O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi - bet 2

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi
|
bet | 2/2 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 22,95 Kb. | | #235775 |
Bog'liq kkk"? O o harfi boshqa tillardan kirgan quyidagi so'zlarda «a» singari talaffuz etiladi, biroq hamisha «o» yoziladi: koliej, monitoring, dekloratsiya, omonim, okulist va h.k.
Shuningdek, o ba'zan o' kabi aytilishi ham mumkin, lekin baribir «o» yozilaveradi: tonna, noyabr, boks, tort va h.k.
61 i harfi bilan, bilim, til, tilak, harxil, qism kabi so'zlarda qisqa aytiladi va «/» yoziladi, badiiy, ommaviy, Lutfiy singari so'zlarda «/» cho'ziq aytiladi, lekin doimo «iy» yoziladi.
4' Uu harfi yutuq, butun, tovuq, sovuq, sovun kabi so'zlarda «/»ga monand talaffuz etilsa-da, qoidaga binoan ««» yoziladi.
Ј,0'o'harfi o'zbek, o'Ika, o'simlikkabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablangan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi.
bE e harfi e 'Ion, ehtirom, fe % bermoq, meros, mone, tole, kofe kabi so'zlarda old qator, o'rta-keng, lablanmagan unli tovushni ifodalash uchun yoziladi:
«e», «e», ««?», «x» harflari yangi alifboda quyidagicha yoziladi:
e: yetti, yetmish, yetim;
yo: yolg'iz, yomon, yong'oq;
yu: yulduz, yumshoq, yumuq.
ya: yakka, yangi, yaroqsiz;
Milliard, material, million, radio, ukrain, said, doim, shoir, teatr, okean singari so'zlar talaffuzida unlilar orasida «y» undoshi qo'shib aytilsa-da, yozuvda tushib qoladi.
Taassurot, taalluqli, taajjub, matbaa, saodat, maorif, muomala, inshoot kabi so'zlar o'rtasidagi unlilar yozuvda saqlanadi.
UNDOSHLAR IMLOSI
«B» tovushi boribjavob, hisob, bob, xitob kabi so'zlarda «p», qibla, tobla so'zlarida «v» tarzida aytilsa ham «b» yoziladi.
Avtomat, avtobus, avtomobil kabi so'zlarda «v» tovushi «f» tarzida tallafuz qilinsa-da, doimo «v» yoziladi.
Fursat, fizika, fabrika, fahm-farosat, fasl singari so'zlarda «f» tovushi «p» kabi aytiladi, lekin asliga muvofiq ravishda har doim <> yoziladi.
Obod, ozod, faryod, tadbir, tadqiqot kabi so'zlarda «d» tovushi «t» tarzida aytilsa-da har vaqt «d» yoziladi.
Iztirob, tuzsiz, bo'zchi so'zlarida «z» tovushi «s» kabi aytiladi, biroq hamisha asliga mos ravishda «z» yoziladi.
/ j harfi jon, jahon, juma, g'ijjak, vaj so'zlarida til oldi, jarangli, portlovchi «j» , jurnal, ajdar, garaj, tiraj so'zlarida esa til oldi, jarangli, sirg'aluvchi «dj» undosh tovushini ifodalash uchun yoziladi.
Sh sh harfi shahar, shimol, shoshmoq, osh, bosh kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, sirg'aluvchi tovushni ifodalash uchun yoziladi. Sh harfi ikki tovushni ifodalasa, oraga tu-tuq belgisi qo'yiladi: Is'hog, as'hob kabi.
Ch ch harfi chumoli, choy, achchiq, soch kabi so'zlarda til oldi, jarangsiz, qorishiq undosh tovushni ifodalash uchun yoziladi.
R r harfi rahmat, rahm, diyor; L I harfi lola, bol, olmoq; N n harfi non, ona, osmon; G g harfi gul, ega, eg; Kk harfi kam, ikki, tok; Yy harfi yetti, yuz, dunyo, toy; Ng ng harfi ko'ngil, tong, ong; Q q harfi qizil, oq, aql; G' g' harfi g'oz, og'a, tog1; X x harfi xalq, axborot, baxt; H h harfi hamma, hosil, ehson, isloh kabi so'zlardagi muayyan tovushlarni ifodalash uchun yoziladi.
Farzand, band, poyezd so'zlarida
Mo'jiza, mo'tadil, mo 'tabar kabi so'zlarda o'unlisi cho'ziqroq aytiladi, lekin tutuq belgisi qo'yilmaydi.
San'at, in'om, mas'ul kabi so'zlarda unlidan oldin qo'yilib uning undosh tovushdan ajratib aytilishini ta'minlaydi.
gi «d» undoshi, go 'sht, past, artist so'zlaridagi, «t» undoshi talaffuzda tushib qolsa ham yozuvda doimo ifodalanadi.
Xuddi shuningdek metall, kilovatt, kongress kabi so'zlar oxiridagi qo'sh undoshlardan biri talaffuzda tushi-rilib qoldirilsa ham yozuvda hamisha ifodalanadi.
Tutuq belgisi a'lo, ta'lim, e'lon, she'r, fe'l kabi so'zlarda unlidan keyin kelib, uning cho'ziqroq aytilishini ta'minlaydi.
O’tilgan mavzular bo’yicha esselar bu jumladan birini olsak
Onlayn ta’lim yoki oflayn ta’lim qaysi biri avzal men o’z fikrimni aytib o’tsam shu jumladan onlayn ta’limda talaba darslarni onlayn kuzatib boradi va ishlaridan ham qolib ketmaydi onlayn darsda ta’lim olishda asosan ta’lim olish talabani o’ziga bog’liq
Oflayn talimda esa doim o’qituvchi nazoratida bo’ladi amaliy ko’nikmalar ko’p bo’ladi lekin doim dars jarayonida boladi boshqa ishlar bilan shug’ullana olmaydi men onlayn ta’limni tanlagan bo’lar edim.
|
| |