nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’ruzaning tехnоlоgik хaritasi - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

Ish jarayonlari vaqti
|
Faоliyatning mazmuni
|
O’qituvchi
|
Talaba
|
1-bоsqich
Kursga va mavzuga kirish
(20 minut)
|
1.1. Ma’ruza mavzusini ehlоn qiladi, o’quv mashg’ulоtining maqsadi va natijalarini tushuntiradi
|
Tinglaydi, mavzu nоmini yozib оladi
|
|
1.2. Har bir talabaga mavzu bo’yicha tarqatma manba tarqatadi
|
Tarqatmadan fоydalanadi
|
|
1.3. Mavzu bo’yicha ma’ruza mashg’ulоtining yo’naltiruvchi slaydlarini namоyish etadi, ma’ruza rеjasiga izоh bеradi (1-ilоva)
|
Yozadilar, o’z fikrlarini erkin bayon etadilar
|
|
1.4. Mashg’ulоtning o’tkazish shakli va bahоlash mеzоnlarini e’lоn qiladi
|
Tinglaydi
|
2 – bоsqich
Asоsiy bo’lim
(50 minut)
|
2.1. O’quv mavg’ulоtining birinchi rеjasi (Jahоn tsivilizatsiyasi) bo’yicha ma’ruza qiladi. Ma’ruza bo’yicha “Aqliy хujum” usulidan fоydalangan хоlda talabalarga quyidagi savоlni bеradi: “Jahоn tsivilizatsiyasining eng muhim bеlgilarini ko’rsating” (2-ilоva)
Javоblarni tinglaydi, to’g’rilaydi, to’ldiradi, хulоsa qiladi.
|
Yozadi, savоlga javоb bеradi
|
|
2.2. SHarq va G’arb tsivilizatsiyasini “Kaskad” оrganayzеri оrqali tushuntirib bеradi (3-ilоva,1-o’quv tоpshiriq)
Rеja yuzasidan хulоsa qiladi
|
Tinglaydilar, savоllar bеradi
|
|
2.3. Mavzuning “O’zbеkistоnning jahоn hamjamiyatiga intеgratsiyalashuvi” savоlini slaydlar оrqali tushuntirib bеradi (1,2,3,4-slaydlar)
|
Tinglaydi
|
|
2.4. Talabalarni erkin bahs-munоzaraga tоrtish maqsadida “Baliq sklеti” tехnikasidan fоydalangan хоlda savоllar yozilgan qоg’оzlarni tarqatadi
(4-ilоva, 2-o’quv tоpshiriq)
Talabalarning fikrlari umumlashtiriladi va хulоsalaydi
|
Juft-juft bo’lib ishlaydi, erkn fikrni bayon etadi
|
|
2.5. Mavzu bo’yicha talabalarning bilimlarini mustahkamlash maqsadida blits-so’rоv o’tkazadi
(5-ilоva, 3-o’quv tоpshiriq)
|
Savоllarga javоb bеradi
|
|
Grimchi- Grim qiluvchi mutaxassis. ◆ Grimchi rassom

|
Grimchi- Grim qiluvchi mutaxassis. ◆ Grimchi rassom
|
bet | 3/4 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 335,01 Kb. | | #134869 | Turi | Анализ |
Bog'liq Mardiyev Dilnura maqola (2)Grimchi- Grim qiluvchi mutaxassis. ◆ Grimchi rassom. n ◆ Premyera. Bugun hamma: rejissyordan tortib raqqosagacha, grimchidan tortib montyorgacha hayajonda
Prodyuser-(inglizcha: producer, produce — „yaratish“) — rivojlangan mamlakatlarda film ishlashda gʻoyaviy-badiiy va tashkiliy-moliyaviy jihatdan nazorat qilishni amalga oshiruvchi kinokompaniyaning ishongan kishisi
Ssenarist-(italyancha: scenario) — 1) pyesa mazmunining qisqa bayoni, improvizatsiya teatri, tomoshasi, balet spektakllari, ommaviy tomosha va boshqa oʻyinlar yaratiladigan syujet tuzilishi.
Operator- ) kinotexnikada — kinofilmlarni suratga oluvchi, televizion eshittirishlarni uzatuvchi, apparatda ishlovchi mutaxassis — kinooperator, teleoperator
Suxandon- Bu ot tojik tilida nutq maʼnosini anglatadigan suxan otiga 'bil-' maʼnosini anglatadigan donistan feʼlining don hozirgi zamon asosini qoʻshib hosil qilingan boʻlib, Gapga chechan', 'notiq' maʼnosini anglatadi
Telaboshlovchi- Telekoʻrsatuvlar va radioeshittirish-larni olib boruvchi shaxs..
Ushbu topshiriq orqali kasblarning qanday vazifa bajarishliklarini va mas’uliyatliklarini o’quvchilar bilib olishadi.Teleboshlovchilik sohasiga talluqli bo’lgan mutaxassislarni tanib olishadi.
Manashu mavzu orqali sifat mavzusini ham tushuntirib o’tish darslikka kiritilgan.Ya’ni teleboshlovchi doir sifat belgilarini bilib olish va o’rganish mumkin.
Otga bog‘lanib, uning belgisini bildiradigan va “qanday?”, “qaysi?” so‘roqlariga javob bo‘ladigan so‘zlarga sifat deyiladi.
4-topshiriq. Berilgan so‘zlarni mos sifatlar bilan biriktirib, ko‘chiring. Ushbu otlarga yana qanday sifatlarni biriktirish mumkinligini misollar bilan ko‘rsatib bering.Bu topshiriqni ‘Mosini top’’metodi orqali darsni o’tamiz.Har bir o’quvchi sifat va ot so’z turkumidan so’z birikmasi topib birlashtirish.
Bu topshiriq sifat turkumini tushunishga qaratilgan.
|
| |
-topshiriq - 6-sinf "Ona tili" darsligida berilgan nutq so'zlash ko'nikmasini shakllantirishga oid o'quv topshiriqlar tahlili

|
6-sinf "Ona tili" darsligida berilgan nutq so'zlash ko'nikmasini shakllantirishga oid o'quv topshiriqlar tahlili
|
bet | 4/4 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 335,01 Kb. | | #134869 | Turi | Анализ |
Bog'liq Mardiyev Dilnura maqola (2)5-topshiriq. UYGA VAZIFA.
O‘zingiz qiziqqan yoki tanlagan kasbingizdagi insonga xos sifatlarni yozib chiqing. Sizda ushbu sifatlardan qaysilari borligi, qaysi sifatlar yo‘qligiga tanqidiy nazar tashlang.Yozgan matningizni og’zaki bayon qiling.
O’quvchilarda bu mavzu teleboshlovchilik sohasiga qiziqitirishga ,nutq so’zlashga,ifodali va ravon gapirishga yo’naltirilgan hisoblanadi.Bu mavzu orqali sifat turkumini ham bilib, uni ot so’z turkimi bilan bo’g’lanib kelishini tushunib oladi.6-sinf ona tili darsligi mana shunday nutq ko’nikmasini rivojlantirishga qaratilgan o’quv topshiriqlar ishlab chiqilgan .’’Teleboshlovchi bo’lib qolsam’’ mavzusida o’quvchi o’z tengdoshlari orasidagi hayajonni ham yengishiga yordam beradi.Rasmiy va norasmiy nutqning farqini anglagan holda o’quvchida adabiy tilde gapirish ko’nikmasi oshadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.O’zbek tilshunosligining zamonaviy yo’nalishlari 2023-yil 25-oktabr[1;7-8]
2.G’ofir Hamroyev ‘’Ona tilidan o’quv topshiriqlar tuzish metodikasi’’(monografiya)2021 [82-83]
3.Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar xalqaro ilmiy-metodik jurnali 2023 [7;17]
4.’’O’zbek tilining izohli lug’ati ‘’ A.Hojiyev 1982 1-2-j
ILOVA .Umumiy o’rta ta’lim maktablarining 6-sinfi darsligi asosida yangi nashr Toshkent- 2022
|
| |
Ma’naviyat asoslari kursi - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

|
O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti
|
bet | 13/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAMa’naviyat asoslari kursi
Bakalavr:
jamiyatda ma’naviyatga bo’lgan ehtiyojlar;
ma’naviyatning mohiyati;
ma’naviyat va milliy g’oya munosabatlari;
shaxs, ijtimoiy guruhlar ma’naviyati;
barkamol avlodning ma’naviy qiyofasi;
ma’naviyat asoslarining O’zbekiston Respublikasida alohida mohiyati va O’zbekiston Respublikasi tashabbusi ekanligi;
adabiyot, san’atning xalq ma’naviyatini ko’tarishdagi ahamiyati;
ma’naviy-ma’rifiy ishlarning kishilar ongining madaniyatining yuksalishidagi ahamiyati to’g’risida tasavvurga ega bo’lishi;
ma’naviyat va uning jamiyat taraqqiyotidagi o’rni;
milliy ma’naviyat va uning tarixiy takomili;
milliy ma’naviyat tarixini davrlashtirish;
islomgacha va keyingi davrlardagi ma’naviyatning xususiyatlari;
ma’naviyatning ulug’ shoir va yozuvchilar ijodidagi talqinlari;
ma’naviy qadriyatlar;
ma’naviyatning tarkibiy qismlari;
ma’naviyatning milliy va umuminsoniy xarakteri;
ma’naviyat va siyosat, iqtisod;
ma’naviyat va axborot tizimlari;
ma’naviyat va madaniyat;
madaniy taraqqiyotning asosiy qonuniyatlari;
madaniy meros;
milliy madaniyat nazariyasi;
jahon madaniyatining rivojlanish tendensiyalari;
dunyoviy va diniy madaniyat;
texnogen va zamonaviy madaniyat;
ilk, o’rta va yangi asrlarda O’zbekiston madaniyatining taraqqiy etish xususiyatlari;
mustaqillik va madaniy taraqqiyot;
adabiyot va ma’naviyat munosabati;
o’zbek va jahon adabiyoti xalqlar, millatlar ma’naviyatining ko’zgusi ekanligi;
tasavvuf adabiyoti;
o’zbek adabiyotining rivojlanish bosqichlari;
adabiyotda yangi yo’nalishlarning rivojlanishi;
ma’naviy hayotda dinlarning o’rni;
dinlarning paydo bo’lishi;
dinning ijtimoiy-tarixiy hodisa ekanligi;
din turlari;
ma’naviyatning oilada shakllanishi;
oilaning ijtimoiy-falsafiy talqini;
oila turlari, tarkibi, murakkab oilalar;
oilani boshqarish;
oiladagi ma’naviy ishlar mazmuni;
oila a’zolarining ma’naviy qiyofasi;
o’lkashunoslik turlari;
O’zbekiston va dunyo miqyosida olib boriladigan o’lkashunoslik ishlari mazmuni;
O’zbekiston va jahon turizm markazlari;
turist huquqlari va axloqi normalari;
san’at ma’naviyatning tarkibiy qismi ekanligi;
san’atda milliy ruh va umuminsoniy qadriyatlarning o’rni;
san’at va milliy mafkura;
ma’naviy kamolot va uning san’atda o’ziga xos aks etishi;
san’at turlari;
ma’naviyat va nafosat tarbiyasini bilishi, malaka hosil qilishi va amalda qo’llay olishi;
o’quvchilar, talabalar va aholi qatlamlarining ma’naviyat bo’yicha bilimlarini sosiologik tadqiq qilish;
ma’naviy-ma’rifiy ishlarni rejalashtirish va uni tashkil etish;
ma’naviy hayotni tahlil qilib borish;
turli xildagi tantana va tadbirlarda ma’naviy qudratimizni reklama qila olish;
adabiyot, san’atdagi ibratli ma’naviy timsollarni targ’ib qila olish;
badiiy adabiyot va san’at namunalarini ma’naviy qadriyat sifatida tahlil qila olish va ulardan tarbiyaviy ishlarda foydalanish ko’nikmalariga ega bo’lishi lozim.
|
| |
b) kasbiy kompetensiyalar, jumladan

|
b) kasbiy kompetensiyalar, jumladan
|
bet | 10/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAb) kasbiy kompetensiyalar, jumladan:
Umumkasbiy kompetensiyalar:
nazariyani amaliyotga tatbiq etish bo’yicha: milliy istiqlol g’oyasi va huquqshunoslikka oid bilimlarni egallash, ularning dolzarb masalalarini tahlil qila olish va o’quvchilarga yetkaza olishi;
metod va texnologiyalarni o’quv jarayoniga tatbiq etish bo’yicha: an’anaviy va noan’anaviy metodlar, ilg’or pedagogik texnologiyalarni fan va mavzularni o’tish chog’ida tanlay olishi, o’z fanida metod va texnologiyalarni ijodiy qo’llay olishi, faktlarni tahlil qilishi, umumlashtirish va shu asosda xulosa chiqara olishi;
ilmiy-metodik ishlarni amalga oshirish bo’yicha: har bir mavzuning ilmiy-nazariy, ilmiy-metodik, psixologik xususiyatlarini yorita olishi, o’qitishning ilmiy asoslarini tahlil qilib borishi, metodik birlashmalarda umumiy o’rta ta’lim, o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limi mazmunida fanning o’rnini belgilay olishi va uning ilmiy muammolari bo’yicha pedagogik o’qishlarda ma’ruzalar o’qishi, maktab, akademik lisey va kasb-hunar kollejlarida differensial ta’limni yo’lga qo’ya olishi, o’quv jarayoni bilan bog’liq barcha hujjatlarni yurita olishi;
ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo’yicha: har bir o’quvchining ruhiy, ahloqiy holatini bilishi, o’quvchilar bilan yakka tartibda va guruh bilan ishlay olishi, ma’naviy-ma’rifiy ishlarni rejalashtira olishi, uni tashkil etish metodikasini egallash, o’quvchilar ongiga milliy g’oyani singdirish, diniy g’oyaviy tahdidlarga jumladan ekstremizmga qarshi immunitetni shakllantirish metod va texnologiyalarini bilishi;
o’quv jarayonini tashkil etish va boshqarish bo’yicha: dars tiplarini bilishi va ularni maqsadga muvofiq tashkil etishi, o’quv reja va fan dasturi, tematik rejani tayyorlay olishi, ta’lim muassasasi metodik birlashmasi ishini rejalashtirishi va rahbarlik qila olishi, dars jadvalining tuzilish tamoyillarini bilishi, ta’lim muassasasiga rahbarlik qilishni bilishi kerak.
Kasbiy mahorat bo’yicha o’z bilimi va ko’nikmasini egallagan lavozimida mustaqil faoliyat ko’rsatish talablariga va professionalizmga javob berishi kerak.
|
| |
Ta’lim dasturlari bo’yicha bilim, malaka va ko’nikmalarga qo’yiladigan talablar

|
Ta’lim dasturlari bo’yicha bilim, malaka va ko’nikmalarga qo’yiladigan talablar
|
bet | 11/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFA5.2 Ta’lim dasturlari bo’yicha bilim, malaka va ko’nikmalarga qo’yiladigan talablar
5.2.1. Gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar bo’yicha talablar
Gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar blok bo’yicha talablar O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi tasdiqlagan «Gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar» bloki bo’yicha bakalavrlar tayyorgarlik darajasi va zaruriy bilimlar mazmuniga qo’yilgan talablar» asosida belgilanadi.
Milliy g’oya, ma’naviyat asoslari va huquq ta’limi fanlarini o’qitish metodikasi:
Bakalavr:
milliy g’oyaning ta’lim tizimidagi o’rni;
jamiyatning ijtimoiy va ma’naviy hayotida milliy g’oya fanlarni o’qitilishining ahamiyati;
huquq ta’limining ahamiyati;
umumiy o’rta ta’lim va o’rta maxsus ta’limda huquqshunoslik fanlarining o’rni;
O’zbekiston Respublikasi Konstitusiyasining ta’lim tizimida o’qitilishi to’g’risida tasavvurga ega bo’lishi;
milliy g’oya va huquqshunoslik fanlarini o’qitish metodikasining obyekti;
milliy g’oya va huquqshunoslik fanlarini o’qitish metodikasi ta’limi mazmuni, uning ta’lim turlari bo’yicha taqsimoti;
o’qitishning didaktik prinsiplari;
ushbu yo’nalish bo’yicha maktab, o’rta maxsus ta’lim tizimi uchun yaratilgan o’quv adabiyotlari tahlili;
ta’limning metod va texnologiyalari;
milliy g’oya bo’yicha ta’lim mazmunini yangilib borish, Prezident asarlarini o’rganish;
dars turlari;
o’quv-me’yoriy hujjatlarning xususiyati va mazmuni;
mustaqil ishlar mazmunini bilishi, malaka hosil qilishi va amalda foydalana olishi;
milliy g’oya va huquq ta’limiga oid adabiyotlardan foydalanish;
dars-konspekt, kalendar tematik reja tuzish;
mustaqil ishlarni rejalashtirish;
o’quvchilar bilimini baholash ko’nikmalariga ega bo’lishi lozim.
|
| |
- bоsqich - O’zbеkistоn rеspublikasi хalq ta’limi vazirligi jizzaх davlat pеdagоgika instituti

3- bоsqich
Yakuniy qism
(10 minut)
|
3.1. Ma’ruzada qilingan har bir savоl qanday хal qilinganligi to’g’risida umumiy, yakuniy хulоsa chiqaradi
|
Eshitadi
|
|
3.2. Talabalarning bilim va ko’nikmalarini bahоlaydi
|
Aniqlaydi
|
|
3.3. Mustaqil ishlash uchun 4-ilоvada taqdim etilgan tоpshiriqni bеradi
|
O’UM ga qaraydi
|
1-Ilоva
Mavzu bo’yicha blits-so’rоv savоllariga javоb bеring
1.Bilish nima?
2. Ijtimoiy bilish qachonlardan bеri mavjud bo’lgan?
3. Ijtimoiy bilish nima?
4. Ijtimoiy haqiqat dеganda nima tushunasiz?
5. Ijtimoiy bilish ob'еkti va sub'еkti nima
?
1-slayd
Jamiyat, insonni jamiyatda tutgan o’rni haqidagi har qanday g’oyalar, tushunchalar, qarashlar majmuasi
Ijtimoiy tabiy bilimlar
(Sotsiologiya, Gеnеtika, Ekologiya, Evolyutsion nazariya, Ijtimoiy psixologiya, Etnografiya)
Ijtimoiy gumanitar bilish
(Ijtimoiy psixologiya, Pеdagogika, Tilshunoslik)
Ijtimoiy falsafiy bilimlar
(Ijtimoiy falsafa, Madaniyatshunoslik, Iqtisodiy nazariya, Tarix, Siyosatshunoslik, Antropologiya, Fan falsafasi)
JAMIYAT
INSON
2
Tarixiy
Ijtimoiy falsafiy
Ijtimoiy bilish mohiyatiga ko’ra
-slayd
Ijtimoiy bilish – jamiyatni, unda kеchayotgan ijtimoiy hodisa, jarayonlarning mohiyati, ularning kеlib chiqishi, yashashi va rivojlanish qonunlarini bilishdir
Iqtisodiy
Sotsiologiya
3-slayd
Ijtimoiy bilish tarkibi
Ijtimoiy bilish sub'еkti (inson)
Ijtimoiy bilish ob'еkti (jamiyat)
Ijtimoiy bilishning o’zi
4
Ijtimiy bilishning maqsadi
Chin bilim xosil qilish
Ijtimoiy bilimlarni ijtimoiy borliqqa mos kеlishi
Ijtimoiy haqiqat
-slayd
5-slayd
Jamiyatni ilmiy bilish
Taraqqiyot istiqbollarini aniqlash – bashorat qilishga yordam bеradi
Jamiyat, undagi ijtimoiy jarayonlarni to’g’ri anglash, baholash imkonini bеradi
Jamiyatni boshqarish imkonini bеradi
Ilmiy bilish mеtodlari xaraktеriga ko’ra
Xususiy ilmiy mеtodlaр (suhbatlashish, ankеta so’rovi, xujjatlarni o’rganish)
Umumilmiy mеtodlar
(kuzatish, ekspеrimеnt, taqqoslash, tarixiylik va mantiqiylik)
Eng umumiy ilmiy mеtodlar
(analiz va sintez, umumlashtirish va mavxumlashtirish, induktsiya va dеduktsiya)
Empеrik bilish
Nazariy bilish
Ijtimoiy bilish darajalari
Kuzatish
Modеllashtirish
Statistik usul
Tarixiy analogiya
Ijtimoiy ekspirimеnt
Ijtimoiy bashorat
Xujjatlar, manbaalar bilan ishlash
Tarixiylik va mantiqiylik
Jamiyatni bilish
4-Ilоva
Mustaqil tayyorgarlik ko’rish uchun tоpshiriqlar
1.Intеrnеt saydlariga kirib mavzuga doir dissеrtatsiyalarni ko’rib chiqing.
2. Bеrilgan adabiyotlar ro’yxati bo’yicha mustaqil ishlang.
3. “Ijtimoiy bilishda haqiqat muammosi” mavzusi bo’yicha rеfеrat tayyorlang.
.
|
Xususiyatlariga ko'ra plastik turlari

|
Xususiyatlariga ko'ra plastik turlari
|
bet | 20/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynXususiyatlariga ko'ra plastik turlari
Biz iste'mol qiladigan har bir plastmassa mahsulotida uning qaysi turi ekanligini bilishimizga imkon beradigan belgi mavjud. Ushbu belgi Mobius doirasi deb ataladi va tomonidan yaratilgan Plastik sanoat jamiyati 1988 yilda.
Ushbu belgining kichik o'zgarishlari tufayli biz har kuni iste'mol qiladigan mahsulotlar qaysi turdagi plastmassadan tayyorlanganligini aniqlashimiz mumkin.
Plastmassalarni xususiyatlariga ko'ra toifalarga ajratadigan 6 ta aniq tur aniqlandi va tarkibida to'liq ma'lumot bo'lmagan yoki tarkibiy elementlari shu qadar o'ziga xos bo'lganki, ular boshqa tasniflarga kirmaydigan boshqa plastmassalarni o'z ichiga oladigan ettinchi toifa mavjud; Ushbu plastmassalarni qayta ishlash mumkin emas.
Quyida biz mavjud bo'lgan turli xil plastmassa turlarini, shuningdek ularning eng ajoyib xususiyatlarini va ulardan foydalanishni tasvirlab beramiz:
PET (polietilen tereftalat) xususiyatlari.Bu shaffoflik darajasi yuqori bo'lgan plastik; shu sababli alkogolsiz ichimliklar va boshqa ichimliklarni saqlash afzaldir.Xuddi shu tarzda, ushbu turdagi plastmassa kislorodning kirib kelishiga to'sqinlik qiladi, shuning uchun u oziq-ovqat mahsulotlarini optimal darajada ushlab turishga qodir.
PET plastmassa to'liq qayta ishlanadi, shuningdek ishlab chiqarish juda arzon. U o'tishi mumkin bo'lgan qayta ishlash jarayonlari, qayta ishlanganidan teng yoki hatto undan yuqori sifatli plastik ishlab chiqarishga qodir.
O'tkazmaslik - bu turdagi plastmassaning yana bir o'ziga xos xususiyati, shuningdek uning qanchalik engilligi. Uning gazlar uchun to'sig'i bor va uning rangi kondensatlanish jarayoniga qarab farq qilishi mumkin.
Ilovalar .Avvalgi satrlarda muhokama qilganimizdek, PET plastmassa odatda alkogolsiz ichimliklar idishlarida va oziq-ovqat idishlarida uchraydi; shuningdek, uni ba'zi bir shampun idishlarida topish odatiy holdir.
PET plastmassadan qayta ishlangan mahsulotlar to'qimachilik sohasida qo'llaniladi; gilamlarda, yostiqlarda yoki hatto to'ldirishda ham topish mumkin uxlash sumkalari.
|
| |
AMALIY MASHG’ULOTLAR - Maxsulot tayorlash texnologiyasi

|
Maxsulot tayorlash texnologiyasi
|
bet | 24/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynAMALIY MASHG’ULOTLAR
AMALIY MASHG’ULOT № 1
Mavzu: SIMLAR BILAN ISHLASH VA ULARDAN TURLI XIL BUYUMLAR TAYYORLASHNI O’RGANISH
Ishdan maqsad: Talabalarni simlarni qirqish, bukish va to’g’rilashga oid ma’lumotlar bilan tanishtirish.
Kerakli asbob-uskuna va jihozlar: Adabiyotlar, alyuminiy va po’lat similar, chilangarlik dastgohi, bolg’a ombir.
Tayanch iboralar:chiangar, qaychi, ustara, bigiz.
Nazariy ma’lumot.
CHILANGARLIK. Markaziy Osiyoda temirchilik qadimdayoq kasb sifatida shakllangan. Ishlab chiqarish qurollarining takomillashuvi, turli rangli metallarga ishlov berilishi hunarmandlar mehnatining bo‘linishiga olib keldi. Ya’ni, ayrim temirchilar mehnat qurollarini yasagan bo‘lishsa, boshqalari nafis uy buyumlariga sayqal berishgan.
Qadimda chilangarlar mayda metall buyum (ustara, kaychi, gazan, bigiz, arra, iskana kabi)larni yasashgan. Ushbu buyumlar dastlab hunarmandchilik usulida ishlab chiqarilgan. Bu hunar egalari, asosan, o‘choq, dam, bosqon, bolg‘a, ombur va boshqa asboblardan foydalanardi. Ular sartaroshlik, etikdo‘zlik, mahsido‘zlik, duradgorlik kasblariga kerakli, shuningdek, binokorlik uchun ham ish qurollari yasab berishardi.
Zamonaviy chilangarlik — bu dastgohlarda mexanik ishlov berishni to‘ldiradigan yoki metall buyumlar tayyorlashda yakuniy bosqich bo‘lgan mashina va mexanizmlarni yig‘ish hamda sozlash ishlaridir. Mashinasozlikda chilangarlikning ahamiyati katta bo‘lib, ustaning ishtirokisiz mashina, mexanizm yoki asbobni yig‘ib bo‘lmaydi. Chilangarlik ishlab chiqarishning barcha sohalarida keng qo‘llaniladi, shu bois ishning turiga ko‘ra chilangarlar quyidagi guruhlarga bo‘linadi:
mashina va mexanizmlarni yig‘uvchi;
mashina va mexanizmlarga texnik xizmat ko‘rsatuvchi va ta’mirlovchi;
ishlab chiqarish asbob-uskunalarini ta’mirlovchi asbobsoz;
dastgoh mashina va shunga o‘xshashlarni o‘rnatish bo‘yicha yig‘uvchi chilangarlar.
1 – rasm. Simlarning uchini xalqalash; a, b, s, d – simlarning uchida xalqa va ilmoq hosil qilish,
e1, e2, e3 – xalqa tayyorlash
Simlarni egish, bukish yo‘li bilan har xil shaklga keltirish mumkin. Simlarning bu xususiyatlaridan foydalanib o‘quv ustaxonalarida ulardan ko‘plab buyumlar, ko‘rgazmali o‘quv qurollari, asboblar tayyorlanadi.
Simlardan (ularning yo‘g‘on-ingichkaligiga va qattiq-yumshoqligiga qarab) turli maqsadlarda ishlatiladigan ilgaklar, tunuka qutichalarning gardishlari, har xil geometrik shakllar, prujinalar, otvyortka va chizg‘ich kabilar tayyorlanadi.
|
| |
PS (polistirol)xususiyatlari

|
PS (polistirol)xususiyatlari
|
bet | 23/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynPS (polistirol)xususiyatlari
Bu juda yaxshi izolyator bo'lish va zarbalarga katta qarshilik ko'rsatish xususiyatiga ega. U issiqlik bilan yumshatadi va uning asosi suyuq konsistentsiyali neft-kimyo moddasi bo'lgan stirol monomeridan iborat.
Issiqlik bilan o'zgarishdan tashqari, uni shamollash va quyish jarayonlari orqali o'zgartirish ham mumkin.
Ilovalar
Oziq-ovqat idishlari va izolyatsiya qilingan ko'zoynaklar polistiroldan tayyorlanadi.Bundan tashqari, u tez ovqat va hatto ba'zi uy jihozlarini saqlash uchun odatiy idishlarda mavjud.
PP plastmassasining ko'p qirraliligi shuni anglatadiki, biz uni qurilish sohasida, xususan, sanitariya-tesisatda ishlatiladigan aksessuarlarda, izolyatsion ko'piklarda yoki hammomda ishlatiladigan dush va boshqa jihozlarda topamiz.
Xuddi shunday, polistirol tibbiy sharoitda sinov naychalarida, to'qima madaniyati uchun ishlatiladigan patnislarda va diagnostikada ishlatiladigan boshqa narsalarda ham mavjud.
Boshqa plastmassalar xususiyatlari
Ettinchi toifani tarkibiy qismlari to'liq ma'lum bo'lmagan plastmassalardan tashkil topgan, shuning uchun ularni hali qayta ishlash mumkin emas.
Ushbu toifadagi tarkibiga aralashganlar ham kiradi, bu ularni juda murakkab qiladi. Ushbu tasnifga kiritilgan ba'zi plastmassalar polikarbonat, poliuretan, poliamid va akril va boshqalar.
Ilovalar
Hozirgacha qayta ishlanmaydigan plastik kompakt-disklar, kolbasa uchun idishlar, tish pastasi yoki sous kabi siqish idishlari va ayniqsa mikroto'lqinli pechda ishlatish uchun tayyorlangan idishlar va boshqalarni ishlab chiqarishda foydalanilmoqda.
Adabiyotlar
Yashil blogda "Plastmassalarning tasnifi". 2019 yil 27 martda El blog verde: elblogverde.com saytidan olindi
"Plastikni qayta ishlash mumkin, shunday emasmi?" plastik holda yashashda. 2019 yil 27 martda "Plastiksiz yashash" dan olingan: vivirsinplastico.com
Evropada plastiklarda "Plastmassaning turlari". Plastics Europe-dan 2019 yil 27 martda olingan: plasticseurope.org
Chilida Coca-Cola-da "Plastikning etti turi: ko'pchiligidan eng kamigacha qayta ishlashga qadar". 2019 yil 27 martda Coca-Cola Chilidan olingan: cocacoladechile.cl
Argentina plastik sanoat palatasida "Plastmassa turlari". Argentina plastik sanoati palatasidan 2019 yil 27 martda olingan: caip.org.ar
National Geographic Spain-da "Qayta ishlash qulayligi bo'yicha plastik turlari". 2019 yil 27 martda National Geographic Spain-dan olingan: nationalgepgraphic.com.es
Freydenrix, C. "Qanday qilib plastmassa ishlaydi" kitobida Qanday narsalar ishlaydi. Qanday narsalar ishlaydi: Science.howstuffworks.com saytidan 2019 yil 27 martda olingan
Ismoilov I. I., Djalilov A. T., Askarov M. A., Ximicheski aktivnie polimeri i oligomeri, T., 1993; Asqarov M. A., Ismoilov I. I., Polimerlar kimyosi va fizikasi, T., 2003.
|
| |
Deraza panjaralarini mahkamlash turlari

|
Deraza panjaralarini mahkamlash turlari
|
bet | 30/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynDeraza panjaralarini mahkamlash turlari
Tashqi o'rnatish
Panjara tuzilishi oynaning tashqi ochilishida joylashgan. Himoya uyning jabhasi bilan bir tekisda yoki deraza blokiga o'rnatilishi mumkin.
Ichki o'rnatish
Panjara deraza romlari orasiga yoki shisha oldiga qo'yiladi. Bunday tuzilmalarning afzalliklari shundan iboratki, tajovuzkor birinchi navbatda uni buzishi kerak deraza oynasi... Bundan tashqari, bu turdagi panjara tashqariga ochiladigan derazalar uchun ham mos keladi.
Derazalarga panjara o'rnatish
Dekorativ konstruktsiyalar Strukturaviy elementlar uchun ishlatiladigan novda diametri (1 sm) juda kichik bo'lgani uchun bu panjaralar o'tib bo'lmaydigan to'siq emas. Panjara dekorativ funktsiyaga ega, bezovtalanuvchilarni ishonchliligi emas, tashqi ko'rinishi bilan qo'rqitadi.
Ushbu turdagi himoya uchun mustahkamlovchi diametri yoki po'lat plitaning qalinligi dekorativ panjaralarga qaraganda ancha mustahkamroq (1,4 sm va undan ko'p). Demontaj qiling yoki atıştırmalık oling maxsus vosita panjara elementlari juda qiyin, dizayn uyga kirishga urinishdan yaxshi himoya qiladi. Ammo maxsus jihozlardan foydalangan holda kuchli xakerlik bilan bunday panjara foydasiz bo'ladi.
Bu tuzilmalar qalinligi 2 sm dan oshadigan po'latdan yasalgan po'lat armatura juda kichik. Struktura og'ir yuklarga bardosh bera oladigan maxsus metall o'rnatilgan pinlarga o'rnatiladi.
O'z qo'lingiz bilan derazalarda oddiy menteşeli panjara
Burilish panjarasi qulay va xavfsizdir, chunki yong'in yoki boshqa voqea sodir bo'lgan taqdirda, odam deraza orqali uyning hududidan xavfsiz chiqib ketishi mumkin. Karlar panjarasi bunday imkoniyatni bermaydi va shuning uchun yong'in va qutqaruv xizmatlari tomonidan mahkam o'rnatilgan tuzilmalarni o'rnatish tavsiya etilmaydi.
Ishni boshlashdan oldin dastlabki tayyorgarlik
Birinchi narsa - deraza ochilishini diqqat bilan o'lchash., unga panjaralar o'rnatiladi.Panjara kengligini tanlayotganda shuni bilish kerakki, ikkita ramkaning tuzilishi deraza ochilishining kengligidan 10 sm kam bo'lishi kerak.Bu masofa konstruktsiya va armatura ramkasini o'rnatish uchun qoldirilgan. Qanotlarning balandligi deraza ochilishining balandligidan 15 sm kamroq bo'lishi mumkin. Asosiysi shundaki, odam hosil bo'lgan bo'shliqqa kira olmaydi.
Xususiy uylar va ko’p qavatli kvartiralarning xavfsizlik tizimlari, kuzatuv va ogohlantirish tizimlarining har xil turlarini rivojlanishiga qaramay, faqat yuqori sifatli va bardoshli panjara binolarning xavfsizligini kafolatlashi mumkin. Ushbu masala, ayniqsa, ko’p qavatli uylarning birinchi qavatida yashovchilar va xususiy uylar egalari uchun muhimdir. Albatta, har qanday deraza uchun har qanday o’lchamdagi panjarani osongina sotib olishingiz mumkin, ammo ishni ’zingiz bajarib, nafaqat mablag’ tejalishi va qo’shimcha panjarani chindan ham eksklyuziv va estetik jihatdan xohlaganday yasashingiz mumkin. Qanday qilib buni yaxshiroq va osonroq qilish mumkin ekanli-gini bugungi darsimizda ko’rib chiqamiz.
|
| |
Abdulla Avloniy - Academic Research in Educational

|
Academic Research in Educational
|
bet | 4/5 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 201,09 Kb. | | #158686 |
Bog'liq 626998a4e57cd829602366Abdulla Avloniy. "Aqlli qarg'a"ertagi
Amaldagi birinchi sinf "O'qish kitobi"darsligida Abdulla Avloniy qalamiga mansub "Aqlli qarg'a" nomli ertagi o'rganish uchun taqdim etilgan": "Yoz fasli jaziramasida hamma yoqda
suvlar quribdi. Bechora qarg'a suv yo'qligidan chanqab, juda qiynalibdi. Har tarafdan suv axtarar ekan, birovning oldida turgan ko'zan i ko'rib qolibdi, Ko 'zoning yoniga kelib qarasa, ichida suv bor ekan. Lekin bo'ynini suqib ichay desa, bo'yi yetmabdi. Shunda u tumshug’i bilan toshlami yig'ib, ko'zaning ichiga tashlay boshlabdi. Birozdan so'ng ko'zaning ichidagi suv uxtiga chiqibdi. Aqlli qarg'a suvdan ichib, tashnalik balosidan qutulib, uchib ketibdi". Bu hikoyani o'rganishni birinchi sinf o'quvchilarga qiziqarliroq o'tish uchun kompyuterdan qarg'alarning har xil holatdagi suratlarini topib ekranda namoyish etiladi. Rus tilidagi "Vikipediya"dan qarg'alarning tashqi ko'rinishi, oziqlanishi (hatto bolalarga qarg'aning ovozini ham eshittirish mumkin ), yashash tarzi haqida ilmiy ma'lumotlar beriladi. Qarg'aning aqlliligini hayotiy haqiqatlar misolida ham o'quvchilarga ma'lumotlar beriladi. O'quvchilar qarg'a haqida umumiy tasavvurga ega bo'lganlaridan so'ng yuqoridagi matn o'qib eshittiriladi. Darslikda mazkur matn mazmuni yuzasidan: "Qarg'a jaziramada nega qiynalibdi?" va "Sarlavha nega «Aqlli qarg'a» deb nomlangan?" tarzidagi ikkita savol berilgan, xolos. Bu bilan o'quvchilar matnning mohiyatiga ham kirolmaydilar, Abdulla Avloniy nazarda tutgan sifatlarni ham farqlay olmaydilar. Hikoya matni bilan tanishtirgan o'qituvchining o'zi savol va topshiriqlar tuzishga majbur bo'ladi.
Yaxshilab o'ylab ko'ring-chi, yoz fasli jaziramasida suvlar nega va qanday qilib quriydi?
Qarg'alar haqida hozir eshitganlaringiz ilmiy ma'lumotlarni eslang. Ular O'zbekistonda, asosan, qaysi faslda yashashadi?
Qarg'aning aqlliligini nimada ko'rdingiz?
Qarg'aning bo'yni suvga yetmagani sababini uning rasmiga qarab asoslab bering.
O'ylab ko'ringchi, ko'zachaga qarg'a tashlangan losh bilan suv ko'tariladimi? Istasangiz, buni amalda tekshirib ko'ring.
Shu tariqa savol va topshiriqlar ustida ishlanib, internet materiallaridan oqilona foydalanilib o'tilgan dars birinchi sinf o'quvchilarining dunyoqarashini boyitadi, bilimini orttiradi, saviyasini ko'taradi, mustaqil va mantiqli mulohaza yuritishga o‘rgatadi. Aks holda badiiy matnlar o'qilgan joyida qolib ketaveradi.
|
| |
Budjet hisobining obyektlari - O’roqov muhammadi fan: "1C. Buxgalteriya" mavzu: Budjet hisobining predmeti va uslubi

|
O’roqov muhammadi fan: "1C. Buxgalteriya" mavzu: Budjet hisobining predmeti va uslubi
|
bet | 2/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 56,5 Kb. | | #138243 |
Bog'liq Budjet hisobining predmeti va uslubi2. Budjet hisobining obyektlari
Budjetning daromadlari va xarajatlari budjet hisobining asosiy obyektlari bo‘lib hisoblanadi. Shuning uchun ham ularning budjet ijrosi jarayonining ayrim bosqichlaridagi hisobi muhim ahamiyatga ega.
Davlat budjeti daromadlari iqtisodiy mazmuni bo‘yicha:
yuridik shaxslardan tushgan mablag‘lar;
jismoniy shaxslardan tushgan mablag'larga bo‘linadi. Davlat budjeti daromadlari budjetga tushish tavsifi bo'yicha:
soliqlar sifatidagi tushumlar;
nosoliq tushumlarga bo'linadi.
Davlat budjeti daromadlari ularning hisoblanish va kelib tushish davrlari bo‘yicha:
hisoblangan daromadlar;
kassa daromadlariga bo‘linadi.
Davlat budjetining hisoblangan daromadlari. Budjetning kassa organiga kelib tushguniga qadar davlat soliq hamda moliya organlari tomonidan hisoblanishi kerak bo'lgan daromadlar davlat budjetining hisoblangan daromadlari, deb ataladi. Davlat soliq va moliya organlarida hisoblangan daromadlarning faqat tezkor hisobi olib boriladi.
Davlat budjetining kassa daromadlari. Budjetning bankdagi schyotlariga haqiqatda kelib tushgan daromadlar davlat budjetining kassa daromadlari, deb ataladi. Kassa daromadlari budjetning daromad qismining bajarilish darajasini belgilaydi. Shuning uchun ham budjet daromadlarining tushumida faqat kassa daromadlari bo‘yicha baho beriladi.
Davlat budjetining kassa xarajatlari. Budjetning bankdagi schyotlaridan budjetda ko‘zda tutilgan xarajatlargagina mablag4 beriladi. Budjet mablag'lari naqd pul sifatida hamda pulsiz hisob-kitoblar yo‘li bilan berilishi mumkin. Budjetning bankdagi schyotlaridan bank muassasalari tomonidan berilgan summalar davlat budjetining kassa xarajatlari, deb ataladi.
Davlat budjetining haqiqiy xarajatlari. Budjet mablag'lari hisobidan haqiqatda qilingan xarajatlar summasi hamda hisoblangan yoki haqiqatda qilingan, ammo hali to‘lanmagan xarajatlar davlat budjetining haqiqiy xarajatlari deb ataladi. Budjetning haqiqiy xarajatlari moliya organlarida hisobga olinmaydi. Haqiqiy xarajatlar hisobi faqat bu xarajatlaming paydo bo‘lish joylaridagina, ya’ni budjet tashkilotlarida va xo‘jalik yurituvchi subyektlarda olib boriladi.
Moliya organlari kassa xarajatlari haqidagi ma’lumotlarni bank muassasalaridan, haqiqiy xarajatlar haqidagi ma’lumotlarni esa budjet tashkilotlaridan va xo‘jalik yurituvchi subyektlardan oladi.
Hisoblangan va kassa daromadlar, kassa va haqiqiy xarajatlar budjet ijrosi jarayonining turli bosqichlarini tavsiflaydi. Moliya organlari budjet ijrosini kassa daromadlari va xarajatlarida qayd etadi.
|
| |
Mehmonxonalarda shartnoma to‘zish

|
Mehmonxonalarda shartnoma to‘zish
|
bet | 11/14 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 186,8 Kb. | | #157559 |
Bog'liq Мавзу ме монхонада кўрсатиладиган хизматлар сифатини назорат иMehmonxonalarda shartnoma to‘zish. Mehmonxona xizmatlar yetkazib beruvchilar bilan shartnoma to‘zish uchun hamisha ham yaxshi shartlar ololmasligi mumkin. Chunki uning imkoniyatlari cheklangandir. Ko‘pincha mehmonxona o‘ziga ma’qul kelgan birinchi variantda to‘xtab, birinchi o‘nlik qatorlari bo‘yicha bronlashtirishni amalga oshiradi. Tanlangan korxona bilan transport xizmati ko‘rsatish yoki transport vositasini ijaraga olish yuzasidan shartnoma to‘zadi.
O‘z ishida yetkazib beruvchi bilan odatdagi texnologiyadan foydalanuvchi mehmonxona yetkazib beruvchi xizmatlarga bog‘liq holda oldindan to‘lovni amalga oshirishi yoki realizatsiya qilingan xizmatlarga javobgarlikni bo‘yniga olishi kerak.
Agar xizmatlarga talab bo‘lmay qolsa, unda mehmonxona ularni qayta sotishga yoki sanksiyasini olishga haqli. Bronlashtirish tizimi yordamida mehmonxona yetkazib beruvchi uchun xizmatlarning sotilmay qolishi tavakkalchiligini saqlab qolishni ko‘zda tutuvchi nisbatan optimal variantni olishga urinadi.
4-rasm. «Registon Plaza» mehmonxonasining basseyni
Bronlashtirish tizimi bilan ishlay turib, mehmonxona mijozga xizmatlar katta assortimentini taklif etishi mumkin. Bronlashtirish tizimi xizmatlarni tanlab olish, mijozni maksimal qanoatlantirish imkonini beradi. Bu ba’zan bir necha minutda, ba’zan bir necha sekuntda amalga oshiriladi. Mijoz kerakli xizmatni tez tanlab olishga bronlashtirish tizimidagi realizatsiya qilishni qidirish tizimi imkon beradi. Kerakli xizmatni tezda tanlab olish imkoniyati mijozda ijobiy taassurot uyg‘otadi.
Xizmatlar tanlab olingach, mehmonxona xodimlari bir necha minut ichida o‘rinni bronlashtiradi va barcha zarur hujjatlarni rasmiylashtiradi.
Transport xizmati – mehmonxonada xizmat ko‘rsatishning muhim turlaridan biri hisoblanadi. Unga biletlarni bronlashtirish, taksi buyurish, avtotransportni prokatga berish va boshqalar kiradi.
Turli transport turlariga biletlarni bronlashtirish eng yangi axborot texnologiyalari yordamida amalga oshirilishi mumkin. Ayrim global kompyuyetr tarmoqlari bu sohada katta yutuqlarga erishganlar.
|
| |
Budjet tasnifining analitik hisobdagi ahamiyati

|
Budjet tasnifining analitik hisobdagi ahamiyati
|
bet | 3/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 56,5 Kb. | | #138243 |
Bog'liq Budjet hisobining predmeti va uslubi3. Budjet tasnifining analitik hisobdagi ahamiyati
Davlat budjeti ijrosida qatnashuvchi barcha organlarda davlat budjetining daromadlari va xarajatlarini hisobga olish asosida budjet tasnifi yotadi. Budjet tasnifi davlat budjetini tuzish, ko‘rib chiqish, qabul qilish hamda ijro etish maqsadida budjet ma’lumotlarini bir tizimga solish uchun foydalanish va u budjet ma’lumotlari xalqaro tasnif tizimlarining aynan shunday ma’lumotlari bilan qiyoslanishini ta’minlash maqsadida davlat budjeti tuzilmasiga kiruvchi budjetlar daromadlari va xarajatlarini, shuningdek uning taqchilligini moliyalashtirish manbalarini guruhlash hisoblanadi. Budjet tasnifi hamma budjetlami bir yagona davlat budjetiga jamlash imkoniyatini yaratadigan asosiy tashkiliy funksiyani amalga oshirishuvchi hujjatgina bo‘lib qolmay, u katta iqtisodiy ahamiyatga ham egadir. Tasnifda davlat budjeti daromadlari va xarajatlari bir xil alomatlari bo‘yicha guruhlanadi va ular bo'linmalar deb yuritiladi. Bo'limlar, paragraflar, boblar va moddalar budjet tasnifi bo'linmalari hisoblanadi.
Budjet tasnifi qonunchilikda belgilangan tartibda 0‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi va tasdiqlanadi. Turli darajadagi budjetlar yagona budjet tasnifi ko‘rsatkichlari doirasida shakllantiriladi va ijro etiladi, ya’ni tasnif obyektlariga berilgan guruhlashtirish kodlari bo'yicha daromadlar va xarajatlar guruhlanadi. Budjet tasnifi:
budjet daromadlari;
budjet xarajatlarining vazifa jihatidan;
budjet xarajatlarining tashkiliy;
budjet xarajatlarining iqtisodiy;
davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalari tasniflarini o‘z ichiga oladi.
Davlat budjeti daromadlarining tasnifi deganda qonun hujjatlariga muvofiq davlat budjeti daromadlarining turlari va manbalari bo‘yicha guruhlashtirish tushuniladi. Davlat budjeti xarajatlarining vazifa jihatidan tasnifi deganda davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari, shuningdek, boshqa budjet tashkilotlari tomonidan ijro etiladigan asosiy vazifalar bo‘yicha davlat budjeti xarajatlarini guruhlashtirish tushuniladi. Davlat budjeti xarajatlarining tashkiliy tasnifi deganda budjetdan ajratiladigan mablag‘lar ulami bevosita oluvchilar o'rtasida taqsimlanishini aks ettiruvchi xo'jalik yurituvchi subyektlar va tadbirlar turlari bo‘yicha davlat budjeti xarajatlarini guruhlashtirish tushuniladi. Davlat budjeti xarajatlarining iqtisodiy tasnifi deganda to‘lovlaming iqtisodiy vazifasi va turlari bo‘yicha davlat budjeti xarajatlarini guruhlashtirish tushuniladi. Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalari tasnifi deganda Davlat budjeti taqchilligini moliyalashtirish manbalarini moliyalashtirishning ichki va tashqi manbalari bo‘yicha guruhlashtirish tushuniladi. Budjet taqchilligi deganda muayyan davrda budjet xarajatlarining budjet daromadlaridan ortiq bo‘lganligi tushuniladi.
|
| |
Simlarning uchida halqa hosil qilish mashqi

|
Simlarning uchida halqa hosil qilish mashqi
|
bet | 25/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynSimlarning uchida halqa hosil qilish mashqi.
1. O‘rtacha yo‘g‘onlikdagi (diametri 5—6 mm li) yumshoq simlarning uchida halqa hosil qilishda:
a) simlardan o‘tkir jag‘li ombur bilan keragidan 10—15 mm uzunroq o‘lchamdagi zagotovka qirqib olinadi;
b) simlarning uchida halqa hosil qilish yumaloq jag‘li omburlar yordamida bajariladi. Ombur jag‘larining yo‘g‘on-ingichkaligiga qarab hosil bo‘ladigan halqalarning diametri turlicha bo‘ladi;
v) halqalarning sifatli chiqishi uchun simlarning uchi ombur jag‘lari orasiga olib qisiladi (simning uchi ombur jag‘laridan o‘tib ketmasligi kerak);
g ) katta o‘lchamli (ombur jag‘lari diametridan katta o‘lchamli) halqalarni hosil qilishda simlar yumaloq jag‘li omburlar bilan ketma-ket yegiladi (1-rasm).
2 – rasm Yo`g`on simlarni xalqalash tartibi;
2. yo‘g‘on, qattiq simlardan halqa hosil qilishda:
a) simlarning uchidan halqa aylanasi uzunligining yarmiga teng kesma o‘lchanib belgi qo‘yiladi;
b) halqa diametriga teng yo‘g‘onlikdagi sterjen (moslama) olinadi;
v) simni moslama bilan birgalikda tiskiga qistiriladi (simga qo‘yilgan belgi 2-rasm, a da ko‘rsatilganidek tiski jag‘laridan yarim halqa uzunligida yuqoriga chiqarib o‘rnatiladi) va bolg‘alab yarim halqa hosil qilinadi;
g) simlarning ikkinchi uchini yuqoriga qaratib o‘rnatiladi va bolg‘alar to‘la halqa hosil qilinadi (2-rasm, b);
d) halqani moslama bilan birgalikda tiskiga qistirib bolg‘alab shakl beriladi (2-rasm, v).
Simlardan prujinalar tayyorlashda:
a ) prujinaning ichki diametriga mos yo‘g‘onlikdagi sterjendan moslama tayyorlanadi (3-rasm, a). Uning uchiga yaqinroq joydan sim o‘tadigan qilib teshik ochiladi;
b) kuydirilgan (yumshatilgan) simlarning uchini moslama teshigidan o‘tkazib bukiladi;
v) moslama tiskiga qistirma orasiga olib o‘rnatiladi va simning ikkinchi uchidan chap qo‘lda yassi jag‘li ombur bilan tutib, o‘ng qo‘lda moslamaning dastasi aylantiriladi (3-rasm,b);
3 – rasm. Simlardan purjinalar tayyorlash; a, b, v, g – purjina o`rash usullari, d – purjinaning uchini xalqalash, e – purjina torresini to`g`rilash, j – purjinani go`niya bilan tekshirish.
g) prujinaning uchlari ombur bilan (3-rasm, v) yoki moslamalarga qistirib halqalanadi (3-rasm, g);
d ) prujinalarni qo‘lda tayyorlashga qaraganda stanokda tayyorlash qulay. Buning uchun prujina o‘rovchi moslama stanoknnng oldingi va ketingi babkalariga o‘rnatiladi. Simni keskich tutqichga qistirilgan taxtakach orqali o‘tkazilib, moslama teshigiga kiritiladi. Stanokni to‘g‘ri va teskari yo‘nalishda ay-lantirish bilan o‘naqay va chapaqay spirallar (prujinalar) xosil qilinadi (3-rasm, d). Prujinaning bir tekis o‘ralishini ta’minlash uchun stanokni sekin aylanishga sozlab, surilishni sim diametri (qadami) ga moslanadi.
|
| |
Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati

Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati:
Yusupbekov N.R., Muxamedov B.I., GulomovSh.M. Texnologikjarayonlarninazoratqilishvaavtomatlashtirish. –Toshkent: O„qituvchi, 2011.
Юсупбеков Н.Р. вабошқалар.Технологикжараёнларнибошқаришсистемалари. Тошкент. 1997 й.
Registr guruhlari tasnifi
Registr o‘zining strukturaviy tuzilishiga ko‘ra 8 razryadli, 16 razryadli, 32 razryadli bo‘ladi. Registrlarni quyidagi guruhlarga bo‘lish mumkin:
1) Umumiy foydalanishgamo‘ljallangan registrlar
2) Segment registrlar
3) Flag registrlar
4) Buyruq registrlar
5) Soprotsessorregistrlari
6) MMX kengaytmali butun sonli registrlar
7)MMX kengaytmali o‘nlik nuqtasi siljuvchan sonlar bilan ishlovchi registrlar
Umumiy foydalanishgamuljallangan registrlar 8 ta
EAX/AX/AH/AL - akkumlyator
EBX/BX/BH/BL - bazaregistr
ECX/CX/CH/CL - hisobchi registr
EDX/DX/DH/DL - ma’lumotlarregistr
SI/ESI - manbaindeksi
DI/EDI - qabul qiluvchi indeks
BP/EBP - bazako‘rsatgichi
SP/ESP - stek ko‘rsatgich
Segment registrlar asosan 6 ta shulardan 3 tasi asosiy, 3 tasi yordamchi,
qo‘shimcha
SS - stek segmenti
CS - kod segmenti
DS - ma’lumotlar segmenti
Qo‘shimchalar: ES,FS,GS-qo‘shimcha segment registri
Flag registri
Flag registri 1 ta, undagi har bir razryad ma’lum bir vazifani bajarishga
mo‘ljallangan. Shungakura flag razryadlarini 2 guruhga bo‘lish mumkin
1) Holat flaglari
2) Boshqarish flaglari
Holat flagigaquyidagilarkiradi:
00 – razryad CF - o‘tkazish flagi
02– razryad PF-qiymatning juftligini tekshiradi
04– razryad AF-qo‘shimchao‘tkazish flagi
06– razryad ZF-nol flag
07– razryad SF-ishoraflagi
11– razryad OF-to‘lib-toshish flagi
12-13 – razryadlar IOPL-kiritish chikarish darajasini belgilash flagi
14– razryad NT-masala berilishi flagi
Boshqarish flaglari
08– razryad TF-qopqon flagi
09– razryad IF-uzulishlarflagi
10– razryad DF-yo‘nalish flagi
16– razryad RF-yangilash flagi
17– razryad VM-vertual rejim flagi
18– razryad AC-taqqoslashni nazorat qilish flagi
19– razryad VIF-uzulishning virtual flagi
20– razryad VIP-koldirilgan uzulishlarflagi
21– razryad ID-protsessorni identifikatsiyasini qo‘llash
Buyruq registri 1 ta bo‘lib, uning vazifasi navbatdagi bajariladigan buyruqni saqlash.
|
PET yoki polietilen tereftalat

|
PET yoki polietilen tereftalat
|
bet | 18/45 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 4,71 Mb. | | #155758 |
Bog'liq Majmua maxsulot texnologiya va dizaynPET yoki polietilen tereftalat - bu plastmassa oziq-ovqat mahsulotlarini saqlash va suv idishlari uchun ideal. Odatda saqlash xaltasi kabi narsalar uchun ham ishlatiladi. Oziq-ovqatlarga suyuqlik yog'dirmaydi, lekin mustahkam va elyaf yoki filmga tortilishi mumkin.
PVX yoki polivinilxlorid - bu mo'rt, ammo unga stabilizator qo'shiladi. Bu esa, yumshoq plastikni yaratadi, bu esa turli shakllarga o'ralishi oson. Odatda sanitariya-texnik ishlatishda uning chidamliligi tufayli qo'llaniladi.
Polistirol - Ko'pincha Styrofoam deb nomlanuvchi, bugungi kunda ekologik sabablarga ko'ra kamroq ideal variantlardan biridir. Biroq, juda engildir, oson bo'lib qoladi va izolyator sifatida ishlaydi. Shuning uchun u mebel, idishni, ko'zoynak va boshqa zarbalarga chidamli sirtda juda ishlatiladi. Ko'pikni izolyatsiya qilish uchun ko'pincha shamollatuvchi moddalar qo'shiladi.
Polivinilidin xlorid (PVX) - Saran deb nomlanuvchi ushbu plastmassa oziq-ovqat mahsulotlarini yopish uchun ishlatiladi. Oziq-ovqat mahsulotlaridan hid chiqarilmaydi va turli filmlarga jalb qilinishi mumkin.
Polietetrafluoroetilen - Teflon deb ham ataladigan bu plastmassaning ortib borayotgan tanlovi.
Dastlab DuPont tomonidan ishlab chiqarilgan 1938 yil issiqlikka chidamli plastik shakl. Bu juda barqaror va kuchli va kimyoviy moddalar tomonidan zarar etkazilishi mumkin emas. Bundan tashqari, u deyarli ishqalanishsiz bo'lgan sirt yaratadi. Shu sababli u turli kostryulkalarda (hech narsaga yopishmaydi) va quvur, plastinkalar va suv o'tkazmaydigan mahsulotlarda ishlatiladi.
Polipropilen - Odatda faqat PP sifatida ataladi, bu plastik turli shakllarga ega. Shu bilan birga, u ko'plab dasturlar, jumladan, quvurlar, avtomobil trimlari va sumkalardan foydalanadi.
Polietilen - HDPE yoki LDPE sifatida ham tanilgan, bu plastiklarning eng keng tarqalgan shakllaridan biridir. Uning yangi shakllanishi bu plastmassaning tekis bo'lishini ta'minlaydi. Uning dastlabki qo'llanishlari elektr simlari uchun edi, ammo hozirda u bir nechta ishlatiladigan maxsulotlarda, jumladan qo'lqop va axlat sumkalarida topilgan. Bundan tashqari, kostryulkalar kabi boshqa kino dasturlarda ham, idishlarda ham ishlatiladi.
Plastmassalardan har kuni foydalanish ko'pchilik o'ylaydiganlardan ko'ra ko'proq ko'rinadi. Ushbu kimyoviy moddalarga kichik o'zgarishlar kiritib, yangi va ko'p tomonlama echimlar olinadi.
|
| |
Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati

|
Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati
|
bet | 5/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 106 Kb. | | #127210 |
Bog'liq VOXID RAQAM 3Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati:
O‟ljaеv E.U. Mikroprotsеssorlar, mikro EHM asoslari. O‟quvqo‟llanma. Toshkеnt. 2011. 404 b.
Vaxidov A.X., Abdullaеv D.A. Avtomatikaningtеxnikvositalari. Toshkent, 2012.
Qodirov A.A. vabosqаlar. Tеxnologikmashinalarvajihozlarniavtomatlashtirish. Тошкент. 2012
Kasimaxunova A., Nurdinova R. Avtomatikboshqarishnazariyasiasoslaridanlaboratoriyaishlari. Toshkent 2007
Мухаммедов Б.Э. Метрология, технологикпараметрларниўлчашусуллариваасбоблари. Тошкент, Ўқитувчи 1991й.
Test
CWR (control word register) nimavazifanibajaradi
A.registrholatinibelgilidi
B.suradi.
C*.soprotsessor ish rejimlarini boshqaradi
2. soprotsessorstekini tashkil etuvchi R0…R7 nomdagi 8 ta registr. Har birregistr
o‘lchami 80 bitdan.
3.PG(pa ging) xotirani sahifalashda ruxsat berish (Pg=1) yoki ta’kidlash
……..
*(Pg=0)
Hgk
aasa
4.
DR6 –…… holati registri deb ataladi.
A.* otladka
B.holat
C.server
5. BS - eflages registrida tfq1 bo‘lsa … ni qabul qiladi.
A.*1
B.5
C.6
6. BT - qopqon bit ISSTq1 bo‘lganda …ni qabul qiladi.
A.*1
B.5
C.6
7. ….(task register) 16 bitli vazifaregistri
A.* TR
B.tg
C.tk
8. …. (interrupt descriptor table register)
A.* IDTR
C.ytr
B.dddi
9. …. (status word regiter) – soprotsessor holatini ifodalovchi registr
A.* SWR
B.svr
C.wrs
10. Trigerlardagi …… protsesslar tugashi bilan registrdagi ikkilik son
(kodli signal) kichik razryadga siljiydi.
A.*o’tkinchi
B.suruvchi
C.ketmaket
|
| |
Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati

|
Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati
|
bet | 3/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 106 Kb. | | #127210 |
Bog'liq VOXID RAQAM 3Foydalanilganadabiyotlar ro‟yxati:
Qodirov A.A. vabosqаlar. Tеxnologikmashinalarvajihozlarniavtomatlashtirish. Тошкент. 2012
Kasimaxunova A., Nurdinova R. Avtomatikboshqarishnazariyasiasoslaridanlaboratoriyaishlari. Toshkent 2007
Soprotsessorregistrlari
Soprotsessor registrlar o‘nli nuqtasi siljuchi sonlar bilan ishlashga mo‘ljallangan bo‘lib ularda st(0) dan st(7) gacha bo‘lgan 8 ta registrdan foydalaniladi. Ularning har biri 80 ta razryadgaega. Multimedia kengaytmali butun sonli registrlar MMX0-MMX7 bo‘lgan registrlardan foydalaniladi. Bu registrlar multimediaga ma’lumotlarni qayta ishlashgamo‘ljallangan ularning harbirida 64 ta razryad mavjud. O‘nli nuqtasi siljuvchi multimedia kengaytmali registrlarga XMM0-XMM7 gacha bo‘lgan registrlar kiradi. O‘nli nuqtasi siljuvchi multimedia vositalarini qayta ishlashga mo‘ljallangan har bir registr 128 ta razryaddan iborat. Perum 2 dan boshlab joriy etilgan Suruvchiregistrlar
O'ngavachapgasuruvchiregistrlarkodlarnio'ngavachapgasurishuchunxizmatqiladi.
Quyidagirasmda D-trigger asosidaqurilgano'ngasuruvchi, ketma-ketprinsipdaishlovchiregistrsxemasikeltirilgan (13.8-rasm).
13.8-rasm
Harbirtaktda “X” kirishdanikkilikraqamlar ketma-ketkoddakiritiladi, vabittarazryadgao'nggasuriladi.
D-triggeriasosidagichapgasuruvchiregistrsxemasi 13.9-rasmda keltirilgan.
qiladi.
13.9-rasm
Reversivregistrlarsaqlanayotganaxborotni ham o'ngga, ham chapgasurishuchunxizmat
Mikroprotsessorning sistemali registrlari
Ushbu registrlarning nomidan ko‘rinib turibdiki ular sistemada maxsus
funksiyalarni bajaradi. Aynan shu registrlar himoyalangan rejim ishini ta’minlaydi.
Shuningdek ularni mohir dasturlovchi turli xil amallarni bajarish uchun dastur
tuzishga to‘sqinlik qilmaydigan mikroprotsessorning maxsus qismi deb qarasa
bo‘ladi.
Sistemaregistrlari 3 guruhgabo‘linadi: boshqarish registrlari
- 1 ta sistemaadreslari registrlari - 4 taotladkaregistrlari
|
| |