nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
VOLUME 1 | ISSUE 4 - Oriental Renaissance: Innovative, volume 1

VOLUME 1 | ISSUE 4
educational, natural and social sciences
|
ISSN 2181-1784
|
Scientific Journal Impact Factor
|
SJIF 2021: 5.423
|
sarhisob qilishni talab qiladi. Ushbu jarayon qobiliyatiga investitsiya bilan bog'liq bo'lganlarni istamay, sobiq xodimlar qo'shilgan har qanday tashkilotga foyda keltirishi mumkin.
ADABIYOTLAR TAHLILI VA METODLAR
Marketing qobiliyatlari kontseptsiyasini ba'zi oldingi narsalarni o'rganish orqali yaxshiroq tushunish mumkin. Tomonidan amalga oshirilgan bir tadqiqot Theodosiou (2012) o'rganish marketing imkoniyatlarining vositachilik ta'siri orqali, qattiq ishlashi bilan muqobil strategik yo'nalishini ulanish uchun yo'naltirilgan edi. Natijalar shuni ko'rsatadiki, raqobatbardoshlik va innovatsion yo'nalish marketing qobiliyatlarini rivojlanishiga sezilarli hissa qo'shadi va marketing qobiliyatlari umumiy firma faoliyatiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi (Theodosiou , 2012). Xollbek va Gabrielsson (2013) ushbu xalqaro firmalarga tadbirkorlik marketingi kontseptsiyasidan foydalangan holda xalqaro yangi korxonalarda marketing strategiyasini ishlab chiqishni tahlil qilishga qaratilgan. Xulosa shuki, xalqaro tadbirkorlik strategiyasini ishlab chiqish atrof-muhitning turbulentligi va global xilma-xilligi va xalqaro yangi korxonalarning bozorga yo'nalishini aks ettiradi ( Hallback va Gabrielsson , 2013).
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Boshqa holatda, atrof-muhit ma'lum marketing qobiliyatlarining genezisi ko'rsatkichi bo'lgan. Madaniyat sog'liqni saqlash xizmatlarining xalqaro marketingiga ta'sir qiladi (Malama va Hyder , 2015). Tadqiqot natijalari shuni ta'kidladiki, quvvat masofasining madaniy o'lchovlari, individualizm / kollektivizm va noaniqlikdan qochish ishonch, tarmoqni rivojlantirish va standartlashtirish / moslashishga ta'sir qiladi. Operatsiyalar va marketing funktsiyalari, shuningdek, ularning imkoniyatlariga va natijada firmaning umumiy faoliyatiga ta'sir qiladi. Ahmed va boshq. (2014) operatsiyalarga berilgan ahamiyat va marketing funktsiyalari iqtisodiy o'sish davrida ularning imkoniyatlariga ta'sir ko'rsatishini ta'kidladilar. Shu sababli kelgusi tadqiqotlarda ikkala qobiliyat - operatsiyalar va operatsiyalar - qobiliyatlar munosabati ko'rib chiqilishi kerak. Menejerlar (ya'ni firmalar) o'zlarining sanoat muhitini turbulent deb bilgan holda , bozorni o'rganish va marketingning yuqori imkoniyatlarini yaratadilar ( Weerawarden & O'Cass , 2009). Bozorni o'rganish yuqori marketing qobiliyatlarini ishlab chiqarish jarayonida yordam beradi.
|
VOLUME 1 | ISSUE 4 - Oriental Renaissance: Innovative, volume 1

o'rganamiz. Va nihoyat, jahon bozorlarida faoliyat ko'rsatayotgan kompaniyalar uchun ta'sirlar va tavsiyalar taqdim etiladi, so'ngra xulosa beriladi.
Marketing qobiliyati firmalarga raqobatchilarning harakatlari, texnologik evolyutsiyasi va inqilobi kabi bozor o'zgarishlarini sezish va ularga javob berishga yordam beradi, firmalarga sheriklarning imkoniyatlari va resurslaridan qiymat yaratish uchun foydalanishga imkon beradi, firmalar mijozlarning aniq va yashirin ehtiyojlarini oldindan aytib berishga va kutishga yordam beradi. Ular, o'z navbatida, firmalarga barqarorlik, omon qolish va yangi to'lqinlar ta'siridan saqlanish uchun hozirgi mijozlar va yangi mijozlarning ehtiyojlarini qondirish uchun ham radikal yangi mahsulotlarni ishlab chiqarishda yoki mavjud mahsulotlarni yangi xususiyatlar va atributlarda ishlatishda yordam berishi mumkin. yangi texnologiyalar va yangi qiymat takliflariga asoslangan raqobat. Ushbu dalillarga asoslanib, ushbu tadqiqotda biz ekspluatatsiya va qidiruv ishlari marketing qobiliyati va yangi mahsulotni ishlab chiqarish ko'rsatkichlari o'rtasidagi ijobiy munosabatlarga ijobiy vositachilik qilishni taklif qilamiz. Bundan tashqari, marketing qobiliyati tegishli tashkiliy me'morchilik ostida ishlaydi. Tashkiliy tarkibiy omillar ishlash natijalariga ta'sir qilishi kerak. Tashqi ko'rinish shuni ko'rsatadiki, firmaning tashqi bozor va atrof-muhit talablariga muvofiq resurslar va imkoniyatlarni eng yaxshi boshqarish qobiliyati eng yuqori ko'rsatkichlarni namoyish etadi. Tashkiliy tuzilmalarni moslashtirish nazariyasi shuni ko'rsatadiki, firma tashkiliy tuzilmani tashqi atrof-muhit talablari va uning strategik biznes maqsadlariga muvofiqlashtirishi kerak.
Tashkilot nazariyotchilarining ta'kidlashicha, firmalar yuqori noaniqlik, murakkablik va tezlikda markazlashmagan tuzilishga ega. Marketing nazariyotchilari xaridorlarning ehtiyojlariga yaxshiroq xizmat ko'rsatish uchun tashkiliy tuzilmani mijozlar guruhlariga moslashtirish zarurligini ta'kidlaydilar. Bundan tashqari, marketing bo'yicha olimlar uzoq vaqtdan beri funktsiyalararo integratsiya tashqi muhitning o'zgarishi haqidagi ma'lumotlar va tushunchalarni birlashtirishi mumkinligini ta'kidlaydilar. Ushbu tushunchalarga asoslanib, biz markazsizlashtirish, mijozlarga asoslangan tuzilish, funktsiyalararo integratsiya marketing qobiliyati, tashkilotning moslashuvi mexanizmi va yangi mahsulotni ishlab chiqarish ko'rsatkichlari o'rtasidagi ijobiy munosabatni ijobiy darajada mo''tadil qiladi deb ta'kidlaymiz. Shunday qilib, tashkiliy tarkibiy omillar marketing natijalarining tashqi ko'rinishidan kelib chiqib marketing qobiliyatining tarkibiy manbalaridan iborat.
|
Mehnat qonunlari buzilganda qanday jazolar qo‘llaniladi?

|
Mehnat qonunlari buzilganda qanday jazolar qo‘llaniladi?
|
bet | 2/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,98 Mb. | | #247075 |
Bog'liq diyorMehnat qonunlari buzilganda qanday jazolar qo‘llaniladi?
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 535-moddasiga muvofiq, O‘zbekiston Respublikasi Kambag‘allikni qisqartirish va bandlik vazirligining Davlat mehnat inspeksiyasi ish beruvchilar tomonidan mehnat to‘g‘risidagi qonunchilik, aholining bandligi, ish beruvchining fuqarolik javobgarligini majburiy sug‘urta qilish, nogironligi bo‘lgan shaxslarning huquqlari to‘g‘risidagi qonunchilik, mehnat to‘g‘risidagi boshqa huquqiy hujjatlar, mehnatni muhofaza qilish qoidalari hamda mehnat standartlari talablariga rioya etilishi ustidan davlat nazoratini va tekshiruvini amalga oshiradi.
Shu bilan birga, majburiy mehnatga yo‘l qo‘ymaslik va unga to‘liq barham berishni monitoring qiladi. Mehnat munosabatlari doirasida xodimlar va ish beruvchilarga maslahat hamda uslubiy yordam beradi.
Majburiy mehnat uchun qanday javobgarlik belgilangan?
Xo‘sh, majburiy mehnat o‘zi nima? Majburiy mehnat – biror-bir jismoniy shaxsdan jazoni qo‘llash tahdidi ostida talab etiladigan, bajarilishi uchun ushbu shaxs ixtiyoriy ravishda o‘z xizmatlarini taklif qilmagan har qanday ishni yoki xizmatni anglatadi.
O‘zbekiston Respublikasi Mehnat kodeksining 5-moddasiga asosan majburiy mehnat taqiqlanadi.
Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeksning 51-moddasiga muvofiq majburiy mehnatga yo‘l qo‘ygan mansabdor shaxslarga bazaviy hisoblash miqdorining (BHM) 50 baravaridan 100 baravarigacha (16,5 mln so‘mdan 33 mln so‘mgacha) miqdorda jarima solinishiga sabab bo‘ladi.
Xuddi shu harakat takroran yoki voyaga yetmagan shaxsga nisbatan sodir etilgan holatda jinoiy javobgarlik belgilangan.
Shu bilan birga, yaqinda pedagog xodimlarning xizmat vazifalarini bajarishiga to‘sqinlik qilganlik uchun javobgarlikni kuchaytirishni ko‘zda tutuvchi qonun kuchga kirdi.Unga ko‘ra, pedagog xodimlarni majburiy mehnatga jalb qilgan shaxsga ma’muriy va jinoiy javobgarlik kuchaytirildi.
Mehnat munosabatlari buzilgan holatni kim aniqlaydi?
Mehnat munosabatlari buzilgan holatlarni aniqlash va ma’muriy jazo choralarini qo‘llashga Davlat mehnat inspeksiyasining mehnat inspektorlari qo‘llashga haqlidir.
Davlat mehnat huquq inspektori – mehnat to‘g‘risidagi qonunchilikni buzish hamda majburiy mehnatga jalb qilish holatlarini aniqlaydi va belgilangan tartibda chora ko‘radi.
Davlat texnik inspektori – mehnatni muhofaza qilish hamda mehnat sharoitlari yaratilmaganligi yuzasidan monitoring olib boradi va belgilangan tartibda chora ko‘radi.
|
| |
Mul’timedia dasturlari paketlari

|
Mul’timedia dasturlari paketlari
|
bet | 22/81 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 3,49 Mb. | | #261130 |
Bog'liq Axborot-kommunikatsion texnologiyalar va tizimlarMul’timedia dasturlari paketlari audio va video axborotlarni aks ettirish va ishlab chiqish, SHKdan foydalanish uchun mo‘ljallangan. Dasturli vositalardan tashqari, kompyuter bunda xuddi shunday axborotlarni kirish/chiqish, uni raqamli shaklga aylantirishni amalga oshirishga imkon beruvchi qo‘shimcha platalar bilan jihozlanishi mumkin.
SHK uchun multimedia dasturlari SHK hisoblash imkoniyatlarining ancha o‘sishi va optik disklarni ishlab chiqarish sohasidagi katta yutuqlar tufayli nisbatan yaqinda paydo bo‘lgan. Gap shundaki, o‘xshash axborotlarni raqamli ko‘rinishda taqdim etishda xotiraning katta hajmlari talab qilinadi: videofilmning bir necha daqiqasi xotiraning yuzlab megabaytini egallaydi. Tabiiyki, bunday katta fayl bilan faqat tez harakat qiluvchi protsessor mavjudligida ishlash mumkin. Bundan tashqari, bunday multimedia-ilovalarning tarqatlishi an’anaviy magnitli disklarda mumkin emas, buning uchun optik kompakt disklardan foydalanish mumkin.
Multimedia dasturlari orasida ikki kichikroq guruhlarni farqlash mumkin. Birinchisi o‘qitish va dam olish uchun mo‘ljallangan paketlarni o‘z ichiga oladi. Ularning turli-tumanliklari juda katta, bu dasturlarning bozori videomateriallarning sifati yaxshilanishi bilan birgalikda doimo kengaymoqda. Masalan, bilimlar sohasi bo‘yicha elektron ensiklopediyalar, xorijiy tillar, biznes, siyosat sohasida elektron o‘qituvchilar, ish va sarguzasht o‘yinlar yaratilmoqda hamda sotilmoqda.
Ikkinchi guruh multimedia tasavvurlari, namoyish qiluvchi disklar va stendli materiallar yaratish videomateriallarni tayyorlash dasturlarini o‘z ichiga oladi.
Loyihalashtirishni avtomatlashtirish tizimlari — grafik tasvirlarni ishlab chiqish bilan bog‘liq dasturlar paketlarining o‘zgacha turli-tumanligidar. Ular mashinasozlik, avtomobilsozlik va sanoat qurilishida konstruktorlik ishlarining loyihalarini avtomatlashtirish uchun mo‘ljallangan. Ushbu paketlar quyidagi asosiy vazifalarni amalga oshirishni ta’minlovchi vositalar majmuiga ega:
foydalanuvchilarning tarmoqda paket bilan jamoa bo‘lib ishlashi;
fayllarning barcha imkon bo‘lgan formatlarda eksporti-importini;
ob’ektlarni masshtablashtirish;
ob’ektlarni guruhlarga ajratish, harakatlantirish, kesish, o‘lchamlarini o‘zgartirish, qatlamlari bilan ishlashda ularni boshqarish;
qaytadan chizish (fonli, qo‘lda, uzilgan holda);
fayllarni kutubxonalar va chizmalarning kataloglari qismida boshqarish;
egri chiziqlar, ellipslar, chiziqlarning ixtiyoriy shakllari, ko‘p burchaklarni chizishga imkon beruvchi turli-tuman chizmachilik vositalaridan foydalanish, alomatlarning kutubxonalaridan foydalanish, yozuvlarni yozish va h.
ranglar bilan ishlash;
ayrim tadbirlarni kiritilgan makrotillardan foydalanish bilan avtomatlashtirish.
|
| |
Mavzu 12: Matnlar bilan ishlash

|
Mavzu 12: Matnlar bilan ishlash
|
bet | 1/6 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 214,29 Kb. | | #243776 |
Bog'liq 8-Mavzu.-Prezentasiya
Mavzu 12: Matnlar bilan ishlash.
Reja:
Adobe Photoshop dasturida matnni yaratish va o’zgartirish;
Photoshop filtrlarini matnga rastrlashsiz qo'llash
Adobe Photoshop dasturida matnni yaratish va o’zgartirish
Photoshop-da matn qo'shishning ikkita asosiy usuli mavjud - satrli (oddiy) matn kiritish va biror joyga matn kiritish. Ushbu ikkita usuldan eng ko'p qo'llaniladigan narsa bu matnni satr sifatida qo'shish usuli.
Photoshop-ga matn kiritish
Photoshop-ga matn kiritish uchun ekranning chap tomonidagi asboblar panelida joylashgan "Tekst" asbobidan foydalaning yoki asbobni tanlash uchun T klaviaturadagi tugmani bosing:
Asbob tanlanganida sichqoncha kursori "I-nur" deb nomlanadigan belgiga o'zgaradi. Quyidagi rasmda men ushbu belgini biroz oshirdim:
Shrift tanlash.
"Matn" vositasini tanlaganimizdan so'ng, ekranning yuqori qismida parametrlar paneli va ushbu vositaga tegishli parametrlar ko'rsatiladi, turini, uslubini va shrift o'lchamini tanlash variantlari chap tomonda joylashgan.:
Mavjud shriftlarning to'liq ro'yxati uchun shrift tanlash maydonidagi o'ng tomonda joylashgan kichkina uchburchakni bosing.
Ushbu amalda siz hozir tanlashingiz mumkin bo'lgan barcha shriftlar ro'yxati ochiladi. Shriftlarning soni va tanlovi hozirda operatsion tizimingizda o'rnatilgan shriftlarga bog'liq.:
Shriftning uslubini (uslubini) tanlash
Shriftni o'zi tanlaganingizdan so'ng, biz uslubni tanlash oynasining o'ng qismidagi uchburchakni bosib, uning uslubini tanlashimiz mumkin. Shriftning uslubini muntazam, qalin, kursiv tanlash orqali aniqlang.:
Shriftning o'lchamini o'rnating
Shriftning o'lchamini tanlash oynasining o'ng tomonidagi uchburchakni bosib tanlang. Bu 6 pxdan 72 pxgacha tanlanishi mumkin bo'lgan keng tarqalgan ishlatiladigan oldindan belgilangan o'lchamlarning ro'yxatini ochadi:
Agar ushbu o'lchamlarning hech biri sizning ehtiyojlaringizga javob bermasa, o'lcham maydoniga bosib, qo'lning har qanday qiymatini belgilashingiz mumkin, so'ngra Enter ni bosing, raqam oxirida "px" birliklari kerak emas, chunki Photoshop uni Enter tugmachasini bosganda avtomatik ravishda qo'shadi. O'lchamni kattalashtirishning yana bir usuli - sichqonchani kirish oynasining chap tomonida ozgina ushlab turing, chap tugmachani bosing (kursor tashqi ko'rinishini o'qlar bilan barmog'iga o'zgartiradi) va hajmni oshirish yoki kamaytirish uchun kursorni chapga yoki o'ngga siljiting:
|
| |
VOLUME 1 | ISSUE 4 - Oriental Renaissance: Innovative, volume 1

bozor institutlarini, xo‘jalik yuritish dastaklarini, boshqarish tizimini yaratishga muvofiq bosqichma-bosqich harakat qilish zarur bo‘ladi.
Iqtisodiy xavfsizlikning quyidagi ko‘rsatkichlari mavjud:
yalpi ichki mahsulot (hududiy yalpi mahsulot);
inflyatsiya darajasi;
davlat byudjeti kamomadi;
ichki qarz darajasi;
tashqi qarz darajasi;
ishsizlik darajasi;
turmush darajasi va sifati;
10. oltin valyuta zaxiralari;
11. xufyona iqtisodiyot faoliyati;
12. ekologik holat.
Ayni vaqtda, mamlakatimiz bosib o‘tgan taraqqiyot yo‘lining chuqur tahlili, bugungi kunda jahon bozori konyunkturasi keskin o‘zgarib, globallashuv sharoitida raqobat tobora kuchayib borayotgani davlatimizni yanada barqaror va jadal sur’atlar bilan rivojlantirish uchun mutlaqo yangicha yondashuv hamda, tamoyillarni ishlab chiqish va istiqbollarni belgilashni taqozo etmoqda.
XULOSA
Shu bilan birga, tadbirkorlarning milliy qadriyatlarga sadoqatini yanada mustahkamlash bilan bog‘liq serqirra jarayonning iqtisodiy islohotlar samaradorligini yanada oshirish, mulkning xilma-xil shakllari tengligini ta’minlash, ularni rivojlantirish uchun keng i mkoniyatlar yaratish vazifalari bilan uzviy aloqadorlikda namoyon bo‘lishini e’tibordan qochirmaslik lozimligi ham muhim ahamiyat kasb etadi. Chunki, o‘zligini anglagan har bir tadbirkor uchun nafaqat mulk va foyda, balki ijtimoiy-iqtisodiy hayotda to‘g‘ri yo‘lni tanlashi, o‘zi tanlagan kasb-hunarlar bilan erkin shug‘ullanishi, halol mehnat qilishga intilishida milliy qadriyatlarga sadoqat tuyg‘ulariga ega bo‘lish nihoyatda muhim tarbiyaviy ahamiyatga ega.
|
VOLUME 1 | ISSUE 4 - Oriental Renaissance: Innovative, volume 1

|
Oriental Renaissance: Innovative, volume 1
|
bet | 10/10 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 126,5 Kb. | | #265376 |
Bog'liq marketing-imkoniyatlarining-firma-muvaffaqiyatidagi-orni
Theodosiou, M., Kehagias, J., & Katsikea, E. (2012). Strategic orientations, marketing capabilities and firm performance: An empirical investigation in the context of frontline managers in service organizations. Industrial Marketing Management, 41(7), 1058-1070.
Hallbäck, J., & Gabrielsson, P. (2013). Entrepreneurial marketing strategies during the growth of international new ventures originating in small and open economies. International Business Review, 22(6), 1008-1020.
Fregidou-Malama, M., & Hyder, A. S. (2015). Impact of culture on marketing of health services–Elekta in Brazil. International Business Review, 24(3), 530-540.
Ahmed, S., & Zlate, A. (2014). Capital flows to emerging market economies: a brave new world?. Journal of International Money and Finance, 48, 221-248.
Autio, E. (2007). Global entrepreneurship monitor: 2007 global report on high-growth entrepreneurship. Babson College.
Oviatt, B. M., & McDougall, P. P. (2005). Defining international entrepreneurship and modeling the speed of internationalization. Entrepreneurship theory and practice, 29(5), 537-554.
Zahra, S. A. (2005). A theory of international new ventures: a decade of research. Journal of International Business Studies, 36(1), 20-28.
515
May 2021 www.oriens.uz
|
| |
VOLUME 1 | ISSUE 4 - Oriental Renaissance: Innovative, volume 1

ravishda bo‘lib, bozor mexanizmlari, xo‘jalik sub’ektlarining erkin faoliyat yuritishi uchun qulay iqtisodiy muhit yaratilishiga imkon berishi lozim bo‘ladi. Shuningdek, davlat xo‘jalik tizimining raqobatbardoshligini oshirish, biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlanishini rag‘batlantiradi1.
Davlatning iqtisodiy xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha faoliyati quydagilarni o‘z ichiga oladi:
mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy tizimi va davlatning barqaroroligiga xavf tug‘diruvchi omillarni aniqlash va monitoring qilish;
ushbu omillarning zararlari, salbiy ta’siriga barham berish yoki yumshatishga qaratilgan iqtisodiy siyosatni shakllantirish va institutsional o‘zgarishlarni amalga oshirish.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish vazilalarini amalga oshirish uchun soliqqa tartish va yig‘imlar yo li bilan davlat budjeti resurslari tashkil etiladi va davlat sektorining moddiy bazasi shakllantiriladi. Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish - bu takror ishlab chiqarish jarayonining tarkibiy qismi va jamiyat iqtisodiyotini rivojlantirishdir.
Davlat siyosatini ishlab chiqishda iqtisodiyotni nafaqat sifat, balki xavflardan holi bo‘lgan tarzda rivojlanish chegaralarini son jihatdan ham belgilashi talab etiladi. Demak, mamlakatda iqtisodiy xavfsizlik holatining sustlashishiga ma’lum bir chegara doirasida yo‘l qo‘yilishi mumkin. Iqtisodiy xavfsizlik uchun ko‘rsatkichlarning o‘zi emas, ularning chegaraviy miqdori muhim ahamiyatga ega. Shu chegaralarga rioya qilmaslik takror ishlab chiqarishning turli elementlarini normal taraqqiy etishiga to‘sqinlik qiladi. Iqtisodiy xavfsizlikda negativ, buzuvchi jarayonlarning shakllanishiga olib keladi. Iqtisodiy xavfsizlikning miqdoriy ko‘rsatkichlari bo‘yicha milliy manfaatlarni ta’minlash maqsadida ko‘rsatkichlarning eng quyi yoki yuqori chegaralari aniqlanadi.
Mamlakat iqtisodiy xavfsizligini ta’minlashga qaratilgan tadbirlarni amalga oshirish uchun uning indikatorlari monitoringini tashkil etish ham muhim ahamiyat kasb etadi. Monitoring iqtisodiy xavfsizlik ko‘rsatkichlarini aniqlash, tahlil qilish va ularning o‘zgarish tendensiyalari va istiqbolini aniqlash imkonini beradi.
Mutaxassislarning fikricha, mezonlar biror-bir harakatni amalga oshirish uchun yo‘llanma sifatida qabul qilinishi mumkin emas. Uni amalga oshirishda jamiyat bazisini qayta tashkil etish, resurs va ishlab chiqarish salohiyatini qayta qurish, yangi
Abulqosimov X.P. Iqisodiy xavfsizlik.-T.:Darslik. Mirzo Ulug’bek nomidagi O‘zbekiston Milliy universiteti.
Toshkent-2019.77-bet.
512
May 2021 www.oriens.uz
Oriental Renaissance: Innovative,
|
|
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI (REFERENCES)

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI (REFERENCES)
|
bet | 9/10 | Sana | 24.06.2024 | Hajmi | 126,5 Kb. | | #265376 |
Bog'liq marketing-imkoniyatlarining-firma-muvaffaqiyatidagi-orniFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI (REFERENCES)
Nalcaci, G., & Yagci, M. I. (2014). The Effects of Marketing Capabilities on Export Performance Using Resource-based View: Assessment on Manufacturing Companies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 148, 671-679.
513
May 2021 www.oriens.uz
Oriental Renaissance: Innovative,
|
VOLUME 1 | ISSUE 4
|
educational, natural and social sciences
|
ISSN 2181-1784
|
Scientific Journal Impact Factor
|
SJIF 2021: 5.423
|
Ripolles, M., Blesa, A., & Monferrer, D. (2011). Role of international precocity in born global firms. International Journal of Technology Transfer and Commercialization, 10(3-4), 247-267.
Merilee’s, B., & Miller, D. (2010). Brand morphing across Wal-Mart customer segments. Journal of Business Research, 63(11), 1129-1134.
Morgan, N. A., Voorhees, D. W., & Mason, C. H. (2009). Market orientation, marketing capabilities, and firm performance. Strategic Management Journal, 30(8), 909-920.
Crush, M. T., Agnihotri, R., Trainor, K. J., & Nowlin, E. L. (2013). Enhancing organizational sensemaking: An examination of the interactive effects of sales capabilities and marketing dashboards. Industrial Marketing Management, 42(5), 824-835.
Mitrega, M., Ramos, C., Forkmann, S., & Henneberg, S. C. (2011). Networking capability, networking outcomes, and company performance.
Mariadoss, B. J., Tansuhaj, P. S., & Mouri, N. (2011). Marketing capabilities and innovation-based strategies for environmental sustainability: An exploratory investigation of B2B firms. Industrial Marketing Management, 40(8), 1305-1318.
Neill, S., & Rose, G. M. (2006). The effect of strategic complexity on marketing strategy and organizational performance. Journal of Business Research, 59(1), 1-10.
Nath, P., Nachiappan, S., & Ramanathan, R. (2010). The impact of marketing capability, operations capability and diversification strategy on performance: A resource-based view. Industrial Marketing Management, 39(2), 317-329.
Nalcaci, G., & Yagci, M. I. (2014). The Effects of Marketing Capabilities on Export Performance Using Resource-based View: Assessment on Manufacturing Companies. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 148, 671-679.
Lahat, A., & Shoham, A. (2014). Benchmark the marketing and operation capabilities for international firms export performance. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 109, 998-1000.
Sok, P., & O'Cass, A. (2013). The role of intellectual resources, product innovation capability, reputational resources and marketing capability combinations in SME growth. International Small Business Journal, 0266242613480225.
Yu, M. (2014). Processing trade, tariff reductions and firm productivity: Evidence from Chinese firms. The Economic Journal.
514
May 2021 www.oriens.uz
Oriental Renaissance: Innovative,
|
|
|
| |
Tranzistorlar

|
Tranzistorlar
|
bet | 1/3 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 113,29 Kb. | | #257235 |
Bog'liq Tranzistorlar Tranzistorlar Mavzudan maqsad
Tranzistorlar xaqida umumiy tushunchaga ega bo’lish
Transistor turloarini o’rganish
Transistor qo’llanilish sohalati
Nazariy qism
Bipolyar tranzistorlar
Bipolyar tranzistor deb o‘zaro ta’sirlashuvchi ikkita p-n o‘tish va uchta elektrod (tashqi chiqishlar)ga ega bo‘lgan yarim o‘tkazgich asbobga aytiladi. Tranzistordan tok oqib o‘tishi ikki turdagi zaryad tashuvchilar - elektron va kovaklarning harakatiga asoslangan.
Bipolyar tranzistor p-n-p va n-p-n o‘tkazuvchanlikka ega bo‘lgan uchta yarim o‘tkazgichdan tashkil topgan (6 a va b-rasm). Endilikda keng tarqalgan n-p-n tuzilmali bipolyar tranzistorni ko‘rib chiqamiz.
T ranzistorning kuchli legirlangan chekka sohasi (n+ - soha) emitter deb ataladi va u zaryad tashuvchilarni baza deb ataluvchi o‘rta sohaga (r - soha) injeksiyalaydi. Keyingi chekka soha (n - soha) kollektor deb ataladi. U emiitterga nisbatan kuchsizroq legirlangan bo‘lib, zaryad tashuvchilarni baza sohasidan ekstraksiyalash uchun xizmat qiladi (7- rasm). Emitter va baza oralig‘idagi o‘tish emitter o‘tish, kollektor va baza oralig‘idagi o‘tish esa -kollektor o‘tish deb ataladi.
.
Tashqi kuchlanish manbalari (UEB, UKB) yordamida emitter o‘tish to‘g‘ri yo‘nalishda, kollektor o‘tish esa – teskari yo‘nalishda siljiydi. Bu holda tranzistor aktiv yoki normal rejimda ishlaydi va uning kuchaytirish xossalari namoyon bo‘ladi.
Agar emitter o‘tish teskari yo‘nalishda, kollektor o‘tish esa to‘g‘ri yo‘nalishda siljigan bo‘lsa, u holda bu tranzistor invers yoki teskari ulangan deb ataladi. Tranzistor raqamli sxemalarda qo‘llanilganda uto‘yinish rejimida (ikkala o‘tish ham to‘g‘ri yo‘nalishda siljigan), yoki berk rejimda (ikkala o‘tish teskari siljigan) ishlashi mumkin.
Bipolyar tranzistorning ulanish sxemalari.
T ranzistor sxemaga ulanayotganda chiqishlaridan biri kirish va chiqish zanjiri uchun umumiy qilib ulanadi, shu sababli quyidagi ulanish sxemalari mavjud:umumiy baza (UB) (24 a-rasm); umumiy emitter (UE) (8 b-rasm); umumiy kollektor (UK) (24v- rasm). Bu vaqtda umumiy chiqish potensiali nolga teng deb olinadi. Kuchlanish manbai qutblari va tranzistor toklarining yo‘nalishi tranzistorning aktiv rejimiga mos keladi. UB ulanish sxemasi qator kamchiliklarga ega bo‘lib, juda kam ishlatiladi.
a) b) v)
|
| |
Don mahsulotlari uchun takomillastirilgan quritgich

Don mahsulotlari uchun takomillastirilgan quritgich
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
17.05.2024
Hajmi
0,77 Mb.
#239315
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Don mahsulotlari uchun takomillastirilgan quritgich
Download
0,77 Mb.
Matnni ko'rish
Qurulmani Texnologik Hisoblash

|
Qurulmani Texnologik Hisoblash
|
Sana | 08.12.2023 | Hajmi | 20,7 Kb. | | #113694 |
Bog'liq кожух иситиш
Qurulmani Texnologik Hisoblash
Azot kislotasini isitish uchun qobiq trubali issiqlik almashinish qurulmasi hisoblansin.
Azotni o’rtacha temperaturasi:
Azotni 45°C da fizik xossalari :
Issiqlik yuklamasi
isitish uchun issiqlik miqdori
Bug’ sarfi (5% issiqlik yo’qotilishi)
Temperatura sxemasi
Taxminiy hisob
k - issiqlik o’tkazish koefisiyenti
4.8 - jadvaldan(P.R.N)
k = 120 : 340 k – 340 Bt/m2∙k ni qabul qilamiz.
II.3 jadvaldan (Ditniriskiy)
D=400 d=20x2 n=166 ta z=2 yo’lli trubadan iborat i.a.apparatini ko’rib chiqamiz.
Aniqlovchi hisob
Azotni tezligi va oqish rejimi
trubelent rejim
Azot uchun issiqlik berish koefisenti
Bug’ning issiqlik koeffisenti 10000 Bt/m2k ga teng deb olamiz.
Termik qarshilik
- truba devorining qalinligi
- po’lat uchun issiqlik o’tkazuvchanlik koef
Xaqiqiy issiqlik o’tkazish koefisenti
II.3 jadvaldan ko’rib chiqilgan qatordan F=16 m2 apparatni tanlaymiz:
D=400 mm d=25x2
n=100 H=2 z=2
Gidravlik hisob
1) -ni hisobi
Trubani optimal diametri
deb olamiz.
Trubada Azotni oqish rejimi
trubulent rejm
- trubadagi maxalliy qarshiliklar
1.Kirish, chiqish -1,5
2.Normal ventil - 4,5x2=9
3.Burilish 90º 5ta – 1,1 x 5 =5,5
4.
2) -ning hisobi
- trubadagi maxalliy qarshiliklar
1.Kirish, chiqish -3
2.Trubaga kirish chiqish - 2
3.
Ummumiy yoqotilgan bosim
Ummumiy napor
I.2 jadvaldan
Quydagi m.q nasos tanlaymiz
Nasos markasi : X90/19
Q=2,5∙10-2 m/c
H=13 m n=48,3 c
ηn=0,70 2D:AO2-51-2 NH=10 kvt
Mexanik hisob
1.Silindirik obechka hisob
2.Shtuser hisobi
Azot uchun d=0,13 m (gidravlik hisob)
Bug’ uchun
Standart shtuster
Bug’ uchun mm Azot uchun, mm :
Dy=150 Dy=150
dт=159dт=159
Sт=6 Sт=6
Hт=155Hт=155
3.Flansli birikma tanlaymiz
Bug’ uchun mm Azot uchun, mm :
Dy=150 Dy=150
Dф=260 Dф=260
Dб=225 Dб=225
D1=202 D1=202
D4=146 D4=146
h=172 h=172
h1=41 h1=41
d=18 d=18
z=8 z=8
|
| |
Barqaror tok generatori (btg) sxemasi Darlington juftligi. Reja: Ideal tok generatori btg ta’rifi

|
Barqaror tok generatori (btg) sxemasi Darlington juftligi. Reja: Ideal tok generatori btg ta’rifi
|
bet | 1/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 226,27 Kb. | | #245106 |
Bog'liq Barqaror tok generatori
Barqaror tok generatori (BTG) sxemasi Darlington juftligi.
Reja:
Ideal tok generatori
BTG ta’rifi
Sodda BTG sxemasi
Ideal tok generatori
Ideal tok generatorining yuklamaga uzatayotgan tok qiymati yuklama qiymatiga bog‘liq bо‘lmaydi.
3.1.-rasm. Ideal tok generatori sxemasi va VAXi.
BTning UE ulanish sxemasidagi chiqish xarakteristikalar oilasi real tok generatori VAXsiga aynan о‘xshaydi.
Shu sababli tok generatorlarini yasashda BTlar qо‘llaniladi.
3.2.-rasm. BTning UE ulanish sxemasidagi chiqish xarakteristikalar oilasi
BTG ta’rifi
Ixtiyoriy zanjirdan avvaldan belgilangan qiymatli tok oqishini ta’minlovchi elektron qurilma barqaror tok generatori (BTG) deb ataladi. Yuklamadan oqayotgan tokning qiymati kuchlanish manbai, zanjir parametrlari va temperatura о‘zgarishlariga bog‘liq bо‘lmaydi.
BTGning vazifasi kirish kuchlanishi va yuklama qiymati о‘zgarganda chiqish toki qiymatini о‘zgarmas saqlashdan iborat bо‘lib, ular turli funksional vazifalarni bajaruvchi analog va raqamli mikrosxemalarda ishlatiladilar.
3.3.-rasm. Sodda BTG sxemasi
Sxemada I1 tok zanjiriga tо‘g‘ri siljitilgan diod ulanishli VT1 tranzistor ulangan (tayanch tranzistor). U juda kichik qarshilikka ega. Shuning uchun VT1 kuchlanish generatori vazifasini о‘taydi. U RYU boshqariluvchi zanjir bilan ketma – ket ulangan VT2 tranzistorning emitter – baza о‘tishini kuchlanish bilan ta’minlaydi.
VT2 tranzistor emitter – baza kuchlanishi bilan boshqarilgani uchun uning xususiyatlari UB sxemaning xususiyatlariga mos keladi. Ma’lumki, UB ulangan sxemada aktiv rejimda kollektor toki kollektordagi kuchlanishga deyarli bog‘liq bо‘lmaydi. Shuning uchun ixtiyoriy RYU dan о‘tayotgan tok I2 tayanch kuchlanish UEB2 bilan aniqlanadi. Amalda I2 = I1.
IE1 va IE2 toklar yuqori aniqlikda
(1)
ifoda bilan approksimatsiyalanadi, bu yerda I0 – teskari siljitilgan EО‘ning tо‘yinish toki.
Tranzistorlarning IE0 va φT parametrlari aynan bir xil bо‘lgani uchun UBE1= UBE2 shartdan
(2)
Sxemadan va kelib chiqadi.
(2)ni e’tiborga olgan holda (3) yozish mumkin.
Baza toki kollektor tokidan 50÷100 marta kichik bо‘ladi. Shuning uchun, hisoblashlarda I2 = I1 deb olish mumkin. Bundagi xatolik 1÷2% dan oshmaydi.
Demak, RYU yuklama zanjiridagi chiqish toki, zanjir qanday bо‘lishidan qat’iy nazar, kirish tokini ham qiymat, ham yо‘nalish bо‘yicha takrorlaydi. Kirish toki qiymatiga kelsak, u yetarli aniqlik bilan
(4) ga teng.
|
| |
Qattiq jismlarda diffuziya

|
Qattiq jismlarda diffuziya
|
bet | 6/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 495,55 Kb. | | #134555 |
Bog'liq MUSTAQIL ISH
Qattiq jismlarda diffuziya juda sekin sodir bo'ladi, agar umuman bo'lmasa. Darhaqiqat, qattiq jismlar mavjudligi bilan tavsiflanadi va barcha zarralar tartibli tarzda joylashtirilgan.
Qattiq jismlarning tarqalishiga oltin va qo'rg'oshin misol bo'ladi. Bir-biridan 1 metr masofada, 20 C xona haroratida joylashgan bu moddalar asta-sekin bir-biriga kirib boradi, ammo bularning barchasi juda sekin ketadi, bunday diffuziya 4-5 yildan keyin sezilarli bo'ladi.
Suyuqliklarda diffuziya
Suyuqliklarda diffuziya tezligi qattiq jismlarga qaraganda bir necha baravar yuqori. Suyuqlikdagi zarralar orasidagi bog'lanishlar ancha zaif (odatda ularning energiyasi tomchilar hosil bo'lishi uchun etarli) va zarrachalarning ikki moddaning molekulalariga o'zaro kirib borishiga hech narsa xalaqit bermaydi.
To'g'ri, diffuziya qanchalik tez sodir bo'lishi suyuqliklarning tabiati va konsistensiyasiga bog'liq, quyuqroq eritmalarda u sekinroq sodir bo'ladi, chunki suyuqlik qanchalik qalin bo'lsa, undagi molekulalar orasidagi bog'lanishlar shunchalik kuchli bo'ladi va molekulalar va zarralar uchun shunchalik qiyin bo'ladi. bir-biriga kirib borish. Misol uchun, ikkita suyuq metalni aralashtirish bir necha soat davom etishi mumkin, suv va kaliy permanganatni aralashtirish (yuqoridagi misoldan) bir daqiqada amalga oshiriladi.
Gazlardagi diffuziya
Gazlarda diffuziya suyuqliklarga qaraganda tezroq sodir bo'ladi, gazsimon moddalarning zarralari o'rtasida deyarli hech qanday bog'lanish mavjud emas va bir-biriga yopishmagan zarralar boshqa gazlarning molekulalariga kirib, bir-biri bilan oson aralashadi. Gazlarning tarqalishida kichik tuzatishlar faqat amalga oshirilishi mumkin
Xulosa
Yuqoridagilardan kelib chiqib xulosa qilishimiz mumkinki, diffuziya hodisasi o’simliklar, hayvonlar va odamlar hayotining asosiy umumiy shartlaridan biridir. Bu hodisasiz er yuzida hayot bo'lishi mumkin emas edi.
Yovvoyi tabiatdagi diffuziya hodisasining borishini yaxshilash uchun odamga maxsus biror narsa qilish kerak emas. Siz shunchaki o'zingizning faoliyatingiz bilan atrof-muhitning ifloslanishini istisno qilishingiz kerak, chunki insonning aybi bilan bu hodisa daryolar, dengizlar va okeanlar, tuproq va Yer atmosferasining ifloslanishida muhim rol o'ynaydi.
Quyosh alangasida, uzoq yulduzlarning hayoti va o'limida, biz nafas olayotgan havoda, hamma joyda qudratli va umumbashariy tarqalishning namoyon bo'lishini ko'ramiz.
Adabiyotlar ro'yxati
1. Alekseev S.V., Gruzdeva M.V., Muravyov A.G., Gushchina E.V. Ekologiya bo'yicha seminar. M. AO MDS, 1996 yil
2. Peryshkin A.V.Fizika 7-sinf. – M.: Bustard, 2005. – 189 b.
3. Proxorov A.M. Jismoniy ensiklopedik lug'at. 1995 yil
4. Ryzhenkov A.P.Fizika Inson muhiti. - M.: Ta'lim, 1996 yil. – 48 s.
5. Shaxmaev N. M. va boshqalar Fizika 7. M .: Mnemozina, 2007.
6. Bolalar uchun ensiklopediya.T.19. Ekologiya: 33 jildda / Ch. ed. Volodin V. A. - M .: Avanta +, 2004 - 448 b.
7. http://www.wikipedia.org
.
|
| |
Diffuziyaning zararli namoyon bo'lishi

|
Diffuziyaning zararli namoyon bo'lishi
|
bet | 4/6 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 495,55 Kb. | | #134555 |
Bog'liq MUSTAQIL ISHDiffuziyaning zararli namoyon bo'lishi
Afsuski, insoniyat sivilizatsiyasining rivojlanishi natijasida tabiatga, unda kechayotgan jarayonlarga salbiy ta’sir ko‘rsatilmoqda. Daryolar, dengizlar va okeanlarning ifloslanishida diffuziya jarayoni muhim rol o'ynaydi. Suv ob'ektlarining ifloslanishi ularda hayotning yo'qolishiga olib keladi. Bundan tashqari, ifloslangan suvda issiqlik chiqishi bilan kimyoviy reaktsiyalar sodir bo'ladi. Suvning harorati ko'tariladi, suvdagi kislorod miqdori kamayadi, bu suv organizmlari uchun yomon.
Diffuziya hodisasi tufayli havo turli zavod chiqindilari, chiqindi gazlar bilan ifloslanadi, buning natijasida insonning zararli chiqindilari tuproqqa, suvga kirib boradi, keyin hayvonlar va o'simliklarning hayoti va faoliyatiga zararli ta'sir ko'rsatadi
Diffuziyaning inson hayotiga ta'siri
Inson organizmida sodir bo'ladigan ko'plab fiziologik jarayonlar diffuziya hodisasiga asoslanadi: nafas olish, ichakdagi ozuqa moddalarining so'rilishi va boshqalar.. Biz diffuziya tufayli ham organizm tomonidan so'rilgan dori-darmonlarni qabul qilish orqali o'zimizni ko'plab kasalliklardan himoya qila olamiz.
Diffuziya inson faoliyatining turli sohalarida keng qo'llaniladi. Metalllarni diffuziya bilan payvandlash bu hodisaga asoslanadi. Qismlar kuchli vakuumli yopiq payvandlash kamerasiga joylashtiriladi, siqiladi va 800 darajaga qadar isitiladi. Bunday holda, materiallar atomlarining intensiv o'zaro tarqalishi sodir bo'ladi. Diffuziyali payvandlash asosan elektron va yarimo'tkazgich sanoatida, nozik muhandislikda qo'llaniladi.
Diffuziya hodisasi suv bilan birga qizdirilgan lavlagi chiplaridan shakar sharbatini olish uchun ham qo'llaniladi.
Inson o'z xavfsizligini ta'minlash uchun diffuziya xususiyatlaridan foydalanishni o'rgandi. Biz uyda ishlatadigan tabiiy yonuvchi gaz rangsiz va hidsizdir. Oqish bo'lsa, uni sezish mumkin emas, shuning uchun tarqatish stantsiyalarida gaz odam tomonidan osongina seziladigan o'tkir, yoqimsiz hidga ega bo'lgan maxsus modda bilan aralashtiriladi.
|
| |
Foydalanishga tavsiya etiladigan adabiyotlar

“Accounting Theory” Papyer-8 M. Com. (Final) Directorate of Distance Education Maharshi Dayanand Univyersity, 2004 y.
An Introduction to Accounting Theory, 1st edition. Gabriel Donleavy, UWS, Australia, 2016 y.
Wan Madznah Wan Ibrahim, Mohd Rizal Palil “Fundamentals of business accounting” Oxford univyersity Press, 2014 y.
Bakieva X., Rizaev N. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. O‘quv qo‘llanma. –T.: Iqtisod-moliya, 2008 y.
Bakieva X., Rizaev N. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. Masalalar to‘plami. –T.: TMI, 2007 y.
Dusmuratov R.D. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. -T.: “Fan va texnologiya”, 2013 y.
Xoshimov B. Buxgalteriya hisobi nazariyasi.Darslik. - T.: Yangi asr avlodi, 2004 y.
Sotivoldiev A.S. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. O‘quv qo‘llanma. - T.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2007 y.
XolbekovR.O. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. Darslik. - T.: Cho‘lpon nomidagi nashriuot-matbaa ijodiy uyi, 2011y.
Хендриксен Е.С. Теория бухгалтерского учета. М., Проспект, 2008 г.
Сотиволдиев А., Болибеков Б. Сборник задач по предмету “Теория бухгалтерского учета” Т.: 2013 г.
Hujjatlarning aylanishi - 3-mavzu. Hujjatlashtirish va inventarizatsiya. Buxgalteriya hisobi registrlari va shakllari Reja

|
3-mavzu. Hujjatlashtirish va inventarizatsiya. Buxgalteriya hisobi registrlari va shakllari Reja
|
bet | 5/19 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 127,45 Kb. | | #146199 |
Bog'liq 3-mavzu. Hujjatlashtirish va inventarizatsiya. Buxgalteriya hiso-fayllar.org3.4. Hujjatlarning aylanishi
Xo‘jalik jarayoni sodir etilganini isbotlovchi yoki jarayon sodir etilishiga asos bo‘luvchi hujjatlar bir necha ma’sul shaxslarda, bo‘limlarda, korxonalarda xarakatda bo‘ladi va o‘z mo‘ljali bo‘yicha xizmat qilib bo‘lganidan so‘ng, belgilangan tartibda arxivga topshiriladi, ya’ni hujjat aylanishi sodir bo‘ladi. Demak, hujjat aylanishi-birlamchi hujjatlarni tuzilib, ularni qayta ishlab va umumlashtirib, guruhlashdan so‘ng, arxivga topshirilguncha xarakatidir.
Buxgalteriyaga kelib tushgan hujjatlar majburiy tekshiruvdan o‘tishi kerak.
Hujjatlarni tekshirishning quyidagi turlari mavjud:
16-chizma. Hujjatlarni tekshirish turlari
Hujjatlarni mohiyatiga ko‘ra tekshirish deb, ularda aks ettirilgan xo‘jalik muomalalarining iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligini va qonuniyligini aniqlashga aytiladi.
Shaklan tekshirish deb hujjatlarning to’g’ri rasmiylashtirishlishi, barcha belgilangan rekvizitlarni to‘lg‘azilishi; xo‘jalik muomalasini amalga oshirish va hujjatlarni rasmiylashtirish uchun mas’ul shaxslarning imzolari; xatolarni tuzatish hollarida izohning mavjudligini tekshirishga aytiladi.
Bunday tekshirishdan so‘ng hujjatlar arifmetik tekshirishdan o‘tkaziladi.
Arifmetik tekshirishda jamlangan yig‘indilarning to’g’riligi, hamda miqdor, sifat va summaviy ko‘rsatkichlarning to’g’ri aks ettirilganligi aniqlanadi. Birorta yo‘l qo‘yilgan hato aniqlansa, hujjatlar ularni to‘lg‘azish uchun javobgar shaxslarga aniqlik kiritish uchun qaytariladi.
Qarama-qarshi tekshirish – bu bitta hujjatni boshqasi bilan taqqoslab tekshirish. Masalan, ish haqi bo‘yicha hisoblashuv – to‘lov vedomosti ish vaqtini hisobga olish tabeli bilan; kassir hisoboti unga ilova qilingan kirim va chiqim orderlari bilan va h.k.
Hujjatlar puxta tekshiruvdan o‘tkazilganidan so‘ng qabul qilinadi va buxgalteriyada ishlanadi.
Hujjatlarning tekshirilganligi va qabul qilinganligini buxgalter hujjatlarni qabul qilish reestrining nusxasida o‘z imzosi bilan tasdiqlaydi. Tekshirilgan va qabul qilingan hujjatlar buxgalteriyada ishlanadi. Hujjatlarni buxgalteriyada ishlash quyidagi bosqichlardan iborat:
|
| |
-jadval 
XO‘JALIK OPERATSIYALARI REESTRI

22-jadval
XO‘JALIK OPERATSIYALARI REESTRI
201__ yil ______________ oyi uchun
Demak, Bosh daftar shaklda ikki turdagi hisob registrlaridan foydalanish mumkin:
Bosh daftar.
Hisob ob’ektlari hisob vedomosti.
Vedomostlarlar analitik hisob registlari hisoblanadi.
Agar korxona hisob ob’ektlari hisob vedomostlarini ham yuritsa, u holda Bosh daftarga ma’lumotlar ham dastlabki xujjatlar, hamda vedomostlar ma’lumotlari asosida yozib boriladi.
Bosh daftarning varaqlarida xo‘jalik jarayoninning bo‘lgan vaqtida, dastlabki xujjat tartib raqami, jarayon mazmuni, summasi, korrespondentsiyalanuvchi schyotlar ko‘rsatiladi.
Bu daftar registri asosida yuritiladigan ushbu shaklning qo‘layliklari quyidagilardan iborat.
Yuqorida keltirib o‘tilgan afzalliklar bilan birga buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklini qo‘llashda ba’zi bir kamchiliklar vujudga kelib, ular quyidagilardan iborat.
Korxona katta bo‘lsa, hisob ishlarini oqilona tashkil etish mumkin bo‘lmay qoladi;
Kullaniladigan schyotlar miqdori kupayishi, xato yozuvlar aks ettirilishi extimolini oshiradi;
Hisob xodimlari o‘rtasida mehnat taqsimotini oqilona tashkil etilishini ta’minlamaydi.
Ammo, yuqorida ta’kidlaganidek, buxgalteriya hisobining Bosh daftar shaklidan kichik korxonalar foydalanishi u yerdagi hisob ishlarini yaxshi olib borilishiga xizmat qiladi
Bosh daftarda yil boshiga xar bir mablag’ va ular bo‘yicha qoldiqlar aks ettirib chiqiladi. Keyin, jarayon mazmuni qatorida oy davomida xronologik tartibda xar bir dastlabki xujjat asosida xo‘jalik jarayonlari yozib boriladi. Bunda, sodir bo‘lgan jarayonga taalluqli summa, ikki yoqlama yozuv usuliga ko‘ra, korrespondentsiyalangan schyotlar debeti va kreditida yoziladi.
Oy ohirida xar bir schyot bo‘yicha debet va kredit oborotlari aniqlanadi va jami debet va kredit oborotlari jamlanib, ular tengliligi taqqoslash orqali tekshiriladi. Debet va kredit oborotlar yig‘indisi tengligi hisob ishlari to’g’ri aks ettirilganligini bildiradi. Debet va kredit oborotlarda aniqlangan summa o‘zaro teng bo‘lishi bilan birga «Tekshiruv summasi» qatoridagi jami summaga ham teng bo‘lishi kerak.
Shundan so‘ng, xar bir schyot bo‘yicha oy ohiriga qoldiq hisoblab chiqiladi. Oy ohiriga aniqlangan qoldiq summalar aktiv schyotlarda debet tomonida, passiv schyotlarda kredit tomonida aks ettirilib, ularning o‘zaro teng bo‘lishi shartdir.
So‘nggra, ushbu aniqlangan qoldiq summalar asosida korxona hisoboti tuziladi.
Yuqorida keltirib o‘tilgan, Bosh daftar schyotini jadval ko‘rinishini, kompyuter sabog‘ini yaxshi egallagan hisobchi «Excel»da samarali qo‘llashi mumkin.
|
Buxgalteriya hisobi registrlari haqida tushuncha va ularning ahamiyati

|
Buxgalteriya hisobi registrlari haqida tushuncha va ularning ahamiyati
|
bet | 8/19 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 127,45 Kb. | | #146199 |
Bog'liq 3-mavzu. Hujjatlashtirish va inventarizatsiya. Buxgalteriya hiso-fayllar.org3.7. Buxgalteriya hisobi registrlari haqida tushuncha va ularning ahamiyati
Buxgalteriya hisobi korxonalar faoliyatini yoppasiga, uzluksiz hisobini olib borar ekan, bunda hujjatlashtirish ahamiyati yuqoridir.
Kuzatish natijasida olingan ma’lumotlar dastlabki hujjatlarda aks ettirilib boriladi, so‘nggra shu dastlabki hujjatlar xar tomonlama tekshirilib, buxgalteriyaga qabul qilib olinadi.
Tekshirib qabul qilib olingan dastlabki hujjatlar asosida buxgalteriya provodkalari amalga oshiriladi. Tabiiyki, bu buxgalteriya provodkadari ham hujjatlashtirilishi shart. Buning uchun buxgalteriya hisobi registrlaridan foydalaniladi.
Demak, buxgalteriya hisobi registrlari – hisob yozuvlarini (buxgalteriya provodkalarini) aks ettirishga mo‘ljallangan jadvallardir.
Buxgalteriya hisobi registrlari - jurnallar, vedomostlar, kitoblar, tasdiqlangan blankalardir. Hisob registrlarining ahamiyati shundaki, ularga schyotlarga tegishli ko‘rsatkichlar aks ettiriladi, umumlashtiriladi, oy oxiriga qoldiqlar aniqlanadi va umuman, xo‘jalik mablag’lari va ular tashkil topish manbalari bilan bog’liq ma’lumotlar aks ettirib boriladi.
Hisob registrlari ma’lumotlari oy oxirida umumlashtirilib, korxona balans va hisobotlarini tuzishda asos hisoblanadi. Demak, hisob registrlaridagi ma’lumotlarning nechoglik o‘z vaqtida to’g’ri va aniq rasmiylashtirilishi nafaqat korxonaning o‘zi uchun, balki uning balans va hisobotlaridan foydalanuvchilar uchun ham ahamiyatli ekan.
3.8. Buxgalteriya hisobi registrlarining turlari, ularni yuritish tartibi
Buxgalteriya yozuvlarining turliligi, hajmi xar xilligidan kelib chikib, ular aks ettiriladigan hisob registrlari ham turlichadir.
Hisob registrlari turlari o‘rganilayotganda, ularni quyidagi xususiyatlariga e’tibor bermok kerak:
Tashqi ko‘rinish.
Ularda aks etiriladigan yozuvlarning turliligi.
Ma’lumotlarning hajmi.
Hisob registrlari tashqi ko‘rinishi xususiyatlariga ko‘ra quyidagicha turkumlanadi:
daftarlar (kassa daftari, «bosh daftar»).
kartochkalar.
varaqlar (vedomostlar).
Kartochkalar, asosan xo‘jalik mablag’lari analitik hisobi uchun qo‘llaniladi. Kartochkalarning kontokorrekt, kup ustunli va boshqa turlari mavjud.
Kontokorrekt kartochka shakli pul o‘lchovida (qiymatda) hisobi yuritiladigan xo‘jalik jarayonlarini xar bir schyotning debet va kredit tomonlarida aks ettirilishida foydalaniladi va xar bir oy oxiridja schyotlar bo‘yicha oborotlarni aniqlashda asos bo‘ladi.
|
| |
Multipleksing - Operatsion tizimlar tushunchasi va

|
Operatsion tizimlar tushunchasi va
|
bet | 4/5 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 276,77 Kb. | | #260212 |
Bog'liq 2-maruza OT (1)Multipleksing – resurslar ishlashining ketma – ketligi va davomiyligi. Multipleksing ikki xil ko’rinishda bo’ladi
- Vaqtinchalik (resurslardan ketma-ket foydalaniladi)
- Ajratilgan xotira (Operativ xotiradan kerakli joy ajratadi va dastur bundan hohlagancha resurslar ketma-ketlikda ishlatadi)
Resurslarni boshqarish, masala resursi tipiga bog’liq bo’lmagan ikkita umumiy masalani yechishni o’z ichiga oladi: Resurslarni boshqarish, masala resursi tipiga bog’liq bo’lmagan ikkita umumiy masalani yechishni o’z ichiga oladi:
1.Resursni rejalashtirish – ya’ni berilgan resursni kimga, qachon va qanday taqsimlashdan iborat;
2. Resurs holatini kuzatish – resursni band yoki bo’shligi, bo’linadigan resurslar haqida esa resursning qancha qismi taqsimlanganligi haqidagi operativ ma’lumotni olib turishdan iborat.
OT kengaytirilgan mashina sifatida virtual mashina taqdim etadi
Dasturlarni disk jamlamasi apparaturasidan ajratadi
Fayl interfeysini taqdim etadi
Uzilishlarni qayta ishlashni
Taymerni boshqarishni
Operativ xotirani boshqarish
... Shu kabi muammolar yechimini
Resurslar: - protsessorlar - xotira - taymer - jamg’armalar - tarmoq kommunikatsiya qurilmalari - printerlar - .................
Bo’linadigan
Bo’linmaydigan
OT resurslarni boshqaruvchi sifatida
Resursni rejalashtirish
Kimga qaysi jarayonga
Qachon qaysi vaqtda
Bo’sh
(qanchasi)
OT-resurslarni samarali boshqarish va taqsimlash
qancha
Band
(qanchasi)
Resurs holatini kuzatish
Resurslarni boshqarishda OT lar turli algoritmlardan foydalanadi Resurslarni boshqarishda OT lar turli algoritmlardan foydalanadi
OT umumiy qiyofasi
Unumdorlik xarakteristikasi
Qo’llanish sohalari
Foydalanuvchi interfeysi
|
| |
Базавий киритиш-чиқариш тизими (BIOS)

|
Базавий киритиш-чиқариш тизими (BIOS)
|
bet | 2/5 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 276,77 Kb. | | #260212 |
Bog'liq 2-maruza OT (1)Базавий киритиш-чиқариш тизими (BIOS) - BIOS – бу доимий хотира қурилмасида жойлашган микродастурлар жамланманси бўлиб, қуйи даражали (элементар) киритиш-чиқариш амалаларини бажаради.
- BIOS бир вақтнинг ўзида компьютернинг бир аппарати ҳамда ОТнинг бир қисми ҳисобланади.
BIOSнинг функциялари: - Компьютер юкланаётганда унинг асосий компоненталарини автоматик тестлайди;
- Ўрнатилган ОТнинг бошланғич юкланиш блокини (юкловчисини) чақиради;
- Узилиш хизмати ва хатоликлар хақида маълумот беради.
ОТ юкловчиси (Boot); - ОТ юкловчиси – бу ОТ ўрнатилган дискнинг биринчи секторида жойлашадиган кичик дастурдир.
- У ОТнинг асосий файлларини хотирадан ўқиб, уларни компьютерни кейинги бошқарувини таъминлаш учун узатади.
ОТ ядроси ОТ ядроси – компьютернинг тезкор хотира қурилмасига юкланади, унда ОТ иши якунлангунига қадар қолиб, компьютерни ишлаши учун асосий юқори даражали хизматларни амалга оширади. ОТ ядроси қуйидаги қисм тизимларга бўлинади: - файл тизими (сақлаш қурилмаларидаги ахборотларнинг жойлашувини назорат қилади);
- хотирани бошқариш тизими (дастурларни хотирага жойлаштиради);
- дастурларни бошқариш тизими (дастурни ишга тушириш ва ишлашини таъминлаш)
- қурилмалар драйверлари билан боғланиш тизими
- хатоликларга ишлов бериш тизими
- вақт хизмати (ўрнатилган дастурларни тизим вақтини ҳақидаги ахборот билан таъминлайди)
Драйверлар - Драйверлар – ташқи қурилмаларнинг физик даражада ишлашини бошқарувчи дастурлардир.
- Улар компьютернинг ташқи қурилмалардан маълумотларни қабул қилади ва уларга узатади ҳамда қурилмалар хоссаларига боғлиқ бўлмаган ҳолда фойдаланувчиларга маълумотларни тақдим қиладилар
Буйруқли процессор – бу қуйидагиларни таъминловчи дастурдир: - клавиатурадан ёки буйруқли файлдан олинган буйруқларни қабул қилади ва синтактик таҳлил қилади;
- ОТнинг ички буйруқларини бажаради (файллар билан ишловчи асосий буйруқлар – TYPE, DIR, CD …);
- ташқи буйруқларни юклаш ва бажартириш (масалан, COM, EXE, BAT кенгайтмали файллар буйруқлари).
|
| |