nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Baholash o’tkazilish vaqtiga ko’ra uch turga ajratiladi

|
Baholash o’tkazilish vaqtiga ko’ra uch turga ajratiladi
|
bet | 2/4 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 399,11 Kb. | | #141542 |
Bog'liq 112537 Ta’lim sifatini baholashda o‘quv maqsadlari va ularningBaholash o’tkazilish vaqtiga ko’ra uch turga ajratiladi: - boshlang‟ich baholash;
- joriy, ayni shakllantiruvchi baholash;
- yakuniy,ya‟ni umumlashtiruvchi baholash;
Ta’lim berish funktsiyasi ta’lim jarayonining o’quvchilarda bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirishdan iborat. Ta’lim natijasi sifatida bilimlarining to’laligi, chuqurligi, tizimliligi, anglanganligi, mustahkamligi va amaliy xususiyat kasb etishi muhimdir. Bu kabi holatlar ta’lim jarayonining metodik jihatdan to’g’ri tashkil etilganligini ifodalaydi. Ta’lim jarayonida o’quvchilarda ular tomonidan o’zlashtirilgan nazariy bilimlar asosida hosil qilingan amaliy ko’nikma va malakalarning shakllanishi ham alohida ahamiyatga ega. Ko’nikma – shaxsning muayyan harakat yoki faoliyatni tashkil eta olish qobiliyati. Malaka deganda muayyan harakat yoki faoliyatni bajarishning avtomatlashgan shakli tushuniladi. Umumiy ko’nikma va malakalarga og’zaki va yozma nutqni bilish, axborot materiallaridan foydalana olish, o’qish, manbalar bilan ishlash, referat yozish, mustaqil ishini tashkil etish kabilar kiradi. Ta’limni tashkil etish faqat bilimlarni shakllantirishga emas, o’quvchini har tomonlama rivojlantirish (birinchi navbatda, aqliy rivojlantirish, aqliy faoliyat usullari, analiz qilish, taqqoslash, turlarga ajratish va boshqalarni kuzatish, xulosa chiharish, ob’ektlarning muhim belgilarini ajrata bilish, faoliyat maqsadi va usullarini aniqlashni bilishga o’rgatish, uning natijalarini tekshirishni bilish malakasini rivojlantirish)ga xizmat qilishini anglatadi. Shaxsiy fazilatlar va xulq tavsiflaydigan belgilardan biri mas‘uliyatdir. O’qituvchining mas‘uliyati, muallimlik faoliyati va ta‘lim – tarbiya jarayonining aniq vazifalarini ham o’z ichiga oladi. O’qituvchi zimmasiga bola shaxsini barkamol inson sifatida tarbiyalash ma’suliyati yuklangan. O’qituvchilik qilayotgan yoki muallimlik kasbini tanlagan kishilar o’z zimmalariga kanchalik yuksak, sharafli mas‘uliyat olayotganliklarini tasavvur etishlari lozim.
|
| |
O’tgan mavzuni so’rash - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 20/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiO’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
Yangi mavzu:
Ertak xalq og‘zaki ijodining eng qadimiy, ommaviy turlaridan biridir. Ertakning paydo bo‘lishida qadimiy urf-odat, marosimlar, tabiat hodisalari, jonivorlar muhim o‘rin tutgan.
Ertak atamasi Mahmud Koshg‘ariyning «Devonu lug‘otit turk» asarida uchraydi va biror voqeani og‘zaki hikoya qilish ma’nosini bildiradi.
Hayot haqiqat bilan bog‘liq bo‘lib, xayoliy va hayotiy uydirmalar asosiga qurilgan. didaktik g‘oya tashuvchi og‘zaki hikoyalar ertak deyiladi. Ertakning ba’zi bir viloyatlarda boshqacha atamasi ham uchraydi. Masalan, Surxondaryo, Samarqand, Farg‘onada — matal, Buxoro atrofidagi ba’zi qishloqlarda - ushuk, Xorazmda - varsaki, Toshkent shahri va uning atrofida cho‘pchak atamasi ham ishlatiladi.
Ertaklarda xayoliy uydirmalar asosiy o‘rinni egallaydi. Ular o‘ziga xos qurilishi bilan ham ajralib turadi. Ertak kirish qismi, voqealar rivoji, tugallanmadan tashkil topadi. Ba’zi ertaklar «Bir bor ekan, bir yo‘q ekan, bir podshoh (yoki cho‘pon) bo‘lgan ekan», «Sizga bog‘ bo‘lsin, bizga hayot» kabi qisqagina boshlamalar bilan boshlansa, ba’zi boshlamalar ancha uzun bo‘ladi. Masalan, mana bu boshlamaga e’tibor bering: «Ertagiyo ertagi, echkilarning bo‘rtagi, qirg‘ovul qizil ekan, quyrug‘i uzun ekan, ko‘k muzga mingan ekan, muruti singan ekan, g‘oz karnaychi ekan, o‘rdak surnaychi ekan, ola qarg‘a azonchi, qora qarg‘a qozonchi, chumchuq chaqimchi ekan, to‘rg‘ay to‘qimchi ekan, bo‘ri bakovul ekan, tulki yasovul ekan, ertagimning eri bor, yetti kunlik yeri bor, yetti kunlik yerida dumi kalta bo‘ri bor. Bir bor ekan, bir yo‘q ekan...»
Ertaklar «Qirq kecha-yu qirq kunduz to‘y berib, oshlarini oshab, yoshlarini yashab, murod-maqsadlariga yetdilar», «Shu bilan Ayoz podsho bo‘lib, o‘zining donoligidan xalqni odillik bilan so‘rab, mamlakatda adolat o‘rnatgan ekan» kabi tugallanmalar bilan yakunlanadi.
Siz o‘tgan darslardan ertaklarning bir necha turlarga bo‘linishini bilib olgan edingiz. «Uch og‘a-ini botirlar» turiga ko‘ra maishiy ertaklarga kiradi. Ertakning voqealari juda qiziqarli bo‘lib, tarbiyaviy ahamiyati ham kattadir. Qadim zamonda o‘rtahol bir kishi bo‘ladi. Uning uch o‘g‘li bo‘ladi. O‘g‘illarini safarga kuzatib qo‘yishdan oldin ularga shunday pand-nasihatlar qiladiki, biz bu pand-nasihatlardan ushbu kishining qanday odamligini osongina bilib olamiz. «O‘zimdan keyin baxtsiz bo‘lib qolmanglar deb, sizlarni o‘qitdim», — deydi u. Haqiqatan ham o‘qigan odam dunyoni taniydi, oq-qoraning farqiga boradi. Ilmli va hunarli odam hech qachon xor bo‘lmaydi.
Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
|
| |
Darsning maqsadi - Zbek tili darsning maqsadi

|
Zbek tili darsning maqsadi
|
bet | 6/81 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 219,22 Kb. | | #15586 |
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy: mavzuning amaliy va nazariy asoslarini o’rganish: so‘zlarni sintaktik va morfologik tahlil qila oladi. O‘rganilgan ifoda vositalarini og‘zaki va yozma nutqda to‘g‘ri qo‘llaydi.
b) tarbiyaviy: adabiy til me’yorlariga amal qilish, muomala madaniyatiga ega bo‘lish vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli bo‘lish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish. ( tinglab tushunish, o‘qish, so‘zlash, yozish ) Nutqda o‘rinli foydalana oladi.
Dars uslubi: an’anaviy, noan’anaviy (tagiga chizilsin)
Dars jihozi: Darslik, kompyuter, tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar...
|
| |
Darsning maqsadi - Zbek tili darsning maqsadi

|
Zbek tili darsning maqsadi
|
bet | 4/81 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 219,22 Kb. | | #15586 |
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy: mavzuning amaliy va nazariy asoslarini o’rganish: so‘zlarni sintaktik va morfologik tahlil qila oladi. O‘rganilgan ifoda vositalarini og‘zaki va yozma nutqda to‘g‘ri qo‘llaydi.
b) tarbiyaviy: adabiy til me’yorlariga amal qilish, muomala madaniyatiga ega bo‘lish vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli bo‘lish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish. ( tinglab tushunish, o‘qish, so‘zlash, yozish ) Nutqda o‘rinli foydalana oladi.
Dars uslubi: an’anaviy, noan’anaviy (tagiga chizilsin)
Dars jihozi: Darslik, kompyuter, tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar...
|
| |
-mashq - Zbek tili darsning maqsadi

1-mashq. Gaplarni o’qing, tilning inson hayotida tutgan o’rni haqida suhbatlashing.
1. Jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi. Ona tili — bu millatning ruhidir. O’z tilini yo’qotgan har qanday millat o’zligidan judo bo’lishi muqarrar. (I.Karimov). 2. Ko’ngil maxzanining qulfi til va ul maxzanning kalitin so’z bil. (Alisher Navoiy). 3. Har bir millatning dunyoda borlig’ini ko’rsatadurgan oyinai hayoti til va adabiyotidur. Milliy tilni yo’qotmak millatning ruhini yo’qotmakdur. (Abdulla Avloniy). 4. O’z Vataningga bo’lgan muhabbatingni o’z tilingga muhabbatingsiz tasavvur qilib bo’lmaydi. (K.Paustovskiy). 5. Din, tibbiyot, tarix, huquq va astronomiya sohalarida Amir Temur o’ta biluvchan edi. Ko’p o’qigan, Osiyoning eng unumli uch (turkiy, arabiy, forsiy) tilini juda mukammal bilgan hukmdor edi. (Alfons de Lamartin)
2-mashq. Matnni ko’chiring, so’zning qudrati haqida fikrlashing.
So’z benihoya qudratli narsa. Uni o’z o’rnida ishlata bilish uchun farosat, malaka va ziyraklik zarur. «Qobusnoma»da shunday bir hikoyat bor: Xalifa Xorun ar-Rashid tush ko’radi. Tushida barcha tishlari to’kilib ketgan emish. Xalifa tushni ta’bir qiluvchidan tushining ma’nosini so’raydi. U shunday deydi: «Sendan oldin barcha yaqinlaring, qarindosh-urug’laring o’ladi. Sendan boshqa hech kim qolmaydi». Bu so’zni eshitgan Xorun ar-Rashid: «Sen mening yuzimga bunday qayg’uli so’zni aytding. Mening barcha qarindosh-urug’larim o’lsa, so’ngra men qanday ishga yarayman-u qanday yashayman?» — dedi darg’azab bo’lib va unga yuz darra urishni buyuradi. Keyin boshqa bir ta’birchini chaqirib, undan tushining ma’nosini so’raydi. U bunday deydi: «Sening umring barcha qarindoshlaring umridan uzun bo’ladi». Shunda Xorun ar-Rashid: «Barcha aqlning yo’li birdir va ikkala ta’birning negizi bir yerga boradi, ammo bu ibora bilan u iboraning orasida farq bag’oyat ko’pdir», - deydi va unga yuz tillo berishni buyuradi.
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
V. Uyga vazifa: mashqlar tahlili
VI. Dars yakuni. Baholarni tahlil qilish.
O‘TIBDO‘ _____________________________________
«Ona tili» 9-sinf9-sinf «________» «____________________» I CHORAK
Mavzu : 2-dars SO’Z BIRIKMASI BO’YICHA O’TILGANLARNl TAKRORLASH
|
I. Darsning borishi - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 24/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiI. Darsning borishi:
a) salomlashish
b) navbatchilik hisoboti, sinf tozaligi va davomatni nazorat qilish
c) kirish suhbati, o’quvchilarning og’zaki nutqini o’stirish
O’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
Yangi mavzu:
O‘rtancha botir aytdi:
— To‘g‘ri aytasiz, podshoh degani it go‘shtidan ham qaytmaydi. Saralab yemoq faqirning ishi, qo‘yni boqib qo‘yibdimi? Men ham bir narsaga hayron bo‘lib turibman, mana shu shinnidan ham odam isi keladi.
Kenja botir aytdi:
— To‘g‘ri, podshohlik — qonxo‘rlik demakdir. Qon qo‘shilgan bo‘lsa, ehtimoldan uzoqmasdir. Lekin yomonning qoni bo‘lsa-ku, mayli, begunohning qoni qo‘shilgan bo‘lmasin. Men ham bir narsaga hayron bo‘ldim. Shu nonni taxlagan kishining otasi novvoy ekan, taxlovchi novvoyning o‘g‘li ekan.
— To‘g‘ri bo‘lsa kerak, - debdi To‘ng‘ich botir. - Podshoh bizni bu yerga o‘rda voqeasi bilan chaqirgan. Albatta bizdan savol so‘rar, nima deymiz?
— Albatta yolg‘on so‘zlamaymiz, — debdi O‘rtancha botir, — bu voqeaga aralashgan bo‘lsak, aytmoq lozimdir.
Kenja botir:
— Uch kunlik yo‘lda qanday voqealarni ko‘rgan bo‘lsak, o‘rtaga tashlaydigan vaqt keldi, — dedi.
To‘ng‘ich botir birinchi kechada sher bilan olishganini aytib, belidagi tasmasini o‘rtaga olib qo‘ydi. O‘rtancha botir ikkinchi kechadagi voqeani aytib, nishona uchun tasmani o‘rtaga tashladi. Kenja botir uchinchi kechadagi voqeani aytib, olgan narsalarini o‘rtaga tashladi.
Podshoh bilan vazir sirdan xabardor bo‘ldilar. Faqat go‘sht, shinni, non to‘g‘risidagi gaplarni tekshirib ko‘rmoqchi bo‘ldilar. Birinchi qo‘ychivonni chaqirtirishdi. Podshoh qo‘ychivondan so‘radi:
— To‘g‘risini ayt, kecha so‘yilgan qo‘zining onasi itmidi?
— Podshohim, bir qoshiq qonimdan kechsangiz aytaman.
— O‘tdim, to‘g‘risini so‘yla!
— Qishning o‘rtasida bir qo‘y tug‘ib, o‘zi o‘lib qoldi, shu vaqtda bir katta itim ham tug‘gan edi. Qo‘zichoqqa rahmim keldi. Yetim qo‘zini och qoldirgim kelmadi. Nochor o‘sha itga emizdirib, katta qilgan edim. Boshqa qo‘zi qolmagani uchun o‘shani yuborgandim, - dedi.
Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
|
| |
Ijrochi: Emelyanova Marina Nikolaevna

Ijrochi: Emelyanova Marina Nikolaevna
Download
3,11 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
26.12.2023
Hajmi
3,11 Mb.
#128452
Download
3,11 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ijrochi: Emelyanova Marina Nikolaevna
Download
3,11 Mb.
Matnni ko'rish
O‘zbekistonda fanlararo innovatsiyalar va 14- son ilmiy tadqiqotlar jurnali

O‘ZBEKISTONDA
FANLARARO
INNOVATSIYALAR
VA
14-
SON
ILMIY
TADQIQOTLAR
JURNALI
20.12.2022
ADABIYOT DARSLARIDA DIDAKTIK O‘YINLARDAN FOYDALANISH
Otaqova Mohira Zaripboyevna
Qurbanova Dilafruz Matqurbanovna
Xorazm viloyati Urganch tumani 15-son umumiy o'rta ta'lim maktabi Ona tili va
adabiyot fani o'qituvchilari
Annotatsiya
: Mazkur maqolada umumiy o’rta ta’lim adabiyot darslari jarayonid
didaktik o’yin-texnologiyalaridan foydalanishning ilmiy-nazariy xususiyatlari ochib
berilgan.
Kalit so’zlar
:
Ta’lim tizimi, adabiyot, metodika, didaktika, pedagogik texnologiya.
Ona tili va adabiyot fani maktabda o‘qitiladigan darslardan o‘zining nutq
madaniyatiga bog‘liqligi bilan alohida ajralib turadi.
Ona tili va adabiyot faniga
qiziqqan o‘quvchi o‘z-o‘zidan badiiy adabiyotga oshno bo‘ladi. Shunday ekan,
kitobxonlik madaniyatini shakllantirish mas’uliyati
ona tili va adabiyot fani
o‘qituvchisining zimmasiga alohida mas’uliyat yuklaydi. Fanni o‘qitishda turli usullarni
yarata olish, pedagogik mahoratni ko‘rsata bilish bu o‘qituvchining jamiyat oldidagi
burchi sanaladi. Demak, ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi har sohada o‘z faolligini
ko‘rsata bilishi kerak. Bu o‘qituvchi har bir darsini o‘ziga
xos tarzda qiziqarli olib
borishi, darsda yangidan yangi usul va uslublarni o‘z o‘rnida qo‘llay bilishi, o‘quvchi
shaxsiga munosabatini yaxshi yo‘lga qo‘yishi bilan belgilanadi. O‘zini hurmat qiladigan
o‘qituvchi buyuk mutafakkirlardan biri ta’kidlaganidek, hech qachon “tinchlaning”
so‘zini ishlatmasligi lozim.
Ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi shu o‘rinda o‘z darsini biror-bir rivoyat yoki,
to‘rtlik bilan boshlasa, o‘z-o‘zidan bora- bora o‘quvchilarda ham o‘sha odat shakllanib
boradi. O‘quvchilar nazarida o‘qituvchi, o‘z idealligini namoyon qilishigina uning
obro‘yini oshiradi. Xulosa qiladigan bo‘lsak, ona tili va adabiyot fani o‘qituvchisi
hamma vaqt boshqa fan o‘qituvchilaridan bir qadam oldinda yurishi talab qilinadi.
Yangicha usul, yangicha metod, eng avval, adabiyotda bo‘y ko‘rsatishiga erishish lozim.
Biz bugun sodda, ko‘p mehnat talab qilmaydigan, shuning bilan birga o‘quvchini ham
hushyorlikka, ham faollikka undaydigan usullardan biri haqida fikr yuritmoqchimiz.
Bu hammaga ma’lum “Domino” o‘yinidir. Bu o‘yin takrorlash
mavzularini tashkil
etishda juda qo‘l keladi. Buni biz biror sinf negizida ko‘rib chiqamiz.
Masalan 8-sinf ona tili darsligi Sintaksis bo‘limining birinchi qismi- so‘z birikmasi
sitaksisidan iborat Ajratilgan har bir tarqatmaga bir savol va bir javob yoziladi.
1. So‘z birikmasida bosh (hokim) so‘z va ergash (tobe) so‘z qanday vositalr
yordamida bog‘lanadi? So‘z birikmasida ergash (tobe) so‘z bosh (hokim) so‘zga hech
qanday grammatik vositasiz
faqat ohang yordamida biriksa, tilshunoslikda bitishuv
munosabatli so‘z birikmasi deb nomlanadi?
Tadqiqot predmeti - Ijrochi: Emelyanova Marina Nikolaevna

Tadqiqot predmeti - maqsadli pedagogik shartlar
1. Muammo bo'yicha psixologik-pedagogik adabiyotlarni o'rganing
maktabda o'rganish va uni maktabgacha ta'lim muassasasida amalda sinab ko'rish.
psixologlar, o'qituvchilarning ishlarida bayon etilgan nazariy qoidalar,
Tadqiqot ob'ekti - ijtimoiy rivojlanish jarayoni
katta yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik tayyorgarligini shakllantirish
maktabgacha yoshdagi bolalarning o'qishga psixologik tayyorgarligi
Bitiruv malakaviy ishini yozish jarayonida
3. Takomillashtirish uchun pedagogik shart-sharoitlar majmuasini ishlab chiqish
L.S. Vygotskiy, V.V. Davydov, L.V. Zankov (zonada mashg'ulotlarning etakchi roli
Maqsad: kompleksni ishlab chiqish va nazariy asoslash
maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik tayyorgarligining tarkibiy qismlari
(maktabgacha yoshni sezgir davr sifatida asoslash
tadqiqot
masalan: L.S. Vygotskiy, P.Ya. Galperin, A.V. Zaporojets, A.I. Leontiev,
maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik tayyorgarligini oshirish
bolalarning maktabga psixologik tayyorgarligi.
quyidagi vazifalar hal qilindi:
maktab.
maktabgacha yoshdagi bolalarning ijtimoiy-psixologik tayyorgarligi
Tadqiqotning nazariy asosi ishlab chiqilgan
keyingi rivojlanish) L.I. Bojovich, L.A. Venger, V.T. Goretskiy, V.V.
maktabgacha yoshdan maktabda o'qish uchun.
tadqiqot mavzusini shakllantirish imkonini berdi “Pedagogik shartlar
ijtimoiy yaxshilashga qaratilgan pedagogik sharoitlar
maktab yoshi va bolalarni tashxislash.
matematik rivojlanish metodologiyasining shaxsini shakllantirish va rivojlantirish);
5
Machine Translated by Google
Tadqiqotning amaliy ahamiyati rivojlanishda yotadi
Tayyorlov maktabida "Umumiy rivojlanish tipidagi 49-sonli bolalar bog'chasi"
Davydov, J. Jirasek, A. Kern, N.I. Nepomnyashchaya, D.B. Elkonin va boshqalar.
Tadqiqot bazasi: tadqiqot MBDOU PGO asosida o'tkazildi
tajriba, natijalarni sifat va miqdoriy tahlil qilish.
Ishning tuzilishi: WRC kirish, ikki bob, xulosa,
bibliografiya, ilovalar. Ishning umumiy hajmi 90 sahifani tashkil qiladi.
DOW.
o'rganilayotgan muammo bo'yicha manbalar, kuzatish, pedagogik
20 kishilik guruh.
o'qituvchilar tomonidan foydalanish uchun bolalarni maktabga psixologik tayyorlash
samarali ijtimoiy faoliyat uchun qulay pedagogik sharoitlar
Tadqiqot usullari: adabiyotning nazariy tahlili
(maktabga psixologik tayyorgarlik muammosi).
6
Machine Translated by Google
|
O’tgan mavzuni so’rash - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 30/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasi O’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
Yangi mavzu:
Xo‘roz dala yo‘lida borayotgan ekan, uch ko‘chaning boshiga borib qolibdi. Uch ko‘chaning biridan boyagi eshak, ikkinchisidan xo‘roz chiqib kelibdi. Xo‘roz eshakka qarab:
— Assalomu alaykum, eshakvoy! — debdi. Eshak:
— Vaalaykum assalom, xo‘rozvoy, — debdi. Xo‘roz:
— Sizga yo‘l bo‘lsin? — deb eshakdan so‘rabdi. Eshak:
— Susambilga,— debdi. Xo‘roz:
— Susambil qanday joy? — debdi. Eshak:
— Susambil — o‘tning bo‘lig‘i, suvning tinig‘i, unda azob-uqubat yo‘q, maza qilib yurasan, — debdi.
Xo‘roz:
— Men ham borsam bo‘ladimi? — deb so‘rabdi. Eshak:
— Xayr, bitta edim, sen bilan ikkita bo‘lamiz, yuraver! — debdi. Ikkovi boshidan o‘tganlarini bir-biriga gapirib ketaveribdi.
Endi boyagi ho‘kizga kelaylik. Xo‘jayini uni ho‘kizlar bilan urishtirib yurar ekan. Ho‘kiz juda urishqoq bo‘lib, hamma joyda dong‘i ketgan ekan. Bir kuni ho‘kiz urishtirish bo‘lib qolibdi. Shunda bu ho‘kiz yetti-sakkiz ho‘kizni qochiribdi. Endi bitta juda urishqoq ho‘kiz qolibdi. Xo‘jayin xo‘kizini bu ho‘kiz bilan ertasiga urishtirmoqchi bo‘libdi. Tongda xo‘jayin:
— Endi ho‘kizni urishtirishga boraman. Shoxini yog‘lab qo‘yay! — deb molxonaga chiqsa, ho‘kizning ikki ko‘zi yumuq, hadeb uxlayapti. Tushida katta bir yig‘in emish. Ho‘kizni xo‘jayini yig‘inga olib kirsa, haligi ho‘kiz buni yig‘indan quvib chiqarish uchun hamla qilib, yugurib qolibdi. Shunda buning achchig‘i chiqib, kelayotgan ho‘kizga hujum qilib uni bir suzibdi. Shunda ho‘kiz shoxini yog‘layotgan xo‘jayinni suzib yuboribdi. Xo‘jayinning yog‘ kosasi bir tarafga, o‘zi ikkinchi tarafga uchib tushibdi.
Xo‘jayin hushidan ketibdi, hushiga kelgandan so‘ng:
— Hali meni suzadigan senmisan?! — deb ho‘kizni chunon uribdiki, qavarib chiqmagan joyi qolmabdi. Shunda ho‘kiz yotib yig‘labdi, xo‘rligi kelibdi: «Men xo‘jayinga shuncha ishlarni qilib, qancha ho‘kizlar bilan urishib, ularni yengib, pul yutib bersam, u esa shugina hazilimni ko‘tarmay meni o‘larcha ursa, bu menga qanday xo‘rlik?!» — debdi va: «Kel-e, men tokay xo‘rlik tortaman, shu xo‘jayinnikidan ketsam, nima bo‘lar edi, ketaman!»— deb o‘rnidan turibdi, bir chiranib boshvoqni uzib, yo‘lga tushibdi, yurib-yurib bir joyga borsa, boyagi eshak ko‘rinibdi. Shunda ho‘kiz eshakni chaqirib, orqasidan yuguribdi. Orqasiga qarasa, uzoqdan bir ho‘kiz uni to‘xtovsiz chaqirib kelyapti.
Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
|
| |
O’tgan mavzuni so’rash - «Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati

|
«Adabiyot» 5-sinflar uchun 20 yil Mavzu: adabiyot so‘z san’ati
|
bet | 18/218 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,83 Mb. | | #243397 |
Bog'liq 5-sinf-adabiyot-yillik-dars-ishlanmasiO’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
Yangi mavzu:
EZOP MASALLARI VA ULARNING IBRATLARI HAQIDA
YOVVOYI ECHKILAR BILAN CHO‘PON
Cho‘pon echkilarini yaylovga qo‘yib yubordi. Bir payt qarasa, echkilari yovvoyi echkilar bilan o‘tlashib yuribdi: xursand bo‘ldi-yu kech kirgach, hammasini o‘zining g‘origa qamadi. Ertasiga havo buzuqligi tufayli echkilarni odatdagidek yaylovga olib chiqolmadi: g‘ordayoq boqishiga to‘g‘ri keldi. Cho‘pon o‘zining echkilariga nomigagina — o‘lmagunday yem solgani holda, qo‘lga o‘rgatib olish niyatida yovvoyi echkilarga mo‘l-ko‘l qilib to‘kdi. Ertasi, havo yurishib ketgach, echkilar tog‘ga qarab ura qochdilar. Cho‘pon ularni yaxshilikni bilmaydigan nonko‘rlar, deya koyishga tushdi: «Axir men sizlarni o‘zimning echkilarimdan-da yaxshiroq boqmadimmi?» Yovvoyi echkilar aytdilar: «Shuning uchun ham sendan nariroq yurishimiz ma’qul ko‘rindi-da. Bizlar kechagina senga yo‘liqqandik, sen esa bizni o‘zingning eski echkilaringdan-da yaxshiroq boqding. Demak, ertaga yana yangilar kelib qo‘shilsa, unda ularni bizlardan afzalroq ko‘rarkansan-da?!»
Alqissa, yangi do‘stlarni eskilardan afzal tutuvchilar bilan do‘stlashishga shoshilmang, zero yana yangi do‘stlar orttirganda siz ham eskilardan bo‘lib qolasiz.
Aziz bolajonlar, qissadan hissani anglagan bo‘lsangiz kerak-a?! Siz ham o‘z do‘stlaringiz, yaqinlaringiz haqida o‘ylab ko‘ring. Shu bilan birga o‘zingizni do‘stlarga munosabatingizni yaxshi tushunib oling. Do‘stlik degan so‘z bilan sadoqat, do‘stga sodiqlik tushunchasi doimo yonma-yon kelmog‘i lozim. Inson hayoti davomida juda ko‘p qaltis vaziyatlarga tushishi, turli sinovlarga duch kelishi mumkin. Ana shunday sharoitda faqat o‘z manfaatini o‘ylab, Sizni yolg‘iz tashlab ketadigan yoki boshqa odamlarni do‘st tutib ketadiganlardan nariroq bo‘lgan ma’qul.
Ezop insonlar tabiatidagi tuban illatlarni, yaramas xususiyatlarni juda aniq anglab, lo‘ndagina majoziy voqea asosida uning mohiyatini ko‘rsatib beradi. Quruq safsata yoki pand-nasihat bilan emas, aynan bo‘lishi, uchrashi mumkin bo‘lgan hayotiy hodisani shartli — ramziy hikoyat vositasida katta tarbiyaviy ahamiyatga ega bir shaklda ifoda etadi. Ezop masallarini insonlardagi barcha yuksak va chirkin xususiyatlarni mujassam etgan ibratnoma deb atash mumkin.
Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
|
| |
Zbek tili darsning maqsadi - bet 81

O’TILGANLARNI TAKRORLASH
68-dars YAKUNIY DARS
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy: Ona tili fanining nazariy va amaliy asoslarini o’rganish jarayonida o’quvchilarda estetik did, estetik ong, ona tiliga muhabbat, badiiy tafakkur va tasavvurini kamolga yetkazish va barkamol avlod tarbiyasiga zamin yaratish.
b) tarbiyaviy: Ona tili fani orqali o’quvchilarga DTS asosida dars berish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish.
Dars uslubi: an’anaviy, noan’anaviy (tagiga chizilsin)
Dars jihozi: Darslik, kompyuter, tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar...
Dars shiori: Tilga ixtiyorsiz - elga e`tiborsiz. ( A. Navoiy )
Foydalaniladigan adabiyotlar:
«Ona tili» 9-sinf uchun darslik. 9-sinf darsligining elektron varianti.
I. Darsning borishi:
a) salomlashish b) sinf tozaligi va davomatni nazorat qilish
c) kirish suhbati, o’quvchilarning og’zaki nutqini o’stirish
II. O’tgan mavzuni so’rash.
a) individual - tarqatma materiallar, kartochka.
b) Frontal (guruh bilan ishlash)
III. Yangi mavzu
ASOSIY ATAMALAR LUG’ATI
Aralash murakkab qo’shma gaplar — tarkibida ergashgan, bog’langan yoki bog’lovchisiz qo’shma gaplar mavjud bo’lgan gaplar
Badiiy uslub — ma'lum bir voqelikni badiiy tasvir vositalari orqali obrazli ifodalovchi va shu yo’l bilan tinglovchiga estetik ta’sir etuvchi nutq uslubi
Bir necha bosh gapli murakkab qo’shma gap - tarkibida ikki va undan ortiq bosh gap mavjud bo’lgan qo’shma gaplar
Bir necha ergash gapli murakkab qo’shma gap - tarkibida ikki va undan ortiq ergash gaplar mavjud bo’lgan gaplar
Bog’langan qo’shma gaplar — qismlari teng bog’lovchilar, bo’lsa, esa so’zlari,-u (-yu), -da yuklamalari yordamida bog’langan gaplar
Bog’lovchisiz qo’shma gaplar — tarkibidagi sodda gaplar mazmunan bir-biri bilan bog’liq bo’lib, maxsus bog'lovchi vositalarsiz, faqat ohang yordamida bog’langan qo’shma gaplar
Ergashgan qo’shma gaplar — qismlari ergashtiruvchi bog’lovchilar yoki shunday bog’lovchi vazifasidagi so’zlar yordamida bog’langan qo’shma gaplar
Qo’shma gap — ikki yoki undan ortiq sodda gapning o’zaro grammatik va mazmuniy munosabatidan tashkil topgan va ohang tugalligiga ega bo’lgan butunlik
Ilmiy uslub — daliliy ma’lumotlar asosida chiqarilgan ilmiy xulosalarga asoslanuvchi, har bir fan sohasining o’ziga xos atamalariga tayanuvchi, fikrni aniq va mantiqiy izchil shaklda bayon qiluvchi uslub
Ko’chirma gap — birovning aynan keltirilgan yoki o’zganing hech o’zgarishsiz nutqqa olib kirilgan gapi
Muallif gapi — so’zlovchining gapi
Murakkab gap — turli bog’lovchi vositalar yordami bilan o’zaro bog’langan uch va undan ortiq gaplarning bir butunligi
Nisbiy so’zlar — ergash gap tarkibida qo’llaniluvchi kim, nima, qancha, qanchalik, qanday, qayer kabi so’roq olmoshlari va bosh gap tarkibida unga javob bo’lib keluvchi shu, o’sha, shuncha, shunchalik, shunday kabi olmoshlar, bir-biriga nisbatan qo’llanilganligi, biri ikkinchisini taqozo etuvchi so’zlar
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
V. Uyga vazifa
VI. Dars yakuni. Baholarni tahlil qilish.
Ilmiy bo’lim mudiri: ________________________
|
-Savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida buxgalteriya hisobining xususiyatlari

25-Savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida buxgalteriya hisobining xususiyatlari
Savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida buxgalteriya hisobining o'ziga xos xususiyatlari bor, chunki bu korxonalar moliyaviy va operatsion jihatdan o'ziga xos talablar bilan yuzma-yuz kelishadi. Quyida bu sohalarda buxgalteriya hisobining asosiy xususiyatlarini keltirib o'tamiz.
### Savdo korxonalarida buxgalteriya hisobining xususiyatlari
1. Inventarizatsiya va zaxira hisobi:
- Savdo korxonalari uchun zaxira hisobi muhim ahamiyatga ega, chunki tovarlarning harakatini kuzatish va inventarizatsiya qilish zarur.
- FIFO (First In, First Out) va LIFO (Last In, First Out) kabi usullar qo'llaniladi.
2. Savdo nuqtalari (POS) tizimlari:
- Savdo korxonalari POS tizimlaridan foydalanadi, bu tizimlar sotuvlarni avtomatik ravishda yozib boradi va hisobotlarni tayyorlashni osonlashtiradi.
3. Qo'shilgan qiymat solig'i (QQS):
- Savdo korxonalari QQS hisoblash va to'lashda qatnashadi, sotuvlardan tushgan daromad va xaridlardan kelgan QQS hisobi yuritiladi.
4. Savdo diskontlari va aksiyalar:
- Turli chegirmalar, aksiya va bonuslar buxgalteriya hisobotlarida to'g'ri aks ettirilishi kerak.
5. Debitor va kreditor qarzlari:
- Savdo korxonalarida mijozlar va yetkazib beruvchilar bilan hisob-kitoblar yuritiladi, bu debitor va kreditor qarzlarining to'g'ri hisobga olinishini talab qiladi.
### Umumiy ovqatlanish korxonalarida buxgalteriya hisobining xususiyatlari
1. Xarajatlarni nazorat qilish:
- Ovqatlanish korxonalarida oziq-ovqat mahsulotlari, ichimliklar, xizmat ko'rsatish xarajatlari va boshqalar to'g'ri nazorat qilinishi kerak.
2. Menyu va retseptlar bo'yicha hisob:
- Har bir taom uchun retseptlar asosida sarflanadigan mahsulotlarning miqdorini aniqlash va hisobga olish zarur.
3. Ishlab chiqarish va xizmat ko'rsatish xarajatlari:
- Ovqat tayyorlash va xizmat ko'rsatish bilan bog'liq xarajatlarni alohida hisobga olish kerak.
4. Kunlik va oylik hisobotlar:
- Kunlik va oylik daromad va xarajatlar hisobotlari tayyorlanadi, bu korxona faoliyatini nazorat qilish uchun muhim.
5. Inventarizatsiya va zaxira hisobi:
- Oziq-ovqat mahsulotlarining inventarizatsiyasi muntazam ravishda o'tkazilishi va mahsulotlar zaxirasi kuzatib borilishi kerak.
6. Mehnat xarajatlari:
- Ishchilarning maosh va bonuslari, shuningdek, ish vaqti hisobini yuritish zarur.
7. Mijozlar bilan hisob-kitoblar:
- Mijozlar tomonidan amalga oshirilgan to'lovlar va yetkazib berish xizmatlari uchun to'lovlar buxgalteriya hisobotida to'g'ri aks ettirilishi kerak.
### Xulosa
Savdo va umumiy ovqatlanish korxonalarida buxgalteriya hisobi aniq va o'z vaqtida yuritilishi kerak. Bu korxonalar uchun zaxira hisobi, xarajatlarni nazorat qilish, soliq hisoboti va mijozlar bilan hisob-kitoblar muhim ahamiyatga ega. To'g'ri buxgalteriya hisobi korxonaning moliyaviy barqarorligini ta'minlaydi va biznesni muvaffaqiyatli boshqarish uchun asos bo'ladi.
|
- rasm. Asinxron elektr yurituvchilarning mehanik statik xarakteristikasi

|
- rasm. Asinxron elektr yurituvchilarning mehanik statik xarakteristikasi
|
bet | 2/3 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #154821 |
Bog'liq Maruza-33.1 - rasm. Asinxron elektr yurituvchilarning mehanik statik xarakteristikasi
3.2 - rasm. Asinxron elektr yurituvchilarning mehanik statik xarakteristikasining chiziqli approksimatsiyasi.
Tadqiqotlar shuni ko`rsatadiki, yuritma yuklanganda yurituvchi My=f(φ) egri chizig`i bo`yicha to`ntariladi. Berilgan xarakteristika elektromexanik o`tuvchi jarayonlarni (EMUJ) elektroyurituvchini xam ishga tushuradi xam barqaror xarakat rejimini nazarga olmaydi.
Shuning uchun mexanik statik xarakteristikadan faqat sistemani taxminiy dinamik xisoblashda foydalanish mumkin. Ammo xozirgacha zarbali va tasodifiy yuklanishda ishlaydigan sistemalar uchun qaysi xarakteristikalardan foydalanish zarurligi aniqlangan emas.
DXP ni mexanik dinamik xarakteristikasi differensial tenglamada ifodalanadi.
Tenglamaning yechimi AOT 52-6 yurituvchining quyidagi parametrlarida: N=1,7 кВт, n=960 об/мин, Мп/Мн=1,8 , Мкр/Мн=2,6 , К=1,3; f=50 Гц, I=0,0171 Н.мс2, αφ=20 В/рад, αм=0,02 В/Н.м, αt=30 bajariladi.
3.3 – rasmda electron modelni fazali suratga olish , Мс=0 bo’lgandagi (1- sur’at) va Мс=28 Н.м (2- sur’at) egri chiziqlari ko’rsatilgan. Fazali sur’atga olishdan ko’rinyaptiki, yurituvchi qayta yuklanishda egri chizig’I bo’yicha undan bir oz surilgan holda to’ntariladi. Bu esa sistemaning inertsionligi va Мс qarshilikni impulsli ishga tushirishi bilan izoxlanadi, bundan tashqari DXK EMPP ni faqat barqaror harakat rejimida qarshilikni katta bo’lmagan o’zgarish chastotasida nazarga oladi.
Asinxron elektroyurituvchining beriilgan dinamik xarakteristikasidan ko’pincha ishga tushiriladigan va to’xtalidigan, shuningdek, zarbali va tasodifiy yuklanishda foydalanish kerak emas. Yuqori chastotali yuklanishda ham natijalar buziladi, shuning uchun mashina va mexanizmlarni ko’rsatilgan ishlash sharoitida ularni dinamik tahlilini asinxron elektryurituvchining dinamik mexanik xarakteristikasini DXP bo’yicha nazarga olib amalaga oshirish kerak.
|
| |
-расм 
: 
  Ms=0; 2)  Ms=28 N.m.  
fazali sur’atlari

|
-расм
:
Ms=0; 2) Ms=28 N.m.
fazali sur’atlari
|
bet | 3/3 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 0,82 Mb. | | #154821 |
Bog'liq Maruza-33.3-расм
:
fazali sur’atlari:
3.3. Yurituvchining hamma harakati vaqti uchun mexanik dinamik xarakteristikasi
EMUJ ni hisobga olish elektromexanik sistemalarni real modellarini olishda muhim ahamiyatga ega. Asinxron elektryurituvchilarda o’tish jarayonlarini ishga tushirishda, ulashda, tashqi kuchlarni olishda hosil bo’ladi. Uch fazali asinxron yurituvchining statorini tarmoq kuchlanishga ulashda stator va rotor o’ramlarida o’tish jarayoni toklari oqadi, magnit oqimlari hosil bo’ladi, ularning o’zaro ta’siri natijasida yurituvchining rotoriga tebranuvchi xarakterli elektromagnit buruvchi moment qo’yiladi.
Uop va kuchlar shuni ko’rsatdilarki, asinxron elektr yurituvchini tarmoqga ulashda uning rotoriga tarmoq chastotasida o’zgaruvchi, o’zgarishining birinchi davrida maksimal qiymatga erishuvchi elektromagnit moment ta’sir qilar ekan. Elektro magnit yuritgichi ta’sirida yuritmaning mexanik sistemasida qayshqoq momentning tebranishi hosil bo’ladi. Bunda mustahkamlikga hisoblashga momentning maksimal tebranish qiymati katta qiziqish uyg’otadi.
Asinxron elektr yuritgichning dinamik mexanik xarakteristikasi undagfi elektr o’tish jarayonlarini ishga tushirishda, shuningdek, barqaror xarakatda nazoratga oladi va stator holda rotorni koordinata o’qlarini sinxron aylanish tezligida oqim ilashish vektorini tashkil etuvchilarni saqalamagan differentsial tenglamalar sistemasi bilan ifodalanadi.
(3.4)
3.4. O’z-o’zini tekshirish savollari - 3.4. O’z-o’zini tekshirish savollari
- 1. Eleltromexanik o’tish jarayonlarini fizikasini tushuntiring.
- 2. Elektroyurituvchining mexanik static xarakteristikasi tenglamasini yozing.
- 3. DXP yurituvchini DXK dan mexanik xarakteristikasi qanday farq qiladi?
- 4. Qanday hollarda DXP dan foydalanish mumkin emas?
- 5. Qanday hollarda DXK dan foydalaniladi?
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 9/9 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 49,5 Kb. | | #109349 |
Bog'liq Dramatik asar kompozitsiyasi (U. Azim dramalari misolida)FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
1. Aristotel. Poetika. Toshkent, (https://muhaz.org/gazeta-tavsifiga-misol.html) Adabiyot va san’at, 1980.
2. Alimuhammedov A. Antik adabiyot tarixi. Toshkent, O‘qituvchi, 1975.
3. Azizov Q., Qayumov O. Chet el adabiyoti tarixi. Toshkent, O‘qituvchi, 1987.
4. Alekseev M.P. i dr. Istoriya zarubejnoy literaturы (srednie veka i vozrojdeniya). Moskva, Vыsshaya shkola, 1987.
5. Artamanov S.D. Istoriya zarubejnoy literaturы XVII-XVIII v.v. Moskva, Prosveщeniya, 1978.
6. Boynazarov F. Jahon adabiyoti. Toshkent, Musiqa, 2006.
7. Do‘stmuhammedov Q. Nobel mukofotini olgan adiblar. Toshkent, Ma’naviyat, 2002.
8. Komilov N. Tafakkur karvonlari. Toshkent, Ma’naviyat, 1999.
9. Sulaymonova F. Sharq va G‘arb. Toshkent, O‘zbekiston, 1997.
10. Saidov U. Yevropa ma’rifatchiligi va Milliy uyg‘onish. Toshkent, “Akademiya”, 2004.
11. Sarimsoqov B. Absurd manisizlikdir. “O‘zbekiston adabiyoti va san’ati”, 2002.
12. Suvon Meli. Dante va Navoiy. “Jahon adabiyoti” jurnali, 1998, 2-son.
13. Tolstoy L.N. Shekspir va drama to‘g‘risida. “Jahon adabiyoti” jurnali, 1998, 11-12 sonlar.
14. Hotamov N., Sarimsoqov B. Adabiyotshunoslik terminlarining ruscha-o‘zbekcha izohli lug‘ati. Toshkent, O‘qituvchi, 1979, 1983.
15. Hesse H. Jahon adabiyoti kutubxonasi. “Jahon adabiyoti” jurnali, 2003, 6-son.
16. Quronov D., Rahmonov B. G‘arb adabiy-tanqidiy tafakkuri tarixi ocherklari. Toshkent, Fan, 2008.
17. Qayumov O. Chet el adabiyoti tarixi. (V-XVII asrlar). Toshkent, O‘qituvchi, 1979.
INTERNET SAYTLAR
1. http.www. Arxiv.uz ijtimoiy sayti
2. http.www. Vikipediya.uz sayti
www.ziyo-net.uz
www.litera.ru.
www.philologs.narod.ru
www.toponimika.uz
www.pedagog.uz.
www.cultinfo.ru
|
| |
Ma’lumotnoma abdumalikov Asliddin Salim o’g’li

Qanday qarindosh
|
FIO
|
Tug`ilgan joyi va yili
|
Ish joyi
|
Turar joyi
|
Otasi
|
Eshboyev Salim Abdumalikovich
|
1971-yil
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Surxon MCHJ xodimi
|
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani Cho’yinchi MFY Obihayot ko’chasi18-uy
|
Onasi
|
Umarova Ruxsora Mamasalomovna
|
1974-yil
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Uy bekasi
|
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani Cho’yinchi MFY Obihayot ko’chasi18-uy
|
Opasi
|
Abdumalikova Dilnoza Salim qizi
|
1994-yil
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Uy bekasi
|
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Singlisi
|
Abdumalikova Husnora Salim qizi
|
2002-yil
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Vaqtincha ishsiz
|
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani Cho’yinchi MFY Obihayot ko’chasi18-uy
|
Singlisi
|
Abdumalikova Iroda Salim qizi
|
2007-yil
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani
|
Sherabod tumani 17-umumiy o’rta ta’lim maktabi o’quvchisi
|
Surxondaryo viloyati Sherabod tumani Cho’yinchi MFY Obihayot ko’chasi18-uy
|
Reja: 1 Reklama faoliyatini tashkil etish

Reja: 1 Reklama faoliyatini tashkil etish
Download
134,01 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
16.01.2024
Hajmi
134,01 Kb.
#139051
Download
134,01 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja: 1 Reklama faoliyatini tashkil etish
Download
134,01 Kb.
Matnni ko'rish
Konchilik ishi asoslari

DARSLIK
Normatova Muborak Jabborovna
KONCHILIK ISHI ASOSLARI
(Foydali qazilma konlarini ochiq usulda
qazib chiqarish asoslari)
Navoiy-2022
O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA ORTA MAXSUS TALIM VAZIRLIGI
Normatova Muborak Jabborovna
KONCHILIK ISHI ASOSLARI
(Foydali qazilma konlarini ochiq usulda
qazib chiqarish asoslari)
Texnika yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlarining 60721500 - “Konchilik ishi (Foydali qazilmalarni boyitish)”, 60721500 - “Konchilik ishi”, 60722400 - “Noyob va radioaktiv metallar rudalarini qazib olish va qayta ishash texnika va texnologiyasi”, 60721900 - “Konchilik elkektr mexanikasi” va 60720700 - “Texnologika mashina va jihozlar (konchilik)” ta'lim yo'nalishi talabalari uchun.
DARSLIK
Navoiy-2022
Normatova M.J.
Konchilik ishi asoslari: texnika yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlari uchun darslik / M.J. Normatova; O'zbekiston Respublikasi Oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi; 2022. - 216 b.
Ushbu darslik texnika yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlarining 60721500 - “Konchilik ishi (Foydali qazilmalarni boyitish)”, 60721500 - “Konchilik ishi”, 60722400 - “Noyob va radioaktiv metallar rudalarini qazib olish va qayta ishash texnika va texnologiyasi”, 60721900 - “Konchilik elkektr mexanikasi” va 60720700 - “Texnologika mashina va jihozlar (konchilik)” ta'lim yo'nalishi talabalari uchun mo'ljallangan. Unda Respublikamizning konchilik sanoati, foydali qazilma konlarini ochiq usulda qazib olish, qazib olish bosqichlari va jarayonlari, qo'llaniladigan kon-transport jixozlari, shuningdek qazish va ochish tizimlari haqida nazariy ma'lumotlar berilgan.
Данный учебник предназначен для получения теоретических знаний по горному делу для студентов технической отрасли высшего учебного заведения направления 60721500 - “Горное дело (Обогащение полезных ископаемых)”, 60721500 - “Горное дело”, 60722400 - “Техника и технология добычи и переработки руд редких и радиоактивных металлов”, предназначен для студентов образовательных направлений 60721900 - “Горная
электромеханика” и 60720700 - “Технологические машины и оборудование”. В данном методическом пособии приведены теоретические сведения о горной промышленности нашей Республики, открытой разработке месторождений полезных ископаемых, этапах и протсессах разработки, применяемых горно-транспортных оборудованиях, системах разработки и вскрытие
This textbook is developed with the aim to obtain theoretical knowledge in mining works for university students of technical and engineering directions of 60721500 - “Mining (Mineral processing)", 60721500 - "Mining", 60722400 - ’’Technology and technology of extraction and processing of ores of rare and radioactive metals“, is intended for students of educational directions 60721900 - ’’Mining Electromechanics “ and 60720700 - ’’Technological machines and equipment". This textbook introduces theoretical information about the mining industry of our Republic, open-pit mining of mineral deposits, stages and processes of development, used mining and transport equipment, development systems and autopsy Taqrizchilar:
|
II.2. Usmon Azim dramalari kompozitsiyasi tahlili

II.2. Usmon Azim dramalari kompozitsiyasi tahlili
Usmon Azimning “Bir qadam yo`l” dramasi tahlili:
Asar ishtirokchilari:
Chol – 70 yoshda
Jo’ra – cholning katta o’g’li, 40-45 yoshda
Saodat – Jo’raning xotini, 40-45 yoshda
Shokir - cholning o’rtancha o’g’li, 40 yoshda
Beg’am – Shokirning xotini, 40 yoshda
Qosim – cholning kenja o’g’li, 30 yoshda
Salima – 25 yoshda
Eshmamatov
Boltaboyev
Uchuvchi
Xorijlik
Shafyor.
Yozuvchining ushbu asari mustaqillikdan keyin yaratilgan bo’lib, Sho’ro davri insonlar hayoti, dunyoqarashida qanday iz qoldirganligi va istiqlolning ularga nechog’lik ta’sir ko’rsatganligi, ularga nima berganligini qisqacha, bir oila misolida yoritib bergan asardir. Asar qahramonlarini birlashtiruvchi chol umr bo’yi Samarqandga borish orzusi bilan o’tib ketadi.
Cholning uch o’g’li uchta bir-birinikidan mutlaqo farq qiluvchi taqdirga ega:
Jo’ra – qishloq raisi bo’lib, ko’p joyga qo’li yetishiga qaramasdan umr bo’yi birovning haqqiga xiyonat qilmagan, halol “farishtamisol” inson.
Shokir esa aksincha yoshligidan boy bo’lishni maqsad qilgan va bunga erishgan ham, qoradori savdosi bilan shug’ullanadi. Maqsadiga qay yo’l bilan bo’lsa ham erishadigan inson.
Qosim – u umuman o’zga olam. Afg’on urushida istirok etgan. Dinni yuzaki niqob qilib, amali boshqa, va’z so’zlovchilardan nafratlanadi.
Asarda yozuvchi ism tanlashga ham katta e’tibor bergan.
Masalan, Jo’raning xotini Saodat – umri mehnatda, qiyinchilikda o’tgan, lekin saodatli ayol bo’lishga harakat qiladi. Shokirning xotini Beg’am ismi shunday bo’lsa ham aslida butun dunyo tashvishlarini yelkasiga olgan ayoldek. Hamma narsasi yetarli bo’lishiga qaramay baxtsiz, doim yurakdan qiynaladi.
Asar syujeti – xronologik syujet turidan foydalanilgan.
Ekspozitsiya – asar boshlanmasida ekspozitsiya keltirilgan, qahramonlar tanishtirilgan.
Peyzaj tasviri – tong sahargi manzara va cholning hovlisi tasviri berilgan.
Tugun – Shokir uyga militsiya hodimi va hokimni chaqirishidan boshlandi.
Voqealar rivoji – ikki ovsin suhbati, mehmonlarning kelishi…
Kulminatsiya – Bozorboyevning Qosimning kasalini bilishi va ikkisi o’rtasidagi tortishuv.
Voqealar rivoji – uchuvchi va xorijlikning kelishi, ular o’rtasidagi suhbat.
Yechim – cholning vafot etishi; Qosim Boltaboyevni otib o’ldirishi.
Asarda detal sifatida miltiqni olish mumkin.
Chexov asarlaridagi kabi devorda nimadir osig’lik turibdimi demak u ishlatilishi kerak deyilganidek, ushbu asarda ham dastlab boshqa maqsadda olib kelingan miltiq oxiri Bozorboyevni o’ldirish uchun xizmat qiladi.
Asar sarlavhasi “Bir qadam yo’l” deb nomlangani ham bejiz emas. Chol Samarqandga yetishiga bir bahya qolganida qadami yetmasdan vafot etdi. Asardan shuni xulosa qilish mumkinki, inson qancha boy yoki kuchli bo’lmasin, umr qisqa, ertaga nima bo’lishini hech kim bilmaydi. Shuning uchun o’zimizda bor imkoniyatni qadriga yetib, undan unumli foydalanishni o’rganishimiz kerak.
|
17-ma’ruza Mavzu: tarmoq xizmatlari reja

|
17-ma’ruza Mavzu: tarmoq xizmatlari reja
|
bet | 1/13 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #158004 |
Bog'liq 17-ma’ruza Mavzu tarmoq xizmatlari reja
17-ma’ruza
Mavzu: TARMOQ XIZMATLARI
Reja:
Elektron pochta.
Veb-xizmat.
Tarmoqni boshqarish tizimi va SNMP protokoli.
Foydalanuvchilar nuqtai-nazaridan kompyuter tarmoqlari elektron pochta, WWW, internet-telefoniya va internet-televideniya kabi xizmatlar tо‘plamini amalga oshiruvchi vositadir. Bu xizmatlarni ta’minlovchi ishlar, yaʻni tarmoqning transport vazifalari foydalanuvchidan yashirilgan, vaholanki ba’zida havola qilinadigan xizmatlarning ba’zi detallariga ta’sir qiladilar, masalan, telefon tarmog‘i orqali Internetga ega bо‘lishning ishonchliligi yetarli darajadan kam bо‘lganligi tufayli veb-sahifalardagi axborotni uzatishda TSR ning qisqa seanslarni WWW xizmatida ishlatilishiga taʻsir etadi. Foydalanuvchiga mо‘ljallangan xizmatlardan tashqari, yana tarmoq maʻmuriga mо‘ljallangan xizmatlar ham bor, u xizmatlar tarmoq qurilmalarini tarkibini о‘zgartirish va boshqarish masalalarini hal qiladi; bu toifadagi xizmatlarga FTP, telnet va SNMP xizmatlari kiradi. Bundan tashqari yuqorida aytib о‘tilgan kompyuter va tarmoq qurilmalariga о‘z ishini tashkillashtirishga yordam beruvchi DNS va DHCP xizmat kо‘rsatishlar kiradi.
1.Elektron pochta
Tarmoq pochta xizmati (elektron pochta) – bu taqsimlangan ilova bо‘lib, uning asosiy vazifasi tarmoqdan foydalanuvchilarga elektron ma’lumotlarni almashish imkoniyatini havola qilishdan iborat.
Boshqa barcha tarmoq xizmatlari kabi elektron pochta ham mijoz-server arxitekturasida qurilgan. Pochta mijozi har doim foydalanuvchining kompyuterida joylashgan bо‘ladi, odatda ajratilgan kompyuterda ishlaydi.
Pochta mijozi (yana shuningdek foydalanuvchi agenti deb nomlanadi) – bu dastur, foydalanuvchi interfeysini quvvatlash uchun mо‘ljallangan, shuningdek foydalanuvchiga elektron xabarlarni tayyorlash bо‘yicha keng xizmatlar tо‘plamini havola qiladi. Bu xizmatlarga quyidagilar kiradi: turli о‘lcham va kodlashtirishda matnlar yaratish, saqlash, yо‘q qilish, manzilini о‘zgartirish, turli kо‘rsatgichlar bо‘yicha xatlarni saralash, kelgan va jо‘natilgan xatlar rо‘yxatini kо‘rish, xabar matnini grammatik va sintaksik tekshirish, manzillarning omborini yuritish, avto javob, jо‘natishlar guruhini hosil qilish va boshqalar. Undan tashqari pochta mijozi pochta xizmatining server qisimi bilan muloqatini quvvatlaydi.
Pochta serveri mijozdan xabarlarni qabul qilishni bajaradi, buning uchun u har doim faol holatda bо‘ladi. Undan tashqari, u ma’lumotlarni buferlash, kelgan ma’lumotlarni alohida mijoz buferlariga taqsimlashni (pochta qutilariga), mijozlarga ajratiladigan xotira hajmini boshqaradi, mijozlarni qayd qilish va ma’lumotlarga ega bо‘lish huquqini vaqt bо‘yicha boshqaradi va kо‘p boshqa masalalarni ham hal qiladi.
|
| |
Avtomobil servisiga qo’yiladigan talablar

|
Avtomobil servisiga qo’yiladigan talablar
|
bet | 2/2 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 405 Kb. | | #145091 |
Bog'liq Avtomobillar servisi - avtomobillarga texnik xizmat ko’rsatishni umum tan olgan usulidirAvtomobil servisiga qo’yiladigan talablar
O’zbekiston milliy avtomagistralini rekonstruktsiya qilish va rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida” 2009 yil 22 apreldagi PQ-1103-son qaroriga muvofiq hamda O’zbekiston milliy avtomagistrali bo’ylab harakatlanish qatnashchilari uchun xalqaro standartlarga javob beradigan shart-sharoitlar yaratish, yangi ish o’rinlari shakllantirish, shuningdek avtomagistral bo’yidagi yer uchastkalaridan oqilona va samarali foydalanilishini ta’minlash maqsadida Vazirlar Mahkamasi 2010-2015 yillar uchun O’zbekiston Milliy Avtomagistrali yo’l infratuzulmasi va servis ko’rsatish sohasini rivojlantirish Dasturini tasdiqladi. Yo’l infratuzilmasi va servisi ob’ektlari quyidagi yo’nalishlar bo’yicha xizmatlar ko’rsatadi:
- haydovchilar va yo’lovchilar, avtoturistlarning dam olishini ta’minlash;
- transport vositalariga texnik xizmat ko’rsatish;
- tibbiy yordam va avariya holatida yordam berish.
Dastur doirasida olti yil davomida 75 ta gaz va avtomobil yoqilg’i quyish ahobchalari, 59 ta gaz to’ldiruvchi kompressor stantsiyalari, 73 ta avariya hizmatiga ega texnik yordam punktlari, 47ta avtomobillarning qisqa muddatli to’xtash maydonchalari, 23 ta kemping va 48 ta motellar, 45 ta sanitar - gigienik uzellari qurilishi rejalashtirilmoqda. Kemping va motellar orasidagi masofa 100 km dan, qisqa muddatli to’xtash maydonchalari orasidagi masofa esa 15-20 dan oshmaydi.
Oxirgi o’n yillarda, avtomobil parkini tez kengayishi va an’anaviy suyuq yoqilg’ilarni yetishmovchiligini o’sishi natijasida gazsimon yoqilg’ilarga e’tibor kuchaydi. Arzon va yonganda kam zaharli ko’rsatkichlarga ega suyultirilgan neft gazi (SNG) va siqilgan tabiiy gaz (STG) suyuq uglevodorod yoqilg’ilarni o’rnini bosadi. Zamini tabiiy gazga boy O’zbekiston Respublikasi uchun gaz yoqilg’ilarini qo’llashni kengaytirish nihoyatda muhim. O’zbekistonda yiliga taxminan 7-8 mln. tonna neft (gaz kondensatini qo’shganda), 55 mlrd. kub metr tabiiy gaz olinadi. Tabiiy gazning respublika yoqilg’i energiya balansidagi (YoEB) ulushi 65 %, jahon yoqilg’i energiya balansidagi ulushi 22-24 %.
SHunday qilib, tabiiy gaz O’zbekistonda energiya iste’molchilar uchun va birinchi navbatda transport uchun asosiy va istiqbolli yoqilg’i turidir. Avtotransport vositalarini ekologik toza yoqilg’i turlari bilan o’z vaqtida ta’minlash, avtomobil benzinini ularga almashtirish, respublikada avtotransport infrastrukturasini yana ham rivojlantirish, xalqaro va viloyatlararo yo’llar yoqasida AGNKS va AGZSlarni qulay joylashtirish maqsadida, O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2007 yil 10 fevraldagi 30-sonli qarori [11] qabul qilindi. Qarorni bajarish uchun avtogazto’ldirish kompressor shahobchalari va avtogazquyish shahobchalari tarmog’ini rivojlantirish bo’yicha tezkor ishlar olib borilmoqda.
|
| |