Fizik va mantiqiy xotira - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari
|
bet | 56/222 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 5,84 Mb. | | #236377 |
Fizik xotira. Ma’lum bo‘lishicha, bu usulda boshqarishni tashkil etish xotira satxlariga kirishni va aloqa chastotasini kamaytiradi. Bu
yerda muhim rolni, chegaralangan vaqt davomida, xotira manzillarining kichik bo‘lagi bilan ishlash xossasi o‘ynaydi. Protsessor keshi, qurilmalarning bir qismi hisoblanadi, shuning uchun operatsion tizimning xotira menejeri, asosan ma’lumotlarni kompyuterning asosiy va ichki xotira qismiga taqsimlash bilan shug‘ullanadi. Bazi sxemalarda tezkor va ichki xotira o‘rtasidagi oqimni dasturchi boshqaradi. Ammo bu bog‘lanish dasturchi vaqtini yo‘qotadi, shu sababli bu ishni OT ga yuklashga harakat qilinadi.
Fizik xotirada ma’lumotlarni real joylashishini ko‘rsatuvchi asosiy xotiradagi manzillar - fizik manzillar deb ataladi. Dastur ishlaydigan fizik manzillar to‘plami, fizik manzillar maydoni deb ataladi.
Mantiqiy (logical) xotira.Xotirani, yacheykalar chiziqli to‘plami ko‘rinishida tashkil etish, dasturchining dastur va ma’lumotlar saqlanishi ko‘rinishi haqidagi tasavvuri bilan mos kelmaydi. Bazan jarayon tarkibiga kiruvchi hamma modullar xotirada ketma-ket joylashadi va chiziqli manzillar maydonini tashkil qiladi. Biroq ko‘pincha modullar xotiraning turli joylarida joylashtiriladi va turlicha foydalaniladi.
Xotirani bosharish sxemasida, foydalanuvchining bunday tassavuriga mos keladigan ma’lumot va dasturlarni saqlash, segmentatsiya deyiladi. Segment-xotiraning aniq ko‘rsatilgan qismi bo‘lib, uning ichki qismida chiziqli manzillarni qo‘llab-quvvatlaydi. Segment protsedura, massiv, stek yoki skalyar miqdorlardan tashkil topgan bo‘ladi, lekin, odatda aralash turdagi ma’lumotlardan iborat bo‘lmaydi. Boshida segmentlar dastur kodi fragmentlarini (matn redaktori, trigonometrik kutubxona va x.k.) jarayonlar bilan umumlashtirish zaruriyatidan kelib chiqqan bo‘lishi kerak, chunki ularsiz har bir jarayon o‘zining manzil maydonida ma’lumotlarning yana bir nusxasini saqlashiga to‘g‘ri kelar edi. Xotiraning, tizim bir nechta jarayonning ma’lumotlarini aks ettiradigan alohida qismlari bo‘lib ular segmentlar deb nom oldi.
Xotira shunday qilib, chiziqli ko‘rinishdan ikki o‘lchamli ko‘rinishga keldi. Manzil ikki komponentdan iborat bo‘lib, ular: segment raqami va segment ichidagi joylashgan o‘rnidir. Keyinchalik, jarayonning turli komponentalarini (dastur kodi, ma’lumotlar, stek va x.k.) turli segmentlarda joylashtirish qulay bo‘lib qoldi. Yana shu narsa aniq bo‘lib qoldiki, aniq segment ishini, unga segmentda
saqlanadigan ma’lumotlar ustida bajarilishi ruhsat berilgan operatsiyalar, masalan, murojaat xuquqi va operatsiyalar turi kabi atributlar qiymatini berib, nazorat qilish mumkin bo‘lib qoldi. Jarayon segmentlarining kompyuter xotirasida joylashishi 3.4- rasmda ko‘rsatilgan.
3.4- rasm. Jarayon segmentlarining kompyuter xotirasida joylashishi Bazi, jarayonni manzil manzilini tasvirlaydigan segmentlar 3.4-
rasmda ko‘rsatilgan.
Aksariyat zamonaviy operatsion tizimlar xotirani segmentli boshqaruv xususiyatiga ega. OT larning bazi arxitekturalarida (masalan, Intel) segmentlash qurilmalar tomonidan qo‘llanadi. Jarayon murojaat qiladigan manzillar, operativ xotirada mavjud bo‘lgan real manzillardan shu tarzda farq qiladi. Har bir aniq holatda dastur foydalanadigan manzil, har xil usullar yordamida tasvirlanishi mumkin. Masalan, manzil, berilgan matnda odatda belgili bo‘ladi. Kompilyator bu belgili manzil va o‘zgaradigan manzillarni bog‘laydi (masalan, n bayt modul boshidan). Dastur generatsiyalagan bunday manzil odatda mantiqiy manzil (virtual xotirali tizimlarda u ko‘pincha virtual xotira) deb nomlanadi. Barcha mantiqiy manzillar to‘plami mantiqiy (virtual) manzillar maydoni deb ataladi.
|
| |