nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Umumiy xarajatlarning turini aniklang

|
Umumiy xarajatlarning turini aniklang
|
bet | 202/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyoti18. Umumiy xarajatlarning turini aniklang.
A) doimiy va uzgaruvchan
B) bevosita va muomala
V) muomala va uzgaruvchan
G) tashki va ichki
19. Lizing nima?
A) karz sifatida kaytarib berish sharti bilan beriladigan ssuda
B) asosiy vositalarning uzok muddatli ijara shakli
V) kreditning bir shakli
G) tugri javob yuk
20. Konsern kanday birlashma?
A) korxonalarning tor ma’noda birlashuvidir
B) xukukiy erkin korxonalarning operatsiyalarini boshkarish uchun aksiya kontrol paketiga ega bulgan aksionerlik kompaniyalari
V) korxonalarning gorizontal, vertikal va differensional birlashuvidir.
G) yirik aksionerlik jamiyati
21. Korxonaning umumiy tuzilmasi – bu …
A) sanoat korxonasining tshlab chikarish jarayonini tashkil kilish shaklini uz ichiga oladi.
B) ishlab chikarish buginlari, boshkaruv va xizmat kursatish organlarining mikdori, tarkibi, xajmi va boshkalarni uz iyaiga oladi.
V) asosiy, yordamchi va xizmat kursatuvchi jarayonlarni uz ichiga oladi
G) tugri javob yuk
22. Aktiv aylanma vositasi 3ta jarayonni uz ichiga oladi. SHular kaysilar?
A) moddiy, ishlab chikarish, maxsulot
B) moliyaviy, ishlab chikarish, maxsulot
V) aktivlik, mexnat, maxsulot
G) ishlab chikarish, moliyaviy, mexnat
23. Bevosita ishlab chikarish xarajatlari turlari kaysilar?
A) kushimcha, sof, uzgaruvchan xarajatlar
B) ish xaki, xom-ashyo, yonilgi, amortizatsiya va boshkalar
V) A va B javoblar tugri
G) tugri javob yuk
24. Kadrlarning tarkibi sonini rejalashtirishda nimalardan iborat?
A) ishlab chikarish dasturi, shtat jadvali, kadrlar kunimsizligi
B) ommaviy axborot vositalari, ishchi urinlari
V) ishlab chikarish dasturi, mexnat sigimi
G) xamma javoblar tugri
25. Ishlab chikarish tuzilmalarining va ishlab chikarishni tashkil kilishning turlari?
A) ommaviy, seriyalab, yakkalab
B) moliyaviy, mexnat, maxsulot
V) texnologik, buyumlashgan, aralash
G) A va B javoblar tugri
|
| |
Kadrlarni toifalash asosan nimaga asoslanib amalga oshiriladi?

|
Kadrlarni toifalash asosan nimaga asoslanib amalga oshiriladi?
|
bet | 203/226 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #250996 |
Bog'liq UMK soha iqtisodiyoti26. Kadrlarni toifalash asosan nimaga asoslanib amalga oshiriladi?
A) xizmat kursatish buyicha
B) lavozim buyicha
V) kasb mutaxassislik buyicha
G) kasb malakasi buyicha
27. Ishlab chikarish faoliyatiga faoliyatida katnashish darajasiga kura xodimlar kuyidagilardan kaysilarga bulinadi?
A) muxandis texnik ishchilar
B) sanoat ishlab chikarish, noishlab chikarish
V) xizmat kursatuvchilar, kichik xizmat kursatuvchilar
G) A, B va G javoblar tugri
28. Tashkilotning ishlab chikarish xujalik faoliyati buyicha xodimlarni kanday guruxlarga ajratish mumkin?
A) raxbarla, ishchilar, xizmatchilar, ukuvchi shogirdlar
B) mutaxassislar, xizmatchilar, raxbarlar, xavfsizlikni t’minlovchi xodimlar.
V) raxbarlar, mutaxassislar, xizmatchilar, ishchilar, shogirdlar, kichik xizmat kursatuvchi xodimlar,
G) asosiy va yordamchi ishchilar, muxandis-texnik xodimlar, xizmat kursatuvchilar.
29. Davlatning bozor iktisodiyotidagi funksiyalari?
A) atrof-muxit tozaligi uchun kurash, transfer tulovlar tulovlar tizimini amalga oshirish
B) mamlakatda xavfsizlik va tartibni ta’minlash, iktisodiyotni barkarorlashtirish.
V) inflyasiya, byudjet tankisligi va ishsizlik
G) A va B javoblar tugri
30. Korxonalarda kanday sex turlari faoliyat yuritadi?
A) ishlab chikarish, bozorga etkazib berish
B) xizmat kursatish, asosiy, yordamchi
V) kushimcha, kumakchi
G) B va V javoblar tugri
31. Ishlab chikarish sarf xarajatlari deganda …
A) korxona uzi uchun zarur resurs va xizmatlarga tulovlarni amalga oshirish natijasida vujudga keladigan xaradatlar
B) korxonada yalpi tushum bilan boglik moliyaviy resurslarning asosiy manbai
V) tovar va xizmatlarni ishlab chikrish va iste’molchilarga etkazib berishga kilinadigan barcha sarflar
G) xar kanday tovarni ishlab chikarishga iktisodiy resurs sarflari.
32. Fondlarning aylanishi deganda…
A) korxona mablaglarini boskichlarni bosib utib dastlabki shakliga kaytish
B) ishlab chikarish jarayonida katnashadigan mablaglar
V) mablaglarning bir kurinishdan ikkinchi kurinishga utish jarayoni
G) A va V javoblar tugri
|
| |
Klaviatura bilan kiritishga yo‘naltirilgan forma elem entlari

Sintaksisi:
< in p u t
t y p e = ”te x t ”
n a m e = ”o ‘z g a r u v c h i _ n o m i ”
s i z e = ” N ”
m a x l e n g t h = ” N ” v a l u e = ” ” >
M a tn li m a y d o n n i a n iq la sh b e s h ta a tr i b u t n i o 'z ichiga oladi:
• ty p e — elem e n t tipi (m atn li m a y d o n u c h u n — text);
• n a m e — kiritilg a n m a ’l u m o t s a q la n a d ig a n o 'z garuvchi n o m i
( o ' z g a r u v c h i n o m i ) ;
• size - m a tn li m a y d o n n i n g b ra u z e r d a g i u m u m iy u z u n lig i
(N ) ;
m a x le n g th - m a tn li m a y d o n g a k iritila d ig a n b elg ilarn in g eng
k a tta soni;
value — o d a t d a m a tn li m a y d o n d a c h iq a d ig a n qiym at.
M a tn li m a y d o n l a r n in g a lo h id a t u r i b u p a r o lla rn i kiritish m a y
d o n i. U x u d d i odd iy m a tn li m a y d o n kabi ishlaydi, bitta farqi kiriti-
layotgan b elgilar y u ld u z c h a g a a l m a s h a d i. P a ro lla rn i kiritishga fo rm a
m ay d o n i yaratish u c h u n t y p e = ”t e x t ” o 'r n ig a t y p e = ”p assw o rd ” ni
kiritish kerak, y a ’ni:
< in p u t t y p e = ”p a s sw o rd ” n a m e = ”o ‘z g a r u v c h i _ n o m i ” s i z e = ” N ”
m a x l e n g t h = ” N ” v a l u e = ” “ >
M atnli soha forma elem enti
M a tn li soha (textarea) bir n e c h ta k a tta hajm d ag i odd iy ism lar,
e lektron p o c h ta m a n z illa ri, c h e g a r a la n m a g a n m a t n l a r n i kiritish
u c h u n ishlatiladi.
Sintaksisi:
< tex tarea
n a m e = ”o ‘z g a r u v c h i _ n o m i ”
r o w s = ” N ”
c o l s = ” N ”
v a l u e = ” ” X / t e x t a r e a >
M a tn li s o h a n i a n iq la sh u c h ta a trib u tn i o ‘z ichiga oladi:
• n a m e — kiritilgan m a ’lu m o t s a q l a n a y o t g a n 4o ‘z g a ru v c h i_ n o m i;
• rows — m a tn li s o h a n i satrlar soni;
• cols — m a tn li s o h a n i u s t u n l a r soni.
F o r m a n i n g b o s h q a e le m e n tla rid a foydalanuvchi o ld in d a n b e r il
gan v a r ia n tla rd a n b irini sich q o n c h a y o rd a m id a tanlaydi. B ular bay-
ro q c h a la r (checkbox), y o q i b - o ‘c h irg ic h la r (radio b u tton) va o c h ila -
digan r o ‘y x atlar (select).
Yangi o’quv materiallarini mustahkamlash

|
Yangi o’quv materiallarini mustahkamlash
|
bet | 28/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariYangi o’quv materiallarini mustahkamlash
Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi.
Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi, har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
Guruhlarda ishlashni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qaytar aloqa o’tkazadi.
Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma’lum qiladi, guruhlar taqdimotini tashkil qiladi,
Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi. Javoblarni to’ldiradi va qisqacha hulosa beradi.
Guruhlar ishini o’zaro baxolashni o’tkazadi, mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlardagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifalarini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Topshiriqni bajaradilar
Kichik guruhlarga bo’linadilar
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishadilar
Xar bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar,
Guruh ish natijalarini o’zaro baxolaydilar,
Ma’lumotni daftarga qayd etadilar.
|
|
|
| |
MAN (Shahar tarmog’i) - Fan va innovatsiyalar

Tarmoqdagi kompterlarga kabel orqali ulangan markaziy habdan (tugun) iborat.
|
Tarmoqda yagona kabel barcha kompyuterlarni о‘zida birlashtiradi.
|
Halqa topologiya tarmoqdagi barcha tugunlarni о‘zaro bog‘laydi.
|
Tarmoqdagi barcha kompyuter va tugunlar bir-biri bilan о‘zaro bog‘langan bо‘ladi.
|
Topologiya shina va yulduz topologiyalarning kombinatsiyasidan tashkil topgan
|
Gibrid topologiya о‘zida ikkita turli topologiyani mujassamlashtirgan bо‘ladi.
|
Tarmoqda har bir kompyuter yoki tugun markaziy tugunga individual bog‘langan bо‘ladi.
|
Shina topologiyada ixtiyoriy tugun tomonidan tarmoq “Hello message” (network broadcast) signali uzatiladi.
|
Yuboriluvchi va qabul qilinuvchi ma’lumot TOKEN yordamida manziliga yetkaziladi.
|
Ushbu topologiya biror kompyuter buzilgan taqdirda ham ma’lumotlar almashinuvini ta’minlashni maqsad qiladi.
|
Daraxt topologiya yulduz topologiyalarni asosiy kabelga ulash orqali hosil qilinadi
|
Tashkilot о‘z talablaridan kelib chiqqan holda gibrid topologiya asosida tarmog‘ini quradi.
|
"TASDIQLAYMAN" - Fan va innovatsiyalar

Mashg’ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1.Ma’lumotlarni saqlash
2.joyini o’zgartirish
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor,slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
"TASDIQLAYMAN" - Fan va innovatsiyalar

Mashg’ulot vaqti-2 soat
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
Maʼlumotlarni tahlil qilish
2. Ma’lumotlarni qazib olish
3. WORD muharriri imkoniyatlari
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor,slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
Ish bosqich
lari va vaqti

|
Ish bosqich
lari va vaqti
|
bet | 27/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariIsh bosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(5 daq.)
|
Tashkiliy qism
O’quvchilarning mashg’ulotga tayyorgarligi va davomati tekshiriladi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarini faollashtirish
Uyga berilgan vazifalar nazorat qilinadi hamda o’tilgan dars bo’yicha o’quvchilarga savollar berilib baxolanadi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tushuntiriladi.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi,
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baxolash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta’lim oluvchining bilimini faollashtirish
Tezkor savol-javob, aqliy hujum
Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzulishiga muofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha xarakatlar tartibini bayon etadi,
Asosiy holatlarni yozdiradi.
Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi.
|
|
| |
Yulduz topologiyasi - Fan va innovatsiyalar

|
Fan va innovatsiyalar
|
bet | 79/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariYulduz topologiyasi
Yulduz topologiyasining afzalliklari:
markaziy hub yoki tugun orqali tarmoqni markazlashgan holda boshqarish;
topologiyaga osonlik bilan yangi tugunni kiritish yoki olib tashlash imkoniyati;
bir kompyuter tugunining buzilishi qolganlarining ishiga ta’sir qilmaydi;
tarmoqdagi bо‘lgan uzilishni osonlik bilan aniqlash mumkin va muammoni osonlik bilan bartaraf etish imkonini beradi.
Yulduz topologiyasining kamchiliklari:
markaziy nuqtadagi bо‘lgan uzilish butun topologiyaga ta’sir kо‘rsatadi;
markaziy nuqta sifatida router yoki kommutatordan foydalanish tarmoqni amalga oshirish narxini oshiradi;
yangi tugunni tarmoqqa qо‘shish markaziy tugunni imkoniyatiga bog‘liq bо‘ladi.
Shina topologiyasi
Shina topologiyasining afzalliklari:
Shina topologiyasining kamchiliklari:
yangi tugun kiritish kabelning uzunligiga bog‘liq;
asosiy kabeldagi biror buzilish butun tarmoq ishiga ta’sir qiladi;
kabelning har ikkala tomonida terminatorni bо‘lishi shart;
xizmat kо‘rsatish narxi yuqori;
yuqori tezlikdagi tarmoqlar uchun о‘rinli emas;
manbadan uzatilgan signalni barcha tugunlar qabul qilgani kabi, u tarmoqning xavfiszligiga ta’sir qiladi.
Bu topologiyada kompyuterlar kabelga BNC deb nomlangan maxsus ulagich yordamida ulanadi bu ulagichlar T ulagichlari deb ham tanilgan.
|
| |
Ish bosqich
lari va vaqti

|
Ish bosqich
lari va vaqti
|
bet | 32/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariIsh bosqich
lari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchilar
|
1-bosqich. Mavzuga kirish
(5 daq.)
|
Tashkiliy qism
O’quvchilarning mashg’ulotga tayyorgarligi va davomati tekshiriladi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarini faollashtirish
Uyga berilgan vazifalar nazorat qilinadi hamda o’tilgan dars bo’yicha o’quvchilarga savollar berilib baxolanadi.
Maqsad va vazifani belgilanishi:
Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tushuntiriladi.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi,
O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baxolash mezoni va ko’rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta’lim oluvchining bilimini faollashtirish
Tezkor savol-javob, aqliy hujum
Yangi o’quv material bayoni
Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzulishiga muofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha xarakatlar tartibini bayon etadi,
Asosiy holatlarni yozdiradi.
Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi.
|
|
| |
Halqa topologiyasi - Fan va innovatsiyalar

|
Fan va innovatsiyalar
|
bet | 80/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariHalqa topologiyasi
Halqa topologiyasining afzalliklari:
bir tomonga yо‘naltirilgan trafik oqimi;
har bir tugun faqat bо‘sh bо‘lgan vaqtdagina ma’lumotni uzata oladi;
markazlashgan biror tarmoq serveri talab etilmaydi;
shina topologiyana qaraganda amalga oshirish qulayligi (trafik hajmi oshmasligi sababli);
barcha tugunlarni ma’lumotdan foydalanishda bir xil imkoniyatga ega;
tarmoqda yangi tugunni qо‘shilishi tarmoqning butun о‘zgarishiga ta’sir qilmaydi.
Halqa topologiyasining kamchiliklari:
tarmoqda har bir tugundan signalning о‘tishi sekin jarayon;
ixtiyoriy tugundagi buzilish butun tarmoqning buzilishiga olib keladi;
tugunlarni ulash uchun kо‘p kabel talab etiladi va bu ortiqcha xarajatni talab etadi;
trafik barcha tugunlar uchun taqsimlanadi.
Mesh topologiyasi
Mesh topologiyasining afzalliklari:
ma’lumotlarni davomli uzatishga imkoniyat beradi;
yuqori trafikni о‘tkazish imkoniyati mavjud;
tugunlardan birini buzilishi butun tarmoqqa ta’sir qilmaydi;
tarmoqni kengaytirish osonlik bilan amalga oshiriladi.
Mesh topologiyasining kamchiliklari:
kо‘plab ulanishlarning mavjudligi sababli yuqori darajali ortiqchalik;
boshqa tarmoq topologiyalariga qaraganda yuqori narxga egalik;
tarmoqni qurish uchun kо‘p vaqt va ma’muriy ye’tibor talab qiladi.
Bu topologiya mahalliy tarmoqlarda deyarli qo’llanilmaydi asosan internet kabi keng tarmoqlarda qo’llaniladi.
Daraxt topologiyasi
Daraxt topologiyasining afzalliklari:
yulduz va shina topologiyalarni amalga oshirish murakkab bо‘lgan holarda foydalanish foydali;
tarmoqni osonlik bilan kengaytirish imkonini beradi;
ushbu topologiyada yulduz topologiyani loyihalash tugunlarni osonlik bilan boshqarish imkonini beradi;
xatoliklarni aniqlash va tuzatish xususiyatlarini ta’minlaydi;
har bir yulduz kabel asosiy kabelgan kabellar orqali ulanadi;
yulduz topologiyadagi tarmoqni buzilishi qolgan tarmoqlar ishiga xalaqit bermaydi.
|
| |
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiylar vazirligi muhammad al­-xorazmiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiylar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi
|
bet | 1/8 | Sana | 17.07.2024 | Hajmi | 0,76 Mb. | | #267759 |
Bog'liq Loyiha
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYLAR VAZIRLIGI MUHAMMAD AL–XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
FARG‘ONA FILIALI
“Dasturiy injenering” fakulteti 752-22-guruh talabasi
No’monov Qamariddinning
“Dasturlash I” fanidan
LOYIHA ISHI
Bajardi: No’monov Qamariddin
Qabul qildi: Asrayev M
Mavzu:Kutubхоnа sprаvоchnik tizimini yarаtish
MUNDARIJA:
KIRISH 3
I. NAZARIY QISM 4
1.1. C++ dasturlash tilida o’zgaruvchi va tiplar haqida malumot 4
1.2.C++ dasturlash tilida operatorlar 12
1.3. Fayllar bilan ishlash. 19
II. Amaliy qism 22
XULOSA 27
Foydalanilgan adabiyotlar: 28
ILOVA. 29
Kirish.
Dasturlash kompyuterlar va boshqa mikroprotsessorli elektron mashinalar uchun dasturlar tuzish, sinash va oʻzgartirish jarayonidan iborat. Odatda dasturlash yuqori saviyali dasturlash tillari (PHP, Java, C++, Python) vositasida amalga oshiriladi. Bu dasturlash tillarining semantikasi odam tiliga yaqinligi tufayli dastur tuzish jarayoni ancha oson kechadi.Dasturlash 1. Elektron mashinalarda masalalarni yechish hamda ularda har xil aqliy mehnat turlarini bajarish nazariyasi va usullarini ishlab chiqish bilan shugʻullanadigan fan; algoritmlar nazariyasining amaliy boʻlimi; insonning mashina bilan aloqa qilish vositasi. Asosiy vazifalaridan biri elektron mashinalar uchun programma (dastur) tuzish usullari, ularni tekshirish va takomillashtirishdan iborat. Yechilishi lozim boʻlgan masala algoritmi Dasturlashda „mashina tili“ga oʻtkaziladi. Yangiliklar haqida Dasturlash — bevosita dasturlash va avtomatik dasturlashga boʻlinadi. Bevosita Dasturlashda programmaning umumiy sxemasini ishlab chiqishdan kodlash va mashinaga kiritishgacha boʻlgan barcha ishni programmachi bajaradi. Avtomatik dasturlashda esa programmachi faqat programma sxemasini tuzib, uni qisqartirilgan simvolik kurinishda yozadi, programma tuzish va uni kodlash kabi texnikaviy ishlarni esa mashinaning oʻzi maxsus dasturlash programmasi yordamida bajaradi.
Dasturlash jarayoni, odatda, quyidagi bosqichlarga boʻlinadi: masalaning qoʻyilishi; masalaning algoritmik tavsifini tuzish; masalani yuqori darajadagi programma tilida Dasturlash; masalani taxminiymashina tilida Dasturlash; masalani mashina tilida Dasturlash
Dasturlash tili programmalar tuzishning asosiy vositasidir. Bu tillar konkret mashina komandalari sistemasiga bogʻliq boʻlmasligi va iboralar strukturasi jihatidan umumiy xususiyatga ega boʻlishi bilan boshqa tabiiy tillarga oʻxshab ketadi. Iboralar ikki turga — operatorlar hamda tavsiflarga boʻlinadi, ularning bir-biri bilan bogʻliqligi qavslar bilan, alohidaligi nuqtali vergul bilan ajratiladi.
|
| |
Kompyuteringizga VMware Remote Console ni o‘rnatish va u

113
7.10-rasm. VSphere Client da VMRC ni yuklab olish munyusi
7.11-rasm. VMRC ni yuklab olish sahifasi
Faylni vaqtinchalik katalogga oching va o‘rnatish
ustasini ishga tushiring
(7.12-rasm).
7.12-rasm. VMRS ni o’rnatish fayli
O‘rnatishni boshlash uchun Keyingiga bosing (7.13-rasm).
115
7.15-rasm. VRMC ni o‘rnatish papkasini tanlash
Mahsulot yangilanishlarini tekshirishni va mijozlar
tajribasini yaxshilash
dasturiga (CEIP – Customer Experience Improvement Program) qo‘shilishni
tanlang. CEIP haqida qo‘shimcha ma’lumot olish
uchun mijozlar tajribasini
yaxshilash dasturiga qo‘shilish va undan chiqish bo‘limiga qarang (7.16-rasm).
7.16-rasm. Foydalanuvchi tajribasi (User Experience) sozlamalari
VMware ESXi gipervizoridagi virtual mashinaga VMware Tools ni

118
3. VMware ESXi gipervizorida virtual
mashina yaratish jarayonini
tushintiring.
4. VMware ESXi gipervizorida yaratilgan virtual
mashinaga operatsion
tizimni qanday o‘rnatish mumkin?
5. VMware ESXi gipervizorida yaratilgan virtual mashinaga CD/DVD
yordamida operatsion tizim o‘rnatish jarayonini tushintiring.
6. VMware ESXi gipervizorida yaratilgan
virtual mashinaga ISO obraz
yordamida operatsion tizim o‘rnatish jarayonini tushintiring.
7. Shaxsiy kompyuterga VMware Remote Console (VMRC) ni o‘rnatish
jarayonini tushintiring.
8. VMware ESXi gipervizorida VMware Remote
Console orqali virtual
mashinaga ulanish qanday amalga oshiriladi?
9. VMware ESXi gipervizoridagi virtual
mashinaga VMware Tools ni
o‘rnatish jarayonini tushintiring.
Virtual tarmoq texnologiyalari - bet 41

144
DHCP-сервер.
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol) tarmoqdagi
xostlarga tarmoq sozlamalarini avtomatik ravishda berish uchun talab qilinadi.
Tarmoq sozlamalari IP manzili, standart shlyuz manzili, DNS server manzili va bir
qator boshqa sozlamalarni anglatadi. Ushbu protokol tarmoqlarni, ayniqsa yirik
tarmoqlarni boshqarish uchun juda qulaydir.
Ushbu qo‘llanmada men DHCP-dan foydalanaman, shunda ish stantsiyasi
tarmoq sozlamalarini (xususan, DNS server manzilini) hech qanday harakatimsiz
olishi mumkin.
DHCP protokolining Active Directory texnologiyasiga hech qanday aloqasi
yo‘q va bu holda umuman qilish mumkin edi (barcha tarmoq sozlamalarini ish
stantsiyasida o‘zingiz ro‘yxatdan o‘tkazish kifoya), lekin biz ushbu protokolni
umumiy ma’lumot uchun ushbu qo‘llanmaga qo‘shishga qaror qildik. Bundan
tashqari, bunday “AD controller - DNS server - DHCP server” to‘plami real hayotda
juda keng tarqalgan, chunki bu juda qulay xizmatlar to‘plami.
Shu bilan birga, DHCP serveri uchun alohida mashina ajratishga arziydimi,
degan savol ochiq qolmoqda. Kichik tarmoqlar uchun, albatta, DNS va DHCP
serverlarini turli xil mashinalarga tarqatish shart emas, lekin katta tarmoqlar uchun
bu haqda o‘ylash hali ham mantiqiy bo‘lishi mumkin. Bizning kichkina
tarmog‘imizda, agar biz DNS server bilan bir xil mashinada DHCP serverini yoqsak,
yo‘qotadigan hech narsamiz yo‘q.
Virtual tarmoq texnologiyalari - bet 46

157
2.
Eshittirish so‘rovlari joriy tarmoqdan tashqariga chiqa olmaydi,
shuning uchun boshqa tarmoqdan NetBIOS nomini shu tarzda topish ishlamaydi.
Demak, WINS serveri ikkala muammoni ham hal qila oladi. Ushbu server
markaziy ravishda kompyuterlarning NetBIOS nomlarini saqlaydi va tarmoqdagi
oddiy tugunlar unga qiziqqan nomning IP manzilini topish uchun murojaat qilishlari
mumkin (DNS uchun). Bunday yondashuv, birinchidan, tarmoqdagi translyatsiya
trafigini keskin kamaytiradi, ikkinchidan, NetBIOS so‘rovlarini nafaqat joriy
tarmoqlarga, balki boshqa tarmoqlarga yuborish imkonini beradi.
Bizning kichik tarmog‘imizda bizga WINS serveri kerak emas, shuning uchun
biz bu sozlamani o‘tkazib yuboramiz va davom etamiz.
Nazorat savollari - Virtual tarmoq texnologiyalari

141
Quyidagi panel Windows Server 2016 uchun asosiy (grafik) boshqaruv
vositasidir. Bu yerda siz serveringizdagi komponentlar va xizmatlarni
boshqarishingiz mumkin (boshqacha qilib aytganda, server nima qila olishini
sozlash). Xuddi shu panel Windows Serverning asosiy tarmoq sozlamalari uchun
ishlatilishi mumkin, buning uchun “Lokal server” yorlig‘i mavjud.
Windows Serverning asosiy sozlamalari.
Birinchi qilinadigan ish serverning tarmoq nomini o‘zgartirishdir.
Xost nomi tarmoqdagi xostni aniqlashning qulay usuli hisoblanadi. Tarmoq
nomi IP-manzilga muqobil sifatida ishlatiladi va kompyuterning IP-manzilini eslab
qolmaslik (bu manzil vaqti-vaqti bilan o‘zgarishi mumkinligiga qaramasdan), balki
ushbu kompyuter bilan uning mantiqiy nomi bilan bog‘lanish imkonini beradi.
Muammo shundaki, sukut bo‘yicha Windows Server uchun butunlay o‘qib
bo‘lmaydigan va ma’lumotga ega bo‘lmagan tarmoq nomi yaratilgan (men uni
skrinshotda qizil rang bilan ta’kidlaganman).
Ish stantsiyalari hali ham o‘qilmaydigan Xost nomiga ega bo‘lishi mumkin,
lekin server emas. Shuning uchun, men buni yanada oqilona narsaga (masalan,
ADController-ga) o‘zgartirishni taklif qilaman, chunki bu tezda amalga oshiriladi.
Tarmoq nomini o
‘
zgartirish.
Nomni o‘zgartirgandan so‘ng, mashinani qayta ishga tushirish kerak bo‘ladi.
Endi server uchun statik IP manzilni o‘rnatamiz. Aslida, bu kerak emas,
chunki biz baribir DHCP xizmatini ko‘tarmoqchimiz, lekin korporativ tarmoqning
barcha asosiy elementlari aniq manzillarga ega bo‘lsa, bu yaxshi amaliyotdir.
Tarmoq adapterini sozlash menyusini “Lokal server” yorlig‘idan Ethernet
adapterining joriy sozlamalarini bosish orqali ochishingiz mumkin (shuningdek,
qizil rang bilan belgilangan).
-bosqich.
Yakuniy bosqich

-bosqich. Yakuniy bosqich
Axborot texnalogiyalari
Maʼlumotlarni tahlil qilish ― matematika va informatikaning eksperimental (keng ma’noda) ma’lumotlaridan bilim olish uchun eng umumiy matematik usullar va hisoblash algoritmlarini qurish va oʻrganish bilan shugʻullanadigan sohasi[1]. Foydali ma’lumotlarni olish va qarorlar qabul qilish uchun ma’lumotlarni oʻrganish, filtrlash, oʻzgartirish va modellashtirish jarayoni ma’lumotlarni tahlil qilishda koʻplab jihatlar va yondashuvlarga ega, fan va faoliyatning turli sohalarida turli usullarni qamrab oladi. Ma’lumotlarni qazib olish ― bu ma’lumotlarni tavsiflashdan koʻra uni modellashtirish va kashf etishga qaratilgan ma’lumotlarni tahlil qilishning oʻziga xos usuli. Biznes razvedka yigʻishga asoslangan ma’lumotlar tahlilini qamrab oladi. Statistik maʼnoda, baʼzida maʼlumotlar tahlilini tavsiflovchi statistika, kashfiyot maʼlumotlarini tahlil qilish va statistik gipotezani tekshirishga ajratadilar. Tashkilot maʼlumotlarini tahlil qilish maʼlumotlarning yangi xususiyatlarini aniqlash bilan bogʻliq boʻlsa, statistik gipotezalarni tekshirish mavjud farazlarni tasdiqlash yoki rad etish bilan bogʻliqdir. Bashoratli tahlil bashorat qilish yoki tasniflash uchun statistik yoki tizimli modellarni qoʻllashga qaratilgan boʻlsa, matn tahlili tuzilmagan maʼlumotlarga tegishli matn manbalaridan maʼlumotlarni ajratib olish va tasniflash uchun statistik, lingvistik va tizimli usullarni qoʻllaydi. Bu maʼlumotlarni tahlil qilishning barcha turlaridir. Maʼlumotlar integratsiyasi maʼlumotlar tahlilining asosi hisoblanadi va maʼlumotlar tahlilining oʻzi maʼlumotlarni vizualizatsiya qilish va maʼlumotlarni tarqatish bilan chambarchas bogʻliq. “Maʼlumotlar tahlili„ atamasi baʼzan maʼlumotlarni modellashtirish uchun sinonim sifatida ishlatiladi. Download 7,46 Mb.
|
Ishni bajarish tartibi - Virtual tarmoq texnologiyalari

108
Birinchidan, siz Vmware veb-interfeysiga kirishingiz kerak. Brauzer dasturini
oching, Vmware ESXi serveringizning IP-manzilini
kiriting va veb-interfeysga
kiring (7.1-rasm).
7.1-rasm. Vmware veb-interfeysiga kirish
Ochilgan
oynada
administratorga
kirish
ma’lumotlarini
kiriting.
Muvaffaqiyatli kirgandan so‘ng, Vmware boshqaruv paneli paydo bo‘ladi (7.2-
rasm).
7.2-rasm. Vmware boshqaruv paneli
Vmware boshqaruv panelidan “Virtual Machines” menyusini oching. Virtual
mashinani yaratish/ro‘yxatdan o‘tkazish (“Create/Register VM”) tugmasini bosing
(7.3-rasm).
109
7.3-rasm. Virtual mashinani yaratish/ro‘yxatdan o‘tkazish
Vmware Build Assistant da quyidagi variantlarni tanlang:
– Moslik (“Compability”) – ESXI Virtual Machine 6.7;
– Mehmon OS oilasi (“Guest OS Family”) – Windows;
– Mehmon OS versiyasi (“Guest OS Family”) – Microsoft Windows Server
2012 (64 bit).
Bizning misolimizda biz yangi Windows Server 2012 R2 virtual mashinasini
o‘rnatyapmiz (7.4-rasm).
7.4-rasm. Virtual mashina yaratish jarayoni
Keyin virtual mashina yaratilishi kerak bo‘lgan ma’lumotlarni
saqlash
qurilmasini (“datastore”) tanlang (7.5-rasm).
7.5-rasm. Ma’lumotlarni saqlash qurilmasi
110
Endi siz yangi virtual mashina operatsion tizimini qanday o‘rnatishni hal
qilishingiz kerak.
Agar siz Windows operatsion tizimini CD/DVD dan o‘rnatmoqchi bo‘lsangiz,
sozlash ekranida quyidagi konfiguratsiyani o‘zgartirishingiz kerak (7.6-rasm):
– CD/DVD disk (“CD/DVD drive”) – Xost qurilmasi (“Host device”);
– Holat (“Status”) – yoqilganda ulanish (“Connect at power on”).
7.6-rasm. Operatsion tizimni CD/DVD dan o‘rnatishni sozlash
Virtual mashina yordamchisini yoping. Windows o‘rnatish CD/DVD ni
Vmware ESXi drayveriga joylashtiring. Yangi virtual mashinani yoqing.
Tizim
avtomatik ravishda operatsion tizimni yangi o‘rnatishni boshlashi kerak.
Shu bilan, siz CD/DVD yordamida Vmware ESXi ga yangi Windows virtual
mashinasini o‘rnatdingiz (7.7-rasm).
Agar siz Windows operatsion tizimini ISO obrazidan o‘rnatmoqchi
bo‘lsangiz, sozlash ekranida quyidagi konfiguratsiyani o‘zgartiring (7.8-rasm):
– CD/DVD disk (“CD/DVD drive”) – Datastore ISO fayli;
– Holat (“Status”) – yoqilganda ulanish (“Connect at power on”).
– CD/DVD tashuvchi – “Brauzer” tugmasini bosing va ma’lumotlar
saqlovchi qurilmasidan (“Datastore”) o‘rnatish joyini toping.
112
Operatsion tizimni o‘rnatish obrazini toping va tanlang. Bizning misolimizda
biz
Windows
serverini
o‘rnatish
faylini
tanladik:
SW_DVD9_Windows_Svr_Std_and_DataCtr_2012_R2_64Bit_English_-
4_MLF_X19-82891.ISO
ISO faylidan operatsion tizimni o‘rnatish
uchun siz Vmware ISO
repozitoriysini o‘rnatishingiz kerak (7.9-rasm).
7.9-rasm. Vmware ISO repozitoriysini o‘rnatish
Virtual mashina yordamchisini yoping. Yangi virtual mashinani yoqing.
Tizim avtomatik ravishda operatsion tizimni yangi o‘rnatishni boshlashi kerak.
Shu bilan,
siz ISO obrazidan foydalanib, Vmware
ESXi ga yangi Windows
virtual mashinasini o‘rnatasiz.
Yangi o’quv materiallarini mustahkamlash

|
Yangi o’quv materiallarini mustahkamlash
|
bet | 33/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariYangi o’quv materiallarini mustahkamlash
Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi.
Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi, har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
Guruhlarda ishlashni boshlashga ruxsat beradi. Har bir kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qaytar aloqa o’tkazadi.
Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma’lum qiladi, guruhlar taqdimotini tashkil qiladi,
Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi. Javoblarni to’ldiradi va qisqacha hulosa beradi.
Guruhlar ishini o’zaro baxolashni o’tkazadi, mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlardagi ahamiyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Uy vazifalarini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Topshiriqni bajaradilar
Kichik guruhlarga bo’linadilar
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishadilar
Xar bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi.
Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar,
Guruh ish natijalarini o’zaro baxolaydilar,
Ma’lumotni daftarga qayd etadilar.
|
|
|
| |
Kerio Control ning veb interfeysi bilan tanishish

177
10.21-rasm. Lokal tarmoq interfeysi
Talaba ushbu Kerio Control dasturining qolgan bo‘limlari
bilan mustaqil
tarzda tanishib chiqishi talab qilinadi. Buning
uchun dasturning ishlab
chiqaruvchilari tomonidan maxsus tayyorlangan hujjatlaridan foydalanilsa bo‘ladi,
ushbu
hujjatni
https://cdn.kerio.com/dwn/control/control-9.3.6-5808/kerio-control-
adminguide-en-9.3.6-5808-p1.pdf
internet manzilidan yuklab olsa bo‘ladi.
10.5. Nazorat savollari
1. Tarmoqlararo ekran nima uchun kerak?
2. Kerio Control tarmoqlararo ekranlarning qaysi bir turi?
3. Kerio Control ning ishlash printsipi?
4. Tarmoqlararo ekranlarning qanday turlari mavjud?
5. Trafikni nazorat qilish tushunchasini ta’riflang.
178
11-LABORATORIYA ISHI (4 SOAT).
KERIO CONTROL ASOSIDAGI PROXY SERVERDA TRAFIK
QOIDALARINI YARATISH VA FOYDALANUVCHILARNI
BOSHQARISH
11.1. Ishdan maqsad
Kerio Control dasturiy ta’minoti asosida tarmoqdagi
trafiklarni boshqarish
bo‘yicha amaliy ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
-LABORATORIYA ISHI (4 SOAT)

122
uzatish va saqlash tarmog‘iga kira olmaydi. Saqlash tizimlari bu erda iSCSI va NFS
xotirasini anglatadi. FC xotirasi dastlab o‘z optik ma’lumotlar uzatish tarmog‘iga
ega.
Traffic vMotion, FT, boshqarish.
Alohida tarmoq, xuddi saqlash tizimlari
kabi, yana 3 turdagi trafikni ajratish uchun foydalidir.
– vMotion trafigi VMni xostdan xostga o‘tkazish vaqtida hosil bo‘ladi.
– Asl va dublikat ikkita virtual mashina sinxronlashtirilganda xatoga
chidamlilik trafigini hosil qiladi.
– Trafikni boshqarish, bu vmk0 dagi diagrammadagi, odatda umumiy
tarmoqda qoldirilgan.
Dasturning oxiri - Simulyator ekranida ism familyangizni ko'rsating. Matn rangi Yashil

|
Simulyator ekranida ism familyangizni ko'rsating. Matn rangi Yashil
|
bet | 2/2 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 0,91 Mb. | | #244174 |
Dasturning oxiri.
Блок схема
ИСТИНА
СТАРТ
D 13h
A 25h
MONITOR (00) A
A (BC)
MONITOR (00) A
BC [ABC0h]
(BC) + 1
(D) – 1
ОСТАНОВКА
D ≠ 0 – ?
ЛОЖЬ
Programma kodi
Manzil.
|
Metka
|
Mnemokod
|
Kod
|
Izoh
|
0000
|
|
LXI B 2000h
|
01 00 20
|
M (BC) ← 2000h
|
0003
|
|
MVI D 13h
|
16 13
|
D ← 13 0900
|
0005
|
М1
|
MVI A 25h
|
3E 25
|
A ← 25h
|
0007
|
|
OUT 00
|
D3 00
|
PORT [00h] ← A
|
0009
|
|
LDAX B
|
0A
|
M (BC) ← 2000h
|
000A
|
|
OUT 00
|
D3 00
|
PORT [00h] ← A
|
000C
|
|
INX B
|
03
|
M (BC) ← BC+1
|
000D
|
|
DCR D
|
15
|
D ← D-1
|
000E
|
|
JNZ 0005h (М1)
|
C2 05 00
|
if (! Z ) PC ← 0005h
|
0011
|
|
HLT
|
76
|
Dasturni tugatish
|
3. Dastlabki ma'lumotlar (tsiklga kiritilgan)
Manzil__2000__2001__2002'>Manzil
|
2000
|
2001
|
2002
|
2003
|
2004
|
2005
|
2006
|
2007
|
2008
|
2009
|
Qiymat
|
46
|
61
|
74
|
75
|
6C
|
6C
|
61
|
79
|
65
|
76
|
Harf
|
«F»
|
«a»
|
«t»
|
«u»
|
«l»
|
«l»
|
«a»
|
«y»
|
«e»
|
«v»
|
Maznil
|
200A
|
200B
|
200C
|
200D
|
200E
|
200F
|
2010
|
2011
|
2012
|
2013
|
Qiymat
|
20
|
4A
|
61
|
73
|
75
|
72
|
62
|
65
|
6B
|
|
Harf
|
« »
|
«J»
|
«a»
|
«s»
|
«u»
|
«r»
|
«b»
|
«e»
|
«k»
|
|
Programma natijasi
Amaliy ishni bajarish uchun topshiriq
1. Dasturni bajarish algoritmlarini yozing
2. Dasturni bajarish uchun blok diagrammasini chizish;
3. Dastur yozing (tsikllardan foydalangan holda va tsikllardan foydalanmasdan yozishingiz mumkin) va jadvalni to‘ldiring:
Jadval10.4
Dasturni yozish uchun jadval.
Manzil – bu buyruq joylashgan ramdagi manzil. Ushbu emulyatorda maksimal manzilga erishish mumkin-FFFF
Kod (Qiymat) – buyruq kodi yoki kiritilgan qiymatlar yozilgan ustun.
Mnemokod (buyruq) - ushbu ustunda bajarilgan buyruqlar berilgan.
Izoh – amalga oshirilgan operatsiyalarga sharhlar yozish.
Kompilyatsiya qilingan dasturlarning skrinshotlarini oling. Skrinshotda dastur va natija ko‘rinishi kerak hamda dasturni quyidagi tartibda soxranit qilib natijani rasm shaklida yuklang.
-ushbu belgini tanlang
-ushbu belgini tanlang
Ushbu oyna paydo bo’ladi. Faylga nom berib Сохранить ni bosamiz.
Hisobot tayyorlash uchun talablar
Hisobot tarkibi:
а) Muqova varog’i;
b) Blok sxema;
v) Bajarilgan dasturlarning skrinshotlari (har bir qadam uchun bitta skrinshot);
g) Barcha bandlarda to‘ldirilgan jadvalning mavjudligi;
d) Xulosa.
Hisobotni shakllantirish:
«pdf» formatida yuklang
matn: Times New Roman; 14 shrift; 1,5 interval, kengligi bilan tekislang;
Jadval: Times New Roman; 14 shrift; 1,15 interval, kengligi bilan tekislang;
Rasm: O‘rtada tekislash, rasmdan oldin va rasm nomidan keyin oraliq qo‘shing. Rasmni nomlanishi " 1.1-rasm -....»
Nazorat savollari
TQ tashqi interfeyslarni qanday guruhlarga bo‘lish mumkin?
Kirish-chiqarish shinasini aniqlang.
Ixtisoslashgan interfeyslarni tavsiflang.
Umumiy interfeyslarni tavsiflang.
RS-232 interfeysini tavsiflab bering
|
| |
Shoshilinch birinchi vrachlik yordamiga quyidagilar kiradi

Shoshilinch birinchi vrachlik yordamiga quyidagilar kiradi:
-
Qon oqishlarini to`xtatish ( ligaturalar, tamponlar,dori-darmonlar yordamida)
-
O`tkir qon yo`qotish holati bilan kurashish
-
Shokga qarshi qo`llaniladigan vazifalar (novakain blokadasi, gangmoblokatorlarni qo`llash)
-
Ichki organlarni bajarish (torapotomiya-latoratomiya kranotomiya)
-
Asfikasiya bilankurashish (traxsostomiya, intubasiya, tilni jag` qismiga fiksasiyalash, nafas olishni quvvatlantirish, nafas yo`llarini tozalash, asperasiyalash, shoshilinch kislorod berish)
-
Tug`ruqlantirish va shu bilan bog`liq shoshilinch davolash kutkazish ishlarini bajarish
-
Qiyidagilarda qo`ygan yuzalarni tozalash, og`riqsizlantirish aseptic boylashlar, kuyish, shokga qarshi shoshilinch vazifalarni bajarish
-
Sanitary, lat yeyish, bo`g`nlar chiqishi holatida immobolizasiyalash, og`riqsizlantirish
-
Qon va qonni almashtiruvchi moddalarni qo`llash
-
Yurak-qon tomirlar faoliyatini qo`llab quvvatlash
-
Jarohatlarning holatiga qarab vaqtinchalik transportirovka qilish, mumkin bo`lmaganlarni yotqizib davolash
-
O`ta og`ir terminal holatidagilarga vaqtinchalik ahvolini engillashtiruvchi yordamni berish.
Bu muolajalarga kirmagan barcha vrachlik yordamini ko`rsatish zarur ammo oldin birinchi navbatda yuqorida keltirilgan vrachlik yordamini qo`llash kerak. Ushbu ro`yxat yana kengaytirilishi mumkin, chunki favqulodda vaziyat holatlarida kutilmagani ham uchramagan jarohatlanishlar uchrashi mumkin. Shuning uchun fuqarolar muhofazasining tibbiy xizmat ko`rsatish bo`limi besh mutaxasislari tomonidan ishlab chiqilgan maxsus ko`rsatma, yo`llanmalarda vrachlik yordamini ko`rsatish tartiblari aniq belgilanib beriladi
Shuning uchun ham FMTX tizimida vrachlik yordamini jarohatlanishlar hamda xastalik bemorlarga ko`rsatishda ko`pincha malakali mutaxasislar tomonidan joriy etilishi rejalashtiriladi. Buning uchun ITYOB ixtisoslashtirilgan tibbiy yordam brigadalarini OPMlarga ularni quvvatini kuchaytirish uchun safarbar etiladi.
Har qaysi BTYOning ishlash tartibi fuqaro muhofazasining tuman, shahar bo`limi boshlig`I tomonidan berilgan ko`rsatma asosida konkret vaziyatdan kelib chiqib bajarilishi namunaviy nizom asosida olib borilishi shart.
BTYO ishlash yeriga yetib kelishi bilan, eng avvalo, saralash, evakuasiyalash bo`limi, sanitary tozalash bo`limi birinchi navbatda ishga tayyorlanishi, jarohatlanganlarni qabul qilishlari kerak, buning uchun ularga 40-60 daqiqa to`la tayyorgarlik vaqti beriladi.
Ushbu vaqtda jarrohlik, gospital, yordamchi xizmatlar, roentgen, apteka, laboratoriya hamda yordamchi xo`jalik bo`limlari ham o`zlariga belgilangan vazifalardan kelib chiqib, barcha asbob-uskunalarni, texnik vositalarni ishga shay qilib borishlari kerak.
|
Maple dasturida yechish - Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy...

|
Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy matematik paketlar
|
bet | 53/78 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 7,05 Mb. | | #15506 |
Maple dasturida yechish:
> k:=solve({a-b=12, (-a)*b+a^2=144}, {a,b});
> assign(k); simplify(a);
Javob: a=12
Misol 6. Agar va bo’lsa, ning qiymatini toping.
Maple dasturida yechish:
> k:=solve({x^2-4*x*y+y^2=4-2*x*y, x+y=12}, {x,y});
> assign(k); simplify(x*y);
Javob: =35
Misol 7. va ,
Maple dasturida yechish:
> t:=solve({b+a=18, a^2+b^2=170}, {a,b});
assign(t); simplify(a*b);
Javob:
Misol 8. tenglamalar sistemasidan x ni toping.
Maple dasturida yechish:
> S:=solve({x*y/(x+y)=10/7, y*z/(y+z)=40/13, z*x/(x+z)=5/8}, {x,y,z});
|
| |
> x:=solve(x^2-a=0,x) - Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy...

> x:=solve(x^2-a=0,x);
> x[1];
> x[2];
> x[1]+x[2];
0
Misol 1. Tenglamani yeching.
> solve(1998*x^2-2000*x+2=0,x);
> x:=solve(1998*x^2-2000*x+2=0,x);
> x[1];
> x[2];
Misol 2. va sonlari tenglamaning ildizlari bo’lsa, ildizlari yig’indisi va ayirmasini toping.
> x:=solve(3*x^2-2*x-6=0,x);
> x[1];
> x[2];
> x[1]+x[2];
> x[1]-x[2];
Tenglamalar sistemasini yechish
Tenglamalar sistemasi solve({eq1,eq2,…},{x1,x2,…}),buyrug’I yordamida yechiladi, faqat aylana qavslar ichidagi 1- figurali qavs ichida tenglamalar, ikkinchi figurali qavs ichida esa tenglamaning o`zgaruvchilari kiritiladi. Agar sizga tenglamaning yechimlari bilan bog’liq ravishda keyingi hisoblashlar kerak bo`lsa, solve komandasi name ning qandaydir nomini ifodalaydi. So`ngra assign(name) buyrug’i uni to`ldiradi. Shundan keyin yechimlar ustida matematik amallar bajarish mumkin. Masalan:
|
> s:=solve({a*x-y=1,5*x+a*y=1},{x,y})

|
> s:=solve({a*x-y=1,5*x+a*y=1},{x,y})
|
bet | 51/78 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 7,05 Mb. | | #15506 |
> s:=solve({a*x-y=1,5*x+a*y=1},{x,y});
s:={ }
> assign(s); simplify(x-y);
Misol 1. Tenglamalar sistemasini yeching
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({(x+y)/2-2*y/3=5/2, 3*x/2+2*y=0},{x,y});
Javob: (4, -3)
Misol 2. (x,y) sonlar jufti sistemaning yechimi bo’lsa, x – y ni toping.
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({2*x-y=5,3*x+2*y=4},{x,y});
> assign(s);simplify(x-y);
Javob: x – y =3
Misol 3. Agar bo’lsa, x+y+z nimaga teng.
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({3*x+y=45, z+3*y=-15, 3*z+x=6},{x,y,z});
s := {z = (-24)/7, y = (-27)/7, x = 114/7} yoki
> assign(s);simplify(x+y+z);
Javob: x + y + z = 9
Chiziqli va ikkinchi darajali tenglamalar sistemasining yechimini Maple tizimida osongina topish imkoniyati mavjud. Quyidagi Maple tizimida bajarilgan misollar yechimi bilan birgalikda keltirilgan.
Misol 1. Sistemadan ni toping
|
| |
Tarmoq komponentalari - Fan va innovatsiyalar

|
Fan va innovatsiyalar
|
bet | 77/93 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 7,46 Mb. | | #154993 |
Bog'liq Axborot texnalogiyalariTarmoq komponentalari
1. Qurilma:
a) Oxirgi qurilmalar (kompyuter, telefon, printer, faks va h.k);
b) Oraliq qurilmalari
(router, switch, hub va h.k);
2. Vosita (ulanish usuli):
a) mis (med) kabel:
1) simmetrik – parali kabellar;
2) koaksial;
b) Optik kabel:
1) bir modali – magistralda ishlatiladi;
2) ko’p modali – lokal tarmoqda ishlatiladi;
c) Simsiz aloqa (wi-fi, bluetooth va h.k);
3. Xizmat – Tarmoq taqdim etadigan xizmatlar (audio/video qo’ng’iroq, ma’lumot uzatish va h.k).
Tarmoqlarning turlari
LAN (Lokal tarmoqlar)
LAN tarmog’ining afzalliklari:
uydagi yoki ofisdagi foydalanuvchilar orasida printerlarni birgalikdagi foydalanish imkoniyatini beradi;
LAN tarmog‘i foydalanuvchiga о‘zidagi ixtiyoriy tarmoqda ishlash uchun imkoniyatni taqdim etadi;
barcha ma’lumotlarni tarmoqdagi yagona katalogda saqlash va undan foydalanuvchilar tomonidan birgalikda foydalanish imkonini yaratish.
LAN tarmog’ining kamchiliklari:
fayllarni taqsimlangan holda foydalanish imkoniyatini taqdim etgani bois, u foydalanishni nazoratlash uchun alohida xavfsizlik choralarini kо‘rishni talab etadi;
fayl serverdagi kichik nosozlik, server mashinasiga ulangan barcha foydalanuvchilar ishiga salbiy ta’sir qiladi.
WAN (Mintaqaviy tarmoqlar)
WAN tarmog’ining afzalliklari:
WAN tarmog‘i bir – biridan geografik tomondan alohida bo‘lgan tomonlarni kam xarajat va osonlik bilan ulash imkoniyatini beradi.
WAN tarmog’ining kamchiliklari:
tuzilish jaxatidan juda ham murakkab;
past о‘tkazish qobilyatiga ega va ulanishni uzilish xavfi yuqori.
|
| |
Maple dasturida yechish - Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy...

|
Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy matematik paketlar
|
bet | 52/78 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 7,05 Mb. | | #15506 |
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({x*x+y*y+x*y=8, x+y=3},{x,y});
> assign(s); simplify(x*y);
Javob: =1
Misol 2. Sistemaning yechimini toping.
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({x^2+y^2-2*x*y=1, x+y=3},{x,y});
> s[1];
> s[2];
Javob: (2;1) va (1;2)
Misol 3. Ushbu tenglamalar sistemasidan x ni toping.
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({x^2-y^2=6, x+y=3},{x,y});
> assign(s); simplify(x);
Javob: x=2,5
Misol 4. Tenglamalar sistemasini yeching.
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({y+4=2, (x^2)*y=-2},{x,y});
> s[1];
> s[2];
Javob: (-1; -2), (1; -2)
Misol 4. Agar va bo’lsa, ning qiymati qancha bo’ladi?
Maple dasturida yechish:
> s:=solve({x-y=5, x*y=7},{x,y});
> assign(s); simplify(x^3*y+x*y^3);
Javob: =273
Misol 5. Agar va bo’lsa, a ning qiymati qanchaga teng?
|
| |
Nazorat savollari - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 43/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaNazorat savollari
Multitasking nima vazifani bajaradi?
Ko’p oqimli tizimlarni vazifasi nima?
VLIW SMT-nima?
17-Ma’ruza. Raqaml iishlov berish tezkorligini oshirish yo’llari
Reja:
1. Raqaml iishlov berish
2. DSP protsessorining apparat ta'minoti
3. Apparat-dasturiy ta'minotni amalga oshirish vositalari
Tayanch iboralar: Raqaml iishlov berish, DSP, ADC, DAC, FPGA.
Raqamli ishlov berishni amalga oshirishning umumiy vazifasi minimal og'irlik va o'lchamli xarakteristikalar, energiya iste'moli va xarajatlari bilan kerakli ishlov berish tezligi va aniqligini ta'minlashdan iborat. Amalga oshirish ko'rsatkichlariga shuningdek, tizimning dasturlash va ochiqlik darajasini bildiradi, bu uning funktsional rivojlanishi va o'zgartirish imkoniyatini belgilaydi. Raqamli ishlov berishni amalga oshirishning dasturiy, apparat va apparat-dasturiy usullarini farqlang. Dasturiy ta'minotni amalga oshirish signal yoki ma'lumotlar yozuvlarini real bo'lmagan vaqtda kompyuterda qayta ishlashni o'z ichiga oladi, bu DSP algoritmlari va tizimlarini modellashtirishni ham o'z ichiga oladi. Bu amalga oshirish bilan o'zaro aloqani o'z ichiga olmaydi, tashqi signal yoki ma'lumotlarni kiritish/chiqarish qurilmalari. Ushbu mavzu real vaqtda RIB-ni amalga oshirish uchun apparat va apparat-dasturiy ta'minot usullarini muhokama qiladi, bular. ma'lumotlar tezligida. Bu, shuningdek, bunday tizimlarni amalga oshirishning asosiy xususiyatlari bilan bog'liq. Dasturlashtirilmaydigan RIB tizimlari, apparat-dasturiy-dasturlashtiriladigan tizimlar apparatda amalga oshiriladi. Tizimning apparat ta'minoti (17.1-rasm), u qanday amalga oshirilishidan qat'i nazar, RIB protsessoridan (DSP) - dasturlashtiriladi yoki yo'q - va kirish / chiqish (I / U) va sinxronizatsiya quyi tizimlaridan (p / s) iborat. u bilan. Analog kirish-chiqish (analog-raqamli interfeys) va raqamli kirish-chiqishning quyi tizimlari mavjud bo'lib, ular bir kanalli va ko'p kanalli bo'lishi mumkin. Xuddi shu tizimda kiritish-chiqarish kanallarining soni va turining turli xil kombinatsiyalari mumkin.
17.1-rasm.. DSP tizimining umumiy apparat tuzilishi
Kirish-chiqish va sinxronlash quyi tizimlarini amalga oshirish uchun vositalar ADC, DAC, analog qurilmalar (filtrlar, kuchaytirgichlar, UVH), raqamli va saqlash qurilmalari, mikrokontrollerlar (nazorat qilish uchun) kirish-chiqish) va boshqalardan iborat. DSP protsessorini amalga oshirish vositalari tizimni bir butun sifatida amalga oshirish usulini belgilaydi - apparat yoki apparat-dasturiy ta'minot. DSP ning apparat ta'minoti uchun bu qattiq mantiqiy va dasturlashtiriladigan mantiqiy integral mikrosxemalar (FPGA), apparat va dasturiy ta'minot, turli mikroprotsessor vositalari uchun.
|
| |