nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dasturiy ta'minotning ishonchliligi

|
Dasturiy ta'minotning ishonchliligi
|
bet | 24/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)Dasturiy ta'minotning ishonchliligi xatolarga chidamlilik, foydalanish xavfsizligi (xavfsizlik - inson salomatligi, biznes, mulk va boshqalar uchun maqbul xavf kontekstida xavfsizlik), axborot xavfsizligi yoki xavfsizligi (xavfsizlik - axborotni ruxsatsiz operatsiyalardan himoya qilish, shu jumladan o'qishga kirish, shuningdek, ruxsat berilgan foydalanuvchilarga ma'lumotlarning mavjudligini kafolatlash, ularga berilgan huquqlar doirasida), shuningdek, qulaylik va foydalanish qulayligi (foydalanish qulayligi). Ishonchlilik ham ishonchlilik nuqtai nazaridan belgilanishi mumkin bo'lgan mezondir.
Kengaytirilgan ishonchlilik tizimlari bo'yicha keng adabiyotlar ushbu masalani muhokama qilishda muhim rol o'ynaydi. Shu bilan birga, an'anaviy mexanik va elektr tizimlar (shu jumladan dasturiy ta'minotni o'z ichiga olmaydi) sohasidan kelib chiqqan va xavf, xavf, tizim yaxlitligi va boshqalar tushunchalarini tavsiflovchi terminologiya qo'llaniladi.
Dasturiy ta'minotning yaxlitlik darajalari
Dasturiy ta'minotning yaxlitligi darajasi dasturiy ta'minot buzilishining mumkin bo'lgan oqibatlari va bunday nosozlikning yuzaga kelish ehtimoli asosida aniqlanadi. Xavfsizlikning turli jihatlari (foydalanish va axborot xavfsizligi) muhim bo'lganda, xavflarni tahlil qilish (foydalanish xavfsizligi, xavfsizlik nuqtai nazaridan) va tahdidlarni tahlil qilish (axborot xavfsizligi, xavfsizlik sohasida) ish rejalarini ishlab chiqishda qo'llanilishi mumkin. baxtsiz hodisalarning mumkin bo'lgan manbalarini aniqlash sohasi. Shunga o'xshash tizimlarning nosozliklar tarixi, shuningdek, nosozliklarni aniqlash va dasturiy ta'minot sifatini "har tomonlama" baholashning eng foydali usullarini aniqlashga yordam beradi.
Muayyan loyihalar kontekstida dasturiy ta'minotning yaxlitligini batafsil ko'rib chiqishda nafaqat SQM jarayonlariga (ayniqsa, rasmiy jarayonlarga, shu jumladan audit va sertifikatlashtirishga) alohida e'tibor berish kerak (tegishli resurslarni taqsimlash va zarur ishlarni bajarish). Shuningdek, talablarni boshqarish (mezonlarning yaxlitligi nuqtai nazaridan), risklarni boshqarish (shu jumladan tizimni ishlab chiqish bosqichida ham, foydalanish va texnik xizmat ko'rsatish bosqichida ham xavflarni rejalashtirish), dizayn (ishonchliligini oshirish uchun) jihatlariga ham tegishli. , foydalanish uchun rejalashtirilgan me'moriy va texnologik echimlarni chuqur tahlil qilish va tekshirishni, ko'pincha tajriba loyihalarini, ko'rgazmali stendlarni va boshqalarni yaratish orqali) va sinovdan o'tkazishni (tizimning xulq-atvor xususiyatlarini har tomonlama o'rganishni ta'minlash, shu jumladan taqlid qilish) o'z ichiga oladi. ish paytida tizim ishlatilishi kerak bo'lgan ish muhiti / konfiguratsiyasi).
Kamchiliklarning tavsifi
|
| |
Yo’l uzunligi (orgrafda) - Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси

|
Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси
|
bet | 71/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)Yo’l uzunligi (orgrafda)- yo’lni tashkil etuvchi yoylar soni.
Oddiy yo’l - birinchi va so’ngi tugundan tashqari barcha tugunlar turli hil.
Chiziqsiz ma’lumotlar tuzilmasini mantiqiy tasvirlash - qo’shma matrisa yoki ko’rsatkichli bog’langan ro’yxat.
To’r (set) – bunda tuzilmaning barcha elementlari bir-biri bilan bog’langan bo’ladi.
Utilizasiya – keraksiz, ortiqcha elementlarni tozalash, yo’qotish va xokazolar.
Tuzilma elementlarini utilizasiya qilish – tuzilmani keraksiz elementlardan tozalash. Mazkur ishni ikki hil yo’l bilan amalga oshirish mumkin: xisoblagichalar (schetchiklar) va markerlar usuli.
Rekursiya – bu shunday jarayonki, unda tadqiq qilinayotgan jarayonni aniqlash mazkur jarayonga murojaat qilish orqali amalga oshiriladi.
Rekursiv algoritm – bu algoritmni aniqlashda o’ziga bevosita yoki bilvosita murojaat qilishdir.
Rekursiv ma’lumotlar tuzilmasi – bunda tuzilmani tashkil etuvchi elementlarham mazkur tuzilmaga o’xshash tuzilma bo’ladi.
Rekursiv triada – 1) parametrizasiya qilish; 2) rekursiya bazasi; 3) dekompozisiya.
Daraxt – bu chiziqsiz, iyerarxik bog’langan ma’lumotlar tuzilmasi bo’lib, unda shunday bitta element borki, unga tuzilmaning boshqa elementlaridan murojaat yo’q, mazkur element daraxt ildizi deyiladi.
Ildiz – bunday tugunga tuzilmaning hyech qaysi elementidan murojaat yo’q.
Oraliq tugun – bunday tugun tuzilmaning kamida boshqa bitta tuguni bilan bog’langan bo’ladi, ya’ni mazkur tugunning ko’rsatkichlari maydonining kamida bittasi bo’sh emas.
Terminal (barg) – mazkur tugun tuzilmaning boshqa hyech qanday tuguni bilan bog’langan emas, ya’ni bunday tugunning barcha ko’rsatkichlar maydoni bo’sh bo’ladi.
Daraxt balandligi – bu daraxt bosqichlari sonidir.
Tugundan chiqish darajasi – bu daraxt tugunlaridan chiqayotgan shohlar soni.
|
| |
m bog’lamli ro’yxat - Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси

|
Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси
|
bet | 70/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)m bog’lamli ro’yxat – bunda tuzilma elementlari ko’pi bilan tuzilmaning m ta elementi bilan bog’langan bo’ladi.
Bo’sh ro’yxat – bunda ro’yxatni tashkil etuvchi elementlar mavjud emas.
Chizi_li ro’yxat – bunda ro’yxatni tashkil etuvchi elementlar orasidagi bog’liqlik qat’iy tartiblangan bo’lib, element ko’rsatkichi o’zidan bitta navbatdagi yoki
bitta oldingi element adresini o’z ichiga oladi.
Bir bog’lamli ro’yxat - ro’yxat elementlari ko’rsatkichlari maydoni yagona bo’ladi. Bunday turdagi ro’yxatlar ba’zan bir tomonlama yo’naltirilgan ro’yxat deb ataladi.
Ro’yxatga murojaat – ro’yxatga murojaat faqat ro’yxat boshidan amalga oshiriladi. Teskari aloqa yo’q.
Halqasimon ro’yxat – chiziqli ro’yxatda eng so’ngi elementning ko’rsatkichlari maydoniga ro’yxatning birinchi elementi manzili o’zlashtirilgan bo’ladi.
Chiziqli ikki bog’lamli ro’yxat - bu elementlari soni bir hil faqatgina teskari ketma-ketlikda yozilgan ikkita bir bog’lamli ro’yxatdir.
Chiziqsiz ma’lumotlar tuzilmasi – tuzilmani tashkil etuvchi elementlar orasidagi munosabatlar ixtiyoriy bo’lib, tuzilmani har bir elementi boshqa ixtiyoriy elementga va aksincha, har bir elementga tuzilmaning ixtiyoriy sondagi elementi murojaat qilishi mumkin. Bundan tashqari, murojaatlar og’irlikga, ya’ni murojaatlar iyerarxik ko’rinishga ega bo’lishi mumkin.
Chiziqsiz ma’lumotlar tuzilmasi klassifikasiyasi – 1) chiziqsiz bog’langan
ro’yxatlar; 2) daraxtlar; 3); graflar.
Yo’naltirilgan graf (orgraf) - G=(V,E) juftlikka yo’naltirilgan graf (orgraf)
deyiladi, bunda V – tugunlar (elementlar) to’plami, E – esa yoylar (yo’naltirilgan yoqlar),
aniqrog’i tartiblangan munosabatlar to’plami, ya’ni (ν,ω)≠(ω,ν).
Tuzuvchi: t.f.n.B.B.Akbaraliyev 4
Orgrafda yo’l – orgrafda v1 va vn tugunlar orasidagi yo’l deb, shunday v1, v2,…, vn tugunlar ketma-ketligi aytiladiki, bunda v1 → v2, v2→v3, … , vn-1→vn yoylar mavjud bo’lishi shart.
|
| |
Ekstensiv ko`rsatkich - B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralik

|
B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralikBog'liq JAMOADA-HAMSHIRALIK-ISHIEkstensiv ko`rsatkich
– qismning butunga nisbatini, yoki
butunning qismlarga taqsimlanishini ko`rsatadi. Odatda ekstensiv
ko`rsatichlar % larda, ya`ni foizlarda hisoblanadi. Ekstensiv
ko`rsatkichlarni hisoblash uchun butun 100 deb olinib, uning qismlari
esa X deb, qabul qilinadi.
Ekstensiv ko`rsatkich = hodisani qismi×100
hodisani hammasi
Ekstensiv ko`rsatkichlarga leykotsitar formula, aholining yoshi,
jinsi, ijtimoiy guruhlar bo`yicha taqsimlanishi, o`lim, kasallanishlar
strukturasi va hokazolar misol bo`ladi. Ekstensiv ko`rsatkichlar statistik
majmuaning strukturasini aniqlash va uni tashkil etgan ayrim
bo`laklarini taqqoslash uchun ishlatiladi. Ekstensiv ko`rsatkichlar bir
muhitning yoki hodisaning ichida uning ayrim olingan bo`laklari bir -
biriga nisbatan ko`p yoki ozligini ko`rsatadi. Ekstensiv ko`rsatkichlar
yordamida hodisa yoki voqealarni muhit yoki vaqt oralig`ida tarqalish
darajasini belgilash mumkin emas. Buning uchun esa doimo shu hodisa
yuz bergan muhitning sonini bilish va intensiv ko`rsatkichni hisoblash
lozim.
Aloqadorlik ko`rsatkichi -
hodisaning u bilan bevosita bog`liq
bo`lmagan muhit orasida tarqalish darajasini ko`rsatadi. Mazmunan bir -
biridan farq qilsada, hisoblash usuli bo`yicha aloqadorlik ko`rsatkichi
intensiv ko`rsatkichga o`xshash.
hodisa · 100 (1000, 10000)
Aloqadorlik ko`rsatkichi = ---------------------------------------------------;
hodisa kelib chiqishida bevosita bog`liq
bo`lmagan muhit
Aloqadorlik ko`rsatkichiga har 1000 olingan aholiga muqim
Shifoxonadagi o`rinlar, vrachlar, o`rta tibbiyot xodimlari bilan
ta`minlanganligi haqidagi ko`rsatkichlar misol bo`la oladi. Aloqadorlik
ko`rsatkichi sog`liqni saqlash muassasalarini faoliyatiga baho berishda
keng qo`llaniladi.
|
| |
SQM jarayonlari nuqsonlarni aniqlashni ta'minlaydi

|
SQM jarayonlari nuqsonlarni aniqlashni ta'minlaydi
|
bet | 25/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)SQM jarayonlari nuqsonlarni aniqlashni ta'minlaydi. Kamchiliklarning tavsifi mahsulotni tushunishda katta rol o'ynaydi, jarayon yoki mahsulotni tuzatishni osonlashtiradi va loyiha menejerlari va mijozlarni jarayon yoki mahsulotning holati (holati) haqida xabardor qiladi. Kamchiliklarning (muvaffaqiyatsizliklarning) ko'plab taksonomiyalari (tasniflari va tuzilish usullari) mavjud. Kamchiliklarni (anomaliyalarni) tavsiflash audit va baholashda ham qo'llaniladi, bunda baholash rahbari ko'pincha tegishli yig'ilishlarda muhokama qilish uchun baholash guruhi a'zolari tomonidan tuzilgan anomaliyalar ro'yxatini taqdim etadi.
Evolyutsiya (va yangi paydo bo'lishi) fonida dizayn usullari va tillari, yangi dasturiy ta'minot texnologiyalari bilan bir qatorda, nuqsonlarning yangi sinflari paydo bo'ladi. Buning uchun avvaldan belgilangan nuqsonlar (nosozliklar) sinflarini izohlash (va tuzatish) uchun katta kuch talab etiladi. Kamchiliklarni kuzatishda muhandis nafaqat ularning soni, balki ularning turi bilan ham qiziqadi. Kamchiliklarni turlar bo'yicha taqsimlash, ayniqsa, foydalanilayotgan texnologiyalar va me'moriy echimlar nuqtai nazaridan tizimning eng zaif elementlarini aniqlash uchun juda muhimdir, bu ularni chuqur o'rganish, ixtisoslashtirilgan tajriba loyihalarini yaratish, kontseptsiyaning qo'shimcha isboti zarurligiga olib keladi. (POC) - bu yangi texnologiyalardan foydalanishda tez-tez qo'llaniladigan yondashuv), uchinchi tomon mutaxassislarini jalb qilish va h.k. Ma'lumotlarning o'zi, tasnifisiz, ko'pincha nosozliklar sabablarini aniqlash uchun foydasizdir, chunki muammolarni hal qilish yo'llarini aniqlash uchun ularni tegishli turlarga ko'ra guruhlash kerak. Savol, muhandislar va butun tashkilot uchun ahamiyatli bo'lgan nuqsonlar taksonomiyasini aniqlashdir.
SQM dasturiy ta'minotni ishlab chiqish va texnik xizmat ko'rsatishning barcha bosqichlarida ma'lumotlar to'planishini ta'minlaydi. Odatda, biz "nuqson" deganda, quyida ta'riflanganidek, "qobiliyatsizlik" ni nazarda tutamiz. Biroq, turli madaniyatlar va standartlar bu atamalar uchun turli xil ma'nolarga ega bo'lishi mumkin.
|
| |
Binar daraxtda elementni o’chirish

|
Binar daraxtda elementni o’chirish
|
bet | 73/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)Binar daraxtda elementni o’chirish - tugunni o’chirib tashlash natijasida daraxtning tartiblanganligi buzilmasligi lozim. Tugun daraxtda o’chirilayotganda 3 hil variant bo’lishi mumkin: 1) Topilgan tugun terminal (barg). Bu holatda tugun shunchaki o’chirib tashlanadi; 2) Topilgan tugun faqatgina bitta o’g’ilga ega. U holda o’g’il ota o’rniga joylashtiriladi; 3) O’chirilayotgan tugun ikkita o’g’ilga ega. O’chirilayotgan tugun o’rniga quyidagilarni biri chiqishi mumkin: yoki chap qism daraxtning eng o’ng tomondagi elementi, yoki o’ng qism daraxtning eng chap elementi.
Qidiruv tushunchasi – bu foydalanuvchi tomonidan ma’lumotlar tuzilmasi elementlarini biror bir maqsadda ko’rib chiqish jarayonidir.
Qidiruv algoritmi – biror bir ma’lumotni topish uchun ma’lumotlar bazasida elementlarni ko’rib chiqishning qat’iy ketma-ketligi. qidiruv vazifasi - berilgan argument bo’yicha ma’lumotlar ichidan mazkur argumentga mos ma’lumotlarni topish yoki yo’qligini aniqlashdan iborat.
Jadval yoki fayl – ixtiyoriy ma’lumotlar majmuasi.
Kalit – bu elementni tasniflab beruvchi biror bir ma’lumot.
Noyob kalit - mazkur kalitga ega element jadvalda yagona.
Tashqi kalit – bunda kalitlar ma’lumotlar jadvalidan ajratib olinib alohida fayl sifatida saqlanadi.
Ichki kalit – bunda kalit yozuvning bir maydoni sifatida jadvalda saqlanadi.
Ketma-ket _idiruv - bunda ma’lumotlar butun jadval bo’yicha operativ xotirada
kichik adresdan boshlab, to katta adresgacha ketma-ket qarab chiqiladi. Mazkur ko’rinishdagi qidiruv agar ma’lumotlar tartibsiz yoki ular tuzilishi noaniq bo’lganda
qo’llaniladi.
Ketma-ket qidiruv algoritmi samaradorligi - Mmin = 1, Mmax = n. Agar ma’lumotlar massiv yacheykasida bir hil extimollik bilan taqsimlangan bo’lsa, u holda Mo’r ≈ (n + 1)/2 bo’ladi.
Indeksli ketma-ket qidiruv - mazkur ko’rinishdagi qidiruv amalga oshirilayotganda ikkita jadval tashkil qilinadi: o’z kalitiga ega ma’lumotlar jadvali (o’sish tartibida tartiblangan) va indekslar jadvali, bu xam ma’lumotlar kalitidan iborat-u, lekin bu kalitlar asosiy jadvaldan aniq bir interval orqali olinadi. Boshida berilgan argument bo’yicha ketma-ket qidiruv indekslar jadvalida amalga oshiriladi. Qachonki, biz berilgan kalitdan kichik kalitni aniqlaganimizda, asosiy jadvalda qidiruvni quyi chegarasini, keyin esa yuqori chegarani o’rnatamiz.
|
| |
Dasturiy ta'minot sifatini rejalashtirish quyidagilarni o'z ichiga oladi

|
Dasturiy ta'minot sifatini rejalashtirish quyidagilarni o'z ichiga oladi
|
bet | 19/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)Dasturiy ta'minot sifatini rejalashtirish quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Sifat ko'rsatkichlari bo'yicha talab qilinadigan mahsulotning ta'rifi.
Kerakli mahsulotni olish uchun jarayonlarni rejalashtirish.
Bu jarayonlar o'z-o'zidan SQM jarayonlaridan farq qiladi, bu esa o'z navbatida ushbu rejalarni amalda amalga oshirishdan ko'ra rejalashtirilgan sifat ko'rsatkichlarini baholashga qaratilgan. Sifat menejmenti jarayonlari mahsulot mijozlar va manfaatdor tomonlarning ehtiyojlarini qanchalik qondirishi, mijoz va manfaatdor tomonlar uchun qiymat berishi va belgilangan dasturiy ta'minot talablariga javob beradigan sifatga ega bo'lishi bilan bog'liq bo'lishi kerak.
SQM ham yakuniy, ham oraliq mahsulotlarni baholash uchun ishlatilishi mumkin. Ba'zi ixtisoslashtirilgan SQM jarayonlari 12207 standartida belgilangan:
Ushbu jarayonlarning barchasi sifatga intilishni qo'llab-quvvatlaydi va qo'shimcha ravishda mumkin bo'lgan xatolarni qidirishda yordam beradi. Biroq, ular nimaga e'tibor qaratishlari bilan farqlanadi.
dasturiy ta'minotni ishlab chiqish rejalari qanday amalga oshirila boshlaganini va oraliq va yakuniy mahsulotlar belgilangan talablarga qanchalik mos kelishini baholash uchun mo'ljallangan vazifalar va usullardan iborat . Ushbu vazifalarning natijalari tegishli tuzatish choralari ko'rilishidan oldin menejerlarga xabar qilinadi. SQM jarayoni hisobot ma'lumotlarining to'g'riligiga ishonch asosida boshqariladi.
Ushbu bilimlar sohasida tasvirlanganidek, SQM jarayonlari bir-biri bilan chambarchas bog'liq. Ular bir-birining ustiga chiqishi va ba'zan bir-birining ustiga chiqishi mumkin. Ular tabiatan reaktiv ko'rinadi, chunki ular jarayonlarni o'rganilgan amaliyotlar va allaqachon ishlab chiqarilgan mahsulotlar kontekstida ko'rib chiqadilar. Biroq, ular dasturiy ta'minot manfaatdor tomonlari tomonidan talab qilinadigan xususiyatlar va sifat darajalariga erishish uchun zarur bo'lgan jarayonlar va protseduralar sifatida proaktiv bo'lib, rejalashtirish bosqichida katta rol o'ynaydi.
Risklarni boshqarish sifatli dasturiy ta'minotni yetkazib berishda ham muhim rol o'ynashi mumkin. Dasturiy ta'minotning hayot aylanishi jarayonlariga "muntazam" (davriy emas, balki doimiy; dastlab intizomli) xavf tahlili va "tegishli" "xavf" boshqaruv usullarini kiritish sifatli mahsulot ishlab chiqarish potentsialini oshirishi mumkin. Xatarlarni boshqarish bo'yicha qo'shimcha ma'lumotni dasturiy ta'minot muhandisligi boshqaruvi bilimlari sohasida topishingiz mumkin.
Dasturiy ta'minot sifatini ta'minlash (SQA)
|
| |
To`rtinchi bosqich - statistik tahlil, xulosalar chiqarish va

60
Tadqiqot yakunida, tadqiqot natijasida olingan va ilmiy
adabiyotlarda keltirilgan ma`lumotlarga asoslangan
holda tadqiqotning
xulosalari keltirilib chiqariladi, hodisalarning qonuniyatlari ochib
beriladi va aholi salomatligini
yanada yahshilash, sog`liqni saqlash
muassasalarining ishini muvofiqlashtirish,
hamda samarasini oshirish
borasida amaliyotga takliflar kiritiladi.
4.3.
NISBIY VA O`RTACHA MIQDORLAR
Nisbiy miqdorlar, ularni sog’liqni saqlash soxasida qollanilishi.
Mutloq sonlar o`rganilayotgan voqealarning umumiy sonini,
ularning
dinamikada o`zgarishini ko`rsatadi, ammo ko`pgina holatlarda mutloq
sonlardan foydalanib xulosa chiqarish mumkin emas. Majmua ichida
belgilarni tarqalish darajasiga tavsif berishda va turli majmualarni tahlil
davomida taqqoslash uchun nisbiy miqdorlar qo`llaniladi.
Statistik materiallarni jadvallarga jamlash
orqali mutloq sonlar
olinadi. Mutloq sonlar o`rganilayotgan voqealarning umumiy sonini,
ularning dinamikada o`zgarishini ko`rsatadi. Masalan: viloyat aholisi,
vrachlar, o`rta tibbiyot xodimlarining soni, kasalliklar uchrashi, ularning
ko`paygan yoki kamayganligini tasdiqlash
uchun mutloq sonlardan
foydalanish mumkin. Ammo ko`pgina hollarda, ayniqsa o`rganilayotgan
hodisalar va voqealarning kattaligini, o`zgarishini, sifatiy xususiyatlari
va ayrim qonuniyatlarini vaqt va muhit oralig`ida (ayrim kollektivlarda)
bir - biri bilan solishtirish va taqqoslashda mutloq sonlardan foydalanib
xulosa chiqarish mumkin emas, ushbu holatda
mutloq sonlardan nisbiy
qiymatlar keltirib chiqarish lozim.
m-chi tartibli daraxt - Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси

|
Дастурий таъминотни ишлаб чикиш технологияси
|
bet | 72/82 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 6,67 Mb. | | #256570 |
Bog'liq Dasturiy ta\'mnot sifatini ta\'minlashi UMK 2021 2022 (2)m-chi tartibli daraxt – bunda tugunlardan maksimal chiqish darajasi m.
to’liq m-chi tartibli daraxt – bunda har bir tugundan chiqish darajasi 0 yoki m bo’ladi.
Binar daraxt – bunda tugunlardan maksimal chiqish darajasi 2 bo’ladi.
to’li_ binar daraxt – bunda har bir tugundan chiqish darajasi 0 yoki 2 bo’ladi.
Binar daraxtni mantiqiy tasvirlash – bunda har bir tugun to’rtta maydonga ega yozuv ko’rinishida ifodalandi.
Tartiblangan binar daraxtni qurish - bunda otaga tugunga nisbatan chap tomondagi o’g’il qiymati kichik kalitga, o’ng tomondagi o’g’il esa katta qiymatli kalitga ega bo’ladi, ya’ni key(left_son)< key(father).
Ideal muvozanatlangan daraxt – bunda daraxtning o’ng va chap qism daraxtlari bosqichlari va vazni teng bo’ladi.
Muvozanatlangan daraxt – bunda daraxtning o’ng va chap qism daraxtlari bosqichlari orasidagi farq birdan katta bo’lmaydi.
m-o’lchamli daraxtni binar ko’rinishga keltirish - Noformal algoritm: 1). Daraxtning xar bir tugunida katta o’g’ilga mos chetki chap shoxidan tashqari barcha shoxlari kesib tashlanadi; 2). Bitta ota barcha o’g’illari gorizontal chiziq bilan ulanadi; 3). Xosil qilingan tuzilmaning xar bir tugunida katta o’g’il mazkur tugun pastida turgan tugun xisoblanadi (agar u mavjud bo’lsa).
Daraxtdagi amallar – 1). daraxt ko’ruvi (elementlarini ma’lum bir ko’rinishda tartiblash yoki chop etish); 2). daraxtga yangi tugun qo’yish; 3). daraxt tugunini o’chirish; 4). daraxt tugunini qidirish.
Daraxt ko’ruvi prosedurasi – 1). Ildizni qayta ishlash; 2). Chap tarmoq(shox)ni
qayta ishlash; 3). O’ng tarmoq(shox)ni qayta ishlash.
Daraxt ko’ruvi turlari – asosiylari, yuqoridan quyiga; chapdan o’ngga; quyidan yuqoriga.
Daraxtga yangi element qo’shish – bunda birinchi navbatda qo’shmoqchi bo’lgan yangi tugun kalit bo’yicha daraxtda qidiruv amalga oshiriladi, agar mazkur kalitga teng kalitli tugun mavjud bo’lsa, u holda daraxtga tugun qo’shilmaydi, aks holda tartiblangan binar daraxtni qurish qoidasi bo’yicha yangi tugun qo’shiladi.
|
| |
Pedagogik texnologiya bu...?

|
Pedagogik texnologiya bu...?
|
bet | 131/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating42. Pedagogik texnologiya bu...?
a) *oldindan loyihalashtirilgan pedagogik jarayonni amaliyotga rejali va bir maromda tatbiq etish yoki pedagogik masalani yechishga qaratilgan pedagogik tizim.
b) ta`lim-tarbiya metodlarini u yoki bu to ‘plamini qo ‘llash bilan bog’liq bo ‘lgan pedagogning uzluksiz, o ‘zaro shartlangan harakatlari tizimi
c) ta`lim shakllarini optimallashtirishga qaratilgan, texnika hamda inson omillari, uning o ‘zaro hamkorligi asosida o ‘qitish jarayoni va bilimlarni egallash, yaratish, qo ‘llash hamda belgilashning tizimli metodi
d) javoblarning barchasi to ‘g’ri
43) Pedagogik tizim bu....?
a)*shaxsning bor sifatlarini shakllantirish uchun tashkiliy, maqsadga yo‘naltirilgan va pedagogik ta`sir ko ‘rsatishni ko‘zlagan, o‘zaro bog’liq vosita, usul, jarayonlarning yig’indisini ifoda qiluvchi aniq yaxlitlik
b) shaxs sifatlarini shakllantirishga ta`sir ko ‘rsatishni ko ‘zlagan vosita, usul, jarayonlarning yig’indisi
s) shaxsni shakllantirishga yo ‘naltirilgan pedagogik ta`sir ko ‘rsatish usullari, vositalari.
d) ta`lim masalalari, uning taraqqiyotini hal qilishga qaratilgan, maxsus tashkil etilgan o ‘zaro munosabatlar
44. Muammoli o ‘qitish bu...?
a) *o‘quv mashg’ulotini tashkil etish shakli bo‘lib, unda pedagog rahbarligida muammoli vaziyat yuzaga keltiriladi va uning hal qilinishida ta`lim oluvchilar faol mustaqil harakat qiladilar.
b) ta`lim maqsadlarini amalga oshirishga qaratilgan ijtimoiy faoliyatning alohida turi
s) pedagog rahbarligida yuzaga keltiriladigan vaziyat
d) ta`lim oluvchilar faol mustaqil harakat qiladigan vaziyat turlari
45. Pedagogik qobiliyat necha turga bo ‘linadi?
a) *9 ta turga
b) 12 ta turga
c) 7 ta turga
d) 4 ta turga
46. Seminar - bu...
a) *ta`lim beruvchini ta`lim oluvchilar bilan faol suhbatga kirishishiga yo ‘naltirilgan, nazariy bilimlarni amaliy faoliyatda amalga oshrish uchun sharoitni ta`minlovchi, mashg’ulotni o‘qitish shakli
b) o‘rnatilgan vaqt ichida mavjud sharoitlarda pedagogik va o‘quv faoliyati natijalarini oldindan ko‘rish
s) o‘zaro bog’liq pedagogik va o‘quv faoliyatining rejasini ishlab chiqish va uni texnologik xarita ko ‘rinishida rasmiylashtirish
d) ta`lim oluvchilar bilan faol suhbatga kirishishiga yo‘naltirilgan, nazariy bilimlarni amaliy faoliyat.
|
| |
Pedagogik innovatsiyalarni hayotga tadbiq etishning tizimi qanday komponentlarni o ‘z ichiga oladi?

|
Pedagogik innovatsiyalarni hayotga tadbiq etishning tizimi qanday komponentlarni o ‘z ichiga oladi?
|
bet | 132/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating47. Pedagogik innovatsiyalarni hayotga tadbiq etishning tizimi qanday komponentlarni o ‘z ichiga oladi?
a) ilg’or tajribalarni ommalashtirish.
b) ta`limdagi innovatsiyalarni to‘plash.
c) ta`limdagi yangiliklarni to ‘plash, tanlash va qo ‘llash.
d) * ilg’or tajribalarni o‘rganish to ‘plash, tanlash, qo‘llash va tahlil etish.
48. Pedagogik texnologiyaning evristik yo ‘nalishi yana qanday nomlanadi?
a)* tadqiqot o ‘tkazish
b) tajriba o ‘tkazish
c) almashtirish
d) haqiqatni topish
49. O ‘quv jarayonida o ‘quvchilarga kim sifatida qarash kerak?
a) Ob`ekt
b) sub`ekt
*c) shaxs
d) bola
50. Ta`limni texnologiyalashtirish ...?
a)* o‘qitish jarayoniga texnologik yondashish asosida ta`lim maqsadlariga erishishning eng maqbul yo‘llari va samarali vositalarni tadqiq qiluvchi va qonuniyatlarni ochib beruvchi pedagogik yo‘nalish
b) ta`lim maqsadlariga erishishning eng maqbul yo‘llari va samarali vositalarni tadqiq qiluvchi yo‘nalish
c) eng maqbul va samarali vositalarni tadqiq qiluvchi pedagogik yo‘nalish
d) ta`lim maqsadlarini amalga oshirishga ?aratilgan ijtimoiy faoliyatning alohida turi.
51. O`zbekiston Respublikasi Perezidentining qabul qilgan umumta`lim maktablari pedagogik kadrlarni ustama va rag`batlantirirshni bekgilash me`zonlari qaysi qarorda ko`rsatilgan?
*2018 yil 5 sentyabrdagi PK 3913 sonli qarori
b.2017 yil 20 apreldagi PK 2909 sonli qarori
2017 yil 16 avgustdagi PK 3218 sonli qarori
2017 yil 10 avgustdagi PK 3197 sonli qarori
52.O`zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 26 sentyabrdagi PK 3289 sonli qarorining nomlanishi qaysi qatorda to`g`ri korsatilgan?
*Pedagog kadrlarni tayyorlash xalq ta`limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish tizimini yanada takomillashtirish chora tadbirlari to`g`risida
Nodavlat ta`lim xizmatlari ko`rsatish faoliyatini yanada rivojlantirish chora tadbirlari to`g`risida
Ma`naviy-ma`rifiy ishlarni samaradorligini oshirish va soxoni rivojlantirishni yangi bosqichga kotarish to`g`risida
Oliy ma`lumotli mutaxassislar tayyotlash sifatini oshirishda iqtisodiyot soxalari va tarmoqlarining ishtirokini yanada kengaytirish chora tadbirlari to`g`risida.
|
| |
Tarbiyaviy ta`sir ko`rsatishning asosiy shakllari qaysilar?

|
Tarbiyaviy ta`sir ko`rsatishning asosiy shakllari qaysilar?
|
bet | 130/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating34. Tarbiyaviy ta`sir ko`rsatishning asosiy shakllari qaysilar?
a) *rag`batlantirish va jazolash
b) ochiqchasiga gaplashish
c) shaxs xususiyatlarini hisobga olish
d) ochiqchasiga gaplashish va shaxs xususiyatlarini hisobga olish
35. Shaxs strukturasi qanday komponentlardan tashkil topgan?
a) astenik, kognitiv, kommunikativ
b) emotsional, tashkilotchilik
c) * dunyoqarash, motivlar, ehtiyoj, ko`nikma va malakalar
d) qobiliyatlar, bilimlar, ko`nikmalar
36. Zamonaviy psixologiyada shaxsning qanday tiplari farqlanadi?
a) kognitiv
b) *emotsional – kommunikativ, amaliy va kognitiv
c) astenik, kognitiv, kommunikativ
d) emotsional – kommunikativ, amaliy
37. O`qituvchi shaxsining ijodiy hislatlari
a) *pedagogik mahoratini takomillashtirishga intilish
b) odamiylik dilkashlik
c) etnopsixologik bilimlarni egallash
d) dilkashlik
38. Shaxsning boshqalarga nisbatan xurmatining asosida nima yotadi?
a) shaxsningo`z-o`zini hurmat qilishi
b) boshqa odamlarni yaxshi bilish
c) boshqalar lavozimining yuqoriligi
b) *o`zini boshqalarga yaxshi ko`rsatishga bo`lgan intilish
39. Identifikatsiya mexanizmining asosida nima yotadi?
a) *muloqot sherigini o`z o`rniga qo`yib ko`rib uni o`ziga o`xshatish orqali tushunish
b) muloqot sherigini tanish odamlarga o`xshatish
c) muloqot sheriginiuning ota-onasiga o`xshatish
d) muloqot sherigini boshqalarga o`xshatish
40. Shaxslararo munosabatlarda rollar va rollarda kutish qanday vazifani bajaradi
a) o`z-o`zini baholashni taminlash
b) *ijtimoiy talablarga rioya etishni ta`minlash
c) boshqalarni bilishni taminlash
d) o`z-o`zini baholashni taminlash va boshqalarni bilishni tkminlash
41. Muloqotning masalani muhokama qilish bosqichida amalga oshiriladigan asosiy faoliyat nima?
a) eshita olish qobiliyati
b) suhbatdoshni ishontira olish
c) aniq isbotlarga ega bo`lish
d) *faol tinglash
|
| |
“Har kim bilim olish huquqiga ega” O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining…

|
“Har kim bilim olish huquqiga ega” O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining…
|
bet | 27/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating90. “Har kim bilim olish huquqiga ega” O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining….
*a) 41-moddasida
b) 44-moddasida
c) 42-moddasida
d) 43-moddasida
91. O’zbekiston Respublikasining uzluksiz ta’lim tizimini isloh qilishning tashkiliy-huquqiy asosi.
*a) “Ta’lim to’g’risida”gi Qonuni, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”
b) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «Ma’naviy-ma’rifiy ishlar samaradorligini oshirish va sohani rivojlantirishni yangi bosqichga ko’tarish to’g’risida»gi 2017 yil 28 iyuldagi PQ-3160-son qarori
c) “Ta’lim to’g’risida”gi Qonuni
d) “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi”
92. O’zbekiston Respublikasining “Ta’lim to’g’risida”gi Qonuni, “Kadrlar tayyorlash milliy dasturi” ning maqsadi.
*a) har kimning bilim olishdan iborat konstitutsiyaviy huquqini ta’minlashga qaratilgan, fuqarolarga ta’lim- tarbiya berish orqali komil inson va yuksak malakali mutaxassislar tayyorlash.
b) ta’lim sohasini tubdan isloh qilish, uni o’tmishdan qolgan mafkuraviy qarashlar va sarqitlardan to’la xalos etish
c) fuqarolarga ta’lim- tarbiya berish orqali komil inson va yuksak malakali mutaxassislar tayyorlash
d) har kimning bilim olishdan iborat konstitutsiyaviy huquqini ta’minlashga qaratilgandir.
93. O’zbekistonda ta’lim sohasiga rahbarlik qilish qaysi organ tomonidan amalga oshiriladi
*a) Vazirlar Mahkamasi
b) Oliy Majlis
c) Xalq ta’limi vazirligi
d) Prezident ma’muriyati
94. Har kimning bilim olishdan iborat konstitutsiyaviy huquqini ta’minlashga qaratilgan qonun osti hujjati.
*a) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 1997 yil 6 oktyabrdagi “Ta’lim-tarbiya va kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilish, barkamol avlodni voyaga yetkazish to’g’risida”gi Farmoni
b) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 1997 yil 5 oktyabrdagi “Ta’lim-tarbiya va kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilish, barkamol avlodni voyaga yetkazish to’g’risida”gi Qarori
c) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 1997 yil 4 oktyabrdagi “Ta’lim-tarbiya va kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilish, barkamol avlodni voyaga yetkazish to’g’risida”gi Farmoyishi
d) O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 1997 yil 3 oktyabrdagi “Ta’lim-tarbiya va kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilish to’g’risida”gi Farmoni
|
| |
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 26 sentyabrdagi nechanchi sonli qarori qabul qilindi

|
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 26 sentyabrdagi nechanchi sonli qarori qabul qilindi
|
bet | 28/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating95. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 26 sentyabrdagi nechanchi sonli qarori qabul qilindi.
*a) PQ-3289
b) PQ-3282
c) PQ-140
d) PQ-666
96. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Umumiy o’rta ta’lim to’g’risidagi Nizomni tasdiqlash to’g’risida”gi 140-sonli qarori qachon qabul qilindi.
*a) 2017 yil 15 mart
b) 2016 yil 15 mart
c) 2018 yil 15 mart
d) 2018 yil 15 yanvar
97. O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2018 yil 15 avgustdagi qarori....
*a) O’quvchilarni yagona maktab formasi bilan ta’minlash chora-tadbirlari to’g’risidagi 666-sonli
b) Me’yoriy-huquqiy hujjatlarning xalq ta’limi tizimidagi ijrosi to’g’risidagi 666-sonli
c) ta’limning DTSni tasdiqlash to’g’risidagi 666-sonli
d) xalq ta’limi tizimida “Yoshlarga oid davlat siyosati to’g’risida”gi qonun”ni ijrosini ta’minlash to’g’risidagi
98. Mahalliy davlat hokimiyati organlari.....tarzida me’yoriy-huquqiy xujjatlar qabul qilishi mumkin.
*a) Qarorlar
b) Farmon va farmoyishlar
c) Farmon, qaror, farmoyishlar
d) Buyruq va farmoyishlar
99. Me’yoriy –huquqiy xujjat o’ziga nisbatan yuqori yuridik kuchga ega bo’lgan me’yoriy huquqiy hujjatga ....
*a) muvofiq bo’lishi shart
b) muvofiq bo’lmasligi ham mumkin
c) mos kelishi mumkin
d) mos kelmasligi mumkin
100. “Men Konstitutsiyani bolalar bog’chasidan boshlab o’rganishni barcha mutasaddilarga vazifa tariqasida aytmoqchiman”. Ushbu so’zlar kimga mansub.
*a) A.Karimovga
b) SH.M.Mirziyoevga
c) SH.P.Rashidovga
d) I.B.Usmonxo’jaevga
1. Одамларнинг биргаликдаги фаолиятлари эҳтиѐжларидан келиб чиқадиган турли фаолликлари мобайнида бир-бирлари билан ўзаро муносабатларга киришиш жараѐни?
*a) Muloqot
b) nutq
s) til
d) so’z
2. Oдамнинг ўз-ўзи билан мулоқоти, odamning бошқалар билан мулоқот va авлодлар ўртасидаги мулоқот. Bu muloqotning …?
*a) Muloqotning bosqichlari
b) Muloqotning shakllari
s) Muloqotning ko’rinishlari
d) Muloqotning tomonlari
|
| |
m = + √ 
P·q - B. M. Mamatkulov, X. E. Rustamova jamoada hamshiralik

71
Agar kuzatuvlar soni 30 dan kam bo`lsa formulaga qo`shimcha
kiritiladi:
m = ± √
P·q
n-1
O`rtacha arifmetik qiymatning o`rtacha xatoligini topish formulasi:
m = +
σ
√n
Kuzatuvlar soni 30 dan kam bo`lganda
m = +
σ
√n-1
P general majmua = P tanlangan majmua ± tm
M general majmua = M tanlangan majmua
tm
Bu erda (
t)
aniqlik darajasi (ishonchlik kriteriyasi, mezoni).
Sanitariya statistikasida agar t=1 ga teng bo`lsa,
P - ning aniqlik
darajasi 68,3%, t = 2 ga teng bo`lsa aniqlik darajasi 95,0%, agarda t = 3
ga teng bo`lsa, aniqlik darajasi 99,0% ga teng bo`lishi aniqlangan.
Tibbiy va biologik tadqiqotlarda aniqlik darajasi t=2 yoki 95%
aniqlikka ega bo`lgan ko`rsatkichlar beradigan
kuzatishlar soni etarli
hisoblanadi.
Bunda
general
majmuadan
olinishi
mumkin
bo`lgan
ko`rsatkichning chegarasi P±2m; M±2m oralig`ida bo`ladi, ishonchlilik,
ya`ni aniqlik darajasi 95% dan kam bo`lmaydi.
Ishonch chegarasi bo
nisbiy va o’rtacha miqdorlarning chegarasi
hisoblanadi va ushbu
chegaradan chetga chiqish hollari tasodifiy
tebranishlar tufayli juda
kamda-kam ehtimolligi bor. Tanlab olihgan
majmuadagi nisbiy va
o’rtacha miqdorlar har doyim o’z hatosi bilan ifodalanadi (P±m
P
;
M±m
M
).
Masalan: 520 bolani tibbiy ko`rikdan o`tkazilganda, ularning 26 tasida
surunkali
tonzillit kasalligi topilgan, ko`rsatkichni (P), ko`rsatkichning
o`rtacha xatoligini (m), va 95 % aniqlikdagi ko`rsatkichning ishonchlilik
chegarasini topish talab etilgan bo`lsin:
Мулоқот мавзуи ва йўналишига кўра qanday turlarga bo’linadi?

|
Мулоқот мавзуи ва йўналишига кўра qanday turlarga bo’linadi?
|
bet | 29/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating3. Мулоқот мавзуи ва йўналишига кўра qanday turlarga bo’linadi?
*a) Iжтимоий йўналтирилган, гуруҳдаги предметга йўналтирилган, шахсий мулоқот turlari
b) гуруҳдаги предметга йўналтирилган tur
s) Iжтимоий йўналтирилган tur
d) шахсий мулоқот turi
4. Г.М. Андреева talqiniga ko’ra мулоқотнинг психологик тузилиши qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
*a) Barcha javob to’g’ri
b) Мулоқотнинг коммуникатив томони (яъни мулоқотга киришувчилар ўртасидаги маълумотлар алмашинуви жараѐни)
s) Мулоқотнинг интерактив томони (яъни мулоқотга киришувчи томонларнинг хулқ-атворларига таъсир жараѐни)
d) Мулоқотнинг перцептив томони (яъни мулоқотга киришувчи томонларнинг бир-бирларини идрок этишлари ва тушунишлари билан боғлик бўлган мураккаб психологик жараѐн)
5. Nутқнинг атрофидаги нутқни безовчи, уни кучайтирувчи ѐки сусайтирувчи омиллар. Бунга нутқнинг баланд ѐки паст товушда ифодаланаѐтганлиги, артикуляция, товушлар, тўхташлар, дудуқланиш, йўтал, тил билан амалга ошириладиган ҳаракатлар, нидолар kommunikativ muloqotning qanday turi hisoblanadi?
*a) Паралингвистик таъсир
b) Verbal ta’sir
s) Noverbal tasir
d) Bevosita ta’sir
6. Kishilarning muloqt jarayonida so’zlardan foydalangan holda munosabatga kirishishi kommunikativ muloqotning qanday turi hisoblanadi?
*a) Verbal ta’sir
b) Паралингвистик таъсир
s) Noverbal tasir
d) Bevosita ta’sir
7. Kishilarning muloqt jarayonida imo-ishora, mimika va pontomimik harakatlardan foydalangan holda munosabatga kirishishi kommunikativ muloqotning qanday turi hisoblanadi?
*a) Noverbal tasir
b) Паралингвистик таъсир
s) Verbal ta’sir
d) Bevosita ta’sir
8. Perseptiv muloqtning o’заро бир-бирини идрок қилиш механизмлари qaysi qatorda to’g’ri ko’rsatilgan?
*a) идентификация, рефлексия, стереотипизация
b) adabtasiya, refleksiya, mutatsiya
s) interpritatsiya, giperbalizatsiya
d) illyuziya, стереотипизация
|
| |
boshlang’ich ta’lim ma’nosini anglatar edi?

boshlang’ich ta’lim ma’nosini anglatar edi?
*a) “gukminxakkyo”
b) “xagvon”
c) CHunxakyo
d) “chxodыnxakkyo”
9. “Ta’lim degan so’z xalqlar va shaharliklar o’rtasida nazariy fazilatni birlashtirish,
tarbiya esa shu xalqlar o’rtasidagi tug’ma fazilat va amaliy kasb-hunar fazilatlarini birlashtirish” degan fikr kimga tegishli?
*a) Abu NasrForobiy
b) Abu Ali Ibn Sino
c) Kaykovus
d) NuriddinAbduraxmon Jomiy
10. «Kasbiy-pedagogik bilim, ko’nikma va malakani boyitadigan ilg’or texnologiyalarni o’zlashtirish, zamonaviy vosita, texnika va texnologiyalardan foydalana olish.» Ushbu ta’rifda kompetentlikning qaysi turi ta’riflangan?
*a) Texnologik kompetentlik
b) Shaxsiy kompetentlik
c) Ektremal kompetentlik
d) Ijtimoiy kompetentlik
11.Germaniyada asosiy maktab qanday nomlanadi?
*a) Hauptschule
b) Orientierungstufe
c) Sonderschule
d) Realschule
12. ………ta’lim jarayoni ishtirokchilarining bilim,
ko’nikma, malaka hamda muayyan axloqiy sifatlarni o’zlashtirish yo’lida birgalikda, o’zaro hamkorlikka asoslangan harakatni tashkil etish layoqatiga egaliklari.
*a) Interfaollik
b)Interfaolta’lim
c) “Interfaol”
d) To’g’ri javob yo’q
13.Ta’lim tizimi uchun o’qitishning shaxsga yo’naltirilgan texnologiyalariga nimalarni kiritish mumkin?
1.muammoli ta’lim; 2.masofalita’lim 3.zamonaviy ta’lim 4.Modulli o’qitish; 5.hamkorlik; 6.har tomonlama tenglik 7.Tabaqalashtirilgan 8.yakka tartibda o’qitish
*a) 2,4,5,8
b) 1,2,3,7,8
c)3,5,7,8
d)1,2,3,4
14. ………… -ta’lim shakllarini optimallashtirish maqsadida o’qitish va o’zlashtirish jarayonini inson va texnika imkoniyatlari hamda ularning o’zaro
ta’sirini hisobga olgan holda yaratish, tatbiq etish va aniqlash tizimidir.
*a) Pedagogik texnologiya
b) Pedagogik tizim
c) Pedagogik muloqot
d) Pedagogik bilim
15.“Pedagogik texnologiya-o’quv jarayoniga
|
to’g’risidagi tushunchani, ta’tilni kiritdi, o’quv kunini qanday tashkil

to’g’risidagi tushunchani, ta’tilni kiritdi, o’quv kunini qanday tashkil
etishni belgilab berdi?
*a) Yan Amos Komenskiy
b)Iogann Genrix Pestalotssi
c)Fridrix Vilgelm Adolf Disterveg
d)Konstantin Dmitriyevich Ushinskiy
2.Pedagogika fanining asosiy kategoriyalari qaysilar?
*a) shaxs, tarbiya, ta’lim
b) shaxs, tarbiya,muxit
c)tushuncha,ko’nikma, malaka
d)jamiyat,davlat.gurux
3.Qaysi javobda tarbiyaga to’g’ri ta’rif berilgan?
*a)Aniq maqsad asosida yosh avlodni har tomonlama o’stirish,
uning ongi, xulq-atvori va dunyoqarashini tarkib toptirish jarayoni.
b)Biron-bir maqsad asosida yosh avlodni har tomonlama o’stirish,
uning ongi, xulq-atvori va dunyoqarashini tarkib toptirish jarayoni.
c)ta’lim oluvchilarni nazariy bilim, amaliy ko’nikma va
malakalar bilan qurollantirish jarayoni
d)Tarbiya insonning ko’zi, sochi, terisining rangi, badanining
tuzilishiga,jismoniy taraqqiyotigata’sir eta olmaydi
4.Fransuz pedagoglari Gegeron deb kimlarni aytishgan?
*a) barcha predmetlarni har xil saviyada o’zlashtiradigan ta’lim oluvchilar
b) tabiiy turkumdagi fanlarni o’zlashtira olishga moyil ta’lim oluvchilar.
c) matematika va gumanitar yo’nalishda ish olib borsa bo’ladigan ta’lim oluvchilar.
d) amaliy fanlarni o’zlashtira oladigan ta’lim oluvchilar
5.AQSHda “Merit” dasturi asosida har yil yuqori sinflar va kollejlardan eng qobiliyatli bolalardan nechtasi tanlab olinadi?
*A.600 mingtasi
B.13mingtasi
S.750 mingtasi
D.35 mingtasi
6. ……. 15 yoshli ta’lim oluvchilarning savodxonligi va kompetensiyasini baholovchi xalqaro dastur?
*a)PISA
b)TIMSS
c)STEAM
d) PIRLS
7.Koreyada bolalar bog’chalari va maktabgacha ta’lim muassasalarga
boradigan bolalar soni1987 yilda nechtaga yetdi?
*a) 397 020
b) 7 792
c) 901
d) 478 000
8.1996 yilgacha boshlang’ich maktab koreyschasiga qanday nomlanar va
|
Individ yoki guruh jamoasi tomonidan realikka to’g’ri kelmaydigan, lekin ularning orzu istaklarini bildiradigan jarayon

|
Individ yoki guruh jamoasi tomonidan realikka to’g’ri kelmaydigan, lekin ularning orzu istaklarini bildiradigan jarayon
|
bet | 38/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating5. Individ yoki guruh jamoasi tomonidan realikka to’g’ri kelmaydigan, lekin ularning orzu istaklarini bildiradigan jarayon.
*a) Tasavvur
b) Sezgi
c) Idrok
d) Tafakkur
6. Voqelikni umumlashtirilgan holda, qonuniy bog’lanishlarni so’z va tajriba vositasida aks ettirish nima?.
*a) Tafakkur
b) Sezgi
c) Idrok
d) Tasavvur
7. L.S.Vigotskiy inson umrini davrlashtirishda yosh inqirozlarini nechta bosqichlarga bo’lgan?
*a) 6 ta
b) 5 ta
c) 7 ta
d) 8 ta
8. Ilk bolalik davrining yetakchi faoliyat turi nima?
*a) Predmetli faoliyat
b) Rolli o’yin
c) Ta’lim
d) O’quv – kasbiy faoliyat
9. E.Eriksonning psixosotsial davrlashtirish bosqichlarida ma’lum bir xislarga asoslanilgan davrlarni nechta bosqichga bo’lgan?
*a) 8 ta
b) 5 ta
c) 7 ta
d) 6 ta
10. E.Eriksonning psixosotsial davrlashtirishi bo’yicha ilk bolalik (1-3 yosh)da qanday xislarga asoslanadi?
*a) avtonomiya/uyat va shubha
b) ishonch/ishonchsizlik.
c) tashabbuskorlik/aybdorlik
d) mehnatsevarlik/noto’liqlik
11. Maxsus psixologik adabiyotlarda “o’tish davri”, “og’ir davr”, “inqiroz davri” kabi nomlar qaysi yosh davri uchun xos?
*a) O’smirlik davri
b) Ilk bolalik
c) kichik maktab yoshi davri
d) o’spirinlik davri
12. O’smirlik avtonomiyalarining qanday turlari mavjud?
*a) huquqiy, emotsional, makoniy
b) huquqiy, ishonchsizlik, makoniy
c) huquqiy, aybdorlik, makoniy
d) huquqiy, noto’liqlik, emotsional
13. Aqlning tanqidiyligi ayrim xollarda o’qituvchi bilan o’quvchi o’rtasida “anglashilmovchilik g’ovi”ni vujudga keltiradi degan fikr qaysi yosh davrga xos?
*a) O’smirlik davri
b) Ilk bolalik
c) kichik maktab yoshi davri
d) o’spirinlik davri
14. “Endi u bola emas–u, hali katta ham emas”-bu formula qaysi yosh davr
xarakterini bildiradi?
*a) O’smirlik davri
b) Ilk bolalik
c) kichik maktab yoshi davri
d) maktabgacha yosh davri
15. Bunday temperament tuyg’ularning sust paydo bo’lishi bilan xarakterlanadi, u kishini tinch holatdan olib chiqish oson emas, u harakat va gapirishda ham shoshilmaydi, mimikasi kam ifodali, harakatlari sust bu qaysi temperament tipiga mansub?
*a) flegmatik
b) melanxolik
c) sangvinik
d) xolerik
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Individ yoki guruh jamoasi tomonidan realikka to’g’ri kelmaydigan, lekin ularning orzu istaklarini bildiradigan jarayon
|
texnologik yondashgan holda, oldindan belgilab olingan ko’rsatkichlardan

texnologik yondashgan holda, oldindan belgilab olingan ko’rsatkichlardan
maqsad kelib chiqib, o’quv jarayonini loyihalashdir”.Ushbu fikr kimga tegishli?
*a) M.V.Klarin
b) I.YA.Lerner
c) V.M. Monaxov
d) N.F.Talizina
16. Darsliklar, o’quv qo’llanma, jadvallar, test savollari varaqasi, tarqatma materiallar, topshiriq varaqalari qaysi ta’lim vositalariga mansub?
*a) Ta’lim oluvchi uchun vositalar:
b) Dars o’tkazish uchun vositalar:
c) Ta’lim beruvchi uchun vositalar
d) A va B javoblar to’g’ri
17.Guruhlarni shakllantirishning qanday yo’llari mavjud?
*a) majburiy;ixtiyoriy;tasodifiy.
b) majburiy;ixtiyoriy;zamonaviy
c) ixtiyoriy;zamonaviy,individual
d) To’g’ri javob yo’q
18. Didaktika yunoncha “didacticos” so’zidan olinganbo’lib, - “o’rgatish”, “o’qitish” degan ma’nolarni bildiradi.Bu atamani kim fanga kiritgan?
a) V. Ratke
b) Konstantin Dmitriyevich Ushinskiy
c) Fridrix Vilgelm Adolf Disterveg
d) YA.A. Komenskiy
19.Malaka haqidagi fikr to’g’ri berilgan qatorni belgilang?
*a) ongli xatti – harakatning avtomatlashtirilgan tarkibiy
qismi hamdir.
b) bir xatti – harakatning o’zini bir xil sharoitlarda birinchi marta bajarishning natijasida hosil qilinadi
c) shaxsning muayyan faoliyatni tashkil eta olish qobiliyati
d) Shaxsning malakalari uning faoliyatining ayrim sohalari uchun
xosdir.
20. ……….muayyan bir soha (yo’nalish, fan, bob, bo’lim,mavzu, tushuncha va shu kabilar) bo’yicha to’plangan bilimlar va ularning kompyuter xotirasida mujassamlashtirilishi va qayta ishlangan axborotlarni saqlashga mo’ljallangan bilimlar majmui.
*a) Bilimlarbazasi
b) Bilimlar banki
c) Ko’nikma
d) Malaka
21.Bilimga berilgan to’gri ta’rifni toping?
*a) shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar, ma’lum obrazlar ko’rinishida aks etuvchi borliq haqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui.
b) bilim, ko’nikma va malakalarni egallab olishning murakkab
jarayoni bo’lib, ta’lim oluvchining intellektual, irodaviy va jismoniy kuch-g’ayratini talab etadi.
c) borliqni bilish jarayonining amaliyotda tasdiqlanmagan natijasi.
d) bu izlanuvchilar tomonidan bir necha yo’nalishlar bo’yicha kompyuter xotirasiga kiritilgan nazariy va amaliy ma’lumotlar to’plami hamdir.
22. ……– insonni o’qitish jarayonida egallashi lozim bo’lgan bilim, ko’nikma va malakalar hajmi va xarakteri.
*a)Ta’lim mazmuni
b) Ta’lim maqsadlari
c) Ta’lim vazifalari
d)Ta’lim metodi
23.Ta’lim vositalari turlari to’g’ri berilgan qatorni belgilang?
*a) Bosma,Texnik,Real
b) Bosma,Modelli,Haqiqiy
c) Texnik,Matnli,Tasvirli
d) Bosma,Audiovizual,Yordamchi
(jihozli)
24.Individual yondashuvning zamonaviy yangi talqini nimadan
iborat?
*a) barcha javoblar to’g’ri
b) shaxsning yaxshi xislatlarini izlash;
c) shaxs rivojlanishining individual dasturlarini tuzish
d) o’rtacha ta’lim oluvchiga yo’naltirishdan voz kechish
25.JanubiyKoreyada hunar maktablarning necha foizi texnik
|
Akusherlik va genekologiyada hamshiralik ishi - bet 19

to’g’risida tushuncha
berish.
O’qitish usullari
Tushuntirish, ko’rsatish, yo’riqnoma berish,
mashq va boshqalar
O’qitish vositalari
Yo’riqli texnologik xarita, kerakli jixoz va
asboblar, ko’rgazmali qurollar, proektor,
kodoskop, stendlar, slaydlar, plakat va boshqalar
O’quv faoliyatini tashkil
etish shakli
Ommaviy, jamoaviy, guruxli, juftlikda, yakka
tartibda
O’qitish sharoiti
Jixozlangan ______________________ xona
Qayta aloqaning usul va
vositalari
Nazorat, bajarilgan ishlarni tekshirish, og’zaki
savol-javob, hisobot va boshqalar
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari
va vaqti.
Faoliyat.
O’qituvchi
O’quvchi.
1-O’quv
amaliyotiga
kirish.
(10 daqiqa)
Quyidagi mutafakkirlaridan qaysi alloma birinchi marta bolalarni jamoa bo‘lib, maktabda o‘qitishning ahamiyatini ilmiy asoslab bergan?

|
Quyidagi mutafakkirlaridan qaysi alloma birinchi marta bolalarni jamoa bo‘lib, maktabda o‘qitishning ahamiyatini ilmiy asoslab bergan?
|
bet | 129/145 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #239564 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating26.Quyidagi mutafakkirlaridan qaysi alloma birinchi marta bolalarni jamoa bo‘lib, maktabda o‘qitishning ahamiyatini ilmiy asoslab bergan?
a) Maxmud Qoshg‘ariy;
b) *Abu ali Ibn Sino;
c) Abu nasr Farobiy;
d) Abu Rayhon Beruniy;
27) “Ta’lim-tarbiya jarayonida o‘qituvchining o‘rnak-namuna ko‘rsatishi dars samrdorligini oshuruvchi asosiy vosita” sifatida ekanligining aytgan mutafakkir kim?
a) *Abu Rayxon Beruniy
b) Alisher Navoiy
c) Ya.A.Komenskiy
d) A.Avloniy
28) Yuqori sinf o‘quvchilarning quyi sinf o‘quvchilariga yordam ko‘rsatish tashkil etish nima deb ataladi?
a) *vertikal pedagogika
b) androgika
c) hamkorlik pedagogikasi
d) boshlang‘ich pedagogika
29) Vunderkind – tushunchasining ma’nosi toping?
a)*ajoyib bola, zo‘r va favqulodda noyob qobliyat, layoqatning barvaqt namoyon bo‘lishi.
b) bola tarbiyasida negativ xulqning namoyon bo‘lishi
c) bola tarbiyasida pozitiv xulqning namoyon bo‘lishi
d) bola xulqida ruhiy kamchiliklarning namoyon bo‘lishi.
30) Xalq pedagogikasida qo‘llanilgan tarbiya usullarini ko‘rsating?
a)*tushuntirish, na’muna, nasihat berish, jazolash.
b) jismoniy jazo va rag‘bat
c) ibrat– na’muna ko‘rsatish
d) maqtash, tushuntirish, na’muna ko‘rsatish
31.Avtoritar tarbiya usuli bu...- ?
a) Katta o‘quvchilarning kichik o‘quvchilarga bo‘lgan ta’siri
b)*O‘quvchini o‘qituvchiga bo‘ysundirishdan iborat bo‘lgan tarbiya usuli.
c) Qattiq qo‘llikni talab qiluvchi usul
d) Hamjixatlikda amalga oshirladigan tarbiya usuli
32. Jamoaning shaxsga ta`siri nimaga bog`liq?
a) * shaxsning jamoadagi mavqyeiga
b) jamoaning hajmiga
c) shaxsning individual sifatlariga
d) jamoaning hajmiga va shaxsning individual sifatlariga
33. Faoliyat turlarini ajrating.
a)*o`yin, o`qishva mehnat
b) ehtiyoj, maqsad, reja
c) harakat va yangi ehtiyoj
d) maktab, o`yin va mehnat
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Quyidagi mutafakkirlaridan qaysi alloma birinchi marta bolalarni jamoa bo‘lib, maktabda o‘qitishning ahamiyatini ilmiy asoslab bergan?
|