nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-jadval. 
Ethernet - Основы пакета

2-jadval.
Ethernet
tarmog'ining
fizik
qatlami
spesifikatsiyasining
parametrlari
Parametrlar
10Base-
5
10Bas
e-2
10Vaze
-T
10Base - F
Maksimal segment uzunligi, m
500
185
100
2000
Tarmoq tugunlari orasidagi maksimal
masofa (takroriy qurilmalar yordamida),
m
2500
925
500
2500
(10BaseFB
uchun 2740)
Segmentdagi maksimal stansiyalar soni
100
30
1024
1024
Har qanday tarmoqda stansiya orasidagi
repeterlarning maksimal soni
4
4
4
4 (
10BaseFB
uchun 5)
Jadval-3. PDV (umumiy qiymati barcha baza o‗zgaruvchi orta qoluvchi
segmentlar soni) ni hisoblash uchun jadval
Segment
turi
Chap baza
segmentini
hisoblash
Oraliq baza
segmentini
hisoblash
O‗ng baza
segmentini
hisoblash
1m
kadrlarni
ushlanish
vaqti
Segmentning
maksimal
uzunligi
10Base-5
11.8
46.5
169.5
0.0866
500
10Base-2
11.8
46.5
169.5
0.1026
185
10Base-T
15.3
42.0
165.0
0.113
100
10Base-FB -
24.0
-
0.1
2000
183
10Base-FL
12.3
33.5
156.5
0.1
2000
FOIRL
7.8
29
152.0
0.1
1000
AUI(>2m)
0
0
0
0.1026
48+2
PVV (Kadrlar orasidagi intervallar soni) ni hisoblash uchun
Segment turi
Oldingi segment
Oraliq segment
10Base-5 ili 10Base-2
16
11
10Base-FB
-
2
10Base-FL
10.5
8
10Base-T
10.5
8
Ko'pincha segmentining uzunligi, shuningdek, takrorlagichning soni va
tarmoqning umumiy uzunligi va ular bilan bog'liq cheklovlarni tekshirish kerak
bo‗ladi. "5-4-3" qoidasi (5 ta segmentgacha ulanishda 4 tadan ortiq takrorlash
qurilmasi, faqatgina 3tagacha tarmoq tugunlarni ulash mumkin), qolgan
(bog'lanishlar segmentlari) uzaytiruvchi kabellar sifatida ishlatiladi). Koaksiyal va
"4ta Hub" standarti optik tolali va eshilgan juftlik kabellaridan tashkil topgan
tarmoqlar uchun ma‘lumotlar uzatishda foydalanish tavsiya etilmaydi.
Turli xil jismoniy tabaqalardan iborat bo'lgan chekka tarmoqlari to'g'ri
ishlashi uchun, uchta asosiy shart bajarilishi kerak:
- Tarmoqdagi stansiyalar soni 1024 dan oshmasligi (koaksiyal segmentlar
uchun cheklovlarni hisobga olgan holda).
- Tarmoqning ikkita eng uzoq stansiyalari orasidagi signalni tarqatishning
ikki marta kechikishi (Path kechiktirish qiymati, PDV) 575 bitlik
oraliqlardan oshmaydi.
- Kadrlar orasidagi masofa 49 sekunddan ortiq intervalgacha ko'paytiriladi.
(Ramkalarni yuborish vaqtida stansiya 96 bitli intervalgacha dastlabki
interfeysni ta'minlaydi).
Masalan: 4 ta takrorlovchi, 10Base-5 va 5 ta segmentdan iborat maksimal
uzunligi 500 m, bo‗lgan tarmoqni ikki marta aylanish vaqtini hisoblasangiz, 537
bit oraliqni tashkil etadi.Kadrlarni uzatishning minimal uzunligi 575 intervall
oraliqda 72 baytni tashkil qiladi bunda ko‗rinib turibdiki Ethernet standarti ishlab
chiqaruvchilari xavfsizlik chegarasi sifatida 38 bit oraliqni zahira sifatida
|
Основы пакета - bet 286

395
Ba‘zi veb-serverlar unumdorligini oshirish uchun oxirgi vaqtda eng ko‗p
ishlatilayotgan sahifalarni o‗zining xotirasida keshlashni amalga oshiradilar.
Qandaydir sahifaga so‗rov kelganba server uni diskdan o‗qishdan oldin, operativ
xotiraning ―tezkor‖ buferini tekshirib ko‗radi. Sahifalarni keshlash mijoz tarafdan
ham amalga oshiriladi va shuningdek oraliq serverlarda ham (proksi-serverlarda).
Undan tashqari mijoz bilan axborot almashuvining samarasini oshirish uchun
ba‘zida uzatiladigan sahifalarni zichlashtirish (kompressiya) yo‗li ishlatiladi.
Uzatiladigan axborot hajmini kamaytirish uchun shuningdek mijozga barcha xujjat
uzatilmay, faqat tuzatilgan qismini uzatiladi. Veb-xizmatning unumdorligini
oshirishning bu barcha usullarini NTTR protokol vositalari orqali amalga
oshiriladi.
NTTR protokoli. NTTR (HyperText Transfer Protocol – protokol peredachi
giperteksta - gipermatn uzatish protokoli) – bu amaliy bosqich protokoli bo‗lib, u
ko‗p jihati bilan FTP va SMTP protokollari bilan bir xil. Hozirgi vaqtda
protokolning ikki versiyasi ishlatilmoqda NTTR/1.0 va NTTR/1.1.
Xabarlar bilan almashuv odatdagi ―so‗rov-javob‖ sxemasi orqali amalga
oshiriladi. Mijoz va server standart shakldagi matnli xabarlar bilan almashadilar,
yaʻni har bir xabar bir necha qator ASCII da kodlashtirilgan oddiy matndan iborat
bo‗ladi.
NTTR-xabarlarni jo‗natish uchun TSR protokoli xizmat qiladi. Bunda TSR-
ulanishlar ikki turli xabarlar tomonidan ishlatilishi mumkn:
Основы пакета - bet 135

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 135/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
173
emas. Kabel tarmoq kompyuterlarini ideal ravishda galvanik ayirish holatini
ta‘minlaydi. Ehtimol kelajakda kabellarni bu turi elektr kabellarni siqib chiqaradi
yoki ko‗p qismini siqib chiqaradi. Planetamizda mis zahiralari kamayib borayapti
lekin shisha ishlab chiqarish uchun xomashyo esa zaruridan ortiq.
Shisha tolali kabellarning ikki turi mavjud:
ko‗p modli yoki multimodli kabel, ancha arzon lekin sifati past;
bir modli kabel, narxi ancha qimmat, lekin yaxshi texnik ko‗rsatgichlarga
ega.
Bu tur kabellarni asosiy farqi shuki, ularda yorug‗lik nuri turli tartibda
o‗tadi.
Bir modli kabellarda hamma nur bir xil yo‗ldan o‗tish natijasida ularning
hammasi qabul qilish qurilmasiga bir vaqtda yetib keladi va signalning tuzilishi
o‗zgarmaydi. Bir modli kabelning markaziy tola diametri 1,3 mkm atrofida bo‗lib
va faqat 1,3 mkm to‗lqin uzunligidagi yorug‗likni uzatadi. Shuningdek, dispersiya
va signalni so‗nishi sezilarsiz darajadadir, bu esa ko‗p modli kabeldan ko‗ra ancha
uzoq masofaga signal uzatish imkonini beradi. Bir modli kabellar uchun lazerli
uzatish va qabul qilish qurilmalaridan foydalaniladi. Bu qurilmalar faqat talab
qilinadigan to‗lqin uzunligidagi yorug‗lik ishlatiladi. Bunday uzatish va qabul
qilish qurilmalari hozirda nisbatan qimmat va ko‗p ishlatishga chidamsiz.
Kelajakda bir modli kabellar o‗zining juda yaxshi ko‗rsatkichlari uchun asosiy
kabel bo‗lib qolsa kerak.
Ko‗p modli kabelda yorug‗lik nurlarining yo‗llari sezilarli darajada farq
qilgani uchun kabelning qabul qilish tomonida signal ko‗rinishi o‗zgaradi.
Markaziy tola diametri 62,5 mkm, tashqi qoplama diametri esa 125 mkm (bu
bazida 62,5/125 ko‗rinishda belgilanadi). Uzatish uchun lazer emas oddiy
yorug‗lik diodi ishlatiladi, bu esa uzatish va qabul qilish qurilmasini narxini
arzonlashtiradi hamda xizmat vaqtini bir modli kabelga nisbatan oshiradi. Ko‗p
modli kabelda yorug‗likni to‗lqin uzunligi 0,85 mkm ga teng. Kabelning ruxsat
|
| |
Cisco routerlarining buyruq interfeysi bilan ishlash va dastlabki konfiguratsiyani sozlash. Cisco packet tracerda vlanni loyihalash va

Cisco routerlarining buyruq interfeysi bilan ishlash va dastlabki konfiguratsiyani sozlash. Cisco packet tracerda vlanni loyihalash va
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Cisco routerlarining buyruq interfeysi bilan ishlash va dastlabki konfiguratsiyani sozlash. Cisco packet tracerda vlanni loyihalash va
|
Cisco routerlarining buyruq interfeysi bilan ishlash va dastlabki konfiguratsiyani sozlash. Cisco packet tracerda vlanni loyihalash va

Amaliy ishi № 3
CISCO ROUTERLARINING BUYRUQ INTERFEYSI BILAN
ISHLASH VA DASTLABKI KONFIGURATSIYANI SOZLASH.
CISCO PACKET TRACERDA VLANNI LOYIHALASH VA
QURISH.
Ishdan maqsad:
VLAN yordamida tarmoq yaratish
VLAN
(ing. Virtual Local Area Network) — virtual lokal
kompyuter tarmog‘i. Jismoniy joylashuvidan qat’iy nazar, ular
translyatsiya domeniga ulangandek o‘zaro ta’sir qiluvchi umumiy talablar
to‘plamiga ega xostlar guruhini ifodalaydi. VLAN jismoniy LAN bilan
bir xil xususiyatlarga ega, ammo bir xil jismoniy tarmoqda bo‘lmasa ham,
ularni birlashtirishga imkon beradi. Bunday qayta tashkil etish jismoniy
harakatlanuvchi qurilmalar o‘rniga dasturiy ta’minot
asosida amalga
oshirilishi mumkin.
Xususiyatlari:
•
kommutatorning bir-biri bilan aloqa qilmaydigan bir nechta
tarmoqlarga mantiqiy bo‘linishi
•
qo‘shimcha kabel o‘tkazmasdan 2 yoki undan ortiq kommutatorlarga
ega bo‘lgan tarmoqlarga bunday bo‘linish qurilmasi.
•
assimetrik VLANlar. Bunday holda, port (trunk emas, 802.1Q yorlig‘i
bo‘lmagan kabel orqali harakatlanadi)
kiruvchi kadrlar uchun
kommutatorning bitta ichki VLANga (PVID deb ataladi) va bir nechta
ichki VLANga ulanadi.
Bunday holda, chiquvchi freymlarda PVID
VLAN ga ulanish bo‘lmasligi mumkin.
•
oldingi paragraf orqali yuqori darajadagi
abstraksiya ham amalga
oshiriladi - Promiscuous/Community/Isolated ports. Bunday holda, bir
nechta ikkilamchi VLANlarni bitta asosiy tarmoqqa mantiqiy
joylashtirish qo‘llaniladi.
•
Promiscuous port (asosiy VLAN-dagi port)
birlamchi va har qanday
ichki
o‘rnatilgan
ikkilamchi
VLANdagi
har
qanday
Promiscuous/Community/Isolated port bilan bog‘lanishi mumkin.
•
Community porti (ikkinchi darajali VLAN-dagi port) har qanday
Promiscuous porti, shuningdek, ikkilamchi
VLAN ichidagi har qanday
Hamjamiyat porti bilan aloqa qilishi mumkin.
•
Izolyatsiya qilingan port (shuningdek, ikkinchi darajali VLAN-dagi
port, lekin bu alohida ajratilgan VLAN bo‘lib, u faqat ma’lum bir asosiy
VLAN-da bitta bo‘lishi mumkin) faqat Promiscous portlari bilan bog‘lana
oladi va hatto boshqa Izolyatsiya qilingan portlar bilan ham aloqa qila
olmaydi (“barcha mijozlar”). serverni ko‘ring
va bir-biringizni
ko‘rmang", ko‘pincha "mehmon" Wi-Fi tarmoqlarida qo‘llaniladi).
• VLAN teglarini kadrga ikki darajali joylashtirish,
shuningdek teg
qiymatlarini tezda tarjima qilish. Ushbu texnologiya QinQ deb ataladi va
barcha
VLANni
yoqadigan
qurilmalar
tomonidan
qo‘llab-
quvvatlanmaydi.
AMALIY MASHG’ULOT - Amaliy audit

|
Amaliy audit
|
bet | 153/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy auditAMALIY MASHG’ULOT UCHUN MASALALAR
12 MAVZU. MOLIYAVIY NATIJALAR AUDITI USLUBIYOTINING MUAMMOLARI
1 masala. “Investmen” MChJning moliyaviy hisoboti auditida quyidagilar aniqlandi:
Tekshirilayotgan davr uchun “Shubhali qarzlar bo’yicha rezervlar” scheti bo’yicha oborot – qoldiq qaydnomasi ma’lumotlariga muvofiq quyidagi ma’lumotlar ma’lum bo’ldi: debet oboroti yo’q, kredit oboroti – 1500000 so’m, oxirgi hisobot sanasiga qoldiq – 1500000 so’m. Hisob siyosatida tekshirilayotgan davrda buxgalteriya va soliq hisoblari uchun shubhali qarzlar bo’yicha rezervlar shakllantirish ko’zda tutilmagan. Tekshirishga o’rnatilgan talablar buzilgan holda tuzilgan № INV – 17 shakldagi hisob-kitoblar inventarizatsiyasi dalolatnomasi ko’rsatildi.
Jumladan, “Debitorlik qarzlari schyotlari” deb nomlanuvchi I-bandida debitorlar nomi ko’rsatilmagan holda shubhali qarzlar summasi aks ettirilgan.
Buxgalteriya hisobida, shuningdek, foydadan soliq bo’yicha baza shakllantirishga 1500000 so’mlik xarajatlar hisobga olingan.
Talab qilinadi:
Ko’rsatilgan ma’lumotlarni O’zbekiston Respublikasi me’yoriy-huquqiy hujjatlari talablariga mosligini tekshiring.
Auditor qanday usullar yoki auditorlik amallari bilan dalilllar yig’adi?
Buxgalteriya hisobi maqsadlari uchun me’yoriy-huquqiy hujjatlar talablarining asosiy qoidalarini tushuntiring.
Tekshiruv yakunlarini “Audit natijalari bo’yicha yozma xati” shaklida rasmiylashtiring.
2masala. “Audit va konsalting” auditorlik tashkiloti “Qo’yma cho’yan zavodi” MChJning moliyaviy hisobotlari auditini o’tkazdi. Tekshiruv davomida quyidagilar aniqlandi: audit qilinayotgan MChJ cho’yandan keng ko’lamda mahsulotlar ishlab chiqaradi. Jamiyatning ustav kapitali to’liq 15000000 so’m summada shakllantirilgan. 2014 yildagi jamiyatning sof foydasi 22000000 so’m miqdorda bo’ldi. Joriy yil boshiga (2014y) taqsimlanmagan foyda 94000000 so’mni tashkil etdi. “Qo’yma cho’yan zavodi” MChJ Nizomida sof foydadan maxsus maqsadlar uchun fond yaratish ko’zda tutilmagan. Ishtirokchilarning umumiy yig’ilishi qarori bilan ishchilarni moddiy rag’batlantirish, xayriya va boshqa shunga o’xshash ehtiyojlar uchun tasdiqlangan smetaga muvofiq avvalgi davr yakunlari bo’yicha shakllantirilgan sof foydaning 20 % dan ortiq bo’lmagan qismini yo’naltirish qabul qilingan. Hisobot davri davomida direktorlar kengashining qaroriga ko’ra tasdiqlangan smetaga qo’shimcha ravishda korxona ishchisiga 300000 so’m moddiy yordam berilgan, “Hamdo’stlik” xayriya tashkiloti tomonidan notijorat xamkorlik sifatida 1000000 so’m miqdorda kirish badali to’langan; xayriya uchun 900000 so’m mablag’ yo’naltirilgan. “Qo’yma cho’yan zavodi” MChJ buxgalteriya hisobida yuqorida qayd etilgan 2200000 so’mlik joriy davr xarajatlari. “Taqsimlanmagan foyda (qoplanmagan zarar)” scheti debeti bo’yicha aks ettirilgan. Natijada qilingan xarajatlar joriy davrning moliyaviy natijalariga ta’sir etmagan.
|
| |
Talab qilinadi - Amaliy audit

|
Amaliy audit
|
bet | 154/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy auditTalab qilinadi:
Taqdim etilgan ma’lumotlarni O’zbekiston Respublikasi me’yoriy-huquqiy hujjatlari talablariga mos kelishligini tekshiring.
Bunday vaziyatlarda auditor qanday ish yuritadi?
Buxgalteriya va soliq hisoblari maqsadlari uchun me’yoriy-huquqiy hujjatlar talablarining asosiy qoidalarini ochib bering.
Tekshiruv yakunlarini “Audit natijalari bo’yicha yozma xati” shaklida rasmiylashtiring.
masala. “ARK” MChJning moliyaviy hisobotlari auditida quyidagilar aniqlandi: Joriy davr auditida asosiy faoliyat turlari bo’yicha daromadlar tarkibida ya’ni, 9030 – “Bajarilgan ish va ko’rsatilgan xizmatlardan olingan daromadlar” scheti bo’yicha 23600000 so’m, “Qo’shilgan qiymat solig’i” bo’yicha 6410 – “Byudjetga to’lovlar bo’yicha qarzlar” scheti bo’yicha 3600000 so’m aks ettirilgan. 21.04.2013 yildagi №371 shartnoma shartlariga ko’ra, “ARK” MChJ “EMIR” AJga uskunalar etkazib berishni (20000000 so’mlik) va uni montaj qilinishi (3600000 so’mlik qiymatda) amalga oshirishi kerak. Tekshiruvchiga buyurtmachiga 03.05.2013 yilda uskunalar chiqarilganligi, 04.05.2013 yilda bajarilgan ishlar dalolatnomasi, 25.05.2013 yilda buyurtmaga to’liq to’langanligini tasdiqlovchi to’lov topshiriqnomasi ko’rsatildi. “Huquq va majburiyatlar” shartlari tekshirilganda may oyida etkazib berilgan va montaj qilingan uskunalar uchun to’lov summasini tovar-transport yuk xatlari va kirim orderiga muvofiq “ARK” MChJ tomonidan 2013 yil avgustda olingani aniqlandi.
Kirim hujjatlari bo’yicha uning qiymati 15000000 so’mni, QQS – 2700000 so’mni tashkil qilgan. Mol etkazib beruvchilarga 17700000 to’langan. Montaj (payvanlash) ishlari xarajatlari 1500000 so’mni tashkil etgan. Jamiyat rahbarlari, buyurtmachi uskunalar haqiqatan ham avgust oyida kelgan bo’lsa ham, shartnomani may oyida bajarishni talab qilganligi haqida izoh berdi. Daromadlar va harajatlar yuzasidan buxgalteriya va soliq hisob hujjatlarida ko’rsatilgan sanalar bo’yicha, ya’ni to’liq summadagi daromadlar – aprelda, xarajatlar – mayda hisobga olingan.
|
| |
-modda. Xarajat usuli - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

(5-q.)
Xarajat usuli qoʻllanilganda axborot-narx agentliklarining aynan oʻxshash (bir
turdagi) tovarlar (xizmatlar) narxlari toʻgʻrisidagi maʼlumotlaridan foydalanishga hamda ushbu
Kodeks 188-moddasining yettinchi qismida nazarda tutilgan tartibda aynan oʻxshash (bir turdagi)
tovarlarning (xizmatlarning) bozor narxlari oraligʻini aniqlashga yoʻl qoʻyiladi.
(6-q.)
Ushbu moddaning toʻrtinchi qismiga muvofiq soliq solish maqsadida rentabellik
oraligʻining oʻrtacha qiymatini qoʻllash, basharti bu budjet tizimiga toʻlanishi lozim boʻlgan soliq
summasining kamayishiga yoki soliq toʻlovchining zarari summasi oshishiga olib kelmasa, amalga
oshiriladi.
-modda. Keyingi realizatsiya qilish narxi usuli

solish maqsadida nazorat qilinadigan bitimda tovar sotib olingan narx bozor narxlariga muvofiq
deb eʼtirof etiladi.
(6-q.)
Agar qayta sotishni amalga oshirayotgan shaxsda yalpi rentabellik ushbu Kodeksning
187-moddasida nazarda tutilgan tartibda aniqlangan rentabellik oraligʻining eng kam miqdoridan
kam boʻlsa yoki uning eng yuqori miqdoridan koʻp boʻlsa, soliq solish maqsadida nazorat
qilinadigan bitim narxi tovarni keyingi realizatsiya qilishning amaldagi narxidan va rentabellik
oraligʻining oʻrtacha qiymatiga muvofiq keladigan yalpi rentabellikdan kelib chiqqan holda
aniqlanadi.
(7-q.)
Keyingi realizatsiya qilish narxi usuli qoʻllanilganida axborot-narx agentliklarining
aynan oʻxshash (bir turdagi) tovarlarning (xizmatlarning) narxlari (narxlar oraligʻi) toʻgʻrisidagi
maʼlumotlaridan va bunday tovarlarga (xizmatlarga) bozor narxlari oraligʻi narxlaridan ushbu
Kodeks 188-moddasining yettinchi qismida nazarda tutilgan tartibda foydalanishga yoʻl qoʻyiladi.
(8-q.)
Soliq solish maqsadida rentabellik oraligʻining oʻrtacha qiymatini ushbu moddaning
yettinchi qismiga muvofiq qoʻllash, basharti bu budjet tizimiga toʻlanishi lozim boʻlgan soliq
summasini kamaytirmasa yoki soliq toʻlovchining zarari summasi oshishiga olib kelmasa, amalga
oshiriladi.
Oqsillar hazmlanishi - Biokimyo pmd

260
Me’da bezlarining asosiy hujayralarida pepsinning o‘tmishdoshi
pepsinogen oqsil sintezlanadi. Uning molekulyar og‘irligi 40000.
Pepsinogen polipeptid zanjiri pepsin (molekulyar massasi 34000),
pepsin ingibitori (molekulyar massasi 3100) va qoldiq polipeptiddan
iborat. Pepsin ingibitori lizinni 8 qoldig‘i va argininni 4 qoldig‘ini
tutgani
uchun kuchli asos xususiyatiga egadir. Me’da bezlarining shirasida
pepsinogendan molekulasining 42 ta aminokislota qoldig‘ini o‘z ichiga
oladigan N-uchli qismi ajralib chiqadi. Oldin polipeptid qoldiq ajraladi,
so‘ng ingibitorni ajralishi kuzatiladi. Qolgan
qismining konformatsion
tarzda qayta qurilishi natijasida faol markaz yuzaga keladi. Pepsin
fermenti hosil bo‘ladi. Pepsinogenning pepsinga aylanishi xlorid kislota
yoki pepsinning oz ta’siri bilan, yani autokatalitik yo‘l bilan borishi
mumkin.
HCI
Pepsinogen —
→
pepsin (asta-sekin)
pepsin
Pepsinogen —
→
pepsin (tez)
Xlorid kislota ishtirokida yuzaga chiqadigan
reaksiya asta-sekin
rivojlanadi. Holbuki, autokatalitik jarayon juda tez o‘tadi. Shunday qilib
xlorid kislota ishtirokida hosil bo‘lgan biroz miqdorda pepsin me’da
shirasi ajralib chiqqandan keyin ko‘p otmay pepsinogen qolgan
qismining tezgina pepsinga aylanishiga olib keladi.
Pepsin peptid zanjirining uchlaridan olisdagi peptid bog‘larini
gidrolizlaydi, bunday peptidgidrolazalar
VLAN ni belgilash - Cisco routerlarining buyruq interfeysi bilan ishlash va dastlabki konfiguratsiyani sozlash....

yaratilganda faollashadi va u yuqoriga/yuqoriga holatida kamida bitta
portga ega.
5.1- Rasm. – Tarmoqni segmentlarga bo‘lish.
Amaliy ishda VLANlardan foydalanishning asosiy mohiyati, ya’ni
bitta fizik kommutator yordamida tarmoq segmentlarini izolyatsiya qilish
qobiliyati aniq ko‘rsatiladi. Bunday holda, funktsional jihatdan hamma
narsa butunlay o‘xshash ko‘rinadi.
VLAN texnologiyasi bir nechta LAN tarmoqlarining funktsional
ekvivalentini ularni jismoniy amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan
kommutatorlar va kabellar to‘plamidan foydalanmasdan tashkil qilish
imkonini
beradi.
Jismoniy
tarmoq
uskunalari
virtual
bilan
almashtirilmoqda. Virtual LAN atamasi shundan kelib chiqadi.
T/r 
Faoliyat turi - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

(3-q.)
Jismoniy shaxslarning mol-mulkini ijaraga berishdan olingan daromadlariga ushbu
Kodeksning 381-moddasi birinchi qismida belgilangan stavkada soliq solinadi.
(4-q.)
Xalq deputatlari tumanlar va shaharlar Kengashlari yakka tartibdagi tadbirkorlar
uchun qatʼiy belgilangan miqdordagi soliq summalariga faoliyat amalga oshiriladigan joylarning
xususiyatlariga, shuningdek faoliyat amalga oshiriladigan turlarining mavsumiyligi qarab 0,7 dan
1,3 gacha kamaytiruvchi yoki oshiruvchi koeffitsiyentlar belgilashga haqli.
SHAXSIY MA'LUMOTLARNI QAYTA ISHLASH

«AVO bank» AJ
STIR 207257279 • Reg. raqami 16/1
78
3.5.
Mijoz qonun hujjatlarida nazarda tutilgan huquqlardan xabardor bo'lib, unga ko'ra qarz
oluvchining iltimosiga binoan bank shaxsiy ma'lumotlar bazasi operatori sifatida ma'lumotlarni to'liq
bo'lmagan, noto'g'ri, eskirgan yoki noqonuniy ravishda olingan va qayta ishlangan bo'lsa, ularni tuzatish,
yangilash, qo'shish, qayta ishlashni vaqtincha to'xtatib turish, o'chirish yoki yo'q qilishga majburdir. Mijoz,
shuningdek, bank qonun hujjatlarida belgilangan qoidalar va shartlarga muvofiq kredit byurosiga/undan
ma'lumot taqdim etish va olishni o'z ichiga olgan Mijozga tegishli barcha kredit/kredit bo'lmagan va boshqa
tegishli ma'lumotlarni qayta ishlashiga xabardor va rozi.
-modda. Soliq agentlarining majburiyati va javobgarligi

(3-q.)
Soliq summasi ushlab qolinmagan taqdirda, soliq agenti ushlab qolinmagan summani
va u bilan bogʻliq penyani ushbu Kodeksga muvofiq budjetga oʻtkazishi shart.
(4-q.)
Soliq agentlari jismoniy shaxsning talabiga binoan unga daromadlarining summalari
va turlari haqida, shuningdek jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻining ushlab
qolingan summasi toʻgʻrisida Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan
Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadigan shaklda
maʼlumotnoma berishi shart.
387-modda. Soliq agentlarida soliq solinadigan daromadlar
(1-q.)
Soliq agentida soliq solinadigan daromadlarga quyidagilar kiradi:
1) ushbu Kodeksning 371-moddasiga muvofiq jismoniy shaxslarning mehnatga haq toʻlash
tarzidagi daromadlari;
2) ushbu Kodeksning 376-moddasiga muvofiq moddiy naf tarzidagi daromadlar;
3) ushbu Kodeksning 375-moddasiga muvofiq mulkiy daromadlar;
4) ushbu Kodeksning 377-moddasiga muvofiq boshqa daromadlar.
(2-q.)
Oʻzi bilan mehnatga oid munosabatlarda boʻlmagan Oʻzbekiston Respublikasining
rezidenti boʻlgan jismoniy shaxsga moddiy naf tarzida daromad toʻlovchi soliq agenti jismoniy
shaxsning yozma arizasi asosida soliqni ushlab qolmaslikka haqli. Bunda soliq toʻlovchi moddiy
naf tarzidagi daromad boʻyicha ushbu Kodeksning 393-moddasiga muvofiq soliqni toʻlashi shart.
-modda. Soliq davri. Hisobot davri

OʻzR 30.12.2020-y. OʻRQ-659-son
Qonuniga
muvofiq 2) band chiqarib tashlangan
2) yakka tartibdagi tadbirkor bilan mehnat munosabatlarida boʻlgan jismoniy shaxslarga;
3) yuridik shaxs tashkil etmagan holda oilaviy tadbirkorlik shaklida faoliyatni amalga
oshirayotgan oila aʼzolariga;
4) "Hunarmand" uyushmasi aʼzolari boʻlgan hunarmandchilik faoliyati subyektlariga.
(4-q.)
Ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan soliq toʻlovchilar soliq toʻlash
tartibini quyidagilar orqali tanlashga haqli:
1) tadbirkorlik subyektining davlat roʻyxatidan oʻtkazilishi chogʻida tanlangan soliq toʻlash
tartibini koʻrsatish;
2) doimiy yashash joyi boʻyicha soliq organlariga joriy yilning 25-yanvaridan
kechiktirmasdan tanlangan soliq toʻlash tartibi toʻgʻrisida bildirish xati taqdim etish.
(5-q.)
Ushbu moddaning uchinchi qismida koʻrsatilgan soliq toʻlovchi tomonidan bildirish
xati ushbu moddaning toʻrtinchi qismida koʻrsatilgan muddatlarda taqdim etilmasligi uning soliqni
qatʼiy belgilangan miqdorda toʻlashga roziligini bildiradi.
(6-q.)
Soliq ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollarda soliq organi tomonidan ham hisoblab
chiqarilishi mumkin.
(7-q.)
Hisoblab chiqarilgan soliq summasi qonunchilikda belgilangan tartibda hisoblangan
jismoniy shaxslarning shaxsiy jamgʻarib boriladigan pensiya hisobvaraqlariga oʻtkaziladigan
majburiy oylik badallar summasiga kamaytiriladi.
(OʻzR 21.04.2021-y. OʻRQ-683-son Qonuni
tahriridagi qism)
(8-q.)
Ushbu modda birinchi qismining 1-bandiga muvofiq yakka tartibdagi tadbirkor bilan
mehnat munosabatlarida boʻlgan jismoniy shaxslardan olinadigan soliq soliq agenti tomonidan
hisoblab chiqariladi va toʻlov manbaida ushlab qolinadi.
(OʻzR 30.12.2020-y. OʻRQ-659-son
Qonuniga muvofiq kiritilgan qism)
-modda. Transfert narxni belgilashda

(25-q.)
Tekshiruv dalolatnomasi ushbu Kodeksning 156-moddasi beshinchi qismida nazarda
tutilgan talablar hisobga olingan holda tuziladi.
(26-q.)
Tekshiruv dalolatnomasi nazorat qilinadigan bitim narxining bozor narxlari oraligʻi
chegarasidan chiqishining hujjatlar bilan tasdiqlangan faktlarini ham, shuningdek ushbu holat
soliq summasining kamayishiga (zarar summasining oshishiga) olib kelganligining asoslanishini
va bunday kamayish (koʻpayish) summasining hisob-kitobini oʻz ichiga olishi kerak.
(27-q.)
Tekshiruv dalolatnomasi oʻziga nisbatan tekshiruv oʻtkazilgan shaxsga u tuzilgan
sanadan eʼtiboran besh kun ichida yoki ushbu shaxsning vakiliga imzo qoʻydirib topshirilishi yoki
olingan sana haqida dalolat beruvchi boshqa usulda topshirilishi kerak.
(28-q.)
Agar oʻziga nisbatan tekshiruv oʻtkazilgan shaxs yoki uning vakili tekshiruv
dalolatnomasini olishdan bosh tortsa, ushbu fakt tekshiruv dalolatnomasida aks ettiriladi va
tekshiruv dalolatnomasi yuridik shaxsning joylashgan yeri yoki jismoniy shaxsning yashash joyi
boʻyicha pochta orqali buyurtma xat bilan yuboriladi.
(29-q.)
Tekshiruv dalolatnomasi pochta orqali buyurtma xat bilan yuborilganda, buyurtma
xat yuborilgan sanadan eʼtiboran hisoblaganda beshinchi kun u olingan sana deb hisoblanadi.
(30-q.)
Oʻziga nisbatan tekshiruv oʻtkazilgan shaxs (uning vakili) tekshiruv dalolatnomasida
bayon qilingan faktlarga va (yoki) tekshiruvchilarning xulosalari hamda takliflariga rozi
boʻlmagan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga umuman mazkur
dalolatnoma boʻyicha yoki uning alohida qismlari boʻyicha yozma eʼtirozlarini taqdim etishga
haqli.
(31-q.)
Bunda mazkur shaxs oʻz eʼtirozlarining asoslanganligini tasdiqlovchi hujjatlarni
(ularning tasdiqlangan koʻchirma nusxalarini) yozma eʼtirozlariga ilova qilishga yoki kelishilgan
muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga topshirishga haqli.
(32-q.)
Bunday eʼtirozlar soliq tekshiruvi dalolatnomasi olingan kundan eʼtiboran yigirma
kalendar kun ichida taqdim etiladi.
(33-q.)
Soliq toʻlovchi tomonidan taqdim etilgan dalolatnomani, boshqa tekshiruv
materiallarini va dalolatnomaga doir yozma eʼtirozlarni koʻrib chiqish, shuningdek tekshiruv
natijalariga koʻra qaror qabul qilish ushbu Kodeksning 158-160-moddalarida nazarda tutilgan
materiallarni koʻrib chiqish va soliq tekshiruvi natijalari boʻyicha qaror qabul qilish tartibiga
oʻxshash tartibda amalga oshiriladi.
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 180/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
IV.Mustahkamash:
Hukmdorlar siyosati haqida ma`lumot bering.
|
Vladimir Monomax
|
Vsevolod Mstislovich
|
Yuriy Dolgorukiy
|
|
|
|
V.Baholash: Darsda faol qatnashgan,uyga vazifa bajargan,o`tilgan va yangi mavzuni mustah- kamlashda ishtirok etgan o`quvchilarbaholanadi.
VI.Uyga vazifa: O’tilgan mavzuni mustahkamlab kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Rusning bosqinchilariga qarshi kurashi.
Mavzu: Rusning bosqinchilariga qarshi kurashi.
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Mo`g`ullar bosqini. Rusning tobe etilishi. Oltin o`rda. Shved va nemis bosqinchilariga qarshi kurash.
Soatlar soni: 1 soat
|
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
|
|
| |
Linux operatsion sistemasi imkonyatlari

Linux operatsion sistemasi imkonyatlari
Ham ish joyida ham uyda foydalanish uchun legal ochiq ravishda zamonaviy OS ga
ega bo’lish imkonyatini beradi.
Tez harakatlanish darajasiga ega .
Mustahkam barqaror uzilishlarsiz ishlaydi.
Viruslar tasiridan holi.
Zamonaviy PKlar imkonyatlardan to’la foydalanishga imkonyat beradi hamda DOS
va MS Windowslarga xos bo’lgan kompyuterlari xotirasi va protsessorlari
resurslaridan foydalanishdagi cheklanganlikni olib tashlaydi.
Kompyuterlarni lokal va global tarmoqlarga shu jumladan Internetga oson
integratsiya qilishga imkon beradi.
UNIX MS DOS va MS Windowslarning turli versiyalaridagi boshqa OSlarning
to’ldirilgan formatda berilgan amaliy dasturlarni bajarish imkonyatini beradi.
UNIX dunyosida jamlangan va dastlabki matnlar bilan birga ochiq tarqatilayotgan
juda ko’p sonli turli dasturiy paketlardan foydalanishga imkon yaratadi.
Linux va hamda boshqa operatsion sistemada ishlashga yaroqli obyektga
oriyentrlashtirilgan ko’p darchali matnli yoki grafik interfeyisli kliyent -server
klassidagi sistemani ham kiritgan holda istalgan darajadagi murakkab amaliy
dasturlarni ishlab chiqish uchun instrumental vositalarning boy to’plami bilan
taminlaydi.
Barcha xoxlovchilarga ishlab chiqishda o’z kuchini sinab ko’rishga LINUX OS
chiquvchilarning istalgani bilan Internet orqali muloqot qilish va birgalikda ishlash
hamda ushbu sistemaga hammuallif bo’lib o’z hissasini qo’shishga imkon beradi.
Linuxning «os» sifatidagi xarakterli xossalari.
152
Ko’p vazifalilik.
Ko’p foydalanuvchilar bir vaqtning o’zida bitta kompyuterdan foydalaniladi.
Protsessorning himoyalangan rejimi.
Protsessor xotirasi himoyasi.
Tejamli yuklash.
LINUX -bu operatsion sistema aynan u elektron komponentlarini ishlashini
taminlaydi.
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari kafedrasi - bet 120

161
Kompyuterlar axborotlarni qayta ishlovchi qurilma sifatida xizmat qilar ekan,
undan foydalanish inson uchun qulay va sodda bo’lishi kerak. Bunday imkoniyatni esa,
har bir foydalanuvchi o’ziga moslab «yaratib oladi».
Diskni tekshirish
Diskni tekshirish buyrug’i berilganda ekranda quyidagi oyna namoyon bo’ladi:
SkanDisk dasturi disklardagi nosozliklarni tekshiradi, papkalar va asosiy
diskdagi fayllarning xatoliklarini aniqlaydi. Bu dasturdan ko’pincha Windowsdan
noto’g’ri chiqqanda (ya’ni kompyuterni noto’g’ri o’chirilganda) foydalaniladi.
Diskdagi fayllar bilan ishlaganda operatsion tizim, o’zak katalog, fayllar
joylashish jadvali (FAT-Fail allocation Table), diskning yuklanish dasturi yozilgan
qismidagi ma`lumotlardan foydalaniladi. Agar diskning tizimli qismi buzilsa, diskdagi
ma`lumotlardan to’la yoki qisman xam foydalanib bulmaydi. Diskning tizimli
bo’limini (Disk Edit turidagi dastur yordamida) qayta tiklash mumkin. Lekin bunday
ish foydalanuvchidan yuqori malaka va ko’p vaqt talab qiladi. Agar tizimli bo’lim
fayllarini doimiy ravishda Image dasturi yordamida nusxalanib qo’yilsa, diskning
tizimli sohasi bo’zilganda uni qayta tiklash ancha yengil bajariladi.
Image.exe dasturi diskning tizimli sohasi haqidagi ma`lumotlarni Image.dat
fayliga yozib qo’yadi. Ushbu faylni yuklash jarayonida fayllar joylashish jadvali va
o’zak katalog haqida ma`lumotlar tasvirlanadi.
Har safar
Image.exe
fayli ishga tushirilganda undagi axborot yangilanib turadi,
faylning avvalgi xolati esa, Image.bak faylida saqlanadi.
Image. exe faylini ishga tushirish quyidagicha bajariladi:
Т-схема - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari...

151
Tashqi qurilmalar drayverlari.
Buyruqli protsessor.
Windows 95 operatsion tizimi
Windows 95-eng yangi to’laqonli operatsion tizim bo’lib qudratli va foydalanishda
oddiydir.
Agar windows 3x ning ilgarigi versiyalari MS-DOS ni asos sifatida olgan va OT
vazifalaridan bir qisminigina bajara olgan bo’lsa. Windows 95 esa kompyuterda biror
bir boshqa operatsion tizim ishtirokini talab etmaydi.
Windows 95 –shunchaki operatsion tizimgina emas.
Bu ko’plab yangi foydali va qiziqarli narsalarni o’zida saqlaydigon dasturiy
mahsulotdir.
Linux operatsion tizimi
Linux –bu shaxsiy kompyuterlari va ishchi stansiyalari uchun Unix turkumli
operatsion sistema.
Bu tarmoqli darchali grafik sistemaga ega bo’lgan X «Windows system» sistemasi
bo’lib ko’p qo’llaniladigan yaxshi himoyalangan tarmoqli operatsion sistema
hisoblanadi.
Linux operatsion sistemasi internet tarmog’idagi ochiq sistemalari va protokollar
standartlarini qo’llab quvvatlaydi hamda UNIX DOS MS WINDOWS sistemalariga
mos keladi.
(79) 2021 - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 272/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yil3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
205
CH
CH
2
H
3
C
+
−
+
H
I
+ −
H
3
C
CH
I
CH
3
2-YOD PROPAN
C
CH
2
H
3
C
+
−
+
H
I
+ −
H
3
C
C
I
CH
3
CH
3
CH
3
2-metil 2-yod propan
Nоsimmеtrik alkеnlarga pеrоksidlar ishtirоkida hbr ning birikishi v.v. markоvnikоv qоidasiga qarshi
bоradi (m. хarash, f. mayо, 1933-y)” [2].
mazkur fanni o‘qitish professor-o‘qituvchiga ham kuchli mas’ulyatni yuklaydi. mahorat va turli
metodik usullarni bilish va ulardan o‘z o‘rnida foydalana olish ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish
uchun xizmat qiladi.
Muhokamalar va natijalar. organik kimyo oliy ta’lim muassasalarida o‘qitiladigan asosiy fanlardan biri
bo‘lib, uning ta’limi ma’ruza, laboratoriya (tajriba), seminar va amaliy mashg’ulot shakllaridan iborat.
tajribalar ta’lim jaroyonida bir necha interfaol metodlarni qo‘llash imkoniyati mavjudligini ko‘rsatadi.
Jumladan, “case-study”, “muammoli ta’lim”, “venn diagrammasi”, “baliq skleti”, “jadval – grafik
organayzeri” va boshqa bir qancha metodlarni misol tariqasida keltirish mumkin. har bir metodning o‘ziga
xos ustunligi, afvzalligi mavjud bo‘lib, uni o‘z o‘rnida qo‘llay bilish uslubchining mahoratiga bog‘liq.
Masalan, case-study usulini “trifenil karbinol sintezi” mavzusida qo‘llasak: tajribani boshlashimizdan
oldin nazariy qism bilan tanishib chiqish davomida trifenil karbinolning umumiy formulasi asosiy va
qo‘shimcha ravishda boradigan reaksiyalarni bilishimiz lozim bo‘ladi.
Trifenilkarbinol sintezi
Formulasi
C
6
H
5
C
C
6
H
5
OH
C
6
H
5
Qo'shimcha reaksiyasi
C
6
H
5
MgBr + C
6
H
5
Br
C
6
H
5
C
6
H
5
+MgBr
2
Asosiy reaksiyasi
C
6
H
5
Br +Mg
Absolyut efir
C
6
H
5
MgBr
C
6
H
5
Br +C
6
H
5
C
O
C
6
H
5
C
6
H
5
C
C
6
H
5
OMgBr
C
6
H
5
C
6
H
5
C
C
6
H
5
OMgBr
C
6
H
5
+ HCl
C
6
H
5
C
C
6
H
5
OH
C
6
H
5
+MgClBr
Reaksiya mahsuloti
C
6
H
5
C
C
6
H
5
OH
C
6
H
5
Oliy taa’lim muaassasalarida organik kimyodan laboratoriya mashg’ulotlarining aksariyati talabalarni
2 yoki 3 ta kichik guruhlarga bo‘lib olib borilishini taqozo etadi. Har bir kichik guruh tajribani bajarib
bo‘lishgandan so‘ng hisobotlar mas’ul o‘qituvchilarga topshiriladi. Hisobotlarga nazar tashlansa, guruhlar
miqyosida sintez natijalari turlichaligiga guvoh bo‘lishimiz mumkin. yuzaga kelgan xatoliklar case-study
usuli bo‘yicha jamoaviy ketma-ketlikda quyidagi tartibda muhokamaga qo‘yiladi:
https://buxdu.uz
|
| |
Muhokamalar va natijalar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
115
yozilgan: “Men oʻquv material bilan tanishib chiqaman, ularni oʻqib chiqaman, soʻzlab berishga
tayyorlayman, atamalarni og’zaki aytib berishga tayyorlayman”. Bu javob maqsadga muvofiq emas.
Ammo aksariyat oʻquvchi-talabalar oʻquv faoliyatini boshqarishning umumlashgan metodlarini
yaxshilash, ma’qullash, faoliyatni qanday amalga oshirishni koʻz oldlariga keltira olmaydilar. Shuningdek,
ayrim nooʻrin fikr-mulohazalar ham uchraydi, rejalashtirish, konspektlashtirish, oʻquv metodlardan
foydalanishga qoʻyiladigan umumiy talablarni aniq ayta olmaydilar, qiynaladilar.
Oʻtkazilgan yozma soʻrov nazorat ishining tahliliga koʻra, oʻquvchi-talabalar faoliyatidagi
qiyinchiliklarni uch guruhga boʻldik:
Muhokamalar va natijalar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

|
3 (79) 2021 pedagogik mahorat Pdf ko'rish
|
bet | 144/344 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 3,37 Mb. | | #113345 |
Bog'liq Pedagogik mahorat 3-son 2021 yilMuhokamalar va natijalar. Ma’lumki mustamlaka davrida milliy an’ana, urf-odat, marosim, maraka,
qadriyatlarga munosabat oʻsha davr ma’muriyatining jiddiy qarshiligiga uchragan edi. Chor
mustamlakasining olib borgan siyosati, istibdodi, bedodliklari ruslashtirish, xristianlashtirish, milliy
madaniyat, turmush tarzimiz, urf-odat, marosim, an’ana va qadriyatlarimizni kamsitish, yerga urish, xoʻrlash,
yoʻq qilib yuborish, mahv etish siyosatiga qaramay xalqimiz oʻz milliy an’analari, qadriyatlari, urf-odat,
marosim, turmush tarzi uchun qattiq, murosasiz kurash olib borgan edi. Shunday tahlikali davrda ham
xalqimizning mard, qoʻrqmas oʻg’lonlari yoshlarimizni ma’rifatli va qadriyatlarni asrash haqida xalqqa
koʻplab murojaatlar qilib, milliy manfaatimiz uchun kurashlar olib borganlar. Bunday kurashlarning yorqin
sahifalariga oid koʻplab ma’lumotlar mustaqillik yillarida e’lon qilindi. Ana shular orasida Turkiston milliy
ozodligi, milliy davlatchilik uchun kurash rahnamosi, yoʻlboshchisi mashhur Dukchi Eshon - Muhammad
Ali Sobir Xalfa oʻg‘lining xalqqa murojaat qilganini yodga olishimiz mumkin. Shu oʻrinda Dukchi
Eshonning xalqqa murojaatida shunday soʻzlar bor edi. “Ey, muhtaram musulmonlar! Ey, birodarlar!
Hammangizga ma’lumki, yurtimiz musulmon yurti, el musulmon, xalq musulmon, xon musulmon, shariatning
hukmi joriy, amri nofiz edi. Hukumatni Alloh taolo oʻzi biladur, kofirlarni musallat qildi, yurtimizga oʻrus
keldi. Xudoyorxon oʻrniga Kaufman, Umarxon taxtiga Chernayuf oʻltirdi. Farg‘ona xonligi yerida Moskov
xonligi - oq podsho hukmron boʻldi. Oʻrus Vatanimizga istilo etdi. Soʻngra tilimizga istilo qildi. Sekin-asta
dinimizga istilo qilmoqqa boshladi, bilasizlarki, musulmonlarning axloqi buzildi. Oʻrisning kelg‘onig‘a oʻttiz
yil toʻlmay musulmonlar riboga odatlandi, halol-haromni farq qilmas boʻldi. Xulosa (shulki), shariatimiz
xor, musulmonchilik g‘arib boʻldi. Hurriyatimiz g‘oyib boʻldi, istiqlolimiz mahv boʻldi, oʻzimiz oʻtmas,
soʻzimiz kesmas boʻldik”[5, 6]. Dukchi Eshon ilgari surgan yuqoridagi achchiq zaharxanda e’tiroflari,
https://buxdu.uz
|
| |
-modda. Taqqoslanadigan rentabellik usuli

b) qayta sotuvchining sotishdan olinadigan yalpi foydasi miqdori hamda u tomonidan
amalga oshirilgan tijorat va boshqaruv xarajatlari miqdori oʻrtasida bevosita oʻzaro bogʻliqlik
mavjud boʻlsa;
3) xarajatlarning rentabelligidan xizmatlar koʻrsatish va tovarlar ishlab chiqarishda
foydalanilsa;
4) aktivlar rentabelligidan tovarlar ishlab chiqarishda (xususan, agar nazorat qilinadigan
bitimlar koʻp sarmoya talab qiladigan faoliyatni amalga oshiruvchi shaxslar tomonidan amalga
oshirilsa) foydalaniladi.
(6-q.)
Taqqoslanadigan rentabellik usulidan foydalanilganda rentabellikning bozor oraligʻi
bilan nazorat qilinadigan bitimning quyidagi talablarga javob beradigan tarafining rentabelligi
taqqoslanadi:
1) nazorat qilinadigan bitim tarafi ayni bir tovar bilan ketma-ket bajarilgan bitimlar boʻyicha
olingan foydaga qoʻshgan hissasi nazorat qilinadigan bitimning boshqa tarafi qoʻshgan hissaga
nisbatan kam boʻlgan vazifalarni amalga oshiradi;
2) nazorat qilinadigan bitimning tarafi nazorat qilinadigan bitimning boshqa tarafiga
nisbatan kam iqtisodiy (tijorat) tavakkalchiliklarni qabul qiladi;
3) nazorat qilinadigan bitimning tarafi rentabellik darajasiga sezilarli taʼsir koʻrsatadigan
nomoddiy aktivlar obyektlariga egalik qilmaydi.
(7-q.)
Agar nazorat qilinadigan bitimning tarafi ushbu modda oltinchi qismining 1-3-
bandlarida nazarda tutilgan talablarga javob bermasa, rentabellikning bozor oraligʻi bilan
taqqoslash uchun nazorat qilinadigan bitimning mazkur talablarga eng koʻp darajada javob
beradigan tarafi tanlanadi.
(8-q.)
Agar nazorat qilinadigan bitim boʻyicha rentabellik ushbu Kodeksning 187-
moddasida nazarda tutilgan tartibda aniqlangan rentabellik oraligʻi doirasida boʻlsa, soliq solish
maqsadlarida nazorat qilinadigan bitimning narxi bozor narxlariga muvofiq deb eʼtirof etiladi.
(9-q.)
Agar nazorat qilinadigan bitim boʻyicha rentabellik rentabellik oraligʻining eng kam
miqdoridan kam boʻlsa yoki uning eng koʻp miqdoridan koʻp boʻlsa, soliq solish maqsadlarida
rentabellik oraligʻining oʻrtacha qiymati inobatga olinadi.
(10-q.)
Rentabellik oraligʻining oʻrtacha qiymatiga asosan soliq solish maqsadida nazorat
qilinadigan bitimga doir foydaga (daromadga, tushumga) tuzatishlar amalga oshiriladi.
(11-q.)
Soliq solish maqsadida ushbu moddaning toʻqqizinchi va oʻninchi qismlariga
muvofiq foydaga (daromadga, tushumga) tuzatishlarni qoʻllash, basharti bu budjet tizimiga
toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasining kamayishiga yoki soliq toʻlovchining zarari summasi
oshishiga olib kelmasa, amalga oshiriladi.
MAVZU - Amaliy audit

|
Amaliy audit
|
bet | 121/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy audit10 MAVZU EKSPORT-IMPORT VA VALYUTA MUOMALALARI AUDITI
Valyuta muomalalarining auditi
Tashqi iqtisodiy munosabatlarni samarali amalga oshirish xo’jalik tarmoqlarining keng rivojlanishiga, sanoat va qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishining takomillashishiga, ayrim tarmoqlar va ishlab chiqarishni zamonaviy texnika va texnologiya bilan qurollantirishga, tabiiy-jo’g’rofiy sharoitlardan, mineral xom ashyo va inson resurslaridan yanada samaraliroq foydalanishga imkon beradi. Samarali amalga oshirilayotgan munosabatlar mamlakat oldida turgan ijtimoiy-iqtisodiy vazifalarni muvaffaqiyatli hal qilishga yordamlashadi.
Xalqaro iqtisodiy aloqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etish uchun jahonning yuksak talablariga javob beradigan hisob va hisobot tizimini shakllantirish zarur, chunki har qanday iqtisodiy aloqani samarali amalga oshirish zamirida ishtirokchilarning moliyaviy-xo’jalik faoliyati bilan tanishishlari turadi. Albatta, bu tanishish korxonalar moliyaviy hisobotlarini o’qish orqali amalga oshib, ishtirokchilar bu hisobotlarning haqqoniyligi va to’g’ri tuzilganligiga ishonch hosil qilishlari kerak bo’ladi. Bunday ishonch mezoniga hisobotning auditorlik nazoratidan o’tganligi va qanday xulosalanganligiga qarab erishiladi. Hozirgi kunda O’zbekiston Respublikasiga investitsiyalarni amalga oshirish va qo’shma korxonalar ochish uchun, asosan, O’zbekiston Respublikasining firmalari faqat xalqaro auditorlik firmalari xizmatidan foydalangandagina taqdim etgan hisobotlari inobatga olinayapti. Bu mahalliy auditorlik firmalarining mavqeini oshirishni taqozo etadi.
Jadval
Kassadagi valyuta mablag’larining nazorati uchun test jadvali
-
|
| |
muvofiqlik to‘g‘risidagi deklaratsiya

151
inson hayoti va sog„lig„i, yuridik, jismoniy shaxslarning va davlatning mol-mulki
xavfsizligini ta‟minlash;
atrof-muhit
muhofaza
qilinishini,
shuningdek
tabiiy
resurslardan
oqilona
foydalanilishini ta‟minlash;
mahsulot, ishlab chiqarish jarayonlari, xizmatlar, menejment tizimlari, xodimlarning
normativ-huquqiy hujjatlar, shuningdek texnik jihatdan tartibga solish sohasidagi normativ
hujjatlar talablariga muvofiqligini tasdiqlash;
muvofiqlikni baholash organlari akkreditatsiyaning belgilangan sohasida ishlarni
bajarishga vakolatli ekanligini tasdiqlash;
ichki va tashqi bozorlarda mahsulot hamda xizmatlarning raqobatbardoshligini
oshirish;
xalqaro iqtisodiy, ilmiy-texnikaviy hamkorlikda va xalqaro savdoda ishtirok etish;
savdodagi texnik to„siqlarni bartaraf etish.
ATAMALAR VA TA'RIFLAR - Bosh shartnoma

|
Bosh shartnomaBog'liq AVO dkbo uz1. ATAMALAR VA TA'RIFLAR
Jismoniy shaxslarning muddatli omonatlarini ochish, yuritish va yopishning ushbu umumiy shartlari barcha
Mijozlar uchun odatiy bo'lgan Bosh shartnomaning bir qismidir va bank tomonidan Mobil ilovada
mahsulotlarni ro'yxatdan o'tkazish uchun texnik imkoniyat taqdim etilgan taqdirda Mijoz va bank o'rtasida
tuzilgan muddatli omonat shartnomasining qoidalarini (bundan buyon matnda "bank depozit
shartnomasi" deb yuritiladi) belgilaydi.
Omonat
- jismoniy shaxs tomonidan bankka joylashtirilgan milliy yoki xorijiy valyutadagi pul mablag'lari,
shu jumladan bank depozit shartnomasi davrida qo'shimcha ravishda kiritilgan va bank depozit
shartnomasiga muvofiq omonat summasiga kapitallashtirilgan (hisoblangan) foizlar.
Omonatchi
-bank
bilan
bank
omonati
shartnomasini
tuzgan
Mijoz.
Bank depozit shartnomasi
- bu ikki tomon o'rtasida tuzilgan bitim bo'lib, unda bir tomon omonatchi
shaklida o'z mablag'larini saqlash uchun ishonib topshiradi va bank tomonidan taqdim etilgan ikkinchi
tomon ushbu mablag'larni belgilangan miqdorda foydalanish uchun hisoblangan foizlarni hisobga olgan
holda o'z vaqtida qaytarib berishni o'z zimmasiga oladi.
Qo'shimcha badal
-omonatchi tomonidan omonat shartnomasining shartlariga va bank tariflariga muvofiq
ochilgan dastlabki omonat summasi kiritilgandan keyin depozitga kiritilgan pul summasi.
Depozitni muddatidan oldin yopish
-Mijoz bilan bank depozit shartnomasida ko'rsatilgan muddatdan oldin
depozitni yopish.
Omonat shartnomasining individual shartlari
-quyidagi shartlarni aks ettiruvchi bank depozit
shartnomasining individual shartlari (shu jumladan, lekin ular bilan cheklanmagan holda):
- hissa miqdori;
- omonat valyutasi;
- hissa muddati;
- omonatni to'ldirish imkoniyati va shartlari;
- bir valyutada omonat qo'yish va bank kursi bo'yicha boshqa valyutada omonat va/yoki foizlar miqdorini
olish imkoniyati;
- omonat bo'yicha foizlarni to'lash chastotasi;
- foizlarni kapitallashtirishning mavjudligi/yo'qligi;
- bank omonati shartnomasini uzaytirish shartlari;
- bank omonati shartnomasini muddatidan oldin bekor qilish shartlari;
- boshqa shartlar.
|
| |
-modda. Muvofiqlikni baholashning asosiy prinsiplari

5-modda. Muvofiqlikni baholashning asosiy prinsiplari Muvofiqlikni baholashning asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:
muvofiqlikni baholashning yagona qoidalari va tartib-
taomillarini qo„llash;
muvofiqlikni baholash haqidagi axborotning ishonchliligi va ochiqligi;
akkreditatsiya
qilingan
muvofiqlikni
baholash
organlarining
xizmatlaridan
foydalanishga to„siqlar qo„yishga va ular o„rtasidagi raqobatni cheklashga yo„l qo„ymaslik;
davlat sirlarining, tijorat sirining va qonun bilan qo„riqlanadigan boshqa sirning
saqlanishi;
Oldingi tahrirga qarang. akkreditatsiya
bo„yicha
faoliyatni
sertifikatlashtirishga,
muvofiqlikni
deklaratsiyalashga, yukni ortishdan oldin va (yoki) yukni tushirish vaqtidagi inspeksiyani
amalga
oshirishga,
mahsulot
sinoviga,
sanitariya-epidemiologiya,
veterinariya,
veterinariya-sanitariya, fitosanitariya xulosalar
ini berishga, ekologik ekspertiza o„tkazishga
doir faoliyat bilan qo„shib olib borilishiga yo„l qo„ymaslik.
Muvofiqlikni baholash obyektlari quyidagilardan iborat:
mahsulot;
ishlab chiqarish jarayonlari;
xizmatlar;
menejment tizimlari;
akkreditatsiya
qilinishga talabgor bo„lgan yuridik shaxslar;
muvofiqlikni baholash sohasida xodim sifatida ishtirok etishga talabgor bo„lgan
mutaxassislar;
muvofiqlikni baholash organlari inspeksiya nazoratidan o„tkazilishi chog„ida ushbu
organlarning o„zi.
7-modda. Muvofiqlikni baholashni amalga oshirish Muvofiqlikni baholash:
akkreditatsiya qilish;
sertifikatlashtirish;
muvofiqlikni deklaratsiyalash;
inspeksiya nazorati;
yukni ortishdan oldin va (yoki) yukni tushirish vaqtidagi inspeksiya;
mahsulot sinovi;
152
Oldingi tahrirga qarang. sanitariya-epidemiologiya,
veterinariya,
veterinariya-sanitariya,
fitosanitariya
xulosalari yoki ekologik ekspertiza yo„li bilan amalga oshiriladi.
o‘lchashlar - “Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlash asoslari”

o‘lchashlar aniqligining ko‘rsatkichi —
o‘lchash
uslubiyotining
qo‘llanilayotgan
normalari va qoidalariga rioya etilganda olingan o‘lchash natijalari aniqligining belgilangan tavsifi;
o‘lchashlarni bajarish uslubiyoti — o‘lchashlarning bajarilishini va ularning natijalari
belgilangan aniqlik ko‘rsatkichlari bilan olinishini ta‘minlaydigan operatsiyalar va qoidalar majmui;
o‘lchash vositasi — o‘lchashlar uchun foydalaniladigan va normalangan metrologik
xususiyatlarga ega bo‘lgan texnika vositasi;
o‘lchash vositalarini kalibrlash — berilgan sharoitlarda o‘lchash vositasi yordamida
olingan kattalik qiymati va etalon bilan qayta tiklanadigan tegishli kattalik qiymati o‘rtasidagi
nisbatni aniqlash orqali o‘lchash vositasining metrologik tavsiflarini aniqlash maqsadida
bajariladigan operatsiyalar majmui;
o‘lchash vositalarini qiyoslash — o‘lchash vositalarining belgilab qo‘yilgan metrologik
talablarga muvofiqligini aniqlash va tasdiqlash maqsadida bajariladigan operatsiyalar majmui;
o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishi —
o‘lchashlarning
natijalari
qonuniylashtirilgan birliklarda ifodalangan va o‘lchashlarning aniqlik ko‘rsatkichlari ma‘lum
ehtimollik bilan belgilangan chegaralarda joylashgan holati.
4-modda. Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi asosiy vazifalar Metrologiyaga oid faoliyat sohasidagi asosiy vazifalar quyidagilardan iborat:
O‘zbekiston Respublikasida o‘lchashlarning yagona birlikda bo‘lishini ta‘minlash;
ishonchsiz o‘lchash natijalarining oldini olish;
xolis, ishonchli va solishtiriladigan o‘lchash natijalariga bo‘lgan ehtiyojlarni qondirish;
o‘lchash
natijalarining
milliy
va
(yoki)
xalqaro
etalonlargacha
metrologik
kuzatiluvchanligini ta‘minlash;
156
O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotining rivojlanishiga va ilmiy-texnik taraqqiyotiga
ko‘maklashish.