nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ўзг. Вароқ Вароқ Хужжат - bet 16

|
Ўзг. Вароқ Вароқ ХужжатBog'liq ¡çã. Âàðî Âàðî ÕóææàòЎзг.
Вароқ
Вароқ
Хужжат
Имзо
Сана
bо‘lishi, ikkinchi tomondan esa barcha komponentlar yaxshilab aralashtirilgan bо‘lishi
kerak.(10)
Dozalash-bu retseptda о‘rnatilgan omixta yem komponentlari porsiyalarini
о‘lchash yoki hajmiy о‘lchab berishdir. Tayyorlangan (tozalangan va maydalangan)
komponentlar maxsus dozalovchi uskunalar dozatorlarga uzatiladi. Ishlash prinsipiga
kо‘ra, dozalashning ikki usuli mavjud: hajmiy va о‘lchanadigan.
Hajmiy dozalash komponentlarni uzluksiz о‘lchashni ta’minlaydi, tortiladigan esa
dozatorlar konstruksiyasidan bog‘liq holda davriy va uzluksiz о‘lchashni ta’minlaydi.
Hajmiy prinsip bо‘yicha dozalovchi uskunalar mahsulotni vaqt birligi oralig‘ida teng
hajmda beradi, uskunalar esa komponentni talab qilingan miqdorda davriy yoki uzluksiz
о‘lchaydi.
Hajmiy dozalash. Eng keng tarqalgani barabanli va tarelkasimon dozatorlardir.
Barabanli dozatorlar retseptga katta miqdorda qо‘shiladigan komponentlar uchun,
tarelkasimoni esa kam miqdorda kiritiladigan komponentlar uchun qо‘llaniladi.
Uzluksiz harakatlanuvchi ODZ-2 xajmiy dozatori hajmiy dozalash tamoyili bо‘yicha
ishlaydi, uning unumdorligi barabanning aylanish chastotasi о‘zgarishi bilan
boshqariladi.(5)
Mahsulot dozator usti bunkeridan chiqib, yumshatkich bellari bilan yumshatilib,
baraban yacheykasini tо‘ldiradi, qaysiki, aylanish natijasida uni dozatorning pastki
qismiga yо‘naltiradi. Mahsulot harakatlanib, doimiy magnit yoyi orqali о‘tadi va
metallomagnit aralashmalardan tozalanadi. Mahsulot dozatorning pastki qismidan
yig‘uvchi zanjirli yoki vintli konveyerga qо‘yiladi..
Tarelkasimon tipidagi dozatorlar, avvalo, mineral va qiyin oquvchan
komponentlarni dozalash uchun qо‘llaniladi. Bu dozatorlar mahsulotni bir tekisda,
uzluksiz uzatilishini, yanada aniqroq dozalashni ta’minlaydi, namuna olishning
qulayligi va uning nosozligini bartaraf qilishdagi oddiylikni hamda ta’mirlash
qulayligini ta’minlaydi.(4)
Sanoatda tarelkasimon dozatorlarning bir necha xil modifikatsiyasi ishlab
chiqariladi: DDT-turli komponentlarni dozalash uchun; DT, MTD-3a-minerallar uchun;
|
| |
Korxonada mehnatga xaq to’lash tizimi

|
Korxonada mehnatga xaq to’lash tizimi
|
bet | 11/13 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 8,47 Mb. | | #157836 |
Bog'liq Humoyun5.Korxonada mehnatga xaq to’lash tizimi.
Bozor iqtisodi sharoitida mehnat, material, yonilg’i – energetik va pul resurslaridan foydalanish texnik potentsialdan samarali foydalanish talab etiladi.
Shunga asosan loyihalanayotgan yoki rekonstruktsiya qilinayotgan ob’ektlar ishining texnik – iqtisodiy ko’rsatkichlarini oshirish lozim bo’ladi. Shu maqsadda konkret ob’ektining texnik iqtisodiy ko’rsatkichlarini hisoblash maqsadida ularning kattaliklarini bazaviy kattaliklari bilan taqqoslash loyihalanayotgan optimal variantni tanlash imkonini beradi.
MBI ning texnik – iqtisodiy qismida quyidagi ko’rsatkichlar hisoblanadi:
Ishchilar sonini aniqlash.
Korxonada ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda ma’lum bir ishlarni bajarishda kerakli mutaxassislar talab etiladi. Bularning sonini aniqlashda ishning xolatiga qarab ishchilar soni quyidagi tenglama asosida aniqlanadi:
Ryav.ish=
Ryav.ish=T/ *12*Kp)=8786/(169.5*12*1.08)= 4 odam
Bunda – ishlab chiqarish uchun ishchilar soni, odam,
– umumiy mehnat hajmi odam/soat, T=8786
– ish soatining oylik normasi, 169,5 soat ( haftada besh kun ish kuni bo’lganda)
– ishlab chiqarish unumdorligini hisobga oluvchi koeffitsienti, 1,08.
Bajariladigan ishlarning umumiy xajmi ta’mirlash birlik xajmining ish xajmiga (sex yoki uchastka ta’mirlash rejasi) ko’paytmasi bilan aniqlanadi.
odam/soat
Bu erda – ta’mirlash birligining hajmi, 104 odam/soat
– sexning yillik rejasi, 84
104*84=8786 odam/soat
Hisoblangan ishchilar o’zining kvalifikatsion bo’linishiga yoki ma’lumotiga ko’ra taqsimlanadi.
Qo’shimcha ravishda ishlab chiqaruvchilarga xizmat ko’rsatadigan va ularni boshqarish uchun shtat aniqlanadi. Ishlab chiqarishga xizmat ko’rsatuvchi va boshqarish uchun ishchi xizmatchilar soni ishlab chiqarish shtatidan taxminan 20 % ni tashkil etadi. (0,2·4 1 odam)
|
| |
Ish tugagandan so'ng - O ʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat transport universiteti

|
O ʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi toshkent davlat transport universiteti
|
bet | 10/13 | Sana | 16.02.2024 | Hajmi | 8,47 Mb. | | #157836 |
Bog'liq HumoyunIsh tugagandan so'ng:
- Barcha elektr jihozlarini o'chiring. *
- Asboblar va moslamalarni olib tashlang. *
- Keyinchalik foydalanish uchun materiallarni buning uchun mo'ljallangan joyga
olib tashlang. *
- Havo yo'llarini pnevmatik asbobga to'sib qo'ying. *
- Bo'yash ishlarini bajarishda rassomlar uchun mehnat xavfsizligi bo'yicha
ko'rsatmalarga rioya qiling. *
- Smenani amalga oshiring va ustaga ishdagi barcha muammolar, ularni bartaraf
etish bo'yicha ko'rilgan choralar to'g'risida xabar bering.
Taqiqlangan
- Elektr jihozlarining muammolarini o'zingiz hal qiling. *
- Yonuvchan materiallarni ish joyida saqlang. *
- Usta tomonidan tayinlanmagan ishni bajarish. *
- Elektr jihozlariga qo'llaringiz bilan teging. *
- Abraziv, silliqlash mashinalarining ish joyida bo'lish. *
- Og'irligi 50 kg (erkaklar uchun) va 15 kg (ayollar uchun) dan ortiq bo'lgan
yuklarni 25 metr masofada tashish. *
- Ko'tarilgan yuk ostida bo'lish. *
- Himoya vositalarisiz ishlash (dubulg'a, qo'lqop va boshqalar). *
- Turgan temir yo'l poezdi ostida emaklash, vagonlarning debriyajlari orqali o'tish.
Elektr xavfsizligi.
Umumiy yoritish armaturalariga va singan elektr simlariga, terminallarga va boshqa
osonlikcha mavjud bo'lgan jonli qismlarga tegmang. Elektr taqsimlash shkaflarining
(yig'ilishlarining) eshiklarini ochmang va jihozlarning jonli qismlaridan to'siqlar va
himoya qoplamalarini olib tashlamang. Agar elektr jihozlari to'g'ri ishlamasa,
elektrchini chaqiring va ustaga xabar bering. Muammoni o'zingiz hal qilishga yo'l
qo'yilmaydi. Elektr inshootlaridagi barcha ishlar faqat ustaxonaning (bo'linmaning)
elektr jihozlari uchun mas'ul shaxsning og'zaki buyrug'i bilan yoki og'zaki buyrug'i
bilan maxsus o'qitilgan tezkor va tezkor-ta'mirlash xodimlari tomonidan amalga
oshirilishi mumkin.
Chilangar- elektrik har yili sex komissiyasi tomonidan har yili elektr xavfsizlik
qoidalari va bajariladigan ishlari bo‘yicha bilimlari tekshiriladi.
Tekshirish natijalari «Журнал проверки знаний» jurnalida qayd qilib boriladi.
Ishchilar o‘z vazifalarini ado etishda ishlab chiqarishdagi quyidagi xavfli
omillarga duchor bo‘lishi mumkin:
-mexanik shikastlanish;
-yong‘in xavfi;
-elektr toki xavfi
|
| |
Ўзг. Вароқ Вароқ Хужжат - bet 53

|
Ўзг. Вароқ Вароқ ХужжатBog'liq ¡çã. Âàðî Âàðî ÕóææàòЎзг.
Вароқ
Вароқ
Хужжат
Имзо
Сана
yemirilishiga, yer havosining о‘rtacha harorati oshib ketishiga va boshqa salbiy
xolatlarning kelib chiqishiga sabab bо‘lmoqda.
Ekologik xavfsizlik bugungi va ertasi uchun dolzarbligi va juda zarurligi eng
muxim muammolar jumlasiga kiradi. Bu muammolar ommaviy tarzda xal etilsa, kо‘p
jixatdan hozirgi turmushining ahvoli va sifatini belgilash imkoniyatiga ega bо‘ladi.
Ma’lumki tabiatning xolati birdaniga va darxol yomonlashib qolmaydi. Bu jarayon uzoq
vaqt davom etadi. Boshqacha qilib aytganda ekologik vaziyat asta sekin yomonlashib
boradi.
Markaziy osiyo mintaqasida ekologik falokatning g‘oyat xavfli zonalaridan biri
vujudga kelganligidan ochiq aytish mumkinki.
Hozirgi kunda О‘zbekistonda quyidagi asosiy ekologik muammolar mavjud.
Birinchidan yerning cheklanganligi va uning sifat tarkibi pasayishi bilan bog‘liq
bо‘lgan xavf ortib bormoqda. Yerlarning ommaviy tarzda о‘zlashtirish, hatto
shо‘rlangan va meloratsiyaga yaroqsiz yirik yirik, yaxlit maydonlarni ishga solish ana
shunga olib keladi.
О‘zbekistonda noorganik meneral о‘g‘itlar gorbitsitlar va petitsitlarning
qо‘llanilishi eng yuqori normadan ham о‘nlab barobar ortiq edi. Ular tuproqni,
daryo, kо‘l, yer osti suvlarini ifloslantiradi. Bundan tashqari yangi yerlardan
foydalanishda zarur texnologiyalarga rioya qilinmaydi. Hamma joylarda paxtakor
nazoratisiz sug‘oriladi. Tuproqning namligi kuchayib ketadi. bu esa uning qayta
shо‘rlanishiga olib keladi.
Tuproqning har hil sanoat chiqindilaridan, sanoat usulida qayta qayta ishlash
moslamasi qilinmagan. Yagona Toshkent maishiy chiqindilar tajriba zavodi 1991
yildagina ishlay boshladi.
Radioaktiv ifloslanish ayniqsa katta xavf tug‘dirmoqda. Navoiy viloyatidagi
qoldiqlar saqlanayotgan joy ekologik jixatdan xavfli ifloslantirish о‘chog‘i hisoblanadi.
Bu yerdagi radioaktiv qumni shamol uchirishi mumkin.
|
| |
-QADAM: Mavzular sonini sozlash

bo'lgan sonlar sonini 8 ta qatorga o'rnatdik.
eksport OMP_NUM_THREADS = 8
OpenMP-da birinchi kodni ishga tushirish
// OpenMP header
#include
#include
#include
int main(int argc, char* argv[])
{
int nthreads, tid;
// Begin of parallel region
#pragma omp parallel private(nthreads, tid)
{
// Getting thread number
tid = omp_get_thread_num();
printf("Welcome to GFG from thread = %d\n",
tid);
if (tid == 0) {
// Only master thread does this
nthreads = omp_get_num_threads();
printf("Number of threads = %d\n",
nthreads);
}
}
}
Chiqish:
Ushbu dastur turli xil mavzular tomonidan bajariladigan xabarni chop etadi.
Tuzish:
gcc -o gfg -fopenmp geeksforgeeks.c
Ijro etilishi:
./gfg
OpenMP | Salom dunyo dasturi
Old shart:
OpenMP | O'rnatish bo'yicha qo'llanma bilan tanishish
C / C ++ /
Fortran
dasturida
parallel dasturlash OpenMP
yordamida
amalga
oshiriladi.
Ushbu maqolada biz
OpenMP-
dan
foydalanib parallel
Hello World
dasturini
qanday yaratishni bilib olamiz .
Parelle Dasturini Yaratish Uchun Qadamlar
1.
Ўзг. Вароқ Вароқ Хужжат - bet 17

|
Ўзг. Вароқ Вароқ ХужжатBog'liq ¡çã. Âàðî Âàðî ÕóææàòЎзг.
Вароқ
Вароқ
Хужжат
Имзо
Сана
DTK, DD-vitaminlar, mikroelementlar va tо‘ldiruvchilarni dozalash uchun. Omixta
yem sanoatida hajmiy dozatorlarning boshqa tiplari (shnekli, lentali, vibratsion) ham
qо‘llaniladi. (7)
Tarozili dozalash. Uni qо‘llash omixta yem komponetlarinig yanada aniqroq
nisbatini ta’minlaydi. Tarozili dozalashni tо‘la avtomatlashtirish va ular
bilan berilgan dastur bо‘yicha perfokarta yordamida boshqarish mumkin. Bundan
tashqari tarozili dozalash tuguni butun zavod ishini avtomatik boshqarishning markazi
bо‘ladi. Tarozili dozalashda xar bir komponent uchun batareyaga mahkamlangan
avtomatik ratsion dozatorlar ishlatiladi. Bunda xar bir dozator talab qilingan og‘irlikka
tо‘g‘rilanib, dozatorning bо‘shashi avtomatik ravishda ma’lum vaqt oralig‘ida kechadi.
Eng kо‘p tarqalgani kо‘p komponentli tarazili dozatorlar-turlicha yuk
kо‘taruvchanlikka ega tarozilar bо‘lib, komponentlar berilgan dozatorning maksimal
yuk kо‘tarishiga erishguncha ketma - ket ravishda shnekli pitatellar yordamida uzatib
turiladi. Dozalash jarayonini boshqarish qо‘lda, yarim avtomat va avtomatik holatida
amalga oshiriladi. Dozatorlar, asosan perfokartaga joylashtirilgan dastur bо‘yicha
avtomatik ishlashi kerak. Bunday ishlashda bir retseptdan boshqasiga о‘tish faqat
perfokartani almashtirishga qarab qoladi. Bundan tashqari xizmat qiluvchi xodimining
yо‘l qо‘yishi mumkin bо‘lgan xatosining ta’siri bartaraf qilinadi, dozalashning zaruriy
aniqligi (0,5 %)ta’minlanib, xizmat qiluvchi xodimlar soni qisqaradi, chunki
dozalashning barcha tizimi avtomatik ravishda bir maromda ishlaydi. Omixta yem
tarkibiga kiruvchi turli miqdordagi barcha komponentlarni dozalashning talab qilingan
aniqligiga erishish uchun ikki yoki uch kо‘p komponentli dozator qо‘llaniladi: kichik
yuk kо‘tarishlik dozatorlar omixta yem tarkibiga katta bо‘lmagan miqdorda kiritiladigan
komponentlarning dozalaydi, katta yuk kо‘tarishlik dozatorlarda yesa qolganlari
dozalanadi. Sanoatda bir, ikki, uch tarozili dozatorlardan tashkil topgan KDK - 1, KDK
- 2, KDK - 3, avtomatik tarozili dozalash komplekslari ishlab chiqarilidi. Kompleksga
dozatorlardan tashqari shnekli, pitatellar va boshqarish tizimlari - pultlar kiradi. (4)
Kompleksga sanoatda ishlab chiqariladigan beshta tarozili dozatorlaridan
istalgani kiradi: 6DK-2500, 5DK-200, 5DK -500, 6DK-1000, 10DK-2500, yuk
|
| |
Ko’p protsessorli - Mikroprotsessorning arxitekturasi turlari va ularning asosiy bloklari, vazifalari, ko‘rsatgichlari

|
Mikroprotsessorning arxitekturasi turlari va ularning asosiy bloklari, vazifalari, ko‘rsatgichlari
|
bet | 7/8 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 31,61 Kb. | | #141299 |
Ko’p protsessorli hisoblash tizimlari-bunda ikki va undan ortiq protsessor bitta umumiy tezkor xotira qurilmasi, periferiyra qurilmasi va operatsion tizim yordamida boshqariladigan tizimdir o’z navbatida OS umimiy texnik va dasturiy komplekslardan tashkil topadi.
Multikompyuterlar (taksimlangan xotirali sistemalar)- sistemada mavjud barcha xotiralarga tulik murojatni ta‘min etmaydigan sistemalar((no-remote memory access or NORMA). Bunaqa yondoshuv 2ta muxim mikroprotsessorli xisoblash sistemalarini qurilishi uchun ishlatilinadi.
massiv-parallel sistemalar- massivno-parallelnыx sistem (massively parallel processor or MPP).
Kalastrli - klasterov (clusters).
Birinchi turdagi sistemalarga mansub - IBM RS/6000 SP2, Intel
PARAGON/ASCI Red, transpyuternыe sistemы Parsytec va boshqalarni misol qilishimiz mumkin.
Kalasterli sistemalarga AC3 Velocity va NCSA/NT Supercluster sistemalarini keltirishimiz mumkin. SHuni takidlash lozimki, xozirli zamonaviy sistemalar orasida 2 tip kalasterli sistemalar tez rivojlanib ketdi. Ularda yaratilgan maxsus aparatli vositalar, dasturiy imkoniyatlar va ular xakida amaliy
darslarimizda batafsil gapirib o’tamiz.
Ko’p protsesssorli hisoblash sistemalarida parallel xisobalashni tashkil etish uchun, o’zaro xamkorlikni ta‘min etish uchun, paralel bajariladigan amallarni sinxron-izatsiyalash uchun xisobalash sistemalari protsesslari orasida aloqa liniyalari orqali ma‘lumot almashinishdan foydalaniladi. Ma‘lumotlarni aloqa liniyalari orqali uzatishda albatta ushlanish(zadershka) bo’lishi tabiy, (bu protseslarning tez ishlashi bilan bog’liq bo’ladi) va natijada kommunikatsion muammo(qiyinchilik) tugdiradiki, ularni hal etish uchun algoritmlar, usullar ishlab chiqilgan.
Ularning keng tarqalgani tarmoqlarni yaratish topolgiyalaridir. Ular texnik realizatsiya effektliligi bilan aniqlanadi. Tarmoq strukturasini tanlash: axborot oqimini prallel xal etishda, muammoni echishda muxim omil xisoblanadi.
Odatdagi tipik topologiyalar qatoriga quyidagi kommunikatsion protsessorlar strukturasini kushish mumkin.
Polnыy graf-(completely-connected graph or clique) sistemasi, har qanday juftlik protsesslarda to’g’ri chiziqli aloqa mavjud. Bu topologiya minimal xarajatni sarf etadi, ammo ko’p protsessorli sistemalarda amalga oshirilishi qiyindir.
Lineyka (linear array or farm)- bu sistemalarda xar bir protsessor faqat ikkita qo’shni lari bilan chiziqli aloqada bo’ladi (undan oldingi va keyingi).
Bir tomonda bularni realizatsiya qilish osondek ko’rinadi. Odatda bu sistemalar konveyrli xisobalash uchun ishlatilinadi.
|
| |
Mikroprotsessorning arxitekturasi turlari va ularning asosiy bloklari, vazifalari, ko‘rsatgichlari - bet 8

|
Mikroprotsessorning arxitekturasi turlari va ularning asosiy bloklari, vazifalari, ko‘rsatgichlari
|
bet | 8/8 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 31,61 Kb. | | #141299 |
Kolso(ring) – bu topologiya lineykadagi protsessorlardan farqli ravishda birinchi va oxirli protsessorlarni bog’laydi.
Zvezda(star) – bu topologiyalarda barcha protsessorlar qaysidir boshqaruvchi protsessorlar bilan aloqa(bog’lanish) chizig’iga ega bo’ladi. Bu topologiya effektli hisoblanadi, markazlashgan boshqaruvga ega ekanligi uchun.
Reshetka(mesh)- bu topoligiyada chiziqlar grafi to’g’riturtburchak setkasi shaklida shaklanadi.(ikki o’lchovli yoki uch o’lchovli) bunday topologiyalar osongina realizatsiya qilinadi. (kupgina algoritmlarni parallel bajarida). Misol: matematik modellarni analiz qilish metodlarini amalga oshirishda, xusuiy ishlab chiqaruvichlar uchun diffrensial teglamalarni yozishda va xokozo.
Giperkub(hypercube)- bu topologiya tasodifiy reshetkalarlarning xusisiy strukturasi bilan shakllanadi. Bu erda har reshetka o’lchamiga 2ta protsessor to’g’ri keladi. Giperukb 2 N iborat bo’ladi(tashkil topadi) N-bu erda o’lcham. Bu keng tarqalgan bog’lanish. Bu kurinishda bog’lanishning asosiy 4ta xususiyati mavjud.
Nazorat savollari
Mikroprotsessorning vazifalari?
MP ning ishchi takt chastotasi nima?
CISC turiga mansub mikroprotsessorlar?
OverDrive mikroprotsessorlari?
Pentium mikroprotsessorlari?
|
| |
Namangan davlat universiteti noorganik kimyo kafedrasi analitik kimyo fanidan - bet 7

|
Namangan davlat universiteti noorganik kimyo kafedrasi analitik kimyo fanidan
|
bet | 7/7 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 204,5 Kb. | | #231700 |
Bog'liq ATOM SPEKTROSKOPIK ANALIZ USULLARIVizual analiz. Namunadagi komponentlarning sifat va miqdoriy tarkibi ko’rinuvchi spektrni bevosita kuzatish yoki turli o’zgartkichlar yordamida ko’zga ko’rinmaydigan nurlanishni ko’rinuvchi holatga o’tkazib kuzatish orqali aniqlanadi.
Fotografik atom – emission spektral analizda spektr fotoplastinka yoki plyonkaga tushiriladi va so’ngra sifat analizi qilinganda spetroproektorda ko’riladi. Miqdoriy analizlarda esa mikrofotometrlar vositasida aniqlanadi. Bunda chiziqlarning nisbiy intensivligi va namunadagi elementlarning kontsentratsiyalari orasidagi bog’lanish aniqlanadi.
Fotoelektrik analizda modda miqdori alohida spektr iziqlari bilan nurlantiriluvchi ikkita priyomnikning (analitik juft) fototoklarini taqqoslash orqali aniqlanadi. Bunda natija o’lchov asbobining shkalasida darhol ko’rinadi yoki o’zi yozar moslamaning lentasida yozuv tarzida olinad
Xulosa
Xulosa qilib aytkanda atom-spektroskopik metodlar atom spektrlarini o’rganishga asoslangan bo’lib,bu metodlarda aniqlanishi kerak bo’lgan atomlarning ultrabinafsha va ko’zga ko’rinuvcha nurlarni yutishi yoki,aksincha o’zidan chiqarilishi o’rganiladi. Elektronlar bir energetik pog’onadan ikkinchisiga o’tib,dastlabki pog’onaga qaytganda atom muayyan nur chiqaradi.Bu vaqtdagi nurlanish natijasida hosil bo’ladigan spektrning to’qin uzunligi va chastotasiga ko’ra atom spektroskopiyasi optik va rentgen spektroskopiya usullariga bo’linadi.Optik spektroskopiyada ultrabinasha va ko’zga ko’rinadigan soha spektrlari hosil bo’lishida valent elektronlar qatnashsa, rentgen spektroskopiyada ichki elektronlar qatnashadi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.N.T.Turabov “Analitik kimyo” darsligi. – T.; “Noshir” nashriyoti .2109. 300-305;342-343-b.
2.U.K.Abduraxmanova “Anlitik kimyoning fizik-kimyoviy usullari” o’quv uslubiy majmuasi. -G; Guliston Davlat Universiteti.2021. 16-18 b
3.Yu.Ya.Xaritonov, A.N.Yunusxo’jayev, A.A.Shabilalov, S.D.Nasirdinov “Analitik kimyo”. – T.; “Fan” nashriyoti . 2008. 583-586 b.
4. Ochildi Fayzullayev Analitik kimyo asoslari 2003
5. K R Rasulov Analitik kimyo 2004
Internet saytlari
1. Atom-fluorestsent analiz metodihttps://fayllar.org/kislota-asos-togrisidagi-proton-asos-gidrid-kontseptsiyasi-v2.html?page=19
2. Atom emission alangali fotometriya usuli https://arxiv.uz/uz/documents/ referatlar/fizika/atom-emission-alangali-fotometriya-usuli.
|
| |
Korxonalarda va tashkilotlarda standartlashtirish xizmatlari

|
Korxonalarda va tashkilotlarda standartlashtirish xizmatlari
|
Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 2,35 Mb. | | #159390 |
Bog'liq 1-slayd KORXONALARDA VA TASHKILOTLARDA STANDARTLASHTIRISH XIZMATLARI. REJA: - STANDART NIMA?
- STANDARTLASHTIRISH HAQIDA TUSHUNCHA.
- STANDARTLASHTIRISH BO’YICHA MILLIY VA XALQARO TASHKILOTLAR.
- KORXONALARDA VA TASHKILOTLARDA STANDARTLASHTIRISH XIZMATLARI.
STANDART NIMA? - Standart (ing. standard — meʼyor, namuna, oʻlcham) — keng maʼnoda — boshqa obʼyektlarni taqqoslash uchun dastlabki obʼyekt deb qabul qilingan namuna, etalon, model; standartlanadigan obʼyektga qoʻyiladigan va vakolatli organlar tomonidan tasdiqlangan meʼyorlar, qoidalar, talablarni belgilovchi meʼyoriytexnik hujjat.
- Standart inson faoliyatining barcha sohalari: fan, texnika, sanoat, qishloq xoʻjaligi., ishlab chiqarish, qurilish, transport va boshqa ga taalluqli.
- Koʻllanish sohasiga qarab,
- davlat standarti (Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tasdiqlaydi),
- tarmoq standartlari (tarmoklar vazirliklari tasdiqlaydi),
- korxona va birlashmalar standartlari (korxonalar va birlashmalar boshqaruvi tasdiqlaydi) kabi turlarga boʻlinadi.
- Xalq xoʻjaligining barcha tarmoqlari boʻyicha respublika, viloyatlar va boshqa ga qarashli korxona, tashkilot va muassasalar uchun standartlarni qoʻllash majburiy.
- Vazifasiga qarab, standartlarni quyidagi turlarga boʻlinadi:
- umumtexnik va tashkiliymetodik qoida hamda meʼyorlar;
STANDARTLASHTIRISH HAQIDA TUSHUNCHA. - Standartlashtirish bu – ma’lum bir qoida, qonun norma asosida ishlab chiqilgan standartlarni joriy etilishini ta’minlash.
- STANDARTLASHTIRISH TO‘G‘RISIDA O‘zbekiston Respublikasining Qonuni, 28.12.1993 yildagi 1002-XII-sonida bayon etildi. 28.01.1994 yilda kuchga kirdi. 12 moddadan iborat.
STANDARTLASHTIRISH BO’YICHA MILLIY TASHKILOTLAR. - Oʼzbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligi
- "Standartlashtirish, sertifikatlashtirish va texnik jihatdan tartibga solish ilmiy-tadqiqot institute" davlat muassasasi (Standartlar instituti)
- "O'zbekiston milliy metrologiya instituti" DK
- O‘zbekiston texnik jihatdan tartibga solish agentligining Texnik jihatdan tartibga solish, standartlashtirish, sertifikatlashtirish va metrologiya sohasida davlat nazorati departamenti
- "O'zbekiston akkreditatsiya markazi" DK
- "Shtrixli kodlash va axborot texnologiyalari markazi" DK
- «O’zbekiston ilmiy-sinov va sifat nazorati markazi» davlat korxonasi («UzTest» DK)
STANDARTLASHTIRISH BO’YICHA XALQARO TASHKILOTLAR. - · Xalqaro standartlashtirish tashkiloti (ISO).
- · Xalqaro elektrotexnika komissiyasi (XEK).
- · Metrologiya sohasida qonunlashtiruvchi xalqaro tashkilot (MOZM).
- · Sifat bo‘yicha Yevropa tashkiloti (YeOK).
- · Sinov laboratoriyalarining akkreditlash bo‘yicha Xalqaro konferensiyasi (ILAK).
- · Yevropadagi iqtisodiy uyushma (YeES).
- · Standartlashtirish va metrologiya bo‘yicha arab tashkiloti (ASMO).
O‘zbekiston Respublikasida standartlashtirishga doir quyidagi toifadagi normativ hujjatlar qo‘llaniladi:
|
| |
Axborot resurslarini himoyalash

Axborot resurslarini himoyalash
Noutbuklarning fizik saqlanishlarini ta’minlash usullaridan biri-xavfsizlik kabelidan foydalanish. Ushbu kabel noutbukni stolga yoki boshqa yirik predmetga "boylab" qo’yishga mo’ljallangan. Albatta, bu yuz foizlik kafolatni bermaydi, ammo har xolda o’g’rining anchagina kuch sarf qilishiga to’g’ri keladi.
Noutbuklarning tez-tez o’g’irlanishi sababli, axborotni arxivlashning xavfsizlikni ta’minlashga nisbatan muhimligi kam emas. SHifrlash dasturlari fayllar xavfsizligini ta’minlashda yoki qattiq disklarda shifrlangan ma’lumotlar xajmini yaratishda ishlatiladi. Bu ma’lumotlarni rasshifrovka qilish uchun, odatda, parolni kiritish yoki shaxsiy kalitlarni ishlatish talab etiladi. Barcha axborotlarni shifrlangan fayllarda yoki arxivlarda saqlanishi kerakli fayllar to’plamini arxiv uchun nusxalashni yengillashtiradi, chunki ular endi ma’lum joyda joylashgan bo’ladi.
O’g’rilar uchun noutbuklar "birinchi nomerli nishon" ekanligini foydalanuvchilar tushunib yetishlari va ularni qarovsiz qoldirmasliklari zarur. Hatto ofislarda noutbukni kechaga qoldirish mumkin emas, chunki ofisga ko’p kishilar (kompaniya xodimlari, farroshlar, mijozlar) tashrif buyuradilar.
Axborotning chiqib ketishi noutbuk egasining ko’p odamlar to’plangan joylarda ham sodir bo’lishi mumkin. Samolet - kompaniya menedjerlari foydalanadigan odatdagi transport vositasidir. Samoletda qo’shni kreslodagi yo’lovchi noutbuk egasining yelkasi ustidan muhim axborotni o’qib olishi mumkin. Hatto "uy sharoitidagi" noutbuklar ham himoyalanishi zarur. Bu holda kompyuterning himoyasi server himoyasidan farqlanmaydi. Juda ham zarur bo’lmagan servislarning o’chirilishi qurilma ishlashini yaxshilaydi.
Xulosa
O’zining dasturiy ta’minotini noutbukka o’rnatgan niyati buzuq odam xavfsizlikning barcha mexanizmlarini chetlab o’tish imkoniyatiga ega bo’ladi.
Kompyuterni o’z ixtiyoriga olgan o’g’ri unga o’zining dasturini o’rnatganida uni tuxtatib bo’lmaydi.
BIOSda (Basic Input/Output System-kiritish/chiqarishning bazaviy tizimi) va qattiq diskda o’rnatilgan parollar o’g’rilangan noutbukdan foydalanishga to’sqinlik qilishi mumkin.
Ushbu barcha vositalar, afsuski, tajribali xaker uchun to’siq bo’laolmaydi.
http://fayllar.org
|
Viruslar bilan kurashish metodlari va vositalari

Viruslar bilan kurashish metodlari va vositalari;
Viruslar tarqalishining ommalashuvi, ular ta’siri oqibatlarining jiddiyligi virusga qarshi maxsus vositalarni va ularni qullash metodlarini yaratish zaruriyatini tugdirdi. Virusga qarshi vositalar yordamida quyidagi masalalar echiladi:
kompyuter tizimlarida viruslarni aniqlash;
viruslar ta’siri oqibatlarini yuqotish.
Viruslarni aniqlashni ularning ta’siri boshlanishi bilanoq yoki, loaqal, zararkunandalik vazifalari boshlanmasdanoq amalga oshirish maqsadga muvofiq xisoblanadi. Ta’kidlash lozimki, barcha xil viruslarning aniqlanishini kafolatlovchi virusga qarshi vositalar mavjud emas.
Kompyuter tizimlarida viruslarni aniqlashning quyidagi metodlari mavjud:
skanerlash;
uzgarishlarni bilib qolish; evristik taxlil;
rezident qorovullardan foydalanish;
programmani vakstinastiyalash;
viruslardan apparat-programm ximoyalanish. Skanerlash - viruslarni aniqlashning eng oddiy metodlaridan xisoblanadi. Skanerlash programma-skaner tomonidan amalga oshiriladi. Bu programma-skaner viruslarning tanituvchi qismini-signaturani qidirish maqsadida fayllarni kurib chiqadi. Kupincha programma-skanerlar aniqlangan viruslarni yuqotishi mumkin. Bunday programmalar polifaglar deb ataladi. Skanerlash usuli signaturalari ajratilgan va doimiy bulgan viruslarni aniqlashda qullaniladi.
Quyida biz kompyuter tizimiga virus kirishining oldini olishva tarqalishehtimolini kamaytirishda lozim bo’lgan tavsiyalar beramiz:
Tashqaridan keladigan axborot tashuvchilardagi fayllarva kompyuter tarmoqlaridagi ma’lumotlarni yaxshilab tekshirish lozim. Tekshirishni bu ma’lumotlarnikompyuterga o’rnatishdan oldin ham, keyin ham bajarish lozim. Chunki, instalyastion disketadagi fayllar o’z ishchi versiyasidan farq qilishi mumkin.
Dasturiy ta’minotni ishonchli firmalardan sotib olingan kompakt disklardagi distributiv nusxalaridan foydalanish lozim.
Ixchamlashtirilgan (arxivlangan) fayllarga alohida ahamiyat berish lozim. Yoyib yuborgandan so’ng ular ichidagi ma’lumotlarni virus bormi-yo’qmi tekshirib ko’rish kerak.
Olingan har bir dasturni uning yo’riqnomasi (tavsifi) bilan tekshirib ko’rish lozim.Kompyuterda bajaradigan ishi noaniq bo’lgan dasturlarni saqlamaslik kerak.
Har bir disketada yozuvdan himoyalash rejimini o’rnatish va faqat lozim bo’lgandagina uni olib tashlash kerak. Bundahimoyaapparatdarajasidabo’lib, unidasturyordamidabekorqilishmumkinemas. Shuninguchunbundayhimoyao’rnatilgandisketaningyuklashsektoriniham,ungayozilganfayllarnihamviruszararlantiraolmaydi.
Kompyuterdaishlovberilishilozimbo’lganfayllarningmuntazamravishdarezervnusxalariniyozibborishtavsiyaetiladi. Bunday nusxalarni strimmer, kompakt disk yoki flesh xotiralarda yaratish mumkin.
Qattiq diskdagi xotirani bir nechta mantiqiy disklarga bo’lib qo’yish maqsadga muvofiq. Masalan, birinchisi- tizimli disk vazifasini o’tasa,ikkinchisi- foydalaniladigan dasturiy ta’minot uchun, uchinchi-si- o’zgarib turuvchi va yig’iladigan ma’lumotlar saqlanishi uchun ajratilishi mumkin.
Virus xavfi paydo bo’lganda,kompyuterdan foydalanuvchi xodimlar-ga, bajarishlari lozim bo’lgan vazifalarni o’rgatish zarur.
|
Simsiz aloqa tizimlarida axborot resurslarini himoyalash

|
Simsiz aloqa tizimlarida axborot resurslarini himoyalash
|
bet | 8/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 28,23 Kb. | | #109507 |
Bog'liq 1. Zararkunanda dasturlarning turlari. «Kompyuter virusi»-fayllar.orgSimsiz aloqa tizimlarida axborot resurslarini himoyalash.
Simsiz tarmoqlar odamlarga simli ulanishsiz o’zaro bog’lanishlariga imkon beradi. Bu siljish erkinligini va uy, shahar qismlaridagi yoki dunyoning olis burchaklaridagi ilovalardan foydalanish imkonini ta’minlaydi. Simsiz tarmoqlar odamlarga o’zlariga qulay va xoxlagan joylarida elektron pochtani olishlariga yoki Web-sahifalarni ko’zdan kechirishlariga imkon beradi.
Simsiz tarmoqlarning turli xillari mavjud, ammo ularning eng muhim xususiyati bog’lanishning kompyuter qurilmalari orasida amalga oshirilishidir. Kompyuter qurilmalariga shaxsiy raqamli yordamchilar (Personal digital assistance, PDA), noutbuklar, shaxsiy kompyuterlar, serverlar va printerlar taalluqli.
Simsiz tarmoqlarning quyidagi kategoriyalari bor
- simsiz shaxsiy tarmoq (Wireless personal-area network, PAN);
- simsiz lokal tarmoq (Wireless local-area network, LAN);
- simsiz regional tarmoq (Wireless metropolitan-area network, MAN):
- simsiz global tarmoq (Wireless Wide-area network, WAN).
Simsiz tarmoq tuzilmasi
Simsiz tarmoq tuzilmasi. Simsiz tarmoqlarda simli tarmoqda ishlatiladigan komponentlar ishlatiladi. Ammo, simsiz tarmoqlarda axborot xavo muhiti (medium) orqali uzatishga yaroqli ko’rinishga o’zgartirilishi lozim.
Simsiz qurilmalar xavfsizligi muammolari
Simsiz qurilmalarni to’rtta kategoriyaga ajratish mumkin: noutbuklar, cho’ntak kompyuterlari (PDA), simsiz infratuzilma (ko’priklar, foydalanish nuqtalari va h.) va uyali telefonlar.
Noutbuklar — korporativ simsiz tarmoqlarda va SOHO (Small Office Home Office - kichik va uy ofislari) tarmoqlarida keng tarqalgan qurilma.
Fizik xavfsizlik noutbuklar uchun jiddiy muammo hisoblanadi. Bunday kompyuterlarni xarid qilishdagi parametrlardan biri-uning o’lchami. Noutbuk qanchalik kichkina bo’lsa, u shunchalik qimmat turadi. Boshqa tarafdan, noutbuk qanchalik kichkina bo’lsa, uni o’g’irlash shunchalik osonlashadi. SHifrlash kalitlarining, masalan, WEP-kalitlar (Wired Equivalent Privacy), dasturiy kalitlar, parollar yoki shaxsiy kalitlarning (PGP, Pretty Good Privace kabilar) yo’qotilishi katta muammo hisoblanadi va uni ilovalar yaratilishi bosqichidayoq hisobga olish zarur.
|
| |
Central asian journal of education and innovation

Central asian journal of education and innovation
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
10.12.2023
Hajmi
0,91 Mb.
#114884
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Central asian journal of education and innovation
Download
0,91 Mb.
Matnni ko'rish
O’zbekiston respublikasi axborot texnalagiyalari va kommunikatsiyalarni

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
AXBOROT TEXNALAGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI
RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL – XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNALOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
MUSTAQIL ISH
Mavzu:Yarim o’tkazgichli diodlar va ularning turlari
Bajardi:Sag’dullayev Lazizbek
Tekshirdi:Jumanov H.A
SAMARQAND - 2024
Mavzu:Yarim o’tkazgichlo diodlar va ularning turlari
I.KIRISH
1.Yarim o’tkazgichli diod
2.Yarim o’tkazgichli triod .Bibolyar tranzistorlar
II.ASOSIY QISM
1.Yarim o’tkazgichli diodlar ,ularning tuzilishi va ishlash printsipti
2.Yuqori chastotali yarim o’tkazgichli diodlar
III.XULOSA
IV.FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
I.KIRISH
Mavzu:Yarim o’tkazgichli diodlar va ularning turlari
p-n o'tish hodisasi asosida ishlaydigan eng sodda yarim o'tkazgichli asbob yarim
oʻtkazgichli diod deb ataladi . Shunga ko'ra p - n o'tishning volt-amper
xarakteristikasi yarim o'tkazgichli diodning volt-amper xarakteristikasidir.Uning
shakli ko'p faktorlarga bog'liqdir.Masalan,tashqi temperaturaga kontakt sohasining
geometrik o'lchamlariga, tok tashuvchilar miqdoriga teskari kuchlanish kattaligiga
va h.k.
Amaliy jihatdan bu faktorlarinning teskari tokka bo'lgan ta'siri katta ahamiyatga ega.
Masalan muhit haroratining ko'tarilishi yoki teskari kuchlanishi biror qiymatgacha
hirilishi teskari birdan ko'payib tishiga , natijada p-n o'tishning buzilishiga, sabab
bo'ladi. Shulardan issiqlik va elektr buzilishini ko'raylik 1-rasmda yarim o'tkazgichli
diodning sxemada belgilanishi va to'lqin volt - amper xarakteristikasi ko'rsatilgan,
Unda 1-chiziq issiqlik bo'lishi,b2-chiziq esa, elektr buzilishini ko'rsatadi.
Kontakt sohasining kengligiga qarab yarim o'tkazgichli diodlar nuqtaviy va yassi
diodlarga ajratiladi .
Diodga qo'yilgan kuchlanish o'zgarishi p-n o'tishning kengligini o'zgartiradi. Bu
o'zgarish kondensator qoplamlari orasidagi masofaning o'zgarishiga mos keladi. p -
n o'tishning bu xususiyati diodni boshqaruvchi sig'imli element qilib ishlatish
imkonini beradi. Bunday diodlar varikplyar deb atalab.
|
Page 146 - Central asian journal of education and innovation

|
Central asian journal of education and innovationBog'liq CAJEI0532
Page 146
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION
AND INNOVATION
Volume 2, Issue 5, May 2023
www.in-academy.uz
N.P.Tereshina va mualliflari jamoasi o‘zlarining ilmiy-tadqiqot ishlari transport xizmatlari
ko‘rsatilishda temir yo‘l transportining raqobatbardoshligini oshirish masalalariga
bag‘ishlangan [9]. Ish mualliflari transport mahsulotlari va transport kompaniyasining
raqobatbardoshligi kontseptsiyasini belgilashga, shu jumladan, transport bozorida
raqobatbardosh munosabatlarni shakllantirishni hisobga olishga katta e’tibor berishadi.
Maqolada transportda raqobatbardoshlikni boshqarish mexanizmi taklif etilib,
raqobatbardoshlikni boshqarishda innovatsion yondashuvni shakllantirishga alohida e’tibor
qaratilgan. Logistika zanjirlarining samarali ishlashini tashkil etishda kompaniyalarning
raqobatbardoshligini oshirish masalalarining xususiyatlari ko‘rib chiqiladi.
Tadqiqotchi V.P.Kozlova simulyatsiya modellashtirishga asoslangan transport markazlarini
rivojlantirishga investitsiyalarni tizimli baholashga yangi yondashuvni taklif qiladi [5]. Yagona
transport-logistika majmuasining bir qismi sifatida transport uzellarining murakkabligi va
tizimli tashkil etilishi investitsiya jozibadorligini baholashda alohida yondashuvni talab qiladi.
Xususan, transport jarayonini amalga oshirishning umumiy xarajatlarini minimallashtirish
uchun mo‘ljallangan optimallashtirish hisob-kitoblari turli elementlar va quyi tizimlarning
uyg‘unlashuv darajasini aks ettiruvchi transport tizimidagi barcha elementlarning o‘zaro
ta’sirini hisobga olishi kerak. Bunday hisob-kitoblar, dastlabki murakkabligi va transport
tizimining topologiyasiga kritik bog‘liqligi tufayli, faqat simulyatsiya modellashtirish doirasida
amalga oshirilishi mumkin.
Tadqiqotchi L.V.Shkurina tomonidan transport infratuzilmani rivojlantirish, iqtisodiy va
texnologik salohiyatini baholash, jumladan, ehtiyojlarini aniqlash muammolari koʻrib
chiqiladi [10]. Tadqiqotda temir yo‘l transportining raqobatbardoshligi asosidagi iqtisodiy va
texnologik salohiyatning funksional turlari, investitsiyalarni boshqarishning nazariy jihatlari
va investitsiya loyihalari samaradorligini baholash usullarini takomillashtirish ko‘rib
chiqiladi. Tadqiqot mualliflari yirik temir yo‘l loyihalariga sarmoya kiritishning maqsadga
muvofiqligini asoslashda dasturga asoslangan yondashuvni ilgari suradi va transport sohasida
to‘g‘ri investitsiya qarorlarini tanlashni tahlil qiladi.
|
| |
Foydanilgan adabiyotlar - Central asian journal of education and innovation

Foydanilgan adabiyotlar:
1. Alibekov B.I. Mintaqadagi transport komplekslari uchun logistika boshqaruv tizimini
modellashtirish / B.I. Alibekov, V.P. Jukov // M.: 2007. 276 b.
2. Анненков А.В. Управление транспортной компанией: монография А.В.Анненков. М.:
2007. – 280 с.
3. Дынкин А. Интегрированные бизнес-группы в российской экономике/ А. Дынкин, А.
Соколов // Вопросы экономики. – 2002. № 4. – С. 78-95. – ISSN: 0042-8736.
4. Елисеев С.Ю. Построение и оптимизация функционирования международных
транспортно-логистических систем / С.Ю. Елисеев. – М.: ВИНИТИ РАН, 2006. – 242 с.
5. Козлова В.П. Системная оценка экономической эффективности инвестиционных
проектов на транспорте / В.П. Козлова. – М.: ВИНИТИ РАН, 2006. – 152 с. – ISBN 5-
902928-15-X.
6. Ларин О.Н. Методология организации и функционирования транспортных систем
регионов / О.Н. Ларин; под ред. Л.Б. Миротина. – Челябинск: Изд-во ЮУрГУ, 2007. – 205
с.
7. Резер С. М. Логистика. Словарь терминов / С. М. Резер А. Н. Родников. 2007. – 412 с. –
ISBN 978-5- 902928-13-3.
Page 147
CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION
AND INNOVATION
Volume 2, Issue 5, May 2023
www.in-academy.uz
8. Сорокина И.О. Теоретические основы понятия «интеграция» и принципы ее
осуществления / И.О. Сорокина // Менеджмент в России и за рубежом. – 2008. – № 2. –
С. 4-6. ISSN: 1028-5857.
9. Терeшина Н.П. Управление инновациями в сфере экономики и финансов на
железнодорожном транспорте / Н.П.Терeшина В.Г.Галабурда, Р.А.Кожевников,
Б.А.Волков, А.В.Рышков и др.; под ред. Н. П. Терeшиной – М.: МИИТ, 200.1 – 103 ст.
10. Шкурина Л.В. Оценка экономико-технологического потенциала железнодорожного
транспорта при формировании конкурентной стратегии / Л. В. Шкурина. – М.:
РГОТУПС, 2003. 201 ст.
11. F.O.Rajabov. Development of logistics and transportation infrastructure in our country.
International scientific and practical conference “Youth, science, education: topical issues,
achievements
and
innovations”.1-part.
29.06.2022.
https://zenodo.org/record/6784413#.ZF5t1nZBy00
|
Antivirus dasturiy vositalari

Antivirus dasturiy vositalari
Detektor antivirus dasturlari.
Detektor dasturlari ko’pchilikka ma’lum bo’lgan va ko’p tarqalgan antivirus dasturlari bo’lib, ular viruslarning avvaldan ma’lum bo’lgan turlarini skanerlash yo’li bilan izlab topadi. Shuning uchun ular skaner dasturlari deb ham yuritiladi.
Detektor dasturlari viruslarning yangi turlarini topa olmasligi mumkin. Shuninguchunbudasturlarnimuntazamravishdayangilabturishtavsiyaqilinadi.
So’nggivaqtdadetektordasturlarfoydalanuvchiyangiviruslarhaqidao’ziqo’shimchaqilishimumkinbo’lganmaxsusma’lumotbazalaribilanbirgalikdayaratilmoqda. Buninguchunantivirusdasturigama’lumotbazasiniyangilovchiqo’shimchafayllarniolishkifoyadir.
Internettizimigaulangankompyuterlardabundayantivirusdasturlarigayangiviruslarhaqidama’lumotniavtomatikravishdakiritishimkoniyatlarimavjud.
Rezident (monitor) antivirus dasturlari.
Bular antivirus dasturlarining butun bir sinfi bo’lib, tezkor xotiradan joy oladi vadoimiy ravishda boshqa dasturlarning noo’rin harakatlarini kuzatib turadi. Bunday antivirus dasturlarining maqsadi kompyuterga virus tushishiga yo’l qo’ymaslik bo’lib, ular yordamida virus tarqalishini boshlang’ich qadamda to’xtatish mumkin. Kompyuterdavirus borligiga shubha uyg’onganda rezident antivirus dasturlari bajarayotgan ishlarni to’xtatib qo’yib, davom etish uchun foydalanuvchidan maxsus buyruqni kutadi.
Revizor antivirus dasturlari.
Revizor antivirus dasturlari, avvalo, mantiqiy disklarning, nazorat qilinishi lozim bo’lgan fayllar, jildlarning tuzilmasi, tezkor xotira hajmi, kompyuterga ulangan disklarning soni kabi ma’lumotlarni o’zining maxsus fayllariga yozib qo’yadi. Virus tushganligini tekshirish uchun revizor antivirus dasturi maxsus fayldagi holatni joriy holat bilan solishtiradi. Virusning mavjudligi ularning farqi bilan aniqlanadi.Bu antivirus dasturlarning afzalligi shundaki, ular avvaldan ma’lum bo’lmagan kompyuter viruslarini ham aniqlashi mumkin.
|
Komputer viruslari va ulardan himoyalanish

2. Komputer viruslari va ulardan himoyalanish.
Viruslar-«qurtlar» tarmoq orqali ishchi stanstiyaga tushadi, tarmoqning boshqa abonentlari buyicha virusni junatish adreslarini xisoblaydi va virusni uzatishni bajaradi. Virus fayllarni uzgartirmaydi va disklarning yuklama sektorlariga yozilmaydi. Bazi bir viruslar-«qurtlar» diskda virusning ishchi nusxasini yaratadi, boshqalari faqat xisoblash mashinasining asosiy xotirasida joylashadi.
Algoritmlarning murakkabligi, mukammalik darajasi va yashirinish xususiyatlari buyicha yashash makonini uzgartiradigan viruslar quyidagilarga bulinadi:
talaba viruslar;
«stels» viruslar (kurinmaydigan viruslar);
polimorf viruslar.
Talaba-viruslar malakasi past yaratuvchilar tomonidan yaratiladi. Bunday viruslar, odatda, rezident bulmagan viruslar qatoriga kiradi, ularda kupincha xatoliklar mavjud buladi, osongina taniladi va yuqotiladi.
«Stels» viruslar malakali mutaxasislar tomonidan yaryatiladi. «Stels»-viruslar operastion tizimning shikastlangan fayllarga murojaatlarini ushlab qolish yuli bilan uzini yashash makonidagiligini yashiradi va operastion tizimni axborotning shikastlanmagan qismiga yunaltiradi. Virus rezident xisoblanadi, operastion tizim programmalari ostida yashirinadi, xotirada joyini uzgartirishi mumkin. «Stels» -viruslar rezident antivirus vositalariga qarshi tasir kursata olish qobiliyatiga ega.
Polimorf viruslar xam malakali mutaxasislar tomonidan yaratiladi, va doimiy tanituvchi guruxlar-signaturalarga ega bulmaydi. Oddiy viruslar yashash makonining zaxarlanganligini aniqlash uchun zaxarlangan obektga maxsus tanituvchi ikkili ketma-ketlikni yoki simvollar ketma-ketligini (signaturani) joylashtiradi. Bu ketma-ketlik fayl yoki sektorning zaxarlanganligini aniqlaydi. Polimorf viruslar virus tanasini shifrlashdan va shifrlash programmasini turlantirishdan foydalanadi. Bunday uzgartirish evaziga polimorf viruslarda kodlarning muvofiqligi bulmaydi.
Ma’lum viruslar bilan ishlashda kulaylikni ta’minlash maksadida viruslar katalogidan foydalaniladi. Katalogda viruslarning kuyidagi standart xususiyatlari tugrisidagi ma’lumot joylashtiriladi: nomi, uzunligi, zaxarlanuvchi fayllar, fayldagi urni, zaxarlash usuli, rezident viruslar uchun asosiy xotiraga joylashtirish usuli, kelib chikaradigan natijalari, zarakunandalik vazifalarining borligi (yuk-ligi) va xatoliklar. Kataloglarning mavjudligi viruslarni tavsiflashda ularning standart xususiyatlari va ta’sirlarini tushirib koldirib, fakat uziga xos xususiyatlarini kursatishga imkon beradi.
|
Кўллари ва сув омборлари

|
Кўллари ва сув омборлари
|
bet | 1/6 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 122,62 Kb. | | #119945 |
Bog'liq sanoatning istqbollari
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI
NAMANGAN DAVLAT UNIVERSITETI
NOORGANIK KIMYO KAFEDRASI
NOORGANIK KMYO FANIDAN
“Kimyo fani va sanoati istiqbollari”
Mavzusida
KURS ISHI
Bajardi: kimyo yo`nalishi KKIM-BU-22
Gurux talabasi Fayzullayeva O’
Raxbar: Valiyeva Sh
Namangan – 2023
Namangan Davlat Universiteti Tabiiy fanlar fakulteti Kimyo yo'nalishi guruh
talabasi ning
Nooorganik kimyo fanidan “Kimyo fani va sanoati istiqbollari mavzusidagi yozgan kurs ishiga
Taqriz
Ushbu kurs ishi “Kimyo fani va sanoati istiqbollari” mavzusida bo'lib, unda kimyoviy tushunchalar, mavzuga oid nazariyalar, fikrlar amaliy mashqlar qamrab olingan. Jumladan, minerallar kimyosi sanoatining rivojlanish tarixi va undagi ayrim kamchiliklar yoritib berilgan.
Talaba kurs ishini bayon etishda fanga uslubiy qo'llanmalar internet ma'lumotlaridan foydalangan biroq ommaviy axborot nashrlaridan foydalanmagan. Bundan tashqari kurs ishini bayon etishda ba'zi bir jumlalarni, formulalarni tuzishda xatolikka yo'l qo'ygan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib hay'at azolari ijobiy ball berishlarini so'rayman.
Taqrizchi:
Mundarija
KIRISH………………………………………………………………………….…3
I.BOB. ASOSIY QISM. O'ZBEKISTONDA KIMYO SANOATI SALOHIYATI VA TARMOQ TARKIBI……………………………………….8
1.1. O'zbekistonda kimyo mahsulotlari resurs bazasi………………………………8
1.2. Kimyo sanoati tarmoq tarkibi………………………………………………...14
II.BOB. O'ZBEKISTONDA KIMYO SANOATI RIVOJLANISH……….….20
2.1.O' zbekiston iqtisodiyotida kimyo sanoatining o'rni………………………….20
2.2. O'zbekistonda kimyo sanoatini rivojlanish istiqbollari…………………..…..26
XULOSA…………………..……………………………………………………..34
|
| |
Bino va inshootlarda portlash sabablari va oqibatlari

|
Bino va inshootlarda portlash sabablari va oqibatlari
|
bet | 6/9 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 31,01 Kb. | | #123158 |
Bog'liq sanoat korxonalarida xavfsizlikBino va inshootlarda portlash sabablari va oqibatlari
Bino va inshootlarda portlash hodisalari ko‘proq quyidagi sabablarga ko‘ra sodir bo‘ladi: - yong‘in xavfsizligi qoida va me’yorlari talablarini qo‘pol ravishda buzilishi; - issiqlik uzatish, shamollatish tizimlarini va elektr dastgohlarini noto‘g‘ri o‘rnatish; - buzuq holdagi texnologik va elektr uskunalarini ishlatish; - yonuvchi va portlovchi moddalarni omborlarda saqlash qoidalarini buzilishi; - elektrostatik va atmosfera elektr zaryadlaridan himoyalanish qoida-larini buzilishi; - yong‘in darakchilari va avtomatik o‘t o‘chirish tizimining yo‘qligi yoki buzuqligi; - portlashi mumkin bo‘lgan manbalar (bug‘ qozonlari, ekonomayzerlar, nasos agregatlari, kompressorlar, elevatorlar, gaz balonlarini sinovdan o‘tkazish va to‘ldirish xonalari) ustidan nazorat qoidalariga to‘liq rioya qilmaslik; -yong‘in xavfsizligi bo‘yicha malakali nazoratni yo‘qligi va hokazolar. Havo bilan aralashmagan yonuvchi gaz va bug‘larni maxsus kran orqali uncha katta bo‘lmagan teshikdan oqizib, so‘ng gugurt chaqib yoqilsa, mash’ala bo‘lib osuda yonaboshlaydi. Bunday yonishlarni shisha idishlarni tayyorlash zavodlarida, g‘isht, keramika va chinni pishirish zavodlarining pechlarida sun’iy va tabiiy gazlarni yonishi misolida ko‘rish mumkin. Sement zavodlarining aylanma pechlarida ham ko‘mir kukunini yoqilishi shu taqlitda amalga oshiriladi. Ammo bu gazlar ba’zi nosozlik sabablariga ko‘ra, havo bilan aralashib ketish hollari mavjud bo‘lib, aralashma xavfli nisbat darajasiga etgan bo‘lsa, katta kuch bilan portlash sodir bo‘lishi mumkin. Neftni qayta ishlash, mashinasozlik va kimyo sanoatlarini tez sur’atlar bilan rivojlanishi, yonuvchi gazlar va changlarni hamda engil alangalanuvchi suyuqliklarni ishlab chiqaruvchi va ularni qayta ishlovchi korxonalarni ko‘payib ketishiga olib keladi. YOnuvchi moddalarni bug‘ va changlari xonadagi havo bilan aralashib ketsa, portlash xavfini chaqiruvchi gazli havo aralashmasini hosil qiladi. Bunday aralashmalarning portlashi oqibatida bino va inshootlar vayronaga aylanishi va odamlarni qurbon bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Agar yonish oqibatida portlash jarayoni biror yopiq hajmda sodir bo‘lsa, yonuvchi moddaning harorat ta’sirida kengayishi evaziga, uning devorlariga bosim kuchi tez ortib boradi va butun hajm bo‘yicha teng quvvatli quporuvchi, ta’sir kuchiga ega bo‘ladi.
|
| |
Ruxsat etilgan yuk ko‘tarish va tashishning me’yorlari

|
Ruxsat etilgan yuk ko‘tarish va tashishning me’yorlari
|
bet | 7/9 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 31,01 Kb. | | #123158 |
Bog'liq sanoat korxonalarida xavfsizlikRuxsat etilgan yuk ko‘tarish va tashishning me’yorlari
Yukni ortish yoki tushirishga qadar yuk ko‘taruvchi vositalarning mustahkam va turg‘unligi, ularning yuk ko‘taruvchanligi, ko‘tariladigan yukka muvofiq kelish-kelmasligi, arqon, sim arqon va himoya to‘siqlarining holatini tekshirish lozim.
Yuklar ko‘pincha qoplarda, savatlarda, karton qutilarga, bochkalarda ortib tashiladi. Ortish usuli tashiladigan yukka va yuk ko‘taradigan mashinalar yoki boshqa vositalarning bor-yo‘qligiga bog‘liqdir. Qishloq xo‘jaligidagi jarohatlarning 35% ga yaqini transportda ish bajarganda sodir bo‘ladi. Yuklarni qo‘lda ortish va tushirish faqat muvaqqat maydonchalarda ruxsat etiladi. Bunday holda erkaklar qo‘li bilan 50 kg, ayollar esa ko‘pi bilan 9 kg, 16-18 yoshdagi o‘smirlar uchun tashiydigan va siljitadigan yukning og‘irligi o‘g‘il bolalar uchun 13 kg, qizlar uchun 7 kg dan ortiq bo‘lmasligi kerak.
O’smirlar uchun uzluksiz tashiydigan va siljitadigan yukning miqdori 4,1 kg dan ko‘p bo‘lmasligi lozim, 14-15 yoshdagi o‘smirlar uchun esa me’yor 2 martagacha kamaytiriladi (SQ va MN 0052-96).
Ish o‘rinlarini tashkillashtirishda ergonomik talablar.
Ishchilarning sog‘lig‘ini saqlash, yuqori ish unumiga erishish va o‘zini yaxshi his qilishi ularning mehnat sharoitini yaxshilanishi va ish joylarini tashkil etishga bog‘liq. Turgan va o‘tirgan hollarda bajariladigan ishlar ergonomika talablari asosida kishi tanasining o‘lchamlari inobatga olingan holda amalga oshiriladi.
1 – tez-tez ishlatiladigan va muhim boshqaruv organlari joylashuvi;
2 – tez-tez ishlatiladigan va kam muhim bo‘lgan boshqaruv organlari;
3 - kam ishlatiladigan boshqaruv organlari.
Ishchi yuzaning ko‘rsatkichlari kishining kuchi, shaxsiy imkoniyatlarga bog‘liq holda o‘zgaradi va u har xil odamlarda turlichadir. Uzluksiz ish davomida kishining kuch miqdori, uning ta’sir etish davomiyligiga va chastotasiga teskari proporsionaldir. Yengil ishlarni bajarishda ish joylarini o‘tirib ishlashga mo‘ljallabtashkil qilinadi. Ishchining erkin ko‘zg‘alishiga zaruriyat talab qilinmasaIshda bajarilayotgan operatsiyalar tez va juda tez doira chegarasida va harakatlantiruvchi maydonning eng qulay doirasida amalga oshiriladi.
|
| |