nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Big Data texnologiyasi va undagi ma’lumotlarni tahlil etish usullari

|
Big Data texnologiyasi va undagi ma’lumotlarni tahlil etish usullari
|
bet | 1/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 34,05 Kb. | | #102698 |
Bog'liq Big Data texnologiyasi va undagi ma
Big Data texnologiyasi va undagi ma’lumotlarni tahlil etish usullari
07.11.2022 17:47 0 3888
Foto: mcgrawhillprofessionalbusinessblog.com
«Big Data» atamasi «katta ma’lumotlar» degan ma’noni bildirib, uni birinchi marta 2008-yilda «Nature» jurnalining muharriri Klifford Linch ishlatgan. U dunyoda axborot hajmlarining jadal sur’atlarda o‘sishi haqida gapirib, faqatgina yangi vositalar va yanada ilg‘or texnologiyalar ularni o‘zlashtirishga yordam berishini ta’kidlagan.
Linch «katta ma’lumotlar»ga sutkasiga 150 Gb hajmda bo‘lgan har qanday ko‘rinishdagi ma’lumotlar tegishli deb hisoblaydi, ammo hanuzgacha ma’lumotlarni yagona o‘lchov birligi mavjud emas.
Dunyoda raqamlangan ma’lumotlar hajmi tinimsiz o‘sib bormoqda.
IBC kompaniyasining ma’lumotlariga qaraganda, 2003 yilda 5 eksabayt (1 eksabayt = 1 milliard gigabayt) ma’lumot yig‘ilgan. 2015-yil may oyiga qadar dunyoda yig‘ilgan ma’lumotlar hajmi 6,5 zettabaytdan oshgan bo‘lsa, 2020-yilda insoniyat 40-44 zettabayt raqamli ma’lumot hosil qilgan.
«Big Data» – bu juda tez sur’atlarda o‘sib borayotgan katta hajmdagi tizimli va tizimsiz raqamli ma’lumotlar to‘plami. «Big Data» biznes jarayonlarini optimallashtirish va avtomatlashtirish, to‘plangan ma’lumotlarga asoslangan eng samarali qarorlarni qabul qilinishini ta’minlash maqsadida axborotni saqlash va qayta ishlashning innovatsion usullarini o‘z ichiga oladi.
«Katta ma’lumotlar» tushunchasi o‘zi nisbatan yangi bo‘lsa-da, aslida uning kelib chiqishi birinchi ma’lumotlar markazlari va relyasion ma’lumotlar bazalarini ishlab chiqish boshlangan 1960-1970-yillarga to‘g‘ri keladi.
2005-yilda odamlar Facebook, YouTube va boshqa onlayn xizmatlar foydalanuvchilari qancha ma’lumot ishlab chiqarayotganini tushuna boshladilar. Shu yili Hadoop (katta ma’lumotlarni saqlash va tahlil qilish uchun maxsus yaratilgan ochiq kodli platforma) ishlab chiqildi.
2011-yilga qadar katta ma’lumotlar tahlili faqat ilmiy-statistik tadqiqotlar doirasida amalga oshirilgan, ammo 2012-yilning boshiga kelib ma’lumotlar hajmining katta ko‘lamda o‘sishi sababli ularni tizimlashtirish va amalda qo‘llash ehtiyoji tug‘ildi.
2014-yildan boshlab, katta ma’lumotlarga amaliy muhandislik va IT mutaxassislar tayyorlaydigan dunyoning yetakchi oliy o‘quv yurtlari ye’tibor qaratishdi. Keyin Microsoft, IBM, Oracle, YEMC, undan keyin esa Google, Apple, Facebook va Amazon kabi yirik korporatsiyalar qo‘shildi. Bugungi kunda katta ma’lumotlar yirik kompaniyalar va davlat idoralari tomonidan turli sohalarda ishlatilmoqda.
Barcha yig‘ilgan Big Data ma’lumotlari olingan manbalarga qarab tasniflanishi mumkin. AQShning Gartner kompaniyasi «katta ma’lumotlar»ga kiritilgan ma’lumotlarning quyidagi tasnifini taklif qiladi:
|
| |
Mineral – минерал - mineral –

|
Mineral – минерал - mineral –Bog'liq Rangli va nodir metallar rudalarini boyitish texnologiyasiMineral – минерал - mineral – tabiiy metall birikmalari.
274
Namlik –влажность - humidity dampness – ashyodagi suvning
miqdori.
Namuna – образец - test – 1) kimyoviy tahlil qilish uchun ashyodan
olingan namuna. 2) zargarlik buyumlarini yasash uchun moʻljallangan va tanga
zarb qilinadigan qotishma tarkibidagi oltin, kumush, platina va palladiy
miqdori.
Namuna tahlili – проба образца - assaying – nodir metallarni tahlil
qilish usuli.
Nasadka –насадка - extension – har xil shaklga va oʻlchamga ega
boʻlgan, issiqlik va massa almashuv dastgohlariga joylashtirilgan, muloqatdagi
fazalar yuzasini oshirish va oqim gidrodinamikasini oʻzgartirish uchun xizmat
qiluvchi jismlar toʻplami.
Oksidlanish –окисление - oxidization – moddalarning kislorod bilan
birikishi. Atom va ionlarni oʻz elektronlarini boshqa moddaga, oksidlovchiga
berishi.
Olmos – бриллиант - diamond – uglerodning allotropik koʻrinishidagi
eng qattiq turi.
Ohak –известь - lime – ohaktoshni kuydirish jarayonida olingan
mahsulot (CaO).
Ohak suti – молоко извести - lime milk – ohakli suvdagi suzib
yuruvchi soʻndirilgan ohak Ca(OH)
2
zarrachalari.
Ohaktosh –известняк - limestone – asosan CaCO
3
dan tashkil topgan
tog’ jinsi.
SFM-(sirt faol modda) ПАВ - (поверхностно активное веshество) –
– surface active substance – fazalar chegara sirtida yig’ilib, fazalararo sirt
taranglik kuchini kamaytirish xususiyatiga ega boʻlgan modda.
Pulsasiya – пульсация –pulsation – hodisaning tez-tez uzluksiz
qaytarilib turishi. Gidromexanikada suyuqlik oqimining ilgarilanma qaytma
harakati.
|
| |
hınıǵıwdı orınlaw tártibi - TastíYÍqlayman oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova

|
TastíYÍqlayman oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova
|
bet | 2/3 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #148925 |
Bog'liq Solid Works dástúrinen paydalanıp detallar tayarlawhınıǵıwdı orınlaw tártibi:
3 ólshemli (qattı dene) ni simulyatsiyalash
1-bólim
meldegi detaldan paydalanıw
1. SolidWorks programmasın jumısqa tushuring hám Open (Ashıw ) buyrıǵınan paydalanıp oqıtıwshıńızde yamasa telegram kanaldan “balka. SLDPRT” faylın júklep alın.
2. Detal júklengennen keyin SolidWorks programmasında simulyatsiyalash múmkinshiliklerinen paydalanıw ushın tiykarǵı menyudan “Instrutmenti” menyusına kirip odan “Dobavleniya” punktin saylań.
3. Sizge “Dobavleniya” aynasında payda boladı.
4. Bul ayna daǵı ruyxatdan Solidworks Simulation ni tawıp shep tárepdegi belgine razılıq belgisin quyıp OK tuymesin saylań. Bunda azmaz ótip SolidWorks programması Simulatsion modulın programmasına júkleydi.
5. Tiykarǵı menyudıń tómengi bóleginde “Simulation” paneli payda bolıwı kerek.
6. “Simulation” paneline kirip “Novoe issledovaniya” buyrıǵın saylań.
7. SolidWorks programmasınıń shep bóleginde jańa “Issledovanie” áynegi payda boladı. Bunda hár qıylı izertlewlerdi alıp boorish múmkin. Olardıń ishinen eń kóp paydalaniladigani statistic izertlew. Avtomatikalıq tárzde ol saylanǵan boladı. Oǵan avtomatikalıq “Statisticheskiy 1” dep ataladı. Razılıq beremiz hám tasdqilash tuymesin tańlaymiz.
8. Sonnan keyin SolidWorks programmasınıń shep bólegi pask tárepinen “Issledovanie” tereki payda boldı.
9. “Issledovanie” terekindegi detalga tıshqanshanı oń tuymesin tańlaymiz hám “Primenit'/redaktirovat' material... ” punktin tańlaymiz. Bunda bizaga detal ushın materialdı tańlaw áynegi payda boladı.
Dizimnen “Prostaya uglerodnaya stal'” materialın tańlaymiz hám qollaymiz.
11. “Issledovanie” terekindegi “Kreplenie” bólimine tıshqanshanı oń tuymesin saylań hám “Zafiksirovannaya geometriya” punktin saylań.
12. Bunda siz maxkamlangam formanı tańlawıńız zárúr. Tómendegi suwretde bul shkl kórsetilgen.
Maxkamlangan forma saylanǵannan keyin tastıyıq tuymesin saylań.
14. Endi gezek júkleniwdi ko'rstishga keldi. “Vneshnie nagruzki” bólimine tıshqanshanı oń tuymesin saylań hám “Sila” punktin deneń.
15. Birinshi náwbette kúsh ushın yuzani tańlaw kerek. Tańlaw ushın tómendegi súwretden paydalanıń.
16. Kúshnı kórsetiw aynasında kúshnı baǵdarın kórsetemiz. Bul ushın “Vibrannoe napravlene” tańlaymiz hám ob'yektni kórsetemiz. Tańlaw ushın tómendegi aynadan paydalanıń.
Tuwrı tańlaw ámelge asırılǵan bolsa joqarıdaǵı suwretde kórsetilgeni sıyaqlı kúsh baǵdarın ózgertiredi.
18. Keyininen kúshnı ko'rstish aynasında kúshnı 1000 N dep kirgiizng.
19. Keyinirek taǵı basqa kúshlerdi qosıwdı inabatqa alıp kúshnı reńin qızıl q.
|
| |
Dasturiy ta’minot haqida tushuncha

|
Dasturiy ta’minot haqida tushuncha
|
bet | 11/12 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 9,07 Mb. | | #105182 |
Bog'liq 1- dars iqtisotDasturiy ta’minot haqida tushuncha - Kompyuter texnikasi quyidagi ikki qismning birligi sifatida qaraladi:
- • texnik vositalar;
- • dasturiy vositalar.
- Dasturiy ta’minot haqida tushuncha
- Texnik vositalar – kompyuter qurilmalaridir. Ingliz tilida bu qismning hardware deb atalishi va “qattiq mahsulotlar” deb tarjima qilinishi sizga ma’lum (ing. hard – qattiq, ware – mahsulot). Bu qismga protsessor, vinchester, monitor, klaviatura, disk yurituvchi, printerlarni misol qilib ko‘rsatish mumkin.
- Dasturiy ta’minot haqida tushuncha
- Dasturiy vositalar – kompyuter tomonidan ishlatiladigan barcha dasturlar to‘plamidir. Ingliz tilida bu qism software deb ataladi va “yumshoq mahsulotlar” deb tarjima qilinadi (ing. soft – yumshoq). Bu so‘z dasturiy ta’minot bilan kompyuterlar mutanosibligini, dasturlarning takomillashishi, rivojlanishi va moslashuvchanligini ifodalaydi.
- Dasturiy ta’minot haqida tushuncha
- Dasturiy ta’minot deganda hisoblash texnikasi vositalari bilan ma’lumotlarni qayta ishlash tizimini yaratish va ulardan foydalanish uchun dasturiy va hujjatli vositalami jamlash tushuniladi.
- Dasturiy ta’minot turlari
- Tizimli dasturiy ta’minot
- Uskunaviy dasturiy ta’minot
- Tizimli dasturiy ta’minot
- Sistemali dasturiy ta’minot — bir tomonidan apparatura, boshqa tomonidan esa, foydalanuvchi ilovasi bo’lgan “qatlam orasi interfeysi” sifatida chiqib, protsessor, tezkor xotira, kiritish-chiqarish qurilmalari, tarmoqli jihozlar kabi kompyuter sistemasining komponentalarini boshqarishini ta’minlovchi dasturlar majmuidir.
- Tizimli dasturiy ta’minot
- Amaliy dasturiy ta’minotdan farqli o’laroq, sistemali dasturiy ta’minot aniq amaliy masalalar yechmaydi, faqat hisoblash sistemalarning apparatli va mikrodasturli joriy etishning detallarini abstraktlashtiruvchi servis vazifalarini taqdim etgan holda boshqa dasturlarning ishini ta’minlaydi, hisoblash sistemaning apparat ashyolarini boshqaradi.
|
| |
Jańa kúsh qosıw - TastíYÍqlayman oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova

|
TastíYÍqlayman oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova
|
bet | 3/3 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #148925 |
Bog'liq Solid Works dástúrinen paydalanıp detallar tayarlawJańa kúsh qosıw
1. Jańa kúsh qosıw ushın “Vneshnie nagruzki” bólimine tıshqanshanı oń tuymesin saylań hám “Sila” punktin deneń.
2. Birinshi náwbette kúsh ushın yuzani tańlaw kerek. Tańlaw ushın tómendegi suwretden paydalanıń.
3. Kúshnı baǵdarın ózgertiw ushın kúshnı kórsetiw aynasında “Revers napravlenie” belgisine tastıyıq quying. Tómendegi aynadan kóriw múmkin, kúsh óz baǵdarın terissine ózgertirdi.
4. Kúsh ma`nisi sapası 500 Nyuton kiritiń hám tastıyıq tuymesin saylań. Bizde “Issledovanie” terekinde eki kúsh qosılganini seziw múmkin.
5. Statistikalıq analizdi ámelge asırıw ushın minimal parametrler kórsetilgen. Endi biymálel simulyatisyani ámelge asırsaq boladı. Bul ushın “Zapusk” tuymesin simulatsion panelinen tańlawıńız jetkilikli.
6. Bir az kutgandan keyin. SolidWorks programması statistic analizdi ámelge asıradı hám “Issledovanie” terekinde “Rezul'tati” bólimde analiz nátiyjelerdi shıǵaradı.
|
| |
protsessor – - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

Birinchi mexanik dasturlashtiriladigan kompyuter qachon va kim tomonidan yaratilgan va u qanday nomlangan?
1-avlod kompyuterlari qaysi davrni o`z ichiga oladi? Ularni tavsiflang va misollar keltiring.
2-avlod kompyuterlari qaysi davrni o`z ichiga oladi? Ularni tavsiflang va misollar keltiring.
3-avlod kompyuterlari qaysi davrni o`z ichiga oladi? Ularni tavsiflang va misollar keltiring.
4-avlod kompyuterlari qaysi davrni o`z ichiga oladi? Ularni tavsiflang va misollar keltiring.
5-avlod kompyuterlari qaysi davrni o`z ichiga oladi? Ularni tavsiflang va misollar keltiring.
Kompyuterlarning qanday turlarini bilasiz?
Mainfreymlar haqida nimalarni bilasiz? Misollar keltiring.
Kompyuterning tizimli bloki qanday qurilmalardan tashkil topadi?
Protsessor nima va u qanday vazifani bajaradi?
Alomatlarni bilib olish dasturlari

Kompyuterning amaliy dastutiy ta’minoti deganda nimani tushunasiz?
Muammoga yo’naltirilgan ADT qanday dasturlardan tashkil topgan?
Umumiy maqsadli ADT haqida so`zlab bering.
Ofis ADT qanday dasturlarni o`z ichiga oladi?
Kichik nashriyot tizimlari qanday maqsadlarga xizmat qiladi?
Multimedia dasturiy vositalari haqida so`zlab bering.
Sun’iy intellekt tizimlari deganda nimani tushunasiz? Bu sohadagi izlanishlar yo`nalishlari haqida so`zlab bering.
Case-texnologiyasi nima?
Amaliy dasturiy vositalarning sinflanishi haqida nimarni bilasiz?
Amaliy dastiriy ta’minot paketlarini tasniflang.
Kompyuterning apparat ta’minoti - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

|
Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja
|
bet | 2/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Kompyuterning apparat ta’minoti
Kompyuterning apparat ta’minoti asosiy va qo’shimcha qurilmalardan tashkil topadi. Asosiy qurilmalariga kompyuter ishlashi uchun albatta mavjud bo’lishi kerak bo’lgan qurilmalar kiradi.
Ular quyidagilardan iborat:
Monitor;
Tizimli blok;
Klaviatura va sichqoncha;
Kolonka.
Kompyuterning asosiy qurilmalari
Monitor - bu vizual chiqarish qurilma bo’lib, asosiy vazifasi sonli, matnli, graffikli, audio va video ko’rinishdagi ma’lumotlarni ekranda tasvirlashdan iborat. Monitorlar ishlab chiqarilish texnologiyasiga ko’ra quyidagi turlarga bo’linadi:
Elektron nur trubkali monitorlar:
Qo’yiq kristal oynali monitorlar:
Gazo-plazmali monitorlar:
Tizimli blok - bu kompyuterning asosiy qismi bo’lib, u tizimli blok korpusiga joylashuvchi bosh plata va unga ulanuvchi qurilmalar: mikroprotsessor, qattiq disk, tezkor va kesh xotira mikrosxemalari, har xil tashqi qurilmalar ishini boshqaradigan elektron sxemalar - kontrollerlar, adapterlar (video, musiqa, tarmoq platalari), elektr manbai bloki va kompakt disk yurituvchi kabilardan iborat.
Shaxsiy kompyuterning tizimli bloki
Tizimli blokning asosiy vazifasi kompyuterning barcha qurilmalarini birlash- tirishdan va ularning ishini ta’minlashdan iborat.
Tizimli blok quyidagi qurilmalarni o`z ichiga oladi:
Mikroprotsessor - bu kompyuterning markaziy qurilmasi bo’lib, dastur orqali berilgan arifmetik va mantiqiy amallar yordamida ma’lumotlarni qayta ishlash funksiyasini va kompyuterning barcha qurilmalari ishini boshqarish funksiyasini bajaradi.
Qattiq disk (HDD - Hard Disk Drive) - bu multimediyali kompyuterlarda ma’lumotlarni doimiy saqlash qurilmasi bo’lgani uchun ba’zan uni doimiy xotira ham deb atashadi. Birinchi qattiq disk shaxsiy kompyuter paydo bo’lishidan oldin - 1957 yilda IBM firmasi tomonidan ishlab chiqilgan. U 5 MB hajmga ega bo’lib, narxi juda qimmat bo’lgan.
|
| |
Elektr ta’minoti bloki va uning xarakteristikalari

|
Elektr ta’minoti bloki va uning xarakteristikalari
|
bet | 4/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Elektr ta’minoti bloki va uning xarakteristikalari.
Kompyuterning tizimli blokining tashkil etuvchilarining barchasi ma’lum bir miqdorda elektr energiyasi sarflaydi. Masalan, Intel firmasining Core i5 9400F markali markaziy protsessor 65 Vt elektr quvvati sarflasa, GeForce GTX 1660 markali video karta 120 Vt enegiya sarflaydi. Tizimli blokni tashkil etuvchilarini barchasini o’ziga mos elektr quvvat ehtiyojini ta’minlovchi qurilma elektr ta’minoti bloki (ETB) deb ataladi. Elektr ta’minoti kompyuterning barcha qismlariga barqaror va to’g’ri quvvatni ta’minlash uchun javobgardir.
Klaviatura va monipulyatorlar
Клавиатура - bu kompyuter xotirasiga alfavit raqamli ma’lumotlarni kiritishga mo’ljallangan qurilma.
Manipulyatorlar - bu (koordinatani ko’rsatuvchi qurilma, kursorni boshqarish qurilmasi) axborotni kiritish uchun qo’shimcha boshqaruv pulti hisoblanadi. Ular klaviatura bilan birgalikda foydalanuvchiga kompyuterda ishlashda qulay muhit yaratib beradi.
Joystik - kursorni ekranda to’rt yo’nalishdan biriga ko’chishini ta’minlaydi. U maxsus ko’rpusga o’rnatilgan dastakdan iborat.
Nurli pero (Liqht pen) - displey ekranidagi nuqtani ko’rsatish uchun yoki tasvirni yuzaga keltirish uchun qo’llanilishi mumkin. U loyihaviy tuzilishiga ko’ra ichida fotoelement bo’lgan ruchkani eslatadi.
Sichqoncha - bu manipulyator qurilma bo’lib, kursorni va grafik interfeyslarni boshqarish vazifasini bajaradi. Sichqonchalarning joylashuv koordinatalari kompyuterga uzatiladi va displey ekrani bo’ylab nuqta yoki strelka ko’rinishida (odatda-“sichqoncha” ko’rsatkichi deyiladi) kursorning tegishli ko’chishini yuzaga keltiradi. Sichqonchalar tugmalar soni (2 va 3 tugmali) va ishlash holatlari (trekbol va sensor panel) bo’yicha farqlanadi. Ular standart, trekbol, sensor panel ko’rinishlarda bo’ladi.
Shaxsiy kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari
Kompyuterning imkoniyatlari — nafaqat ma’lumotlarni kiritish, qayta ishlash va ekranda chop qilishdan iborat, balki ularga turli xil qo’shimcha qurilmalar ulash orqali ularni imkoniyatlarini yanada kengaytirish mumkin. Shaxsiy kompyuterlarga ulash mumkin bo’lgan qurilmalar kompyuterlarning qo’shimcha qurilmalari deb ataladi. Kompyuterlar bir qancha qo’shimcha qurilmalarga ega.
Printer - bu chop etish qurilmasi bo’lib, kompyuterning xotirasidagi ma’lumotlarni qog’ozga chop etish uchun xizmat qiladi. Printerlar quyidagi turlarga bo’linadi:
|
| |
Tezkor xotira (RAM - Random Access Memory)

|
Tezkor xotira (RAM - Random Access Memory)
|
bet | 3/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Tezkor xotira (RAM - Random Access Memory) - bu kompyuter, smartfon, noutbuk kabi elektron qurilmalar tizimining eng muhim elementlaridan biridir. U dasturlarni va operatsion tizimni ishlash tezligi va yuklanishiga javobgardir. Avvalo shuni tushunish kerakki, tezkor xotira energiyaga bog’liq holda ma’lumotlarni eslab qoluvchi elektron qurilma hisoblanadi, ya’ni kompyuter yoqilganda ma’lumotlarni o’zida saqlaydi va kompyuter o’chirilganda undagi ma’lumotlar ham o’chib ketadi
Kesh yoki kesh xotira deb kompyuter dasturlari va qurilmalari uchun ko’p kerak bo’ladigan ma’lumotlarni saqlash uchun ajratilgan maxsus joyga aytiladi. Kesh xotira nima uchun kerak? Ma’lumki, protsessor tezkor xotirada (RAM) saqlanadigan ma’lumotlar bilan ishlaydi. Biroq, operativ xotira va protsessorning ishlash tezligi bir-biridan sezilarli darajada farq qiladi: agar protsessor RAM bilan to’g’ridan-to’g’ri aloqa qilsa (ma’lumotlarni o’qish yoki yozish uchun), unda aksariyat hollarda u ma’lumotlarni o’qib yoki yozib bo’lingunga qadar ishlamay bekor kutib turadi. Bu esa yuqori tezlikda ishlaydigan protsessorlarni ish samaradorligini tushirib yuboradi. Bu muammoni hal qilshning yagona yo’li bu tezkor xotira bilan markaziy protsessor orasiga xajmi uncha katta bo’lmagan (164Kb), lekin ularga murojaat qilish tezkor xotiraga murojaat qilishdan o’nlab, yuzlab va minglab marotaba tezroq bo’ladigan hotira joylashtirishdir. Bunday xotira kesh xotira deb nomlangan.
Kesh xotiraning tuzilishi va joylashishi
Video karta - kompyuter xotirasida saqlanadigan grafik tasvirni monitor ekranida namoyish qilish uchun mos shaklga o’zgartirib beruvchi qurilma.
Bosh plata (inglizchada motherboard, mainboard – ona plata) - bu shaxsiy kompyuterning asosiy qismlari: markaziy protsessor, tezkor xotira kontrolleri, tezkor xotiraning (RAM) o’zi, doimiy xotira (ROM), asosiy kirish-chiqish interfeyslarining kontrollerlari va boshqa shu kabi electron qurilmalar o’rnatilgan murakkab ko’p qatlamli elektron platadir.
Disk yurituvchilar bu electron-mexanik qurilma bo’lib har xil formatli kompakt disklar bilan ishlaydi, ya’ni bu disklarga ma’lumotlarni yozadi va o’qiydi.
Hozirgi kunda CD, DVD, Blu-Ray Disc kabi disklar formati mavjud. Bu disklar bir-biridan o’zlari saqlaydigan ma’lumotlar sig’imi bilan o’zgaradi.
|
| |
Amaliy dasturiy ta’minot - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

Amaliy dasturiy ta’minot
Amaliy dasturiy ta’minot (Aplication program paskage) - bu aniq bir predmet sohasi bo’yicha ma’lum bir masalalar sinfini yechishga mo’ljallangan dasturlar majmuasidir. Amaliy dasturiy ta’minot kompyuterning dasturiy ta’minoti orasida eng ko’p qo’llaniladiganidir. Bunga asosiy sabab, kompyuterlardan inson faoliyatining barcha sohalarida keng foydalanishi, turli predmet sohalarida avtomatlashtirilgan tizimlarning yaratilishi va qo’llanishidir. Amaliy dasturiy ta’minotni quyidagicha tasniflash mumkin.
Amaliy dasturiy ta’monotning tashkil etuvchilari
Muammoga yo’naltirilgan amaliy dasturiy ta’minot tarkibiga quyidagilar kiradi:
buxgalteriya ishlarini bajaruvchi dasturiy ta’minot;
xodimlarni boshqarish dasturiy ta’minoti;
jarayonlarni boshqarish dasturiy ta’minoti;
bank axborot tizimlari va boshqa shu kabi masalalarga qaratilgan dasturiy ta’minotlar.
Umumiy maqsadli amaliy dasturiy ta’minot— soha mutaxassisi bo’lgan foydalanuvchi axborot texnologiyasini qo’llaganda uning ishiga yordam beruvchi ko’plab dasturlarni o’z ichiga oladi. Bular:
kompyuterlarda ma’lumotlar bazasini tashkil etish va saqlashni ta’minlovchi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (MBBT);
matnli hujjatlarni avtomatik ravishda bichimlashtiruvchi, ularni tegishli holatda rasmiylashtiruvchi va chop etuvchi matn muharrirlari;
grafik muharrirlar;
hisoblashlar uchun qulay muhitni ta’minlovchi elektron jadvallar;
taqdimot qilish vositalari, ya’ni tasvirlar hosil qilish, ularni ekranda namoyish etish, slaydlar, animatsiya, filmlar tayyorlashga mo’ljallangan maxsus dasturlar.
Ofis amaliy dasturiy ta’minot - idora faoliyatini tashkiliy boshqarishni ta’minlovchi dasturlarni o’z ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi:
rejalovchi yoki organayzerlar, ya’ni ish vaqtini rejalashtiruvchi, uchrashuvlar bayonnomalarini, jadvallarni tuzuvchi, telefon va yozuv kitoblarini olib boruvchi dasturlar;
tarjimon dasturlar, ya’ni berilgan boshlang’ich matnni ko’rsatilgan tilga tarjima qilishga mo’ljallangan dasturlar;
skaner yordamida o’qilgan axborotlarni optik tanib oluvchi va matnli ifodaga binoan o’zgartiruvchi dasturiy vositalar;
tarmoqdagi uzoq masofada joylashgan abonent bilan foydalanuvchi orasidagi o’zaro muloqotni tashkil etuvchi kommunikatsion dasturlar.
|
Зеленый Белый Изометрический Элементы и Макеты Финансовые Технологии (Финтех) Технология Презентация

Зеленый Белый Изометрический Элементы и Макеты Финансовые Технологии (Финтех) Технология Презентация
Download
1,56 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
15.05.2024
Hajmi
1,56 Mb.
#234538
Download
1,56 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Зеленый Белый Изометрический Элементы и Макеты Финансовые Технологии (Финтех) Технология Презентация
Download
1,56 Mb.
Matnni ko'rish
Modem - bu kompyuterni oddiy telefon tarmog’iga ulash uchun mo’ljallangan qurilma. Bu qurilmaning nomi ikkita MO

|
Modem - bu kompyuterni oddiy telefon tarmog’iga ulash uchun mo’ljallangan qurilma. Bu qurilmaning nomi ikkita MO
|
bet | 5/56 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,89 Kb. | | #133838 |
Bog'liq Ma’ruza matnlari 1-mavzu Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va -www.fayllar.org (1)Modem - bu kompyuterni oddiy telefon tarmog’iga ulash uchun mo’ljallangan qurilma. Bu qurilmaning nomi ikkita MOdulyatsiya va DEModulyatsiya so’zlarining qisqartirishidan kelib chiqadi. Telefonda hamma ma’lumotlar tovush signallari holatida, kompyuterda esa raqamli signallar holatida bo’ladi. Shuning uchun bitta modem raqamlarni tovush holatiga o’tkazsa, ikinchisi esa tovushlarni raqamlarga o’tkazadi. Bu holat modulyator va demodulyator deb nomlanganligi uchun bu qurilmalar MODEM deb nomlangan.
Faks-modem shunday qurilmaki, oddiy modemning barcha imkoniyatlariga ega bo’lib, qo’shimcha ravishda rasmli ma’lumotlar, telefaks ma’lumotlarni kompyuterlararo almashish imkoniyatiga ega bo’ladi. Ayni vaqtda ishlatilayotgan ko’pchilik modemlar faks-modemlar bo’lib, ularning ayrimlari ovoz almashish imkoniyatlariga ham egadir.
Skaner (ingl. scanner, scan - "diqqat bilan o’rganish, tekshirish" ma’nosini anglatuvchi so’zdan olingan) - bu ob’ektni (odatda rasm, matn) tahlil qiladigan, uning raqamli tasvirini kompyuter xotirasida yaratadigan kiritish qurilmasidir. Tasvirni kompyuter xotirasida raqamli tasvirni hosil qilish jarayonini skanerlash deb ataladi.
Tovush tizimlari va kolonkalar. Tovush tizimlari - bu sabbuferlar (kuchaytirgichlar) bo’lib, ular o’zlariga bir necha tovush kalonkalarini birlashtirgan holda tovush eshitishlarni boshqaradi. Kolonkalar esa tovush eshitish qurilmalari hisoblanadi. Ular passiv va aktiv turlarga bo’linadi. Passiv kalonkalar tovush kartalarining ichki ovoz kuchaytirgichlari hisobiga ishlaydi. Aktiv kalonkalar o’zlarining tovush kuchaytirgichlariga ega bo’ladi, shuning uchun ularda tovush eshitilishi kuchliroq va sifatliroq bo’ladi.
Mikrafon - bu qurilma ovozli ma’lumotlarni kompyuter xotirasiga kiritish qurilmasi bo’lib, u ovoz kartasi qurilmasiga ulanadi.
Web kamera - bu real vaqt rejimida video ma’lumotlarni kompyuter xotirasiga kiritish uchun xizmat qiladi. Bu qurilmadan video konferensiyalar o’tkazishda foydalaniladi.
|
| |
Kichik nashriyot tizimlari - Ma’ruza matnlari 1-mavzu: Shaxsiy kompyuterlarning ta’minoti va uning turlari. Reja

Ijodiy jarayonlarni imitatsiya qiluvchi tizimlar. Ushbu yo’nalish kompyuterda o’yinlarni (shaxmat, shashka va h.k.) avtomatik tarjima qilishni va boshqalarni amalga oshiradigan dasturiy ta’minotni yaratish bilan shug’ullanadi.
Bilimlarga asoslangan intellektual tizimlar. Ushbu yo’nalishdagi muhim natijalardan biri ekspert tizimlarning yaratilishi hisoblanadi. Shu tufayli sun’iy intellekt tizimlarini ma’lum va kichik sohalarning eksperti sifatida tan olinishi va qo’llanishi mumkin.
EHMlarning yangi arxitekturasini yaratish. Bu yo’nalish sun’iy tafakkur mashinalari (beshinchi avlod EUMlari)ni yaratish muammolarini o’rganadi.
Intellektual robotlar. Bu yo’nalish oldindan qo’yilgan manzil va maqsadga erisha oladigan intellektual robotlar avlodini yaratish muammolari bilan shug’ullanadi.
Kompyuter nima?
Dastur nima?
Shaxsiy kompyuterlarning asosiy qurilmalariga qaysi qurilmalar kiradi?
Monitorlar haqida nimalarni bilasiz?
Tizimli blok qanday tashkil etuvchilardan iborat?
Klaviatura haqida nimalarni bilasiz?
Microprotsessor qanday qurilma?
Kompyuterda ma’lumotlar nimalarda saqlanadi?
Tezkor xotira nima?
Kesh xotira qanday xotira?
Kompakt disklarning qanday turlarini bilasiz?
Kiritish qurilmalarini sanab bering.
Shaxsiy kompyuterlarni qo’shimcha qurilmalarini sanab bering.
Necha xil printerlar mavjud?
Modem qanday qurilma?
Янгийул технология-иктисодиёт касб-хунар коллежи

«UMUMKASBIY VA MAXSUS FANLAR»
kafedrasining 2023-2024 o’quv yilida bajargan ishlarining
H I S O B O T I
«Umumkasbiy va maxus fanlar» kafedrasining a’zolari: Utbasova D, Mirzanarova L, Chinpo`latova H, Rusqulova H, Tursunqulova O`, Umarov M, Rahimova Sh, Abdullayeva G
O’quv ishlari bo’yicha, avgust oyida rejalashtirilgan ishlar bajarilgan:
o’quv soatlarini pedagoglar yig’ilishning qaroriga asosan o’qituvchilar o’rtasida taqsimlandi;
o’quv soatlari dars jadvaliga kiritildi;
o’quv xonalarining tayyorgarligini ko’rib chiqildi ;
laboratoriya va xonalarning ish rejalarini tuzildi;
to’garaklar ish rejalariga asosan faoliyat olib bordi. Dasturlash to`garagi rahbari - Utbasova D, Kompyuter savodxonligi to`graagi rahbari-Umarov M, Yosh kompyuterchilari to`garagi rahbari-Tursunqulova O`, Yosh tadbirkorlari to`garagi rahbari-Chinpo`latova H, Rusqulova Hlar;
konsultatsiya va qo’shimcha mashg’ulotlarni o’tkazish, rejaga asosan bajarildi;
Iqtidorli talabalar bilan darsdan keyin mashg’ulotlar muntazam olib borildi;
Rahimova Sh va Abdullayeva G lar sog’liqlari tufayli o’z hoxishiga binoan ishdan bo`shadi, rejada bajarilmay qolgan fanlarini bajarish uchun Rusqulova H va Matkaimova Dlarga berildi
O’quv tarbiyaviy jarayonni tashkil qilishda - quyidagi ishlar bajarildi:
dars tahlillarini o’tkazildi;
laboratoriya va o’qish xonalarining ish rejalariga asoslanib faoliyat olib borildi (stend, plakatlar va …).
hamma o’qituvchilardan fan bo’yicha O’qitish materiallari to’plami kafedrada muxokama qilinib tasdiqlandi;
Oraliq nazorat ishlarini kafedrada tasdiqlandi va guruxlarda o’tkazildi;
Yilning yakuniy nazorat ishlari kafedrada ko’rib chiqildi, tasdiqlandi va o’tkazildi;
alohida o’rnak ko’rsatgan o’qituvchilarga direktor jamgarmasidan ustama haq to’lash belgilandi;
dars jarayonida ko’rgazmalilikga e’tibor berildi.
Ochiq darslar: Oziq-ovqat ishlab chiqarish mikrobiologoyasi fanidan Mirzanarova L 6-23 guruhida, Savdo-sotiq jihozlari fanidan Rahimova Sh lar ochiq dars o’tkazishdi. Ilg’or pedagogik texnologiyalardan foydalangani va darsda texnika vositasidan unumli foydalangani uchun ochiq dars tahlili “yaxshi” deb baholandi.
Kasb-hunar maktabida tashkillashtirilgan tadbirlar, kechlar, uchrashuvlarda kafedra a`zolari o`quvchilari bilan birgalikda faol qatnashdi.
O’quv yiliga taqsimlangan, ta’rifda belgilangan o’quv reja bajarildi.
O’qituvchilar o’zaro dars tahlillari o’tkazishdi. Ushbu tahlillar kafedra yigilishlarida muxokama qilinib, yutuq-kamchiliklar bayon qilindi. Barcha o’qituvchilar guruxlari bilan maktab ommaviy tadbirlarida faol ishtirok etdilar.
Kafedra a’zolari maktabda o’tkazilgan barcha tadbirlarda faol ishtirok etdilar.
Har oyda o`qituvchilarning fanlardan pedagogik yuklama bajarish kafedrada ko’rib chiqish yo’lga qo’yildi.
“Ustoz va shogird” bo’yicha Chinpo`latova Hga Rahimova Sh, Tursunqulova O`, Rusqulova H ga Utbasova Dlar biriktirildi.
4-mayda bo`lib o`tgan “Eng yaxshi kafedra” tanlovida bizning kafedra faxrli I o`rinni egallab, esdalik sovg`alari bilan taqdirlandi.
«Umumkasbiy va maxsus fanlar»
kaefdrasi rahbari: Utbasova D
|
Devices
Infrastructure - Зеленый Белый Изометрический Элементы и Макеты Финансовые Технологии (Финтех) Технология Презентация

Devices
Infrastructure
Software
Computers, routers,
switches, etc.
Computers, routers, switches, and other
networking equipment are essential components
of modern technology infrastructure. Computers
serve as the primary devices for accessing and
processing information, while routers and switches
facilitate the flow of data within a network.
Infrastructure importance.
It creates opportunities within communities and
an economy needs reliable infrastructure to
connect supply chains and move goods and
services.
Devices
Cabling systems, network
architecture.
Cabling systems refer to the physical
infrastructure that supports the transmission
of data, voice, and video within a building or
across multiple locations.
Network architecture refers to the design and
layout of a computer network. It encompasses
the arrangement of devices (such as routers,
switches, and servers), the communication
protocols used, and the overall structure of the
network.
Security measures.
Security measures can include a range of actions
and technologies designed to protect people,
property, and information from potential threats
or harm. Some common security measures
include: Physical security, Access control,
Cybersecurity, Security personnel, Emergency
response plans, Surveillance, Training and
awareness.These are just a few examples of
security measures that organizations and
individuals can implement to protect themselves
and their assets.
Infrastructure
Operating systems,
protocols, applications.
Operating systems, protocols, and applications are
all integral components of modern computer
systems: Operating systems, Protocols,
Applications .These three elements work together
to facilitate the operation of computers and enable
users to perform various tasks and communicate
over networks.
Examples: TCP/IP, HTTP,
FTP, SMTP.
Some examples of network protocols are:
TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet
Protocol)
HTTP (Hypertext Transfer Protocol)
FTP (File Transfer Protocol)
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol)
Software
In conclusion, networks are vital for
modern communication. Understanding
network principles is crucial, and
continual advancements in networking
technology drive innovation and enhance
connectivity.
Conclusion
Thank you for your
attention!
NETWORK
NETWORK
NETWORK
|
Мустаыил Давлатлар Ъамдустлиги ахборот ва олиявий телекоммуникация тармоылари

|
Мустаыил Давлатлар Ъамдустлиги ахборот ва олиявий телекоммуникация тармоылари
|
bet | 14/39 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #141219 |
Bog'liq muzaffar5.2 Мустаыил Давлатлар Ъамдустлиги ахборот ва олиявий телекоммуникация тармоылари.
Таянч сщз ва иборалар:
Relcоm, гласнет, тармоы, электрон шакл, ахборот тизими, маркетинг, информацион оким, руйхатга олиш, автоматлаштириш.
Замонавий ахборот техологисига эга хисоблаш технологясидан ва электрон узатиш тизимидан фойдаланмай туриб замон талабига жавоб берувчи молиявий муассаларни ташкил этиш мумкин эмас. Шу боис, бундай муассалар ъам дастурли-аппарат комплекси сифатида, ъам электрон шаклда ахборот узатилишининг коммуникация воситаси сифатида энг йирик истемолчилар хисобланади. Ташкилотларнинг алохида автоматлаштирилган комплексларини богловчи глобал тармоылар миллий ва халыаро даражада хисоб-китоблар щтказиш имконини беради. МДЪда янги тижорат тармоыларини оммавий равишда барапо этиш 1991 йилдан бошланди ва доимий давом этиб келмокда. Тармоы хизматига кирадиган худуд жадаллик билан кенгаймокда, такдим этиладиган сервис даражаси ва сифати усмокда. Телекоммуникация хизматининг ривожланиши хужалик ва тижорат фаолиятини ъаракатлантиришнинг, иктисодий ривожланишнинг мухим шартларидан биридир. фаол маркетинг ва техник сиесатни олиб борувчи айрим тармоыларни шархлаб щтамиз.
Relcоm тармоьи.
1990 йилда Атом энергияси институтининг ва бир ыанча илмий тадкикот институтлари (ИТИ),UNIX - компpютерлар тизимини ишлаб чикувчи мутахасислар ва фойдалнувчиларни бирлаштирувчи унча катта бщлмаган тармоы ташкил этилди. тез орада тармоы 30дан ортик ташкилотни бирлаштирди ва Internetнинг - ьарбий Европадаги Eunet тармоьига уланди ъамдаруйхатга олинди.
Ъозирда Relcоm умумий маысадларга мщлжалланган тармоы
сифатида ривожланмокда. У илмий ва тижорат ташкилотларини, давлат идораларини ва муассасаларини бирлаштиради. Техник жихатдан Relcоmни щз максатида фойдаланувчилар щртасида маoлумотлар алмашишни таoминловчи ва зарур пайтда минтакавий алоыа узеллари орыали бошыа районга маoлумот узатувчи минтакавий узеллар жумласи деб тасаввур этиш мумкин.
Relcоm минтака ичида ва EUnet, Internet, BitNet абонент тармоыларида электрон почта хизматларини таoминлайди. Тармоы Usenet телеконференциядаридан фойдаланиш имконини беради. Relcоm орыали RELIS тижорат ахборот тизими билан ишлаш осон ва кулай. Бу тизим кундалик янгиликларни, дайжестларни. тахлилий шархлар ва бошыа кщпгина мавзуларда ахборотларни такдим эта олади.
|
| |
Тармоы топологияси - Щзбекистон Республикаси

2.2. Тармоы топологияси
Таянч сщз ва иборалар:
Тармоы, алоыани ташкил ыилиш, тармоы формалари, тармоы формаларини бир-биридан фарыи, тармоыыа кириш, узеллар, каналлар.
Тармоы топологияси - бу компpютерлар алоыа каналлари бирлашувининг мантиыий схемаси. Локал тармоыларида кщпинча асосий уч топологиядан биридан фойдаланилади: Моноканалли, айланма ёки юлдузсимон. Бошыа кщпгина топологиялар шу учтасидан келиб чикади. Тармоы узелларининг каналга кириш кетма кетлигини аниылаш учун кириш услубининг щзи зарур.
Кириш услуби - бу моддий даражада узелларни бирлаштирувчи маoлумотларни узатиш каналидан фойдаланишни белгиловчи койдалар тщпламидир. Локал тармоыларида энг кенг тарыалган кириш услублари Ethernet, Tоken - Ring, Arenet саналади. Тармоы платлари моддий ыурилма бщлиб, Ъар бир компpютер тармоьига щрнатилади ва тармоы каналлари бщйича ахборот узатиш ъамда ыабул ыилишни таoминлайди.
2.3 Моноканал топология тармоьи
Таянч сщз ва иборалар:
Канал, моноканал, тармоы, топология, Ethernet тармоы, tоken, arnet, частота, элтувчи частота, CSMA/CD.
Моноканал тополдогия тармоьи барча компpютер тамрмогини бирлаштирувчи битта алоыа каналидан фойдаланилади. Топология тармоьида энг кенг тарыалган услуб - бу элтувчи частотани ва ихтилофларни аниыловчи кириш услубидир (CSMA/CD)
ПК - Ethernet тармоы платали персонал компpютерлар;
ТМ - терминатор.
Бунда авволо, тармоынинг кириш услубида коммуникация канали буйича маoлумотларни жщнатишдан олдин канал тинглаб курилади ва у буш эканлигига ишонч хосил килингандан сунггина, пакет жщнатилади. Агар канал банд бщлса, узел тасодифий ваыт оралигида пакетни узатишга ыайта щриниб куради. Битта тармоы узели орыали узатиладиган маoлумотлар барча узелларга етиб боради, аммо бу маoлумотлар учун мщлжалланган узелгина уларн аниылайди ва ыабул килади. Канал банлиги оллдиндан эшитилиб курилса-да, иккита узел орыали пакетларни бир ваытда узатиш пайтда ихтилоф пайдо бщлиши мумкин. Бу шу нарса билан боьликки, сигнал канал билан утгаетганда ваытинчалик ушланиб колиши мумкин: сигнал юборилган лекин эшитиб курадиган узелгача етьиб бормаган бщлади, натижада узел каналини буш деб ъисоблаб узатиш бошланади. Бундай кириш услубига эга тармоыыа Ethernet тармоьида локал тармоылар учун маoлумотларни узатиш тзлиги секундига 10 Мбитга тенг (Мбит/с). Кичик ЭХМ, микро ЭХМ ва ниъоят шахсий комьпютерларнинг пайдо бщлиши, маoлумотларни ыайта
Маoлумотларни таысимланган холда ыайта ишлаш - бу маoлумотларни мустаыил холда, лекин таысимланган тизимни ифодаловчи, бир-бирига боьланган комьютерлар томонидан ыайта ишлаш демакдир.
Шунингдек узатиш тезлиги 100 Мбит/с га тенг Fast Ethernet мавжуд. Giqabit Ethernet технологияси юзага келмокда. маoлумот ларни таысимланган холда ыайта ишлашни амалга ошириш учун кщп машинали ассацияция ташкил этилган Унинг тщзилмаси ыуйидаги йщналишлардан бири бщйича ишлаб чиыилади. кщп машинали ъисоблаш
комплекслари (КХК); компpютер (ъисоблаш) тармоьи.
|
Компpютер (хисоблаш) тармоьи

|
Компpютер (хисоблаш) тармоьи
|
bet | 7/39 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 1,03 Mb. | | #141219 |
Bog'liq muzaffarКомпpютер (хисоблаш) тармоьи -- бу, маoлумотларни таысимлаб ыайта ишлаш талабларини кондирувчи ягона тизимга алоыа канали ёрдамида улаган компpютерлар ва терминаллар жумласидандир.
Изох. Бу ерда тизим деганда, бир ёки бир-неча ЭХМлар, маoлумотларни узатиш воситаси, дастурланган таoминот, жисмоний жараёнлар ваахборотларни ыайта ишловчи ъамда бошыа тизимлар билан щзаро таoсир вазифасини бажара олувчи операторларнинг автоном мажмуи тушунилади.
Компpютер тармоьи кщп машинали ассоциациянинг олий шакли саналади. Компpютер тармоьининг кщп машина ли ъисоблаш комплексидан асосий фарыни кщрсатамиз.
Биринчи фары - ъажм, щлчам. Кщп машинали ъисоблаш комплекси таркибига одатда битта бинода жойлашган иккита, кщпи билан учта ЭХМ киради. Ъисоблаш тармоьи бир-биридан бир неча метрдан тортиб ун, юз ва хатто минг километр щзокда жойлашган унла юзлаб ЭХМ дан иборат бщлиши мумкин.
Иккинчи фары - вазифаларни ЭХМ лар щртасида бщлиниши.Агар кщп машинали ъисоблаш клмплексида маoлумотларни ыайта ишлаш, уларни узатиш ва тизимни бошыариш битта ЭХМ да бажарилган бщлса, ъисоблаш тармоьида бу вазифа турли ЭХМ лар щртасида таысимланган.
Учинчи фары - тармоыда ъисобларни маршрутлаштириш вазифасини хал этиш зарурлиги.Тармоыда хабар бир ЭХМ дан бошыасига ЭХМ ларни бир-бири билан боьловчи алоыа каналларининг ахволига караб узатилиши мумкин.
Ъисоблаш техникасини, алоыа апаратуралари ва маoлумотларни узатиш каналларини битта комплексга бирлаштириш кщп машинали ассоциясиянинг ъарп бир элементи томонидан щзига хос талаблар сурайди шуниндек махсус атамаларнинг шаклланиши талаб ыилинади.
Тармоы абонентлари - тармоыда ахборотларни юзага келтирувчи ёки истеъмол ыилувчи обoектлар. Алохида ЭХМлар, ЭХМ комплекслари, терминаллар, саноат ишлари, раыамли дастур орыали бошыариладиган станоклар ва хоказо абонент бщлиши мумкин. Ъар ыандай абонент тармоьи станйияга уланган.
Станция - ахборот узатиш ва ыабул ыилиш билан боьлик вазифа ларни бажарувчи аппаратура. Абонент ва станция мажмуини або нент тизими деб аташ ыабул килинган. Абонентларнинг щзаро алоыасини ташкил этиш учун узатувчи моддий восита керак.
5.3-расм.
Узатувчи моддий мухит - бу алоыа тармоьи ёки электр сигнал лари тарыатиладиган кенглик ва маoлумотларни узатиш аппаратураси. Бундай ендашув ъар ыандай компpютер тармоьини абонент тизими ва коммуникация тармоьининг мажмуи сифатида кщриб чиыишга имкон беради. Компpютер тармоьининг умумлаштирилган тщзилмаси 5.3-расмда кщрсатилган.
|
| |
Тармоыдаги ыурилмаларининг щзаро алоыасини

3.3.Тармоыдаги ыурилмаларининг щзаро алоыасини
бошыариш
Таянч сщз ва иборалар:
Мижоз (клиент), сервер, фойдаланувчи, файл, тармоы сервер, ахборот тизимлари, Lantastic, Netware тармоы дастурлари.
Ахборот тизимлари коюпpтер тармоылари базасида яратилгач, у ыуйидаги вазифалар ечимини хал этади: маoлумотларни саылаш, кай-
та ишлаш, фойдаланувчиларни уларга киришини таoминлаш ва маoлумотларни ыайта ишлаш натижасини узатиш. Марказлашган ыайта ишлаш тизимида бу вазифаларни марказий ЭХМ (Mainframe,Host) бажаради.Компpтер тармоылари маoлумотларни ыайта таысимлаб ыайта ишлашни амалга оширади.Бу холатда маoлумотларни ыайта ишлаш иккита обoект:Мижоз ва сервер щртасида таысимланади.
Мижоз(Клиент) - вазифа, ишчи станция ёки компpтер тармоьидан фой даланувчи. Мижоз маoлумотларни ыайта ишлаш жараёнида кийин иш ларни бажариши, файлни щыиши, маoлумотлар базасидан ахборот ишлаш учун серверга сщров жщнатиши мумкин. Илгаритдан белгиланган сервер мижоздан тушган сщровини бажаради. Сервер ъамма фойдаланиладиган маoлумотларни саылайди, ушбу маoлумотларга киришни таш кил этади ва мижозга маoлумотларни беради. Мижоз олинган маoлу мотларни ыайта ишлайди ва кайата ишланган натижаларни фойдала нувчига кулай кщринишда такдим этади. Бундай тизимлар учун ми жоз - сервер ёки мижоз - сервер архитектураси атамаси ыабул килинган. Мижоз - сервер архитёкиурасидан бир даражали локал хи соблаш тармоьида, шуниндек ажратилган серверли тармоыда фойдала ниш мумкин.
Бир даражали тармоы. Бундай тармоыда ишчи станциялар щзаро таoсирини бошыаришнинг ягона маркази йук ва маoлумотларни сак лаш учун ягона ыурилма мавжуд эмас. Таромк аперацион тизими бар ча ишчи станциялар бщйича тарыалган.Ъар бир тармоы станцияси ъам мижоз, ъам сервер вазифасини бажариши мумкин.У бошыа ишчи станцияларидан олинган сщровларга хизмат кщрсатиши ва щз сщровларини тармоыыа жщнатиши мумкин.
Бир даражали тармоы афзаллиги: нархи арзон ва щта ишончли бир даражали тармоы камчилиги:
1 тармоы иш самарадорлигининг станциялар сонига боьликлиги;
2 тармоыни бошыариш мураккаблиги ;
3 станциялар дастурий таoминотини янгилаш ва щзгартиришнинг кийинлиги. Бу хилдаги тармоылар LAN tastic, NetWare Lite тармоы операцион тизим базасида кенг ыщлланади.
Ажратилган серверли тармоы. Ажратилган серверли тармоыда компpютерлардан бири барча ишчи станциялар учун мщлжалланган маoлумотларни саылаш, ишчи станциялар щртасидагищзаро алоыани бошыариш ва бошыа бир каторо вазифаларни бажаради. Бундай компpютер Компpютер локал тармоылари уч хил усулда ташкил этилиши мумкин.
Айланма локал тармоы - бу тармоыда компpютерлар бир бирига нисбатан айланада ётадилар. Бу тизимда марказий узел бщлмайди.
Шинали локал тармоы - бу усулда компpютерлар битта умумий шина орыали алоыа ташкил килади. Компpютерлар коаксиал кабел орыали уланиб, информация бир бирига узатилганда фаыат кщрсатилган станцияга етиб боради.
Юлдуз симон локал тармоы - бу усулда барча компpютерлар марказий узелга юлдуз каби уланади. ъар бир компpютер марказий компpютерга бирхил сатхда жойлашади.
|
Назорат саволлари - Щзбекистон Республикаси

Назорат саволлари:
1. Локал тармоьининг кандай афзалликлари бор?
2. Тармоы топологияси нима?
3. Тармоыларга кириш усуллари кандай?
4. Локал тармоыларида энгкенг тарыалган кириш услублари
кайсилар?
5. Ethernet тармоьида локал тармоьлар учун маoлумотлар
узатиш тезлиги ыанча
6. Тармоы обoектлари нима?
7. Ethernet тармоы нима?
8. Локал тармоыларида энг кенг тарыалган кириш услублари
ыайсилар?
9. CSMA/CD нима?
10. Узел нима?
3 - М А O Р У З А
ЪИСОБЛАШ КОМПЛЕКСИ.
Р е ж а:
3.1.Кщп машинали ъисоблаш комплекси
3.2. Ъисоблаш тармоьи структураси.
3.3. Тармоы ыурилмаларининг щзаро алоыасини
бошыариш.
3.1.Кщп машинали ъисоблаш комплекси
Таянч сщз ва иборалар:
Телефон алоыа, ъисоблаш комплекси, махсус ыурилма, машрут, алоыа машрути, обoект, тизилма, алоыа зарурияти, абонент тизими.
Кщп машинали ъисоблаш комплекси -катор щрнатилган ъисоблаш машиналари гурухи бщлиб, махсус тщташтирувчи восита ёрдамида бирлаштирилган. Улар биргаликда ягона ахборот жараёнини бажаради. Изох. Жараён деганда дастур орыали белгиланадиган вазифалар бажарила диган айрим ъаракатлар кетма-кет тушунилади. кщп машинали ъисоблаш комплекси ыуйидагича ыуйидагича бщлиши мумкин:
локал компютерлар битта бинода щрнатилган шароитда щзаро алоыа учун махсус асбоб - ускуна ва алохида алоыа канали талаб киомайди;
масофали (дистаницион) - комплекснинг айрим компютерлари марказий ЭХМдан маoлум масофада щрнатилган бщлади ва маoлумотларни узатиш учун телефон алоыа каналларидан фойдаланилади.
1-мисол ахборотларни пакетли ыайта ишлаш режимини таoминловчи махсус ыурилма ЭХМга боьловчи ыурилма ёрдамида мини ЭХМ уланган. Ъар икки ЭХМ битта машина залида турибди. Мини ЭХМ кейинчалик мэйнфермдаги мураккаб масалаларни ечишда фойдаланадиган маoлумотларни тайёрлайди ва олдиндан ыайта ишлаб чиыади. Бу кщп машинали локал комплекс ъисобланади.
2-мисол. Ыайта ишлашга келадиган масалаларни ыайта таысимлаш учун комплексгаучта ЭЪМ бирлаштирилади. Улардан бири диспечерлик вазифасини бажаради ва ыайта ишловчи ыолган икки ЭЪМдан бирининг бандлигига кщра масалалар таысимланади. Бу локал кщп машинали комплкс.
3-мисол. ЭЪМ айрим минтаыалар бщйича маoлумотларни йиьади, уларни олдиндан ыайта ишлаб чиыади ва кейинчалик фойдаланиш учун телефон алоыа канали орыали марказий ЭХМ га узатади. Бу масофали кщп машинали комплекс.
|
SISD (Single Instruction, Single Data)

|
SISD (Single Instruction, Single Data)
|
bet | 2/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 14,67 Kb. | | #138242 |
Bog'liq Parallelashtirish tizimlarning arxitekturasi, mimd arxitekturasi-fayllar.orgSISD (Single Instruction, Single Data). Bitta qoida / bitta ma’lumotlar oqimi (SISD) modeli o’zida bitta protssesorli klassik modelni ko’rsatadi. Unga eski avlod kompyuterlari bilan bir qatorda ko’pgina zamonaviy kompyuterlar ham misol bo’ladi. Bunday kompyuter protsessori har qanday vaqt momentida faqatgina bitta qoidani bajarishga qodir va faqat bitta ma’lumotlar to’plami bilan ishlay oladi. Bu kabi ketma-ket sistemalarda boshqa kategoriyalardan farqli ravishda hech qanday parallellik yo’q. Bu sinf klassik ketma-ket mashinalarni (Fon Neyman turidagi kompyuterlarni) o’z ichiga oladi; Bu boshqaruv bloki, protsessor va xotira blokini o'z ichiga olgan yagona kompyuterning tashkil etilishini anglatadi. Bunday mashinalarda faqat bitta buyruqlar oqimi mavjud bo’ladi, barcha buyruqlar ketma-ketlikda qayta ishlanadi va har bir buyruq bitta ma’lumot oqimi bilan bitta operatsiyani ishga tushuradi. Bunday holda Parallel ishlov berish uchun ko’p funksional birliklar yoki konveyerlarni (pipeline) qayta ishlash orqali erishish mumkin.
• CU (Control Unit) –
Boshqaruv bloki;
• PE (Processing Element)
– Ishlov berish elementi;
• M (Memory) – Xotira
1-rasm. SISD – Single Instruction Single Data
SIMD (Single Instruction, Multiple Data). Bitta qoida / bir nechta ma’lumotlar oqimi bo’lgan komyuterlarda (SIMD) bir xil operatsiyani turli xil ma’lumotlar bilan ishlovchi bir nechta protssessorlar mavjud. SIMD – mashinalar ba’zan vektorli protsessorlar deb ham ataladi, chunki ular vektorlar ustida amal 2-2-
bajarish uchun juda qulay. N tadan kam bo’lmagan SIMD – mashinaga bitta amalning o’zi yetarli.
2-Rasim SIMD (Single Instruction, Multiple Data).
MISD – bir nechta buyruqlar oqimi va bitta ma’lumotlar oqimi;
3-Rasim MISD
MISD tuzilishi faqat nazariy jihatdan qiziqish uyg’otadi, chunki undan foydalanadigan biron bir tizim qurilmagan;
MISD da bir nechta protsessor birliklari bitta ma’lumot oqimi bilan ishlaydi. Har bir ishlov berish bloki alohida buyruq oqimi orqali mustaqil ravishda ma’lumotlaran
|
|
| |
Figure 21: The Share with Media Devices application in Control Panel indicating whether the device can access a sleeping PC

Figure 21: The Share with Media Devices application in Control Panel indicating whether the device can access a sleeping PC
By knowing which network media devices cannot wake the Windows 7 PC when it idles to sleep, a user can determine which option to select in the Share with Media Devices application in Control Panel to Prevent my PC from sleeping so that all devices can access my shared media.
A device that supports being awakened by magic packets must include the following element in its device description document:
1
microsoft:MagicPacketWakeSupported>
A device that does not support being awakened by magic packets must include the following element in its device description document:
0
microsoft:MagicPacketWakeSupported>
A device that supports sending magic packets to wake a sleeping Windows PC must include the following element in its device description document:
1
microsoft:MagicPacketSendSupported>
A device that does not support sending magic packets to wake a sleeping Windows PC must include the following element in its device description document:
0
microsoft:MagicPacketSendSupported>
|