Transport tarmoqlarida qo‘llaniladigan protokollar va texnologiyalar: pdh, sdh, sonet, dwdm

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI QARSHI FILIALI
“ TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI” FAKULTETI
3-BOSQICH AKT 11-21 GURUH TALABASINING
“ KOMPYUTER TARMOQLARI ” FANIDAN
4-MUSTAQIL ISHI
Bajardi : O’runov.A
Qabul qildi: Abduvaliyev.A
MAVZU: Mobil tarmoqlar.
Reja:
3G texnologiyasi.
4G texnologiyasi.
5G texnologiyasi.
Transport tarmoqlari.
Transport tarmoqlarida qo‘llaniladigan protokollar va texnologiyalar: PDH, SDH, SONET, DWDM.
PON texnologiyasi
Mobil qurilmasini istalgan joyga olib yurish mumkin Simsiz aloqa tushunchasi - bu jismoniy qurilma degan ma’noni anglatmaydi. Simsiz tarmoq degani mahalliy tarmoq (LAN), global tarmoq (WAN) yoki 4G / 3G uyali tarmoq kabi simsiz tarmoqqa kirish anglatiladi. Ushbu turdagi tarmoqlar aloqa qilish uchun elektr ta’minoti va tarmoq tugunlariga fizik ulanish uchun yaqin masofadagi ba’zi qurilmalarni talab qiladi. Simsiz tarmoq taqsimlangan tarmoqqa ulanish uchun stasionar yoki portativ oxirgi nuqtani ta’minlaydi. Boshqa tomondan, uyali tarmoq, taqsimlangan tarmoqlarga, yetarli qamrov mavjud bo’lganda, har qanday joyga ko’chib yurish (mobillilikni) imkoniyatini beradigan portativ qurilma orqali tarmoqqa ulanishni ta’minlaydi. Mobil tarmoqlari yoki uyali aloqa tarmog’i deganda butun dunyo bo’ylab katta quruqlik ustida tarqaladigan va uyalar yoki tayanch stantsiyalari deb nomlanuvchi uzatgich stansiyalar orqali simsiz ulanadigan va multimediali ma’lumotlarni uzatish/qabul qilishga moslashtirilgan aloqa tarmog’ini tushuniladi. Odatda, uzatuvchi/qabul qiluvchi stansiyalar simsiz aloqa orqali radio signallarini an’anaviy usulga asosan havo orqali uzatadi. Radio signallari yorug’lik va infraqizil to’lqinlarni o’z ichiga olgan elektromagnit xossaga ega. Ushbu signallar to’lqinlar chastotasi va to’lqin uzunligiga ega bo’lganligi sababli ko’ndalang to’lqinlar oilasiga mansubdir, ya’ni; Mobil tarmoqlarining avlodlari Shu kunga qadar mobil tarmoqlarining bir nechta avlodlari (generation) ishlab chiqildi - 1G, 2G, 3G, 4G, 5G va texnologiyaning rivojlanish evolutsiyasi davom etib kelmoqda. 1G, 2G, 3G, 4G va 5G mobil tarmoqlarning avlodlari bo’lib, ular hozirgi kunda faol ishlatilib kelinmoqda. 5G-besh avlodini anglatadi, bu erda G "avlod" so’zini anglatadi, 1, 2, 3, 4 va 5 raqamlari avlod raqamini anglatadi. 80- yillarning boshlaridan deyarli har 10 yilda mobil tarmoqlarning yangi avlodi paydo bo’ldi. Mobil tarmoqlarining avlodlari Aslida, avlodlar har doim muayyan vaqt oralig’ida joylashtirilishi mumkin bo’lgan standartlar guruhlariga asoslanadi. 5G bilan davom ettirish ehtimoli katta, shuning uchun 5G joylashtirilgan bitta nuqta bo’lmaydi, aksincha uning imkoniyatlari aniqlanib, rivojlantirilganidan so’ng bosqichma-bosqich joylashtiriladi.
1-rasm. Mobil tarmoqlarining avlodlari
Birinchi avlod mobil aloqa tarmoqlari1980-1990 yillarda keng foydalanilgan ushbu mobil avlod standarti uchun 150MHz-900MHz chastota diapozonidan foydalanilgan. Polosa kengligi 30Khz ni tashkil etgan va batariya ta’minoti juda kuchsiz bo’lgan. 1G mobil telefoni faqat ovozli ko’rinishda bo’lib, ovozning sifat darajasi ancha past bo’lgan. Mobil qurilmasining o’lchami esa ancha kata va foydalanish qo’pol bo’lgan. Stansiya bilan mobil qurilmasi o’rtasida analog ko’rinishda signal formatidan foydalanib maksimum2Kbit/s tezlikda ma’lumot almashinilgan.
2-rasm. 1G mobil qurilmasi va stansiyasi
|