nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Beshinchi vazifasi – tashkilotchilik

84
va boshqa erotik manbalar tomonidan qo’zg’atib kelinayotgan jinsiy
instinktlarining uzoq qondirilmasligi kabi.Bu muammoni hal etish o’smirlarni
sportga ommaviy jalb etish, ijtimoiy jamoatchilik ishlarida ishtirok ettirish bilan
mumkin bo’ladi.SHu sababli bizning fikrimizcha bunday ishlarning hamda
yoshlar o’rtasida huquqbuzarlikni olidini olish bo’yicha faoliyatlar markazi
umumta’lim maktabi bo’lishi kerak deb to’g’ri fikr aytilmoqda, maktab oilaga
nisbatan va boshqa ijtimoiy institutlarni boshqarishi kerak bo’ladi.Haqiqatan,
maktab oilaga, ota-onalarga yordam ko’rsatishni tartibga soluvchi bo’lishi kerak.
Maktab bu ishga ijtimoiy pedagoglarni, tibbiyot xodimlarini, huquqiy himoya
qilish organlarini jalb etishi kerak. Bu ishlar maktabning ota-onalar va bolalar
o’rtasidagi qiyinchiliklarni bartaraf qilishda tarbiyaviy-profilaktik vazifalarni
ancha kengaytiradi.Bu ishda qo’shimcha ta’lim, bolalarning dam olishlari va
ijod bilan shug’ullanishlari, bolalar va yoshlar ijtimoiy tashkilotlarining ham roli
katta.
Deviant xulqli o’smirlar bilan olib boriladigan pedagogik korreksion

85
«Bo’laklangan otkritkalarni birlashtirish»
Trening ishtirokchilari bo’laklangan otkritkalarni birlashtirish orqali o’z
guruhdoshlarini aniqlaydilar. Masalai: quyosh, moychechak, tog` shu`lasi va
hokazolar kabi o’z beydjiklariga ega bo’ladilar.
Intervyu:
Ishtirokchilar juftliklarga bo’linib, bir-birlari bilan yaqindan tanishadilar.
Muloqotchanlik
Maqsad: muloqotchanlik malakalarini shakllantirish; ishtirokchilararo qayta
aloqalarga asoslangan sharoitda tarbiyalanganlik sifatlarini namoyon etish.
Ishtirokchilarga stress yoki nizoli holatdagi insonga xos xulq uslublaridan,
«murosasiz», «ayblovchi», «tahlilchi», «adashgan» kabi sifatlardan o’zlariga
mosini tanlash tavsiya etiladi. So’ngra munozara
uchun biror mavzu tanlanib,
har kim o’z uslubiga ko’ra mushohada yuritadi.
«Yordam ko’rsatish va masalani hal qilishning funktsional rollari»
Maqsad: ishtirokchilarning o’zaro mulohazalaridan qayta aloqani aniqlash;
guruhda qaysi funktsional rollarga o’ta past yoki o’ta yuqori o’rin
berilganligini
aniqlash.
Guruh a`zolaridan yarmi doira o’rtasida o’tirib, mavzu yuzasidan bahslashadilar.
Qolgan ishtirokchilar esa ularning atroflariga o’tirib olib, o’zlarini
jalb qilgan
guruh a`zosidan birining xulqini diqqat bilan kuzatadilar va
qaysi xulq shakli,
jumladan, ustunlikka erishishga intilish, tajovuz, befarqlik yoki hammasini
ostin-ustun qilishga moyillik kabi besamara xatti-harakatlarni ajratadilar. 15-20
daqiqadan so’ng ishtirokchilar o’z rollarini almashadilar.
Insannıń kóp ólshemliligi - Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ

|
Õzbekstan respublikasi joqari hám orta arnawli biLİmlendiRİw miNİstrliGİ
|
bet | 74/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAInsannıń kóp ólshemliligi. Sonıń menen bir qatarda insandı úyreniwge bolġan basqa kóp sanlı jantasıwlardı da atap ótiw múmkin bolıp, olardıń arasında «introvertiv» hám «ekstrovertiv» jantasıwlar ásirese ajıralıp turadı.
Introvertiv jantasıw insannıń sana, jan, psixologiya, instinktler, nuqsanlar, pazıyletler kibi mańızlı ózgesheliklerin analiz etip, onı «ishten» túsiniw, ańlap jetiwdi kózde tutadı. Bunda insannıń fizikalıq hám mánawiy mánis-mazmunı haqqındaġı filosofiyalıq pikirler kópshilik jaġdaylarda tábiyiy ilimlerdiń empirikalıq maġlıwmatlarına, birinshi náwbette, biologiya hám psixologiya jetiskenliklerine tayanadı, lekin bazıda mistika, ezoterika, okkul`tizm menen belgilenedi. Bunday jantasıwlar ásirese nemec antropologları M.SHeler (1874-1928) hám A.Gelen (1904-1976), avstriyalıq filosof K.Lorenc (1903-1989) dóretiwshiligine tán bolıp tabıladı.
Ekstravertiv jantasıwda insanġa názer salıw, onıń mánis-mazmunın analiz qılıw misli «sırttan» ámelge asırıladı, bunıń nátiyjesinde dıqqat orayınan onıń sociallıq hám tábiyiy mánis-mazmunı orın aladı; tegishli orientirlerge muwapıq insannıń Quday, kosmos, universum hám usı kibiler menen baylanısı analiz qılınadı. Bul jerde filosofiya kóbinese tariyx, sociologiya, ekologiya, teologiya menen awqam dúzedi, bul jaġday N.A.Berdyaev, S.N.Bulgakov, S.L.Frank, N.O.Losskiy kibi diniy filosofiya wákilleri dóretiwshiligine kóbirek tán bolıp tabıladı.
Solay etip, insandı filosofiyalıq túsiniw ushın birden-bir jalġız tiykar joq, sonday-aq bul tiykardıń jaqın keleshekte payda bolıwına úmit qılıw ushın da tiykarlar joq. Házirshe tek sonı atap kórsetiw múmkin, dıqqat orayınan joqarıda sanap ótilgenlerdiń qaysı biri, atap aytqanda: kosmos, tábiyat, Quday, jámiyet yaki tikkeley insan orın alġanına qarap, filosofiya tariyxında insandı túsiniw menen baylanıslı máselelerdi sheshiwde tiykar bolatuġın hár qıylı filosofiyalıq kóz-qaraslar parıqlanadı. Olardıń arasında kosmocentrizm, teocentrizm, sociocentrizm hám antropocentrizm ásirese keń tarqalġan bolıp, túrli dáwirlerde olardıń hár biri hár qıylı kóriniste júzege shıqqan, lekin insan mashqalaların úyreniwi filosofiyalıq koncepciyalarda udayı anaw yaki mınaw tárizde orın alġan.
|
| |
«Mukammallikka intilish tizimi sizda mavjudmi?» sỳrovnomasi

79
chorlaydi.
4 Javob-aloqani kutaman, chunki bu o’zimni baholashga va
tahlil qilishga yordam beradi.
5 O’z faoliyatimni nazorat qilishni odat qilib olaman va albatta
bunga vaqt ajrataman.
6 Men hissiyotlarimni va tajribamni tahlil qilaman.
7 Men ko’p o’qiyman.
8 Meni qiziqtirayotgan masalalar bo’yicha doim bahs-
munozaraga kirishaman.
9 Men o’z imkoniyatlarimga ishonaman.
10 Samimiy bo’lishga intilaman.
11 Atrofdagilarning menga ta’sirini anglab yetaman.
12 Kasbiy mahoratimni oshirishga intilaman va ijobiy natijaga
egaman.
13 Yangilikdan zavq olaman.
14 Oshib borayotgan mas’uliyat meni cho’chitmaydi.
15 Xizmat zinapoyasidan ko’tarilishimga ijobiy munosabatda
bo’lar edim.
Jami:
Manba: www.ziyonet.uz
5 - agar mazkur ta’kid haqiqatga to’la mos kelsa
4 – ko’proq mos kelsa
3 – ham ha, ham yo'q
2 – ko’proq mos kelmaydi
1 – mos kelmaydi
-mashg`ulot - Nabiyeva odina rafikjonovnaning «deviant xulqli o’smirlarni pedagogik korreksiyalsh texnologiyasi» mavzusidagi

86
«Avtobus».
Maqsad: noverbal muloqotchanlikni rivojlantirish;
muomala malakasini
rivojlantirish.
Ishtirokchilar ikki guruhga ajraladilar.
Guruhning yarmi avtobus ichida, yarmi
esa avtobus to’xtash joyida, Noverbal malaka yordamida axborotni guruh
ishtirokchilaridan biriga yuborish kerak.
Nizoli vaziyat: «hujumchi» va «himoyalanuvchi»
Maqsad: o’z nuqtai nazarini faol himoya qilish ko’nikmasiga ega bo’lish va
bilan kelisha olmayotgan
shaxslarni durustroq tushunish; ishtirokchilar guruhga
ikkitadan bo’linib, bir-birlarga qarama-qarshi o’tirib olgan holda, avval
«hujumchi» keyin «himoyalanuvchi» rolida o’z fikrlarini uqtirishga harakat
qiladilar.
«Ishonchli yiqilish»
Maqsad: psixomotor o’zaro ta`sir malakalarini shakllantirish; guruh a`zolari
orasida ishonch hissini uyg`otish.
Ishtirokchilar qo’llarini mahkam ushlagan holda katta doira tashkil etadilar.
Doira markazida turgan ishtirokchi ko’zlari yumuq va bo’shashgan tarzda
ularning qo’liga yiqiladi. Sarflanadigan vaqt: 15 daqiqa.
«Kimsasiz orol»
Maqsad: guruhda konsensus jarayonini izlashda samarali xulq-atvorga
o’rgatish; ustivorlik va boshqaruv munosabatlari haqida axborotga ega bo’lish
hamda guruhni uyushtirish.
Har bir ishtirokchiga 15 daqiqa ichida ko’rsatmaga binoan vazifani
bajarish
yuklatiladi. Ularning asosiy vazifasi mavjud imkoniyatlardan
foydalanib, iloji
boricha tezroq kimsasiz orolni tark etishni hal qilishdir. So’ngra ularga 20
daqiqa ichida o’zaro fikr
almashib, o’zaro maqbul xulosaga kelishlari uchun
vaqt beriladi. Ular muvaffaqiyatga erishishlari uchun
boshqaruvning yagona
usuliga yakdil kelishlari kerak.
«Xushomad»
87
Maqsad: xulqning yangi usullar va empatiya malakalarini tiklash;
bir-birlariga
pozitiv ustanovkalar va xushomad qilish ko’nikmalarini shakllantirish.
Har bir ishtirokchi o’zi xoxlagan guruh a’zosining
yoniga kelib, unga o’zining
eng yaxshi dil so’zlarini izhor qiladi.
-mashg`ulot - Nabiyeva odina rafikjonovnaning «deviant xulqli o’smirlarni pedagogik korreksiyalsh texnologiyasi» mavzusidagi

88
«Yaxshilikka yomonlik»: tajovuzkorga minnatdorchilik bildirish
uchun doimo
biror bahona topish mumkin, masalan, mening muvaf-
faqiyatlarimni kuzatishingiz meni rag`batlantiradi.
«Niqob»
«Biz har qanday xohish-istakni bajarishga tayyormiz»
Ta`kidlash joizki, ushbu usullar tajovuzning avj olishiga to’sqinlik qiladi.
2-bosqich. Ishtirokchilar guruxlarga ajralgan holda, tavsiya
etilgan usullarning
biriga (faqat 7 daqiqa ichida) yozma tarzda javob qaytaradilar. Mashg`ulot
davomida esa ular o’z variantlarini to’ldirgan holda fikr almashish huquqiga ega
bo’ladilar.
3-bosqich. Ishtirokchilar trener o’qib eshittirgan hukmlarga o’z munosabatlarini
bildiradilar, ayni vaqtda ularning javoblari tajovuzning
qaysi reaktsiyasi tipiga
to’g`ri kelishiga qarab doskada qayd etib boriladi. Mashg`ulot davomida
ishtirokchilarga eng maqbul javob variantlarini yozib borish imkoni beriladi.
Eng ko’p qayd etilgan usul esa eng maqbul usul sifatida tan olinadi.
Bekkemlew ushın sorawlar hám tapsırmalar

|
Bekkemlew ushın sorawlar hám tapsırmalar
|
bet | 81/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYABekkemlew ushın sorawlar hám tapsırmalar
Insannıń kelip shıġıwı haqqındaġı kreacionizm ideyasınıń mazmunın túsindiriń
Insannıń tábiyiy-tariyxıy kelip shıġıwı haqqındaġı teoriyanıń mánis-mazmunı nede?
Antropogenez, antroposociogenez degen ne?
Antik filosofiyadaġı insan haqqındaġı tiykarġı ideyalardıń mazmunın túsindiriń
Orta ásir Batıs hám SHıġıs filosofiyasında insanġa jantasıwlardıń uqsas hám parıqlı aspektleri nede?
Jańa dáwir filosofiyasında insanġa jantasıwdıń ózine tán ózgeshelikleri nede?
Insan XIX-XX asrlar filosofiyasında qanday interpretaciyalanġan??
Insan, individ hám shaxs túsiniklerine sıpatlama beriń.
7-tema. Házirgi zamannıń globallıq problemalarına filosofiyalıq analiz
Joba:
1. Globallasıw qubılısı hám onıń mánis-mazmunı, ózgeshelikleri
2. Global mashqalalar globallasıwdıń aqıbeti sıpatında.
3. Global mashqalalardı sheshiwde filosofiyanıń roli
4. Global mashqalalardıń mánis-mazmunı.
5. Global mashqalalar klassifikaciyası
Tayanısh túsinikler: globallasıw, globalistika, universallasıw, gomogenlasıw, intergraciya, ullı geografiyalıq ashılıwlar, kommunikaciya progresi, ilim hám texnika revolyuciyası, internet, ekonomikalıq globallasıw, siyasiy globallasıw, mádeniy globallasıw, TMK, globallasıwdıń institucionallasıwı, globallasıwdıń pozitiv hám negativ aspektleri, global mashqalalar, global tendenciyalar, texnopessimizm, texnooptimizm, Rim klubı.
Filosofiya insannıń tek ġana ázeliy mashqalaları hám ġam-táshwishlerin emes, al onıń sońġı jıllarda ilim-texnika progresi tásirinde barġan sayın jedelirek pátlerde, sonıń qatarda dún`ya kóleminde ózgerip atırġan real turmıstıń kúndelik ámeliyatın da sáwlelendiredi. Usı múnásebet penen júzege kelip atırġan jańa qubılıslar, ġayrıádetiy qıyınshılıqlar hám ayrıqsha shárayatlar alımlardıń da, filosoflardıń da itibarın tartpaqta.
Bunda filosofiyanıń ilimnen ústinligi sonda - ol óz juwmaqlarında sıpatlamalar hám belgili bir dálillerge bekkem jabısıp almaydı, ayırım, úzik-julıq hám ótkinshi nárselerdi ańsat ġana shetlep ótedi, bul oġan tiykarġı itibardı istiń mánis-mazmunına qaratıw, rawajlanıwdıń eń mańızlı faktorları hám tiykarġı processlerin atap kórsetiw imkaniyatın beredi.
Filosofiyanıń bul pazıyletleri insannıń sociallıq múnásebetler sistemasında yaki «jámiyet-tábiyat» sistemasında júzege kelip atırġan quramalı, kompleksli wazıypalardı sheshiwge májbúr bolıp atırġan házirgi shárayatlarda ayrıqsha áhmiyetke iye boladı. Usı múnásebet penen filosofiyalıq analizdiń, mańızlı nárselerdi ekinshi dárejeli nárselerden, nızamlı nárselerdi tosın nárselerden parıqlaw, tariyxıy rawajlanıwda ob`ektiv processlerdiń sub`ektiv faktorlardan parqı kibi usılları hám metodları házirgi zamanda insaniyat dus kelgen dún`yaġa belgili mashqalalardı teoriyalıq ańlap jetiw hám ámelde saplastırıw ushın mańızlı áhmiyetke iye boladı.
|
| |
Nazorat savollari - Unit-3 Mavzu: Rentgen va gamma nurlari nazorati jihozlari. Reja: Apparatura va materiallar Nazorat...

|
Unit-3 Mavzu: Rentgen va gamma nurlari nazorati jihozlari. Reja: Apparatura va materiallar Nazorat qilish texnologiyasi
|
bet | 13/13 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 463,99 Kb. | | #138966 |
Bog'liq 3-UnitNazorat savollari:
1. Rentgen va gamma-nurlanishlarning hosil bo‘lish jarayonini tushuntiring.
2. Ionlovchi nurlanishning tarqalishi sabablarini izohlang.
3. Ionlovchi nurlanishda nuqsonlarni aniqlash nimaga asoslangan?
4. Radiografiyada sezgirlikka qanday omillar ta’sir ko‘rsatadi?
5. Impulsli apparatlarning issitilagn katodli apparatlaridan qanday farqi bor?
6. Rentgen plyonkalarning turlarini va ularning asosiy xarakteristikalarini ayting
7. Ekranlarning vazifasi nimada va kuchaytirish prinsipi nimaga asoslangan?
8. Yoritib ko‘rishda qanday etalonlardan foydalaniladi?
9. Kserografiya va fluorografiyaning afzalliklari va kamchiliklari nimada?
10. Radioskopik nazoratning asosiy sxemalarini aytib o‘ting.
11. Tomografiya prinsipini tushuntring.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Unit-3 Mavzu: Rentgen va gamma nurlari nazorati jihozlari. Reja: Apparatura va materiallar Nazorat qilish texnologiyasi
|
III Bob. Deviant xulqli o’smirlar bilan olib boriladigan pedagogik

71
- o’smirning jinoyatga boshlovchi, jamiyatga zarar yetkazish kabi illatlarga
bo’lgan qiziqish va harakatlarini to’xtatish;
- hozirgi davrda muhim bo’lgan masalalar bilan band qilish;
- huquqqa qarshi bo’lmagan, puxta o’ylab chiqilgan maqsadlarni qo’yish.[2.34.
38-bet]
Erki bo’lmagan inson flyugerga o’xshaydi, shamol qay tarafga essa o’sha
tomonga o’giriladi. Bunday insondan ijtimoiy me’yorlarni buzish,
jinoyatchilikni kutish mumkin. Uni yengillik bilan aldash, o’zgalarning
so’zlariga quloq solishi. o’zga axloqiy qarash va baholarga og’dirish oson.
O’zga axloqiy qarashlarga ergashib, u huquqbuzarlik va axloqsizlik xulq-
atvoriga ega bo’ladi. Bunday insonlarni tarbiyalashda jamiyat tomonidan unga
erkinlik va huquqlarini berib, uni o’z-o’zini boshqara olishga o’rgatish zarur.
Bu borada zamonaviy murabbiyga quyilgan talablar aniqlanadi. Har bir
tinglovchi o’zini tahlil qilib, kamchiliklarni aniqlaydi va bu ularga kelgusi ish
rejasiga o’zining ustida ishlashga oid vazifalarini kiritishga yordam beradi.
Qo’llaniladigan vositalar: doska, marker, video-kamera, flamasterlar.
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan - bet 81

|
##Fakultənin adı: Riyaziyyat və informatika ##İxtisas: Riyaziyyat müəllimliyi ##Bölmə: Azərbaycan
|
bet | 81/246 | Sana | 12.12.2020 | Hajmi | 1,9 Mb. | | #12881 |
c)
d)
A) 1-a, 2-b, 3-d, 4-a
B) 1-c, 2-d, 3-b, 4-a
C) 1-d, 2-c, 3-b, 4-a
D) 1-d, 2-c, 3-a, 4-b
E) 1-d, 2-a, 3-b, 4-c
20. Uyğunluğu müəyyən edin:
İki nöqtəvi yük arasındakı qarşılıqlı təsir qüvvəsinin dəyişməsi üçün onlar arasındakı məsafəni neçə dəyişmək lazımdır?
a - yükləri suya saldıqda (su=81)
b - yükləri sudan havaya çıxardıqda (hava=1)
c - yükləri kerosinə saldıqda (ker=4)
1 – 2 dəfə azaltmaq
2- 9 dəfə azaltmaq
3- 9 dəfə artırmaq
A) a-2, b-1, c-3
B) a-2, b-3, c-1
C) a-1, b-2, c-3
D) a-3, b-2, c-1
E) a-1, b-3, c-2
##num=8//level=1// sumtest=20 //name= Elektrik cərəyanı. Om qanunları. Sabit cərəyanın işi və gücü. Kirxhof qaydaları. Müxtəlif mühitlərdə elektrik cərəyanı. //
1. Elektrik cərəyanı nəyə deyilir?
A) neytral atomların istilik hərəkətinə
B) yüklü hissəciklərin xaotik hərəkətinə;
C) neytral atomların nizamlı hərəkətinə;
D) neytral molekulların nizamlı hərəkətinə;
E). yüklü hissəciklərin nizamlı hərəkətinə;
2. Xüsusi müqavimətin fiziki mahiyyəti nədir?
A) ədədi qiymətcə vahid uzunluqlu və vahid en kəsikli naqilin müqavimətinə bərabərdir;
B) eyni həndəsi ölçülü naqillər üçün eyni qiymətə malikdir;
C) naqilin uzunluğundan asılı olan kəmiyyətdir;
D) naqilin en kəsik sahəsindən asılı olan kəmiyyətdir;
E) müxtəlif həndəsi ölçülü naqillər üçün eyni qiymətə malikdir.
3. Bircins, silindrik formalı naqilin müqavimət düsturu hansı formadadır?
A)
|
| |
Sociallıq rawajlanıwdıń jedellesiwi

|
Sociallıq rawajlanıwdıń jedellesiwi
|
bet | 86/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYASociallıq rawajlanıwdıń jedellesiwi. Bunday rawajlanıw, eń dáslep, qorshaġan ortalıqtıń krizisine alıp keldi hám tez arada insannıń ózide kriziske bet burġanın kórsetti. Óytkeni insannıń minez-qulqı, túsinikleri hám pikirlew tárizi onıń átirapında júz bere baslaġan ózgerislerge muwapıq óz waqtında ózgeriwge qábiletli bolmay qaldı. Sociallıq-ekonomikalıq processlerdiń jedel pátlerde rawajlanıwına bolsa insannıń ózi hám onıń ilim hám texnika tarawındaġı jańadan jańa tabıslar menen kóp ese arttırılġan izshil ózgertiwshi iskerligi sebep boldı.
Sońġı on jıllıqlardıń ózinde ilim-texnika jetiskenlikleriniń ósiwi nátiyjesinde jámiyet óndiris kúshleriniń rawajlanıwında aldıńġı júz jıllıqlarġa qaraġanda kóbirek ózgerisler júz berdi. Bunda ózgerisler procesi artıp barıwshı tezlikda rawajlandı hám sociallıq-ekonomikalıq tarawlarda jáne de tereńirek hám salmaqlıraq ózgerisler jasadı. Mısalı, verbal (awızeki) qarım-qatnastan jazıwdıń jaratılıwına shekem insaniyat shama menen úsh million jılġa, jazıwdan kitap baspası oylap tayuılġanġa shekem shama menen bes mıń jılġa, kitap baspasınan telefon, radio, televidenie kibi audiovizual qurallar jaratılġanġa shekem shama menen bes júz jılġa teń joldı basıp ótken bolsa, ádettegi audiovizual qurallardan zamanagóy komp`yuterlarge ótiw ushın eliw jıldan kemirek waqıt talap etildi. Misli kórilmegen pátlerde – bar-jaġı 10-15 jıl ishinde adamlar Internet hám uyalı baylanıs járdeminde qarım-qatnasıq qılıw ushın sheksiz imkaniyatlardı qolġa kirgizdi. Jańa oylap tabılıwlar jaratılġanınan olar ámelge engizilgenge shekem ótetuġın waqıt ta jáne de qısqardı; olar endibasım kópshilik jaġdaylarda jıllar menen emes, al aylar hám hátteki kúnler menen ólshenedi. XXI ásirdiń eń sońġı ashılıwlarınan biri bolġan nanotexnologiyalardıń (oġada kishkene texnologiyalar) jaratılıwı insannıń barlıq tarawdaġı imkaniyatların jane de keńeytti.
Solay etip, bar-joġı eki-úsh júz jıl aldın hár qıylı milletler tiykarınan bólek-bólek jasaġan, olardıń óz-ara baylanısları jaqsı jolġa qoyılmaġan bolsa, endilikte Jerde tek «aq daqlar», yaġnıy insan ayaġı jetpegen jerler ġana emes, al bálkim tábiyiy awhalına insan tikkeley yaki qıya túrde tásir kórsetpegen sap aymaqlar, suw hám aspan boslıqları da derlik orın almagan. Bulardıń barlıġı endi biziń planetamızdı «ulıwmalıq uy», «Kosmostaġı atawsha», «qattı tolqınlanıp atırġan okeandaġı qayıq», «dún`yalıq awıl» dep, barlıq adamlar ushın ulıwmalıq tús alġan mashqalalardı bolsa – dún`yaġa belgili, umıwmainsanı, global dep ataw ushın tiykar bolmaqta.
|
| |
Aflotun (asli — Platon) jahon falsafasi tarixida o`chmas iz qoldirgan buyuk allomadir. Aflotun «G`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta`limoti

|
Aflotun (asli — Platon) jahon falsafasi tarixida o`chmas iz qoldirgan buyuk allomadir. Aflotun «G`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta`limoti
|
bet | 152/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAAflotun (asli — Platon) jahon falsafasi tarixida o`chmas iz qoldirgan buyuk allomadir. Aflotun «G`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta`limotining asoschisidir. Uningcha, g`oya haqiqiy borliq, biz biladigan va yashaydigan dunyo esa uning soyasidir. Haqiqiy o`zgarish va taraqqiyot g`oyalar dunyosiga xos, soyalar dunyosidagi harakat esa uning aksidir. G`oyalar dunyosining qonuniyatlarini hamma ham bilolmaydi. Ularni biladigan zotlar nihoyatda kam uchraydi, ular ulkan aql egasi bo`ladi va tarixda chuqur nom qoldiradi. Aksariyat kishilar esa, soyalar dunyosi bilan kifoyalanadi.
Arastu (384 — 322 yillar) (asli — Aristotel`) - qadimgi Yunonistonning buyuk faylasufi, o`zining betakror, jahonni lol qoldirgan ilmiy merosi bilan mashhurdir.
Faylasuf olamdagi narsa va hodisalar to`rtta sababga ega. Bular — moddiy sabab, ya`ni modda (materiya); shakliy sabab yoki shakl; yaratuvchi sabab; pirovard sabab yoki maqsad sabablardir. Yaratuvchi sabab, Arastu talqinicha, harakat manbaidir. Masalan, ota va ona bolaning ulg`ayishi sababchisidir. Arastu pirovard sabab (maqsad sabab) vositasida insonga xos bo`lgan maqsadni tabiat hodisalariga ham tatbiq etmoqchi bo`lgan. Harakat olam singari abadiydir. Ayni paytda, olam o`zining abadiy sababi, ya`ni harakatlantiruvchi kuchiga ega.
Barqarorlik – jamiyat taraqqiyotining tadrijiy rivojlanishi, ijtimoiy tizimning muayyan darajadagi bir tekis faoliyat ko`rsatish imkoniyatidir. U turg`unlik tushunchasidan keskin farqlanadi. Ijtimoiy-siyosiy turg`unlik tushunchasi jamiyatdagi mavjud siyosiy, iqtisodiy, ma`naviy tizimning tanazzuli alomatidir.
Bahouddin Naqshband (1318-1389 yillar) - naqshbandiya tariqatining asoschisidir. Bu ta`limotning mohiyati «Dil — ba yoru dast — ba kor» shiorida yaqqol ifodasini topgan. Inson Olloh inoyati natijasi bo`lib, bu dunyoni unutib qo`ymasligi lozim, uning qalbi doimo Ollohda, qo`li esa mehnatda bo`lmog`i lozim. U tasavvufning barcha tariqatlari singari shariat, tariqat, ma`rifat va haqiqat maqomlarini e`tirof etadi.
Naqshbandning ta`kidlashicha, shariat — ahdga vafo, islomning beshta asosiy talabiga rioya qilish, dil va til birligi. Tariqat esa, o`zidan kechish, fano bo`lishdir. Haqiqat — behuda ishlardan uzoqlashish, haq ishlarga bog`lanish. Demak, shariat — qonun, tariqat — yo`l. Qonun vujud va qalbni tarbiyalaydi. Yo`l esa ko`ngilni poklab, ruhni ilohiy quvvatdan bahramand qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Aflotun (asli — Platon) jahon falsafasi tarixida o`chmas iz qoldirgan buyuk allomadir. Aflotun «G`oyalar dunyosi va soyalar dunyosi» ta`limoti
|
Noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari

|
Noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari
|
bet | 48/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммол3. Noanʼanaviy eʼtiqodlar: xorijiya, muʼtaziliya, qarmatiya harakatlari.
Xorijiylar, "Xaraja" - "fe'lidan chiqmoq" mazmunida bo'lib, "xorijiylar ajralib chiqqanlar", "isyonchilar" ma'nosida keladi. Islomdagi ilk diniy-siyosiy oqim hisoblanib, xalifa Ali ibn Abu Tolib va Muaviya tarafdorlari bilan xalifalikda hukmronlik uchun kurash ketayotgan bir davrda vujudga keldi. Siffin yaqinida 657 yili xalifa Ali Muaviya tarafdorlari (umaviylar) bilan muzokara olib borishga ko'nishi uni haqiqiy vorislik huquqiga ega deb hisoblagan tarafdorlarning o'rtasida norozilik tug'irgan. Qo'shinning bir qismi (12 ming kishi) xalifa Alini kelishuvchilikda ayblab, undan ajralib Kufadan Harura degan qishloqqa ketadilar. Shuning uchun ba'zi ilk manbalarda ular haruriylar, deb ham yuritiladi.
Yo'nalish ta'limoti: xalifa diniy jamoa tomonidan saylanadi va unga bo'ysunadi, har qanday taqvodor musulmon (hatto qul yoki habash bo'lsa ham) xalifa bo'lib saylanishi mumkin, agar xalifa jamoa manfaatlarini himoya qilmasa, vazifasidan bo'shatiladi va hatto qatl qilinadi. E'tiqod amaliy faoliyat bilan mustahkamlanishi lozim. E'tiqodsiz va gunohkor kishilarni jazolashda murjiiylar tarafdorlari (jazo muddatini kechiktirish)ga qarshi turganlar.
Mu’taziliylarlarning kalom ilmi 9 asrning 1-yarmida ravnaq topdi. Ammo, xalifa al-Mutavakkil (847-861) davrida quvg’in ostiga olindi.
Ma’lum vaqtgacha sunniylikda - mu’taziliylarning falsafiy dalillariga qarshi kurashda g’oyaviy qurol ro’lini o’ynashi mumkin bo’lgan aqoidlar tizimi mavjud emas edi va faqat Qur’on va hadislarga havola qilish bilan cheklanilardi. Aynan mu’taziliylar o’zlarining mantiqiy-falsafiy isbotlash uslublari bilan haqiqiy islo yo’li shakllanishiga bevosita ta’sir ko’rsatdi. Bunday tizim 10 asrga kelib ishlab chiqildi va uni Kalomni aqidaparastlar bilan murosaga keltirishni o’z oldiga maqsad qilib qo’ygan al-Ash’ariy (873-935) va al-Moturidiy (870-944) amalga oshirdilar. Natijada kalomning Ash’ariy va Moturidiylik maktablari vujudga keldi.
Mashhur musulmon ulamolari ilmi kalom haqida o’z zamonlari va bilimlariga qarab turlicha fikr bildirganlar. Imom Abu Hanifa ilmi kalomda “al-Fiqhul Akbar” nomli kitob yozgan va “dindagi fiqh – ilmdagi fiqhdan afzaldir. Chunki, dindagi fiqh asldir. Ilmdagi fiqh far’dir. Asl far’dan afzalligi ma’lumdir” degan.
|
| |
- mavzu. Markaziy Osiyo tarixida Xanafiya mazhabining o‘rni

|
- mavzu. Markaziy Osiyo tarixida Xanafiya mazhabining o‘rni
|
bet | 54/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммол8- mavzu. Markaziy Osiyo tarixida Xanafiya mazhabining o‘rni.
REJA:
1. Xanafiyada moʻtadil islom tamoyili va bag‘rikenglik g‘oyalari.
2. Hanafiy mazhabi rivojida Markaziy Osiyo faqihlarining roli va hissasi..
3. Xanafiya mazhabining islom tasavvufi bilan bog‘liqlik asoslari.
4. Tasavvuf tushunchasi va uning mohiyati
Hanafiylik mazhabining asoschisi Abu Hanifa hayoti va ta’limoti. No’mon ibn Sobit al-Kufiy Abu Hanifa hayoti va faoliyati VII va IX asrning birinchi yarmida fiqhda o’ziga xos tushunchalar, ifoda - til va uslubiyat shakllandi. Fiqh paydo bo’lishining ilk davridayoq, ikki yo’nalish maydonga chiqa boshladi. Ulardan biri Iroq maktabi bo’lib, u yana "mustaqil fikr yuritish tarafdorlari" (ashob-ar-ra’y), ikkinchi - Madina maktabi esa "hadis tarafdorlari" (ashobul-hadis), deb yuritiladi. Ular orasidagi farq - maktablar o’z aqidalarini rivojlantirgan moddiy va madaniy sharoit xususiyatlari hamda ularga meros bo’lib qolgan huquqiy an’analar bilan belgilanadi.
"Ashob ar-ra’y"ning yorqin vakili, hanafiy mazhabi asoschisi Imom A’zam Abu Hanifa (r.a.) hisoblanadi.
Hanafiya Islomdagi eng ko’p tarqalgan mazhabdir. Uning asoschisi Abu Hanifa 699-767 yillarda yashagan. Ma’lumki, huquqshunoslik markazlaridan biri Iroqdagi Kufa shahri bo‘lgan, Payg‘ambarimizning sahobalari Abdulloh ibn Mas’ud (vaf. 653 y.) u yerga faqih va muallim sifatida Xalifa Umar tomonidan yuborilgan edi. Uning talabalari fuqaho sifatida tan olindi va ularning eng mashhurlaridan biri Hammod ibn Abu Sulaymon (738 y.) mazkur mazhabga nom bergan Abu Hanifaning ustozi bo‘lgan.
Abu Hanifa kufalik bo‘lib, o‘zining ismi No‘mon ibn Sobit edi. O‘ziga to‘q ipak sotuvchi xonadonida tavallud topgan. A’lo ta’lim olib, yoshligida so‘nggi sahobalarning suhbatini olgan. 22 yoshida mashhur huquqshunos Hammod ibn Abu Sulaymonning shogirdi va uning davrasida 18 yil tahsilda bo‘ladi. Ustoz vafotidan so‘ng 10 yil davomida ushbu to‘garakka rahbarlik qiladi. U Kufa va Basraning eng obro‘li faqihi hisoblangan. 747-748 yili uni davlat xizmatiga chorlagan Iroq hokimining zulmidan qochib, Makkaga ko‘chib o‘tadi. Hokimiyatga Abbosiylar kelgach, Iroqqa qaytadi va boy tojir hamda nufuzli olim sifatida hayot kechiradi. Xalifa Mansur (754-775) Bag‘dodda unga qozi yoki boshqa yuksak martabani egallashni taklif etganida qat’iyan rad javobini beradi. Xalifa uning irodasini bo‘ysundirish uchun yoshi va obro‘siga ham qaramay, qamoqqa tashlaydi, hatto savalashga buyuradi. Oradan ko‘p o‘tmay, Abu Hanifa olamdan o‘tadi.
|
| |
Mistitsizm – (qad. yunon. «yashirin, sirli») ilohiyot olami bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi ta’limot.
Mistitsism

|
Mistitsizm – (qad. yunon. «yashirin, sirli») ilohiyot olami bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi ta’limot.
Mistitsism
|
bet | 118/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолMistitsizm – (qad. yunon. «yashirin, sirli») ilohiyot olami bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi ta’limot.
Mistitsism-(ancient greek “secretly”)- is the education of about accessibleance of meeting with Theology world.
Mitra – zardushtiylikdagi quyosh xudosi.
Mitra-the God of Sun in Zardushtii
Mitropolit – (qad. yunon. «bosh shahar, poytaxt, mitropoliya odami») pravoslav cherkovining poytaxt shaharlardagi oliy ruhoniylik unvoni.
Mitropolit-(ancient greek. “main city,capital,person of mitropoly”) it is the superior clergyman title of pravoslav church in capital cities.
Mif – (qad. yunon. «hikoyat, rivoyat») biror xalq orasida mashhur bo`lgan hikoyat, rivoyat, asotir.
Myth - (ancient greek. “story legend”)it is a story, legend that famous around some people.
Modernizm – dinni hozirgi zamon voqeligiga moslashtirishni yoqlab chiquvchi oqim.
Modernism -is the trend that upholds the coordination of the religion to the reality of present time.
Monastir – xristianlikda ruhoniylar jamiyatdan ajralib, faqat ibodat bilan shug`ullanadigan joy, muassasa. Ayollar va erkaklar uchun mo`ljallangan monastirlar mavjud.
Cloister – is the place for worship seporating from clergy societies.There are cloisters planned for women and men.
Monoteizm – (qad. yunon. «mono» – «yagona», «teo» – «ilohiyot») yakkaxudolik.
Monoteism -(anc.greek. “mono”- “single”, “teo”- “theology”)
Muboh – islom shariati qilish yoki qilmaslikni kishilar ixtiyoriga qo`ygan amallar
Muboh-is the actions that leaving the people to their own devices in doing or not doing Islamic religious laws.
Mujtahid – ijtihod qilish darajasiga etgan faqih olim.
Muqaddas yozuv, Xushxabar – xristianlikning muqaddas kitobi “Injil”ga nisbatan ishlatiladigan nomlar.
Sackred writing,Good news- they areused for Christians sacred book of “Gospel”
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mistitsizm – (qad. yunon. «yashirin, sirli») ilohiyot olami bilan bevosita muloqot qilish mumkinligi haqidagi ta’limot.
Mistitsism
|
Karomat-(arab. “greatness”) according to Islam , it is unusual power differents from magic was given to holies by Allah.  
Kasta

|
Karomat-(arab. “greatness”) according to Islam , it is unusual power differents from magic was given to holies by Allah.
Kasta
|
bet | 116/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолKaromat-(arab. “greatness”) according to Islam , it is unusual power differents from magic was given to holies by Allah.
Kasta – (portugal. «irq, qavm, tabaqa») muayyan kasb bilan shug`ullanadigan, o`ziga xos turmush tarzi, urf-odatlari, an’analari, tartib-qoidalari va h.k. bilan o`zgalardan ajratilgan ijtimoiy guruh.
Caste-(portug. “race,kinsman,estate”) A group of society who have the same position in society.
Ka’ba – (arab. «kub») Makka shahrida hozirgi davrda Baytul Harom (Muqaddas Masjid) ichida joylashgan islom dinining qiblasi hisoblanmish bino. Islom ta’limotiga binoan, uni buyuk to`fondan so`ng Ibrohim payg`ambar o`g`li Ismoil bilan qayta tiklagan.
Ka’ba-(Arabic “kub”)It is the building that situated in Makka city and now in Baytul Harom (Sacred Mosque), it is accounted Islam religion’s qibla.
Qiyomat – (arab. «tik turish») ma’nolarni anglatsa, atama sifatida o`liklarning qayta tirilishi va o`rnidan turishi ma’nosida ishlatiladi.
Qiyomat-(arab. “stand straight”) means,it is used as a term for the dead’s returning to the life a new and in the meaning of standing up.
Kirxa (nemischa – “cherkov”) – lyuteran cherkovlarining nomi.
Kirkha (detch- “church”)-a name of lyuteran’s church.
Konfessiya – (lot. «e’tirof, e’tiqod») din, diniy e’tiqod.
Confession -(latin. “ conviction,recognition”) religion,religious belief.
Konfutsiy – Qadimgi Xitoy faylasufi va pedagogi, konfutsiylikning asoschisi.
Konfutsiy-a philosopher and educator of ancient China, founder of “konfutsiylik”
Kosmogoniya – astronomiyaning osmon jismlari, ularning paydo bo`lishi va o`zgarishlari haqidagi bo`limi. Bu erda osmon jismlarini ilohiylashtirish.
Cosmogoniy- it is the part of the astronomy which is about heavenly bodies,their appearance and changes. In this place make the heavenly bodies divine.
Kostel (polyakcha, chexcha. – “cherkov”) – Rim katolik cherkoviga qarashli ibodatxonalarga nisbatan ishlatiladigan atama. Ushbu atama pravoslav yoki protestant cherkovlariga nisbatan qo`llanilmaydi.
Costel-(polish,Czech –“church”)-It is the term used for the temples that belongs toRome catholic churchs.this term is not used for the churches of protestant and pravoslav.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Karomat-(arab. “greatness”) according to Islam , it is unusual power differents from magic was given to holies by Allah.
Kasta
|
Krishna – hinduizmdagi e’tiborli xudolardan biri.
Krishna-

|
Krishna – hinduizmdagi e’tiborli xudolardan biri.
Krishna-
|
bet | 117/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолKrishna – hinduizmdagi e’tiborli xudolardan biri.
Krishna-One of the most attentive Gods in Hinduism.
Magiya – (qad. yunon. «magus», arab. «majus») sehrgarlik.
Magiya-(ancient greek. “magus”,Arabic “majus”) magician.
Mazhab – (arab. «yo`l») islomdagi shariat qonunlari tizimi va yo`nalishi.
Mazhab- (Arabic “way”)Islamic religious laws and directions.
Makruh – bajarilishi yomon sanalgan amal.
Makruh-it is the action that doing it accounted bad.
Mandub – bajarilishi tark qilinishidan afzal bo`lgan amal.
Mandub-it is the action of it is better doing than abandon.
Mark – “Injil” mualliflaridan biri. Havoriylardan Pyotrning shogirdi bo`lgan. Aleksandriyada cherkov tuzib, o`zi birinchi episkop bo`lgan.
Mark- one of “Gospel”s authors.He was Pyotr’s learner from Havoriys.He arranged church in Alexandriya,and was the first episcop.
Matriarxat – onalik davriga oid, jamiyatda ayolning roli ustun bo`lgan davr.
Matriarch-who controls a family or social group.
Maxayana – (sanskr. «katta arava») buddizmdagi oqim.
Makhayana-(Sanskrit “big cart”) trend of Buddhism.
Meditatsiya – (lot. «fikrlash, o`ylash») shaxsning ruhiy faoliyatga chuqur berilish holati.
Meditation-(latin. “thinking”)the act of thinking deeply and seriously about something.
Mirmadan – Qadimgi Yunoniston xalqlaridan biri.
Mirmadan-One of population of Ancient Greece.
Miro moyi (yunoncha - “xushbo`y moy”) – xristianlikning etti sirli marosimlaridan birida tanaga suriladigan xushbo`y moy. Ushbu moy cherkov episkopi tomonidan oliy navli zaytun moyiga oq uzum vinosi, atirgul yaproqlari, binafsha, zanjabil ildizlari, muskat, atirgul, chinnigul va limon moylari kabi maxsulotlarni qo`shib qaynatish orqali tayyorlanadi.
Miro Oil –(greek- “fragrance oil”) – is greek fragrance oil which is maked up to flesh in one of the seven mystreous ceremonies in Christianism.This oil is prepeared with superior brand olive ,rose leaves,violet root,muscat, rose,carnation oil and other products are blended and boiled by episcops of Church.
|
| |
“Eng yaxshi notiq talaba” tanlovi nizomi Umumiy qoidalar

“Eng yaxshi notiq talaba” tanlovi nizomi Umumiy qoidalar
Download
176,9 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
22.11.2023
Hajmi
176,9 Kb.
#103251
Download
176,9 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“Eng yaxshi notiq talaba” tanlovi nizomi Umumiy qoidalar
Download
176,9 Kb.
Matnni ko'rish
Gospel-( - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

|
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
|
bet | 115/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолGospel-(greek- evangelie) Recited books about Mark,Matto,Luqo,Yuhannos in “new treaty”.the life of Christ and the ideas that he taught was given in it.
Isnod – (arab. «suyanish») hadisni rivoyat qilgan roviy ismlarining ketma-ket zanjiri.
Isnod- (arab. “leaning”) The names of roviys that recited hadis.
Isroil – (ivrit. «isro» – «banda», «iyl» – «xudo») Ya’qub payg`ambarning ikkinchi nomi, yahudiylar unga nisbat berilib, «Isroil bolalari» deb ataladi.
Israil-(ivrit. “isro”- “slave”, “iyl”- “God”) The second name of Ya’qub,so Jevishsnare named “Israil’s children”.
Yom-Kipur – yahudiylik dinida nishonlanadigan gunohlardan poklanish bayrami.
Yom-Kipur – the holiday of cleaning sins that celebreated Jevish religion.
Kalom – so`z, nutq ma’nosini bildiradi. Mu’taziliylar paydo bo`lgandan keyin aqida ilmining nomi “kalom” deb atala boshlangan.
Kalom-it means word,speech.After Mutaziliys appeared,dogma’s name was named “kalom”
Kanjur (tibetcha – “Budda o`gitlari”) – buddaviylikning asosiy aqidaviy masalalari bayon qilingan kitob. Milodiy XIV asrda to`plangan. 7 bo`lim, 108 jild, 84 000 o`gitdan iborat.
Kanjur-(Tibet.-“Budha’s advice”)- the book written about main convictional points of Buddhism.Collected in XIV century.It consists of 7 section,108 volume,84000 admonition.
Kardinallar kollegiyasi – Rim katolik cherkovidagi oliy kengash. Papa o`rni bo`shab qolganda uning vazifasini bajarish va yangi Papani saylash vazifalarini bajaradi.
Cardinals collegies-A priest of high rank in the Roman Catholic Church.It does Papa’s job when he gives up his seat and elects new Papa.
Karma – (sanskr. «harakat, burch, faoliyat») hindlarning diniy ta’limotlarida alohida mistik kuch, insonni qayta dunyoga kelishiga hal etuvchi ta’sir ko`rsatadigan amallar to`plami.
Karma- (saskr. “action”,”duty” , “activity”) the belief that all the good and bad things that you do in this life affect how good or bad your future lives will be according to the indian religions.
Karomat – (arab. «ulug`lik, buyuklik») islom ta’limotiga ko`ra, Alloh tomonidan uning do`stlari – avliyolarga ato etiladigan sehrdan farqli g`ayrioddiy qudrat.
|
| |
O‘zgarmaydigan tovarlar to‘plami uchun narxlarning o‘sish sur’ati qanday indeksda aniqlanadi?

|
O‘zgarmaydigan tovarlar to‘plami uchun narxlarning o‘sish sur’ati qanday indeksda aniqlanadi?
|
bet | 50/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di36. O‘zgarmaydigan tovarlar to‘plami uchun narxlarning o‘sish sur’ati qanday indeksda aniqlanadi?
a) Paashe indeksida;
b) Laspeyres indeksida;
c) Fisher indeksida;
d) chakana tovarlar narxi indeksida;
e) ulgurji tovarlar narxi indeksida.
37. Bitimlar uchun zarur bo‘lgan pulga talab quyidagicha o‘zgaradi:
a) foiz stavkasi o‘sganda, ortadi;
b) foiz stavkasi pasayganda, kamayadi;
c) nominal YAIM hajmi o‘sishiga qarab, pasayadi;
d) nominal YAIM hajmi kamayishiga qarab, pasayadi;
e) foiz stavkasi o‘zgarmaganda, kamayadi.
38. Pul va tovar massasi o‘zgarmagani holda pulning aylanish tezligining ortishi...
a) pulning xarid qobiliyati o‘sishiga;
b) narxlarning tushishiga;
c) narxlarning o‘sishiga;
d) narxlarning o‘zgarmasligiga;
e) iqtisodiy o‘sishga olib keladi.
39. Inflyatsiyadan eng ko‘p talafot ko‘radigan qatlam, bu...
a) tovarlar, qimmatli qog‘ozlar, valyuta oldi-sotdisi bilan shug‘ullanuvchi vositachilar;
b) kredit olgan iqtisodiy agentlar va yuridik shaxslar;
c) pulni o‘z vaqtida ko‘chmas mulkka, qimmatbaho narsalarga, qadrli valyutaga almashtirganlar;
d) davlat monopolistik tuzilmasini ifodalovchi guruhlar;
e) kam daromad oluvchi kambag‘al qatlam.
40. Balanslashmagan inflyatsiya, bu...
a) bir xil tovarlar narxining har xil ko‘tarilishi;
b) to‘satdan narxlarning ko‘tarilib ketishi;
c) har xil tovarlar narxining o‘sish sur’atlari turlicha bo‘lishi;
d) har xil tovarlar narxlari o‘sish sur’atlarining yuqoriligi;
e) har xil tovarlar narxining uncha ko‘p bo‘lmagan miqdorda bir-biriga yaqin o‘sishi.
41. Denominatsiya, bu …
a) eski pul birliklarini ma’lum nisbatda yangi pullar bilan almashtirish;
b) qadrsizlangan puldan voz kechish;
c) pul tizimida ro‘y bergan tanglik natijasida pulning to‘lov vazifasini bajara olmay qolishi;
d) davlat tomonidan rasmiy ravishda valyuta kursini pasaytirish;
e) muomalaga qo‘shimcha pul chiqarish.
|
| |
Tibbiyot ashyolarga - Hayot faoliyati xavfsizligi

333
dezinfeksiya mollari va boshqalar). Bular sarflanuvchi hujjatlar (retsept, yuk xati)ga
asosan dorixonadan byyer ilgandan so’ng hisobot qayd etuvchi hujjatga yoziladi va
darrov umumiy hisobdan o’chiriladi.
Inventar ashyolar
– uzoq vaqt davomida bir necha marotaba foydalanuvchi
mollar – apparatlar, mebellar, asboblar va boshqalardan iborat. Bu ashyolar
belgilangan foydalanish yili va texnik holatiga qarab hisob-kitobidan ko’chiriladi.
Inventar ashyolar sifat holati (texnik holatiiga) asosan 5 toifaga bo’linadi.
1.
Umuman ishlatilmagan yangi ashyolar;
2.
Ishlatilgan, butun, yaroqli, foydalanish mumkin bo’lgan ashyolar;
3.
O’rta, kundalik tuzatish talab qiluvchi ashyolar. Bu tuzatishni tibbiyot
tuzatish ustaxonasida bajarsa bo’ladi.
4.
To’la (kapital) tuzatishni talab qiluvchi ashyolar. Bunda ma’lum qismlar
(detallar) almashtirilishi mumkin.
5.
Ishga yaroqsiz, tuzatish murakkab, qimmatga tushuvchi, eski konstruksiyali
ashyolar. Shu toifadagi ashyolar hay’at qaroriga asosan hisob-kitobdan o’chiriladi.
Tuzilmalar va muassasalarni qon va uning o’rnini bosuvchi moddalar bilan
ta’minlash, ularning talabnomalariga asosan shahar qon quyish stansiyalari orqali
amalga oshiriladi.
Biologik moddalar bilan (vaksina, zardoblar) ta’minlash shahar, viloyat
sanitariya epidmiologiya nazorat markazi (SENM) tomonidan olib boriladi.
SENM esa ushbu moddalarni talabnoma asosida, shularni tayyorlovchi
maxsus institutlardan oladi.
Pul tizimining tarkibiga quyidagilardan qaysi biri kiradi?

|
Pul tizimining tarkibiga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
|
bet | 51/76 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 162,87 Kb. | | #262010 |
Bog'liq Aholi iste’moli va pul jamg‘armalari darajasini belgilay di42. Pul tizimining tarkibiga quyidagilardan qaysi biri kiradi?
a) milliy pul birligi;
b) qog‘oz va kredit pullar hamda tanga-chaqalar;
c) pul chiqarish tizimi;
d) pul muomalasini tartibga soluvchi davlat muassasalari;
e) yuqoridagilarning barchasi.
43. Qaysi nazariya pulga maxsus tovar sifatida qaraydi?
a) pulning metalistik nazariyasi;
b) pulning nominalistik nazariyasi;
c) pulning miqdoriy nazariyasi;
d) pulning mehnat nazariyasi;
e) yuqoridagi barcha nazariyalar
44. Naqd pul muomalasi nima bilan ta’minlanadi?
a) cheklar bilan;
b) bank biletlari va metall tangalar bilan;
c) kredit kartochkalari bilan;
d) veksellar va akkreditivlar bilan;
e) to‘lov talabnomalari bilan.
45. Quyidagilardan qaysi biri muomala uchun ko‘proq pul miqdorini taqozo qiladi?
a) pul birligi aylanish tezligining ortishi;
b) sotilishi lozim bo‘lgan tovarlar miqdorining ko‘payishi;
c) barter ayirboshlash hissasining ortishi;
d) bir-birini qoplaydigan to‘lovlarning ortishi;
e) nasiyaga sotiladigan tovarlar miqdorining o‘sishi.
46. Iste’mol tovarlariga narx indeksi 2013y.-113,6; 2014 y.-118,8 ga teng bo‘lsa, inflyatsiya sur’ati necha foizni tashkil qiladi?
a) 5,3 %;
b) 4,6 %;
c) 4,1 %;
d) 4,8 %;
e) 5,1 %.
47. Inflyatsiyadan aholi va daromad oluvchilarning qaysi guruhi yutadi?
a) jamg‘armaga ega bo‘lganlar;
b) o‘zgarmas daromad oluvchilar;
c) nafaqa hisobiga yashovchilar;
d) qayd qilinmagan daromad oluvchilar;
e) qayd qilingan renta oluvchi yer egalari.
48. Iqtisodiyotning pulga bo‘lgan talabini nima belgilab beradi?
a) nominal YAMM hajmi;
b) foiz stavkasi;
c) real YAMM hajmi;
d) a) va b) to‘g‘ri;
e) b) va d) to‘g‘ri.
49. Respublikamizda naqd pul taklifini nima belgilab beradi?
a) Mo pul agregati;
b) M1 pul agregati;
c) M2 pul agregati;
d) M3 pul agregati;
e) barcha pul agregatlari.
|
| |
Fuqaro muhofazasi tibbiyot xizmati tuzilmalarini va muassasalarini

329
davolash-profilaktik va epidemiyaga qarshi tadbirlar o’tkazish zarurligini hisobga
olgan holda tibbiy mol-mulklar zaxirasini yaratishi lozim.
Fuqaro muhofazasi tibbiyot xizmatida tibbiy mol-mulk ta’minotini tashqi
llashtirish, sog’liqni saqlash tizimidagi tibbiy mol-mulk ta’minotini tashqi
llashtirish qoidalariga to’g’ri kelishi kerak.
Sog’liqni saqlash tizimi talablariga muvofiq fuqaro muhofazasi tibbiyot
xizmatida tibbiy mol-mulk ta’minoti boshqarmasi tuzilgan va uning vazifalari
belgilangan.
Tibbiy mol-mulk ta’minotini boshqarish organlariga dori-darmon, tibbiy
texnika va tibbiy ta’minot boshqarmalari kiradi. Bu boshqaruv organlaridan tashqari
ta’minot organlari ham mavjud, ularga, omborxonalar, dorixonalar kiradi.
Tibbiy tuzilmalarni va muassasalarni qon va uning preparatlari bilan
ta’minlash uchun qon quyish instituti, stantsiya va bo’limlar jalb etiladi, ularni
biologik preparatlar bilan ta’minlash uchun SENM, zardob va vaksina instituti zarur
bo’ladi.
Dorixona boshqarmasi FMTX tuzilma va muassasalarini dorilar, asboblar,
bog’lov vositalari va boshqalar bilan ta’minlashga javobgardirlar. Texnika va tibbiy
ta’minot boshqarmasiga FMTX tuzilmalarini tibbiy apparatlar, asboblar va
buyumlar bilan ta’minlash javobgarligi yuklatilgan. FMTX tuzilma va
muassasalarini aloqa vositalari, radiatsion va kimyoviy qidiruv asboblari va boshqa
maxsus buyumlar bilan ta’minlash FMTX shtab buyurtmasiga asosan FMTX shtabi
orqali bajariladi.
Tinchlik davridagi umumiy tayyorgarlik tadbirlari

46
Epidemiyaga qarshi tadbirlarni tashqi l etish va o‘tkazish
.
Tabiiy ofat, fojia ta’sirini yo‘qotish uchun kuch va vositalar ajratiladi.
YUqoridagi tadbirlar echilishiga Fuqarolar muhofazasining jami sistemasi
(prinsip lar) shu jumladan FMTX ham qatnashadi.
FMTX har bir davr uchun rejalar tuzadi, tuzilmalarni, muassasalarni
tayyorlaydi, mashg‘ulotlar o’tkazadi, aholiga tibbiy yordam ko‘rsatish yo’llarini
o‘rgatadi, dori-darmon zaxiralari tashqi l etiladi.
Shu bilan bir vaqtda FMTX
o‘zining savsiyasini ham oshirib boradi.
Tibbiy mol-mulk ta’minotini bevosita olib borishadi

332
Fuqaro muhofazasi boshlig’ining qaroriga asosan FMTX uchun boshqa
xizmatlarning-hayvonlar va o’simliklarni himoyalash, savdo-sotiq, ovqatlanish,
kommunal-texnik, intyer natlar, mehmonxonalar va boshqalarning zahira buyumlari
va vositalaridan foydalanishga ruxsat ber iladi.
FMTX shtabi va tibbiy mol-mulk ta’minoti organlarining vazifasi FMTX
uchun kerakli mollarni olishni o’z vaqtida rejalashtirishi va aniqlashi kerak. Tibbiy
mol-mulk ta’minoti rejasi yuqori lavozimli FMTX boshlig’i tomonidan
tasdiqlanadi. Tibbiy mol-mulk ta’minoti rejasi aslida tibbiy mol-mulk ta’minoti
organlarining ish rejasi bo’lib hisoblanadi.
Tibbiy mol-mulk ta’minoti rejasi asosiy hujjat hisoblanib, bunda har qaysi
bajaruvchi shaxslarning harakat tartibi, bajarish vaqti va boshqalar ko’rsatiladi.
Hamma harakatchan tuzilmalar va muassasalar uchun tayyorlanadigan
ashyolar tibbiyot, sanitar-xo’jalik va maxsus ashyolarga bo’linadi.
Havotozalagichlarni qo’llash qoidalari

|
Havotozalagichlarni qo’llash qoidalariBog'liq жумаеваHavotozalagichlarni qo’llash qoidalari.
Havotozalagichlardan foydalanish quyidagi harakatlarni amalga oshirish
orqali bajariladi:1) nafas to'xtatiladi; 2) ko'zlar yumiladi 3) bosh kiyim
yechiladi; 4) uni qo'ltiqqa yoki yaxshisi oyoqlar orasiga kiritib qo'yiladi; 5)
havotozalagich haltadan olinadi; 6) niqob-shlemni, qalinlashgan joyidan bosh
barmoqni tashqarida va to'rtala bannoqni uning ichiga tiqib mahkam
ushlanadi; 7) niqob-shlemning pastki qismi dahanga qo'yiladi; 8) qo'llar
tepaga va orqaga dast tortiladi; 9) niqob -shlemni buklamasdan boshga
kiyiladi; 10) niqob-shlem kiyilgach, keskin va chuqur nafas chiqariladi; 11)
nafas olish jarayoni tiklanadi; 12) ko'zoynaklarni ko'z ro'parasiga
moslashtiriladi; 13) haltachaning qopqog'i yopiladi (38 -rasm).
Havotozalagichlarni to'g'ri kiyilganlik belgilari:
1) ko'zoynaklar ko'zlar qarshisida; 2) niqob -shlem betga zich tutashadi; 3)
buqilib qolmagan.
Havotozalagichlarni ishlatishdan avval, uni yaxshilab tozalab artish. burmali
transporti (gofrlangan) nayni, qutichani yaxshilab tekshirish: kiyib, transportchi
nayni siqib ko'rish, havotozalagich tagidagi teshikni ber kitib, chuqur nafas olinadi.
Havotozalagichlarni kiyish vaqti me'yorlari 31-jadvalda keltirilgan. Amaliy
mashg`ulotlarga va o`quv ta`lim jarayonida talabalar nomonidan
o'zlashtiriladigan me'yorlar ro'yxati
.
31-jadval
O`zlashtirila
digan
me`yorlar
Me`yorlarning
dajarish shartlari
Ta`lim
oluvchilar
Bajariladigan vaqtni
baholash
A`lo
Yaxshi Qoni qarli
Havotozala
gichlar
O`rganuvchilar
bo`linmalar
Askarlar
Syer jantlar
7sek
11sek
8sek
12sek
10sek
14 sek
74
bo`yicha
jangga
tayyor
holda
mashinalarda
o`tirishibdi.
va zobitlar
Jang harakatlarini
olib borishadi va
yo`lda
dam
olishadi
Bo`linma
8sek
12sek
9 sek
13 sek
11 sek
15 sek
Havotozalagichlar
“safar” holatida
Vzvod
9 sek
13sek
10sek
14sek
12sek
16sek
To`satdan “gazlar”
yoki
Rota
10sek
14stk
11sek
15sek
13sek
18stk
Respiratorlar
kiyilsin
degan
buyruq ber iladi
O'rganuvchilar
havotozala-gich
yoki
respiratorlarni
kiyib
jangovar
vazifalarni
davom ettiradilar
Eslatma:
1.
Havotozala
gichlar
tank,
BTR va boshqa
yopiq texnikalar
|
| |