nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Turizmda reklama - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand iqtisodiyot va servis...

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalqaro turizm va turizm servisi kafedrasi Usmanova Z. I. Turizm marketingi
|
bet | 80/89 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 414,67 Kb. | | #133091 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi s-fayllar.orgTurizmda reklama
Reklama - tovar va xizmatlar turlariga talabni yaratish maqsadida ularning iste’mol qiymatlari to‘g‘risida ma’lumot o‘zatish, ularni ommaviylashtirish. Reklama maqsadi - turistik korxonada qabul qilingan marketingning umumiy strategiyasi va uning kommunikatsion strategiyasi bilan belgilanadi. Maqsadlarning xilma-xilligini ikkita katta guruhga birlashtirish mumkin:
sotuv sohasidagi maqsad, ular sotishlar hajmi sezilarli qo‘shimcha o‘sishiga olib kelishi kerak yoki iste’molchilarni turistik xizmatlarni sotib olishga undashi kerak;
kommunikatsiya sohasidagi maqsadlar – uzoq vaqt davomida sotishlar hajmining o‘sishiga undaydigan aniq g‘oyalarni o‘zatish, korxona obruyini shakllantirish va iste’mol odatlarni o‘zgartirishga qaratilgan bo‘ladi. Lekin o‘sha vaqtni o‘zida oldinga surilgan g‘oyaning tasnifini aniqlash qiyin kechadi. Bu yuqorida ko‘rsatilgan guruhlar o‘rtasida aniq belgilangan tafovutlar yo‘qligida namoyon bo‘ladi. Reklama faoliyatini amalga oshirganda ko‘p holatlarda ularning kombinatsiyasiga murojat qiladi.
Kommunikatsiyalar sohasida reklama axborot berish va eslatish vazifalarni bajaradi, sotish sohasida esa asosan ko‘ndirish (ishontirish vazifasi)ga qaratilgan bo‘ladi. Bu uchta vazifani hisobga olgan holda reklamaning eng ko‘p uchraydigan maqsadlarini quyidagicha ajratish mumkin (13.1. jadval):
Jadval-13.1.
Reklamaning ko‘p uchraydigan maqsadlari
Reklama vazifalari
|
Reklama maqsadlari
|
Axborot o‘zatish
|
firmaning obruyini shakllantirish;
mahsulot obruyini shakllantirish;
mahsulot to‘g‘risida axborot berish;
firma faoliyati to‘g‘risidagi tasavvurlar tug‘dirish
|
Ishontirish
Eslatadigan
|
mahsulotga bo‘lgan munosabatni o‘zgartirish;
mahsulotni sotib olishga undash;
sotish hajmini ko‘paytirish;
raqobatga bardosh berish;
obruyini tasdiqlash;
xabardorlik va talabni qo‘llab-quvvatlash.
|
Reklama maqsadlarini amalga oshirish uchun reklama jarayonini o‘rganib chiqish kerak, chunki uning yordamida marketing yo‘nalishlarni va turistik korxonaning tijorat siyosatini oshirish mumkin.
Reklama jarayonini tushunish uchun uning asosli texnologiyasini aniqlash kerak va alohida unsurlarga ajratish kerak (13.2- rasm).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalqaro turizm va turizm servisi kafedrasi Usmanova Z. I. Turizm marketingi
|
Landshaft dizayneri - Dizayner kasbi. Dizayner kasbi haqida tushuncha. Bayram uchun 3D formatli tabriknoma yasash bosqichlari

|
Dizayner kasbi. Dizayner kasbi haqida tushuncha. Bayram uchun 3D formatli tabriknoma yasash bosqichlari
|
bet | 2/3 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #106926 |
Bog'liq 8-varinat taqdimoti - ko‘kalamzorlashtirish, obodonchilik, bog‘ va parklarni, hovli va binolar oldini, tepaliklarni dekorativ o‘simliklar bilan bezash, sun’iy suv havzalarini yaratish ishlarini bajaradi. Ular qurilish tashklotlarida yoki o‘z shaxsiy ofislarida ham faoliyat yuritishlari mumkin. Landshaft dizaynerlari asosan buyurtmachi va mijozlar bilan ishlashadi. Ular, birinchi navbatda, yaratilajak manzara uchun joyni borib ko‘rishadi, loyihalashtiradi va landshaft-maketni tayyorlashadi. Joyning geografik va iqlim sharoitlarini inobatga olgan holda, qurilish materiallari va o‘simliklarni tanlashadi. Muhandislik tayyorgarlik ishlarini, ya’ni kommunikatsiya tizimi yaratilishini nazorat qiladi, hududdagi yo‘lakchalarni yotqizish, suv havzalari va favvoralar o‘rnatish, ko‘kalamzorlashtirish singari qulayliklarni ta’minlaydi. Tayyor loyihani mijozga topshiradi. Dizayner, bog‘bondan farqli ravishda, o‘simliklar parvarishi bilan shug‘ullanmaydi va har doim ham ularni o‘tqazmaydi, chunki bu bevosita bog‘bonning vazifasiga kiradi. SHunday bo‘lsa-da, dizayner o‘simliklarni yaxshi “tushuna” olishi shart, ya’ni ularning tashqi ko‘rinishini yaxshi tasavvur qilib bilishi, nafaqat estetik jihatdan, balki gullash davri, oziqlantirish shartlari, yorug‘likkka va suvga ehtiyojini yaxshi o‘rgangan bo‘lishi lozim.
Landshaft dizayneri - Landshaft dizaynerlari landshaft tarixi va nazariyasini, arxitektura nazariyasini, klassik usullarni, tasviriy san’at, chizma geometriyasi, chizmachilik asoslarini, qurilish bilan landshaft loyihaning uyg‘unligini, ekologik bilimlarni, tuproqshunoslik, melioratsiya, dendrologiya ni, maxsus kompyuter dasturlarini yaxshi o‘zlashtirmasdan turib, ishda ijobiy natijaga erishishlari – amrimahol. Ish hajmi va sarf-xarajatlarni ham oldindan hisob-kitob qilishlariga to‘g‘ri keladi. Eng asosiysi, siz tabiat va go‘zallikni sevsangiz, eng zo‘r landshaft dizayneri bo‘la olasiz.
Me’moriy-dekorativ san’ati loyihalovchi dizayneri - me’moriy konstruksiyalar rassom-dizayneri va ularni loyihalovchi-texnikni o‘zida mujassamlashtirgan mutaxassis hisoblanadi. Me’moriy-dekorativ san’at buyumlariga haykal, monument, yodgorlik, piramida, mavzoley, maqbara, qabr toshi, g‘alaba arki (darvoza, kolonna) va shunga o‘xshashlar kiradi. Me’moriy-dekorativ inshootlar asosan, granit, mramor, gabbro, mramor kukunlissement va gipsdan tayyorlanadi. Soha mutaxassisi, avvalambor, bo‘lajak inshoot yoki buyumning asosiy mohiyatini anglab etishi, maket va eskizlarni ishlab chiqishi, konstruksiya uchun zarur materialni tanlab olishi hamda memorial konstruksiyani tayyorlashga kirishishi maqsadga muvofiq.
|
| |
O‘zbekistonda turizm xizmat bozorining rivojlanishidagi quyidagi xususiyatlari aniqlandi

|
O‘zbekistonda turizm xizmat bozorining rivojlanishidagi quyidagi xususiyatlari aniqlandi
|
bet | 3/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,64 Mb. | | #117096 |
Bog'liq 2 mavzuO‘zbekistonda turizm xizmat bozorining rivojlanishidagi quyidagi xususiyatlari aniqlandi: - O‘zbekistonda turizm xizmat bozorining rivojlanishidagi quyidagi xususiyatlari aniqlandi:
- chetga chiqish turizmining ustuvorligi turistik firmalarning milliy turoperatorlik faoliyatini yangi xizmatlar tayyorlashga bo‘lgan ishtiyoqi pastligi bilan izohlanadi, chunki G‘arb mamlakatlarida tuzilgan turpaketlar asosida ishlash osonroq. Bularning barchasi esa kapitalning chet elga oqib chiqishiga olib kelmoqda;
- turistik firmalar soni turistik xizmatlarga bo‘lgan talabdan yuqori, buning natijasida turizm bozoridagi o‘tkir raqobat kuchayadi;
- mavjud bo‘lgan moddiy baza investitsiya va ta’mirlashga muhtoj, chunki uning hozirgi holati jahon standartlariga javob bermaydi;
- O‘zbekiston hududlarida mehmonxona xo‘jaligida zararga ishlash an’anasi saqlanib kelmoqda;
- chet el mehmonxona kompaniyalarning O‘zbekiston bozoriga kirib kelish jarayoni davom etmoqda.
O‘zbekistonda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlar nafaqat turizm sohasi rivojlanishining jadallashishiga, balki mamlakatimizning jahon hamjamiyatida alohida o‘rin tutganligi sababli, oldin imkoni bo‘lmagan yangi turistik xizmat turlarining yaratilishiga olib kelmoqda. Umuman olganda, O‘zbekistondagi turizm industriyasini hali ham shakllanish jarayonini boshidan kechirayotgan industriya – infant industry, deb hisoblash mumkin. - O‘zbekistonda amalga oshirilgan iqtisodiy islohotlar nafaqat turizm sohasi rivojlanishining jadallashishiga, balki mamlakatimizning jahon hamjamiyatida alohida o‘rin tutganligi sababli, oldin imkoni bo‘lmagan yangi turistik xizmat turlarining yaratilishiga olib kelmoqda. Umuman olganda, O‘zbekistondagi turizm industriyasini hali ham shakllanish jarayonini boshidan kechirayotgan industriya – infant industry, deb hisoblash mumkin.
Turistik xizmatlar sayohat davomida turistning barcha ehtiyojlarini qondirishga, ta’minlashga qaratilgan va xizmat ko‘rsatish sohasidagi aniq maqsadga yo‘naltirilgan harakatlar to‘plami bo‘lib, ular turizm maqsadlariga, turiga va turistik xizmatning qanday yo‘naltirilganligiga to‘la javob berishi kerak. - Turistik xizmatlar sayohat davomida turistning barcha ehtiyojlarini qondirishga, ta’minlashga qaratilgan va xizmat ko‘rsatish sohasidagi aniq maqsadga yo‘naltirilgan harakatlar to‘plami bo‘lib, ular turizm maqsadlariga, turiga va turistik xizmatning qanday yo‘naltirilganligiga to‘la javob berishi kerak.
|
| |
Individual tur. Guruhli tur - mavzu. Turizm bozori va xizmatlari tushunchasi, ularning xususiyatlari Ma’ruza xajmi soat Reja

|
mavzu. Turizm bozori va xizmatlari tushunchasi, ularning xususiyatlari Ma’ruza xajmi soat Reja
|
bet | 5/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,64 Mb. | | #117096 |
Bog'liq 2 mavzuIndividual tur. Guruhli tur - Individual tur. Guruhli tur
- Xizmatlar paketi (to‘plami) Amaliyotda asosiy turistik mahsulot bu xizmat ko‘rsatish majmuasidir, ya’ni turistlarga yagona paketda sotiluvchi xizmatlarning standart to‘plami. Xizmatlar paketi (to‘plami)-turoperator tomonidan yaratilgan bo‘lib, ma’lum xizmatlar to‘plamidan: tashish, joylashtirish, ovqatlanish, ekskursiyalar va h.k.dan iborat turistik mahsulotdir. Turdagi xizmatlar paketi turist tomonidan tanlangan turistik dam olish turi bo‘yicha ularning ehtiyojlari va sayohat maqsadidan kelib chiqqan holda shakllantiriladi. Tur va uning paketini shakllantirishda turistlar bilan ishlashning ikki varianti mavjud:
- a) buyurtmali turlar sotilishi;
- b) inklyuziv turlar sotilishi.
Turto‘plam (turpaket) – iste’molchilarga guruhli yoki individual variantlar bo‘yicha taqdim etiladigan xizmatlar to‘plamiga kiradi. Turpaketni tashkillashtirishga ta’sir etuvchi omillar: - Turto‘plam (turpaket) – iste’molchilarga guruhli yoki individual variantlar bo‘yicha taqdim etiladigan xizmatlar to‘plamiga kiradi. Turpaketni tashkillashtirishga ta’sir etuvchi omillar:
- berilgan sayohatga talabning mavjudligi;
- xizmatlar, infratuzilma, moddiy bazaning mavjudligi;
- aviakompaniyalar va boshqa transport kompaniyalari bilan munosabati;
- jo‘natuvchi va qabul qiluvchi mamlakatlar o‘rtasidagi munosabatlar;
- hamkor turistik tashkilotlar bilan munosabat;
- belgilangan mamlakatda turizmning rivojlanish darajasi;
- belgilangan mamlakatning siyosiy barqarorligi.
Buyurtmali tur. - Buyurtmali tur.
- Buyurtmali turlarni sotishda dasturni shakllantirish va xizmatlar tarkibini Yaxlitlash turist xohishiga binoan, uning bevosita ishtirokida amalga oshiriladi. Turistga taklif etilayotgan dam olish maskanida turli xil tur xizmatlarning har biri bo‘yicha turli xizmat ko‘rsatish variantlari taklif etiladi:
- joylashtirish-joylashgan joyi va turi, darajasi bo‘yicha turli xil mehmonxonalar;
- ovqatlanish-turli variantlar (to‘liq yoki yarim pansion, yoki umuman ovqatlanishsiz) shved stoli yoki «alya kard» va h.k.;
- ekskursiyalar va ko‘ngilochar xizmatlar;
- transport xizmatlari – aviauchish variantlari, temiryo‘l tashuvlari, avtomobil ijarasi va h.k.;
- sport va davolanish kurort xizmatlari;
- viza xizmatlari, shuningdek, sug‘urta xizmatlari.
- Yuqorida aytilganidek, bunday turlarni tuzishda turistning o‘zi bevosita ishtirok etishi ham mumkin.
|
| |
Inklyuziv tur - mavzu. Turizm bozori va xizmatlari tushunchasi, ularning xususiyatlari Ma’ruza xajmi soat Reja

|
mavzu. Turizm bozori va xizmatlari tushunchasi, ularning xususiyatlari Ma’ruza xajmi soat Reja
|
bet | 6/6 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 1,64 Mb. | | #117096 |
Bog'liq 2 mavzuInklyuziv tur (IT) Bu oldindan rejalashtirilgan va dam olishning yoki turizmning ma’lum turi, hamda turistlarning ma’lum ijtimoiy guruhiga va uning yoniga yo‘naltirilgan qat’iy xizmatlar to‘plamidir. Eng ko‘p tarqalgan inklyuziv turlar deb, marshrutli turlarni aytish mumkin. Ya’ni bunda turistlar guruhi avtobusda bir nechta shaharlar va mamlakatlar bo‘ylab sayohat qiladi. Ushbu turning o‘ziga xos xususiyatlari (sayohat grafigi va muddatlari bilan qat’iy bog‘langan, barcha uchun yagona dastur) uning buyurtmali bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaydi. Kruiz turlar, hobbi turlar ham inklyuziv turlardir. Inklyuziv turlarni sotishda xizmatlar tarkibi o‘zgarmaydi. - Inklyuziv tur (IT) Bu oldindan rejalashtirilgan va dam olishning yoki turizmning ma’lum turi, hamda turistlarning ma’lum ijtimoiy guruhiga va uning yoniga yo‘naltirilgan qat’iy xizmatlar to‘plamidir. Eng ko‘p tarqalgan inklyuziv turlar deb, marshrutli turlarni aytish mumkin. Ya’ni bunda turistlar guruhi avtobusda bir nechta shaharlar va mamlakatlar bo‘ylab sayohat qiladi. Ushbu turning o‘ziga xos xususiyatlari (sayohat grafigi va muddatlari bilan qat’iy bog‘langan, barcha uchun yagona dastur) uning buyurtmali bo‘lishiga yo‘l qo‘ymaydi. Kruiz turlar, hobbi turlar ham inklyuziv turlardir. Inklyuziv turlarni sotishda xizmatlar tarkibi o‘zgarmaydi.
|
| |
O’RIN ALMASHTIRISH - Kombinatorika elementlari

|
Kombinatorika elementlari
|
bet | 2/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 340,5 Kb. | | #118021 |
Bog'liq kombinatorika elementlarida o\'rin almashish va guruhlashlarO’RIN ALMASHTIRISH
Ta’rif: n elementni n tadan o’rinlashtirishlar o’rin almashtirishlar deyiladi.
O’rin almashtirishlar Pn bilan belgilanadi.O’rin almashtirishlar sonini o’rinlashtirishdagi k ning o’rniga n ni qo’yib keltirib chiqarish mumkin.
A = n (n-1)…(n-(k-1)) (1) k = n
A= n (n-1)…(n-(n-1)) = n (n-1) (n-2)…1=1·2·3·…(n-2) (n-1)n = n!
Pn =A = n!
Demak, n elementni o’rinlashtirishlar soni n faktorialga teng.Birdan n gacha bo’lgan sonlar ko’paytmasi factorial deyiladi.
Pn = n!
GURUHLASHLAR
Ta’rif: n ta elementni k tadan gruppalashlar deb kamida 1 tadan elementi bilan farq qiluvchi o’rinlashtirishlarga aytiladi.
Teorema: n elementni k tadan gruppalashlar soni
Ckn = Akn / Pk ga teng
Isbot: Dastlab 4 ta elementdan 3 tadan a,b,c,d o’rinlashtirishlar tuzaylik.
abc, abd, acd, bcd
acb, adb, adc, bdc
bac, bad, bca, bda
cab, cad, cbd, cba
cda, cdb, dab, dbc
dac, dca, dba, dcb
4 ta
A34 = 24 = 6 · 4
P3 = 6 = 1 · 2 · 3 = 6
Ckn = Akn / Pk = 4 · 3 · 2 / 1 · 2 · 3 = 24 / 6 = 4
Ckn = 4
Demak, bu to’g’ri bo’ladi.
Ckn = Akn / Pk
Ckn = n (n-1) (n-(k-1) / k!
TAKRORLANUVCHI O’RIN ALMASHTIRISHLAR
Ta’rif: bir necha elementi bir xil bo’lgan n ta elementni o’rin almashtirish takrorlanuvchi o’rin almashtirish deyiladi.
k ta elementi bir xil bo’lgan n ta elementni o’rin almashtirishlar soni Pn(k) bilan yoziladi.
Bu n ta element turli xil bo’lganda Pn = n! edi. Uning k ta elementi bir xil bo’gani uchun bu elementlar o’rin almashtirilib hosil qilingan gruppalarning hammasi bir xil.O’shancha gruppaning bittasinigina hisobga olinib n! ta gruppa k! marta kamayadi. Demak, a,b, c ,c , c ,c ,…c ,d…f (n)
O’rin almashtirishlar soni
Pn (k) = n!/k! bo’lar ekan.
n ta elementning k tasi bir xil bo’lishi bilan yana m tasi bir xil bo’lsin.
a, b, b, b…b , c, c, c…c d…f(n)
Bu holda o’rin almashtirishlar soni yana m marta kamayadi.
Pn (m,k) = n!/k!m! (7)
|
| |
12-amaliy mashG‘ulot mavzu. Shahar yo‘llari va ko‘chalarida avtobus bekatlarini loyihalash (mavjud holatini o‘rganish) Ishdan maqsad

12-AMALIY MAShG‘ULOT
Mavzu. Shahar yo‘llari va ko‘chalarida avtobus bekatlarini loyihalash (mavjud holatini o‘rganish)
Ishdan maqsad: Avtobus bekatlarini avtomobil yo‘llarida joylashtirish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalar hosil qilish.
Aholi punkti 1,1 km dan 1,2 km gacha bo‘lganda bitta avtobus bekati quriladi. Kattaroq aholi punktlarida, imoratlar ma’lum tartibda joylashganda, avtobus bekatlari bir-biridan 1,0 km oraliqda quriladi. Avtobus bekatlarining joylashishi 2 polasali yo‘llarda 3.1-rasmga muvofiq bo‘ladi.
12.1-rasm. Aholi punktlarida avtobus bekatlarining jihozlanishi
Qishloq va posyolka turidagi aholi punktlarida, ya’ni binolar asosan yo‘l bo‘ylab joylashganda, avtobus bekatlarini aholi punktining uzunligiga (L) qarab quyidagi tartibda joylashtirish kerak bo‘ladi:
a) agar L 1 km gacha bo‘lsa bitta avtobus bekati aholi punktining o‘rtasiga joylashtiriladi;
b) agar L 1 km dan 2 km gacha bo‘lsa ikkita avtobus bekati joylashtiriladi, birinchisi aholi punkti boshlanishidan 300-500 m oldin bo‘ladi, ikkinchisi esa 600 m dan oshmaydi.
v) agar L 2 km dan ko‘p bo‘lsa avtobus bekatlari oldingi banddagidek joylashtiriladi, lekin zarur miqdorda bo‘ladi.
Agar kichik aholi punktlarida bitta darajadagi harakat jadalligi ko‘p yo‘llar birikkan yoki kesishgan bo‘lsa avtobus bekatlarini kesish joyidan kamida 50 m berida, harakat yo‘nalishiga biriktirib joylashtirish kerak.
Avtobus bekati tezlashish polosasi chegarasida joylashgan bo‘lsa bu polosa uzunligini 50 m uzaytirish kerak (3.2-rasmda ko‘rsatilgan).
Turli darajalar kesishgan joydagi avtobus bekati kesishgan joy chegarasida bo‘lishi, piyodalar uchun trotuar ko‘zda tutilishi kerak.
Shahar turidagi aholi punktlarida (ya’ni bino va inshootlar bir necha qator bo‘lib ichkariga kirgan bo‘lsa) avtobus bekatlari ShNK 2.07.01-03 shaharsozlik me’yorlariga muvofiq joylashtirilishi kerak. Shahar va qishloq aholi punktlari hududlari rivojlanishi va qurilishini rejalashtirish.
12.2-rasm. Tezlashish polosasi doirasida avtobus bekatini joylashtirish sxemasi
To‘xtash (bekat) maydonchasining o‘lchami avtomobil yo‘lining toifasi va bir vaqtda to‘xtmaydigan avtobuslarnnng soniga bog‘liq bo‘ladi:
Avtobus bekatlarining joylashtirishning quyidagi turlari mavjud:
Avtobus bekatini cho‘ntaksiz joylashtirish
Avtobus bekatini cho‘ntakda joylshtirish
Avtobus bekatini cho‘ntakda va ajratish tasmasi bilan ajratilgan holatda joylashtirish
Avtobus bekatini maxsus cho‘ntakda tezlanish va sekinlashish tasmalari bilan birga joylashtirish.
12.3-rasm. Bekat cho‘ntaksiz. Naves, tablo, o‘rindiq bilan jihozlangan
12.4-rasm. Bekat cho‘ntakda. Naves o‘rindiq va tablo bilan jihozlangan
12.5-rasm. Bekat cho‘ntakda, ajratuvchi tasma bilan ajratilgan
Quyida talabalarga beriladigan topshiriq bo‘yicha bajariladigan jadval ko‘rinishida na’muna keltirildi.
|
Kombinatorikaning asosiy qoidalari

|
Kombinatorikaning asosiy qoidalari
|
bet | 7/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 340,5 Kb. | | #118021 |
Bog'liq kombinatorika elementlarida o\'rin almashish va guruhlashlarKombinatorikaning asosiy qoidalari. Amaliyotda berilgan to'plamning elementlaridan ma’lum bir xossaga ega bo'lgan uning qism to'plamlarini tuzish mumkin. Masalan, har xil ko'rinishdagi ishlarni, muhandisning ishchilar orasida taqsimlashi, agronomning qishloq xo'jalik ekinlarini dalalarga joylashtirishi, zobitning askarlarni bo'limlarga taqsimlashi va h.k. Bunday masalalarda narsalarning (elementlarning) kombinatsiyasi haqida gap boradi. Bunday masalalarni kombinatorika
masalalari deyiladi. 1 Matematikaning kombinatorik masalalarni o'rganadigan sohasiga kombinatorika deyiladi. Kombinatorikada tartiblashgan chekli to'plamlar bilan ish ko'riladi. Istalgan kombinatorik masalani chekli to'plamlar va ularni akslantirish haqidagi masalaga keltirish mumkin. “Kombinatorikani” ko'pincha “birlashmalar” nomi bilan ham yuritiladi. Har qanday narsalardan tuzilgan va bir-birlaridan yo shu narsalarning tartibi bilan, yoki shu narsalarning o'zlari bilan farq qiluvchi turli guruhlar umuman birlashmalar deb ataladi. Masalan, 10 ta raqam: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 dan har birida bir necha raqamlar bo'lgan sonlar tuzish mumkin: 123, 312, 9576, 5460, 72 va h.k. Ulardan ba’zilari, masalan, 123 va 312 faqat narsalarning tartibi bilan farq qilsa, boshqalari esa, masalan, 5460 va 72 o'zlaridagi narsalar bilan farq qiladi.
Kombinatorika elementlarida o’rin almashtirishlar va guruhlashlar
Navoiy-2023
|
| |
Ызбекистон республикаси

Ызбекистон республикаси
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/39
Sana
25.11.2023
Hajmi
1,3 Mb.
#105188
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ызбекистон республикаси
Download
1,3 Mb.
Matnni ko'rish
Yig’indi qoidasi - Kombinatorika elementlari

|
Kombinatorika elementlari
|
bet | 4/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 340,5 Kb. | | #118021 |
Bog'liq kombinatorika elementlarida o\'rin almashish va guruhlashlar2. Yig’indi qoidasi. A va B chekli to’plamlar berilgan bo’lsin.
Agar bo’lsa,
n( ) = n(A)+n(B) bo’ladi.
Masalan, A = {1,2,3}, B = {a, b, c, d} bo’lsa n( ) = 3+4=7 bo’ladi.
2) Agar bo’lsa, n( ) = n(A)+n(B) – n( ) bo’ladi.
Masalan, A = {a, b, c, d, e}, B = {d, e, f, g} to’plamlar birlashmasi 7 ta elementdan tashkil topgan (9 ta elementdan emas). Buning sababi d, e elementlar ikkala to’plamda ham bor bo’lib to’plamda ular bir marta qatnashadi. Demak, 9 dan 2 ni ayirib tashlash kerak, y’ni
n( ) = n(A)+n(B) – n( ) = 5+4-2=7.
3. Ko’paytirish qoidasi. A = { , ,..., } va B = { , ,.., }
to’plamlar berilgan bo’lsin. Bu to’plamlar elementlaridan nechta ( , ) juftlik tuzish mumkinligini ko’rsatamiz. Barcha juftliklar quyidagicha joylashtrilishi mumkin:
( , ( ,…, (
( , ( , ,…, ( ,
( , ( ,…, (
Bu jadvalda n ta satr va m ta ustun bo’lib, ulardagi barcha juftliklar soni nm ga teng. Bu yerda
Ko’paytma qoidasi ko’rinishda yoziladi. Umuman isbotlash mumkinki
Ko’paytma qoidasiga oid kombinatorika masalasining umumiy ko’rinishi quidagidan iborat: Agar elementni m usul, y elementni n usul bilan tanlash mumkin bo’lsa, ) tartiblangan juftlikni usul bilan tanlash mumkin.
Masalan, 1dan 9gacha sonlardan nechta usul bilan turli raqamli ikki xonali son yozish mumkinligini topish talab qilingan bo’lsa, uni quyidagicha amalga oshirish mumkin. 1-raqamni 9 usul bilan, 2-raqamni ham 9 usul bilan tanlash mumkin. Demak, talab etilgan ikki xonali sonlar soni ta bo’ladi.
Endi asosiy kombinatorik masalalar va ularni echish usullari bian tanishamiz.
4.
to’zish mumkin?
Bu oldingi masaladan umumiyroq bo’lib, undan farqi shuki, tartiblash k-elementda tugatiladi. Ularning umumiy soni
m(m-1)(m-2)….(m-k+1)
ko’pytmaga teng. U bilan belgilanadi va m elementdan k tadan takrorlanmaydigan o’rinlashtirishlar soni deb ataladi:
o!=1deb qabul qilinadi. Misol. Auditoriyadagi 30 talabadan 3ta faol talabani necha xil usul bilan tanlash mumkin.
Yechish. Takrorlanadigan o’rinlashtrishlar. Masala elementli X to’plam elementlaridan tuzilgan k uzinlikdagi kortejlar sonini toping.
Bu masalani echish uchun dekarit ko’paytmadagi kortejlar sonini topish kerak. Bu dekarit ko’paytma k – uzunlikdagi kortejlardan tarkib topganligini hisobga olsak n (X)=m bo’lgani uchun ko’paytma qoidasiga ko’ra
Demak, m elimintli X to’plam elementlaridan to’zilgan k o’zunlikdagi kortejlar soni mk ga teng ekan. Kombinatorikda bo’nday kortejlarni m elementdan k tadan takhohlanadigan o’rinlashtirishlar deyiladi va deb belgilanadi Misol. 4 elimintli X={a,b,s,d} to’plamdan nechta uzunligi 2 ga teng kortejlar to’zish mumkin.
Echish. . Demak, 16 ta kortejlar to’zish mumkin. Bu kortejlar qo’yidagilardan iborat:
(a;a), (a;b), (a;c), (a;d)
(b;a), (b;b), (b;c), (b;d)
(c;a), (c;b), (c;c), (c;d)
(d;a), (d;b), (d;c), (d;d)
|
| |
Takrorlanmaydigan o’rin almashtirishlar

|
Takrorlanmaydigan o’rin almashtirishlar
|
bet | 5/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 340,5 Kb. | | #118021 |
Bog'liq kombinatorika elementlarida o\'rin almashish va guruhlashlar5. Takrorlanmaydigan o’rin almashtirishlar. Masala. m elemintli X to’plamni necha xil usul bilan tartiblash mumkin?
Masalani yechishdan oldin tartiblangan to’plam tushunchasini keltiramiz. m elemintli X to’plami berilgan bo’lsin. Uning elementlarini biror usul bilan nomerlab chiqilgan bo’lsa uni tartiblangan to’plam deymiz va
X = { }ko’rinishda yozamiz. Bitta to’plamni turli xil usullar bilan tartiblash mumkin.
Masalan, autoriyadagi talabalarni yoshiga, bo’iga, og’irligiga, familyalarining bosh xarifiga qarab tartiblash mumkin. Masalani yechish uchun X to’plamining elementlarini tartiblashni (nomerlashni) quyidagicha amalga oshiramiz:
1 – nomerni m ta eiementning istalgan biriga berish mumkin. Shuning uchun 1- elementnin m usul bilan, 2 – elementni 1 – element tanlanib bo’lgandan so’ng
m – 1 usul bilan tanlash mumkin va hokoza, oxirgi elementni tanlash uchun faqat bitta usul qoladi, xolos. Tartiblashlarning umumiy soni ko’paytma qoidasiga ko’ra m (m – 1) (m - 2)…2.1 ga teng. Uni m! orqali belgilanadi va u dastlabki m ta natural sonning ko’paytmasi yoki m factorial deb o’qiladi. Uni orqali belgilanadi. Demak, m elementli X to’plamni !usul bilan tartiblash mumkin ekan. - ni m elementdan takrorlanmaydigan o’rin almashtrishlar soni deb ataladi.
Misol. 12 ta mexmoni 12 ta stulga necha xil usul bilan o’tirg’izish mumkin.
Yechish. Bu 12 elementdan takrarlanmaydigan o’rin almashtrishlar sonini topish masalasi bolib
=12! = ga teng.
Demak, 12! Usul bilan mexmonlarni o’tqazish mumkin.
6. Takrorlanmaydigan o’rinlashtirishlar. Masala. m elemintli X to’plamdan nechta tartiblangan k elementli to’plamlar usul bilan tanlash mumkin. 7.Takroelanmaydigan guruhlashlar. Masala. m elemintli X to’plamning nechta k elementli qism to’plamlari bor? m elementli X to’plamning k elementli qism to’plamlari soni formula bilan hisoblanadi va u m elementdan k tadan takrorlanmaydigan guruhlashlar soni diyladi.
Misol. Guruhdagi 30 talabani ko’rikda ishtirok etish uchun 5 talabani necha xil usul bilan tanlash mumkin?
Echish. Ko’rik ishtirokchilarining tartibi ahamiyatga ega bo’lmagani uchun 30 elementli to’plamning 5 elementli qism to’plamlar soni nechtaligini topamiz:
Demak, 5 talabani 144306. usul bilan tanlash mumkin.
Endi ko’rinishdagi sonlarning ba’zi xossalarini qaraymiz.
20 va 30 xossalaridan foydalanib ko’rinishdagi sonlarning qiymatini ketma-ket hisoblash mumkin.
30 xossaga ko’ra Bundan 20 ga ko’ra . korinishdagi sonlarni Paskal uchburchgi ko’rinishida joylashtirish mumkin:
C00 1
C01 C11 1 1
C02 C12 C22 1 2 1
C03 C13 C23 C33 1 3 3 1
C04 C14 C24 C43 C44 1 4 6 4 1
Bu erda har bir qatordagi sonlar (a+b)m ko’phadning yoyilmasidagi binomial koeffisientlarga teng:
(a+b)0 =1
(a+b)1 = a+b
(a+b)2 = a2+2ab+b2
(a+b)3 =a3+3a2 b+3ab2
(a+b)4 = a4+4ab3b+6a2b2+4ab3+b3
Oxirgi formula Nyuton binomi deb yo’ritiladi. Aslida u ilgaridan Umar Xayyom asarlarida mavjud bo’lgan.
Kombinatorikaning asosiy qoidalari
|
| |
Mavzu yuzasidan test savollari

13
keyingi ta`lim, kadrlar malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash.
B) maktabgacha ta`lim, umumiy o’rta ta`lim, o’rta maxsus, kasb-hunar ta`limi,
oliy ta`lim, oliy o’quv yurtidan keyingi ta`lim, kadrlar malakasini oshirish va ularni
qayta tayyorlash, maktabdan tashqari ta`lim.
C) maktabgacha ta`lim, umumiy o’rta ta`lim, maktabdan tashqari ta`lim, o’rta
maxsus, kasb-hunar ta`limi, oliy ta`lim, oliy o’quv yurtidan keyingi ta`lim, kadrlar
malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash.
D) maktabgacha ta`lim, umumiy o’rta ta`lim, o’rta maxsus,
kasb-hunar
ta`limi, oliy ta`lim, oliy o’quv yurtidan keyingi ta`lim, kadrlar malakasini oshirish
va ularni qayta tayyorlash.
Kasbga yo’naltirish - Ызбекистон республикаси

47
oz bo’lishi sababli, bu boradagi muhim vazifalar yangi dalillarni yig`ish hisobiga,
bir yoki bir necha farazlar yordamida amalga oshiriladi. Masalan, har bir hududda
yoshlarni ma`lum bir kasbni tanlashlariga ta`sir ko’rsatadigan o’ziga xos omillar
mavjud.
Kasbga yo’naltirish nazariyasining ikkinchi tarkibiy qismi -
qonuniyatlardir.
Qonuniyatlarni bilish ilmiy tadqiqotning asosini tashkil etadi.
Topilgan
qonuniyatlar fanning maxsus tilida kasb-hunarga yo’naltirish tushunchasini boshqa
fanlarga oid tushunchalar bilan o’zaro aloqadorligini ma`lum aniqlikda ifodalaydi.
Har bir nazariyaning rivojlanganlik darajasi faoliyat asosidagi mavjud
tamoyillar tarkibi va sifati bilan aniqlanadi. Kasbga yo’naltirish tamoyillarini
belgilashda quyidagilarga e`tibor qaratiladi:
- onglilik;
- muvofiqlik (shaxs qiziqishlari qonuniyatlari
bilan jamiyat uchun zarur
bo’lgan kasblarga nisbatan ehtiyojning mos kelishi);
- kasb tanlash faolligi;
- rivojlantirish (ushbu tamoyil kasbning shaxs rivojlanishiga xizmat qilishi
lozimligi haqidagi g`oyani o’zida aks ettiradi).
SHuningdek, kasb-hunarga yo’naltirishda boshqa bir qator tamoyillar guruhi
ham mavjudki, ular umumpedagogik tamoyillar bilan uzviy aloqada ifodalanadi.
Bular quyidagilardan iborat:
- kasb-hunarga yo’naltirishning
hayot bilan, mehnat va amaliyot bilan
bog`liqligi;
- kasb-hunarga yo’naltirishning yoshlar mehnat tayyorgarligi bilan
bog`liqligi;
- mehnat ta`limi va tarbiyasining yaxshi yo’lga qo’yilishi;
bunda
o’quvchilarning texnikaviy ijodkorligini tashkil etish, ularning ijtimoiy
foydali, unumli mehnatidan mohirlik bilan foydalanish kerak.
CONTENTS - Ызбекистон республикаси

|
Ызбекистон республикасиBog'liq касб й и п а укув кулланма (восстановлен)
CONTENTS
Introduction … … … … … … … … … … … … … … … … … … …
3
1.
System and stages professionally orientations works in
Republic Uzbekistan … … … … … …… … … … … … … … …
4
2.
Structure and the maintenance professionally orientations works
in comprehensive schools … … ….… … … … … … … … … ….
10
3.
Maintenance of a professional orientation of process
of training ……………………………………………. … … ……..
35
4.
Types and organizational forms professionally orientations
works ……………………………………………………………...
50
5.
Continuity of the maintenance of labour training and
professionally orientations works … … … … … … … … … …
67
6.
Psychological and physiological requirements showed to
Trades……………………………………………………………...
78
7.
Definition and the account during training regional features of
a manpower in professionally orientations to work … …………
87
8.
Methods of definition of professional suitability, motivation and
interests and abilities of pupils … … … … … … … … … ……..
97
9.
Technique of an individual approach to the person of pupils
in professionally orientations to work … … … ….. … …………
110
10.
Experimental work on professionally orientations to work and his
feature … … … … … … … … … … … … … … … … … ……..
120
The conclusion … … … … … … … … … … … … … … … … … …
125
The literature … … … … … … … … … … … … …… … … … …
128
|
| |
Kasbga yo’naltirishning tizimliligi va uzviyligi printsipi

48
- kasb-hunarga yo’naltirishda maktab, oila, homiy tashkilot, kasb-hunar
kolleji va jamoatchilikning o’zaro aloqadorligi
printsipi yoshlarning kasb
tanlashlariga yordam berishni ko’zda tutadi. U maqsadli va muvofiqlashtiruvchi
faoliyatni hamkorlikda amalga oshirish imkonini beradi;
- kasb-hunarga yo’naltirishning tarbiyaviy xarakteri shundaki, u uyg`un
rivojlangan shaxsni shakllantirishda mafkuraviy, mehnat, iqtisodiy, axloqiy, estetik,
huquqiy va jismoniy tarbiyani birgalikda olib borishni taqozo qiladi;
- kasb-hunarga yo’naltirish ishlarini amalga oshirishda
tashhis va tarbiyaviy
yondoshishning o’zaro aloqadorligi. Bu tamoyil bir yondoshuvning ikkinchi
yondoshuvga qarama-qarshi qo’yilishini bartaraf etadi;
- o’quvchilarga individual va tabaqalashtirilgan yondoshuv ularning
o’zlashtirish
darajasi, yoshi, kasbiy qiziqishi, shakllanganlik darajalari,
hayotiy
rejalariga bog`liq ravishda amalga oshiriladi. Bir guruhda samarali bo’lgan vosita
ikkinchi guruh uchun samarasiz bo’lishi mumkin. O’quvchilarni tabaqalashtirib,
guruhlarga ajratish ta`sir etish vositalarini tartibga soladi. Tabaqalashtirish, o’z
navbatida, individual yondoshishga sharoit yaratib beradi;
- kasb-hunarga yo’naltirish
ishlarini ommaviy, guruhli va yakka tartibdagi
shakllari o’quvchilarning ota-onalar bilan hamkorlikda ish olib borishini, an`anaviy,
ommaviy shakldan iloji boricha qochib, ish olib borishning
hamma shakllaridan
foydalanishni ko’zda tutadi;
- kasb-hunarga yo’naltirish ishlarining mazmuni, shakl va metodlari
shaxsning
kasbiy rivoji va, ayni bir paytda, mahalliy hududning kadrlarlarga
bo’lgan ehtiyojiga mos bo’lishini nazarda tutadi.
Mavzu yuzasidan test savollari

43
mazmunida kasb tanlashning alohida ajratilib ko’rsatilishi, maktablarda ishlab
chiqarish kombinatlarida ommaviy va keng ko’lamda ishlar yo’lga qo’yilishi,
maxsus muassasalar faoliyati, kasbga oid ko’rgazmalar, sayohatlar uyushtirilishi,
ijodkor, nufuzli, mahoratli kishilar bilan uchrashuvlar o’tkazilishi, kasb tanlashda
mahalliy matbuot, radio va televideniyaning ishtiroki.
B) Ta`lim — tarbiya tizimida kasbga yullash faoliyatining mazmuni
metodikalari
majmuasini
mukammal
ravishda
mujassamlashganligi,
o’quvchilarning kasb tanlashga o’rgatishda o’qituvchilar
jamoasi faoliyati
hamkorligi va samaradorligi, sinf raxbarining ota - onalar bilan xamkorligini ongli
kasb tanlash negizi ekanligi, kasb tanlashda yoshlar tashkilotining ishtiroki, sinfdan
va maktabdan tashqari olib boriladigan ishlar mazmunida kasb tanlashning alohida
ajratilib ko’rsatilishi, maktablarda ishlab chiqarish
kombinatlarida ommaviy va
keng ko’lamda ishlar yo’lga qo’yilishi, maxsus muassasalar faoliyati,
mahoratli
kishilar bilan uchrashuvlar o’tkazilishi, kasb tanlashda mahalliy matbuot, radio va
televideniyaning ishtiroki.
C) Ta`lim — tarbiya tizimida kasbga yullash faoliyatining mazmuni
metodikalari
majmuasini
mukammal
ravishda
mujassamlashganligi,
o’quvchilarning kasb tanlashga o’rgatishda o’qituvchilar jamoasi faoliyati
hamkorligi va samaradorligi, sinf raxbarining ota - onalar bilan xamkorligini ongli
kasb tanlash negizi ekanligi, kasb tanlashda yoshlar tashkilotining ishtiroki, sinfdan
va maktabdan tashqari olib boriladigan ishlar mazmunida kasb tanlashning alohida
ajratilib ko’rsatilishi, maktablarda ishlab chiqarish kombinatlarida ommaviy va
keng ko’lamda ishlar yo’lga qo’yilishi, maxsus muassasalar faoliyati, kasbga oid
ko’rgazmalar, sayohatlar uyushtirilishi, ijodkor, nufuzli, mahoratli kishilar bilan
uchrashuvlar o’tkazilishi, kasb
tanlashda mahalliy matbuot, radio va
televideniyaning ishtiroki.
D) Ta`lim — tarbiya tizimida kasbga yullash faoliyatining mazmuni
metodikalari majmuasini mukammal
ravishda mujassamlashganligi, sinf
raxbarining ota - onalar bilan xamkorligini ongli kasb tanlash negizi ekanligi, kasb
tanlashda yoshlar tashkilotining ishtiroki, sinfdan va maktabdan tashqari olib
44
boriladigan ishlar mazmunida kasb tanlashning alohida ajratilib ko’rsatilishi,
maktablarda ishlab chiqarish kombinatlarida ommaviy va keng ko’lamda ishlar
yo’lga qo’yilishi, maxsus muassasalar faoliyati, kasbga oid ko’rgazmalar,
sayohatlar uyushtirilishi, ijodkor, nufuzli, mahoratli
kishilar bilan uchrashuvlar
o’tkazilishi, kasb tanlashda mahalliy matbuot, radio va televideniyaning ishtiroki.
Kombinatorik masalar - Kombinatorika elementlari

|
Kombinatorika elementlari
|
bet | 3/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 340,5 Kb. | | #118021 |
Bog'liq kombinatorika elementlarida o\'rin almashish va guruhlashlar1. Kombinatorik masalar.
Klassik kombinatorik masalalar turli xil qiziqarli boshqotirmalardan iborat bo’lib, bunda chekka to’plam elementlaridan tanlab olish va ularni xar xil usulda joylashtrish masalalarni qaraladi.
Bunday masalalardan biri qadim Sharqda paydo bo’lgan sihirli kvadrat haqidagi quyidagi masaladan iborat: n2dona dastlabki natural sonlardan shunday
n x n kvadrat jadval yasangki uning satrlari, ustunlari va dioganalida joylashgan sonlarning yig’indisi bir xil songa teng bo’lsin. Masalan, 9 ta ya’ni 1dan 9 gacha natural sonlardan 3 x 3 kvadrat jadval tuzinki uning satrlari, ustunlari va diognallarida turgan sonlarning yig’indisi 15 ga teng bo’lsin. Bu quyidagi ko’rinishdagi kvadrat jadval bo’ladi:
4 9 2
3 5 7
8 1 6
Hozirgi kunda bu turdagi masalalarning n > 4 hol uchun echimlarini topish usullari topilgan.
Sihirli kvadrat satirlari (yoki ustunlari) sonini uning tartibi deb ataladi.
Ixtiyoriy tartibli sihirli kvadrat satrlari, ustunlari yoki deognallari bo’yicha xosil bo’lishi kerak bo’lgan yig’indini uning doimisi deb ataladi. Tartibi n bo’lgan sehirli kvadrat doimiysi Д quydagi formla bilan topiladi: Д = (n3+n)/2
Masalan, 3 – tartibli sihirli kvadrat doyimisi
Д =(32+3)/2=15.
Xuddi shuningdek 4 tartibli sihirli kvadrat doyimisi
Д =(43+4)/2=34
bo’lib bu sihirli kvadratning ko’rinishi quyidagicha bo’ladi:
7 12 1 14
2 13 8 11
16 3 10 5
9 6 15 4
Bunda xar bir satr, ustun va deognallarda joylashgan sonlarning yig’indisi 34 ga teng.
Umuman elementlarning turli konbinatsiyalari va ularning sonni topish bilan bog’liq masalalar konbinatorika masalalari deyiladi. Bunday masalalar amaliyotda ko’plab uchraydi. Bunda ko’plab ob’ektlar to’plami elementlaridan uning qism to’plamlarini, qandaydir to’plam elementlarini u yoki bu ko’rinishda joylashtirish masalalari ko’zda tutiladi. Masalan, Fermer o’z ishchilari orasida turli ishlarni taqsimlashi, zobitning vizvotdagi askarlardalardan naryad tanlashi, shaxmatchining bir qancha yurishlar seriyasidan eng yaxshisini tanlashi va h.k. Bu masalalarda ishlarning turli xil kombinatsiyalarini tanlash, askarlarni tanlash, yurishni tanlash haqida so’z boradi.
Kombinatorik masalalar matematika fanining tarmog’i – kombinatorikada urganiladi. Kombinatorikada chekli to’plamlar, ularning qismi to’plamlari, akslantrishlar va chekli to’plamlardan tuzilgan kortejlar o’rganiladi. Shuning uchun kombinatorikani chekli to’plamlar nazariyasining qisimi deb qarash mumkin.
Ko’plab kombinatorik masalalarni echish ikkita asosiy qoidaga yani yig’indi va ko’paytma qoidalariga asoslanadi.
Yig’indi qoidasi ikki chekli to’plam birlashmasi elementlarining sonini topishga, ko’paytrish qoidasi esa ularning dekart ko’paytmasi elementlarining sonini topishga yordam beradi.
Biror A chekli to’plam berilgan bo’lsin. Uning elementlari sonini n (A) deb belgilaymiz.
Masalan, A = {a,b,c,d} bo’lsa, n (A) = 4 bo’ladi 4.
|
| |
D. Kasbiy-pedagogik bilimdonlik qanday komponenti bilan tavsiflanadi?

45
§ 4. KASBGA YO’NALTIRISH ISHLARINING TIPLARI HAMDA
TASHKILIY SHAKLLARI
Hozirgi vaqtda har bir maktab va kasb-hunar kollejlarida o’quvchilarni kasbga
yo’naltirish bo’yicha xonalar va burchaklar tashkil qilingan. Bularning ishida
o’qituvchilar,
shifokorlar, turli kasbdagi mutaxassislar, kasb-hunar kollejlari,
jamoa xo’jaliklari, davlat korxonalari qatnashadilar.
Tumanlar va shaharlardagi kasbga yo’naltiruvchi
kabinetlar korxonalarda,
qurilishlarda, jamoa xo’jaliklarida kasb haqida maslahat beruvchi punktlarning
faoliyati metodik rahbarlikni amalga oshiradi, maslahatlar beradi va ma`lumot
sifatida ahborot ishlarini olib boradi.
Umumiy o’rta ta`lim maktablari 9-sinf bitiruvchilari
akademik litsey va
kasb-hunar kollejlarida ixtiyoriy majburiy ta`limni davom ettirishadi. Xuddi shu
jarayonda kasb-hunarga yo’naltirish tizimining ahamiyati ortadi. Agar
kasb-hunarga yo’naltirish ishlari samarali tashkil etilmagan bo’lsa, 9-sinf
bitiruvchilarining akademik litsey va kasb-hunar kollejlarida soha yo’nalishlarini
tanlashlarida muammoli vaziyatlar vujudga keladi. Ular quyidagilardan iborat:
- ba`zi obro’li, zamonaviy kasblarga tanlov nihoyatda katta bo’ladi, ba`zi
kollejlarda o’quvchilar soni etarli bo’lmasligi mumkin;
46
- iqtisod, huquq bilan bog`liq soha yo’nalishidagi kollejlarga yoshlar
ko’proq qiziqadilar, noyob, fundamental fanlar o’qitiladigan soha yo’nalishlarida
esa oz sonli o’quvchilargina o’qishni xohlaydilar;
- o’quvchilarning o’zlari ham, ota-onalari ham ta`lim olishni akademik
litseyda
davom ettirishni istaydilar, ammo bilim, individual,
psixofiziologik
xususiyatlar hisobga olinmaydi va h.k.
YUqorida qayd etilgan muammoli vaziyatlar vujudga kelmasligi uchun
kasb-hunarga yo’naltirish ishlarini yaxshi yo’lga qo’yish zarur. Bunday holatda
turli kasb-hunarga yo’naltirish va psixologik-pedagogik
tashhis markazlari
xodimlari, maktab o’qituvchilari, psixologlar, kasb-hunar kollejlari rahbarlari va
o’qituvchilarning kasb-hunarga yo’naltirish sohasi bo’yicha
faoliyatlarini
uyg`unlashtirish hamda faollashtirish ehtiyoji vujudga keladi.
Pro_info - Probit regression: Potatoes

|
Probit regression: Potatoes
|
bet | 8/25 | Sana | 10.04.2017 | Hajmi | 235,5 Kb. | | #4028 |
Pro_info
|
|
-0.360
|
-0.334
|
-0.318
|
-0.400
|
-0.312
|
-0.321
|
|
|
|
(0.302)
|
(0.306)
|
(0.307)
|
(0.307)
|
(0.316)
|
(0.321)
|
Ver_info
|
|
-0.215
|
|
|
|
|
|
-0.475
|
|
|
(0.309)
|
|
|
|
|
|
(0.294)
|
Income
|
|
|
|
0.0065
|
|
|
0.0057
|
0.0061
|
|
|
|
|
(0.0041)
|
|
|
(0.0043)
|
(0.0043)
|
Labels
|
|
|
|
|
0.563 *
|
|
0.514 *
|
0.582 *
|
|
|
|
|
|
(0.293)
|
|
(0.305)
|
(0.065)
|
Informed
|
|
|
|
|
|
0.251
|
0.047
|
0.107
|
|
|
|
|
|
|
(0.277)
|
(0.297)
|
(0.303)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
** Significant at the 5% level
* Significant at the 10% level
Appendix Table 3. Probit model: Potatoes - Dependent variable = 1 if a consumer is out of the market for potatoes (i.e. bid = 0)
(Standard errors in parentheses, N=172)
Regressors
|
|
|
|
| |
|
|
|
Intercept
|
-2.054 **
|
-2.119 **
|
-1.228 **
|
-1.479 **
|
-1.749 **
|
-1.438 **
|
-1.985 **
|
-1.916 **
|
|
(0.409)
|
(0.451)
|
(0.441)
|
(0.554)
|
(0.526)
|
(0.473)
|
(0.628)
|
(0.632)
| |
|
| |
1. Transmission Control Protocol (tcp) va Internet Protocol (IP) (tcp/ip protokollari) vazifasi va xavfsizligi

1. Transmission Control Protocol (tcp) va Internet Protocol (IP) (tcp/ip protokollari) vazifasi va xavfsizligi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 1. Transmission Control Protocol (tcp) va Internet Protocol (IP) (tcp/ip protokollari) vazifasi va xavfsizligi
|
Anti_info - Probit regression: Potatoes

|
Probit regression: Potatoes
|
bet | 9/25 | Sana | 10.04.2017 | Hajmi | 235,5 Kb. | | #4028 |
Anti_info
0.973 **
|
0.985 **
|
0.496
|
0.562
|
0.587
|
0.512
|
0.620
|
0.623
|
|
(0.440)
|
(0.444)
|
(0.400)
|
(0.411)
|
(0.415)
|
(0.417)
|
(0.436)
|
(0.437)
| Pro_info |
|
|
-0.550 *
|
-0.525 *
|
-0.507
|
-0.659 **
|
-0.593 *
|
-0.604 *
|
|
|
|
(0.304)
|
(0.307)
|
(0.310)
|
(0.320)
|
(0.326)
|
(0.328)
|
Ver_info
|
|
-0.111
|
|
|
|
|
|
-0.234
|
|
|
(0.302)
|
|
|
|
|
|
(0.285)
|
Income
|
|
|
|
0.0032
|
|
|
0.0020
|
0.0022
|
|
|
|
|
(0.0041)
|
|
|
(0.0043)
|
(0.0043)
|
Labels
|
|
|
|
|
0.638 **
|
|
0.543 *
|
0.565 *
|
|
|
|
|
|
(0.305)
|
|
(0.315)
|
(0.318)
|
Informed
|
|
|
|
|
|
0.523 *
|
0.401
|
0.439
|
|
|
|
|
|
|
(0.282)
|
(0.293)
|
(0.298)
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Ob’ektga yo‘naltirilgan dasturlash(merosxorlik, inkapsilyapsiya)

|
Ob’ektga yo‘naltirilgan dasturlash(merosxorlik, inkapsilyapsiya)
|
bet | 2/2 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #118625 |
Bog'liq D.P.U.4-topshiriq .Ob’ektga yo‘naltirilgan dasturlash(merosxorlik, inkapsilyapsiya)
#include
#include
class Person {
private:
std::string name;
int age;
public:
Person(const std::string& n, int a) : name(n), age(a) {}
std::string getName() const {
return name;
}
int getAge() const {
return age;
}
void displayInfo() const {
std::cout << "Ismi : " << name << ", Yoshi : " << age << " Yoshda ." << std::endl;
}
};
class Student : public Person {
private:
std::string studentID;
public:
Student(const std::string& n, int a, const std::string& id) : Person(n, a), studentID(id) {}
std::string getStudentID() const {
return studentID;
}
void displayInfo() const {
std::cout << "Talaba ID si: " << studentID << ", ";
Person::displayInfo();
}
};
int main() {
Person person("Jamilov Quvonchbek", 21);
Student student("Jamilov Quvonchbek", 21, "506789560030");
person.displayInfo();
std::cout << std::endl;
student.displayInfo();
return 0;
}
Ob’ektga yo‘naltirilgan dasturlash(polimorfizm va uning turlari
Polimorfizm - ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashning (OOP) asosiy tushunchasi bo'lib, u har xil turdagi ob'ektlarni umumiy turdagi ob'ektlar sifatida ko'rib chiqishga imkon beradi. Bu kodga ob'ektlar bilan yuqori darajadagi abstraksiyada ishlash imkonini beradi, moslashuvchanlik va kengayishni ta'minlaydi. Polimorfizmning ikkita asosiy turi mavjud: kompilyatsiya vaqti (yoki statik) polimorfizmi va ish vaqti (yoki dinamik) polimorfizmi.
Kompilyatsiya vaqti polimorfizmi (statik polimorfizm):
Bundan tashqari, erta bog'lash yoki usulni ortiqcha yuklash sifatida ham tanilgan.
Kompilyatsiya vaqtida sodir bo'ladi.
Xuddi shu nomga ega, lekin turli xil parametr turlari yoki boshqa parametrlar soni bilan bir nechta usullarni o'z ichiga oladi.
Kompilyator kompilyatsiya vaqtida metod imzosi asosida qaysi usulni chaqirish kerakligini aniqlaydi.
Misol:
#include
class MathOperations {
public:
int add(int a, int b) {
return a + b;
}
double add(double a, double b) {
return a + b;
}
};
int main() {
MathOperations math;
std::cout << math.add(2, 3) << std::endl; // int versiyasini chaqiradi
std::cout << math.add(2.5, 3.5) << std::endl; // Ikkilamchi versiyani chaqiradi
return 0;
}
|
| |
keine zusätzlichen Dienste aktivieren

keine zusätzlichen Dienste aktivieren
- Ein Domänen-Controller sollte neben den zwingend notwendigen Standard Domänen-Controller Diensten, wie z. B. Active Directory, Kerberos und DNS, keine weiteren Infrastrukturdienste (z. B. DFS, DHCP) anbieten. Insbesondere vom Betrieb eines DHCP-Servers auf einem Domänen-Controller muss aus Sicherheitsgründen abgeraten werden (siehe auch Microsoft Dokumentation zu DNS und DHCP). Beide Dienste laufen unter den gleichen Berechtigungen ab. Dadurch können - stark vereinfacht dargestellt - die Zugriffsrechte auf DNS-Daten nicht mehr durchgesetzt werden, wenn der DHCP-Dienst Veränderungen an DNS-Daten durchführt.
- Ein Domänen-Controller sollte keine (Applikations-) Serverdienste anbieten, da bei Fehlern in den Serverprogrammen eine Kompromittierung des Domänen-Controllers und damit der gesamten Windows-Server Domäne möglich ist.
Domänen-Controller sollten so sicher wie möglich konfiguriert werden. Nach der Standardinstallation sollte die Vorlagendatei secdc.inf (unter Windows 2003 Server securedc.inf) oder hisecdc.inf angewandt werden. Die Vorlagendateien finden sich im Windows-Server Systemverzeichnis unter %windir%\security\templates und können entweder von der Kommandozeile mittels des Kommandos secedit konfiguriert werden, oder über die MMC-Plug-ins Sicherheitsvorlagen und Sicherheitskonfiguration und -analyse angesehen oder angewandt werden. Je nach Umfeld müssen die durch die Vorlagen secdc.inf (unter Windows Server 2003 securedc.inf) bzw. hisecdc.inf vorgenommen Einstellungen angepasst werden. Dies kann beispielsweise erforderlich sein, wenn im Netz noch Altsysteme, z. B. OS/2, vorhanden sind, die weniger sichere Einstellungen bieten. Weitere Hinweise zur Planung der Sicherheitseinstellungen finden sich in M 2.231 Planung der Gruppenrichtlinien unter Windows. Als ergänzendes Regelwerk für die Migration von Windows NT Server auf Windows 2003 Server empfiehlt sich die im Microsoft Download Center (http://www.microsoft.com/downloads) erhältliche Migrationshilfe "Migrating from Windows NT Server 4.0 to Windows Server 2003". Diese beschreibt detailiert alle für die Umstellung erforderlichen Konfigurationsanpassungen.
- Die Konfiguration des Kanals, der zur Kommunikation von Verwaltungsdaten zwischen Rechnern einer Windows-Server Domäne genutzt wird, sollte so sicher wie möglich sein (siehe dazu M 5.89 Konfiguration des sicheren Kanals unter Windows).
|
Abbildungen, vergrößert - 2. Elektrostatisches Modell zum Ladungsgleichgewicht

Abbildungen, vergrößert
Versuch 2.1: PVC-Stab einmal Reiben und Abstreifen - Vollausschlag
Versuch 2.2: Elektroskop verbunden mit der isolierten Platte eines Plattenkondensators; jetzt ist 5-mal Reiben und Abstreifen notwendig, um gleichen Ausschlag zu erhalten
Versuch 2.3: Elektroskop verbunden mit der isolierten Platte eines Plattenkondensators, die andere Platte ist geerdet; jetzt ist 10-mal Reiben und Abstreifen notwendig, um gleichen Ausschlag zu erhalten
Versuch 2.4a: Spannungserhöhung durch Ladungstrennung - wenig aufladen, danach
Versuch 2.4b: Platten nur auseinanderziehen, um Vollausschlag zu erhalten.
Versuch 2.5: Entladen - Spannungsausgleich durch Ladungstransport (elektrischer Strom)
© Dr. Klaus-G. Häusler 30.12.19 /
|
"Working Across Cultures"

|
"Working Across Cultures"
|
bet | 5/5 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 16,44 Kb. | | #143742 |
Bog'liq Ingliz tili Tekst"Working Across Cultures"
The main idea of the topic "Working Across Cultures" is that understanding intercultural differences can improve communication and collaboration with colleagues from different cultures. Factors such as hierarchical/egalitarian, individualistic/collectivist, masculine/feminine, and cautious/risk-taking influence work dynamics and expectations in different cultures. Recognizing and adapting to these differences can help prevent misunderstandings and facilitate successful interactions in multicultural environments.
"The End of the Annual Performance Review?"
The main idea of the topic "The End of the Annual Performance Review?" is that some companies are moving away from the traditional annual performance review towards more frequent and fluid feedback systems. This shift is driven by the belief that regular feedback and face-to-face check-ins can be more beneficial for employees, allowing for immediate improvement and career planning. The new approach aims to address the mixed response and perceived limitations of the annual appraisal process.
"The Disadvantages of Career Break
The main idea of the topic "The Disadvantages of Career Break" is that taking a career break can have negative consequences such as the risk of losing one's job, decreased performance, and the absence of a paycheck during the break. While people may feel stagnant and seek personal and professional development through activities like travel or further education, it is important to consider the potential drawbacks of taking a career break, especially in a competitive job market and uncertain economic times.
|
| |