Mavzu: Geotexnalogik quduqlarni burg’ulash Reja Geotexnalogik quduqlar haqida umumiy ma’lumot.

|
Mavzu: Geotexnalogik quduqlarni burg’ulash Reja
|
bet | 1/2 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 63,81 Kb. | | #158899 |
Bog'liq Geotexnalogik quduqlar haqida umumiy ma’lumot.
Mavzu:Geotexnalogik quduqlarni burg’ulash
Reja:
1. Geotexnalogik quduqlarning umumiy harakteristikasi.
2. Geotexnalogik quduqlarni barpo etishda qo’llaniladigan burg’ulash uskunalari.
3. Geotexnalogik quduqlarni burg’ulash texnalogiyasi.
Quduqlar geotexnologiyaning asosiy bo'g'inidir.
Quduqlar yordamida razvedka ishlari olib boriladi va konning zahiralari
aniqlanadi, ruda jismlarining geometrik shakllari ko‘rsatiladi, ruda konlari ochilib,
yuvishga tayyorlanadi
Texnologik jarayonda quduqlar orqali qatlamga yuvish eritmasi yuboriladi
va qatlamdan unumdor uran saqlovchi eritmalar olinadi, texnologik eritmalarning
mahsuldor gorizontda harakatlanishi va uran qazib olishning to‘liqligi nazorat
qilinadi.
Yer osti boyliklarini va atrof-muhitni ifloslanishdan asrash maqsadida
quduqlar orqali ham turli tadbirlar amalga oshirilmoqda.
Konni yer osti er osti yuvish usulida o'zlashtirish bir necha yuzdan bir necha
minggacha quduqlar qurishni talab qiladi. Hatto bitta quduqning ishdan chiqishi
yoki ularning noto'g'ri ishlashi yuvish jarayonining texnologiyasiga salbiy ta'sir
qiladi va ishlab chiqarish xujayrasi yoki blokining ish rejimlarini tezda qayta
qurishni talab qiladi.
Uran qazib olish uchun quduqlarga quyidagi talablar qo'yiladi:
• quduqlarning joylashuvi va ularning ishlash tartibi unumdor eritmalar va
erituvchining minimal unumsiz yo'qotishlari bilan rudalardan maksimal darajada
uran olishni ta'minlashi kerak;
• quduqlar berilgan tabiiy sharoitlarda maksimal mahsuldorlik bilan
loyihalashtirilishi va ishlatilishi kerak;
• quduqlar yordamida er qa'ridagi eritmalar harakatining boshqariladigan
jarayonini ta'minlash kerak;
• quduqlarning xizmat qilish muddati ishlab chiqarish bloki yoki
maydonchasi kamerasini qayta ishlash vaqtidan kam bo'lmasligi kerak;
• quduqlarni qurishda barcha bajariladigan operatsiyalarning yaroqliligini
ta'minlash va standart uskunalar va asboblardan foydalanish kerak;
• quduqlar atrof-muhitni ifloslantiruvchi manba bo'lmasligi kerak.
Funktsional maqsadiga qarab quduqlar ikki guruhga bo'linadi: operativ
va yordamchi uran qazib olishda bevosita ishtirok
etadi. Ular orqali eritmalar tashiladi va suv omboridagi gidrodinamik rejim tartibga solinadi. Maqsadiga ko'ra ishlab chiqarish quduqlari nasos va nasos quduqlariga bo'linadi.
Ekstraktsiya quduqlarimahsuldor (uran o'z ichiga olgan) eritmalarni ruda
tanasidan yer yuzasiga ko'tarish uchun mo'ljallangan. inyeksiya quduqlariruda tanasiga yuvish eritmalarini etkazib berish uchun mo'ljallangan.
Yordamchi quduqlar guruhi uran qazib olishda bevosita ishtirok etmaydi.
Ular konni o‘rganish, suv omborini yuvishga tayyorlash, yer qa’rini ifloslanishdan
himoya qilish va tozalashda muhim ahamiyat kasb etadi. yer ostidan yuvish
jarayonini nazorat qilish va boshqa vazifalar.
Bu guruhga quyidagilar kiradi:
• konni tayyorlash uchun quduqlar va uranni er osti er osti yuvish uchun ruda
konlari (razvedka):
• qatlamdagi texnologik suyuqliklarning harakatini cheklovchi quduqlar
(konturlash, baraj);
• texnologik jarayonni boshqarish uchun foydalaniladigan quduqlar (kuzatish
va nazorat qilish).
Yordamchi quduqlar ishlab chiqish, cheklash, nazorat qilishga bo'linadi.
Ishlash quduqlari Bu, birinchi navbatda, kashfiyot.
Razvedka quduqlari ruda tanasining parametrlarini, uning qalinligini, paydo
bo'lish sharoitlarini va boshqa vazifalarni aniqlash uchun ishlatiladi.Qidiruv
quduqlari, asosan, qazib olish quduqlari joylashgan joyda yotqiziladi va
belgilangan vazifalar bajarilgandan so'ng, ular kelajakda qazib olish jarayonini
o'tkazish uchun ishlatiladi. .
Cheklov quduqlari yoki ular deyilganidek, to'siqlar vertikal va gorizontal
o'tkazmaydigan gidravlik pardalarni yaratish uchun mo'ljallangan bo'lib, ishlab
chiqarish birligidan tashqarida yuvish eritmalarining tarqalishini cheklaydi.
Quduqlarni nazorat qilish kuzatish va nazoratga bo‘linadi.
kuzatish quduqlari ishlab chiqarish bloklari ichida mahsuldor eritmalarni
shakllantirish shartlarini, mahsuldor gorizontning gidrodinamik holatini,
texnologik echimlarning ishlab chiqarish maydonlaridan tashqariga tarqalishini va
ularning yuqori va pastki gorizontlarga to'lib ketishini kuzatish va nazorat qilish
uchun mo'ljallangan.
Nazorat quduqlari yer qaʼridan uran qazib olishning toʻliqligini nazorat
qilish, shuningdek, boshqa muammolarni hal qilish, masalan, rudali jinslardagi
oʻzgarishlarni oʻrganish, yer osti suvlari va atrof-muhitning mumkin boʻlgan
ifloslanishini kuzatish va boshqalar uchun burgʻulash ishlari tugaydigan
maydonlarda amalga oshiriladi.
Zamonaviy burg'ulash qurilmasi - bu turli maqsadlardagi mashinalar,
mexanizmlar, inshootlar, qurilmalar va asboblarning murakkab to'plami bo'lib, ular yordamida quduqlarni burg'ulash bilan bog'liq barcha jarayonlar amalga oshiriladi.
Quduqlarni qurishda quyidagi ishlar amalga oshiriladi:
• asbob-uskunalarni tashish va burg'ulash maydonchasida burg'ulash
uskunasini o'rnatish;
• burg'ulash (quduq tubining hosil bo'lishi paytida jinsni yo'q qilish);
• chuqurni yuvish yoki tozalash va vayron qilingan tosh va yadroni yer
yuzasiga ko'tarish;
• burg'ulash tizmasining tushishi, cho'zilishi, olishi va tosh kesish asbobini
almashtirish;
• yuvish suyuqligini tayyorlash, qayta ishlash va tozalash;
• quduq trubasini korpus quvurlari bilan mahkamlash;
• o'lchash ishlari (inklinometriya, termometriya, elektro- va radiometrik
o'lchovlar va boshqalar);
• uskunani ta'mirlash, texnik xizmat ko'rsatish va moylash;
• burg'ulash jarayonida yuzaga keladigan avariyalar va asoratlarni bartaraf
etish;
• quduqlarni sinovdan o‘tkazish va ishlab chiqish (suyuq va gazsimon
minerallar uchun quduqlarni burg‘ulashda);
• burg'ulash uskunasini yangi joyga tashish uchun demontaj qilish.
Bundan tashqari, burg'ulash uskunasi texnik xodimlar uchun normal ish
sharoitlarini ta'minlashi kerak (yoritish, isitish, foydalanish qulayligi, xavfsizlik va
boshqalar). Shu sababli, bunday turli xil funktsiyalarni bajarish uchun zamonaviy
burg'ulash qurilmasi ko'plab murakkab mexanik, gidravlik, elektr va boshqa
mashina va mexanizmlar, asboblar, boshqaruv elementlari va boshqalardan iborat.
Bloklarni ajratish bilan burg'ulash uskunasining quyidagi asosiy elementlarini ajratib ko'rsatish mumkin: burg'ulash moslamasi, burg'ulash dastasi
yoki ustuni, burg'ulash binosi, yordamchi uskunalar.
Agar burg'ulash tizmasi vinilsiz ko'tarilsa, u holda burg'ulash qurilmasi
(mast) bo'lmasligi mumkin. Bunda qoqilish operatsiyalari maxsus liftlar yordamida amalga oshiriladi
Burg'ulash binolari yil davomida ishlash jarayonida chuqur quduqlarni
burg'ulash uchun mo'ljallangan statsionar va mobil burg'ulash qurilmalari bilan
jihozlangan.
Kelgusida chuqur konlarni o‘zlashtirishda ishtirok etish, korroziyaga qarshi
elektr suv osti nasoslarini qo‘llash, quduqlar debitini oshirish zarurati va shag‘al
bilan o‘ralgan filtrlardan foydalanish texnologik quduqlar diametrining oshishiga
olib keldi. Ushbu holatlar URB-ZAM mashinasini almashtirishga olib keldi.
yanada kuchli mobil qurilma URB-ZA2 va uning modifikatsiyalari (1BA-15V va
1BA-15N), shuningdek, UBV-600 aylanadigan burg'ulash moslamasi.
Amaldagi burg'ulash qurilmalarining ba'zi asosiy texnik xususiyatlarini
ta'kidlash kerak. URB-ZAM dan farqli o'laroq, URB-ZA2 aylanma burg'ulash
uskunasida asosiy haydovchi YaME-236 dizel dvigateli, 2100 aylanish tezligida
132,48 kVt quvvatga ega avtomobilning ishlaydigan dvigatelidir. Ushbu
dvigateldan asosiy haydovchiga 77,28 kVt quvvat olinadi. Jihozni favqulodda
haydash uchun T-100 traktoridan yoki KDM-100 dizel dvigatelidan quvvat olish
moslamasi taqdim etiladi. Qo'lda tutqichni boshqarish bilan bir qatorda burg'ulash
stantsiyasidan pnevmatik boshqaruv mavjud. Jihoz 40 kN gacha bo'lgan kuch bilan
asbobni pastki qismga majburiy oziqlantirish uchun gidravlik mexanizm va elektr
bilan boshqariladigan loy aralashtirgich bilan jihozlanishi mumkin.
O'ziyurar burg'ulash qurilmasi 1BA-15Vsuv ta'minoti uchun burg'ulash
chuqurligi 1000 m gacha bo'lgan vertikal quduqlarning pastki teshigini to'g'ridanto'g'ri yuvish, so'ngra asbob-uskunalar va suvni sinovdan o'tkazish uchun
mo'ljallangan. O'rnatish mo''tadil iqlim zonasida, transport vositalariga kirish
mumkin bo'lgan joylarda qo'llaniladi. Hozirgi vaqtda o'rnatish geotexnologik
quduqlarni burg'ulashda qo'llaniladi.
Ish maydonini ko'paytirish uchun burg'ulash moslamasi yonida barcha
yordamchi birliklar o'rnatilishi mumkin.
Umuman olganda, 1BA-1EV o'rnatilishi birliklar va elementlarni shunga
o'xshash maqsadli boshqa qurilmalar bilan birlashtirishning sezilarli darajasiga,
katta quvvat zaxirasiga va rotor va barabanning aylanish tezligiga ega. Zaxira
sifatida harakat qila oladigan kompressor-quvvat va nasos-quvvat elementlarining
dvigatellari mavjudligi o'rnatishning operatsion va texnologik imkoniyatlarini
oshiradi.
Chuqurligi 500 m gacha boʻlgan geotexnologik quduqlarni burgʻulash uchun
oʻzgartirilgan URB-ZAZ.02, URB-ZA3.13 va URB-ZAZ.051 burgʻulash
qurilmalari oʻzlarining texnik xususiyatlariga koʻra toʻliq mos keladi
URB-ZAZ.02 o'rnatishning asosiy jihozlari MA3-5337 rusumli avtomobil
shassisiga o'rnatilgan. Burg'ulash qurilmasi quyidagilardan iborat: R410 rotor, ikki barabanli ishqalanish lyukkasi, 18 m balandlikdagi mast, NB-50 burg'ulash
kompressor nasosi, 30 kVt quvvat generatori, aylanma. URB-ZAZ o'rnatishning
umumiy ko'rinishi shaklda ko'rsatilgan. 2.2. Burg'ulash mexanizmlarining
haydovchisi avtomobilning ishlaydigan dvigatelidir.
URB-ZA3.13 burg'ulash qurilmasi Ural-4320 yo'ltanlamas avtomobilining
shassisiga o'rnatilgan. U URB-ZAZ.02 o'rnatilishidan vites qutisi va burg'ulash
uskunasining pnevmatik boshqaruv tizimiga ega avtonom dizel haydovchi YaM3-
236 mavjudligi bilan farq qiladi, bu samaradorlikni oshiradi va rotator, vinç va
nasosni boshqarishni osonlashtiradi.
URB-ZAZ.051 burg'ulash qurilmasi OZTP-8470 traktor tirkamasi shassisiga
o'rnatilgan bo'lib, nasos va yuk ko'tarish uskunalari quvvatiga ega. Burg'ulash
uskunasiga RK-410 rotori, qo'sh barabanli buyum, mast, ikkita NB-50 burg'ulash
nasosi yoki bitta NB-125 nasosi, elektr generatori va burilish moslamasi kiradi.
Geotexnologik quduqlarni burg'ulash amaliyotida quyidagi burg'ulash
usullari eng keng tarqalgan:
- to'g'ridan-to'g'ri yuvish bilan aylanadigan;
- teskari yuvish bilan aylanadigan;
- havo tozalash bilan aylanadigan.
Loyni to'g'ridan-to'g'ri yuvish bilan aylanish usuli er osti yuvish konlarida
quduqlarni burg'ulashda keng qo'llanilishini topdi. Ushbu usulni qo'llash nisbatan
yuqori burg'ulash tezligini va beqaror jinslarni (suvli qumlar, shag'al toshlar,
toshlar) ochishda avariyaning past darajasini ta'minlaydi. Ushbu usulning muhim
kamchiligi shundaki, ruda jismlarini ochish paytida burg'ulash loy eritmasi bilan
amalga oshiriladi. Kollektor va quduqdagi loy bosimining farqi natijasida
o'tkazuvchan ruda tanalari burg'ulash loydan tosh loy va loy bilan tiqilib qoladi.
Ruda jismlarining o'tkazuvchanligi oshishi va burg'ulash suyuqligi
parametrlarining yomonlashishi, ayniqsa uning suyuqlik yo'qotilishi ortishi bilan
tiqilib qolish darajasi ortadi.
Er osti yuvish jarayonida maqsadli maqsadlar uchun quduqlar soni, ularning
dizayni, yadro oralig'i aniq konlarning geologik va gidrogeologik xususiyatlarini,
eritmani ko'tarish usullarini va boshqa bir qator omillarni hisobga olgan holda ish
loyihasi bilan belgilanadi. .
Quduqni burg'ulash ishlari burg'ulash moslamasini o'rnatish tugallangandan
so'ng boshlanishi mumkin va korxona bosh muhandisi tomonidan tasdiqlangan
oqim sxemasi mavjud bo'lib, u quduq uchun loyiha-geologik ustunga muvofiq,
yangilanganligini hisobga olgan holda tuziladi. burg'ulash jurnalida qayd etilgan
dastlabki ma'lumotlar (quduq chuqurligi, ishlab chiqarish arqonining yoqasi yoki
poyafzalini o'rnatish chuqurligi, intervalli filtr sozlamalari, gidroizolyatsiya oralig'I va boshqalar)
Quduqlarni burg'ulash uchun dizel va elektr uzatgichli aylanma va shpindel
tipidagi agregatlar qo'llaniladi [4,6].
Burg'ulash moslamasining turi quduqlarning dizayni va chuqurligiga qarab
tanlanadi.
Quduq va filtrlarni loyihalash aniq konlar (ishlab chiqarish maydonlari)
sharoitida quduqlarni ishlatish tajribasini o'rganish asosida maxsus loyiha
tomonidan ishlab chiqiladi.
Chuqurligi 250 m gacha bo'lgan, plastmassa va boshqa sintetik
materiallardan yasalgan quvurlar bilan o'ralgan quyish, kuzatish, nasosli havo va
nasos quduqlarining loyihalari, qoida tariqasida, chuqurligi 250 metrdan ortiq
bo'lgan bir qatorli, nasosli quduqlar teleskopik hisoblanadi.
Quduq chizig'i ishlab chiqarish ko'r qismidan, filtrdan va uzunligi 1,0-12,0
m bo'lgan, bir qatorga yig'ilgan alohida korpus quvurlari (bo'limlari) dan iborat
bo'lib, u quduqqa har qanday holatda mustahkamligi teng bo'lgan ulanishlar bilan
tushiriladi. quvur tanasi bo'ylab ularning bo'limlari. Alohida quvurlarni ustunga
ulash birlashtiruvchi sirt bo'g'inlariga (masalan, benzindagi poliizobutilen eritmasi,
dizel yoqilg'isidagi bitum va yopishtiruvchi moddalar) majburiy ravishda plomba
qo'llanilishi bilan amalga oshiriladi, bu esa ustunning o'z-o'zidan kengayishini
oldini oladi va mustahkamligini ta'minlaydi.
Xulosa
Ishda nazariy umumlashma va muammolar berilgan uran konlarining PV texnologiyasini kolmatizatsiya qilish jarayonining omillarini o'rganish. Ishning asosiy natijalari, natijalari va tavsiyalari quyidagicha:
1) kolmatsion ta'sirning texnologik quduqlarga ta'sirini bartaraf etish uchun pnevmatik qurol va reagentni qayta ishlash, shuningdek, profilaktik nasoslarni o'z ichiga olgan kompleks ta'mirlash ishlari olib borildi. Eng yaxshi natijalar, Birlashgan pnevmoimpulsnoy va kimyoviy tadqiqotlar yordamida olingan.
2) 3-ma'dan konlarining o'ziga xos mahsuldorligiga va ruda va turar-joy jinslarining moddiy tarkibiga qarab, bloklarni ajratish va ishlab chiqarish differentsiatsiya bilan amalga oshirilishi kerak.
3) uyali olti burchakli satr bilan ochish tizimini o'zgartirish, u tufayli kam va qimmat çemberleme materiallar sezilarli tejash, shuningdek, burg'ulash samaradorligini oshirish kon va tayyorgarlik ishlari xarajatlarini kamaytirish imkonini berdi.
|
| |