nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Energetika Boshqarish Texnologiyalari

|
Energetika Boshqarish Texnologiyalari
|
bet | 6/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,99 Mb. | | #247309 |
Energetika Boshqarish Texnologiyalari: AMD'nin mikroprotsessorlarida "SenseMI" deb nomlangan boshqaruv texnologiyasi mavjud. Bu, energiya samaradorligini oshirish uchun sensorga asoslangan texnologiyalar to'plamini o'z ichiga oladi.
TDP (Thermal Design Power): Mikroprotsessorning TDP qiymati, qurilma sovunlariga qarshi ishonchli bo'lish uchun tasarlanadi. Yuqori
TDP, o'sish qurilmalari va o'qitish shaffoflashlarini talab qiladi, lekin unda qurilmaning ishlash harorati oshadi.
Dinamik Frekvensiya Vaqtincha (Dynamic Frequency): Ryzen 3 5300U, ishlash sharoitlariga qarab avtomatik ravishda takt chastotasini kamaytirib yoki oshirish orqali energiya samaradorligini oshirishga imkon beradigan dinamik frekvensiya vaqtinchasiga ega.
6. Xulosa
Men bu ishni bajarish davomida shaxsiy kompyuterimning protsessori haqida to’liqroq malumot oldim hamda juda ko’plab yangi malumotlar o’rgandim. Protsessor farqlari, yadrolar soni, xotira va ko’plab narsalar haqida kengroq malumot oldim. Endi ularni ajratish, Ikkita komyuter xususiyatlarini solishtirishda anchagina tushunchaga egaman.
|
| |
Yadro Soniyasi - Guruh: srm401-1

|
Guruh: srm401-1
|
bet | 2/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,99 Mb. | | #247309 |
Yadro Soniyasi: Ryzen 3 5300U modeli odatda 4 fizikavi yadrodan iborat bo'lib, har biri uchun 2 virtual yadro (SMT orqali) taqdim etadi.
Quvvat iste'moli:
Ryzen 3 seriyali chipida standart TDP 15 Vt ni tashkil qiladi, bu qiymatni noutbuk ishlab chiqaruvchilari 10 Vt dan 25 Vt gacha bo'lgan har qanday qiymatga o'zgartirishi mumkin, natijada soat tezligi va unumdorligi mos ravishda o'zgaradi. Mumkin bo'lgan eng past qiymatga o'tish orqali chip atrofida passiv sovutilgan tizimni qurish mumkin bo'ladi, ammo ko'pchilik kompaniyalar yuqori ishlash darajasiga erishish uchun buning aksini qiladilar.
AMD Ryzen 3 5300U o'rtacha 2023 yil o'rtalarida energiya samaradorligi uchun TSMCning 7 nm ishlab chiqarish jarayoni bilan qurilgan.
AMD Ryzen 3 5300U
Zen 2 protsessor arxitekturasi:
Zen 2 yadrolari Ryzen 3000 ish stoli chiplarida (Matisse, masalan, Ryzen 9 3900X) taqdim etilgan va IPC (soat uchun ko'rsatmalar) tezligini sezilarli darajada yaxshilagan va Kometa ko'li IPC tezligini ushlagan va qisman quvib o'tgan.
Zen 2, AMD tomonidan ishlab chiqilgan mikroprotsessorlarning arxitekturasi. Bu arxitektura, AMD Ryzen 3000 seriyasining hamjihatli tanlovchi, energetika samarador va boshqa muhim xususiyatlarga ega bo'lgan mikroprotsessorlarga asoslangan edi. Quyidagi muhim nuqtalarni eslatib o'tamiz:
7-nm ishlab chiqarish texnologiyasi: Zen 2, yangi 7-nm üretim tekhnologiyasini qo'llab-quvvatlaydi. Bu, kichikaradi va energiya samaradorligini oshiradi.
Yadro Struktura: Zen arxitekturasi, chet tillar bo'yicha birinchi joriy chipta (IPC) miqdori va energiya samaradorligi yuqori bo'lgan modularga ega. Har bir Zen yadro bir nechta bo'limlardan iborat, ammo odatda biri boshqa chipta yadro va yaddoshi bilan bir xil modulni o'z ichiga oladi.
Yadro Soniyasi va SMT: Zen 2 arxitekturasi, har bir fizikavi yadro uchun 2 ta san'atli (SMT) yadro taqdim etadi. Bu, har bir fizikavi yadro uchun ikki virtual yadro bilan ta'minlanganligi ma'nosini anglatadi.
|
| |
Internet provayder – Internet tarmog’i xizmatlaridan foydalanishni ta’minlab beruvchi yuridik shaxs

|
Internet provayder – Internet tarmog’i xizmatlaridan foydalanishni ta’minlab beruvchi yuridik shaxs
|
bet | 3/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 11,02 Kb. | | #262883 |
Bog'liq Internet Kamolova Shahlo Reja-www.fayllar.orgInternet provayder – Internet tarmog’i xizmatlaridan foydalanishni ta’minlab beruvchi yuridik shaxs.
Proxy – lokal tarmoqqa ulangan kompyuterlarni bitta aloqa kanali orqali Internet xizmatidan foydalanishni tashkil etish xizmati
Web server – veb sahifalarni joylashtirish, boshqarish va ulardan foydalanishni tashkil etish hamda foydalanuvchilar so’rovlariga ishlov berish xizmati
Web server – veb sahifalarni joylashtirish, boshqarish va ulardan foydalanishni tashkil etish hamda foydalanuvchilar so’rovlariga ishlov berish xizmati
Trafik – Internet aloqa kanallari orqali uzatiladigan ma’lumotlar oqimining hajmi
Marshrutlashtiruvchi(Router)- yoki router tarmoq topologiyasi haqidagi ma’lumot va berilgan qoidalar asosida paketlarni tarmoq segmentlari orasida uzatish haqida qaror qabul qiluvchi qurilma. Marshrutlashtiruvchi(Router)- yoki router tarmoq topologiyasi haqidagi ma’lumot va berilgan qoidalar asosida paketlarni tarmoq segmentlari orasida uzatish haqida qaror qabul qiluvchi qurilma. Maxsus tarmoq kompyuteri bo’lib, kamida 2 ta tarmoq interfeysiga ega va turli xil tarmoq segmentlari o’rtasida administrator tomonidan berilgan maxsus qoidalar va tarmoq topologiyasi haqidagi axborotlar asosida ma’lumotlar paketini yubora oladi.
Maxsus tarmoq kompyuteri bo’lib, kamida 2 ta tarmoq interfeysiga ega va turli xil tarmoq segmentlari o’rtasida administrator tomonidan berilgan maxsus qoidalar va tarmoq topologiyasi haqidagi axborotlar asosida ma’lumotlar paketini yubora oladi.
Shlyuz (Gateway) –tugun(узловой) kompyuter. Bu bir tarmog’idan boshqa tarmoqning resusrlariga murojaat qilish imkonini beradi va yuboriladigan ma’lumotlarni mosligini ta’minlaydi. Masalan, pochta xabarlari.
Shlyuz (Gateway) –tugun(узловой) kompyuter. Bu bir tarmog’idan boshqa tarmoqning resusrlariga murojaat qilish imkonini beradi va yuboriladigan ma’lumotlarni mosligini ta’minlaydi. Masalan, pochta xabarlari.
|
| |
-rasm. Mexanik kuch uzatma (orqa g`ildiraklar yetaklovchi, dvigatel orqada)

6-rasm. Mexanik kuch uzatma (orqa g`ildiraklar yetaklovchi, dvigatel orqada):
1- dvigatel, 2-ilashish muftasi, 3-uzatmalar qutisi, 4-asosiy uzatma, 5-yetakchi g`ildirak uzatmasi, 6- yetakchi g`ildiraklar.
Kuch uzatmasining ilashish muftasi.
Ma’lumki, avtomobil harakatlanishi uchun dvigatеl valida hosil bo`layotgan burovchi momеnt oshiqcha tеbranishlarsiz muttasil ravishda yеtakchi g`ildiraklarga uzatilishi lozim. Buning uchun avtomobilning o`rnidan ravon (silkintirilmasdan) qo`zg`alishini, dvigatеlning validan yеtakchi g`ildiraklarga uzatilayotgan burovchi momеntning qiymatini sеkin - asta uzluksiz ko`paytirishni ta`minlash kеrak bo`ladi. Aks holda burovchi momеntni muttasil uzatish jarayoni yo`qoladi. Bundan tashqari, avtomobil turli yo`l sharoitida yurganda uning yеtakchi g`ildiraklarga uzatilayotgan burovchi momеntning qiymatini sеkin - asta uzluksiz ko`paytirishini ta`minlash kеrak bo`ladi. Agarda bu jarayon bajarilmasa, kuchning kattaligini o`zgartirish va uni uzatish qiyinlashadi va dvigatеl o`chib qolishi mumkin. Bu vazifalarni bеvosita va uzluksiz bajarish uchun dvigatеl bilan kuch uzatmani kеrakli paytda birga ilashtiruvchi yoki ajratib qo`yuvchi tuzilma - ilashish muftasi kеrak bo`ladi. Dеmak, ilashish muftasi uzatmalarni almashtirishda kuch uzatmani dvigatеlning tirsakli validan qisqa muddatga vaqtincha ajratish va ravon qo`shish vazifasini bajaradi. Bundan tashqari, ilashish muftasi kuch uzatma dеtallarini dvigatеlning har bir maromda ishlashi natijasida sodir bo`luvchi oshiqcha kuchlanishlardan saqlab, ularning ishonchli ishlashini ta`mirlaydi. Ilashish muftasi yеtaklovchi va yеtaklanuvchi qismlardan tashkil topgan bo`lib, dvigatеl ishlaganda, yеtaklovchi qismi doimo tirsakli val bilan aylanadi, yеtaklanuvchi qismi esa ilashish muftasi dvigatеldan ajratilishi bilanoq aylanishdan to`xtaydi. Yetaklovchi va yеtaklanuvchi qismlarning ulanish vositasiga ko`ra friktsion ilashish muftasi ishlatilib, ular dvigatеllarda burovchi momеntni uzatmalar qutisiga o`zaro ishqalanuvchi - yеtakchi va yеtaklanuvchi disklar yordamida uzatadi. Dеmak, friktsion ilashish muftasining ishlash uslubi ishqalanish kuchlaridan foydalanishga asoslangan bo`lib, burovchi momеnt yеtaklovchi (Mi) va yеtaklanuvchi (Ma) disklarda o`zaro tеng bo`ladi.
Yuqoridagi ma`lumotlardan kelib chiqadigan bo`lsak, ilashish muftasi quyidagi funktsional vazifalarni bajaradi:
|
Xalqaro Cacheli Fizikavi Kataloglar (CCX)

|
Xalqaro Cacheli Fizikavi Kataloglar (CCX)
|
bet | 3/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,99 Mb. | | #247309 |
Xalqaro Cacheli Fizikavi Kataloglar (CCX): Zen 2, Xalqaro Cacheli Fizikavi Kataloglarni (CCX) o'zgartiradi va 8 yadroli modullar bilan tan olinadi. Bu, yadro va xotira birikmalarini samarali boshqarishda o'zgarishlar kiritishga imkon beradi.
L3 Cache: Zen mikroarxitekturasi, har bir fizikavi yadro uchun katta sharhlar o'rinlari bilan birga ishlovchi 3-darajali (L3) oldindan to'plangan oddiy front-end (OFE) xususiyatiga ega.
PCI Express 4.0: Zen 2 mikroprotsessorlari, PCI Express 4.0 yo'li orqali yuqori tezlikdagi ma'lumot almashishiga imkon beradi. Bu, xotiradagi ma'lumotlar, grafika kartalari, SSD disk, va boshqa qurilmalar uchun xususiy foydalanuvchilarga ta'minlanadi.
İntegral Grafika Yordamchi (IGP): Zen 2 arxitekturasi o'z ichiga integratsiya etilgan grafika yordamchisi (IGP) bo'lgan mikroprotsessorlarni taqdim etadi. Bu, ayrim gratika kartasi mavjud bo'lmagan holatda noutbuklarda yoki boshqa integratsiya etilgan tizimlarda qulaylik yaratadi.
Zen 2 mikroarxitekturasi
2. Frekvensiya
AMD Ryzen 3 seriyasidagi mikroprotsessorlar esa har bir modelda o'zlariga xos frekvensiya (chastota) miqdorlariga ega bo'ladi. Frekvensiya, mikroprotsessorning ishlash tezligini belgilovchi miqdorlardan biridir va odatda megahertz (MHz) yoki gigahertz (GHz) ko'rinishida ifodalangan.
Masalan, bir AMD Ryzen 3 mikroprotsessorining frekvensiyasi 3.6 GHz bo'lishi mumkin. Bu deganda, mikroprotsessor har bir soniyada 3.6 milliard ta tsikli bajaradi. Bu miqdor o'rtacha ishlash tezligini belgilovchi ko'rsatkich bo'ladi.
Barcha bu ma'lumotlar esa AMD Ryzen 3 seriyasidagi modellar uchun xususiy bo'lib, har bir modelning o'z xususiy frekvensiya miqdori mavjud bo'ladi. Frekvensiya va boshqa xususiyatlari bilish uchun ma'lum bir AMD Ryzen 3 modelining nomini ko'rsatishingiz mumkin, va shuningdek, batafsil ma'lumotlarni AMDning rasmiy veb-saytida yoki yetkazib beruvchilar tomonidan taqdim qilingan ma'lumotlarda topishingiz mumkin.
|
| |
Hyper-Threading (Simultant ishlash)

|
Hyper-Threading (Simultant ishlash)
|
bet | 4/6 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,99 Mb. | | #247309 |
3. Hyper-Threading (Simultant ishlash)
AMD Ryzen 3 5300U afzalliklari:
Ryzen 3 5300U mikroprotsessorida Hyper-Threading texnologiyasi mavjud bo'lib, u har bir protsessor yadrosiga bir vaqtning o'zida ikkita ipni bajarish imkonini beradi.
Ushbu protsessorning asosiy chastotasi 4500U mikroprotsessor chastotasidan yuqori.
AMD Ryzen 5 4500U afzalliklari:
AMD 4500U-dagi ko'proq CPU yadrolari bir nechta dasturlarni yoki juda ko'p tarmoqli vazifalarni bajarishga yordam beradi.
5300U va 4500U spetsifikatsiyalarini taqqoslash:
Quyidagi grafiklar AMD 4500U va 5300U protsessorlarining eng muhim xususiyatlarini taqqoslaydi. Ushbu xususiyatlar, shuningdek, IPC (tsikl bo'yicha ko'rsatmalar) raqami mikroprotsessor qanchalik yaxshi ishlashini aniqlaydi. "Yadrolar / iplar soni" grafigi yadrolar sonini (quyuqroq maydon) ko'rsatadi. Grafikdagi engilroq maydon Hyper-Threading texnologiyasi tomonidan taqdim etilgan qo'shimcha iplar soniga mos keladi. "Ishlash chastotasi" diagrammasi asosiy chastotani ifodalash uchun quyuq rangdan foydalanadi, engilroq maydon esa Turbo funksiyasi tomonidan taqdim etilgan qo'shimcha chastota uchun. "On-chip kesh" grafigidagi quyuqroq maydon On-chip L2 keshi uchun. Engilroq maydon L3 kesh keshi uchun. L3 kesh keshi odatda On-chip L2 keshidan kattaroq bo'lsa-da, u har doim sekinroq.
4. Kechiktirish va Grafika Uchun Javobgarlik
AMD Ryzen 3 5300U, mobil mikroprotsessor bo'lib, odatda noutbuklar (laptoplar) uchun ishlab chiqarilgan. U o'zida boshqa muhim xususiyatlarga ega:
Kechiktirish (Efficiency): Ryzen 3 5300U, energiya samaradorligi va ishlovchi samaradorligi yo'qotishiga ega bo'lgan arxitekturaga asoslangan. Bu mikroprotsessorlar, yaxshi batafsilatlar va ko'pgina multitasking uchun mo'ljallangan.
|
| |
Tarji’band - Lirik asarlarni ifodali va to‘g‘ri o‘qishni o‘rganish Reja

|
Lirik asarlarni ifodali va to‘g‘ri o‘qishni o‘rganish Reja
|
bet | 12/14 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 100,39 Kb. | | #143470 |
Bog'liq Lirik asarlarni ifodali va to‘g‘ri o‘qishni o‘rganish Reja-fayllar.orgTarji’band (arabcha so’z, ma’nosi: banddagi takror) “asosan bir baytning har band oxirida aynan takrorlanib (tarji’) kelishi bilan xarakterlanuvchi she’r bo’lganligi uchun shu takrorlanuvchi bayt “vosita bayt”, “bosh bayt”, “vosila bayt” deb yuritiladi va masnaviy shaklida (aa,bb,vv) qofiyalanadi. Chunki bandlardagi boshlang’ich baytning qofiyasi aa-dir, navbatdagi baytlarda esa g’azallardagi qofiyalanish usuliga o’xshab faqat ikkinchi misralar qofiyalanadi va ular oxirgi bosh baytgacha shu holda davom etadi. Har band oxirida, muayyan tarzda takrorlanib turuvchi baytda shoir aytmoqchi bo’lgan g’oyaviy muddao, asosiy fikr ta’kidlanadi va o’quvchi diqqati doim shu baytdagi xulosaga qaratib boriladi” (R.Orzibekov, O’zbek she’riyati janrlari, S., 1998, 112-bet).
“Badoye’ ul-vasat” (A.Navoiy)dagi tarji’bandning har (jami 7 band) bandi 8 baytdan iborat bo’lib, har band oxirgi:
Yodingni qilay harifi majlis
Fikringni etay ko’ngilga munis
bayti takrorlanadi. Tarji’bandning oxirgi bandidagi tarji’bayt (vosita bayt)dan oldin shoirning taxallusi ham ba’zida ko’rsatiladi, ba’zida ko’rsatilmaydi. Aytilganlarni to’liq anglash uchun, ushbu tarji’bandning birinchi va so’nggi bandlarini qayd etamiz. Uning birinchi bandi:
Ey kirpiki neshu ko’zi xunxor,
Jonimni necha qilursen afgor.
La’ling g’amidin ko’ngulda erdi,
Har qonki sirishkim etti izhor.
Hayhotki, hajring ilgidindur
Jonimda alam, tanimda ozor.
Yuzungni ko’rub meni ramida,
Ishq o’tig’a bo’lg’ali giriftor.
Sen erding majlisim harifi
Kim, yedi hasad sipehri g’addor.
Yuz hasrat ila meni ayirdi
Vaslingdin, ayo, xujasta diydor.
Emdiki firoq aro tushubmen,
Topquncha yana harif, yo yor.
Yodingni qilay harifi majlis
|
| |
Web hosting Shaxsiy veb saytlarni Internetga joylashtirish

|
Web hosting Shaxsiy veb saytlarni Internetga joylashtirish
|
bet | 5/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 11,02 Kb. | | #262883 |
Bog'liq Internet Kamolova Shahlo Reja-www.fayllar.orgIP telefoniya Internet tarmog’i orqali telefon so’zlashuvlar
Web hosting Shaxsiy veb saytlarni Internetga joylashtirish
Searching Internet qidiruv tizimlaridan foydalanish
Internet conference Internet orqali video muloqot
WWW nima?
WWW – World Wide Web – butun dunyo o’rgamchak to’ri hisoblanib, Internet resurslarini tashkil etish va undan foydalanishni ta’minlab beradi.
WWW nima?
World Wide Web – elektron silkalar bilan bog’langan global gipermatnli hujjatlar sistemasi hisoblanadi.
WWW - Ma’lumot saqlovchi kompyuterlarning geografik joylashuvidan qat’iy nazar, gipersilka yordamida bir hujjatdan keyingi hujjatga o’tish imkoniyatini beradi.
WWW - Ma’lumot saqlovchi kompyuterlarning geografik joylashuvidan qat’iy nazar, gipersilka yordamida bir hujjatdan keyingi hujjatga o’tish imkoniyatini beradi.
WWW 3 ta standartga asoslanadi URL (Uniform Recourse Locator) Унифицированный указатель ресурса. Internet tarmog’ida joylashtirilgan axborot resurslarining murojaat manzillari. HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)
Протокол передачи гипертекста.
Gipermatnni uzatish bayonnomasi. HTTP bayonnomasi server-kompyuter va kliyent-kompyuter o’rtasida ma’lumot uzatish uchun ishlatiladi.
Язык разметки гипертекста. Gipermatnli markerlash yoki belgilashlar tili.
Internet texnologiyaning 3 jihatini aytib o’tish lozim.
1. O’zida ma’lumotni saqlovchi “SERVER”.
2. Serverdagi ma’lumotlarni ko’rish imkoniyatini beruvchi “KLIYENT”.
3. Almashinuv “PROTOKOLI” (bayonnoma) ularni ulaydi.
Matnli, grafika, musiqa va boshqa ko’rishdagi ma’lumotlarni o’zida saqlovchi hujjatlar server-kompyuterida saqlanadi, kliyent-kompyuter yordamida hujjatlar ko’riladi va bir-biriga ma’lumotni HTTP bayonnomasi yordamida yuboradi.
Matnli, grafika, musiqa va boshqa ko’rishdagi ma’lumotlarni o’zida saqlovchi hujjatlar server-kompyuterida saqlanadi, kliyent-kompyuter yordamida hujjatlar ko’riladi va bir-biriga ma’lumotni HTTP bayonnomasi yordamida yuboradi.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
http://fayllar.org
|
| |
1-amaliy mashg’ulot Mavzu: Lombard Ma’lumotlar bazasini loyihash. Maqsad

1-amaliy mashg’ulot
Mavzu:Lombard
Ma’lumotlar bazasini loyihash.
Maqsad: Ma’lumotlar bazasi dasturini o’rnatish v sozlash (Mysql server).
Ma’lumotlar
bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish.
Relyatsion
ma’lumotlar
bazasini loyihalash
Lombard
mysql>
create database lombard;
Query OK, 1 row affected (0.00 sec)
mysql>
show databases;
+---------------------+
| Database |
+---------------------+
| information_schema |
| idora |
| kutubxona |
| lombard |
| mysql |
| sayohat_kompaniyasi |
| test |
+---------------------+
7 rows in set (0.00 sec)
mysql>
use lombard;
Database
changed
Xulosa
Lombard malumotlar bazasi, mijozlar va mahsulotlarni, buyurtmalar, to'lovlar hamda
Mahsulot-toifalarinining muhim ma'lumotlarni o'z ichiga olgan axborot tizimi. Ushbu
tizimda lombard faoliyatini boshqarish uchun keng ma'lumotlar saqlanadi.
Bu bazaning o'zgaruvchiligi va qo'shimcha funktsiyalari bo'lishi mumkin.
Ma'lumotlarni saqlash, tahlil qilish va boshqa to'plangan ma'lumotlar
ustida ishlash
2-amaliy mashg’ulot
Mavzu: Lombard.
Ma’lumotlar bazasini yaratish.
Maqsad: SQL tilida jadvallar
yaratish, o’zgartirish va o’chirish. Ma’lumotlarni tanlash
va ular ustida amallar. AND, OR, NOT mantiqiy standart so’zlardan foydalanish.
Ma’lumotlarni saralash. Where standart so’zidan foydalanish.
INTERNET BILAN BOG’LANISH

|
INTERNET BILAN BOG’LANISH
|
bet | 4/5 | Sana | 12.06.2024 | Hajmi | 11,02 Kb. | | #262883 |
Bog'liq Internet Kamolova Shahlo Reja-www.fayllar.orgINTERNET BILAN BOG’LANISH Internetga ulanish variantlari INTERNET BILAN BOG’LANISH ADSL ulanish SUN’IY YO’LDOSH ORQALI Seansli ulanish
Mazkur ulanish turida foydalanuvchi Internetga doimiy emas, qisqa muddatga telefon tarmog'i orqali ulanadi. To'lov esa Internetda qancha muddat bo'lishga qarab, ya'ni soatbay amalga oshiriladi.
Doimiy ulanish
Bunda kompyuter Internetga doimiy va tezkor kanal orqali ulangan bo'lib, yuborilayotgan va qabul qilinayotgan ma'lumotlar raqamli tartibda bo'ladi. To'lov esa faqat «trafik» — qabul qilingan ma'lumotlar hajmi uchun amalga oshiriladi.
Chegaralanmagan limit (Безлимит)
Vaqt bo’yicha (За время)
Trafik bo’yicha (По трафику)
Paketli (Пакетный)
Internet provayderlar mijozlarga quyidagi xizmatlarini taqdim etadi O'zbekistonda Internet tarmog'iga ulanishni ta'minlovchi xalqaro kanallar o'tkazuvchanlik qobiliyatining rivojlanish bosqichlari Bugungi kunda O’zbekistonda internetdan foydalanuvchilar soni 9,1 mln tashkil etadi.
Bugungi kunda O’zbekistonda internetdan foydalanuvchilar soni 9,1 mln tashkil etadi.
2012 yil aprel oyining hisobotiga ko’ra 14 ming UZ domenlar nomi ro’yxatdan o’tgan.
INTERNET XIZMATLARI |
| |
Dogmatik o’qitish - Guruh: pp-105 Bajardi: Dushayeva Sh. A

emasligi. Qayd etilgan kamchiliklarni bartaraf etishda logika fani yutuqlari va ulardan iste’molda foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi.
Musulmon mamlakatlarida yoshlarni o’qitish va tarbiyalashda ular tomondan arab tilida yozilgan “Qur’oni Karim”ni va “Hadisi Sharif ”ni yod olinishi bilim egallashning asosiy sharti hisoblangan. Bulardan tashqari o’sha paytda bir qator maktablarda fors tili ham o’rgatilgan. Yoshlar asosiy ta’limni maktablar-boshlang’ich maktabdan olganlar va unda ilohiy va muqaddas kitobni (“Qur’oni Karim”ni va “Hadisi Sharif”ni) o’qish, yodlash va talqin qilish mashg’ulotlari, Shuningdek, boshqa manbalar bo’yicha ham o’qish, yozish va hisoblash tafakkurini shakllantirish faoliyatlari amalga oshirilgan.
Demak, dogmatik o’qitishda yoshlarning asosiy faoliyatlarini tinglash, o’qish,
yod olish, eslab qolish va matnni so’zma-so’z takrorlashlar tashkil etgan.
Yoshlarning oliy ma’lumot olishi o’sha davrlardagi nufuzli madrasalarda amalga oshirilgan. Movarounnahrdagi eng yirik o’quv maskanlari sirasiga Samarqand, Buxoro, Urganch va G’ijduvondagi madrasalarni kiritish mumkin. Bu ma’rifiy markazlarining rivojlanishi XV-XVII asrlarga to’g’ri keldi. Madrasalarda, o’qitish fors tilida olib borilgan. Ularda ta’lim oluvchilar majburiy tarzda arab tilini ham o’rganganlar.
Madrasalar o’quv
rejasiga grammatika, Qur’oni Karim, Hadisi Sharif, ritorika, logika,
metafizika, geologiya, adabiyot,
ilmi hujum, huquqshunoslik, riyoziyot, handasa, jug’rofiya va shu kabi fanlar kirgan. O’qitish asosan og’zaki shaklda olib borilgan. Ulardagi o’quv adabiyotlari asta-sekin ancha ko’p qirrali, turli-tuman bo’lib boravergan.
Dogmatik o’qitish o’rniga asta-sekin o’quv jarayonida ko’rgazmalilikni
keng jalb etish natijasida tushuntirish, tushuntirish-namoyish etish kabi ta’lim shakllari qo’llanila boshlandi.
Hozirgi vaqtda, Respublikamizda faoliyat yuritayotgan zamonaviy ta’lim muassasalarida ta’limning eng muhim quyidagi uch turidan foydalanilmoqda:
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 11/11 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 176,15 Kb. | | #144502 |
Bog'liq Ta\'limni tashkil etish shakllari va turlari
O`zbekiston Respublikasining Qonuni Ta`lim to`g’risida. T., 1997. O`zbekiston 2. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni. T. “O‘zbekiston
Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo’nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi. O‘zbekistan Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947 sonli Farmoni.
Barkamol avlod-O`zbekiston taraqqiyotining poydevori. T., “Sharq”, 1997.
Barkamol avlod orzusi. T., O`zbekiston milliy ensiklopediyasi. 2000.
“Avesto” va uning insoniyat taraqqiyotidagi o`rni. T., “Fan”, 2001.
Amir Temur o`gitlari. T., “Navro`z”, 1992.
Abdullaev Yu. Jahon oliy maktabi: qiyosiy tahlil. T., G’. G’ulom nomidagi “Adabiyot va san`at” nashriyoti, 2001.
Abdullaeva Sh. va boshq. Pedagogika. T., «Fan», 2004.
Abdurasulov M. O`zbek ma`rifatparvar shoirlari ilm-ma`rifat haqida. T.: «O`qituvchi», 1972.
Abu Ali ibn Sino. Hikmatlar. T.: «O`zbekiston», 1980
|
| |
Oylar nomini kiritish - 3 Amaliy mashgʻulot. Mavzu: Excel dasturida birinchi ishchi kitobni tashkil etish

3.2-rasm. Formulaga asosan katakchalardagi qiymatlarning o‘zgarishi
Ushbu holatda, jadval 1.2-rasmda keltirilgandek ko‘rinishda bo‘ladi. Shuni yodda
tutingki, B ustunda B2 katakchadan boshqa barcha katakchalardagi qiymatlar formula
asosida keltirib chiqariladi. Bunda, boshlang‘ich qiymat sifatida B2 katakchadagi qiymat,
ya’ni yanvar oyi uchun kiritilgan savdo tushumi qiymati kiritiladi va katakchalardagi
qiymatlar formula asosida ning boshlang‘ich qiymatga ko‘ra o‘zgaradi. Ushbu ustundagi
barcha formulalar B2 katakchadagi boshlang‘ich qiymatga bog‘liq.
Natijaviy qiymatlarni hisoblash - 3 Amaliy mashgʻulot. Mavzu: Excel dasturida birinchi ishchi kitobni tashkil etish

|
3 Amaliy mashgʻulot. Mavzu: Excel dasturida birinchi ishchi kitobni tashkil etishBog'liq 3-amaliy mashgʻulotNatijaviy qiymatlarni hisoblash
Ushbu jadvalda oylar bo‘yicha savdo prognozi qiymatlari keltirilgan bo‘lib, yillik
savdo prognozi ularning yig‘indisi asosida kelib chiqadi. Buning uchun quyidagi ketma-
ketlik amalga oshiriladi:
1. Jadvaldagi istalgan katakchani tanlang.
2. Dizayn (Конструктор; Design) ➪ Jadvallar stili parametrlari (Параметры
стилы таблицы; Table Style Options) ➪ Yig‘indi qatori (Строка итогов; Total Row)
buyrug‘ini tanlang. Excel avtomatik ravishda jadvalning quyi qismida Savdo prognozi
ustuni uchun yig‘indini hisoblab beradi.
3. Boshqa turdagi natijaviy formualadan
foydalanish uchun (misol uchun, o‘rtacha qiymat)
B14 katakchadagi pastga ochiladigan buyruqlar
qatoridan o‘rtacha (среднее; average) buyrug‘i
tanlanadi (3.4-rasm).
Diagramma qo‘yish
Excel dasturida jadvallarni grafik ko‘rinishda
ifodalash uchun diagrammalardan foydalaniladi.
Buning uchun quyidagi amallar ketma-ketligini
bajaring:
1. Jadvaldagi istalgan katakchani belgilang.
2. Insert (Вставка) ➪ Charts (Диаграммы) ➪
Recommended Charts (Рекомендуемые диаграммы)
buyruqlar guruhida Excel ba’zi tavsiya etilayotgan
diagramma turlarini namoyon etadi.
3. Ushbu tavsiya etilayotgan diagramma qo‘yish
dialog oynasidan Column chart (Гистограмма)
nomli diagramma turini tanlab OK tugmasi bosiladi.
Ushbu qo‘yilgan grafikni jadvalning istalgan joyiga
ko‘chirish mumkin.
4. Ushbu diagrammani tanlab Chart Tools
(Работа с диаграммами) ➪ Design (Конструктор) ➪ Chart Styles (Стили
диаграммами) buyrug‘ini tanlash orqali Diagramma dizaynini o‘zgartirish mumkin.
3.5-rasmda hosil bo‘lgan diagrammani ko‘rish mumkin. Ushbu diagramma ko‘rinshi
tanlangan dizayn turiga qarab boshqa ko‘rinishda bo‘lishi mumkin.
3.5-rasm. Excel dasturida diagramma hosil qilish
3.4-rasm. Excel dasturida Standart
natijaviy qatorlarni tanlash
|
| |
-shakl. Ta’limni tashkil etish shakllari

|
-shakl. Ta’limni tashkil etish shakllari
|
bet | 10/11 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 176,15 Kb. | | #144502 |
Bog'liq Ta\'limni tashkil etish shakllari va turlari 1-shakl. Ta’limni tashkil etish shakllari.
Bugungi kunda darslarni tashkil etishga nisbatan quyidagi didaktik talablar qo’yilmoqda:
Darsning maqsadi va vazifalarining aniqligi hamda pedagogik jihatdan to’g’riligi.
Darsning ta’limiy, tarbiyaviy va shaxsni rivojlantiruvchanlik vazifalarining birligi va uzviyligi.
O’qitishning yaxlit dars va uning ma’lum qismlari, vazifalari hamda mazmuniga muvofiq keladigan ta’lim oluvchilarning bilish faolliklari va mustaqil faoliyatlarini ta’minlashga xizmat qiluvchi maqbul metodlarni tanlash.
Mashg’ulotlarning turli shakllari: jamoa; guruhli va yakka tartibdagi shakllarini maqbul ravishda qo’shib olib borish.
Ta’lim beruvchining rahbarlik vazifasi bilan ta’lim oluvchining faol bilish faoliyatini birga olib borish.
Darslarning o’zaro uzviy va dialektik xususiyatga ega bo’lishiga erishish.
Ta’lim oluvchilarning yosh va psixologik xususiyatlarini inobatga olish.
Darsda ta’lim oluvchilarni o’qitish va tarbiyalash uchun qulay shart-sharoit yaratish.
Darslarni demokratik tamoyillar asosida tashkil etish.
Darsda ta’lim oluvchilar erkinligini ta’minlash [Hasanboev J., Sariboev H., Niyozov G., Hasanboeva O., Usmonboeva M. Pedagogika. O’quv qo’llanma.-Toshkent: Fan, 2006.-282 b].
Demak, ta’lim oluvchilarni bilim, ko’nikma va malaka bilan qurollantirishda mashg’ulotning asosiy qismini ishg’ol qilgan ta’lim shakli u yoki bu ko’rinishdagi dars turini tashkil etar ekan.
Ma’ruza va seminar mashg’ulotlari (konsultatsiyalar, ekskursiyalar, praktikumlar). Darsda bilimlarning o’zlashtirilishi, malaka va ko’nikmalarning hosil qilinishi murakkab dinamik jarayondir. O’quv materialini o’rganishning turli vazifalari, yo’llari, usullari va vositalari vujudga keladi. Buning natijasida darsning juda ko’p turlari, uning har xil variantlari paydo bo’ladi.
Ayni vaqtda ta’lim tizimida eng ko’p qo’llaniladigan dars turlari quyidagilardir:
Yangi bilimlarni bayon qilish darsi.
O’tilgan materialni mustahkamlash darsi.
Ta’lim oluvchilarning bilim, ko’nikma va malakalarini tekshirish darsi;
Takroriy-umumlashtiruvchi dars.
Aralash dars.
Muayyan dars turi asosida olib boriladigan mashg’ulotlarda ikkinchi, uchinchi bir dars turining qismlari bo’lishi mumkin. Misol uchun ta’lim muassasalarida eng qo’llaniladigan dars turlaridan biri yangi bilimlarni bayon qilish darsida quyidagi holatlar amalga oshirilishi mumkin:
|
| |
-mavzu yuzasidan nazorat savollari

3-mavzu yuzasidan nazorat savollari
1. Elektron jadvallari qaysi maqsadlarda va sohalarda ishlatiladi?
2. MS Excel elektron jadvalida ustun va qatorlar haqida ma’lumot bering.
3. MS Excel dasturi oynasini izohlang.
4. MS Excel dasturida Tasma va menyular qatori?
5. MS Excel dasturida Tasmada buyruqlar (tugmalar) turlari.
6. Klaviaturadan foydalanib Excel dasturi Tasma buyruqlarini
boshqarish haqida
ma’lumot bering (Bunda istalgan buyruqqa kirish ketma-ketligini ko‘rsatib
berish
so‘raladi).
7. MS Excel dasturida qidirish maydonidan foydalangan
holda istalgan buyruqni
topish amalini bajaring.
8. Tezkor kirish uskunalar paneliga (Quick Access Toolbar) bosmaga berish (Print)
buyrug‘ini joylashtiring.
9. MS Excel dasturida Tasma da yangi menyu tashkil etish ketma-ketligini izohlang?
10. MS Excel dasturida Tasma da yangi yorliq tashkil eting. Ushbu yorliqda 3
buyruqlar guruhi va har bir guruhda 4 tadan buyruq joylashtiring.
11. MS Excel dasturida varaqlar ni ko‘chirish, qayta nomlash, o‘chirish va ulardan
nusxa ko‘chirish haqida ma’lumot bering.
12. MS Excel dasturida ma’lumotlarni katakchalarda joylashtirish usullari?
Ishchi varaqni bosmaga (printer) berish

|
Ishchi varaqni bosmaga (printer) berishBog'liq 3-amaliy mashgʻulotIshchi varaqni bosmaga (printer) berish
Tashkil etilgan ishchi varaqni printerga bosmaga berish quyidagicha amalga
oshiriladi (Dars jarayoni uchun pdf shaklida bosmaga berish va elektron pochtadan
yuborish tavsiya etiladi).
1. Diagramma tanlanmaganligiga ishonch hosil qiling. Agar diagramma
tanlangan bo‘lsa, u holda bosmadan faqat ushbu diagrammaning o‘zi chiqadi.
2. Ishchi varaqni bosmaga berishda varaqda qanday holatda chiqishini bilish uchun
Quick Access Toolbar (Панел быстрого запуска) buyrug‘idan Print preview and Print
(Просмотр и Печать) buyrug‘ini faollashtiring. Ushbu panelda hosil bo‘lgan Print
preview (Просмотр и Печать) buyrug‘idan foydalanib bosmadan qanday holatda
chiqishini tekshirib oling.
3. Bosmaga berish bilan bog‘liq barcha ishlar joyidaligiga ishonch hosil qilingandan
keyin Print (Печать) buyrug‘ini berish mumkin. Bosmaga berish File (Файл) ➪ Print
(Печать) buyrugi orqali amalga oshiriladi. Ushbu qadamda varaq o‘lchami (A4, A3 va
hk.), masshtabi va holatini (albom, kitob) tanlash mumkin. O‘zgartirishlarni kiritilganda
varaq holati ekranda paydo bo‘ladi.
4. Barcha sozlamalar amalga oshirib bo‘lingandan keyin Print (Печать) tugmasini
bosish orqali ishch varaqni printerdan chiqarish mumkin.
Ishchi kitobni saqlash
Ushbu ishda hozirgacha bajarilgan barcha amallar kompyuter xotirasida amalga
oshirilgan bo‘lib, agar siz ushbu bajarilgan ishni saqlamasangiz, u holda ushbu bajarilgan
barcha ish o‘chib ketishi mumkin. Shuning uchun, har bir ish bajarib bo‘lingandan keyin
uni saqlash tavsiya etiladi.
Excel dasturida yangi tashkil etilgan faylni saqlash quyidagi usullarda amalga
oshiriladi:
1. Quick Access toolbar (Панель быстрого запуска) panelidan Save (Сохранить)
tugmasini bosing.
2. Bunda agar ushbu ishchi kitob avval saqlanmagan bo‘lsa, u holda saqlash manzili
va fayl nomi so‘raladi.
3. File Name (Имя файла) maydoniga “1-Amaliy_Guruh nomeri_FIO” shaklida
o‘zingizga tegishli guruh nomeri va familiyangiz va ismingizni kiriting, kompyuterning
D diskida papka hosil qilgan holda saqlang.
4. Save (Сохранить) yoki klaviaturadan Enter tugmasini bosing. Ushbu amallar
ketma ketligi bajarilgandan keyin ishchi kitob ochiq holatda qoladi. Biror o‘zgarish
kiritgandan keyin albatta saqlash tugmasini yana bosing..
Ushbu topshiriqni bajarish bo‘yicha hisobot yozing. Hisobot quyidagilarni o‘z
ichiga olishi kerak:
1. Laboratoriya ishi nomi;
2.Talabaning F.I.O., guruhi haqida ma’lumotlar;
3. Laboratoriya ishini bajarishdan olingan natija, bilim va ko‘nikmalar;
4. Talaba imzosi, sana;
5. Hisobotni elektron pochtadan o‘qituvchiga yuboring.
|
| |
Raqamlarni formatlash - 3 Amaliy mashgʻulot. Mavzu: Excel dasturida birinchi ishchi kitobni tashkil etish

Ishchi varaqning dizaynini o‘zgartirish
Berilgan jadval tayyor bo‘lganidan keyin uning ko‘rinishini, ya’ni
dizaynini ham
sozlash mumkin. Buning uchun, ma’lumotlar mavjud diapazonni “rasmiy” ko‘rinishga
keltiriladi:
1.
A1:B13 diapazon ichidan istalgan katakchani tanlang.
2.
Qo‘yish (Вставка; Insert) ■=> Jadvallar (Таблицы; Tables) «=> Jadval
(Таблица; Table) buyrug‘ini tanlang. Excel jadval yaratish (Вставить таблицы;
Create table) dialog oynasini namoyon etadi. Ushbu dialog
oynada kerakli diapazon
tanlanganiga ishonch hosil qiling.
3.
Jadval yaratish dialog oynasini yopish uchun OK tugmasini bosing.
Excel standart jadvallar dizayni bo‘yicha berilgan jadval ko‘rinishini o‘zgartiradi.
1.3-rasm. Excelda jadval dizaynini o‘zgartirish
Boshqa dizayndagi jadvallarni tanlash uchun
Home (Главная) yorlig‘idan
Stillar
(Стилы; Styles)
buyruqlar guruhidan Jadval sifatida formatlash (Форматировать как
таблицу; Format as table) buyrug‘idan kerakli jadval dizayni tanlanadi.
tushuntiruvchi-namoyish - Guruh: pp-105 Bajardi: Dushayeva Sh. A

|
Guruh: pp-105 Bajardi: Dushayeva Sh. A
|
bet | 3/11 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 176,15 Kb. | | #144502 |
Bog'liq Ta\'limni tashkil etish shakllari va turlaritushuntiruvchi-namoyish etuvchi ta’lim. Bu an’anaviy yoki axborot beruvchi ta’lim deb ataladi;
muammoli o’qitish;
dasturlashtirilgan ta’lim yoki kompyuterli o’qitish.
Bugungi kunda o’rta asrda keng qo’llanilgan ta’lim turlari dogmatik va sholastik o’qitish elementlari ham saqlanib kelinmoqda.
Tushuntiruvchi-namoyish etuvchi ta’lim turi. Uning asosiy metodi ko’rgazmalilik asosida tushuntirishdan iborat bo’lib, uning asosini tinglash va eslab qolish tashkil etadi. Bu ta’lim turi vaqtni tejash, ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchilarning vaqtini tejash, qiyin bilimlarni tushunishini osonlashtirish, ta’lim jarayonini optimal boshqarishni ta’minlaydi. Biroq bu ta’lim turida ayrim kamchiliklar mavjud, ya’ni, “tayyor” bilimlarni berish va ta’lim oluvchilarni bilimlarini o’zlashtirishida mustaqil hamda mahsuldor fikrlashdan ozod etish, o’quv jarayonini individuallashtirish va differentsiyallashtirish imkoniyatlarining kamligi.
Muammoli o’qitishda o’quv muammolarini hal etish jarayonida bilimlarni mustaqil egallash, ta’lim oluvchilarning ijodiy fikrlashlari va idrok etish faoliyatlarini rivojlantirish yo’li bilan ta’lim tashkil etiladi. Bundagi ta’lim texnologiyasi turli tumanligi bilan ajralib turmaydi, chunki ta’lim oluvchilarni faol ishtirok etish faoliyatiga jalb etish bir necha bosqichlardan iborat bo’ladi. Ular ketma-ket tartibda va kompleks amalga oshirilishi kerak. Bunday o’qitishda muammoli vaziyatni yaratish muhim bosqich hisoblanadi, chunki mazkur jarayonda fikrlash jarayonida qiyinchilik his qilinadi.
Muammoli o’qitishda muammoni ilgari surish dastlabki bosqich hisoblanadi. Muammoni hal etishning keyingi bosqichida ta’lim oluvchilar berilayotgan savol bo’yicha mavjud muammoni aniqlaydilar, tahlil qiladilar, javob topish uchun ularning etarli emasligini aniqlaydilar va etishmayotgan axborotni topishga intiladilar. Uchinchi bosqich muammoni yechish uchun zarur bo’lgan bilimlarni turli usullar bilan egallashga qaratilgan faoliyat bo’lib, u ta’lim oluvchida mustaqil fikr shakllanishi orqali aniqlanadi. Shundan keyin muammoni hal etish, olingan natijalarni tekshirish, dastlabki gipoteza bilan solishtirish, egallangan bilimlar, malakalarni tizimlashtirish va umumlashtirish jarayonlari amalga oshiriladi.
Muammoli topshiriqlar savollar, o’quv masalalari, amaliy
vaziyatlardan iborat bo’lishi mumkin. Muammoli savolda javoblar izlash turli variantlarda bo’lishi mumkin.
Muammoli masala esa uni yechish yo’llarini mustaqil izlashga intilishni yuzaga keltiruvchi o’quv-o’rganish topshirig’idir. Muammoli masala asosini mavjud bilimlar o’rtasidagi qarama- qarshiliklar tashkil etadi.
O’qish jarayonida muammoli vaziyat sub’ekt (ta’lim oluvchi) o’zi uchun qiyin bo’lgan masalani yechishga qiziqishi, ammo unga ma’lumotlar yetishmasligi va uning o’zi ularni izlab topishi zarurligini ko’zda tutiladi.
|
| |
Sinf-dars - Guruh: pp-105 Bajardi: Dushayeva Sh. A

vaqtining 40 foizi ajratiladi.
Shuningdek, kichik guruhlardagi mashg’ulotlarga (amaliy mashg’ulotlar) esa o’quv vaqtining 20 foizini va kabinet yoki laboratoriyalarda individual mustaqil ishlarni bajarishga o’quv vaqtining 40 foizi ajratiladi.
XX asrning 70-yillarida o’qishni tashkil etishning noan’anaviy shakllarini izlash davom ettirildi. Tajriba va sinov maktablarini izlash birinchi navbatda
sinf-dars tizimini modernizatsiyalashtirish fikri bilan bog’liq bo’lgan. Izlanishlarning asosiy masalasi-o’qishni individuallashtirishdan iborat edi.
Birinchi universitetlar paydo bo’lishi bilan
ta’limning maruza - seminar shakli yuzaga kela boshlaydi. U yaratilgan paytdan beri mazkur tizim deyarli o’zgarmagan. Ma’ruza, seminar va labaratoriya ishlari, donsultatsiya va tanlagan kasbi bo’yicha amaliyot hozirgacha ma’ruza-seminar tizim sifatida o’qishning asosiy shakllaridan biri bo’lib kelmoqda. Maruza-seminar tizimi o’zining sof ko’rinishida oliy va oliy maktabdan keyingi ta’lim amaliyotida qo’llaniladi.
O’zbekistonda uch yillik o’rta maxsus , kasb-hunar ta’limini tadbiq etilishi bilan ma’ruza-seminar tizimidan akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida ham ulardan foydalana boshlandi. Ohirgi paytlarda ma’ruza-seminar tizimi elementlaridan o’rta maktablarning katta sinflarida ham qo’llanila boshlandi.
Demak, qadim zamonlardanoq jamiyatning etuk kishilari o’qitish ishini tashkil qilishning ijtimoiy taraqqiyot ehtiyojlariga javob beradigan shakllarini topishga uringanlar. Hozirgi vaqtda respublika ta’lim muassasalarida o’qitishning
1-shakldagidek ko’rinishlaridan foydalanilmoqda.
Telegram bot yaratish

Telegram bot yaratish
Download
12,48 Kb.
Sana
23.12.2023
Hajmi
12,48 Kb.
#127526
Bog'liq
Texnik topshiriq
Telegram
bot yaratish
Telegram botni HEMIS tizimi
bilan integratsiya qilish
Botda foydalanuvchi o’z
guruhini tanlay
olishi
Foydalanuvchi istalgan vaqtdagi dars jadvalini ko’ra olishi
Dars haqida
avtomatik eslatmalar olishi
Botni guruhlarga qo’shish
imkoniyati
Bot guruhdagi yozilgan xabar mazmunini tahlil qilib dars jadvalini
yuborish imkoniyati
g)Telegram botning doimiy ravishda ishlab turishini taminlash
Download
12,48 Kb.
Download
12,48 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Telegram bot yaratish
Download
12,48 Kb.
«Шрифт» - Shrift - Mundarij a Bet Kirish

|
Mundarij a Bet Kirish
|
bet | 23/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #346 |
«Шрифт» - Shrift bo’limida «Имя шрифта» - Shriftning nomi oynachasi bo’lib, undagi izoh ko’rsatkichi bosilganda bir qator shrift turlarining nomlari ro’yxati namoyon bo’ladi. Kerakli shrift nomi tanlanadi. «Начертание» - Tuzilishi oynachasidagi izoh ko’rsatkichi yordamida shriftni kursiv, yo’g’on ko’rinishlarga olib kelish mumkin. «Высота» - Balandligi oynachasiga sichqoncha ko’rsatkichi keltirilib bosiladi va klaviatura yordamida kerakli son kiritiladi. Natijada shriftga balandlik o’lchami beriladi. «Использовать большой шрифт» - Katta shriftni qo’llash oynachasi ayrim shrift turlarida faol emas.
|
| |
Новый - download

| Кzn ru Казанский автовокзал «Восточный» открывает новый рейс Kzn. Ru, 22 марта. Автовокзал «Восточный» запускает новый регулярный рейс «Казань – Пермь». Автобусы начнут курсировать по маршруту с 23 марта 17,29 Kb. 1 | o'qib |
| «События недели» Автовокзал «Восточный» открывает новый рейс из Казани в Пермь «Восточный» открывает новый регулярный рейс «Казань – Пермь». Маршрут начнет свою работу с 23 марта, отправляться автобус будет в 14,26 Kb. 1 | o'qib |
| Новый документ 0,56 Mb. 1 | o'qib |
| Новый документ 137,98 Kb. 3 | o'qib |
| Новый документ Uzoq muddatli rejalar tuzish va ularni amalga oshirish III bob. Kommunikatsiya va aloqalar 266,19 Kb. 18 | o'qib |
| 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating Ispring dasturining qaysi menyusidan 3D kitobga “новый разварот” qo’shish mumkin? 0,73 Mb. 145 | o'qib |
| 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating Ispring dasturining qaysi menyusidan 3D kitobga “новый разварот” qo’shish mumkin? 0,73 Mb. 143 | o'qib |
| Новый документ Bunday tizimlarning keng tarqalishiga asosiy sabab barmoq izlari bo’yicha katta ma’lumotlar ba’zasining mavjudligidir 70,1 Kb. 1 | o'qib |
| 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating Ispring dasturining qaysi menyusidan 3D kitobga “новый разварот” qo’shish mumkin? 438,29 Kb. 144 | o'qib |
| Новый документ Bu tok induktsion tok dеyiladi. Shu tokning qayd qilinishi konturda eyuk mavjud ekanligini bildiradi 387,97 Kb. 2 | o'qib |
| FuranFlex® rwv новый материал и технология для футеровки дымохода печей с дровяным отоплением FuranFlex rwv – это футеровочный материал и технология для изготовления теплостойких систем удаления дымовых газов и вентиляции, разработанные компанией Kompozitor Расшифровка 439,5 Kb. 1 | o'qib |
«Выравнивание» - Tekislash

|
«Выравнивание» - Tekislash
|
bet | 25/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #346 |
«Выравнивание» - Tekislash.Ushbu faol tugma tanlanganda sichqoncha kursori ob’ekt tanlash rejimiga otadi. Matnli ob’ekt tanlanadi va “Enter” tugmasi bosiladi. Axborot menu oynasi ekranga chiqariladi va undan kerakli band tanlanadi. Natijada matn chap yoki o’ng, yuqori yoki pastki chegarga tekislab olinadi.
«Преобразовать в единицы другого пространства» - Boshqa muxit o’lchov birligiga o’tkazish. Ushbu buyruq tugmasi «Модель» - Model oynasida faol emas. Boshqa ko’rinish oynalarida, aytaylik «Лист» - Varaq oynasida faollashadi. Bunda kerakli parametr klaviatura orqali kiritiladi.
|
| |
«Эффекты» - Effektlar - Mundarij a Bet Kirish

|
Mundarij a Bet Kirish
|
bet | 24/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 0,67 Mb. | | #346 |
«Эффекты» - Effektlar bo’limida «Перевернутый» - To’ntarilgan belgilagichi belgilansa harflar to’ntariladi. «Справа на лево» - O’ngdan chapga belgilagichi belgilansa matn so’zlari teskari tomonga yo’naladi. «Вертикальный» - Vertikal belgilagichi ayrim shrift turlarida faol emas. «Степень растяжения» - Kenglik darajasi oynachasida kerakli son kiritilsa shriftning kengligi o’zgaradi. «Угол наклона» - Og’ish burchagi oynachasiga burchak kattaligi berilsa harflar shu burchak kattakigida og’adi.
«Образец» - Namuna bo’limining pastki chap oynachasiga biron bir matn kiritilib, «Показать» - Ko’rsat tugmasi bosilsa, yuqori namuna oynasida matn tanlangan parametrlarga asoslanib namoyish etiladi.
«Масштаб» – Masshtab. Ushbu faol tugma tanlanganda sichqoncha kursori ob’ekt tanlash rejimiga otadi va matnli ob’ekt tanlanishi lozim. Ob’ekt tanlangach klaviaturadan “Enter” tugmasi bosiladi, va ekranda qaysi nuqtadan kattalashtirish lozimligi haqida axborot menu oynasi ochiladi. Undan kerakli band tanlanadi va klaviaturadan harf balandligi parametri son bilan kiritiladi, “Enter” tugmasi orqali tasdiqlanadi.
|
| |
Zamonaviy kompyuter steganografiyasi

|
Zamonaviy kompyuter steganografiyasi
|
bet | 2/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 12,76 Kb. | | #152076 |
Bog'liq 2-Mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalash-fayllar.org
Steganografiyaning krintografiyadan boshqa o’zgacha farqi ham bor.
Ya’ni uning maqsadi — maxfiy xabarning mavjudligini yashirishdir.
Bu ikkala usul birlashtirilishi mumkin va natijada axborotni ximoyalash samaradorligini oshirish uchun ishlatilishi imkoni paydo bo’ladi (masalan, kriptografik kalitlarni uzatish uchun).
Zamonaviy kompyuter steganografiyasi
Global kompyuter tarmoqlari va multimedia soxasidagi zamonaviy progress telekommunikatsiya kanallarida ma’lumotlarni uzatish xavfsizligini ta’minlash uchun mo’ljallangan yangi usullarni yaratishga olib keldi.
Bu usullar shifrlash qurilmalarining tabiiy noaniqligidan va analogli video yoki audiosignallarning serobligidan foydalanib xabarlarni kompyuter fayllari (konteynerlar)da yashirish imkonini beradi.
SHu bilan birga kriptografiyadan farqli ravishda bu usullar axborotni uzatish faktining o’zini ham yashiradi.
Zamonaviy kompyuter steganografiyasi
K.SHennon sirli yozuvning umumiy nazariyasini yaratdiki, u fan sifatida steganografiyaning bazasi hisoblanadi.
Zamonaviy kompyuter steganografiyasida ikkita asosiy fayl turlari mavjud: yashirish uchun mo’ljallangan xabar-fayl, va konteynerfayl, u xabarni yashirish uchun ishlatilishi mumkin. Bunda konteynerlar ikki turda bo’ladi:
konteyner-original (yoki «bo’sh» konteyner) - bu konteyner yashirin axborotni saqlamaydi;
konteyner-natija (yoki «tuldirilgan» konteyner) — bu konteyner yashirin axborotni saqlaydi.
Kalit sifatida xabarni konteynerga kiritib kuyish tartibini aniklaydigan maxfiy element tushuniladi.
Kompyuter steganografiyasi hozirgi kunda axborot xavfsizligi bo’yicha asosiy texnologiyalardan biri bo’lib hisoblanadi.
|
| |
Zamonaviy kompyuter steganografiyasining asosiy holatlari quyidagilardan iborat

|
Zamonaviy kompyuter steganografiyasining asosiy holatlari quyidagilardan iborat
|
bet | 3/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 12,76 Kb. | | #152076 |
Bog'liq 2-Mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalash-fayllar.orgZamonaviy kompyuter steganografiyasining asosiy holatlari quyidagilardan iborat:
yashirish usullari faylning autentifikatsiyalanishligini va yaxlitligini ta’minlashi kerak;
yovuz niyatli shaxslarga qo’llaniluvchi steganografiya usullari to’liq maьlum deb faraz qilinadi;
usullarning axborotga nisbatan xavfsizlikni ta’minlashi ochik uzataladigan faylning asosiy xossalarini stenografik almashtirishlar bilan saqlashga va boshqa shaxslarga noma’lum bo’lgan qandaydir axborot — kalitga asoslanadi;
agar yovuz niyatli shaxslarga xabarni ochish vaqti ma’lum bo’lib qolgan bo’lsa, maxfiy xabarning o’zini chikarib olish jarayoni murakkab xisoblash masalasi sifatida tasavvur qilinishi lozim.
konfidentsial axborotni ruxsat etilmagan kirishdan himoyalash;
monitoring va tarmoq zaxiralarini boshqarish tizimlarini yengish;
dasturiy ta’minotni nikoblash;
intellektual egalikning ba’zi bir turlarida mualliflik huquqlarini himoyalash.
Internet kompyuter tarmog’ining axborot manbalarini tahlili quyidagi xulosaga kelishga imkon berdi, ya’ni hozirgi vaqtda stenografik tizimlar quyidagi asosiy masalalarni yechishda faol ishlatilayapti:
Steganografik dasturlar to’grisida kisqacha ma’lumot
Windows operatsion muhitida ishlovchi dasturlar:
Steganos for Win95 dasturi ishlatishda juda yengil bo’lib, ayni paytda fayllarni shifrlash va ularni VMR, DIV, VOS, WAV, ASCII, NTML ken-gaytmali fayllar ichiga joylashtirib yashirishda juda kudratli xisoblanadi;
Sontraband dasturi 24-bitli VMR formatdagi grafik fayllar ichida har qanday faylni yashira olish imkoniyatiga ega.
Steganografik dasturlar to’grisida kisqacha ma’lumot
Jsteg dasturi ma’lumotni JRG formatli fayllar ichiga yashirish uchun mo’ljallangan;
FFEncode dasturi ma’lumotlarni matnli fayllar ichida yashirish imkoniyatiga ega;
StegoDOS dasturlar paketining axborotni tasvirda yashirish imkoniyati mavjud;
Winstorm dasturlar paketi RSX formatli fayllar ichiga xabarni shifrlab yashiradi.
|
| |
Kriptografiya haqida asosiy tushunchalar

|
Kriptografiya haqida asosiy tushunchalar
|
bet | 4/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 12,76 Kb. | | #152076 |
Bog'liq 2-Mavzu. Axborotlarni stenografik himoyalash-fayllar.orgDOS muxitida ishlovchi dasturlar:
«Kriptografiya» atamasi dastlab «yashirish, yozuvni berkitib quymoq» ma’nosini bildirgan.
Kriptografiya axborotni ruxsatsiz kirishdan himoyalab, uning maxfiyligini ta’minlaydi.
Kriptografiya sohasidagi oxirgi yutuklardan biri — raqamli signatura — maxsus xossa bilan axborotni to’ldirish yordamida yaxlitlikni ta’minlovchi usul, bunda axborot uning muallifi bergan ochiq kalit ma’lum bo’lgandagina tekshirilishi mumkin.
Ushbu usul maxfiy kalit yordamida yaxlitlik tekshiriladigan ma’lum usullaran ko’proq afzalliklarga ega.
Kriptografiya haqida asosiy tushunchalar
Sirli (maxfiy) aloqalar sohasi kriptologiya deb aytiladi. Ushbu so’z yunoncha «kripto» — sirli va «logus» — xabar ma’nosini bildiruvchi so’zlardan iborat.
Kriptologiya ikki yo’nalish, ya’ni kriptografiya va kriptotahlildan iborat.
Kriptografiyaning vazifasi xabarlarning maxfiyligini va haqiqiyligini ta’minlashdan iborat.
Kriptotahlilning vazifasi esa kriptograflar tomonidan ishlab chiqilgan himoya tizimini ochishdan iborat.
Simmetriyali kriptotizim asoslari.
Hozirgi kunda kriptotizimni ikki sinfga ajratish mumkin: • simmetriyali bir kalitlilik (maxfiy kalitli);
• asimmetriyali ikki kalitlilik (ochiq kalitli).
Simmetriyali tizimlarda kuyidagi ikkita muammo mavjud:
Axborot almashuvida ishtirok etuvchilar kanday yo’l bilan maxfiy kalitni bir-birlariga uzatishlari mumkin?
Jo’natilgan xabarning haqiqiyligini qanday aniqlasa bo’ladi?
Ushbu muammolarning yechimi ochiq kalitli tizimlarda o’z aksini topdi.
Ochiq kalitli asimmetriyali tizimda ikkita kalit ko’llaniladi. Biridan ikkinchisini xisoblash usullari bilan aniqlab bo’lmaydi.
Birinchi kalit axborot jo’natuvchi tomonidan shifrlashda ishlatilsa, ikkinchisi axborotni qabul kiluvchi tomonidan axborotni tiklashda qo’llaniladi va u sir saqlanishi lozim.
Ushbu usul bilan axborotning maxfiyligini ta’minlash mumkin. Agar birinchi kalit sirli bo’lsa, u holda uni elektron imzo sifatida qullash mumkin va bu usul bilan axborotni autentifikatsiyalash, ya’ni axborotning yaxlitligini ta’minlash imkoni paydo buladi.
|
| |