nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
76
ta’lim texnologiyalari yoki ta’lim innovatsiyalari deb nomlanadi.[3, 12]
Zamonaviy ta’limda innovatsiya, yanada aniqrog‘i, pedagogik hamda ta’lim
innovatsiyalaridan foydalanish muhim ahamiyat kasb etmoqda. Binobarin,
globallashuv hamda jamiyatning axborotlashuvi ta’lim jarayonini noan’anaviy
shakllarda samarali metod va vositalarni qo‘llashni taqozo etish bilan birga,
o‘quv materiallarini shakllantirish va ulardan amalda foydalanishga nisbatan
ham innovatsion yondoshishni taqozo etmoqda.
O‘quvchi maktabga bilim olish uchun keladi, o‘qituvchi esa o’quvchiga bilim
berishning eng qulay, samarali yo‘llarini izlab, ta‘lim jarayonini tashkil etadi.
Pedagoglarning muvaffaqiyatli ishlashlari, o‘quvchilarga ta‘lim berishlari uchun
ta‘lim jarayoniga yangiliklarni tadbiq etishni bilishlari shart.
Ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalardan foydalanish jarayonida
o‘qituvchi va o‘quvchining o‘zaro munosabatlarini optimallashtiradi. Bunda har
ikkala shaxs ham faol ishtirokchiga aylanishi ko‘zda tutiladi. Ta‘lim jarayonining
samaradorligi esa ushbu o‘zaro munosabatlarning qanday bo‘lishiga bog‘liqdir.
Zamonaviy pedagogikaning vazifasi o‘quvchilar intellektual faolligini oshirishda
ta‘lim jarayoniga yangiliklarni qo‘llashni talab etadi, chunki ularni joriy etish
yaxshi samara bermoqda.
O‘qituvchi innovatsion texnologiyalar yordamida o‘quvchi va talabalarning
qobiliyatlarini rivojlantirish,
mustaqillik,
o‘z-o‘zini nazorat,
o‘z-o‘zini boshqarish,
samarali suhbat olib borish,
tengdoshlari bilan ishlash, ularning fikrlarini tinglash va tushunish,
mustaqil, ijodiy, tanqidiy fikrlash,
muqobil takliflarni ilgari surish,
fikr-mulohazalarini erkin bayon qilish,
o‘z nuqtai nazarlarini himoya qilish,
muammoning yechimini topishga intilish,
murakkab vaziyatlardan chiqa olish kabi sifatlarni shakllantirishga
muvaffaq bo‘ladi.
Eng muhimi, innovatsion texnologiyalarni qo‘llash orqali o‘qituvchi o‘quvchi va
talabalarning aniq ta’limiy maqsadga erishish yo‘lida o‘zaro hamkorlikka
asoslangan harakatlarini tashkil etish, yo‘naltirish, boshqarish, nazorat va tahlil
qilish orqali xolis baholash imkoniyatini qo‘lga kiritadi.
Shunday qilib, bugungi kunda ta’lim tizimida innovatsion texnologiyalardan
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
77
foydalanishga alohida e’tibor berilayotganligining asosiy sabablari:
Birinchidan,
innovatsion
texnologiyalardan
foydalanishda
shaxsni
rivojlantiruvchi ta’limni amalga oshirish imkoniyatining kengligi;
Ikkinchidan,
o‘quv-tarbiya jarayoniga tizimli faoliyat yondashuvini keng joriy
etish imkoniyatini berishi;
Uchinchidan,
o‘qituvchini ta’lim-tarbiya jarayonining maqsadlaridan boshlab,
samarali natija olgunga qadar bo‘lgan texnologik zanjirni oldindan loyihalashtirib
olishga undashi;
To‘rtinchidan,
yangi vositalar va axborot usullarini qo‘llashga asoslanganligi
sababli, ularning qo‘llanilishi kadrlar tayyorlashga qo‘yiladigan zamonaviy
talablarni amalga oshirishni ta’minlashi;
Beshinchidan,
o‘qitish jarayonini qiziqarli olib borish, har bir o‘quvchiga
individual-kreativ yondashish imkonini berishidan iborat.[4,124]
Zero, hozirgi kunda qo’yilayotgan muhim talab ta’lim mazmuniga innovatsion
texnologiyalarni keng qamrovda joriy etishdir. Mazkur talab ta’lim jarayonida
muammoli vaziyatlar yaratib, o’quvchilar faolligini oshirish, mustaqil va ijodiy
fikrlash ko’nikmalarini shakllantirish, o’z nuqtai nazarini asoslay olish, ularni
nutqiy faoiyatiga tayyorlash, ta’lim samaradorligini oshirish kabi bir qator
vazifalarni amalga oshirishga xizmat qiladi.
Yuksak bilimli va intellektual rivojlangan avlodni tarbiyalashdek yuksak
mas’uliyat zimmasiga yuklatilgan o’qituvchilar innovatsion texnologiyalardan
foydalanish usullari bilan puxta qurollantirilgandagina, yuksak salohiyatli avlodni
tarbiyalash borasida o’z oldilariga qo’ygan eng muqaddas maqsadga erisha
oladilar. Yurtboshimiz aytganlaridek, “Yoshlarni o‘qitish, ularni ma’naviy va
axloqiy tarbiyalash, ularning bilim olishi va o‘zini-o‘zi kamolga yetkazishga
intilishini shakllantirishga alohida e’tibor qaratish lozim.” [1,422-b]
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Mirziyoev Sh. Milliy taraqqiyot yo‘limizni qat’iyat bilan davom ettirib, yangi
bosqichga ko‘taramiz. Asarlar,1-jild. Toshkeht: O‘zbekiston, 2017, 591-bet.
2. Ishmuhamedov R.,Yuldashev M.Ta’lim va tarbiyada innovatsion pedagogik
texnologiyalar.-Toshkeht: Nihol, 2013, 279-bet.
3.
Abduqodirov
A.A.,Ishmuhamedov
R.J.,
Pardayev
A.
Innovatsion
texnologiyalar. “Iste‘dod” jamg’armasi 2010, 12-bet.
4. Ishmuhamedov R., Abduqodirov A., Pardaev A. Ta’limda innovatsion
texnologiyalar/Amaliy tavsiyalar.T.: “Iste’dod” jamg‘armasi, 2008.,124-bet.
|
| |
Metall qirquvchi dastgohlarga hizmat qiluvchi sanoat robotlari va ularning asosiy xarakteristikalari

|
Metall qirquvchi dastgohlarga hizmat qiluvchi sanoat robotlari va ularning asosiy xarakteristikalari
|
bet | 77/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar Metall qirquvchi dastgohlarga hizmat qiluvchi sanoat robotlari va ularning asosiy xarakteristikalari
Sanoat robotlari yordamida metallarga mexanik ishlov berishda quyidagi ishlar avtomatlashtiriladi:
dastgoh ishchi zonasiga zagatovkani o‘rnatish va to‘g‘ri o‘rnatilganligini nazorat qilish(kerak bo‘lganda);
dasstgohdan tayyor detallarni olishva to‘plagichga joylashtirish;
detallarni bir dastgohdan ikkinchi dastgohga uzatish;
detallarni(zagatovakalarni) ishlov berishda siljitish;
detal o‘lchamlarini nazorat qilish;
detalning bazaviy satxlarini tozalash;
asboblarni almashtirish.
Xohlagan operatsiyalarni bajarishda sanoat robotlarini qo‘llashda quyidagilarga e’tibor berish kerak:
manipulyatsiya qilinayotgan ob’ektning massasi robotning yuk ko‘tarish qobiliyatidan yuqori bo‘lmasligi kerak;
manipulyatsiya zonasi robotning xizmat qilish zonasiga mos kelishi zarur;
ob’ektning talab qilnadigan harakatining traektoriyasi tezligi sanoat robotining kinematik va aniqlik parametrlariga mos kelishi kerak;
robotning programmali boshqarish qurilmasining imkoniyatlari bajariladigan ishga muvofiq bo‘lishi zarur;
manipulyatsiya ob’ektining o‘lchamlari va shakli robot qisqich qurilmasining o‘lchamlari va shakliga mos kelishi kerak;
-sanoat robotining ijro organlari kerakli ishchi pozitsiyalar oralig‘ida bemalol harakatlana olishi kerak;
sanoat robotlari tashqi muhit parametrlariga (namlik, temperatura va boshqalar) mos kelishi zarur.
Ko‘p jihatdan sanoat robotining qo‘llanilishi sohasi quyidagilarga bog‘liq bo‘ladi:
uning komponovkasiga, bu esa robotning ish joyiga o‘rnatish usuliga bog‘liq bo‘ladi;
sanoat roboti ishlaydigan koordinat sistemalar turiga;
robotning harakat darajalari soniga va robotning manipulyator-lari va qisqich qurilmalari soniga.
Sanoat robotlari ish joyiga o‘rnatilish usuliga qarab, osma, yerda o‘rnatiladigan va dastgohlarga joylashtiriladigan bo‘ladi.
Osma sanoat robotlari metal qirquvchi dastgohlarga xizmat qilganda, odatda, to‘g‘ri burchak koordinat sistemasida ishlaganda x,y,z koordinatalar sistemasida ishlaganda esa, bitta aylanma va ikkita chiziqli harakat qiladi;
Osma sanoat robotlari asosiy harakatlardan tashqari orientirlangan harakatlarini ham boshqaradi, ya’ni qisqich qurilmasi aylanma va tebranma harakatlarini amalga oshiradi.
Dastgohlarga xizmat qiluvchi yerda joylashgan sanoat robotlari odatda silindrik koordinat sistemalarida ishlaydi. Robotlar dastgohining ustiga yoki old
qismiga joylashtirilishi mumkin. Ishlab chiqarishni robotlashtirishda asosiy maqsad robototexnik komplekslarni yaratish va ular asosida robotlashtirilgan sexlar va zavodlarni barpo qilishdir.
|
| |
Kaltsiy ionlarini lipoliz jarayoniga ta'siri

Kaltsiy ionlarini lipoliz jarayoniga ta'siri
Triglitseridlar gidroliziga kaltsiy ionlarini ta'siri, eng avvalo, lipoliz natijasida hosil bo’ladigan va bu jarayonga salbiy ta'sir ko’rsatadigan yog' kislotalari bilan tuz hosil qilish bilan bog'liq. Ba'zi-bir hollarda, kaltsiy ionlarini ishtiroki, lipolizni boshlang'ich reaktsiya tezligini oshirishga olib kelmaydi. Ko’pgina lipazalar uchun kaltsiy ionlarini ta'siri natriy va boshqa ionlar ta'siriga o’xshab ketadi.
Boshqa ionlarni lipoliz jarayoniga ta’siri
Fe3+, Cu2+, Hg2+, Mg2+, Co2+ionlari lipaza ingibitorlari hisoblanadi. Bu ionlar reaksion muhitga qo’shilganda lipaza fermentining faolligi 70% gacha pasayib ketadi. Ammo, glitserin, gistidin va boshqa aminokislotalar, bu ionlar ta’sirida sodir bo’lgan inaktivatsiya (faolsizlanish)jarayonini dastlabki ko’rsatkichdan 80% gacha tiklanishiga olib keladi.
|
«TARMOQLAR USULI» (KLASTER) - Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va...

«TARMOQLAR USULI» (KLASTER).
Fikrlarni tarmoqlanishi – bu pedagogik strategiya bo’lib, u o’quvchilarni biron bir mavzuni chuqur o’rganishlariga yordam berib, o’qituvchilarni mavzuga taalluqli tushuncha yoki aniq fikrni erkin va ochiq ravishda ketma ketlik bilan uzviy bog’langan xolda tarmoqlashlariga o’rgatadi.
Bu metod biron mavzuni chiqur o’rganishdan avval o’quvchilarni fikrlash faoliyatini jadallashtirish hamda kengaytirish uchun xizmat qilishi mumkin. Shuningdek, o’tilgan mavzuni mustahkamlash, yaxshi o’zlashtirish, umumlashtirish hamda o’quvchilarni shu mavzu bo’yicha tasavvurlarini chizma shaklida ifodalashga undaydi.Bu esa o’quvchilarga o’z bilimlari, tushunishlari va tasavvurlari darajasini aniqlashga yordam beradi.
Fikrlarni tarmoqlash quyidagicha tashkil etiladi:
1.Xayolga kelgan har qanday fikr ketma ket yoziladi.
2.Fikrlar tugamaguncha yozishda davom ettirish kerak, mabodo fikrlar tugab qolsa, u xolda yangi fikr kelguncha biron rasm chizib turing.
3.Iloji boricha fikrlarning ketma-ketligi va o’zaro bog’liqligini ko’paytirishga intiling.
Ushbu usul yakka, kichik guruh, jamoa bilan ishlashda qo’llanilishi mumkin. Guruh holatida qo’llanilishi guruhlar fikrini to’plash va ularni bir tizimdaga qurilmaga keltirishi mumkin.
|
«Klaster» o‘yinli texnologiya - Amaliy mashg’ulot materiallari mashg‘ulot№1 Mavzu: Farmatsevtik biotexnologiya va...

«Klaster» o‘yinli texnologiya
Lipidlar olish uchun xom ashyo manbalari
Nazorat uchun savollar
1. Fermentlar nima?
2. Zamonaviy biotexnologiyada fermentlarning o'rni.
3. Fermentlarni inson organizmidagi roli.
4. Fermentlar barqarorligini oshirish yo'llari.
5. Fermentlarni kimyoviy usulda immobilizatsiyalash.
6. Fermentlarni fizikaviy usulda immobilizatsiyalash.
7. Fermentlarni fizikaviy usulda immobilizatsiyalash: gel'ga kiritish.
8. Fermentlarni fizikaviy usulda immobilizatsiyalash: mikrokapsula olish.
9. Fermentlarni fizikaviy usulda immobilizatsiyalash: liposomaga kiritish.
10. Fermentlarni fizikaviy usulda immobilizatsiyalash: nanosomalar olish.
MASHG‘ULOT № 14
MAVZU: Bug'doy donidan lipaza fermentini ajratish va uning gidrolitik faolligini aniqlash
|
Lipoliz jarayoniga ta'sir ko’rsatuvchi omillar

Lipoliz jarayoniga ta'sir ko’rsatuvchi omillar
Lipazalar aktivatorlarini (faollashtiruvchilarini) o’rganish asnosida, bu fermentlarni katalitik ta'siri uchun kofaktor kerak emas, degan fikrga kelingan. Suvda eruvchan substratlarga ta'sir ko’rsatuvchi fermentlardan farqli o’laroq, lipazalar suvli faza bilan gidrofob substratlar orasidagi chegaradagina ta'sir etganligi sababli, aynan mana shu chegaraga ta'sir ko’rsatuvchi ko’plab moddalar bu fermentni faolligini o’zgartirishi mumkin.
Lipoliz (lipaza fermenti ishtirokida parchalanish reaktsiyasi) jarayonining eng muhim aktivatorlari qatoriga osh tuzi, kaltsiy ionlari, safro kislotalari, yog' kislotalarini kiritish mumkin.
|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
79
туйғуларини тарбиялашга хизмат қилади.
Ана шундай қийин вазиятда юртни ҳимоя қилишга бел боғлаган,
аммо ҳаёти ва фаолияти давомида кўплаб қийинчиликларга дуч келган, оз
қўшин билан душманни мағлуб қилган Жалолиддин Мангуберди жасорати
ҳақида сўзлаб бериш ўқувчиларнинг тарихий билимларини янада
кенгайтиради. Уларнинг тарихий билимларни янада чуқурлаштиришда эса
“Муаммо” технологиясининг ўрни беқиёс.
“Муаммо” таълим технологияси ўқувчиларга фаннинг
мавзусидан келиб чиққан турли муаммоли масаланинг ечимини топишга
ўргатади. Уларда муаммонинг моҳиятини аниқлаш бўйича малакаларни
шакллантириш, муаммони ечишнинг баъзи усуллари билан таништириш ва
муаммони ечишда мос услубларни тўғри танлашга ўргатиш, муаммонинг
келиб чиқиш сабабаларини ва муаммони ечишдаги ҳатти- ҳаракатларни
тўғри танлашга ўргатади.
“Муаммо” таълим технологиясидан фойдаланиб Жалолиддин
Мангубердининг Парвон даштидаги жасорати, ҳарбий жанг санъатига
киритган “Отдан тушиб, от ёнида туриб жанг қилиш (камондан ўққа тутиш)”
усулини,
унинг
қавми-қариндошларига,
ака-укаларига
муносабати,
хоразмшоҳлар давлатида яшовчи элатлар ўртасидаги муносабатларни йўлга
қўйишдаги хатолари, дипломатия масаласидаги етишмовчиликлар сабаблари
очиб берилади. Ўқувчилар Жалолиддиннинг синглиси Жўжига хотинликка
берилган Хонсултоннинг акасига ёзган мактубининг жавобсиз қолганлиги
сабаблари ҳам ўқувчиларни қизиқтиради. Хонсултон акасига ёзган
мактубида: “ Оға! Сизнинг шуҳратингиз ҳақидаги хабар қоон (хон) га ҳам
келиб етди. Агар кучингиз етса буларнинг додини беринг?! Агар етмаса
улар билан келишинг?!”. Бу хатни хоразмшоҳлар давлати босиб олингач,
Жўжига хотинликка берилган, ундан бир фарзанд кўрган бўлсада, она
юртини жону-дилидан севадиган инсон ёзмоқда эди.
“Муаммо” таълим технологиясида ўқувчилар гуруҳларга
ажратилади. Бу технологияни ҳозирги замон муаммоларининг ечимини
топишдагина эмас, умумий ўрта таълим тизимида ўрганилаётган
мавзулардаги айрим муаммолар ечимини топишга ўргатишда ҳам
фойдаланиш мумкин. Бунда мавзу бўйича муаммолар ечимини топиш
бўйича ўқувчиларга саволлар таклиф этилади. Белгиланган муддат ичида
ўқувчилар берилган ўз жавобларини дафтарларида қайд этадилар. Ҳар бир
гуруҳ ўз жавобларини ёзиб, ўз тақдимотларини ўтказади:
|
| |
Osh tuzi (NaCl)ni lipoliz jarayoniga ta'siri

Osh tuzi (NaCl)ni lipoliz jarayoniga ta'siri
Osh tuzi va boshqa anorganik tuzlar, ikki faza oralig'idagi sirtga qarama-qarshi ionlar tashiydi va yog' kislotalarining dissotsiatsiya konstantalariga ta'sir etadi. Bu esa lipaza katalizlaydigan reaktsiya tezligining oshishiga olib keladi. Ammo, NaClni uzun zanjirli triglitseridlar lipolizidagi roli biroz boshqacharoq. Ba'zida, osh tuzi umuman qo’shilmagan muhitda lipoliz jarayoni mutlaqo kechmaydi.
Qarama-qarshi ionlar bo’lmaganda elektrostatik ta'sir ferment-substrat kompleksini hosil bo’lishiga halaqit beradi, degan fikrga kelish mumkin. Ko’pchilik olimlarning fikricha, qisqa zanjirli glitseridlarni lipazalar ta'sirida parchalanish jarayonini NaClfaollaydi. ChunkiNaClmavjud bo’lgan muhitda mitsella hosil bo’lish jarayoni ham tezlashadi. Mitsellalangan agregatlarga esa lipazani ta'siri kuchayadi.
|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashningBog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
87
Shuningdek, monitoringni ob'ektning holatini (tizim yoki murakkab hodisani)
doimiy yoki vaqti -vaqti bilan takrorlanadigan ma'lumotlarni yig'ish yordamida
kuzatish jarayoni sifatida ko'rib chiqishga ruxsat beriladi, bu ma'lum asosiy
ko'rsatkichlar majmui.
Uslubiy nuqtai nazardan, monitoringni sub'ekt mazmuniga befarq
bo'lmaydigan universal faoliyat turi sifatida qarash kerak.
Monitoring, jarayonni qurishda, hozirgi kuzatuvlar natijalarini nazorat
jarayoniga kiritish uchun, haqiqiy sub'ekt muhitida sodir bo'layotgan hodisalarni
doimiy ravishda kuzatib borish muhim bo'lgan hollarda zarurdir.
Monitoring
kontseptsiyasi
teskari
aloqa,
aks
ettirish,
nazorat
qilish,
sertifikatlashning umumiy ilmiy pedagogik va psixologik tushunchalariga yaqin,
lekin bu jarayonlar faqat monitoringning alohida elementlari yoki uning alohida
holatlaridir.
Pedagogik ma'lumotlar o'quv jarayoni sub'ektlarining o'zaro ta'sirida
semantik to'siqlarni kamaytirishga yordam berishi kerak
Shunday qilib, shaxsiy, guruhli va tashkiliy ma'nolar ta'lim muassasasidagi
pedagogik ma'lumotlarning tarbiyaviy omillari hisoblanadi.
Bu omillarning aktualizatsiyasi ta'lim faoliyatida pedagogik axborot
vazifalarini bajarish jarayonida yuzaga keladi. Pedagogik ma'lumotlarning faoliyat
mohiyatini aniqlashni boshlab, shuni ta'kidlash lozim, bu ma'lumot o'quv jarayoni
ishtirokchilarining pedagogik aloqasi uchun sharoit yaratishi kerak.
Bilimning ijtimoiy-psixologik sohasidagi muloqot funktsiyalari haqidagi
qarashlar juda xilma-xildir. A. A. Bodalev odamlarning boshqa odamlar bilan
o'zaro munosabatlar tizimida quyidagi funktsiyalarni aniqlaydi: axborot va aloqa,
tartibga solish-kommunikativ va affektiv-kommunikativ
Ta'lim monitoringi ko'rsatkichlari va chora -tadbirlari tizimi mintaqadagi umumiy
ta'lim sohasining tegishli axborot modeli bo'lishi kerak, bu nafaqat boshqaruvning
dolzarb vazifalarini, balki kelajakda yuzaga kelishi mumkin bo'lgan keng ko'lamli
vazifalarni ham hal qilishga imkon beradi.
Har xil kuzatuv sub'ektlari uchun monitoring ko'rsatkichlari turlicha.
Ma'lumot yig'ish chastotasiga ko'ra, har yili yig'iladigan ma'lumotlar ajratilishi
kerak (barqaror, asta -sekin o'zgarib turadigan ma'lumotlar uchun, strategik
ma'lumotlarda) qarorlarning bajarilishini rejalashtirish va monitoring qilish) va
oylik hisobot (operatsion boshqaruv va nazoratda ishlatiladigan dinamik
ko'rsatkichlar uchun).
Ta'lim monitoringining asosiy sifat ko'rsatkichlari quyidagilardan iborat:
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 506/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
546
мақсадга мувофиқ.
Масалан, янги мавзуни мустаҳкамлаш учун ўқувчиларга қуйидаги
саволлар билан мурожаат қилинса, уларнинг идрок қилиш қобилиятлари
янада ривожланади: «Find the differences into the pictures?», «What animal do
you like?», «Do you keep domestic animals at home?».
Мазкур ёшдаги ўқувчининг идроки хатти-ҳаракатлар, ўйинли
ҳаракатлар, меҳнат фаолияти билан бевосита боғлиқдир. Бошланғич синф
ўқувчиси чет тили, хусусан, инглиз тилини ўрганиш жараёнида ўқитувчи
кўрсатмаларини ҳамда дарслик, мультимедиал восита, «Иш дафтари»даги
берилган ранг-баранг тасвирли материаллар орқали тил ўрганишни амалга
ошириб боради. Шунинг учун дарслик материалларининг айнан ёрқин
ранглар, яққол тасвирлар билан ифодаланиши бу ёшдаги ўқувчи идрокининг
ривожланишига асосий омил бўла олади.
Фойдаланилган адабиётлар
1.
Рузметова М.Ш.,Т.Н.Қори-Ниёзий номидаги Ўзбекистон педагогика
фанлари илмий тадқиқот институти катта илмий ходим изланувчиси
2.
2 Ҳошимов Ў., Ёқубов И. Инглиз тили ўқитиш методикаси. – Т.:
«Шарқ», 2003. -21-б.
3.
3 Жалолов Ж.Ж. Чет тил ўқитиш методикаси. Foreign language teaching
methodology. – Т.: «Ўқитувчи», 2012 й. -29-б.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
547
|
| |
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 73

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
82
Хайдаров Мамат Эшкулович
ТГПУ им.Низами: док.пед.наук.профессор
ИННОВАЦИОННЫЕ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫЕ ТЕХНОЛОГИИ В
ПОВЫШЕНИИ ЭФФЕКТИВНОСТИ УЧЕБНО –
ВОСПИТАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА В ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ
ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ВЫСШЕГО ОБРАЗОВАНИЯ
Аннотация:
Изучение
вопросов
идеологического
воспитания
в
университетах в настоящее время выявляет много проблем. Педагоги, в
частности, организаторы воспитательного процесса, не обладают должными
знаниями в области воспитания, не достаточно владеют современными
технологиями организации воспитательных дел.
Ключевая слова:
Образования, обучения, педагогика, школа, технология,
воспитания.
Республика Узбекистан реализуя курс на построение демократического
правового государства, особое внимание уделяет духовному формированию
своих граждан, особенно подрастающего поколения и будущих
специалистов, призванных строить новое общество. Как и любая идеология,
идеология национальной независимости Республики Узбекистан призвана
решить следующие задачи: убеждать в достоверности национальной идеи;
быть программой действия; организовывать и мобилизовать людей на её
реализацию; идейно воспитывать; вырабатывать идеологический иммунитет;
быть духовно-нравственным критерием.
Идеология
национальной независимости Республики Узбекистан
опирается на вековые традиции народа и общечеловеческие ценности.
Главная стратегическая цель независимой республики - построение
свободного демократического общества. Такое общество предполагает
формирование духовно-богатой и нравственно развитой гармоничной
личности. Изучение вопросов идеологического воспитания в университетах в
настоящее время выявляет много проблем. Педагоги, в частности,
организаторы воспитательного процесса, не обладают должными знаниями в
области воспитания, не достаточно владеют современными технологиями
организации воспитательных дел. Актуальной проблемой на современном
этапе реформирования высшей школы является активное внедрение в
воспитательный процесс инновационных технологий. В основе технологии
|
Bosimni o‘lchash - X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar

|
X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar
|
bet | 85/123 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 2,23 Mb. | | #143444 |
Bog'liq X. N. Nazarov robotlar va robototexnik tizimlar Bosimni o‘lchash
Robotlarning pnevmo - yoki gidroyuritmalarining ishchi kameralaridagi bosimni induktiv tipdagi datchik yordamida o‘lchash mumkin. 12.4–rasmda pnevmatik va gidravlik yuritmalardagi bosimni o‘lchash datchikning konstruksiyasi keltirilgan. Korpus 4 da ikkita Sh – ko‘rinishdagi chulgamli o‘zaklar 3 joylashadiki, 5 va 6 birlamchi va ikkilamchi chulg‘amlilar bo‘ladi va unga membranali 2 qisqich maxkamlanadi.
- rasm. Pnevmo – va gidrotizimlarda bosimni o‘lchash datchigi konstruksiyasi:
1-shtuser, 2,3-o’zaklar, 4-prujinalar, 5-elektromagnitlar, 6-asos.
Pnevmo- yoki gidrosistemasiga ulanish shtuser 1 orqali amalga oshiriladi. Datchikning sezuvchi elementi bo‘lib membrana xisoblanadi. Bosim ta’sirida membrana va o‘zak orasidagi xavo oralig‘i kichiklashadi va natijada chiqish toki o‘zgaradi. Ikkinchi o‘zak plastina bilan berkitilgan va kompensatsion xisoblanadi. Bunday turdagi datchiklar turli amplitudaviy diapazonga ega bo‘ladilar. Bu esa turli qalinlikdagi membranalar xisobiga amalga oshiriladi. Membranalarning qattiqligi o‘zgarishi bilan datchikning xususiy chastotalari o‘zgaradi.
Sanoat roboti parametrlarini nazorat va diagnostika qilish vositalari. Sozlash ishlarida diagnostikaning vazifasi
Robotlarning funksional qurilmalarini sozlash ijro mexanizmlar xolatini diagnostika qilish bilan uzviy bog‘langan. Diagnostika qilishdan maqsad jixoz ishlaganda buzilib qolish sababini, hamda sanoat roboti ishlashining sifat ko‘rsatkichlarini aniqlashdan iborat.
Robotlarning sifat ko‘rsatkichlarini aniqlash, nafaqat robot parametrlarini nazorat qilish kerakligini taqazo etadi, balki tashqi muhit parametrlarini, hamda topshiriqni bajarish sifat ko‘rsatkichlarini, shu jumladan buyumni transpartirovka qilish, ularni ishchi pozitsiyaga joylash aniqligi, yig‘uv, payvandlash, bo‘yash texnologik operatsiyalarni bajarish aniqligini ham nazorat qilish zarurligini belgilaydi.
- rasmda robotlarning qayd qilinishi lozim bo‘lgan asosiy parametrlar guruxi keltirilgan.
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 504/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
544
оширишда психик жараёнларнинг муҳимлиги, тил – ижтимоий ҳодиса
эканлиги ҳақидаги назарий ва амалий маълумотларни фаншунослик нуқтаи
назаридан ўрганиш, нутқнинг актив, пассив, ёзма ва оғзаки, рецептив ҳамда
репродуктив шакллари мазкур концепцияда акс эттирилиши керак.
Психология фани ўз мазмун-моҳиятидан келиб чиқиб, чет тиллар ўқитиш
методикаси билан бевосита боғлиқ эканлигини биз юқорида қайд этиб ўтган
эдик.
Чет тил ўргатиш методикасида нутқ (speech) хусусидаги муҳим
маълумотларни билиш лозим. Психология фаншунослиги нуқтаи назаридан
нутқ, бир неча турларга ажратилади. Улар хусусида ҳар бир чет тил
мутахассиси билиши лозим бўлган маълумотларни қуйида баён қилиб
борамиз.
Чет тилни билиш турлари учта – актив, пассив ва аралаш ҳолда бўлади.
1. Актив билиш жараёни чет тилни ўрганишдаги барча нутқ фаолияти
турларини ўз она тилиси каби мукаммал эгаллаш билан амалга оширилади.
Хорижий тилни пассив билиш оғзаки ва ёзма матнларнинг маъносини
тушуна олиш ҳамда аралаш билиш тил материаллари (талаффуз, грамматика,
лексика, орфография)нинг баъзисини фаол, айримларини эса пассив тарзда
эгаллашдан иборат.
2. Рецептив нутқ турида тинглаб тушуниш ва ўқиш нутқ фаолияти тури
орқали ахборот олинади ёки инглиззабон мамлакат вакилининг нутқини
идрок қилиш билан амалга оширилади. Репродуктив нутқда эса ўқувчилар
гапириш ва ёзма нутқ фаолияти тури орқали маълумот олади. Олдин нутқ
шифрланади, сўнг баён қилинади
Чет тил ўргатиш методикасида психик жараёнларнинг муҳимлиги
билан бирга, билим, малака ҳамда кўникма каби психологик тушунчаларнинг
аҳамиятини инобатга олиш керак. Чунки психологияда бошланғич синфларда
чет тилни ўрганиш жараёнида ўқувчиларнинг кўникма ва малакалари
шакллантирилади. Айнан чет тил ўргатиш методикаси ушбу малака ва
кўникмаларни ҳосил қилиш билан шуғулланади. Профессор Жамол Жалолов
булар хусусида шундай таъриф келтиради: “Кўникма онгли ҳолда
бажариладиган фаолиятнинг автоматлашган таркибий қисмидир. Онг
иштирокисиз автоматлашган фаолият – малака, билим тушунчаси эса чет
тилдаги нутқда лексика, грамматика ва талаффузни ўзлаштириш ва уларга
оид содда қоидаларни билишни ифодалайди
Ушбу масалаларни бир қанча хорижлик ва юртимиз тадқиқотчилари,
чет тил методистлари ўрганган. Психологияда кўникма ҳамда малакага оид
|
| |
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin - bet 58

|
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
bet | 58/142 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #126251 |
Bog'liq Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar biBoʻlish (divide). Bu operatsiya matematik boʻlishga oʻxshaydi. Ushbu operatsiya orqali nishon jadval boshqa jadval tomonidan boʻlinadi. Quyidagi rasmdagi misol orqali tushuntiradigan boʻlsak, tip nomli jadval ustuni va oʻlcham nomli ustun tip va oʻlcham birlashgan jadvalga boʻlinmoqda va natijada tip nomli ustunli va m nomli kiritma hosil boʻlmoqda. Bunda faqatgina tip nomli qiymatlar size deb nomlangan barcha qiymatlarni koʻrsatmoqda.
4.9-rasm. Boʻlish operatsiyasiga misol (Manba: Internet)
Qolgan 4 operatsiya faqatgina 2 jadval boʻlganda va ikkala jadval bir xildagi aniq son hamda atribut turi mavjud boʻlganda qoʻllaniladi. Lekin qatordagi kiritilgan ma’lumotlar turlicha boʻlishi mumkin.
Birlashtirish (union). Bunda har ikkala yoki bitta jadvalda mavjud kiritilgan ma’lumotlar birlashtirib koʻrsatiladi. Qaytarilgan ma’lumotlar hosil qilingan jadvalda faqatgina bir marta koʻrsatiladi. Masalan, ushbu operatsiya yordamida sizga davomiy ravishda bir xil jadval olib kelishadi va qaytarilgan qatorlar avtomatik tarzda olib tashlanadi.
4.10-rasm.Birlashtirish operatsiyasiga misol (Manba: Internet)
Kesishish (intersection). Bunda ikkala jadval qoʻshilganidan soʻng har ikkala jadvaldagi umumiy boʻlgan ma’lumotlar koʻrsatiladi va qolgan qatorlar tashlab yuboriladi. Masalan, quyidagi rasmda ID qiymati 1 va 5 boʻlgan qatorlar har ikkala jadvalda topildi va qolgani olib tashlandi.
4.11-rasm.Kesishish operatsiyasiga misol (Manba: Internet)
Farqlash (difference). Bunda ikkala jadvaldagi farqli qatorlar olinadi. E’tibor berish kerakki, bunda 1 - jadvaldagi farqli qatorlar qoldiriladi va 2 - jadvaldagi farqli qatorlar esa koʻrsatilmaydi. Bunda jadvallar ketma-ketligi muhim rol oʻynaydi, ya’ni agar ikkinchi jadval birinchi tartibli boʻlsa, unda faqatgina 9 qator qolgan boʻlardi. Quyidagi rasmda esa 2,3,4,6 va 7- qatorlar farqli qatorlar sifatida koʻrsatilmoqda.
4.12-rasm. Farqlash operatsiyasiga misol (Manba: Internet)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 505/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
545
фаолият турларини П.И.Иванов ва M.E.Зуфарова ўз тадқиқотларида чуқур
таҳлил қилишган.
Инглиз тилини бошланғич синфларга ўргатиш жараёнидаги кўникма ва
малакалар инглиз тилининг турли ўйинли ҳаракатлари, технологиялари,
оғзаки нутқ дарслари орқали ҳосил қилинади. Белгиланган талабларга
мувофиқ эгалланган билим, малака ва кўникмалар ўқувчилар учун инглиз
тилини ўрганишда вужудга келадиган мактаб ёшига етган ўқувчининг ақл-
идроки, сезгирлиги, кузатувчанлиги, уқуви ҳамда эсда сақлаш қобилиятлари
шаклланган бўлади. Шу билан бир вақтда, таълим олиш жараёнида уларнинг
билишга қизиқиш имкониятлари кенгайиб боради, ижодий изланиш
қобилиятлари ривожланади, уларда тафаккурнинг фаоллиги ҳамда
маҳсулдорлиги ортиб боради ва ниҳоят идрок қилиш орқали ақлий фаолият
билан шуғулланиш имкониятлари шаклланиб боради.
Тадқиқотларга биноан, психология фанлари доктори, профессор
Э.Ғозиев кичик мактаб ёшидаги ўқувчиларда сезги, идрок, тафаккур каби
билиш жараёнларининг ўзига хос хусусиятлари ва ривожланиш босқичлари
хусусида шундай маълумотларни келтириб ўтади. «Мазкур ёшдаги болалар
ўз идрокларининг аниқлиги, равонлиги, софлиги, ўткирлиги билан бошқа ёш
давридаги ўқувчилардан кескин фарқланади. Улар ҳар бир нарсага берилиб,
ўта синчковлик билан қарашлари сабабли идрокнинг муҳим хусусиятларини
ўзлаштириш имкониятига эга бўлади»
Бошланғич синф ўқувчиси ҳар қандай объект, субъект ва воқеликдаги
янгиликни яққол идрок қилишга интилади. Бироқ таълимнинг илк босқичида
идрокнинг айрим заиф томонлари кўзга ташланади. Ушбу салбий
хусусиятлар объектларни бир-биридан фарқлаш ҳамда инглиз тилини
ўрганиш жараёнида сўзларни талаффуз қилишни чалкаштириш, айрим
товушларнинг ўқилиши, яъни транскрипцияга эътибор бермаслик ва чет
тилдаги исмларни эсдан чиқариш кабилар шулар жумласидандир.
Ўқувчи идрокини (perseption) такомиллаштириш бевосита ўқитувчи
ёрдамида амалга оширилади. Ўқитувчи бу жараёнда ўқувчиларга инглиз
тилидаги материалларни диққат билан ўрганиш, кузатиш, таҳлил қилишни
ўргатиб боради. Буларни турли ўйинли технологиялар, оғзаки нутқ дарслари
шаклида ҳамда турли жисмоний ҳаракатлар билан амалга ошириш идрокни
ўстирадиган муҳим воситалардир. Шунинг учун бошланғич синф
ўқувчиларига чет тил ўргатиш жараёнида теварак-атрофни идрок этиш
ҳақидаги маълумотлар, турли расмлар, ҳайвонлар тасвири ифодаланган
кўргазмали воситалар билан янада мукаммал ўқитишни ташкил қилиш
|
| |
blok. Yer baholash ma’lumotlari - Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning...

|
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
bet | 111/142 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #126251 |
Bog'liq Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bi 3 blok. Yer baholash ma’lumotlari:
Yer uchastkasining umumiy (o‘rtacha) ball boniteti Yer konturlari bo‘yicha (o‘rtacha) ball boniteti, ball: 1 kontur
kontur
kontur va hokazo
Qishloq xo‘jalik yerlarining iqtisodiy (me’yoriy) bahosi (o‘rtacha), 1 ga/ming so‘m
Haydalma yerlar, 1 ga / ming so‘m shu jumladan:
sug‘oriladigan haydalma yerlar, 1 ga / ming so‘m
lalmikor (bahorikor) yerlar, 1 ga / ming so‘m
ko‘p yillik daraxtzorlar , 1 ga / ming so‘m
yaylov yerlar, 1 ga / ming so‘m
pichanzor yerlar, 1 ga / ming so‘m
Jami qishloq xo‘jalik yerlarining me’yoriy qiymat bahosi, ming so‘m
Tuproq kartasidan ko‘chirma, elektron (1:5000 masshtabda).
blok. Ko‘chmas mulk obyektlari egallagan maydonlar to‘g‘risida ma’lumotlar:
Ko‘chmas mulk obyektlarining joylashuv kartasi;
Ko‘chmas mulk obyektlari (har bir obyekt uchun):
Ko‘chmas mulk obyektlarining egallagan maydoni, (har bir obyekt uchun):
kadastr raqami
maydoni, ga
Mulkchilik huquqini beruvchi guvohnoma:
sanasi
seriya raqami
tartib raqami
Ko‘chmas mulk obyektlarining qiymati (har biriga):
kadastr raqami
baholovchi tashkilot
qiymati
baholangan sanasi
Ko‘chmas mulk obyektining bir bo‘lagi:
kadastr raqami,
maydoni, ga
Ko‘chmas mulk obyektidan foydalanish bo‘yicha servitut shartnomalari hujjatlari:
tartib raqami
maydoni, ga
Loyiha bo‘yicha ko‘chmas mulk obyektlari (har biriga):
nomi
tasdiqlangan loyiha hujjati
sanasi
maydoni, ga;
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 503

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
543
Сафарова Дилором Алишеровна
Бухоро шаҳар 22-мактабнинг ўқитувчиси
БОШЛАНҒИЧ СИНФ ЎҚУВЧИЛАРИГА ЧЕТ ТИЛИНИ
ЎРГАТИШНИНГ ПСИХОЛОГИК ЖИҲАТЛАРИ
Аннотация:
Мақолада чет тилларни бошланғич синфларда ўргатиш
жараёнини самарали ташкил қилишда психологиянинг муҳим жиҳатлари
ҳамда руҳий жараёнларнинг бошланғич синфларда чет тилларни ўргатишга
таъсири хусусида сўз боради. Бошланғич даражада инглиз тилини
белгиланган талаблар асосида эгаллашда ўқитувчилар билиши лозим бўлган
муҳим психологик хусусиятлар ҳақида маълумотлар келтирилган.
Таянч сўз ва тушунчалар
:
жиҳат, хусусият, ўқувчининг ёш хусусияти,
сезги ва идрокни ривожлантириш, психологик ёндашув, нутқ турлари,
психологик аспект.
Аннотация:
В данной статье освещены вопросы эффективной
организации процесса обучения иностранным языкам в начальных классах,
раскрыты особенности влияния психических процессов на изучение
иностранного языка. В статье подчеркнута необходимость овладения
учителем методикой обучения иностранному языку на начальном этапе
образования.
Ключевые слова и понятия
:
аспект, особенность, возрастные
особенности учащихся, развитие ощущений и восприятия, психологический
подход, виды речи, психологический аспект.
Компетенциявий ёндашув чет тилларни ўрганаётган ўқувчи учун
алоҳида аҳамиятга эга бўлиб, унда ўқувчи чет тилни эгаллаш жараёнида
коммуникант ҳамда когнезант (ахборот соҳиби) мақомига эга бўлиши талаб
қилинади. Ушбу талаблар асосида чет тилни эгаллаган ўқувчи келажакда
ўрганаётган хорижий тилда мулоқот юритувчи ҳамда тили ўрганилаётган
мамлакатлар ҳақида муайян маълумотларга эга бўлган билим, малака ҳамда
кўникмаларни ўзлаштирган баркамол шахс бўлиб етишади.
Мамлакатимизда чет тилларни ўқитиш соҳасида амалга оширилган
кенг қамровли ислоҳотларга асосан, жараённи янада сифатли ва самарали
ташкил этиш асосида умумтаълим мактабларининг чет тил ўқув предметига
психологик ёндашув концепциясини яратиш ниҳоятда долзарб ҳисобланади.
Чет тилларни ўрганишдаги ўқувчининг ёши, нутқий мулоқотни амалга
|
Qamrab olish soʻrovi ( - Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda...

|
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
bet | 63/142 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #126251 |
Bog'liq Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar biQamrab olish soʻrovi (Containment query). Bu fazoviy bogʻliqlik turida kartada ma’lum bir maydon ichidagi belgilar yoki obyektlar belgilanadi. Bunday obyektlarga nuqtali, chiziqli va poligonli turlarni kiritishimiz mumkin. Bu usulda biz bir qatlamdagi poligon asosida boshqa qatlamdagi xuddi shu obyekt ichidagi nuqtali, chiziqli yoki poligonli obyektlarni topishimiz mumkin.
Quyidagi rasmga koʻra, biz berilgan daryoning bor qismini oʻz ichiga olgan yer uchastkalarini topishimiz mumkin. Qaysi yer uchastkalari daryoning bir
qismini olishini bilganimizdan soʻng qaysi belgilangan hududlar oʻsha biz topgan yer uchastkasini oʻzida qamrab olishini topishimiz mumkin boʻladi.
4.15-rasm. Qamrab olish soʻrovi (Manba: Internet)
Qoʻshni belgilash soʻrovi (Adjacency query). Bu usulda belgilanayotgan obyektlarga qoʻshni yoki keyingi boʻlgan obyektlar belgilanadi. Uning yaqinlik (proximity) soʻrovidan farqi shundaki, bunda berilgan obyektga nisbatan belgilanayotgan yoki soʻralayotgan obyekt nol masofada joylashgan boʻladi. Bunda asosiy yoki tayanch obyektga nisbatan belgilanoyotgan obyekt unga ulanib, umumiy chegara yoki nuqtaga ega boʻladi.
Quyidagi rasmda koʻk rangda tayanch obyektimiz boʻlgan gipermarket va sariq rangdagi unga tutashgan boshqa tijorat yoki uy-joy binolari (a) hamda undan pastdagi rasmda qizil bu tayanch obyekt, sariq rangdagi soʻralgan yoki belgilangan obyekt (b) berilgan. Shuni yodda tutish kerakki, bunda obyektlar bir- birining ustiga ustma-ust (overlap) tushmaydi. Yana bir misol, bu kartada biror tuman belgilangan boʻlsa, qoʻshimcha unga qoʻshni boʻlgan tumanlar interaktiv yoʻl orqali belgilanadi.
4.16-rasm. Qoʻshni belgilash soʻrovi (Manba: Internet)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bilan birga ularning qayerda mavjud ekanligini tasvirlar, jadvallar orqali aks ettirish mumkin
|
Yer ajratish loyihalarida ko‘rsatilgan obyektlar, ga

|
Yer ajratish loyihalarida ko‘rsatilgan obyektlar, ga
|
bet | 110/142 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #126251 |
Bog'liq Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bi ga:
Yer ajratish loyihalarida ko‘rsatilgan obyektlar, ga:
yo‘llar
inshootlar (turlari bo‘yicha)
ihota daraxtlari
ariqlar
zovurlar
binolar
inshootlar
kanalizatsiya, elektr tarmoqlari
gaz tarmoqlari
aloqa tarmoqlari
boshqa tarmoqlar (nomlari qayd qilinadi).
Tomorqa yerlar, ga:
qo‘shimcha tomorqa yerlar (suratda umumiy oilalar soni ko‘rsatilsa, maxrajda dalada qo‘shimcha tomorqa olgan oilalar soni ko‘rsatiladi)
tomorqa yerlardagi jami ekin maydonlari
daladagi ekin yerlari
bog‘zor
boshqa mevali daraxtzorlar (nomlari va maydonlari qayd etiladi
tomorqalar bilan band bo‘lgan yer maydonlari
Yo‘l tarmoqlari, ga:
asfalt yo‘llar
dala yo‘llari
Qishloq xo‘jaligida foydalanilmaydigan boshqa yerlar (nomi, maydoni)
do‘ngliklar
marzalar
chuqurliklar
jarliklar
qumliklar botqoqliklar va boshqalar (nomi va maydoni ko‘rsatiladi)
Sug‘oriladigan yerlar, ga:
doimiy sug‘oriladigan
mavsumiy sug‘oriladigan
nasos yordamida sug‘oriladigan
Yaylov yerlar jami, ga:
Shu jumladan:
suv bilan ta’minlanadigan yaylov, ga
tabiiy yaylov
O‘zga yerdan foydalanuvchilarga doimiy ajratilgan yerlar (har biri uchun alohida):
nomi
foydalanish maqsadi
maydoni, ga
o‘zga yerdan foydalanuvchilarga vaqtincha berilgan yerlar, ga
|
| |
blok. Tuproq va tuproqning meliorativ holatiga oid ma’lumotlar

|
blok. Tuproq va tuproqning meliorativ holatiga oid ma’lumotlar
|
bet | 112/142 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 9,82 Mb. | | #126251 |
Bog'liq Ma’lumotlarni voqea, hodisa, faoliyat yoki undagi tafsilotlar bi blok. Tuproq va tuproqning meliorativ holatiga oid ma’lumotlar:
tuproq (elektron) kartasi (1:5000 masshtabda)
tuproqning ball boniteti
qishloq xo‘jaligi yerlarining iqtisodiy (me’yoriy) bahosi, ga /ming so‘m
blok. Yerdan foydalanuvchi subyektga oid iqtisodiy ko‘rsatkichlar tizimi
Bevosita qishloq xo‘jaligida foydalanilayotgan yerlar, ga
Bilvosita qishloq xo‘jaligida foydalanilayotgan yerlar, ga
O‘zga yerdan foydalanuvchilar yer maydoni, ga
Yerdan foydalanish koeffitsiyenti (biriktirilgan yer maydoniga nisbatan)
Yerdan foydalanish koeffitsiyenti (umumiy yer maydoniga nisbatan)
Ekin yer konturlaridagi yerdan foydalanish koeffitsiyenti (ekin maydonining konturlarning umumiy maydoniga nisbati)
Yer konturlarining o‘rtacha maydoni, ga
Lekin yer konturlarining o‘rtacha maydoni, ga
shu jumladan: ekin ekiladigan yer konuturlarining o‘rtacha maydoni, 1 ga ekin maydonga to‘g‘ri keladigan chiziqli elementlar, m/ga:
shu jumladan: sug‘orish tarmoqlari, yo‘l tarmoqlari, zax qochirish tarmoqlari
1 ta ishchiga to‘g‘ri keladigan umumiy maydoni, ga
1 ta ishchiga to‘g‘ri keladigan ekin maydoni, ga
Qishloq xo‘jalik ekin turlarining amaldagi joylashuv maydoni, ga
Boshoqli va dukkakli ekinlar
kuzgi don
bahorgi don
sholi
dukkakli
makka doni uchun
paxta
yeryong‘oq
kunjut
kungaboqar
kartoshka
sabzavot ochiq holda
poliz
meva
uzum
ildiz, mevali ozuqaga
ko‘p yillik o‘tlar
bir yillik o‘tlar
makkajo‘xori, silosga
senaj
jami o‘simliklar bo‘yicha
Budjetga to‘lovlar, ming so‘m
ko‘chmas mulkdan olinadigan soliq
yagona yer solig‘i
aksiz solig‘i
eksport boj to‘lovlari
import boj to‘lovlar
suv to‘lovlari
daromad solig‘i
mahalliy budjetga to‘lovlar
vaqti o‘tgan budjet to‘lovi
iqtisodiy choralar (jarima)
Boshqa turdagi to‘lovlar (ming so‘m):
elektr
gaz
ichimlik suvi
chiqindi
kommunal xizmat
aloqa
transport
servitut
bank ssudasi
Yagona yer solig‘i stavkasi (1 yilga), ga / ming so‘m
debitor qarzlari (yer ijarasi bo‘yicha)
kreditor qarzlari (yer ijarasi bo‘yicha)
Jami yillik xarajatlar, mln so‘m, shu jumladan:
1 ga umumiy maydonga nisbatan, ming so‘m
1 ga ekin maydoniga nisbatan, ming so‘m
Shundan, 1 ga sug‘oriladigan ekin maydoniga nisbatan, ming so‘m
Yalpi daromad, mln so‘m, shu jumladan:
1 ga umumiy maydoniga nisbatan, ming so‘m
1 ga ekin maydonga nisbatan, ming so‘m
shundan 1 ga sug‘oriladigan ekin maydoniga nisbatan, ming so‘m
Sof daromad, mln so‘m shu jumladan:
1 ga umumiy maydoniga nisbatan, ming so‘m
1 ga ekin maydoniga nisbatan, ming so‘m
shundan, 1 ga sug‘oriladigan ekin maydoniga nisbatan, ming so‘m
Rentabellik darajasi, (foizda)
Noqishloq xo‘jalik maqsadida ajratilgan yer maydonlariga teng miqdorda va sifatdagi yangi yerlarni o‘zlashtirish uchun maxsus hisobga tushadigan mablag‘ hajmi, mln. so‘m.
Tuproqning ball boniteti, ball(4 blokdan olinadi). Qishloq xo‘jalik yerlarining iqtisodiy (me’yoriy) bahosi (o‘rtacha), 1 ga / ming so‘m (4 blokdan olinadi).
|
| |
Faoliyatni olib borilishi - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 83/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaFaoliyatni olib borilishi:
Bolalarga kesma kartochkalar taklif etiladi. Qishki sport turi aks etgan kartochkani to`g`ri tuzish.
Bolalarga qishki sport turi aks etgan kartochkalar taklif etiladi. Bola ushbu sport turiga muvofiq bo`lgan sport jihozi aks etgan kartochkani tanlaydi.
Bolalar sport turlari aks etgan kartochkalarni oladilar va unda qanday sport turi aks etganligini so`zsiz ko`rsatib beradilar.
Qo`shimcha qism: bolalar bilan qish va uning ajoyibotlari, qishki sport turlari haqida suhbatlashish, shu mazmundagi illyustrativ suratlarni ko`rish.
E`tiborga molik jihati: fikrlashni,diqqatni, va harakat faoliyatini rivojlantirish, sog`lom hayot tarziga qiziqish uyg`otish.
San`at markazi
«Sehrli qish» mvvzusida bolalar chizgan suratlar ko`rik-tanlovi
Maqsad: suratning mazmunini qog`ozga tushirish, qog`oz fonini hamda mazmunni uyg`unlashtiruvchi bo`yoqlarni tanlash, qog`ozga suratni joylashtirish.
Kerakli Jihoz va materiallar: qog`oz, bo`yoq va mo`yqalam.
Faoliyatni olib borilishi:
Qog`oz fonini tanlash.
Surat mazmunini o`ylab topish.
Rasm chizish.
Bolalar ishlarining ko`rgazmasi.
Qo`shimcha qism: tasviriy san`atning turlarini ajratish,
E`tiborga molik jihati: kompozisiyani yaratish.
San`at markazi
Loy ishi «Qordan bayram torti»
Maqsad: buyumga xos bo`lgan belgilarni berish, qismlarning kattaligiga (hajmiga) ahamiyat berish,qordan tort yasash.
Kerakli Jihoz va materiallar: metall tog`oracha, o`yinchoq idishlar, qum uchun idishlar jamlanmasi, qor, yirik munchoqlar, yarim tuxumsimon plastmassa idishlar, bo`yoqlar va mo`yqalam.
Faoliyatni olib borilishi:
Metall tog`oracha yordamida tortning asosi uchun kichik kulcha yasash.
yarim tuxumsimon plastmassa idishlarni qor bilan to`ldiriladi va tortning asosiy qismiga doira bo`ylab (beze) joylashtiriladi.
Tortni rangli bo`yoq bilan bo`yash.
Tortni munchoqlar bilan bezash. (mevalar o`rniga).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Safro kislotalarini lipoliz jarayoniga ta’siri

Safro kislotalarini lipoliz jarayoniga ta’siri.
Safro kislotalari yog‘larni parchalanish reaksiyasini tezlashtirishi ma’lum. In vivo sharoitda safro kislotalari yog‘larni parchalanishi bilan bog‘liq bo’lgan juda muhim fiziologik vazifani bajaradilar. Ma’lumki, bunday sharoitda, mitsella tarkibidagi yog‘lar safro kislotalarining tuzlari, yog‘ kislotalari va monoglitseridlardan iborat bo’ladi. In vivo sharoitda, safro kislotalarini kalsiy ionlari va albumin bilan almashtirish mumkin.
Faqat past konsentratsiyada safrokislotalari lipoliz j arayonini aktivatorlari sifatida ham ta’sir ko’rsataoladi.
|