Mustaqil ish Bajardi: Toshkent-2023 Mavzu: sqlda jarayonlar va standart funksiyalar - bet 2

|
Mustaqil ish Bajardi: Toshkent-2023 Mavzu: sqlda jarayonlar va standart funksiyalar
|
bet | 2/3 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 67,1 Kb. | | #114652 |
Bog'liq Qqm
(SUM(SALES)-SUM(QUOTA)) va (SUM(SALES-QUOTA)) ifodalari agar QUOTA, maydoni NULL qiymatga ega bo‘lsa xar xil qiymat qaytaradi. YA’ni ifoda SUM(ustun qiymati - NULL) YAna NULL qaytaradi!
SHunday qilib:
25. 1. Agar ustundagi qiymatlardan biri NULL ga teng bo‘lsa, funksiya natijasini xisoblashda ular tashlab yuboriladi!
26. 2. Agar ustundagi xamma qiymatlar NULL ga teng bo‘lsa, AVG(), SUM(), MIN(), MAX() funksiyalari NULL qaytaradi! Funksiya COUNT() nolt qaytaradi!
27. 3. Agar ustunda qiymatlar bo‘lmasa (ya’ni ustun bo‘sh), AVG(), SUM(), MIN(), MAX() funksiyalari NULL qaytaradi! Funksiya COUNT()nolt qaytaradi!
28. 4. Funksiya COUNT(*) satrlar sonini xisoblaydi va ustunda NULL qiymat bor yo‘qligiga bog‘liq emas! Agar ustunda satrlar bo‘lmasa, bu funksiya nol qaytaradi!
29. 5. DISTINCT funksiyasini agregat funksiyalar bilan birga ishlatish mumkin. Masalan quyidagi so‘rovlarda:
1. Kompaniyamizda qancha xar xil raportlar nomlari mavjud?
SELECT COUNT(DISTINCT TITLE)
FROM SALESREPS
DISTINCT va agregatlar ishlashda quyidagi qoidalar mavjud. Agar siz DISTINCT va agregat funksiyani ishlatsangiz uning argumenti faqat ustun nomi bo‘lishi mumkin, ifoda argument bo‘lolmaydi. MIN(), MAX() funksiyalarida DISTINCT ishlatish ma’nosi yo‘q! COUNT() funksiyasida DISTINCT ishlatiladi, lekin kam xollarda. COUNT(*) funksiyasiga umuman DISTINCT qo‘llab bo‘lmaydi, chunki u satrlar sonini xisoblaydi! Bita so‘rovda DISTINCT faqat bir marta qo‘llanishi mumkin! Agarda u agregat funksiya argumenti sifatida qo‘llanilsa,boshqa argument Bilan qo‘llash mumkin emas!
Agregatlar va ma ’lumotlarni guruxlash
Agregat funksiyalar jadval uchun natijaviy satr xosil qiladi. Masalan: Buyurtma o‘rtacha narxi qancha?
SELECT AVG(AMOUNT)
FROM ORDERS
Masalan, oraliq natijani topish lozim bo‘lsin. Bu holda guruxlanishli so‘rov yordam beradi. YA’ni SELECT operatorining GROUP BY ifodasi. Avval GROUP BY ifodasi qatnashgan quyidagi so‘rovni ko‘ramiz: Xaar bir xizmatchi uchsun buyurtma o‘rtacha narxi qancha?
SELECT REP, AVG(AMOUNT)
FROM ORDERS GROUP BY REP
REP maydoni bu xolda guruxlash maydonidir, ya’ni REP maydonning xamma qiymatlari guruxlarga ajratiladi va xar bir gurux uchun AVG(AMOUNT) ifodasi xisoblanadi! YA’ni quyidagilar bajariladi:
30. So‘rovlar xar bir xizmatchaga bittadan guruxga ajratiladi.Xar bir guruxda REP maydoni bir xil qiymatga ega.
31. Xar bir gurux uchun guruxga kiruvchi xamma satrlar bo‘yicha AMOUNT ustuni o‘rta qiymati xisoblanadi va bita natijaviy satr xosil qilinadi. Bu qator gurux uchun REP ustuni qiymati vash u gurux uchun so‘rov o‘rta qiymatini o‘z ichiga oladi.
32. SHunday qilib, GROUP BY ifodasi qo‘llanilgan so‘rov, "GURUXLANISHLI SO‘ROV " deb ataladi! SHu ifodadan keyin kelgan ustun "guruxlash ustuni " deyiladi. YAna bir necha guruxlanishli so‘rovlarni ko‘rib chiqamiz.
Xar bir ofis uchun sotuvlaming rejalashtirilgan xajmi diapazoni qancha?
Select rep_office, min(quota), max(quota) from salesreps group by rep_office
YAna bir so‘rov: Xar bir ofisda qancha xizmatchi ishlaydi?
Select rep_office, count(*) from salesreps group by rep_office
YAna bir guruxlanishli qiziqarli so‘rov: Xar bir xizmatchi nechta mijozga xizmat ko‘rsatadi?
Select count(distinct cust_num), 'customers for salesreps', cust_rep from customers group by cust_rep
Bu erda 'CUSTOMERS FOR SALESREPS' psevdomaydonning ishlatilishiga e’tibortbering. So‘rov natijalarini bir nechta ustun bo‘yicha guruxlash mumkin. Masalan, quyidagicha:
Xar bir xizmatchi uchun xar bir klient bo‘yicha buyurtmalar umumiy sonini xisoblash.
Select rep, cust, sum(amount) from orders group by rep, cust
Lekin ikki ustun bo‘yicha guruxlashda natijalar ikki darajasiga ega guruxlar va ostki guruxlar yaratish mumkin emas. Lekin tartiblashni qo‘llash mumkin. SHu bilan birga GROUP BY ishlatilganda so‘rov natijalari avtomatik tartiblanadi. Quyidagi so‘rovni ko‘ramiz:
Xar bir xizmatchi uchun xar bir klient bo‘yicha buyurtmalar umumiy sonini xisoblash; so‘rov natijalarini klientlar va xizmatchilar bo‘yicha tartiblash.
Select rep, cust, sum(amount) from orders group by rep, cust order by rep, cust
SHunday qilib GROUP BY ifodasi SELECT ni guruxlarni qayta ishlashga majbur qiladi.
MS SQL serverida COMPUTE ifodasi mavjud bo‘lib relyasion so‘rovlar asoslariga zid keladi. Lekin uning yordamida saqlanuvchi protseduralardan foydalanmasdan shunga o‘xshash natijalarni olish mumkin. Ruruxlanishli so‘rovlar uchun chegaralar mavjud. Satrlarni xisoblanuvchi ifoda asosida guruxlash mumkin emas. Qaytarilao‘tgan qiymatlar elementlariga xam chegaralar mavjud. Qaytariluvchi ustun bo‘lishi mumkin:
33. 1. Konstantalar.
34. 2. Guruxga kirgan xamma satrlar uchun bitta qiymat qaytaruvchi agregat funksiya.
Bu misolda WHERE va HAVING ifodalari o‘z funksiyalarini bajaradilar. Na shunga e’tibor berish kerakki HAVING ifodasida agregat funksiyalardan foydalaniladi, So‘rov bajarilishini ko‘ramiz:
39. OFFICES va SALESREPS jadvallari xizmatchi yashaydigan gshaxarni topish uchun qo‘shiladilar.
40. Qo‘shilgan jadval satrlarlari ofislar bo‘yicha guruxlanadilar.
41. Ikkidan kam satrga ega guruxlar tashlab yuboriladi. Ular HAVING ifodasi talabiga javob bermaydilar.
42. Xar bir gurux uchun xaqiqiy va rejadagi sotuvlar xajmlari xisoblanadi.
43. Murakkabroq misolni ko‘ramiz:
Xar bir tovar nomi uchun narxi, ombordagi soni va buyurtma berilganlar umumiy sonini ko‘rsating, agar uning uchun buyurtma berilganlar umumiy soni ombordagi umumiy soni 75 foizidan ko‘p bo‘lsa.
Select description, price, qty_on_hand, sum(qty) from products, orders where mfr = mfr_id
group by mfr_id, product_id, description, price, qty_on_hand having sum(qty) > (0.75 * qty_on_hand) order by qty_on_hand desc
HAVING uchung qo‘shimcha chegaralar mavjuddir. Bu ifoda juda bo‘lmasa bita agregat funksiyani o‘z ichiga olishi kerak. Chunki WHERE aloxida satrlarga HAVING satrlar guruxlariga qo‘llanadi. NULL qiymat uchun WHERE ifodasiga o‘xshab quyidagi qoida o‘rinli Agar izlash sharti NULL qiymatga ega bo‘lsa satrlar guruxi tashlab yuboriladi. HAVING ifodasini GROUP BY siz qo‘llash mumkin. Bu xolda natija xamma satrlardan iborat gurux deb qaraladi, lekin amalda bu kam qo‘llanadi.
Standart funksiyalardan foydalanib so'rovlar yaratish.
Browzerga kirib localhost ardesga terib phpMyadminga kiramiz.
Bu menyulardan SQL bandiga kiramiz.
Ushbu oynadan biz kerakli bo'lgan funksiyalarni kiritib natija olamiz. Topshiriqlar:
Birinchi turdagi funksiyalar uchun.
1. |-1.3+2.3-4.5| , |-1.45+3.4-6.7| , |3.4-5.8+12.5| , |12+9-45.6| , 112-6.6-76.8|
2. Cos(90 ) , sin(45) , cos(0) , tan(45) , sin(0);
3. [12.5]+27 , [-12.4]+|-13| , sin(45)+[0.2] , [8.9]+13.4 , [13.76]+[-13.76];
4. {1/2} , {13.2}+13.2 , {14.5}+|-14.5| , sin(270)+{12.4} , {12.3}+[13.6]
5.
Ikkinchi turdagi funksiyalar uchun.
1.123,32,799,456,34222 2 lik sanoq sistemasiga o'tkazing.
2. ro'ziboyev _feruz_yusufboy_o'g'li necha bit o'lchamda.
3. as d fe g u e I z ru e satrlardan feruz so'zini yasash.
4.
Uchinchi turdagi funksiyalar uchun.
1.CURDATE() , NOW() , CURTIME funksiyalar ustida amallar bajarish. Birinchi tur funksiyalar quyidagicha bajariladi.
+ riapaMeTpbi abs(-1.3+2.3-4.5)
3.5
11 lapaMeTpbi abs(-1.45-3.4-6.7)
4.75
+ riapaMeTpbi abs(3.4-5.8+12.5)
10.1
+ riapaMeTpbi abs(12+9-45.6)
|
| |