nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Нudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalarning amalga oshirilganligi, ilm-fanning innovatsion infratuzilmasini shakllanganligi

|
Нudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalarning amalga oshirilganligi, ilm-fanning innovatsion infratuzilmasini shakllanganligi
|
bet | 2/17 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 415 Kb. | | #135080 |
Bog'liq Kengashga Tabiiy fanlar fanlar kafedrasini o\'rganish (1)3. Нudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalarning amalga oshirilganligi, ilm-fanning innovatsion infratuzilmasini shakllanganligi.
Holat: Kafedrada ilmiy tadqiqotlar va amaliy ishlarning amalga oshirish bo‘yicha ishlar M.Teshaboevni ilmiy ishi (DSc)da va lmiy tadqiqot va ilmiy innovatsiyalarni amalga oshirish kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan taklif etilgan loyiha g‘oyalarida o‘z aksini topgan. Hudud uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalar olish rejasi asosida “Eng samarali innovatsion loyiha” tanlov nominatsiyasida G.Kochkarova g‘olib bo‘ldi. (Viloyat hokimi tomonidan Faxriy yorliq 12.11.2023y.).
Muammo va Kamchilik: Кafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan hududdagi sohalar uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalar amalga oshirish rejalarini viloyat hokimligi va mutasaddi tashkilotlar bilan hamkorlikda ishlab chiqish yetarlicha emas.
Takliflar: Qolgan professor-o‘qituvchilarni ham mazkur loyihalarga jalb qilish maqsadga muvofiq bo‘ladi.
4. Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (Scopus, Web of Siense va h.k.) dan foydalanish imkoniyatlarining yaratilganligi.
Holat: Kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan Xalqaro, mahalliy axborot va ma’lumotlar bazasi (Scopus, Web of Siense va h.k.)dan foydalanilgan hamda ularda ilmiy maqolalar chop etilgan (B.Polvonov, S.Sabirov, D.To‘xtasinov, B.Daliyev, N.Botirova, B.Bozarov, Z.Tulakova, A.Shokirovda).
Muammo va Kamchilik: (Scopus, Web of Siense va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda kafedraning 19 nafar professor-o‘qituvchilardan 11 nafar professor-o‘qituvchilar maqola chop etmaganligi aniqlandi.
Takliflar: Кafedra professor-o‘qituvchilarining har biri uchun kamida 1 tadan (Scopus, Web of Siense va h.k.) bazasilarida maqolalar chop etish belgilanishi zarur. (2023-2024 o‘quv yilida professor-o‘qituvchilarning SH.I.Rda bu belgilangan)
5. «Scopus» bo’yicha h-indeksi (h-indeks) - 5 bo‘lgan professor- o‘qituvchilar ulushi.
Holat: h-indeksi 5 bo‘lgan professor-o‘qituvchilar aniqlanmadi.
Muammo va Kamchilik:
Takliflar: 2024 yilda kafedra profesossor-o‘qituvchilari barchasini h-indeks 5 qilish choralari ko‘rilsin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Нudud (sohalar) uchun ilmiy tadqiqotlar, ilmiy analitik natijalarning amalga oshirilganligi, ilm-fanning innovatsion infratuzilmasini shakllanganligi
|
Kafedralardagi ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilinganlik xolati

|
Kafedralardagi ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilinganlik xolati
|
bet | 3/17 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 415 Kb. | | #135080 |
Bog'liq Kengashga Tabiiy fanlar fanlar kafedrasini o\'rganish (1)6. Kafedralardagi ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilinganlik xolati.
Holat: Кafedra professor-o‘qituvchilarining ma’naviy-axloqiy muhitini, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilib boriladi va mehnat intizomini buzganlardan, sabablari o‘rganilib, tushuntirish xatlari olinadi hamda mehnat qonunchiligida korsatilgan tartibdagi tegishli choralar ko‘rib boriladi. Kafedrani yig‘ilshlarida mehnat intizomiga va ichki tartib qoidalarga rioya qilishlari hamda kafedrani yig‘ilishlarida muhokama qilib boriladi.
Muammo va kamchilik: Axloqiy muhitni yaxshilashda manaviy ma’rifiy ishlar rejasini qayta ishlab chiqish.
Takliflar: Kafedra a’zolariga yig‘ilishlar, uchrashuv va davra suhbatlari davomida (doimiy) ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini oshirga qaratilgan ma’ruzalar taqdimotlar tashkillash hamda mehnat intizomiga va ichki tartib qoidalarga rioya qilmagan xodimga ma’muriy chora ko‘rish mexanizmini yo‘lga qo‘yish.
7. Korrupsiyaga qarshi kurashish va shaffoflikni ta’minlashning ta’sirchan mexanizmlarini joriy etilishi.
Holat: Hаr bir o‘quv yilida kafedra professor-o‘qituvchilari va hodimlaridan korrupsiyaga qarshi kurashish va shaffoflikni ta’minlashning ta’sirchan mexanizmlarini joriy etilishi bo‘yicha kuzgi va bahorgi semestrlar oldidan “Korrupsiyaga qarshi kurashish “komplaens nazorat” tizimini boshqarish” bo‘limi mutaxasisslari bilan birgalikda alohida yig‘ilishlar o‘tkaziladi hamda bayonnomalar tuzilib tilxatlari olinadi. Talabalar o‘rtasida ijtimoiy so‘rovnomalar tashkil qilingan.
Muammo va kamchilik: Kafedrada ijtimoiy tarmoqlarda ta’lim muassasalari faoliyati bilan korrupsion holatlarni sodir etgan shaxslar va ularga nisbatan chiqarilgan jazolar haqida ma’lumotlar berib borilmagan.
Takliflar: Xаr bir kafedra professor-o‘qituvchiga so‘rovnoma asosida talabalar tomonidan baho berilish mezonini ishlab chiqish.
8. Xalqaro jurnallarda professor-o‘qituvchilar tomonidan maqolalar chop etilishi.
Holat: Tabiiy fanlar kafedrasi professor-o‘qituvchilarining Xalqaro ilmiy jurnallarda chop e’tilgan maqolalar 2023 yilda kafedra ilmiy ishlari bajarilishi rejasi bo‘yicha: Xalqaro OAKda 5 ta, Maxalliy OAK 17 ta maqola, IMPAKT FAKTOR 30 ta, Scopus Web of sience da 1 ta bajarildi. Umumiy soni-53 ta maqola chop etilgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kafedralardagi ma’naviy-axloqiy muhitni, pedagoglarning axloqiy sifatlarini muntazam ravishda tahlil qilinganlik xolati
|
“Bilim” bo‘limidagi o‘quv natijasi (100 ball)

46
•
• o'zgaruvchan vaziyatlarni
mustaqil ravishda taqdim etish, unda
o'quv materialidagi qarama-qarshiliklarni aniqlash va o'qituvchining
etakchi savollaridan yordam sifatida foydalangan holda muammoni mustaqil
ravishda aniqlash qobiliyati - 35 ball;
•
umumlashtirish, xulosalar - 0 ball.
tahlil va sintez operatsiyalaridan foydalangan holda o'rganilgan
narsaning muhim xususiyatlarini ajratib ko'rsatish, xulosalar va
umumlashtirishlarni shakllantirish - 25 ball;
2.1.
“Muammoni aniqlash” mezoni:
ko'rinadigan maydon) - 0 ball.
o'rganilgan narsaning tasodifiy belgilarini ta'kidlash,
qila olmaslik
• olingan bilimlarni qo'llash mumkin bo'lgan o'zgaruvchan vaziyatlar
ko'rsatilmaydi - 0 ball.
olingan bilimlarni qo'llash mumkin bo'lgan - 25 ball;
talaba o‘quv materialidagi qarama-qarshiliklarni aniqlaydi va muammoni
faqat o‘qituvchi yordamida aniqlaydi - 20 ball;
• alohida tushunchalarning asosiy
nazariy qoidalarini takrorlash, muhim
aloqalarni tushunmagan holda faktlarni tavsiflash - 10 ball;
dan muhim xususiyatlarni aniqlashda qiyinchiliklar
•
1.4.
“Bilim samaradorligi” mezoni:
o'quv materialidagi
qarama-qarshiliklarni aniqlash, muammoni mustaqil
ravishda aniqlash qobiliyati - 50 ball;
• o'zgaruvchan vaziyatlarni taqdim etishda qiyinchiliklar
•
yordamida o'rganilgan narsaning muhim xususiyatlarini ajratib ko'rsatish
1.3.
“Bilim chuqurligi” mezoni:
•
"Axborot qidirish" mustaqil ish shaklini

55
— mavzu yoritilmagan: 4 yoki undan ortiq sharh.
parametrlar;
— grafik ustida ishlash rejasi yo‘q.
stic: 4 yoki undan ortiq sharh.
— taqdimot parametr yoki parametrlar bo‘yicha sharhlar bilan tayyorlanadi: 2
tadan ko‘p bo‘lmagan izoh;
— rejalashtirish amalga oshirildi, ikkinchi darajali ob’ekt mavjud;
— material yetkazib berish belgilangan parametrlarga to‘liq mos kelishi
— taqdimot hech qanday izohlarsiz yakunlandi;
1.
O‘quv fanining mavzusini ochib berish:
qat'iy: 2 tadan ko'p bo'lmagan sharh;
— taqdimot parametr yoki parametrlar bo‘yicha sharhlar bilan tayyorlanadi: 4
yoki undan ortiq sharh.
- mavzu ochiladi;
ATAMALAR LUG'ATI - Machine Translated by Google

|
Machine Translated by GoogleBog'liq 978-5-7996-1680-9 2016 (1) uzbATAMALAR LUG'ATI
Subyektning faoliyati - sub'ektning namoyon bo'lish xususiyatlari
Aktualizatsiya - bu imkoniyatdan haqiqatga o'tishdir [3].
Bilimlarni baholashning ball-reyting tizimi ta'lim xizmatlari
sifatini boshqarishda qo'llaniladigan zamonaviy texnologiyalardan
biridir. Bu o'quv, ishlab chiqarish, ilmiy, darsdan tashqari
mashg'ulotlar jarayonida talabaning ishini baholashning asosiy
vositasi va bitiruvchining reytingini aniqlash vositasidir. Ta'lim sifatini
ta'minlash va natijalarini baholash mexanizmlarini amalga oshirish,
shuningdek, o'quvchilarning o'quv va darsdan tashqari ishlarini
faollashtirish imkonini beradi.
me'yoriy tavsifga ega bo'lmagan vaziyatlarda munosabat, fikrlash
va faoliyat. Subyektning faolligi uning faoliyatining o'zini o'zi
o'zgartirishga yo'nalishida namoyon bo'ladi. Ta'lim jarayonida
sub'ektning mulki sifatida faoliyat talabaning pozitsiyasining
o'zgarishi va uning o'qituvchi bilan o'zaro munosabatlarining
intensivligi bilan tavsiflanadi. Subyektning faoliyati "madaniy-tarixiy
belgilanish va faoliyatni tashkil etish, loyihaviy va maqsadli tashkil
etish va niyat rejasining birligi" [2].
Ta'lim faoliyatini faollashtirish - bu o'quv faoliyatini
faollashtirish va oshirish bo'yicha ko'riladigan chora-tadbirlar
majmuidir. U uch yo'nalishda amalga oshiriladi: a) pedagogik - bilim
qiziqishlarini uyg'otadigan o'qitish shakllari va usullaridan
foydalanish; b) ijtimoiy-psixologik - o'quv guruhida shaxslararo
muloqotni tashkil etish, uning a'zolarining raqobati va o'zaro ta'limini
rag'batlantirish, o'qituvchi va guruhning individual yutuqlarini
rag'batlantirish; v) ijtimoiy-iqtisodiy - ta'lim faoliyatining yaxshi
natijalariga shaxsiy ijtimoiy va iqtisodiy qiziqishning ortishi [1].
Machine Translated by Google
|
| |
Mustaqil ish shakllarining bajarilishini

45
1.1.
"Bilimning to'liqligi" mezoni:
• o‘zlashtirilgan bilimlar taqdimoti to‘liq bo‘lmasa, o‘qituvchi yordamida
tuzatilgan jiddiy xatolar mavjud bo‘lsa – 10 ball;
- mezon ko'rsatkichlarining yig'indisi quyidagi formula bo'yicha BRS
ball shkalasiga muvofiq keltiriladi:
baholash natijasida aniqlanadi;
• o‘zlashtirilgan bilimlar taqdimoti to‘liq, o‘quv rejasi talablariga
muvofiq, o‘qituvchi ko‘rsatganidan so‘ng mustaqil ravishda tuzatilgan
kichik xatolar bo‘lsa – 15 ball;
og'zaki yoki yozma javobni baholash;
n - baholash bo'limlari soni (bilim;
qobiliyat; ko'nikma va tajriba).
1.2.
"Bilimlarni tizimlashtirish va umumlashtirish" mezoni:
Keling, mezonlar va samaradorlik ko'rsatkichlari tizimini ochib beraylik -
Bi = Skk : n,
bu erda Bi - BRS dasturiga kiritish uchun yakuniy ball; Skk - mezon va
ko'rsatkichlar bo'yicha olingan ballar yig'indisi
• o‘quv materialining taqdimoti to‘liq emas, o‘qituvchi yordamida ham
tuzatilmagan jiddiy xatolar mavjud bo‘lsa – 0 ball.
- har bir ko'rsatkichning raqamli qiymati muvofiq belgilanadi
yil va 2023 yil uchun gazeta va jurnallardagi obuna jarayonlarini tashkil etilishi

|
yil va 2023 yil uchun gazeta va jurnallardagi obuna jarayonlarini tashkil etilishi
|
bet | 17/17 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 415 Kb. | | #135080 |
Bog'liq Kengashga Tabiiy fanlar fanlar kafedrasini o\'rganish (1)39. 2022 yil va 2023 yil uchun gazeta va jurnallardagi obuna jarayonlarini tashkil etilishi.
Holat: Kafedra 2023-yilda Farg‘ona haqiqati gazetasiga obuna bo‘lgan. Kafedra professor-o‘qituvchilari 2024 yil uchun gazeta-jurnallarga obuna bo‘lish rejalashtirilmoqda.
Muammo va Kamchilik: 2023 yilda ham obuna ishlari tashkillangan va kelgusi yil uchun ham obuna bo‘lish amalga oshirilsin.
Takliflar: Mutaxassislikka doir gazeta yoki biron jurnalga obuna qilinsa, maqsadga
muvofiq bo‘lar edi.
O‘QUV YILIGA QUYIDAGI ISHLAR AMALGA OSHIRILDI
1. Kafedra professor-o‘qituvchilarining “Scopus”,”Web of Sience”da 3 ta maqola topshirildi bosma nashr kutilmoqda va Xalqaro jurnallar ro‘yxatidagi ilmiy jurnallarda 30 dan ziyod dekabr oyigacha maqolalar chop e’tilgan.
Aniqlangan kamchiliklar
Kafedraning ilmiy salohiyati 36.7% ni tashkil qilsada, uzoq yillar davomida ishlab kelayotgan ilmiy salohiyatli professor-o‘qituvchilar tomonidan ustoz-shogirt an’anasiga binoan PhD dissertatsiyalari tayyorlanmagan.
Kafedra professor-o‘qituvchilarining InnoWEEK, InnoWomen, InnoWAYS kabi tanlovlarda va nufuzli innovatsion yarmarkalarda ishtirok etilgan va kafedraning har bir o‘qituvchisini bu kabi tanlovlardagi ishtirokini ta’minlash nazarda tutilsin.
Shu kunga qadar kafedra professor-o‘qituvchilardan tomonidan (Scopus, Web of Siense va h.k.) bazasida faqat 1 nafar professor-o‘qituvchilar maqola chop etganligi va 4 nafari maqola yuborganligi aniqlandi, bu esa kafedradagi o‘qituvchilar soniga nisbatan juda oz.
QAROR LOYIXASI
Ishchi guruxi raisi M.Teshaboevning axboroti ma’lumot uchun qabul qilinsin.
Kafedra professor-o‘qituvchilarining InnoWEEK, InnoWomen, InnoWAYS kabi tanlovlarda va nufuzli innovatsion yarmarkalarda ishtirok etishi ta’minlansin. Muddat: bir oy muddat ichida. (Mas’ullar: Iqtidorli talabalar bo‘limi va kafedra mudiri)
(Scopus, Web of Siense va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda kafedraning barcha professor-o‘qituvchilari maqolalar chop etishini ta’minlansin va nazoratga olinsin. . Muddat: ikki oy muddat ichida. (Mas’ullar: Ilmiy innovasiyalar va pedagog kadrlarni tayyorlash bo'limi va kafedra mudiri)
Ta’lim sifatini nazorat
Qilish bo‘limi boshlig‘i M.Teshaboyev
|
| |
T/r
  
OAV nomi - 1. Yoshlarni ilmiy faoliyatga keng jalb qilish va qo‘llab-quvvatlashda amalga oshirilgan ishlar...

T/r
|
OAV nomi
|
Teleko‘rsatuv, radioeshittirish va maqola mavzusi
|
Ishtirokchi, mumuallif (lar) to‘g‘risida ma’lumot,
|
Sanasi
|
Ijtimoiy tarmoqlarda
|
1
|
tatuff.uz
rasmiy sayti
| Hayot faoliyati xavfsizligi oid kontentlarni video lavha ko‘rinishida tayyorlash |
S.Sabirov, P.Movlonov
|
16.11.2023
|
Telekanallarda
|
2
|
“Farg‘ona” telekanali
|
TATU Farg‘ona filiali akademik litseyi bitiruvchi talabalari ishtirokida “aniq va tabiiy fanlarni o‘rganishning innovatsion metodlari” mavzusida munozarali debat o‘tkazish
|
N. Botirova, I.Madibragimova, O.Maniyozov, X.Qodirov, A. Bozorqulov, N.Tolipov, D.Jo‘rayeva, I.Sotvoldiyev
|
14.12.2023
|
Gazeta va jurnallarda
|
3
|
“Farg‘ona haqiqati” gazetasi
|
TATU FF Kompyuter injiniringi fakulteti Tabiiy fanlar kafedrasi dotsenti fizika-matematika fanlari nomzodi ustoz Mirzajonov Maxmudjon Axmadovichning ibrat yo‘li mavzusida maqola tayyorlash
|
J.Abdullayev, D.To‘xtasinov
|
07.11.2023
|
Radio kanallarda
|
4
|
“Ruxsor” radio kanal
|
Iqtidorli talabalar va o‘quvchilarga mamlakatimizda va xalqaro tanlovlar hamda olimpiadalar to‘g‘risida ma’lumot berish
|
B.Polvonov
|
20.12.2023
|
5. Scopus, Web of Siense (va h.k.) bazasiga kiradigan jurnallarda kafedraning 5 ta professor-o‘qituvchilari maqolalar tayyorlashgan va nashr etishga yuborilgan. Kafedra professor-o‘qituvchilaridan D.To‘xtasinov, J.Abdullayev, A.Shokirov, N.Botirova, Z.Tulakovalar topshirdilar.
6. Kafedra tomonidan mahalliy grant loyihalarida ishtiroki ta’minlandi: hususan, “Tunda lyuminessensiyalanuvchi, nur qaytargich qoplamali kondensirlangan- kompozit materiallar tayyorlash hamda keng sohalarda foydalanish” nomli amaliy loyiha bilan B.Polvonov ishtirok etmoqda.
Muammo va Kamchilik: Kafedraning yosh assistentlari 20 dan ortiq StartUp loyihalarda ishtirok etilgan, ammo muddatning hali borligi sababli natijalari e’lon qilinmadi.
Takliflar:
21. Ta’lim berish tillari bo‘yicha barcha ta’lim yo‘nalishlari, mutaxassisliklarning o‘quv adabiyotlari bilan yetarli darajada ta’minlanganligi
Holat: Kafedrada ta’lim yo‘nalishlarni adabiyotlar bilan ta’minlanganlik holati quyidagicha: kafedrada 2023-2024 o‘quv yilida 14 fan o‘qitiladi. Barcha fanlardan adabiyotlari bilan ta’minlanganlik darajasi 100 % elektron shaklida, chon etilgan adabiyotlar yetarli emas.
Muammo va Kamchilik: ********* fani boyicha chop etilgan adabiyotlar yetarli emas
Takliflar:
22. Ta’lim yo‘nalishlari va mutaxassisliklarning o‘quv adabiyotlari bilan ta’minlanganlik darajasining tahliliy o‘rganib borilganligi, shuningdek kafedra tashkiloti kengashi (kollegial organi)da muhokama qilinganligi
Holat: Kafedrada 2023 yilda dekabr oyiga qadar 3 ta monografiya , uchta qo‘lanma chop etildi
|
Kafedralarning ma’naviy-ma’rifiy ishlar rejasi va uning bajarilishi

|
Kafedralarning ma’naviy-ma’rifiy ishlar rejasi va uning bajarilishi
|
bet | 14/17 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 415 Kb. | | #135080 |
Bog'liq Kengashga Tabiiy fanlar fanlar kafedrasini o\'rganish (1)33. Kafedralarning ma’naviy-ma’rifiy ishlar rejasi va uning bajarilishi.
Holat: Каfedraning ma’naviy-ma’rifiy ishlar rejasi filial Kengashining 2023 yil 29 аvgust 1-son bayoni bilan tasdiqlangan yillik reja asosida olib boriladi. Bayonnomalar mavjud.
Tabiiy fanlar kafedrasi tomonidan 2023-2024-o‘quv yili uchun bir nechta tadbirlarni o‘tkazish rejalashtirilgan bo‘lib mazkur rejaga asosan quyidagi tadbirlar tashkil etildi.
1. Toshkent axborot texnologiyalari universiteti Farg‘ona filialida yangi kitoblar taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Joriy yilning 15-noyabr kuni Tabiiy fanlar kafedrasi professori Polvonov Baxtiyor Zaylobiddinovichning “FIZIK MASALALARNI MUSTAQIL YECHISH METODIKASI” nomli o‘quv qo‘llanmasi va “THE SPECIFICITY OF PHOTOLUMINESCENCE n-CdS/p-CdTe IN SEMICONDUCTOR HETEROSTRUCTURES” nomli monografiyasi hamda kafedra mudiri, dotsent To‘xtasinov Dadaxon Farxodovichning “PEDAGOGIKA” nomli darsliklari taqdimoti bo‘lib o‘tdi. Kitoblar va unda keltirilgan ma’lumotlar mualliflar tomonidan o‘qituvchilar va talabalarga yetkazildi.
34. Kafedra tomonidan o‘tkazilgan ma’naviy-ma’rifiy tadbirlar va ularning rasmiylashtirilishi
Holat: Kafedra professor-o‘qituvchilari doimiy ravishda ta’lim muassasasida o‘tkaziladigan barcha ma’naviy va ma’rifiy tadbirlarda qatnashib kelmoqdalar va barcha tadbirlar bayonnomalarda rasmiylashtirilgan. Ma’naviy-ma’rifiy ishlar rejasi rasmiy kanallarda berib borilgan.
Muammo va Kamchilik: Kafedra professor-o‘qituvchilarining ta’lim muassasasida o‘tkaziladigan barcha ma’naviy va ma’rifiy tadbirlarda qatnashadilar.
Takliflar: Kafedra professor-o‘qituvchilarining ta’lim muassasasida o‘tkaziladigan barcha ma’naviy va ma’rifiy tadbirlarda qatnashishlari ta’minlansin.
Kafedralarning ommaviy axborot vositalardagi chiqishlari (gazeta, radio, televideniya)
Holat: Hayot faoliyati xavfsizligi oid kontentlarni video lavha ko‘rinishida tayyorlash va talabalarga laboratoriya ishlarini soha korxonalarida ekskursiya ko‘rinishida o‘tkazish ishlari tatuff.uz rasmiy saytida yoritildi. (S.Sabirov)
T ATU FF Kompyuter injiniringi fakulteti Tabiiy fanlar kafedrasi dotsenti fizika-matematika fanlari nomzodi ustoz Mirzajonov Maxmudjon Axmadovichning ibrat yo‘li mavzusida maqola tayyorlandi va “Farg‘ona haqiqati” gazetasining 2023 yil 17 noyabrdagi 46 sonida chop etildi. (J.Abdullayev, D.To‘xtasinov)
Muammo va Kamchilik: Kafedra professor- o‘qituvchilari ommaviy axborot vositalardagi chiqishlari (gazeta, radio, televideniya) juda oz.
Takliflar: chiqishlarni yanada ko‘paytirish zarur.
|
| |
O'quv mashg'ulotining uslubiy rivojlanishi

ijtimoiy sohalar;
Talabalarning o'quv faoliyatini va ularning yutuqlarini baholash
tartibi quyidagi normativ hujjatlar bilan tartibga solinadi:
o‘quvchiga o‘zining kuchli tomonlarini to‘g‘ri, to‘liqroq hisoblash imkonini beradi
— UrFU rektorining 2012-yil 12-iyuldagi 555/03-son buyrug‘i bilan
tasdiqlangan Talabalarning o‘quv faoliyatini va oliy kasb-hunar
ta’limining asosiy ta’lim dasturlarini o‘zlashtirishdagi yutuqlarini
baholashning ball-reyting tizimi to‘g‘risidagi nizom.
m e n ts:
individual fazilatlarni ochib berish va fan bo'yicha o'z bilim darajangizni
xolisona baholash. Bundan tashqari, BRS semestr davomida
to'planganlarga qo'shimcha ball olish imkonini beradi.
Oliy taÿlimning oÿquv jarayonida ball reyting tizimi (SRS) faol
qoÿllaniladi. Uning o'ziga xosligi shundaki, fan bo'yicha baholash,
qaysi
- 2012 yil 29 dekabrdagi 273-FZ-sonli "Rossiya Federatsiyasida
ta'lim to'g'risida" Federal qonuni;
Balli reyting tizimi eng katta axborot, protsessual va ijodiy
mahsuldorlikni ta'minlaydi
Nafaqat imtihon yoki test natijalarini, balki talabaning butun
semestrdagi o‘quv ishlari natijalarini ham aks ettiruvchi imtihon varag‘i
va baholar kitobiga kiritilgan. Tez ulanishlarni qo'llash
- yo'nalishlar va mutaxassisliklar bo'yicha oliy kasbiy ta'limning
federal davlat ta'lim standartlari
universitetning o'quv jarayonida talabalarga individual yondashish
va vazifalarni tartiblash asosida amalga oshiriladi. Vazifalar reytingi
Ta’siri:
Yorug‘lik Miqdori - 1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi...

|
1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi qanday bo‘lgan?
|
bet | 18/29 | Sana | 04.09.2024 | Hajmi | 119,12 Kb. | | #270274 |
Bog'liq yoritish JavoblarTa’siri:
Yorug‘lik Miqdori: Kichik f-stop (masalan, f/2.8) diafragma keng ochilganini bildiradi va ko‘proq yorug‘lik tushadi. Katta f-stop (masalan, f/16) diafragma tor ochilganini bildiradi va kamroq yorug‘lik tushadi.
Chuqurlik (Depth of Field): Kichik f-stop kamroq chuqurlik hosil qiladi (fokusli maydon kichik), katta f-stop katta chuqurlik hosil qiladi (fokusli maydon katta).
2. Slutskali Tezlik (Shutter Speed)
Tavsifi:
Slutskali tezlik – slutskaning ochiq turish vaqti, bu orqali sensorga yoki filmga yorug‘lik tushadi.
Sekundlar yoki sekundning ulushlari bilan ifodalanadi (masalan, 1/60s, 1/250s, 1s).
28.Yorug‘lik bilan ishlashda diffuzion material nima vazifa bajaradi, ishlayilishiga misollar keltiring.
Diffuzion Materialning Vazifasi va Ishlatilishi
Diffuzion Materialning Vazifasi
Diffuzion material – yorug‘likni yumshatish, teng taqsimlash va soyalarni kamaytirish uchun ishlatiladigan materialdir. Yorug‘lik manbai va ob'ekt o‘rtasida joylashtirilganda, bu material yorug‘likni teng ravishda tarqatib, qattiq soyalarni yumshatadi va yorug‘likning ko‘proq yumshoq va tarqoq bo‘lishiga imkon beradi.
Ishlatilishi
Diffuzion material turli sharoitlarda va maqsadlarda qo‘llaniladi:
Fotografiya va Videografiya:
Softbox: Bu, yassi diffuzion material bilan qoplangan va ichida yorug‘lik manbai joylashgan quti. U yumshoq, teng tarqalgan yorug‘lik beradi va qattiq soyalarni yumshatadi.
Umbrella: Oq yoki kumush rangli diffuzion material bilan qoplangan soyabon, yorug‘likni qaytarib va diffuziya qiladi.
Diffuzion Gel: Yorug‘lik manbai oldiga qo‘yiladigan plastmassa yoki boshqa materialdan yasalgan diffuzion filtrlar, yorug‘likni yumshatish va teng taqsimlash uchun ishlatiladi.
Kino va Teatr:
Scrim: Katta hajmdagi to‘rli material bo‘lib, yorug‘lik manbai oldiga qo‘yiladi. Bu material yorug‘likni teng taqsimlaydi va yumshatadi.
Silk: Yengil va katta diffuzion material bo‘lib, yorug‘lik manbai va sahna o‘rtasida joylashtiriladi. Bu material sahnada bir tekis yorug‘lik yaratadi.
|
| |
Arxitektura Yoritish - 1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi qanday bo‘lgan?

|
1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi qanday bo‘lgan?
|
bet | 19/29 | Sana | 04.09.2024 | Hajmi | 119,12 Kb. | | #270274 |
Bog'liq yoritish JavoblarArxitektura Yoritish:
Yoritish Parchalari (Light Panels): Diffuzion material bilan qoplangan yoritish panelari, ichki makonlarda yorug‘likni teng tarqatish va yumshatish uchun ishlatiladi.
Ishlatilishiga Misollar
Portret Fotografiyasi:
Softbox: Portret suratga olishda softbox foydalanish orqali model yuzidagi qattiq soyalar yumshatiladi va yuzning tabiiy ko‘rinishi ta'minlanadi.
29.Soyasiz va soyali portret uchun qanday qoidalar mavjud, texnologiyasi va metodlari.
Soyasiz va Soyali Portretlar uchun Qoidalar, Texnologiya va Metodlar
Portret fotografiyasi, har xil uslub va texnikalardan foydalangan holda turli xil kayfiyat va effektlar yaratishi mumkin. Soyasiz va soyali portretlar bu uslublarning eng asosiylaridandir. Quyida ushbu ikki uslub uchun qoidalar, texnologiya va metodlarni batafsil ko‘rib chiqamiz.
Soyasiz PortretlarSoyasiz portretlar - yumshoq va teng tarqalgan yorug‘lik bilan suratga olingan portretlar bo‘lib, bunda model yuzida qattiq soyalar ko‘rinmaydi.
QoidalarYumshoq Yorug‘lik: Yumshoq va teng tarqalgan yorug‘lik manbaidan foydalanish kerak.Yorug‘lik Manbalari Ko‘pligi: Bir nechta yorug‘lik manbaidan foydalanish orqali soyalarni minimallashtirish.
To‘g‘ri Diffuziya: Diffuzion materiallar yordamida yorug‘likni yumshatish.Texnologiya va MetodlarSoftboxlardan Foydalanish:Softbox: Modelning oldiga va yon tomonlariga softbox qo‘yiladi. Bu qurilma yorug‘likni yumshatadi va teng tarqatadi.Qoidalar: Softboxni modelga yaqin joylashtirish orqali yanada yumshoqroq yorug‘lik hosil qilinadi.
30.Yorug‘lik tasvirda nima yaratadi, film mazmuni uchun qanchalik muhim,
Soyasiz va Soyali Portretlar uchun Qoidalar, Texnologiya va Metodlar
Portret fotografiyasi, har xil uslub va texnikalardan foydalangan holda turli xil kayfiyat va effektlar yaratishi mumkin. Soyasiz va soyali portretlar bu uslublarning eng asosiylaridandir. Quyida ushbu ikki uslub uchun qoidalar, texnologiya va metodlarni batafsil ko‘rib chiqamiz.
Soyasiz Portretlar
|
| |
Soyasiz portretlar - 1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi qanday bo‘lgan?

|
1. Yoritish chiroqlarning ilk namunalari birinchi qaerda ishlatilgan va davomiy rivojlanishi qanday bo‘lgan?
|
bet | 20/29 | Sana | 04.09.2024 | Hajmi | 119,12 Kb. | | #270274 |
Bog'liq yoritish JavoblarSoyasiz portretlar - yumshoq va teng tarqalgan yorug‘lik bilan suratga olingan portretlar bo‘lib, bunda model yuzida qattiq soyalar ko‘rinmaydi.
Qoidalar
Yumshoq Yorug‘lik: Yumshoq va teng tarqalgan yorug‘lik manbaidan foydalanish kerak.
Yorug‘lik Manbalari Ko‘pligi: Bir nechta yorug‘lik manbaidan foydalanish orqali soyalarni minimallashtirish.
To‘g‘ri Diffuziya: Diffuzion materiallar yordamida yorug‘likni yumshatish.
Texnologiya va Metodlar
Softboxlardan Foydalanish:
Softbox: Modelning oldiga va yon tomonlariga softbox qo‘yiladi. Bu qurilma yorug‘likni yumshatadi va teng tarqatadi.
Qoidalar: Softboxni modelga yaqin joylashtirish orqali yanada yumshoqroq yorug‘lik hosil qilinadi.
Umbrella Diffuzion:
Umbrella: Yorug‘lik manbaiga diffuzion soyabon (umbrella) o‘rnatish. Bu yorug‘likni keng tarqatadi va soyalarni yumshatadi.
Qoidalar: Umbrella yorug‘lik manbasi modelga nisbatan yuqoriga va biroz yon tomonga joylashtiriladi.
Qo‘shimcha Yorug‘lik Manbalari:
Fill Light: Asosiy (key) yorug‘likdan tashqari, qo‘shimcha (fill) yorug‘lik manbasi ham qo‘llaniladi. Bu yorug‘lik manbasi asosiy yorug‘lik tomonidan yaratilgan soyalarni yumshatadi.
Qoidalar: Fill light asosiy yorug‘likka qarshi tomonda joylashtiriladi va yorug‘lik kuchi asosiy yorug‘likdan kuchsizroq bo‘ladi.
Diffuzion Materiallar:
Diffuzion Gel va Matolar: Yorug‘lik manbaiga diffuzion gel yoki matolar qo‘yish orqali yorug‘likni yumshatish.
Qoidalar: Yorug‘lik manbaiga iloji boricha yaqinroq joylashtirish va materialni teng taqsimlash.
Soyali Portretlar
Soyali portretlar - dramatik ta'sir yaratish uchun kuchli soyalar va kontrastdan foydalanilgan portretlardir.
Qoidalar
Qattiq Yorug‘lik: Qattiq va yo‘naltirilgan yorug‘lik manbaidan foydalanish.
Yorug‘likning Yo‘nalishi: Yorug‘likni modelga turli burchaklardan yo‘naltirish orqali soyalar hosil qilish.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Ta’lim tizimida innovatsiya va ularning amaliy tadbiqlari: muammolar va yechimlar

|
Ta’lim tizimida innovatsiya va ularning amaliy tadbiqlari: muammolar va yechimlar
|
bet | 28/58 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 12,81 Mb. | | #264316 |
Bog'liq “Ta’lim tizimida innovatsiya va ularning amaliy tadbiqlari muammolar va yechimlar”FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
A.K. Munavvar.Oila pedagogikasi.-T., ,,O’qituvchi’’ ,1994.
U.Mahkamov.Ahloq-odob saboqlari.-T.,,Fan’’,1994
K.O.Matanazarova ,,Tarbiyaviy ishlar metodikasi’’ darslik Toshkent 2014.
a. Jo`rayev ,,Tarbiyaviy darslarni o`tish’’ T- ,,O`qituvchi’’
Khaydarov, S. A. (2021). The role of the use of fine arts in teaching the history of the country. International scientific and practical conference. CUTTING EDGE-SCIENCE. In Conference Proceedings (pp. 41-43).
Davrenov, J., & Haydarov, S. (2021). TARIX FANINI O’RGANISHDA XVI-XVIII ASRLARDA YAPONIYA DAVLATI TARIXINI AHAMIYATI. Scientific progress, 1(6).
OʻQUVCHILAR OʻRTASIDA PSIXOLOGIK TAFAKKUR VA IJODKORLIKNI SHAKLLANTIRISH
Imomova Nargiza Ozodovna
Qashqadaryo viloyati Kasbi tumani 44-maktab psixologi
Annotatsiya : Ushbu maqolada oʻquvchilardagi psixologik tafakkur, uning o'rni hamda insoniyatning eng qiymatli xususiyatlaridan biri bo'lgan ijodkorlikning qanchalik ahamiyatga ega ekani ko'rsatib beriladi. Bundan tashqari, ijodkorlikning bir qancha turlari, ijod psixologiyasi haqida ma'lumotlar beriladi.
Kalit so’zlar: psixologik tafakkur, ijodkorlik mezonlari, assotsiativ fikirlash, ijodiy tasvir, texnik ijodkorlik, pedogogik ijodkorlik, innovatsion yondashuv.
Kirish: Barchamizga ayonki, inson psixologiyasini tushunish, uni teran tahlil qilish va rivojlantirishga e'tibor berish, deyarli barcha davlatlarning ijtimoiy va iqtisodiy hayotida ustuvor vazifa bo'lib kelmoqda. Shu o'rinda aytib o'tishimiz lozimki, psixologiya fani va uning ilg'or vakillari tomonidan XX asr boshlarida asoslab berilgan psixologik xizmat ko'rsatish tizimining qulayligi, butun insoniyat uchun ahamiyatli voqea bo'ldi. Shuningdek, turli xil sohalarda psixologik xizmatning rivojlanib borishi insonlardagi turli xil xususiyatlarni anglab yetish va ijodkorlik ruhini yaqqol payqashga asos bo'ldi. Psixologik tafakkur bilan insoniyatni qanchalik darajada yaratuvchi ekanligi, har bir sohada o'zgacha ijod yondashuvi borligi namoyon qilindi va bir nechta ijodkorlik mezonlari asosida yaqqol o'z aksini topdi. Ijodkorlik nafaqat yozma tarzda balki boshqa turli xil ko'rinishda: rassomlik, haykaltaroshlik va hattoki ta'lim sohasida ham muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bilan bir qatorda ijodkorning ijod psixologiya har qanday ijodiy asarning yaratilishida qanday ahamiyat kasb etishi haqida ham ma'lumotlarga ega bo'lamiz.
|
| |
1-loyiha ishi mаvzu: Chiziqli regressiya

|
1-loyiha ishi mаvzu: Chiziqli regressiya
|
Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 1,62 Mb. | | #234704 |
Bog'liq Regressiv
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Kafedra: Axborot texnologiyalarining dasturiy ta’minoti
“Ma’lumotlarmni intellektual tahlil qilish texnologiyalari” fanidan (ON)
1-LOYIHA ISHI
Mаvzu: Chiziqli regressiya
Tayyorladi: Xamrayev Mansur
Guruh № 301-23 DIF
Qabul qildi: N.A.Egamberdiyev
Toshkent 2023
Mavzu: Chiziqli regressiya masalasini yechish
Ish tartibi:
Loyiha ishi tavsifini o‘rganish;
Ma’lumotlar to‘plami haqida axborot berish va dasturga yuklash;
Ma’lumotlarga dastlabki ishlov berish: C# dasturlash tilida oqimlar bilan ishlash classi StreamReader, ajratib olish uchun Split() funksiyasidan, ma’lumotlarni double turiga o‘tqazish uchun Parse() funksiyalaridan foydalanish.
Chiziqli regressiya algoritmi, chiziqsiz regressiya algoritmi yoki C# da mavjud kutubxonalardan foydalanib regressiya masalasini yechish (C#dastur ishlab chiqish);
Tanlangan algoritmning aniqligini baholash (MSE va MAEni hisoblash);
Berilgan ob’yektning chiqish qiymatini aniqlash;
Nazariy qism:
Ma’lumotlar to‘plamini kaggle.com saytidan Iris data seti yuklab olindi. Data setda 3 xil turdagi iris gulini o‘lchamlari keltirilgan. Ular Iris-sitoza, Iris-versicolor, Iris-virginica tegishli ravishda 1, 2, 3 sonlari bilan o’zgartirildi. TXT fayldan ma’lumotlar o‘qib olinib, sonlar massiv va matritsaga o‘qitildi. Bu jarayonlardan C# dasturlashning tilining oqimlar bilan ishlash classi StreamReader, ajratib olish uchun Split() funksiyasidan, ma’lumotlarni double turiga o‘tqazish uchun Parse() funksiyalaridan foydalanildi.
Bizga quyidagi ma’lumotlar to‘plami berilgan bo‘lsin:
Ma’lumotlarni C# ning StreamReader klassidan foydalanib o’qib olamiz.
Demak biz chiziqli ko‘p nomalumli tenglamani hosil qilib olamiz va bizga qo‘yilgan masala shula tenglamadan nomalum a larni topish bo‘ladi:
Bu tenglamadan biz lar yig’indisini minimumga intiltiramiz va yuqoridagi tenglamar sistemasini hosil qilib olamiz va quyidagi matritsaga keltirib olamiz:
Va bizga b larni formulasini keltirib chiqaramiz:
Ushbu formulalarni C# dasturlash tilida quyidagicha yozib olamiz.
Endi a larni toppish uchun determinatni hisoblab chiqishimiz kerak bo‘ladi. Detirminant toppish uchun quyidagi C# koddan foydalanamiz:
Demak a larni detirminantni asosiy determinantga bo‘lib topib oldik. Keyingi so‘ralgan narsalar bizdan MSE(o‘rtacha kvadratik xatolik) va MAE(o‘rtacha arifmetik xatolik) larni quyidagi formulalar yordamida hisoblab olamiz:
Endi yozilgan dasturni tekshirib ko‘ramiz. Uning uchun Iris ma’lumotlar to‘plamini kiritamiz. Va mos ravishda gul nomlarini raqamlar bilan o‘zgartiramiz:
Iris-setoza – 1
Iris-vesicolor – 2
Iris-virginica – 3
Va quyidagi natijaga ega bo‘ldik:
MSE = 0.17509
MAE = 0.29439
|
| |
Bolajonlar javobi - Mening jonajon O`zbekistonim

23
Faoliyatning borishi:
Bolajonlar qo`limdagi suratga qaranglar, bunda oq oltinimiz paxta rasmi tasvirlangan.
Bolalar paxtani qanday qilib yetishtirilishini bilasizmi? Paxtani dehqon, fermerlarimiz
yetishtiradi. Avval yerni yumshoq qilib traktorda haydatib, yerni ontaradi, so`ng agat oladi,
olingan agatiga yana traktorda chigit ya’ni (paxta urug`i) ekadi va ustidan salafan tortib
chiqadilar, so`ng unga suv quyib sug`orishadi. Bolalar paxtani ham barpo bo`lishi oson emas
ekan, paxtamiz borgan sari unib o`sib chiqadi, katta bo`lgandan so`ng g`o`za bo`ladi.
G`ozamizning tagini yumshatib suv quyishadi va gullay boshlaydi so`ng ko`sak tugadi,
ko`sakochilib paxta chiqadi.
Tarbiyachi: Bolalar mana paxtamizni ochilishini ham bilib oldik endi esa paxtani qo`limiz
bilan teramiz, hosilimizni yig`ib olamiz hammamiz birgalikda paxta terish mashg`ini
bajaramiz.
Bolalar qo`llarini harakat qildirib paxta teradilar.
Tarbiyachi - Mening jonajon O`zbekistonim

21
ochilib turadi. G`o`zaga yoz davomida dehqonlar ishlov berishadi. Asta sekin gul o`rnida
mevalar-ko`saklar kuzda momiq tolalar bilan qoplangan paxta bo`lib
ochiladi. Bolajonlar men sizlarga paxta mavzusida judayam ajoyib videorolik qo`yib beraman
ko`rasizlarmi unda siz paxtani qanday yetishtiradi, yig`ishtirib oladi,
undan nimalar ishlab
chiqariladi, o`zingiz tanishib chiqasizlar. (tarbiyachi videorolikni bolalarga namoyish qilib
beradi).
Bolalar
videorolik sizlarga yoqdimi, ko`rdinglarmi bolajonlar paxta milliy
boyligimizni qanday yetishtirishni va undan nimalar qanday tayyorlanishini.Endi
sizlarga
she`r o`qib beraman: Asom Ziyomatovning “Paxta”
Chanoqlarda oppoq paxta.
Kulib turar qanday baxt-a!
Erkalanib tebranadi,
Yal-yal yonib tovlanadi.
Rahmat senga aziz dehqon,
Uyding bizdan ulkan xirmon.
Mehnatingdan oltin bo`ldik,
Chanoqlarda lim-lim to`ldik.
To`grimi bolajonlar? - Mening jonajon O`zbekistonim

|
Mening jonajon O`zbekistonimBog'liq Nutq o`stirish mashg`ulot ishlanmasiTo`grimi bolajonlar?
Bolalar javobi: To`gri
Tarbiyachi: Bolajonlar kelinglar sizlarga non haqida bir rivoyatni aytib beraman.
Hirot sultoni Husayn Bayqaro: “Dunyodagi eng yaxshi xidni keltiring!”-deb qolibdi. Unga
quchoq-quchoq gul keltirishibdi. Sulton: “Yo`q”, - debdi.Qalampirmunchoqni roboro
qilishibdi, rad etibdi, Yer yuzidagi jamiki hushbo`y xidli narsalarni muhayyo qilishibdi.
Sulton bo`lsa: “Men aytgan bu emas’, - deb turib olibdi. Keyin: uch kun muhlat ichida
topsalaring toplaring bo`lmasa hammangni jazoga tortiraman debdi.
Vazirlar nima qilishini bilolmay o`ylayverib boshlari qotibdi. Husayn Bayqaro istagan
xidni topisha olmay, oxiri Navoiyning oldiga borishibdi. Sultonimiz aytgan xidni topib, bizni
halokatdan saqlab qoling – deyishibdi.
Do`stining ko`ngli qanday xidni istaganini bilolmay, Navoiyning ham boshi qotibdi.
Dehqon bobodan so`ragan ekan u:
- Yangi yopilgan nondan olib boringlar-chi, otam raxmatli, dunyoda eng lazzatli va yoqimli
xid qayroqi bug`doy unidan yopilgan tandir non, hech qaysi xid unga yetolmaydi, deguvchi
edilar, - deb maslahat berdi.
Navoiy hursand bo`lib, dehqon aytganini qilib, bir savat non yoptiribdi-da, saroyga
etib boribdi. Bir zumda saroyga ajib yoqimli xid tarqab, barchaning dilini yashnatib
yuboribdi.
- Rahmat do`stim, - debdi Husayn Bayqaro nonlarni ko`rib, ko`nglim yangi yopilgan non
isini qumsayotgan edi, topib kelibsiz. Dunyoda yangi yopilgan nonning isidan ko`ra
yoqimliroq xid yoq …
- Sultonim rahmatni menga emas, dehqon boboga ayting, ko`nglingizni hohishini shu kishi
topdi, deb javob beribdi Navoiy
Husayn Bayqaro dehqonga bosh-oyoq sarpo berishini buyuribdi.
Tarbiyachi: Bolajonlar sizlarga rivoyat yoqdimi?
1- bola: Ha yoqdi
Tarbiyachi: Bolajonlar sizlarga rivoyat yoqdimi?
2-Bola: Madinaxon mening dadam nonvoy
|
| |
Bitiruv malakaviy ishini bajarish rejasi

|
Bitiruv malakaviy ishini bajarish rejasi
|
bet | 3/22 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 27,31 Mb. | | #270747 |
7. Bitiruv malakaviy ishini bajarish rejasi
№
|
Bitiruv malakaviy ishini bajarish bosqichlari
|
Bajarish muddati(sana)
|
Tekshiruvdan o‘tganlik belgisi
|
1
|
Tanlangan mavzuning dolzarbligini asoslash va qo’sh qator ishlov beradigan kultivato’r oziqlantirgichi va ularning ishchi qismlari bo‘yicha adabiyotlar sharxi.
|
20.12.2024
|
|
2.
|
Oziqlantirgichni samaradorligini oshirish yo’llari
|
10.01.2024
|
|
3
|
Kultivator agregatining operatori mehnat faoliyati muhofazasi.
|
06.02.2024
|
|
4
|
Vegitatsiya davrida kultivatorda ishlov berganda texnik xafsizlik tadbirlari.
|
11.03.2024
|
|
5
|
Takomillashtirilgan oziqlantirgichning iqtisodiy samaradorlik ko‘rsatgichlari hisobi.
|
|
|
6
|
SHakllantirilgan xulosa va takliflar.
|
|
|
|
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.
|
|
|
Bitiruv malakaviy ishining rahbari :
|
Xusainov,B._____________
|
Topshiriqni bajarishga oldim:
|
Abdullayev.D.__________
|
Topshiriq berilgan sana: 2024 yil “____”___________
Annototsiya
Malakaviy bitiruv ishi varoq tushuntirish matnidan, sxema hamda rasmlardan iborat.
Malakaviy ish topshiriqqa asosan bajarilgan va unda quyidagi ma’lumotlar keltirilgan.
Qo`sh qator g`oza ekish sxemasi bo`yicha mineral o`g`it berish usullari va mashinalari bo‘yicha adabiyotlar tahlili;
Qo`sh qator g`oza ekish sxemasi bo`yicha mineral o`g`it berish moslamasini sxemasi va bayoni keltirilgan.
O`g`it solgichning ayrim ko’rsatkichlari hisoblangan.
O`g`itlagichni ishlatishda mexanizator ish joyidagi omillar tahlil qilinib, muxofazalash tadbirlari ishlab chiqilgan.
O`g`itlagichni atrof-muhitga ta’siri va undan himoyalanish tadbirlari ishlab chiqarilgan.
Takomillashtirilgan mineral o`g`it berish moslamasini ishlatishda olinishi kutilgan samaradorlik hisobi bajarilgan.
Ishda foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati berilgan.
Mundarija
|
Mundareja
Kirish. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
|
|
| |
Konstruksiyasi takomillashtirilgan kultivatorning texnologik ishlash sxemasi

|
Konstruksiyasi takomillashtirilgan kultivatorning texnologik ishlash sxemasi
|
bet | 9/22 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 27,31 Mb. | | #270747 |
Konstruksiyasi takomillashtirilgan kultivatorning texnologik ishlash sxemasi
1-urugʻ sepish apparati; 2-kurakchali disk; 3-gryadil; 4-egat ochkich; 5-yumshatuvchi ish organlari; 6-tayanch gʻildirak; 7-parallelogram mexanizm; 8-povodok; 9-prujina; 10-rama; 11-gidrosilindr; 12-ikki elkali richag; 13-tebratgich; 14-urugʻ yoʻnaltirgich; 15-konussimon shesternya; 16-egiluvchan kardan vali; 17-teleskopik qurilma; 18-kronshteyn; 19-urugʻ oʻtkazgich
1.3-rasm
Agregat quyidagi tartibda ishlaydi. Kultivator joyidan qoʻzgʻalishi bilan sepish apparati 1 dan urugʻlik urugʻ yoʻnaltirgich 14 ga beriladi, u orqali urugʻ oʻtkazgich 19 ga oʻtadi va uning devorlari boʻylab pastki tomonga harakatlanadi va disk 2 ga kelib tushadi. Konussimon shesternya juftligi 15, egiluvchan kardanli val 16 orqali aylanma harakatlanayotgan parrakli disk bugʻdoyni markazdan qochma kuch ta'siri ostida gʻoʻza qatorlari eni boʻyicha sochadi va bu urugʻlarni egat ochkich 4 tuproqqa koʻmib ketadi. Ushbu konstruksiyasi takomillashtirilgan bugʻdoy ekish kultivatori moslamali kultivatorga nisbatan ayrim afzalliklarga ega, ya'ni parrakli disk gʻoʻza qator oralariga bugʻdoyni ihtiyoriy tartibda emas (qiya tekislikka oʻxshash), ma'lum qonuniyat boʻyicha sepib ketadi. Bundan tashqari parrakli disklar sepgan bugʻdoylarni harakat yoʻlanishiga paxtaning shoxlari va barglari halaqit bermaydi.
Chunki parrakli disk gʻoʻzaning tub tomonida, qatorning oʻrtasiga joylashgan boʻlib, u sepgan bugʻdoyga halaqit beruvchi narsalar yoʻqdir.
Ammo, bu takomillashgan kultivator yuqoridagi afzallikka ega boʻlsa ham, uning sifat koʻtsatkichini pasaytirib yuboradigan bitta konstruktiv omil mavjud, ya'ni gʻoʻza qator orasiga bir tekis sepilgan bugʻdoyni egat ochkich bir xil chuqurlikka koʻmib ketmaydi hamda bir tekisligini buzib ketadi.
Bundan tashqari gʻoʻza tublari tagiga tushgan bugʻdoylar esa umuman koʻmilmaydi va noqulay tuproq sharoitiga tushib qoladi. Natijada, bu bugʻdoylar oʻz vaqtida unib chiqmaydi, rivojlanishdan qoladi va kerakli hosilni toʻplay olmaydi [6].
OʻzMEI ilmiy hodimlari tomonidan "Gʻoʻza oʻrniga kuzgi donli ekinlarni ekish usuli" boʻyicha UZ № 2875 dastlabki patent olingan. Bu usulda gʻoʻzapoya yigʻishtirish (maydalash) ni va kuzgi donli boshoqli ekinlarni ekish operasiyalarini birga qoʻshib oʻtkazish vazifasi qoʻyilgan. Bugʻdoy ekish gʻoʻzapoyalarini sugʻurib olish va ularni maydalash bilan bir vaqtda amalga oshiriladi (1.4-rasm). Bunda avval maydalangan massa haydalmagan erga sochib tashlanadi.
|
| |
-rasm - Texnika” fakulteti 5310600 -“Transport vositalari muhandisligi ( turlari bo`yicha)” yo‘nalishi bo‘yicha

1.10-rasm.
Koʻrsatilgan burchaklar va tezlik oshganda begona oʻtlarni qirqish foizi ortishi aniqlandi. U oʻtkazilgan tajribalar asosida tuproqning maydalanish sifati va begona oʻtlarni qirqilish darajasi boʻyicha bir tomonlama yassi qirquvchi panjaning ochilish burchagini 400 va uvalanish burchagi 120 boʻlishi kerak degan xulosaga keldi.
A.Nasriddinov pushtaga ekilgan gʻoʻza qator oralariga ishlov berishda ish organlarining joylashish sxemalarini tadqiq qilib, yassi qirquvchi panjalarni joʻyak yonbagʻrlariga tigʻi bilan qatorlarga qaratib oʻrnatishni tavsiya qiladi (1.11-rasm). Oʻqyoysimon panjani esa joʻyak oʻrtasiga ishlov berishda foydalanish kerakligini tavsiya etadi.
Pushtaga ekilgan qator oralariga ishlov berishda ishchi organlarni joylashtirish sxemasi
1.11 - rasm.
A.Nasriddinov ham boshqa tadqiqotchilar kabi ish organlari bunday joylashtirganda kultivatorni gabarit oʻlchami va qarshilik kuchi ortib ketishini hisobga olmagan [28].
OʻzMEI olib borilgan tajribalar 60 sm li gʻoʻza qator oralariga birinchi ishlov berishda har bir qatorga ikki juft rotasion yulduzcha, 165 mm li qamrov kengligiga ega boʻlgan ikkita pichoq va oʻqyoysimon panja (1.12-rasm) oʻrnatilishi maqsadga muvofiq ekanligini koʻrsatdi.
60 sm li qator oralariga birinchi ishlov berishda ish organlarini joylashtirish sxemasi.
1.12-rasm
90 sm li qator oralariga birinchi ishlov berishda ish organlarini joylashtirish sxemasi.
1.13-rasm
Yumshatuvchi panja bilan birgalikda oʻrnatilgan chuqur yumshatuvchi panjani joylashtirish sxemasi
1.14-rasm
Rotasion yulduzchalar birinchi ishlov berishda 3-5 sm himoya zonasi bilan 3-5 sm chuqurlikga, keyingi ishlov berishda 7-8 sm chuqurlikga, britvalar 10 sm himoya zonasi bilan 6-8 sm chuqurlikga va oʻqyoysimon panja qator oʻrtasiga 12-14 sm chuqurlikda oʻrnatiladi.
90 sm li gʻoʻza qator oralarini kultivasiya qilishda har bir qator orasiga 1.13-rasmda koʻrsatilgandek ikki juft rotasion yulduzcha, toʻrtta bir tomonlama yassi qirquvchi pichoq hamda egat oʻrtasiga bitta oʻqyoysimon panja oʻrnatiladi.
|
Bitiruv malakaviy ishini topshirish muddati

|
Bitiruv malakaviy ishini topshirish muddati
|
bet | 2/22 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 27,31 Mb. | | #270747 |
2.Bitiruv malakaviy ishini topshirish muddati: ___________
3. Bitiruv malakaviy ishini bajarishga doir boshlang‘ich ma’lumotlar: Qo`sh qatorli g`o`za ekish sxemasi bo`yicha kultivato`r yordamida ishlov berish jarayonlari, ularga qo‘yiladigan talablar, ishchi qismlari, o`g`itlash uskunalari va ularning parametrlarini aniqlashga bag‘ishlangan texnik adabiyotlar, ilmiy tadqiqot ishlari hisobotlari, internet ma’lumotlari, ilmiy maqola va risolalar, patent materiallar, ma’lumotnomalar, normiativ xujjatlar va boshqalar.
4. Hisoblash tushuntirish yozuvlarining tarkibi: tanlangan mavzuning dolzarbligi, maqsadi va hal qilinadigan masalalar: mavzu bo‘yicha adabiyotlarni o‘rganish, ma’lumotlar to‘plash, tahlil qilish va sharxlash. Tahlil asosida og`itlash ishchi o`rgani bo‘yicha yangi texnik echimni shakllantirish , asoslash ,parametrlarini tanlash va asoslash. Ishchi operatorining mehnatini muhofazalash tadbirlarini shakllantirish va uning ta’siridan atrof-muhitni himoyalash tadbirlarini ishlab chiqish. Takomillashtirilgan ishchi o`rgan samaradorligini iqtisodiy jihatdan asoslash, xulosa shakllantirish.
5. Taqdimot materiallari: mavzuning dolzarbligi, adabiyotlar tahlili asosida ishlab chiqilgan ma’lumotlar, shakllantirilgan texnik echim sxemalari, chizmalari, hisobiy natijalari to‘g‘risidagi ma’lumotlar.
6. Bitiruv malakaviy ish bo‘yicha maslahatchilar:
Bo‘lim
mavzusi
|
Maslahatchi
o‘qituvchi F.I.SH.
|
Imzo, sana
|
Topshiriq
berildi
|
Topshiriq
bajarildi
|
Barcha bo‘limlar
|
Xusainov Baxtiyor
|
07.12.2023
|
|
XFX
|
|
|
|
|
| |
Kuzgi bugʻdoy ekish uchun gʻoʻza qator oralariga ishlov berish va unga qoʻyiladigan asosiy talablar

|
Kuzgi bugʻdoy ekish uchun gʻoʻza qator oralariga ishlov berish va unga qoʻyiladigan asosiy talablar
|
bet | 7/22 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 27,31 Mb. | | #270747 |
1.2. Kuzgi bugʻdoy ekish uchun gʻoʻza qator oralariga ishlov berish va unga qoʻyiladigan asosiy talablar
Respublikada gʻoʻza qator oralariga kuzgi bugʻdoy ekish uchun paxtasi bir-ikki marta terib olingan maydonlarga KXU-4 va boshqa rusumli chopiq kultivatorlari yordamida 15-18 sm chuqurlikda ishlov berilmoqda [14]. Bunda kultivatorlarning ish organlari qayta moslanib, uning ustidagi tuproq yumshatilib, uning ichiga tashlab ketilmoqda.
Gʻoʻza qator oralariga birinchi ishlov berish gʻoʻzaga oxirgi suv berilgandan va tuproq yaxshi etilgandan soʻng oʻtkazilishi maqsadga muvofiqdir. Chunki, bunda qator oralarida katta-katta kesaklar hosil boʻlmaydi. Tuproqning tarkibi mayin boʻlishi ta'minlanadi. Ammo koʻplab xoʻjaliklarda tuproqning namligi (bugʻdoy ekiladigan chuqurlikda) ishlov berish davrida 8-11% ni, qattiqligi esa 1,6-2,0 MPa ni tashkil etadi [6]. Tuproqqa bunday namlik va qattiqlikda ishlov berilganda uning fraksion tarkibi bugʻdoy ekish talablarigi toʻla javob bermaydi, qatorlar orasida katta-katta kesaklar hosil boʻlishiga sabab boʻladi. Bundan tashqari, kultivatorlarda qoʻllaniladigan ish organlari bilan bir oʻtishda tuproqni sifatli qilib yumshatib boʻlmaydi hamda ularning qattiqligi sababli tuproqqa yaxshi botmaydi. Shu sababli xoʻjaliklarda tuproqni talab darajasida tayyorlash uchun gʻoʻza qator oralariga 2-3 marta ishlov berilyapti. Bu esa gektariga sarflanadigan xarajatlarni bir necha marta ortib ketishiga olib kelmoqda.
Agar tuproqqa yuqorida koʻrsatilgan namlik va qattiqlikda bir marta ishlov berilib bugʻdoy ekilsa, urugʻlar bir xil chuqurlikka ekilmaydi, tuproq bilan yaxshi aralashmaydi, ya'ni ekish sifati buziladi. Urugʻlarni har-xil chuqurlikka tushushi, koʻmilmay qolishi sababli yaxshi unib chiqmaydi, natijada begona oʻtlarni koʻpayishi tufayli hosildorlik kamayadi.
Ilmiy tadqiqot ishlarining tahlili shuni koʻrsatadiki, tuproqda namlik kam boʻlgan paytlarda tuproqqa ishlov berilsa, ish organlarining tortishga boʻlgan qarshiligi ortib boradi, chunki ish organlari yordamida tuproq qatlamlarini kesish ancha qiyin kechadi. Tuproqning namligi 16-18% boʻlganda solishtirma qarshilik eng kam boʻladi. Bu esa tuproqning yumshoqligi bilan harakterlanadi (1.1-rasm) [6,15]. Shuning uchun gʻoʻza qator oralarini kuzgi bugʻdoy ekishga tayyorlashda tuproqning namligi 16-18% atrofida boʻlishi maqsadga muvofiq boʻladi.
Tuproqning fizik-mexanik xususiyatlarini uning namligiga bogʻliq oʻzgaruvchanligi
K
P
W
W
|
| |