Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish (CRM)

|
Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish (CRM)
|
bet | 5/77 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 6,73 Mb. | | #258613 |
Bog'liq Kitob. 1Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish (CRM)
«Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish (Customer Relationship Management - CRM)» tushunchasi 1990-yil boshlaridan qo‘llanila boshlagan. Shundan buyon CRM ga ta’rif berish uchun ko‘p urinishlar bo‘lgan.
1. CRM dasturiy ta’minot va oddiy Internet imkoniyatlari metodologiyasi uchun axborot sanoati tushunchasi. Bu esa korxonaga mijozlar bilan o‘zaro munosabatni tashkillashtirilgan yo‘l bilan boshqarishga yordam beradi.
2. CRM bu kompaniya bilan uning mijozlarini o‘zaro munosabatlari paketlarini, shu jumladan sotuv va xizmat ko‘rsatish jarayonlarini boqarishdir. CRM ilovalari kompaniya mijozlarini tushunish va o‘zaro munosabatlari yaxshilanishini ta’minlaydi.
3. CRM bu tashkilotlarda boshlang‘ich sotuvni rejalashtirish xamda keyingi sotuvni aktivatsiyalash uchun qo‘llaniladigan integratsiyalashgan axborot tizimidir. CRM potensial va real mijozlar bilan ishlashni barcha aspektlarini, ya’ni call sentrlarni (qo‘ng‘iroqlar), sotuvni oldinlash (forsirovaniye), marketing, texnik qo‘llab-quvvatlash va joylarda xizmat ko‘rsatishni qamrab oladi.
4. CRM bu mijozlarni aniqlash, jalb etish va ushlab qolish bo‘yicha integratsiyalashgan yondoshuv. Tashkilotlarga bir qancha kanallar, bo‘limlar, biznes mutaxassisliklari va gegrafiyasi bo‘yicha mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish va koordinatsiyalash imkonini beradi. CRM tashkilotlarga xar bir mijoz bilan o‘zaro munosabatlarni qadrlashni maksimallashtirishga yordam beradi va yuqori korporativ samaradorlikka olib keladi.
5. CRM bu foydani, daromadni va mijozlarni qoniqtiruvchi biznes strategiya. U mijozlar segmenti atrofida tashkil etiladi. Mijozlar extiyojlari bo‘yicha o‘zgarishlarni stimullashtiradi, bu esa mijozni qoniqtiradi va xarakat markaziga uni jalb etadi.
CRM-tizimi (Customer Relationship Management - Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni boshqarish) – korporativ axborot tizimi bo‘lib, biznesni yuritish uchun zamonaviy instrumentdir. U nafaqat sotish jarayoni va mijozlar bilan o‘zaro munosabatlarni avtomatlashtirish imkonini beradi balki, ularni ishini shunday tashkil etadiki, korxona maksimal natija olishini ta’minlaydi.
1.2.3-rasm. CRM tizimi xususiyatlari.
IT kompaniyalar, qoidaga ko‘ra, marketing, sotish va biznesning xizmatlar funksiyalarini avtomatlashtirilgan dasturiy ilovalarni tavsiflash uchun CRM terminini qo‘llaydilar.
CRM-tizimi oxirga vaqtlarda «CRM-tizimi» termini ostida CRM konsepsiyasini amalga oshirishga yo‘naltirilgan dasturiy ta’minot (DT) tushuniladi.
Biroq CRM — dasturiy maxsulot xam emas va texnologiya xam emas. CRM — bardosh (ustoychivыy) biznesni qurishga yo‘naltirilgan konsepsiya va yadrosi «mijozga-yo‘naltirilgan» yondoshuvni tashkil etuvchi biznes strategiyadir.
CRMning 4 ta turi mavjud:
• Strategik
• Operatsion
• Analitik
• Aralash
Strategik CRM bu – yadrosi mijozga yo‘naltirilgan biznes strategiya bo‘lib, uning maqsadi daromad keltiruvchi mijozlarni ushlab qolishdan iborat.
Operatsion CRM - buyurtmachi jarayonlarini, ya’ni sotish, marketing va mijozga xizmat ko‘rsatishni avtomatlashtirishga qaratilgan.
Analitik CRM strategik va taktik maqsadlar uchun mijozlar xaqida ma’lumotlarni intellektual yig‘ishga qaratilgan.
Aralash (qo‘shma) CRM - kompaniya, sheriklar va iste’molchilar tanlovini optimallashtirish maqsadida texnologiyalarni tashkillashtirilgan chegaralarda qo‘llaydi.
CRM-tizimlar imkoniyatlari:
• Mijozlar xaqida aktual axborotga murojat etish;
• Mijozlarga tezkor xizmat ko‘rsatish va bitimlar tuzish;
• Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlar sxemasini shakllantirish, xujjat aylanishini avtorizatsiyalash;
• Zarur bo‘lgan barcha xisobot ma’lumotlarini va analitik axborotlarni tezkor olish;
• Menedjerlarni operatsion xarajatlarini kamaytirish;
• Menedjerlar ishini nazorat qilish;
• Xodimlar va bo‘limlar orasida kelishilgan o‘zaro munosabatlar;
Asosiy prinsiplar:
• Mijozlar bilan o‘zaro munosabatlar xaqida yig‘iladigan ma’lumotlarning yagona axborot omborining mavjudligi.
• O‘zaro munosabatlarning ko‘p kanallarining qo‘llanilishi: sotish nuqtalarida xizmat ko‘rsatish, telefon qo‘ng‘iroqlari, elektron pochta, tadbirlar, uchrashuvlar, veb-saytlarda registratsiya formalari, reklama xavolalari, chatlar, ijtimoiy tarmoqlar.
• Mijozlar xaqida yig‘ilgan axborot taxlili va qaror qabul qilish uchun ma’lumotlarni tayyorlash. Masalan: mijozlarning kompaniya uchun axamiyatliligi asosida ularning segmentatsiyasi, u yoki bu prom-aksiyalarga potensial javoblar (otklik), kompaniyaning u yoki bu maxsulotlarga extiyojlar prognozi
CRM-tizimlarining qo‘llanilish soxalari:
• Xizmat ko‘rsatish;
• Ishlab chiqarish;
• Ko‘tara va chakana savdo;
• Sug‘urta va moliya;
• Telekommunikatsiya va transport;
• Qurilish.
Mijozlar bilan munosabatlarni boshkarish uchun CRM tizimini tanlashning asosiy kriteriyalari:
• Biznes maksadlariga va kompaniyaning strategiyasiga tizimning funksional imkoniyatlari mosligi;
• Boshka korporativ axborot tizimlari bilan integratsiyasi;
• Kompaniya extiyojlariga yunaltirib CRM tizimiga kushimcha funksiyalarni qo‘shish imkoniyati;
• CRMning texnik talablarga mosligi;
• CRM tizimiga egalik qilish uchun umumlashgan narxi (litsenziyalar, tadbiq qilish, qo‘llab quvvatlash narxi)
• Sizning xududingizda tadbiq qilish va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha xizmat ko‘rsatish imkoniyatlarining qulayligi
CRM tizimi o‘zi mustaqil ravishda dasturiy maxsulot bo‘lishi mumkin yoki ERP tizimi tarkibiga modul sifatida kirishi mumkin (masalan, CRM tizimi ERP tizimi moduli Microsoft Dynamics AX).
Biznesni boshqarish nuqtayi nazaridan CRM tadbiqidan kutiladigan samaradorlik shunda ayon bo‘ladiki, qaror qabul qilish jarayonini avtomatlashtirish xisobiga pastroq darajaga o‘tkaziladi va unifikatsiyalashtiriladi. Buning xisobidan so‘rovlarga reaksiya tezligi oshadi, vositalarning aylanma (oborot) tezligi oshadi.
|
| |