nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sintetik moylarni olish - Ichki yonuv dvigatellari uchun yonilg`i va moylash materiallarini olish

Sintetik moylarni olish
Zamonaviy texnikalarga yukori sifatli ekspluatatsion
xususiyatlarga ega bulgan moylar talab kilinadi. Bu xususiyatlarga
sintetik moylar egadir. Bu moylar ma’lum guruxlardagi
uglevodorodlarni sintezlab bir kator maxsus birikmalarni ajratish usuli
bilan olinadi.
Sintetik moylar sifatida yarim siloksanli moylar yoki silokonlar
kuprok ishlatiladi. Ular polimerli kremniy organik birikmalar bulib,
yukori xarorat ta’siriga chidamli, kotish xarorati past, zanglanishga
karshi turgun, xarorat uzgarishi bilan kovushokligi xam uzgaradi.
Ammo sintetik moylarni moylash kobiliyati neft moylariga nisbatan
ancha past. Bu xususiyatini prisadkalar kushish yuli bilan yaxshilash
mumkin. Tashki kurinishidan silikonlar rangsiz, tinik moyli suyukliklar
bulib, ular uglevodorodlarda yaxshi erib, spirtlarda yomon eriydi.
|
Suyuk yonilg`i va surkov moylarni boshka xom-ashyolardan olish

|
Suyuk yonilg`i va surkov moylarni boshka xom-ashyolardan olishBog'liq nefdan moylar olishSuyuk yonilg`i va surkov moylarni boshka xom-ashyolardan olish
Surkov moylari tarkibi asosiy moy va prisadka (3-20%) dan iborat. Ular mazutni (neftni
tugridan-tugri xaydash) kuvurli isitgich va rektifikatsion kallonada xaydash natijasida olinadi. Bu
usulni neftni tugridan-tugri xaydash usullaridan farki shundaki, agar neftni tugridan-tugri xaydash
atmosfera bosimida bajarilsa, mazutni moy fraksiyalariga ajratish vakuum ostida bajariladi. Vakuumli
rentifikatsion kallonada mazut kovushokligi xar xil darajadagi moy distillyatlariga ajratiladi.
Vakuumda xaydash mazutni parchalashdan saklab, kizdirish xaroratini pasaytirib (420…430
0
S) moy
fraksiyalarini ajratishni osonlashtiradi.
Mazut tula xaydalgach gudron koladi, uni yul kurilishida va kurilish koplamalarida
ishlatiladi. Moy distillyatlari va yarim gudrondan asosan surkov moylari olinadi. Distillyatlardan
olingan surkov moylari distillyat moylar deyiladi.
Yarim gudrondan yukori kovushoklikli motor va transmissiya moylari (koldik moylar)
tayyorlanadi. Ayrim xollarda ma’lum darajadagi kovushok-likka ega (bazaviy) bulgan moylarni olish
uchun distillyat va koldik moylarni ma’lum nisbatlarda aralashtiriladi va aralashma moylar xosil
buladi.
Yonilg`i-moylash materiallarini kumir, slanetslar, torf, gazsimon xom-ashyolar, spirtlar (etil
va metil) dan xam olish mumkin. Bu xomashyolardan yonilg`i va moylarni olishning kuyidagi
texnologiyalari kullaniladi: yonilg`ilarga termik kayta ishlov berish (kizdirish), destruktiv
gidrogenizatsiya jarayonini utkazish, gazlarni sintezlash, spirt xosil kilish va boshkalar.
Termik kayta ishlov berishda kattik yonilgi 500…550
0
S gacha kizdiriladi, natijada yarimkoks,
gaz va yarimkokssimon smola ajralib chikadi (12…22%). Smolalar neftni xaydash jarayoniga uxshash
usulda usulda kaytadan xaydalib, undan 18…22% benzin, 20…25% kerosin va 50…60% mazut olinadi.
Mazut keyinchalik kreking-jarayon uchun asosiy xom-ashyo xisoblanadi.
Destruktiv gidrogenizatsiya va gidrogenizatsiyalash xom-ashyo birikmala-rini (kumir va
boshka) parchalab, ularga vodorod biriktirib uglevodorodlar aralashmasini olishdir. Bunda 60%
benzin va 30% gazsimon moddalar ajralib chikadi.
|
| |
II. Yangi mavzuni o`rganish - Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari Maqsad

II. Yangi mavzuni o`rganish
Insoniyat asrlar davomida to'plagan bilimlarini kelajak avlod uchun qoldirishga harakat qilib kelgan. Buning uchun u toshlar va terilarga rasmlar chizgan, biz harflar deb ataydigan belgilar va qog'oz o'ylab topib, ular yordamida bitiklar yozgan.
Ajdodlarimizdan bizga qadar minglab qo'lyozmalar va kitoblar yetib kelganini siz yaxshi bilasiz. Ularni saqlash uchun juda katta kutubxonalar kerak.
Avvallari kam nusxadagi qo'lyozmalar va kitoblardan foydalanish uchun oylab, yillab navbat kutishga to'g'ri kelardi. Ba'zan, chet mamlakatlar kutubxonalaridagi kitob yoki qo'lyozmalarni olishning umuman imkoniyati bo'lmagan.
Texnikaning rivojlanishi natijasida bu kabi muammolar hal bo'ldi. Hozirgi kunda kompyuterlar asosida tashkil etilgan Internet orqali dunyoning istalgan nuqtasidagi kutubxonadan kerakli kitob yoki qo'lyozmalar nusxasini olish, yangi kitob va maqolalarni o'qish, filmlarni ko'rish, biror joyga xat jo'natish va boshqa zarur ishlarni amalga oshirish mumkin. Umuman olganda, kompyuter imkoniyatlarini birma-bir sanab chiqish qiyin.
Demak, inson tafakkurining mahsuli bo'lgan kompyuter juda kerakli mashina ekan. Shuning uchun bu fanni qunt bilan chuqur o'rganish lozim.
|
Kompyuterning yana qanday qurilmalari bor?

Kompyuterning yana qanday qurilmalari bor?
Kompyuterni qulay usulda boshqarish, ba'zi ishlarni osongina bajarish uchun «sichqoncha» deb ataluvchi qurilmani qo'llash mumkin. Odatda, sichqonchadagi chap tugma tanlash yoki buyruq berish, o'ng tugma yordamchi amallar ro'yxatini ochish uchun ishlatiladi. Bu ro'yxat kontekst-menyu deb ataladi.
Kompyuterda tayyorlangan rasmlar va matnlar (hikoya, referat va boshqalar)ni «printer» deb ataluvchi qurilma yordamida qog'ozga chop etish mumkin.
Kino, klip, qo'shiq, musiqalardagi tovushlarni tovush chiqarish qurilmalari deb ataluvchi karnay (kolonka) va quloqchin (naushnik)lar orqali eshitish mumkin.
Kompyuter qanday ishga tushiriladi?
Odatda kompyuterni ishga tushirish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
® kompyuter elektr manbayiga ulanadi;
® kompyuterning sistema blokidagi «Power» (© rasmli) tugmachasi bosiladi;
® monitor alohida ishga tushiriladigan bo'lsa, © uning rasmli tugmachasi bosiladi.
Esda tuting! Kompyuterlarni ishga tushirayotganingizda elektr tokidan nihoyatda ehtiyot bo'ling.
|
Ma'lumotlar qanday saqlanadi? - Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari Maqsad

Ma'lumotlar qanday saqlanadi?
Biz ma'lumotlarni (kino, klip, qo'shiq, musiqa, rasmlar, hikoyalar, referatlar) daftarlar, kitoblar, magnit tasmalar va boshqa vositalar yordamida uzoq vaqt saqlay olamiz. Kompyuterda ham ma'lumotlarni uzoq vaqt saqlab qo'yish imkoniyati bor. Buning uchun asosan magnit disklar va kompakt disklar ishlatiladi. Magnit disklarning qattiq va egiluvchan turlari bor.
Qattiq disklar vinchester deb atalib, odatda u sistema blokida joylashtiriladi. Egiluvchan disklar disket deb atalib, asosan bir kompyuterdan boshqasiga ma'lumotlarni ko'chirish uchun ishlatiladi. Disketlarga ma'lumot yozish va undagi ma'lumotni o'qish diskyuritgich (diskovod) qurilmasi yordamida amalga oshiriladi.Vinchesterlarda disketlarga nisbatan bir necha ming marta ko'p ma'lumot saqlash mumkin. Kompakt disklardagi ma'lumotlarni o'qish uchun CD-ROM qurilmasi ishlatiladi.
Vinchester, kompakt disk va disketlardagi ma'lumotlar kompyuter elektr manbasidan uzilgan holda ham saqlanib qoladi. Shu sababli ularni umumiy nom bilan kompyuterning tashqi xotirasi deb ataymiz.
|
Kompyuter qanday tuzilgan? - Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari Maqsad

Kompyuter qanday tuzilgan?
Kompyuter ko'rinishidan uch asosiy bo'lakdan iborat:
Monitor deb ataluvchi qurilma televizor ekraniga o'xshash vazifani bajaradi, ya'ni chizilayotgan rasm, yozilayotgan harflar, ko'rilayotgan film unda namoyon bo'ladi.
Monitor har xil ko'rinishlarda bo'lishi mumkin:
Klaviatura ustiga harf, son va boshqa belgilar yozilgan. Uning yordamida kompyuterga turli ma'lumot va buyruqlar kiritiladi.
Sistema bloki himoya g'ilofiga o'ralgan elektron sxemalar va qurilmalardan iborat. Elektron sxemalar yaxlit asosga yig'ilgan bo'lib, asosiy plata deyiladi.
Asosiy plataga kompyuterning boshqa qurilmalarini ulash mumkin. Kompyuterning eng asosiy xususiyatini asosiy platada joylashgan protsessor deb ataluvchi elektron sxema belgilaydi.
U kompyuterning barcha qurilmalari ishini boshqaradi. Protsessorning turiga qarab kompyuterga baho beriladi. Masalan, Intel Pentium 4 protsessori hozircha eng kuchli protsessor hisoblanadi.
|
html> - Sahifani bog’lash

|
Sahifani bog’lash
|
bet | 2/4 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 1,53 Mb. | | #133891 |
Bog'liq Supermarkethtml>
<head>
<title>Bu sarlavhatitle>
head>
<body>
<div>
<p>Hello world!p>
div>
body>
html>
<head>
<title>Sarlavhatitle>
<link rel="stylesheet" href="stylebyjimbowales.css" />
head>
<h1>Sarlavha 1h1>
<h2>Sarlavha 2h2>
<h3>Sarlavha 3h3>
<h4>Sarlavha 4h4>
<h5>Sarlavha 5h5>
<h6>Sarlavha 6h6>
HTML-hujjat – “html” yoki “htm” kengaytmali matnli fayl bo‘lib, u oddiy matn muharririda teglar qo‘llab yozilgan matn. HTML-hujjat va teglari orasida yozilgan bo‘ladi. HTML-hujjat hotiraga yuklansa, u ekranda web-brauzer yordamida wyeb-sahifa ko‘rinishida aks etadi.
HTML-hujjat, odatda, ikkita bo‘limdan iborat bo‘ladi. Birinchi bo‘lim HEAD (bosh qism yoki sarlavha) bo‘limi bo‘lib u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi. Ikkinchi bo‘lim BODY (tana) bo‘limi bo‘lib, unda hujjatni mazmuni aks ettiradi va u tegi bilan boshlanib tegi bilan tugaydi. Agar HTML-hujjat freym-strukturani ifodalashi (wyeb-brauzer oynasidagi ma’lumotlar alohida sohalarda aks ettishi) lozim bo‘lsa, u holda BODY bo‘limi o‘rniga FRAMESET (FRAME SET – strukturalar (ramkalar) tizilmasi (to‘plami), juft tegi yordamida) bo‘limi ishlatiladi. Shuni ta’kidlash joizki, HTML-hujjatda va juft teglarini yozish tavsiya etiladi, lekin majburiy emas.
Web-sahifaga kiritilishi lozim bo‘lgan yana bir element – wyeb-sahifa nomi bo‘lib, nom kiritish uchun <ТITLE> tegi qo‘llaniladi. Wyeb-sahifada bu teg bir marta ishlatiladi. Wyeb-sahifa nomi wyeb-brauzerning sarlavha satrida aks etib, wyeb-sahifaning o‘zida ko‘rinmaydi. Shu sababli uni wyeb-sahifaning istalgan joyiga yozish mumkin. Ammo wyeb-sahifa nomini wyeb-sahifa boshiga yozish maqsadga muvofiq. Wyeb-sahifa nomi tegi bilan yakunlanadi. Wyeb-sahifaga istalgan nom, masalan, o‘z ismingizni berishingiz mumkin.
HTML tili muttasil rivojlanib bormoqda. O‘z navbatida wyeb-brauzerlar ham yangilanib turibdi. Hozirgi kunda wyeb-sahifa tayyorlash uchun asosan HTML-4 tilidan foydalaniladi. Uning ba’zi buyruqlarini “eski” wyeb-brauzerlar (Internet Explorer-3, Internet Explorer-4) bajara olmaydi. Bundan tashqari turli web-brauzerlar, masalan, Internet Explorer va Netscape ham bir biridan bir oz farq qiladi. Shu sababli bitta HTML-hujjat turli web-brauzerlarda biror farq bilan aks etishi mumkin.
|
| |
IV. Mustahkamlash - Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari Maqsad

|
Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari Maqsad
|
bet | 6/6 | Sana | 26.03.2021 | Hajmi | 49 Kb. | | #13551 |
IV. Mustahkamlash
Monitorning vazifasi nimalardan iborat?
Klaviaturada nimalar bor va uning vazifasi nimalardan iborat?
Sistema bloki haqida so 'zlab beting
Protsessor haqida so 'zlab bering.
Ma'lumotlar kompyuterning qaysi qurilmalarida saqlanadi?
Disketa va vinchester nima uchun tashqi xotira deb ataladi?
Kompyuterning qanday tashqi xotiralarini bilasiz?
Ma 'lumotlami qog'ozga chop etish uchun qanday qurilma ishlatiladi?
Sichqoncha haqida so 'zlab bering.
Kompyuterni ishga tushirish ketma-ketligini so 'zlab bering.
Mashqlar
1. Chap ustundagi qurilmalami о 'ng ustundagi xususiyatlariga mos qo'ying.
ALOCHI.UZ
|
| |
Bugungi kunda barchani birlashtirishga chorlovchi global muammolar

|
Bugungi kunda barchani birlashtirishga chorlovchi global muammolar
|
bet | 2/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 0,95 Mb. | | #102641 |
Bugungi kunda barchani birlashtirishga chorlovchi global muammolar
5
Globallashuv davlatlarning iqtisodiy siyosat soxasidagi ustomonlik bilan xarakat qilishlarini cheklaydi, lekin xech ham uni bekor qilmaydi. Hukumatlar davlatdagi investitsiya iqlimini investorlar uchun qiziqish uyg‘otishini quyidagi tadbirlar orqali farqini belgilaydilar:
-infrastrukturani rivojlantirish;
-maorifni, kadrlarni tayyorlash va malakasini oshirish tizimini qо‘llab-quvvatlash;
-ishlab chiqarishning samaradorligini oshirish bilan birga xizmat kо‘rsatish sohasidagi narxlarni pasaytirish;
-yerkin raqobat uchun sharoit yaratish yoki normalarni tartibga solishni о‘zgartirish.
-mehnat bozorini ishini takomillashtirish.
6
Asosiy xususiyatlari
- xalqaro mehnat taqsimoti
- kapital
- ishchi kuchi va ishlab chiqarish
resurlarining erkin harakati
- qonunchilik
- iqtisodiy va texnologik
jarayonlarni standartlashtirish
- turli mamlakatlarning
madaniyatining qо‘shilish va
yaqinlashuvi
7
2. Jahon iqtisodiyotini globallashuvi mohiyati, kelib chiqish sabablari, shart-sharoitlari va darajalari.
Globallashuv atamasi birinchi bor 1960 yil Giddins tomonidan foydalanilgan. Bu atama XX asrning 90-yillarigicha deyarli foydalanilmagan. 1985 yilga kelib amerikalik sotsiolog R. Roberson «globallashuv» atamasiga tushuncha bergan. Globalizatsiya atamasi birinchi bо‘lib iqtisodchi olimlar tomonidan 1981 yildan beri qо‘llanilib kelingan. Ammo bu sо‘zning tо‘liq ma’nosi, konsepsiyasi 1990 yilning yarmida amerikalik olim Charlz Taz Rassel tomonidan tо‘liq ochib berilgan.
Globallashuv – butunjahon iqtisodiy siyosiy, madaniy integratsiya va unifikatsiya (bir birga yaqinlashuv) jarayonidir
8
Globallashuv quyidagi yо‘nalishlarda namoyon bо‘ladi:
informatsion globallashuv
iqtisodiy globallashuv
mintaqaviy globallashuv
demografik globallashuv
informatsiya sohasidagi о‘zgarishlar
iqtisodiy sohadagi о‘zgarishlar;
hududlar va chegaralar sohasidagi о‘zgarishlar;
globallashuvning asosiy instrumenti bо‘lib, insondagi barcha asosiy о‘zgarshdlarni о‘ziga qamrab oluvchi о‘zgarishlardir.
9
|
| |
Stolingizdagi joyni tejash

|
Stolingizdagi joyni tejash
|
bet | 5/12 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #262268 |
Bog'liq ilyosbekStolingizdagi joyni tejash
Mini kompyuterning o'rtacha hajmi taxminan 120 mm balandlikda va 120 mm uzunlikda, shuning uchun bu qurilmalar odatda stolingizda juda kam joy egallaydi. Ish joyini ancha samarali ishlatishingiz mumkin. Mini-kompyuterlar kichik, engil va ulardan foydalanish juda qulay. Aytgancha, katta hajmli ish stoli kompyuterlariga qaraganda chiroyli va zamonaviyroq.
Mini-kompyuterning kichik o'lchami ularni biron bir joyda bemalol yashirish imkonini beradi, bu esa stolingizdagi tartibsizliklarni kamaytiradi. Ba'zilari hatto standart VESA o'rnatgich yordamida displey orqasiga o'rnatilishi mumkin. Bu shuni anglatadiki, siz o'zingizning shaxsiy kompyuteringizni yaratish uchun mavjud monitorlardan foydalanishingiz mumkin. Yoki ekrandagi tasvirni boshqaradigan kompyuterni chiroyli tarzda yashirgan holda, interaktiv panelli mini-kompyuterdan turli xil tadbirlar davomida foydalanishingiz mumkin.
Mobillik
Mini kompyuterlar ko'chma va siz ularni sumkangizning kichik bo'limida osongina olib yurishingiz mumkin. Ya'ni, bunday qurilmalarni ish safari yoki sayohatda siz bilan olib ketishingiz mumkin. Ular sizning bagajingizda ko'p joy egallamaydi.
Narxi
Mini kompyuterlar sizga pulni tejash imkonini beradi, masalan, elektr to'lovlarini, texnik xizmat ko'rsatish xarajatlarini kamaytirish va hokazo. Lekin, eng muhimi, Mini Kompyuterlar stol kompyuterlari yoki noutbuklar kabi qimmat emas. Bularning barchasi, ayniqsa, biznesingiz uchun muhim bo'lsa, byudjetdan samarali foydalanish imkonini beradi.
To'liq ulanish
Mini kompyuterlarning eng katta afzalliklaridan biri shundaki, ular juda kichik o'lchamlariga qaramay, to'liq ulanish imkoniyatini taqdim etadi. O'z arsenalidagi bunday qurilmalarning aksariyati allaqachon barcha turdagi aksessuarlarni ulash uchun turli xil USB Type-A yoki hatto USB Type-C ulagichlariga, shuningdek tashqi monitorlarni, Smart televizorlarni yoki proyektorlarni ulash uchun HDMI yoki DisplayPort portlariga ega. Zamonaviy mini-kompyuterlarda gigabit LAN ulanishi ham mavjud bo'lib, u ancha silliq ulanishni ta'minlaydi, hatto simli minigarnituralar yoki minigarnituralarni ulash uchun raqamli audio uyalar yoki 3,5 mm raz'em mavjud.
Yana bir qulaylik - bu ko'p qirralilik, mini-kompyuterlar odatda Wi-Fi va Bluetooth ulanishlariga ega bo'lib, ularni barcha turdagi qurilmalarni ulashingiz mumkin bo'lgan to'liq huquqli markazga aylantiradi. Misol uchun, agar siz ulardan interaktiv doskalar uchun foydalansangiz, ushbu displeylarni tarmoq orqali yangilash boshqa joyda joylashgan markaziy hisoblash qurilmasidan osongina amalga oshirilishi mumkin..
Ulanishlarning bunday ko'p qirraliligi va yana, ularning ixcham o'lchamlari mini-kompyuterni o'ziga xos ko'rinishga aylantiradi, bu sizning har doim qurilmalaringiz yonida bo'ladi. Ayniqsa, siz atrofingizda sodir bo'layotgan hamma narsaga bir zumda munosabat bildirmoqchi bo'lsangiz, lekin ba'zi vazifalarni bajarish uchun o'z kuchingiz etarli emas.
|
| |
Yangilanishlarda cheklovlar mavjud

|
Yangilanishlarda cheklovlar mavjud
|
bet | 8/12 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #262268 |
Bog'liq ilyosbek
Ish stoli kompyuteringizda ko'proq RAM, ko'proq o'rnatilgan xotira yoki ko'proq grafik quvvati kerak bo'lganda, siz shunchaki ilg'or xususiyatlarga ega yangi komponentni sotib olishingiz va uning ish faoliyatini yaxshilash uchun shaxsiy kompyuteringizga qo'shishingiz mumkin. Mini kompyuterda bu har doim ham oddiy emas va ba'zi hollarda bu mutlaqo mumkin emas.
Misol uchun, ko'plab mini-kompyuterlarda protsessor va operativ xotira ba'zi noutbuklarda bo'lgani kabi anakartga lehimlangan. Bu kelajakda ushbu kompyuterlarning quvvatini kengaytirishni ancha qiyinlashtiradi, chunki ular butun umri davomida bir xil protsessordan foydalanishga majbur.
Agar sizda RAM xotira modullarini o'rnatishga imkon beradigan modelingiz bo'lsa, ichidagi cheklangan joy tufayli raqam juda cheklangan bo'ladi, u faqat bitta yoki ikkita xotira modulini qo'llab-quvvatlaydi. Bularning barchasi uning kengayishini murakkablashtiradi.
Drayvlar bilan o'xshash narsa sodir bo'ladi, bu erda eng yaxshi holatda u SATA ulagichi va M.2 uchun portga ega bo'ladi. Boshqacha qilib aytganda, siz eng ko'p ikkita ichki xotira birligini o'rnatishingiz mumkin.
Ammo eng aniq muammo mini-kompyuterning grafik imkoniyatlarini kengaytirish haqida gap ketganda paydo bo'ladi, unda bo'sh joy etishmasligi tufayli oddiy video kartani qo'shib bo'lmaydi, chunki uni oddiy rejimda osongina bajarish mumkin. hajmi cheklovlarsiz kompyuter.
Shunday qilib, agar siz hali ham mini-kompyuter sotib olishga qaror qilsangiz, bizning tavsiya etilgan modellarimiz bilan tanishishingizni tavsiya qilamiz ASUS, bu sizga to'g'ri tanlov qilishga yordam beradi.
ASUS Mini kompyuter PN40
Intel Celeron / Pentium protsessoriga ega bu ultra ixcham kompyuter uyda ishlash va o'qish uchun ideal bo'ladi. O'zining zamonaviy dizayni nafis chiziqlari va zamonaviy mat sirti tufayli mini kompyuterdan ASUS har qanday interyerga osongina mos tushadi. O‘lchami bor-yo‘g‘i 115x115x49 mm bo‘lgan bu ixcham va yengil kompyuterning og‘irligi bor-yo‘g‘i 520 g, shuning uchun uni deyarli istalgan joyga joylashtirishingiz mumkin, hatto ish stolida joyni tejaydigan yechim yaratish uchun uni monitorning orqa tomoniga o‘rnatishingiz mumkin.
ASUS Mini PC PN400 o'rnatilgan Intel UHD Graphics 600 bilan jihozlangan, buning yordamida siz ajoyib sifatda filmlarni tomosha qilishingiz mumkin. Ikkilamchi monitorni qo'llab-quvvatlash sizga ish maydonini ikkita ekranga kengaytirish, ish samaradorligini oshirish va qulayroq tajribani taqdim etish imkonini beradi. Bularning barchasi 2 GB dan 8 GB gacha operativ xotira, shuningdek, 500 GB HDD yoki 256 GB gacha M.2 (NGFF) SSD bilan to'ldiriladi. Bu shoshilinch kundalik ehtiyojlarni engish uchun etarli.
Etarli miqdordagi portlar va ulagichlar ushbu formatning barcha afzalliklaridan qulay foydalanishga imkon beradi. Ha, interfeyslarning to'liq to'plami mavjud: HDMI 2.0, mini-DisplayPort, USB 3.1 Gen1 Type-C va VGA (yoki MAQOMOTI) porti.
|
| |
Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari

|
Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari
|
bet | 3/12 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #257767 |
Bog'liq Avtomobil yo‘llariUmumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari davlat mulki boʻlib, avtomobil yoʻllaridan foydalanuvchilar uchun ochiqdir. Umumiy foydalanuvdagi avtomobil yoʻllari aholi ehtiyojlarini, davlatning ijtimoiy-iqtisodiy va mudofaa ehtiyojlarini qanoatlantirishi uchun shaharlar hamda boshqa aholi punktlari oʻrtasida yuklar va yoʻlovchilar tashishni ta’minlaydi. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari xalqaro, davlat va mahalliy ahamiyatga molik avtomobil yoʻllariga boʻlinadi.
Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalariga muvofiq xalqaro avtomobil yoʻllari tarmogʻiga kiradigan yoʻllar xalqaro ahamiyatga molik avtomobil yoʻllari jumlasiga kiradi.
Oʻzbekiston Respublikasi viloyatlari va tumanlarining ma’muriy markazlari, viloyatga boʻysunuvchi shaharlar, madaniyat hamda sanoat markazlari oʻrtasida transport qatnovini ta’minlaydigan, mazkur markazlarni esa, xalqaro ahamiyatga molik yoʻllar bilan, aeroportlar, temir yoʻl stansiyalari, portlar va kema toʻxtash joylari, shuningdek qoʻshni davlatlar bilan bogʻlaydigan yoʻllar davlat ahamiyatiga molik avtomobil yoʻllari jumlasiga kiradi.
Tumanlarning ma’muriy markazlarini shaharchalar, qishloqlar va ovullar bilan, shuningdek davlat ahamiyatiga molik yoʻllar bilan bogʻlaydigan yoʻllar mahalliy ahamiyatga molik avtomobil yoʻllari jumlasiga kiradi.
Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari maxsus vakolatli organ ixtiyorida boʻladi. Oʻzbekiston Respublikasining umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllari roʻyxati belgilangan tartibda tasdiqlanadi. Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllarini moliyalashtirish Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Respublika yoʻl jamgʻarmasi mablagʻlari, shuningdek qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa mablagʻlar hisobidan amalga oshiriladi.
Umumiy foydalanishdagi avtomobil yoʻllarini moliyalashtirishga ajratilgan mablagʻlar belgilangan maqsadga ega boʻladi va tegishli avtomobil yoʻllarini ta’mirlash, saqlash hamda rivojlantirish bilan bogʻliq boʻlmagan ehtiyojlar uchun olib qoʻyilmaydi yoki sarflanmaydi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan hollar bundan mustasno.
|
| |
Avtomobil yo‘llari - bet 8

|
Avtomobil yo‘llari
|
bet | 8/12 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #257767 |
Bog'liq Avtomobil yo‘llari1.3-rasm. Burilish burchagi elementlari
B –burilish uchi; α – burilish burchagi;
R – radius;
A – egrini boshi;
C – egrini oxiri;
T–tangens;
E – egri;
B- bissektrissa;
D–domer.
Egri chiziqning elementlari oʻzaro oddiy trigonometrik munosabatlar bilan bogʻlangan boʻlib, ularni quyidagi formulalar yordamida hisoblash mumkin:
Trassa rejasi toʻgʻri va gorizontal egri chiziqlardan iborat boʻladi. Gorizontal egri chiziqlarning eng kichik tavsiya etilgan radiuslari 1.4-jadvalda keltirilgan qiymatlardan kam boʻlmasligi lozim. Agar trassa ochiq tekis joylardan oʻtkazilsa, radiusni kattalashtirish uning uzunligini qisqartiradi va qurilish hamda transport harajatlarini kamaytiradi. Shuning uchun trassani oʻtkazish uchun qulay sharoitlarda barcha toifadagi yoʻllar uchun iloji boricha egri chiziqlarning katta radiuslarini belgilab, kamida 3000 m olish kerak, bunday egri uchastkalarda harakatlanish sharoitlari amalda toʻgʻri uchastkalarda harakatlanishdan farq qilmaydi.
1.4-jadval
Hisobiy harakat tezligi, km/s
|
150
|
120
|
100
|
80
|
60
|
50
|
40
|
30
|
Yoʻlning toifasi
|
I
|
II
|
III
|
IV
|
V
|
-
|
-
|
-
|
|
|
| |
Shuningdek o'qing: Misol orqali o'rganish uchun monoblokni (AiO) qanday tanlash mumkin ASUS

|
Shuningdek o'qing: Misol orqali o'rganish uchun monoblokni (AiO) qanday tanlash mumkin ASUS
|
bet | 7/12 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #262268 |
Bog'liq ilyosbekShuningdek o'qing: Misol orqali o'rganish uchun monoblokni (AiO) qanday tanlash mumkin ASUS
Mini kompyuterning kamchiliklari
Mini kompyuterlarning asosiy afzalligi ularning kichik o'lchamlaridir. Biroq, foydalanuvchi uchun apriori afzallik nima ishlab chiqaruvchilar uchun muammolarga olib keladi, chunki bo'sh joy etishmasligi ba'zi vazifalar uchun zarur bo'lgan uskunalarni o'rnatishni jiddiy cheklaydi. Endi biz sizga mini kompyuterlarning asosiy kamchiliklari nimada ekanligini aytib beramiz.
"Og'ir" kompyuter o'yinlarini o'ynay olmaslik
Ba'zi istisnolar mavjud bo'lsa-da, haqiqat shundaki, mini-kompyuterlar "og'ir" kompyuter o'yinlarini ishlatish uchun unchalik yaxshi jihozlanmagan, ko'pincha uchlik o'yinlar deb nomlanadi.Ya'ni to'liq o'yinni qo'llab-quvvatlash uchun kuchli apparat talab qiladigan o'yinlar.
Bo'sh joy etishmasligi grafik kartani ichkariga o'rnatishni qiyinlashtiradi, shuning uchun ba'zida ushbu qurilmalar mini-kompyuterning anakartiga lehimlangan o'rnatilgan grafik protsessordan foydalanishga majbur bo'ladi, bu esa eng yaxshi holatda juda ko'p grafik quvvatni talab qilmaydigan o'yinlarni o'ynash imkonini beradi. Biroq, bunday ixcham mini-o'yin kompyuterlari modellari juda o'ziga xosdir va ularning narxi o'rtacha darajadan yuqori, shuning uchun bu vazifalar uchun oddiy kichik o'lchamli kompyuterdan foydalanish ko'proq mos keladi.
Shuningdek o'qing: Ko‘rib chiqish ASUS ROG Strix Go 2.4 universal oʻyin eshitish vositasidir
Faol sovutish yo'q
Garchi mini-kompyuterlar ish paytida, xuddi noutbuklar kabi, oz miqdorda issiqlik hosil qilsa ham, ichidagi bo'sh joy etishmasligi issiqlikning etarli darajada tarqalishiga olib kelishi mumkin. Noutbuklardan farqli o'laroq, mini kompyuterlarda passiv sovutish afzalroqdir. Ha, u ish paytida sukunat va shovqin yo'qligini ta'minlaydi, lekin u qurilmaning biroz isishiga ham hissa qo'shadi. Bu o'rta va uzoq muddatda ba'zi muammolarni keltirib chiqarishi va ortiqcha harorat tufayli ichki komponentlarning foydalanish muddatini qisqartirishi mumkin. Shu sababli, panjara va radiatorlar har doim mukammal toza bo'lishini ta'minlash va elektron elementlarning statik ta'sirida chang va axloqsizlik to'planishiga yo'l qo'ymaslik uchun o'z vaqtida texnik xizmat ko'rsatish kerak.
|
| |
Media markaz yoki server funktsiyalari uchun ideal

|
Media markaz yoki server funktsiyalari uchun ideal
|
bet | 6/12 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #262268 |
Bog'liq ilyosbek
Mini kompyuterni ulash haqida gap ketganda, bizni ushbu kichik kompyuterlar uchun eng keng tarqalgan foydalanish usullaridan biriga olib keladi: audio, video va fotosuratlarni uydagi yoki kichik ofisdagi boshqa kompyuterlarga uzatuvchi media markaz yoki uy fayl serveri sifatida.
Uning kichik o'lchamlari uni Smart TV yonida o'rnatish uchun ideal qiladi, multimediya pleyerlari funksiyalarini kengaytiradi, bu ham katta ekranda operatsion tizim sifatida Windowsning to'liq imkoniyatlarini ochish imkonini beradi.
Har bir tashkilot energiya tejashning ulkan rolini tushunadi va energiya tejovchi qurilmalardan foydalangan holda atrof-muhitga hissa qo'shishga harakat qiladi. Statsionar kompyuter juda katta miqdorda elektr energiyasini iste'mol qiladigan qurilmalardan biridir. Mini-kompyuterlar elektr energiyasini ancha kam iste'mol qiladi, ularning o'rtacha energiya iste'moli atigi 10-12 Vtni tashkil qiladi. Bu sizga elektr energiyasi uchun to'lovlarni tejash imkonini beradi.
Xizmat
Ko'pgina mini kompyuterlar juda yaxshi ishlab chiqilgan va kam quvvat sarflaydi, shuning uchun ish paytida qizib ketish muammosi juda dolzarb emas. Haddan tashqari issiqlik odatda ish stoli va noutbuk foydalanuvchilari duch keladigan keng tarqalgan muammodir.
Boshqa tomondan, mini kompyuter juda kam issiqlik hosil qiladi, shuning uchun siz uni haddan tashqari qizib ketishdan tashvishlanmasdan ancha uzoqroq ishlatishingiz mumkin. Bundan tashqari, ushbu ixcham qurilmalar statsionar kompyuterlar va noutbuklar bilan solishtirganda ancha kam texnik xizmat ko'rsatishni talab qiladi va uzoqroq xizmat qilish muddatiga ega. Mini shaxsiy kompyuterdan 5-6 yil davomida uning texnik holati haqida qayg'urmasdan bemalol foydalanishingiz mumkin.
Chang va axloqsizlikdan himoya qilish
Ish stoli kompyuterlari buzilishlarga juda moyil bo'ladi, ayniqsa chang yoki axloqsizlik korpusga kirsa, bu qurilmaning haddan tashqari qizib ketishiga olib keladi. Mini kompyuterda korpus imkon qadar yopiq, u yerga chang va axloqsizlik kamroq tushadi, shuning uchun uni tez-tez tozalash kerak emas.
|
| |
Yoʻlning qiyin qismlarida eng kichik radiuslar, m

|
Yoʻlning qiyin qismlarida eng kichik radiuslar, m
|
bet | 9/12 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #257767 |
Bog'liq Avtomobil yo‘llariYoʻlning qiyin qismlarida eng kichik radiuslar, m:
Tekislik joylarda
|
1200
|
800
|
600
|
300
|
150
|
100
|
60
|
30
|
Togʻlik joylarda
|
1000
|
600
|
400
|
250
|
125
|
100
|
60
|
30
|
Agar joyning murakkab sharoiti tufayli 1.4-jadvalda keltirilgan radius qiymatlari bilan egrilarni loyihalashni imkoni boʻlmasa, u holda gorizontal egrining radiusini minimalgacha tushirishga ruxsat etiladi. U quyidagi formula bilan hisoblanadi.
bu yerda; V- avtomobilning tezligi;
iv- virajning maksimal qiyaligi;
µ-koʻndalang kuch koeffitsiyenti;
,
Yoʻl rejasi toʻgʻrilar va egrilar jadvali asosida oʻlchamlari uzunligi 841 mm, balandligi 297 mm (yarim format) boʻlgan qogʻozda chiziladi. Yoʻl rejasini qogʻozga shunday joylashtirishi kerakki, chizmani yuqori qismi iloji boricha shimolga qaratilgan boʻlsin. Yoʻl rejasining shimol - janub yoʻnalishi gʻarbga qaratilgan boʻlsin. Yoʻl rejasining masshtabi - 1:5000 togʻli joylarda esa-1:2000 qa’bul qilinadi. Yoʻl o‘qi rejada asosiy chiziq koʻrinishida chiziladi. Toʻgʻri uchastkadan egri uchastkaga oʻtish joylari aniq koʻrsatilib chiziq bilan ajratiladi. Egridan tashqarida toʻgʻri chiziq, ya’ni, tangenslar uzuq - uzuq chiziq bilan koʻrsatiladi.
Yoʻl rejasining barcha chizmalari boʻylab piket va kilometr belgilari qoʻyiladi (1.4-rasm). Burilish uchlarida ularning raqamlari koʻrsatiladi, egrining qiymatlari, toʻgʻri uchastkalarning uzunligi va ularning rumb yoʻnalishlari jadvalga tushuriladi va chizmaning boʻsh joyiga joylashtiriladi. Yoʻl rejasidagi joy tafsiloti topografik xaritada berilganlarga asosan koʻrsatiladi.
1.4-rasm. Yoʻl rejasi
Tafsilot belgilari va yozuvlari chizma ramkasiga parallel yoziladi. Yoʻl rejasiga tegishli piketlar va boshqa yozuvlar trassa boʻylab yoki unga perpendikulyar ravishda yoziladi. Shartli belgilashlar va belgilar amaldagi topografik xaritadagilarga mos boʻlishi kerak.
Tekislik va kam past–baland tepalikli joylardan oʻtgan yoʻl rejasida gorizontallarni trassa yoʻnalishini asoslash zarur boʻlgan joylarda koʻrsatiladi. Kuchli va past–baland va togʻli joylarda esa yoʻl rejasining butun uzunligi boʻylab hamma joyda koʻrsatiladi. Yoʻl rejasi yoʻnalishi va avtomobil yoʻli bilan yoʻl rejasi kesishgan joylarda ular orasidagi burchak va kesishuvning piketaj oʻrni koʻrsatiladi.
1.5-rasm. Yoʻl rejasining TB, TO va BU larini mustaxkamlash
Yoʻl rejasi juda uzun boʻlgan hollarda birinchi chizma varagʻi tugaganda keyingi varaq boshi va oxirida punktir chiziq chiziladi.
Chizmaning boʻsh joyida yoʻl rejasini mustahkamlash sxemalari (1.5-rasm), va toʻgʻrilar va egrilar jadvali, reperlar qaydnomasi (1.5-jadval), chap tomondagi tepa burchakda esa, shimol – janub yoʻnalishi ifodalangan strelka koʻrsatiladi.
1.5-jadval
|
| |
Start menyusi - Kirish asosiy qism 1 Supper kompyuterlar

|
Kirish asosiy qism 1 Supper kompyuterlar
|
bet | 4/12 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 2,34 Mb. | | #262268 |
Bog'liq ilyosbekStart menyusi
Chapdan pastdagi j t/ffitr* j tugmani bosishlik bilan Start menyusi ochiladi. Start menyusida asosan: - All Programms (Barcha Dasturlar); - My Documents (Mening Hujjatlarim); - My Recent Documents (Mening yaqindagi hujjatlarim); - Control Panel (Boshqaruv paneli); - Help and Support (Yordam va Madad); - Search (Qidiruv); - Log off... (Chiqish); - Turn Off Computer (Kompyuterni o ‘chirish).
Bulardan tashqari, Start menyusida eng ko‘p qo‘llanadigan dasturlaringiz ham saqlanib qoladi. M a’lum bir vaqtdan so‘ng ular avtomatik tarzda boshqalarigao‘zgarib turadi. Nechta ana shunday dasturni menyuga kiritib borishlikni o ‘zingiz belgilab qo‘yishingiz mumkin.
2.3 MINI KOMPYUTERLAR
Oddiy kompyuterlar va noutbuklar bilan solishtirganda mini-kompyuterlarning afzalliklari va kamchiliklarini muhokama qilishni boshlashdan oldin, bu qurilmalar nima ekanligini aniqlab olish kerak
Ehtimol, bu erda ko'pchilik, eng aniq mantiqdan kelib chiqqan holda, mini kompyuter kichik kompyuter deb o'ylaydi. Bu erda birinchi kelishmovchiliklar paydo bo'lishi mumkin, chunki uni mini-ITX form faktorli anakartni o'z ichiga olgan ixcham kompyuter bilan aralashtirib yubormaslik kerak. Mini kompyuterlar bundan ham kichikroq.
Mini PC - bu ish stoli kompyuterining qisqartirilgan versiyasi bo'lib, unda komponentlar ancha kichikroq korpusga siqiladi. Umuman olganda, ko'pgina mini kompyuterlar juda ixcham dizaynga ega va siz tanlagan modelga qarab, noutbuk yoki boshlang'ich darajadagi kompyuter bilan taqqoslanadigan quvvat taklif qiladi. Ya'ni, ular ofis vazifalarining ko'pchiligini osongina engishadi. Mini kompyuterlar odatda noutbukga o'xshash apparat vositalaridan foydalanadi, masalan, anakartga o'rnatilgan protsessorlar, SODIMM xotira modullari va 2,5 dyuymli M.2 drayverlari. Bularning barchasi bunday ixcham quti ichidagi joyni tejash imkonini beradi.
Oddiy shaxsiy kompyuterlar va noutbuklardan Mini Kompyuterning afzalliklari
Ko'p hollarda bizda oddiy kompyuterdan foydalanish imkoni yo'q va bunday hollarda mini-kompyuter arzon alternativa sifatida joylashtirilgan. Motivlar? Ular ish stolida bo'sh joyni tejash imkonini beradi, shu bilan birga siz o'rganib qolgan aloqa va funksionallikni saqlab qolasiz, lekin katta moliyaviy xarajatlarsiz. Keling, mini-kompyuterning noutbuklar va ish stoli kompyuterlari, hatto nozik va ixcham kompyuterlarga nisbatan afzalliklari haqida batafsilroq gapiraylik.
|
| |
Nazorat uchun savollar - Avtomobil yo‘llari

|
Avtomobil yo‘llari
|
bet | 12/12 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 1,36 Mb. | | #257767 |
Bog'liq Avtomobil yo‘llariNazorat uchun savollar
1. O‘zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida avtomobil yo‘llari qanday ahamiyatga ega?
2. O‘zbekiston Respublikasi avtomobil yo‘llari tarmogʻini ta‘riflang.
3. Avtomobil yo‘llari necha toifaga bo‘linadi va ularning bir biridan farqi qanday?
4. Oʻzbekiston Respublikasi “Avtomobil yoʻllari toʻgʻrisida” gi qonun qachon qabul qilingan?
5. Harakat jadalligi deganda nimani tushunasiz?
6. Keltirish koeffitsiyenti deb nimaga aytiladi?
7.Umumiy foydalanuvdagi avtomobil yo‘llari ma’muriy ahamiyatiga ko‘ra qanday tasniflanadi?
8. Hisobiy tezlik deb nimaga aytiladi?
9. Avtomobil yo’lining elementlariga nimalar kiradi?
10. Avtomobil yo’lining o’q chizig’ini o’tkazishda nimalarga ahamiyat beriladi?
11. Egrining elementlari.
12. Avtomobil yo’lining rejadagi elementlarini ayting.
13. Trassa rejasi deb nimaga aytiladi?
|
| |
TSiklik ishsizlik deganda - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

80. TSiklik ishsizlik deganda... a) iqtisodiy tsiklning inqiroz fazasi bilan bog’liq ravishda vujudga kelgan ishsizlik
tushuniladi;
v) iste’molchilik talabi va texnologiyaning o’zgarishi tufayli turli hududlarda turli
soha va ish turlariga ishchi kuchining talab va taklifga nomuvofiqligi natijasida
vujudga kelgan ishsizlik tushuniladi;
g) ishlashni xoxlamaydigan ishsizlar tushuniladi;
d) barcha javoblar to’g’ri.
81. Ishsizlikning tabiiy darajasi 4%ni, haqiqiy darajasi 9,3 %ni tashkil qilsa, Ouken qonuni bo’yicha YaMMning orqada qolishi necha foizni tashkil qiladi? b) 5,3 %;
v) 13,3 %;
g) 13,25;
d) 23,2.
82. Moliyaviy munosabatlarning mohiyati qaysi bandda to’la yoritilgan. a) pulning harakati ya’ni uning shakllanishi, taqsimlanishi va ishlatilishi jarayonida
vujudga keladigan munosabatlar;
v) faqat aholi keng qatlamlari qo’lidagi pul mablag’larining ishlatilishi bilan bog’liq
bo’lgan munosabatlar;
g) chet ellik jismoniy va huquqiy shaxslar pul mablag’larining harakati bilan bog’lik
bo’lgan munosabatlar;
d) barcha javoblar to’g’ri.
83. Soliqlar tushunchasining mazmuni qaysi bandda to’g’ri ko’rsatilgan? a) soliqlar iqtisodiy tushuncha sifatida sof daromadning bir qismini ixtiyoriy ravishda
byudjetga jalb qilishning shakli bo’lib, moliyaviy munosabatlarning tarkibiy qismini
tashkil etadi;
650
b) soliqlar davlat va mahalliy hokimiyat tomonidan huquqiy shaxslar daromadining bir
qismini majburiy, jismoniy shaxslar daromadlarining bir qismini esa ixtiyoriy ravishda
byudjetga jalb etish shaklidir;
v) soliqlar davlat va mahalliy hokimiyat tomonidan huquqiy shaxslar daromadining bir
qismini ixtiyoriy, jismoniy shaxslar daromadlarining bir qismini esa majburiy ravishda
byudjetga jalb etish shaklidir;
d) to’g’ri javob yo’q.
Ekstensiv iqtisodiy o’sishga qanday erishiladi?

648
a) insoniyat jamiyati taraqqiyotida ajdodlar tomonidan yaratilgan va avlodlar
tomonidan jamg’arilgan moddiy va ma’naviy boyliklar hamda foydalanishga jalb
qilingan tabiat boyliklari;
v) yalpi ijtimoiy mahsulotning yangidan hosil qilingan va uning qiymatda
ifodalanadigan qismidir;
g) faqat tabiat resurslari majmuining qiymat shakli;
d) to’g’ri javob yo’q.
71. Mulьtiplikator samarasini hisoblash qaysi bandda to’g’ri izohlangan?
a) real SMMdagi o’zgarishning investitsiya sarflaridagi o’zgarishga nisbati;
b) eksport va importni bir-biriga muvofiqlashtirish;
g) asosiy kapitalni kengaytirish va uni qayta tiklashga qilinadigan sarflar;
d) barcha javoblar to’g’ri.
72. Quyidagi nisbatlardan qaysi biri inflyatsion farqni ifodalaydi?
b) SMM
v) SMM >yalpi sarflar;
g) SMMq yalpi talab;
d) SMM>yalpi talab.
73. Quyidagi nisbatlardan qaysi biri retsession farqni ifodalaydi?
a) SMM>yalpi taklif;
b) SMMqyalpi taklif;
v) SMM>yalpi sarflar;
d) to’g’ri javob yo’q.
74.Stagnatsiya - bu ..................
a) bozordagi keskin vaziyat;
b) xalqaro bitim;
v) iqtisodiyotdagi tang holat;
d) to’g’ri javob yo’q.
Soliq stavkasi qanday aniqlanadi?

|
Soliq stavkasi qanday aniqlanadi? Pdf ko'rish
|
bet | 650/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI84. Soliq stavkasi qanday aniqlanadi?
a) soliq summasining soliq olinadigan daromad summasiga nisbatining foizdagi
ifodasidir;
v) soliq olinadigan daromad summasidan soliq summasi ayriladi;
g) soliq summasining soliq olinadigan daromad summasiga ko’paytmasi;
d) to’g’ri javob yo’q.
85.Byudjet - bu .....................
a) davlat, korxona, muassasaning qonuniy tartibda tasdiqlangan davrga mo’ljallangan
pul ifodasidagi daromad va sarf-xarajatlari;
b) davlat, korxona, muassasaning qonuniy tartibda tasdiqlangan davrga mo’ljallangan
pul ifodasidagi sarf-xarajatlari;
v) davlat, korxona, muassasaning qonuniy tartibda tasdiqlangan davrga mo’ljallangan
pul ifodasidagi daromadlari;
d) to’g’ri javob yo’q.
86. Inflyatsiya - bu ........
a) Milliy pul birligi qiymatining rasmiy tartibda pasaytirilishi;
v) eksportni importga nisbatan nihoyatda ortib ketishi;
g) muomaladagi pul massasining tovarlar massasidan ustunligi natijasida tovarlar bilan
ta’minlanmagan pullarning ko’payib ketishi;
d) barcha javoblar to’g’ri.
87. Deflyatsiya - bu........
b) milliy pul birligi qiymatining rasmiy tartibda pasaytirilishini bildiradi;
v) eksportning importga nisbatan nihoyatda ortib ketishini bildiradi;
g) narx-navoning pasayishini, pul qadrining ortishini bildiradi;
d) ijtimoiy mahsulotning pasayishi va ishsizlikning ko’payishini bildiradi.
88. Kreditning mazmuni qaysi bandda to’g’ri ko’rsatilgan?
a) O’z mulki bo’lgan pul resurslarini xoxlagan vaqtda, hech bir xarajatsiz ishlatish;
b) o’zgalar pul mablag’ini ma’lum muddatga haq to’lash sharti bilan qarzga olish va
muddati kelganda qaytarish;
g) davlat yoki mahalliy byudjetdan qaytarib bermaslik sharti bilan ajratilgan mablag’.
d) to’g’ri javob yo’q.
89.
O’zbekiston Respublikasining bank tizimi necha bo’g’indan iborat?
a) Markaziy bank, tijorat va xususiy banklar;
b) Markaziy bank va tijorat banklari;
g) davlat, xususiy, chet el va tijorat banklari;
d) to’g’ri javob yo’q.
|
| |
Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo’yicha) bakalavriat ta’lim yо‘nalishi

Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo’yicha) bakalavriat ta’lim yо‘nalishi
Download
95,41 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
10.02.2024
Hajmi
95,41 Kb.
#153993
Download
95,41 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo’yicha) bakalavriat ta’lim yо‘nalishi
Download
95,41 Kb.
Matnni ko'rish
Agrar inqirozlarning asosiy xususiyatlari nimalarda namoyon bo’ladi?

649
d) takror ishlab chiqarish bosqichlarining almashinishi.
78. Ishsizlik deganda...
a) O’ziga
ish topolmasdan, mehnat rezervi armiyasiga aylangan
aholining iqtisodiy
faol qismi tushuniladi;
v) ish qidirayotgan yoki yaqin vaqt ichida ish bilan ta’minlashini
kutayotgan aholi
tushuniladi;
g) Ishchi kuchiga bo’lgan talab va taklifning nomuvofiqligi natijasida vujudga kelgan
aholi tushuniladi;
d) barcha javoblar to’g’ri.
79. Friktsion ishsizlik deganda:
a) iste’molchilik talabi va texnologiyadagi turli hududlarda, turli soha va ish turlariga
ishchi kuchining talab va taklif nomuvofiqligi natijasida
vujudga kelgan ishsizlik
tushuniladi;
v) ish joylarini o’zgartirish tufayli ishdan bo’shab
qolib malakasiga mos ish
qidirayotgan va ish o’rinlari bo’shashini kutayotgan ishsizlar tushuniladi;
g) ishlashni xoxlamaydigan ishsizlar tushuniladi;
d) barcha javoblar to’g’ri.
Ehtiyojlarning ishlab - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universitetiBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIEhtiyojlarning ishlab
chiqarish va yetkazib berishga nisbatan
miqdoran o’sib, tarkib va sifat jihatidan
takomillashib borishi
ehtiyojlarning ustuvor darajada o’sib borish qonuni
deyiladi.
Bu qonun ishlab chiqarish bilan ehtiyojlar o’rtasidagi uzviy, to’g’ridan-
to’g’ri bog’liqlikni aks ettiradi.
Ehtiyojlarning o’zi ham bir-birini taqozo qiladi. Bir ehtiyoj o’z orqasidan
boshqa bir ehtiyojni keltirib chiqaradi. Masalan, kompyuter texnikasiga ehtiyojning
paydo bo’lishi, o’z navbatida uni ishlatishni o’rganish, unga xizmat ko’rsatish, dastur
tuzish kabi ehtiyojlarni keltirib chiqaradi.
Ehtiyojlarning o’sib borishi, uni qondirish vositalari darajasi bilan chegaralanadi.
Chunki ehtiyojlar cheksiz o’zgargani holda uni ta’minlash uchun kerak bo’ladigan
iqtisodiy resurslar cheklangan bo’ladi.
Iqtisodiy resurslar deganda tovar ishlab
chiqarish va xizmat ko’rsatish jarayonlarida foydalanish mumkin bo’lgan barcha
vosita va imkoniyatlar majmui tushuniladi.
Iqtisodiy resurslarni quyidagi guruhlarga ajratish mumkin:
1) tabiiy resurslar (er, yer osti boyliklari, suv, o’rmon va biologik resurslar);
2) ishchi kuchi resurslari (kishilarning aqliy va jismoniy qobiliyatlari);
3) kapital (foyda olish maqsadida ishlatiladigan binolar, stanoklar, mashinalar,
asbob-uskunalar, inshootlar, qurilmalar, sotishga tayyor tovarlar, pul mablag’lari va
boshqalar);
4) tadbirkorlik qobiliyati (kishilarning ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish
jarayonlarini tashkil etish va boshqarish qobiliyatlari).
Iqtisodiy resurslarning ishlab chiqarish omillaridan farqi shundaki, ularga ishlab
chiqarishda bevosita qatnashadigan ishchi kuchi, tabiiy resurslar va ishlab chiqarish
vositalaridan tashqari hamma moddiy resurslar, tovar va pul zaxiralari ham kiradi.
Resurslarning cheklanganligi ehtiyojni qondirishning muhim yo’li bo’lgan ishlab
chiqarish imkoniyatlarini ham cheklab qo’yadi. Bu imkoniyatlar darajasi doimo bir
xil bo’lib turmaydi, balki yangi texnikalar va texnologiyalarning yaratilishi va ishga
solinishi ishlab chiqarish imkoniyatlarini, uning chegaralarini kengaytirish imkonini
beradi. Iqtisodiy resurslar, ishlab chiqarish va ehtiyojlarni qondirish darajasi
o’rtasidagi doimiy va mustahkam aloqadorlikni quyidagicha ifodalash mumkin (1.2-
chizma):
|
| |
Iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari

3. Iqtisodiyot nazariyasi fanining predmeti va vazifalari Iqtisodiyot nazariyasi fanining predmetini aniqlashga oid masalaning yechimi
juda murakkab bo’lib, bu haqda o’tmishda ham, hozir ham turli olimlar har xil fikrlar
bildirib kelmoqdalar.
Masalan, Aristotel bu fanga uy xo’jaligini boshqarish qonunlari to’g’risidagi fan
deb qaragan bo’lsa, merkantilistlar, fiziokratlar va ingliz klassik iqtisodiy maktabi
vakillari unga boylik to’g’risidagi, uning manbalari va ko’paytirish yo’llari, boylikni
ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish to’g’risidagi fan deb
qaradilar. Keyingi paytda mazkur fanni xalq xo’jaligi, ijtimoiy xo’jalik to’g’risidagi
fan deb ham hisoblamoqdalar. Ayrimlar iqtisodiyot nazariyasi fanini moddiy hayotiy
vositalarni ishlab chiqarish va ayirboshlashni boshqarish qonunlari to’g’risidagi fan
deb ko’rsatadilar. A.Marshall esa iqtisodiyot nazariyasi (siyosiy iqtisod) fanining
predmeti insoniyat, jamiyatning me’yoridagi hayotiy faoliyatini tadqiq qilishdan
iborat, deb yozadi.
Iqtisodiyot nazariyasi fani siyosiy iqtisod nomi bilan yuritilgan davrda qator
darsliklarda va ayrim asarlarda uning predmeti moddiy ne’matlarni ishlab chiqarish
jarayonida kishilar o’rtasida sodir bo’ladigan munosabatlarni o’rganishdan iborat, deb
ko’rsatilgan edi.
AQSH va boshqa ba’zi bir mamlakatlardan kirib kelgan «Ekonomiks»
darsliklarida (iqtisodiyot nazariyasi «Ekonomiks» deb yuritilgan darsliklarda) bu
fanning predmeti kishilarning moddiy ehtiyojlarini to’laroq qondirish maqsadida
cheklangan resurslardan samarali foydalanish muammolarini tahlil qilish,
kishilarning iqtisodiy xatti-harakatlarini o’rganishdan iborat, deb ko’rsatilgan.
20
Bozor iqtisodiyotiga o’tilayotgan hozirgi davrda Rossiya Federatsiyasida chop
etilayotgan turli iqtisodiyot nazariyasi darsliklarida bu fanning predmeti bo’yicha bir-
biriga yaqin bo’lgan ta’riflar berilmoqda (1.1-jadval).
Guruhiy ehtiyoj – bu ma’lum guruh yoki jamoalarga birlashgan

|
Guruhiy ehtiyoj – bu ma’lum guruh yoki jamoalarga birlashganBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
Guruhiy ehtiyoj – bu ma’lum guruh yoki jamoalarga birlashgan
kishilarning birgalikdagi ehtiyoji.
Bir oilaning ehtiyoji boshqa biridan, bir mehnat
jamoasining ehtiyojlari boshqasidan o’z tarkibi va darajasi jihatidan farq qiladi.
Masalan, faraz qilaylik, Komilovlar oilasi besh kishidan iborat bo’lsin. Ota –
shifokor, ona – o’qituvchi, ikki o’g’il – talaba, qiz – maktab o’quvchisi. Zokirovlar
oilasi esa olti kishidan iborat: buva va buvi – nafaqada, ota – injener, ona – uy bekasi,
qiz – talaba va o’g’il – maktab o’quvchisi. Har ikkala oilaning tarkibi va faoliyat
turlari bir-biridan farq qilganligi sababli, ularning oilaviy ehtiyojlari ham o’z tarkibi
va darajasiga ko’ra farqlanadi. Xuddi shuningdek, mebel ishlab chiqaruvchi korxona
mehnat jamoasi ehtiyoji tarkibi va darajasi jihatdan tikuvchilik fabrikasi mehnat
jamoasinikidan boshqacha bo’ladi.
Hududiy ehtiyoj – bu muayyan hududlarda istiqomat qiluvchi kishilarning
birgalikdagi ehtiyoji.
Inson muayyan hududda istiqomat qilganliklari sababli, uning
ba’zi bir ehtiyojlari mazkur hududda istiqomat qiluvchi barcha insonlarning umumiy
ehtiyojlari sifatida namoyon bo’ladi. Masalan, har bir mahalla o’zining guzari, unda
joylashgan savdo va maishiy xizmat ko’rsatish shoxobchalari, bolalar bog’chasi, dam
olish joylari, istirohat bog’lari va boshqa inshootlarga ehtiyoj sezadi.
Umumjamiyat ehtiyojlari – bu jamiyat miqyosidagi barcha kishilar uchun
umumiy bo’lgan ehtiyoj.
Har bir mamlakatning fuqarolari ham barcha uchun
umumiy bo’lgan ne’matlarga ehtiyoj sezadilar. Masalan, mamlakat chegarasining
daxlsizligi, uning mudofaa qobiliyatining mustahkamligi, yurt farovonligi, ijtimoiy-
madaniy tadbirlar, huquq-tartibot ishlarining yuqori darajada amalga oshirilishi va
boshqalar.
Jamiyat ehtiyojlariga quyidagi bir qator omillar ta’sir ko’rsatadi:
a) jamiyatning iqtisodiy taraqqiyot darajasi;
b) jamiyatdagi ijtimoiy-iqtisodiy tuzum;
d) tabiiy-geografik sharoitlar;
g) tarixiy-milliy an’analar va urf-odatlar;
e) aholi sonining o’sishi, uning tarkibidagi o’zgarishlar;
f) xalqaro, davlatlar, millatlar va mintaqalar o’rtasidagi aloqalar.
Ijtimoiy-iqtisodiy, shu jumladan, moddiy ehtiyojlarni to’liq qondirish mumkin
emas. Jamiyatda har bir ma’lum davrda ko’plab qondirilmagan ehtiyojlar mavjud
bo’ladi. Vaqt o’tishi bilan yangi buyumlarning paydo bo’lishi, keng reklamaning
ta’siri va savdoning rag’batlantirishi natijasida ehtiyojlar o’zgaradi va ko’payib
14
boradi. Shunday ekan, jamiyatning, ya’ni uni tashkil qiluvchi shaxslar, muassasa va
korxonalar ehtiyojlarining cheksizligi, ularning to’xtovsiz yangilanib va o’sib borishi
tabiiy bo’lib, uni o’ziga xos qonun orqali ifodalash mumkin.
|
| |
Tarmoqlar iqtisodiyoti” kafedrasi

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT AMALIY
FANLAR UNIVERSITETI
Sirtqi bo`lim
|
“Tarmoqlar iqtisodiyoti” kafedrasi
|
Ro'yxatga olindi №
«____» _______20__ й
|
Ro'yxatga olindi №
«____» _______20__й
|
“
TARMOQLAR IQTISODIYOTI” KAFEDRASI
“MIKROIQTISODIYOT. MAKROIQTISODIYOT”
fanidan
KURS ISHI
Mavzu: “Raqobatlashuvchi firma va tarmoqning uzoq muddatli oraliqdagi muvozanati va tarmoq taklifi”
Ilmiy rahbar: Djumaboyeva N.Y Djumaboyeva N.Y
(lavozim, FISh)
Bajardi:3-bosqich, IQ21-S-01 guruh talabasi Madiyorova Dilfuza Abduvaliyevna
Komissiya a’zolari: _________________________
_________________________
_________________________
Himoya natijasi: «_____» baho «___» ______________ 20__й.
Toshkent – 2023