nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
To'g'ri fayl nomlari qanday - Windows muhitida fayllar va papkalar bilan ishlash. Disklarni tekshirish va defragmentasiya

|
Windows muhitida fayllar va papkalar bilan ishlash. Disklarni tekshirish va defragmentasiya
|
bet | 3/9 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 441,35 Kb. | | #131141 |
Bog'liq Windows muhitida fayllar va papkalar bilan ishlash. Disklarni te2. To'g'ri fayl nomlari qanday:
A) misol?.Doc;
B) misol: txt;
C) matn.doc misoli;
D) Misol ?. dok
3. s .exe fayl turini belgilang
A) matn;
B) grafik;
C) bajariladigan;
4. .dat fayl kengaytmasini belgilang:
A) disk;
B) disk.dat;
B) dat;
D) kengaytma mavjud emas.
5. Fayl tizimi odatda daraxt shaklida tasvirlanadi, bu erda "novdalar" kataloglar (papkalar), "barglar" esa fayllardir. Qaysi to'g'ridan-to'g'ri ildiz katalogida joylashgan bo'lishi mumkin, ya'ni. daraxtning "poyasida"?
A) fayllar va papkalar;
B) faqat papkalar;
C) faqat fayllar;
D) hech narsa.
6. Fayl turi quyidagicha ko'rsatiladi:
A) fayl kengaytmasi;
B) fayl nomi;
C) faylga yo'l;
D) fayl nomi.
7. Boshqa papka ichida joylashgan papka deyiladi:
A) asosiy;
B) ildiz;
B) asosiy;
D) o'rnatilgan.
8. A nomi: ega:
A) floppi diskli;
B) CD-ROM qurilmasi;
B) qattiq disk;
9. To'liq fayl nomi C: \ DOC │PROBA .TXT ko'rsatilgan.Fayl nomi nima?
A) C: \ DOC \ PROBA .TXT;
B) DOC;
C) PROBA .TXT;
D) TXT.
10. Ildiz katalogdan 10a.txt faylga qaysi yo‘l to‘g‘ri?
A) C: \ Mening hujjatlarim \ 10a \ 10a.txt;
B) Mening hujjatlarim \ 10a \ 10a.txt;
C) C: \ Mening hujjatlarim \ 10a \;
D) C: Mening hujjatlarim 10a 10a.txt;
Kompyuter disklaridagi barcha ma'lumotlar fayl sifatida saqlanadi. Fayl diskdagi ma'lumotlar to'plamidir, ismga ega bo'lish.
Fayllar dastur matnlarini, hujjatlarni, jadvallarni, grafiklarni, fayl shkaflarini, chizmalarni va boshqalarni saqlash uchun ishlatiladi.
Foydalanuvchiga qulaylik yaratish uchun fayllar papkalarga guruhlangan.
Qancha fayl va nechta papka bor?
Windows-da fayl nomlarini belgilash uchun maxsus qoidalar mavjud.
Har bir fayl nomi kengaytma deb ataladigan maxsus qo'shimchaga ega. Fayl nomining kengaytmasi har doim papka oynasida ko'rsatilmaydi (buning uchun siz maxsus variantni o'rnatishingiz kerak, ya'ni fayl nomlari rejimini ko'rishingiz kerak). Biroq, agar fayl nomlari kengaytmalar bilan birga ko'rsatilsa, unda siz bo'lishingiz kerak fayllar nomini o'zgartirishda ehtiyot bo'ling.
Ushbu oynada fayl nomi kengaytmalari ko'rsatilmaydi.
Keyingi oynada fayl nomi kengaytmalari ko'rsatiladi.
Kengaytma "to'g'ridan-to'g'ri" fayl nomidan keyin nuqta bilan yoziladi. Bu faylda saqlanadigan ma'lumotlar turini ko'rsatadi.
Fayllar yaratiladigan dasturlar, qoida tariqasida, avtomatik ravishda "o'z" fayllariga kengaytmalarni tayinlaydi. Shu bilan birga, ko'pgina dasturlar foydalanuvchiga saqlash vaqtida fayl nomining kengaytmasini o'zgartirishga, tegishli fayl turini ko'rsatishga imkon beradi.
Aynan kengaytma bo'yicha operatsion tizim qaysi dastur kerakligini "o'rganadi"
u yoki bu faylni oching.
|
| |
Periferiya shinalari bilan ishlash

|
Periferiya shinalari bilan ishlash
|
bet | 4/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #127965 |
Bog'liq 6-MavzuPeriferiya shinalari bilan ishlash
Yuqorida keltirib o‘tilganidek periferiya shinalari kompyuterda ma’lumot almashmshga xizmat qiladi. Quyidagi rasmda ona plata va asosiy shinalar raz’yom(ulanadigan joy)lari tasvirlangan.
Rasmda ko‘rib turganingizdek zamonaviy kompyuterlarning shinalari turlari ham turlichadir. Zamonaviy kompyuter shinalariga IDE, SATA, AGP, PCI, USB va tezkor xotira shinalarini keltirish mumkin.
Hozirgi kunda keng qo‘llanilayotgan IDE interfeysi dastlab qattiq disklar interfeysi sifatida ishlab chiqarilgan. Biroq bugungi kunda u nafaqat qattiq disklarni balki magnit lentadagi to‘plagichlar, CD-ROM, DVD lar va Zip diskovodlarda qo‘llanilmoqda.
Yuqoridagi rasmlarda IDE interfeysining kabeli, ya’ni shleyf va IDE raz’yomi tasvirlangan. Shleyf uyachalardan iborat va o‘rtada bitta uya yo‘q, IDE raz’yomi bo‘lsa tishchalardan iborat bo‘ladi va o‘rtada bitta tishchasi yo‘q bo‘ladi. Shleyfga bir tomondan IDE raz’yomi va mkkmnchi tomondan qattiq disk yoki CD-ROM, DVD lar va Zip diskovodlar ulanishi mumkin.
Biz ona plataga qattiq disk va CD-ROM qurilmasini ulash jarayonini ko‘rib chiqamiz. Dastlab shleyfni IDE raz’yomiga ulaymiz ulashda IDE raz’yomi tishchalariga extiyot bo‘lmoq lozim.
So‘ngra shleyfni qattiq disk va CD-ROM qurilmasini ulaymiz .
Shuning bilan qattiq disk va CD-ROM ona plataga ulandi. endi kompyuter uchun muhim qurilmalardan biri bo‘lgan tezkor xotira shinasi bilan tanishamiz.
Tezkor xotira shinasi tezkor xotira uchun maxsus shina hisoblanadi va faqatgina tezkor xotiga ulanadi. Quyidagi rasmda DDR tezkorkasining shinasi tasvirlangan. Tezkor xotira raz’yomi ikkita bo‘lishi xam mumkin. Bu qaysi kompaniya ishlab chiqarganligi va versiyasiga bog‘liq.
Tezkor xotira raz’yomga solinib sekinlik bilan bosiladi va ikki tomondagi qisgichlar tezkor xotirani maxkam qimchib qoladi. Tezkor xotira raz’yomga maxkalanadigan tomoniga axamiyat bermoq lozim, teskari solishga urinishlik uni yaroqsiz xolatga olib kelishi mumkin.AGP shinasi zamonaviy kompyuterlarda videokartalar uchun 32 razryadli shina 66 MGs chastotada ishlab, videoadapterni ulash uchun xizmat qiladi.
Yuqoridagi shina shina AGP shinasi hisoblanadi va videoadapter ulanadi. Quyida bo‘lsa videoadapter rasmi tasvirlangan.
PSI shinasi. Bu 32 razryadli shina 33 MGs chastotada ishlab, 486 protsessorlar asosida qurilgan sistemalarda ishlaydi. Sistema platasida razyomlar o‘rnatilib (odatda 4 ta yoki undan ortiq), bu raz’yomlarga tarmoq va videodapterlar hamda shu interfeysni qo‘llaydigan boshqa qurilmalar ulanishi mumkin.
|
| |
Nazorat savollari - Asbob uskuna, moslama va ashyo

|
Asbob uskuna, moslama va ashyo
|
bet | 5/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #127965 |
Bog'liq 6-MavzuNazorat savollari
1.Shina haqida ma’lumot bering?
2.Lokal shina to‘g‘risida ma’lumot bering?
3.Periferiya qurilmalari qaysilar va ularning vazifalari nimalardan iborat?
4.Yangi universal ketma-ket periferiya shinalari afzalliklarini tushuntirib bering?
5.Amaliyotda tezkor xorita, vinchester va videokartani ona plataga ulashni mustaqil ravishda bajaring?
Foydalanilgan adabiyotlar:
1 Sodiqova N.I, Korniyenko E.A, Xoshimxodjayeva M.D. Shaxsiy kompyuter va ofis jihozlariga texnik xizmat ko‘rsatish. O‘quv qo‘llanma. Toshkent: “Voris nashryoti”, 2017 y
2. N.I.Sodiqova, E.A.Korniyenko, M.D.Xoshimxodjayeva Pereferiya va ofis qurilmalarini ta’mirlash va ishlatish o‘quv qo‘llanma. Toshkent 2013.
3.www.google.uz , www.aim.uz, www.ref.uz, www.itportal.uz, www.tami.uz saytlari
|
| |
F.I. __________________________________________ SINF ________ 1-variant

|
F.I. __________________________________________ SINF ________ 1-variant
|
bet | 2/9 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 441,35 Kb. | | #131141 |
Bog'liq Windows muhitida fayllar va papkalar bilan ishlash. Disklarni teF.I. __________________________________________ SINF ________ 1-variant
1. Fayl tizimi bu:
A) tizimli dastur;
B) ichki joylashtirilgan fayl strukturasi;
C) ichki joylashtirilgan papka tuzilishi;
D) papkalar va fayllarning ichki tuzilishi
2. Qaysi fayl nomlari tuzilgan, to'g'ri:
A) “misol” .doc;
B) misol. doc;
C) doktor?. Misol;
D) misol: doc;
3. Fayl kengaytmasini belgilang “Mening portfelim. doc ":
A) kengaytma yo‘q;
B) portfel. doc;
B) hujjat;
G) . doc;
4. Proba .html fayl turini belgilang:
A) matn;
B) grafik;
C) veb-sahifa;
D) bajariladigan.
5. Jild bu:
A) mavzuga aloqador fayllarni tashkil qilish vositasi;
B) diskning belgilangan maydoni;
C) dasturlash tilini mashina kodiga o'tkazuvchi dastur;
D) kiritish/chiqarish qurilmalarini ulash uchun xizmat qiluvchi dastur.
6. Jild quyidagilarni saqlashi mumkin:
A) faqat fayllar;
B) faqat boshqa papkalar;
C) fayllar va papkalar;
D) Windows oynalari;
7. Barcha papkalar va fayllar saqlanadigan papka deyiladi:
A) asosiy;
B) ildiz;
B) asosiy;
D) o'rnatilgan.
8. Ism C: ega:
B) CD-ROM qurilmasi;
B) qattiq disk;
9. Ildiz katalogdan qaysi yo‘l to‘g‘ri ko‘rsatilgan:
A) A: \ O'quv dasturlari \ Mo''jizalar maydoni \ pole .exe;
B) \ O'quv dasturlari \ Mo''jizalar maydoni \ pole .exe;
B) A: \ O'quv dasturlari \ Mo''jizalar maydoni \;
D) A: “Mo‘jizalar maydoni” o‘quv dasturlari.
10. To‘liq fayl nomi C: \ DOC │PROBA .TXT.Fayl nomi nima?
A) PROBA;
B) PROBA.TXT;
B) doc \ PROBA.TXT;
D) TXT.
“FAYL TIZIMI” MAVZUDAGI TEST.
F.I. __________________________________________ SINF ________ 2-variant
1. Fayl bu:
A) axborotning o‘lchov birligi;
B) dastur c tasodifiy kirish xotirasi;
C) printerda chop etilgan matn;
D) nomga ega bo'lgan diskdagi dastur yoki ma'lumotlar.
|
| |
Funktsional maqsadi bo'yicha dastur fayllari, ma'lumotlar fayllari va hujjat fayllari farqlanadi

|
Funktsional maqsadi bo'yicha dastur fayllari, ma'lumotlar fayllari va hujjat fayllari farqlanadi
|
bet | 4/9 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 441,35 Kb. | | #131141 |
Bog'liq Windows muhitida fayllar va papkalar bilan ishlash. Disklarni teFunktsional maqsadi bo'yicha dastur fayllari, ma'lumotlar fayllari va hujjat fayllari farqlanadi.
Dastur fayllar- EXE, COM, BAT kengaytmali bajariladigan fayllar. Dastur fayllari - asosiy fayllar dasturiy ta'minot tizimlari ular o'z ish jarayonida, turli bilan faoliyat ma'lumotlar fayllari.
Fayllar-hujjatlar- foydalanuvchi yaratadigan va turli xil vositalar yordamida qayta ishlaydigan fayllar amaliy dasturlar (ilovalar) .
Jild manzili. Toʻliq fayl nomi
Yuqorida aytib o'tilganidek, foydalanuvchiga qulaylik yaratish uchun fayllar papkalarga guruhlangan. Natijada, kompyuterning har bir diskida ichki o'rnatilgan papka tuzilishi tashkil etiladi, bu " daraxt»Papkalar. Drayvdagi eng tashqi papka chaqiriladi ildiz papka va "\" belgisi bilan belgilanadi. Masalan, d: diski uchun ildiz papkasi shunday nomlanadi: d: \
d: diskidagi barcha papkalar daraxtining bir qismi quyidagicha ifodalanishi mumkin:
Papkalar tuzilishida papkalarni bir-biriga joylashtirish darajalari ajralib turadi.
Diskdagi jildning joylashishini ko'rsatish uchun papkaga to'liq yo'l yozuvidan foydalaning. Jild yo'li (papka manzili) Ildiz yoki joriy jilddan boshlab "\" belgisi bilan ajratilgan jild nomlari ketma-ketligi.
Jildga to'liq yo'l (papka manzili)- bu drayver nomi bilan ildiz to'plamidan yo'l, masalan, d: \ Uy \ H \ H2 \ B
Toʻliq fayl nomi- bu ushbu fayl joylashgan papkaga to'liq yo'l bilan faylning nomi.
Joriy (faol) jild - foydalanuvchi yoki dastur hozirda ishlayotgan papka.
KOMPYUTER uchun turli xil dasturlar
Kompyuter dasturlari Men muayyan muammolarni hal qilish imkonini beruvchi dastur fayllari va ma'lumotlar fayllari to'plamiman. Har bir kompyuter dasturi elementar kompyuter ko'rsatmalarining ko'p sonli ketma-ketligini amalga oshiradi.
Kompyuter dasturlari orasida quyidagi asosiy sinflar ajralib turadi:
|
| |
5. Robotlaming mexanizmlari

5. Robotlaming mexanizmlari
Download
275,08 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
15.02.2024
Hajmi
275,08 Kb.
#156915
Download
275,08 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
5. Robotlaming mexanizmlari
Download
275,08 Kb.
Matnni ko'rish
Amaliy mashg‘ulotlarini tashkil etish boyicha ko‘rsatma va

Laboratoriya mashg‘ulotlarini tashkil etish boyicha ko'rsatma va
tavsiyalar
Laboratoriya mashg‘uIotlariga tavsiya etiladigan mavzular
1.
Detallarning lotoklardagi o‘tkazuvchanligini tekshirish.
2.
Diskli bunker-yuklash qi^rilmasi (DBYUQ)ning ish unumdorligiga har xil
faktorlar ta’sirini o‘rganish.
3.
Vibratsion bunkerli yuklash qurulmasining (BYUQ) ish unumdorligiga har xil
faktorlar ta’sirini o'rganish.
4.
Spiral novli vibratsion BYUQ larini ish unumdorligini tahlili.
5.
Sanoat robotlari va manipulyatorlaming tuzilishi hamda ishlash prinsipini
o'rganish.
6.
Sanoat robotlari qisqichlarini ishlash jarayonini tahlil qilish
7. Avtomatlashtirilgan (tokarlik) texnologik operatsiyalami dasturiy ishlov berish
marshrutlarini ishlab chiqish.
8.
Avtomatlashtirilgan (parmalash) texnologik operatsiyalami dasturiy ishlov
berish marshrutlarini ishlab chiqish.
9.
Avtomatlashtirilgan (frezalash) texnologik operatsiyalami dasturiy ishlov berish
marshrutlarini ishlab chiqish.
10. Moslanuvchan ishlab chiqarish tizimining elementlarini o'rganish.
11. Detallarga ishlov berish uchun avtomatik liniyalarni asosiy texnologik
elementlarini o'rganish.
Laboratoriya
mashg'ulotlarini
bajarish
jarayonida
talaba
jixozlar
konstruktsiyasini, ishlash printsipini, vazifasi, printsipial sxemalari bilan tanishadi va
tekshiruv hisobotlarini bajaradi.
Qabul qildi: I. F. N., Dots. Aliqulov S. A reja

|
Qabul qildi: I. F. N., Dots. Aliqulov S. A reja
|
bet | 1/5 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 12,86 Kb. | | #127020 |
Bog'liq Iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversif-kompy.info
Iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish muammolari va vazifalari
Iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini modernizatsiya va diversifikatsiya qilish muammolari va vazifalari Qabul qildi: I.F.N., Dots. Aliqulov S.A Reja:
Kirish
Iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlari: Qishloq xo’jaligi
Iqtisodiyotni liberallashtirish sharoitida Qishloq xo’jaligini va ishlab chiqarishni modernizatsiyalash vazifalari
Agrar sektorni qishloq xo’jaligi texnikalari bilan o’z vaqtida ta’minlashning dolzarbligi
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Kirish Mamlakatimizning innovatsion rivojlanishini ta’minlash sharoitida 2017-2021-yillarda O’zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo’yicha Harakatlar strategiyasida – ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilash, ishlab chiqarish transport kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan faol investitsiya siyosatini olib borish alohida ahamiyat kasb etmoqda. Iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlari: Qishloq xo’jaligi Iqtisodiyotni rivojlantirish va liberallashtirishning asosida albatta tarkibiy o’zgartirishlarni chuqurlashtirish milliy iqtisodiyotning yetakchi tarmoqlarini moderniztsiya va diversifikatsiya qilish hisobidan uning raqobatbardoshligini oshirish masalasi turadi. Pirovardida iqtisodiyotdagi tarkibiy o’zgarishlar natijasida yurtimiz kun sayin ravnaq topib bormoqda, mamlakatimizning nafaqat shaharlarida, balki qishloqlarida ham sanoat jadal rivojlanib bormoqda, zamonaviy ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish korxonalari barpo etilayapti. Respublikamiz iqtisodiyotini rivojlantirishning muhim ustuvor yo’nalishlaridan biri sifatida e’tirof etilayotgani bu – Qishloq xo’jaligidir.
|
| |
Tizimli programma ta'minoti tuzilishi va komponentalari

|
Tizimli programma ta'minoti tuzilishi va komponentalari
|
bet | 21/78 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 209,36 Kb. | | #158808 |
Bog'liq Tizimli dasturlash javoblar39. Tizimli programma ta'minoti tuzilishi va komponentalari.
Tizimli dasturlar (operatsion tizimlar, server tizimlari, o'z-o'zini boshqaradigan tizimlar kabi) tuzilishi va komponentlari quyidagicha bo'ladi:
Yadro (Kernel): Tizimning asosiy komponenti yoki yadro, asosiy tizim resurslarini boshqarish uchun javobgar bo'ladi. U tizimning boshqaruv funksiyalarini, protsesslar, ehtiyotlar, xotiralar, tarmoqlar, fayllar tizimini va qurilmalar bilan interfeysni boshqaradi.
Qo'shimcha yordamchi kutubxona (Library): Tizimning yordamchi kutubxonalari, umumiy kutubxonalardan yoki o'ziga xos yordamchi kutubxonalardan iborat bo'lishi mumkin. Ular tizimning funksiyalarini yig'ib turadi va ularga o'z tizim interfeysini taqdim etadi. Bu kutubxonalarda odatda umumiy operatsiya sistemalarining asosiy funksiyalari, tarmoq xizmatlari, grafik interfeyslar, fayl tizimi kabi tizimning yordamchi funksiyalari mavjud bo'ladi.
Qo'llanmalar va interfeyslar (Applications and Interfaces): Tizimning foydalanuvchiga qo'llanish uchun taqdim etilgan dasturlar va interfeyslar mavjud bo'ladi. Ular dasturlar to'plamidan iborat bo'lishi mumkin, masalan, fayl boshqaruvchilari, tarmoq boshqaruvchilari, tizim sozlash dasturlari va boshqalar.
24
Tarmoq protokollari va kommunikatsiya (Network Protocols and Communication):
Tizimlar o'rtasidagi ma'lumot almashish va kommunikatsiya uchun protokollar, interfeyslar va kommunikatsiya qurilmalari ishlatiladi. Bu komponentlar tarmoq protokollari (masalan,
TCP/IP), tarmoq qurilmalari interfeyslari (masalan, Ethernet, Wi-Fi), tarmoq o'zaro aloqalar (masalan, IP-telefoniyalar, e-mail xizmatlari) kabi tarmoq kommunikatsiya bilan bog'liq bo'lishi mumkin.
Xavfsizlik va himoya (Security and Protection): Tizimning xavfsizlik va himoya
komponentlari ma'lumotlar himoyasi, foydalanuvchilar identifikatsiyasi, autentifikatsiya, ma'lumotlarni shifrlash va dekodlash, tizimga noksontirish kabi amallarni o'z ichiga oladi. Bu komponentlar tarmoq xavfsizligi, tizim himoyasi va malumotlarni himoya qil
ish tizimlari (masalan, parollar, shifrlash algoritmlari, firewall, VPN kabi) kabi elementlardan iborat bo'ladi.
Tizimli dasturlarning ta'minoti va komponentlari muhimdir, chunki ular tizimga xususiyatlar
va funksiyalar qo'shish, mavjud resurslarni boshqarish, dasturlarni bajarish va foydalanuvchiga qo'llanishni ta'minlaydi. Bular tizimga istalgan platforma va tizimga xizmat qiladigan xususiyatlarga mos ravishda tuzilishi kerak.
|
| |
ADABIYOTLAR - 1-bosqich ki 11-23 (S) guruh talabasi pnjiyev Ulug’bekning,, fizika’’ fanidan mustaqil ishi bajardi:...

|
1-bosqich ki 11-23 (S) guruh talabasi pnjiyev Ulug’bekning,, fizika’’ fanidan mustaqil ishi bajardi: Panjiyev. U. Tekshirdi: jumayev n
|
bet | 7/7 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 169,04 Kb. | | #243441 |
Bog'liq ULUGBEKADABIYOTLAR
1.O.Axmadjonov. Fizika kursi. Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt .
O`qituvchi 1981. ( 128:133 )
2. U.K.Nazarov, X.Z.Ikromova, K.A. Tursinmеtov. Umumiy mеxanika kursi.
Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt. “O`zbеkiston”. 1992. ( 117:129)
3. A.S.Nu'monxujaеv. Fizika kursi. I qism .Mеxanika va statis tik fizika
tеrmodinamika. Tosh. “O`qituvchi” 1992. ( 77:87)
4. I.V.Savеlеv .Umumiy fizika kursi .I tom . Tosh. “O`qituvchi”.
5.T.I.Trofimova. Kurs fiziki. M; - Vo`ssh. shk. 1985 (:62:64)
6.Yu.B.Rushеr, M.S.Ro`vkin .Tеoriya otnositеlnosti. M.UChPЕDGIZ. 1960 (75:98)
7. M.Ismoilov, P. Habibullaеv, M. Xaliulin «Fizika kursi» Toshkеnt «O`zbеkiston»
2000
8. O`.Q. Nazarov «Umumiy fizika kursi» Toshkеnt «O`zbеkiston» 2002
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-bosqich ki 11-23 (S) guruh talabasi pnjiyev Ulug’bekning,, fizika’’ fanidan mustaqil ishi bajardi: Panjiyev. U. Tekshirdi: jumayev n
|
Termodinamik muvozanatda bo’lmagan tizimlarda ko’chish hodisalari

tajribada tasdiqlangan. Bu qiymatlar kutilmagan darajada katta bo`lib tuyuladi,
chunki yuzaki qaraganda yaxshi ma`lum bo`lgan dalillarga zid keladi.
Misollar yordamida tushuntiraylik:
a) Muvozanat holatida gazning temperaturasi u egallagan hajmning hamma yerida
birday bo`ladi. Bu degan so`z, gazda zarralarning o`rtacha kinetik energiyasi hamma
joyda bir xildir.
Agar biror tarzda gazning biror qismi isitilsa, shu bilan gazning muvozanati
buzilgan bo`ladi. Biroq bundan keyin gaz o`z holicha qo`yilsa, birmuncha vaqt
o`tgandan keyin gazning muvozanati tiklanadi, temperatura gazning hamma joyida
qaytadan
birday
bo`lib
qoladi.
Temperaturaning
bunday
tenglashishi
molekulalarning uzluksiz haraktlari tufayli bo`lishi ravshan. Faqat gazning energiya
ko`p bo`lgan joyida energiya ko`chishi ro`y beradi. Bu jarayon issiqlik
o`tkazuvchanlik deb ataladi. Gaz molekulalarining harakat tezliklari katta bo`lsada,
issiqlik o`tkazuvchanlik gazlarda juda kichik bo`lishi tajribalarda ko`rilgan.
b) Agar biror hajmni egallagan gazga boshqa gazni qo`shsak va bunda butun hajmda
bosim va temperatura birday bo`lgan holda aralashmaning konsentrasiyasi bir
qismda qolgan boshqa qismlar dagidek ko`proq bo`lsa, biror vaqt o`tgandan keyin
aralashmaning butun hajm bo`yicha tarqalishini va gazning bir jinsli bo`lib qolishini
tajriba
ko`rsatadi.
Konsentrasiyalarning
bunday
tenglashishi
aralashma
molekulalarining bu molekulalar kam bo`lgan yo`nalishda harakati tufayli yuzaga
keladi va diffuziya deb ataladi.
Bunday ko`chish ham molekulalarning harakati tufayli ro`y bergani va bu
harakatlarning tezligi esa katta bo`lgani uchun diffuziya juda tez amalga oshishi va
demak, konsentrasiya bir ondayoq tenglashishi kerak edi. Biroq tajriba shuni
ko`rsatadiki, atmosfera bosimida diffuziya juda sekin jarayon va gaz agar
butunlayiga harakatlanmasa, uning aralashishi bir necha sutkaga cho`zilishi
mumkin.
v) Gazning tez harakatlanayotgan qismlaridan sekin harakatlanayotgan qismlariga
qo`shilishi natijasida impuls ko`chishi (harakat miqdorining ko`chishi) tufayli biror
vaqt o`tgandan keyin gazning butunlay oqish tezligi ham uning hamma qismlarida
birday bo`lib qoladi.
Bu hodisa ichki ishqalanish yoki qovushqoqlik deb ataladi. Demak bu
jarayonlar molekulalarning tez harakatlanishi tufayli ro`y berishiga qaramay,
ko`chish hodisalari shunday sekin amalga oshadi. Bunday nomuvofiqlikning sababi
shundaki, muvozan
Periferiya qurilmalari - Asbob uskuna, moslama va ashyo

|
Asbob uskuna, moslama va ashyo
|
bet | 3/5 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 0,68 Mb. | | #127965 |
Bog'liq 6-MavzuPeriferiya qurilmalari
Periferiya shinalari juda ham xilma-xildir.
IDE (Integrated Drive Electronics), YeIDE (Enhanced IDE), SCSI (Smale Computer System Interface) lokal shinalari ko‘proq faqat tashqi qurilmalarida ishlatiladi.
Hozir keng tarqalgan AT Attachment (ASA) interfeysi, 1988 yilda IBM PC AT ShK foydalanuvchilariga taklif etilib, Integrated Drive Electronics (IDE) nomi ostida keng ma’lum, bitta yig‘uvchi sig‘imini 504 Mbayt bilan chegaralaydi (bu sig‘im «kallak—silindr— sektor» an’anaviy adreslashning adres kengligi bilan cheklangan: 16ta kallak x 102 ta silindr x 63 ta sektor x 512 bayt sektorda q 504 Kbayt q 528482304 bayt) va 5-10 Mbayt/s qiymatlarni uzatish tezligini ta’minlaydi.
Yangi universal ketma-ket periferiya shinalari
1996 yilda yangi universal ketma-ket shina USB (Universal Serial Bus) paydo bo‘ldi, tahminlarga qaraganda u yaqin orada ketma-ket va parallel, klaviatura va sichqoncha portlarini almashtiradi— barcha qurilmalar bitta raz’yomga ulanadi va u ko‘p sonli qurilmalarni Plug®Play SCSI-3 texnologiyasining yengilligi bilan o‘rnatish
i mkonini beradi. Plug®Play texnologiyasi («ula va ishla») «issiq» almashtirishni amalga oshirish imkonini beradi, ya’ni qurilmalarni kompyuterni o‘zmasdan va qayta yuklamasdan almashtiradi. Fizik biriktirilgandan so‘ng qurilmalar to‘g‘ri anglanadi va avtomatik konfigurasiyalanadi. Shinaning o‘tkazish qobiliyati 12 Mbit/s. Ko‘p qurilmalarni: vinchesterlar, videokameralar, yuqori o‘tkazish kobiliyatli printerlar va b. yaxshisi SCSI tipidagi interfeyslar va yangi standartlar: Fire Wire — «olovli sim» nomi bilan ma’lum bo‘lgan IEEE-1394 va AGP (Accelerated Graphics Port — tezlashtirilgan grafikli porti ) orqali ulagan ma’quldir. Xususan, o‘ta tezkor raqamli ketma-ket shina Fire Wire yuqori ishonch-lilik va qiymatlarni uzatishning yuqori sifati bilan tavsiflanadi, 400 Mbit/s o‘tkazish qobiliyatiga ega, uning bayonnomasi vaqt bo‘yicha kritik ma’lumotlarni kafolatli uzatilishini ta’minlaydi, bunda video va audioxabarlarning haqiqiy vaqt o‘lchamlarida sezilarli buzulishlarsiz o‘tishi ta’minlanadi. Fire Wire shinasi yordamida Plug®Play texnologiyasi bo‘yicha katta miqdordagi va amalda istalgan konfigurasiyadagi turli xil qurilmalarni bir-biriga ulash mumkin, bu bilan u oddin aytib o‘tilgan SCSI tipidagi qiyin konfigurasiyalanadigan periferiya shinalaridan keskin farq qiladi.
Kuchliroq kompyuter tizimlari uchun (lokal tarmoqdar, maynfreylar) yaxshi tanilgan, oson murojaat qilinadigan va unchalik qimmat bo‘lmagan 10
|
| |
Geostatsionar - 1-bosqich ki 11-23 (S) guruh talabasi pnjiyev Ulug’bekning,, fizika’’ fanidan mustaqil ishi bajardi:...

Sun'iy sun'iy yo'ldoshlar inson hayotini ancha yaxshilaganini inkor eta
olmaymiz. Biroq, sun'iy yo'ldosh qaytib kelganida atmosferada parchalanishi
mumkin. Foydalanish muddatini tugatgandan so'ng yoki barcha kerakli
ma'lumotlarni to'plangandan so'ng sizda bir nechta variant mavjud. U qaytishi va
atmosferaga tarqalishi mumkin yoki
u kosmik axlatga aylanishi mumkin, chunki u
samoviy jismni hech qanday foydasizligi atrofida aylanib yuradi. Sun'iy yo'ldosh
past bo'lgan taqdirda, u atmosferaga turli qismlarda kirib borishini yo'qotadi.
Sayyorani hech qanday foydalanmasdan aylanib yuradigan ko'plab sun'iy
yo'ldoshlar juda yaxshi. Shuning uchun ham ushbu sun'iy yo'ldoshlar to'plami
kosmik axlat deb ataladi. Orbitaga chiqarilishi mumkin bo'lgan sun'iy sun'iy
yo'ldoshlar jamiyat hayoti uchun juda muhimdir. Bu insonga ijobiy ta'sir ko'rsatadi.
Buning yordamida biz boshqa sayyoralarni o'rganishimiz, meteoritlarni
aniqlashimiz, Erdagi hayotni kuzatishimiz va sayyoramizning ma'lum bir
nuqtasining iqlim o'zgaruvchilari to'g'risida ma'lumot olishimiz mumkin.
Iqtisodiy va aloqa nuqtai nazaridan ular televizor, radio, internet va telefon
signallarini qabul qilish uchun ham foydalaniladi. Bugun biz ularsiz yashay olmadik.
Umid qilamanki, ushbu ma'lumotlar yordamida siz sun'iy yo'ldoshlar
haqida ko'proq bilib olishingiz mumkin.
turadigan orbitamiz - 1-bosqich ki 11-23 (S) guruh talabasi pnjiyev Ulug’bekning,, fizika’’ fanidan mustaqil ishi...

jismlarga yuboriladigan yo'ldoshlarimiz bor, ular ma'lumot olish va kuzatib borish
uchun ta'qib qilinishi kerak.
Yer atrofida aylanadigan sun'iy yo'ldoshlarning
bir necha asosiy turlari
mavjud: geostatsionar sun'iy yo'ldoshlar va qutbli sun'iy yo'ldoshlar. Bu ularning
ishlatilishiga ko'ra asosiylari.
Agar xarita tuzib, Yer yoki boshqa sayyoralar
to'g'risida aniq ma'lumot olishni istasak, ushbu sun'iy yo'ldoshlardan foydalaniladi.
Masalan, GPS deb nomlanuvchi global joylashishni aniqlash tizimi
u Yer sayyorasi
atrofida aylanadigan sun'iy yo'ldoshlar tarmog'i tufayli olinadi. Ushbu sun'iy
yo'ldosh guruhi sayyoradagi ob'ektning joylashishini va o'rnini telekommunikatsiya
tizimlari orqali aniqlaydi. Ushbu tizimlarga televizor va uyali telefonlar ham kiradi.
Sun'iy sun'iy yo'ldoshlardan foydalanish
orasida ilmiy va amaliy
maqsadlar mavjud. Ilmiy foydalanishning ba'zi bir misollari - kosmik makon,
quyosh nurlari, sayyoralar va boshqalarni o'rganish. Amaliy foydalanishning boshqa
misollari
meteorologik kuzatuv, harbiy josuslik, masofadan turib zondlash va
telekommunikatsiya, boshqalar qatori.
Shuni hisobga olish kerakki, geostatsionar va qutbli sun'iy yo'ldoshlarning
masofalari har xil. Ba'zilari 240
kilometr masofada, boshqalari esa kunlik 36.200
kilometrgacha. Har bir sun'iy yo'ldosh turi foydalanishga qarab afzalliklari va
boshqa kamchiliklariga ega bo'ladi. Yer atrofida harakatlanadigan sun'iy
yo'ldoshlarning aksariyati 800
kilometr masofada turib, soatiga 27,400 kilometr
tezlikda harakatlanadi.
Ular harakat qilayotgan tezlik, tortishish kuchi ularni
orqaga tortmasligi uchun kerak.
Ushbu sun'iy yo'ldoshlar ikkita asosiy qismdan iborat: antenna va quvvat
manbai. Antenna ko'rib chiqilayotgan ma'lumotlarni yuborish va qabul qilish bilan
shug'ullanadi.
Quvvat manbai ham batareyalar, ham quyosh batareyalari bo'lishi
mumkin. Bular mashinaning ishlashini davom ettirish uchun zarurdir.
Yuqorida aytib o'tganimizdek, Yer atrofida aylanadigan ikkita asosiy
sun'iy yo'ldosh turi mavjud. Ular quyidagichadir:
·
Fan va innovatsiyalar

|
Fan va innovatsiyalar
|
bet | 1/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalari
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR
VAZIRLIGI
SURXONDARYO VILOYAT OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR
BOSHQARMASI
UZUN TUMAN 1-SON KASB HUNAR MAKTABI
“TASDIQLAYMAN”
Uzun tuman 1-son kasb-hunar
maktabi direktori
________ U.Xamrayev
“_____” ____________ 2023 yil
O‘QITISH MATERIALLARI TO‘PLAMI
AXBOROT TEXNALOGIYA ASOSLARI fanidan
Tayyorlov yo`nalishi :
Kompyuter grafikasi va dizayn operator
Pedagogik kengashning 2023 yildagi 31 avgustdagi 1-sonli yig‘ilishida muxokama etilib o‘quv jarayoniga qo‘llashga tavsiya etildi.
O‘qitish materiallari to‘plami “Umumta‘lim fanlari” kafedrasining 2023 yildagi 1-sonli yig‘ilishida muhokama etildi va ma’qullandi.
Kafedra mudiri: ____________ M.Qurbonova
O‘qituvchi: ____________ N.Xursanova
To’plamning muallifi to’g’risida ma’lumot
O’qituvchining ismi sharifi va familiyasi
Xursanova Nilufar Rustamovna
Ma’lumoti
Ish joyi Uzun tuman 1-son KHM
Pedogogik ish staji
1 ish staji
Mehnat faoliyati
1 yil
Yashash manzili
Surxondaryo viloyati Uzun tuman B.O SIU Beshkapa mahallasi
Elektron manzili
Nilufarxursanova9@gmail.com
Telefon raqami
+998919010224
Pedagogik kengashining 2023 yildagi “1”-sonli yigilishida o’quv jarayoniga qo’llashga tavsiya etildi.
O`qitish materiallari to`plamini fanlar kafedrasining 2023 yildagi “1”-sonli yig’ilishida muxokama etildi va ma’qullandi.
Kafedra mudiri: __________________________ _________
(F.I.Sh.) (imzo)
O`qituvchi : _________________________ ____________
|
| |
Mustaqil 
ta ’lim n i - 5. Robotlaming mexanizmlari

Mustaqil
ta ’lim n i
tashkil etishning shakli va mazmuni
Talaba mustaqil ta’limni tayyorlashda muyannan fanning xususiyatlarini xisobga
olgan xolda quyidagi shakilardan foydalanish tavsiya etiladi:
■ darslik va o‘quv qoMlanmalar boyicha fan boblari va mavzularini o'rganish.
■ tarqatma materiallar boyicha ma'ruzalar qismlarini o'zlashtirish.
■ avtomatlashtirilgan o'rgatuvchi va nazorat qiluvchi tizimlar bilan ishlash.
■ maxsus adabiyotlar boyicha fanlar bo'limlari yoki mavzulari ustida ishlash.
•
yangi texnikalami, apparaturalami, jarayonlar va texnologiyalami o'rganish.
■ talabaning o'quv-ilmiy-tadqiqot ishlarini bajarish bilan bog'liq bo'lgan
fanlar
bo'limlari va mavzularini chuqur o'rganish.
* faol va muammoli o'qitish uslubidan foydalaniladigan o'quv mashg'ulotlari.
■ masofaviy (distantsion) ta’lim.
Tavsiya etilayotgan mustaqil ishlaming mavzulari:
1. Davriy va uzluksiz ishlaydigan avtomatlashtirilgan transport vositalari va
ulaming turlari.
2. Robotlashtirilgan stanokli tizimlar.
3. Robotlaming turlari.
4. Robotlaming boshqarish tizimlari.
Pedagogik mahorat haqida tushuncha, uning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni

|
Pedagogik mahorat haqida tushuncha, uning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni
|
bet | 1/12 | Sana | 26.09.2024 | Hajmi | 35,41 Kb. | | #272542 |
Bog'liq Pedagogik mahorat haqida tushuncha, uning o’qituvchi faoliyatida
Pedagogik mahorat haqida tushuncha, uning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni
Pedagogik mahorat haqida tushuncha, uning o’qituvchi faoliyatidagi o’rni
Agarda pedagogning kasbiy mahorat dasturiga amaliy qaralsa, u holda birinchi o’ringa uning integral sifati – o’qituvchining mahoratidan iborat bo’ladi. Pedagogik mahoratga berilgan ta'riflar shuncha ko’p bo’lishiga qaramay, ularda mahoratning qaysidir tomonlari albatta ifodalanadi.
Mahorat - bu yuqori va doimo yuksalib boruvchi tarbiya va o’qitish san'atidan iborat. Pedagog – o’z ishining ustasi, o’z fanini chuqur biluvchi, fan va san'atning mos sohalari bilan yaxshi tanish, amalda umumiy va yoshlar psixologiyasini yaxshi tushunuvchi, o’qitish va tarbiyalash metodikasini har tomonlama biluvchi hamda yuqori madaniyatga ega bo’lgan mutaxassis.
Pedagogik nazariyada o’qituvchi mahoratini ikki xil tushunish mavjud. Birinchisi, pedagogik mehnatni tushunish bilan bogliq bo’lsa, ikkinchisi tarbiyada pedagog shaxsi asosiy o’rin tutadi.
Mahoratni egallash uchun ko’p narsani bilish va qila bilish zarur. Tarbiya printsiplari va qonunlarini hamda uning tashkil etuvchilarini bilishi zarur. O’quv-tarbiyaviy jarayon va uning tashkil etuvchilarni samarador texnologiyalardan foydalanish uchun har bir konkret holat uchun ularni to’g’ri tanlab olishni, diagnostikalashni, oldindan bilishni va berilgan daraja va sifat jarayonini loyihalashni juda yaxshi bilishi zarur. “Men faqat «buyoqqa kel»ni 15-20 xilda gapira olganimdan, aft, tashqi qiyofa va ovozni 20 ko’rinishda bera olganimdan sunggina xakikiy masterga aylandim,- deydi buyuk pedagog A.S. Makarenko.
Pedogogik mahorat – shaxsning pedagogik sifatlari majmui va o’qituvchi tomonidan kasbiy pedagogik faoliyatni mustaqil ravishda samarali tashkil etishni ta'minlash bo'lib, u pedagogning faoliyat mohirligini eng yuqori choq-isiga erishganligini bildiradi.
O’qituvchilik kasbi o'z mohiyatiga ko'ra o'ta individualdir. Har bir o’qituvchining muhim hayotiy o'rni, uning o'z ishining ustasi bo'lishdir.
|
| |
Virtual tarmoq texnologiyalari

Virtual tarmoq texnologiyalari
Download
11,81 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/70
Sana
26.05.2024
Hajmi
11,81 Mb.
#254490
Download
11,81 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Virtual tarmoq texnologiyalari
Download
11,81 Mb.
Matnni ko'rish
1-amaliy mashg’ulot Mavzu: aktda kasb ta’limi bo’yicha foydalaniladigan dasturiy vositalar Matn muharrirlari

|
1-amaliy mashg’ulot Mavzu: aktda kasb ta’limi bo’yicha foydalaniladigan dasturiy vositalar Matn muharrirlari
|
bet | 1/5 | Sana | 13.09.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #271026 |
Bog'liq 1.1-amaliy mashg\'ulot
1-amaliy mashg’ulot
Mavzu: AKTda kasb ta’limi bo’yicha foydalaniladigan dasturiy vositalar
Matn muharrirlari. Amaliy dasturlarning bu toifasining asosiy vazifasi matnga ma’lumotlarni kiritish va tahrir qilishdan iboratdir. Ushbu dasturlarning qo'shimcha vazifalari kiritish va tahrir qilishni avtomatlashtirishdan iboratdir. Ma’lumotlarni kiritish, chiqarish va saqlash amallari uchun matn muharrirlari tizimli dasturiy ta’minotni ishga tushiradi (chaqiradilar) va undan foydalanadi, lekin bu amaliy dasturlarning hammasi uchun xos va bundan keyin ham bu faktni maxsus ravishda ko'rsatib o'tirmaymiz. Odatda, dasturiy ta’minot bilan tanishishni amaliy dasturlarning ish toifasidan boshlanadi va kompyuter tizimi bilan o'zaro aloqaning birinchi amaliy ko'nikmalarini hosil qilinadi.
Matn protsessorlari. Matn protsessorlarining matn muharrirlaridan asosiy farqi shundaki, ular matnni kiritish va tahrir qilishgagina emas, balki uni formatlash, ya’ni shakllantirishga imkon yaratadi. Shunga muvofiq ravishda matn protsessorlarining asosiy vositalariga yakuniy hujjatni tashkil etuvchi matn, grafika, jadval va boshqa ob’ektlarni formatlash jarayonini avtomatlashtirish kiradi.
Grafik muharrirlari. Bu grafik tasvirlarni yaratish va ishlov berish uchun mo'ljallangan dasturlarning juda keng toifasi (sinfi)dir. Ushbu toifaga rastr muharrirlari, vektor muharrirlari va uch o'lchamli grafika (3D-muharrirlari)ni yaratish va ularga ishlov berish uchun ishlatiladigan dasturiy vositalar kiradi.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi. Ma’lumotlar bazasi deb jadval tuzilmalarga tushirilgan ma’lumotlarning katta to'plamlariga aytiladi. Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimining asosiy vazifalari quyidagilar: ma’lumotlar bazasini bo'sh (to'latilmagan) tuzilmasini yaratish; uni to'ldirish vositalarini yoki boshqa bazaning jadvallaridan ma’lumotlar importini taqdim etish; ma’lumotlarga yo'llash, ulardan foydalanishni osonlashtirish imkonini ta’minlash, shuningdek, izlash va filtrlash (saralash, tozalash) vositalarini taqdim etish.
|
| |
Ishni bajarish tartibi - Virtual tarmoq texnologiyalari

13
7) O‘rnatish tugagandan so‘ng, o‘rnatish dasturidan chiqqandan so‘ng
VirtualBox ni ishga tushirish imkoniyati mavjud bo‘lgan tegishli xabar paydo
bo‘ladi (“Start Oracle VM VirtualBox after installation” bandi buning uchun
javobgardir). O‘rnatish ustasini to‘ldirish va undan chiqish uchun “Finish”
tugmasini bosish kifoya (1.11-rasm).
1.11-rasm. VirtualBox ni o‘rnatish tugaganligini ko‘rsatuvchi oyna
Bu jarayon Windows da Oracle VirtualBox ni o‘rnatishni yakunlaydi.
Virtual tarmoq texnologiyalari - bet 6

22
1.4.4. Virtual mashinaga operatsion tizim o ‘
rnatish. Windows, bizning holatlarimizda Windows 10 ni o‘rnatish uchun, VirtualBox
virtual mashinasida tizim distributiviga ega ISO obrazi kerak bo‘ladi. Keyingi
qadamlar quyidagicha bo‘ladi.
1) ISO obrazini virtual DVD ga joylashtiring. Buning uchun chapdagi
ro‘yxatdan virtual mashinani tanlang, “Настроить” tugmasini bosing, “Носители”
bandiga o‘ting, diskni tanlang, disk tugmasini va o‘qni bosing va “Выбрать образ
оптического диска” ni tanlang. Obrazga boradigan yo‘lni ko‘rsating. Keyin
“Порядок загрузки” bo‘limidagi “Система” sozlamasida “Оптический диск” ni
ro‘yxatning birinchi joyiga qo‘ying. “Ок” ni bosing. ISO obrazini VirtualBox ga
joylashtiring (1.25-rasm).
1.25-rasm. Virtual mashinada ma’lumot tashuvchilarni sozlash
2) Asosiy oynada “Запустить” tugmasini bosing. Oldindan yaratilgan virtual
mashina ishga tushadi, yuklash diskdan (ISO obrazidan) amalga oshiriladi, siz
23
Windows ni oddiy fizik kompyuterda bo‘lgani kabi o‘rnatishingiz mumkin.
Dastlabki o‘rnatishning barcha bosqichlari oddiy kompyuterda bo‘lgani kabi amalga
oshiriladi (1.26-rasm).
1.26-rasm. Virtual mashinaga windowsni yuklash
3) Windows o‘rnatilgandan va ishga tushirilgandan so‘ng, mehmon tizimiga
virtual mashinada to‘g‘ri ishlashiga ruxsat beradigan ba’zi drayverlarni o‘rnatish
kerak. Buning uchun menyudan “Устройства” - “Подключить образ диска
дополнений VirtualBox” ni tanlang, virtual mashina ichidagi diskni oching va
ushbu drayverlarni o‘rnatish uchun VBoxWindowsAdditions.exe faylini ishga
tushiring. Agar obrazni o‘rnatish muvaffaqiyatsiz bo‘lsa, virtual mashinani o‘chiring
va
obrazni
tashuvchi
sozlamalarida
C:\Program
Files\Oracle\VirtualBox\VBoxGuestAdditions.iso
dan
o‘rnating
va
virtual
mashinani qayta ishga tushiring, so‘ngra diskdan o‘rnating.
24
O‘rnatish tugallangach virtual mashina qayta ishga tushirilsa, u to‘liq ishlay
boshlaydi.
Virtual mashinaning asosiy parametrlarini sozlash

21
“USB” menyusida “Включить контролер USB” katagiga belgi qo‘ying. Bu
virtual mashinaning fizik qurilma USB portlariga ulanish imkonini beradi
(1.23-rasm).
“Общие папки” menyusiga papkani qo‘shing, u yerda biz virtual mashina
uchun kerakli dasturlarni tashlaymiz. O‘ngdagi “+” belgisini bosing va paydo
bo‘lgan oynada umumiy papkani o‘rnating. Umumiy papka joylashgan yo‘lni
tanlang va rasmda ko‘rsatilgandek katakchalarni belgilang. Ayniqsa, “Только для
чтения” katagiga (1.24-rasm).
1.24-rasm. Virtual mashinaning umumiy papka sozlamalari
Agar siz virtual mashinani boshqa maqsadda ishlatsangiz, masalan, operatsion
tizimlarni sinab ko‘rish uchun, bu holda siz bu katakchani o‘tkazib yuborishingiz
mumkin. Ammo, agar siz shubhali dasturlar va viruslarni skanerlash uchun virtual
mashina yaratayotgan bo‘lsangiz, albatta “Только для чтения” funksiyasini
yoqishingiz kerak.
VirtualBox platformasida virtual mashina yaratish

1.4.2. VirtualBox platformasida virtual mashina yaratish 1) Dasturni ishga tushirgandan so‘ng VirtualBox ning asosiy oynasi ochiladi.
Virtual mashinani yaratish uchun “Создать” tugmasini bosish kerak (“Добавить”
bilan adashmaslik kerak!) (1.12.-rasm).
2) Ochilgan oynada siz virtual mashinaning nomini kiritishingiz, uni saqlash
joyini tanlashingiz va operatsion tizimning turini va versiyasini ko‘rsatishingiz kerak
bo‘ladi. Masalan, Windows 8 nomini kiritamiz va operatsion tizimning mos turini
va versiyasini tanlaymiz (1.13-rasm).
14
1.12-rasm. VirtualBox ning asosiy oynasi
1.13-rasm. VirtualBox da virtual mashinaning nomini va turini tanlash
15
3) Shundan so‘ng, virtual mashina uchun kerakli operativ xotira miqdorini
ajratish mumkin bo‘ladi. Standart qiymatlardan pastroq qiymatlarni o‘rnatmaslik
tavsiya etiladi (1.14-rasm).
1.14-rasm. Virtual mashinaga operativ xotira ajratish
1.15-rasm. Virtual qattiq disk yaratish
16
4) Keyin yangi virtual mashina – virtual kompyuter uchun virtual qattiq disk
yaratish kerak, xuddi haqiqiy kompyuter kabi, unga ma‘lumotlarni saqlaydigan
qattiq disk kerak (1.15-rasm). VirtualBox virtual disklarning har xil formatlarini
qo‘llab-quvvatlaydi (1.16-rasm).
1.16-rasm. VirtualBox da virtual disklarning formatlari
Virtual qattiq disk uchun ajratilgan xotirada ma’lumotlarni saqlashni dinamik
yoki ajratilgan formatda amalga oshirish mumkin (1.17-rasm).
5) Virtual qattiq diskni yaratishda, boshlang‘ich foydalanuvchi uchun eng
yaxshi yechim barcha standart qiymatlarni qoldirish bo‘ladi (ehtimol, qattiq
diskning o‘lchamidan tashqari - yana, operativ xotirada bo‘lgani kabi tavsiya etilgan
standart qiymatdan past qiymatlarni o‘rnatmaslik tavsiya etiladi). “Создать”
tugmachasini bosish bilan virtual mashina yaratiladi (1.18-rasm), u asosiy oynaning
chap tarafidagi dasturlar panelida paydo bo‘ladi (1.19-rasm).
17
1.17-rasm. Virtual qattiq disk xotirasida ma’lumotlarni saqlashning formatlari
(dinamik yoki ajratilgan)
1.18-rasm. Virtual qattiq disk sozlamalari
18
1.19-rasm. Yaratilgan virtual mashinalarni boshqarish oynasi
Virtual mashinani ishga tushirish uchun siz yangi yaratilgan virtual mashinani
tanlashingiz va “Запустить” tugmasini bosishingiz kerak.
Mundarija 
Kirish - Virtual tarmoq texnologiyalari

|
Virtual tarmoq texnologiyalariBog'liq VTT metodichka UzbMundarija
Kirish
3
1. VirtualBox platformasida virtual mashina yaratish va sozlash
4
2. Virtualbox platformasida virtual tarmoq sozlamalarini o‘rnatish
25
3. Windows OS da Hyper-V rolini o‘rnatish va sozlash
50
4. Hyper-V gipervizorida virtual mashina yaratish va virtual tarmoq
konfiguratsiyalarini sozlash
57
5. Hyper-V gipervizorida virtual marshrutizator yaratish va sozlash
74
6. VMware ESXi gipervizorini o‘rnatish va konfiguratsiyalarini
sozlash
89
7. VMware ESXi gipervizor asosida virtual mashina yaratish
106
8. VMware ESXi da virtual disklar ustida ishlash va virtual
kommutator yaratish
119
9. VMware ESXi asosida korporativ tarmoq qurish
139
10
.
VMware ESXi da Kerio Control dasturini o‘rnatish va
konfiguratsiyalarini sozlash
163
11
.
Kerio Control asosidagi Proxy serverda trafik qoidalarini yaratish va
foydalanuvchilarni boshqarish
178
12
.
Kerio Control yordamida VPN asosida xavfsiz tarmoqni qurish
196
13
.
CPT 8 versiyasini o‘rnatish, CPT 8 muhitida SDN controller ni
o‘rnatish va sozlashni o‘rganish.
208
14
.
SDN kontrolleri asosida tarmoq qurilmalarini nazorat qilishni
o‘rganish. Tarmoq qurilmalarini nazorat qilishning CLIga
asoslangan va SDN controllerga asoslangan usullarini taqqoslash.
218
15
.
SDN kontrolleri asosida tarmoq qurilmalarining statistikasini
yuritishni o‘rganish.
226
16
.
SDN kontrolleri orqali tarmoq protokollarini sozlash va o‘rnatishni
o‘rganish
235
Adabiyotlar ro‘yxati
245
247
248
|
| |
19-laboratoriya ishi mavzu: Java dasturlash tili. Dasturlash muhitini sozlash. Ishdan maqsad

|
19-laboratoriya ishi mavzu: Java dasturlash tili. Dasturlash muhitini sozlash. Ishdan maqsad
|
Sana | 16.07.2024 | Hajmi | 4,88 Mb. | | #267717 |
Bog'liq 19-labaratoriya Dasturlash
19-LABORATORIYA ISHI
Mavzu: Java dasturlash tili. Dasturlash muhitini sozlash.
Ishdan maqsad: Dasturlash muhitini sozlash usullarini o’rganish.
Kerakli jihozlar va materiallar. Kompyuter, elektron doska va Java dasturlash tili
Mashg’ulotlarda qo’llanadigan pedagogik texnologiyalar: muammoli ta’lim, aqliy xujum
Laboratoriya ishidan kutilayotgan natijalar: Talabalar Java dasturlash tili imkoniyatlari va afzalliklari bilan tanishib chiqadi. Dastur muhiti sozlashni bajara oladilar.
Laboratoriya ishini bajarganlarida talabalar quyidagi bilim, ko’nikma, malakalarga ega bo’ladilar:
Bilim: Java dasturlash tili. Dasturlash muhitini sozlash haqida tushunchaga ega bo’ladilar.
Ko’nikma: Dasturni ishga tushirish va dastur ishchi oynasidagi bo’limlardan foydalanib berilgan amallarni bajara oladilar.
Malaka: Berilgan topshiriqni bajarishda Java dasturlash tilining imkoniyatlaridan foydalana oladilar.
Laboratoriya topshirig’ini bajarish o’yicha namuna:
Javani komyuterga o'rnatishdan oldin Java komyuterga o'rnatilgan yoki o'rnatilmaganini tekshirib olamiz.
Windows kompyuteringizda Java o'rnatilganligini tekshirish uchun buyruqlar satri(Command Promt)ga quyidagi buyruqni kiriting :
Agar Java o'rnatilgan bo'lsa, siz shunga o'xshash ma’lumot ko'rasiz (versiyaga qarab):
Windows uchun sozlash
Windowsga Javani o'rnatish uchun bajariladigan amallar ketma-ketligi:
I. Quyidagi ketma-ketlik bo'yicha Javani o'rnatish sozlamalariga o'ting:
IntelliJ IDEA - bu qisqa qilib aytganda Java dasturlash tilida yozgan dasturlarimizni kompilyatsiya qilib beradigan muhit.
IntelliJ IDEA ni komyuterga o'rnatish(Windows uchun)
|
| |
VirtualBox da tarmoq rejimlari

30
2.3.5. “NAT” rejimi
Ushbu tarmoq rejimi sukut bo‘yicha virtual tarmoq adapteri uchun yoqilgan
holda bo‘ladi. Virtual mashinadagi mehmon operatsion tizimi virtual NAT (Network
Address Translation) qurilmasi yordamida lokal tarmoq (LAN) xostlariga kira oladi.
Tashqi tarmoqlarga, shu jumladan Internetga mehmon OT orqali kirish mumkin.
VirtualBox tarmog‘i uchun NAT ishlatilganda, mehmon mashinasiga asosiy
kompyuterdan yoki tarmoqdagi boshqa mashinalardan kirish mumkin emas. Ushbu
standart
tarmoq
rejimi
virtual
mashinadan
foydalanmoqchi
bo‘lgan
foydalanuvchilar uchun, masalan, faqat Internetga kirish uchun yetarli.
Virtual tarmoq adapterlari

28
yuklash uchun ushbu adapterdan foydalanishi mumkin. Oldingi NIC singari,
bu ham AMD chipidan foydalanadi.
−
Intel PRO/1000 MT Desktop (82540EM). Bu adapter Windows Vista va
Windowsning yangi versiyalarida yaxshi ishlaydi. Ko‘pgina Linux
distributivlari ham ushbu adapterni qo‘llab-quvvatlaydi.
−
Intel PRO/1000 T Server (82543GC). Windows XP bu adapterni qo‘shimcha
drayverlar o‘rnatmasdan taniydi.
−
Intel PRO/1000 MT Server (82545EM). Ushbu adapter modeli OVF
shablonlarini boshqa platformalardan import qilish uchun foydalidir va import
jarayonini osonlashtirishi mumkin.
−
Paravirtualizatsiya qilingan tarmoq adapteri (virtual tarmoq) – bu alohida
holat. Aksariyat operatsion tizimlar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan
tarmoq uskunalarini virtualizatsiya qilishning o‘rniga, mehmon operatsion
tizimi virtualizatsiya qilingan muhit uchun maxsus dasturlash interfeysini
ta’minlashi kerak. Bu yondashuv tarmoq uskunalarini taqlid qilishning
murakkabligini oldini oladi va natijada tarmoq ishini yaxshilaydi.
VirtualBox standart virtIO tarmoq drayverlarini qo‘llab-quvvatlaydi. VirtIO
tarmoq drayverlari KVM loyihasining bir qismi va ochiq manba hisoblanadi. Bu
drayverlar yadro 2.6.25 yoki undan yuqori bo‘lgan Linux uchun, Windows uchun,
shu jumladan Windows 2000, XP va Vista kabi eski versiyalarda mavjud.
b) NAT tarmog‘i rejimida virtual tarmoqni sozlash

38
Bunda:
−
nic1 – Bu birinchi virtual tarmoq adapteri (tarmoq interfeysi kontrolleri);
−
natnetwork – bu VirtualBox tarmoq rejimining nomi.
Ushbu sozlamalarni ishlatishdan oldin virtual mashinani o‘chirib qo‘yishingiz
kerak bo‘lishi mumkin.
Ishning har bir bo‘limida virtual mashinaning virtual tarmoq adapteri uchun
tarmoq rejimini tanlashda VBoxManage bilan bir xil buyruqni takrorlamaslik uchun,
barcha mumkin bo‘lgan VirtualBox tarmoq rejimlarining nomlarini ko‘rib chiqing.
none, null, nat, natnetwork, bridged, intnet, hostonly, generic
.
Portni yo
‘
naltirish –
bu oynadan kirish va sozlash mumkin bo‘lgan boshqa
variant. Portni qayta yo‘naltirish, bir xil fizik tarmoqdagi xost-mashinadan va
boshqa xostlardan virtual mashina ichidagi mehmon operatsion tizimida ishlaydigan
xizmatlarga kirishni sozlash uchun ishlatilishi mumkin. Ko‘rib turganingizdek, NAT
rejimi va NAT tarmoq rejimlari uchun portni yo‘naltirish sozlamalarining joylashuvi
VirtualBox GUI da farq qiladi. NAT rejimi uchun portni yo‘naltirish variantlari
ВМ> Настройки> Сеть
(
VM > Settings > Network)
da mavjud, NAT tarmoq
rejimi uchun portni boshqa joyga yo‘naltirish variantlari
Файл> Настройки>
Сеть (File > Preferences > Network)
orqali sozlanishi mumkin. Buning sababi
shundaki, NAT rejimining portni yo‘naltirish qoidalari har bir virtual mashina uchun
individualdir, NAT rejimining portni uzatish qoidalari adapterlari tegishli NAT
tarmog‘iga ulangan bir nechta virtual mashinalarda keng tarqalgan. Portni qayta
yo‘naltirishni sozlash bo‘yicha batafsil ma’lumot olish uchun quyidagi “Portlarni
yo‘naltirish” bo‘limiga qarang.