Bozor munosabatlariga o’tishning huquqiy asoslarining yaratilishi

2. Bozor munosabatlariga o’tishning huquqiy asoslarining yaratilishi.
Sobiq ittifoqning tarqalishi bilan respublikalar o‗rtasidagi iqtisodiy aloqalar uzildi,
oqibatda Respublikaning aksariyat korxonalari to‗xtab qoldi va mahsulot ishlab chiqarish
kamaydi. Shu bois iqtisodning tarkibiy tuzilishini yangidan qurish lozim edi. Jahon bozorida
raqobatga bardosh bera oladigan va aholining iste'mol talablarini qondiradigan mahsulot ishlab
chiqarishni tashkil qilish zarur bo‗ldi.
Islom Karimov iqtisodiyotdagi tarkibiy tuzilishni tubdan o‗zgartirish to‗g‗risida:
―Iqtisodiy islohotlarning ikkinchi bosqichida iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishida tub
o'zgarishlarga asos solishdan iborat g‗oyat muhim vazifani hal etish kerak bo‗ladi. Bu
Respublika uchun strategik ahamiyatga egadir. Tarkibiy tuzilishda chuqur o‗zgarishlarni amalga
oshirish makroiqtisodiy barqarorlikka erishishning, istiqbolda O‘zbekistonning barqaror
iqtisodiy o‗sishini va aholi farovonligini ta‘minlashning, jahon iqtisodiy tizimiga qo‗shilishning
eng asosiy shartlaridan biridir‖, deb yozgan edi. Bu ko‗rsatmalardan kelib chiqib, iqtisodiyotda
tarkibiy o‗zgarishlar qilishning aniq vazifalari: iqtisodiyotning bir tomonlama rivojlanishiga chek
qo‗yish, importga qaramlikni tugatish, mamlakatning eksport salohiyatini oshirish va xalq
iste‘moli mollariga aholining talabini qondirishdan iborat edi. Iqtisodiyotda tarkibiy
o‗zgarishlarni amalga oshirish uchun respublikada g‗oyat yirik qurilishlar qad rostladi.
Mamlakatning yoqilg‗i mustaqilligiga erishish siyosati izchillik bilan rivojlantirildi. Istiqlolga
erishgan O‘zbekiston tarixda ilk bor 1995-yilda neft mustaqilligiga erishdi va neft ahsulotlariga
bo‗lgan o‗z ichki ehtiyojlarini to‗la qondiribgina qolmay, istiqbolli va ishonchli eksportyor
sifatida jahon bozoriga yo‗l oldi.
O‗zbekistonda neft va gaz kondensatini ishlab chiqarish 1990-yili 2,8 mln tonnani tashkil
qilgan bo‗lsa, 1997-yili bu ko‗rsatkich 7,9 mln tonnaga yetdi va chetga neft mahsulotlarini sotish
qobiliyatiga ega bo‗ldi. Jumladan, 1997-yili 250 ming tonna benzin, 600 ming tonna dizel
yoqilg‗isi, 450 ming tonna mazut, 100 ming tonna aviatsiya kerosini eksport qilindi. Tabiiy gaz
ishlab chiqarish 1990-yilgi 40,8 mlrd kubometrdan 1998-yil salkam 54,0 mlrd kubometrga
ko‗paydi. Aholini tabiiy gaz bilan ta‘minlash yuzasidan katta yutuqlarga erishildi. Xususan,
mustaqillik arafasida shahar aholisining 43 foizi, qishloqlarda esa 17 foiz aholi tabiiy gaz bilan
ta‘minlangan boisa, bu ko‗rsatkich 1997-yili 64 va 48 foizni tashkil qildi. Mamlakatni iqtisodiy-
ijtimoiy rivojlantirish dasturini amalga oshirish uchun ishonchli energetik baza yaratildi. Istiqlol
davrida chuqur tarkibiy o‗zgarishlaming amalga oshirilishi natijasida mamlakatning yonilg‗i-
energetika resurslariga bo‗lgan ehtiyoji o‗z ichki mahsulotlari hisobidan to‗la ta‘minlandi. Agar
1990-yilda mamlakatda 2810 ming tonna neft va gaz kondensati ishlab chiqarilgan bo‗lsa, 2010-
yilda bu ko‗rsatkich 3700 ming tonnani tashkil etdi. Tabiiy gaz ishlab chiqarish hajmi sezilarli
ravishda o‗sib, 1990-yildagi 40761 mln kub metrdan 2010-yilda 60111,5 mln kub metr hajmiga
yetdi.
Bunday ijobiy natijalar muqarrar ravishda mazkur mahsulotlami chetga eksport qilish
hamda eksportdan tushgan valyuta mablag‗lari evaziga ishlab chiqarishni kengaytirish va
modernizatsiya qilish hamda chetdan ilg‗or xorijiy texnologiyalarni olib kelish imkonini berdi.
Istiqlol davrida iqtisodiyotda biz uchun mutlaqo yangi ishlab chiqarish tarmoqlari -
avtomobilsozlik, sellyloza-qog‗oz, qand-shakar, farmatsevtika va boshqa sohalar vujudga keldi.
Respublika sanoatida yuksak texnologiyaga asoslangan va istiqbolli tarmoqlaming, ya‘ni
mashinasozlik, yoqilg‗i-energetika, kimyo va yengil sanoat kabi sohalaming hissasi ortib bordi.
O‘zbekistoniqtisodiyotining tarmoq tuzilishini o‗zgartirishda yangi neft konlari, Mingbuloq va
Ko‗kdumaloq konlarining ishga tushirilishi, Buxoro neftni qayta ishlash zavodining barpo
etilishi, Yangi Angren va Tolimarjon GRESlari qurilishining jadallashtirilishi, metall ishlab
chiqarishning ko‗payishi muhim ahamiyat kasb etdi. Mamlakat yalpi ichki mahsuloti tarkibida
sezilarli ijobiy o‗zgarishlar ro‗y berdi. Agar, 2000-yilda mamlakat yalpi ichki mahsulotida
sanoatning hissasi atigi 14,2 foizni tashkil etgan bo‗lsa, 2011 -yilda bu ko‗rsatkich 24,1 foizni,
transport va aloqaning ulushi tegishli ravishda 7,7 va 12,4 foizni tashkil etdi, xizmatlar bo‗yicha
bu raqam 50,5 foizga o‗sdi. Qishloq xo‗jaligining ulushi esa30,l foizdan 17,1 foizga tushdi. Yana
bir quvonarli tomoni shundaki, bu davrda mamlakat iqtisodiyoti uchun tamomila yangi bo‗lgan
avtomobilsozlik sanoatiga asos solindiki, bu tufayli O‘zbekiston avtomobil ishlab chiqaruvchi
davlatlar xalqaro tashkilotining 33-to‗laqonli a‘zosiga aylandi. Olib borilgan iqtisodiy islohotlar,
ayniqsa, tarkibiy o‗zgarishlar tez orada o‗z samarasini berdi. Eng avvalo, xalq xo‗jaligi iqtisodiy
jihatdan mustahkamlanib, ma‘muriy-buyruqbozlik tizimdan meros bo‗lib qolgan bir tomonlama
ishlab chiqarishga barham berildi va milliy iqtisodiyot inqiroz holatidan chiqarildi, uning
barqaror o‗sishi ta‘minlandi; makroiqtisodiy va moliyaviy barqarorlik mustahkamlandi.
Iqtisodiyot va uning ayrim sohalaridagi mutanosiblik kuchaydi, bozor mexanizmining tarkibiy
qismlari qaror topdi va uning infratuzilmalari shakllanib, rivojlandi.
O‘zbekiston yalpi ichki mahsuloti tarkibidagi o‗zgarish!ar Biz tanlagan islohotlar
modelining to‗g‗ri ekani va xalqning manfaatlariga to‗liq javob berayotganini keyingi yillarda
iqtisodiyotning barqaror sur‘atlar bilan o‗sib, yangi marralarga ko‗tarilib borayotgani yaqqol
isbotlab bermoqda. 0 ‗zbekistonda 1996-yildan boshlab iqtisodiy o‗sish ta‘minlanib, uning
sur‘atlari 2001 -2003-yillarda o‗rtacha 4 % dan, 2004-2006-yillarda 7 % dan, 2007-yildan buyon
o‗rtacha 8-9 % dan yuqori bo‗lib kelmoqda. Bugungi kunda O‘zbekiston iqtisodiy o‗sish
sur‘atlarining yuqoriligi va barqarorligi borasida MDH mamlakatlari orasida yetakchi o‗rinlardan
birini egallab kelmoqda. Holbuki, Hamdo‗stlikdagi ayrim davlatlar hali yalpi ichki mahsulot
ishlab chiqarish hajmining 1991-yildagi darajasiga yetgani yo‗q.
Eng muhimi, I.Karimov o‗zining nutq va ma‘ruzalarida qayta-qayta ta‘kidlaganidek,
mamlakatdagi yalpi ichki mahsulotning yuqori suratlar bilan o‗sib borishi an‘anaviy xomashyo
tarmoqlari yoki jahon bozoridagi qulay konyunktura va ayrim xomashyo turlari hamda
materiallar narxining oshib ketishi hisobidan emas, balki, birinchi navbatda, raqobatbardosh
tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish hamda zamonaviy xizmat ko‗rsatish sohalarini jadal
rivojlantirishni belgilab beradigan jiddiy tarkibiy o‗zgarishlar va ishlab chiqarish samaradorligini
oshirish evaziga ta‘minlanmoqda. Mamlakat ijtimoiy hayotida, jumladan, iqtisodiyot sohasida
erkinlashtirish, ya‘ni xo‗jalik yurituvchi subyektlarning erkinligi va iqtisodiy mustaqilligini,
iqtisodiy faoliyatning bozorga xos mexanizmlarining samarali amal qilishini ta‘minlashga
qaratilgan jarayonlarning keng amalga oshirilishi taraqqiyot va o‗zgarishlarga yangi kuch baxsh
etdi. Davlatning nazoratchilik va boshqaruvchilik vazifalari qisqartirilib, uning korxonalar
xo‗jalik faoliyatiga, birinchi galda, xususiy biznes faoliyatiga aralashuvi cheklandi. Xo‗jalik
yurituvchi subyektlar faoliyatini rag‗batlantirish, ularga qulay iqtisodiy sharoit yaratish
maqsadida iqtisodiyotdagi soliq yuki sezilarli darajada pasaytirildi. Xususan, 2011-yilda soliq
yuki 1991-yil bilan solishtirilganda, YAIMga nisbatan qariyb 2 barobar kamayib, 41,2 foizdan
22 foizga tushdi. Iqtisodiy islohotlar orqali, eng avvalo, iqtisodiy manfaatlami ro‗yobga
chiqarishning muhim vositasi hisoblangan mulkchilik munosabatlarini tubdan o‗zgartirish
masalasiga alohida e‘tibor qaratildi. Sobiq tuzum davridagi rejali iqtisodiyot sharoitida asosan
davlat mulkining yakkahukmronligi va bu munosabatlarga o‗ta rasmiyatchilik bilan yondashuv
mulkchilik munosabatlarining samaradorligini deyarli yo‗qqa chiqargan edi. Shuning uchun ham
mustaqillikning dastlabki yillaridan boshlab ko‗p tarmoqli iqtisodiyotni yaratish, o‗rta
mulkdorlar sinfini shakllantirish vazifasi mamlakatda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlarning
bosh vazifasi qilib qo‗yildi. Mamlakatda haqiqiy mulkdorlar sinfining qaror topishi jadal
sur‘atlarda amalga oshib, tez orada ijobiy natijalar bera boshladi va iqtisodiyot nodavlat
sektorining ulushi sezilarli ravishda ortib bordi. Agar 1990-yilda respublika YAIM umumiy
hajmining atigi 38,1 foizi iqtisodiyotning nodavlat sektorida ishlab chiqarilgan boisa, 2012-yilga
kelib bu ko‗rsatkich 82,5 foizni tashkil etdi. Ayniqsa, qishloq xo‗jaligi mahsulotlari ishlab
chiqarish hajmi va chakana savdo aylanmasida bu ko‗rsatkich eng yuqori daraja - 99,9 foizga
yetdi. Respublikada kichik va xususiy tadbirkorlikni shakllantirish va rivojlantirishni
ta‘minlovchi zaruriy huquqiy asos yaratildi. Amaldagi qonunchilik hujjatlarida, Respublika
Prezidentining farmonlarida xususiy tadbirkorlikdan soliq olish, unga moliyaviy yordam
ko‗rsatish borasida imtiyozlar berish, imtiyozli kreditlar ajratish, moddiy texnika va xomashyo
resurslari bilan ta‘minlash borasida ko‗maklashish nazarda tutildi. Bu sa‘y-harakatlaming
natijasida 1995-yil o‗rtasida respublika xalq xo‗jaligida 30770 ta kichik korxona va kooperativ,
20115 ta xususiy korxona ishlab turdi. 15600 ta fermer xo‗jaligi tashkil etildi, ularga 200 ming
gektarga yaqin yer biriktirib berilgan boiib, 67,5 ming kishi mehnat qilayotgan, fermer
xo‗jaliklarining tasarrufida 190 mingga yaqin qoramol va boshqa hayvonlar bor edi.
Mamlakatda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni rivojlantirishga bo‘lgan alohida e‘tibor
ham o‗z natijalarini berdi. Maiumki, kichik biznesning ixchamligi, harakatchanligi, iqtisodiy
manfaatlami nisbatan toiaroq namoyon etib, bozor konyunkturasi o‗zgarishlariga tez moslasha
olishi kabi xususiyatlari uni iqtisodiyotni tubdan o‗zgartirishda eng samarali va qulay
vositalardan biriga aylantirdi. Mazkur soha taraqqiyoti uchun alohida shart-sharoitlaming
yaratilishi, soliq, bojxona va boshqa toiov imtiyozlarining belgilanishi, nisbatan arzon kredit
resurslarining taqdim etilishi natijasida qisqa davr ichida kichik biznes korxonalari soni sezilarli
ravishda oshib bordi. Statistik maiumotlarga ko‗ra, 1992-yilda ro‗yxatga olingan kichik biznes
korxonalarining soni atigi 16,5 mingtani tashkil etgan boisa, 2010-yilga kelib bu ko‗rsatkich
(fermer xo‗jaliklaridan tashqari) 224,2 mingtaga yetdi, ya‘ni deyarli 14 barobar o‗sdi. Amalga
oshirilgan keng koiamli chora-tadbirlar natijasida kichik biznes subyektlarining YAIMdagi
ulushi 2012-yilda 54 foizdan oshib ketdi. Holbuki, bu ko‗rsatkich mustaqillikning dastlabki
yillarida 1,5 foizni, 2000-yilda esa 31 foizni tashkil etgan edi.
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning aholi bandligi darajasini oshirishdagi roli ham
muhim ahamiyat kasb etishi sir emas. Darhaqiqat, tadbirkor o‗z mablag‘larini ishlab chiqarish
sohasiga kiritar ekan, ayni paytda daromadni oshirish bilan birga jamiyat boshqa a‘zolarining ish
bilan birga, daromad bilan ta‘minlanishi uchun moddiy poydevor yaratadi. Mamlakatda bu
boradagi faoliyat ham kengayib bordi: 2000-2012-yillar davomida kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik sohasida band bo‗lgan aholi soni 2 barobar oshdi. 2012-yilga kelib iqtisodiyot
tarmoqlarida mehnat bilan band bo‗lganlarning 75,1 foizidan ko‗prog‗i uning ulushiga to‗g‗ri
kelmoqda. Bugungi kunda yangi yaratilayotgan ish o‗rinlarning o‗rta hisobda 85 foizi aynan
kichik biznes hissasiga to‗g‗ri kelmoqda.
Mamlakatda kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning bu qadar jadal rivojlanishida, eng
avvalo, mazkur soha uchun belgilanayotgan soliq imtiyozlarining yetarli darajadagi
rag‗batlantiruvchi rol o‗ynayotgani muhim ahamiyat kasb etmoqda. Jumladan, bu borada 2010-
yilda kichik sanoat korxonalari uchun yagona soliq toiovi 8 foizdan 7 foizga, 2011 yilda esa 7
foizdan 6 foizga, yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun esa qayd etilgan soliq miqdori o‗rtacha 1,3
barobar kamaytirildi. 1996-2011-yillar mobaynida kichik biznes va xususiy tadbirkorlik uchun
belgilangan soliq stavkalari 38 foizdan 6 foizgacha, ya‘ni 5,4 marta qisqartirildi. Kichik biznes
va xususiy tadbirkorlik sohasiga yo‗naltirilayotgan kreditlar miqdori 2001-2012-yillar
mobaynida deyarli 11 barobar o‗sdi. Jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi sharoitida mamlakatda
kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni jadal rivojlantirish iqtisodiy o‗sishini ta‘minlash, yangi
ish o‗rinlarini tashkil qilish, aholining daromadlari va farovonligini oshirishning muhim omili
sifatida amal qilmoqda. 0 ‗zbekistonda kichik biznes va tadbirkorlik rivojida O‗zbekiston
Respublikasi Prezidentining 2009-yil 15-mayda qabul qilgan ―Tadbirkorlik faoliyatini yanada
qo‗llab-quvvatlash va rivojlantirish chora-tadbirlari to‗g‗risida‖gi qarori ham muhim o‗rin tutdi.
Qarorga asosan tadbirkorlik bilan shug‗ullanuvchi yuridik va jismoniy shaxslami davlat
ro‗yxatidan o‘tkazish uchun boj haqi eng kam ish haqi miqdorining 5 barobaridan 2 barobari
miqdorigacha, tadbirkorlik subyektlarining banklarda hisob raqamlarini ochish uchun to‗lovlarini
eng kam ish haqi miqdorining 1 barobardan 0,5 barobari miqdorigacha, qishloq joylarida esa eng
kam ish haqining 0,1 barobari miqdorigacha pasaytirildi.
O‘zbekiston Respublikasi birinchi Prezidenti Islom Karimovning 2010-yil 14-dekabrdagi
―Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik Davlat Dasturini ishlab chiqish va amalga oshirishning
tashkiliy choralari haqida‖gi G‗-3539-sonli farmoyishidagi: kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik subyektlari faoliyati uchun yanada qulay muhit yaratish, kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik subyektlarining huquq va manfaatlarini himoya qilishni kuchaytirishga
yo‗naltirilgan normativ- huquqiy bazani yanada takomillashtirish, kichik biznes va xususiy
tadbirkorlik subyektlarining moliya-xo‗jalik faoliyatiga davlat va nazorat tuzilmalarining
aralashuvini keskin kamaytirish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlarini tashkil etish
tartibini soddalashtirish va faoliyat yuritish, moddiy-texnik shartnomalarini ta‘minlash, kichik
biznes va xususiy tadbirkorlik subyektlariga soliq va boshqa to‗lovlar borasida yengilliklar
yaratish borasida ustuvor yo‗nalishlar belgilab berildi.
Davlat rahbari tomonidan 2011 -yilni ―Kichik biznes va xususiy tadbirkorlik yili‖ deb e‘lon
qilinishi va bu borada Davlat dasturi asosida vazifalaming bajarilishi mamlakatda bu soha
vakillari faoliyatida yirik, ijtimoiy o‗zgarishlar yasadi. Qishloq xo‗jaligida islohotlarni amalga
oshirishda eng ustuvor masala sifatida yerga mulkchilik masalasi hal qilindi. Sug‗oriladigan
yerlaming kamligini hisobga olib, yer xususiy mulk qilib sotilishi mumkin emasligi, balki uni
uzoq muddatli ijara shartlari bilan topshirish mumkinligi huquqiy hujjatlarda qayd etildi.
Mustaqillikning dastlabki qadamlaridan boshlab qabul qilingan me‘yoriy hujjatlarda, xususan
―Yer to‗g‗risida‖gi (20-iyun 1990-yil) va boshqa qonunlarda, Prezident farmonlarida qishloq
xo‗jaligidagi tub islohotlaming huquqiy asoslari yaratildi. Qishloqda bozor munosabatlarini
rivojlantirish, dehqonning yerga egalik hissasini qayta tiklash, yerni sotish-olishga yo‗I
qo‗ymasdan, balki uni uzoq muddatlarga (50 yilgacha) meros qilish huquqi bilan vaqtincha yoki
umrbod foydalanishga berish masalalari hal qilindi. 1992-yildan boshlab atigi uch yil ichida
mavjud 1137 davlat xo‗jaligidan 1066 tasi mulkchilikning aksiyadorlik, jamoa yoki ijaradagi
xo‗jalikka aylantirildi, 1516 tasi qoramolchilik fermasi mehnat jamoalarining mulki qilib berildi.
Shu tariqa qishloq xo‗jaligida ko‗p tarmoqli iqtisod vujudga keldi. Qishloqlarda 1997-
yili shaxsiy tomorqa xo‗jaligi 3 mln gektarni tashkil qildi. Tomorqa xo‗jaligining ekin maydoni
1989-yili 257 ming gektar bo‗lsa, 1997-yil 599,7 ming gektarga ko‗paydi. G‗allachilikning
texnika bazasi mustahkamlandi, 8159 ta ―Niva‖, ―Don‖, ―Sibiryak‖ kombaynlari bilan bir
qatorda Amerikaning ―Keys‖ firmasidan keltirilgan 637 kombayn g‗alla o‗rim-yig‗imida
qatnashdi.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisining I chaqiriq X sessiyasi (dekabr, 1997-yil)da
agrar va iqtisodiy munosabatlarni tubdan o‗zgartirish yuzasidan qator qonunlar qabul qilindi.
―Yer kodeksi‖, ―Qishloq xo‗jaligi kooperativi (shirkat xo‗jaligi) to‗g‗risida‖, ―Dehqon xo‗jaligi
to‗g‗risida‖, ―Yer kadastri to‗g‗risida‖gi Qonunlar qishloq xo‗jaligida iqtisodiy islohotlarni
chuqurlashtirishning huquqiy asoslarini mustahkamladi. 2000-yilga kelib respublikada davlatga
qarashli bo‗lmagan sektor yetakchi o‗rin egallab, 1991-yil 63 foizni tashkil qilgan bo‗lsa, 2000-
yil sentabriga kelib qishloq xo‗jaligida ishlab chiqarish hajmining 98,4 foizini egalladi. Qishloq
xo‗jaligidagi islohotlar asosan yerning haqiqiy egasi, omilkor va tadbirkor mulkdorlarni qo‗llab-
quvvatlashga qaratilgan bo‗lib, bu asosan fermerchilikni jadal rivojlantirish orqali amalga
oshirildi. Bunda zarar ko‗rib ishlovchi va istiqbolsiz shirkat xo‗jaliklarini fermer xo‗jaliklariga
aylantirish o‗z samarasini berdi. Fermer xo‗jaliklari faoliyati samaradorligini yanada oshirish
maqsadida ularning yer maydonlari miqdorini optimallashtirish choralari amalga oshirildi.
Buning natijasida 2008-yilning 1-oktabriga qadar mamlakatda faoliyat yuritayotgan 219976 ta
fermer xo‗jaligining yer maydonlari yiriklashtirilib, ular asosida 105033 ta xo‗jalik tashkil etildi.
Natijada bitta fermer xo‗jaligiga o‗rta hisobda ilgarigi 27 gektar o‗rniga 56 gektar yer maydoni
to‗g‗ri keldi. Shundan paxtachilik va g‗allachilik yo‗nalishiga ixtisoslashgan fermer xo‗jaliklari
soni 47,6 mingta bo‗lib, bitta fermer xo‗jaligiga o‗rtacha 92 gektar yer maydoni uzoq muddatga
ijaraga berildi. Bu esa fermer xo‗jaliklarining samarali faoliyati uchun yangi rag‗batlantiruvchi
omillarning paydo bo‗lishiga olib keldi. Islohotlar davrida fermer xo‗jaliklari sonining o‗rtacha
yillik o‗sishi 173,6 foizni tashkil etdi. Agar islohotlarning dastlabki davri - 1993 yilda faoliyat
ko‗rsatayotgan dehqon va fermer xo‗jaliklarining soni 7630 ta boigan boisa, 2012-yilga kelib
fermer xo‗jaliklarining soni 66 mingtadan oshib ketdi. Fermer xo‗jaliklarida 1,5 million kishi
mehnat qilib, iste‘mol bozorida oziq-ovqat mahsulotlarining 90 foizi ayni shu soha hissasiga
to‗g‗ri keladi.
2000-2011-yillar mobaynida fermer xo‗jaliklari tomonidan don yetishtirish qariyb 10
baravar, kartoshka 13. sabzavot 19, meva 26, uzum 20, go‗sht (tirik vaznda) 4, sut 4,3 va tuxum
ishlab chiqarish 31 barobardan oshdi. 2012-yilning o‗zida O‗zbekistonda deyarli barcha qishloq
xo‗jalik ekinlaridan yuqori hosil olindi. Mamlakat dehqonlari tomonidan 3 million 460 ming
tonnadan ortiq paxta, 7 million 500 ming tonna g‗alla, 2 million tonnadan ziyod kartoshka va 9
million tonnadan ortiq sabzavot hamda poliz mahsulotlari yetishtirildi.
Davlat rahbarining ―Fermer boy bo‘lsa - mamlakat obod bo‘ladi‖ degan purma‘no so‗zlari
asosida fermer xo‗jaliklarining iqtisodiy va moliyaviy mustaqilligini mustahkamlash, sohaning
huquqiy asos va kafolatlarini yaratish, moddiy-texnik bazasini mustahkamlash, yer maydonlarini
maqbullashtirish borasida kompleks chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Buning natijasida
odamlarning yerga, mulkka egalik hissi oshib, qishloq xo‗jaligi ekinlarining hosildorligi
ko‗tarilishi barobarida, yetishtirilgan mahsulotlarning sifat ko‗rsatkichlari tubdan
yaxshilanmoqda.
|