nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Keywords: corrosion; corrosion protection; corrosion; electrochemical corrosion; gas 
corrosion

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 7
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
261
boshqa shu kabi ta’sir etuvchilar oqibatida juda ko’p metallar yemiriladi.
Metallar korroziyasi
metallarning tashqi muhit bilan kimyoviy va elektrokimyoviy ta’sirlashuvi natijasida o’z-o’zidan
sodir bo’ladigan jarayondir.
Korroziya (lot. corrigere — oʻymoq, yemirmoq) —jismlar
(metallar, beton, tosh, yogʻoch, baʼzi plastmassalar va boshqalar)ning tashqi muhit bilan
biologik, kimyoviy yoki elektr-kimyoviy taʼsirlashuvi oqibatida yemirilishi. Temir va temir
qotishmalari korroziyasi zanglash deb ham ataladi [1].
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish - bet 5

|
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish
|
bet | 5/8 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 226,33 Kb. | | #143733 |
Bog'liq 1- mavzu*Misr, xitoy, arab, yevropalik alkimyogarlar yangi mahsulotlar hisoblanmish sulfat kislota, nitrat kislota, arsenat kislota, sulema, novshadil spirt va boshqalar olishni yo‘lga qo‘yishdi. Ular qimmatbaho metallar va farmasevtik kimyo yo‘nalishlarini vujudga keltirishga muvaffaq bo‘lishdi. Qadimiy hunarmandlarning ishlari ga asoslanib sintezlar qilish, ularni tartibga solish ishlari, vaqti kelib, kimyoning fan sifatida rivojlanishiga turtki berdi. Arab alkimyogari Abu ar-Roziy o‘zining «Sirlar kitobi»da (X asr) turli kimyoviy uskunalar va jarayonlarni tasvirladi, moddalarning tuproq minerali, o'simlik va hayvon xomashyolariga bo‘lingan klassifikatsiyasini yaratdi, kalsinasiyalash, erish, quyultirish, filtrlash, distillash va amalgamalash jarayonlarini tushuntirib berdi. *0 ‘rta asrlarda 0 ‘rta Osiyoda, jum ladan, Vatanimizda kulolchilik, keramika, turli bo‘yoqlar, sirka, sharbat, sharob, gazmol va boshqa mahsulotlami ishlab chiqarish yo'lga qo'yilgan edi. Jobir ibn Xayyom shogirdlari Samarqand, Buxoro, Xiva va boshqa shaharlarda tajribalar o‘tkazib, alkimyoning rivojiga o‘z hissalarini qo‘shganlari ma’lum. XIX asrda Toshkentda suvni tahlil qiluvchi laboratoriya tashkil qilinganligi ma’lum. Zargarlarimiz turli toshlar, qimmatbaho metallar va boshqa hunarmandchilik buyumlarini dunyo bozoriga olib chiqqanlarini tarixdan bilamiz. *XIX asrda dunyoning qator mamlakatlarida sifatli kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarila boshlandi. Fransuz kimyogari N.Leblantomonidan 1789 yili sintetik sodaning quyidagi yo‘l bilan olinishi katta ahamiyatga ega bo‘ldi: *XIX asrda dunyoning qator mamlakatlarida sifatli kimyoviy mahsulotlar ishlab chiqarila boshlandi. Fransuz kimyogari N.Leblantomonidan 1789 yili sintetik sodaning quyidagi yo‘l bilan olinishi katta ahamiyatga ega bo‘ldi: *N a2SO4 + 2C + C aCO3 =N a,CO3 + 2CO2 + CaS *Mazkur reaksiya sanoat uchun yetishmovchi natriy sulfatni ishlab chiqarishga sarflanadigan sulfat kislota sanoatining kengayishi va rivojlanishiga turtki bo‘ldi:
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish
|
Polimerlar asosida olingan mustahkam, qattiq va elastik materialga nima deb ataladi?

|
Polimerlar asosida olingan mustahkam, qattiq va elastik materialga nima deb ataladi?
|
bet | 7/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiPolimerlar asosida olingan mustahkam, qattiq va elastik materialga nima deb ataladi?
*a) Plastmassa deb ataladi
b) Polimer deb ataladi
s) Material deb ataladi
d) Termoplastik deb ataladi
Rezistor so‘zining ma’nosini ayting?
*a) Inglizcha qarshilik ko‘rsataman ma’nosini anglatadi
b) Fransuzcha qarshilik ko‘rsataman ma’nosini anglatadi
s) Yunoncha qarshilik degani
d) Ruscha qarshilik degani
Muammoli ta’lim turi ilmiy-uslubiy jihatdan necha xil?
*a) 3-xil
b) 2-xil
s) 4-xil
d) 5-xil
Dars tahlili turlari necha xil bo‘ladi?
*a) 5 hil
b) 6 hil
s) 2 hil
d) 4 hil
Keys-stadi metodi dastlab nechanchi yilda qo‘llanilgan?
*a) 1920 yil
b) 1830 yil
s) 2000 yil
d) 2010 yil
Mantiqan tugallangan, butun vaqt bilan chegaralangan o‘quv tarbiya jarayoning qismi nima deb ataladi?
*a) Dars deb ataladi
b) Maqsad deb ataladi
s) Reja deb ataladi
d) Tahlil deb ataladi
Texnika nima?
*a) Grek tilidan olingan bo‘lib san’at, ustalik, mahorat
b) O‘zbek tilidan olingan bo‘lib san’at, ustalik, mahorat
s) Ustalik mahorat
d) Loyihalash
Izonit tikish uchun nimalar kerak?
*a) Karton qog‘oz, disk, plastinka
b) Taxta
s) Polimer
d) Temir
Tungi ko‘ylak tikishda qaysi chok ishlatiladi?
*a) bostirma
b) ko‘klash
s) qaytarma
d) biriktirish
Bezak choklarini ko‘rsating.
*a) suv, zanjir, iroqi
b) qovuq
s) bohiya
d) qaytarma
|
| |
Parmalash stanogida qanday ishlar bajariladi?

|
Parmalash stanogida qanday ishlar bajariladi?
|
bet | 6/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiParmalash stanogida qanday ishlar bajariladi?
*a) Parmalaydi, zinkerlaydi, razvetkalaydi, rezba chiqarada
b) Faqat parmalaydi
s) Faqat zinkerlaydi
d) Faqat razvertkalaydi
Bo‘lish galovkasi nima uchun kerak?
*a) Tish chiqarish uchun
b) Yo‘nish uchun
s) Parmalash uchun
d) Randalash uchun
Yuqori sinflarda “Texnologiya va dizayn” yo‘nalishiga qanday bo‘lim kiritilgan?
*a) Elektronika asoslari
b) Ro‘zg‘orshunoslik asoslari
s) Polimer metallarga ishlov berisha soslari
d) Metallga ishlov berish asoslari
Texnologiya fanining o‘quv dasturidan chiqarilgan yo‘nalishning nomini aniqlang?
*a) Qishloq xo‘jaligi asoslari
b) Pazandachilik asoslari
s) Ro‘zg‘orshunoslik asoslari
d) Polimer metallarga ishlov berish asoslari
Molekulalari yuzlab va minglab atomlarning o‘zaro valentlik bog‘lanishidan hosil bo‘lgan yuqori molekulalar birikmasi nima?
*a) polimer
b) molekula
s) valentlik
d) atom
Monomerlarning o‘zaro qo‘shimcha mahsulotlar (chiqindi) ajratmasidan birikish jarayoniga nima deb ataladi?
*a) Polimerlash
b) Birikma
s) Izonit
d) Harakat
Monomerlarning o‘zaro, suv va ammiyak kabi qo‘shimcha mahsulotlar ajratib kimyoviy birikish jarayoniga nima deb ataladi?
*a) polikondensatsiya
b) polimerlash
s) izonit
d) kondensatsiya
Termoplastik va termoreaktiv polimerlar qanday munosabatlar orqali bo‘ladi?
*a) harakatga qarab bo‘ladi
b) reaksiyaga qarab bo‘ladi
s) polimerga qarab bo‘ladi
d) plastikka qarab bo‘ladi.
|
| |
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil

|
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
|
bet | 8/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
Sinf 8 Fan kimyo
Mavzu: KIMYOVIY ELEMENTLARNING DASTLABKI TOIFALANISHI
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish, tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.
Matematik savodxonlik, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
kimyoviy elementlar va ularning birikmalari xossalariga oid masala va mashqlarni ishlashda hisoblashlarni bajara olish, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish.
Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni. Kimyoviy moddalarni, xususan, ularning tariibiy asosi bo‘lgan kimyoviy elementlarni o‘zimizga tushunarli sistema tarzida tasniflab, toifalarga ajratib olishimiz, ular haqidagi tushuncha va tasavvurlarimizning yagona tartibda shaklla- nishini, atrofimizni o‘rab turgan olam haqidagi bilimlarimizni uzluksiz ortib borishini ta’minlaydi. Kimyoviy elementlarni dastlabki toifalashda ularning ko‘zga tashlanadigan belgi- lari asos qilib olingan va metallar hamda metallmaslarga farqlangan Deyarli barcha metallar o‘ziga xos yaltiroq, elektr va issiqlikni o‘tkazadigan, bolg‘alanuvchandir, metallmaslar esa bunday xossalarga ega emas. 63 ta kimyoviy element ma’lum bo‘lgan bo‘lsa, hozirgi kunda esa 109 ta kimyoviy element bo’lgan. Metallar(simobdan tashqari) qattiq, metallmaslar esa qattiq (oltingugurt, uglerod, kremniy, yod), suyuq (brom), gaz (kislorod, vodorod, xlor) holatda bo‘ladi.
Ayrim kimyoviy elementlarning quyi valentli oksidlari asosli xossaga, yuqori valentli oksidlari kislotali, oraliq valentli oksidlari esa amfoter xossaga ega bo‘ladi.
Masalan, xrom (II) -oksid CrO — asosli, xrom (III)-oksid Cr203 — amfoter, xrom (VI)-oksid Cr03 — kislotali oksidlardir.
|
| |
B) kislorod yoki havodan elektr uchquni o’tganda yoki momaqaldiroqda, chaqmoq chaqqanda

|
B) kislorod yoki havodan elektr uchquni o’tganda yoki momaqaldiroqda, chaqmoq chaqqanda
|
bet | 14/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641B) kislorod yoki havodan elektr uchquni o’tganda yoki momaqaldiroqda, chaqmoq chaqqanda;
C) bertole tuzini termik parchalanganda;
D) hamma javob to’g’ri
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
Sinf 8 Fan kimyo
Mavzu: ATOM YADROSI TARIIBI
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish, tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi:
kimyoviy moddalar haqidagi tushunchalar orqali bilimini oshirib borish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi:
kimyoviy ishlab chiqarish mahsulotlari va tabiat boyliklarini asrab-avaylashni bilish.
Milliy va umummadaniy kompetensiyalar:
badiiy va san’at asarlari bo‘lgan me’moriy obidalarni tiklashda kimyoviy birikmalardan foydalanilganligi haqida tushunchaga ega bo‘lish.
Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni
Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
|
| |
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish - bet 2

|
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish
|
bet | 2/8 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 226,33 Kb. | | #143733 |
Bog'liq 1- mavzu*Fan sifatida kimyoviy texnologiya o‘zining o‘rganish predmeti - kimyoviy ishlab chiqarish; o‘rganish maqsadi - inson uchun zarur mahsulotlami ishlab chiqarishning maqsadga muvofiq usulini Jeratish; tadqiqot usullari - tajribaviy, modellashtirish va sistemali tahlil yollariga egadir. Tabiiy jamiyatshunoslik fanlaridan farqli o’laroq kimyoviy texnologiya moddiy hodisa va ob’ektlarni o‘rganadi, tehlab chiqarishga suyanadi. Mazkur fan o‘zida kimyoviy o‘zgarishlar, flzik-kimyoviy xossa va hodisalar, fizik ko‘chishlar, matematika, mexanika, iqtisodiyot va boshqa fanlardan ma’lumotlar hamda alohidahodisalar haqidagi bilimlarni mujassamlashtiradi. Demak, kimyogar texnolog qator ilmiy sohalardan xabardor bo‘lishi talab qilinadi. Bu haqda D.I.Mendeleyevning «Usullar haqidagi...» fikrining amaliyotni bilish hodisa va narsalarning mohiyatini ilmiy tushunishda yordam berishi haqidagi so‘zlarini eslab o‘tish maqsadga muvofjqdir. *Kimyoviy texnologiya usullari sanoatning metallurgiya, transport, elektronika, energetika, qurilish, mashinasozlik, aviasozlik kabi va boshqa ko‘plab sohalarda keng tarqalganligi ma’lum. Qishloq xo‘jaligi, meditsina, farmatsevtika sohalari ham bundan mustasno emas. Bundan ko‘rinib turibdiki, kimyogar-texnologning sanoatning nokimyoviy sohalarida ham roli katta ekan. *Kimyoviy texnologiya nafaqat fan sohasi bo‘libgina qolmay, balki ma’lum mahsulotni olish usuli yoki ishlab chiqarish (sulfat kislota texnologiyasi, ammiak texnologiyasi, neft va gaz texnologiyasi va h.k.)ni ham ko‘zda tutadi. Xomashyo olish, qayta ishlash usuli (membrana texnologiyasi - membrana yordamida aralashmalarni ajratish, plazma texnologiyasi - moddani plazma yordamida qayta ishlash yoki ishlov berish)ni amalga oshiradi. *Kimyoviy texnologiya nafaqat fan sohasi bo‘libgina qolmay, balki ma’lum mahsulotni olish usuli yoki ishlab chiqarish (sulfat kislota texnologiyasi, ammiak texnologiyasi, neft va gaz texnologiyasi va h.k.)ni ham ko‘zda tutadi. Xomashyo olish, qayta ishlash usuli (membrana texnologiyasi - membrana yordamida aralashmalarni ajratish, plazma texnologiyasi - moddani plazma yordamida qayta ishlash yoki ishlov berish)ni amalga oshiradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
*1-mavzu. Kimyoviy ishlab chiqarish asoslari Reja *1 Kimyoviy texnologiya *2 Kimyoviy texnologiyaning rivojlanishi haqida qisqacha ma’lumot, *3 Kimyoviy ishlab chiqarish
|
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universiteti

Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universiteti
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universiteti
|
Faoliyatning fizik asoslari - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

Matritsali xotira-xotira xujayralari shunday joylashtirilganki, ularga ikki yoki undan
ortiq koordinatalar orqali kirish mumkin.
Obyekt xotirasi-boshqaruv tizimi obyektlarni saqlashga qaratilgan xotira. Bundan
tashqari, har bir obyekt yozuv turi va hajmi bilan tavsiflanadi.
Semantik xotira-ma'lumotlar kontseptual xususiyatlarning ba'zi tuzilishiga muvofiq
joylashtiriladi va o'chiriladi.
Maqsad
Bufer xotirasi-ma'lumotlarni turli xil qurilmalar yoki dasturlar o'rtasida almashish
paytida vaqtincha saqlash uchun mo'ljallangan xotira.
Vaqtinchalik (oraliq) xotira-oraliq ishlov berish natijalarini saqlash uchun xotira.
Kesh xotirasi-bu keshlangan xotiraga qaraganda tezroq kirish uchun tez-tez
ishlatiladigan ma'lumotlarni saqlaydigan qurilma yoki dasturiy ta'minot arxitekturasining
bir qismi.
Tuzatish xotirasi-asosiy xotiraning noto'g'ri yacheykalarining manzillarini saqlash
uchun mo'ljallangan kompyuter xotirasining bir qismi. Relocation table va remap table
atamalari ham qo'llaniladi.
Boshqaruv xotirasi-boshqaruv dasturlari yoki proshivkalarni o'z ichiga olgan xotira.
Odatda rom sifatida amalga oshiriladi.
Umumiy xotira yoki jamoaviy kirish xotirasi (ing. umumiy xotira, umumiy kirish
xotirasi) - bir vaqtning o'zida bir nechta foydalanuvchilar, jarayonlar yoki protsessorlar
uchun mavjud bo'lgan xotira.
Qo’shimcha qilish - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 9/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Qo’shimcha qilish:___________________________________________________________
__________________________________________________________________________________
____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________Uyga vazifa:
Quyidagi amfoter oksidlarga mos keluvchi amfoter gidroksidlarning formulalarini yozing: ZnO, BeO, ЛI/).,, Ci203, PbO.
Dars ishlanmasini tasdiqlayman: _________ __________ O’IBDO
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
Sinf 8 Fan kimyo
Mavzu: KIMYOVIY ELEMENTLARNING TABIIY OILALARI
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish, tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.
Matematik savodxonlik, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
kimyoviy elementlar va ularning birikmalari xossalariga oid masala va mashqlarni ishlashda hisoblashlarni bajara olish, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish.
Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni. Vodorod, kislorod va suvning xossalarini o‘rganish davomida bir xil xossalarni namoyon qiluvchi elementlar bilan tanishgan edik. Masalan, natriy va kaliy metallari: yumshoq, suvdan engil, kislorod va suv bilan odatdagi sharoitda shiddatli reaksiyaga kirishadi, natijada bir valentli birikmalarni hosil qiladi:
2Na + 02=Na202 2K + 02=K202
2Na + 2H20 = 2NaOH + H2 2K + 2H20 = 2KOH + H2
Shuningdek, Li, Rb, Cs va Fr metallari ham o‘z xossalari jihatidan Na va К metallariga o‘xshash. Bu metallar bir oilani, ya’ni ishqoriy metallar oilasini tashkil qiladi. Ishqoriy metallar quyidagi umumiy xossalarga ega:
|
| |
Manzil maydonini tashkil qilish - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

Birlamchi xotira — superoperativ, sozu)-tashqi qurilmalarga hech qanday kirishsiz
protsessor uchun mavjud.
protsessor registrlari (protsessor yoki registr xotirasi) - to'g'ridan-to'g'ri
alu-da
joylashgan registrlar;
CPU keshi-protsessor tomonidan kompyuter xotirasiga kirishning o'rtacha vaqtini
kamaytirish uchun ishlatiladigan Kesh. Tezlik va hajm jihatidan
farq qiladigan bir necha
darajalarga bo'linadi (masalan, L1, L2, L3).
Ikkilamchi xotira-protsessorga manzil avtobusi (manzilli xotira) orqali to'g'ridan-
to'g'ri murojaat qilish orqali kirish mumkin. Shunday qilib, operativ xotira (joriy
ma'lumotlar va bajariladigan dasturlarni saqlash uchun mo'ljallangan xotira)
va kirish-
chiqish portlari (kirish orqali boshqa uskunalar bilan o'zaro aloqa amalga oshiriladigan
maxsus manzillar) mavjud.
Uchinchi darajali xotira-faqat ahamiyatsiz harakatlar ketma-ketligi orqali mavjud.
Bunga tashqi xotiraning barcha turlari kiradi — kirish / chiqish
qurilmalari orqali kirish
mumkin. Uchinchi darajali xotira bilan o'zaro ta'sir ma'lum qoidalarga (protokollarga)
muvofiq amalga oshiriladi va xotirada tegishli dasturlarning mavjudligini talab qiladi.
Minimal talab qilinadigan o'zaro ta'sirni ta'minlaydigan dasturlar ikkilamchi xotiraga
kiritilgan ROMlarga joylashtiriladi (kompyuterga mos keladigan kompyuterlarda bu BIOS
rom).
Ushbu tasnifda asosiy xotirada joylashgan ma'lumotlar tuzilmalarining holati noaniq.
Qoida
tariqasida, ular an'anaviy ravishda ishlatiladigan xotira turlariga bog'langan holda
tasniflashni amalga oshirib, unga umuman kiritilmaydi.
Ichki xotirasi - 21. Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasi

|
21. Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasi
|
bet | 3/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 20,3 Kb. | | #138299 |
Bog'liq 21Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasiIchki xotirasi Xotira. Ichki xotirada. Mulk ichki xotirasi. Ko'rsatish. Operativ xotira. Vaqtinchalik ma'lumot. Yozib olish rejimlari. Xotiraning sig'imi oralig'i. Doimiy xotira. Kompyuter. Chiplar. Kesh xotirasi. Kesh xotirasidan foydalanish. Kesh xotirasining ikki turi. Video xotirasi. Registrlar.
Operatsion va uzoq muddatli xotira Operatsion va uzoq muddatli xotira. RAM (RAM operatsion saqlash moslamasi). Qattiq disk. Grafik taxta, video karta. Ovoz narxi. Tarmoq to'lovi. Televizor tyuner. 3,5 dyuym, disket disk. Disket. Kompakt-disklarda drayverlar. Flash xotira Flash xotirasi (Flash) - bu turli xil yarim semondda. - operatsion va uzoq muddatli xotira.
Kesh xotirasi Xotira tashkiloti. Xotira ierarxiyasi. Ierarxik xotirani qurish sxemasi. O'zaro. Naqd xotira tashkiloti. Kesh xotirasi tuzilishi. Operativ xotira. Nazoratchi. Ma'lumotlarni qidirish. Kesh xotirasini tashkil etishning asosiy savollari. Displey algoritmlari. Kesh xotirasining "buklari" namunasi. Misslar sonining qaramligi. Manzillarni taqqoslash algoritmlar. Algoritmlarni yozib olish. Kesh chiziqlarini almashtirish uchun algoritmlar. Almashtirish algoritmi. Keshning xotira chizig'i hajmi. Keshning asosiy parametrlari. MARKAZIY PROTSESSOR. Xotira ierarxiyasidan samarali foydalanish. Ierarxik xotiraning sxemasi. Ketma-ket ma'lumotlar aylanishi. Bir qatorni xotiraga joylashtirish.
Uzoq muddatli xotira Tashqi (uzoq muddatli) xotira. Asosiy funktsiya. Magnit xotira. Magnit vositasi. Moslashuvchan magnitli disklar. Qattiq magnit disklar. Optik xotira. Optik vositalar. CDS. DVD-disklar. HD DVD, Blu-Ray. Optik disklar turlari. CD optik drayverlari. Optik DVD drayverlari. Flash xotira. Flash kartalari. Kamchiliklari.
Tashqi xotira moslamalari Tashqi xotira. Uzoq muddatli saqlash. Ma'lumotlarni yozish va o'qishning magnit printsipi. Moslashuvchan magnitli disklar. Qattiq magnit disklar. Optik printsip. Lazer nuri. Optik disklar. Lazer haydovchilari va disklari. Ma `lumot. Yozib olish qatlami. Drayverlar. Tez o'qish haqida ma'lumot. Flash xotira. Yozish printsipi. Flash xotira kartalari. Flash xotira kartalarini qo'llang. Ishlab chiqaruvchilar. USB flesh-disklari. Magnit bosh yadro.
|
| |
Xotira kartalari - 21. Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasi

|
21. Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasi
|
bet | 4/4 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 20,3 Kb. | | #138299 |
Bog'liq 21Virtual xotiraning tuzilishi va vazifasiXotira kartalari Xotira kartalari. Odatda, himoyalangan xotiradagi kartalarda o'zgarmas identifikatsiya maydoni mavjud. USB Flash xotira. Bu odatdagi flesh drayver – drayver USB port. Xotira kartalarining sig'imi juda boshqacha - bir necha megabaytdan gigabaytning chodiriga. Ixcham flesh xotira kartasi (128 MB). Smart Media Xotira kartasi (128 MB). Yuqori tezlik (88X) Flash Membeight kartasi 2 GB. Texnologiyalar rivojlanishi bilan xotira kartalarining hajmi tobora ko'proq miniatyuraga aylanadi. Hozirda xotira kartalarisiz hech narsa bo'lmaydi.
XULOSA
Xulosa qilib aytadigan bo‘lsak, kompyuterning ichki qismlaridan eng muhimi xotira bo‘lib, kompyuter ishlashida uning axamiyati juda katta. Foydalanuvchi u orqali ma’lumotlarini saqlash, ochib o‘qish, va printer orqali qog‘ozga chop etishi mumkin. Inson xotirasi esa 4GB gacha ma’lumotlarni eslab qolish qobiliyatiga ega ekan, zamonaviy kompyuterlar xotirasi esa bundan 2 barobar ko‘p.
|
| |
Doimiy ma'lumotlar xotirasi - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universitetiDoimiy ma'lumotlar xotirasi
O'zgaruvchan bo'lmagan ma'lumotlar xotirasi (EEPROM) har bir baytning tarkibini
alohida o'qish yoki yozish mumkin bo'lgan tarzda tashkil etilgan. Uchuvchan bo'lmagan
xotirani qayta yozish tsikllari soni 100 mingdan oshadi. Uchuvchan bo'lmagan xotira dastur
sozlamalari va konfiguratsiyasini, ya'ni quvvat yo'qolganda saqlanishi kerak bo'lgan
ma'lumotlarni saqlash uchun mo'ljallangan.
EEPROM-da ma'lumotlarni o'qish va yozish odatda SRAM yordamchi registrlar
sohasidagi tegishli registrlardan foydalanish orqali amalga oshiriladi. Odatda, bu:
* EEPROM-ga kirishda manzil registri;
* EEPROM-da O'qilgan/yozilgan ma'lumotlar registri;
* EEPROM o'qish-yozishni boshqarish registri.
Variant-5:
𝑭 = (
𝒂 + 𝒃𝒄
𝟖
) (
𝒂 + 𝒃
𝟐
) + (𝒂 − 𝒃 − 𝒄)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnalogiyalari universiteti
|
Texnik vositalarning mavjudligi - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

Shuning uchun, ushbu manzillarga ko'ra, uzilishlarni qayta ishlash tartib-qoidalariga o'tish
buyruqlari mavjud.
Qayta tiklash vektori va uzilish vektorlari jadvalining holati dastur dasturlari
bo'limidan bootloader bo'limiga o'tkazilishi mumkin.
Ba'zi hollarda dastur xotirasi nafaqat dastur kodini saqlash uchun, balki turli
doimiylarni saqlash uchun ham ishlatilishi mumkin.
Operativ xotira
Operativ xotira odatda 3 ta maydonni o'z ichiga oladi:
* umumiy maqsadli registrlar;
* xizmat registrlari;
• ma'lumotlarni saqlash uchun xotira.
Umumiy maqsadli registrlar (POH) ga yaqin joylashgan. Biroq, ba'zi firmalarning
mikrokontrollerlarida (xususan, Microchip pic) jamoalardagi operandlardan biri rolini
o'ynaydigan faqat bitta ishchi registr mavjud.
Umumiy maqsadlar uchun registrlar to'plamini konveyer bilan birgalikda qo'llash
alga bitta operatsiyani bajarishga imkon beradi (registrlar to'plamidan operandlarni olish,
buyruqni bajarish va natijani registrga qaytarish).
Xizmat registrlari o'z nomi, manzili va maqsadiga ega. Ular mikrokontrollerning
periferik tugunlarini sozlash va saqlash uchun mo'ljallangan. Xizmat registrlarining
qisqacha tavsifi mikrokontrollerdan foydalanish bo'yicha qo'llanmada (ma'lumotlar varag'i)
ko'rsatilishi kerak.
Yordamchi registrlar orasida, qoida tariqasida, dasturlarni bajarish jarayonida eng
ko'p ishlatiladigan bitta registr mavjud. Bu holat registri. Unda mikrokontrollerning hozirgi
holatini ko'rsatadigan flaglar to'plami mavjud. Ko'pgina flaglar avtomatik ravishda "1" ga
o'rnatiladi yoki ba'zi voqealar sodir bo'lganda (buyruqlar bajarilishiga qarab) "0" ga
tiklanadi.
Qolgan operativ xotira foydalanuvchi ma'lumotlarini saqlash uchun mo'ljallangan.
Darsning jihozi - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 5/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni.
Biri kislorod bo‘lgan ikki elementdan tariib topgan murakkab moddalar oksidlar deyiladi. Ya’ni E20;. Bu yerda: E — element, n — elementning valentligi.
Oksidlar suv, asos va kislotalar bilan reaksiyaga kirishishiga qarab, bir nechta guruhga bo‘linadi:
Asosli oksidlar: Na20, BaO, CuO va hokazo.
Kislotali oksidlar: C02, S03, P205 va hokazo.
Amfoter oksidlar: ZnO, AL203, Sb203 va hokazo.
Betaraf oksidlar (yoki tuz hosil qilmaydigan): CO, NO, N20
Peroksidlar: peroksidlarda kislorodning oksidlanish darajasi ~1 ga va valentligi ikkiga teng bo‘ladi — Na202 , H202, Ba02 .
ASOSLARMetall atomi va bir yoki bir necha gidroksid guruh (OH )dan iborat bo‘lgan murakkab moddalar asoslar deyiladi. Asoslar suvda erishi va erimasligiga qarab ikkiga bo‘linadi.
Suvda eriydigan asoslar: NaOH, Ca(OH)2, KOH, Ba(OH)2.
Suvda erimaydigan asoslar: Cu(OH)2, Fe(OH)2, Cr(OH)2. Ham kislota, ham ishqorlar bilan reaksiyaga kirishib tuz hosil qiladigan asoslar amfoter asoslar deyiladi: Zn(OH)2, Al(OH)3, Cr(OH)3.
|
| |
Kompyuterni tashkil etilishi - bet 2

|
Kompyuterni tashkil etilishi
|
bet | 2/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 76,65 Kb. | | #122694 |
Bog'liq 4MKiritish-chiqarish protokollari: Kiritish-chiqarish tizimlari ma'lumotlar ustida ommalashtirish uchun kiritish va chiqarish protokollari yordamida ishlayadi. Protokollar, ma'lumotlar almashish uchun qo'llaniladigan qoidalar va usullardir. Ular foydalanuvchi va qurilmalar orasidagi ma'lumot almashishni masofaviy, elektronik yoki boshqa usullarda amalga oshirish imkonini beradi. Protokollar kabel, bezatilgan tarmoq (Wi-Fi), internet va boshqa ulkan tarmoqlar orqali kiritish va chiqarish jarayonlarini boshqarishda muhim ahamiyatga ega.Kiritish-chiqarish dasturlari: Kiritish-chiqarish tizimlarini boshqarish uchun dasturlar ham ishlatiladi. Bu dasturlar, ma'lumotlarni kiritish, tahrirlash, saqlash, chiqarish va boshqa kiritish-chiqarish operatsiyalarini bajarish uchun qo'llaniladi. Misol uchun, operatsion tizimlar, tekst editorganlar, elektron pochta dasturlari, fayl boshqaruvchi dasturlar va boshqa dasturlar kiritish-chiqarish tizimlarini boshqarishda foydalaniladigan dasturlar hisoblanadi.Kiritish-chiqarish tizimlarining tashkil etilishi, kiritish va chiqarish uchun qo'llaniladigan qurilmalar, protokollar va dasturlarning integratsiyasi bilan amalga oshiriladi. Bu tizimlar kompyuterlarda ma'lumotlar bilan ishlashning asosiy qismini tashkil etadi va foydalanuvchilar uchun ma'lumot almashish va o'zgartirish imkonini ta'minlayadi. Kiritish-chiqarish protokollari: Kiritish-chiqarish tizimlari ma'lumotlar ustida ommalashtirish uchun kiritish va chiqarish protokollari yordamida ishlayadi. Protokollar, ma'lumotlar almashish uchun qo'llaniladigan qoidalar va usullardir. Ular foydalanuvchi va qurilmalar orasidagi ma'lumot almashishni masofaviy, elektronik yoki boshqa usullarda amalga oshirish imkonini beradi. Protokollar kabel, bezatilgan tarmoq (Wi-Fi), internet va boshqa ulkan tarmoqlar orqali kiritish va chiqarish jarayonlarini boshqarishda muhim ahamiyatga ega.Kiritish-chiqarish dasturlari: Kiritish-chiqarish tizimlarini boshqarish uchun dasturlar ham ishlatiladi. Bu dasturlar, ma'lumotlarni kiritish, tahrirlash, saqlash, chiqarish va boshqa kiritish-chiqarish operatsiyalarini bajarish uchun qo'llaniladi. Misol uchun, operatsion tizimlar, tekst editorganlar, elektron pochta dasturlari, fayl boshqaruvchi dasturlar va boshqa dasturlar kiritish-chiqarish tizimlarini boshqarishda foydalaniladigan dasturlar hisoblanadi.Kiritish-chiqarish tizimlarining tashkil etilishi, kiritish va chiqarish uchun qo'llaniladigan qurilmalar, protokollar va dasturlarning integratsiyasi bilan amalga oshiriladi. Bu tizimlar kompyuterlarda ma'lumotlar bilan ishlashning asosiy qismini tashkil etadi va foydalanuvchilar uchun ma'lumot almashish va o'zgartirish imkonini ta'minlayadi.
|
| |
Kompyuterni tashkil etilishi - bet 4

|
Kompyuterni tashkil etilishi
|
bet | 4/5 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 76,65 Kb. | | #122694 |
Bog'liq 4MShinalar: Shinalar, tizimning ichki komponentlari orasidagi ma'lumot almashishini ta'minlayan aloqadorliklar hisoblanadi. Shinalar komponentlar orasidagi elektrik, optik yoki boshqa almashinuvni o'z ichiga oladi. Misol uchun, PCI (Peripheral Component Interconnect) shinalari kompyuterda karta va boshqa qurilmalar orasidagi ma'lumot almashishni tashkil etadi. Motherboardda joylashgan shinalar esa kompyuter tarkibidagi komponentlar, masalan, RAM, prossessor, grafika karta va hokazo orasidagi ma'lumot almashishni ta'minlayadi. Shinalar va tizim interfeyslari, tizimlar orasidagi ma'lumot almashish va tashqariga tashuvchi qurilmalar orasidagi aloqani ta'minlayadi. Ular tizimlar va qurilmalar orasidagi integratsiya va o'zaro aloqani muvaffaqiyatli amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi. Ma'lumotlar formatlari standartlari, ma'lumotlar ustida ishlovchi tizimlar va dasturlar orasidagi ma'lumot almashishni yaxshilash va uchun standart formatlarni belgilaydigan qoidalar va protokollardir. Bu standartlar, ma'lumotlar tahlil qilinishini, saqlanishini, uzatilishini va o'qilishini tartibga solishda keng qo'llaniladi. Quyidagi qancha umumiy ma'lumotlar formatlari standartlari mavjud: Shinalar va tizim interfeyslari, tizimlar orasidagi ma'lumot almashish va tashqariga tashuvchi qurilmalar orasidagi aloqani ta'minlayadi. Ular tizimlar va qurilmalar orasidagi integratsiya va o'zaro aloqani muvaffaqiyatli amalga oshirishda muhim ahamiyatga ega bo'ladi. Ma'lumotlar formatlari standartlari, ma'lumotlar ustida ishlovchi tizimlar va dasturlar orasidagi ma'lumot almashishni yaxshilash va uchun standart formatlarni belgilaydigan qoidalar va protokollardir. Bu standartlar, ma'lumotlar tahlil qilinishini, saqlanishini, uzatilishini va o'qilishini tartibga solishda keng qo'llaniladi. Quyidagi qancha umumiy ma'lumotlar formatlari standartlari mavjud: JSON (JavaScript Object Notation): JSON, ma'lumotlarni oddiy va yorliq matn formatida ifodalovchi standart format hisoblanadi. U ma'lumotlar ob'ektlarida (key-value juftliklari) va massivlarida tashkil etiladi. JSON, web ilovalarda, veb-servislarda va boshqa tizimlarda ma'lumot almashish uchun keng qo'llaniladi.
|
| |
Boshlang`ich sinfda tabiiy fanlarni o’qitishda steam

|
Boshlang`ich sinfda tabiiy fanlarni o’qitishda steam
|
bet | 1/8 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 0,77 Mb. | | #250994 |
Bog'liq 3-MEZON BOSHLANGICH
--
BOSHLANG`ICH SINFDA TABIIY FANLARNI O’QITISHDA STEAM YONDASHUV Ma‘ruzachi: Mo’minova Sadoqat–Boshlang’ich ta’lim metod birlashmasi rahbari
KIRISH
Ta`lim sifatini yangi bosqichga kо`tarish maqsadida 2018-yil 5-sentabrda О`zbekiston Respublikasi Prezidentining ―Xalq ta`limi boshqaruv tizimini takomillashtirish bо`yicha qо`shimcha chora-tadbirlar tо`g`risida‖gi PF-5538-son Farmoni qabul qilindi. Unda xalq ta`limi tizimini isloh qilishning asosiy yо`nalishlari sifatida:
1. Xalq ta`limi tizimiga ilg`or xorijiy tajribani, о`quv-tarbiya jarayoniga zamonaviy pedagogik texnologiyalarni, shu jumladan ta`lim berishning innovatsion usullarini joriy etish, о`quv va о`quv-uslubiy adabiyotlarning yangi avlodini yaratish, fundamental va amaliy ilmiy tadqiqotlarni amalga oshirish belgilangan.
TADQIQOT MATERIALLARI VA METODOLOGIYASI
Ushbu Farmon ijrosini ta`minlash maqsadida qabul qilingan О`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentabrdagi ―Xalq ta`limi tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari tо`g`risida‖ gi № PP3931-son qarori bilan tasdiqlangan ―2018-2021 yillarda О`zbekiston Respublikasi xalq ta`limi tizimini yanada takomillashtirish bо`yicha chora- tadbirlar dasturi‖ ning II bо`lim, 11-bandida: Umumiy о`rta ta`limning yangi davlat ta`lim standartlari va о`quv dasturlarini takomillashtirish va shu bilan birga STEAM (fan, texnologiya, muhandislik va matematika) metodlarini bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etish belgilab berilgan.
Mazkur vazifalarni bajarish uchun avvalo ta`lim ishtirokchilari–pedagoglar, metodistlar, о`quvchilar, ota-onalar va boshqalar STEAM metodi va ta`lim sifati yо`nalishida о`tkaziladigan xalqaro tadqiqotlar xaqida ma`lumotlarni bilishi hamda ularni amaliyotda qо`llashi uchun malakalarga ega bо`lishlari zarur bо`ladi.
STEM / STEAM / STREAM yangi yondashuvlari rivojlangan davlatlarda keng qо`llanilib, jahon hamjamiyati tomonidan ijobiy baholanmoqda.
STEAM yondashuvi o`quv samaradorligiga qanday ta`sir qiladi? Uning asosiy g`oyasi shundan iboratki, amaliyot nazariy bilimlar singari muhimdir. Ya`ni, o`rganish paytida biz nafaqat miyamiz bilan, balki qo`limiz bilan ham ishlashimiz kerak. Faqat sinf devorlarida o`rganish tez o`zgaruvchan dunyo bilan hamqadam emas. STEAM yondashuvining asosiy farqi shundaki, bolalar turli xil mavzularni muvaffaqiyatli o`rganish uchun ham miyani, ham qo`llarini ishlatadilar. Ular olgan bilimlarni o`zlari
―uqib oladilar‖. STEAM ta`limi nafaqat o`qitish usuli, balki mantiqiy fikrlash ta`limidir.
Ta`lim berishni о`quv fanlari bо`yicha emas, balki ―mavzu‖lar bо`yicha integratsiyalab olib borish. STEM –ta`limida fanlararo aloqa va loyihalash metodi birlashtirilgan bо`lib, uning asosida tabiiy fanlarni texnologiyaga, muhandislik ijodiyotga va matematikaga integratsiya qilish yotadi. Bunda muhandislik bilan bog`liq kasblarga bо`lgan tayyorgarlik amalga oshiriladi.
|
| |
Darsning jihozi - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 3/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Darsning jihozi: a) darslik b) konspekt c) kompyuter d) bo’r,
Dars turi: fikrlashish mashqi, demonstratsiya, ma’ruza
Dars usuli: aralash
Dars materiallari va vositalar: darslik, kartochkalar, savollar, slayd, kompyuter, proyektor,
Yangi mavzu bayoni.
Atomlar juda kichik zarrachalar bo ‘lib, ma’lum massaga ega. Masalan, Vodorod atomining absolut massasi 0,00000000000000000000001674 g yoki 1,674-10 ~24 g. Uglerod atomining absolut massasi — 19,993 *10 24 .
Atomning nisbiy massasi — 12C izotopi atomining massasini г/и qismidan necha marta katta ekanligini bildiradigan sondir.
12C izotopi atomining 1/12 qismini massasi 1,66057 -10 ~24 g.1,66057 -10 ~24 g=l m.a.b.
Elementning nisbiy atom massasiga son jihatdan teng qilib grammlarda ifodalangan qiymat g-mol deyiladi (yoki mol deyiladi).
1 mol har qanday modda 6,02 •1023 ta zarracha (atom, molekula, ion) tutadi. 6,02 •10 23 soni Avogadro doimiysi deyiladi.
KIMYOVIY FORMULA
Kimyoviy formula — modda tariibining kimyoviy belgilar va (zarur bo‘lsa) indekslar yordamida ifodalanishidir. Kimyoviy formulaga qarab moddaning sifat va miqdor tariibini bilib olish mumkin. Masalan: H2S04 — sulfat kislota. H2S04 — sulfat kislotaning 1 ta molekulasini va molekulada 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomi mavjudligini, xususan, moddaning 1 mol ini ham bildiradi Mr(H2S04) = 1 • 2 + 32 + 16 • 4 = 98
VALENTLIK Element atomlarining boshqa elementning muayyan sondagi atomlarini biriktirib olish xususiyati shu elementning valentligi deyiladi.
Valentlikning o'lchov birligi qilib vodorodning valentligi qabul qilingan. Vodorod atomining valentligi 1 (bir) ga teng.
Kislorod atomi doimo ikki valentli bo‘ladi.
|
| |
Bir xil sharoitdagi turli gazlarning bir xil hajmidagi molekulalar soni bir xil bo‘ladi (Avogadro qonuni).
EKVKALENTLAR QONUNI

|
Bir xil sharoitdagi turli gazlarning bir xil hajmidagi molekulalar soni bir xil bo‘ladi (Avogadro qonuni).
EKVKALENTLAR QONUNI
|
bet | 4/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641Bir xil sharoitdagi turli gazlarning bir xil hajmidagi molekulalar soni bir xil bo‘ladi (Avogadro qonuni).
EKVKALENTLAR QONUNI Kimyoviy elementlar bir-biri bilan o‘z ekvKalentlariga proporsional bo‘lgan massa miqdorlarda birikadi yoki almashinadi (Ekvivalentlar qonuni). Elementning ekvKalentligi deb 1 mol yoki 1 g vodorod atomi bilan birikadigan yoki shuncha miqdor vodorod o‘rnini oladigan miqdoriga aytiladi.
!- misol Massasi 25g bo’lgan AL2O3ni miqdorini aniqlang
2- misol 1litr suvning miqdorini molda aniqlang
3-misol 2mol o’yuvchi Na og’irmi yoki 1mol sulfat kislota.
Uyga vazifa:
1-misol 0,5 mol C da nechta atom bor. 2- misol 0,75 mol miqdordagi natriy korbonat massasini toping 3- misol200ml suvdagi suv molekulalar soni va bitta suv molekulasining massasi Quyidagi elementlarning kislorodli birikmalarining formulalarini yozing: Cl(VII), Se(VI), P(V), Pb(K), B(III), Cd(II), Ag(I)
Dars ishlanmasini tasdiqlayman: _________ __________ O’IBDO
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 201__ yil
Sinf 8 Fan: kimyo
Mavzu: NOORGANIK BIRIKMALARNING ASOSIY SINFLARI OKSIDLAR
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish, tushuntirish.
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish. _
Matematik savodxonlik, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
kimyoviy elementlar va ularning birikmalari xossalariga oid masala va mashqlarni ishlashda hisoblashlarni bajara olish, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bir xil sharoitdagi turli gazlarning bir xil hajmidagi molekulalar soni bir xil bo‘ladi (Avogadro qonuni).
EKVKALENTLAR QONUNI
|
KIMYOVIY FORMULA - Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad

|
Mavzu: dastlabki kimyoviy tushuncha va qonunlar darsning maqsadi: ta’limiy maqsad
|
bet | 2/107 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #263146 |
Bog'liq 2 5433733911249158641KIMYOVIY FORMULA
Kimyoviy formula — modda tariibining kimyoviy belgilar va (zarur bo‘lsa) indekslar yordamida ifodalanishidir. Kimyoviy formulaga qarab moddaning sifat va miqdor tariibini bilib olish mumkin. Masalan: H2S04 — sulfat kislota. H2S04 — sulfat kislotaning 1 ta molekulasini va molekulada 2 ta vodorod, 1 ta oltingugurt va 4 ta kislorod atomi mavjudligini, xususan, moddaning 1 mol ini ham bildiradi Mr(H2S04) = 1 • 2 + 32 + 16 • 4 = 98
VALENTLIK Element atomlarining boshqa elementning muayyan sondagi atomlarini biriktirib olish xususiyati shu elementning valentligi deyiladi.Valentlikning o'lchov birligi qilib vodorodning valentligi qabul qilingan. Vodorod atomining valentligi 1 (bir) ga teng.
Kislorod atomi doimo ikki valentli bo‘ladi.
Uyga vazifa:
RbH, CaH9, NH3, SiH4, BH3, H9S, KH.
Quyidagi elementlarning kislorodli birikmalarining formulalarini yozing: Cl(VII), Se(VI), P(V), Pb(K), B(III), Cd(II), Ag(I)
O’tiladigan sana ___ ___- ____________________ 2017__ yil
Sinf 8 Fan: kimyo
Mavzu: Mol, modda miqdori Avagadro qonuni, gazlarning zichligi va nisbiy zichlik,
Darsning maqsadi: ta’limiy maqsad: o’quvchilarga yangi mavzu haqida ma’lumot berish,
tarbiyaviy maqsad: o’quvchilarga mavzuga taaluqli bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirish g’oyalarini singdirish.
rivojlantiruvchi maqsad: o’quvchilarnining mavzuni o’zlashtirishi bilan birga mavzuning hayot uchun zarur bo’lgan jihatlarini tushuntirish, mavzuni hayotga bog’lash, hayot uchun ahamiyati katta ekanligini tushuntirish.__
Matematik savodxonlik, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi:
kimyoviy elementlar va ularning birikmalari xossalariga oid masala va mashqlarni ishlashda hisoblashlarni bajara olish, fan-texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish.
|
| |
DASTURLASH TILLARI - O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus innovatsion instituti

|
O’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi nukus innovatsion instituti
|
bet | 2/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 69,4 Kb. | | #233540 |
Bog'liq Dasturlar ishlab chiqish Niyazimbetov ADASTURLASH TILLARI
JAVASCRIPT
Bu dastur 1995-yil dekabrda Live Script nomi bilan atala edi. JavaScripning rasmiy nomi esa Ecmas script bo'lar edi. Tez orada JavaScriptga o'zgartirildi. JavaScript bu webni geperma tilini sahifalarini klent tomonidan ko'rish senariyalarini boshqarish tilidir. JavaScript tilini mashhur qilgan narsa bu klent dasturlashdir. JavaScript ishlaydigan konteynerlar tributlarining qiymatlarini ko'rsatuvchi muhiti hossalarini HTML sarlavxalarini ko'rish jarayonida foydalanish o'zidan bepul, boshqacha qilib ularni dinamik sarlavxalarini qo'shish mumkin. Yana shuni aytish kerak: sarlavxalarini aytish qayta yuk bo'lmaydi. JavaScript dasturi uchun hech qanday qo'shma narsa kerak bo'lmaydi.
JavaScript yordamida brauzerd ishni boshqarish mumkin. JavaScript dakumentdagi ma'lumotlar bilan bog'lanishni beradi. JavaScript foydalanuvchi bilan aloqa orqali hatto imkon beradi. JavaScript jarayonini qayta ishlovchi sifatida ixtiyoriy yangi oldindan berilgan funksiyalarda yuborish inkonini ham beradi. JavaScript bo'yicha o'quv qo'llanmalarda JavaScriptni qo'llashning bayonini yuklash SCRIPT kontentlaridan boshlanadi.
C#
2005 yil noyabr binosi C #2.0 buyon C # va Java tillari ishlab chiquvchi turuvchi traektoriyalarda rivojlanib, bir-biridan farq qiladigan narsa tilga aylandi. Birinchi yirik jo'nashlardan biri qo'shilish bilan birga keldi umumiy narsalar ikkala tilga, juda xilma-xil dasturlar bilan. C # tartibga solish qayta tiklash bilan boshqa sinflar bo'yicha ko'rsatish mumkin bo'lgan "qo'shilgan" umumiy ob'ektlarni taqdim etish kodini sinf yuklaganda bajarilgan. LINQ C # 3.0 bilan xavf kengaytmalar va uning qo'llab-quvvatlash doirasi lambda iboralari, usullariva noma'lum turlari.[29] Bu ish C # dasturchilariga, masalan, funktsyonal dasturlash texnikasidan yuborishga imkon beradi yopilish, ularni qo'llash foydali bo'lganda. LINQ va kengaytmalar ishlab chiqarishga yordam berish uchun importga yordam beradi, xml faylni tahlil qilish yoki strukturasini tekshirish, diqqatni o'qish va saqlashni yaxshilashga yordam beradi. tashish kabi umumiyga yordam.[30]
C # avvalls maskot Andy deb nomlanadi (Anders Xeyberg nomi bilan). 2004 yil 29 yanvarda nafaqaga chiqqan.[31]
C # axborot ko'rib chiqish uchun JTC 1 / SC 22 ISO kichik qo'mitasiga yuborilgan,[32] ISO / IEC 23270: 2003 bo'yicha,[33] qayta olindi va baho ISO / IEC 23270: 2006 bo'yicha tasdiqlandi .[34] 23270: 2006 23270: 2018 ostida olib qo'yilgan va ushbu versiya bilan tayyor.
|
| |
Маеъул мухаррир: Б.Х,. Рахимов

Ушбу укув-услубий кулланма Узбекистон Республикаси Олш!
ва урта махсус таълим вазирлигининг «Вазирлик тизимида 2012
2014 йилларга мулжалланган амалий тадкикотлар дастурлари»
доирасидаги «Педагогик технологияни миллий модели асосида
укув машгулотларининг лойихасини тузиш ва амалиётда куллаш»
мавзусидаги амалий лойиха асосида тайёрланган.
Мазкур
укув-услубий
кулланмани тайёрлашда
ва баъзи
бобларини шакллантиришда фалсафа фанлари доктори, профессор
Б.Зиямухаммедовнинг манбаларидан фойдапанилди ва педагогика
фанлари доктори, профессор Н.Н.Азизходжаеваларнинг маслахат-
лари эътиборга олинди.
Укув-услубий кулланмани тайёрлашда Узбекистонда таълим-
тарбия
жараёнини
янада
ривожлантириш
сохасида
мехнат
килаётган ва ишимизга илмий. услубий ва амалий фикрлари билан
ёрдам
берган
физика-математика
фанлари
номзоди, доцент
А.М.Мавлянов, Б.Тошпулатовларга муагтлифлар миннатдорчили-
гини билдиради.
Кулланма хакидаги фикр-мулохазаларни taiiev@umail.uz элект
рон почтасига юборишингизни сураб коламиз.
-жадвал - Мамаражаб тожиев камолиддин мамадалиев

5.4-жадвал
Биринчи урта модул таркибидаги
кичик модулларда
кулланиладиган ахборот технологияси ва дидактик материаллар
Т/р
Ахборот технологиялари
Дидактик материаллар
1
Езув доскаси
Коидалар ифодаланган такдимот
">
-
Компьютер,
мультимедиа, ёзув
доскаси
Укув ва кургазмали материаллар,
слайдаларнинг нусхалари
3
Компьютер, ёзув доскаси
Жадвал
5
Компьютер таълим услубиёти-
нинг изчиллигини таъминлаш
Педагогик
технологияга оид маш-
гулотликлар, лойихаланган укув ва
илмий-услубий кулланмалар,
укув-
услубий
мажмуа
ва
курсатмали
куроллар хамда укув машгулотлари-
нинг лойихалари, тест
-
5 дакикалик тест
Учинчи вазифа, Биринчи
урта модул, яъни бир жуфт соатлик
укув машгулотининг сценарийсини билиш булади. Унда барча
кичик модуллар, уларда
бериладиган билимлар тизими, уларни
талабаларга етказишда кулланиладиган укув машгулоти тили хамда
педагогик услублар, ахборот технологияси ва
дидактик материаллар
уз ифодасини топади. Охирида машгулот сценарий келтирилади.
Мамаражаб тожиев камолиддин мамадалиев

Мамаражаб тожиев камолиддин мамадалиев
Download
5,04 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/133
Sana
19.01.2024
Hajmi
5,04 Mb.
#140746
Download
5,04 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Мамаражаб тожиев камолиддин мамадалиев
Download
5,04 Mb.
Matnni ko'rish
FOYDALANISH UCHUN TAFSIYALAR

|
FOYDALANISH UCHUN TAFSIYALAR
|
bet | 4/17 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 2,76 Mb. | | #153538 |
Bog'liq Audio recorderFOYDALANISH UCHUN TAFSIYALAR
Kompakt-disklardan foydalanishdagi extiyot choralari------------------------------------------------27
Sifatli ovozni saqlash---------------------------------------------------------------------------------------27
Xizmat markaziga murojaat etishdan oldin--------------------------------------------------------------28
Texnik xarakteristikalar ----------------------------------------------------------------------------------29
3.
1. Pauza.
|
13. Yoq./Tayyorlanish (On/Standby)
|
24. Past chastotalarni uchaytirish sistemasi (s.BASS).
|
2. Stop/Kassetani chiqarish
|
14. Tyunerni moslash regimi
(Tuning Mode)
|
25. Power Sound sistemasi
|
3. Oldinga aylantirish
|
15. Kompakt-disklar uchun bo’lim
|
26. Kassetani nusxalash
|
4. Orqaga aylantirish
|
16. Taymer(Timer)
|
27. Pauza
|
5. Yaratish
|
17. Soat(Clok)
|
28. Stop/Kassetani chiqarish
|
|
|
| |