nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
SUN’IY INTELLEKT - “raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

|
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnaliBog'liq sun-iy-intellektning-afzalliklari-va-qo-llanish-sohalariga-nazar197
SUN’IY INTELLEKT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY
-ELEKTRON JURNALI | 5-SON
WWW.INFOCOM.UZ
bu atama amalda qo‘llanilib kelmoqda. Mazkur seminarda faqat hisoblash bilan
cheklanib qolmasdan balki, mantiqiy vazifalarnida bajarishga qodir mashinalar haqida
so‘z yuritilgan. Aynan XX asrning o‘rtalaridan boshlab bu sohaga qiziquvchi
mutaxasislar soni ortib, turli tajribalarni amalga oshirganliklarini ko‘rishimiz mumkin.
Bu esa yuqorida ta’kidlaganimizdek, to‘rtinchi sanoat inqilobi asoslaridan biri bo‘lib
xizmat qildi. Har bir sanoat inqilobi insoniyatni bir pog‘ona yuksalishga olib chiqqan.
Bu inqilob esa, insonga o‘zi kabi fikrlash imkoniga ega mashinalarni taqdim
etmoqda.Hatto fikrlash va vazifalarni bajarishda ba’zida insonlarnida ortda
qoldirayotgan bu sun’iy intelekt insonlarning kasblarini to‘la o‘zlashtirib faoliyat
yurita boshlaganligini bilamiz. Ko‘pgina sohalarda qo‘llanilib, hatto mustaqil faoliyat
yuritayotganligiga guvohmiz. Bunga bir qancha sabablar bor. Birinchi galda narx
jihatidan arzon bo‘lsa, o‘zida ko‘plab ma’lumot va funksiyalarni jamlaganligidir.
Bunda xató qilish ehtimoli ancha past bo‘lib, belgilangan vazifani algaritm bo‘yicha
bajarishning eng arzon va samarali yo‘llari bilan dasturlanadi. Xalqaro maydonda
raqobatbardoshlilikni ta’minlashda ham sun’iy intellekt muhim rol o’ynaydi.
Raqobatchi kompaniyalar sun’iy intellektdan foydalanib, o‘z biznesini rivojlantirishi,
xaridorlar va keng ommaga mahsulot va xizmatlarini to‘la namoyish etishi, sifatli
xizmat turlarini taklif etib yaxshi foyda olishi mumkin.
Yuqoridagilarni inobatga olgan holda, xalqaro kompaniyalar bugunki kun
talabidan kelib chiqib, sun’iy intellektni barcha sohalarda qo‘llab tajriba qilib
ko‘rishmoqda. Biznesda asosiy kuchlardan biri raqiblarda oldinda yurib, ular hali
qo‘llamagan texnologiyalarni qo‘llab, amaliyotga tatbiq etishdir. Shuning uchun ham
bu borada izlanishlar izchil davom etib kelmoqda.
|
| |
SUN’IY INTELLEKT - “raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

|
“raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnaliBog'liq sun-iy-intellektning-afzalliklari-va-qo-llanish-sohalariga-nazar200
SUN’IY INTELLEKT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY
-ELEKTRON JURNALI | 5-SON
WWW.INFOCOM.UZ
Yana bir xavfli tomoni bir kun kelib insoniyat robotlar ustidan nazoratni yo‘qotib
qo‘yish ehtimoli mavjudligidir. Ba’zi olimlar sun’iy intellekt bu konekstda
insoniyatning apokalipsisisi bo‘lishini ta’kidlamoqda. Balki yuqoridagi fikrlar
noto‘g‘ri bo‘lib, shunchaki taxmin bo‘lib chiqar. Nima bo‘lganda ham hozirgi
kunimizni sun’iy intellektsiz tasavvur qilish qiyin va sun’iy intellekt bizni har jihatdan
o‘rab olgandek go‘yo. Eng asosiysi undan qiyinchiliklarni yengillatish, vazifalarni
tezlikda bajarib, yaxshi natijalarni qo‘lga kiritishda foydalanishimiz zarur. Sun’iy
intellekt shiddat bilan rivojlanishda davom etmoqda. Olimlar unga yanada zamonaviy
funksiyalarni
yuklab,
deyarli
hamma
sohada
foydalanish
choralarini
kengaytirmoqdalar.
Xulosa va takliflar
Taraqqiyotni to‘xtatib bo‘lmaydi. Ayniqsa hozirgi tezkor va globallashgan
jamiyatlarda bir-birlariga raqobat va g‘oyalar almashinuvi jarayonlarida. Sun’iy
intellekt shu darajada tezkorlik bilan hayotimizga kirib keldiki, natijada biz hozirgi
turmush tarzimizni sun’iy intellektsiz tasavvur qila olmaymiz. Har bir ishimizda bizga
hamrohga aylangan. Bu sifatlar qaysidir ma’noda insoniyatni yangi taraqqiyot
bosqichiga olib chiqqan, vaqti va resurslarni tejashga yordam bergan bo‘lsada, lekin
ba’zi olimlar salbiy jihatlarini ham e’tibordan chetda qoldirmaslikni ta’kidlamoqdalar.
Ya’ni shu taxlitda davom etadigan bo‘lsa, kelajakda insonlar biror vazifani bajarish
uchun faqat sun’iy intellektga murojaat qilish bilangina cheklanib qolish ehtimoli katta.
Bu esa insoniyat fikrlash, biror vazifani o‘zi mustaqil bajarishga bo‘lgan intilish,
ma’suliyat va javobgarlik hislarini unutish kabi holatlarga olib kelishni tezlashtirishi
mumkin. Nima bo‘lganda ham bular barchasi taxmin bo‘lib, hozirgi hayotimizda
sun’iy intellekt xizmatlarini rad etish anchayin mushkul ishga o‘xshab bormoqda.
Bizda asosiy maqsad sun’iy intellektning keng imkoniyatlaridan samarali
foydalanish, insoniyatning taraqqiyot darajasini oshirishda sun’iy intellektning o‘rnini
belgilab olish, har bir sohaga jalb etgan holda mavjud resurslarni tejash yo‘llarini
izlashdan iborat. Sun’iy intellektdan butunlay voz kechish imkoni hozircha
bo‘lmasada, insoniyat tarixida yangi jamiyatga ko‘tarilar ekan yanada yangi g‘oyalar
va fikrlar bizni yangi taraqqiyot bosqichiga olib chiqishi shubhasizdir.
|
| |
Optik kabellarning yengilligi, hajmi va o‘Ichamlarining kichikligi

|
Optik kabellarning yengilligi, hajmi va o‘Ichamlarining kichikligi
|
bet | 5/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Optik kabellarning yengilligi, hajmi va o‘Ichamlarining kichikligi. Optik kabellar mis kabellar bilan solishtirilganda ancha yengil va hajmi kichik. Masalan, 900 juftli 7,5 sm diametrli mis telefon kabeli 0,1 sm diametrli bitta optik tola bilan almashtirilishi mumkin. Agar optik tola bir necha himoya qobiqlaridan iborat va bron po‘lat tasma bilan qoplangan bo'lsa, bunday tola diametri 1,5 sm ga teng bo‘ladi, bu esa ko‘rilayotgan mis kabel diametridan bir necha marta kichik.
Optik tolaning bu afzalligi optik kabelli liniya traktlarini qurishda ancha yengilliklar yaratadi. Yengilligi va o‘lchamining kichikligi tufayli optik tolaning samolyot, vertolyot va boshqa transport
16
www.ziyouz.com kutubxonasi
vositalarida ishlatilishi optik aloqaning juda muhim yutug‘idir. Masalan, axborotlarni yig‘ish va boshqarish vazifalarini bajarish uchun maxsus jihozlangan samolyotlarda bog'lovchi kabellar og‘ irligini 1 tonnadan ortiqqa kamaytiradi. /
Aloqaning maxfiyligi. Tolali optik kabellar radioto‘lcfin dia- pazonida umuman nur uzatmasligi sababli, undan uzatilayotgan axborotni uzatib-qabul qilishni buzmasdan ruxsatsiz tashqi ula- nishlarda eshitish juda qiyin. Optik aloqa liniyasining monitoring tizimi (uzluksiz nazorat) tolaning yuqori sezgirlik xususiyatini qo'llab, darhol ruxsatsiz tashqaridan eshitilayotgan aloqa kanalini o‘chirishi va xavf (trevoga) signalini uzatishi mumkin.
'1 Tarqaluvchi optik signallaming interferensiya effektini qo‘llovchi tizimlar tebranishlar va bosimning ozgina og'ishlariga sezuvchanligi juda yuqori. Hukumat, bank va ma’lumotlar himoyasiga yuqori talablar qo'yiladigan boshqa maxsus xizmatlarning aloqa liniyalarini tashkil etishda bunday tizimlar ayniqsa zarurdir.
Yong‘indan himoyalanganligi. Optik tolada uchqun hosil bo‘l- masligi kimyoviy, neftni qayta ishlovchi korxonalar, portlash va yong‘in xavfi mavjud bo‘lgan binolarda xavfsizlikni oshiradi.
|
| |
Nig‘matilla YUNUSOV

Rixsi ISAYEV
Gulnora Xasanovna MIRAZIMOVA

|
Nig‘matilla YUNUSOV
Rixsi ISAYEV
Gulnora Xasanovna MIRAZIMOVA
|
bet | 160/160 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #136728 |
Bog'liq Optik aloqa asoslari (N.Yusupov, R.Isayev)Nig‘matilla YUNUSOV
Rixsi ISAYEV
Gulnora Xasanovna MIRAZIMOVA
OPTIK ALOQA ASOS LARI
Oily o'quv yurt lari uchun darslik
Muharrir Xudoyberdi Po‘latxo‘jayev
Badiiy muharrir Jahangir Badalov
Texnik muharrir Yelena Tolochko
Musahhih Umida Rajabova
Kompyuterda sahifalovchi Gulchehra Azizova
Litsenziya raqarni AI № 163. 09.11.2009. Bosishga 2014-yil 22-oktyabrda ruxsat etildi. Bichimi 60x84'/16. Ofset qog'ozi. Tayms garniturasi. Shartli bosma tabog'i 21,39. Nashr tabog'i 20,5. Adadi 300 nusxa. Shartnoma № 85—2014. Buyurtma № 841. 6ahosi kelishilgan narxda.
O‘zbekiston Matbuot va axborot agentligining Cho'lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi. 100129, Toshkent, Navoiy ko‘chasi, 30.
Telefon: (371) 244-10-45. Faks (371) 244-58-55.
«TOSHKENT TEZKOR BOSMAXONASI» mas’uliyati cheklangan jamiyati bosmaxonasida chop etildi. 100200, Toshkent, Radialniy tor ko'chasi, 10.
www.ziyouz.com kutubxonasi
|
| |
Islamova Kunduz - “raqamli iqtisodiyot” ilmiy-elektron jurnali

195
SUN’IY INTELLEKT
“RAQAMLI IQTISODIYOT” ILMIY
-ELEKTRON JURNALI | 5-SON
WWW.INFOCOM.UZ
Abstract:
This article explains the concept of artificial intelligence. The role it
plays in the life of humanity and the areas where it is used are highlighted. Advantages
are listed, disadvantages and dangerous aspects are discussed.
Technology and
artificial intelligence used in the fields of transport, agriculture,
and tourism will be
highlighted.
Key words:
Artificial intelligence, cognitive ability, algorithm, GPS sensor,
robot, modern technologies, drones, prognosis.
Kirish
Bugungi globallashuv davrida har bir sohada katta sur’atlar bilan zamonaviy
texnologiyalarning
qo‘llanilishini
ko‘rishimiz
mumkin.
Tom
ma’noda
texnologiyalarni amaliyotga tadbiq etish zamon talabiga aylangan.
Zamonaviy
texnologiyalar insoniyat hayotiga kirib kelishi bilan kundalik turmush tarzining
asoslaridan biriga aylandi desak mubolag‘a bo‘lmaydi. Oxirgi paytda tez-tez eshitib,
murojaat qilayotganimiz sun’iy intellektning vazifasi, inson hayotida tutgan o‘rni va
qaysi sohalarda eng ko‘p murojaat etilayotgani va sun’iy intellektni yaratishdan asosiy
ko‘zlangan maqsadlar nimalardan iboratekanligi haqida so‘z yuritamiz.
Adabiyotlar tahlili va metadologiya
Aql-idrok, tafakkur bu insonni tashqi olam bilan bevosita bog‘lovchi, fikr
yuritib, xulosa chiqarish qobilyatidir. Bunda inson o‘z aql-idrokiga suyangan holda
ma’lumotlarni qabul qiladi, tahlil qilib biror qarorga keladi. Bu miyaning eng yuqori
funksiyasi kognitiv qobilyati yoki kognitiv funksiyasidir.
Bu hususiyat insoniyatga
fikrlash, yangi g‘oyalarni topib amalga tatbiq etish imkonini beradi. Ana shunday
insoniyatning izlanishlari natijasida paydo bo’lgan tushunchalardan biri bu sun’iy
intellektdir.
Sun’iy intellekt bu – insonning mantiqiy va ijodiy
funksiyalarini bajaruvchi
intellektual sun’iy tizim deganidir. Ya’ni bu atama orqali turli yo‘nalish va
maqsadlarga qarab ishlab chiqilgan, insonning aql salohiyatini o‘zida namoyon etuvchi
robot yoki qurulmadir. Ko‘pchiligimizning hayolimizga robot deganda so‘zlaydigan,
buyruqlarni bajaruvchi, biror ko’nikmaga moslashtirilgan mashinani tushunamiz.
Sun’iy intellekt ham shunga o‘xshash ammo undan murakkabroq va inson bajarishi
mumkin bo’lgan vazifalarni o‘zi bajara olishi bilan xususiyatlanadi. Sun’iy intellekt
bu- sun’iy intellekt tizimlarining kognitiv funksiyalarni namoyish qilish qobilyati:
o‘rganish, shu jumladan o‘z tajribasidan, berilgan parametrlarga moslashish va ilgari
faqat odamlar (yoki undan yuqori hayvonlar) uchun mavjud bo‘lgan
vazifalarni
bajarish [1].
Shu o‘rinda intellekt tushunchasiga ham to‘xtalib o‘tsak. Intellekt lotincha
bilish, tushunish – insonning aqliy qobilyati, hayotini, atrof-muhitni ongida aynan aks
Ученый XXI век

Ученый XXI век
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
17.05.2024
Hajmi
0,67 Mb.
#239234
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ученый XXI век
Download
0,67 Mb.
Matnni ko'rish
Quyidagilardan qaysi saytlar xalqaro universitetlardan onlayn ta'lim olish imkonini beradi

|
Quyidagilardan qaysi saytlar xalqaro universitetlardan onlayn ta'lim olish imkonini beradi
|
bet | 5/6 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 31,42 Kb. | | #131212 |
Bog'liq RAQAMLI JAVOPLAR33 Quyidagilardan qaysi saytlar xalqaro universitetlardan onlayn ta'lim olish imkonini beradi
33. Xalqaro universitetlardan onlayn ta'lim olish imkonini beradigan quyidagi saytlardan biri MOOC (inch) va edX (inch) hisoblanadi.
34 O‘zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining elektron hukumat sohasidagi vakolatlariga zid bo‘lgan javob variantini toping
34. O'zbekiston Respublikasi Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligining elektron hukumat sohasidagi vakolatlari fuqarolar uchun barcha belgilangan hujjatlarga kirishni aniq va oson qilishdir.
Qaysi startaplar birgalikda foydalanish iqtisodiyoti (sharing economy) modeliga mos tushadi
35. Uber.com, airbnb.com startaplari birgalikda foydalanish iqtisodiyoti (sharing economy) modeliga mos keladi.
36 Blokcheyn texnologiyasining sanab o‘tilgan xususiyatlari kriptovalyutalarning asosiy xususiyati – ishonchlilikni ta’minlab beradi, ya’nI
36. Blokcheyn texnologiyasining sanab o'tilgan xususiyatlari kriptovalyutalarning qonunchilik va ta’min qiluvchi chegaralarni o'tqazib berish va ma’lumotlar to‘plami o‘rtasida amonatlilikni ta’minlab berishi hisoblanadi.
37 B2G qanday model
37. B2G (business-to-government) model, biznes va hukumat o'rtasidagi muloqot va hamkorlik modelini anglatadi, yani biznes tashkilotlari hukumat tashkilotlari bilan hamkorlik qilish orqali xizmatlarini takomillashtiradi.
38 Facebook da reklama berishning TV da reklama berishdan asosiy ustunligi nima
38. Facebook-da reklama berishning TV-da reklama berishdan asosiy ustunligi, reklama audienstini targ'ib qilishda nisbatan aniq ma'lumotlar va hujjatlar bilan narxlarning segmentalanishini va maxsuslikini amalga oshirishdir.
39 Amazon ning eng keng tarqalgan bulutli xizmat
39. Amazon ning eng keng tarqalgan bulutli xizmati Amazon Web Services (AWS) hisoblanadi.
|
| |
Elektron tijorat bu - Raqamli javoplar

|
Raqamli javoplar
|
bet | 2/6 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 31,42 Kb. | | #131212 |
Bog'liq RAQAMLI JAVOPLAR8. Elektron tijorat bu
8. Elektron tijorat bu, tovar va xizmatlarni elektron vositalar orqali harid qilish, sotib olish va almashish jarayonlari bo'lib, internet orqali amaldagi shartnoma va boshqa to'lov tuzilmalaridan foydalanishni o'z ichiga oladi.
9.Mexanizatsiya, suv va bug‘energiyasidan foydalanish-?
9. Mexanizatsiya, suv va bug'energiyasidan foydalanish, tasavvur qilinayotgan "holati" avtomatik qilish yoki avtomatizatsiya bo'lgan jarayon. Bu energiya resurslarini samarali ishlab chiqarish va ish joylarini kuchaytirishga imkon beradi.
10 Blockchain texnologiyasi bu-
10. Blockchain texnologiyasi, ma'lumotlar bazasini o'chirib tashlashning ommabop usullaridan biridir. U ma'lumotlar to'plamini bloklar ketma-ketligi sifatidA
11 Biz uchinchi sanoat inqilobi dunyosida yashayapmiz, ammo tez orada to’rtinchi inqilob sodir bo’lishi kerak. Uning bir qismi deb hisoblanadigan texnologiyani tanlang
11. Agar biz uchunchi sanoat inqilobida yashashni hohlaysak, uni bir qismiga bronlashtirish mumkin. Masalan, robototexnika yoki ishlab chiqarish avtomatlashtirish bo'lishi mumkin.
12 Raqamli tranzaksiya bu
12 raqamli iqtisodiyotni yaratishga yoki tashkil etishga chiqarishga yo'naltirilgan harakatlar yoki
harakatlar ketma-ketligi: elektron biznesni boshqarish asoslari, raqamli moliyaviy aktivlarning muomalasi
13 Istе'molchi nuqtai nazaridan axborot nima
13. Istе'molchi nuqtai nazaridan axborot, foydalanuvchining boshqa foydalanuvchilardan keladigan maʼlumotlarga tegishli boʻlgan manzardir.
14 Raqamli imzo nima
14. Raqamli imzo, elektronik shaklda amalga oshirilgan imzo degan ma'noni anglatadi.
Tranzaksiyalar tarixi o’zgarmas bo’lgan ma’lumotlar bazasi
15. blokcheyn
16 Raqamli tranformatsiyada Yaponiya texnologiyalari
16. Raqamli tranformatsiyada Yaponiya texnologiyalari, Yaponiya tomonidan ishlab chiqarilgan va jarayonlarni avtomatlashtirishga yo'naltirilgan texnologiyalarni ta'riflaydi.
|
| |
Chat-bot bu________? - Raqamli javoplar

|
Raqamli javoplar
|
bet | 3/6 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 31,42 Kb. | | #131212 |
Bog'liq RAQAMLI JAVOPLAR17 Chat-bot bu________?
17. Chat-bot, avtomatlashtirilgan turing testi natijasida ishlatiladigan dasturiy ta'minot bo'lib, ushbu ta'minot o'rnatilgan xatlar orqali o'z-o'zini mikrofon interfeysi orqali o'zi bilan turli ehtiyojlar bo'yicha muloqot qiladigan kompyuter dasturidir.
18 Spam so’zi nimani anglatadi
18. Spam so'zi, to'g'risida so'rov qilmagan va istemolchi uchun foydalanish yo'q ma'lumotlar va reklamalar manbalaridan keladigan yetarli yomon axborot yoki reklama ma'nosini anglatadi.
19 Bir nechta mijozlar bilan bitta tashkilot tomonidan foydalanish uchun mo‘ljallangan infratuzilma bu__?
19. Bir nechta mijozlar bilan bitta tashkilot tomonidan foydalanish uchun moʻljallangan infratuzilma, tashkilotning mijozlar uchun muayyan xizmatlarni amalga oshirish uchun kerak bo'lgan tizimi haqidagi rahbariyat tuzilmalari, dasturlar va asbob-uskunalardan iborat komplexlar.
20 Daas bu
20. Daas (Dayanıklı Veri Saklama alanı), bir axborot bazasini doimiy ravishda, mijozlar va tizimga qiziqishlar uchun faol va o'sish (burj-kengayish) qilinadigan fayl turi sifatida ta'riflanadi.
IaaS bu?
21. "IaaS" "Infrastructure as a Service" ni ifodalaydi. Bu, bulut kompyutering turi sifatida tanlangan boʻlib, infrastruktur xizmatlari (masalan, serverlar va tarmoqlar) ni oʻlchovlash, boshqarish va taʼminlash imkonini beradi.
22 Quyidagilardan qaysi biri Google bulutli hisoblash platformasi
22. Google Cloud Platform Google'ning bulut hisoblash platformalaridan biri.
23 Raqamli iqtisodiyot asosiy xususiyatlai nimalar
23. Raqamli iqtisodiyotning asosiy xususiyatlari quyidagilardan iborat boʻlishi mumkin: elektron moliya operatsiyalari, avtomatlashtirilgan operatsiyalarning kengayishi, shaxsiy maʼlumotlarning muhofazasi va foydalanuvchilar bilan interaktsiyali almashish.
24 Kraudfunding bu
24. Kraudfunding, manba etuvchilarning oʻz mablagʻlarini jamoatchilikning majburiy ma'lumotlarini barcha yoki bir qismini taminlash uchun ishlatishga ruxsat berish bilan bog'liq. Bu, internet orqali oʻz moliyangizni jalb etish va uni tijorat, loyihalar yoki xayriya mazkur maqsadlar uchun ishlatishga erishish uchun koʻp kishilarga imkon beradi.
|
| |
Gartner Research, Raqamli Biznes -....... deb ta'riflaydi

|
Gartner Research, Raqamli Biznes -....... deb ta'riflaydi
|
bet | 4/6 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 31,42 Kb. | | #131212 |
Bog'liq RAQAMLI JAVOPLAR25 Gartner Research, Raqamli Biznes -....... deb ta'riflaydi
25. Gartner Research, Raqamli Biznes - "rahnli, organizatsiyalarning strategiyalarini rivojlantirish uchun bozor tahlillari va nazorati imkoniyatlarini taqdim qiluvchi lider xalqaro kompaniya" deb tasniflaydi.
26 Blockchain texnologiyasining afzalliklari qatoriga kirmaydi
26. Blockchain texnologiyasining afzalliklari quyidagi xususiyatlarni oʻz ichiga oladi: qaytarilmas hisoblash, transaksiyalarning noma'lum to'g'ri shaxslarga murojaat qilinishi, shaxsiy ma'lumotlarni himoya qilish, afzalroq transaksiya-yurgizmalarni oʻtkazish va birinchi nusxalar miqdorida toʻgʻri kelishmoqda.
27 Blockchain texnologiyasi dastlab quyidagilar uchun ishlab chiqilgan
27. Blockchain texnologiyasi ilova qilishlar, xususiy ma'lumotlar bazalari va kripto-aktivalar (masalan, bitkoin)ga taʼminlash, axborotlarni himoya qilish va tovoqliqni taʼminlash, tartibsizliklarni yechish va boshqalarning thellikni tasdiqlash uchun ishlab chiqilgan.
28 Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi huzurida tashkil etilgan markazlar nomlari to‘g‘ri ko‘rsatilgan javob variantini toping
28. Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi (MINT) huzurida tashkil etilgan markazlardan biri IT Park (iya "Innovatsion ishlab chiqarish markazi"), ICT Markaz (taʼlim va innovatsiyalar), inkubator markaz (ma'muriyat tizimlarini rivojlantirish) va tashqi foydalanuvchil
31 Raqamli mahsulotning asosiy ustunligi nimada
31. Raqamli mahsulotning asosiy ustunligi, matematik qoidalarga muvofiq ravishda hisoblanishi va axborotni saqlash va uzatish uchun kursatma qaydalarini o‘rganish orqali ma'lumotlarni yagona hub bo‘lib saqlash imkoniyatini beradi.
32 AR - Augmented Reality - To'ldirilgan reallik nima
32. Augmented Reality (AR) - to'ldirilgan reallik, virtual dunyoni haqiqiy dunyo bilan birlashtirish va haqiqiy hayotga qo'shish imkonini beradigan texnologiyadur.
|
| |
МЕТОДИКА СОЗДАНИЯ УЧЕБНЫХ РЕСУРСОВ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ

МЕТОДИКА СОЗДАНИЯ УЧЕБНЫХ РЕСУРСОВ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ
ГРАФИЧЕСКОГО РЕДАКТОРА COREL DRAW
У.Х. Хайитов, Д. Шакирова
Аннотация. В статье проанализированы методика создания учебных ресурсов
при помощи графического редактора Corel Draw, их использования в создание уроков и
определено её место в учебно-воспитательном процессе.
Ключевые слова: редактор Corel Draw, мультимедиа, анимация, электронное
обучение, интернет.
© У.Х. Хайитов, Д. Шакирова, 2016.
UDC 004.9
TECHNIQUE OF CREATION OF EDUCATIONAL RESOURCES WITH USE
GRAPHIC COREL DRAW EDITOR
U.X. Xayitov, D. Shokirova
Abstract. The article analyzes the views on the qualities that has to be taken into con-
sideration in the proсess and their place in edicational process.
Keywords: Corel Draw, system Moodle, multimedia, animatsion, electronic education,
internet.
© U.X. Xayitov, D. Shokirova, 2016
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
moliyalashtirish bo‘yicha investorlar sifatida xedj fondlar, pensiya
fondlari, sug‘urta kompaniyalari, investsiya-pay fondlar, nomoliyaviy
kompaniyalar hamda tijorat banklarini keltirish mumkin. Rossiyada ham
bugungi kunda mezonin moliyalashtirishdan muhim instrument sifatida
foydalanish amaliyoti kundan-kunga rivojlanib borayotganligini
ta’kidlash mumkin.
Rossiya Federatsiyasida birinchi mezonin moliyalashtirish fondi
2009 yilda New Russia Growth kompaniyasi tomonidan tashkil etilgan
bo‘lib, kompaniyaning investorlari YTTB va «Nomos-bank» singari
xususiy va institutsional investorlar hisoblanadi
9
.
Mezonin moliyalashtirishning boshqa moliyalashtirish manbalariga
nisbatan loyihalar bo‘yicha moslashuvchanligi, kredit shartnomasi
shartlarini bajarish imkoniyatlari kamayishi holatida, korporativ
boshqaruvning moliyaviy risklarini kamaytirishni istagan qarzdor uchun
ustunlik hisoblanadi. Korporativ risklarni chegaralovchi instrument,
shuningdek, kreditorning korporativ boshqaruvga ta’siri - aksiyadorlik
kelishuvi bo‘lib, uning doirasida tomonlarning aktivlarga bo‘lgan egalik
huquqi bilan bog‘liq, tomonlarning qo‘shimcha huquq va majburiyatlari
joriy etiladi.
4-
jadval
Kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish
instrumentlarining qiyosiy ko‘rsatkichlari
10
Ko‘rsatkichlar
Qarzga oid
kreditlash
Mezonin
moliyalashtirish
To‘g‘ridan-
to‘g‘ri
investitsiyalar
Bank sektori
instrumentlari
Kredit
shartnomasi
Kredit
shartnomasi
Paylar
|
| |
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
Iqtisodiyotning real sektori korxonalariga xalqaro kapital bozoridan
moliyaviy resurslarni jalb qilish amaliyoti tahlil qilinar ekan, mazkur
jarayonlarda xalqaro yirik moliya institutlari Jahon banki, Yevropa
tiklanish va taraqqiyot banki, Islom taraqqiyot banki, Osiyo taraqqiyot
bankining ulushi yuqori ekanligini ta’kidlash lozim. Keyingi yillarda
mamlakatimiz korporativ sektorida faoliyat yuritayotgan yirik
aksiyadorlik kompaniyalarining investitsion dasturlarini moliyalashtirish
va birgalikdagi loyihalarini amalga oshirishda Osiyo taraqqiyot bankining
o‘z mablag‘lari bilan ishtiroki yuqori o‘rinni egallab kelmoqda.
Hozirgi zamon kapital bozorining rivojlanish tendensiyalari va
o‘ziga xos xususiyatlaridan biri ushbu bozor segmentlari o‘rtasidagi
o‘zaro munosabatlarning yanada takomillashuvi hamda alohida
davlatlarning integratsiyalashuv jarayonlari yanada oshib borayotganligi
hisoblanadi. Kapital bozori uchun ushbu xususiyatlarni hisobga olgan
holda va uning natijasi sifatida an’anaviy moliyaviy instrumentlar
kombinatsiyalaridan foydalanish hamda kapitalni jalb qilishning gibrid
usullarini shakllantirish ekanligidan kelib chiqib, muallifning fikricha,
mezonin moliyalashtirish usuliga alohida yondashuv zarur.
Mezonin tushunchasi
italyancha
-
«mezzanino» so‘zidan
olingan bo‘lib, «o‘rtacha, oraliq» degan yoki turar joy binosining o‘rta
qismlarini sozlash, to‘g‘rilash degan ma’nolarni anglatadi. Mezonin
moliyalashtirish korporativ moliyalashtirishning gibrid instrumentlaridan
biri bo‘lib, mantiqan yondashilsa, banklar tomonidan kreditlash va
kompaniyaga to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiya kiritish oralig‘ida joylashgan
bo‘lishi mumkin. Xalqaro amaliyot tahlili ko‘rsatadiki, mezonin
moliyalashtirish tushunchasi 30 yildan ortiq davr mobaynida mavjud
bo‘lib, mamlakatimiz amaliyotida esa yangi o‘rganilayotgan ilmiy
tadqiqot yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi
8
.
AQShda mezonin moliyalashtirish bilan bog‘liq amaliyotlarda 1980
yillarda dastlab asosan sug‘urta kompaniyalari, kredit va jamg‘arma
tashkilotlari ishtirok etgan. 2008-2009 yillarga kelib, Yevropa kredit
bozorida mezonin moliyalashtirish asosida mablag‘ jalb qilishning
maqsadalarini
o‘zgarishi,
mezonin
moliyalashtirishdan
qarz
mablag‘larini jalb qilishga doir bitimlarini tuzishda foydalanila boshladi.
Tahlil natijalari ko‘rsatishicha, bugungi kunda AQShda mezonin
8
Xasanov X.N. “Iqtisodiyotning korporativ sektoriga kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish amaliyotini
takomillashtirish” mavzusidagi iqtisodiyot fanlari boʼyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. 2020 yil.
|
| |
Moliyaviy bozor 
instrumentlari

Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
Investor/kreditorning
chiqish strategiyasi
Qarzdor
qarzlarni
qaytarishi
Qarzni
qoplash
Kompaniyaning
kapitaldagi
ulushida
ishtirok etish
Kompaniyadagi
ulushni sotish
Qarz
oluvchi uchun
risklar
Moliyaviy
risklar
Korporativ
boshqaruv
risklari.
Moliyaviy risklar
Soliq risklari
Korporativ
boshqaruv riski
Qarz beruvchi uchun
risklar
Kreditning
qaytmaslik riski
Kreditning
qaytmaslik riski
Moliyaviy risklar
Soliq
risklari
Moliyaviy risklar
Mamlakat kapital bozorida mezonin moliyalashtirishni joriy qilish
samarasini baholash modelini yirik kompaniyalar uchun ular to‘g‘risidagi
umumlashgan ma’lumotlar asosida qo‘llash mumkin emas, chunki bu
borada har bir yirik korxona o‘z sanoat tarmog‘i, moliyaviy, operatsion,
huquqiy yo‘nalishlari bo‘yicha alohida o‘ziga xos xususiyatga ega bo‘lib,
bu esa har bir yirik kompaniya bo‘yicha alohida hisob-kitoblarni amalga
oshirishni talab qiladi. Olib borilgan tahlillar ko‘rsatdiki,
korxonaning
qarz mablag‘lari bo‘yicha yuki va korxonaning faoliyat rentabelligi
o‘rtasida bog‘liqlik (qaramlik) mavjud emas,
degan xulosani
shakllantirish imkonini beradi.
Kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish jarayonida
kompaniya o‘zaro bog‘liq ikki vazifani hal qiladi: birinchi navbatda
kengaytirilgan va amaldagi ishlab chiqarish
jarayonini zarur moliyaviy
resurslar bilan ta’minlash; ikkinchidan, ichki va tashqi omillarni hisobga
olgan holda iqtisodiy maqbul sharoitlarda kompaniya kapitali tarkibi va
qiymatini optimallashtirish. Ushbu muammolarning to‘g‘ri yechimini
topish mezonlari kompaniyaning moliyaviy holati va uning kapital
tuzilmasini yaxshilash, investitsiya dasturlarini
amalga oshirish hamda
uning qiymatini oshirishdan iborat. Kapital bozorida moliyaviy
resurslarni jalb qilish bo‘yicha loyihani amalga oshirish jarayonida
shakllantiriluvchi hujjatlar majmui o‘zaro bog‘liq bo‘lgan tizim bo‘lib,
uning elementlari bir-birini to‘ldiradi va moliyaviy resurslarni jalb qilish
Learning Kali Linux

Ric Messier
SECURITY TESTING, PENETRATION TESTING & ETHICAL
HACKING
Learning
Kali Linux
Ric Messier
GCIH, GSEC, CEH, CISSP
Learning Kali Linux
Security Testing, Penetration Testing,
and Ethical Hacking
Boston Farnham Sebastopol Tokyo
Beijing Boston Farnham Sebastopol Tokyo
Beijing
978-1-492-02869-7
[LSI]
Learning Kali Linux
by Ric Messier
Copyright © 2018 Ric Messier. All rights reserved.
Printed in the United States of America.
Published by O’Reilly Media, Inc., 1005 Gravenstein Highway North, Sebastopol, CA 95472.
O’Reilly books may
be purchased for educational, business, or sales promotional use. Online editions are
also available for most titles (
http://oreilly.com
). For more information, contact our corporate/institutional
sales department: 800-998-9938 or
corporate@oreilly.com
.
Acquisition Editor:
Courtney Allen
Editor:
Virginia
Wilson
Production Editor:
Colleen Cole
Copyeditor:
Sharon Wilkey
Proofreader:
Christina Edwards
Indexer:
Judy McConville
Interior Designer:
David Futato
Cover Designer:
Randy Comer
Illustrator:
Melanie Yarbrough
Technical Reviewers:
Megan Daudelin, Brandon
Noble,
and Kathleen Hyde
August 2018:
First Edition
Revision History for the First Edition
2018-07-13: First Release
See
http://oreilly.com/catalog/errata.csp?isbn=9781492028697
for release details.
The O’Reilly logo is a registered trademark of O’Reilly Media, Inc.
Learning Kali Linux
, the cover image,
and related trade dress are trademarks of O’Reilly Media, Inc.
While the publisher and the author have used good faith efforts to ensure that the information and
instructions contained in this work are accurate, the publisher and the author
disclaim all responsibility
for errors or omissions, including without limitation responsibility for damages resulting from the use of
or reliance on this work. Use of the information and instructions contained in this work is at your own
risk. If any code samples or other technology this work contains or describes
is subject to open source
licenses or the intellectual property rights of others, it is your responsibility to ensure that your use
thereof complies with such licenses and/or rights.
A4988 Joriy cheklov - Step motor nima va u qanday ishlaydi?

A4988 Joriy cheklov
Xo'sh, endi biz step motorini va drayverni Arduino platasiga qanday ulashni bilganimizdan so'ng, biz stepperni boshqarish uchun Arduino-ni qanday dasturlash yoki kodlashni tushuntirishga o'tishimiz mumkin. Biroq, buni qilishdan oldin yoki motorni quvvatlantirishdan oldin, biz qilishimiz kerak bo'lgan yana bir muhim narsa bor, bu haydovchining joriy chegarasini sozlashdir.
Yuqorida aytib o'tganimizdek, biz drayverning joriy chegarasini dvigatelning joriy darajasidan pastroq qilib sozlashimiz kerak, aks holda vosita qizib ketishi mumkin.
A4988 drayverida kichik trimmer potansiyometri mavjud, ammo biz joriy chegarani sozlashimiz mumkin. Potansiyometrni soat yo'nalishi bo'yicha aylantirib, oqim chegarasi ko'tariladi va aksincha. Joriy chegaraning haqiqiy qiymatini aniqlash uchun ikkita usuldan foydalanish mumkin.
Birinchi usul potansiyometrning o'zi va GND bo'ylab mos yozuvlar kuchlanishini o'lchashni o'z ichiga oladi. Multimetr yordamida mos yozuvlar kuchlanishini o'lchashimiz mumkin va drayverning joriy chegarasini hisoblash uchun ushbu qiymatni quyidagi formulada ishlatishimiz mumkin:
Joriy chegara = Vref / (8 x Rcs)
Rcs - joriy sezgi qarshiligi yoki chipning yonida joylashgan oqim sezuvchi rezistorlarning qiymatlari. Ishlab chiqaruvchiga qarab, bu qiymatlar odatda 0,05, 0,1 yoki 0,2 ohmni tashkil qiladi. Shunday qilib, ushbu usul bilan joriy chegarani to'g'ri hisoblash uchun ushbu rezistorlarning qiymatini batafsil ko'rib chiqishimiz kerak. Mening holimda bu rezistorlar R100 deb belgilangan, ya'ni 0,1 ohm.
Misol tariqasida, agar biz mos yozuvlar kuchlanishini 0,7V o'lchasak va bizda 0,1 ohm rezistorlar mavjud bo'lsa, oqim chegarasi 0,875A bo'ladi. Yoki agar biz oqimni cheklamoqchi bo'lsak, aytaylik, 1A, mos yozuvlar kuchlanishini 0,8V ga sozlashimiz kerak.
Oqim chegarasini o'rnatishning ikkinchi usuli - bu bobinlar orqali oqimni to'g'ridan-to'g'ri o'lchash. Buning uchun biz yuqorida aytib o'tilganidek, step motorini va haydovchini ulashimiz kerak. Biz kontroller ulanishini o'tkazib yuborishimiz mumkin, lekin buning o'rniga 5V ni Yo'nalish va Step pinlariga ulang, shunda vosita faol bo'lib qoladi va bir pozitsiyani ushlab turadi. Drayv to'liq bosqichli rejimda ishlashi uchun MS pinlari ajratilgan bo'lishi kerak. Keyin dvigateldan bitta chiziq yoki lasanni uzib, uni ampermetr bilan ketma-ket ulashimiz mumkin. Shu tarzda, drayverni mantiqiy kuchlanish, 5V va vosita uchun quvvat 12V bilan quvvatlantirgandan so'ng, biz bobin orqali qancha oqim o'tishini o'qiymiz.
Shunga qaramay, shuni ta'kidlash kerakki, haydovchi to'liq bosqichli rejimda ishlaganda, bobinlardagi oqim haqiqiy oqim chegarasining atigi 70% ga yetishi mumkin. Shunday qilib, drayverni boshqa mikrosteplash rejimlarida ishlatganda, drayverning joriy chegarasining haqiqiy qiymatini olish uchun ampermetrdan o'qishni 1,3 ga ko'paytirish kerak.
Men haydovchining joriy chegarasini o'rnatish uchun ikkala usulni ham sinab ko'rdim va ular menga taxminan bir xil natijalarni berdi.
|
NEMA17 step motorini Arduino va A4988 step drayveri bilan qanday boshqarish mumkin

|
NEMA17 step motorini Arduino va A4988 step drayveri bilan qanday boshqarish mumkin
|
bet | 2/13 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 12,35 Mb. | | #153839 |
Bog'liq stepper word NEMA17 step motorini Arduino va A4988 step drayveri bilan qanday boshqarish mumkin
Xo'sh, endi biz ushbu qo'llanmaning birinchi misolini, NEMA 17 step motorini A4988 step drayveri bilan qanday boshqarishni ko'rib chiqishimiz mumkin.
Xo'sh, endi biz ushbu o'quv qo'llanmasining birinchi misolini ko'rib chiqamiz, NEMA 17 step motorini A4988 step haydovchi bilan qanday boshqarish kerak.
NEMA17 ishlab chiqaruvchilar orasida eng mashhur step motordir, chunki u ajoyib ishlashni taklif etadi va ayni paytda hamyonbop. Bundan tashqari, uni deyarli har qanday ish stoli 3D printerida va lazerli o'yma mashinasida topish mumkin.
Odatda, NEMA17 step motorida 200 qadam yoki har bir qadam o'lchamlari 1,8 daraja, lekin 400 qadam va har bir qadam o'lchamlari 0,9 daraja bo'lgan modellar ham mavjud. Bu erda shuni ta'kidlashimiz kerakki, NEMA17 belgisi aslida old panelning o'lchami nuqtai nazaridan dvigatelning o'lchamini tavsiflaydi.
Raqam 10 ga bo'linganda dyuymdagi old panelning o'lchamini anglatadi yoki bu holda 17 ni 10 ga bo'lish 1,7 dyuymli old panelga yoki NEMA23 holatida 2,3 dyuymga teng bo'ladi.
Shunday qilib, old panelning o'lchami o'rnatiladi, ammo NEMA17 stepperlarining uzunligi 20 mm dan 60 mm gacha o'zgarishi mumkin va shu bilan birga dvigatelning quvvat talabi ham o'zgaradi. Quvvat talabi odatda dvigatelning qancha oqim olishiga ruxsat berilganligi bilan belgilanadi va bu NEMA17 step motorlari uchun diapazon 0,3A dan 2,5A gacha.
Endi, step motorining joriy reytingiga ko'ra, biz ushbu miqdordagi oqimni boshqaradigan mos drayverni tanlashimiz kerak. NEMA17 step motorlarini boshqaradigan eng mashhur haydovchi A4988 step motor drayveridir.
A4988 har bir sarg'ish uchun maksimal oqim darajasi 2A ni tashkil qiladi, ammo bu aslida eng yuqori ko'rsatkichdir. Oqimni 1A atrofida ushlab turish tavsiya etiladi, lekin, albatta, ICga yaxshi sovutish ta'minlangan 2A gacha borish ham mumkin.
A4988 step drayverining ajoyib xususiyati, aslida boshqa barcha drayverlarga ega, joriy cheklovdir. Buning yordamida biz vosita nominalidan qat'i nazar, vosita qancha oqim olishini osongina belgilashimiz mumkin. Misol uchun, biz hatto 2,5A nominalli step motorini ham ulashimiz mumkin, lekin biz haydovchining oqimini 1,5A ga cheklaymiz. Shunday qilib, motor maksimal quvvatda ishlamasa ham, biz undan foydalanishimiz mumkin.
Boshqa tomondan, agar vosita haydovchiga o'rnatilgan oqim chegarasidan pastroq bo'lsa, vosita qizib ketadi. Albatta, har doim dvigatelning joriy reytingini haydovchining joriy reytingiga moslashtirishga harakat qilish tavsiya etiladi.
|
| |
Misol kodi - potansiyometr yordamida step vosita tezligini nazorat qilish

|
Misol kodi - potansiyometr yordamida step vosita tezligini nazorat qilish
|
bet | 7/13 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 12,35 Mb. | | #153839 |
Bog'liq stepper word Misol kodi - potansiyometr yordamida step vosita tezligini nazorat qilish
Birinchi misol potansiyometr yordamida motor tezligini nazorat qilish bo'ladi.
/*
* Basic example code for controlling a stepper with the AccelStepper library
*
* by Dejan, https://howtomechatronics.com
*/
#include
// Define the stepper motor and the pins that is connected to
AccelStepper stepper1(1, 2, 5); // (Type of driver: with 2 pins, STEP, DIR)
void setup() {
// Set maximum speed value for the stepper
stepper1.setMaxSpeed(1000);
}
void loop() {
stepper1.setSpeed((analogRead(A0));
// Step the motor with a constant speed previously set by setSpeed();
stepper1.runSpeed();
}Kod tili: Arduino ( arduino )
Kod tavsifi:
Shunday qilib, bu erda birinchi navbatda AccelStepper kutubxonasini kiritishimiz kerak. Albatta, buni qilishdan oldin biz kutubxonani o'rnatishimiz kerak va buni Arduino IDE kutubxona menejeridan qilishimiz mumkin. Biz shunchaki "AccelStepper" ni qidirishimiz kerak va kutubxona paydo bo'ladi va biz uni o'rnatishimiz mumkin.
Keyin, biz motorimiz uchun AccelStepper sinfining namunasini yaratishimiz kerak. Bu erda birinchi parametr drayverning turi, bu holda ikkita boshqaruv pinli drayver uchun bu qiymat 1 ga teng, qolgan ikkita parametr esa drayverimiz Arduino-ga ulangan pin raqamlari. Agar bizda bir nechta pog'onali motorlar bo'lsa, ularning har birini shunday belgilashimiz kerak va biz ularni xohlagancha nomlashimiz mumkin, bu holda men o'z motorimni stepper1 deb nomladim.
O'rnatish bo'limida biz faqat soniyada qadamlar sifatida belgilangan motorning maksimal tezligini o'rnatishimiz kerak. Bu qiymat 4000 gacha ko'tarilishi mumkin, ammo kutubxona hujjatlarida soniyada 1000 qadamdan ortiq tezlik qiymatlari ishonchsiz bo'lishi mumkinligi aytilgan.
Loop bo'limida setSpeed() funktsiyasidan foydalanib, biz dvigatelning joriy tezligini o'rnatamiz va bu holda 0 dan 1023 gacha bo'lgan potansiyometrdan analog kirish.
Dvigatel o'zgarmas tezlikni harakatga keltirishi va amalga oshirishi uchun har bir intervalda runSpeed() funksiyasini chaqirishimiz kerak. Bu erda salbiy qiymat yoki oddiygina qiymatdan oldin minus belgisi qo'shilishi, step motorini teskari yo'nalishda aylantirishga majbur qiladi.
|
| |
#define stepPin 2 - Step motor nima va u qanday ishlaydi?

|
Step motor nima va u qanday ishlaydi?
|
bet | 6/13 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 12,35 Mb. | | #153839 |
Bog'liq stepper word#define stepPin 2
#define dirPin 5
int customDelay, customDelayMapped;
void setup() {
// Sets the two pins as Outputs
pinMode(stepPin, OUTPUT);
pinMode(dirPin, OUTPUT);
}
void loop() {
speedControl();
// Makes pules with custom delay, depending on the Potentiometer, from which the speed of the motor depends
digitalWrite(stepPin, HIGH);
delayMicroseconds(customDelayMapped);
digitalWrite(stepPin, LOW);
delayMicroseconds(customDelayMapped);
}
// Custom function for reading the potentiometer and mapping its value from 300 to 3000, suitable for the custom delay value in microseconds
void speedControl() {
customDelay = analogRead(A0); // Read the potentiometer value
customDelayMapped = map(customDelay, 0, 1023, 300, 3000); // Convert the analog input from 0 to 1024, to 300 to 3000
}Kod tili: Arduino ( arduino )
Kod tavsifi:
Keyin biz 0 dan 1023 gacha bo'lgan potansiyometr qiymatlarini qadam pulslari uchun mikrosekundlarda kechikish vaqti bo'lish uchun mos qiymatlarga xaritalashimiz yoki o'zgartirishimiz mumkin. Men qadamlar orasidagi kechikishning minimal qiymatini taxminan 300 mikrosekund deb topdim. Undan pastga tushib, step motor qadamlarni o'tkazib yubora boshladi.
Umuman olganda, bu usul bilan step motorlarini boshqarish oson va u ishlaydi, lekin faqat kerakli boshqaruv misollarda ko'rsatilganidek oddiy bo'lsa. Agar bizga murakkabroq nazorat kerak bo'lsa, eng yaxshi usul Arduino kutubxonasidan foydalanishdir.
Arduino va AccelStepper kutubxonasi yordamida step motorlarini boshqarish – misollar
Arduino bilan step motorlarini boshqarish uchun eng mashhur kutubxona Mayk Makkolining AccelStepper kutubxonasi . Bu tezlik, tezlashtirish va sekinlashuvni boshqarish, maqsadli pozitsiyalarni belgilash, bir vaqtning o'zida bir nechta step motorlarini boshqarish va hokazolarni o'z ichiga olgan juda ko'p qirrali kutubxona.
Kutubxonada har bir funktsiya qanday ishlashini tushuntiruvchi ajoyib hujjatlar mavjud. Men ushbu kutubxonadan Arduino-dagi bir nechta loyihalarim uchun, DIY Camera Slider , 3D sim bükme mashinasi , SCARA robot qo'li va boshqalar harakatini boshqarish uchun foydalanganman . Agar siz qiziqsangiz, veb-saytda har bir loyiha uchun tafsilotlar va kod tushuntirishlari mavjud.
Keling, ushbu kutubxonadan foydalangan holda bir nechta misol kodlarini ko'rib chiqaylik.
|
| |
Step motorlar va Arduino - misol kodlari

|
Step motorlar va Arduino - misol kodlari
|
bet | 5/13 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 12,35 Mb. | | #153839 |
Bog'liq stepper word Step motorlar va Arduino - misol kodlari
Shunga qaramay, endi biz Arduino-ni dasturlashda davom etishimiz yoki Arduino platasi bilan step motorini boshqarish uchun bir nechta misol kodlarini ko'rib chiqishimiz mumkin.
Kutubxonadan foydalanmasdan qadam motorini boshqarishning juda oddiy misol kodidan boshlaylik.
Misol kod 1
/*
* Basic example code for controlling a stepper without library
*
* by Dejan, https://howtomechatronics.com
*/
// defines pins
#define stepPin 2
#define dirPin 5
void setup() {
// Sets the two pins as Outputs
pinMode(stepPin,OUTPUT);
pinMode(dirPin,OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(dirPin,HIGH); // Enables the motor to move in a particular direction
// Makes 200 pulses for making one full cycle rotation
for(int x = 0; x < 800; x++) {
digitalWrite(stepPin,HIGH);
delayMicroseconds(700); // by changing this time delay between the steps we can change the rotation speed
digitalWrite(stepPin,LOW);
delayMicroseconds(700);
}
delay(1000); // One second delay
digitalWrite(dirPin,LOW); //Changes the rotations direction
// Makes 400 pulses for making two full cycle rotation
for(int x = 0; x < 1600; x++) {
digitalWrite(stepPin,HIGH);
delayMicroseconds(500);
digitalWrite(stepPin,LOW);
delayMicroseconds(500);
}
delay(1000);
}
Kod tavsifi:
Bu erda faqat STEP va DIR pinlari qaysi pin raqamiga ulanganligini aniqlashimiz va ularni chiqish sifatida belgilashimiz kerak. Loopda, avvalo, Yo'nalish pin holatini YUQOR qilib, dvigatelning aylanish yo'nalishini o'rnatamiz. Keyin "for" halqasidan foydalanib, biz STEP piniga 200 ta impuls yuboramiz, bu esa vosita to'liq bosqichli rejimda ishlashini hisobga olsak, to'liq aylanishni amalga oshiradi. Impulslar oddiygina STEP pinining YUQORI holatini PASTga almashtirish orqali hosil bo'ladi, ular orasida biroz kechikish mavjud. Bu vaqtni kechiktirish aslida aylanish tezligini belgilaydi. Agar biz uni tushirsak, aylanish tezligi oshadi, chunki qadamlar tezroq sodir bo'ladi va aksincha.
Keyin biz aylanish yo'nalishini o'zgartiramiz va boshqa "for" pastadiridan foydalanib, biz dvigatelni ikkita to'liq aylanish aylanishiga olib keladigan 400 ta impuls yuboramiz. Biroq, agar biz drayverning mikrosteplash rejimini o'zgartiradigan bo'lsak, deylik, chorak qadam, ya'ni motor hozirda 800 qadamga ega bo'ladi, birinchi halqa dvigatelni faqat 90 daraja, ikkinchi halqa esa faqat yarim aylanishga olib keladi.
Misol kod 2
Mana yana bir oddiy misol, potansiyometr yordamida step vosita tezligini boshqarish.
Buning uchun potentsiometrni Arduino-ga ulash va analogRead() funktsiyasidan foydalanib uning qiymatini o'qish kifoya.
/*
Basic example code for controlling a stepper without library
by Dejan, https://howtomechatronics.com
*/
// defines pins
|
| |
Joriy chegara = Vref x 0,71

|
Joriy chegara = Vref x 0,71
|
bet | 13/13 | Sana | 09.02.2024 | Hajmi | 12,35 Mb. | | #153839 |
Bog'liq stepper wordJoriy chegara = Vref x 0,71
To'g'ridan-to'g'ri almashtirish sifatida ishlatilishi mumkin bo'lsa-da, TMC2208 drayveri A4988 drayveriga nisbatan bir oz farqli pinoutga ega. Bu erda bizda faqat ikkita pin bor, mikrosteplarning ruxsatini tanlash va drayverni yoqish uchun biz yoqish pinini GND ga ulashimiz kerak.
Kodlash nuqtai nazaridan u boshqa ikkita drayver bilan bir xil.
TMC2208 drayveri boshqa ikkita drayverga nisbatan yana bir qancha ilg'or xususiyatlarga ega, masalan, drayverni ikkita Step va Dir pinlari o'rniga faqat bitta chiziq bilan boshqarishni ta'minlaydigan oddiy foydalanish UART interfeysi. Bunga qo'shimcha ravishda men ko'proq sozlash va boshqarish imkoniyatlarini taqdim etaman.
Umuman olganda, TMC2208 A4988 va DRV8825 dan yaxshiroq drayverdir, ammo bu normal holat, chunki u yuqori narx yorlig'i bilan birga keladi. Agar sizga ushbu qo'shimcha funktsiyalar kerak bo'lmasa va shovqin darajalari sizni qiziqtirmasa, qolgan ikkita drayver juda yaxshi tanlovdir.
Xulosa
Shunday qilib, biz Arduino bilan step motorlarini boshqarish haqida bilishimiz kerak bo'lgan deyarli hamma narsani ko'rib chiqdik. NEMA17 va uchta drayverlar, A4988, DRV8825 va TMC2208 juda ko'p qirrali bo'lib, pozitsiyani boshqarish zarur bo'lgan juda ko'p ilovalarda ishlatilishi mumkin. Ba'zi Arduino loyihalarimni o'rganish orqali har doim ko'proq ma'lumot olishingiz mumkin .
Agar siz NEMA23 yoki NEMA34 kabi kattaroq step motorlarini boshqarishni o'rganishga qiziqsangiz, menda buning uchun ham maxsus qo'llanma bo'ladi.
Umid qilamanki, sizga ushbu qo'llanma yoqdi va yangi narsalarni o'rgandingiz. Obuna bo'lishni unutmang va quyidagi sharhlar bo'limida har qanday savol berishdan qo'rqmang.
|
| |
Pedagogika fakulteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAHSUS TA`LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
PEDAGOGIKA FAKULTETI
«Chizma geometriya va chizmahcilik kafedrasi»
«Tasviriy san`at va muhandislik grafikasi» ta`lim yo’nalishi
Abdullayeva Zulfiya Rafiqovnaning
«Kompyuter grafikasidan bajariladigan topshiriqlar va namunalarni ishlab chiqish»
Mutaxassislik: 5140700 – «Tasviriy san`at va muhandislik grafikasi»
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
Ilmiy rahbar: D.Q. Mamatov
Kafedra mudiri: dots. N.J. Yodgorov
BUXORO - 2012
MUNDARIJA:
Kirish…………………………………………………………………..…………3
I Bob. Kompyuter grafikasi fanida Auto CAD grafik dasturi haqida umumiy ma`lumot.
1.1. Auto CAD grafik dasturi tarixi………………………………….……………5
1.2. AutoCAD dasturini o’rnatish uchun personal kompyuter (PK) sistemasiga qo’yiladigan talablar………………………………………………………………7
|
1-kurs magitrlar (Axborot tizimlari) 1-Mustaqil ish

|
1-kurs magitrlar (Axborot tizimlari) 1-Mustaqil ish
|
Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 28,5 Kb. | | #105456 |
Bog'liq 1-mustaqil ish
1-kurs magitrlar (Axborot tizimlari)
1-Mustaqil ish
Informatika va zamonaviy axborot texnologiyalarining nazariy asoslarini tahlil qilish (Tahliliy hisobot topshiriladi).
Topshiriq
Quyidagi ta’limda axborot tizimlarini shakllantirish va tashkil etish maqsadi, xususiyatlari, axborot, texnik ,matematik, tashkiliy, huquqiy va dasturiy ta’minoti tahlil qiling (Har bir magistrant 1 tadan mavzuni tanlaydi):
Umumta’lim maktablarini boshqarish tizimi.
Kasb-hunar (kollej yoki texnikum) ta’limini boshqarish tizimi.
OTM boshqarish tizimi.
Ta’lim muassalarining electron ta’lim muhiti.
Ta’lim muassalarining o’quv jarayonini boshqarish tizimi.
Ta’lim muassasalarining pedagogic xodimlarini boshqarish tizimi.
Ta’lim muassalarining talabalar (o’quvchilar) bilimini nazorat va baholash tizimi.
|
| |