nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’quv mashg’ulotlariga tayyorgarlik ko’rishning

177
Ta’lim jarayonni loyihalash:
loyiha – mazmun
–
faoliyat
uchligi
asosida tashkil etiluvchi pedagogik faoliyatning
umumiy mohiyatini
yaxlit ifodalashga xizmat qiluvchi loyihani yaratishdir.
Ta’lim jarayonini loyihalash bosqichlari
Asosiy bosqichlar
1-bosqich: loyihani yaratish
3-bosqich: pedagogik
jarayonni tashkil etish
5-bosqich: talabalar
faoliyatini nazorat qilish
2-bosqich: talabalar
faoliyatini tashxislash
4-bosqich: pedagogik
jarayonning samarali
kechishini ta’minlash
Ta’lim jarayonini loyihalashda vazifalarning
belgilanishi
1-
qadam
Umumiy pedagogik vazifalar (pedagogik
jarayon xususiyatlarini yaxlit holda
inobatga olish asosida belgilanuvchi)
Bosqichli pedagogik vazifalar (ma’lum
bosqich xususiyatlarini inobatga olgan
holda belgilanuvchi)
2-
qadam
3-
qadam
Vaziyatli pedagogik vazifalar (muayyan
vaziyatlarni
inobatga olgan holda belgilanuvchi)
O’quv loyihasi
-modda. Sud xarajatlarining taqsimlanishi

|
-modda. Sud xarajatlarining taqsimlanishiBog'liq MSIYtK115-modda. Sud xarajatlarining taqsimlanishi
Sud xarajatlari ishda ishtirok etuvchi shaxslarning qanoatlantirilgan talablar miqdoriga
mutanosib ravishda ularning zimmasiga yuklatiladi.
Hal qiluv qarori o‘z foydasiga chiqarilgan tarafga ish bo‘yicha qilingan barcha sud
xarajatlarining o‘rni, garchi boshqa taraf davlat bojini to‘lashdan ozod etilgan bo‘lsa ham ushbu
boshqa taraf hisobidan qoplanadi.
Arizachi to‘lashdan belgilangan tartibda ozod qilingan davlat boji, agar javobgar boj
to‘lashdan ozod qilinmagan bo‘lsa, qanoatlantirilgan talablar miqdoriga mutanosib ravishda
javobgardan respublika budjeti daromadiga undiriladi.
Arizachining talablari u sudga murojaat qilganidan so‘ng javobgar tomonidan ixtiyoriy
ravishda qanoatlantirilsa, sud xarajatlari javobgarning zimmasiga yuklatiladi.
Davlat boji to‘lashdan ozod qilingan davlat organlari hamda boshqa shaxslar tomonidan
yuridik shaxslar va fuqarolarning manfaatlarini ko‘zlab arz qilingan talablarni qanoatlantirish rad
etilgan yoki ular qisman qanoatlantirilgan taqdirda, davlat boji manfaatlari ko‘zlanib ariza taqdim
etilgan shaxslardan talablarning qanoatlantirilishi rad etilgan qismiga mutanosib ravishda
undiriladi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar sud xarajatlarini taqsimlash to‘g‘risida kelishib olsa, sud ushbu
kelishuvga muvoﬁq hal qiluv qarorini qabul qiladi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslarning apellatsiya, kassatsiya va taftish shikoyati berish bilan
bog‘liq holda qilgan sud xarajatlari ushbu moddada bayon etilgan qoidalarga muvoﬁq
taqsimlanadi.
13-bob. Protsessual muddatlar
116-modda. Protsessual muddatlarni belgilash va hisoblash
Protsessual harakatlar ushbu Kodeksda yoki boshqa qonunlarda belgilangan muddatlarda
amalga oshiriladi, protsessual muddatlar belgilanmagan hollarda esa ular sud tomonidan
tayinlanadi.
Protsessual harakatlarni amalga oshirish muddatlari albatta yuz berishi kerak bo‘lgan voqea
ko‘rsatilgan aniq kalendar sana bilan yoki vaqtning harakat amalga oshirilishi mumkin bo‘lgan davri
bilan belgilanadi.
Protsessual muddatlar yillar, oylar va kunlar bilan hisoblanadi.
Yillar, oylar yoki kunlar bilan hisoblanadigan protsessual muddatning o‘tishi kalendar
sananing ertasidan yoki boshlanishi aniqlangan voqea yuz bergan kundan boshlanadi.
|
| |
) talablarning muammolarni izlash, tadqiqot qilish

178
O’quv loyihalari faoliyat mazmuni, bilim sohasi (fanlar)
bo’yicha tayyorlanishiga ko’ra quyidagicha
tasniflanadi:
O’quv loyihalari
Fan sohasi
(sohalari)
ga ko’ra
Faoliyat
mazmuni
ga
ko’ra
Axborotli loyihalar
Tadqiqot loyihalari
Amaliy loyihalar
Mono loyiha (bir bilim sohasi,
fan) bo’yicha amalga
oshiriladigan loyiha)
Bir necha bilim sohasi, fan)
bo’yicha amalga oshiriladigan
loyiha
O’quv loyihalarining asosiy turlari
Axborotli loyihalar
Tadqiqot loyihalari
Amaliy loyihalar
Maqsadi
•
Muammoga oid ma’lumotlarni
to’plash, ularni
tahlil qilish,
umumlashtirish, mohiyatini yoritish,
muammoni hal etish usul va
vositalarini tavsiflash, ularning
ahamiyatini asoslash
Loyiha mavzusi (namuna)
Maqola, referat,
ma’ruza, keys va b
.
Hisobot, ma’ruza,
keys va b.
Harakatlar dasturi, biznes-
reja, keys, strategiya,
tavsiya, ma’lumotnoma
to’plami va b.
Natijasi
Tadqiqotni amalga
oshirish, tadqiqot asosida
muammo izohini asoslash,
kelgusida rivojlanish
uchun yangi
muammolarni asoslash
Muammoni hal
etish usul va
vositalarini
ishlab chiqish
Pedagogning innovatsion faoliyat
malakalarini o’zlashtirish dasturi.
Pedagogning innovatsion faoliyatni
tashkil etish strategiyasi
Ish tajribasidan qat’iy nazar har bir
pedagog innovator bo’la oladimi?
Pedagogning innovatorlik faoliyati
darajasi
Pedagogning ta’lim jarayoniga
innovatsion yondashuvi o’qitish sifati
va samaradorligini kafolatlay oladimi?
Pedagogning innovatsion faoliyati
aynan nimalarda aks etadi?
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti 2-nazariy biznes

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 353,05 Kb. | | #236495 |
Bog'liq 2-nazariy biznes
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Biznes jarayonlarini boshqarish fanidan
Guruh: 318-21 DIF
Bajardi: Shomurodova Laylo
Tekshirdi: Shaislamova Muazzamxon
Toshkent – 2024
1-amaliy ish O‘z korxonangizni yarating, ya’ni (nom bering- brend)
Mening korxonamni yaratdim va unga LIKA deb nom berdim.
2.KORXONA LOGOTIPI
3.Mening korxonamning maqsadi mijozlarga kiyim va aksessuarlar sotish orqali foydalanuvchilarni qoniqtirish va ularning kiyimlarini tamirlash, yangilash va o'zgartirish imkoniyatlarini taklif qilishdir. Kiyim do'konlari keng qamrovli turmush tarzining bir qismini ta'minlash, sochlar, boshka kiyimlar va aksessuarlar bilan muvaffaqiyatli va qoniqarli kombinatsiyalar yaratishda ham ko'maklashadi. Mijozlarga modali, stildagi kiyimlar bilan xizmat qilish, ularning kiyimlarini katta yoki kichik o'zgartirishlar bilan yangilash, shuningdek, modaning so'nggi tendensiyalarini taklif qilishdir. Kiyim do'konlari mijozlarning shaxsiy tashriflarida yoki onlayn platformalar orqali xizmat qilish imkonini taqdim etishi kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti
|
O‘qitish tizimining qurama texnologiyasining muallifi

180
Mazkur texnologiyada uchta
tabaqalashtirishning turli darajadagi
qiyinchiliklari:
«A»,«V»,«S» dasturlari ajralib turadi
.
Dasturlar quyidagi vazifalarni hal qiladi:
•
muayyan
darajadagi
bilim,
malaka
va
ko‘nikmalarni egallashni ta’minlaydi;
•
ta`lim
oluvchilarning
ma`lum
darajadagi
mustaqilligini ta’minlaydi;
«S»
dasturi
tayanch
standart
sifatida
qayd
qilinadi.
Uni
bajarish orqali ta’lim oluvchilar
fan
bo‘yicha
o‘quv
materialini,
uni
qayta
tiklay
olish
darajasida
o‘zlashtiradilar.
«S»
dasturi
vazifalarini
nisbatan
qiyin
dasturga
o‘tmasdan oldin har bir o‘quvchi bajara olishi
lozim.
O`QUV JARAYONINI TASHKIL ETISH VA SAMARALI BOSHQARISH

|
O`QUV JARAYONINI TASHKIL ETISH VA SAMARALI BOSHQARISH Pdf ko'rish
|
bet | 108/122 | Sana | 15.06.2024 | Hajmi | 5,19 Mb. | | #264034 |
Bog'liq Pedagogik texnologiya O\'quv qo\'llanma Mirhayitova Soxibaxon (2)O`QUV JARAYONINI TASHKIL ETISH VA SAMARALI BOSHQARISH
SOHASIDAGI PEDAGOGIK TEXNOLOGIYA. TARBIYA JARAYONINI
TEXNOLOGIYALASHTIRISH
Reja
1.TABAQALASHTIRILGAN VA INDIVIDUAL TA`LIM TEXNOLOGIYASI
2
.
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA TA`LIMNING JAMOAVIY HAMDA GURUXIY
TEXNOLOGIYASI
3. INSONPARVARLIK PEDAGOGIKASI. TARBIYA SAN`ATI VA TENOLOGIYASI.
YAXLIT YONDASHUV VA TARBIYAVIY ISH
Adabiyotlar:
1. Azizxo’jaeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. – T.: TDPU,
2006
2
.
Interfaol
metodlar:
mohiyati
va
qo’llanilishi
/
Metodik
qo’llanma.
Tuzuvchilar:
D.Ro’zieva,
M.Usmonboeva,
Z.Holiqova.
–
Toshkent:
Nizomiy
nomidagi TDPU nashriyoti, 2013. – 136 bet.
3. Pedagogik texnologiyalar.Tuzuvchilar: Sh.S.Shodmonova va b. – T.: “Fan va
texnologiya”, 2011, 148-bet
4. Yo’ldoshev J., Usmonov S. Pedagogik texnologiya asoslari. – T.: Pedagog, 2004.
5. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat / S.A.Madiyarova va b. – T.:
“Iqtisod-moliya”, 2009.
6. Sayidaxmedov N., Ochilov A. Yangi pedagogik texnologiya mohiyati va
zamonaviy loyihasi. – T.: RTM, 1999.
7. Tolipov O’., Usmonboeva M. Pedagogik texnologiyalarning tatbiqiy asoslari. –
T.: Fan, 2006.
1.1.TABAQALASHTIRILGAN VA INDIVIDUAL TA`LIM
TEXNOLOGIYASI
G.K.Selevko
tadqiqotlarida
o‘qitishni
tabaqalashtirish
o‘quv
jarayonini
tashkil
etish shakli sifatida izohlanadi, o‘zida bilim
darajasi bir xil
bo`lgan,
u yoki bu jihatdan
o‘quv
jarayonida
umumiy
sifatlarga
ega
bo`lgan
o‘quvchilar
guruhi
bilan
o‘qituvchi
ishlaydi.
O‘qitishni
tabaqalashtirish
o ‘quv jarayonidagi ta’lim
oluvchilarning
turli
guruhlarini
ixtisoslashtirilishini
ta’minlaydigan
umumiy didaktikaning bir
qismi
sifatida
ham belgilanadi.
|
| |
Oʻrnatishda haqiqiy maqsadlar

|
Oʻrnatishda haqiqiy maqsadlar
|
bet | 4/4 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 16,94 Kb. | | #146575 |
Bog'liq 14 Using educational applications can be a valuable and effective way to enhance your learning experienceOʻrnatishda haqiqiy maqsadlar :
Qisqa muddatli va uzoq muddatli erishish mumkin bo'lgan maqsadlarni belgilang. O'quv maqsadlaringizni kichikroq vazifalarga bo'lish umumiy o'quv jarayonini yanada boshqariladigan va kamroq qiyinlashtirishi mumkin.
Taʼlim yoʻnalishlaridan xabardor boʻling:
Ta'lim texnologiyalari tendentsiyalari va yutuqlaridan xabardor bo'ling. Bu sizga eng soʻnggi taʼlim metodologiyalari va yondashuvlariga mos keladigan yangi ilovalar va vositalarni topishga yordam beradi.
Fikr-mulohaza :
Agar ilova foydalanuvchilarning fikr-mulohazalariga ruxsat bersa, fikr va takliflaringizni baham ko'ring. Ishlab chiquvchilar ko'pincha foydalanuvchi ma'lumotlarini qadrlashadi va sizning fikr-mulohazalaringiz o'zingiz va kelajakdagi foydalanuvchilar uchun ilovani yaxshilashga hissa qo'shishi mumkin.
Esingizda bo'lsin, asosiysi - o'rganishda faol bo'lish va o'z yondashuvingizni rivojlanayotgan ehtiyojlaringizga moslashtirish. Ta'lim dasturlari samarali foydalanilganda va har tomonlama o'rganish strategiyasiga integratsiyalashganda kuchli vosita bo'lishi mumkin.
|
| |
Narpay tumani xtbga qarashli 16-umumiy o’rta ta’lim maktabi matematika fani o’qituvchisi Sultonova Zebinisoning ochiq dars ishlanmasi

|
Narpay tumani xtbga qarashli 16-umumiy o’rta ta’lim maktabi matematika fani o’qituvchisi Sultonova Zebinisoning ochiq dars ishlanmasi
|
Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 483,73 Kb. | | #239554 |
Bog'liq ishlanma Narpay tumani XTBga qarashli 16-umumiy o’rta ta’lim maktabi matematika fani o’qituvchisi Sultonova Zebinisoning ochiq dars ishlanmasi.
Musobaqa shartlari
Agar 2 ta katak 1 ni ifodalayotgan bo’lsa , quyidagi shakllar qanday sonni ifodalaydi.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Narpay tumani xtbga qarashli 16-umumiy o’rta ta’lim maktabi matematika fani o’qituvchisi Sultonova Zebinisoning ochiq dars ishlanmasi
|
Kengroq urganish - Yuqori sifatli Ilovalar

|
Yuqori sifatli Ilovalar
|
bet | 2/4 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 16,94 Kb. | | #146575 |
Bog'liq 14 Using educational applications can be a valuable and effective way to enhance your learning experienceKengroq urganish:
Kengroq oʻrganish strategiyasining bir qismi sifatida taʼlim ilovalaridan foydalaning. Mavzuni har tomonlama tushunish uchun ularni darsliklar, onlayn kurslar va boshqa manbalar bilan birlashtiring.
Tashkil etish :
Ilova ichida topshiriqlaringiz, qaydlaringiz va yutuqlaringizni kuzatib boring. Bu sizga tartibli bo'lishga va kerak bo'lganda aniq mavzularni osongina qayta ko'rib chiqishga yordam beradi.
Foydalanishda Interaktiv Xususiyatlar :
Muhokama forumlari, jonli sessiyalar yoki hamkorlikdagi loyihalar kabi ilova taklif qiladigan har qanday interaktiv funksiyalardan foydalaning. Bu sizning o'rganish tajribangizni oshirishi va tarmoq uchun imkoniyatlar yaratishi mumkin.
Fikr-mulohaza :
Ko'pgina ta'lim ilovalari ishlashingiz haqida fikr-mulohazalarni taqdim etadi. Bu fikr-mulohazadan konstruktiv tarzda yaxshilanishi kerak bo'lgan sohalarni aniqlash va o'rganish strategiyangizni mos ravishda o'zgartirish uchun foydalaning.
Yangilashlar:
Ta'lim dasturlari ko'pincha yangi kontent va xususiyatlar bilan yangilanadi. Yangilanishlardan xabardor bo'ling va ilovaning afzalliklarini maksimal darajada oshirish uchun yangi xususiyatlarni o'rganing.
Esda tutingki, ta'lim dasturining samaradorligi ham sizning majburiyatingiz va ishtirokingizga bog'liq. O'quv jarayonida faol ishtirok etish va ilovani umumiy o'quv tartibingizga integratsiya qilish muhim.
Albatta! Ta'lim dasturlaridan maksimal darajada foydalanish uchun ba'zi qo'shimcha maslahatlar:
Tengdoshlar bilan hamkorlik:
Agar ilova hamkorlik funksiyalarini yoki muhokama forumlarini qo‘llab-quvvatlasa, boshqa foydalanuvchilar bilan muloqot qiling. Munozaralarda qatnashish, tushunchalar almashish va tengdoshlar bilan hamkorlik qilish turli nuqtai nazarlarni taqdim etishi va o'rganish tajribangizni oshirishi mumkin.
|
| |
Multimediani tadbiq qilish

|
Multimediani tadbiq qilish
|
bet | 3/4 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 16,94 Kb. | | #146575 |
Bog'liq 14 Using educational applications can be a valuable and effective way to enhance your learning experienceMultimediani tadbiq qilish :
Videolar, podkastlar va interaktiv simulyatsiyalar kabi turli xil multimedia turlarini o'z ichiga olgan ilovalarni qidiring. Multimedia kontenti murakkab tushunchalarni yanada qulayroq va jozibador qilishi mumkin.
Foydalanishda o’yinlar:
Ko'pgina ta'lim ilovalari o'yin elementlarini o'z ichiga oladi, masalan, ochkolar, nishonlar va peshqadamlar. Ushbu xususiyatlarni qo'llang, chunki ular o'rganishni yanada qiziqarli qilishlari va sizni o'qishlaringiz bilan izchil bo'lishga undashi mumkin.
Moslashtirish :
Ba'zi ilovalar foydalanuvchilarga o'zlarining kuchli va zaif tomonlariga qarab o'rganish yo'llarini sozlash imkonini beradi. Ko'proq e'tibor talab qiladigan sohalarga e'tibor qaratish uchun ushbu xususiyatdan foydalaning va allaqachon tushungan materialni o'tkazib yuboring.
Oflayn foydalanish imkoniyati :
Ilovaning oflayn kirishga ruxsat berishini tekshiring. Bu, ayniqsa, ishonchli internet aloqasi bo'lmaganda yoki yo'lda o'qishni xohlasangiz foydali bo'lishi mumkin.
Izlash qo'shimcha qo'llab-quvvatlash :
Qiyinchiliklarga duch kelsangiz yoki muayyan mavzular bo'yicha tushuntirishga muhtoj bo'lsangiz, qo'shimcha yordam so'rashdan tortinmang. Bu ilovaning qoʻllab-quvvatlash jamoasi bilan bogʻlanish, foydalanuvchilar forumlariga qoʻshilish yoki boshqa oʻquv resurslari bilan maslahatlashishni oʻz ichiga olishi mumkin.
Tajriba ortirish:
O'rganish uslubingiz va afzalliklaringizga mos keladiganini topish uchun turli ta'lim ilovalarini o'rganing. Turli xil ilovalar noyob xususiyatlar va yondashuvlarni taklif qilishi mumkin, shuning uchun bir nechtasi bilan tajriba o'tkazish sizga qaysi biri eng mos kelishini aniqlashga yordam beradi.
Ishlash vaqti :
Ta'limga oid ilovalar qimmatli bo'lsa-da, muvozanatni saqlash va ortiqcha ekran vaqtini oldini olish muhimdir. Tanaffus qiling, jismoniy faoliyat bilan shug'ullaning va raqamli o'rganish va hayotingizning boshqa jihatlari o'rtasida sog'lom muvozanatni saqlang.
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti - bet 3

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 3/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)Есм,В
|
3
|
2,8
|
2.6
|
…………
|
0,6
|
0,4
|
0,2
|
0
|
I1,мА
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Оlingan ko’rsatkichlar asosida I1 = f (Есм) grafigini chizing.
2. Dinamik modulyatsion tavsifni tadqiqot etish.
DMX deb, modulyatsiya koeffitsiyenti “M” ni modilyatsiyalovchi kuchlanish U amplitudasi bog’liqligiga aytiladi. DMX ni tadqiq etish uchun quyidagilarni bajarish kerak.
2.1. Yuqori chastotali kuchlanish U=1B ga mos keluvchi SMX chiziqli qismining qoq o’rtasiga tog’ri keluvchi siljich kuchlanishi Есм, qiymatini o’rnatimg. "Снять СМХ транзистора" yozuvi oldidagi "Нет" knopkasini bosing, bundan avval ГВЧ chiqishidagi signal amplitydasini U=1B qilib o’rnating.
2.2. ГВЧ chiqishdagi signal chastorasini 14000Гц va amplitudasini U=1В qilib o’rnating..
2.3. Past chastotalar generatori (ГНЧ) chiqishdagi signal chastotasi ni 500 Гц qilib o’rnating. ГНЧ chiqishidagi signal amplitudasi u ni 0В 2В gacha o’zgartirib, ossillograf ekranida AM signal buzilishini kuzating va modulyatsiyalangan signal amplitudasi Amin va Аmах qiymatlarini 1.2. jadvalga yozib boring. Ushbu o’lchashni uning 0В dan 2 В gacha qiymatlari uchun takrorlang.
1.2. jadval
|
| |
-LABORATORIYA ISHI - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 2/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)1-LABORATORIYA ISHI
AMPLITUDA MODULYATORINI TAHLIL QILISH
I shda, amplituda modulyatori ishlash prinsipini o’rganish va modulyatorning sifat ko’rsatkichlarini tajriba yo’li bilan tahlil etish maqsad qilib qo'yilgan
1.1.Rasm. Amplituda modulyatorining prinsipial sxemasi
Laboratoriya ishi uchun vazifalar
Statik modulyatsion tavsif (SMH) ni tadqiq etish.
Dinamik modulyatsion tavsif (DMH) ni tadqiq etish.
Тrazistor ishlash rejimini modulyatsiya sifatiga ta’sirini o’rganish.
Yuklama parametrlarini modulyatsiya sifatiga ta’sirini o’rganish.
Uslubiy ko’rsatmalar
Statik modulyatsion tavsifni tadqiqot etish.
SMX deb, chiqish toki 1-garmonikasining modulyatsiyalovchi kuchlanishga bog'liqligiga aytiladi. SMX ni tahlil etish uchun modulyatsiyalovchi kuchlanish sifatida siljish kuchlanishidan foydalaniladi.
SMX ni tadqiqot etish uchun quyidagilarni bajarish kerak.
1.1. Dasturni compyuter xotirasiga kiriting. Ossillografni signal kuchaytirgichni har ikki kanalda 1-katak 1B va signal yoygichini
1-katak 0,1 MC ga sozlang.
1.2. "Измерение СМХ" yozuvi oldidagi “Дa” knopkasini, so’ngra “LC” knopkasini bosing. Yuqori chastota generatori (ГВЧ) chiqishidagi signal chastotasini f = 14 000Гц va amplitydasini va U = 1 В qilib o’rnating.
1.3. Birinchi kanal kirishiga 1-nazorat nuqtasini va 2-kanal kirishiga 4-nazorat nuqtasini ulang.
1.4. Siljish kuchlanishi Есм ni -3В dan 0В gacha, qiymatiga mos keluvchi milliampermetr ko’rsatgan tok amplitudasi qiymatlarini 3.1 jadval 2-qatoriga yozib boring.
1.1. jadval
|
| |
Hisobot tarkibi - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 7/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)Hisobot tarkibi
1.Laboratoriya ishining nomi va ishdan maqsad.
2.Diodli AM signallarning detektori prinsipial sxemasi.
3.Кirish va chiqish signallari ossillogrammalari.
4.Jadval shakliga keltirilgan o’lchash natijalari.
5.Detektorlash tavsifining grafigi.
АМ signallarni detektorlash deganda nimani tushunasiz?
Nima uchun AM signallarni detektorlash uchun elektr zanjirida nochiziqli yoki parametrik element bo’lishi kerak?
АD sxemasidagi past chastotalar filtri qanday vazifani bajaradi?
Chiziqli va kvadrati rejimda ishlovchi ADlarning detektorlash tavsifini chizing.
АD sxemasini chizing va detektorlash tavsifini o’lchash uslubini tushuntiring.
Detektorlash tavsifi orqali qanday qilib detektorlashdagi buzilish sezilarsiz rejimiga mos keluvchi maksimal modulyatsiya koeffitsiyentini ta’minlovchi modulyatsiyalanmagan yuqori chastotali amplitudasini aniqlash mumkin?
Diodli detector sxemasini chizing va uni ishlash prinsipini tushuntiring. Uning kirish va chiqishidagi tok (kuchlanishlar) vaqt diagrammalarini chizing.
"Кuchsiz" va "Кuchli" АМ signallarni detektorlagandagi rejimlar uchun kirish va chiqish signali spektral diagrammalrini chizing.
АD uzatish koeffitsiyenti, uning yuklamasi qiymati e’tiborga olingandagi qiymatini keltiring?
Rн-qarshiligi va Сн –sig’imi qiymatlariga qanday talab qo’yiladi?
Тranzistorli AD sxemasini chizing va uning o’ziga xos afzallik va kamchiliklarini aytib bering?
Nima uchun balans amplituda modulyatsiyani tashuvchisiz signalni oddiy AD yordamida detektorlash mumkin emas? BAM signallarini qanday detektorlash mumkin?
3-LABORATORIYA ISHI
CHASTOTA MODULYATORI VA CHASTOTA DETEKTORINI TAHLIL ETISH
Ishda chastota modulyatori va chastota detektori sxemalarini va ishlash jarayonini tadqiq etish ko'zda tutilgan.
3.1.Rasm. Chastota modulyatori va chastota detektori ishlash jarayonini tadqiqot etish strukturaviy sxemasi
|
| |
Mundarija - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

Mundarija
Kirish.........................................................................................................
|
3
|
1-laboratoriya ishi. Amplituda modulyatorini tadqiq etish……………...
|
4
|
2-laboratoriya ishi. Аmplituda modulyatsiyali signallarni detektorlash
|
7
|
3-laboratoriya ishi. Chastota modulyatori va chastota detektorini tahlil etish………………………………………………………………………
|
10
|
4-laboratoriya ishi. Sinxron detektorlarni tahlil etish……………………
|
14
|
5-laboratoriya ishi. Bir polosali va balansli modulyatorni tadqiq qilish…
|
16
|
6-laboratoriya ishi. Diskret modulyatsiyalangan signallarni tadqiq etish
|
21
|
7-laboratoriya ishi. Uzluksiz signallarni vaqt bo'yicha diskretlash………..
|
23
|
8-laboratoriya ishi. Impuls kodli modulyasiya…………………………….
|
26
|
9-laboratoriya ishi. Optimal kogerent demodulyatorni tadqiq etish……
|
28
|
10-laboratoriya ishi. Ikkilik signalli optimal korrelyatsion demodulyatorni tadqiq qilish……………………………………………..
|
31
|
11- laboratoriya ishi. Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik AM signalini tadqiq qilish…………………………………………………
|
33
|
12- laboratoriya ishi. Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik CHM signalini tadqiq qilish ………………...........................................
|
35
|
13- laboratoriya ishi. Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik FM signalini tadqiq qilish………………………………….…………….
|
38
|
14- laboratoriya ishi. FSK singallarning shakllanishi……………………
|
40
|
15- laboratoriya ishi. MSK singallarning shakllanishi……………………
|
43
|
16- laboratoriya ishi. BPSK signallarni shakllantirish…………………….
|
47
|
17- laboratoriya ishi. QPSK signallarni shakllantirish…………………….
|
50
|
18- laboratoriya ishi.SQPSK signallarni shakllantirish……………………
|
53
|
Adabiyotlar..................................................................................................
|
56
|
"Elektr aloqa asoslari"
fanidan virtual
laboratoriya ishlarini
bajarish bo`yicha uslubiy qo`llanma
E va R kafеdrasi majlisida
tasdiqlangan (35-bayonnoma, 05.05.15)
ТТ
fakulteti IUKmajlisida
tasdiqlangan (__-bayonnoma, _______)
ТATU IUKmajlisida
tasdiqlangan (9(80)-bayonnoma, 20.05.15)
Tuzuvchilar:
I.R. Faziljanov
N.A. Yadgarova
G. X. Jo’rayeva
J.
Mamajanov
Mas'ul muxarrir A.A.
Abduazizov
Musahhih К.Х. Umarova
Бичими 60х84 1/16. Босма табоғи _______
Адади _____. Буюртма -№_____
Тошкент
ахборот технологиялари
университети
«Нашр-матбаа» бўлимида чоп этилди.
Тошкент ш.,Амир Темур кўчаси, 108-уй
Uslubiy ko’rsatmalar - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 8/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2) Uslubiy ko’rsatmalar
Siljitish kuchlanishini avtogenerator generatsiya qiladigan signal chastotasiga ta’sirini tahlil etish.
Коmpyuter xotirasiga dasturni kiriting. Ossillograf ekranidagi ko’rsatkichlarni 1-katak kirish signali kuchaytirish koeffitsiyentini o’zgartirib 1-katak 0,6 B va signal yoyish qiymatini 1-bo’lim 0,008 ms qilib o’rnating.
Siljitish kuchlanishini avtogenerator generatsiya qiladigan signal chastotasiga ta’sirini tahlil etish uchun strukturaviy sxema 2-nazorat nuqtasini ossillograf 1-kanali kirishiga ulang. Siljitish kuchlanishini Есм=0 qilib o’rnating. Оssillograf ekranida o’zgarmas tasvir bo’lishiga erishing. Siljitish kuchlanishini ko’paytirib va kamaytirib uning generatsiya qilinayotgan signal tasvirini ekrandagi signal tasvirini kuzatib boring. Ossillograf ekranidagi signal davrini ekrandagi shartli to’rlar orqali siljitish kuchalnishi Есм=0 va 6В qiymatlari uchun generatsiya etilayotgan signal chastotasi necha marotaba o’zgarishini aniqlang. Kuzatishlar natijasini jadval shaklida yozib boring.
Chastotasi modulyatsiyalangan signal ossillogrammalarini kuzatish uchun va chizib olish uchun, ossillograf 1-kanali kirishini
1- nazorat nuqtasiga va 2-kanal kirishini 2-nazorat nuqtasiga ulang
Chastotasi modulyatsiyalangan signal ossillogrammalarini kuzatish uchun va chizib olish uchun, ossillograf 1-kanali kirishini
1-nazorat nuqtasiga va 2-kanal kirishini 2-nazorat nuqtasiga ulang. "Выбор вида сигналов" blokida past chastotalar generatori (ГНЧ) ni tanlab, uning chiqishidagi signal amplitudasini 1V va chastotasini 800 Gs qilib o'rnating. Siljitish kuchlanishi E cm=2B va ossillograf kirish signallari kuchaytirgichi yordamida signalni yoyib 1-katak 0,15 ms qilib o'rnating. Past chastotali signal va chastotasi modulyatsiyalangan signal tasvirini kuzating, ularni biri ostiga ikkinchisi ko'rinishida qilib chizib oling.
|
| |
Uslubiy ko’rsatmalar - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 6/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2) Uslubiy ko’rsatmalar
АМ signallar diodli detektorining ish sifatiga yuklama parametrlarining ta’sirini tadqiq qilish.
Оssillografni sozlash uchun signal kuchaytirish yordamida 1- va 2-kanallarda 1-katak 1B signal yoyilishining 0,125 ms bir katak bo’lishini ta’minlang.
«Снять детекторную характеристику» yozuvi yonidagi «Нет» knopkasini bosing.
АМ signallar generatori chiqishidagi signal amplitydasini U= 1В va chastotasini = 14 000 Гц, modulyatsiya koeffitsiyentini M=1 qilib o’rnating.
Yuklama kondensator sig’imini o’zgartirib AM signal o’rovchisi va deteкtor chiqishidagi signallarning bir-biriga mosligiga erishing. Kondensator sig’imi Сн=3 нФ; Сн=30 нФ; Сн=300 нФ va Сн=0 qiymatlarida chiqish sugnali ossillogrammlarini chizib oling.
1.5 Тengsizligidan foydalanib: f = 14 кГц tashuvchi signal chastotasi: F = 1 кГц –modulyatsiyalovchi signal chastotasi vaRн –yuklama qarshiligi qiymatlari uchun yuklama kondensatori sig’imi Cн - hisoblang.
АМ signallar diodli detektorining detektorlash tavsifini tahlil etish.
"Снять детекторную характеристику" yozuvi yonidagi "ДА" knopkasini bosing, 2-kanal kirishini uzib qo’ying.
АМ signallar generatori chiqishidagi signal amplitudasini 0 dan 3B gacha, 0,2 B oralig'ida o’zgartiring va milliampermetr ko’rsatgan mos qiymatlarni 2.1 ladvalga yozib boring.
2.1. jadval
U0, В
|
0
|
0,2
|
0,4
|
…
|
2,6
|
2,8
|
3
|
I0, мА
|
|
|
|
|
|
|
|
Jadvaldagi qiymatlar asosida detector tavsifi I0=f(U0) ni chizing.
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti - bet 4

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 4/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)u,B
|
0
|
0,2
|
0,4
|
0,6
|
0,8
|
….
|
1,8
|
2
|
Amin,B
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Amax,B
|
|
|
|
|
|
|
|
|
M, %
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2.4. 1.2 jadvaldagi Amin va Аmах,, u qiymatlari asosida modulyatsiya koeffitsiyenti М ni hisoblang:
(1.1)
2.5. 1.2 jadval asosidaМ = f (U) grafigini, ya’ni modulyatsiya koeffitsiyentini modulyatsiyalovchi kuchlanish amplitudasiga bog’liqlik grafigini chizing va uni tadqiq qiling.
1.2. Rasm. Modulyator chiqishidagi signal vaqt diagrammasi
3. Тranzistor ish rejimini modulyatsiya sifatiga ta’sirini o’rganish
Laboratoriya ishining ushbu bandida siljish kuchlanishining modulyatsiya sifatiga ta’siri tahlil etiladi. Buzilishsiz modulyatsiya modulyatsiyalovchi kuchlanish U(t) va siljish kuchlanishi Есм larning yig’indisi SMX chiziqli qismidan tashqariga chiqmagan holiga to’g’ri keladi.
3.1. U =1B kuchlanishda olngan SMX chiziqli qismining qoq o’rtasiga mos keluvchi siljish kuchlanishi Есм qiymatini o’rnating.
3.2. GVCh chiqishidagi signal amplitudasini U =1B qilib o’rnating.
3.3.ГВЧ chiqishidagi modulyatsiyalovchi kuchlanish amplitudasini SMX chiziqli qismi yarmiga to’g’ri keladigan qiymatini o’rnating. Buzilishsiz AM signalini ossillograf ekranida kuzating va uning shaklini chizib oling.
3.4. Siljish kuchlanishi Есм ni АМ signal amplitudalari o’rovchisi shaklining ГНЧ chiqishidagi modulyatsiyalovchi signal shaklidan farq qilish darajasida o’zgartiring. Bu АМ buzilishli amalga oshayotganini bildiradi. Оssillograf ekranidan Есм=-3,5 В ga teng vaqtdagi signal tasvirini chizib oling.
4. Yuklama parametrlarining modulyatsiya sifatiga ta’sirini o’rganish
4.1. Siljish kuchlanishi Есм = -2,5 В va GVCh chastotasini 5000 Гц qiymatga mos keluvchi AM signal vaqt diagrammasini ostsillograf ekranidan LC- tebranish konturi ulangan va yuklama sifatida qarshilik R (R-knopka bosilgan) holatlar uchun chizib oling.
4.2. Siljish kuchlanishi Есм = -2,5В va GVCh chastotani 25 000 Гц qiymatga mos keluvchi AM signal vaqt diagrammasini ossillograf ekranidan LC-tebranish konturi (LC-knopka bosilgan) va yuklama sifatida qarshilik R (R-knopka bosilgan ) holatlar uchun chizib oling.
Hisobot tarkibi
Hisobot tarkibi qo’yudagilardan iborat bo’lishi kerak:
1.Laboratoriya ishining nomi va uni bajarishdan maqsad.
2.Modulyator prinsipial sxemasi.
3.SMX da o’lchangan qiymatlar va uning asosida chizilgan grafik.
4.АМХ da o’lchangan qiymatlar va M=f(U) grafigi.
5.АМ signallar ossillogrammalari.
|
| |
SD chiqishidagi past chastotali signal buzilishini kuzatish

|
SD chiqishidagi past chastotali signal buzilishini kuzatish
|
bet | 14/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)4. SD chiqishidagi past chastotali signal buzilishini kuzatish.
4.1.Tashuvchi signal va tayanch signal fazalari farqini φ = 0˚ bo'lgan holatida, tayanch signallar generatori (OG) chastotasini 10000Gs dan 50000 Gs oralig'ida o'zgartirib ossillograf ekranidagi ossillogrammalarni kuzatib boring va chizib oling.
4.2.Fazalar farqi φ = 180˚ bo'lganda 4.1. bandni takroran bajaring.
Hisobot tarkibi
1. Tahlil o'tkazilgan qurilma strukturaviy sxemasi.
2. Ossillogrammalar.
3. O'lchashlar natijasi (jadval shaklida) va ular asosida qurilgan grafiklar.
Nazorat savollari
1. Balans sinxron detektor elektr sxemasini chizing va uning ishlash prinsipini tushuntiring.
2. Halqasimon sinxron detektor elektr sxemasini chizing va uning ishlash prinsipini tushuntiring.
3. CD struktura sxemasini chizing va undagi signal ko'paytirgich (перемножитель) va past chastotalar filtri (PChF) qanday vazifani bajarishligini tushuntiring.
4. Past chastotalar filtri (PChF) amplituda chastota xarakteristikasi (AChX) sinxron detektor AChX siga qanday ta’sir etadi.
5. Nima uchun CD chiqishidagi signal chastotasi uning kirishidagi signallar chastotalari farqiga teng
6. CD faza sezgirligi nimadan iborat?
7. Nima uchun CD kirishidagi AM signal tashuvchisi sathi uning chiqishidagi past chastotali signal sathiga ta'sir etmaydi?
8. AM signallarni sinxron detektorlash jarayoni qanday kechadi?
9. BM signallarni sinxron detektorlash jarayoni qanday kechadi?
10. Nima uchun tayanch generatori chiqishidagi signal fazasi 0° dan180° gacha o'zgarganda CD chiqishidagi past chastotali signal fazasi o'zgaradi?
11. Nima uchun φ1=90° bo'lganda CD chiqishidagi past chastotali kuchlanish nolga teng bo'ladi?
12. Sifat ko'rsatkichi bo'yicha oddiy AD yaxshimi, yoki CD mi?
5- LABORATORIYA ISHI
BIR POLOSALI VA IKKI POLOSALIAMPLITUDASI MODULYASIYALANGAN SIGNALNI TADQIQ QILISH
Ishda bir va ikki polosali signallar asosiy xususiyatlarini o'rganish; bir polosali va balans modulyatorlar ishlash printsipini tajriba yo'li bilan o'rganish; tajriba natijalarini tahlil qilish maqsad qilib olingan.
5.1. Rasm. Bir polosali modulyatorni tadqiq qilish strukturaviy sxemasi
Balans modulyatorni tadqiq qilish 5.2. rasmda keltirilgan strukturaviy sxema asosida amalga oshiriladi.
5.2. Rasm. Balans modulyator (BM) ni tadqiq qilish strukturaviy sxemasi
|
| |
Chastota modulyatori statistik modulyatsion xarakteristikasini va chastota detektori detektorlash tavsifini tadqiq etish

|
Chastota modulyatori statistik modulyatsion xarakteristikasini va chastota detektori detektorlash tavsifini tadqiq etish
|
bet | 9/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)3. Chastota modulyatori statistik modulyatsion xarakteristikasini va chastota detektori detektorlash tavsifini tadqiq etish.
3.1. Statistik modulyatsion xarakteristika va detektorlash xarakteristikalarini o'lchash natijalarini yozib borish uchun 3.1. jadvalni tayyorlang.
3.2. «Снять СМХ ЧМ» blokidagi «Да» knopkasini va «Электронным частотомер» blokidagi «Да» knopkasini bosing.
3.1. jadval
Есм, В
|
0
|
0,5
|
1
|
…
|
5,5
|
6
|
F, Гц
|
|
|
|
|
|
|
Id, мА
|
|
|
|
|
|
|
3.1. Jadvaldagi qiymatlar asosida statistik modulyatsion tavsif f=f(Есм) (generatsiya chastotasining siljitish kuchlanishiga bog'liqligi) va detektorlash tavsifiId = f(f) (detektorlash tokining chastotaga bog'liqligi)ni quring.
3.2. Rasm. Chastota modulyatori va chastota detektori optimal ish rejimini aniqlash.
3.Chastota modulyatori va chastota detektorining birgalikda optimal ishlash rejimini aniqlash.
3.1. Chastota optimal rejimi signal o'rtacha chastotasi (tashuvchi signal chastotasi modulyatsiya qilingan holatdagi) qiymati f0 detektorlash xarakteristikasi chiziqli qismining qoq o'rtasiga mos kelishi kerak. Modulyatsiyalovchi past chastotali kuchlanish amplitudasi chastota detektori tebranish konturlari rezonans chastotalari f1 va f2 ga teng bo'lganda, modulyatsiyalangan signal chastotasi maksimal (eng ko'p) o'zgarishi ∆f ≥ 0,5 (f1 – f2) bo'lishini ta'minlashi kerak. Modulyator chiqishidagi signal chastotalari f0, f1 va f2 larga mos siljitish kuchlanishlari Е0, Е1 va Е2 larni aniqlash quyidagi tartibda bajariladi:
3.1. Siljitish kuchlanishi Е1, ni o'zgartirib chastota detektori chiqishidagi tok maksimal (musbat) qiymatga erishgan qiymatni o'rnating va yozib oling. Generatsiya chastotasi f1-qiymatini aniqlang va yozib oling.
3.2. Siljish kuchlanishi Е2 ni o'zgartirib, detektor chiqishidagi tok maksimal (manfiy) qiymatga erishgan qiymatini o'rnating va yozib oling. Generatsiya chastotasi f2-qiymatini aniqlang va yozib oling.
3.3 Е1 vaЕ2 siljish kuchlanishlari farqining qoq yarmiga mos keluvchi Е0, qiymatini o'rnating, bunda chastota detektori chiqish toki Id=0 bo'lishi kerak. Generatsiya chastotasi f0 qiymatini aniqlang va yozib oling.
3.4 Optimal siljish kuchlanishi Е0, ga va modulyatsiyalovchi past chastotali signal UF -eng katta amplitudasi UFmax ≤ (E1 – E2)/2 ga teng Е0, va UFmax qiymatlarini aniqlang va yozib oling.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Chastota modulyatori statistik modulyatsion xarakteristikasini va chastota detektori detektorlash tavsifini tadqiq etish
|
Matematika-informatika fakulteti

|
Matematika-informatika fakulteti
|
bet | 1/12 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 429,41 Kb. | | #112552 |
Bog'liq Matematik modellashtirish kurs
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
FARG‘ONA DAVLAT UNIVERSITETI
MATEMATIKA-INFORMATIKA FAKULTETI
“Amaliy matematika” yoʻnalishi
20.07-guruh talabasi
Abduvohidov Elmurodjon Aminjon oʻgʻlining
“Matematik modellashtirish” fanidan
“Ufqqa burchak ostida otilgan jism parvozining matematik modeli” mavzusidagi
KURS ISHI
Kurs ishi rahbari: Iqboljon Sharofutdinov
Fargʻona 2023
Mundarija
KIRISH……………………………………………………………………....3
I-BOB. Fizik jarayonlarni o’rganishda matematik va kompyuterli modellashtirish……………................................................................................9
1.1. Fizika o’qitishning ahamiyati va uning tuzilishi. Unda kompyuterdan foydalanish………………………………………………….......................................9 1.2. Modellashtirish va uning fan, xalq-xo’jaligidagi ahamiyati..................20
1.3. Fizik jarayonlarni komputerli va matematik modellashtirish............30
II-BOB. GORIZONTGA QIYA OTILGAN JISM HARAKATI MATEMATIK MODELI VA DASTURIY TA’MINOTI………………………41
2.1. Gorizontal va gorizontga qiya otilgan jism harakati va ularning harakat tenglamalari…………………………………………............................................41
2.2. Matematik modelning dasturiy ta’minoti……………………………...47
2.3. Yerdan burchak ostida otilgan jism harakat trayektoriyasini vizualizatsiya qilish dasturi……………………………………………………….57
XOTIMA…………………………………………………………………....66
FOYDLANILGAN ADABIYOTLAR RO’XATI...........................................68
ILOVA...............................................................................................................69
K I R I SH
Respublikamiz mustaqillikka erishgandan so’ng, bozor iqtisodiga asoslangan jamiyat qurishga kirishildi. Ma’lumki, jamiyat bilan ta’lim tizimi o’rtasida o’zaro dialektik munosabat mavjud. Jamiyat ta’lim tizimining rivojlanishi uchun shart-sharoitlar yaratib bersa, ta’lim tizimi o’z navbatida jamiyat taraqqiyotini amalga oshiradigan malakali kadrlarni yetkazib beradi. Ta’lim tizimida islohotlarni amalga oshirish yuzasidan hukumatimiz tomonidan «Kadrlar tayyorlashning milliy dasturi» va «Ta’lim to’g’risida»gi qonun qabul qilindi. Ushbu davlat hujjatlarida ta’lim tizimining muhim qismi bo’lgan o’qitish uslubiyotiga ham keng e’tibor berilgan. Ta’lim jarayonini tubdan isloh qilish uchun yangi mazmundagi va zamona talabiga javob beradigan o’quv adabiyotlari, uslubiy qo’llanmalar yaratish va ilg’or pedagogik texnologiyalarni joriy etishni taqozo etadi.
|
| |
Jamiyat fikrining abstraktlanish jarayoni

1 MARUZA
JAMIYAT FIKRINING ABSTRAKTLANISH JARAYONI.
Reja:
1.
Model va modellashtirish tushunchalari.
2.
Bilish jarayonida va insonning amaliy faoliyatida modellashtirishning roli.
3.
Modellarning tasnifi
Tayanch iboralar: model, modellashtirish, matematik modellashtirish, ob'ekt, jarayon,
funksional model, strukturali model, bir faktorli, ko’p faktorli, adekvat model, optimallashtirish,
regression model, korrelyasion model, modellarni qurish usullari, modellashtirish bosqichlari,
modellashtirishda turli yondashuvlar ziddiyatsizligi, model turlari, matematik modellar, fizik va
fizik-kimyoviy modellar, biologik va ijtimoiy-iqtisodiy modellar.
1.
Model va modellashtirish tushunchalari.
XVII asrda yashagan angliyalik statistik va iqtisodchi Vilyam Petti (1623- 1687) o’zining
“Siyosiy arifmetika” (1683) nomli asarida modellashtirish masalalariga to‘xtalib o’tgan. XX asrdagi
modellashtirish usullari hozirgi zamon fanlarining hamma sohalariga muvaffaqiyat keltirdi.
“Model”
so‘zi
lotincha
“modulus”
so’zidan olingan bo‘lib, o‘lchov, namuna, norma kabi
ma'nolarni bildiradi. Model sifatida uyning,
shahardagi qurilishlarning, avtomobilning, raketaning
va hokazolarning loyihasi yoki maketini olish mumkin.
Model
– tadqiqot ob'ektining eng muhim hususiyatlarini aks ettiruvchi moddiy ob'ekt yoki
obraz (shartli yoki hayoliy:
gipoteza, g‘oya, mavhum tasvir, tavsif, sxema, formula, chizma, reja,
xarita, algoritm blok-sxemasi, nuqtalar va boshqalar).
Har qanday model har doim haqiqiy ob'ektdan sodda va faqat uni eng muhim tomonlari,
asosiy elementlari va bog‘liqliqlarini aks ettiradi. Shu sababdan birgina tadqiqot ob'ekti uchun bir
nechta modellar mavjud. Modellar ko‘rinishi modellashtirishni tanlagan maqsadiga bog‘liq bo‘ladi.
Modellarni turli xil usullar yordamida hosil qilish mumkin. Masalan, biror ob'ektning
formasini-
predmetli model (maket) shaklida, informatsion aloqalar - informatsion model,
matematik
formulalar yordamida aniqlangan funksional bog’lanishlar - matematik model shaklida ifodalanadi.
Tarixdagi haqiqiy ob'ektlarni o‘rnini bosgan birinchi modellar ehtimol
Nazorat savollari - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti
|
bet | 5/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)Nazorat savollari
1. Modulyatsiya nima uchun kerak? Моdulyatsiyaning qaysi asosiy turlarini bilasiz?
2. Аmplituda modulyatsiya deb, qanday modulyatsiyaga aytiladi?
3. Nima uchun AM signallarini olish uchun elektr zanjiri nochiziqli bo'lishi kerak?
4. Nochiziqli element VAXi qaysi darajali polinom bilan approksimatsiyalanganda amplituda modulyatsiyasi buzilishsiz bo’ladi?
5. Моdulyatsiya koeffitsiyenti nima? Uning ifodasini yozing. Modulyatsiya chuqurligi deganda nimani tushuniladi?
6. Garmonik shakldagi modulyatsiyalovchi signal bilan modulyatsiyalangan AM signal vaqt va spektr diagrammalarini chizing.
7. Siljish modulyatsiyali tranzistorli AM modulyator prinsipial sxemasini chizing.
8. SMX ta’rifini ayting.
9. Nochziqli elementning VAX asosida (analitik va grafik uslubda) qanday qilib SMX ni olish mumkin.
10. SMX asosida tranzistor (nochiziqli element) ish rejimi qanday tanlanadi?
11. Siljish kuchlanishi qiymatining o'zgarishi AM signal shakliga qanday tanlanadi?
12. Теbranish konturi rezonans chastotasining yuqori chastotali tashuvchi U chastotasiga mos emasligi AM signal shakliga qanday ta’sir etadi?
13. Тranzistor yuklamasi rezistor (aperiodik) R bo’lganda sifatli AM olish mumkinmi?
14.Тranzistor yuklamasi tebranish konturi asillligi (добротность) amplituda modulyatsiyasi koeffitsiyentiga qanday ta’sir etadi?
2 –LABORATORIYA ISHI
АMPLITUDA MODULYATSIYALI SIGNALLARNI DETEKTORLASH
Ishda nochiziqli zanjirlarda amplitudasi modilaytsiya qilingan tebranishlarni detektrlash jarayonini o’rganish va detektorlarni tadqiq qilishning amaliy ko’nikmalarini hosil qilish maqsad qilib olingan.
2 .1. Rasm. Diodli detektor prinsipial sxemasi
АМ signallar diodli detektorni ish sifatiga yuklama parametrlarining ta’sirini tadqiq qilish.
АМ signallar diodli detektori detektorlash tavsifini tahlil etish.
|
| |
Vazi rli gi

Vazi rli gi
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
02.02.2024
Hajmi
0,64 Mb.
#150396
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vazi rli gi
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Vazirligi muhammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kiberxavfsizlik fakulteti

Vazirligi muhammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kiberxavfsizlik fakulteti
dedline1
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Vazirligi muhammad al-xorazimiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti kiberxavfsizlik fakulteti
|
Vazi rli gi - bet 8

22
Bob boyicha xulosalar
Biz mazkur "Tilshunoslikda matnning o'rganilishi muammosi" deb
nomlangan I bob bo'yicha fikrlarimizni umumlashtirgan holda quyidagi
xulosalarga keldik:
1. Bugungi kunda jahon tilshunosligida matn va uning lisoniy tabiatini
o'rganishga qaratilgan tadqiqotlar XX asr oxirlaridan amalga oshirila boshlandi.
XX asrning 2-yarmida tilshunoslikda yangi yo nalish - "Matn tilshunosligi" paydo
boldi.
2. Hozirgi paytga kelib, o'zbek tilshunosligida matn muammolarini tadqiq
etishda salmoqli yutuqlarga erishildi hamda lingvistikada "Matn tilshunosligi"
yo'nalishining mavqeyi yanada mustahkamlandi.
3. Badiiy matn ham shaklan, ham mazmunan mutlaqo o'ziga xos bo'lgan
murakkab va serqatlam estetik butunlikdir.
4. Badiiy matnning til xusuiyatlari tekshirilayotganida undagi har bir
hodisaga makon va zamon birligi tushunchasini hisobga olib yondashish kerak.
5. Gender tushunchasi erkak va ayol o'rtasida nafaqat biologik farqni, balki
jamiyatning jinsiy taqsimotida ijtimoiy va madaniy tavsiflarni toliq qamrab oladi.
Erkak va ayollarga tegishli ijtimoiy bog'liqlik, xulq-atvor va o'ziga xos
stereotiplarda ifodalanadi.
6. Inson jinsda nafaqat fiziologik jihatdan farqlanadi, balki uning atrofidagilar
bilan muomalasi, nutqi, va, hatto, dunyoqarashida ham jinsdagi o
'
ziga xos, farqli
yoki mushtarak jihatlar namoyon bo'ladi. Ularni ilmiy tadqiq qilish gender
tilshunosligining yanada boyishi va rivojlanishiga xizmat qiladi.
7. XX asrning 90-yillariga kelib dunyo tilshunosligida gender
tilshunosligi borasida izlanishlar olib borish qizg'in tus oldi.
2-modul. Taraqqiyotning “O„zbek modeli” va uning o„ziga xos xususiyatlari

2-modul. Taraqqiyotning “O„zbek modeli” va uning o„ziga xos xususiyatlari
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
20.11.2023
Hajmi
0,64 Mb.
#102294
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
2-modul. Taraqqiyotning “O„zbek modeli” va uning o„ziga xos xususiyatlari
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Badiiy matnning gender tadqiqi

14
Dastlabki genderolingvistik tadqiqotlarda til vositalaridan foydalanishning
gender xususiyatlariga ko'proq e'tibor qaratilib, gender parametrlarining
tilshunoslikdagi o'rnini o'rganishga jiddiy ahamiyat berilmas edi. Hozirgi kunda
esa tilshunoslikda gender tadqiqotlarni amalga oshirishga qiziqish kuchayib
bormoqda,shuningdek, tilning jamiyatdagi o'rni haqidagi g'oyalar ham tubdan
o'zgardi.
4
Gender hodisalarining nutqiy muloqot va lisoniy faoliyatda voqelanish
jarayoni boshqacha mazmun va mohiyatga ega bo'lgan lisoniy hodisalar bilan
mushtarakdir. Ma'lumki, so'zlovchi, qaysi jins yoki toifa vakili bo'lishidan qatiy
nazar, hamma uchun yagona bo'lgan lisoniy tizimdan foydalanadi. Ammo,
ta'kidlash o'rinliki, har bir shaxsning nutqiy yoki lisoniy qobiliyati va imkoniyat
darajasi turlicha bo'lishi aniq. Badiiy matnni, umuman, til birliklarini gendero
lingvistik tadqiq qilish bugungi kun tilshunosligining muhum vazifalaridan biridir.
Til va gender parametrlari o'rtasidagi o'zaro munosabatlarni tadqiq etish masalasi
g'arb va rus tilshunosligida ancha keng va atroflicha o'rganilgan, bu borada qator
tadqiqotlar olib borilgan va hozir ham davom etmoqda. O'zbek tilshunosligida ham
bu muammo qo'yildi. Ko'pchilik mutaxassislarning e'tiborini tortmoqda shular
jumlasidan: M. Qurbonova, S. Boymirzaeva, N.Bekmuxamedova va B.
Yo'ldoshevlarni misol qilishimiz mumkim. Mazkur soha borasida muntazam
ravishda xalqaro konferensiyalar ham o'tkazilgan. Muhabbat Qurbonova
tadqiqotlarni kuzatib bu sohada ikkita jihatga alohida e'tibor qaratilayotganligini
ta'kidlaydi:
1. Ayol va erkaklar ma'lum bir voqelik yoki uning parchasini tasvirlashda,
yoki boshqa holatlarda fikrlarni o'ziga hos tarzda bayon etishi (nutqning gender
xususiyati);
2.
Muayyan til tizimida ayollik va erkaklik belgilari bilan bog'liq
tushunchalami ifodalovchi lingvistik vositalarning mavjudligi (til tizimida ayol va
erkaklarni bir-biridan ajratish, farqlashg xizmat qiluvchi til birliklarini
M.Qurbonova - Vazi rli gi

3
Bitiruv malakaviy ishlarni baholashning umumiy mezonlari
1
BM Ini ng
umumi y
tavsifi
talaba
tomoni dan t al ab darajasi da yoritil ganli gi
10
2
BM Ini yozishda
tal abani ng m asal aga
must aqil yondas ha
ol ganli gi va t urli
ilmi y-nazari y
fi krl arga
shaxsi y
munos abati ni bildi ra ol ganli gi
10
3
BM Idan
chi qaril gan
xulosal arning
naz ari y-am ali y aham i yati
10
4
BM I m avz usidagi il mi y yangilikl ar
10
5
BM I
mavzusi ning
amali yot
bi lan
aloqasi va bog„liqligi
10
6
Ishning
BMIlarga
qo„yiladigan
tal abl arga moslik daraj asi
30
7
BMI himoyasida talabaning masalani to„g„ri va
aniq
yoritib bera olish mahorati,
ilmiy nutq
madaniyati, axborot texnologiyalaridan to„g„ri va
samarali foydalanganlik darajasi
20