nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O‘zaro birgalikda bloklash - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

172
ettira olmaydi.
B
jarayonni xotiraga yuklash ta’qiqlanmagan, uni o‘rin
almashtirish maydonida xotiraga o‘tkaziladi va
A
jarayonni xotiradan
diskga yuklanadi. Shundan so‘ng
A
jarayon hisoblashni yakunlashi,
chop etishni bajarishi va so‘ng printerni bo‘shatishi mumkin. O‘zaro
birgalikda bloklanish sodir bo‘lmaydi.
Yuklanmaydigan resurs – hisoblash natijasida yo‘q qilib
bo‘lmaydigan joriy egasidan olib bo‘lmaydigan resurs. Agar kompakt
– diskga yozish vaqtida yozish uchun qurilmadan jarayonni to‘satdan
tortib olsa va uni boshqa jarayonga uzatsa, unda kompakt – disk
ishdan chiqish natijasini olamiz. Kompakt diskni yozish uchun
qurilma vaqtinchalik resurs ixtiyoriy vaqtda yuklanmaydi.
O‘zaro birgalikda bloklash yuklanmaydigan resurs hisoblanadi.
Berklikli holatda, ya’ni resurs ko‘rinishiga qarama-qarshi bo‘lganda,
odatda bir jarayondan boshqasiga resurslarni taqsimlashga ruhsat
beradi. Shu sababli biz e’tiborimizni yuklanmaydigan resurslarga
qaratamiz.
Resursdan foydalanish uchun zarur hodisalar ketma-ketligi
mavhum ko‘rinishi quyidagi shaklda tasvirlanadi:
Resursni so‘rash;
Resursdan foydalanish;
Resursga qaytish.
Agar resurs ruhsat etilmagan bo‘lsa, uning jarayoni so‘rovni
kutadi. Ba’zi operatsion tizimlarda avtomatik bloklaydigan jarayon
resursiga murojaat muvaffaqiyatsiz bo‘lsa va shundan so‘ng qayta
yangilansa resurs kirishga ruhsat etilgan bo‘lib qoladi. Boshqa
tizimlarda resurs so‘rovi va rad etishda xatolik kodiga murojaat etilsa,
unda chaqiriluvchi jarayon biroz kutib turishi va harakatni takroran
bajarishi mumkin.
Ishni bajarish tartibi - 11-laboratoriya ishi bajardi: O’rinboyev Samandar Tekshirdi: Normatova Dilbar

11.6. Ishni bajarish tartibi
Konfiguratsiya (sozlash)ni amalga oshirish uchun Softswitch>>>Configuration Management oynasini ochamiz, buning uchun sichqoncha ko‘rsatgichini Softswitch>>>Configuration Management qurilmasiga olib borib uning (sichqonchaning) o‘ng tugmasini bosamiz (11.1-rasm).
11.1-rasm Sozlanayotgan qurilma oynasi
Paydo bo‘lgan oynada quyidagi ketma-ketlikni bajaramiz:ServiceManage>>>UserConfiguration(U)>>>LocalOfficeUserConfiguration(O) (11.2-rasm).
11.2-rasm ConfigurationManagementoynasi
Yangi foydalanuvchini qo‘shish Local Office User Configuration(O) da joylashgan“Add” tugmasini bosish orqali amalga oshiriladi.
11.3-rasm Local Office User Configuration(O) oynasi
“Add” tugmasi bosilganidan keyin yangi foydalanuvchini qo‘shish oynasi ochiladi (11.4-rasm). Ushbu oynada Networktype:1-SS, Area Code:71, User Num.:2210024 po 2210028, User Type: 1-Common, User Num Type:1-SIP NUMB, DAS:3, Gateway Node:15,Call Right Template:1 ma’lumotlarni kirtish lozim. Qolgan maydonlarni esa bo‘sh holatda qoldiramiz va “Apply” tugmasini bosamiz.
11.4-rasm Foydalanuvchini qo‘shish oynasi
11.4-rasm Foydalanuvchilar qo‘shilgan oyna
Keyin esa TID NAME ni qo‘shamiz, Service Manage>>>TID NAME Configuration ketma-ketligini bajarish orqali (11.5-rasm)
11.5-rasm Service Manage oynasi
Dastlab mavjud bo‘lmagan raqamlarni aniqlab olamiz. Buning uchun Start Node – 1,keyin esa “Query” tugmasini bosamiz.
Dlya nachala proverim otsutstvie nomerov: StartNode – 1, zatem Query. 2210023 dan 2210048 gacha qo‘shilgan raqamlar mavjud emas (11.6-rasm).
11.6-rasm Tekshirish
TIDNAME ni qo‘shish uchun quyidagi ketma-ketlikni badarish lozim: Add>>>AddTIDName (11.7-rasm).
11.7-rasmTID Name ni qo‘shish
Hosil bo‘lgan oynada, MG Resource Name – USER00100300, Node No. – 1, MG Resource Type – 4-SUBSCIBER CIRCUIT INDEXED BY NOC, Number – 2210024, Network Type: 1-SS, Area Code – 71, Start Number- 25 (oxirgi ro‘yxatdan o‘tgan foydalanuvchi USER00100300024), End Number – 29, Number Length – 3 ma’lumotlarini kiritamiz va “OK” tugmasini bosamiz (11.8-rasm).
11.8-rasmTID Name ni qo‘shish oynasi
11.8-rasm Qo‘shilgan raqamlar oynasi
|
O c h I q kon ishlari t e X n o L o g I y a s I, m e X a n I z a t s I y a s I va - bet 70

Karyerning katta unumdorligida bir necha skipli k o ’targichlam i o ’matish
maqsadga muvofiq. M uayyan holatlarga k o ’ra am aliyotda yana boshqa transport
kombinatsiyalari uchrab turadi.
4 .1 2 . KARYER TRANSPORTIDA YORDAMCHI ISHLAR VA ULARNI
MEXANIZATSIYALASH
Karyer transportining unumli va xavfsiz ishlashini har bir transport uchun
xos b o ’lgan q o ’shim cha ishlarsiz tasavvur qilib b o ’lmaydi. Shunday, tem iryo’l
transportida yordam chi ishlarga temiryo’l y o ’lini tayyorlash, y o ’l panjaralarini
cho’zish, yo ’llami yotqizish va qayta yotqizish, y o ’llami ballastlash va
yo’naltirish, ulami saqlash va tuzatish va boshqa ishlar kiradi. Avtomobil
transportida q o ’shim cha ishlarga karyer yo ’llarini qurish, ulam i saqlash va
tuzatish, harakatlanadigan tarkibdan foydalanish kiradi. K onveyer transportida
qo’shimcha ishlarga lentali konveyerlami siljitish, konveyer lentasini osish va
almashtirish, konveyer lentasi va barabanlami tozalash, konveyyer ostiga
to ’kilgan kon m assasini tozalash, rolik ustunlami olish va tozalash kiradi.
Раздел 1.13 Vujudga kelish sanasi

83
Uyaning tipi
Socket 8
Korpus
387-kontaktli DUAL Cavity PGA
O‘lchamlari
6,25x 6,76 sm
Soprotsessor
Ichki o‘rnatilgan
Energiya ta’minotining pasayishi
Mode)
SMM tizim(System Management
Ta’minot kuchlanishi
3,1 yoki 3,3 V
Раздел 1.14 Pentium II protsessolari
Bu protsessorni Intel 1997 yilning mayida taqdim etdi .O‘zining
rasmiy taqdim etilishiga qadar,u
Klamath kodli nom bilan ma’lum edi, va
u to‘g‘risida har hil mish –mishlar yurar edi. Pentium I ham Pentium Pro
singari oltinchi avlod protsessori bo‘lib uning biroz yaxshilangan varyanti
edi. Biroq unda yangi qurilmalar ham mavjud edi. Pentium II bir tomonlama
korpus(Single Edge Contact — SEC) ichiga joylashtirilgan bo‘lib, unda
katta issiqlik chiqarish elementi mavjud. U o‘zining uncha katta bo‘lmagan,
SIMM xotira moduliga o‘xshab ketadigan va ikkinchi bosqichli kesh –
xotirani o‘z ichiga oluvchi (4.6-rasm) platasiga o‘rnatiladi; bu plata
tizimli
platadagi Slot 1 tipli, adapterning ulanish joyiga o‘xshash bo‘lgan ulanish
joyiga o‘rnatiladi.
3-rasm. Pentium
II protsessorining platasi
Pentium II protsessorning yadrosi 7,5 mln tranzistorni o‘z ichiga oladi;
uni ishlab chiqarishda Intel firmasining P6 yaxshilangan arxitekturasidan
84
foydalanildi. Oldin Pentium II protsessorlari 0,35-mikronli texnologiya
asosida tayorlanar edi . Pentium II 333 MGts ni yaratishda 0,25- mikronli
texnologiyadan foydalanilar edi. Bu esa kristallni kamaytirish, takt
chastotasini orttirish va iste’mol qilinadigan
energiyani kamaytirish
imkonini beradi. 333 MGts takt chastotasida Pentium II protsessorining
unumdorligi 75–150% ga Pentium MMX 233
MGtsga qaraganda
yo‘qori,etalon multimediya testlarini o‘tkazishda taxminan 50% ga ortadi.
Xozirgi vaqtda bu protsessorlar etarli darajada tez hisoblanadi.Shu Bobda
keltirilgan Pentium II 266 MGts protsessorining indeksi Pentium 200 MGts
original protsessordan ikki marta yo‘qori. Agar tezligini e’tiborga olmaganda
Pentium II protsessorini Pentium Pro va MMX Texnologiyasining
kombinatsiyasi deb qarash mumkin.U ham ko‘pprotsessorli imkoniyatlarga
va xuddi shunday, Pentium Prodan olingan ikki bosqichli integrallashgan
keshga ega va MMX dan esa 57 – yangi
multimediya buyruqlari
o‘zlashtirilgan.Bundan tashqari, Pentium II da birinchi bosqichli kesh –
xotiraning sig‘imi Pentium Pro nikiga qaraganda ikki marta yo‘qori. 4.4-
jadvalda
Pentium II protsessorining xarakteristikalari keltirilgan.
3-jadval.
Pentium
II protsessorining texnik harakteristikalari
Shinaning chastotasi
600,100 MGts
Chastotaning
ko‘payish
karraligi
3,5x, 4x, 4,5x, 5x
Takt chastotasi
233,266,300,333,350,400,450 MGts
Ichki
kesh
xotiraning
o‘lchami
Birihchi bosqich 32 Kbayt (16 Kbayt kodlar
va 16Kbayt ma’lumotlar uchun); ikkinchi
bosqich 512Kbayt (protsessorning yarim takt
chastotasi)
Ichki registrlar razryadliligi 32
85
Malumotlarning
tashqi
shinasining razryadliligi
64
Manzil shinasining
36
razryadliligi
Maksimal
manzillanuvchi
xotira sig‘imi
64 Gbayt
Maksimal virtuyal xotira
64 Gbayt
Korpus
242-kontaktli bir tomonlama kontaktli
O‘lchamlari
12,82x6,28x1,64 sm
Soprotsessor
Ichki o‘rnatilgan
Energiya
ta’minotining
pasayishi
SMM tizim(System Management Mode)
Joriy yo’riqnoma (135 daqiqa) Yangi o’quv

163
3– bosqich
Yakuniy
(20
daqiqa)
Yakunlash
1. O’quvchilarni amaliy mashg’ulot bo’yicha baholarni
e’lon qiladi.
2.
Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda
bajargan ishlarining ahamiyati va muhimligiga
o’quvchilar e’tiborini qaratadi
3.
Kelgusi mashg’ulot mavzusi bilan tanishtirib,
uyga vazifa beradi.
Tinglaydilar
Uyga vazifani
yozib oladilar.
Ilmiy dunyoqarash, tafakkur va milliy mafkurani shakllantirish o‘quv- tarbiya jarayoni maqsadi sifatida

|
Ilmiy dunyoqarash, tafakkur va milliy mafkurani shakllantirish o‘quv- tarbiya jarayoni maqsadi sifatida
|
bet | 109/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22 1. Ilmiy dunyoqarash, tafakkur va milliy mafkurani shakllantirish o‘quv- tarbiya jarayoni maqsadi sifatida
Mustaqil fikrlash, ilmiy dunyoqarash va milliy g‘oyani shakllantirish tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari. Dunyoqarash tabiat, ijtimoiy jamiyat, tafakkur hamda shaxs faoliyati mazmunining rivojlanib borishini belgilab beruvchi dialektik qarashlar va e’tiqodlar tizimidir. Mazkur tizim doirasida ijtimoiy-g‘oyaviy, falsafiy, iqtisodiy, tabiiy-ilmiy, ma’naviy-axloqiy, estetik, huquqiy va ekologik bilimlar negizida shakllangan e’tiqodlar asosiy tarkibiy unsurlar sifatida namoyon bo‘ladi.
Muayyan dunyoqarashga ega bo‘lish shaxsda atrof-muhit, ijtimoiy munosabatlar, mehnat faoliyati va ishlab chiqarish jarayoni, subyektlarga nisbatan
72 Xasanboev J, To’raqulov X., Xaydarov M., Hasanboeva O. Pedagogika fanidan izohli lug’at. – T.: Fan va texnologiya, 2008. B. 25.
73 Xasanboev J, To’raqulov X., Xaydarov M., Hasanboeva O. Pedagogika fanidan izohli lug’at. – T.: Fan va texnologiya, 2008. – B. 26.
ma’lum munosabatning qaror topishi, shuningdek, shaxs tomonidan zimmasidagi ijtimoiy burchlarini to‘laqonli anglash va ularni bajarishga nisbatan mas’uliyat tuyg‘usiga ega bo‘lishi uchun zamin yaratadi.
Shaxsda dunyoqarash izchil, tizimli, uzluksiz hamda maqsadga muvofiq tashkil etilayotgan ta’lim-tarbiyaning yo‘lga qo‘yilishi, uning turli yo‘nalish va mazmundagi ijtimoiy munosabatlar jarayonida faol ishtirok etishi, shuningdek, o‘z-o‘zini tarbiyalab borishi natijasida shakllanadi. Yosh avlod dunyoqarashining shakllanishida ta’lim muassasalarida o‘qitilishi yo‘lga qo‘yilgan tabiiy, ijtimoiy va gumanitar fanlar asoslarining ular tomonidan puxta o‘zlashtirilishi muhim o‘rin tutadi.
Shaxsning ma’naviy-axloqiy qiyofasi, hayotiy yondoshuvlari, uning uchun ustuvor ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlar hamda axloqiy tamoyillar mohiyati u ega bo‘lgan dunyoqarash mazmunini ifodalaydi. O‘z navbatida dunyoqarashning boyib borishi shaxsning shaxsiy sifat va fazilatlarining tobora barqarorlashuvini ta’minlaydi. O‘z mazmunida ezgu g‘oyalarni ifoda etgan dunyoqarash shaxs qiyofasida namoyon bo‘layotgan ijobiy fazilatlarning boyib borishiga yordam beradi.
Dunyoqarash o‘z mohiyatiga ko‘ra, ilmiy (muayyan falsafiy tizimga ega) va oddiy (muayyan falsafiy tizimga ega bo‘lmagan) dunyoqarash tarzida farqlanadi. Ilmiy dunyoqarash asosida uzluksiz, izchil ravishda mavjud fanlar asoslarini puxta o‘zlashtirib borish, ijtimoiy munosabatlar jarayonida faol ishtirok etish natijasida barqarorlik kasb etgan g‘oyalar yotadi.
Shaxs dunyoqarashini shakllantirish uzoq muddatli, dinamik xususiyatga ega murakkab jarayon sanaladi.
|
| |
Mustaqil O‘zbekiston - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 114/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Mustaqil O‘zbekiston Respublikasining bayrog‘ida oq, ko‘k, yashil va qizil ranglar o‘z ifodasini topgan bo‘lib, ularning har biri muayyan ma’noni anglatishga xizmat qiladi. Oq rang qizil rang bilan hoshiyalangan. Respublika bayrog‘ida yurt tarixi, o‘zbek xalqining milliy ruhi va yurt tabiatining jamoli aks ettirilgan. Bayroqning chap tomoni yuqorida qismida yarim oy va o‘n ikki yulduzning tasviri tushirilgan. Ko‘k rang va yulduzlar tasviri tiniq, moviy osmon belgisidir. O‘rtadagi oq rang esa yorug‘ kun va pokiza, oq ko‘ngilli o‘zbek xalqining tilagi, qizil hoshiyalar esa tomirlarda jo‘sh urayotgan qon kabi tiriklik va hayot ramzidir. YAshil rang esa qadim-qadimdan tabiat belgisi, oy (yangi oy) ramzining berilishi mustaqillik sharoitida hayot kechirish xalqimiz uchun o‘ziga xos yangi davr ekanligining ifodasidir. YUlduzlar sonining o‘n ikkitaligi yil oylari, muchal hisobiga nisbatdir. Umuman, yulduzlar qadimdanoq abadiyat timsoli sifatida qadrlanib kelingan. XVIII asrdan boshlab esa, buyuk intilish hamda ulug‘ g‘oyalarning ifodasi sifatida talqin etila boshlangan.
Respublika milliy bayrog‘ining huquqiy maqomi “O‘zbekiston Respublikasining Davlat bayrog‘i to‘g‘risida”gi Qonunda belgilab berilgan. Milliy bayroq va uning mohiyati to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘quvchilarga yetkazish sinf soatlarida, shuningdek, tarbiyaviy tadbirlarni o‘tkazish chog‘ida amalga oshiriladi.
Bayroq davlat mustaqilligining belgisigina bo‘lmay, u O‘zbekiston Respublikasi nomini xalqaro maydonda ramziy ravishda ifoda etish uchun xizmat qiladi. Davlat bayrog‘i Prezidentlik apparati, Respublika Oliy Majlisi va hukumati, Qoraqalpog‘iston Respublikasi Jo‘qorig‘i Kengeshi va hukumati, xalq deputatlari mahalliy Kengashlari, turli davlatlarda Respublika nomidan ish olib boruvchi O‘zbekiston Respublikasining doimiy vakolatxonalari binolarida ko‘tariladi.
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolari, chet ellik mehmonlar Respublika bayrog‘ini hurmat qilishlari shart. Davlat bayrog‘iga nisbatan hurmatsizlik qonun yo‘li bilan jazolanadi.
|
| |
Ilmiy tafakkur - Vazirligi urganch davlat

|
Vazirligi urganch davlat
|
bet | 111/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22Ilmiy tafakkur – inson aqliy faoliyatining yuksak shakli sanalib, ijtimoiy voqea-hodisalar, jarayonlarga nisbatan ilmiy yondashuvni anglatadi.
Bilim, ko‘nikma va malakalarni shakllantirish aqliy tarbiyaning asosi
Ta’lim-tarbiya jarayonining izchil, uzluksiz, tizimli hamda, aniq ijtimoiy maqsad asosida tashkil etilishi, mazkur jarayonda, fanlararo aloqadorlik, shuningdek, dunyoqarashni shakllantirishda samarali sanaluvchi barcha mavjud omillarning birligiga tayangan holda ish ko‘rish ko‘zlangan maqsadga erishishning kafolatidir. Mazkur holat ma’lum ijtimoiy voqea-hodisalar mohiyatini turli nuqtai nazardan baholash, ularning rivojini ko‘ra bilish, bir holatdan ikkinchi holatga o‘tishini kuzatish, ularning o‘zaro bog‘liqligi va aloqadorligi, bir-birini taqozo etishini tushuna olish imkonini beradi.
Ta’lim-tarbiyani tashkil etish jarayonida fanlararo aloqadorlik, ijtimoiy va tabiiy omillarning o‘zaro muvofiq kelishiga erishish omillari, atrof-muhit hamda ijtimoiy munosabatlar ta’sirida shaxs kamolotini ta’minlashga erishish imkoniyatlaridan unumli foydalanishga intilish maqsadga muvofiqdir. Ta’lim muassasalarida o‘quv predmetlari sifatida tavsiya etilgan fanlar asoslarining o‘quvchilar tomonidan chuqur o‘zlashtirilishi ularda keng dunyoqarashni shakllantirishga yordam beradi. O‘qituvchilar o‘quvchilarda ilmiy dunyoqarashni shakllanishi xususida g‘amxo‘rlik qila borib, doimiy ravishda ular tomonidan o‘zlashtirilgan ilmiy bilimlarni amaliyotda qo‘llay olinishiga e’tibor berishlari zarur. Fan o‘qituvchilari u yoki bu qonuniyatlar va ularning mohiyati bilan
o‘quvchilarni tanishtirib borar ekanlar, o‘quvchilarga turli hayotiy vaziyatlarda ulardan foydalanish yoki ularga tayanib ish ko‘rish lozimligini tushuntirib borishlari kerak.
Dunyoqarashning shakllanishida jamiyatda ustuvor o‘rin tutgan mafkuraviy g‘oyalar va ularning mohiyatidan to‘laqonli xabardor bo‘lish o‘ziga xos ahamiyatga ega. SHu bois ta’lim muassasalarida yo‘lga qo‘yilayotgan ta’lim- tarbiya, xususan, ijtimoiy-gumanitar va tabiiy fanlar asoslari mohiyati bilan o‘quvchilarni tanishtirish jarayonida O‘zbekiston Respublikasining ijtimoiy hayotida bosh mezon sifatida e’tirof etilgan milliy istiqlol g‘oyasi va mafkura mazmunida ilgari surilgan qarashlar xususida batafsil ma’lumotlar berib borish, ularga nisbatan o‘quvchilarda muayyan munosabatni shakllantirish pedagogik jihatdan samarali yo‘l hisoblanadi.
|
| |
Aqliy tarbiyaning vazifalari va mazmuni

|
Aqliy tarbiyaning vazifalari va mazmuni
|
bet | 110/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22
Shaxs dunyoqarashining shakllanishida aqliy tarbiya muhim o‘rin tutadi. Aqliy tarbiya shaxsga tabiat va jamiyat taraqqiyoti to‘g‘risidagi bilimlarnii berish, uning aqliy (bilish) qobiliyati, tafakkurini shakllantirishga yo‘naltirilgan pedagogik faoliyat bo‘lib, uni samarali yo‘lga qo‘yish asosida dunyoqarash shakllanadi.
Bugungi kunda, yuksak ma’naviy va axloqiy talablarga javob beruvchi yuqori malakali kadr bo‘lib yetishish mavjud ilmiy, shuningdek, kasbiy bilimlarni puxta egallash demakdir. Binobarin, chuqur bilimlarga ega bo‘lish tabiiy hamda ijtimoiy jarayonlarning mohiyatini anglash, ularning ijobiy va salbiy jihatlarini ko‘ra va baholay olishga imkon beradi.
Aqliy tarbiya o‘quvchilarni ilm-fan, texnika, texnologiya hamda ishlab chiqarish sohalarida qo‘lga kiritilayotgan yutuqlar bilan tanishtirish, ularda ijodiy, erkin, mustaqil fikrlash ko‘nikmalarini hosil qilishga zamin yaratadi.
Aqliy tarbiya jarayonida quyidgi vazifalar hal etiladi:
Tarbiyalanuvchilarga ilmiy bilimlarni berish.
Ularda ilmiy bilimlarni o‘zlashtirishga nisbatan ongli munosabatni qaror toptirish.
Mavjud bilimlardan amaliyotda foydalanish ko‘nikma va malakalarini tarkib toptirish.
Bilimlarini doimiy ravishda boyitib borishga intilish tuyg‘usini shakllantirish.
Bilimlarni o‘zlashtirishga yordam beradigan psixologik qobiliyatlar (nutq, diqqat, xotira, tafakkur, ijodiy xayol) va xususiyatlar (aniq maqsadga intilish, qiziquvchanlik, kuzatuvchanlik, mustaqil fikrlash, ijodiy tafakur yuritish, o‘z fikrini asoslash, mavjud ma’lumotlarni umumlashtirish, guruhlashtirish, mantiqiy xulosalar chiqarish va hokazolar)ni rivojlantirish.
Aqliy ta’lim va tarbiya birligi asosida shaxsda tafakkur (ijtimoiy voqea- hodisalarning ongda to‘laqonli aks etishi, inson aqliy faoliyatining yuksak shakli) rivojlanadi. Manbalarning ko‘rsatishicha, aqliy tafakkurning mavjud darajasini belgilash bir qadar murakkab bo‘lib, quyidagi belgilarga ko‘ra aniqlanishi mumkin:
Ilmiy bilimlar tizimining mavjudligi.
Mavjud ilmiy bilimlarni o‘zlashtirib olish jarayoni.
Fikrlash ko‘nikmasiga egalik.
Bilimlarni egallashga bo‘lgan qziqish hamda ehtiyojning yuzaga kelganligi.
Aqliy tafakkur uzoq muddat hamda tinimsiz izlanish natijasida yuzaga keladi. Uning shakllanishida ilmiy qarash va e’tiqod o‘ziga xos o‘rin tutadi.
Aqliy tarbiyani samarali tashkil etish shaxsda ilmiy tafakkurning yuzaga kelishini ta’minlaydi.
|
| |
Tovar moddiy boyliklarining mavjudligi va saqlanishini hamda

chiqaradi. Uning bir nusxasi inventarizatsiya o‘tkazish komissiyasi a’zoliriga
beriladi, komissiya raisiga nazorat so‘rg‘ich (plomba)lagichi topshiriladi.
Inventarizatsiya komissiyasi tarkibiga, odatda, moddiy javobgar shaxslardan
tashqari, korxona rahbariyati vakillari, mutaxassislar ham kiritiladi.
Topshiriqni bajarish uchun materiallar
KIRIM ORDERI №____
Muomala
Fuqarolik tarbiyasining maqsad va vazifalari, funktsiyalari

|
Fuqarolik tarbiyasining maqsad va vazifalari, funktsiyalari
|
bet | 112/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22
Mustaqil O‘zbekiston Respublikasida shakllanayotgan milliy istiqlol g‘oyalari fuqarolarni respublika Konstitutsiyasida e’tirof etilgan insonparvar, demokratik, huquqiy davlat va huquqiy jamiyatni barpo etishdek ezgu maqsad atrofida birlashtirishga xizmat qiladi. Har bir fuqaroning ijtimoiy-siyosiy, huquqiy faolligini yuzaga keltirish, huquqiy madaniyatini qaror toptirish – fuqarolik (huquqiy) jamiyatning asosiy talabi sanaladi.
O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining maqsadi erkin, demokratik, insonparvar huquqiy davlat va jamiyatni qurishdir. Bu jamiyatni bunyod etish jarayonida yangi ijtimoiy fuqarolik tarbiya ni tashkil etish vazifalarini yanada murakkablashtiradi. Zero, demokratik, huquqiy jamiyat barpo etilishining muvaffaqiyati fuqarolarning ijtimoiy-siyosiy onglilik darajasi, fuqarolik fazilatlarining qaror topganligi va ijtimoiy faollik ko‘rsatkichlariga bog‘liq. Fuqarolikning ijtimoiy asosi yangi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar bo‘lib, unda fuqarolarning shaxsiy manfaati jamiyat manfaati bilan qo‘shilib, uyg‘unlashib ketadi.Milliy va umuminsoniy qadriyatlar mazmunida aks etgan g‘oyalar, demokratik talablar hamda axloqiy-huquqiy me’yorlarga muvofiq faoliyat yuritish ijtimoiy fuqarolik munosabatlarining muhim qoidasiga aylanadi.
Fuqarolik tarbiya fuqarolik tushunchasining mohiyatini anglatish orqali o‘quvchilarda yuksak darajadagi fuqarolik madaniyatini shakllantirish, ularni xalq, Vatan, jamiyat manfaatlari yo‘lida kurashuvchi fuqarolar etib tarbiyalashga yo‘naltirilgan pedagogik jarayon. Fuqarolik tarbiya ning markaziy obyekti fuqaro sanaladi. Fuqaro fuqaroligi huquqiy jihatdan e’tirof etilgan hamda muayyan jamiyat (davlat) a’zosi bo‘lgan shaxsdir. Fuqarolik esa huquqiy va axloqiy me’yorlarga ongli rioya etish, ma’lum xuquqlardan foydalanish hamda burchlarni bajarishga mas’ullik bilan yondoshuv, mehnat jarayoni va jamoadagi faollik, ma’naviy yetuklik asosida muayyan davlatga mansublik.
Fuqarolik tarbiya ning vazifalari tizimini quyidagilar tashkil etadi:
Yosh avlodni doimiy ravishda jamiyatda ustuvor mavqega ega bo‘lgan axloqiy va huquqiy me’yorlarga rioya etishga o‘rgatib borish.
O‘quvchilarga fuqarolik xuquq va burchlari to‘g‘risida ma’lumotlar berib borish, ularda fuqarolik faoliyatini tashkil etish borasida ko‘nikma va malakalar hosil qilish.
O‘quvchilarda davlat ramzlariga nisbatan hurmat va muhabbatni qaror toptirish, Respublika Prezidenti sha’ni, or-nomusini himoya qilishga tayyorlik hissini shakllantirish.
O‘quvchilarda xalq o‘tmishi, milliy qadriyatlarga nisbatan muhabbat tuyg‘usini uyg‘otish, ulardan g‘ururlanish, faxrlanish va iftixor hislarini oshirish.
Vatan, xalq va millat ishiga sodiqlik, o‘z manfaatlarini yurt manfaatlari bilan uyg‘unlashtira olishga erishish, fidoiy fuqaroni tarbiyalab voyaga yetkazish.
Vatan, yurt ozodligi va mustaqilligini e’zozlovchi, ardoqlovchi, uni himoya qilishga tayyor fuqaroni tarbiyalash ishiga keng jamoatchilik e’tiborini jalb etish. 74
|
| |
O’qitish metodlari - Audit o’quv amaliyoti cdr

162
O’quvchilarni mavzuga oid ma’lumotlar bilan
tanishuvlarini hamda uni amalda qo’llash ko’nikmalarini
shakllanishini
tashkillashtiradi.
Mavzuga
oid
ma’lumotlarni slaydlar yordamida ochib beradi.
2.5. Mavzu mazmunini muhokama qilish va amalda
qo’llash jarayonini tashkil etadi:
- o’quvchilarga o’z fikrlarini bildirishlari, mavzuga doir
savollar berishlarini taklif etadi ;
- o’quvchilarga mavzuga doir vazifalar berib, uni
bajarish tartibini tushuntiradi ;
- Vazifani bajarishga ajratilgan vaqtni e’lon qilib,
tarqatma material yoki slayd yordamida o’quvchilarga
materiallarni havola etadi;
Mavzu bo’yicha
ma’lumot
oladilar
Audit o’quv amaliyoti cdr - bet 94

147
hisobga olinishini tekshirishga doir
ko’nikma hosil qiladi.
Pedagogik vazifalar:
-
Ishlab chiqarish harajatlari auditining
umumiy uslubiyatini tushuntiradi;
- Kalkulyatsiya usullari va korxona
haqiqiy xarajatlarini kalьkulyatsiya
moddalari o’rtasida taqsimlashni
tekshirishni tasniflaydi;
- Sotish xarajatlari,ma’muriy boshqaruv
xarajatlari boshqa operatsion xarajatlarni
hisobga olinishini tekshirishni
tekshirishni
o’rgatadi;
ulosa qilib - Oliy ta’lim,fan va innovatsiyalar vazirligi toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti “Algoritmlarni loyihalash

ulosa qilib shuni aytish mumkinki, simpleks usuli algoritmi juda qiziq va dasturlashning umumiy tomonlarini qamrab olgan ekan. Ushbu algorotm bo’yicha dastur tuzib men shunga amin bo’ldim.
Xulosa
Ilmiy tadqiqotlarda modellashtirish, ayniqsa matematik modellashtirish katta ahamiyat kasb etadi. Bunda ayniqsa iqtisodiy masalalar ko’rilayotgan bo’lsa, regressiyali- korrelyatsiyali tahlil qilish uchun jarayon matematik modelni tuzish kerak bo’ladi. Buning uchun matematik modellashtirish bosqichlarini bilish kerak.
Matematik modellashtirish unsurlaridan bo’lgan chiziqli programmalash masalasi birinchi navbatda iqtisodiy masalalarda, resurslar taqsimoti va ulardan foydalanishning optimal usullarini izlashda yuzaga keldi. Bunday masalalarda o‘zgaruvchilar soni juda ko‘p bo‘lishini e’tiborga olish zarur. Shuning uchun ham ularni yechish algoritmlarini zamonaviy hisoblash texnikasisiz amalga oshirish qiyin. Chiziqli programmalashtirish masalalarini yechishda EHM larning qo‘llanilishi iqtisodda matematik usullarni qo‘llash uchun keng imkoniyat yaratdi.
Matematik modellashtirish yordamida dasturlarni ishlab chiqishning ahamiyati beqiyos ekanini bilib oldim, binobarin, hisoblash tajribalari faqat tabiiy va texnik fanlarning hamma sohalari bo’yicha yangi bilimlar olishni quvvatli vositasi bo’lib qolmasdan balki iqtisod, sotsiologiya, siyosat, harbiy ishda, ishlab chiqarishni rivojlantirishda va yangi texnikadan foydalanishni takomllashtirishda ham zaruriy shart bo’lib hisoblanadi.
Har qanday tajribaning asosiy bosqichlaridan biri tajriba ma`lumotlarini qayta ishlashdir. Bu bosqichda o’rganilayotgan ob`ekt yoki hodisaning matematik modeli yaratiladi.
Bu mustaqil ishimda matematk modellashtirish bo’limlaridan biri bo’lgan chiziqli dasturlash masalasini simpleks usulda echishning nazariy asoslari o’rganib chiqildi, bu usulga asoslanib algoritm va dastur tuzildi.
Ushbu ishlarni bajarish jarayonida men matematik modellar qurishni, chiziqli dasturlash masalasini simpleks usulda echishning yo’llarini, dasturda ishlatiladigan asosiy strukturalarni yanada yaxshi o’zlashtirib oldim.
Foydalanilgan adabiyotlar to’plami
Ne’matov A. Va b. “Matematik dasturlash va optimallash usullari”. Uslubiy qo’llanma. T.: TTYESI bosmaxonasi, 2008. 98 b.
Самарский А.А., Михайлов А.П. Математическое моделирование. Идеи. Методы. Примеры. –М.: ФИЗМАТЛИТ, 2005, -280 стр.
Жалолов О.И., Хаятов Х.У., Жалолов Ф.И. Delphi муҳитида дастурлаш. Ўқув-услубий қўлланма. Бухоро.:”Бухоро-Тур-Ризо”, 2008. 154 б.
www.google .com
|
bul­
bil yerda 
Mbur - mashinani buruvchi moment, kN-m.
№

XII bob. KANAL QAZGICH MASHINALARINI HISOBLASH
Suv olib ketiiadigan va olib kelinadigan, ochiq kanallar qazishga
moMjallangan uziuksiz ishlovchi mashinalar kanal qazgichlar deb
ataladi.
Uzluksiz ishlaydigan kanal qazgichlar zax qochirish va sug‘orish
tarmoqlarining kanallarini qurish va ta’mirlash uchun mo'ljallangan.
Kanal qazgich mashinalarining ish jihozlari passiv (plugli yoki
ag‘dargichli), faol (rotorli yoki frezali) va aralash (shnek rotorli) bo iish i
mumkin.
Kanal qazgich mashinalarining yurish uskunasi g ‘ildirakli yoki
zanjirli traktor bazasida bo‘lib, unga ish jihozlari osma, yarim tirkama
yoki tirkama holda o ‘rnatilgan bo‘ladi. Ish jihozi maxsus g‘ildirak yoki
chang‘iga tayangan bo‘ladi.
12.1. Osma plugli kanal qazgich mashinasini asosiy
ko‘rsatkichIarini aniqlash
Plugli kanal qazgich mashinalari tubining eni 0,3-0
,8 m, chuqurligi
0,6-1,2 m va nishabligi 1:1, 1:1,5 nisbatda bo‘lgan muvaqqat va doimiy
sug‘orish kanallarini qazish uchun ishlatiladi.
Kanal ko‘ndalang kesimining yuzasi quyidagi formula bilan
aniqlanadi:
A = {b
+
m-h)-h
,m
2
(12.1)
bu yerda
b- kanal tubining eni, m;
m- kanal nishablik koeffitsienti;
h- kanalning chuqurligi, m.
Plugli kanal qazgich ish jihozining o ‘lchamlariga; lemexning eni
bs
=
b, ag‘dargichning balandligi,
h= (l,2 -l,3 )h , ag‘dargichlar orasidagi
(orqa tomondan) masofa,
b2 = (l,l-l,5 )(b + 2 m h ) lar kiradi.
Plug ag‘dargichning uzunligi:
£
=
-— ,m
(12.2)
bu yerda
ф- plug pastki qismining gorizontga nisbatan og‘ish
burchagi, (ф = 30-35°)
Kanal qazgichning texnik ish unumdorligi quyidagi formula bilan
aniqlanadi:
r i , 
f \
 i йi - Melioratsiya

|
Melioratsiya Pdf ko'rish
|
bet | 127/189 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #142869 |
Bog'liq Melioratsiya mashinalarir i ,
f \
i йi
,
n tr
2RV-xv - Z R g(zT + z0 + zq)+ mish■
g -xlsh
SMc= 0 bo Iganda,
R
3
= ------------ ------------------------------------ N
ГМА = 0 bo‘Iganda,
j^tr _
(Xo '
+zt)+ ^ish' ё(*о r ^isll)
* ё(^о ^
X3 + fms)
2
X0 + X 2 + f mdZT
kN
bu yerda I R V, SRg- mos ravishda kanal qazgichning ish jihoziga
ta’sir qiluvchi kuchning vertikal va gorizontal tashkil etuvchisi, ularning
qiymatlari (12.8) va (12.9) formulalar yordamida topiladi.
Tirkama ish jihozini traktorga o ‘rnatgan qismida hosil bo‘lgan
kuchning vertikal tashkil etuvchisi quyidagi formula orqali aniqlanadi:
Ftv=
I R V- R ? - R ? +
(mish+mr) g , kN
(12.21)
bu yerda ERv-kanal qazgichning ish jihoziga ta’sir qiluvchi
kuchning vertikal tashkil etuvchisi, kN; mish-ish jihozining massasi, t,
mish= (1,5...2,5)-A; m P-tortish ramasining massasi, t, mr = (0,6-0,9) -A;
R[r, R j -
mos ravishda tirkama ish jihozining oldingi g‘ildiragiga va
tirkama ish jihozining orqa chang‘i yoki g ‘ildiragiga tuproqni normal
ta’sir kuchi, kN.
Ish jihozining ko‘rsatadigan qarshilik kuchi, quyidagi formula
orqali aniqlanadi:
F ish= F tg =
2Rg +
fM( R j + R 3
ff),
kN
(12.22)
200
X
is
h
201
1
2
.2
-r
a
sm
.
T
ir
k
a
m
a
p
|
| |
kuchli bo'lishi kerak. Ikkinchidan, uzatilayotgan axborotning xavf­

|
kuchli bo'lishi kerak. Ikkinchidan, uzatilayotgan axborotning xavf Pdf ko'rish
|
bet | 134/243 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 6,82 Mb. | | #106679 |
Bog'liq Huquqiy informatika (Abdujabbor Muhammadiyev)kuchli bo'lishi kerak. Ikkinchidan, uzatilayotgan axborotning xavf
sizligi algoritmning maxfiyligiga emas, balki kalitning maxfiyligiga
bog'liq bo'lishi lozim. Zaif bo'g'inlarga yo'l qo'ymaslik uchun algo
ritm mutaxassislar tomonidan puxta tahlil qilinishi kerak. Uch-
inchidan, algoritm shunday bo'lishi kerakki, ayni kalit yordamida
shifrlashda olingan ancha ko'p juftlar (shifrlangan ma’lumot, shi-
frlanmagan ma’lumot)ni bilgan holda ham kalitni bilib olishning
iloji bo'lmasin.
Bu yerda shuni ta’kidlab o'tish kerakki, ochiq kalitli kriptografik
tizim algoritmlaridan quyidagi maqsadlarda foydalanish mumkin:
1. Uzatilayotgan va saqlanayotgan ma’lumotlarni himoya qilish
mustaqil vositalari sifatida.
2. Kalitlarni taqsimlash vositalari sifatida.
Ochiq kalitli algoritmlar an’anaviy kriptografik tizimlarga qara-
ganda ko'proq mehnat sarfini talab qiladi. Shu sababli amalda
axborot tarzidagi hajmi uncha katta bo'lmagan kalitlarni ochiq kalit
yordamida taqsimlash, so'ngra oddiy algoritmlar yordamida katta
axborot oqimlari almashish maqsadga muvofiqdir. Ochiq kalitli
tizim - RSA tizimi eng ko'p tarqalgan kriptografik tizimlardan biri.
1977-yilda ishlab chiqilgan RSA kriptografik tizimi uning mualliflari
- Rivest, Shamir va Aydelman nomi bilan atalgan. RSA nosim-
metrik, ya’ni shifrlash va shifrdan chiqarishda turli kalitlarni
qo'llovchi algoritmdir. Foydalanuvchilar ikkita kalitga ega bo'ladilar
va o'z ochiq kalitini keng tarqatishlari mumkin. Shu sababli RSA
algoritmi banklarning kompyuter tarmoqlarida, ayniqsa, uzoqda
joylashgan mijozlar bilan ishlashda ko'p qo'llaniladi.
Elektron imzo. Matnga ulanadigan imzoning elektron o'zgartirilishi
|
| |
Darsning maqsadi - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 191/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Darsning maqsadi
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga XI-XV asrlardaYevropa madanyati, Maorif va fan haqida ma`lumot berish;
Tarbiyaviy maqsad: - o`quvchilarni ma`nan yetuk inson bo`lib yetishishiga hissa qo`shish;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Kommunikativlik
o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda aniq va tushunarli bayon qila olish, mavzu:dan kelib chiqib savollarni mantiqan to‘g‘ri qo‘ya olish va javob berish;
Milliy va umummadaniy
umumbashariy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlarini (urf odatlar, marosimlar, milliy madaniy an’analar va.h.k.) hurmat qilish;
o‘zgalarga nisbatan mehrmuruvvat, saxiylik, diniy e’tiqodi, milliy hususiyatlari, an’ana va marosimlarini hurmat qilish; jamiyatda o‘rnatilgan odobaxloq qidalariga rioya qilish
|
|
| |
Mavzuning qisqacha ta`rifi

|
Mavzuning qisqacha ta`rifi
|
bet | 123/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
Darsning maqsadi
|
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilar bu darsda dastlabki salib yurishlari,Quddus shahrini egallab, u yerda davlat tuzganlarini haqidagi bilimlarga ega bo`ladilar;
|
|
| |
Yakuniy yo’riqnoma (15 daqiqa)

134
Tekshiruv jarayonida auditor quyidagilarni aniqlashi lozim:
*
zahiralarning haqiqatda mavjudligi;
*
zahiralar bilan bog‘liq barcha muomalalarning buxgalteriya hisobi
schyotlarida to‘liq va to‘g‘ri aks ettirilganligi;
*
barcha zahiralar korxona mulki ekanligi ya’ni ularga mulkiy huquq
mavjudligi, qarz sifatida aks ettirilgan summalar esa majburiyat ekanligi;
*
zahiralarni va ular bilan bog‘liq majburiyatlarni baholashning to‘g‘riligi;
*
tovar-moddiy zahiralarni hisobga olish tamoyillari to‘g‘ri tanlanilganligi va
qo‘llanilishining to‘g‘riligi.
Tovar-moddiy zahiralarni tekshirishda quyidagi ma’lumot manbalaridan
foydalaniladi:
1.
Moddiy boyliklarni qabul qilish, hisobga olish, saqlash va berishga aloqador
me’yoriy hujjatlar.
2.
Hisob siyosati to‘g‘risidagi buyruq.
3.
Tovar - moddiy zahiralar bilan bog‘liq muomalalarni rasmiylashtirishga doir
dastlabki hujjatlar.
4.
Tashkiliy-huquqiy hujjatlar va materiallar.
5.
Tovar-moddiy zahiralarni hisobga olishga doir buxgalteriya hisobi
registrlari va buxgalteriya hisobotlari.
Audit o’quv amaliyoti cdr - bet 105

161
- Pul mablag’lari auditining maqsadi,
vazifalari va ma’lumot manbalarini tushun
tiradi;
- Kassa, kassa muomalalari va pul
hujjatlari auditi xususiyatlari haqida
ma’lumot beradi;
- Bankdagi schyotlarga doir muomalalarni
hisobga olish va nazorat qilishning holatini
tekshirishni o’rgatadi;
vazifalari va ma’lumot
manbalarini aytib
bera oladilar;
-Kassa, kassa muomalalari va pul hujjatlari
auditi
xususiyatlari
haqida
to’liq
ma’lumotga ega bo’ladilar;
-Bankdagi schyotlarga doir muomalalarni
hisobga olish va nazorat qilishning holatini
tekshirish tartibini aytib bera oladilar.
O’quv faoliyati natijalari

|
O’quv faoliyati natijalariBog'liq Audit oquv amaliyoticoverO’quv faoliyati natijalari:
-
Tovar moddiy zahiralari auditning maqsadi va
vazifalari, ma’lumot manbalari va auditorlik
tekshiruvidan o’tkazish ketma-ketligini
tushuntirib beradilar;
-
Tovar moddiy boyliklarining mavjudligi va
saqlanishini hamda ularni kirim qilish va ishlab
chiqarishga sarflash vaqtida baholashning
to’g’riligini tekshirishni tasniflab beradilar;
O’qitish metodlari
Aqliy hujum, masala, taqdimot qilish.
O’qitish vositalar
Doska, mel, proyektor, o’quv qurollari,
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakli
Guruhlarda, juftliklarda ishlash
O’qitish sharoiti
O’quv faoliyatiga mo’ljallangan auditoriya
Qayta aloqaning usul va vositalari Masala, taqdimot qilish.
O’quv amaliyoti mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish
bosqichlari va
vaqti
Faoliyat mazmuni
O’qituvchi
O’quvchi
1 – bosqich
O’quv
mashg’ulotiga
kirish
(10 daqiqa)
Tashkiliy qism:
Salomlashadi, yo’qlama qiladi. O’quvchilarning
mashg’ulot daftarlarini tekshiradi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
Mashg’ulot mavzusi, maqsadini e’lon qiladi.
Mashg’ulot mavzusi va rejasini yozuv taxtasiga
yozadi.
Salomlashadilar.
Tinglaydilar.
Yozib oladilar.
2– bosqich
Asosiy
(210 daqiqa)
Kirish yo’riqnomasi (60 daqiqa)
O’quvchilar bilimini faollashtirish:
1. Avvalgi mashg’ulotda uyga vazifa qilib
berilgan mustaqil ish tekshirilib, o’tilgan mavzular
yuzasidan o’quvchilar bilimini tekshirish uchun
tezkor so’rov o’tkaziladi .
|
| |
O‘zbekiston Respublikasining

|
O‘zbekiston Respublikasining
|
bet | 115/301 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #263417 |
Bog'liq Umumiy Pedagogika darslik. 08.09.22O‘zbekiston Respublikasining Davlat gerbida tog‘lar, daryolar, bug‘doy boshoqlari (chap tomonda), ochilgan g‘o‘za shohlarining (o‘ng tomonda) gulchambar holidagi tasviri aks ettirilgan. Gerb o‘rtasida serquyosh yurt ramzi bo‘lgan quyosh o‘zining zarrin nurlarini sochib turibdi. Gerbning yuqoridagi
qismida Respublika mustaqilligining ramzi sifatida sakkiz burchak tasvirlangan bo‘lib, uning ichida yarim oy (yangi oy – yangi tuzum) va yulduzlar (abadiyat timsoli) joylashtirilgandir. Gerbning markazida baxt va erksevarlik ramzi bo‘lgan kumush rangli Xumo qushi qanotlarini yozib turgan holda tasvirlangan. Xumo qushi insonga baxt keltiruvchi, uni turli ofatlardan himoya qiluvchi, mehribon jonzot sifatida o‘zbek xalq og‘zaki ijodida keng talqin etib kelingan. Gerbning pastki markaziy qismida Davlat bayrog‘i ranglaridagi chambar lenta o‘zagida “O‘zbekiston” so‘zi yozilgan. Gerbda ifoda etilgan sakkiz qirrali burchak – masammandir. Ushbu belgi ijtimoiy hayotning ma’lum bir g‘oya, kuch birlashtiradi degan g‘oyani anglatishga xizmat qiladi. Paxta va bug‘doy boshoqlarining tasviri rizqu-ro‘zning nishonasidir.
Davlat gerbining huquqiy maqomi ham maxsus Qonun bilan himoyalanadi. Davlat gerbidan foydalanish xuquqi maxsus davlat hokimiyati va boshqaruvi idoralariga berilgan bo‘lib, ularga O‘zbekiston Prezidenti devoni, O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi, davlat hokimiyati va boshqaruvning mahalliy idoralari, vazirliklar, davlat qo‘mitalari, barcha toifadagi sudlar, prokuratura, diplomatik va konsullik vakolatxonalari kiradi.
Davlat gerbining tasviri tushirilgan muhrlar, xujjatlarning blankalari va ulardan foydalanish, saqlash hamda yo‘qotish tartibi Respublika Vazirlar Mahkamasining maxsus xujjati asosida tartibga solingan.
Davlat gerbining tasviri, shuningdek, fuqarolik pasporti, korxona, tashkilot, muassasalarning ish qog‘ozlari, muhrlarida o‘z aksini topgan. Respublika fuqarosi shaxs sifatida o‘z sha’ni, or-nomusini qanchalik muqaddas bilsa, fuqaro sifatida davlat ramzlarini shu qadar muqaddas bilishi, uni asrash, muhofaza qilish uchun o‘zida mas’ullik tuyg‘usini qaror toptirishi lozim. Fuqarolik tarbiya ni yo‘lga qo‘yish jarayonida davlat ramzlaridan noqonuniy hamda, axloqsiz ravishda foydalanayotgan kimsalarga nisbatan murosasiz bo‘lish lozimligini uqtirib borish maqsadga muvofiqdir.
|
| |
- CHDM ning hamma rejalari (yechimlari) to’plami qavariqdir;
-

|
- CHDM ning hamma rejalari (yechimlari) to’plami qavariqdir;
-
|
bet | 3/7 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 149,09 Kb. | | #142747 |
Bog'liq Mustaqil ish Mavzu Chiziqli dasturlash masalalarini yechishda s (1)- CHDM ning hamma rejalari (yechimlari) to’plami qavariqdir;
- maqsad funksiyasi o’zining maksimal yoki minimal qiymatiga qavariq ko’p yoqlining qirralarining birida erishadi;
- qavariq ko’p yoqlining har bir qirrasi CHDMning tayanch rejasi bo’ladi.
Bizga quyidagi CHDM berilgan bo’lsin:
Zmax =c1x1+c2x2+...+ cnxn (2.1.14)
a11x1 + a12x2 + ... + a1nxn b1 ,
a21x1 + a22x2 + ... + a2nxn b2 ,
a31x1 + a32x2 + ... + a3nxn b3 , (2.1.15)
... ... ... ...
am1x1 + am2x2 + ...+ amnxn bm .
x1 , 2 , . . . , n 0 (2.1.16)
Bu CHDM quyidagi mazmunni beradi: (2) tengsizliklar sistemasidagi asosiy noma’lumlar (x1,x2,x3,...,xn) ning shunday qiymatlarini topish talab qilinadiki, topilgan qiymatlar musbat yoki nolga teng bo’lib, maqsad funksiyasi deb ataluvchi
Zmax =c1x1+c2x2+...+ cnxn
funkstionalga maksimal qiymat bersin.
Qaralayotgan CHDMdagi tenglamalar sistemasida n noma’lumlar soni, m esa tenglamalar sonini ifodalaydi. Amaliyotda: a) noma’lumlar soni tenglamalar sonidan katta (n > m); b) noma’lumlar soni tenglamalar soniga teng (n = m); c) noma’lumlar soni tenglamalar sonidan kichik (n < m) bo’lishi mumkin.
CHDMni yechish uchun birinchi bajaradigan ishimiz (2.1.15) tengsizliklar sistemasini kanonik ko’rinishga, ya’ni tenglamalar sistemasi ko’rinishiga keltirish va tayanch rejani topishdir.
(2.1.15) sistemada berilgan x1, x2 , ... , xn noma’lumlar (o’zgaruvchilar) asosiy noma’lumlar deb nomlanadi.
Demak, birinchi navbatda tayanch yechim (reja) topiladi.
(2.1.15) tengsizliklar sistemasini tenglamalar sistemasiga keltirish uchun, tengsizliklarning har biriga mos ravishda qo’shimcha noma’lumlar deb ataluvchi musbat yoki nolga teng bo’lgan ushbu y1, y2, ... , ym 0 o’zgaruvchilarni qo’shamiz. CHDMni iqtisodiy mazmuniga ko’ra qo’shimcha noma’lumlar (2) sistemaga musbat ishora bilan qo’shiladi. Biz noma’lumlar soni tenglamalar sonidan katta (n > m) bo’lgan holni qaraylik.
a11x1 + a12x2 + ... + a1nxn + y1 = b1 ,
a21x1+ a22x2 + ... + a2nxn + y2 = b2 , (2.1.17)
... ... ... ... ....
|
| |
йХ va 
minimal Pmin solishtirma bosim kuchlari (11.3) va (11.4) formula 
yordamida aniqlanadi.
6

11.3-rasm. Mashinani turg‘unlikka hisoblash:
a-ish holatidan transport holatiga o'tish; 6-gorizontal tekislikda.
Shamolning ta’sir kuchi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Fsh - PSh ' k a • Ash, kN,
(11.13)
bu yerda Psh-shamolning bosim kuchi, kPa; &a-aerodinamik
koeffitsient,
(k3 = 0,45-1,2);
Ash -mashinaning
shamolga qarshi
qismining yuzasi, m2.
Shamolning bosim kuchi quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Psh = L h A t kPa,
2' g
bu yerda ysh- havoning solishtirma og‘irligi, kN/m3, (ysh =
0,00125 kN/m3); Ssh- shamolning tezligi, m/s, (Ssh= 10-20 m/s);
Mashinaning yurishdagi va to ‘xtashdagi
inersiya kuchi, mashina
uchun
va tirkalma yoki
osma ish jihozi uchun F,'sh quyidagi formula
yordamida aniqlanadi:
(11.14)
194
F, _
IcN.
(11.15)
3.6-lO‘ -g-tw'
( , U 6 )
bu
yerda
A-jisrn
massalarining
aylanishidagi
inersiyasini
hisoblovchi
koeffitsient ( X - 1,1-1,3);
Gm,
twos ravishda mashina
va jihozning og‘irligi, kN; »yu-mashinaning yurish teziigi, m/soat; fyu -
mashinaning tezianish olishi uchun ketgan vaqt, s, (ryu = 3-4 s).
Mashinaning kosndalang nishabligi y o id a
burilish paytida hosil
bo‘ladigan markazdan qochma kuch quyidagi formula orqali aniqlanadi;
£Оп, Л
(3600)2 - g- R b
bu yerda
SGm- mashinaning yig‘ma og‘irlik kuchi, kN; Rb-
mashinaning burilish radiusi, m.
Bu tekshiruv asosan turg‘unlikning ehtiyot
koeffitsienti orqali
quyidagicha baholanadi:
=Ma«- ^ 125...15,
(11.18)
bu yerda Mtut - mashinani turg'un holatda tutuvchi moment, kN-ra;
Mog- - mashinani turg‘un holatdan ag‘daruvchi moment, kN-m.
Mwt va M og‘
momentlari
11.2 va
11.3-rasmlarda А, Б nuqtalarga
nisbatan moment olib topiladi.
7.
Mashinaning gorizontal tekislikdagi turg‘unligi
(11.3-rasm)
quyidagi shart asosida tekshiriladi:
K f = ^ - > 2 . . . 3 ,
(11.19)
“Zakovat” - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 108/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)314.
|
“Zakovat” intellyektual oʻyinini tashkil etish.
|
“Zakovot”
klubi a’zolari va iqtidorli talaba-yoshlar
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
ijtimoiy fanlar
kafedralari, tyutorlar, yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Filial belgilangan xonalarda
|
Talabalarning intellektual bilimlar oshishi, dunyoqarashi kengayib, hozirjavoblik va
topqirlik mahorati rivojlanashiga erishiladi.
|
|
315.
|
“Talabalar teatr kunlari” loyihasi doirasida talabalarning teatriga tashriflarini tashkil etish.
|
Filialning faol talabalari qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, yoshlar yetakchisi va koordinatorlar
|
Hududda joylashgan teatrlar
|
Talabalarning teatr sanʼatiga boʻlgan qiziqishlarini yanada oshirish va teatr orqali ularda Vatanga sadoqat, oʻzaro mehr
oqibat, yuksak masʼuliyat, bagʻrikenglik, sogʻlom dunyoqarash, shukronalik, vatan taraqqiyotiga daxldorlik tuygʻulari shakllanishiga erishiladi.
|
|
316.
|
Talabalar ijara xonadonlarida “Talabalik oltin davrim” nomli davra suhbati tashkil etildi
|
Ijarada yashovchi talaba-yoshlar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, yoshlar yetakchisi va kordinatorlar
|
Talabalar ijara xonadonlarda
|
Talabalarda oʻzaro hurmat, mehr-oqibat, kasbga sadoqat, milliy qadriyatlarga hurmat, vatanparvarlik fazilatlari
rivojlantirilib, muayyan darajada ular oʻrtasidagi jinoyatchilikning oldini olishga erishiladi.
|
|
|
|
| |
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 128/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
IV.Mustahkamash:Yangi mavzuni mustahkamlashda o`quvchilarga rasmlar ko`rsatilad(ekranda),o`quvchilar rasmlarni izohlaydilar.
Faol o`quvchilar baholanadi.
V.Baholash: Darsda faol qatnashgan,uyga vazifa bajargan,o`tilgan va yangi mavzuni mustah kam lashda ishtirok etgan o`quvchilarbaholanadi.
VI.Uyga vazifa: O’tilgan mavzuni mustahkamlab kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: _________________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Keyingi salib yurishlari
Mavzu: Keyingi salib yurishlari
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: To 'rtinchi salib yurishi. Keyingi salib yurishlari. Salib yurishlarining to`xtashi. Salib yurishlarining oqibatlari.
Soatlar soni: 1 soat
|
|
|
| |
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

IV.Mustahkamash:
1. Qaysi shaharlar XIV asrning boshlarida rus yerlarining yangi markazlari sifatida yuksala boshlaydi?
2. Moskva knyazligida Oltin O`rdaga qarshi kurashish uchun qanday qulay vaziyat vujudga keladi?
3. Kulikova jangining ahamyati nimadan iborat edi?
4. Rus yerlarini mo`g`ullardan ozod bo`lishida Amir Temur qanday o`rin tutadi?
V.Baholash: Darsda faol qatnashgan,uyga vazifa bajargan,o`tilgan va yangi mavzuni mustah- kamlashda ishtirok etgan o`quvchilar baholanadi.
VI.Uyga vazifa: O’tilgan mavzuni mustahkamlab kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Yevropa madanyati
|
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

IV.Mustahkamash:Yangi mavzuni mustahkamlashda o`quvchilar atamalarni izohlaydilar..
Papa viloyati ..., G`arbiy katolik ... , Sharqiy pravaslav ... , Indulgensiya ... , Interdikt . . . , Inkvizitsiya . . . , Innokentiy III ..., Grigoriy IX . . . , “autodafe” . . .
Faol o`quvchilar baholanadi.
V.Baholash: Darsda faol qatnashgan,uyga vazifa bajargan,o`tilgan va yangi mavzuni mustah kam lashda ishtirok etgan o`quvchilarbaholanadi.
VI.Uyga vazifa:
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Dastlabki salib yurishlari
Mavzu: Dastlabki salib yurishlari
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Birinchi salib yurishi. Dehqonlar va ritsarlarning yurishdagi ishtiroki. Quddus qirolligi. Diniy-ritsarlik ordenlari.
Soatlar soni: 1 soat
|
|
|
-rasm. Osma plugli kanal qazgich mashinasiga ta ’sir qiluvchi

bu yerda
tuproqni metall bilan ishqalanish koeffitsenti;
plug pastgi qismining gorizontga nisbatan og‘ish burchagi.
Tuproqning yon tomoniga siljishidagi ishqalanish qarshiligi
quyidagi formula orqali aniqlanadi:.
F
4=F
3 -/n - t g f . , k N
(12.13)
bu yerda / u-tuproqni tuproq bilan ishqalanish koeffitsenti; (5-
ag'dargichning plandagi qazish pichoqlari orasidagi burchak, grad
(p = 40 °-60 °).
Damba yuqori qismini tekislashga ketadigan qarshilik kuchi,
quyidagi formula bilan aniqlanadi:
F
5 = 2 b d -S < -1 0 3,k N
(12.14)
bu yerda bd-damba yuqori qismining eni, m; S-kesish qalinligi,m;
Kq- maydalangan tuproqning solishtirma qarshiligi, MPa.
Gruntni qirqishdagi normal kuch quyidagi ifoda bilan aniqlanadi:
I R n = (0,2-0,5) SRU, kN
(12.15)
Yerdagi chang‘i yoki g ‘ildirak tayanchining tuproqqa beradigan
normal ta’sir kuchi
12.1-rasmdan foydalanib, quyidagi formula
yordamida aniqlanadi: