Integratsiya ta’lim oluvchini - Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja:...

|
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
bet | 17/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Integratsiya ta’lim oluvchini bilimini oshirishga, ta’limdagi tor ixtisoslashtirishni yangilashga yoʻnaltirilgan.
Bu kursning maqsadiavval boshida «hamma narsa toʻgʻrisida ozgina bilish» lozim boʻlsa, oxirga kelib «ozgina narsa toʻgʻrisida hammasini bilash» kerak boʻladi.
Misol tariqasida oʻquvchilar tasavvurida iqtisodiy tushunchani shakllantiradigan boʻlsak, fanlar aro aloqalar katta yordam beradi.
Boshlangʻich sinflardagi «Tevarak atrofimizdagi olam», «Mehnat ta’limi», «Tasviriy san’at» darslari insoniyat tomonidan foydalaniladigan mehnatvositalarini turli tomondan tabiiymateriallar sifatida uningxossalari, amaliy ahamiyati ochib beriladi. Bu bilan predmetlar aro aloqa iqtisodiytafakkurni har tomonlama rivojlantirishga va shakllantirishga imkon beradi.
Kichik maktab yoshdagi oʻquvchining aql idroki tabiat va jamiyatni oʻrab turgan olamdagi qoʻp qirrali munosabatlarning, iqtisodiy va ekologik munosabatlarningqaror topishi va rivojlanishi uchun yaxshi zamindir!
Oʻquvchilarni iqtisodiy faoliyatga jalb qilish jarayonida ularda iqtisodiy muammolarini tushunish tajribasi toʻplanadi, natijada ota-ona va ularning muammolarini yaxshiroq tushunadigan, oila byudjetiga tejamkorlik xissi shakllanib boradi.
Boshlangʻich ta’lim jarayonida oʻquv predmetlarini integratsiyalash yoʻllari. Olingan natijalar oʻqituvchiga amaliyotda oʻquv fanlariaro aloqadorlikdan foydalanishi zarurligi haqida xulosaga kelishga imkon beradi. Oʻquv fanlariaro aloqadorlikning dolzarbligi quyidagilarda koʻrinadi:
• bir dars doirasida oʻqitish shakllari va faoliyat turlarini almashtirish; • oʻqituvchining darsga tayyorgarligini osonlashtirish;
• darsni koʻrgazmali, illyustrativ tashkil etish imkoniyatlarini kengaytirish;
• oʻquvchilarning mustaqil fikrlash va tadqiqotchilik faoliyatlarini tashkil etish;
• oʻqituvchi va oʻquvchi uchun oʻrganiladigan materiallarni tayyorlashda qulaylik yaratish.
Dars jarayonini tashkil qilish va oʻquvchilarning idrok etish faoliyatlarini takomillashtirishda oʻquv fanlariaro aloqadorlikka muammoli yondashish zarurdir.
Ta’lim jarayonining harakatlantiruvchi kuchi boʻlgan dars davomida oʻquv va ijodiy masalalar hamda mavjud bilim, malakalar darajasi, oʻquvchilarning aqliy rivojlanishi oʻrtasida vujudga keladigan foydali qarama-qarshiliklardan iborat.
Oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlash boʻyicha oʻqituvchilar tajribalarini umumlashtirib, fanlararo aloqadorlikda tashkil etiladigan darslarni uch guruhga boʻlish mumkin:
1. Koʻrgazmalilik asosida tashkil etiladigan darsda oʻrganilayotgan mavzu yuzasidan alohida topshiriqlarni bajarish uchun qoʻllaniladigan oʻquv fanlariaro aloqador elementlarning turli jadval va modellarda ifodalanganligi asosida. Chunonchi, boshlangʻich sinflarda ona tili, oʻqish yoki tasviriy san’at darslarida mazmunan oʻxshash boʻlgan “Qish”, “Bahor” kabi mavzularni oʻrganish boʻyicha.
2. Mavzularning bir-biriga oʻxshashligi: oʻquv jarayonining uzviy tarkibiy qismida oʻquv fanlariaro aloqadorlikdan foydalanish asosida darsning samaradorligini oshirish.
3. Umumlashtirish-oʻquv fanlarining umumiy qonuniyatlari va tamoyillarini mukammal oʻrgatish maqsadida turli oʻquv fanlari boʻyicha maxsus tashkil etiladigan takrorlash- umumlashtirish darslarida oʻquvchilarning egallagan bilimlarini takrorlashga imkon yaratish.
Agarda, dars jarayonida quyidagi didaktik shartlarga amal qilinsa, oʻqitishga mujassam yondashishda samaradorlikka erishiladi:
oʻrganilayotgan oʻquv fanlari boʻyicha mavzularni mazmunan uygʻunlashtirish orqali oʻquv rejalariga fanlararo aloqadorlik asosida tashkil topgan dars soatlarini kiritish;
oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida tashkil etilgan darslarning ta’lim sifatini ta’minlash va uning tarbiyaviy jihatlarini kuchaytirish;
darslarda mazmunan bir-biriga yaqin yoki aralash oʻquv fanlari tarkibidagi tushunchalar yordamida oʻquvchilarning ilmiy dunyoqarashi hamda muayyan koʻnikma va malakalarini shakllantirish;
Oʻquv fanlariaro aloqadorlikni ta’minlashda oʻquvchilar idrok etish faoliyatlarini jadallashtirishning turli vositalaridan unumli foydalanish. Chunonchi, aralash oʻquv kurslari boʻyicha, muammolilik, koʻrgazmalilik, mustaqil ishlar, individual topshiriqlar tashkil etish yordamida bunday maqsadga erishish mumkin.
Oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida oʻrganilayotgan dars materiallarini oʻquvchilarga chuqurroq singdirishda boshqa dars materiallaridan foydalanish, mazkur materiallarning mazmun jihatidan oʻzaro aloqador boʻlishi. Bunda, takrorlovchi, umumlashtiruvchi, yangi materialni oʻrganish, koʻnikma va malakalarni mustahkamlash va nazorat darslari ham boʻlishi mumkin.
Fanlararo aloqadorlik oʻquv jarayonining ushbu ziddiyatlarini yanada boyitadi, ular asosida yangi qarama-qarshiliklar yuzaga keladi. Bu oʻquv predmetidan oʻrganilayotgan bilimlarni oʻzlashtirish va oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida masalalarni yechish va boshqa turli fanlardan bilimlarni oʻzlashtirishda ularni qoʻllashni bilish oʻrtasidagi qarama-qarshiliklardir.
Oʻquvchilarning bilish faoliyatlari va oʻquv fanining uygʻunlashtirilgan mazmuni oʻrtasidagi qarama-qarshiliklar asosida muammoli vaziyat yuzaga keladi.
Oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida tashkil etilgan darslar davomida oʻquvchining fikrlash faoliyatini determinatsiya mexanizmlari asosida tahlil qilish, oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida bilim va tushunchalarni umumlashtirish yoʻli bilan bajariladi. Buning natijasida harakatlarning umumlashtirilgan maqsadi paydo boʻladi. Oʻquv fanlariaro aloqadorlik asosida muammoni yechishning har tomonlama mukammal dasturini ishlab chiqish - bu doimiy ijodiy jarayondir.
Chunki bunday dasturlar turli oʻquv fanlaridan oʻzlashtirilgan bilimlardan mazmunli vaziyatda foydalanish usullarini tahlil qilish va umumlashtirish yoʻli bilan yaratiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|