nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tuproq ostidagi tuproqni ko'tarish qobiliyatini yumshatish, Tuproq massasining kamayishi, Yelkalar yulka chetidagi siqilishlarni

|
Tuproq ostidagi tuproqni ko'tarish qobiliyatini yumshatish, Tuproq massasining kamayishi, Yelkalar yulka chetidagi siqilishlarni
|
bet | 2/7 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #111350 |
Bog'liq shaxar yo\'lariTuproq ostidagi tuproqni ko'tarish qobiliyatini yumshatish, Tuproq massasining kamayishi, Yelkalar yulka chetidagi siqilishlarni. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar: Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar: Yaxshi magistral drenaj tizimining asosiy talablari quyidagilar: Yo'lning qatnov qismidan va elkadan er usti suvlari samarali ravishda to'kilgan bo'lishi kerak, Qo'shni erdan er usti suvlari yo'lning harakat qismiga kirishiga yo'l qo'ymaslik kerak, Yon drenaj yo'l bo'lagidan to'plangan barcha er usti suvlarini olib o'tish uchun etarli quvvatga va uzunlamasına nishabga ega bo'lishi kerak, Yo'l va yelkalar bo'ylab va yon bag'irlari bo'ylab er usti suvlarining oqimi eroziyaga olib kelmasligi yoki ko'ndalang yoriqlar hosil qilmasligi kerak, Sızıntı va boshqa er osti suv manbalari samarali tarzda to'xtatilishi va drenajlanishi kerak, Suv bilan qoplangan joylarda maxsus ehtiyot choralarini ko'rish kerak, Yo'l sirtini tezda o'chirish uchun mos kamber bilan ta'minlash kerak, Oqimlarni boshqarish va suv sifatini tozalash uchun ishlatilishi mumkin bo'lgan turli dizayn xususiyatlari va atributlariga ega bo'lgan ko'plab turli xil drenaj tizimlari mavjud. Ularning har biri quyida muhokama qilinadi; 1. Yuzaki drenaj tizimi Yuzaki drenaj tizimi er usti suvlari yig'iladigan va utilizatsiya qilinadigan drenajni anglatadi. Yomg'ir suvini qatnov qismidan olib o'tish foydalidir. Bu kuchli yomg'irli hududlarda qo'llaniladi. Ushbu drenaj tizimidagi suv yo'l qoplamasiga kamber va ko'ndalang nishab berish orqali chiqariladi. Kamber va qiyalik qoplamaning turiga va yog'ingarchilikning intensivligiga bog'liq. Ushbu turdagi drenaj tizimi yomg'ir suvining infiltratsiyasini oldini oladi. suvni yo'l sirtidan ushlab turish va burishni o'z ichiga oladi. Yer osti drenaj tizimi Tuproqqa singib ketgan miqdordan ortiq suvni olib tashlash uchun er osti drenaji ishlatiladi. Er osti suvlarini yer ostidan uzoqqa olib borish foydalidir. Suvli hududlarda buni amalga oshirish mumkin. Ushbu turdagi drenaj tizimi er osti suvlari sathining ko'tarilishiga yo'l qo'ymaslik orqali yulka qatlamlarini quruq sharoitda saqlashga yordam beradi, Ko'ndalang drenaj tizimi Oqimlar yo'lni kesib o'tishi kerak bo'lganda, o'zaro drenaj ta'minlanadi. Yon drenajlardan suv ham ko'pincha bu inshootlar bo'ylab suvni yo'ldan suv oqimi yoki vodiyga yo'naltirish uchun olinadi. O'zaro drenaj inshootlarini qurish zarurati avtomobil yo'lining tuzilishiga hech qanday noqulaylik yoki beqarorlik keltirmasdan, suvning yo'l ostidan oqib ketishini ta'minlash uchun paydo bo'ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tuproq ostidagi tuproqni ko'tarish qobiliyatini yumshatish, Tuproq massasining kamayishi, Yelkalar yulka chetidagi siqilishlarni
|
Tasvirli reklama - Media maydonda axborot tarqatish madaniyati

|
Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
|
bet | 7/23 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 71,53 Kb. | | #157639 |
Bog'liq 7.Media maydonda axborot tarqatish madaniyatiTasvirli reklama strategiyalari
Konfiguratsiya:
qarash yo‘nalishini belgilaydi;
matn va rangning joylashuvi tomoshabinning fikri yo‘nalishini belgilaydi;
bo‘sh joy qoldirilishi aksariyat hollarda butun joyni to‘ldirib qo‘yishdan ko‘ra samaraliroq;
yangi, relevant (axborot talablariga mos keladigan, o‘rinli, ahamiyatli) axborot vertikal o‘qning o‘ng tomoniga joylashtiriladi. Eski, qo‘shimcha axborot esa odatda chap tomondan joy oladi;
timsol – mahsulot xarid qilish bilan amalga oshadigan orzu – odatda gorizontal o‘q ustiga joylashtiriladi. Mahsulotning qo‘shimcha ma’lumotlari ilova qilingan tasviri esa pastdan joy oladi.
Ko‘rish burchagi va o‘lcham:
ko‘rish burchagi va tasvir o‘lchamini tanlash orqali reklama muallifi odatda relevant axborotga urg‘u beradi;
old tomondan suratga olingan ob’ektlar tomoshabin bilan bog‘lanishda bo‘ladi;
qush parvozi balandligidan ko‘rinish tomoshabinga ob’ektni nazorat qilib turish hissini beradi. Bunday usuldan foydalanish fikran yoki jismoniy jihatdan ob’ektning kichik hajmda bo‘lishini nazarda tutadi;
pastdan suratga olingan ob’ektlar tomoshabin ustidan hukmronlik qilayotgandek tasavvur uyg‘otadi. Bunday yondashuv ob’ektning kuchi va qudratini yoxud unda mavjud tahdidni aks ettiradi;
juda katta plandagi tasvirning samarasi yuqori bo‘ladi, chunki u tomoshabinga detallarga e’tibor qaratish imkoniyatini beradi. Inson yuzining yirik planda aks ettirilishi hissiyotlarga urg‘u beradi.
Rang:
ranglarning qo‘llanilishi ham resipientda ma’lum bir tasavvurlarni hosil qiladi;
rang tasvirning ma’lum bir yo‘nalish va qismlarini ajratib ko‘rsatadi;
ranglarning kamroq sonidan foydalanish ko‘p ranglarni ishlatishdan qo‘ra samaraliroq, chunki bunda xabarni qabul qilish oson kechadi;
qizil rang aksariyat hollarda iliqlik, olov, hissiyot va tajovuzkorlik, moviy rang esa sovuqlik, samimiylik va g‘amginlik tasavvurlarini uyg‘otadi.
|
| |
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar - bet 5

|
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar
|
bet | 5/7 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #111350 |
Bog'liq shaxar yo\'lariPlitalar gruntning ustiga o‘rnatiladi. Agar ariqning qiyaligi 30 ‰ danko‘p bo‘lsa, plitani suv yuvib ketmasligi uchun ular 10-12 sm qalinlikdagi mayda chaqiqtosh qatlamiga yoki 5-20 mm o‘lchamli shag’al ustiga o‘rnatiladi, ularning qotishi uchun me’yoriy ishlov berilsa, ular orasidagi choklar bitum mastikasi yoki sement eritmasi bilan to‘ldiriladi. Tog‘li hududlarda toshli gruntlarda yon ariq o‘rniga toshdan yoki tayyor beton buyumlardan lotok o‘tkaziladi. Qatnov qismidagi suvni to’lovchi va suv havzasiga olib ketuvchi lotoklar: Bo‘ylama kesimda botiq egrilarda va I-III darajali yo‘l bo‘laklarida yo‘l cheti va yo‘l poyining yon qiyaligini tez oquvchi suvdan saqlash uchun lotoklar quriladi. Bu lotoklar suvni to’plab yo‘l cheti ostidagi suv qabul qiluvchi quduqlar va chiqaruvchi quvurlarga yoki ko‘tarma asosigacha bo‘lgan yon qiyaliklardagi lotoklarga oqizadi. Yig‘ma elementlardan iborat konstruksiyalarni montaj qilish avtomobil yoki traktordagi kranlar yordamida amalga oshiriladi. Montaj ishlarini qo‘lda bajarganda teleskopli beton lotoklarini. qo‘llashdirgan maqul Ularning afzalligi, ayrim zvenolarini bir-biriga kiritish mumkin va choklarni berktimasa ham bo‘ladi. Bunday teleskopli lotoklar yuvilishga va surilishga qarshi turg‘undir. Ko‘tarma asosida lotok surilib ketishining oldini olish uchun beton qoziqlar qilinadi. Qiyaligi katta bo‘lgan yo‘l bo‘lagida yon ariqlarda ularning ko‘ndalang qiyaligiga mos keluvchi tez oqizadigan yig‘ma beton lotoklar qilinadi. Ular kranlar yordamida mayda chaqiqtosh yoki shag’al ustiga o‘rnatiladi. Tog‘ yonbag‘ri ariqlari avtogreyder yoki buldozer bilan kavlanadi va grunt o‘yma tomonga to‘plam-banket ko‘rinishida yig’ib suriladi. Tik qoyali chaqiqtoshli va qoya- toshli tog‘bag‘irlarida yon ariqlarning o‘qi gruntlari portlatib yumshatiladi. So‘ngra ariq va banket xosil qilish uchun suriladi. Ariqlarni mustahkamlash ko‘p mexnat va mablag’ talab qiluvchi va ishlar yo’l qo’ymaslik maqsadida suyuq karbamid va furfurol smolalar ishlatiladi. Bu smolalar, oquvchanligi kam bo‘lgani uchun, bir tekisda 3-4 sm chuqurlikda gruntga kirib boradi. Ariqning tubi va yoni smolani shimishi natijasida katta bo‘ylama qiyalik bo‘lsa ham yuvilmaydi. Ish texnologiyasi avtogreyder bilan tubi va yon qiyaligini yaxshilab tekislash, avtogudranator shlangasidan mustahkamlovchi materialni zaharliligini hisobga olgan holda choralarini ko‘rib, ariq yuzasiga purkashdan iborat. Yuzadan suv qochiruvchi sistema kuchli yomg‘ir yog‘ishida sifat nazoratidan o’tkaziladi. Suv turib qoladigan yoki yuviladigan joylar belgilanadi va tuzatiladi.
|
| |
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar - bet 3

|
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar
|
bet | 3/7 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #111350 |
Bog'liq shaxar yo\'lari Yo‘l poyini qurishda asosiy vazifalardan biri – yo‘lga keluvchi suvlarni qabul qiluvchi va yaqin atrofdagi suv havzasiga olib ketuvchi yuza suvlarini qochiradigan inshootlarni qurish hisoblanadi. Yuza suvlarini qochiruvchilar sistemasiga o‘ymalarda va balandligi 1,5 m va undan kichik bo‘lgan ko‘tarmalar bo‘ylab qurilgan yon ariqlar, gruntlari olingan yon rezervlar, o‘ymalarda tog‘ yonbag‘ri ariqlari, botqoqlikni qurituvchi ariqlar, suvni suv havzasiga olib ketuvchi ariqlar, tog‘ yo‘llaridagi lotoklar kiradi. Suv qochiruvchi inshootlar yo‘l poyi qurilguncha ishlashi kerak. Shuning uchun ko‘tarmani qurish rezervni yoki ariqlarni kavlashdan boshlanadi. O‘ymalarni kavlashdan oldin tog‘ yonbag‘ri ariqlari kavlanadi.Nishabligi 1:1,5 ayrim hollarda 1:2 bo‘lgan ariqlarga 5 ‰ dan ko‘p qiyalik beriladi. Tekis joylarda ayrim yo‘l bo‘laklarida qiyalikni 3‰ gacha kamaytiriladi. Nishabligi 1:3 bo‘lgan yon lotoklar va ariqlarning chuqurligi 0,5 m dan kam bo‘lmasligi kerak. Ariqlarni kavlash ishlari quyidagi jarayonlardan iborat: joylarda ariqlarning o‘qi vexa bilan belgilanadi. Keyin avtogreyder va buldozerni ko‘ndalang qirqishi bilan chegaralovchi uyum o‘tkaziladi, gruntko‘tarmaga yoki yonatrofga suriladi yoki tarqatiladi. Qiyaliklarni tekislash va ularga aniq shakllar berish avtogreyder bilan bajariladi. Qiyaliklar uncha katta bo‘lmaganda (20 % gacha) ariqlarda asta-sekin o‘t o‘sa boshlaydi. Oson yuviluvchi gruntlarda tubi va yon devorlari zichlashtiriladi. Qishloq xo‘jaligida foydalanilmaydigan yerlarda yo‘l qurilishida rezervlardan grunt olib ko‘tarmalar quriladi. Rezerv tubiga ko‘tarma tomonga qaratib qiyalik beriladi. Agar rezervning kengligi katta bo‘lsa, undan suvni qochirish uchun ariq qaziladi. Rezervning kengligi 6 m dan katta bo‘lganda tubiga rezerv o‘qiga tomon ko‘ndalang kesimli qiyalik beriladi. O‘ymadan ko‘tarmaga o‘tiladigan joylarda va suv havzalariga yaqinlashganda yon ariqlar tashqariga olib ketiladi. Ko‘tarmaning yon qiyaligini yuvilishdan saqlash uchun ularda suvni oqizadigan yon qiyalikda joylashgan yig‘ma beton lotoklar qilinadi.Bo‘ylama qiyalik 20-30 ‰ dan ko‘p bo‘lgan joylarda, asosan, oson yuviluvchi gruntlarda ariqlar o‘lchami 40x40x12 sm li beton plitalar bilan qoplanadi.
|
| |
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar - bet 4

|
Shahar yo’llarida oqova suvlarni chetlatish tarmoqlari. Yo'l drenaj tizimiga qo'yiladigan talablar
|
bet | 4/7 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 2,64 Mb. | | #111350 |
Bog'liq shaxar yo\'lari Yo‘l poyini qurishda asosiy vazifalardan biri – yo‘lga keluvchi suvlarni qabul qiluvchi va yaqin atrofdagi suv havzasiga olib ketuvchi yuza suvlarini qochiradigan inshootlarni qurish hisoblanadi. Yuza suvlarini qochiruvchilar sistemasiga o‘ymalarda va balandligi 1,5 m va undan kichik bo‘lgan ko‘tarmalar bo‘ylab qurilgan yon ariqlar, gruntlari olingan yon rezervlar, o‘ymalarda tog‘ yonbag‘ri ariqlari, botqoqlikni qurituvchi ariqlar, suvni suv havzasiga olib ketuvchi ariqlar, tog‘ yo‘llaridagi lotoklar kiradi. Suv qochiruvchi inshootlar yo‘l poyi qurilguncha ishlashi kerak. Shuning uchun ko‘tarmani qurish rezervni yoki ariqlarni kavlashdan boshlanadi. O‘ymalarni kavlashdan oldin tog‘ yonbag‘ri ariqlari kavlanadi.Nishabligi 1:1,5 ayrim hollarda 1:2 bo‘lgan ariqlarga 5 ‰ dan ko‘p qiyalik beriladi. Tekis joylarda ayrim yo‘l bo‘laklarida qiyalikni 3‰ gacha kamaytiriladi. Nishabligi 1:3 bo‘lgan yon lotoklar va ariqlarning chuqurligi 0,5 m dan kam bo‘lmasligi kerak. Ariqlarni kavlash ishlari quyidagi jarayonlardan iborat: joylarda ariqlarning o‘qi vexa bilan belgilanadi. Keyin avtogreyder va buldozerni ko‘ndalang qirqishi bilan chegaralovchi uyum o‘tkaziladi, gruntko‘tarmaga yoki yonatrofga suriladi yoki tarqatiladi. Qiyaliklarni tekislash va ularga aniq shakllar berish avtogreyder bilan bajariladi. Qiyaliklar uncha katta bo‘lmaganda (20 % gacha) ariqlarda asta-sekin o‘t o‘sa boshlaydi. Oson yuviluvchi gruntlarda tubi va yon devorlari zichlashtiriladi. Qishloq xo‘jaligida foydalanilmaydigan yerlarda yo‘l qurilishida rezervlardan grunt olib ko‘tarmalar quriladi. Rezerv tubiga ko‘tarma tomonga qaratib qiyalik beriladi. Agar rezervning kengligi katta bo‘lsa, undan suvni qochirish uchun ariq qaziladi. Rezervning kengligi 6 m dan katta bo‘lganda tubiga rezerv o‘qiga tomon ko‘ndalang kesimli qiyalik beriladi. O‘ymadan ko‘tarmaga o‘tiladigan joylarda va suv havzalariga yaqinlashganda yon ariqlar tashqariga olib ketiladi. Ko‘tarmaning yon qiyaligini yuvilishdan saqlash uchun ularda suvni oqizadigan yon qiyalikda joylashgan yig‘ma beton lotoklar qilinadi.Bo‘ylama qiyalik 20-30 ‰ dan ko‘p bo‘lgan joylarda, asosan, oson yuviluvchi gruntlarda ariqlar o‘lchami 40x40x12 sm li beton plitalar bilan qoplanadi.
|
| |
Media maydonda axborot tarqatish madaniyati - bet 9

|
Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
|
bet | 9/23 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 71,53 Kb. | | #157639 |
Bog'liq 7.Media maydonda axborot tarqatish madaniyati Noshir
Axborotni kim tarqatayapti? (Muallif aniqmi: ismi-sharifi, lavozimi, kompaniya nomi keltirilganmi? Muallif shu soha bo‘yicha mutaxassis sifatida tanilganmi?)
Veb-sayt qanday maqsadda yaratilgan?
Mazkur ishlab chiqaruvchi tomonidan yaratilgan boshqa mediamahsulotlar ham mavjudmi?
Axborotning sifati
Fikrlar, reklama va boshqalarni dalillardan ajratib olish osonmi?
Material baholanganmi (noshir, jurnalist, ekspert yoki nashriyot tomonidan)? Boshqa manbalarda ushbu materialga havolalar bormi? Agar Internetdagi boshqa manbalar ushbu resursga havola berayotgan bo‘lsa, bu hol uning keng qo‘llab-quvvatlanishini bildiradi.
Saytda keltirilgan nuqtai nazar va qarashlar asoslanganmi?
Faqat bitta fikr va nuqtai nazar afzal, deb bilingandek tasavvur uyg‘onmayaptimi?
Dalillarning manbalari aniq ko‘rsatilganmi? Dalil va manbalar qanchalik dolzarb va muhim?
Veb-saytning tili va dizayni to‘g‘ri tanlangani borasida nima deyish mumkin?
Sahifa oxirgi marta qachon yangilangan? Undagi axborot hali ham ishonchli desa bo‘ladimi? Materialning e’lon qilingan sanasi ko‘rsatilganmi?
Axborot nisbatan batafsil bayon etilganmi yoki u ilmiy yoxud ommabop manbaga asoslanganmi?
Axborotning ishonchliligi
Siz xuddi shunday axborotni bir nechta mustaqil manbadan topa oldingizmi?
Ushbu axborot ishonchli ekanini asoslab bering.
Mavzu bo‘yicha topshiriq
mashq. Tavsiya etilgan savollardan foydalanib, “Kamolot” YoIH veb-sayti kontentini tahlil qiling.
mashq. Tasavvur qiling, ukangiz velosipeddan yiqilib tushdi. Shifokorlar uning o‘ng tizza bo‘g‘imi shikastlanganini, va unga tezkor tibbiy yordam ko‘rsatish zarurati yo‘qligini aytmoqda. Internetdan bunday tan jarohatini qanday muolaja qilish va davolash bo‘yicha ishonchli axborotlarni izlab toping.
|
| |
Mavzu bo‘yicha topshiriq - Media maydonda axborot tarqatish madaniyati

|
Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
|
bet | 4/23 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 71,53 Kb. | | #157639 |
Bog'liq 7.Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
mashq. Internetdan qiziqarli e’lon topib, uning denotatsiyasi va konnotatsiyasini tahlil qiling.
mashq. Ayrim tanqidchilar medialarda voqea-hodisalar, xususan, tabiiy ofatlar qanday tasvirlanayotganidan tashvish bildirmoqda. OAVda kundalik voqealarning yoritilishini o‘rganib chiqing va bunday tashvishlar qanchalik asosli ekaniga baho bering. Bu kabi falokat yoki fojialarning ishtirokchilari bo‘lgan insonlarning ushbu xabarlarga munosabatini muhokama qiling. Jurnalistlar tomonidan voqea-hodisaning hissiy ta’sirini tasvirlashda qo‘llaniladigan strategiyalarni, shaxsiy hayot daxlsizligi huquqiga rioya etilishini va shaxsiy qadr- qimmat hissini tahlil qiling.
“Yashirin ma’noni o‘qish” uchun mediamatnlarda axborotni taqdim etishning texnik usullarini tahlil qila olish zarur. Bunda mazkur usullardan voqea-hodisa talqinining tayanch nuqtasi sifatida foydalanish mumkin bo‘ladi. Matnlarni diqqat bilan o‘qish axborot iste’molchisiga voqea va syujetlar qanday tuzilganini hamda mediamexanizmlar qanday ishlashini anglab olish imkonini beradi. Ushbu bo‘limda mediamatnlarni diqqat bilan o‘qish metodikasini o‘zlashtirish yuzasidan ayrim model va mashqlar keltirilgan. Matnni tahlil qilish uchun muayyan nuqtai nazarni yoki uslubni tanlash foydalidir. U matnni tahlil qilishda o‘quvchining diqqatini yo‘naltirishga xizmat qiladigan muhim omildir.
Matn tahlilini boshlashda birinchi galda uni mavzu va reprezentatsiya qilinishi usullari jihatidan o‘rganish zarur. Tahlil jarayonida qaydlar yuritib borish va quyidagilarga e’tibor qaratish tavsiya etiladi:
tasvir, tovush va matndan qanday foydalanilgan?
qaysi mavzu nisbatan qiziqarli tarzda taqdim etilgan?
Mediamatn tarkibini aniqlash uni tasniflash, shakli- tuzilishi jihatidan miqdori va sifatini baholash kabilarni nazarda tutadi. Shuningdek, axborotni taqdim etishning turli usulini, masalan, metaforalarni ham e’tibordan qochirmaslik zarur. Shundan so‘ng bevosita tahlil bosqichi boshlanadi. Ushbu
bosqichda kuzatuvlar mazmunini mushahada qilish zarur bo‘ladi. Masalan, quyidagi savollarga javob izlash mumkin bo‘ladi:
matnda kimning nuqtai nazari markaziy hisoblanadi?
voqeaning “ma’nosi” nimada? U qanday taqdim etilgan?
qanday axborot mavjud emas?
Yuqorida ko‘rsatilgan savollar turli mediamahsulot yoki timsolni tahlil qilishda tayanch sifatida xizmat qilishi mumkin. Detallashtirilgan tahlilda esa medialarning aniq ko‘rinishi tabiatini e’tiborga olish zarur.
|
| |
O‘qitish natijalari - Media maydonda axborot tarqatish madaniyati

|
Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
|
bet | 2/23 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 71,53 Kb. | | #157639 |
Bog'liq 7.Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
Ushbu modulni o‘rganish natijasida quyidagi bilimlarga ega bo‘lish mumkin:
medialarda axborotni taqdim etish usullari;
yangilikni tanlash va uning «anatomiyasi» mezonlari;
reklamada tasvirning o‘rni va ahamiyati;
kino, televidenie va musiqiy videolarda bayonning tahlil usullari;
Internetdan olingan axborot ishonchliligini baholash usullari;
muvaffaqiyatli intervyu olish va maqola yozish metodikasi.
Medialar axborotni turli uslubda taqdim etishi mumkin. Bizni o‘rab turgan madaniy muhit timsol va tasvirlarga juda boy: har kuni medialar tomonidan veb- saytlar, kino, yangiliklar va kitoblar orqali taqdim etiladigan axborot bilan to‘qnash kelamiz. Aksariyat hollarda bizning tanlovimiz beixtiyor bo‘ladi. Reportyor, muallif, tele- va videotasvirchilar, noshir va kinoprodyusserlar aniq
hodisa yoki aniq bir masalaga bag‘ishlangan axborotni taqdim etish uchun tasvir, ovoz va matndan foydalanadi. O‘z taxminlarini tayyorlash va ilgari surish asnosida ular vaqt, makon, resurs va h.k.ning yetishmovchiligi bilan bog‘liq muammolarga duch keladi. Shunday qilib, ular taqdim etishga harakat qilayotgan xabarning mazmuniga qarab, aksariyat hollarda asosiy qahramonlarning irqi, jinsi, yoshi yoki ijtimoiy kelib chiqishi bilan bog‘liq bo‘lgan detallarni nazarda tutgan holda voqelarni “tasavvur etish” zarur bo‘ladi.
Jamoatchilik e’tiboriga havola etiladigan kontent, shubhasiz, medialarda faoliyat yuritayotgan insonlar tomonidan tanlanadi. Ularning tanlovi esa sub’ektivlikdan holi emas. Bu, o‘z navbatida, yorliqlar “yopishtirilishi”ga, ma’lum bir tasavvurlarning jurnalist yoki muallifning o‘zi xoxlamasa-da, asoslashga olib keladi. Bundan tashqari, ba’zida o‘quvchi yoki tomoshabin tasvir yoki matndan unga muallif singdirmagan mazmunni ham chiqarib olishi mumkin.
|
| |
Intervyudan - materialni tayyorlashga

|
Intervyudan - materialni tayyorlashga
|
bet | 14/23 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 71,53 Kb. | | #157639 |
Bog'liq 7.Media maydonda axborot tarqatish madaniyati
Material bir butun o‘qilishi uchun jurnalist intervyu hamda boshqa manbalardan olingan axborotlardan foydalanadi. Matnning eng muhim qismlarini jamlagan holda jurnalist o‘quvchi hukmiga qiziqarli va o‘qish oson bo‘lgan axborotni taqdim etishi mumkin. Garchi intervyu beruvchi jurnalistga ko‘p ma’lumot taqdim etgan bo‘lsa ham, uni qisqartirish zarur: jurnalist yon daftarchasiga yozib olgan hamma narsani materialga sig‘dirishi mushkul. Mahoratli jurnalist qiziqarli va ahamiyatli faktlarni ahamiyatsizlaridan ajratib olishni yaxshi biladi. Materialda jurnalist tilidan yozilgan matnni intervyudan to‘g‘ridan to‘g‘ri yoki ko‘chma gap tarzida olingan parchalar bilan to‘ldirish yaxshi samara beradi. Gazeta maqolalarining aksariyati hozirgi zamonda yoziladi, chunki bu hol matnning dolzarbligini oshirishga xizmat qiladi.
Suhbatdoshning fikri, uni taqdim etish usullari, sahifadan unga ajratilgan joy va jurnalist tomonidan qo‘llanilgan so‘zlarga qarab turlicha qabul qilinishi mumkin. Aytishicha, ta’kidlaganidek, qayd etib o‘tganidek, bayon etishicha, taxmin qilishiga ko‘ra, ko‘rsatib o‘tgani kabi singari turli so‘zlarning qo‘llanilishi materialning qanday qabul qilinishga o‘z ta’sirini o‘tkazmay qolmaydi.
Yaxshi sarlavha tanlash amaliyot jarayonida shakllanadigan ko‘nikmadir. Gazetachilikda “Sarlavha – yarim maqola” degan gap bor. Bu bejiz emas, chunki yaxshi sarlavha o‘quvchining diqqatini tortsa, yomon sarlavha maqola qanchalik sifatli yozilganidan qat’iy nazar uni qiziqtirmasligi mumkin. Quyidagi “temir qoida”ga rioya etish zarur: dastlabki yetti-o‘n qator sarlavhaning mohiyatini ochib berishi kerak. Sarlavhaning muhim vazifasi – u materialning mavzusini qisqa va aniq ochib berishidir.
Quyida keltirilgan mashq yoki mashg‘ulot namunalari media va axborot savodxonligi ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun qo‘llanilishi mumkin. Ulardan alohida foydalanish yoki talabalar auditoriyasining o‘ziga xosligidan kelib chiqib moslashtirish ham mumkin.
|
| |
Issn: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022 904 the importance of digital technologies in solving economic issues

Issn: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022 904 the importance of digital technologies in solving economic issues
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Issn: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022 904 the importance of digital technologies in solving economic issues
|
Oziq zanjiri va ekologik piramida qoidasiga oid masala va mashqlar yechish metodikasi

Oziq zanjiri va ekologik
piramida qoidasiga oid
masala va mashqlar yechish
metodikasi
Asosiy
tushunchalar:
Produtsentlar yoki avtotrof
organizmlar
oʻzlari uchun kerakli
boʻlgan organik moddalarni hosil
qiladi. Konsumentlar yoki geterotrof
organizmlar esa boshqa
organizmlarni isteʼmol qilish orqali
ulardagi organik moddalarni
oʻzlashtiradilar.
Oziq zanjiri
bu organizmlarning
chiziqli ketma-ketligi boʻlib, bir
organizm boshqasi bilan oziqlanishi
natijasida oziq moddalar va
energiyaning bir organizmdan
ikkinchi organizmga oʻtishidan
iborat.
Oziq zanjirida har bir organizm
turlicha trofik darajani egallaydi va
bu zanjir asosidagi qismdan qancha
energiya ajralib, zanjirning keyingi
qismiga oʻtishiga koʻra farqlanadi.
Oziq toʻrlari bir-biri bilan oʻzaro
bogʻlangan koʻplab oziq
zanjirlaridan iborat va ular
ekotizimdagi ozuqa isteʼmoli
munosabatlarining grafik ifodasi
hisoblanadi.
Trofik darajalar oʻrtasida
energiyaning biridan ikkinchisiga
oʻtish unumdorligi past, yaʼni
taxminiy unumi 10% ga teng. Bu
kamunumlik oziq zanjiri
davomliligini chegaralaydi.
Kirish.
Har xil turdagi organizmlar koʻp yoʻllar orqali oʻzaro munosabatda boʻladi. Ular bir-biri bilan
raqobatlashishi yoki simbiontlar, yaʼni uzoq muddat yaqin munosabatda boʻluvchi sheriklar
boʻlishi mumkin. Yoki ular biz tabiatda tez-tez guvohi boʻladigan hodisani amalga oshiradi: biri
boshqasi bilan oziqlanadi! Bu orqali ular oziq zanjiridagi bogʻlanishlardan birini hosil qiladi.
Ekologiyada oziq zanjiri biri ikkinchisi bilan oziqlanuvchi organizmlar yigʻindisidan iborat boʻlib,
bunda oziq moddalar va energiya biridan keyingisiga oʻtib boradi. Masalan, siz tushlikka
gamburger tanovul qildingiz, siz ham oziq zanjiri ishtirokchisiga aylanasiz va bu quyidagicha
namoyon boʻladi: maysa >sigir >odam. Lekin gamburger ichiga salat bargi qoʻyib tanovul
qilsangiz-chi? Ushbu holatda ham siz oziq zanjiri ishtirokchisiga aylanasiz va bu quyidagicha
namoyon boʻladi: salat bargi > odam.
Bu misolda bayon etilganidek, biror organizm (masalan, odam)ning chiziqli tarzda davom
etuvchi oziq zanjirida qanday mahsulotlar isteʼmol qilishini toʻliq tasvirlab bera olmaymiz.
Yuqoridagi kabi holatlarda biz oziq toʻrini koʻplab oʻzaro kesishuvchi oziq zanjirlaridan iborat va
biror-bir organizm nimalar bilan oziqlanishi hamda bir organizmning boshqasi tomonidan
isteʼmol qilinishini koʻrsatuvchi vosita sifatida olishimiz mumkin.
|
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022

|
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022Bog'liq 2838-Article Text-5454-1-10-20221123
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
905
The far from complete list given in [3] includes the following definitions of the “digital
economy”:
- "A system of economic, social and cultural relations based on the use of digital
information and communication technologies";
- “An economy that mainly operates due to digital technologies, especially electronic
transactions carried out using the internet”;
- “Doing business in markets based on the internet and / or the world wide web”;
- “Digital marketplaces that facilitate the trading of goods and services through online
e-commerce”;
- “An economy capable of providing high-quality ict infrastructure and mobilizing ict
capabilities for the benefit of consumers, business and the state”;
- “A global network of economic and social activities supported by platforms such as
the internet and mobile and sensor networks”;
- "Production of digital equipment, publishing, media production and programming."
As can be seen from the above examples, ideas about the digital economy range from
very narrow to extremely broad.
In a narrow sense, the digital economy is presented as a kind of commercial activity
for the production and sale of electronic goods and services. Accordingly, it includes,
firstly, electronic commerce, electronic banking and electronic money. Secondly,
services for the provision of online services; information sites that earn on advertising;
Internet media (sound recording, cinema, press, publishing); creation of
entertainment and business software. Thirdly, the production of appropriate
equipment and other supporting activities. This is how the digital economy appears
from the definitions adopted in the UK.
The definition of the World Bank, on the contrary, gives a too broad, in our opinion,
vision of the digital economy. It is possible that in this case it is more correct to talk
about the development of the digitalization process (digitalization or digitalization,
depending on the translation) or the digital transformation of society. After all, new
ICTs are penetrating all public spheres, and the ongoing changes are in many ways
similar to the transformations that took place at the beginning of the ХХ century in
connection with the process of electrification.
At the same time, we can talk about two parallel (albeit interconnected) directions of
transformation. The first is more social and is expressed in the formation of a new
social environment through the development of new ways of communication and
constructions of the virtual world - the so-called Internet of people (IoP - Internet of
people). This process includes digitalization of scientific and cultural heritage
(creation of electronic libraries, museums and publications); holding public events
|
| |
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022

|
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022Bog'liq 2838-Article Text-5454-1-10-20221123
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
909
not only involves a host of technological innovations and organizational
transformations, but also fundamentally changes corporate culture. Finally, the
development of the digital economy largely depends on the ongoing state policy. This
is recognized at the international level, and is also realized (and implemented) in
many countries of the world.
However, the implementation of a conscious and successful policy requires the
solution of a number of complex theoretical problems associated with the
phenomenon of the digital economy. First of all, concerning its definition and
measurement. As experts rightly point out, the methodology for assessing the
macroeconomic effect of the digital economy raises serious doubts. In fact, the
calculations are based on the indicators of companies that are engaged in the
development, production and trade of ICT, i.e. the share of the ICT sector is calculated
(development and production of software and hardware for computers, cellular
communication services, the Internet, etc.). And this sector develops only the
technical means used by companies in other industries for operations in the field of e-
commerce, e-banking, etc. There is still no universal and reliable method for
calculating the added value created by all participants in digital economic activity [7].
Specialists emphasize the specificity of the problems of pricing and capitalization of
platform companies. With the digitalization of the economy, there are more and more
types of businesses and processes with increasing returns to scale, and not with
decreasing returns, as in the old sectors of the real economy and traditional economic
models [5]. To date, the problem of cost has not been completely resolved, since for
the first time the economy and labor are moving from the processing of materials due
to certain energy capabilities and technologies to the processing of information [6].
Determining the value of different types of information is becoming one of the main
issues of economic science.
The digital transformation of society, taking place under the influence of the spread
of ICT, leads to the emergence of new theoretical concepts. If at the end of the ХХ
century talked about building a post-industrial society, at the beginning of the XXI
century. - about the transition to a knowledge society, now - about the new
industrialization and the digital economy. But none of these constructions is free from
shortcomings and gaps, justified criticisms. Moreover, the ratio of the put forward
provisions is not clear - they develop, supplement or exclude each other.
Theoretical and practical aspects of the digital economy are proposed to be developed
based on the use of an interdisciplinary method of scientific research, in particular at
the intersection of economic philosophy, economic theory, and applied mathematics,
together with specialists in the field of computer science. But to create an adequate
|
| |
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022

|
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022Bog'liq 2838-Article Text-5454-1-10-20221123
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
908
piracy and copyright infringement. As examples, he cites the current state of Detroit
(the former capital of the US auto industry) and Rochester (formerly the prosperous
capital of the Kodak Corporation). The specialist believes that a new class is being
formed - pre-cariat. It is characterized by stable temporary or part-time employment,
weak social protection and unstable earnings [3].
It seems that in the conditions of a super-technological society, ensuring the personal
safety of a person comes first. For example, there are concerns about the adverse
effects of wireless communications and mobile devices on human health.
Experts state that the level of digital trust is a key condition for the development of
the global digital economy [1]. For its growth to continue, providers and authorities
must make digital security a priority.
In addition, digitalization should not be perceived only as an organizational, technical
or financial activity. One cannot but agree with the opinion that this is a complex
process that largely affects the personnel sphere. The changes will affect hundreds of
millions of jobs. The bulk of the teams will have to be taught new skills, which
translates into additional costs for educational programs. As practice shows, not only
blue-collar workers, but also knowledge workers can suffer. According to estimates,
in the next 10 years, new technologies will radically change the labor market on the
planet [6].
The main problem of digital transformation is the need for mass training and
retraining of people, comparable in scale to the changes in the era of industrialization.
And as in that period, the issue of personnel is decisive, and the main limiting
condition is time. The global leaders will be those countries that will be able to quickly
organize the training of people who are able to develop, produce and use digital
technology.
At the same time, quite a lot of specialists are very skeptical about the concept of the
digital economy and the prospects for its development.
Others see in the concept of "digital economy" a concrete embodiment of the
armchair, semi-utopian idea of "post-industrial society" and consider it "a new round
of the stock market speculative game" [7].
It seems that such positions are due precisely to the lack of scientific knowledge about
the ongoing processes and their relationship. A more balanced view is that the
digitalization of the economy is not a recipe for all ills and a “well-developed” digital
segment is just support for the economy as such. When the effect of digitalization ends
(and this inevitably happens), the activation of the analog economy is indispensable.
Moreover, digital technologies do not work without adjusting the relationship
between the subjects of the economy and management in general [6. Digital change
|
| |
participants without any geographical restrictions, almost all over the planet

ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
907
broader. At the same time, the introduction of digital technologies can significantly
improve the industry - both organizationally and technologically.
At present, high hopes are associated with the fact that the introduction of new ICTs
will improve technological processes
and improve product quality, optimize the
organization in various fields of activity, and finally contribute to improving the health
and quality of life of people. The World Bank World Development Report 2021 lists
the following dividends from digital transformation [2]:
• Growth
of labor productivity;
• Increasing the competitiveness of companies;
• Reduction of production costs;
• Creation of new jobs;
• Better satisfaction of people's needs;
• Overcoming poverty and social inequality.
Thus, new technologies
benefit businesses, individuals and society as a whole.
However, the negative consequences of digital transformation are already obvious.
What's more, without effective "analogue augmentations," opportunities can turn into
problems, the World Bank warns. They consider the main “analogue additions” to the
digitalization process to be the regulatory framework that ensures a high level of
competition; population skills to
use new technology; accountable institutions [3].
The World Bank in its report highlights the following digitalization risks [5]:
• Cyber danger;
• The possibility of mass unemployment;
• The growth of the "digital divide" (a gap in digital education, in terms of access to
digital services and products, and as a result - a gap in the level of well-being) between
citizens and businesses within countries, as well as between countries.
Experts also note that due to the spread of new ICT, the time for making decisions is
reduced, so the number of erroneous decisions may increase.
Implementation
requires mass standardization, and this leads to excessive homogeneity. A handful of
powerful companies can gain an unnatural competitive advantage. In addition, there
are opportunities for total surveillance, and people
may lose the ability to
interpersonal communication. Finally, the unfolding "robot wars" cast doubt on the
existing laws of military operations [4].
To this list, in our opinion, should be added the growth in electricity consumption and
the aggravation of all the negative phenomena associated with it.
One of the successful representatives of the American Internet community, A. Keen,
sees the danger of digitalization in job cuts and deindustrialization,
the growth of
social instability and deepening social inequality, the
global epidemic of Internet
Sobirova T. A. Andijon davlat universiteti magistranti

Sobirova T. A. Andijon davlat universiteti magistranti
Download
4,15 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
21.11.2023
Hajmi
4,15 Mb.
#102701
Download
4,15 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sobirova T. A. Andijon davlat universiteti magistranti
Download
4,15 Mb.
Matnni ko'rish
Navoiy Innovatsiya universiteti tja guruhi talabasi – 3 nafar Rahmatullayeva Xadichabonu Mustaqil ish - bet 5

|
Navoiy Innovatsiya universiteti tja guruhi talabasi – 3 nafar Rahmatullayeva Xadichabonu Mustaqil ish
|
bet | 5/7 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #114602 |
Bog'liq рус тилиKasbiy madaniyat o'qituvchilarning ta'lim muassasalarida o'z ishini bajarish usullarini anglatadi. Buning sharofati bilan amalga oshirilayotgan ishlar mazmun kasb etadi va yangi o'qituvchilar o'z muammolarini hal qilishni o'rganadilar, asta-sekin kasbiy jamoaga integratsiyalashadilar. O‘qituvchilarning kasbiy madaniyati o‘qituvchilarning ma’lum bir guruhi yoki ular a’zosi bo‘lgan o‘qituvchilar jamoasi uchun umumiy bo‘lgan e’tiqod, odat va harakat usullarini o‘z ichiga oladi va buni o‘qituvchilar o‘rtasidagi munosabatlarda kuzatish mumkin. O'z navbatida, o'qituvchining kasbiy mahorati pedagogik faoliyatda o'ziga xos bo'lgan narsa, ya'ni pedagogik faoliyatning o'ziga xos xususiyatlarini tashkil etuvchi xulq-atvor namunalari, bilimlari, ko'nikmalari, munosabatlari va qadriyatlari to'plamidir. O'qituvchilarning kasbiy madaniyati va kasbiy mahorati so'nggi tadqiqotlarda, birinchi navbatda, oliy ta'lim bilan bog'liq holda, zamonaviy jamiyatda ta'limning ushbu kichik sohasining o'sishi va murakkabligi tufayli sezilarli bo'ldi. Natijalarga institutsional e'tibor kasbiy madaniyatning bir qismi bo'lib, o'qituvchilar oldiga jiddiy muammolarni qo'ydi, xususan, bilimlarni boshqarish va tarqatish funktsiyalarini bajarishdan tashqari, tadqiqot va nashr etish orqali bilimlarni ishlab chiqarish bilan ko'proq talabalarga yo'naltirilgan o'qitishni uyg'unlashtirish. - Kasbiy madaniyat o'qituvchilarning ta'lim muassasalarida o'z ishini bajarish usullarini anglatadi. Buning sharofati bilan amalga oshirilayotgan ishlar mazmun kasb etadi va yangi o'qituvchilar o'z muammolarini hal qilishni o'rganadilar, asta-sekin kasbiy jamoaga integratsiyalashadilar. O‘qituvchilarning kasbiy madaniyati o‘qituvchilarning ma’lum bir guruhi yoki ular a’zosi bo‘lgan o‘qituvchilar jamoasi uchun umumiy bo‘lgan e’tiqod, odat va harakat usullarini o‘z ichiga oladi va buni o‘qituvchilar o‘rtasidagi munosabatlarda kuzatish mumkin. O'z navbatida, o'qituvchining kasbiy mahorati pedagogik faoliyatda o'ziga xos bo'lgan narsa, ya'ni pedagogik faoliyatning o'ziga xos xususiyatlarini tashkil etuvchi xulq-atvor namunalari, bilimlari, ko'nikmalari, munosabatlari va qadriyatlari to'plamidir. O'qituvchilarning kasbiy madaniyati va kasbiy mahorati so'nggi tadqiqotlarda, birinchi navbatda, oliy ta'lim bilan bog'liq holda, zamonaviy jamiyatda ta'limning ushbu kichik sohasining o'sishi va murakkabligi tufayli sezilarli bo'ldi. Natijalarga institutsional e'tibor kasbiy madaniyatning bir qismi bo'lib, o'qituvchilar oldiga jiddiy muammolarni qo'ydi, xususan, bilimlarni boshqarish va tarqatish funktsiyalarini bajarishdan tashqari, tadqiqot va nashr etish orqali bilimlarni ishlab chiqarish bilan ko'proq talabalarga yo'naltirilgan o'qitishni uyg'unlashtirish.
|
| |
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022

|
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022Bog'liq 2838-Article Text-5454-1-10-20221123
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
906
online (online broadcasts, web conferences, etc.), and finally, the electronic state. By
connecting to the Internet, today you can get information on almost any issue or
contact / communicate with a partner, almost regardless of his / your location. Never
before has an individual had access to such volumes of information and such wide
opportunities for communication.
The second direction of transformation captures mainly the economic sphere and
consists in the emergence of new types of activities, as well as in the digitalization of
traditional industries. Some experts associate this (next) “wave” of ICT introduction
with the formation of a new technological order - Industry 4.0 or the fourth industrial
revolution [4]. Industry 4.0 is based on the production of ICT-enabled equipment and
associated software. In this regard, the priority is the development of microelectronics
and programming (software), as well as various networks (primarily broadband
Internet).
The official definition of the digital economy in Uzbekistan in the Strategy for the
Development of the Information Society for 2017-2030 is formulated as “economic
activity in which digital data is the key production factor, the processing of large
volumes and the use of analysis results of which, compared with traditional forms of
management, can significantly increase efficiency various types of production,
technologies, equipment, storage, sale, delivery of goods and services” [1]. What
directly constitutes the digital economy is difficult to understand from this definition.
The formation of a new type of economy is accompanied by structural and
organizational changes: the "scattering" of large companies into services using digital
technologies, as well as the emergence and spread of new virtual, electronic business
models [4]. The latter phenomenon is reflected in the platform concept.
The platform concept of the digital economy has been developed and is being
implemented so far mainly in the trade and logistics segment. Its essence is to provide
businesses and the public with a specific service for coordinating the activities of
various market participants. At the same time, platforms can serve transaction
|
| |
Navoiy Innovatsiya universiteti tja guruhi talabasi – 3 nafar Rahmatullayeva Xadichabonu Mustaqil ish - bet 6

|
Navoiy Innovatsiya universiteti tja guruhi talabasi – 3 nafar Rahmatullayeva Xadichabonu Mustaqil ish
|
bet | 6/7 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 0,84 Mb. | | #114602 |
Bog'liq рус тилиYangi zamon va yangi sharoitlar chet tillarini, shu jumladan rus tilini o'qitishning umumiy metodologiyasini ham, o'ziga xos uslub va uslublarini ham qayta ko'rib chiqishni talab qildi. Bularning barchasi rus tilini o'qitish muammolariga alohida, yanada puxtaroq yondashish zarurligi g'oyasi foydasiga gapiradi. Rus tilini o'qitishning maqsadlari yanada kengroq belgilanishi kerak , shu jumladan kelajakdagi ona tilida so'zlashuvchilarni zamonaviy talablar ruhida tarbiyalash hal qilinishi kerak bo'lgan vazifalar ro'yxati. Tilni bilish ko'plab omillarga - tili o'rganilayotgan xalqqa, uning madaniyati, an'analari va adabiyotiga alohida, ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo'lishni oldindan belgilab beradi. Hozirgi kunda O‘zbekistonda rus tilini o‘qitishning asosiy vazifasi tilni real va to‘laqonli muloqot vositasi sifatida o‘rgatish, tegishli shaxsiy fazilatlarga ega bo‘lgan barkamol avlodni tayyorlashdan iborat. - Yangi zamon va yangi sharoitlar chet tillarini, shu jumladan rus tilini o'qitishning umumiy metodologiyasini ham, o'ziga xos uslub va uslublarini ham qayta ko'rib chiqishni talab qildi. Bularning barchasi rus tilini o'qitish muammolariga alohida, yanada puxtaroq yondashish zarurligi g'oyasi foydasiga gapiradi. Rus tilini o'qitishning maqsadlari yanada kengroq belgilanishi kerak , shu jumladan kelajakdagi ona tilida so'zlashuvchilarni zamonaviy talablar ruhida tarbiyalash hal qilinishi kerak bo'lgan vazifalar ro'yxati. Tilni bilish ko'plab omillarga - tili o'rganilayotgan xalqqa, uning madaniyati, an'analari va adabiyotiga alohida, ehtiyotkorlik bilan munosabatda bo'lishni oldindan belgilab beradi. Hozirgi kunda O‘zbekistonda rus tilini o‘qitishning asosiy vazifasi tilni real va to‘laqonli muloqot vositasi sifatida o‘rgatish, tegishli shaxsiy fazilatlarga ega bo‘lgan barkamol avlodni tayyorlashdan iborat.
3. Ijtimoiy fanlar fanidan o`quv jarayonidagi nazorat turlari - Ta’lim samaradorligi va sifatini oshirishga jiddiy ta’sir ko‘rsatayotgan muammolardan biri o‘quvchilarning bilim va ko‘nikmalarini sinovdan o‘tkazishdir. Bu ta'lim jarayonining zarur va ajralmas qismi bo'lib, uning muvaffaqiyati to'g'ri amalga oshirilishiga bog'liq.
- O‘quvchilar bilimini tekshirish o‘quv jarayonining eng muhim bosqichlaridan biri bo‘lib, o‘qitishning samaradorligi va yuqori sifati uning to‘g‘ri tashkil etilishiga bog‘liq. Asosiy maqsad talabalarning bilim va ko'nikmalar darajasini aniqlash va o'quv jarayonining holati va natijalari to'g'risida ob'ektiv ma'lumotlarni olishdir.
- O‘quvchilarning o‘quv faoliyatini nazorat qilish o‘qituvchiga ularning bilim, qobiliyat va ko‘nikmalarini baholash, zarur yordam ko‘rsatish va o‘quv maqsadlariga erishish imkonini beradi. Talabalar bilimini tekshirish nafaqat nazorat rolini o'ynaydi, chunki to'g'ri tashkil etilgan nazorat nafaqat o'rgatadi, balki o'quvchini rivojlantiradi.
|
| |
ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022

ISSN: 2776-0979, Volume 3, Issue 11, Nov., 2022
910
theory, you need to study the phenomenon itself more. So far, obviously, there is a
process of quantitative accumulation of data, and the flow of information is huge. Of
course, it requires a deeper understanding and structuring. The insufficient level of
modern scientific knowledge prevents the development
of optimal solutions
(strategies and programs) that would neutralize the negative effects and contribute to
the full manifestation of the positive consequences of the digitalization process.
REFERENCES
1. Analysis of the world experience in industrial development and approaches to the
digital transformation of the industry of the EAEU member states: Information
and analytical report / EEC. Department of Industry. - M., 2021
2. Belova S. The inevitability of the year: "Digital transformation" // CRN IT
business. Trends and prospects. - M., 2019. - No. 6 (104) / 12 (465).
3. Smart cities. Smart cities. Smart cities // Tadviser. - 2018. -12.01. - Access mode:
http://www.tadviser.ru/index
4. Kalashnikov S. Realize that the world is different // Free economy. Sober about
digitalization. The word of the experts. - M., 2020. - No. 4. - P. 35.
5. Kin E. Nothing personal.
How social networks, search
engines and intelligence
agencies use our personal data / Per. from English. - M.: Alpina Publisher, 2020.
6. Kozyrev A.N. Digital Economy and Digitalization in Historical Retrospect //
Digital Economy (CEMI-RAS). - M.: CEMI RAN, 2021.
7. Minin A. Digitalization of agriculture. How to improve the efficiency of agricultural
business // Agroinvestor. Analytics. - M., 2019. - No. 11.