nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
NAZORAT ISHI - 8 –sinf nazorat ishi №1 Nazorat shakli: Fizik diktant

|
8 –sinf nazorat ishi №1 Nazorat shakli: Fizik diktant
|
bet | 7/11 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 80,73 Kb. | | #107553 |
Bog'liq 8 –sinf nazorat ishi №1 Nazorat shakli Fizik diktant-fayllar.orgNAZORAT ISHI №6
MAVZU:SUYUQLIKLARDA ELEKTR TOKI
Nazorat shakli: Yozma ish o‘tkazish.
1-qator
1. Faradeyning birinchi qonuni.
2. To`g`ri tokning magnit kuch chiziqlari qanday yo`nalishga ega.
3. 2 soat davom etgan elekrtolizdan katodda 40 mg nikel yig`ildi. Elektroliz vaqtida elektrolitdan o`tgan tok kuchini toping. (k=0,304mg/C)
4. Kumushningelеktrokimyoviyekvivalеntinibilganholda (kAg=12 mg/C), oltinningelеktrokimyoviyekvivalеntini (mg/C) toping. Kumush va oltinning nisbiy atom massalari mos ravishda taxminan 108 va 197 ga tеng.
2-qator
1. Faradeyning ikkinchi qonuni.
2. Ersted tajribasining ma`nosini tushuntiring.
3.Mis sulfat (СuSO4 )eritmasidan 5∙104 Сzaryad o`tganda katodda ajralgan misning massasini toping. Misning elеktrokimyoviy ekvivalеnti 3,3∙10-7 kg/C.
4.Elektrolit sifatida AgNO4 eritmasidan foydalanilgan. Kumushning elektrokimyoviy ekvivalеntinitoping.
NAZORAT ISHI №7
Nazorat shakli: Test o`tkazish.
1. Buyuk yurtdoshimiz Abu Rayxon Beruniy o`z asarlarida magnitni… nima deb atagan?
A)… ohangrabo B) …magneziya toshi
D)… doimiy magnit C) …somon tortuvchi
2.Magnitlarning xossalarini bayon qiluvchi javoblarni toping.
1. Turli nomli qutblar bir-biriga tortiladi, bir xil nomli qutblari esa bir-biridan itariladi.
2.Erkin holda ipga gorizontal osib qo`yilgan magnit qutblari Yerning shimol va janub tomonlarini ko`rsatadi
3.Bir qutbli magnit hosil qilish mumkin
4.Yer shari ulkan magnitdir
5.Magnit ikkita qutbga ega; Shimoliy va Janubiy, ular o`z xususiyatiga ko`ra turlichadir
A) 1,2,3,4,5 B) 1,2,3,4 C) 3,4,5 D) 1,2,4,5
3. Yerning shimoliy magnit qutbi qayеrda joylashgan?
A) Yerning shimoliy gеografik qutbida;
B) Yerning 750 shimoliy kеnglik va 990 g`arbiy uzunlik yaqinida;
C) Yerning janubiy gеografik qutbida;
D) Yerning 66,50 janubiy kеnglik va 1400 sharqiy uzunligida;
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 8/8 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 92 Kb. | | #152341 | Turi | Referat |
Bog'liq Mehnat resurslari bilan ta’minlanganlik tahlili IQTISODIY TAHLILFoydalanilgan adabiyotlar:
I.A.Karimov. "O`zbekiston islohatlarni chuqurlashtirish yulida". Toshkent 1995 y.
I.A. Karimov "O`zbekiston XXI asr busagasida: xavfsizlikka taxdid, barkarorlik shartlari va tarakkiyot kafolatlari" T.: 1997 y.
M.I. Bakanov, A.D. SHeremet, Teoriya ekonomicheskogo analiza M 1996 y.
Shoalimov A. Sanoat korxonalarida xujalik faoliyatini tahlil etish Toshkent 1992 yil.
Muravyev A.I. i dr. Analiz vneshneekonomicheskoy deyatelnosti predpriyatiy. M. 1991 g.
O`zbekiston Respublikasini "Korxonalar to`g`risidagi Qonuni" T 1991
O`zbekiston Respublikasi "Buxgalteriya hisobi to`g`risidagi Qonuni" 1996 y.
Korakoz I.I. Samborskiy V.I. Teoriya ekonomicheskogo analiza M. 1995 g.
Grigoryev Y.A. Uchet, analiz i kontrol valyutno`x operatsiy. M. 1993 g.
www.ziyonet.uz
|
| |
Sana: nazorat ishi №1 Nazorat shakli: Fizik diktant

O’zbekiston Respublikasi
Xalq ta’limi vazirligi
Bog’ot tumani xalq ta’limi bo’limiga qarashli
2- sonli umumiy o’rta ta’lim maktabining 8- sinf o’quvchisi
_______________________________________ning
Fizika fanidan
Sana:________________________________
NAZORAT ISHI №1
Nazorat shakli: Fizik diktant.
Bir xil ishorada elektrlangan jismlar bir-biridan ___________________,
turli ishorali elektrlangan jismlar esa bir-biriga __________________________.
Jismlarning elektrlanganlik darajasini aniqlovchi asbob ____________________.
Elektrni o`zidan o`tkazuvchi moddalar__________________________________ deb ataladi.
O`zidan elеktrni o`tkazmaydigan moddalar______________________________ dеb ataladi.
Diеlеktriklardan tayyorlangan buyumlar ___________________________ dеyiladi.
Atom markazida ___________________joylashgan bo`lib, u______________
Va _____________________ tashkil topgan. Atom yadrosi atrofida orbita bo`ylab
__________________________________ harakat qiladi.
____________________________________ yordamida uzluksiz ravishda zaryadlarni hosil qilish mumkin.
Kulon qonuni. Ikkita qo`zgalmas nuqtaviy elеktr zaryadlarining o`zaro ta'sir kuchi,
zaryadlarning miqdorlari ko`paytmasiga __________________________________
va orasidagi masofaning kvadratiga ___________________________________. Formulasi quyidagicha:
__________________________________________
Elektr zaryadlari bir-biriga bevosita tegmasdan ham ta`sirlashadi.Ular atrofida
______________________________________ hosil qiladi.
Elеktr maydon kuch chiziqlari musbat zaryaddan ______________________,
manfiy zaryadda _____________________________ yoki cheksizlikka ketadi.
_____________________________________ nuqtaviy zaryadga maydon tomonidan ta`sir qiladigan kuchning shu zaryadga nisbatiga teng.Formulasi quyidagicha:
_______________________________________
|
Move Earlier - 1-dars ishlanmasi iat fani, sinf

|
1-dars ishlanmasi iat fani, sinf
|
bet | 2/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 107,5 Kb. | | #108573 |
Bog'liq 7- sinf 13-mavzu Chortoq tumani 45-maktab Temirov HusniddinMove Earlier: Animatsiyani oldingi joyga koʻchirish uchun
Move Later: Animatsiyani keyingi joyga koʻchirish uchun
Preview: Siz o‘rnatgan animatsiyalarni ko‘rish uchun
Dars bosqichlari
|
Kirish qismi
|
• O‘qituvchi: Power Point dasturi haqida bilasizmi? (aqliy hujum)
• O‘quvchilar: O‘z fikrlarini bildiradi.
• O‘qituvchi : O’tilgan mavzular yuzasidan tarqatma savollarni beradi.
(Slaydga o’tish effekti qanday amalga oshiriladi?, Kontentga qanday animatsiya qo’shiladi?, Slaydga ovoz joylashtirishni tushuntiring? .(birgalikda o’ylaymiz)
• O‘quvchilar: Fikrlarini partadoshi bilan muhokama qiladi.
• O‘qituvchi: Oʻqituvchi kichik guruh aʼzolarining birgalikda ishlab chiqqan javoblarni sinf uchun oʻqib berishga chaqiradi.
• O‘qituvchi: Barcha javoblarni qabul qiladi va yangi mavzuni elon qiladi.
(6-8 daqiqa)
|
Darsning asosiy qismi
|
• O‘qituvchi: O’quvchilarni komyuterdan foydalanish uchun taklif qiladi va taqdimot bilan ishlash dasturini ishga tushirish topshirig’ini beradi.
• O‘qituvchi: My_Favourite_Things nomli mavzuni ochadi.
• O‘quvchilar: Yangi mavzuni o’quvchilar kompyuterda diqqat bilan ko’rib turishadi.
• O‘qituvchi: Yangi mavzu bo’yicha Nettop School dasturidan foydalanib mening sevimli kasbim deb nomlangan taqdimotga animatsiya qo’shib uning o’tishi va vaqtini sozlash bo’yicha ko’nikma beradi.
• O‘qituvchi: “My_Favourite_Things_v3.pptx” nomli taqdimot faylini oching. Keyin quyidagilarni bajaring:
1. sarlavhangiz birinchi slaydda paydo bo‘lishi uchun Floatanimatsiyasini qoʻshing;
2. sarlavhani ekranning yuqorisidan Floatqilib oʻrnating;
3. animatsiyani 1 soniya davom etadigan qiling;
4. animatsiyani sichqoncha bilan bosilganda ishga tushadigan qiling.
• O‘quvchilar : Berilgan topshiriqni bajaradilar.
• O‘qituvchi: O‘quvchilar bajargan ishlarini tekshirib chiqadi.
• O‘qituvchi: Dizayn faylini oching: “Design_Favourite_Things_v1.docx”. Animatsiyani moslash uchun
vaqt va boshqa koʻrsatmalarni kiriting.
• O‘qituvchi: O’quvchilarni amaliy mashg’ulotlarini tekshiradi. Va yuqoridagi berilgan topshiriqlarni bajarishda yo’l qo’yilgan kamchiliklarni tekshiradi.
• O‘qituvchi: “My_Favourite_Things_v3.pptx” nomli taqdimot faylini oching. Tuzgan taqdimotingizga
vaqt va moslashtirishlarni kiriting.
• O‘qituvchi: O’quvchilar ishlarini tekshiradi va amaliy mashg’ulotlarni bajargan o’quvchilarni rag’batlantiradi.
(30-34 daqiqa)
|
|
|
| |
Мавзу: Texnologik mashina va jihozlarning "Val" detalini ilg‘or texnologiyalar asosida ishlab chiqish

|
Мавзу: Texnologik mashina va jihozlarning "Val" detalini ilg‘or texnologiyalar asosida ishlab chiqish
|
Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 13,2 Kb. | | #255634 |
Bog'liq мундарижа
Мавзу: Texnologik mashina va jihozlarning “Val” detalini ilg‘or texnologiyalar asosida ishlab chiqish
Мундарижа
Кириш
1. Умумий қисм
1.1 Деталнинг хизмат вазифаси
1.2 Детал тузилишининг технологиклиги ва унинг миқдорий кўрсаткичлари
1.3 Ишлаб чиқариш турини аниқлаш
2 Технологик қисм
2.1 Заготовка турини танлаш ва уни олиш усулини аниқлаш
2.2 Детал юзаларига механик ишлов бериш режасини тузиш.Технологик базаларни танлаш
2.3 Танланган технологик жараёнларни асослаш
2.4 Иккита турли юзаларга механик ишлов бериш учун қолдирилган қўйимларни аналитик ҳисоби
2.5. Жадвал усули билан механик ишлов бериш учун қолдирилган қўйимларни ҳисоби
2.6. Иккита турли юзаларга кесиш маромини қисқа-аналитик усул билан ҳисоблаш ва асосий вақтни аниқлаш
2.7. Кесиш маромларини жадваллар усулида ҳисоблаш ва асосий вақтларни аниқлаш
2.8. Сарфланган техник вақт меъёрини аниқлаш
2.9. Технологик жараён ҳужжатлари
3. Конструкторлик қисм
3.1. Ностандарт дастгоҳ мосламасини ҳисоблаш ва лойиҳалаш
3.2. Автоматлаштириш қурилмасини ҳисоблаш ва лойиҳалаш
3.3. Назорат мосламасини ҳисоблаш ва лойиҳалаш
3.4. Кесиш асбобини ҳисоблаш ва лойиҳалаш
4. Ташкилий бўлим
5. Иқтисодий бўлим
6. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўлими
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
|
| |
Qorovullik xizmatini o‘tashga tayyorgarlik uch bosqichda olib boriladi

|
Qorovullik xizmatini o‘tashga tayyorgarlik uch bosqichda olib boriladi
|
bet | 4/4 | Sana | 13.02.2024 | Hajmi | 2,69 Mb. | | #155876 |
Bog'liq mavzu 2 prezintatsiyaQorovullik xizmatini o‘tashga tayyorgarlik uch bosqichda olib boriladi: - Qorovullik xizmatini o‘tashga tayyorgarlik uch bosqichda olib boriladi:
- birinchi, naryadga kirishdan ikki-uch kun oldin postlar raqami bo‘yicha qorovul shaxsiy tarkibi tayinlanadivabo‘linadi;
- ikkinchi, naryadga kirishdan bir kun oldin kun tartibi da ko‘rsatilgan soatlarda qorovul shaxsiy tarkibi bilan harbiy Nizom qoid alarini, qo‘riqlanadigan obyektlar maketiga post raqamini qo‘ygan holda postdagi soqchining asosiy majburiyatlari va harakat turlarini o‘rganish, xavfsizlik talablarini bajarish bo‘yicha mashg‘ulotlar o‘tkaziladi;
- uchinchi, qorovullikka kiradigan kun postdagi soqchining vazifasi haqida amaliy mashg‘ulotlaro‘tkaziladi.
- Nizom qoid alari va soqchining asosiy vazifalarini o‘rganish mashg‘ulotlari qorovullar tayyorlash sinfida, garnizon qorovullari bilan amaliy mashg‘ulot — harbiy komendatura qorovullik shaharchasida, ichki qorovullar bilan mashg‘ulot esa — harbiy qism qorovullik shaharchasida o‘tkaziladi.
Amaliy mashg‘ulotlar uchun qorovul shaharchasining tuzilish SXEMASI Qo‘riqlanayotgan obyektlar joylashgan hudud devor (taxta, sim va h.k.) bilan o‘rab olinishikerak. Korpusga, markazga bo‘ysunadigan obyektlarda qo‘riqlanadigan portlovchi moddalar, o‘q-dorilar, yoqilg‘i moddalari va boshqalar saqlanadigan omborlar joylashgan hududlardagi devor balandligi 2 metrdan kam bo‘lmagan, sim to‘siqlari orasi 15 sm.dan kambo‘lmaganichkivatashqito‘siqlargaega bo‘lishi shart. Ichki va tashqi to‘siqlar orasi mahalliy joy shart-sharoitidan kelib chiqib aniqlanadi, balki 10 metr va undan ortiq bo‘lishi mumkin. Òo‘siqlar orasida soqchining yurishi uchun yo‘lak, eni 5 metrli to‘siqning tashqi tomoniga yondashib turuvchi kuzatuv-nazorat chizig‘i hosil qilinadi. Qo‘riqlanayotgan obyekt yon-atrofining kuzatishga qulay bo‘lishi uchun to‘siqlar oralig‘ida (tashqi to‘siq ustida) aloqa vositalar i, chaqirish vositalari, chiroqlar va yashinqaytargich qurilmalari bilan jihozlangan kuzatish minorasi qurish lozim.
Post va uning jihozlanishi. Soqchining postdagi harakatlari. Soqchi qo‘lidagi qurol bilan harakatlanishi va qurolniqo‘llashusullari
Asosiy adabiyotlar - O’zbekiston Respublikasining “Mudofaa Doktrina”si, 2018y.
- “Допризывная военная подготовка”, o’quv qullanma, 2018 yil.
- “Chaqiruvga qadar harbiy ta’limni tashkil etish va uning metodikasi” O’quv qullanma, Ι, II - qismlar, 2010 yil,
- “Chaqirvga qadar boshlang’ich tayyorgarlik” Ι qism, 2007 yil, o’quv qullanma.
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT
|
| |
Institut kengashi qaror qiladi

Buxoro muhandislik-texnologiya instituti kengashining
№5 majlisi bayonnomasidan ko‘chirma
Buxoro sh. 30.11.2023 y.
Qatnashdilar: Institut kengashining 55 a’zosidan 54 kishi
KUN TARTIBI
Turli masalalar
Mustaqil tadqiqotchilar va tayanch doktorantlarning ilmiy mavzularini tasdiqlash
INSTITUT KENGASHI QAROR QILADI:
Mustaqil tadqiqotchi B.T.Xamrayevning 13.00.01 – Pedagogika nazariyasi. Pedagogik ta’limotlar tarixi ixtisosligi bo‘yicha falsafa doktori ilmiy darajasini olish uchun bajarayotgan ilmiy ishining mavzusi “Bo‘lajak sportchi-murabbiylarda deontologik kompetentlikni rivojlantirishning pedagogik asoslari” holatida tasdiqlansin va ilmiy rahbar etib, Jismoniy madaniyat kafedrasi mudiri prof. B.B.Sadullayev tayinlansin.
Institut Kengashi raisi S.G‘.Siddiqova
Institut Kengashi kotibi I.I.Mehmonov
|
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar

|
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
bet | 1/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 135,91 Kb. | | #241171 |
Bog'liq Ta\'limning an\'anaviy va noan\'anaviy usullari. Talabalarni o\'qiti
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
Darslarni o'tkazishning noan'anaviy shakllari va usullari talabalarning bilim faolligini oshirish usullaridan biri sifatida.
O'qituvchi o'zi o'rgansagina yashaydi; u o'rganishni to'xtatgan zahoti, undagi o'qituvchi vafot etadi.
K.D. Ushinskiy
Darslar har xil: yaxshi va yomon, qiziqarli va zerikarli, ma'lumotli va foydasiz. Bir dars boshqasiga almashtiriladi, to'liqsizlik takrorlanadi, o'qituvchi va o'quvchilar ishining natijalaridan norozilik to'planadi. Bularning barchasi o'quvchilarning alohida darsga va umuman maktabga, o'qituvchining esa pedagogik faoliyatga salbiy munosabatini keltirib chiqaradi.
Ammo bu ham boshqacha sodir bo'ladi. Talaba o'qituvchi bilan yangi uchrashuvni kutishi uchun darsni qanday qilish kerak? Va bu mumkinmi?
Dars - ta'limni tashkil etishning moslashuvchan shakli. U turli xil mazmunni o'z ichiga oladi, unga muvofiq o'qitishning zarur usullari va usullari qo'llaniladi.
An'anaviy darslar: yangi materialni o'rganish, bilim, ko'nikmalarni mustahkamlash, olingan bilim, ko'nikma va malakalarni tekshirish va hisobga olish, testlarni tahlil qilish, o'rganilganlarni umumlashtirish va tizimlashtirish, mavzu yoki bo'limni takrorlash darslari.
Noan'anaviy dars - bu "noan'anaviy tuzilishga ega bo'lgan ekspromt o'quv mashg'uloti".
Ta'limning noan'anaviy shakllari quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Kollektiv mehnat shakllaridan foydalanish;
Mavzuga qiziqish uyg'otish;
Mustaqil ishlash ko'nikma va malakalarini rivojlantirish;
Talabalar faoliyatini faollashtirish;
Darsga tayyorgarlik ko'rishda o'quvchilarning o'zlari qiziqarli materialni qidiradilar;
O'qituvchi va talabalar o'rtasida yangi munosabatlarni shakllantirish.
Maqsad noan'anaviy darslar: pedagogikaning asosiy qonuni - ta'lim faoliyati to'g'risidagi qonunni amalga oshirishga olib keladigan yangi uslublar, shakllar, usullar va o'qitish vositalarini ishlab chiqish.
Asosiy vazifalar har bir dars, shu jumladan nostandart: umumiy madaniy rivojlanish; shaxsiy rivojlanish; talabalarning bilim motivlari, tashabbusi va qiziqishlarini rivojlantirish; o'rganish qobiliyatini shakllantirish; kommunikativ kompetentsiyani rivojlantirish
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ta'limning an'anaviy va noan'anaviy usullari. Talabalarni o'qitishning noan'anaviy usullari. Zamonaviy darsga qo'yiladigan didaktik talablar
|
Reaktorlarning turi va konstruktsiyasi - bet 5

«YuOP» firmasiga tegishli harakatchan katalizatorli katalitik riforming
reaktorining sxemasi 4-rasmda keltirilgan. Reaktor bloki ketma-ket
birlashtirilgan
to'rtta reaktordan iborat. Ushbu reaktorlarda gaz-xom ashyo aralashmasi radial
yo'nalishda harakat qiladi. Reaktorlar bitta o'q bo'ylab joylashgan bo'lib,
yaxlit
konstruktsiyani tashkil etadi va bir-birlari bilan o'tkazish quvurlari sistemasi bilan
bog'langan. Yuqorigi reaktorning ustiga regeneratsiya qilingan katlizator uchun
bunker joylashtirilgan.
Gaz-xom ashyo aralashmasi issiqlik almashgichlar sistemasi va xom ashyoni
isitish pechining birinchi bosqichini o'tib, birinchi bosqich reaktoriga kiradi, so'ngra
ketma-ket pechning tegishli
sektsiyalari va ikkinchi, uchinchi hamda to'rtinchi
reaktorlar bloki orqali o'tadi. Reaktorning to'rtinchi bosqichida hosil bo'lgan
platforming mahsulotlari separatorga kiradi, u yerda tarkibida vodorodni ushlagan
gaz ajraladi, platformat esa barqarorlashtirish jarayoniga yuboriladi.
Spam va gowtli konserva ortasida boglik bormi?

|
Spam va gowtli konserva ortasida boglik bormi?
|
Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 1,85 Mb. | | #150901 |
Bog'liq 7-sinf Fizikadan bir soatlik dars ishlanma. Mexanik ish
F I Z I K A
Sho‘rchi tumani 38-sonli umumta’lim maktabi fizika fani o’qituvchisi ____________________________________ning bir soatlik dars ishlanmasi
7- sinf
F I Z I K A
MAVZU: MEXANIK ISH
7- sinf
MEXANIK ISH
To‘g‘ri chiziqli tekis harakatning grafik tasviri
Maqsad: a)Ta’limiy: O’quvchilarga mexanik ish haqida tushuncha
b)Tarbiyaviy: O’quvchilarni ilmga sadoqatli bo’lish, Vatanparvarlik ruhida tarbiyalash
d)Rivojlantiruvchi: O’quvchilarning ilmiy dunyo qarashlarini yanada o’stirish.
c)kompetensiya: O’z-o’zini rivojlantirish, matematik savodxonlik, ijtimoiy faol furaqolik.
MEXANIK ISH
MEXANIK ISH
Biror-bir jismni kuch ta’sirida ma’lum bir masofaga ko‘chirilsa, bunda mexanik ish bajarildi deb ataladi.
MEXANIK ISH
Mexanik ish kuch va shu kuch yo‘nalishida jism bosib o‘tgan yo‘lning ko‘paytmasiga teng.
F
F
s
A
MEXANIK ISH
A – Ish, F – kuch , s – yo‘l
= 1 Joul
Bu birlik ingliz olimi J.Joul sharafiga qo‘yilgan.
kJ, MJ, mJ
MEXANIK ISH
Agar jismga ta’sir etayotgan kuch yo‘nalishi, ko‘chish bilan o‘zaro tik bo‘lsa, bunday kuch ish bajarmaydi.
mg
MEXANIK ISH
Mexanik ish formulasiga ko‘ra jismga kuch ta’sir etsa-da, ko‘chish bo‘lmasa ish bajarilmaydi.
A
MEHNAT VA ISHNING FARQI
O‘qituvchining dars o‘tishi, shifokorning bemorni davolashi, maktab direktorining ishlarni boshqarishi, olimning qanchalik ish qilganligi mehnat qilishga kiradi.
Qachon ish bajarilmaydi?
Agar jismga hech qanday kuch ta’sir etmasa yoki kuch ta’sir etsada jism hech qancha siljimasa mexanik ish bajarilmaydi!
F = 0 va A = 0 bo‘lsa
s = 0 va A = 0 bo‘lsa
MEXANIK ISH
Bola shkafni ko‘tarib turibdi
Bola shkafni surmoqda
Qaysi holatda jism mexanik ish bajaradi?
TA‘SIR KUCHINING MEXANIK ISHI
Agar kuch yo‘nalishi jismning harakat yo‘nalishi bilan bir xil bo‘lsa, bu kuch musbat ish bajaradi.
F= 5 N
A = 1 J
S = 20 m
A
TA‘SIR KUCHINING MEXANIK ISHI
Agar kuch yo‘nalishi jismning harakat yo‘nalishi bilan ma’lum burchak ostida yo‘nalgan bo‘lsa, bajarilgan ishni qanday aniqlaymiz?
F= 5 N
A = 0,8 J
S = 20 m
= 4 N
A
TA‘SIR KUCHINING MEXANIK ISHI
F= 5 N
A = 0,6 J
S = 20 m
= 3 N
A
TA‘SIR KUCHINING MEXANIK ISHI
F= 5 N
A = 0 J
S = 0 m
= 0
A
MASALALAR YECHISH
MASALALAR YECHISH
MASALALAR YECHISH
Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar:
1. Mavzu oxiridagi berilgan savollarga javob yozing.
2. 26-mashqning qolgan masalalarini yeching.
3. Berilgan rasmdagi aravaga ta’sir etuvchi
kuchlarni tushuntiring.
|
| |
Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayoni - bet 10

|
Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayoni
|
bet | 10/13 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 49,26 Kb. | | #138172 |
Bog'liq Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayon-fayllar.org2. Uskuna ishlab chiqarish uchun ishlab chiqarish hajmini hisoblash. U kimyoviy, tog‘-kon va ma’dan sanoatida qо‘llaniladi (ommaviy mashinalar ishlatiladi):
3. Ishlab chiqarish maydonlarining о‘tkazuvchanligi bо‘yicha hisoblash. U quyish, qoliplash, mebel ishlab chiqarishda qо‘llaniladi.
Korxonaning ishlab chiqarish quvvatini hisoblashda asosiy ishlab chiqarish sexlariga biriktirilgan barcha jihozlar, zaxira, eksperimental bо‘limlar va ishchilarni о‘qitish uchun maxsus bо‘limlar, xodimlarning madaniy va texnik darajasi va ularning mehnatga munosabati, vaqt meyorlarini bajarish darajasi bilan belgilanadi.
Ishlab chiqarish quvvatini hisoblashda mavjud uskunalar va maydonlarga, ishlab chiqarishni ilg‘or tashkil etishga, tо‘liq xom ashyolardan foydalanishga, eng ilg‘or asbob-uskunalar va qurilmalarga, korxonaning ishlash rejimiga asoslanib borishingiz kerak.
Texnik uskunalar bitta nomdagi sanoat mahsulotlarini ishlab chiqarishda (masalan, gidroyelektrostantsiyalarda elektr energiyasini ishlab chiqarish uchun) ishlatilganda, ishlab chiqarish hajmi asbob-uskunalar miqdorini uning mahsuldorligiga va rejalashtirilgan ish vaqtining fondiga kо‘paytirish yо‘li bilan hisoblanadi.
Kо‘p mahsulot ishlab chiqarishda hisob-kitoblar ishlab chiqarish texnologiyasining о‘ziga xos xususiyatlariga qarab farq qiladi. Eng katta qiyinchilik muhandislik zavodida ishlab chiqarish quvvatini hisoblashdir.
Bо‘limning ishlab chiqarish quvvati yil davomida ish vaqtining rejalashtirilgan fondiga va uning vaqt birligiga tо‘g‘ri keladigan mahsuldorligiga bog‘liq:
3.4.Optimal ishlab chiqarish hajmi
Ishlab chiqarish jarayoni boshlanganidan tayyor mahsulotgacha bо‘lgan vaqt ishlab chiqarish sikli sifatida belgilanadi .
Ishlab chiqarish sikli ishlab chiqarish vaqti va tanaffus vaqtidan iborat.
Ishlab chiqarish vaqti texnologik operatsiyalarning davomiyligini (yoki tabiiy, tabiiy jarayonlar) va yordamchi operatsiyalarning davomiyligini (ishlab chiqarishni texnologik ta’minlash) о‘z ichiga oladi.
|
| |
Texnologik operatsiyalarning davomiyligi

|
Texnologik operatsiyalarning davomiyligi
|
bet | 11/13 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 49,26 Kb. | | #138172 |
Bog'liq Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayon-fayllar.orgTexnologik operatsiyalarning davomiyligi - bu mehnat obyektlariga mexanik, kimyoviy, fizikaviy va boshqa ta’sirlarning paydo bо‘lishi, natijada mehnat obyektlarining shakllari, о‘lchamlari, fizik-kimyoviy xossalari о‘zgarishi.
Yordamchi operatsiyalarning davomiyligi - bu mehnat obyektlarini idoralararo va ichkaridan harakatlanish, nazorat qilish, qadoqlash, markalash va hk.
Ishdagi tanaffuslar tartibga solinadigan va tartibga solinmaydiganlarga bо‘linadi.
Tartibga solingan tanaffuslar , agar ular keyingi texnologik operatsiyaga о‘tkazish uchun mahsulotning tо‘planishini kutish yoki qо‘shni texnologik operatsiyalarning turli davomiyligi sababli vaqtincha tо‘xtash natijasida kelib chiqsa, har bir siklga kiritiladi.
Tartibga solinmagan uzilishlar tashkiliy va texnik sabablarga kо‘ra (xom ashyo, materiallar, jihozlarning uzilishi) kutilmagan ish rejimlari tufayli uskunalar va ishchilarning ishdan chiqishi bilan bog‘liq va shuning uchun ishlab chiqarish sikliga tuzatish koeffitsenti sifatida kiritilgan yoki umuman hisobga olinmaydi.
Ishlab chiqarish siklining asosiy tarkibiy qismi - bu texnologik sikl bо‘lgan texnologik operatsiyalarning davomiyligi kо‘rsatadm.
Tts = n * t / Km,
bu erda n - tо‘plamdagi buyumlar soni;
t - bitta elementni qayta ishlash muddati;
Km - bu operatsiya bajariladigan ish joylarining soni.
Ishlab chiqarish jarayonida mehnat obyektlari ketma-ket, parallel va parallel-ketma-ket ketishi mumkin. Siklning davomiyligi mehnat obyektlarining parallel harakati bilan eng kichik, eng katta - ketma-ketlik bilan sodir bо‘ladi.
Ishlab chiqarish siklining davomiyligi va tarkibi analitik, grafik yoki grafik-analitik usullar yordamida hisoblanadi. Buning uchun ishlab chiqarish jarayoni bо‘linadigan tarkibiy qismlarni, ketma-ketlikni, amalga oshirish usulini va uning davomiyligi meyorlarini, mehnat obyektining harakatlanish turini bilishingiz kerak.
|
| |
Jadval: Korxonani mehnat resurslari bilan ta`minlanishi va uni dinamikasining tahlili

|
Jadval: Korxonani mehnat resurslari bilan ta`minlanishi va uni dinamikasining tahlili
|
bet | 2/8 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 92 Kb. | | #152341 | Turi | Referat |
Bog'liq Mehnat resurslari bilan ta’minlanganlik tahlili IQTISODIY TAHLILJadval: Korxonani mehnat resurslari bilan ta`minlanishi va uni dinamikasining tahlili.
|
|
Ҳисобот йили
|
фарки
|
Кўрсаткичлар
|
Утган йили
|
Режа
|
Хакикат
|
Утган йили
|
режа
|
|
|
сони
|
%
|
сони
|
%
|
|
|
А
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6(4-1)
|
7(4-2)
|
1. Ишчилар
|
1232
|
1277
|
77.16
|
11.87
|
73.18
|
-45
|
-90
|
2. Рахбар ва мутахассислар
|
353
|
325
|
19.64
|
347
|
21.40
|
-6
|
Қ22
|
3. Хизматчилар
|
90
|
53
|
3.20
|
88
|
5.42
|
-2
|
Қ35
|
Жами саноат и.ч.ходимлари
|
1675
|
1655
|
100
|
1622
|
100
|
-53
|
-33
|
Reja (ishchi) = (1277x100)_1655=77.16%
Xakikatda (ishchi) =(1187x100)_1622=73.18%
Xulosa: korxonada sanoat ishlab chikarish xodimlari 1622kishini tashkil etib rejaga nisbatan 33 kishi, utgan yilga nisbatan esa 53 kishiga kamaygan, rejaga nisbatan ishchilar 90 kishiga kamaygan, ammo kam kategoriyadagi xodimlar 57 kishiga (22Қ35) ortgan. Utgan yilga nisbatan ishchilar 45, kolgan kategoriyadagi xodimlar 8 kishiga kiskargan. Xodimlar tarkibidagi bunday uzgarishlar ularning strukturasiga uzgarishiga olib keldi. Jumladan: ishchilarning jami sanoat ishlab chikarish xodimlari tarkibidagi tutgan ulushi rejadagi 77, 16% dan, xakikatda 73, 18 ga kadar pasaygan. Raxbar xodim, xizmatchilarning jami sanoat ishlab chikarish xodimlari tarkibidagi ulushi esa reja nisbatan yukori bulgan. Bunday nisbat bulishini ijobiy baxolash mumkin emas. Chunki raxbar xodim xizmat ko`rsatuvchi soxalaridagi xodimlar ishlab chikarishni takomillashtirish raxbarlik kilishdagi strukturadagi uzgarishlar hisobiga ularning soni kiskarib borishi kerak. Bizning misolimizda jami xodimlar soni rejaga nisbatan 33 kishiga kiskargan xolda mahsulot ishlab chikarish hajmi oraligi bilan ado etilgan. Demak, mehnat umumdorligining ortishi evaziga reja bajarilganligi ifodalaydi. Ishlab chikarish hajmi rejasining bajarilishi uning dinamikasi kadrlar kushimsizligiga boglikdir. Kadrlar kushimsizligini kabul kilish oboroti koeffitsiyenti, ishdan bushatish oboroti, xamda kushimsizlik koeffitsiyentlari orkali aniklash mumkin. Kushimsizlik koeffitsiyentini aniklash uchun uz xoxishiga binoan, progul va mehnat intizomini buzganligi uchun bulgan xodimlar sonini xodimlarning ruyxat buyicha urtacha soniga bulish orkali aniklanadi.
|
| |
Nazorat uchun savollar - Reaktorlarning turi va konstruktsiyasi

Nazorat uchun savollar.
1.Kimyoviy reaktorlarning neftkimyoviy jarayonlarni amalga oshirishdagi roli.
Reaktorlar qanday printsiplarga asosan sinflanadi?
2.Izotermik va avtotermik reaktorlar. Ushbu reaktorlarning
umumiy va xususiy
tomonlari nimalardan iborat?
3.Organik sintez texnologiyasida qanday rusumdagi reaktorlar eng ko'p ishlatiladi?
4.Katalitik riforming qurilmasidagi xom ashyo radial yo'nalish bo'yicha
harakat
qiladigan reaktorning ishlash printsipi. Uning qanday afzallik tomonlari bor?
5.Harakatchan nasadkali katalitik riforming reaktori qanday tuzilgan?
Ushbu
reaktorning ishlash printsipini qanday tushuntirsa bo'ladi?
6.Kreking qurilmasining regeneratori. Tuzilishi va ishlash printsipi.
Uning ish
unumdorligi qanday omillarga bog'liq?
7.Sulfat kislotasi bilan alkillashga mo'ljallangan gorizontal reaktor. Ushbu
reaktorning ishlash printsipida qanday o'ziga xos tomonlar uchraydi?
Foydalanilgan adabiyotlar
1.O.S.
Maksumova, G.T.Abdurazoqova. Organik sintez jihozlari. Darslik.
T.:“Navro‘z”, 2019.- 205 b.
2.
O.S. Maksumova. Organik moddalar sintezi. Darslik. T.:“Navro‘z”, 2019.-
443 b.
3. A. Kayode Coker. Ludwig’s Applied Process Design for
Chemical
and Petrochemical Plants. Elsevier. 2015.- 1265 p.
4. Charles E. Thomas. Process Technology Equipment and Systems. Cengage
Learning. 2015. -546 p.
Mahsulot sifati - Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayoni

|
Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayoni
|
bet | 12/13 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 49,26 Kb. | | #138172 |
Bog'liq Iii-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayon-fayllar.org3.5. Mahsulot sifati
Mahsulot sifati – bu uning maqsadiga muvofiq ma’lum extiyojlarni qondirishga yaroqliligini belgilaydigan mahsulot xususiyatlarining yig‘indisi.
Mahsulotsifatining kо‘rsatkichi – bu uning sifatini tashkil etadigan va uni yaratish, ishlatish yoki iste’mol qilishning ma’lum shartlariga nisbatan hisobga olinadigan mahsulotning bir yoki bir nechta xususiyatlarining miqdoriy tavsifi.
Korxonada ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar sifatini aniqlash uchun umumiy kо‘rsatkichlar tizimi qо‘llaniladi, unga quyidagilar kiradi.
- mutlaqo yangi (progressiv) mahsulotlarning umumiy hajmidagi ulushi;
- mahsulotlar turini yangilash koeffitsenti;
- sertifikatlar qolgan ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar ulushi;
- ishlab chiqarishdagi nuqsonlar ulushi;
- arzonlashtirilgan narxlarda sotiladigan mavsumiy tovarlarning nisbiy hajmi va boshqalar.
Korxonada mahsulot sifatini boshqarish mexanizmining asosiy elementlari: mahsulotlarni standartlashtirish va sertifikatlash; ichki sifat tizimlari; standartlar, normalar va qoidalarga rioya etilishi ustidan davlat nazorati; ichki va texnik sifat nazorati.
Standartlashtirish - bu ma’lum bir sohada faoliyatni tartibga solish uchun qoidalarni о‘rnatish va qо‘llash.
Standartlashtirish quyidagilarni tashkil qilishni о‘z ichiga oladi:
a) о‘lchov birliklari, muddatlar va belgilar;
b) mahsulotlar, xom-ashyo, materiallar va ishlab chiqarish jarayonlarining sifatiga qо‘yiladigan talablar;
v) mahsulot sifati kо‘rsatkichlarining yagona tizimi, sinov va nazorat usullari;
d) odamlar va ishchilar xavfsizligi, shuningdek moddiy boyliklar saqlanishini ta’minlaydigan talablar;
ye) mahsulotlarni tasniflash va kodlashning yagona tizimlari, axborot tashuvchilar, ishlab chiqarishni tashkil etish shakllari va usullari va boshqalar.
Standartlashtirish uchun asos standartlar va texnik xususiyatlardir.
Standart bir xil mahsulotlar guruhlariga qо‘yiladigan talablarni va zarurat bо‘lganda muayyan mahsulotga, uni ishlab chiqishni, ishlab chiqarishni va qо‘llanilishini ta’minlaydigan qoidalarni belgilovchi meyoriy-texnik hujjatdir.
Tasdiqlash doirasi, mazmuni va darajasiga qarab, meyoriy va texnik hujjatlar quyidagilarga bо‘linadi: davlat standartlari, sanoat standartlari, ilmiy-texnik va muhandislik sheriklik standartlari, korxona standartlari (K), shuningdek xalqaro standartlar.
|
| |
Kommunikatsiyaning mohiyat va elementlari Reja: Kommunikatsiya va kommunikatsion jarayon

Kommunikatsiyaning
mohiyat va elementlari
Reja:
1.Kommunikatsiya va kommunikatsion jarayon
2.Tashkiliy kommunikatsiyaning tasnifiy sxemasi
Kommunikatsiya turlari.
3.
Kommunikatsiya - bu kishilar o’rtasidagi o’zaro axborot
almashuvidir. Rahbarlar qilayotgan hamma ishlar
axborotlarning samarali almashishini talab qiladi. Yaxshi yo’lga
qo’yilgan kommunikatsiya ish muvaffaqiyatini ta'minlaydi.
Umuman har bir rahbar 50 dan 90% gacha vaqtini
kommunikatsiyaga sarflaydi. Shu sababli, shuni tasdiqlash
mumkinki, menejer faoliyatining samaradorligi eng avvalo
kommunikatsiya samaradorligiga, ya'ni:
• kishilar bilan yakkama-yakka suhbat olib borish qobiliyati;
• telefonda so’zlashuv qobiliyati;
• rasmiy xujatlarni tuzish va o’qiy olish qobiliyati;
• majlislarda qatnashish madaniyati kabilarga bog’liq.
So’rovlar shuni ko’rsatadiki, 73% amerikalik, 85% yapon, 63%
angliyalik rahbarlar,
kommunikatsiya
, qo’yilgan
maqsadga
erishish yo’lidagi bosh to’siq deb hisoblaydilar. Yana bir boshqa
so’rovga ko’ra 2000 turli kompaniyaning 250 ming xodimi
korxonalarda axborot almashish eng qiyin masaladan biri deb
biladilar.
Korxona (tashkilot) kommunikatsiyasi - bu o’ta
murakkab, ko’p bosqichli tizim bo’lib, o’z
tarkibiga nafaqat
tashkilot ichidagi, shuningdek uning tashqarisidagi axborot
almashuvini ham oladi.
Jismoniy va ijtimoiy nuqtayi
nazardan yondoshiladigan
Kommunikatsiyalar mavjud. Jismoniy nuqtayi nazardan
yondoshiladigan Kommunikatsiyani aloqa ham deb
ataladi. Aloqa faza joylashgan nuqtalar, qurilmalar yoki
kishilar oʻrtasida mos aloqa kanalы boʻyicha axborotlarni
uzatish jarayonlarini oʻz ichiga oladi. Inson yaratgan
texnikaviy
tizimlarda
quyidagi
4
ta
asosiy
Kommunikatsiya turi bor:
1.«inson-inson»,
2.«inson-mashina»,
3.«mashina-inson»,
4.«mashina-mashina».
Texnikaviy darajadagi Kommunikatsiya
jarayonlarida
turli xil sun’iy tillar (mas, algol, kobol va axborotlarni
avtomatik qayta ishlash uchun moʻljallangan boshqa
tillar)dan foydalaniladi.
Ijtimoiy nuqtayi nazardan
yondoshiladigan Kommunikatsiya guruh yoki tashqilot
ichidagi, butun jamoa ichidagi alohida shaxslar oʻrtasida
axborot almashish jarayonini oʻz ichiga oladi. Bunday
turdagi
Kommunikatsiya, asosan, tabiiy til yordamida
amalga oshiriladi. Yakka Kommunikatsiyada inson
axborotni aniqlashi va idrok etishi (oʻzlashtirishi)
katta
= 3, 98% х 6683 sum 100=-266 сум

|
= 3, 98% х 6683 sum 100=-266 сум
|
bet | 5/8 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 92 Kb. | | #152341 | Turi | Referat |
Bog'liq Mehnat resurslari bilan ta’minlanganlik tahlili IQTISODIY TAHLIL= 3, 98% х 6683 sum 100=-266 сум
2.Bir ishchiga to`g`ri keladigan urtacha yillik mahsulot hajmining uzgarishini aniklash uchun shu ko`rsatkichining bazis davridan farki hisobot davridagi ishchilarning tutgan salmogiga kupaytiriladi.
Қ 515% х 73, 18 сум 100 = 376 sum.
Tekshirish: - 266 Қ 376 = 110
5. Bir ishchining mehnat unumdorldik darajasi kup jixatdan ishchilarning ish vaqtidan tulik foydalanishiga xamda bir soatlik ish umumdorligi uzgarishiga boglikdir.
№
|
Ko`rsatkichlar
|
Bazis davri (reja)
|
Hisobot davri
|
Farki (Q, -)
|
Bazisga nisbatan %
|
1
|
Mahsulot hajmi (ish, xizmatlar) ming sum
|
8535
|
8544
|
Қ9
|
100.0
|
2
|
Ishchilarning ruyxat buyicha urtacha soni
|
1277
|
1187
|
-90
|
92.95
|
3
|
Ishchilarning ishlagan jami kishi kunlari. ming kun
|
290
|
263
|
-7
|
97.58
|
4
|
Bir ishchining ishlagan jami soatlari (ming k s)
|
2236
|
2191
|
-45
|
97.98
|
5
|
Bir ishchiga to`g`ri keladigan urtacha yillik mahsulot sum (1G`2)
|
6683
|
7198
|
Қ515
|
107.7
|
6
|
Bir ishchining yil davomida ishlagan kunlari (3G`2)
|
227
|
238
|
Қ11
|
104.8
|
7
|
Ish kuni davomiyligisoatda (4G`3)
|
7.71
|
7.74
|
Қ0.03
|
100.4
|
8
|
Ishchining bir soatlik ish unumi (sum, tiyin) (1G`4)
|
3.81
|
3.90
|
Қ0.09
|
102.1
|
Xulosa: Korxonada ish vaqti fondidan tulik foydalanilmagan. Bazis davriga nisbatan 7 ming kishi kunlari, 4500 kishi soatlari yukotilgan. Yukotilgan ish vaqti fondini koplash maksadida korxonada kushimcha ish kunlari joriy etilgan. Buning natijasida bir ishchining yil davomida ishlangan kishi kunlari bazis davriga nisbatan 11 kunga kup bulgan. Ish kuning davomiyligi esa 0, 03 soatga uzaygan. Bizning misolimizda 1 ishchiga to`g`ri keladigan urtacha yilik mahsulot hajmi 515 sumga bazisga nisbatan ortgan. Uning uzgarishiga kuyidagi omillar ta`sir etgan.
1. Bir ishchining yil davomida ishlagan kishi kunlarining uzgarishini aniklash uchun shu ko`rsatkichining bazis davridan farki bazis davridagi ish kuni davomiyligiga va bazis davridagi bir soatlik ish umumiga kupaytirish lozim.
|
| |
Reja: Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning qisqacha tarixi

|
Reja: Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning qisqacha tarixi
|
bet | 1/3 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 49 Kb. | | #145762 |
Bog'liq 1-маъруза
MAVZU: “Mexanizatsiyalash, avtomatlashtirish va robototexnika” faniga kirish. “Mexanizatsiyalash, avtomatlashtirish va robototexnika” fanini o’qitishdan maqsad va fanning vazifalari.
REJA:
1. Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning qisqacha tarixi.
2. Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish tushunchasi.
3. Avtomatlashtirishning bosqichlari.
4. Kibernetika, telemexanika tushunchalari.
5. Avtomat va avtomatik liniyalar tо‘g‘risida ma’lumotlar
Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirishning tarixi
Avtomatik qurilmalarni ishlab chiqarishda qо‘lanilishi XVII va XVIII asrlardan boshlangan. Ularga misol Polzunov yaratgan bug‘ mashinalarining avtomatik rostlagichi va Djeyms Uat yaratgan markazdan qochma prinsipdagi avtomatik rostlagichning sanoatda qо‘llanilishidir. Bu avtomatik qurilmalarda mexanik rostlash usuli qо‘llanilgan.
XIX asrda elektr rostlagichni yaratilishi elektr lampalarni ishlab chiqarishini avtomatlashtirishga imkon berdi.
1830 yilda elektr releni kashf etilishi bilan elektromexanik rostlash qurilmalarini yaratishga imkon tug‘ildi.
XVIII asrda Nartov A.K jaxonda birinchi bо‘lib supportni yaratdi. Bungacha stanokda keskich qо‘lda ushlangan xolda detalga ishlov berilar edi.
1880 yilda AQSH da birinchi tokarlik stanokni Sensor qurdi.
1944 yilda EHM yaratilishi natijasida juda murakkab texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishga sharoit tug‘ildi. Bunda xisoblash jarayoni, loyixalash, rejalashtirish, ilmiy – tadqiqot, ishlab chiqarish kabi ishlari avtomatlashtirildi.
Sonli dastur yordamida boshqarish tizimlar dasturni tayyorlash, uni boshqarish blokiga kiritish hamda stanok va texnologik jarayonlarni boshqarishni moslashuvchan qildi. Shuningdek о‘zi moslashadigan boshqarish tizimlarni yaratilishga imkon tug‘ildi.
Mexanizatsiyalashtirish va avtomatlashtirish tushunchasi
Jarayonning ma’lum qismida odamning og‘ir qо‘l mexnatini mashina mehnati bilan almashtirishga mexanizatsiyalashtirish deyiladi.
Bu bosqichda ishchining vazifasi mashinalarni boshqarish, ularni ishga sozlash xamda tayyorlangan maxsulot sifatini nazorat qilishdan iborat.
Jarayonni inson ishtirokisiz amalga oshirishga va ularni boshqarishga imkon beradigan texnik va tashkiliy chora tadbirlar majmuisiga avtomatlashtirish deb ataladi.
|
| |
Ishi oddiy elektr energiyani uzatish tizimining uch fazali qisqa tutashuv rejimida ishlab turishini tadqiq etish ishning maqsadi

, 141 18
LABORATORIYA ISHI
ODDIY ELEKTR ENERGIYANI UZATISH TIZIMINING UCH FAZALI QISQA TUTASHUV REJIMIDA ISHLAB TURISHINI TADQIQ
ETISH
Ishning maqsadi: MatLAB muhitda modellashtirish yo„li bilan elektr energetik tizimlarida qisqa tutashuv toklarini aniqlash uslubiyotini o„zlashtirish.
Laboratoriya ishiga tayyorgarlik ko‘rish
Laboratoriya ishiga tayyorgarlik ko„rish quyidagilarni nazarda tutadi:
fan uchun tavsiya etilgan darsliklar, matn materiallari va qo„shimcha adabiyotlardan foydalangan holda elektr energiyani uzatish tizimlarida qisqa tutashuv toklarni hisoblashning nazariy asoslarini o„rganish.
1.1-jadvalda belgilangan manba, tarmoq kuchlanishining, yuklanishning kuchlanishi, uning quvvatining nominal ko„rsatkichlari bo„yicha transformator va oddiy elektr uzatish tizimining tarmoq turini (uning chizmasi 1.1.-rasmda keltirilgan) tanlash.
I z o h . Chizma tizim uchun elektr energiya manbasi cheksiz katta quvvatga ega bo„lgan generator hisoblanadi degan farazdan kelib chiqqan holda uni tuzish. Keltirilgan modelda generator Net tarmoq bilan almashtirilgan.
oddiy zanjirni almashtirish chizmasini tuzish. Tizimning elementlari o„lchamlarini elektr uzatish tarmog„iga keltirish tavsiya etiladi.
1.1-rasm. Oddiy elektr tizimining prinsipial chizmasi
Sinf: 11 Mavzu

|
Sinf: 11 Mavzu
|
bet | 1/3 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 0,81 Mb. | | #121889 |
Bog'liq Tasvirga matn joylashtirish
Sana:18.01.2019
Sinf:11
Mavzu: Tasvirga matn joylashtirish
Fan: Informatika
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga grafik obyektlar va ularni kompyuterda tasvirlash va tasvirga matn joylash usullarini o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni mustaqil fikrlarini oshirish va rivojlantirish.
Tarbiyaviy: Vatanini sevish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmatda bo‘lish, odob-axloq qoidalariga rioya qilishni singdirish.
Tayanch va fanga oid kompetensiyalar:
TK: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda shaxsiy, oilaviy, kasbiy va iqtisodiy rejalarni tuza olish, kundalik faoliyatda turli diagramma, chizma va modellarni o‘qiy olish, inson mehnatini yengillashtiradigan, mehnat unumdorligini oshiradigan, qulay shart-sharoitga olib keladigan fan va texnika yangiliklaridan foydalana olish;
FK: tasvirlarni grafik uskunalar yordamida to‘plashni biladi, amaliyotda qo‘llay oladi;
Dars usuli: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Rasmli boshqotirma” , “To‘g‘risini top”,”Yosh aktyor”o‘yinlari.
Dars turi: Yangi bilim berish.
O’quv jarayonining amaliga oshirish texnologiyasi:
O’qitish usullari: blits-so’rov, savol-javob.
O’qitish shakllari: guruhlara ishlash, frontal, jamoaviy.
O’qitish vositalari:11-sinf darsligi, mavzuga oid dars taqdimoti,
Monitoring va baholash: og’zaki va test nazorati, amaliy vazifalar.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:
O’quvchilar bilan salomlashish
Xonani va o’quvchilarni darsga tayyorliklarini kuzatish
Yo’qlamani aniqlash
Navbatchi axboroti.
Siyosiy daqiqa.
Darsning maqsad va vazifalarini qo’yish.
Tayanch bilimlarning faollashtirish.
Uyga vazifalarini tekshirish va o’tilgan mavzuni mustahkamlash.
PhotoShopda tasvirlarga geometrik shakllami qo‘shadigan nechta uskuna bor?
Geometrik shakllami tasvirga joy lash uskunalari klaviatura orqali qanday faollashtiriladi?
Geometrik shakllami joy lash uskunalari yordamida tasvirga bir nechta geometrik shakllami joylang. Ular joylashgan qatlamlar ketma-ketligini o‘zgartiring.
Dars materiallarini tushuntirish (materiallarni tushuntirish dars prezentatsiyasi va videorolik, amaliy harakatlar, tayyor ishlar ko’rgazmasini namoyish qilish bilan birgalikda olib boriladi).
|
| |
Amaliy ish - Mavzu: Tasvirga matn joylash Fan: Informatika №16 Darsning maqsadi: Ta’limiy

|
Mavzu: Tasvirga matn joylash Fan: Informatika №16 Darsning maqsadi: Ta’limiy
|
bet | 3/3 | Sana | 28.11.2023 | Hajmi | 11,53 Kb. | | #107217 |
Bog'liq Mavzu Tasvirga matn joylash Fan Informatika №16 Darsning maqsa-hozir.org (1)Amaliy ish:
1. PhotoShopda nechta matn joylash uskunalari bor?
2. Matn bilan ishlashni tugatishning qanday usullarini bilasiz?
3. Matn joylash uskunasining parametrlar panelida qanday parametrlar joylashgan?
4. Matn bilan ishlashda qaysi palitralardan foydalaniladi?
5. Matn ustida shakl almashtirish qanday bajariladi?
6. Matn ustida necha xil turdagi shakl almashtirishlar bor?
7. Стили (Uslublar) palitrasida matn uchun uslublaming nechta to‘plami bor?
Darsga yakun yasash:
O’quvchilarni olgan bilimlari hamda qilgan ishlarini nazorat qilib baholash, ularni yo’l qo’ygan kamchiliklarini to’g’irlash.
Uyga vazifa berish:
O‘z ismingizni yozib, unga yuqoridagi rasmda ko‘rsatilgan shakl almashtirishlari va uslublarini qo‘llang
http://hozir.org
|
| |
Reja; 1 PhotoShopda qatlamlar va ulardan foydalanish

Reja; 1 PhotoShopda qatlamlar va ulardan foydalanish
Download
358,52 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
17.11.2023
Hajmi
358,52 Kb.
#100222
Download
358,52 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Reja; 1 PhotoShopda qatlamlar va ulardan foydalanish
Download
358,52 Kb.
Matnni ko'rish
Temir yo’l qurilishi sxemasi

|
Temir yo’l qurilishi sxemasi
|
bet | 5/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 164,33 Kb. | | #228967 |
Bog'liq Konchilik ishi savollarga javobTemir yo’l qurilishi sxemasi.
Temir yо‘l kurilishi sxemasi. 1 – yer katlami, 2 – ballast, 3 – shpal, 4 – koleya eni, 5 – relss, 6 – podkladka.
Temir yо‘llar ish bajarish turiga qarab vaqtinchalik va doimiy yо‘llarga bо‘linadi. Vaqtinchalik yо‘llar karyer ishchi maydonchalaridagi va ag‘larmalardagi yо‘llar, doimiy yо‘llarga esa transheyadagi yо‘llar, transport bermalardagi yо‘llar va karyer yuzasidagi yо‘llar kiradi. Vaqtinchalik yо‘l ish fronti surilishi bilan karyerda va ag‘darmalarda vaqti–vaqti bilan surilib turadi. Temir yо‘l quyi va yuqorigi qurilmalardan iborat. Quyi qurilma – suv chiqaruvchi va sun’iy inshoatlarlardan iborat yer qoplamasidan iborat.
Temir yо‘lning yuqori qurilmasi – ballast, shpal va mustahkamlangan relslardan iborat. Ballast – yer qoplamasiga harakatlanuvchi sostavning bosimini bir xilda taqsimlanishi uchun xizmat qiladi. Ballast uchun 20-79 mm kattalikdagi sheben qо‘llaniladi. Ayrim hollarda galka va graviy ham qо‘llaniladi. Ballast qatlami qalinligi vaqtinchalik yо‘llar uchun 15-20 sm ni, doimiy yо‘llar uchun 25-40 sm ni tashkil etadi. Ballast sarfi 600-1200 m3 dan iborat. Shpallar – ularga relslarni mustahkamlash va bosimni harakatlanuvchi sostavdan ballastga uzatish uchun xizmat qiladi. Yog‘och, temirbeton va metall shpallar qо‘llaniladi. Shpalning standart bо‘yicha о‘lchami 270 sm ni tashkil etadi. Shpallarni xizmat qilish muddatini uzaytirish maqsadida antiseptik bilan tо‘yintiriladi. Relslar – harakatlanuvchi sostavning g‘ildiragini yо‘nalishi va bosimni shpalga uzatish uchun xizmat qiladi. Relsning standart bо‘yicha uzunligi 12,5-25 m bо‘ladi.
Karyerlarda harakatlanuvchi sostav vagon va lokomotivlardan iboratdir. Foydali qazilmalarni tashish uchun yuk kо‘tarish quvati 60-90 t bо‘lgan gandola tipidagi vagonlar va yuk kо‘tarish quvvati 60 t bо‘lgan xopper tipidagi vagonlar keng qо‘llaniladi. Qoplovchi tog‘ jinslarini tashish uchun vagon dumpkarlar qо‘laniladi.
|
| |
Temir yо‘ - Termik (olovli) burg‘ilash

|
Termik (olovli) burg‘ilash
|
bet | 8/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 164,33 Kb. | | #228967 |
Bog'liq Konchilik ishi savollarga javobTemir yо‘l kurilishi sxemasi. 1 – yer katlami, 2 – ballast, 3 – shpal, 4 – koleya eni, 5 – relss, 6 – podkladka.
Temir yо‘llar ish bajarish turiga qarab vaqtinchalik va doimiy yо‘llarga bо‘linadi. Vaqtinchalik yо‘llar karyer ishchi maydonchalaridagi va ag‘larmalardagi yо‘llar, doimiy yо‘llarga esa transheyadagi yо‘llar, transport bermalardagi yо‘llar va karyer yuzasidagi yо‘llar kiradi. Vaqtinchalik yо‘l ish fronti surilishi bilan karyerda va ag‘darmalarda vaqti–vaqti bilan surilib turadi. Temir yо‘l quyi va yuqorigi qurilmalardan iborat. Quyi qurilma – suv chiqaruvchi va sun’iy inshoatlarlardan iborat yer qoplamasidan iborat.
Temir yо‘lning yuqori qurilmasi – ballast, shpal va mustahkamlangan relslardan iborat. Ballast – yer qoplamasiga harakatlanuvchi sostavning bosimini bir xilda taqsimlanishi uchun xizmat qiladi. Ballast uchun 20-79 mm kattalikdagi sheben qо‘llaniladi. Ayrim hollarda galka va graviy ham qо‘llaniladi. Ballast qatlami qalinligi vaqtinchalik yо‘llar uchun 15-20 sm ni, doimiy yо‘llar uchun 25-40 sm ni tashkil etadi. Ballast sarfi 600-1200 m3 dan iborat. Shpallar – ularga relslarni mustahkamlash va bosimni harakatlanuvchi sostavdan ballastga uzatish uchun xizmat qiladi. Yog‘och, temirbeton va metall shpallar qо‘llaniladi. Shpalning standart bо‘yicha о‘lchami 270 sm ni tashkil etadi. Shpallarni xizmat qilish muddatini uzaytirish maqsadida antiseptik bilan tо‘yintiriladi. Relslar – harakatlanuvchi sostavning g‘ildiragini yо‘nalishi va bosimni shpalga uzatish uchun xizmat qiladi. Relsning standart bо‘yicha uzunligi 12,5-25 m bо‘ladi.
Karyerlarda temir yо‘llarning uzunligi bir necha о‘nlab kilometrgacha, ba’zan yuzlab kilometrgacha yetadi.Temir yо‘l uzunligi bо‘yicha uchastkalarga bо‘linadi va peregonlarni ajratuvchi punktlar bо‘linmalar deyiladi. Ularga stansiyalar, razyezdlar va postlar kiradi. Stansiyalar poyezdlarni joylashtirishga, sostav tо‘plashga, texnik xizmati, tekshirish va bir yо‘llik joylarda poyezdni kutish uchun xizmat qiladi. Razyezdlar bir yо‘llik joylarda faqat oldindan kelayotgan poyezdni kutishga xizmat qiladi (asosan yuk poyezdni kutishi kerak). Stansiya va razyezdlar maxsus yо‘l tarmoqlariga ega bо‘lib, yuk aylanmasi va ayrim kerakli maqsadlarga mо‘ljallangan. Postlar yо‘l tarmoqlanishiga ega emas. Ular poyezdni tо‘xtatishga mо‘ljallangan bо‘lib, agarda keyingi peregongacha yо‘lda poyezd bо‘lsa postda kutiladi. Karyerdagi yо‘l tarmoqlanishi karyer yо‘lini temir yо‘llar vazirligiga, ombor yо‘llariga, karyer montaj maydonchasiga, harakatdagi sostavni ta’mirlash deposiga va boshqalarga ulangan bо‘ladi.
|
| |