MAKTAB MATEMATIKASIDA KASRLAR MAVZUSINI

204
MAKTAB MATEMATIKASIDA KASRLAR MAVZUSINI
O‘QITILISHIDA ZAMONAVIY RAQAMLI TEXNOLOGIK ONLINE
XIZMATLARDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGI
Bakirov To‘lqinjon Yunusaliyevich
Farg‘ona davlat universiteti matematika kafedrasi dotsenti
Axmadjonova Oydinxon Soyibjon qizi
Farg‘ona davlat universiteti matematika kafedrasi o‘qituvchisi,
Yangilanayotgan O‘zbekiston o‘z oldiga bugun shunchaki rivojlanishni
emas, balki jamiyat hayotining turli sohalarida amalga oshirilayotgan keng
qamrovli islohotlar natijasida eng kuchli davlatlar qatoridan o‘rin olishni asosiy
marra qilib qo‘yilgan. Taraqqiyotga erishish uchun raqamli bilimlar hamda
zamonaviy axborot texnologiyalarini egallashimiz zarur va shartligi, bu bizga
yuksalishning eng qisqa yo‘lidan borish imkoniyatini berishi, zero, bugun
dunyoda barcha sohalarga axborot texnologiyalari chuqur kirib borayotganligiga
alohida e’tibor qaratildi[2].
2022 - 2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning
taraqqiyot
strategiyasi
da belgilangan vazifalarga muvofiq aholining hayot darajasini
yanada yuksaltirish, ta’lim sifatini ilg‘or xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish,
barqaror iqtisodiy o‘sishga erishish hamda kambag‘allikni qisqartirish
borasidagi islohotlarimizni yangi bosqichga olib chiqish maqsadida: Ta’lim
sifatini oshirish, sohani ilg‘or xorijiy tajriba asosida isloh qilish maqsadida
2023-2024 o‘quv yilidan boshlab bosqichma-bosqich umumiy o‘rta ta’lim
muassasalarida o‘quvchilarni umuminsoniy va milliy qadriyatlar, vatanparvarlik
ruhida tarbiyalash, shuningdek, ularda kommunikativ ko‘nikmalar, tanqidiy va
kreativ fikrlash, jamoa bo‘lib ishlash, tadqiqotchilik kabi ko‘nikmalarni
shakllantirishga yo‘naltirilgan ta’lim dasturlari amaliyotga tadbiq qilinishi kabi
belgilangan vazifalar yuklaydi[1].
Yuqoridagi vazifalarni amalga oshirishda hozirgi kunda raqamli
texnologiyalar shiddat bilan rivojlanib boryapti va har bir sohada zamon bilan
hamqadam odimlashni taqozo etmoqda. Axborot olish va foydalanish oqimining
Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
205
hajmi yuqori darajadagi tezligi juda yiriklashgan hozirgi davrda ta’lim tizimida
raqamli texnologiyalardan foydalanish ta’lim sifatini oshirish va ijtimoiy faol
yoshlarni tarbiyalashda katta ahamiyatga ega. Davrlar mobaynida ta’lim
dasturlarini an’anaviy tarzda, ya’ni ma’ruzani yirik hajmli kitoblar va
qo‘llanmalar orqali amalga oshirilgan shaklda olib borilgan. Bu esa o‘z
navbatida ta’lim sifatining u qadar yuqori bo‘lishini ta’minlash masalasini ijobiy
tomonga o‘zgarishini sustlashtirgan. Zamonaviy ta’limda ta’lim sifat
ko‘rsatkichlarini oshirishda ta’limni raqamlashtirish jarayoniga alohida e’tibor
qaratilmoqda.
Ta’lim tizimining hozirgi holati noan’anaviy ta’lim
texnologiyalarining roli ortib borayotgani bilan tavsiflanadi. Ta’lim oluvchi
tomonidan ularning yordami bilan bilimlarni o’zlashtirish an’anaviy
texnologiyalarga qaraganda ancha tezdir. Ushbu texnologiyalar bilimlarni
rivojlantirish, egallash va tarqatish xarakterini o’zgartiradi, o’rganilayotgan
fanlarning mazmunini chuqurlashtirish va kengaytirish, uni tezda yangilash,
samaraliroq o’qitish usullarini qo’llash, shuningdek, har bir kishi uchun ta’lim
olish imkoniyatini sezilarli darajada kengaytirish imkonini beradi. Raqamli
texnologiyani o’zi nima degan savolga quyidagicha javob beramiz: bu – xo’jalik
yuritishning bir zamonaviy shakli bo’lib. unda ishlab chiqarish va
boshqarishning asosiy faktori sifatida raqamli ko’rinishdagi katta ma’lumotlar
majmui va ularni qayta ishlash jarayoni xizmat qiladi. Olingan natijalarni
amaliyotda ishlatish esa an’anaviy ho’jalik yuritish shakllariga nisbatan ancha
katta samaradorlikka erishishga imkon beradi [3]. Maktab matematikasida
kasrlar mavzusini o‘qitilishida zamonaviy raqamli texnologik online
xizmatlardan
foydalanishni
tavsiya
qilamiz.
Xususan,
https://fardukasrlar.netlify.app/
havola bilan amalga oshiriluvchi online
xizmatni misol keltirishimiz mumkin[6]. Bunda online xizmatlar qanday ishga
tushiriladi? Ushbu online xizmatdan har qanday elektron qurilmalar orqali
havola va uning funksiyalaridan foydalanish mumkin:
1)
Ixtiyoriy kasr kiritilsa uning to‘g‘ri yoki noto‘ri kasr ekanligi
haqida ma’lumotga ega bo‘lish:
3
4
to‘g‘ri kasr;
7
5
noto‘g‘ri kasr;
Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
206
2)
Ikkita kasr kiritilsa, ularni taqqoslash:
3
15
7
28
4
20
5
20
;
3)
Ikkita kasr kiritilsa, ularni qo‘shish:
5/
4/
3
7
15 28
43
4
5
20
20
;
4)
Ikkita kasr kiritilsa, ularni ayirish:
5/
4/
3
7
15 28
13
4
5
20
20
;
5)
Ikkita kasr kiritilsa, ularni ko‘paytirish:
3 7
21
4 5
20
;
6)
Ikkita kasr kiritilsa, ularni taqqoslash:
3 7
3 5
15
:
4 5
4 7
28
kabi ishlarni
amalga oshiradi[5]. Bu xizmatdan foydalangan o‘quvchilar karlar haqidagi
tushunchani, kasrlarni taqqoslash, kasrlarni qo‘shish va ayirish, kasrlarni
ko‘paytish jarayonlarini bevosita o‘rganib boradi.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 28 fevraldagi
“2022-2026-yillarga
mo‘ljallangan
Yangi
O‘zbekistonning
Taraqqiyot Strategiyasi “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim yili”da
amalga oshirishga oid Davlat dasturi to‘g‘risida” gi PF-27-son
Farmoni.
2. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vaziri
Shuxrat Sodiqovning “Yangi va raqamli davrda O‘zbekiston:
o‘zgarishlar, ustuvor yo‘nalishlar, yutuqlar va rejalar” /“Xalq so‘zi”
gazetasi,
153-son/2022
y.
electron
resurs:
https://psec.uz/oz/news/47
3. Mirzahmedova Nargiza Dilmurodovna “Raqamli texnologiyalarining
ta’lim sohasida qo’llanilishi” Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences, may 2022
4. Xurramov A.J. “Matematika o‘qitish metodikasi”fani o‘quv
mashg‘ulotlarini loyihalab o‘qitish metodikasini takomillashtirish”
Pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi,
13.00.02-Ta’lim va tarbiya nazaryasi va metodikasi (matematika),
2019 yil. Chirchiq sh.
5. A.K.Yusupova, O.S. Axmadjonova “Matematikani o‘qitishda ilg‘or
xorijiy tajribalar” o‘quv qo‘llanma, Fardu-2023
6.
O.S. Axmadjonova :
https://fardukasrlar.netlify.app/
web dastur.
Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
|