nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bozor vazifalari va turlari

|
Bozor vazifalari va turlari
|
bet | 2/3 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #128971 |
Bog'liq Bozor mexanizmi3. Bozor vazifalari va turlari. - Moliya bozorining tuzilishi
- Qarz majburiyatlari bozori (iste`molni qondiradigan pul)
- Qimmatli qog`ozlar bozori
- Qarz majburiyatlari bozorida olingan pul shaxsiy iste`mol uchun ishlatiladi.
- Kapital bozorida qo`yilgan puldan daromad olishi huquqi sotiladi va sotib olinadi.
- Qimmatli qog`ozlarning birlamchi bozorida ularning yangidan chiqarilgan nusxalari sotiladi va sotib olinadi, ikkilamchi bozorida oldin chiqarilganlari harakatda bo`ladi.
- Mehnat birjasining vazifalari:
- Ishsizlarni ro`yxatga olish.
- Ishsizlarni mos o`rinlarda ish bilan ta`minlash.
- Ish bilan ta`minlanganlarni qayta o`qitish va yangi kasbga tayorlash.
- Ishsizliklarni ijtimoiy himoyalash.
- Bozor segmenti – bu bozorni alohida belgilariga qarab bo`g`inlarga ajratish. Unga ikkita sabab asos bo`ladi:
- Iste`molchilarning ijtimoiy – iqtisodiy jihatidan tabaqalanishi natijadasida ular talabining o`zaro farqlanishi.
- Alohida tovar ishlab chiqarishning tabaqalanishi.
- Bozorni segmentlarga ajratish mezonlari:
- I. Aholining xarid qilish layoqati darajasi, ya`ni to`lovga layoqatliligi.
- II.Hududiy va ijtimoiy demografik mezonlar (aholining soni, uning yosh tarkibi, jinsi, zichligi, tabiiy va iqlim sharoiti va h. k.).
- Bozor infratuzilmasining turkumlanishi:
- I. Ishlab chiqarish tipidagi muassasalar: ombor xo`jaligi,saqlash va uzatish moslamalari, transport hamda aloqa xizmati.
- II.Ayriboshlash jarayoniga xizmat ko`rsatuvchi muassasalar: tijorat do`konlari, savdo uylari, supermarketlar, savdo agentliklari,birjalar, auksionlar va boshqa savdo –sotiq muassasalari.
- III.Moliya kredit munossabatlariga xizmat qiluvchi muassasalar: kredit – bank muassasalari, sug`urta va moliya kompaniyalari, soliq idoralari.
- IV. Ijtimoiy sohaga xizmat ko`rsatuvchi muassasalar: uy –joy va kommunal xizmati idoralari, mehnat birjasi va agentliklari.
- V. Axborot xizmati idoralari: auditorlik firmalari, huquqiy masla-hatnomalar, axborot agentliklari.
|
| |
Ta’limni integratsiyalashning asosiy maqsadi

|
Ta’limni integratsiyalashning asosiy maqsadi
|
bet | 13/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Ta’limni integratsiyalashning asosiy maqsadi boshlangʻich maktabdayoq tabiat va jamiyat haqida yaxshi tasavvur asoslarini qoʻyishi va ularning rivojlanishi qonunlariga oʻz munosabatlarini shakllantirishdir. Mana shuning uchun kichik maktab oʻquvchisi predmet yoki voqealik hodisalarning bir necha tomondan koʻrish muhimdir: mantiqiy va emotsional tomondan, badiiy asarda va ilmiy ommabop maqolada, biolog, soʻz ustasi, rassom, musiqachi nuqtai nazardan va boshqalar.
Asosiy fanlarni oʻzlashtirish va olamdagi bor narsalarning qonuniyatlarini tushunishda predmetlar ichidagi va predmetlararo aloqalarini oʻrnatish ta’limga integratsiyalashga yondoshuvning metodik asosidir. Bunga turli darslarga tushunchalarga koʻp marotaba qaytishi, ularni chuqurlashtirish va boyitish, shu yoshga tushunarli boʻlgan muhim belgilarni aniqlash orqali erishish mumkin. SHunday qilib yaxshi shakllangan tuzilish va oʻtkazish tartibiga ega boʻlgan, tarkibiga shu oʻquv predmetiga tegishli boʻlgan tushunchalar guruhi kiritilgan har qanday dars integratsiyaga asos qilib olinishi mumkin. Lekin integratsiyalangan darsga boshqa fanlar, boshqa oʻkuv predmetlari bilan bogʻliq tushunchalar tahlil qilishning natijalari kiritiladi.
Masalan, «qish», «sovuq», «boʻron», kabi tushunchalar oʻqish, rus tili, tabiatshunoslik musiqa, tasviriy san’at darslarida koʻrib chiqiladi. Tushunchalarning taxlil qilish boshqa oʻquv darslarida oʻzlashtirilgan bilimlarga murojaat qilinadigan darslar integratsiyalangan hisoblanadi. Dars ijodiy, erkin boʻlishi bilan birga, yaxlit, mantiqan ketma-ket, oʻziga hos oʻtish metodikasiga ega boʻladi.
Umumiy ta’limning poydevorining qoʻyadigan boshlangʻich maktabdagi koʻp tushunchalar tabiatshunlslik, rus tili, musiqa, tasviriy san’at va boshqalar uchun umumiydir.
Hozirgi kunda bir qator oʻquv predmetlari uchun umumiy boʻlgan tushunchalar orasidagi aloqalarni oʻrnatish psixologik va metodik asosiy boʻlgan integratsiyalangan darslar tizimini ishlab chiqish va sinovdan oʻtkazish lozim. Shu bilan birga predmetlararo aloqalar dars tarkibi darajasida oʻrgatilishi va zarur oʻqitish vositalari bilan ta’minlanishi kerak.
|
| |
Faoliyat asosida - Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya...

|
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
bet | 12/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Faoliyat asosida.
Tabiiy fanlar asosini oʻrganishda oʻquvchilar kitob bilan ishlash, kuzatishlar olib borish, tajribalar oʻtkazish, olingan bilimlarni bir tizimga solish - turli oʻquv-ta’lim ish faoliyati bilan toʻqnashadilar.
Oʻquvchilarni faoliyatning bir turi bilan tanishtiruvchi bir butun kurs yaratish maqsadga muvofiqdek koʻrinadi. U oʻqitish jarayonining har bir vaqtida foydali boʻlishi mumkin va
kichik hajmda ham tabiiy fanlarni oʻqitishda, oʻquvchilarning ortiqcha kuch sarf qilishlari muammosini hal qilishda, mustaqil bilim olish koʻnikmalarini rivojlantirishda yordam beradi. Bu sinfdagi integrativ kurslarni yaratish va ularni oʻquv jarayoniga tadbiq qilish bugungi kunda muhim ahamiyat kasb etadi.
Tabiiy fanlarni oʻzlashtirishni tekshirishlar natijalari shuni koʻrsatad iki, oʻzbek oʻquvchilari chet ellik oʻquvchilarga nisbatan koʻp ma’lumot oʻzlashtirsalar ham, uni tadbiq qilishda sezilarli darajada orqada qoladilar. Koʻpchilik bunga sabab asosiy koʻnikmalarning moslashtirilmaganida deb biladi.
Sabab nimada? Balki ularning biri koʻp yillar davomida an’anaviy maktabda integrativ darslarga e’tibor berilmaganidadir?
Bu yerda bugungi kungacha yaratilgan integrativ kurslarning a so siy s inflar i sana b oʻt ild i. Lek in oʻ quv fa nlar ini integratsiyasi jarayonida qator kamchiliklar ham boʻlishi mumkin.
Birinchidan. Aytib oʻtilgan tabiiy integrativ kurslarni tuzish yoʻllari koʻpincha bir - birini takrorlaydi va birga qoʻllaniladi, bu bilan yangi asoslar yaratilib, ularni tartibga keltirish, ilmiy asos yaratish qiyinlashadi.
Ikkinchidan. Integrativ kurslar fanlararo aloqaning oʻrnini bosa olmaydi. Bizning fikrimizcha, ular bu aloqaning tashkil etuvchilaridan biri.
Uchinchidan. Tabiiy ilmiy ta’limning optimal tuzilishi shundayki, integrativ kurslar oʻquv rejasining oʻzgaruvchan qismiga kirib, uning regional tashkil etuvchisi hisoblanadi.
Toʻrtinchidan. Toʻliq oʻquv metodik qoʻllanmalarning yoʻqligi integrativ kurslarning oʻquv jarayoniga tadbiq etilishida qiyinchiliklar tugʻdiradi. Ularning avtorlari programma tuzib, umumiy metodik koʻrsatmalar tuzishgandan soʻng toʻxtab qoladilar.
Beshinchidan. . Integrativ kurslar uchun oʻqituvchilarni rejali va maqsadga muvofiq tayyorlash tizimi hali yetilgani yoʻq.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
Bozor infratuzilmasi va uning usullari

|
Bozor infratuzilmasi va uning usullari
|
bet | 3/3 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #128971 |
Bog'liq Bozor mexanizmi4. Bozor infratuzilmasi va uning usullari. - Bozor infratuzilmasi – bu bozor aloqalarini o`rnatish ularning bir maromda amal qilishini ta`minlashga xizmat ko`rsatuvchi muassasalar.
- Universal birjalar – har xil tovarlar bilan savdo –sotiq qiladi.
- Ixtisoslashgan birjalarda – ayrim turdagi yoki bir guruhga kiruvchi tovarlar sotiladi.
- Tovar birjasi – namuna yoki andozalar asosida ommaviy tovarlarning muntazam savdo – sotiq ishlarini o`tkazuvchi tijorat muassasasi.
- Broker (makler) lar – bu tovar, fond va valuta birjalarida oldi –sotdi bitimlarini tuzishda vositachilik qiladigan shaxs yoki maxsus firmalar.
- Auksionlar – alohida xususiyatlarga ega bo`lgan tovarlarni sotish uchun muayyan joylarda tashkil qilingan maxsus kim oshdi savdo muassasi.
- Auditorlik firmalari – korxonalarning moliyaviy – xojalik faoliyatini tekshirib va ular hisobotini ekspertizadan o`tkazib beruvchi mustaqil axborot xizmati muassasalaridir.
- Savdo firmalari – tijorat ishini yurituvchi ulgurji va chakana savdo korxonalaridir. Ulgurji savdo firmalari tovarlarni o`z mulkiga sotib olib, keyin iste`molchilarga sotadi. Chakana savdo korxonalari mustaqil do`konlar, maxsus savdo shaxobchalari va supermarketlardan iborat bo`ladi.
- E`tiboringiz uchun raxmat !
|
| |
Suv resurslari - Rossiyaning iqtisodiy geografik tavsifi

|
Rossiyaning iqtisodiy geografik tavsifi
|
bet | 4/14 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 163,5 Kb. | | #120055 |
Bog'liq RossiyaSuv resurslari. Rossiya Federatsiyasi hududida 2,5 mln. daryo va 3 mln. atrofida ko`llar bor (eng katta ko`l - Kaspiy dengizi, eng chuqur va chuchuk ko`l - Baykalda dunyodagi 1/5 kism chuchuk suv zaxirasi bor).
Daryolari - Shimoliy Muz okeani, Tinch va Atlantika okeani xavzalariga va berk xavza - Kaspiy dengiziga kiradi. Shimoliy Muz okeaniga Pechora, Mezen, Shimoliy Dvina, Ob, Yenisey, Lena (4400 km), Yana va bop., Tinch okeani xavzasiga - Amur (4416 km), Anadir, Penjina va bosh, Atlantika okeani xavzasiga - Neva, Don, Kuban, Kaspiy berk havzasiga Volga (Yevropadagi eng uzun daryo, 3530 km), Ural, Terek, Sulak va boshqalar kiradi. Volga daryosi Rossiya iktisodiy va ijtimoiy xayotida juda katta urin tutadi va «Ona daryo» deb xam yuritiladi. Yi-rik suv omborlari qurilishi tufayli katta daryo kemalarining qatnash imkoniyati yaratilgan va yirik GESlar barpo qilingan. Volga-Don kanali Azov va Qora dengizlarni, Volga-Baltika va Belomor-Baltika kanallari Bolt va Os dengizlarni bog`laydi xamda uzluksiz kemalar qatnaydigan yagona suv yo`li barpo etilgan. Daryolardan kemachilikda, yogoch oqizishda, shaxarlarning suv ta'minotida, sug`orishda, baliqchilik, rekreasiya va bona makradlarda foydalaniladi. 1200 ga Rossiya yirik suv omborlari (Bratsk, Krasnoyarsk, Ust-Ilim, Volgograd, Ribinsk va bon.) barpo etilgan.
Rossiya yer osti suvlariga, ayniqsa mineral buloqlarga juda boy. Ayni vaqtda xududning katta qismi (11 mln. km2) janubda bir necha santimetrdan, shimolda bir necha yuz metrgacha bo`lgan doimiy muzliklar bilan koplangan bo`lib, xo`jalik ishlarini olib borishda ma'lum qiyinchiliklarni xam yuzaga keltiradi.
Rossiyaning katta qismida botqoqliklar (G`arbiy Sibir va Yevropa qismi, Markaziy Rossiya (Meera) tarqalgan.
Yer va o`rmon resurslari. Rossiya juda katta yer fondiga ega bo`lishiga (quruqlikning 1/8 qismi) qaramay, unumdor qishloq xo`jaligiga yaroqli yerlar (haydaladigan yerlar, yaylov va o`tloqlar) umumiy yer maydonining 13 % ga yaqinini (shundan haydaladigan yerlar - 132,3 mln. ga yoki mamlakat yer resurslarining 8 %) tashkil qiladi, xolos.
Ammo axoli jon boshiga haydaladigan erlar to`g`ri kelishi jixatdan yu qori - 0,87 ga.ni tashkil etadi (bu xolat Qozog`istonda 2,0 ga, Kanadada 1,6 ga, ATGda 0,51 ga, Xitoyda 0,07 ga, Yaponiyada 0,03 ga). Haydaladigan yerlarning asosiy qismi Rossiyaning Yevropa qismi, Ural va Sibirga to`g`ri keladi. O`tloqlar Rossiyaning Yevropa qismi shimolida, qoratuproq mintaqasida (erlarning meliorativ yaxshilash bilan bog`liq), yaylovlar Rus tekisligining janubi-sharqiy rayonlari, Kavkaz va boshqa tog`li rayonlarda, Sibir va Uzoq Sharqning tundra mintaqasida (bug`u boqiladigan yaylovlar) tarqalgan. Rossiya qishloq xo`jaligini (chorvachilik va don dehqonchiligi) rivojlantirishning juda keng imkoniyatlariga ega va mavjud yer resurslaridan oqilona foydalanish negizida istiqbolda chetga maxsulotlari eksport qiluvchi eng yirik davlatga aylanishi mumkin.
|
| |
Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna

Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna
|
Oksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha masele sheshiw

|
Oksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha masele sheshiw
|
bet | 4/5 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #156866 |
Bog'liq Jasur XMSHM toliqOksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha masele sheshiw
1-masele . Alyuminiy metalı xlorid kislotasında eritilse, alyuminiy xlorid duzı payda bolıp, vodorod bólinip shıǵadı. Payda bolǵan ximiyalıq reakciya oksidleniw-qálpine keliw reakciyası ekenligi málim bolsa, teńlemeni elektron balans usılı menen teńlestiriń.
Sheshiliwi. Bul ximiyalıq processlerde qatnasıp atırǵan, oksidleniw dárejesi ózgergen elementlerdiń astın sızıp, oksidleniw dárejesin elementtiń belgisi ústine jazıp alamız.
Al0 + H+1 Cl → Al+3Cl3 + .
(Ximiyalıq processte qatnasıp atırǵan xlordıń oksidleniw dárejesi reakciya dan aldın da, reakciyadan keyin de ózgermegen). Ximiyalıq processte qatnasıp atırǵan oksidlewshi hám qálpine kelti- riwshiniń biriktirip alǵan yamasa bergen elektronların kórsetiwhi sxema dúzip alamız.
2 | Al0 – 3e – → Al+3 | 3 (qálpine keltiriwshi — oksidlenedi)
3 | 2H+ + 2e – → | 2 (oksidlewshi — qálpine keledi)
Oksidlewshi alǵan elektron sanı qálpine keltiriwshiniń koefficienti, qálpine keltiriwshi bergen elektronlar sanı qálpine kelgen zattıń koefficienti boladı:
2Al + HCl → AlCl3 + 3H2
Teńlemege qoyılǵan koefficientler negizinde teńlemeni dawam etemiz:
2Al + 6HCl → 2AlCl3+ 3H2
2-mısal. Alyuminiy suyıltırılǵan nitrat kislota menen reakciyaǵa kiriskende alyuminiy nitratı, azot (I)-oksidi hám suw payda boladı. Payda bolǵan ximiyalıq reakciyanı elektron balans usılı menen teńlestiriń.
Sheshiliwi. Reakciya teńlemesin jazıp, oksidleniw dárejeleri ózgergen elementlerdi anıqlap alamız:
Bul ximiyalıq processte alyuminiy 3 elektron berip +3 oksidleniw dárejesin, azot +5 oksidleniw dárejesinen +1 oksidleniw dárejesine ózgerip atır, bunıń ushın hárbir azot atomı tórtewden yaǵnıy 8 elektron biriktirip aladı:
8 | Al0 – 3e – → Al+3 |3 (qálpine keltiriwshi — oksidlenedi).
3 | 2N+5 + 8e – → 2N+1 | 8 (oksidlewshi — qálpine keledi).
8Al + HNO3 → Al(NO3)3 + 3N2O + H2O.
Teńlemege qoyılǵan 8 hám 3 koefficientleri negizinde teńlemeni teńlestiriwdi dawam etemiz:
8Al + 30HNO3 → 8Al(NO3)3 + 3N2O + 15H2O.
3-mısal. Kaliy permanganat qızdırılǵanda, kaliy manganat, marganec (IV)-oksid hám kislorodqa tarqaladı. Usı reakciya teńlemesin jazıp, teńlemeni teńlestiriń. Ulıwma koefficientler qosındısı neshege teń?
Sheshiliwi. 1. Reakciya teńlemesin jazıp, oksidleniw dárejeleri ózgergen elementlerdi belgilep alamız:
Reakciyada qatnasıp atırǵan oksidleniw dárejesi +7 bolǵan kaliy permanganat quramındaǵı marganec atomları oksidlewshi, oksidleniw dárejesi -2 bolǵan kislorod bolsa qálpine keltiriwshi boladı:
|
| |
-mısal - Tema: Oksidleniw-qalpine keliw reakciyalari Reje

4-mısal. Vodorod peroksid katalizotor (MnO2) qatnasında tarqalıp, suw hám kislorod payda etedi. Reakciya teńlemesin dúziń hám teńlestiriń.
Sheshiliwi. H2 → H2O–2 + . Vodorod peroksid molekulasındaǵı kislorod atomlarınıń oksidleniw dárejesi –1 ge teń: [H – O–1 – O–1 – H]. –1 oksidleniw dárejesine iye bolǵan kislorod atomlarınıń bir bólimi –2, bir bólimi bolsa 0 oksidleniw dárejesine iye boladı.
2 | O–1 + 1 e – → 2O–2 | 1 (oksidlewshi)
1 | 2O–1 – 2e – → | 2 (qálpine keltiriwshi) 2H2O2 → 2H2O + O2.
Paydalanılǵan ádebiyatlar
1.M.M.Abdulxayeva ,,Kimyo,, Zukko kitobxon Toshknet-2022
2.I.R.Asqarov , N.X.Toxtabaev, K.Ǵ.Ǵaripov ,,Ximiya,, Sharq Tashkent-2017
3.N.G.Raxmattulaev, X.T.Omanov, O.Yu.Iskandarov,Sh.M.Mirkomiklov Kimyodan
olimpiyada masalalari.Toshkent., ,,Óqituvchi,,-2007y
4.A.G.Muftaxov Ximiyada olimpiyada masalalari va ularning yechimlari.Toshkent
,,Óqituvchi,,1993
5.N.G.Raxmatullaev, Yu.T.Toshpólatov, O.Yu.Iskandarov Anorganik kimyodan
masalalar yechish.Toshkent 2003
6.O.Yu.Iskandarov ,Yu.T.Toshpólatov. ,,Kimyo,,. Toshkent ,,Turon iqbol,,. 2014y.
7.S.Masharipov, I.Tirkashev ,,Kimyo,, Óqituvchi Toshkent-2018
Axborot resursları
8.www.tdpu.uz
9.www.pedagog.uz
10.www.Ziyonet.uz
11.www.edu.uz
|
SymPy kutubxonasi va imkoniyati Mundarija

|
SymPy kutubxonasi va imkoniyati Mundarija
|
bet | 1/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #246262 |
Bog'liq SymPy
SymPy - kutubxonasi va imkoniyati
Mundarija:
KIRISH
I.BOB.SYMPY – KUTUBXONASI.
1.1.SymPy haqida umumiy ma’lumot.
1.2.SymPy kutubxonasini imkoniyatlari
II.BOB.Python dasturlash tilida SymPy – kutubxonasidan foydalanish.
2.1.SumPy kutubxonasini o’rnatish
2.2.SumPy kutubxonasidan foydalanib dastur tuzish
XULOSA
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
KIRISH
SymPy Python ekotizimida ochiq manba va hamkorlikdagi rivojlanish kuchidan dalolat beradi. Bu ramziy matematika kutubxonasi boʻlib, foydalanuvchilarga keng koʻlamli matematik amallarni ramziy ravishda bajarish imkoniyatini beradi. An'anaviy raqamli hisoblash kutubxonalaridan farqli o'laroq, SymPy matematik ifodalarni raqamli emas, balki ramziy manipulyatsiya qilishga e'tibor qaratadi. Bu farq SymPy-ni algebra, hisob-kitoblar, differensial tenglamalar va boshqalar uchun ko'p qirrali vositaga aylantiradi.
Asosiysi, SymPy ramziy matematikaning turli jihatlarini boshqarish uchun mo'ljallangan boy xususiyatlar to'plamini taqdim etadi. Foydalanuvchilar Python muhitida ramziy o'zgaruvchilarni aniqlashlari, matematik ifodalarni yaratishlari, tenglamalarni manipulyatsiya qilishlari, tenglamalarni echishlari, hisoblash operatsiyalarini bajarishlari va matematik funktsiyalarni ko'rishlari mumkin. SymPy-ning xususiyatlari tenzor tahlili, guruhlar nazariyasi va kombinatorika kabi ilg'or matematik tushunchalarni qamrab oladi va bu uni matematika va informatika sohasidagi yangi boshlanuvchilar va mutaxassislar uchun qimmatli aktivga aylantiradi.
Keng funktsional imkoniyatlaridan tashqari, SymPy intuitiv va foydalanuvchilar uchun qulay interfeysni taklif etadi, bu esa uni keng foydalanuvchilar uchun ochiq qiladi. Talaba, o'qituvchi, tadqiqotchi yoki dasturiy ta'minot ishlab chiqaruvchisi bo'lasizmi, SymPy murakkab matematik muammolarni o'rganish, tushunish va hal qilish uchun zarur vositalarni taqdim etadi.
I.BOB.SYMPY – KUTUBXONASI.
|
| |
Ziel der Stunde - Heute ist der

|
Heute ist der
|
bet | 14/21 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,1 Mb. | | #255426 |
Bog'liq 10 sinf nemis tiliZiel der Stunde:
Bildungsziel: Erklärung des neuen Themas und Verbesserung der Kenntnisse der Schüler und der Schülerinnen zum Thema.
Erziehungsziel: Die Erziehung der Schüler und der Schülerinnen beiderseitig einander mit der Ehre, die Erziehung der Schüler und der Schülerinnen als Veranstalter und Führung der Schüler und der Schülerinnen alle gegebene Aufgaben als Verantworte, die Erziehung der Schüler und der Schülerinnen im verantwortlichten Geist.
Entwicklungsziel: Entwicklung des schöpferischen Suchens und der selbständigen Arbeit, die Verbesserung der Redekultur der Schüler und der Schülerinnen, und zum Erreichen gegebene Aufgaben in der Gruppe.
Kompetenzen:
Arbeit an Informationen: die Nachtichten, die man durch Fernsehen, Radio, Telefon bekommt, nacherzählen können;
Selbstentwicklungskompetenz: Respekt vor den Alten und ihren Worten zuhören; gutes Benehmen;
Nationaler und geistlicher Kompotenz; Volksfeste und alte Traditonen kennen, von den Baudenkmälern in der Umgebung wissen und sie beschützen;
Die Art der Stunde: Die gemischte, interaktive Technologie, „kluger Sturm“
Die Methode der Stunde: Gespräch, „Zettelbringen“, „Zauberkasten“,
„Kurzdiktat“, „Blitzte Frage-Antwort“ (für die befriedende Schüler), „Blitzte Test“ (für die unbefriegende Schüler), „Klaster“ Feiertage, „Wichtige Information“, „Möglichkeitsspiel“, „ Wer ist allerbeste“, „Assoziationen des Bildes“
Die Einrichtung der Stunde: Bücher, verschiedene Bilder zum Thema „Feiern im Jahresrhythmus“, Computer, Projektor, „Blitzter Teste“, Marker, Vatman,
I Stufe
Organisationsmoment
Begrüßung.
Begrüßung mit den Schülern und Schülerinnen
Anwesenheitskontrolle.
Es wird dem Klassendienst die Zettel gegeben. Jeder Schüler bekommt ihre Nummer in dem Klassenbuch. Wenn der Schüler nicht kommt, wird der Lehrerin zurückgeben. Die Schüler und Schülerinnen schreiben die Antwort und geben die Zettel zurück.
Diese Methode sparrt Zeit.
Der Zettel wird so:
Mein Hobby
|
Nummer
1
|
Mein Lieblingsfach
|
Meine Vorbereitung
|
Bis die Schüler auf die Fragen schreiben, korrigiert man die Hefte und die Bücher, bzw. Die Vorbereitung der Schüler und der Schülerinnen zur Stunde.
Wir trennen 3 Gruppe.
Die Schüler und Schülerinnen nehmen die geschriebenen Blätter aus dem Zauberkästchen. Die Wörter gehören zu dem Namen drei Gruppen.
Die Schüler teilen sich in die Gruppe und schreiben ein Kurzdiktat. Wir fragen die Schüler nach den Fragen.
L: Der wievielte ist heute?
Sch: Heute ist der
L: Welcher Wochentag ist heute?
Sch: Heute ist der
|
| |
Oksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha test

|
Oksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha test
|
bet | 3/5 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #156866 |
Bog'liq Jasur XMSHM toliqOksidleniw-qalpine keliw reakciyalari temasi boyinsha test
1. Azot atomi oksidleniw darejesi tek gana +5 ke oksidlengenlerin tańlań.
1) N02 + 02 + NaOH = NaN03 + H20
2) N02 + H20 = HN03 + N0
3) N02+ NaOH = NaN03 + NaN02 + H20
4) N02+ HJ = N0 + J2 + H20
5) N02 = N0 + 02
6) N02 + 02 + H20 = HN03
A) 1, 2, 3, 6; B) 2, 6; C) 1, 6; D) 4, 5, 6.
2. Azot atominm oksidleniw darejesi tek gana +2 ge qalpine kelgenlerin tańlań.
1) NO2 =NO+ O2
2) N02 + 02 + H20 = HN03
3) N02 + H20 = HN03 + NO
4) N02+ HJ = N0 + J2 + H20
5) N02 + NaOH = NaN03 + NaN02 + H20
6) N02 + H20 + S02 = H2S04 + NO
A) 1,4,6; B) 2, 5; C) 3, 5, 6; D) 1,3,4, 6.
3. Tomendegi reakciyada shep tareptegi koefficientlerdin jiyindisi neshege ten? Pb02 + MnS04 + HNO3→HMn04 + PbS04 + Pb(N03)2 + H20
A) 22 B) 9 C) 21 D) 13
4. Tomendegi reakciyada ой tareptegi koefficientlerdin jiyindisi neshege teń? As2S3 + HNO3→H3As04 + S02 + N02 + H20
A) 23 B) 35 C) 49 D) 58 E) 63
5. Tomendegi reakciyada barliq koefficientler jiyindisi neshege ten?
H202 + CrCl3 + KOH→К2СrO4 + KCl + H20
A) 13 B) 15 C) 18 D) 31 E) 16
6. KMn04 + H202 + KOH→ Bul reakciyada shep tareptegi koefficientler jiyindisin esaplan.
A) 5; B)10; C)7; D) 6.
7. Kaliy permanganatiniri sulfat kislota qatnasiwinda natriy peroksid penen reakciyasinda 5,6 / (n.j.) gaz ajiraldi. Reakciyada qatnasqan kaliy permanganat massasin (g) esaplan.
A) 24,2; B) 15,8; C) 62,4; D) 50,6
8. Xrom (Ill)-sulfat kaliy gidroksid qatnasiwinda vodorod peroksid penen tasirleskende 19,4 g kaliy xromat payda boldi. Reakciyada qatnasqan oksidlewshiniri massasin (g) esaplaii.
A) 5,1 B) 13,6 C) 10,2 D) 6,8
9. P4S7 + HNO3→H3PO4 + H2SO + NO2 + H2O oksidleniw-qalpine keliw reakciyasinda barliq zatlar koefficientleri jiyindisin aniqlan.
A) 153; B) 91; C) 63; D) 154.
10. Tomendegi oksidleniw-qalpine keliw reakciyasmda 1 mol oksidlewshi menen neshe mol qalpine keliwshi reakciyaga kirisedi?
К2Сl2О7 + FeSO4 + H2SO4→
A) 2; B) 6; C) 3; D) 12.
|
| |
birinchidan - Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida...

|
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
bet | 16/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza birinchidan, koʻpgina oʻqituvchilar oʻquvchilarga oʻquv materiali mazmunini tushuntirishda asosan ta’limning reproduktiv metodlaridan foydalanadilar. Dars jarayonida taqdim etilayotgan bilimlarning asosiy mazmuni oʻquvchilarga tayyor tarzda taqdim etiladi. Shuning uchun oʻquvchilarning oʻquv fanlariga oid bilim va tushunchalari, fan asoslarini oʻzlashtirganlik darajalari aksariyat holllarda DTS talablariga javob bermaydi;
ikkinchidan, barcha oʻquv predmetlari uchun umumiy boʻlgan dars jarayonida oʻquvchilarda ilmiy tushunchalarni shakllantirishda oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlovchi imkoniyatlardan toʻla foydalanilmaydi.
Tadqiqotning keyingi bosqichida ilmiy farazimiz asosida boshlangʻich sinflardagi oʻquv fanlarining oʻzaro aloqadorligini aniqlash boʻyicha qator tadbirlar amalga oshirildi. Boshlangʻich sinflarda oʻrganilayotgan oʻquv fanlarining oʻzaro aloqadorlik xususiyatlari va shu asosda oʻquvchilarda ilmiy tushunchalarni shakllantirishga qaratilgan dasturlar yaratildi. Ulardan boshlangʻich sinf oʻquvchilari va oʻqituvchilari orasida oʻtkazilgan tajriba-sinov ishlari jarayonida foydalanildi. Unda oʻquvchilarga ilmiy tushuncha va oʻzlashtirilgan bilimlari asosida muayyan koʻnikma va malakalarni tarkib toptirishda oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlovchi shakl va vositalarini samarali qoʻllash, oʻzaro aloqadorlikni ta’minlash va uni tajriba-sinovdan oʻtkazish asosiy maqsad qilib olindi. Pedagogik tajriba-sinov jarayonida boshlangʻich sinf oʻqituvchilari va oʻquvchilarining biz taklif qilgan texnologiyaga nisbatan munosabatlarini aniqlashga e’tibor qilindi. Ta’lim jarayonida oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlovchi vositalarga nisbatan ularning munosabatlari aniqlandi, vujudga keladigan ayrim qiyinchiliklarni bartaraf etish chora- tadbirlari taklif qilindi. Shu bilan bir qatorda, oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlovchi ba’zi vositalar orqali oʻquvchilar tomonidan oʻzlashtirilayotgan oʻquv materiallarining sifat va samaradorligini oshirish muammolari oʻrganildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
Xizmatlar soxasi - Rossiyaning iqtisodiy geografik tavsifi

|
Rossiyaning iqtisodiy geografik tavsifi
|
bet | 9/14 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 163,5 Kb. | | #120055 |
Bog'liq RossiyaXizmatlar soxasi. Rossiya Federatsiyasi milliy iqtisodiyotida moddiy ishlab chiqarish tarmoqlari xissasining yuqori bo`lishiga qaramay, XX asrning 90-yillari o`rtalaridan boshlab xizmatlar sohasi tez rivojlanib bormoqda va unda bandlar hissasi tobora ortmoqda. Ayniqsa, aloqa, turli tayyorlov kompaniyalari, logistika tizimi, moliya-bank-kredit, sugurta va boqa bozor infratuzilmalari tez rivojlanmoqda. Ishlab chiqarish tizimlariga ilmiy-texnika yutuklarini qo`llash va zamonaviylashuv jarayoni iqtisodiy rivojlangan mamlakatlarga xos jamiyatning juda tez informasiyalashuviga va informasion jamiyatta aylanishiga olib kelmoqda. Bugungi dunyodagi xar qanday mamlakatning o`rni informasiyalashgan jamiyatga qanchalik qo`shilganligi bilan belgilanmoqda. Rossiya kompyuterlar bilan ta'minlanganligi va kommunikasiya tizimlarining tez rivojlanishn orqali mamlakatning informasiya ta'minoti sifat jihatdan mutlaq yangi boskichga kirmoqda xamda mamlakat intellektual saloxlyatini va iqtisodiyotini istiqbolli rivojlanishiga shart-sharoit xozirlamoqda.
Transporti. Rossiya hozirgi zamon transportining barcha turlariga ega. Mamlakat yuk aylanmasida temir yo`l transporti (52,7 %), daryo transporti (3,7 %) muxhim o`rin tutadi.
Temir yul transporti Rossiyada asosiy transport turidir. Temir yo`llarning umumiy uzunligi 87 ming km bo`lib, 1/3 qismi elektrlashtarilgan. Birinchi temir yul Moskva-Sankt-Peterburg 1851 yilda qurilgan. Rossiyaning Yevropa qismidagi temir yullar radial joylashgan bo`lib, Moskvada qo`shiladi. Mamlakat barcha iqtisodiy rayonlar mamlakatlar bilan temir yo`llar orqali bog`langan. 1892 yil
qurilishi boshlangan va 1916 yil tugallangan Transsibir magistral va 1913 yil qurilgan Tyumen-Omsk-Yekaterinburg temir yo`l liniyasi birga ikkinchi temir yo`lni ochdi. Shuningdek, kenglik yo`nalishi buyi Janubiy Sibir temir yullari, Turkiston-Sibir magistrali, 1980 yilda qurilgan Baykal-Amur magistrali (BAM) va boshqa temir yullar mamlakat yuk va yo`lovchi aylanmasida muhim urin tutadi. Keyingi yillar, Rossiya Finlyandiya va uning portlari orkdli xorijga chik.ish maqsadi, 126 km li temir yulni Kareliyada k^rishta kirishdi. Rossiyada tem:
yullarni zamonaviylashtirish va tezyurar poezdlar kdtnovini yul
K.uyish (Moskva-Sankt-Peterburg va bon.) ma^sadida katta ishlar amg
ga oshirilmokda.
Dengiz transporti. Rossiya tashki iktisodiy alok.alarida dengiz tra] porti katta rol uynaydi. Dengiz savdo flotining hajmi 8,3 mln. bo`lib, 8 ta paroxodchilik kompaniyasiga ega.
Yirik portlar: Baltiysk, (Kaliningrad viloyatida, muzlamaydi), Sankt-Peterburg, Viborg, Novorossiysk, Taganrog, Murmansk, Naxodka, Arxangelsk, Vladivostok, Vanino va 30 dan ortiq ichik portlarga ega.
|
| |
Siyosiy, iqtisodiy-geografik holati

|
Siyosiy, iqtisodiy-geografik holati
|
bet | 2/14 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 163,5 Kb. | | #120055 |
Bog'liq Rossiya1.1 Siyosiy, iqtisodiy-geografik holati:
O`tgan asrning 90-yillariga qadar Rossiya Federatsiyasi quruqlik orqali 8 ta xorijiy davlat bilan chegaralangan bulsa, bugun 14 ta xorijiy davlatlar bilan chegaralanishi (dengiz orqali AQSH, Yaponiya);
G`arbdagi, ya'ni Sharqiy Yevropadagi sotsialistik davlatlarning NATO a'zolariga aylanishi va bu harbiy-siyosiy blokning Rossiya chegaralariga yakinlashishi;
yangi suveren davlatlar (Ukraina, Belarus, Boltiqbuyi davlatlari) tranzit holatini Rossiya uchun savdo predmetiga aylantirishi (portlardan foydalanish, yuklarni olib o`tish, neft va gaz quvurlarini o`tkazish va bosh);
Rossiyani Qozog`iston katta xududga Markaziy Osiyo davlatlari, Gruziya va Ozarbayjon esa Armaniston bilan ajratib qo`yishi tufayli aloqalarning murakkablashuvi;
Rossiya Federatsiyasi chegaralarining Atlantika okeani (Boltiq Qora va Azov), Tinch okeani (Berling, Oxota va Yapon), Shimoliy Muz okeani (Barens, Os, Kara, Laptevlar, Sharkiy Sibir va Chukotka) dengizlari hamda berk Kaspiy dengizi suvlarining yuvib turishi xalqaro dengiz savdo trassalariga chiqish, dunyodagi mamlakatlar bilan savdo-sotiq aloqalarini olib borish imkoniyatlarining kattaligi;
MDX_ doirasida markaziy xolatni egallashi va xududidan xagaro temir yul, avtomobil yullarining utishi, portlaridan boshka xamdo`stlik davlatlarining foydalanishi (hamdustlikka kiruvchi davlatlarning ko`pchiligi faqat Rossiya orkali tashqi iktisodiy aloqalarni amalga oshiradi);
Yevropa mamlakatlari bilan Sharqiy va Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlarini bog`lovchi magistral temir yo`llariga egaligi, o`rta dengiz bo`yi, Janubi-g`arbiy va Janubiy Osiyo mamlakatlari bilan xalkaro aloqalar olib borish imkoniyatlari kattaligi bilan ajralib turadi.
Rossiya - Federativ Respublika, amaldagi Konstitusiya 1993 yil 12 dekabrda qabul qilingan. Davlat boshlig`i - Prezident. Qonun chiqaruvchi organ Federal Yigilish bo`lib, u 2 palata (Senat va Davlat Dumasi)dan iborat. Ijro etuvchi xokimiyat - Vazirlar Kengashi. Siyosiy-ma'muriy jihatdan 85 sub'ektdan, ya'ni 21 respublika, 8 o`lka, 47 viloyat, 2 federal shahar (Moskva va Sankt-Peterburg), 1 muxtor viloyat, 6 muxtor okrugga bulinadi. Rossiya federatsiyasi hududi 8 ta federal okrugga bo`lingan: Markaziy, Shimoli-g`arbiy, Janubiy, Volgabo`yi, Ural, Sibir, Uzoq Shark federal okruglari tashkil qilindi. Keyingi yillarda federal boshqaruvni, mintaqaviy tarkibiy takomillashtirish maqsadida bir qator ma'muriy birliklar uzaro birlashtirildi.
|
| |
- masala - Matnli masalalarni yechish usullari

|
Matnli masalalarni yechish usullari
|
bet | 2/3 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 54,5 Kb. | | #147949 |
Bog'liq Matnli masalalarni yechish usullari (1) (Автосохраненный)1- masala. Ikkita javonda 180 ta kitob bor. Birinchi javondan ikkinchisiga 10 ta kitob olib qo’yildi. Shundan so’ng, ikkinchi javondagi kitoblar soni birinchisidagi kitoblar soniga qaraganda ikki baravar ko’p bo’lib qoldi. Dastlab har bir javonda qanchadan kitob bo’lgan?
Yechish. 1) birinchi javondagi kitoblar sonini x bilan belgilaymiz. U holda ikkinchi javondagi kitoblar soni (180 – x) ta bo’ladi. Ravshanki, x – natural son va x > 10 bo’lishi kerak; birinchi javondan 10 ta kitob olingach, unda (x – 10) ta kitob qoladi; ikkinchi javonga o’sha 10 ta kitob qo’yilgach, undagi kitoblar soni (180 – x + 10)=(190 – x) ta bo’ladi; 2) masala shartiga ko’ra, ikkinchi javondagi kitoblar soni birinchi javondagidan ikki marta ko’p bo’ladi. Ya’ni 2(x – 10) = 190 – x bo’lishi kerak.
Bu tenglama masala mazmuniga mos tenglamadir. Uni yechib, x ni topamiz:
2x – 20 = 190 – x, bundan 3x = 210, x = 70 ta (kitob). U holda ikkinchi javonda 180 – x = 180 – 70 = 110 ta (kitob) bo’ladi.
T e k s h i r i s h. 1) 70 + 110 = 180 (Ikkala javonda birgalikda 180 ta kitob bor edi); 70 – 10 = 60 birinchi javondan 10 ta kitob olingach, unda 60 ta kitob qoldi; 3) 110 +10 =120 — ikkinchi javonga 10 ta kitob qo’yilgach, unda 120 ta kitob bo’ldi; 4) 60 • 2=120 (yoki 120 : 60 = 2) – ikkinchi javondagi kitoblar soni birinchi javondagidan ikki baravar ko’p. Demak, masala to’g’ri yechilgan.
Javob: Birinchi javonda 70 ta, ikkinchi javonda 110 ta kitob bo’lgan.
Biz bu masalani algebraik usulda yechdik, endi arifmetik usulda yechamiz:
1) birinchi javondan 10 ta kitob olib, ikkinchisiga qo’yilgan bo’lsin. Birinchi javondagi kitoblar sonini 1 bo’lak (qism) deb olsak, u holda ikkinchi javondagi kitoblar soni 2 bo’lakni tashkil etadi. Demak, jami kitoblar 1 + 2 = 3 bo’lakni tashkil etadi; 2) 1 ta bo’lakka qancha kitob mos keladi? 180 : 3= 60 ta kitob mos keladi, birinchi javondagi 60 ta kitobga bu javondan olingan 10 ta kitobni qaytarib qo’ysak, birinchi javonda dastlab nechta kitob bo’lganini bilamiz: 60 + 10 = 70 (ta kitob). U holda ikkinchi javonda dastlab 180 – 70 = 110 (ta kitob) bo’lgan.
Javob: Birinchi javonda 70 ta, ikkinchi javonda 110 ta kitob bo’lgan.
Matnli masalalarni yechishning turli usullari mavjud: arifmetik, algebraik, geometrik, mantiqiy, amaliy, jadval, kombinasiyalashgan va h.z. Biz aniq masalani yechganda turli yechish usullaridan foydalanamiz. Arifmetik usul. Masalani arifmetik usulda yechishda masala o’quvchilarini bajarishda sonlar ustida turli arifmetik amallardan foydalaniladi. Bitta masalani turli xil arifmetik usullar bilan yechish mumkin. Algebraik usul. Masalani algebraik usulda yechishda masala yechimini shartga asosan yoki tenglama yoki tenglamalar sistemasi (yoki tengsizlik) hosil qilib yechish tushuniladi. Bitta masalani turli xil algebraik usullar bilan yechish mumkin.
|
| |
Geometrik usul - Matnli masalalarni yechish usullari

|
Matnli masalalarni yechish usullari
|
bet | 3/3 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 54,5 Kb. | | #147949 |
Bog'liq Matnli masalalarni yechish usullari (1) (Автосохраненный)Geometrik usul. Masalani geometrik usulda yechishda masala yechimini geometrik yasashlardan yoki geometrik figuralarning xossalaridan foydalanib yechish tushiniladi. Mantiqiy usul. Masalani mantiqiy usulda yechishda masala yechimini hisoblashlarni bajarmay mantiqiy mulohazalar yordamida yechish tushiniladi.
Amaliy usul. ob'ektlar yoki ularning nusxalari (modellar, maketlar) bilan amaliy harakatlarni bajarish orqali masala talablariga javob topishni anglatadi.
Jadval usuli.masalani tegishli tartibda jadvalga kiritish orqali butun masalaning yechimini ko'rishga imkon beradi.
Kombinatsiyalashgan usul.Masala yechimini sodda tarzda javob olishga imkon beradi. Sinov va xatolar usuli (eng sodda), unda muammoning savoliga taxmin asosida javob topiladi. [3.B.7]
Ko’rinib turibdiki, ushbu usullarda,masala turiga qarab masalalarga yondshish mumkin. Masaladagi har bir jumlani sintez qilish, o’quvchida mantiqiy, taxliliy ko’nikmalarni hosil qiladi.
Matematikada analiz deyilganda asosan isbotlanayotgan da'vodan rostligi ilgari isbotlangan yoki isbotsiz qabul qilingan da'volarga olib keladigan fikrlashni tushuniladi. Analiz isbotning tuzilishiga emas, balki faqat uning g'oyasiga olib keladi.Sintez, bu topilgan isbotlash g'oyasi asosida rost da'volar shartida berilgan ma'lumotlardan qanday qilib isbotlanayotgan da'vo hosil bo'lishini ko'rsatuvchi fikrlashdir. [4.B.77]
Adabiyotlar ro’xati:
1. O‘zbekiston Republikasi Prezidenti "Xalq ta’limi tizimidagi maktabdan tashqari ta’lim samaradorliginitubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida"gi qarori. Toshkent shahri,2019 yil 30 sentyabr
2.O’zbekiston respublikasining ‘‘Ta’lim to’g’risidagi’’ qonuni. Toshkent sh.,2020-yil 23-sentabr,O’RQ-637-son.
3. Merajova Sh.B. Merajov N.I. Xoliqova M.Q. MATNLI MASALALARNI YECHISH. ‘‘Durdona nashiryoti’’ Buxoro-2022.
4. M. E. Jumayev. ‘‘MATEMATIKA O'QITISH METODIKASIDAN PRAKTIKUM’’.TOSHKENT "O'QITUVCHI" 2004
|
| |
boshlang’ich ta’lim o’qituvchisining integratsion faoliyat asoslari

|
boshlang’ich ta’lim o’qituvchisining integratsion faoliyat asoslari
|
bet | 3/3 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 77,18 Kb. | | #142698 |
Bog'liq 12-Ma’ruzaboshlang’ich ta’lim o’qituvchisining integratsion faoliyat asoslari.
Oliy pedagogik ta’lim jarayonida bo’lajak boshlang’ich sinf o’qituvchilarini integratsion faoliyatga tayyorlash uchun quyidagilarga e’tibor berish kerak:
mutaxassislik va pedagogik fanlarni integratsion tarzda o’qitish;
fanlararo bog’lanishni tushuntirish;
pedagogik integratsiya bo’yicha maxsus yoki fakulьtativ kurslar o’tish;
oliy ta’lim muassasasidan tashqari ta’lim muassasalari bilan bog’lanish
“Milliy o’quv dasturi”da boshlang’ich sinf fanlarining o’zaro bog’liqlik jihatlariga asosiy e’tibor qaratilgan. Misol uchun, Husnixat predmeti Ona tili va o’qish predmeti bilan yagona reja va dasturga ega. Bunda Ona tilining Husnixat va O’qish predmetlarini integratsiya qilib borishiga duch kelamiz. Boshlang’ich sinf o’qituvchisining integratsion faoliyati deganda ko’p hollarda uning turdosh fanlar mazmunidan xabardor bo’lishi tushuniladi.
|
| |
guhkjhjkn - 12-Ma’ruza. Mavzu: Boshlang’ich ta’limda integratsiya mohiyati

|
12-Ma’ruza. Mavzu: Boshlang’ich ta’limda integratsiya mohiyati
|
bet | 2/3 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 77,18 Kb. | | #142698 |
Bog'liq 12-Ma’ruzaguhkjhjkn
2018 yildan boshlab Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika universitetida integratsiyaning innovatsion pedagogik ta’lim klasteri joriy etildi. Unga ko’ra, klaster usuli innovatsion pedagogik integratsiyaning asoslaridan biri sifatida qabul qilindi va mazkur innovatsion integratsiyaning xususiyatlari quyidagilardan iborat:
- o’quv fanlarining o’zaro bog’liqligini ta’minlash;
- o’quv jarayoni va amaliyotning uyg’unligini birlamchi bilish;
- kafedralarning mahalliy va xalqaro hamkorligini qat’iy kuchaytirish;
- institutning Toshkent viloyati ta’lim muassasalari bilan nazariy va amaliy hamkorligini amalga oshirish;
- viloyatning ta’limga oid muammolarini barcha manfaatdorlar bilan birgalikda hal etish;
- pedagog kadrlarni tayyorlashda ish beruvchilar bilan hamkorlik qilish;
- “Maktab-laboratoriya”lar tashkil etish.
- boshlang’ich ta’lim va tarbiya jarayoniga turdosh fanlar tajribasidan o’tgan innovatsion pedagogik texnologiyalarni tatbiq etish;
- boshlang’ich ta’lim muammolarini pedagogika, psixologiya, sotsiologiya va boshqa fanlar bilan hamkorlikda ilmiy tatqiq etish;
- boshlang’ich ta’lim o’quv fanlarining optimal va uzviylik tamoyillariga asosan bog’liqligini ta’minlash;
- boshlang’ich ta’limning tajribaviy yutuqlarini boshqa ta’lim turlari va fanlariga taqdim etib borish.
o’quv fanlarini turdosh ta’lim bosqichlari va ilmiy muassasalar bilan hamkorlikda o’qitish;
o’quv adabiyotlarini amaliy faoliyat bilan uyg’unlikda yaratish;
Boshlang’ich ta’limda integratsiya quyidagi mexanizmlarga asoslanadi:
boshlang’ich ta’limni amalga oshiruvchilarning faoliyatini manfaatli hamkorlik asosida tashkil etish
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020 yil 6 noyabrdagi PF-6108-sonli “O’zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi Farmonida boshlang’ich ta’limda integratsiyani tarkib toptirish uchun quyidagilarni amalga oshirish belgilangan:
- o’zaro uzviy bog’liq o’quv fanlarini birlashtirish hisobiga ularning sonini optimallashtirish;
- o’quvchilarning o’z bilim va ko’nikmalaridan amaliyotda foydalanishni o’rgatuvchi malaka talablarini sinflar kesimida ishlab chiqish;
- fanlararo o’zaro aloqadorlikni qat’iy ta’minlash;
- yangi avlod darsliklarini o’qituvchining metodik qo’llanmasi, o’quvchining mashq daftari va multimedia ilovasi bilan birga kompleks tarzda yaratish hamda nashr etish.
Mazkur vazifalarning ijrosini ta’minlash natijasida O’zbekiston boshlang’ich ta’limida o’ziga xos integratsiya yuzaga keladi.
|
| |
CLASSIFICATION OF BIOELECTRIC SIGNALS AND THEIR CHARACTERISTICS

CLASSIFICATION OF BIOELECTRIC SIGNALS AND THEIR CHARACTERISTICS Abstract. Most medical research requires long-term monitoring of the patient's condition,
which is associated with the need to use automated systems for recording biomedical signals, processing them to assess functional changes in the body and analyzing large amounts of data to form a strategy for the treatment process.
Biosignals are physical manifestations of the physiological processes of a living organism, which can be measured and presented in a form convenient for further processing. Processing of biosignals is carried out in order to highlight informative features for medical diagnostics.
205
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 8
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
This article analyzes the characteristics of bioelectric signals.
Keywords: biometric signals, digital signals, signal processing, electroencephalogram, electrocardiogram, electromyogram, electrooculogram, electroretinogram, electrogastrogram.
KIRISH
Axborotlashtirishning ilg‘or yo‘nalishlaridan biri tibbiyot sohasida kompyuterlashtirishdan iborat. Tibbiyot amaliyotida kompyuterni o‘lchash va nazorat qilish uskunalari bilan birgalikda qo‘llash bemorning ahvoli to‘g‘risidagi ma‘lumotlarni avtomatlashtirilgan holda yig‘ish va uni real vaqt rejimida qayta ishlash uchun yangi samarali vositalarni yaratish imkonini bermoqda [1].
So‘nggi yillarda biosignallardan foydalanish zamonaviy jamiyatning ko‘plab sohalarini qamrab olmoqda.
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI
Elektr biosignallari yoki bioelektrik vaqt signallari odatda asab tizimi maxsus to‘qima, organ yoki hujayra tizimidagi elektr potentsial farqining yig‘indisi natijasida hosil bo‘lgan elektr tokining o‘zgarishini anglatadi. Tibbiyot sohasida qo‘llanilayotgan biosignallar quyidagilardan iboratdir:
EKG (elektrokardiografiya);
spirografiya (tashqi nafas olish funktsiyasini tekshirish); EKG va qon bosimining kunlik monitoringi; EEG (elektroensefalografiya);
Terining galvanik reaktsiyasi (GSR) yoki elektrodermal faollik (EDA); shuningdek stress testlari.
Bulardan tashqari nafas olish funktsiyasini, miya faoliyatini, qon aylanishini, asab tizimining holatini va yurakni baholashga imkon beruvchi murakkabroq tadqiqotlar tizimi mavjud [2].
|
TADQIQOT NATIJALARI - Bioelektrik signallarning tasnifi va ularning xususiyatlari

TADQIQOT NATIJALARI
Bioelektrik signallar juda past amplitudali va past chastotali elektr signallari bo‘lib, ularni biologik mavjudotlardan, masalan, odamlardan o‘lchash mumkin. Bioelektrik signallar murakkab o‘z-o‘boshqarish tizimidan hosil bo‘va ularni hujayra yoki organ bo‘ylab elektr potentsialidagi o‘zgarishlar orqali o‘lchash mumkin. Bizni qiziqtirgan bioelektrik signallar, xususan, elektrokardiogramma (EKG) va elektroensefalogramma (EEG). EKG yurakning ion potentsialining elektr ko‘rinishini o‘lchaydi, EEG esa miyaning bosh terisi bo‘ylab qo‘zg‘atilgan elektr faolligini o‘lchaydi. EKG va EEG noinvaziv usulda standart uskunalar yordamida qayd etiladi. Bir nechta fanlarning tadqiqotchilari EKG va EEGni tahlil qilishda odamning yuqori darajadagi xususiyatlarini tushunishga qiziqish bildirishdi [3].
EEG, EKG, EOG va EMG teriga biriktirilgan ikkita elektrod orasidagi farqni qayd qiluvchi differentsial kuchaytirgich bilan o‘lchanadi . Biroq, terining galvanik reaktsiyasi elektr qarshiligini o‘lchaydi va MEG miyaning elektr toki (elektroensefalogramma) tomonidan induktsiya qilingan magnit maydonni o‘lchaydi.
Yangi sensor texnologiyasidan foydalangan holda elektr maydonlarini masofadan o‘lchash usullarini ishlab chiqish bilan, EEG va EKG kabi elektr biosignallari bilan bog‘liq tadqiqotlar rivojlandi. Buning natijasida teri bilan elektr aloqa qilmasdan o‘lchash mumkin bo‘lgan texnologiya yaratilmoqda. Masalan, tegmaslik kerak bo‘lgan bemorlarning, xususan,
206
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 8
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
jiddiy kuyishlar bilan og‘rigan bemorlarning miya to‘lqinlari va yurak urishini masofadan kuzatish uchun qo‘llanilishi mumkin. Bundan tashqari elektr toklari va to‘qimalar bo‘ylab elektr qarshiligining o‘zgarishi ham o‘simliklardan o‘lchanishi mumkin.
MUHOKAMA
Kardiogrammalarni tahlil qilish uchun kompyuter tizimining apparati quyidagi asosiy qurilmalarni o‘z ichiga oladi (1-rasm) [4]:
biometrik signalni qabul qilish moslamalari - bevosita bemorning tanasiga o‘rnatiladigan va maxsus shakldagi o‘tkazgichlar bo‘lgan sensorlar;
biokuchaytirgich signallarni analog-raqamli konvertorning ishlashi uchun zarur bo‘lgan ±1 V, ±5 V, ±10 V tartibli darajaga oshirish uchun mo‘ljallangan;
analog-raqamli konvertor (ADC) kirish analog signallarini kompyuterga kiritish va keyinchalik qayta ishlash uchun raqamli shaklga aylantiradi;
dasturi.
organizmning mavjud ogohlantirishlarga reaktsiyasini o‘rganish uchun bemorga yorug‘lik, tovush, elektr va boshqa signallar bilan ta‘sir qilish uchun ishlatiladigan stimulyatorlar.
|
-Rasm. EKG tahlil tizimi - Bioelektrik signallarning tasnifi va ularning xususiyatlari

1.-Rasm. EKG tahlil tizimi
Biosignallar, shuningdek, mexanik signallar (masalan, mexanomyogram yoki MMG), akustik signallar (masalan, fonetik va fonetik bo‘lmagan so‘zlar, nafas olish), kimyoviy signallar kabi biologik mavjudotlardan kuzatilishi mumkin bo‘lgan har qanday elektr bo‘lmagan signallarga ham tegishli bo‘lishi mumkin. pH, oksigenatsiya) va optik signallar (masalan, harakatlar) kabilar misol bo‘lishi mumkin [5].
XULOSA
Biometrika yuqori aniqlik darajasiga erishish uchun identifikatsiyani boshqarish tizimini osonlashtirishga qaratilgan, shu bilan birga u noyob va o‘lchanadigan shaxslarning anatomik va xulq-atvor xususiyatlaridan foydalanadi. Tananing anatomik qismlari va signalizatsiya usullari yuz, barmoq izi, qo‘llar, ko‘zlar, quloqlar, tomirlar va ovozni o‘z ichiga oladi, xulq-atvor xususiyatlariga esa qo‘lda yozilgan imzo, tugmachalarni bosish va yurish kiradi [6]. An‘anaviy biometrik ma‘lumotlardan foydalanish cheklovlari ularning noyob identifikatorlar ekanligini, lekin ular maxfiy emas va shaxs uchun sir emasligini o‘z ichiga oladi. Misol uchun, odamlar teginadigan hamma narsada barmoq izlarini qoldiradilar, irsiy naqshlari ular qaragan har qanday joyda kuzatilishi mumkin, yuzlar ko‘rinadi va ovozlar yozib olinadi. Bioelektrik signallardan biometrika sifatida foydalanish identifikatsiyani boshqarish tizimiga bir qancha afzalliklarni beradi. O‘zining noyobligidan tashqari, bioelektrik signallar maxfiy va shaxs uchun xavfsizdir. Ularni taqlid qilish va nusxalash qiyin. Shu sababli, insonning shaxsini qalbakilashtirish dargumon, shuning uchun foydalanuvchilarning maxfiyligi va xavfsizligi saqlanib qoladi.
207
SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 8
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
REFERENCES
Yogendra Narain Singx “Rivojlanayotgan biometrika sifatida bioelektrik signallar: muammolar va masalalari” 2012 yil 26 iyul.
SA Isroil, JM Irvine, A. Cheng, MD Wiederhold va BK Wiederhold, "Jismoniy shaxslarni aniqlash uchun EKG", Pattern Recognition, 2005 yilyu
JM Irvine, SA Israel, W. Todd Scruggs va WJ Worek, "eigenPulse: yurak-qon tomir funktsiyasidan insonning mustahkam identifikatsiyasi", Pattern Recognitionb 2008 yil.
ЭШМУРАДОВ Д. Э., МУХАМЕДЖАНОВ А. А. ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА СОВРЕМЕННОЙ НАУКИ //ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА СОВРЕМЕННОЙ НАУКИ Учредители: ООО" Институт управления и социально-экономического развития". – №. 12. – С. 424-435.
John Krumm. Ubiquitous Computing Fundamentals / edited by John Krumm. Microsoft Corporation Redmond, Washington, U.S.A. - 2010: p. 410, ISBN 978-1-4200-9360-5
Биомедицинские сигналы и изображения в цифровом здравоохранении: хранение,
обработка и анализ : учебное пособие / В.С. Кубланов, А.Ю. Долганов, В.Б. Костоусов [и др.] ; [под общ. ред. В. С. Кубланова] ; Мин-во науки и высш. образования РФ. — Екатеринбург : Изд-во Урал. ун-та, 2020.— 240 с.
208
|
Tadqiqot natijalarining joriy qilinishi

12
(O„zbekiston
Respublikasi
Milliy
teleradiokompaniyasi,
O„zbekiston
teleradiokanalining 2021-yil 24-sentyabrdagi 01-02-1500-son ma‟lumotnomasi).
Ilmiy natijalardan foydalanish kishilarda fanga bo„lgan qiziqish va ilm olishga
bo„lgan ishtiyoqni oshirishga xizmat qilgan;
o„rta asrlarda dehqonchilik sohasining rivojlanishi, madaniy va ma‟rifiy
hayotning yaxshilanishi hamda xizmat ko„rsatish
sohasining takomillashuvida
mehnatning roli katta ekanligi nazariy jihatdan asoslanganligi to„g„risidagi
takliflari O„zbekiston Respublikasi Milliy teleradiokompaniyasining “O„zbekiston
tarixi” kanali “Mavzu” hamda “Taqdimot” ko„rsatuvlarining ssenariylarini taqdim
etishda foydalanilgan (O„zbekiston Respublikasi Milliy teleradiokompaniyasi,
O„zbekiston teleradiokanalining 2021-yil 24-sentyabrdagi 01-02-1500-son
ma‟lumotnomasi). Ilmiy natijalardan foydalanish xizmat ko„rsatish sohasining
takomillashuvida mehnatning rolini oshirishga xizmat qilgan.