nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Multimediya ilovalari - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni...

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash Pdf ko'rish
|
bet | 185/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfMultimediya ilovalari:
- fan mavzulari bo'yicha m a’ruza matnlari to'plamidan CD va DW
yordamida foydalanish;
- fan mavzulari bo'yicha o'quv materiallami noutbuk va proektor
yordamida namoyish qilib borish;
- fan mavzulariga oid amaliy va mustaqil ta’lim materiallarini
Intemet-saytlar orqali o'rganib borish.
5.
Tavsiya etiladigan adabiyotlar va qonuniy-nte 'yoriy hujjatlar
Asosiy adabiyot sifatida «Korporativ siyosat» nomli darslik va
adabiyotlar ro'yxatida keltirilgan boshqa manbalar tavsiya etiladi.
Tegishli kompaniyalaming Intemet-saytlaridan, statistik m a’lumot-
lardan, hisobotlaridan va iqtisodchilaming ilmiy ishlaridan muntazam
foydalanish maqsadga muvofiq.
Korporativ boshqaruv siyosatini yuritishga oid qonuniy-me’yoriy
hujjatlami Lex.uz, «Pravo» yoki «Norma» kompyuter programmalari
yordamida o'rganish tavsiya etiladi.
4.4. 0 ‘quv-metodik kompleks to‘g ‘risida
Fan bo'yicha o'quv-metodik kompleks (O'M K) tuzish va undan
foydalanish tavsiya etiladi. UMK professor-o'qituvchi tomonidan har
yili yangilanib tuziladi, ichki va tashqi taqrizdan o'tkaziladi, kafedra
hamda institut tomonidan tasdiqlanadi. UMK professor-o'qituvchi va
kafedraning fanni o'qitish bo'yicha asosiy hujjatlardan hisoblanadi.
UMK quyidagi qismlardan iborat bo'lishi mumkin: titut, mundarija,
kirish, namunaviy va ishchi o'quv dasturlar, kalendar reja, texnologik
xarita, qo'shimcha m a’ruzalar matnlari, amaliy mashg'ulotlar matnlari,
masalalar va topshiriqlar, mustaqil ta’lim mavzulari va rejasi, referatlar
mavzulari, tarqatma materiallar, statistik m a’lumotlar, ish o'yinlari,
savol varianlari, kurs ishi mavzulari, asosiy va qo'shim cha adabiyotlar
ro'yxati, qo'llanilgan pedagogik va informatsion texnologiyalar,
baholash reyting mezonlari, metodik ko'rsatmalar.
Elektron shakldagi UMK o'qituvchi va kafedra saytlariga kiritiladi
va barcha undan foydalanish imkoniyatiga ega bo'ladi. UMK professor-
o'qituvchining intellektual mulki hisoblanadi va qonunda belgilangan
tartibda himoyalanishi ta ’minlanishi zarur.
195
|
| |
I variant
  
II variant

I variant
|
II variant
|
III variant
|
IV variant
|
V variant
|
1.Bo’lajak biznesni qisqacha ta’riflash.
|
1.Biznes-rejaga kirish.
|
1.Tanlangan biznes konsepsiyasi.
|
1.Kirish.
|
1.Firma imkoniyatlari (rezyume).
|
2.Bozor.
|
2.Biznesni identifikatsiyalash.
|
2.Ayni paytdagi vaziyat.
|
2.Korxonani ta’riflash.
|
2.Tovar (xizmat) turlari.
|
3.Xodimlar malakasi va tajribasi, mavjud moliyaviy vositalar.
|
3.Maqsad.
|
3.Yaratilayotgan korxona tavsifnomasi.
|
3.Mahsulotni ta’riflash.
|
3.Tovar (xizmat) sotuv bozori.
|
4.Taklif qilinayotgan mahsulotning ustunliklari.
|
4.Biznesni ta’riflash.
|
4.Boshqaruv.
|
4.Marketing rejasi.
|
4.Sotuv bozorida raqobat.
|
5.Bo’lajak biznesni tashkil qilish.
|
5.Bozor.
|
5.Bozor tahlili va tadqiqotlari.
|
5.Ishlab chiqarish rejasi.
|
5.Marketing rejasi.
|
6.Kelajakka nazar.
|
6.Raqobat.
|
6.Marketing harakatlari rejasi.
|
6.Tashkiliy reja va menejment.
|
6.Ishlab chiqarish rejasi.
|
7.Moliyaviy vazifalar.
|
7.Menejment.
|
7.Ishlab chiqarish rejasi.
|
7.Moliyaviy reja.
|
7.Tashkiliy reja.
|
8.Pul mablag’laridan foydalanish.
|
8.Xodimlar.
|
8.Tavakkalchilikni baholash.
|
8.Loyiha samaradorligi.
|
8.Firma faoliyatining huquqiy ta’minoti.
|
9.Ilova.
|
9.Joylashuv.
|
9.Moliyaviy reja.
|
9.Ilova.
|
9.Tavakkalchilikni baholash va sug’urtalash.
|
10.Biznes tarixi.
|
10.Moliyaviy ma’lumotlar.
|
|
|
10.Moliyaviy reja.
|
|
11.Hisobot .
|
|
|
11.Moliyalashtirish strategiyasi.
|
|
12.Qisqacha mazmun (rezyume).
|
|
|
|
Ko’rsatkichlar - Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı

|
Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı
|
bet | 11/16 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 98,92 Kb. | | #236075 |
Bog'liq document11Ko’rsatkichlar
|
Missiya
|
Maqsadlar
|
1. Vaqt mezoni
|
Kelajakda intilish mavjud, lekin vaqt bo’yicha cheklanishlar yo’q va joriy holatga bog’liq emas.
|
Doimo amalga oshirish muddatlarini ko’zda tutadi.
|
2.Axborotni yo’naltirilganligi
|
Korxonaning tashqi muxitga - iste’molchilar, jamiyat, mintaqa, manfaatlari qadriyatlari va ustuvorliklariga yo’naltirilgan.
|
Ko’pincha firmaning ichki muxitiga yo’naltirilgan va resurslar, zahiralardan foydalanishni yaxshilashga yo’naltirilgan bo’ladi.
|
3.Ta’riflanish xususiyatlari
|
Umumiy atamalarda ifodalanadi va korxona obrazini, uning markasini, ish usullarini yoritib beradi.
|
Ko’pincha faoliyat natijalarining aniq natijalarini aks ettiradi.
|
4.O’lchovliligi
|
Sifat jixatidan tasniflanadi, natijalarni nisbiy aks ettirish ustun turadi
|
Asosan miqdoriy o’lchovga ega bo’ladi, birlikda va ko’plikda ifodalanishi mumkin.
|
2-jadval. Korxona missiyasi va maqsadlari orasidagi farqlanish.
Har qanday korxona murakkab ijtimoiy-iqtisodiy tizim sifatida ko’p maqsadli xarakterga ega.
Korxonaning faoliyati davomida strategik maqsadlarni amalga oshirish bilan bir vaqtda ko’plab taktik va tezkor maqsadlarni ham hal etadi. Sof iqtisodiy maqsadlar bilan ijtimoiy, texnikaviy va tashkiliy vazifalar chambarchas bog’liqdir. Maqsadlarni tuzilmalarga ajratish turli xil jihatlar bo’yicha amalga oshirish mumkin (3-jadval).
|
| |
Yo’nalish turi - Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı

|
Korxona boshqaruvıda bıznes rejanıng ahamıyatı
|
bet | 10/16 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 98,92 Kb. | | #236075 |
Bog'liq document11Yo’nalish turi
|
Qadriyatlar kategoriyasi
|
Korxona ko’zlayotgan maqsadlar toifalari (tiplari)
|
Nazariy
|
Haqiqat
Bilim
Oqilona fikrlash
|
Uzoq muddatli tadqiqotlar va ishlanmalar
|
Iqtisodiy
|
Qulaylik
Foydalilik
Boylik jamg’arish
|
O’sish
Foyda olish
Natijalar
|
Siyosiy
|
Hokimiyat
Hurmat qozonish
|
Kapital va sotishning umumiy hajmi, ishlovchilar soni
|
Ijtimoiy
|
Yaxshi munosabatlar
Sadoqat
Nizolarning bo’lmasligi
|
Foydalilikdan ijtimoiy mas’uliyatning yuqori turishi
Bilvosita raqobat
Tashkilotdagi yaxshi muhit
|
Estetik
|
Badiiy muvofiqlik
Shakl va o’lchamlar mosligi
Tarkib
|
Mahsulot dizayni
Sifat
Foydaning kamayishi hisobiga bo’lsa ham ko’rkamlikni ta’minlash.
|
Diniy
|
Borliq bilan muvofiqlik, kelishuv.
| |
1-jadval. Qadriyatlar yo’nalishlari va ularning maqsadlar bilan aloqasi.
Korxona missiyasi uning madaniyati - korxona obro’sini (marka, imidj) shakllantiruvchi korxona qadriyatlari, me’yor va g’oyalari majmuasi bilan chambarchas bog’liqdir. U hayotda quyidagilarda o’z aksini topadi:
korxonaning xatti-harakatlarida - barcha xodimlar uchun yagona bo’lgan tamoyillarda;
firma kommunikatsiyalarida - axborotni uzatish usullarida;
korxonani ko’rgazmali taqdim etish vositalarida - firma belgisi, mahsulotni bezalishi, marosimlar, tashqi ko’rinishi va x.k.
Korxona imidji firmaning iste’molchilar, hamkorlar, jamiyat oldidagi mas’uliyatini bildiradi. Bunday holatda missiya korxonaning tashqi muhitda kerakli taassurot uyg’otishga intilishini aks ettiradi.
Ikkinchi bosqich – biznes-reja maqsadlarini ishlab chiqish. Maqsad- bu korxonaning kelgusidagi ko’zda tutilgan, istalgan holati.
Biznes tizimida maqsad beshta funksiyani bajaradi:
tashabbus - firmaning hozirgi va ko’zda tutilgan, istalgan holatini, harakatlar motivlarini taqqoslash, solishtirish.
qarorlar qabul qilish mezonlari - axborotlar va muqobillarni tanlash, biznesdagi ustuvor yo’nalishlarni baholash;
boshqarish vositalari - harakatlarni boshqaruvchi talablar, biznes yo’nalishlarini aniqlash;
muvofiqlashtirish - qarorlar qabul qiluvchi shaxslar o’rtasida nizosiz munosabatlarni ta’minlash, maxsuslashtirilgan bo’linmalar ishlarini moslashtirish, muvofiqlashtirish.
nazorat - bu xo’jalik faoliyatining joriy holati ko’rsatkichlarini maqsadlar bilan taqqoslash, solishtirish.
Missiyadan farqli ravishda maqsadlar korxona faoliyatining bir muncha aniq yo’nalishlarini aks ettiradi (2-jadval).
|
| |
Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti fani to‘g‘risida

|
Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti fani to‘g‘risida
|
Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 37 Kb. | | #108708 |
Bog'liq 1-oraliq savollari
Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti fani to‘g‘risida
Elektr qabul qiluvchilarning asosiy ish rejimlarining grafiklari
Hisobiy elektr yuklamalarni aniqlash
Sanoat korxonalarining elektr ta’minoti tizimi haqida dastlabki ma’lumotlar
Foydalanish koeffitsienti, ulanish koeffitsienti
Elektr energiyasi ishlatuvchilari va iste’molchilar
O’rtacha yuklmalarni aniqlash
Tartibli diagramma metodi
Chastota og‘ishi va tebranishi
Elektr energiyasi manbalari
Elektr energiyasini ishlab chiqarish
Elektr stansiyalari
Kuchlanishning sinusoidal emasligini kamaytirish choralari
Korxonaning energiya sarfini aniqlashning qanday usullari mavjud
Kuchlanish assimetriyasi-uch fazali kuchlanish tizimining assimetriyasi
Yerlatgich maqsadi va turlari
Saqlagichlar yordamidagi ximoya.
Yerlatgichlarni hisoblash.
Elektr energiyasini qabul qiluvchilarning toifalari va ularning ishlash rejimlari
Elektr apparatlar
Iste’molchilarga elektr energiyasini uzatishning ko’p bosqichli sxemasi
Maksimal hisobiy yuklamalar
Elektr yuklamalarining turlari
Eng katta ish yuklamalarini aniqlash
O‘rtacha yuklamalarni aniqlash
Sanoat korxonalari elektr ta’minoti fani to‘g‘risida
Sanoat korxonalari elektr ta’minoti tizimi haqida dastlabki ma’lumotlar
Elektr energiyasi ishlatuvchilari va iste’molchilar
Kuchlanishlar nosinusoidaligi
Kuchlanishlar nosimmetriyasi
Chastota og`ishi va tebranishi
Elektr stansiyalari
Elektr energiyasi manbalari
Elektr energiyasini ishlab chiqarish
Elektr tizilmalar.
Generatorlarning asosiy parametrlari. Elektr energiyasi ishlatuvchilar va iste’molchilar xaqida umumiy ma’lumotlar va ularning tabaqalanishi
Tog` qazish sanoatida elektr dvigatellari bo`lgan elektr energiya ishlatuvchilar va iste’molchilar
Kimyo va boshqa tarmoqlardagi dvigatellari bo`lgan elektr ishlatuvchilar va iste’molchilar
Sex tarmoqlarining himoyasi.
Saqlagichlar yordamidagi ximoya.
Avtomatlar bilan himoyalash.
Taqsimlovchi qurilmalarni ishlatish
Elektr apparatlar
Kommutatsion qurilmalar
Elektr jihozlarining tavsiflari
Taqsimlovchi punkt va transformatorli podstansiyalar
Taqsimlovchi qurilmalarni ishlatish
Elektr yuklamalarining turlari
O`rtacha yuklamalarni aniqlash
Maksimal xisobiy yuklamalar
Eng katta ish yuklamalarini aniqlash
|
| |
Katalizatorlar - Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi

Kataliz xodisasi bir necha umumiy prinsipga ega.
1. Katalizatorlar saylash (selektiv) xossasiga ega. Xamma kimyoviy
reaksiyalar uchun umumiy katalizator bo`lmaydi. Ma`lum katalizator ayrim
reaksiyani yoki reaksiyalar gruxini, agar reaksiya bir qancha yo`nalishlar bilan
borsa, ma`lum yo`nalishni tezlashtiradi.
2. Katalizatorlar reaksiya muvozanat konstanta qiymatini o`zgartirmaydi.
Katalizatorlar nazariy yo`l bilan xisoblab topilgan miqdorga qaraganda, ko`p
maxsulot xosil qilishga yordam bermaydi. Faqat kerakli maxsulotni qisqa vaqtda
olishga imkon beradi
3. Katalizator ta`sirida teskari va to`g’ri reaksiyalarning tezligi bir xilda
oshadi.
MOTOR YOQILG’ILARINI GIDROTOZALASH ASOSLARI

MOTOR YOQILG’ILARINI GIDROTOZALASH ASOSLARI
Gidrotozalash maqsadi vazifasi olinadigan mahsulot yoki fraktsiyalarni ularni
tarkibidagi oltingugurt, azot, kislorod, smolali birikmalar, to`yinmagan
uglevodorodlardan tozalash yo`li bilan sifatini oshirishdir.
Uglevodorodlarni gidrirlashdagi asosiy reaktsiyalar.
1) Alken bog’larni to`yinishi.
2) Aromatik uglevodorodlarni to`yinishi.
3) Alkanlarni krekinglash:
4) Alkilbenzollarni dealkillash:
5) Alkanlarni gidroizomerlash::
6) Sikloalkanlar gidroizomerlash:
Motor yoqilg’isini gidrotozalash 340 - 400
0
C va 2-5 MPa bosimida, AKM va
ANM katalizatorlar yordamida olib boriladi. Yuqorida keltirilgan reaktsiyalarni
RCH
2
CH
CHCH
2
+ H
2
RCH
2
CH
2
CH
3
+ H
2
RCH
2
CHR + H
2
2RCH
3
CH
3
CH
2
CH
2
CH
2
CH
3
+ H
2
CH
3
CH
2
CH
CH
3
CH
3
CH
3
+ H
2
CH
3
+ H
2
CH
3
+ H
2
katalizatorlarni turiga va jarayonni olib borilish sharoitiga qarab tezligi oshishi va
kamayishi mumkin.
Katalizatorlar
Reaktsiyani ma`lum yo`nalishda ketishida katalizatorlar katta rol’ o`ynaydi.
SHuning uchun katalizatorlarni tarkibini ilmiy asoslab tanlabolish gidrotozalash
jarayonini boshqarishni osonlashtiradi.
Sanoatda keng miq`yosda AKM va ANM katalizatorlari ishlatiladi. YAngi
katalizatorlarni yaratganda ularni sanoat miq`yosida ma`lum sharoitda sinab
kurildi.
Katalizatorlarni tayyorlashda A.S.Sultanovning kimyoviy nazariyasi
Ni+S
NiS
MoS+2S
MoS
2
NiS+MoS
2
Ni+MoS
3
NiS+NiMoS
3
NiMoS
4
+Ni
Ni+S=NiS
[2NiO, MoO
3
, Al
2
O
3
]
|
Riforming jarayonining asosiy faktorlari

Kamayganligi sababli aromatikani umumiy miqdori kamayishi mumkin.
Vodorod bosimi va gazni xom ashyoga nisbatan ayolanishidir. Vodorod bosimi
ko`tarilsa aromatik uglevodorodlarni hosil bo`lish reaktsiyasini sekinlashtiradi.
Misol uchun: bosim 2,0 dan 4,0 MPa ga ko`tarilsa aromatik uglevodorodlarni hosil
bo`lishi 5% ga kamayadi.
Bosim pasaytirilsa katalizatorni sirtiga koks o`tirish jarayoni kuchayadi. Bu
jarayon gazda vodorodni portsial bosimi qanchalik kam bo`lsa shunchalik
kuchayadi. Vodorodni portsial – bosimini oshirish uchun gazni sirkulyatsiya
qilinadi. Sirkulyatsiyani miqdori qanchalik ko`p bo`lsa riforming ustanovkasini
ko`rsatgichlari shunchalik yaxshi bo`ladi. Ammo sirkulyatsiya ko`payishi bilan
xom ashyo bug’larini katalizatorni aktif markazlari bilan to`qnashish vaqti
kamayadi. Shu sabali jarayonning samaradorligi pasayadi, qurilmaning energetik
xarajatlari oshadi. Shu sabablarga ko`ra xom ashyoni sifati, katalizatorni aktivnosti
va olinadigan maxsulotni sifatiga qarab gazni sirkulyatsiyasi 1 m
3
xom ashyoga
nisbatan 900 dan 1500 m
3
gacha qabul qilinadi. Gazni tarkibida vodorodni xajmi
80-90% dan kam bo`lmasligi kerak.
Platina katalizatorida vodorodni bosim 3,0-3,5 MPa bo`lib, katalizatorni ish
davri 12 oygachadir. Keyingi vaqtda platina-reniy va ko`p metalli katalizatorlarni
qo`llanish bosimni 1,5-2,0 MPa gacha pasaytirishga imkoniyat beradi. Bu esa
aromatik va izomerlangan uglevodorodlarni ko`proq hosil bo`lishiga sharoit
yaratadi.
Qurilmaga kelgan % mass - Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi

390
0
S gacha ko`tarilgan: 1 t xom ashyoni tozalash uchun 0,54-0,64% mass. yoki
60-80 m
3
vodorod gazi sarflangan gidrogenizatda oltingugurtning miqdori0,4-0,6%
mass. gacha kamaygan: azotli birikmalar kam tozalangan metallarning 60-70%
tozalangan.
Piroliz jarayoni smolasining benzin fraktsiyasini alohida usul bilan tozalanadi.
Bu fraktsiyaning kimyoviy tarkibi 60 – 65% aromatik uglevodorodlardan, qolgan
to`yinmagan uglevodorodlardan iborat. Agar pirolizdan olingan benzin
fraktsiyasini avtomobil benziniga qo`shib ishlatadigan bo`lsa, u vaqtda bu
fraktsiyani bir bosqichda gidrotozalash qilinadi. Bunda zanjirda ikkita qo`shbog’i
bo`lganalanlarni bitta qo`shbog’i to`yintiriladi xolos. Sababi, birinchidan – ikkita
qo`shbog’li uglevodorodlar vaqt o`tishi bilan polimerlanib smolasimon modda
hosil qiladilar, shu bilan birga ular oksidlanadilar. Natijada benzin fraktsiyasini
sifati pasayadi. Bitta qo`shbog’li uglevodorodlar nisbatan turg’unroqdirlar, shu
bilan birga ular benzinni oktan sonini o`tiradilar. Katalizator sifatida palladiy
sul’fidi ishlatiladi. Bu katalizator oltingugurtli, azotli birikmalariga yaxshigina
chidamlidir, yuqori faollik bilan ishlaydi. Gidrotozalashni 2 – 2,5 MPa bosimda
xom ashyoni xajmiy tezligi 1,4-2,5 s
-1
va 1 m
3
xom ashyoga nisbatan 100 m
3
.
Dizel yoqilg’isini gidrotozalash etadigan L-24 – 7 qurilmasining bitta blokini
texnologik sxema.
Vodorodli gaz aylanib turadi. Xom ashyo va gazlarning reaktorga kirish
vaqtida temperaturasi 60-75
0
C, reaktordan chiqaytganda 170-195
0
C gacha
ko`tariladi. Qo`shbog’lar to`yinishi issiq ajralib chiqishi bilan sodir bo`ladi. Agarda
benzin fraktsiyasidan aromatik uglevodorodlar olinadigan bo`lsa u vaqtda ikki
bosqichda gidrotozalash qilinadi. Bunda hamma to`yinmagan birikmalar
gidrogenlanadi.
KATALITIK RIFORMING - Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi

|
Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasiKATALITIK RIFORMING.
Katalitik riforming – benzinlari detonatsiya xususiyatini oshirish va arenlarni,
asosan benzol, toluol va ksilollarni olish uchun qo`llaniladi. Bu jarayon yuqori
temperaturada (500
0
C) va bosimda (1,5-4MPa) bifunktsional katalizatorlarda olib
boriladi. Bifunktsional katalizator kislotali va gidrirlash, degidrogenlash xossasiga
ega. Kislota funktsiyasini oksid alyuminiy bajarsa, gidrogenlash va degidrogenlash
fraktsiyasi 8 gr metallari, asosan Pt bajaradi.
Alyuminiy oksidi katalizatorni kislotali fraktsiyasini bajaradi. U katalizatorni
izomerizatsiya, gidrokreking, degidrotsiklizatsiya reaktsiyalarida aktivligini
belgilaydi. Sanoatda benzin fraktsiyalarini oktan sonini oshirish uchun riforming
jarayoni qo`llaniladi. Jarayon vodorodli (70-90%) muhitda, 490-520
0
C, 1,5–4 MPa
bosimda va xajmiy tezligi 1-2 ch sirkulyatsiya qilinayotgan vodorodni reaktsiyaga
kirishayotgan xom ashyoga nisbati 1000-1800, riforming uchun C
7
(85-105
0
C)
fraktsiya, C
8
(105-140
0
C), C
9
(85-180
0
C) olinadi.
Jarayonni qattiq rejimda olib borilganda riforming tarkibida 70% aren bo`ladi.
Bularning: benzol 3%, toluol 22%, ksilol 35%, arenlar C
9
-C
10
=9,5%.
Riforming jarayonida sifati past benzindan yuqori oktan sonli benzin
komponenti olinadi, bu jarayonda asosan aromatik uglevodorodlar hosil bo`ladi,
parafin uglevodorodlari izomerlanishga uchraydi.
AVT qurilmalarida neftdan benzin olinadi. (16-20%). Bu benzinlarnioktan
soni 45-55 ga teng. Riformingdan so`ng oktan soni 80-90 (m.m) yoki 90-100 (i.m)
gacha ko`tariladi.
Riforming jarayonining ikkinchi vazifasi – benzin fraktsiyalaridan aromatik
uglevodorodlar (benzol, toluol, ksilol, etilbenzol) olishdir. Bu jarayonda tan narxi
arzon bo`lgan vodorod qo`shimcha mahsulot sifatida hosil bo`ladi. Vodorod
gidrogenlash jarayonlar uchun zarur qo`shimcha mahsulotdir.
|
| |
Ko'p yadroli protsessorning boshqa asosiy afzalliklari

|
Ko'p yadroli protsessorning boshqa asosiy afzalliklari
|
bet | 2/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 16,09 Kb. | | #241220 |
Bog'liq Ko\'p yadroli protsessor nima -fayllar.orgKo'p yadroli protsessorning boshqa asosiy afzalliklari:
Bir yadroli protsessorlar bilan taqqoslaganda, ko'p yadroli protsessor ko'proq vazifalarni bajarish imkoniyatiga ega.
Bir vaqtning o'zida ko'p ishlarni bajarishda kam energiya sarfi.
Ma'lumotlar o'z manziliga etib borish uchun kamroq vaqt talab etadi, chunki ikkala yadro ham bitta chipga birlashtirilgan.
Kichik kontaktlarning zanglashiga olib, tezlikni oshirish mumkin.
O'yin o'ynayotganda virusga qarshi dastur yordamida infektsiyalarni aniqlash ko'p vazifalarni bajarishga misoldir.
Past chastotadan foydalanish bilan u bir vaqtning o'zida ko'plab vazifalarni bajarishi mumkin.
Bir yadroli protsessor bilan solishtirganda, u katta hajmdagi ma'lumotlarni qayta ishlashga qodir.
Ko'p yadroli protsessorlarning kamchiliklari
Biz ko'p yadroli protsessorning ba'zi cheklovlarini (kamchiliklarini) ko'rib chiqamiz, jumladan:
Ilova tezligi
Ko'p yadroli protsessor ko'p vazifalarni bajarish uchun mo'ljallangan bo'lishiga qaramay, uning ishlashi etarli emas. Har safar dastur qayta ishlanayotganda u bir yadrodan ikkinchisiga o'tish tendentsiyasiga ega. Natijada kesh to'lib, uning tezligini oshiradi.
Jitter
Ko'p yadroli protsessorda yadrolar soni ortishi bilan ko'proq shovqin rivojlanadi, bu esa haddan tashqari jitterlarga olib keladi. Natijada, operatsion tizimingizning dastur ishlashi yomonlashishi va tez-tez nosozliklar yuzaga kelishi mumkin. Faqat tegishli sinxronizatsiya va mikroyadro yordamida foydalanuvchi jitter bilan shug'ullanishi mumkin.
Tahlil
Bir vaqtning o'zida ikki yoki undan ortiq ishni bajarayotganingizda, qo'shimcha xotira modellarini ishlatishingiz kerak bo'ladi. Ko'p yadroli mashinada bu tahlilni qiyinlashtiradi. Ayniqsa, vaqt cheklovlarini aniqlash qiyin va noto'g'ri bo'lishi mumkin.
Bundan tashqari, yadrolar soni ortib borishi bilan shovqinlarni tahlil qilish yanada murakkablashadi. Natijada, O/S va'da qilingan natijalarni bera olmaydi.
Resurs almashish
Ko'p yadroli protsessor ichki va tashqi turli xil resurslarni baham ko'radi. Tarmoqlar, tizim avtobuslari va asosiy xotira bu manbalar qatoriga kiradi. Shunday qilib, bitta yadroda ishlaydigan har qanday dasturning uzilish ehtimoli yuqori bo'ladi. Ushbu interferensiya shaklida ham geografik, ham vaqtinchalik izolyatsiya sodir bo'lishi mumkin.
Dasturiy ta'minot aralashuvi
Resurs almashinuvi tufayli dasturiy ta'minot aralashuvi fazoviy va vaqtinchalik izolyatsiya bilan bog'liq muammolarni keltirib chiqarishi mumkin. Agar qo'shimcha yadrolar mavjud bo'lsa, bu imkoniyat yanada ortadi. Ko'proq yadrolarning mavjudligi aralashish yo'llarining ko'p sonini nazarda tutadi. Barcha mumkin bo'lgan shovqin yo'llarini tekshirish deyarli mumkin emas.
|
| |
Arenlarni gidrogenlash - Neft va gazni qayta ishlash kimyoviy texnologiyasi kafedrasi

bo`ladi. So`ngra vodorod bilan to`yinish sodir bo`ladi. Termodinamik qonunlarga
muvofiq alkandan metan uzilib chiqishi mumkim. Lekin gidrokreking jarayonida
katalizatorlarning xususiyatiga qarab metandan og’irroq uglevodorodl.ar hosil
bo`ladi. Umuman gidrokreking reaksiyasini katalitik kreking va gidrogenlash
reaksiyalarining yig’indisi deb qabul qilsak bo`ladi.
Gidrokreking ikki funksiyali katalizatorlar ishtirokida bir necha bosqichda
boradi. Boshlab katalizatorning gidrogenlash - degidrogenlash aktiv markazlarida
alkanlar degidrogenlash bo`lib alken hosil bo`ladi (oz miqdorda). Keyin alkenlar
katalizatorning kislota aktiv markazida karbkationga o`tadi va karbkationlar
zanjirli karbkation mexanizmi bo`yicha alkanlarni parchalaydi (katalitik kreking
o`xshash). Bu reaksiyalar gidrokreking sharoitida tez va ko`p bo`ladi. SHu sababli
gidrokreking vaqtida ko`proq yengil mahsulotlar hosil bo`ladi. Polimerlanish va
zichlanish reaksiyalari aytarlik sodir bo`lmaydi. Reaksiya zonasida etarli miqdorda
vodorod aylanib turadi.
Vodorod ishtirokida amalga oshiriladigan reaktsiyalarni sinflanishi

Vodorod ishtirokida amalga oshiriladigan reaktsiyalarni sinflanishi 1. Katalitik gidrogenlash - to`yinmagan bog’larni vodorod bilan to`yintirish;
2. Destruktiv gidrogenlash - gidrokreking - vodorod ishtirokida kreking
reaksiyasini sodir bo`lishi. Bunga gidrodeakilirovanie reaksiyasi ham kiradi;
3. Gidrotozalash jarayonida vodorod ishtirokida oltingugurtli, azotli va
kislorodli birikmalar gidrogenolizga uchrab parchalanadi. SHu usudda
yoqilg’ilarni sifati yaxshilanadi.
Gidrogenlash reaksiyasini termodinamikasi Gidrogenlash reaksiyasi ketayotganda issiqlik chiqadi. hamma gidrogenlash
reaksiyalari qaytar jarayondir.
Bundan ko`rinib turibdiki, haroratni ko`tarilsa, reaksiya teskari tomonga ketib
degidrogenlash sodir bo`ladi. Shu sababli gidrogenlashni mumkin qadar past
haroratda olib borish lozim bo`ladi. Lekin gidrogenlash jarayoniga ham ma`lum
miqdorda tezlik hozir etish lozim bo`ladi. Shu sababli jarayonni 100-40°C da (bu
katalizatorni aktivliliga va xom ashyoni turiga bog’liq) va 0,15dan 30-40MPa
gacha bosimda olib boriladi.
Katalizatorlar sifatida Mendeleev sistemasining ko`p elementlari, ayniqsa Cu,
Ag, Fe, So, Ni, Rt, Rd metallari, MgO, Fe
2
o
3
, MoO
3
, WO
3
oksidlari, sulfidlardan
MoS
3
, WS
3
va boshqa ko`p funksiyali katalizatorlar ishlatiladi.
To`yinmagan bog’larni gidrogenlash Bu jarayon neft kimyosi va neftni qayta ishlash sanoatida keng qo`llaniladi.
To`yinmagan uglevodorodlar oddiy haroratda ham gidrogenlanadi. Birinchi
navbatda alkadienlar, keyin alkenlar (oldin molekulani chetida qo`shbog’ bo`lgan,
keyin o`rtasida bo`lgani).
Atsetilenlar ham oddiy haroratda gidrogenlashga uchraydi. Harorat 150°C
gacha ko`tarilsa, gidrogenlash yaxshi ketadi.
Bu bog’larni ham molekulani chetidagisi birinchi galda to`yinadi, keyin
o`rtadagisi.
Reja: Texnologiya darslari va ularni tashkil qilish

Mavzu : Texnologiya darslariga oid tarbiyaviy tadbirlarni tashkil etish
Reja:
Texnologiya darslari va ularni tashkil qilish.
Texnologiya darslarigaoid tarbiyaviy tadbirlar.
Tadbirlarning bolalarga samarali tomonlari.
Umumiy o‘rta ta’lim maktablarida o‘tiladigan “Texnologiya” fani darslari uzoq muddat, ya’ni birinchi sinfdan to oxirgi sinfgacha bo‘lgan davr ichida o‘qitilishi bilan o‘quvchilar faoliyatida va maktab hayotida o‘ziga xos muhim ahamiyatga egadir. Maktabda “Texnologiya” fani darslari uch bosqichda tashkil etilib, ulardan ko‘zlangan maqsad o‘quvchilarni jismoniy tomondan to‘g‘ri rivojlantirish, mehnat olami va kishilari, mehnat qurollari va amallari, asosiy ishlab chiqarish sohalari va kasblar bilan tanishtirish, ish qurollaridan foydalanish, oddiy buyumlarni yasashga oid mehnat ko‘nikmalarini hosil qilish, ongli ravishda kasb tanlashga yo‘naltirishdan iborat
TEDEdning texnologiyaga yo'naltirilgan video darslari to'plamida eng og'ir mavzulardan tortib turli mavzular mavjud. , masalan, "Insoniyatning omon qolishi uchun 4 ta eng katta tahdid", engilroq tariflar, masalan, "Qanday qilib chaqaloqlar fikriga ko'ra, video o'yinlarda yaxshiroq bo'lish mumkin". TEDEd platformasi boʻylab bir izchillik tomoshabinlarni oʻziga jalb etadigan ajoyib va yangi gʻoyalarni taqdim etuvchi jozibali mutaxassislardir. Garchi siz “Qanday qilibo'quvchilaringizga xavfsiz sekstingni mashq qiling, agar kerak bo'lsa, ular buni topa olishlarini bilish yaxshi.
Texnologik darslarimni bepul baham ko'ring
O'qituvchilaringiz tomonidan ishlab chiqilgan, amalga oshirilgan va baholangan bepul texnologiya darslari. Sinf, mavzu, tur, reyting va standartlar boʻyicha qidirish mumkin boʻlgan bu darslar “Batareya texnologiyasining yutuqlari” dan “Texnologiya: oʻshanda va hozir”dan “Jazz texnologiyasi”gacha boʻlgan gamutni oʻz ichiga oladi.
Musiqa laboratoriyasi
Musiqaning barcha jihatlarini o‘rganishga bag‘ishlangan noodatiy sayt bo‘lib, Musiqa laboratoriyasi foydalanuvchilarning tinglash qobiliyati, musiqiy IQ, jahon musiqa bilimi va boshqalarni sinab ko‘rish uchun o‘yinlarni o‘z ichiga oladi. Ushbu o'yinlardan olingan natijalar Yel universitetining musiqiy tadqiqotlariga hissa qo'shadi. Hisobni sozlash shart emas, shuning uchun barcha ishtirokchilar anonimdir.
|
Hamkorlik qilishning ahamiyati

Hamkorlik qilishning ahamiyati
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
20.11.2023
Hajmi
0,55 Mb.
#102204
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Hamkorlik qilishning ahamiyati
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Sikloalkanlarni parchalanishi

Gidrogenlash xususiyati kuchli bo`lgan katalizatorlarda alkil - benzollar
dealkilirovanie bo`ladi, bunda bosqichma - bosqich metan ajralib chiqadi:
Oxirgi metil guruhi qiyinroq ajraladi.
Ko`p halqali arenlar birin ketin halqalari to`yinib halqa ochilaveradi.
Kislota xususiyatiga ega bo`lgan katalizatorlarda
asosan benzol halqasining
metil guruhlari o`z joylarini o`zgartirib izomerlanadi.
Oltingugurtli birikmalarni gidrirlash
Gidrotozalash jarayonida oltingugurtli birikmalar C-C bog’idan uzilib,
vodorod bilan to`yinadi. Natijasida H
2
S va uglevodorod hosil bo`ladi.
Gidrotozalash sharoitida 380°C va 3 -4
MPa bosimda benzol halqasi
o`zgarmaydi. Halqani gidrirovanie etish uchun yuqori bosim kerak bo`ladi.
Oltingugurtli birikmalarni ichida eng chidamlisi tiofen halqasidir.
Oltingugurtli birikmalarni gidrirovanie reaksiyasini
issiqlik chiqarish bilan
sodir bo`ladi. Reaksiya tezligiga ushbu qatorga qo`yish mumkin:
Azotli birikmalarni gidrirlash
Azotli birikmalar oltingugurtlilarga nisbatan qiyinroq gidrirovanie bo`ladilar.
Geteroatomli birikmalarni gidrirovanie reaksiyasiga chidamligi:
oltingugurtli < kislorodli < azotli
Azotli birikmalarni ichida gidrirovanie reaksiyasiga
eng chidamliligi piridin
hisoblanadi. Ma`lum sharoitda gidrirovanie bo`ladi.
Marker (Маркер, Marker) - Glossariy Agent (Агент, Agent)

|
Glossariy Agent (Агент, Agent)
|
bet | 16/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 28,36 Kb. | | #293 |
Marker (Маркер, Marker) - tarmoqlarda tartiblangan ma’lumotlarning unikal ob’ekti yoki xabarni ifoda etadi. Bu ob’ekt yoki xabar doimiy ravishda uzellar o’rtasida aylanib, tarmoq holatini tavsiflab turadi; biror ma’lumotdagi qisqartirib yozish mumkin bo’lmagan ixtiyoriy matn, masalan, dasturlar tillarida o’zgaruvchilarning nomi, buyruqlar va komandalar; foydalanuvchining interfeysi uchun xos bo’lgan grafik ob’ektning ma’lum qismi bo’lib, uning o’lchami, shakli kabi parametrlarini o’zgartirish imkoniyati beradi.
|
| |
Masofadan o’qitish (Дистанционное обучение, Distance learning)

|
Masofadan o’qitish (Дистанционное обучение, Distance learning)
|
bet | 17/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 28,36 Kb. | | #293 |
Masofadan o’qitish (Дистанционное обучение, Distance learning) - o’quv jarayoni zamonaviy axborot va telekommunikatsion texnologiyalarlar yordamida tashkil etilib, o’qituvchi va o’quvchi orasidagi masofa va munosabat e’tiborga olinmaydigan o’qitish.
Masofadan o’qitish kurslari (Курсы дистанционного образования, Distance education course) - tartiblangan o’quv dasturi, ko’zlangan maqsad, egallanilishi kerak bo’lgan bilim, malaka, ko’nikmalar aniq belgilab qo’yilgan o’quv kursi. Kurslar axborot va kommunikatsion vositalar yordamida va malakali o’qituvchilar yordamida tashkillashtiriladi.
Masofadan o’qitishning pedagogik texnologiyalari (Педагогические технологии дистационного обучения, Pedagogical technologies of distance learning) - o’qitishning usul va uslublari majmuasi bo’lib, o’quv-tarbiyaviy jarayonni amalga oshirish masofadan tashkil etiladi.
Masofadan o’qitishning tashkiliy ta’minoti (Организационное обеспечение дистанционного обучения, Organizational maintenance of istance learning) - o’qitish davrida o’quvchi va o’qituvchi orasida tashkil qilinadigan bevosita munosabat.
|
| |
i) Priborlar - Mundarija: kirish I. Bob. Boshlang’ich sinflarda matematikadan koʻrgazmali qurollardan foydalanishni...

|
Mundarija: kirish I. Bob. Boshlang’ich sinflarda matematikadan koʻrgazmali qurollardan foydalanishni nazariy asoslari
|
bet | 7/9 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 55,92 Kb. | | #259728 |
Bog'liq KO\'RGAZMALI QUROLLAR MATEM (1) i) Priborlar.
1. Sinf choʻtlari boshlangʻich sinflarda keng qoʻllaniladi. Ular sonlarni raqamlash, sonlar ustida arifmetik amallarni oʻrganish vositalaridan biri boʻlib xizmat qiladi. Masalan, birinchi oʻnlik sonlarni oʻrganishda choʻt donalaridan sanoq materiali sifatida foydalanish mumkin, ikkita qoʻshni simdagi donalardan sonlarni taqqoslashda foydalanish mumkin. 100 ichida qoʻshish va ayirishni oʻrganishda choʻtlardan qoʻshish va ayirishni ba’zi usullarini illyustratsiyalashda foydalanish mumkin. II-III sinflarda choʻtlardan 1000 ichida sonlarni raqamlashni va koʻp xonali sonlarni oʻrganishda foydalaniladi.
2. Abaklar. Abaklar ikki va uch xonali boʻladi. Abaklarning konstruksiyalari ham har xil boʻlishi mumkin. Ularning ba’zilari ikki qator choʻtlardan iborat boʻlib, bu choʻtlarda sanoq materiallari qoʻyiladi. Boshqa ikki xonali abak rasmlarda keltirilgan. Agar bu abakning soqqalarini ikki xil rangli qilinsa, undan birinchi oʻnlik sonlari ichida sonlarni taqqoslashda foydalanish mumkin boʻladi.
3. Tarozi va mayda mayda qadoq toshlar. Massa oʻlchovlarini oʻrganishda pallali tarozi va har xil predmetlarni oʻlchash uchun ogʻirligi 1,2,3,4,5 kg boʻlgan toshlardan foydalaniladi.
4. Chizish va oʻlchov asboblari. Bunda hammaga ma’lum instrumentlar: sinf chizigʻichi va oʻquvchilar chizigʻichi, sinf va oʻquvchilar goʻniyasi, yogʻoch metr, ruletka, sirkul, soat siferblati, ixtiyoriy shakldagi geometrik figuralarning yuzalarini hisoblash uchun paletka nazarda tutiladi.
k) Jadvallar. Jadvallar quyidagi turlarga boʻlinadi:
1) Instruktiv jadvallar – bular raqamlarni yozish, arifmetik amallar algotirmlarini bajarish, masalalar yechish, ismli sonlar bilan amallar bajarishga bogʻliq boʻlgan biror amalni bajarishga koʻrsatma beradi.
2) Ma’lumotnomali jadvallar – bunday jadvallar ma’lumot berish vazifasini bajarishi ularning nomidan koʻrinib turibdi. Masalan, 10 ichida qoʻshish jadvali, koʻpaytirish jadvali, Pifogor jadvali shunday jadvallar jumlasiga kiradi.
3) Oʻrgatuvchi jadvallar – bunday jabvallardan asosan yangi tushunchani shakllantirishda yoki yangi qonuniyatlarni qarashda foydalaniladi.
Bilimlarni egallashning turli bosqichlarida, ya’ni tushuntirish, mustahkamlash, nazorat qilish, umumlashtirish bosqichlarida qoʻllaniladigan oʻrgatuvchi xarakterdagi jadvallar orasida bu bilimlarni qoʻllashga yoʻnaltirilgan mashqalrni tashkil qilishga moʻjallangan jadvallar alohida oʻrin tutadi. Hisoblashlarni tashkil qilishga qaratilgan jadvallar jumladan L.Sh.Levenbergning ogʻzaki mashqlar uchun jadvallari bunday jadvallarga misol boʻla oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mundarija: kirish I. Bob. Boshlang’ich sinflarda matematikadan koʻrgazmali qurollardan foydalanishni nazariy asoslari
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROYXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROYXATI
|
bet | 9/9 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 55,92 Kb. | | #259728 |
Bog'liq KO\'RGAZMALI QUROLLAR MATEM (1)FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR ROYXATI
Sh.Mirziyoyev Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. Toshkent –“O‘zbekiston” -2016.56 B.
Sh.Mirziyoyev Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. Toshkent –“O‘zbekiston” -2016.488 B.
M.E.Jumayev, Z.G’.Tadjiyeva, O.Toshmetova, Z.Yunusova “Boshlang’ich sinflarda matematikadan fakultativ darslarni tashkil etish metodikasi” Toshkent 2005 – y.
Jumayev M.E., „Matematika o’qitish metodikasidan praktikum“- Toshkent.: O’qituvchi, 2004, 328 bet.
Jumayev M.E., Tadjiyeva Z „Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi“ Toshkent.: Fan va texnologiya, 2005, 312 bet.
N.U.Bikbaeva, R.I.Sidel’nikova, G.A.Adanbekova „Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi“ Toshkent.: O’qituvchi, 1996 yil 74-240 betlar
Jumayev M.E. Bolalarda matematika tushunchalarni shakllantirish nazariyasi.-T.: ”Ilm-Ziyo”, 2005,
Jumayev M. „Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasidan labaratoriya mashg’ulotlari “ Toshkent.: Yangi asr avlodi, 2006, 256- bet.
Jumayev M.E. ”O’quchining ijodiy shaxs sifatida rivojlanishida bo’lajak boshlang’ich sinf o’qituvchilarining metodik – matematik tayyorgarligi” – Toshkent.: Fan, 2009, - 240 b.
Levenberg L.Sh. Axmadjonov L.G. ”Boshlang’ich sinflarda matematika o’qitish metodikasi” Toshkent O’qituvchi 1985 yil.
Tadjiyeva Z.G’. Boshlang’ich sinflarda fakultativ darslarni tashkil etish.-T.: 2005, 68- bet.
Mardonova G’.I. „Matematikadan test to’shiriqlari 1-sinf”- Toshkent.: O’qituvchi, 2007, 48 bet.
Mardonova G’.I. „Matematikadan test to’shiriqlari 2-sinf”- Toshkent.: O’qituvchi, 2007, 60 bet.
Mardonova G’.I. „Matematikadan test to’shiriqlari 3-sinf”- Toshkent.: O’qituvchi, 2007, 64 bet.
Mardonova G’.I. „Matematikadan test to’shiriqlari 4-sinf” -Toshkent.: O’qituvchi, 2007, 56 bet.
Hamedova N.A va boshqalar Matematika–Toshkent.: Turon-Iqbol, 2007 yil
Yo’dasheva J.G’. Usmonov S.A Pedagogik texnlogiya asoslari. Qo’llanma – Toshkent. O’qituvchi 2004-y.
Ochilov M “Yangi pedagogik texnologiyalar” Qarshi. Nafas. 2000 – y.
Saidahmedov N. Yangi pedagogik texnologiyalar (nazariya va amaliyot) Toshkent. Moliya nashriyoti. 2003-yil.
Saidahmedov N. Pedagogik amaliyotda yangi texnologiyalarni qo’llash namunalari. Toshkent. R.T.M. 2000 – y.
Tolipov O’. Tajriba – sinov ishlarida yangi pedagogik texnologiyalar. “Xalq ta’limi” oynasi. 1999-yil 2-3-sonlari
Tolipov O’. Ta’lim: o’qituvchi va o’quvchi faoliyati. “Sog’lom avlod uchun” oynamasi 2000-y. 7-8-sonlar
Tolipov O’. M.Usmanbaeva “Pedagogik texnologiyalarining tadbiqiy asoslari”, o’quv qo’llanma (Toshkent 2006)
Abdullaeva B.S, Hamedova N.A, Xusanova M.E “Boshlang’ich sinf matematika darslarida pedagogik texnologiyalardan foydalaish metodikasi” o’quv uslubiy qo’llanma (Toshkent 2010)
Hakimjonov H. Shari’ov N. “Yangi pedagogik texnologiya: tahlil, ta’rif, mulohazalar” 2000 –yil
|
| |
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 11-15JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
WSRJournal.com
Volume – 6_ Issue-2_May_2022
12
oladi. MTT larimiz tajribasida ota-onalar bilan yakkama-yakka olib boriladigan
ishlarning turli xil shakllari aniqlangan; oilaga tarbiyachining borishi, ota-onalar
uchun suhbat o'tkazish, ularga maslahatlar berish, ota-onalarning MTT hayoti bilan
tanishishlari.
- ota-onalar bilan jamoa tarzida tashkil qilinadigan ishlar. Bular ota-onalarning
guruhiy va umumiy majlisi, ota-onalar maktabi, anjumanlar, shanbaliklar, savol-
javob kechalari.
- ko'rsatmali ishlar. Ishning bu turi ko'rgazmali, bolalarning ishlarini namoyish
qilish, ochiq eshiklar kuni, pedagogik axborot stendlari, ota-onalar uchun kutubxona
oilaviy tarbiyaning barcha masalari bo'yicha materiallar solingan papka. - ota-onaga
pedagogik ta'lim berish va boshqalarni ko'rsatishi mumkin.[1]
MTT Ota-onalar bilan hamkorlik.
Bolaning har tomonlama rivojlanishini ta’minlash uchun maktabgacha ta’lim
muassasasi ota-onalar bilan o‘zaro hamkorlikning quyidagi shakllarini tashkil qilishi
mumkin:
-ota-onalarning maktabgacha ta’lim muassasasi borasidagi fikrlarini hisobga
olish;
- ilk rivojlanish masalalarida ota-onalarga bilim berish;
- ota-onalarni o‘quv-tarbiyaviy jarayonda faol qatnashishga jalb etish;
- ota-onalarning muassasa hayotida ishtirok etish borasidagi tashabbuslarini
qo‘llab-quvvatlash mumkin.[2]
Bolalar maktabgacha ta`lim tashkilotiga kelgunga qadar oilada bola
madaniyatni muhim va eng zarur ko‘nikmalarni dastlabki belgilar o‘rganadi. Hozirgi
paytda bazi ota-onalar bolaga bolgan etibor kuchli deb bilishadi, lekin hayolidagi
kuchli etiborni bolada aks etmaydi. Ota-ona MTTga bilan birgalikda ishlamasligi
ular oz bolalariga bolagan be`etiborliklari hozirgi kuning dolzalb muammolaridan
biri hisoblanadi. Ota-onalar tarbiyachi bilan uzliksiz aloqada bolishi,bolalarini
imkonyatlari,talab-ehtiyojlari va qiziqishlarni baholashda,maktabga tayyorliklari
bilan qiziqishi kerak. Ota-onaning MTTga jalb etish tarbiyachiga, bolaga va o‘zlari
uchun ham foyda keltiradi.Hamma o‘rtasida o‘zaro hurmat,muloqot,madaniyatni,
|
| |
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 11-15JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
WSRJournal.com
Volume – 6_ Issue-2_May_2022
14
tarbiyachining oila bilan olib boradigan ishida bolaning yoshli, imkoniyatlari,o‘ziga
xos xususiyatlari e’tiborga olinadi.
Tarbiyachining ota-onalarga beradigan tavsiya va maslahatlari ishonarli
bo‘lishi uchun ota-onalar yoki oilaning boshqa a’zolari maktabgacha ta’lim
muassasasiga taklif qilinadi. Bunda ota-onalar bolaning navbatchilik vazifasini
qanday bajarayotganini yoki sayrga chiqishdan avval u qanday o‘ynayotganini
ko‘radilar, bolalarning uquv va imkoniyatlariga ishonch hosil qiladilar.
Oilaga borishning maqsad va mazmuni tarbiyachining
rejasi va hisobotida
,
kundalik daftarida aks ettirilishi kerak. Tarbiyachi har bir bolaning oilasiga yiliga
kamida 2 marta borishi kerak.
Ota-onalar bilan olib boriladigan ishlarning mazmuni rangbarang bo‘lib, unda
ayrim masalalar birgalikda muhokama qilinishi taqozo etiladi. Masalan:
-bolalarni tarbiyalashda oilaning roli, ota-onalarning vazifasi to‘g‘risidagi
qonunlar, bolalarni maktabga tayyorlash haqida;
-maktabgacha tarbiya muassasalarining yillik ish rejasi to‘g‘risida;
-ota-onalar jamoatchiligining ishi haqidagi masalalar shular jumlasidandir.
Bu masalalarni jamoa bo‘lib muhokama qilish uchun ota-onalarning guruhi va
umumiy majlislari, maslahatlar, konferensiyalar, ota-onalar kechalari kabi ish
shakllari jamoa ish shakllariga kiradi.[3]
Xulosa qilib aytgabda bizning MTTda ota-onalar bolalarini tarbiyasiga be`
etibor bolishlari bolani qiziqishi kelajakda qanday yo‘nalishda ketishi, mehir
muhabbat nimaligini bilmasiligi, tarbiyachini onasini orniga qoyishligiga olib
kelyapti,shuning uchun MTT bilan doyimiy aloqada bo‘lishi kera. Hayot huddi oziq
zanjiri kabidir bir joyi uzilsa uni tiklashi qiyin boladi bola shu narsa yuz bersa butin
umir davomida qiyinchilikga uchrashi mumkin shuning uchun ota-onalar bolalarga
be`etibor bolmasliklari kerakdir.
|
| |
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS

|
JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONSBog'liq 11-15JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
WSRJournal.com
Volume – 6_ Issue-2_May_2022
13
bola manfatining muhimligi samarali hamkorlikga asos boladi. Chetel davlatlarida
bolalriga o‘z manfatti, ishidan ko‘ra bolalarini tarbiyasi, uning qiziqishlari ustun
turadi.Yaponyada ayollar uchun onalik har doyimgidek birinchi o ‘rinda turadi.
Yana Koreys MT da ota-onalari bilan doimiy muzokaralar olib boriladi.Bunday
uchrashuvlarda bolaning hatti-harakatlari,uning yutiqlari va o‘qtuvchilari uyda
samaraliy ta`limni qanday tashkil qilish kerakligi haqida tushunchalar berishdi.
Ota-onalar
bilan
ishlashda
quyidagi-alohida
ish
shakllaridan
foydalaniladi:suhbatlar, maslahatlar, oilalarga borish, ayrim otaonalarni bog‘chaga
taklif etish, alohida esdaliklar va ko‘chma papkalardan foydalanish.
Bolaning uyiga borishdan ko‘zlangan maqsad —
oila sharoiti
, bolaning oiladagi
xulqi, qiziqishlari, ota-onasi va oila a’zolari bilan tanishish, shuningdek ota-onalarni
bola tarbiyasining samarali usullari bilan tanishtirish va oilaning bola tarbiyasidagi
ijobiy tajribalarini o‘rganib, ommalashtirishdir.
Tarbiyachi bolaning uyiga tekshiruvchi sifatida emas, balki do‘st, bola
tarbiyasidek murakkab ishda yordam
beruvchi sifatida borishi
, oila a’zolari bilan
nazokat va xushmuomalalik bilan munosabatda bo‘lishi kerak.
Tarbiyachi har bir oilaga borishidan awal o‘z oldiga aniq maqsad qo‘yishi,
qaysi mavzuda suhbatlashishini oldindan belgilab olishi lozim. Ota-onalarga
beriladigan savollar puxta o‘ylangan bo‘lishi kerak. Suhbat shunday tuzilishi
kerakki, tarbiyachi bilan ota-ona bir-birlarini yaxshi tushunishlari, ular o‘rtasida
ishonchli aloqa o‘rnatilishi darkor.
Oilaga borishdan oldin tarbiyachi shu oila to‘g‘risida (ota-onalarning fe’l-
atvori, oilaviy munosabatlar, bolaning rivojlanish darajasi) to‘g‘risida ma’lum
tasavvurlarga ega bo‘lishi kerak. Tarbiyachi ota-onalar hurmati va ishonchini
qozonmoq uchun avval ota-onalarga bolaning ijobiy fazilatlari to‘g‘risida fikr,
mulohazalarini bildiradi va bolaning uyidagi hayotini qanday tashkil etish kerakligi,
unga nimalarnio‘qib va hikoya
qilib berish mum-kinligi
, bolaning kun tartibi, uni
oila mehnatida qatnashtirish, kat-talarga hurmat nihida tarbiyalash kabi ta’lim-
tarbiya ishlari mazmuni va usulari bo‘yicha tavsiyalar beradi. Albatta,
|
| |
Hamkorlik qilishning ahamiyati - bet 5

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
WSRJournal.com
Volume – 6_ Issue-2_May_2022
15
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.Maktabgacha pedagogika [Matn] darslik / F.R.Qodirova
-Xalqaro
pedagogika
Akademiyasining akademigi,
professor, p.f.d.,Sh.Q-Toshpulatova -
dotsent, N.M.Kayumova - dotsent, M.NA’zamova - Toshkent: Tafakkur nashriyoti,
2019. - 688 b.
2.” Ilk qadam “o‘quv dasturi.T-2019.
3.https://hozir.org/maktabgacha-talim-muassasasi-tarbiyachilarining-ota-
onalar-bil.html.
Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarini metodik tayyoygarligini takomillashtirish muammosi pedagogik zaruriyat sifatida

|
Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarini metodik tayyoygarligini takomillashtirish muammosi pedagogik zaruriyat sifatida
|
bet | 1/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #253113 |
Bog'liq Bo\'lajak boshlang\'ich sinf o\'qituvchilarini metodik tayyorgarligini Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarini metodik tayyorgarligini takomillashtirish muammosi pedagogik zaruryat sifatida MAZMUNI - KIRISH I BOB. BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINI METODIK TAYYORGARLIGINI SHAKLLANTIRISH VA TAKOMILLASHTIRISH 1.1. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini metodik tayyorgarligini takomillashtirish muammosining pedagogik zaruriyati 1.2.Bo‘lajak o‘qituvchilarda ijtimoiy-madaniy kompetentlikni rivojlantirishning pedagogik imkoniyatlari II BOB. BO’LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHILARINI KASBIY TAYYORLASH VA RIVOJLANTIRISHNING DOLZARBLIGI 2.1. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini tarbiya fanini o‘qitishga metodik tayyorlashni takomillashtirish 2.2. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini kasbiy rivojlantirishning ilmiy-pedagogik jihatlari 2.3.Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarini kasbiy tayyorlashda zarur pedagogik yangi ped texnologiyalarning o'rni va ahamiyati XULOSA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Kurs ishining maqsadi. Kurs ishining asosiy maqsadi boshlang'ich sinf o'qituvchilarining metodik tayyorgarligini takomillashtirish va kasbiy rivojlantirishning ilmiy-pedagogik muammo sifatidagi ahamiyatini tadqiq qilish, boshlang'ich sinf o'qituvchilarini kasbiy rivojlantirish tamoyillari, nazariy va pedagogik jihatlarini ilmiy asoslashdan iborat. Kurs ishining vazifalari. Kurs ishining vazifalari quyidagilardan iborat: ✓ Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarini metodik tayyorgarligini takomillashtirish; ✓ Metodik tayyorgarlikning pedagogik zaruriyatini o‘rganish; ✓ Metodik tayyorgarlikni takomillashtirishning ahamiyati bilan tanishish. Tadqiqot ob’ekti. Ilimiy tadqiqotimizning ob’ekti umumta’lim maktablari hamda boshqa ta’lim idoralari hisoblanadi. Kurs ishining predmeti. Mavzuga doir qo‘llaniladigan har xil metodlardan to‘g‘ri foydalanish kurs ishining predmeti hisoblanadi. Yuqoridagi maqsadga erishish va tegishli vazifalarni bajarish uchun pedagogik kuzatuv (qisqa muddatli), pedagogik monitoring, umumiy o'rta ta'lim muassasalarida faoliyat olib borayotgan boshlang'ich sinf o'qituvchilari va boshlang'ich ta'lim o'qituvchilarining malakasini oshirish kurs tinglovchilari bilan suhbat usullaridan foydalanildi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bo'lajak boshlang'ich sinf o'qituvchilarini metodik tayyoygarligini takomillashtirish muammosi pedagogik zaruriyat sifatida
|
Onlayn (Онлайн, On-line) - Glossariy Agent (Агент, Agent)

|
Glossariy Agent (Агент, Agent)
|
bet | 22/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 28,36 Kb. | | #293 |
Onlayn (Онлайн, On-line) - tarmoqqa ulangan holatda ishlash tartibi.
Onlayn texnologiyalar (онлайновые технологии, online technologies) - tarmoq axborot fazosida, haqiqiy vaqtda axborotni sinxron almashuvini ta’minlab beruvchi, xabarlarni kommunikattsiya vositalari: «suhbat kanallari» (chatlar), audio- va videokonferentsiyalar va boshqalar.
Oyna (Окно, Window) - ekranning to’g’ri to’rtburchak shaklida chegaralangan qismi bo’lib, unda dasturlarning ishlashi yoki jarayonlarning borishi ifoda etiladi. Windows operatsion tizimi muhitida bir vaqtda bir qancha oynalar bilan ishlash mumkin. Oyna bilan bajarish mumkin bo’lgan amallarga oynani yopish, bir joydan boshqa joyga ko’chirish, o’lchamini o’zgartirish, yig’ishtirish kabilarni kiritish mumkin.
|
| |
Ma’lumotlar autentifikatsiyasi (аутентификация даных, data authentication)

|
Ma’lumotlar autentifikatsiyasi (аутентификация даных, data authentication)
|
bet | 13/35 | Sana | 19.03.2017 | Hajmi | 28,36 Kb. | | #293 |
Ma’lumotlar autentifikatsiyasi (аутентификация даных, data authentication) - ma’lumotlar butunligini tekshirish uchun foydalaniladigan jarayon. Masalan, olingan ma’lumotlarning yuborilgan ma’lumotlar bilan bir xilligini tekshirish; dasturning virusdan zararlanmaganligini tekshirish.
Ma’lumotlar banki (банк данных, databank) - 1. Ma’lumotlar majmui. Bu ma’lumotlar berilgan mavzuga tegishli bo’lib foydalanuvchilar bilan o’zaro ta’sir qila olishini ta’minlaydigan tarzda tashkil qilingan. 2. Ma’lumotlarni markazlashtirilgan holda saqlash va jamoa bo’lib foydalanishning avtomatlashtirilgan tizimi. Uning tarkibiga ma’lumotlar bazasi yoki ularning majmui, ma’lumotlar bazasi spravochnigi, MBBT, hamda so’rovlar va amaliy dasturlar kutubxonasi kiradi.
|
| |