Reja: Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi xalqaro tashkilotlar

|
Reja: Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi xalqaro tashkilotlar
|
bet | 1/3 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 11,53 Kb. | | #112183 |
Bog'liq Reja Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi -fayllar.org
Reja: Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi xalqaro tashkilotlar
3-Modul: Barqaror rivojlanish strategiyasi.
9-Mavzu: Barqaror rivojlanish muammolari va istiabollari.
reja:
1. Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi xalqaro tashkilotlar;
2. Ekologik xavfsizlikni ta’minlash;
3. Barqaror rivojlanish tushunchasi va ta’rifi. Barqaror rivojlanishning tashkil qiluvchi iqtisodiy, ijtimoiy va ekologik yo‘nalishlari;
1. Ekologiya va xalqaro hamkorlik hamda ekologiya sohasidagi xalqaro tashkilotlar. Yer sayyorasi insoniyatning umumiy yashash joyi, yagona uyi hisoblanadi va yer yuzida ekologik xalokatni bartaraf qilish, mavjud 220 dan ortiq davlatlar xamda hududlarning, 7,5 mlrd. dan ortiq insonlarning umumiy vazifasidir. Mavjud ekologik muammolarni hal qilish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish xalqaro kelishuv asosida, umumjahon miqyosida amalga oshirilgandagina oʹz samarasini berishi mumkin.
Davlatlararo hamkorlikning zarurligi sayyoramizda biosferaning yagonaligidan va insonlarning taʹsiri hech qanday davlat chegaralari bilan cheklanmasligidan kelib chiqadi. Oxirgi yillarda insoniyatni tashvishga solayotgan koʹplab mintaqaviy va umumsayyoraviy ekologik muammolar faqatgina davlatlararo hamkorlik yoʹli bilan hal qilinishi mumkinligi maʹlum boʹlib qoldi.
|
EKOLOGIK XAVFSIZLIKKA TAHDIDLARТ
| | | | | | |
Iqlimning oʹzgarishi; Ozon qatlamini yemirilishi Orol dengizi muammosi
| | |
Orolboʹyi muammolari; Suv resurslaridan foydalanish- ning regional muammolari; Atrof muhitning chegralararo ifloslanishi; Choʹllashish; Infektsion va boshqa oʹta xavfli kasalliklarning tarqalishi; Tabiiy va texnogen xarakterli ofatlar.
| | |
Suv resurslarining etishmovchiligi va ifloslanganligi; Aho- lining ichimlik suv bilan taʹminlanganligi darajasi; Surilma va sel-toshqin hodisalari; Havoning ifloslanishi; Bioxilma-xillikni asrash; Aholi salomatligining yomon- lashuvi; Falokatlar va ofatlar; Tabiiy resurslardan nooqilona foydalanish; Sanoat va maishiy chiqindilar.
| | |
Alohida hudud larning radioaktiv ifloslanishi; Yer osti suvlarining ifloslanishi.
|
Hozirgi vaqtda tabiatni muhofaza qilish sohasidagi hamkorlikning ikki asosiy shakli ajratiladi:
1. Atrof-muhitni muhofaza qilish va resurslardan oqilona foyda- lanishga qaratilgan ikki tomonlama va koʹp tomonlama shartnoma va konventsiyalar;
2. Xalqaro ekologik tashkilotlar faoliyati.
Turli davlatlarning atrof-muhitni muhofaza qilish sohasidagi faoliyatini muvofiqlashtirish uchun davlatlararo shartnomalar va konventsiyalar keng qoʹllaniladi. Bunday hamkorlik dastlab XIX asrning birinchi yarmida hayvonot dunyosidan foydalanishni tartibga solish yoʹnalishida vujudga kelgan. Ayniqsa koʹchib yuruvchi hayvonlarni muhofaza qilishga katta eʹtibor berilgan.
Faqatgina baliq, kit va boshqa okean hayvonlarini ovlashni tartibga solish xaqida 70 dan ortiq shartnomalar, konventsiyalar mavjud. Kitlarni ovlashni cheklashga oid birinchi xalqaro konventsiya 1931-yilda tuzilib, unda Anktarktida atrofidagi suvlardan har yili 15 mingdan ortiq kit ovlanmaslik koʹrsatilgan edi.
Atrof muhitga inson taʹsirining kuchayishi 1985-yili Venada ozon qatlamini muhofaza qilish konventsiyasi, 1992-yili-Rio-De-Janeyroda Biologik xilma-xillikni saqlash, iqlimning oʹzgarishi, choʹllashish boʹyicha va boshqa konventsiyalarning tuzilishiga sabab boʹldi.
Atrof muhitni muhofaza qilish sohasida hamkorlik turli davlat va nodavlat tashkilotlari faoliyatida ham amalga oshiriladi. Bunday hamkorlik maqsadlari, tuzilishi va faoliyati bilan farqlanadi, hamkorlik xarakteriga koʹra ikki tomonlama yoki koʹp tomonlama, regional va subregional boʹlishi mumkin.
BMT atrof muhit muhofazasi masalalariga katta ahamiyat berib kelmoqda.
BMTning 1972-yilda tuzilgan atrof muhit boʹyicha maxsus dasturi- YuNEP xalqaro hamkorlikni amalga oshirishda muhim roʹl oʹynaydi.
1948-yili tuzilgan nodavlat tashkilot–Tabiatni Muhofaza qilish Xalqaro Itgifoqi (TMXI) 100 dan ortiq davlatlar, 300 ga yaqin milliy, davlat va jamoat tashkilotlarini birlashtiradi.
Hozirgi vaqtda tabiat muhofazasi sohasida 250 dan ortiq yirik xalqaro nodavlat tashkilotlari faoliyat koʹrsatmoqda.
BMT ning fan, maorif, taʹlim va sanʹat masalalari bilan shugʹullanuvchi tashkiloti –YuNESKOning 14 loyihadan iborat “Inson va biosfera” dasturi koʹp yillardan beri xalqaro hamkorlikda amalga oshirilayotgan eng yirik dasturlardan biridir.
TMXI 1966 yildan xalqaro “qizil kitob”ni eʹlon qilib keladi. Biologik resurslarni ximoya qilishda uning ahamiyati beqiyosdir.
Tabiat va jamiyat oʹrtasidagi munosabatlar eng ziddiyatli bosqichiga yetgan hozirgi davrda atrof muhitni muhofaza qilish sohasida barqaror xalqaro hamkorlikni yanada rivojlantirish maqsadga muvofiqdir.ХИСОБЛАНАДИ. Markaziy Osiyoda “Orolni qutqarish xalqaro fondi”, “Markaziy Osiyo Mintaqaviy Ekologik Markazi” va boshqa tashkilotlar faoliyat olib bormoqda.
Oʹzbekistonning ekologiya sohasidagi xalqaro hamkorligi. Oʹzbekiston Respublikasining 1992 yili 2 martda BMTga teng huquqli aʹzo boʹlishi ekologiya sohasidagi xalqaro hamkorlik uchun ham keng yoʹl ochib berdi. Birinchi navbatda Markaziy Osiyo davlatlari oʹrtasidagi ikki tomonlama va koʹp tomonlama hamkorlikni rivojlantirish katta ahamiyaga egadir.
Xalqaro hamkorlikni amalga oshirishda ekologik taʹlim va tarbiyani rivojlantirish masalalariga ham alohida eʹtibor beriladi.
Oʹzbekiston Respublikasi: 1985-yilgi ozon qatlamini ximoya qilish boʹyicha Vena konventsiyasi, 1987-yilgi ozon qatlamini yemiruvchi birikmalar boʹyicha Bayonnoma (Monreal), 1989-yilgi (Bazel) xavfli chiqindilarni chegaralararo tashishni nazorat qilish konventsiyasi, 1992-yilgi Iqlim oʹzgarishi toʹgʹrisidagi konventsiya, Kioto Bayon- nomasi(1998), Choʹllashishga qarshi kurash (1992), Biologik xilma-xillikni saqlash (1993) kabi oʹnga yaqin konventsiyalarga qoʹshilgan. Ushbu yoʹnalishda faol harakatlar amalga oshirilmoqda. Ekologiya va tabiatni muhofazasi sohasidagi har qanday davlatlararo hamkorlik ekologik vaziyatni mahalliy, milliy, regional va global darajada yaxshilashning asosidir. ХИСОБЛАНАДИ
|
| |