonlarga xos kechinmadir. Shuningdek, 9sinfda berilgan ishqiy she’rlaridagi ruhiy holatlar millati va qaysi zamonda yashashidan qat’i nazar hamma insonlar uchun umumiy kechinmalari ekanligini tarbiyalanuvchilar she’rni tahlillash asnosida anglashlari va bunga iqror bo‘lishlari kerak.
|
| |
-rasm. Qavat sovitgich - Lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura-qurilish universiteti

|
Lim, fan va innovatsiyalar vazirligi toshkent arxitektura-qurilish universiteti
|
bet | 5/9 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 380,9 Kb. | | #257856 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.3-rasm. Qavat sovitgich: 1- issiqlik almashunivi korpusi; 2- qiya panjara; 3-buriluvchi shibber; 4-bo'shatish borti [1]
2. Texnologik sxemani tanlash va asoslash
2.1 Texnologik sxema
Plastik usulida xomashyoni tayyorlash
Gil ombori
Yumshatuvchi
Yashikli uzatgich
Dag’al tuyish uchun valtslar
shakl berish agregati
quritish barabani
Maydalagich
Elak
qaynovchi qatlamli pechda isitish zonasi CMC-197 agregati
qaynovchi qatlamli pechda kuydirish zonasi CMC-197 agregati
qaynovchi qatlamli pechda sovitish zonasi CMC-197 agregati
pnevmauzatgich
tayyor maxsulot ombori
2,1. Texnologik sxemani tanlash va asoslash
Korxonalarda asosan keramzit plastik usulida ishlab chiqarilib, texnologik sxemasi, gilli xomashyoni qayta ishlash variantlari va kuydirish pechi tipi bilan farq qiladi. Ishlab chiqarishning quruq usuli asosan keramzit sifat shungizit olishda qo‘llaniladi.
Misol tariqasida 4-rasmda keramzit shag‘ali loyihaviy ishlab chiqarish sehining texnologik sxemasi keltirilgan. Seh uchta bo‘limdan iborat bo‘lib: tayyorlash, kuydirish va tayyor mahsulotlar ombori. Xomashyo kondan avtosamosvallarda omborga yetkaziladi. Ko‘prik greyferli kranda gil omborini butun yuzasi bo‘ylab bir xil taqsimlanadi va ishlab chiqarishga jo‘natiladi.
Tayyorlash – quyish bo‘limida ikkita xomashyoni qayta ishlash va xom granulalarni olish tizimlari mavjud bo‘lib, ikkinchisi yuqori kon namligidagi gilni quritish liniyasi. Yilning issiq faslida gilni avtosamosvalda bevosita xomashyoni issitish liniyasi qabul bunkeriga uzatish mumkin. Yuqori namlikdagi g‘ovaklangan gilni dastlab tosh ajratish valtslariga, so‘ngra quritish barabaniga yuboriladi.
Quritilgan gilni lentali konveyrda xomashyoni qayta ishlash liniyasi qabul bunkeriga yuboriladi, u yerda gilni qo‘pol tuyish valtslarida maydalanadi, gilaralashtirgichda suvli LST qo‘shimchali qorishma bilan aralashtiriladi, so‘ngra mayin tuyish valslarida qo‘shimcha maydalanadi, bunda valslar oralig‘i 1-1,5 mm. Tayyorlangan massa quyish qurilmasi ustiga o‘rnatilgan yashikli ta'minlagichga uzatiladi. Lentali shnekli pressda xom granulalar olinadi. Quyish qurilmasi sifatida teshikli valslaridan xomashyoda yirik qo‘shimchalar mavjud bo‘lsa foydalanish mumkin.
Tayyorlangan granulalar quritish barabanida namligi 19% dan oshmagan holatda quritiladi, so‘ngra kuydirish bo‘limiga SMS-197 qurilmasiga jo‘natiladi.
|
| |
-rasm.Qatlam tayyorlovchi quritish agregati

|
-rasm.Qatlam tayyorlovchi quritish agregati
|
bet | 4/9 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 380,9 Kb. | | #257856 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.1-rasm.Qatlam tayyorlovchi quritish agregati: 1- korpus; 2-qabul bunkeri; 3- material miqdorini ko'rsatuvchi; 4- yuqori qiya panjara; 5-pastki qiya panjara; 6- termopara; 7- to'kuvchi baraban. [1]
Oddiy sharoitda gilni kuydirishda gaz xosil bo'lishi piroplastikka nisbatan past haroratda sodir bo'ladi,. Masalan, magniy karbonatning dissotsiatsiyasi-600℃ gacha, kaltsiy karbonatining dissotsiatsiyasi(bo'linishi)- 950℃ gacha, gilli minerallarning degidratatsiyasi esa 800℃ gacha haroratda amalga oshadi. Organik birikmalarning yonishi past haroratda boshlanadi, temir oksidlarining tiklanish reaktsiyasi esa- 900 ℃ da yuz beradi. Gilli granularning piroplastik holatga o'tishi - 1000℃ yuqori haroratda yuz beradi.
2-rasm. Kuydirish agregati SMS-197:
1-qatlam tayyorlovchi; 2-aylanma pech 2,8 × 20 m; 3- qatlam sovitgich; 4- xom granulalar. [1]
Pechdan tashqari issiqlik almashuvi uchun kuydirish agregati (2-rasm) tarkibiga kiruvchi qatlam tayyorlovchi CMC-197 ishlatiladi.
Kuydirish qurilmasining mahsuldorligi (m3/yil):
Mkuy.qur.=C T Ri Ro; (29)
Bu yerda:
C-kuydirish qurilmasining pasport bo'yicha bir soatda ishlab chiqarishi, keramzit M500; m3/soat (qurilma CMC-197- 12,4);
T-ishchi vaqtining yillik fondi, T=8760soat;
Ri-ishchi vaqti yillik fondidan foydalanish koeffitsiyenti, Ri CMC-197 qurilmasi uchun 0,92;
Ro-mahsulot chiqishining hajmiy koeffitsiyenti, keramzitning uyma zichligi bo'yicha markasini hisobga olgan xolda (Ro-1,0 marka M500; M400 uchun -1,15; marka M600 uchun – 0,85).
Keramzitni sovitishning tezligi uning mustahkamlik xususiyatlarini belgilaydi.
Keramzitni juda tez sovitish, uning donalarini darz ketishiga yoki ularda qo'shimcha zo'riqishga olib keladi, bu esa betonda o'z ta'sirini o'tkazadi. Boshqa tarafdan, keramzitni ko'pchishidan so'ng juda sekin sovitish ham uning sifatini pasaytiradi, bu esa oksidlanish jarayonida FeO ning Fe2O3ga o'tishi bilan tushuntiriladi, natijada mustahkamlik pasayadi.
Shu sababli keramzitni ko'pchigandan so'ng 800-900℃ haroratgacha juda tez sovitish kerak, natijada granulalar strukturasi mustahkamlanadi va temir oksidlarining qaytarilish reaktsiyasi kuzatiladi. So'ngra 600-700 ℃ haroratgacha 20 minut davomida sekin sovitish tavsiya etiladi, bu o'z navbatida shisha fazalarning katta bo'lmagan termik zo'riqishlarsiz qotishini ta'minlaydi, unda krisstalsimon minerallar shakllanadi va keramzitning mustahkamligi ortadi. Keyingi bosqichda keramzitni bir necha minut davomida nisbatan tezroq sovitish zarurdir. Keramzitni sovitishning birinchi bosqichi aylanma pechda unga tushuvchi havo tasirida bajariladi. So'ngra keramzit havo yordamida baraban tipidagi sovitgich, qatlam sovitgichlarda, aerojelob sovitgichlarda sovitiladi.
|
| |
-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi

|
-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi
|
bet | 6/9 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 380,9 Kb. | | #257856 |
Bog'liq KURS ISHI XUDOYBERDIYEV SH.A.4-rasm. Keramzit xom granulalarini plastik usulda tayyorlash va SMS-197 qurilmasida kuydirishning texnologik sxemasi:
1-gil ombori, greyferli ko‘prik krani bilan jixozlangan; 2- qabul bunkeri; 3- gilaralashtirgich; 4-yashikli ta'minlanich; 5-osma beton to‘siq; 6-lentali konveyr; 7- teshikli valtslar; 8-qo‘pol tuyish valtslari; 9-lentali shnekli press; 10-mayin tuyish valtslari; 11-lentali shnekli press; 12- granulalarni quritish barabani; 13-gil quritish barabani; 14-elevator; 15-qavat tayyorlovchi; 16- aylanma pech 2,8×20m; 17-qavat sovitgich; 18-maydalash uskunasi. [1]
3. Ishlab chiqarishni loyihalashda texnologik hisob-kitoblar
3.1 Sehning ishlash tartibi
Boshlangʼich maʼlumotlar:
Korxona mahsuldorligi: 115000kg/sm3;
Kuydirish agregati: CMC-197;
Ish rejimi: yil davomida, toʼxtovsiz, yillik ish soati-8760; 3-smenada 8-soatdan.
Uskunadan foydalanish koeffitsiyenti =0.92
Mahsulot nomenklaturasi: keramzit shagʼali
Uyilma zichlik boʼyicha markasi M700; (GOST 9757-90)
Ishlab chiqarish texnologiyasi: granulalar hosil qilish yoʼli bilan plastik usulda, kuydirish oʼlchami 2,5*40.0m boʼlgan aylanma pechlarda amalga oshiriladi.
Gil jinsli xom-ashyoning yillik oʼrtacha namligi 20%, oʼrtacha zichligi-1,7t/m3
Texnologik yoʼqotishlar
Texnologik asbob- uskunalarning ish vaqtining taxminiy yillik fondi Ti (soat) uning asosida korxonaning ishlab chiqarish quvvati hisoblab chiqiladi. Asbob-uskunalardan foydalanish koeffitsiyentlari hisobga olgan holda T ish vaqtining yillik fondi ki vaqti asosida aniqlanadi.
0,92 – aylanadigan pech (2,5x40) va CMC-197 agregati birligi uchun
Ti = T * ki (1)
Ti = 8760 * 0.92 = 8059,2 soat
Asosiy jihozlardan oʼz vaqtida foydalanish koeffitsiyentlari quyidagilardan iborat:
Barcha korxonalar uchun tayyor mahsulotlarni joʼnatish uchun omborlarning ishlashi yil davomida, haftada 7-kun, qoida tariqasida, 3-smenada qabul qilinadi. [5]
|
| |
Pedagogik texnologiyalar - Mavzu: Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasidan foydalanish

|
Mavzu: Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasidan foydalanish
|
bet | 4/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #102267 |
Bog'liq 5-maruza Biologiya tex va loyixaPedagogik texnologiyalar | - Texnologiyalarning
- didaktik maqsadlari
| | | - O‘qitishni insonparlashtirish va demokratlashtirish texnologiyasi
| - O‘quvchilarning ma’naviyaxloqiy, intellektual rivojlanishi uchun qulay ijtimoiy-psixologik muhit yaratish, ularga o‘quv materialini o‘zlashtirishda tanlash huquqining berilishi, ongli intizomni vujudga keltirish.
| - O‘quvchi shaxsiga nisbatan insonparvarlashtirilgan munosabatda, yuqori darajadagi muloqot madaniyatiga ega bo‘lish, rag‘batlantirishning ustunligi, o‘zaro hamkorlik, shaxsning rivojlanishi uchun qulay sharoitni vujudga keltirish.
| - Ijtimoiy normalarga mos xulq –atvor, ongli intizomning vujudga kelishi o‘quv-bilish faoliyati xarakterini tubdan o‘zgartiradi. Mustaqil ishlash ijodiy fikr yuritish, o‘z fikrini bayon etish va dalillash imkoniyati bo‘ladi.
| - Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasi
| - O‘quvchilarda tanqidiy, tahliliy, bog‘lanishli, mustaqil, mantiqiy, tizimli, ijodiy fikr yuritish ko‘nikmalarini tarkib toptirish, o‘quv bahsi va munozaralarni o‘tkazish imkonini beradi.
| - O‘quvchilarda tanqidiy, tahliliy, bog‘lanishli, mustaqil, mantiqiy, tizimli, ijodiy fikr yuritish ko‘nikmalarini tarkib toptirish, o‘quv bahsi va munozaralarni o‘tkazish yo‘llarini belgilash
| - Avval o‘zlashtirilgan bilim va ko‘nikmalarni yangi va kutilmagan vaziyatlarda qo‘llab yangi bilim va ko‘nikmalarni egallash.
| - O‘qitishni tabaqalashtirish va individuallashtirish texnologiyasi
| - O‘quvchilarni turli darajadagi o‘quv topshiriqlari asosida kichik guruhlarda maxsus o‘qitishni tashkil etish ta’minlanadi
| - O‘quvchilarning shaxsiy xususiyatlari, bilim darajasi, qiziqishi va ehtiyojiga mos holda ijodiy, izlanish va reproduktiv xarakterdagi o‘quv topshiriqlarini tuzish
| - Tahsil olishga bo‘lgan qiziqishining ortishi, o‘z qobiliyatlarini namoyon qilishi, bilish quvonchiga ega bo‘lishga erishiladi
|
|
| |
Organlar sistemasi - Mavzu: Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasidan foydalanish

|
Mavzu: Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasidan foydalanish
|
bet | 3/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #102267 |
Bog'liq 5-maruza Biologiya tex va loyixaOrganlar sistemasi | | | | | - Muskul va tana bo‘shlig‘i
- Hazm qilish sistemasi.
- Qon aylanishi.
- Nafas olishi
- Ayirishi.
- Nerv sistemasi
- Sezgi organlari
- Ko‘payishi
| | | | | - O‘qituvchi “Organik olam evolyutsiyasining yo‘nalishlari” mavzusini o‘rganishda o‘quvchilarning botanika va zoologiya o‘quv fanlaridan o‘zlashtirgan bilimlarini faollashtirish maqsadida ularga o‘quv topshiriqlari bilan birga quyidagi jadvalni to‘ldirish tavsiya etadi.
- I – topshiriq
- Qirqquloqlar, ochiq urug‘lilar va yopiq urug‘lilarning tuzilishini taqqoslang. Ularning tuzilishidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlang.
| | | | - Hayotiy shakli.
- Ildizi.
- Poyasi.
- Bargi.
- Ko‘payish organlari.
- Ko‘payish jarayonining tashqi muhit omillariga bog‘liqligi.
| | | | - II – topshiriq
- Suvda hamda quruqlikda yashovchilar, sudralib yuruvchilar va qushlarning tuzilishini taqqoslang. Ular o‘rtasidagi o‘xshashlik va farqlarni aniqlang.
| | | - Tana qoplami.
- Hazm qilishi
- Qon aylanishi.
- Yuragi.
- Nafas olishi.
- Ayirishi.
- Nerv sistemasi.
- Sezgi organlari.
- Ko‘payishi.
| | | - Mustaqil fikr yuritish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:
- Muammoli vaziyatlarni tahlil qilish.
- Muammoli vaziyatlarni tahlil qilish.
- Farazlarni ilgari surish.
- Avval o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalarni yangi vaziyatlarda qo‘llab, yangi bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash.
- O‘z fikrini dalillash.
- Javobning to‘g‘riligini tekshirib ko‘rish.
- Avval o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalarni yangi vaziyatlarda qo‘llab, yangi bilim, ko‘nikma va malakalarni egallash.
- O‘z fikrini dalillash.
- Javobning to‘g‘riligini tekshirib ko‘rish.
- Har qanday o‘quv munozaralari ijodiy izlanish asosida tashkil etiladi. Ijodiy izlanishlar quyidagi bosqichlarda tashkil etilishi maqsadga muvofiq:
- Ijodiy izlanish maqsadini aniqlash;
- Ijodiy izlanish maqsadiga muvofiq mustaqil ishlarni tashkil etish;
- Guruh a’zolari o‘rtasida fikr va axborot almashinuvini amalga oshirish;
- Olingan natijalarni tasavvur qilish va uni loyihalash;
- Maqsadni amalga oshganligi va olingan natijani tahlil qilish;
- Zarur hollarda tegishli o‘zgartirishlar kiritish.
- Pedagogik jarayonning xarakteri va borishini o‘zgartirishda qo‘llaniladigan pedagogik texnologiyalarning tavsifi
|
| |
Pedagogik munosabatlar tipining o‘ziga xos xususiyatlari

|
Pedagogik munosabatlar tipining o‘ziga xos xususiyatlari
|
bet | 2/4 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 1,46 Mb. | | #102267 |
Bog'liq 5-maruza Biologiya tex va loyixaPedagogik munosabatlar tipining o‘ziga xos xususiyatlari - Sub’ekt – ob’ekt munosabatlar
- Sub’ekt-sub’ekt munosabatlar
- Sub’ekt – ob’ekt munosabatlarда
- O‘qituvchi faoliyati
- Yangi mavzu materiali eng oson o‘zlashtiriladigan usulda, tayyor axborot shaklida bayon etiladi. Tegishli hollarda savol-javob o‘tkazadi, bilimlarni mustahkamlab, baholashni amalga oshiradi.
- O‘quvchi faoliyati
- Passiv, faqat axborotlarni qabul qilishga, shu holatda eslab qolish, savollarga javob berish, ko‘rsatmaga binoan ish ko‘rish.
- Sub’ekt-sub’ekt munosabatlarda
- O‘qituvchi faoliyati
- Dars foydalanilayotgan texnologiyalari talablari asosida tashkil etiladi. Yangi mavzu materiali o‘quvchilar tomonidan mustaqil o‘rganishlari uchun o‘quv topshiriqlari tavsiya etadi. o‘z -o‘zini, o‘zaro nazorat va o‘qituvchi nazorati orqali baholashni amalga oshiradi.
- O‘quvchi faoliyati
- Мuammoli vaziyatlardan chiqishning eng muqobil variantini ishlab chiqadi, avval o‘zlashtirgan bilim va ko‘nikmalaridan foydalanib, yangi bilimlarni o‘zlashtiradi.
- Rivojlantiruvchi ta’lim texnologiyasining asosiy g‘oyasi o‘quvchilarni har tomonlama rivojlantirish sanaladi.
- Mazkur texnologiyaning asosiy xususiyatlari:
- o‘quvchilarni o‘z bilish faoliyatining sub’ektiga aylantirib, fikr yuritish mexanizmini shakllantiradi, rivojlantiradi.
- o‘quvchilarning bilish faoliyati emperik va nazariy bilish yaxlitligida tashkil etilib, o‘qitish jarayonida bilimlarni deduktiv usulda o‘rganish ustuvor bo‘ladi.
- o‘qitish jarayonining asosini o‘quvchilarning o‘quv topshiriqlarini bajarish orqali vujudga keltiriladigan mustaqil faoliyat tashkil etadi.
- o‘quvchilarning aqliy rivojlanishiga zamin tayyorlab, bu jarayonda tanqidiy va ijodiy fikr yuritishni shakllantirish ustuvor yo‘nalish sanaladi. Fikr yuritishning bu ikki tipi bir-birini to‘ldiradi va taqozo etadi.
- O‘quvchilarda tahliliy fikr yuritish ko‘nikmalarini shakllantirish uchun biologiya o‘qituvchisi har bir darsda avval o‘rganilgan ob’ektlar bilan o‘rganilgan ob’ekt o‘rtasidagi bog‘lanishlarni aniqlaydigan topshiriqlarni berishi kerak. Jumladan, “Daryo qisqichbaqasining ichki tuzilishi” mavzusini o‘rganganda o‘quvchilarni kichik guruhlarga ajratib, ularga o‘quv topshiriqlari bilan bir qatorda quyidagi jadvalni to‘ldirish tavsiya etiladi:
|
| |
once.
horoscope curse omen fate astrologist faith
1

10
5
10
15
20
S
upplemental Reading
0
5
0
1
998 was a very bad year, especially for people
who believed the number 13 is an unlucky
number. In 1998, three
months had a Friday that
fell on the 13
th
of the month--February, March, and
November. That is actually the most Friday the 13
th
s
possible in a year.
The origin of the number 13 being an unlucky number goes back to the time
of Jesus’s death. At the last supper, Jesus gathered
his twelve followers for a
special meal, but including himself, there were a total of 13 people at the table.
One of those followers later betrayed Jesus and turned him over to be killed.
Today, superstitions about the number continue to worry people. As a
result, most American skyscrapers do not have a 13
th
floor. In addition, most
airplanes lack a 13
th
row because few customers would buy tickets to sit there.
Perhaps surprisingly,
when asked, only 13 percent of the American population
admit they believe that Friday the 13
th
is an unlucky day. The percentage is slightly
higher among young people. About 30 percent of Americans between the ages of
eighteen and twenty-four say they try to generally be a little more careful on a
Friday falling on the 13
th
. Interestingly, the nine
movies of the horror series
Friday the 13
th
were all released during this age group’s formative years (1980-
1993). Perhaps the series has had a greater effect on people than anyone would
like to admit.
Track 1 - S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

Track 1
30
35
40
45
50
older people in the survey. For people between the ages of eighteen and twenty-
four taking the survey, 64 percent claimed to be at least a little superstitious. But
for seniors 65 and older, only 30 percent admitted to believing any superstitions.
It might be expected that people with more education would be less
superstitious, but results from the survey indicated almost equal numbers of
believers between those with and without college degrees. Of those survey
respondents who never finished or only finished high school, 42 percent
reported being at least a little superstitious. For those with a college education,
47 percent claimed the same minimal level of belief.
In the survey, ten common superstitions were listed for the people who
responded. Of these superstitions, five were related to good luck and five to bad
luck. Respondents were then asked to check the ones they believed. Of the
superstitions in the list, good-luck superstitions were more widely held. The top
superstitions related to good luck that most people followed “very much” were
picking four-leaf clovers (79 percent), knocking on wood (72 percent), picking up
pennies (70 percent), and crossing fingers for luck (59 percent). Of the bad-luck
superstitions, the most common belief was that breaking a mirror
brought bad luck (82 percent). Other bad luck superstitions
listed in the survey included seeing black cats, walking under
ladders, seeing the bride before the wedding, and doing
anything on Friday the 13
th
.
Many people would like to think it could not hurt to do
something like knocking on wood or crossing your fingers to
bring a little luck. After all, who doesn’t want a little luck?
Reading Time
_______ minutes _______ seconds
574 words
32
expect --- to guess; to consider likely
35
respondent --- a person who answers a survey
37
minimal --- low; of the smallest amount
38
common --- usual; occurring frequently
40
check --- to mark
41
widely --- over a large range or area
51
cross one’s fingers --- to put the second finger over the first finger
7
|
O'quv dasturiga qo'yil - Oliy ta’lim va innovatsiyalar vazirligi o’zbekiston respublikasi qurilish vazirligi surxondaryo...

|
Oliy ta’lim va innovatsiyalar vazirligi o’zbekiston respublikasi qurilish vazirligi surxondaryo arxitektura va qurilish texnikumi
|
bet | 2/3 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #131253 |
Bog'liq Elektrgazpayvandlash ishlari texnologiyasi amalyot ishchi dastur[2][1]O'quv dasturiga qo'yiladigan talablar
O'quv dasturining nomi
|
Elektrgazpayvandlash ishlari texnologiyasi
o‘quv amaloiyoti
|
Ajratilgan soat
|
120 soat
|
Mavzular soni
|
20
|
Dasturning maqsadi
|
➢ “Qurilish materiallari”, “Mehnat muxofazasi va texnika xavfsizligi”;➢ “Bino va inshootlar konstruksiyasi” “Beton qorish va armatura ishlari texnologiyasi”;➢ “Metall va temir-beton konstruksiyalarini yig‘ish ishlari texnologiyasi”fanlaridan olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash;➢ “Elektrpayvandlash ishlari” bo‘yicha dastlabki kasbiy amaliy ko‘nikamalarni shakllantirish.
|
O’zlashtirish (o’qitish) natijalari
|
➢ Bino va inshootlar qurilishida payvandlash jarayonlarini, elektr qonuniyatlarini, payvandlash jarayonida materiallarni to‘g‘ri tanlashni;
➢ payvandlash uskunalarining turlarini, payvandlash usullarini, payvandlash choklari mustahkamligini va sifatini tekshirishni;➢ payvandlash jarayonida jarohat olganlarga birinchi yordam ko‘rsatishni;➢ payvandlash ishlarida texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilish.
|
Bilimlar
|
➢ O‘quv amaliyoti jarayonida o‘quvchi;➢ bino va inshootlar qurilishida payvandlash jarayonlari;➢ elektr qonuniyatlari;➢ gazlarga oid kimyoviy reaksiyalar;➢ payvandlash apparatlari turlari;➢ payvandlash usullari;➢ elektrpayvandlash jarayonida texnika xavfsizligi bo‘yicha bilimlarini mustahkamlashi;
|
Ko'nikmalar
|
➢ payvandlash choklari mustahkamligini va sifatini tekshirishni;➢ payvandlash jarayonida jarohat olganlarga birinchi yordam ko‘rsatish ishlarini; ➢ payvandlash jarayonlarida birikadigan materiallarni va asbobuskunalarni to‘g‘ri tanlashni;
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Oliy ta’lim va innovatsiyalar vazirligi o’zbekiston respublikasi qurilish vazirligi surxondaryo arxitektura va qurilish texnikumi
|
S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1

S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1
Download
5,75 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/98
Sana
12.01.2024
Hajmi
5,75 Mb.
#135775
Download
5,75 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
S e c o n d e d I t I o n 1 Reading for the Real World 1
Download
5,75 Mb.
Matnni ko'rish
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the

|
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to theBog'liq Reading1A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ The majority of people said they do not believe in bad luck.
2. ____ None of the non-believers think four-leaf clovers are lucky.
3. ____ It is bad luck to climb a ladder.
4. ____ Few people thought that breaking a mirror was bad luck.
B
Choose the best answer.
1. Which of the following would bring bad luck?
a. A cracked mirror
b.
Crossed
fingers
c. Money on the street
d. Walking under mistletoe
2. Which of these good-luck traditions was most commonly followed by
non-believers?
a. Avoiding black cats
b. Kissing under mistletoe
c. Knocking on wood
d. Picking up money
3. Who would be most likely to admit being superstitious?
a. A nineteen-year-old, female, college student
b. A thirty-year-old, male, high school drop-out
c. A forty-year-old, male, college graduate
d. A seventy-year-old, female, college graduate
C
For the next two questions, look for the answers in the passage and
write them on the lines provided.
1. What was the main purpose of the survey?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. What are the different groups of superstitions?
______________________________________________________
______________________________________________________
V
ocabulary Extension
S
ummary
9
Here are six words that are related to the topic but are not in the reading.
Fill in each blank with the best word from the list. Use each word only
|
| |
deeper and deeper into the forests of Northwest America and Canada, we may 
finally come face to face with the elusive

|
deeper and deeper into the forests of Northwest America and Canada, we may
finally come face to face with the elusiveBog'liq Reading1deeper and deeper into the forests of Northwest America and Canada, we may
finally come face to face with the elusive Bigfoot.
Reading Time
_______ minutes _______ seconds
572 words
R
eading Comprehension
14
A
Mark each statement as either true (T) or false (F) according to the
reading.
1. ____ Stories of Bigfoot are only very recent.
2. ____ Bigfoot could be related to an animal that lived thousands of years ago.
3. ____ Many people think that Bigfoot evidence is not real.
4. ____ The coelacanth is an extinct Bigfoot.
B
Choose the best answer.
1. Why do cryptozoologists think that the coelacanth is good evidence for the
existence of Bigfoot?
a. The coelacanth is an old kind of fish that can live out of water.
b. The coelacanth also looks strange.
c. The coelacanth is originally from Asia.
d. The coelacanth shows that living ancient animals exist without being easily
found.
2. Why don’t skeptics think Bigfoot exists?
a. Only pictures of Bigfoot have been taken.
b. They believe that the footprints were made by bears or tricksters.
c. Skeptics made a Bigfoot costume.
d. They are very big.
3. According to the reading, what do cryptozoologists probably study?
a.
Fish
b.
All
animals
c. Unknown or mysterious creatures
d.
Humans
C
For the next two questions, look for the answers in the passage and
write them on the lines provided.
1. What is Dr. Krantz’s theory about Bigfoot?
______________________________________________________
______________________________________________________
2. If Bigfoot does exist, why is the Northwest a good habitat for it to live in?
______________________________________________________
______________________________________________________
V
ocabulary Extension
S
ummary
15
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
deeper and deeper into the forests of Northwest America and Canada, we may
finally come face to face with the elusive
|