nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi yo‘nalishi talabasi

|
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi yo‘nalishi talabasi
|
bet | 1/15 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 230,02 Kb. | | #136780 |
Bog'liq Soqiyeva Mehriniso 1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
ZAHIRIDDIN MUHAMMAD BOBUR NOMLI
ANDIJON DAVLAT UNIVERSITETI
Axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti Informatika o‘qitish metodikasi yo‘nalishi talabasi Soqiyeva Mehrinisoning Informatikani o‘qitish texnologiyalari va loyihalashtirish fanidan tayyorlagan
KURS ISH
Mavzu: Photoshopning uskunalar paneli va palitralari mavzusini o'qitishda innovatsion texnologiyalardan foydalanish
Ilmiy rahbari: ________________
Andijon-2024
Andijon davlat universiteti
Axborot texnologiyalar va kompyuter injineringi fakulteti
Axborot texnologiyalar kafedrasi
Informatika o‘qitish metodikasi yo‘nalishi ___ kurs ___________ guruh
Tasdiqlayman__________________________
Kafedra mudiri _______________ N.O‘rinov
2024 yil « » ________________
Informatika o‘qitish metodikasi fanidan
KURS ISHI BO‘YICHA TOPSHIRIQ
Talaba ________________________________________________________
Kurs ishining mavzusi: Photoshopning uskunalar paneli va palitralari mavzusini o'qitishda innovatsion texnologiyalardan foydalanish
___________________ 2024 y. Kafedra majlisida ma’qullangan.
2. Kurs ishi topshirish muddati _________ _____ 202_
3.Kurs ishi bajarishga doir boshlang‘ich ma’lumotlar Mavzuga oid internet ma’lumotlari, adabiyotlar bilan ishlash
4. Hisoblash – tushuntirish yozuvlarining tarkibi(ishlab chiqariladigan masalalar ro‘yhati).
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
__________________________________________________________________
|
| |
Mijoz ish joyining dasturiy ta’minoti

Mijoz ish joyining dasturiy ta’minoti kamida quyidagi talablarga javob berishi lozim:
^ -standart brouzer (Internet Explorer, Netscape Navigator);
-tarmoq vositalari (TSP/IP, SMNP/POP, olis mijozlar uchun RAS);
-grafik amal tizimi (olis mijozlar uchun yaxshisi himoyalangan amal tizimi);
-himoyalashning dasturiy vositalari (mahalliy va olisdagi Internet va intranet dasturlaridan foydalanuvchilar uchun);
-turli forma (Word, Excel, PowerPoint va h.k.)dagi fayllarni ko‘rish vositalari.
^ Mijozning minimal ta’minoti quyidagilarga bemalol imkon beradi:
-guruhiy faoliyat olib borish;
-Web – sahifalarni ko‘rish, yozib olish;
-elektron pochta jo‘natish hamda qabul qilib olish;
-tashkilot ma’lumotlari bazasi bilan ishlash;
-turli formatdagi fayllarni ko‘rish;
-fayllarni qabul qilish va uzatish;
-ovozli yozuvlarni tinglash.
^ TCP/IP tarmog'i.
Intranetning har bir kompyuteriga TCP/IP protokolini o‘rnatish orqali Intranetning aloqa qismini o'z ichiga olgan tarmoq gismi - TCP/IP tarmog’i shakllantiriladi. Bu ish Intranet tarkibidagi har bir mahalliy kompyuter tarmog‘i LANga nisbatan qo‘shimcha suratda bajariladi. Buni ikki xil amalga oshirish mumkin.
|
V = U*X*12/86400 Kbit/s - Intrane t asoslar I

V = U*X*12/86400 Kbit/s
Bu yerda "12" - bir baytdagi bitlar soni 8 ga qo‘shimcha 4 bit to‘g‘ri kelishini hisobga oladi. "86400"- bir sutkaning sekundlarda o'lchangan davomiyligi.
^ Serverning apparat platformasi
Serverning apparat platformasini tanlashda Unix, Intel bilan muvofiqlashgan kompyuter yoki PowerPC ga asoslangan tizimdan biriga to‘xtashga to‘g‘ri keladi. Buni hal qilishda Intranetdan qanday maqsadlarda foydalanilishini, bu platformalardan qaysinisi yuridik shaxsda ko‘proq tarqalganini, mo‘ljallangan tarmoq amal tizimini va ketadigan sarf-xarajatlarni hisobga olish lozim.
|
-chi qatlam: Uzatish muhiti. Bu qatlam ISO/OSI tarmoq modelining

^ 0-chi qatlam: Uzatish muhiti. Bu qatlam ISO/OSI tarmoq modelining eng ichki - nolinchi qatlami fizikaviy bog’lanish vositalari (kabellar va boshqa ulash vositalari)ni aks ettiradi. Intranetning barcha tugunlari bir-biriga uzatish muhiti orqali bog'lanadi.
^ 1-chi qatlam: Fizikaviy qatlam. Vazifasi - aloqa kanalari bilan fizikaviy interfeys ta'minlab berishdir. Bu qatlam tarmoq aloqa kanallarining elektr va mexanikaviy jihatlarini belgilaydi.
^ 2-chi qatlam:Kanal qatlami. Vazifasi-ma'lumot uzatish kanallarini
|
Birinchisi - Intrane t asoslar I

Birinchisi, Windows 95 yoki Windows NT Workstation, Windows for Workgroups, OS/2 amal tizimlari uchun bular tarkibida berilgan TCP/IP protokol steki ishlatiladi.
Ikkinchisi, shlyuzlardan foydalanish. Windows 3.1 yoki DOS amal tizimlaridan ko‘pchilik mijozlar foydalangan holda NetWare mahalliy kompyuter tarmog‘ida IPX-paketini IP-manzilga o‘giruvchi shlyuzni Web- server va tarmoqning qolgan qismiga o‘rnatish kifoya.
^ Intranetning ko’pqatlamli modeli.
Ko’pchilik kompyuter tarmoqlari va shu jumladan Internet va Intranet ham halqaro standartlashtirish tashkiloti-ISO taklifi asosida yaratilgan ko’pqatlamli model - tizimlarning aloqada bo’lish modeli-
|
O‘rtacha yuridik shaxs uchun

O‘rtacha yuridik shaxs uchun, agar Intranetni yaratishdan ko’zlangan maqsad axborot oqimidan xizmatchilarning birgalikda foydalanishi bo'lib kam sarf-xarajatlar asosiy hisoblansa Intel bilan muvofiqlashgan Pentium protsessori asosidagi kompyuterni tanlagan ma’qul. Bu bilan juda keng amaliy tatbiq dasturlari sinfidan foydalanishga yo‘l ochilgan bo‘ladi. Kompyuterda tezkor xotira kamida 32 Mb, qattiq disk kamida 2 Gb, va Pentium 166 Mgts protsessori bo‘lgani ma’qul.
Web-server uchun eng kam talab qilinishi mumkin bo‘lgan apparat ta'minoti protsessori 486 rusumli, takt chastotasi-60 Mz, tezkor xotiraisi 16-Mb va qattiq magnit diski 500 Mb xotira hajmli PC shaxsiy kompyuterdan boshlanadi. Web-server uchun V qancha yuqori bo‘lsa, shunga yarasha baquvvatroq kompyuter, yoki bir nechta kompyuter va xotira qurilmalari lozim bo‘ladi. Har bir ulangan foydalanuvchi-mijoz uchun kamida 256 Kb tezkor xotira ajratilishi kerak.
Web-server o‘rnatilgan tarmoq tuguni quyidagi talablarga javob berishi lozim:
-
Bir vaqtning o‘zida bir nechta ulanishlar bo‘yicha xizmat ko‘rsatish;
-
Himoya tizimida aniq ishlash;
-
Barcha sahifalarda bog‘lanishlarni amalga oshirish;
-
Tasvirlarni aniq aks ettirish;
-
Turfa muhitli axborotlarni uzatish;
-
Gopher menyularining barchasida aloqa bog‘lab berish;
-
FTP - mijoz - dasturi orqali fayllarni ko‘chirish.
^ 4.3.Mijozlar qismi.
Intranetning mijozlar qismi foydalanuvchilarning ish joylari majmuidir.
Intranetning mijozlari mahalliy va olis mijozlarga farqlanadilar.
Bularning har biri o‘z navbatida qanday axborot dasturlaridan foydalanishiga ko‘ra yuridik shaxs axborotidan foydalanadigan va yuridik shaxs hamda Internet dasturlaridan foydalanuvchilarga farqlanadilar. SHu belgilariga ko‘ra mijozning apparat va dastur ta’minotiga qo‘yilgan talablar farqlanadi.
^ Mijoz ish joyining apparat ta’minoti kamida quyidagi talablarga javob berishi lozim.
-kamida 286 va undan yuqori protsessorli kompyuter;
-kamida 40 Mb qattiq disk makoni (tarmoq kolmpyuteri uchun shart emas);
-modem (olisdagi mijozlar uchun) yoki tarmoq adapteri (mahalliy tarmoq mijozlari uchun);
-himoyalovchi apparat vositalari – elektron kalit va sh.o‘. (olis mijozlar uchun);
-tovush platasi – adapteri (shart emas).
|
-chi qatlam: Tarmoq qatlami

|
-chi qatlam: Tarmoq qatlami
|
bet | 17/20 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 281 Kb. | | #129 |
^ 3-chi qatlam: Tarmoq qatlami. Vazifasi-axborotni marshrutlash, ma'lumotlarni bo'laklash va bo'laklarni birlashtirish. Bu qatlamda axborot oqimi paketlar oqimi shaklida bo'ladi. Tarmoq qatlamining asosiy protokoli IP protokolidir. Ma'lumotlar paketi uzatilayotgan ma'lumot va boshqaruv signallarida aks etgan ma'lumotlar bilan birga uzatuvchi va uni qabul qilib oluvchi tarmoq tugunlarining manzillarini ham o'z ichiga olgan. Tarmoq qatlami va unga nisbatan ichki barcha qatlamlar Intranetning aloqa qismini tashkil etadi.
|
| |
boshqarish, kanallar bo'ylab ma'lumot uzatish

|
boshqarish, kanallar bo'ylab ma'lumot uzatish
|
bet | 16/20 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 281 Kb. | | #129 |
boshqarish, kanallar bo'ylab ma'lumot uzatish va kanallardagi uzatish xatolarini payqash(ruscha-обнаружение). Asosiysi maqsadi- ma'lumotning uni uzatish jarayonida buzilishining oldini olish. Kanal qatlamida ma'lumot kadrlar oqimi sifatida shakllanadi. Kanal axborot uzatayotgan kompyuterdagi tarmoq plata(karta)sidan boshlanib shu axborotni qabul qilayotgan kompyuterdagi tarmoq kartasi bilan tugallangan aloqa yo'lini o'z ichiga oladi. Har bir tarmoq kartasi(Ethernet yo IBM Token Ring kartasi) noyob tarmoq manziliga ega. Bu kartalar kanal qatlamiga nisbatan ichki bo'lgan fizikaviy qatlamni kanal qatlamiga nisbatan yuqori(tashqi) bo'lgan tarmoq qatlamining dasturiy ta'minoti bilan bog'laydi. Masalan, tarmoq Ethernet asosida qurilgan bo'lsa, kompyuterni tarmoqqa ulangan Ethernet kartasi va kanal qatlamiga oid protokollar majmuyi bilan ta'minlash natijasida kanal qatlami xosil bo'ladi. Kanal qatlami tufayli tarmoq qatlami qanaqa tarmoq texnologiyasi – Ethernetmi yo IBM Token Ring qo'llanganligini va kanal qatlamiga o'tgan axborot oqimi kadrlar(Ethernet yo IBM Token Ring kadrlari) ketma-ketligiga qanday qilib aylantirilayotganini hisobga olishi shart emas.
|
| |
-chi qatlam: Transport qatlami. V

|
-chi qatlam: Transport qatlami. V
|
bet | 18/20 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 281 Kb. | | #129 |
^ 4-chi qatlam: Transport qatlami. Vazifasi tarmoq tugunlari - kompyuterlari orasida ma'lumotlarni ishonchli yetkazib berib, axborot almashishdir. Bu qatlamning asosiy protokoli TCP protokolidir. Shu protokol asosida tashqi-seans qatlamidan olingan ma'lumotlar tarmoq qatlamiga mos keluvchi bo'laklar-paketlarga ajratiladi va tarmoq qatlamiga uzatiladi. Tarmoq qatlamidan qaytgan axborot oqimi ustida bunga teskari amallar bajariladi. Shunday qilib, transport qatlami tarmoq qatlami boshqaradigan paketlar trafigini hosil qilib beradi.
|
| |
Davlatning daromadlarni qayta taqsimlashga qaratilgan qaysi vazifasi bozorni tartibga solishga qaratiladi?

|
Davlatning daromadlarni qayta taqsimlashga qaratilgan qaysi vazifasi bozorni tartibga solishga qaratiladi?
|
bet | 63/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di31. Davlatning daromadlarni qayta taqsimlashga qaratilgan qaysi vazifasi bozorni tartibga solishga qaratiladi?
a) transfert to‘lovlarni amalga oshirish;
b) ijtimoiy ta’minot dasturlarini qo‘llash;
c) talab va taklif ta’sirida shakllanadigan narxlarni o‘zgartirish;
d) imtiyozli narxlarni belgilash;
e) ish haqining minimal darajasini belgilash va o‘zgartirish.
32. Quyidagilardan qaysi biri davlatning resurslarni taqsimlash va qayta taqsimlash vazifasiga kirmaydi?
a) iste’mol uchun zarur ayrim tovarlar foydasiga resurslarni qayta taqsimlash;
b) ishlab chiqarishni subsidiyalash orqali ayrim tovarlar takliflarini kengaytirishga resurslar oqimini ta’minlash;
c) ayrim iste’mol tovarlarini davlat sektorlarida ishlab chiqarishni kengaytirish;
d) byudjet mablag‘lari hisobiga resurslarni xususiy sohadan bo‘shatib, ijtimoiy ne’matlar ishlab chiqarishga yo‘naltirish;
e) tovarlar bozorida raqobatni rivojlantirish.
33. Bozor tizimining resurslarini qayta taqsimlashga layoqatsizligini ko‘rsatuvchi holatni toping:
a) resurslarni talab yuqori bo‘lgan tovarlar ishlab chiqarish foydasiga taqsimlaydi;
b) resurslarni foyda yuqori bo‘lgan tarmoqlarga qayta taqsimlaydi;
c) ishlab chiqarilishi o‘zini oqlamagan tovarlarga resurslarni ajrata olmaydi;
d) resurslarni talab yuqori bo‘lgan xizmat ko‘rsatish sohalari foydasiga taqsimlaydi;
e) resurslarni foyda kam bo‘lgan yoki zarar ko‘ruvchi tarmoqlardan foyda normasi yuqori bo‘lgan sohalarga qayta taqsimlaydi.
34. Quyidagilardan qaysi biri davlatning iqtisodiy o‘sishini rag‘batlantirish vazifasiga kirmaydi?
a) to‘liq bandlikni ta’minlash;
b) soliq stavkasini pasaytirish;
c) dotatsiya va subsidiyalar berishni kengaytirish;
d) korxonalar huquqiy maqomini belgilash;
e) tranfert to‘lovlarini ko‘paytirish.
35. Davlatning iqtisodiyotga ta’sir ko‘rsatishiga qaratilgan bevosita usullaridan qaysi biri YAIMda o‘zining ulushini ko‘paytirishga qaratiladi?
a) iqtisodiyotning ayrim bo‘g‘inlarini bevosita boshqarish;
b) davlat tadbirkorligini kengaytirish;
c) narxlar va ish haqini ”qotirib” qo‘yish;
d) mehnat birjalari faoliyatini tashkil qilish;
e) iqtisodiy sohani tartibga solishga qaratilgan qonunlar qabul qilish.
|
| |
-chi qatlam: Seans qatlami

|
-chi qatlam: Seans qatlami
|
bet | 19/20 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 281 Kb. | | #129 |
^ 5-chi qatlam: Seans qatlami. Vazifasi – tadbiqiy jarayonlar muloqotini qo'llab-quvvatlash bu jarayonlarni ulanishi va ajratilishini ta'minlash va tadbiqiy jarayonlararo ma'lumotlar uzatishni ta'minlash. Seans qatlami har bir aloqa seansi uchun ikkinchi tomon (tarmoq tuguni) bilan suhbat asosida turli tugunlar tadbiqiy jarayonlari bilan ulanishlar o'rnatadi. Shuningdek seans qatlami ulanishning ikkala tomonining asli kimligini ham aniqlaydi. Shunday qilib seans qatlami foydalanuvchilar va tarmoq ilovalari orasida bog'lanishlarni o'rnatadi va ularni boshqaradi.
|
| |
Mavzu: Matematika oʼqitish usullari va yangi pedagogik texnologiyalar

|
Mavzu: Matematika oʼqitish usullari va yangi pedagogik texnologiyalar
|
bet | 1/6 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 13,29 Kb. | | #99745 |
Bog'liq Mavzu Matematika oʼqitish usullari va yangi pedagogik texnologi-azkurs.org
Mavzu: Matematika oʼqitish usullari va yangi pedagogik texnologiyalar
MAVZU: Matematika oʼqitish usullari va yangi pedagogik texnologiyalar Zamonaviy ta’limni tashkil etishda qo’yiladigan muhim tadbirlardan biri ortiqcha ruhiy va jismoniy kuch sarf etmay, qisqa vaqt ichida yuksak natijalarga erishishdir. Qisqa vaqt orasida muayyan nazariy bilimlarni o’quvchilarga yetkazib berish, ularda ma’lum faoliyat yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, shuningdek, o’quvchilar faoliyatini nazorat qilish, ular tomonidan egallangan bilim, ko’nikma hamda ma’lum faoliya yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, shuningdek, o’quvchilar faoliyatini nazorat qilish, ular tomonidan egallangan bilim, ko’nikma hamda malakalar darajasini baholash o’qituvchidan yuksak pedagogik mahorat hamda ta’lim jarayoniga nisbatan yangicha yondashuvn talab etadi. Zamonaviy ta’limni tashkil etishda qo’yiladigan muhim tadbirlardan biri ortiqcha ruhiy va jismoniy kuch sarf etmay, qisqa vaqt ichida yuksak natijalarga erishishdir. Qisqa vaqt orasida muayyan nazariy bilimlarni o’quvchilarga yetkazib berish, ularda ma’lum faoliyat yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, shuningdek, o’quvchilar faoliyatini nazorat qilish, ular tomonidan egallangan bilim, ko’nikma hamda ma’lum faoliya yuzasidan ko’nikma va malakalarni hosil qilish, shuningdek, o’quvchilar faoliyatini nazorat qilish, ular tomonidan egallangan bilim, ko’nikma hamda malakalar darajasini baholash o’qituvchidan yuksak pedagogik mahorat hamda ta’lim jarayoniga nisbatan yangicha yondashuvn talab etadi. Ta’limni isloh qilinishi jarayonining ajralmas, muhim qismi hisoblangan zamonaviy pedagogik texnalogiyalar, interfaol metodlar ta’lim jarayoniga o’zlari bilmagan holda qiziqishi bilan kirishib ketadilar. Tajriba shuni ko’rsatadiki, zamonaviy interfaol strategiyalar bo’lga bilimlarni samarali o’zlashtiradi. Chunki bugun sinflarni to’ldirib o’tirgan o’quvchilar sho’x beg’ubor bolalik gashtini surayotgan, ba’zan xayolparast bolalardir. Ular orasida hatto 45 daqiqalik dars jarayonining nihoyasini intiqlik bilan kutib, ta’limga yuzaki qaraydigan o’quvchilar ham yo’q emas.
|
| |
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 17/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism: Salomlashish, davomatni aniqlash, sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish.
Ma’naviy daqiqa: Mart oyi-bahor faslining birinchi oyi. Bahor yasharish va yangilanish fasli. 8-Mart – Xalqaro xotin-qizlar kuni.
O’tilgan dars:”Ajraladigan va ajralmaydigan birikmalar” mavzusi bo’yicha
Savollar:
Qanday birikmalar ajraladigan turga kiradi?
Qanday birikmalar ajralmaydigan turga kiradi?
Qanday sharoitlarda shpilkali birikmadan foydalaniladi?
O’quvchilarning nazariy bilimlari aniqlanib bo’lgandan keyin,qatorlarga rag’bat kartochkalar beriladi.
Yangi mavzu bayoni: Agar keskichni silindr sterjenga tekkizib, uni aylanma va ilgarilama harakatlantirilsa, keskich silindr sirtida egri chiziq chizadi. Bu egri chiziq vint chizig’i deyiladi. Silindr sirtidagi to’la bir aylanishi vint chizig’ining yo’li deb ataladi. Silindr sirtiga uchi uchburchak shakldagi keskichni botirib silindrga aylanma keskichda ilgarilama harakat berilsa, silindrik sterjenda uchburchak shaklidagi o’rmali rezba hosil bo’ladi. Shunda detalning silliq qismidan to’liq o’yilgan joyigacha hosil bo’lgan masofa rezbaning sbegi deyiladi. Uchburchakning tomonlari hosil qilgan sirtlar vint sirtlari deyiladi. Agar bu silindr uning o’qi orqali o’tuvchi frontal tekislik bilan kesilsa, unda arraning tishlari singari uchburchak tishlar hosil bo’ladi. Ikki qo’shni uchburchak uchlarining orasidagi masofa rezbaning qadami deb ataladi. Lekin silindrik sterjenda rezbani bunday tasvirlash qiyin bo’lganligi uchun u shartli ravishda tasvirlanadi: Masalan, sterjenning bir uchi ma’lum qismida rezba o’yilsa, rezbaning ichki diametri ingichka chiziq bilan tasvirlanadi.
Rezba profilida uchburchak tomonlari orasidagi burchak 600 ni tashkil qilsa, hosil bo’lgan rezba metrik rezba deb ataladi va “M” harfi bilan belgilanadi.
Ko’rgazmali materiallar namoyish qilinadi, darslikdagi 24.1,2,3,4,5,6-chizmalar tahlil qilinadi.
|
| |
Uyga vazifa - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 12/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakUyga vazifa: O’tilgan mavzularni takrorlash, mustaqil ijodiy ishlar bajarish
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
9-sinf.Chizmachilik. 23-dars_____________________________2015
Mavzu: Mashinasozlik chizmalari. Buyum turlari. Konstruktorlik hujjatlarining turlari.
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarni mashinasozlik chizmalarini o’qishga o’rgatish.
Tarbiyaviy maqsad: Mashinasozlik buyumlarini ishlab chiqarishda chizmalarning o’rni beqiyos ekanligini o’quvchilar ongiga singdirib borish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Mashinasozlik chizmalari haqida malumotga ega bo’lish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o’zlashtirish, eskilarini mustahkamlash.
Dars metodi: taqdimot, tushuntirish, suhbat, mustaqil o’qish, darslik bilan ishlash, guruhlar bilan ishlash, amaliy mashg’ulot.
Dars jihozi: Mashinasozlik chizmalariga oid plakatlar, modellar, yig’ish chizmalari, buyumlar.
Minimal talablar: Mashinasozlik chizmalari haqida to’laroq bilim berish.
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Dars borishi.
|
| |
Darsning blok chizmasi - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 15/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakDarsning blok chizmasi
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Dars borishi
Tashkiliy qism: Salomlashish, davomatni aniqlash, sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorligini tekshirish, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish.
Ma’naviy daqiqa: Mart oyi-bahor faslining birinchi oyi. Bahor yasharish va yangilanish fasli.
O’tilgan dars:”Mashinasozlik chizmalari. Buyum turlari. Konstuktorlik hujjatlarning turlari” mavzusi bo’yicha savol-javoblar o’tkaziladi. Grafik tushunchalar yoddan aytiladi.
Qatorlar faoliyatiga rag’bat kartochkalari berib boriladi.
Yangi mavzu bayoni: Bir necha detallardan tuzilgan buyum tasviri yigish chizmasi deyiladi. Yigma birlikda detallarning o’zaro mahkamlanishiga qarab, ular ajraladigan va ajralmaydigan birikmalarga ajraladi.
Ajraladigan birikmalarga rezba, shponka, shpilka va shunga o’xshash, ya’ni ularni bir biridan ajratishda buzmay, sindirmay amalga oshiriladigan qo’shma birikmalar kiradi.
Ajralmaydigan birikmalarga payvand, parchin mix, yelimlash orqali amalga oshiriladigan birikmalar kiradi.
Umumiy tushunchalar berilgandan so’ng bo’ltli birikma, shpilkali birikma,
Vintli birikma, rezbali quvurlarning chizmalari tushuntiriladi. Xuddi shuningdek, parchin mix, payvand chokli birikmalarning turlari ko’rsatiladi. Ko’rsatmali materiallar yordamida bu yig’ilish birliklarinig texnikada va uy-ro’zg’or buyumlarida qo’llanishi tushuntiriladi.
|
| |
O’quvchilarning mustaqil ishlari

|
O’quvchilarning mustaqil ishlari
|
bet | 18/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakO’quvchilarning mustaqil ishlari
O’quvchilar d=30mm, L=80mm li metrik rezbali bolt chizmasini chizadilar.
Mavzuni mustahkamlash uchun savol-javob usuli qo’llaniladi
Savollar.
1.Rezbalar chizmada qanday belgilanadi?
2.Sterjenga o’yilgan rezbaning katta diametri qanday chiziqda tasvirlanadi ? Kichik diametri-chi?
3.Gayka rezbasining katta diametri qanday chiziqda tasvirlanadi? Kichik diametri-chi?
O’quvchilar bajargan chizmalari tahlil qilinadi.
Baholash: Dars yakunida qatorlarga berilgan rag’bat kartochkalar sanaladi va g’olib qator aniqlanadi. O’quvchilar faoliyatiga ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: Mavzuni o’qish, savollarga javob yozish.
d=30 mm li gaykaning chizmasini chizish.
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
Chizmachilik. 9-sinf. 26-dars________________________________________________2015
Mavzu: Ajraladigan rezbali birikmalarning chizmalari.
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga rezbali detallarni va ularning birikmalarini chizishni o’rgatish.
Tarbiyaviy maqsad: Mashinasozlik chizmalarning ahamiyatini o’quvchilar ongiga singdirish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Birikmalarni farqlay olishga erishish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o’zlashtirish, eskisini mustahkamlash.
Asosiy tushuncha va atamalar: Ajraladigan birikma, boltli birikma, shpilka, shayba, gayka, bolt.
Dars metodi: Guruhlar bilan ishlash, tushuntirish, suhbat, darslik bilan ishlash
Dars jihozi: Standart va qo’lda bajarilgan o’quv plakatlar, buyumlar, detallar, videoproyektor, slaydlar.
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Dars borishi
|
| |
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 10/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism:Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarni darsga tayyorligini tekshirish, o’quvchilarni guruhlarga bo’lish. Manaviy daqiqa.
O’tilgan dars mavzusi: “Detalning fazoviy holatini o’zgartirishga oid ijodiy grafik ishlar ” mavzusi bo’yicha (1-soati )savol-javoblar o’tkaziladi:
Detalga talab qilingan o’zgartirish qanday amalga oshiriladi?
Nima uchun o’zgartirsh kiritiladi?
Dizayn nima?
O’quvchilar tomonidan bajarilgan 21.2-chizma tahlil qilinadi.
Oquvchilar va qatorlar faoliyatiga rag’bat kartochkalar berib boriladi
.Mavzu davom ettiriladi: Savol-javob , suhbat o’tkazish orqali mavzu yana bir bor mustahkamlanadi: Yangi buyumlarni ixtiro qilinayotgan yoki amaldagilarni takomillashtirish jarayonida javobi 2 va undan ortiq ya’ni ko’p turli bo’lsa unda masala ijobiy hisoblanadi. Konstruktor loyihalash jarayonida shunday ko’p turli yechimga duch kelib qolsa, o’zining eng oily darajasi – ijodiy faoliyatini ishga solib texnik, texnologik va iqtisodiy masalalar shartlarini hisobga olgan holda eng optimal variantini tanlaydi. Shunda turli grafik tasvirlar chizish orqali o’z maqsadiga erishadi.
Detalga foydali o’zgartirish kiritish lozim bo’lsa, u vaqtda detalga kiritish lozim bo’lgan o’zgartirish shartli yozma ravishda beriladi va u orqali detalning yangi chizmasi chiziladi. Berilgan detalning fazoviy holatini (21.1-a) ko’rsatilgan burchakka o’zgartirilgan vaziyati 21.1-chizma a da tasvirlangan. O’zgarilmagan holatdagi ko’rinishlar (221.1-ch.b) solishtirib ko’rish orqali farqi aniqlanadi.
O’quvchilarning mustaqil ishlari: Har bir partaga 1tadan model tarqatiladi yoki 1 ta model umumiy holda ko’rinarli joyga qo’yiladi.O’quvchilar modelning fazoviy holatini o’zgartirib, ya’ni 900 burib yaqqol tasvirini chizishadi, so’ngra chizmasini bajaradilar. O’quvchilarga individual tarzda yordam ko’rsatiladi. Mustahkamlash. Test:
|
| |
Dizayn nima? - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 11/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorak1. Dizayn nima?
A. Chizma, rasm, loyiha B.Surat. S. Fotografiya. D. Reklama.
2. Chizma orqali amalga oshirilgan loyiha nima deyiladi?
A. Ijodiy faoliyat. B. Qayta ta’mirlash. S. Yangi loyihalash. D. Loyihalashga kirmaydi.
3. Yangi buyumlar ixtiro qilinayotganda javobi ko’p turli bo’lsa, loyihalash natijasi nima deyiladi?
A. Ijobiy. B. Nisbiy. S. Qayta loyihalash. D. Salbiy.
4. Loyihalashga doir ishlar nimalar bilan bog’liq?
A. Turli chizmalar, eskizlar, texnik rasmlar bilan bog’liq. S. Yig’ish chizmalarini tuzish bilan.
B. Istiqbolli tasvirlar yasash bilan. D. Konstruktor hujjatlarini tahlil qilish bilan.
5. Detal nima uchun qayta loyihalanadi?
Detal shaklini dizayn talabiga keltirish uchun. S.Detalning shaklini o’zgartirish uchun.
Detalni kattalashtirish uchun. D. Detalni kichikroq qilib qayta yasash uchun.
O’quvchilar chizmalari tahlil qilinadi.
Baholash: O’quvchilar va guruhlar faoliyatiga ballar qo’yiladi.
Uyga vazifa: O’tilgan mavzularni takrorlash, sinfda tugallanmay qolgan loyihalash grafik ishini tugallash.
3-NI ga tayyorgarlik ko’rib kelish.
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
Chizmachilik. 9-sinf 22-dars 3-NI __________________________________2015
Mavzu: Loyihalashga oid grafik ish
Maqsad: Detallarning tuzilishini idrok etish va uni o’qish, detalning shaklini loyihalash, bilim, ko’nikma va malakasini aniqlash.
Dars turi: Nazorat darsi.
Dars metodi: Grafik ish bajarish.
Dars jihozi: Darslik, kub.
Darsning borishi
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash. Sinf xonasi va o’quvchilarni darsga tayyorligini aniqlash.
Nazorat darsi topshirig’i:
Geometrik jism kub o’quvchilarga ko’rsatiladi.
Sharti: Kub shakliga konstruktiv elementlar kirgiziilib, og’irligini kamaytirib, chiroyli detal loyihasini yaratish.
Tekshiriladigan bilim, ko’nikma va malaka elementlarining nomi va soni:
Loyihalash haqida tushunchaga ega bo’ish. (b)
Aksonometrik o’qqa kubning joylashtirganligi. (bkm)
Kubga konstruktiv elementlar kiritganligi. (bkm)
Ko’rinishlar to’gri berilganligi . (bkm)
Chizma qog’ozga to’gri joylashtirilganligi. (bkm)
Chizmaning tozaligi. (m)
6 ta shart 5 balldan jami 30 ball.
O’quvchilar mustaqil ravishda A 4 formatda nazorat ishini bajaradilar.
Dars yakunida o’quvchilar ishlari yig’ib olinadi.
|
| |
Jinoyat tarkibining tuzilishi - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar...

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markaziBog'liq 67. Жиноят хукуки умумий кисм
4.2. Jinoyat tarkibining tuzilishi
Jinoyat tarkiblarining tuzilishi bo'yicha ularni moddiy, formal va kesik tarkiblarga ajratish mumkin.
Moddiy tarkibli jinoyatlar
deyilganda, jinoyatning shunday tarkibi tushuniladiki, unda jinoyat natijasida biron-
bir moddiy oqibat kelib chiqishi yoki kelib chiqishi mumkinligi nazarda tutiladi. Masalan, qasddan odam o'ldirish. Bu
moddiy tarkibli jinoyat, chunki qasddan odam o'ldirganlik uchun shaxsni javobgarlikka tortish uchun ijtimoiy xavfli
harakatning sodir etganligi kifoya qilmay (o'ch olish, urish va boshqalar), balki uning natijasida zararli oqibat, ya'ni
o'lim kelib chiqqan bo'lishi kerak. Ayrim hollarda obyektiv va subyektiv sabablarga ko'ra o'lim yuz bermagan bo'lsa,
aybdor shaxs odam o'ldirishda ayblanmay, qasddan odam o'ldirishga suiqasd qilganlik uchun javobgarlikka tortiladi.
Formal tarkibli jinoyat
deyilganda, biron-bir zararli oqibatning kelib chiqishi shart bo'lmay, biron-bir oqibat
kelib chiqqan taqdirda ham jinoyatning kvalifikatsiyasiga ta'sir qilmaydigan jinoyatlar tushuniladi.
Ijtimoiy xavfli harakat sodir etishda aybdor bo'lgan shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish uchun uni ijtimoiy
xavfli qilmishi (harakat yoki harakatsizlik) sodir etganligini aniqlash kifoya qilinadi. Masalan, uydirmalar tarqatish,
shunday harakatlar uchun ma'-muriy jazo qo'lanilgandan keyin sodir etganligini aniqlash lozim. Bunday hollarda jinoiy
javobgarlikka tortish uchun jinoyat sodir etilganligi natijasida oqibatning vujudga kelishi shart emas.
Kesik tarkibli jinoyat
deyilganida, shunday jinoyat tarkibi tushuniladiki, jinoyatning oxiriga yetgan vaqtini
qonun oldingi bosqichiga ko'chiradi, ya'ni jinoyatga tayyorgarlik ko'rish yoki suiqasd qilish bosqichiga ko'chiradi.
Masalan, bosqinchilik (164-modda) yoki tovlamachilik (165-modda) yoxud jinoiy uyushma tashkil etish (242-modda).
Jinoyat tarkibini qonun chiqaruvchi organ tomonidan ifodalash usuliga ko'ra oddiy va murakkab turlarga bo'lish
mumkin.
Oddiy tarkibli jinoyatlarda
jinoyat tarkibining har bir tarkibiy elementlari bittadan bo'ladi: 1 ta obyekt, 1 ta
harakat (harakatsizlik), 1 ta oqibat, 1 ta ayb shakli. Masalan, Jinoyat kodeksining 97-mod-dasi, 1-qismi «Qasddan odam
o'ldirish jinoyati».
Murakkab tarkibli jinoyatlarda
jinoyat tarkibi elementlarining har biri yoki ulardan biri ikki yoki undan ortiq
miqdorda bo'ladi. Masalan, ikki obyektli yoki ko'p obyektli jinoyatlar, bir necha oqibat keltirib chiqaruvchi jinoyatlar va
h.k. Ko'p obyektli jinoyat hisoblangan Jinoyat kodeksining 164-moddasida javobgarlik belgilangan bosqinchilikni
murakkab tarkibli jinoyat sifatida misol keltirish mumkin.
|
| |
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi - bet 32

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markaziBog'liq 67. Жиноят хукуки умумий кисмBirinchi jihatdagi ahamiyati —
bu belgilar qonun chiqaruvchi organ tomonidan o'sha normaning asosiy tarkibi doirasiga
kiritilib, «Maxsus» qism moddasi dispozitsiyasida nazarda tutilgan belgilar (masalan, 205,206-moddalar — faqat
mansabdor shaxslar tomonidan sodir qilinishi) shu moddalarning dispozitsiyasida ko'rsatiladi. 192-moddada esa,
raqobatchining ishbilarmonlik nufuziga putur yetkazish maqsadida bila turib yolg'on ma'lumotlarni tarqatish uchun
javobgarlik nazarda tutilib, bu «maqsad» subyektiv tomonining belgisi sifatida shu moddaning dispozitsiyasida
ko'rsatilgan.
Ikkinchi jihatdan ahamiyati shundan iboratki, bu belgilar jinoyat tarkibi doirasida jazoni og'irlashtiruvchi yoki
yengillash-liruvchi holat sifatida nazarda tutilgan. «Maxsus» qismning deyarli ko'pchilik moddalarida o'sha jinoyatning
og'irlashtiruvchi turlari sifatida nazarda tutilib, og'irlashtiruvchi yoki yengillashtiruvchi belgilar ko'rsatilgan.
Uchinchi jihatdan ahamiyati shundaki, bu belgilar jinoyat tarkibi doirasiga kirmaydigan va qilmishni
kvalifikatsiya qilishga lifsir qilmaydigan belgilar bo'lib, bular qo'shimcha belgilar bo'lishi mumkin. Ammo qonunda bu
belgilarga befarq qaralmay sud tomonidan jazo tayinlashda hisobga olinadigan holatlar hisoblanadi.
Bunday holatlar Jinoyat kodeksining 55 va 56-moddalarida nazarda tutilgan bo'lib, 55-moddada sud tomonidan
jazoni yengiUashtiruvchi holat hisobga olinishi mumkin bo'lgan belgilar-ning eng asosiylari nazarda tutilgan. 56-
moddada esa, jazoni og'irlashtiruvchi holat, deb hisobga olinadigan belgilarning qat'iy ro'yxati berilgan. Ushbu belgilar
qilmishning ijtimoiy xavflilik darajasiga (ijtimoiy xavflilik darajasini kamaytiruvchi yoki oshi-ruvchi) ta'sir qiladigan
bo'lsa, sud jazo tayinlashda hisobga olishi mumkin.
Jinoyat kodeksining 55-moddasida nazarda tutilgan jazoni yengiUashtiruvchi holatlarning ro'yxati qat'iy
boimay, ushbu ro'yxatda ko'rsatilmagan, ammo jinoyatning ijtimoiy xavflilik darajasining kamayishiga ta'sir qiluvchi
boshqa holatlarni ham yengiUashtiruvchi holat deb hisobga olish mumkin.
Jinoyat kodeksining 56-moddasida jazoni og'irlashtiruvchi holatlarning qat'iy ro'yxati berilgan bo'lib, sud jazo
tayinlashda shu moddada ko'rsatilgandan boshqa holatlarni og'irlashtiruvchi holat, deb hisobga olish mumkin emas.
|
| |
Jinoyat va jinoyat tarkibining o'zaro munosabati

31
qilmish tufayli shaxs va jamiyatning manfaatlariga tajovuz qilinadi. «Maxsus» qismning moddalarida esa, shunday
qilmishning sodir etishni qonunda taqiqlanganligi, bunday taqiqlarini buzib sodir ctilganda shunday qilmishni sodir
etganlikda ayblilik va jazoga sazovorlik belgilanadi.
Jinoyatning umumiy tushunchasi jinoyatning ijtimoiy-siyosiy mazmunini ochib beradi, uning ijtimoiy
xususiyati bo'lgan ijtimoiy xavfliligini ko'rsatib beradi. Jinoyat tushunchasi uning belgilarini ko'rsatib, qilmishga tavsif
beradi. Ijtimoiy xavfli ekanligini belgilaydi va bu bilan jinoiy qilmishni boshqa huquq buzishlardan farqini ham aniqlab
beradi. Jinoiy qilmishni kvalifikatsiya qilishda faqatgina Jinoyat kodeksi «Maxsus» qismining moddalarigina emas,
balki «Umumiy» qism moddalaridan ham foydalanUadi. «Maxsus» qism normalarini amalda tatbiq qilishning umumiy
qoidalari «Umumiy» qism moddalarida belgilanadi. Jinoyat kodeksi «Maxsus» qismining normalarini ishlab chiqishda
qonun chiqaruvchi organ muayyan jinoyat tarkibning belgilarini imkoni boricha aniq qilib belgilashga harakat qiladi.
Jinoyat tarkibining umumiy tushunchasi esa, jinoyat tarkibining tomon-Ikrini umumlashtirilgan holda ifodalaydi.
Boshqacha qilib aytganda, barcha jinoyatlar tarkibi yuzasidan abstrakt (mavhum) tasavvur hosil qiladi, xolos. Bunda
jinoyat huquqi faqat «Maxsus» qism normalari qoidalaridagina emas, balki «Umumiy» qism qoidalari dan ham
foydalanadi.
Shunday qilib, jinoyat tarkibining umumiy tushunchasi biron-bir normada emas, balki jinoyat huquqi
nazariyasida ishlab chiqiladi va jinoyatning yuridik tavsifini o'zida ifoda etadi.
Jinoyat tarkibining umumiy tushunchasi ilmiy bilishning muhim bosqichi hisoblanib, faqat o'quv jarayonidagina
emas, balki dastlabki tergov organlari va sud faoliyatida sodir etilgan jinoyatni nazariy jihatdan to'g'ri kvalifikatsiya
qilishning nazariy bazasi bo'lib hisoblanadi.
NAZORAT SAVOLLARI - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi

27
yoki inkor etuvchi aniq dalillarni yig'ib, ularni baholash zarur bo'ladi. Jinoyat tarkibining biror belgisi mavjud emasligi
jinoiy javobgarlikni inkor etib, jinoyat ishning to'xtatilishiga sabab bo'ladi.
Jinoyatni tasniflashning ikkinchi bosqichida ushbu jinoyat tarkibini o'zida aks ettirgan moddani aniqlash zarur
bo'ladi.
Yakunlovchi, ya'ni jinoyatni tasniflashning uchinchi bosqichida taqqoslash o'tkazilishi (shaxs tomonidan sodir
etilgan ijtimoiy xavfli qilmish bilan muayyan jinoyat huquqiy normadagi jinoyatga berilgan ta'rifning o'xshashligini
solishtirish) zarur. Agar sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmishning alomatlari va jinoyat huquqiy normada belgilangan
alomatlar bilan to'liq mos kelsa, u holda jinoyatni tasniflash jarayoni tugaydi.
Faqat shu bosqichdan keyingina shaxsning xatti-harakatlarida jinoyat tarkibi borligi haqida so'z yuritish
mumkin bo'ladi va sodir etilgan qilmishi uchun shaxs jinoiy javobgarlikka tortilishi mumkin.
Jinoyatni tasniflashning bunday jarayoni Jinoyat kodeksining 4-moddasida bayon etilgan qonuniylik prinsipiga to'liq
mos keladi, ya'ni qilmishning jinoiyligi, qilmishga yarasha jazo tayinlash va boshqa huquqiy oqibatlar faqat Jinoyat
kodeksiga solishtirish bilan aniqlanadi.
Jinoyat tarkibi ma'lum bir ijtimoiy xavfli qilmishni jinoyat, deb topish uchun zarur bo'lgan obyektiv va
subyektiv belgilarning minimal va yetarli yig'indisidir.
Sodir etilgan qilmishda Jinoyat kodeksida ko'rsatilgan jinoyat tarkibining barcha alomatlari mavjud bo'lgan
taqdirdagina shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish uchun minimal va yetarli asos mavjud bo'ladi.
Shunday qilib, jinoyat tarkibining bir necha vazifasi mavjud:
1) jamiyat uchun xavfli qilmishning jinoiyligini aniqlash vositasi;
2) jinoiy javobgarlik uchun asos bo'lishi;
3) jinoyatchilik darajasini aniqlashda qonunchilik namunasi bo'lishi;
4) jinoyatlarni farqlovchi vosita sifatida xizmat qilishi.
Demak, jinoyat tarkibi jinoyatning o'ziga xos xususiyati bo'lib, o'zida jinoyatning barcha alomatlarini
mujassamlashtirgan bo'ladi va shu alomatlarning shaxs tomonidan sodir etilgan ijtimoiy xavfli qilmishda mavjud
ekanligi qilmishni jinoyat, deb hisoblash uchun asos bo'ladi.
Jinoyat tarkibining zaruriy va fakultativ belgilari

30
organ bu jinoyatni mulkiy jinoyatlar guruhiga kiritgan. Chunki shaxs o'zganing mulkini g'ayriqonuniy ravishda egallash
uchun hujum qiladi. Subyektning asosiy maqsadi shaxsni hayotdan mahrum qilish yoki badaniga shikast yetkazish
emas, balki o'zganing mulkini g'ayriqonuniy yo'l bilan egallashning eng xavfli usulini tanlagan va bunda mulk egasining
qarshiligini sindirish maqsadida uning hayoti yoki sog'lig'i uchun xavfli bo'lgan zo'rlik ishlatadi. Shunga ko'ra,
bosqinchilik jinoyatida mulk asosiy obyekt sifatida qatnashadi. Jabrlanuvchining hayoti yoki sog'lig'i uchun xavfli
bo'lmagan hujum bosqinchilik jinoyatini tashkil qilmaydi va hokazolar.
Jinoyat kodeksining «Maxsus» qismida shunday jinoyatlar borki, bu jinoyatlar tarkibi uchun jinoyat predmeti
ushbu jinoyat tarkibi uchun zaruriy belgi sifatida jinoyat tarkibi doirasiga kiradi. Masalan, Jinoyat kodeksining 176-
moddasida qalbaki pul, aksiz markasi yoki qimmatli qog'ozlar yasash, ularni o'tkazish jinoyat-larida bu narsalar
jinoyatning predmeti sifatida shu jinoyat tarkibi doirasiga kiruvchi zaruriy belgi hisoblanadi.
«Maxsus» qismdagi bir qator jinoyatlar tarkibi uchun jinoyat sodir qilish vaqti, joyi, usuli va hokazolar jinoyat
tarkibi doirasiga kiritilib, jazoni og'irlashtiruvchi holat sifatida nazarda tutilgan.
Jumladan, Jinoyat kodeksining 97-moddasi, 2-qismi, «j» bandida o'ta shafqatsizlik bilan, «1» bandida bezorilik
oqibatida odam o'ldirish nazarda tutilib, usul zaruriy belgi sifatida qatnashmoqda. Odam o'ldirishni («e» bandi)
ommaviy tartibsizliklar jarayonida sodir qilganlik uchun javobgarlik belgilanib, vaqt zaruriy belgi sifatida
qatnashmoqda, uy-joyga kirib bosqinchilik, talonchilik yoki o'g'rilik jinoyatini sodir qilish jinoyatida jinoyat joyi jinoyat
tarkibi doirasiga kiritilib qilmishni kvalifikatsiya qilishning zaruriy belgisi sifatida qatnashmoqda.
«Maxsus» qismning asosiy ko'pchilik moddalarida jinoiy oqibatning miqdori yoki darajasi jinoyat tarkibi
doirasiga zaruriy belgi sifatida kiritilgan. Masalan, talonchilik (Jinoyat kodeksining
166-moddasi) ancha miqdorda qilinsa, ushbu moddaning 2-qismi («b» bandi), ko'p miqdorda qilinsa, 3-qismi
(«v» bandi), juda ko'p miqdorda qilinsa, 4-qismi («a» bandi) bilan javobgarlik belgilangan.
«Maxsus» qismning bir qancha moddalarida jinoyat subyektiv tomonining fakultativ belgisi hisoblangan
jinoyatning motivi va maqsadi zaruriy belgi sifatida jinoyat tarkibi doirasiga zaruriy belgi sifatida kiritilgan.
Jumladan, 97-moddaning 2-qismi, «i» bandida g'araz maqsad-larda odam o'ldirish, 133-moddaning 2-qismi, «a»
bandida o'lgan odamning a'zolarini g'arazgo'ylik yoki boshqa past niyatlarda ajratib olish uchun, 139-moddaning 3-
qismi, «g» bandida tuhmat, g'arazgo'ylik yoki boshqa past niyatlarda sodir qilganlik uchun javobgarlik belgilangan va
hokazolar.
Subyektning fakultativ belgilari sifatida shaxsning individual xususiyatlari hisobga olinishi mumkin. Masalan,
subyektning tibbiyot xodimi, mansabdor shaxs ekanligi, xavfli yoki o'ta xavfli retsidivist ekanligi va hokazolar.
Yuridik adabiyotlarda jinoyat tarkibi fakultativ belgilar ahamiyatining uch jihatini ko'rsatadi.
Yozish va taqdimot qilish kompetensiyasi

Yozish va taqdimot qilish kompetensiyasi
Download
118,08 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
18.02.2024
Hajmi
118,08 Kb.
#158525
Download
118,08 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Yozish va taqdimot qilish kompetensiyasi
Download
118,08 Kb.
Matnni ko'rish
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi o'rta maxsus kasb-hunar ta'limi markazi - bet 128

144
yengilroq jazo turi jazolarni qo'shib hisoblash qoidalariga muvofiq og'irroq jazo turiga ko'chirilishi kerak (Jinoyat
kodeksining 61-moddasi).
Agar ozodlikdan mahrum etish Jinoyat kodeksining 74-mod-dasidagi asos bo'yicha axloq tuzatish ishlari bilan
almashtirilgan bo'lsa, ozodlikdan mahrum qilishning amalda o'talgan muddati va axloq tuzatish ishlarining o'talgan
muddati qo'shiladi. Natijada, sudlanganlikning tugallanish jazoning ozodlikdan mahrum etish turidagi jazo muddatidan
kelib chiqib, ya'ni turli jazolarning amalda o'talgan muddatlarini qo'shish natijalariga ko'ra hisoblanadi.
Jazoga mahkum etilgan shaxs jarima to'lashdan (Jinoyat kodeksining 44-moddasi) yoki axloq tuzatish ishlaridan
bo'yin tovlaganda (Jinoyat kodeksining 46-moddasi) mazkur jazo turlari qonunda nazarda tutilgan asoslarga ko'ra,
boshqa jazolar bilan almashtirilishi lozim. Ayni vaqtda, sudlanganlikning tugallanishi yoki sudlanganlikni olib
tashlanishi uchun sud hukmi bilan belgilangan jazoni amalda o'talganligi asos bo'ladi. Agar shaxs amalda ikki turdagi
jazoni o'tagan bo'lsa, u holda sudlanganlikning tugallanishi yoki olib tashlanishi uchun sud hukmi bilan tayinlangan jazo
hisobga olinadi. Masalan, shaxs axloq tuzatish ishlariga hukm etilgan bo'lib, keyinchalik jazo Jinoyat kodeksining 46-
moddasi, 4-qismida nazarda tutilgan asoslarga ko'ra ozodlikdan mahrum etish jazosi bilan almashtirilgan bo'lsa,
sudlanganlik muddatining tugallanishi yoki sudlanganlikni olib tashlash axloq tuzatish ishlar shaklidagi jazodan kelib
chiqib hisoblanadi va ozodlikdan mahrum etishning- amalda o'talgan muddati axloq tuzatish ishlariga ko'chiriladi.
Jinoyat kodeksining 80-moddasi, 4-qismiga ko'ra, «Agar jazoni o'tab chiqqan shaxs sudlanganlik holatining
muddati tugamay yana jinoyat sodir etsa, sudlanganlik holatini tugatuvchi muddatning o'tishi to'xtatiladi».
Shunday qilib, shaxs sudlanganlikning tugashi uchun qonunda belgilangan muddat davomida (Jinoyat
kodeksining 78-moddasiga ko'ra) yangidan jinoyat sodir etmasligi kerak. Agar shaxs sudlanganlik muddati davomida
yangidan jinoyat sodir etsa, u holda, bu muddatni oxirgi jinoyati uchun asosiy va qo'shimcha jazoning aniq o'talgan
vaqtidan boshlab hisoblash zarur.
Shaxsning barcha sodir etgan jinoyatlari uchun uning og'irroq turi bo'yicha sudlanganlik muddati o'tmagunga
qadar shaxs sudlangan, deb hisoblanadi.
Tashkiliy qism - O’qituvchi: Solieya Rahimaxon

|
O’qituvchi: Solieya Rahimaxon
|
bet | 13/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakTashkiliy qism: Salomlashish.Davomatni aniqlash.Sinf xonasi va o’quvchilarning darsga tayyorgarligini tekshirish.
Ma’naviy daqiqa:
O’tilgan dars: 3-NI “Loyihalash” mavzusi bo’yicha bajarilgan grafik ishlar ballari e’lon qilinadi. Loyihalash mavzusi bo’yicha o’quvchilarning nazariy bilimlarini aniqlash uchun test usulidan foydalaniladi:
Dizayn qanday ma’noni anglatadi?
A.Chizma, rasm, loyiha B.Surat. S. Fotografiya. D. Reklama.
Yangi buyumlar ixtiro qilinayotganda javobi ko’p turli bo’lsa, loyihalash natijasi nima deyiladi?
Ijodiy. B. Nisbiy. S. Qayta loyihalash. D. Salbiy.
Yangi mavzu bayoni: Chizma ishlab chiqarish muassasalarida ishchi bilan muhandis orasida aloqa vositasi sifatida hizmat qiladi. Mashinasozlik buyumlarini ishlab chiqarish uchun hizmat qiladigan chizmalar mashinasozlik chizmalari deyiladi. Muassasa ishlab chiqarish lozim bo’lgan har qanday narsa yoki ularning to’plamiga buyum deb ataladi. Buyumlar asosiy ishlab chiqarish va yordamchi ishlab chiqarish buyumlariga ajraladi.
Korxonalarda ishlab chiqarilayotgan har qanday narsa yoki narsalar to’plami umumiy nom bilan buyum deb ataladi. O’quvchilr detal. yig’ish birligi, kompleks, komplekt, standart detallar va o’zaro almashuvchanlik haqida ma’lumot oladilar. 22.1-chizma tahlil qilinadi.
Konstuktorlik hujjatlariga standartga muvofiq, grafik va matnli hujjatlar kiradi. Bu hujjatlar ayrim yoki yig’ilgan holda buyumning tarkibi va tuzilishi yoki tayyorlash, nazorat qilish, qabul qilish, ishlatish va ta’mirlash uchun kerakli ma’lumotlarni o’z ichiga oladi. O’quvchilar detal chizmasi, yig’ish chizmasi, umumiy ko’rinish chizmasi, nazariy chizma, montaj chizma, sxema, spetsifikatsiya haqida ma’lumt oladilar.
Konstuktoplik hujjatlari loyihalash darajasiga qarab loyiha va ish chizmalarga bo’linadi.
|
| |
O’quvchilarning mustaqil ishlari

|
O’quvchilarning mustaqil ishlari
|
bet | 16/19 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 202,5 Kb. | | #114618 |
Bog'liq 9-sinf-3-chorakO’quvchilarning mustaqil ishlari:
O’quvchilar mustaqil ravishda mavzu matnini mutolaa qilishadi.
Mavzuni mustahkamlash uchun mavzu yakunida berilgan savollarga javoblar aytiladi:
Qanday birikmalar ajraladigan turga kiradi?
Qanday birikmalar ajralmaydigan turga kiradi?
Qanday sharoitlarda shpilkali birikmalardan foydalaniladi?
Baholash: Qatorlar va o’quvchilar faoliyati aniqlanadi. O’quvchilar 5 balli tizimda baholanadi.
Uyga vazifa: “Mashinasozlik chizmalari va ajraladigan birikmalar” mavzularini mutolaa qilish,tushunib savollarga javob yozish, grafik tushunchalarni yodlash.
Ko'rdim:______________O'TIBDO’__________________2015
Chizmachilik. 9-sinf. 25-dars____________________________________________2015
Mavzu: Rezbalar va ularni chizmalarda tasvirlash.
Ta’limiy maqsad: O’quvchilarga rezbali detallar haqida bilim berib, chizishni o’rgatish.
Tarbiyaviy maqsad: Mashinasozlik chizmalarning ahamiyatini o’quvchilar ongiga singdirish.
Rivojlantiruvchi maqsad: Birikmalarni farqlay olishga erishish.
Dars turi: Yangi bilimlarni o’zlashtirish.
Asosiy tushuncha va atamalar: Ajraladigan birikma, ajralmaydigan birikma, boltli, shonkali, vintli, shpilkali, shtiftli, shlitsali (tishli), payvand chokli, parchin mix chokli birikmalar.
Dars metodi: Guruhlar bilan ishlash, tushuntirish, suhbat, darslik bilan ishlash, amaliy mashg’ulot
Dars jihozi: standart va qo’lda bajarilgan o’quv plakatlar, buyumlar, detallar,
videoproyektor, slaydlar.
Darsning blok chizmasi
|
1
|
Tashkiliy qism: Salomlashish. Davomatni aniqlash
O’quvchilarning darsga tayyorligini nazorat qilish
|
3
|
2
|
Uy vazifasini tekshirish, o’tilgan mavzularni qaytarish.
|
7
|
3
|
Yangi mavzuni o’rganish, amaliy mashg’ulot
|
30
|
4
|
O’tilgan mavzuni mustahkamlash.
|
3
|
5
|
Uyga vazifa berish.
|
2
| Dars borishi
|
| |
Raqamli ovozli radioeshittirishni rivojlantirish istiqbollari

179
yoki kompyuterning monitoriga telematn ko‘rinishida chiqariladi.
Bunday imkoniyat turli jinsli ma’lumotlarni standart telematn
formatiga keltirish uchun ishlab chiqilgan MOT (Multimedia Object
Transfer) protokolidan foydalanish tufayli mavjud. Bundan tashqari,
DAB-xizmatlarni tor abonentlar doirasi uchun mo‘ljallangan
shifrlangan
ma’lumotlarni uzatish uchun ishlatilishi ko‘zda
tutilmoqda. Bu xizmatdan filiallar orasida ma’lumotlarni tarqatish
uchun banklar, sug‘urta idoralari va boshqa tashkilotlar foydalanishi
mumkin.
Milliy DAB-loyihalar doirasida rivojlantirish ko‘zda tutilayotgan
yana bir xizmat yo‘llardagi holat haqidagi ma’lumotlarni taqdim etish
hisoblanadi.
Bu
DAB-radio
mobil
qabul
qilishga
kuchli
yo‘naltirilganligi darajasi tufayli ayniqsa dolzarb hisoblanadi. Mos
ma’lumotlar keng spektrini taqdim etishdan tashqari raqamli uzatish
so‘rov bo‘yicha eshittirishlarni va boshqa interaktiv xizmatlarni
tashkil etish imkoniyatlarini ko‘zda tutadi. Mobil qabullagichlarda
teskari kanal sifatida GSM tarmoqlaridan foydalanish ko‘zda
tutilmoqda
Bo‘lajak DAB qabullagichlarining asosida yotadigan raqamli
texnologiyalar DRM signallarni ham qabul qilinishini mumkin qiladi.
Radiostansiyalar uchun qisqa, o‘rta va uzun to‘lqinlarda raqamli
uzatishga o‘tish qamrab olish radiusi saqlanganida translyasiya
qilishga sarflarni sezilarli qisqartirishni (taxminan to‘rtdan uchga)
bildiradi. Bunda uzatish stansiyalari mavjud infratuzilmani ishlatishni
davom ettiradi.
O‘zbekiston Respublikasida ROREning joriy etilishi mavjud va
yangi texnologiyalarni hisobga olganda tizimni tanlash bosqichida
turibdi.