nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Algoritmning mantiqiy diagrammasida(AMD)

|
Algoritmning mantiqiy diagrammasida(AMD)
|
bet | 28/93 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #255101 |
Bog'liq Muhandislik psixologiyasi Algoritmning mantiqiy diagrammasida(AMD) bosh lotin harflari elementar harakatlarni (EH), kichik harflar esa u yoki bu EHni tanlashni belgilovchi mantiqiy shartlarni bildiradi. Har bir mantiqiy shart ikkita mumkin bo'lgan natijaga ega. Mantiqiy shartning har bir belgisi raqamlangan o'q bilan boshlanadi va u boshqa a'zoda tugaydi . AMD ning ishlashi sxemaning eng chap a'zosi ishga tushirilishi bilan boshlanadi. Shundan so'ng, uning yonida qaysi element ishlashi kerakligi aniqlanadi. Agar birinchi a'zo EH bo'lsa, unda darhol unga ergashadigan sxemaning a'zosi, ya'ni ikkinchisi ishga tushirilishi kerak. Agar sxemaning birinchi a'zosi mantiqiy shart bo'lsa, unda ikkita natija mumkin: yoki mantiqiy shart qondiriladi yoki qondirilmaydi. Bunday holda, ushbu mantiqiy shartdan keyin boshlab raqamlangan o'q olib keladigan a'zo ishga tushiriladi.
AMD tilida algoritm yozishning eng oddiy misolini ko'rib chiqamiz
Bu shuni anglatadiki, operator A harakatini bajarishi kerak, keyin P mantiqiy sharti qanoatlantiriladimi yoki yo'qmi (masalan, signal chirog'i yoqilganmi yoki yo'qmi) tekshirishi kerak. Agar shart bajarilmasa (chiroq yoqilmasa), C amali bajariladi, aks holda operator B va C amallarini bajaradi. Shundan so'ng q mantiqiy sharti tekshiriladi. Tekshirish natijasiga qarab operator yo D harakatini bajarishga kirishadi (natija ijobiy bo'lsa) yoki A harakatiga qaytadi.
Tizimli yondashuv tamoyillariga muvofiq, operatorning faoliyatini algoritmik tavsiflash va tahlil qilish turli darajalarda amalga oshirilishi kerak. Bunga qarab, algoritmni kompyuter yordamida amalga oshirishda tavsiflash usuli va uning dasturiy ta'rifi o'zgaradi. Mumkin variantlar 5.1. jadvalda keltirilgan.
5.1-jadval
Operator faoliyatining ko'p darajali tavsifi
|
| |
VALLARNING TAXMINIY HISOBI  1. Birinchi val uchi konsol qismining diametri quydagicha aniqlanadi

|
VALLARNING TAXMINIY HISOBI 1. Birinchi val uchi konsol qismining diametri quydagicha aniqlanadi
|
bet | 3/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #242247 |
Bog'liq bir pogonali tog\'ri tishli silindrsimon reduktorni loyihalashVALLARNING TAXMINIY HISOBI 1. Birinchi val uchi konsol qismining diametri quydagicha aniqlanadi:
d1 = 3 T01.2⋅10[τ]3 = 3 530..22⋅⋅15 103 = 30mm
Bu yerda:
[τ]-buralishdagi ruxsat etilgan kuchlanish [τ]=15÷25MPa d 1ning aniqlangan qiymati standart bo’yicha yaxlitlanib, val qolgan qismlarining diametri aniqlanib, valning eskizi chizib olinadi. d1=30mm
d1 =30mm dpod = d2 = d1 + 2t = 30+ 2⋅2.2 = 35mm t=2.2 ga teng. (A1. 2.8.1-jadaval)
d 2 ning qiymatini yaxlitlab, d2=35mm deb olamiz.
2. Ikkinchi val uchun konsol qismining diametri
d3 = 3 0.T22⋅[⋅τ] = 3 2580.2⋅⋅1015 3 = 60mm
Ikkinchi valning qolgan qismlarining diametrini aniqlab, eskiz chizamiz. dpod = d3 + 2t = 30+ 2⋅3 = 36mm d4 = dpod +3.2⋅r = 35+3.2⋅3 = 40mm t va r larning qiymatlari A1. 2.8.1-jadvaldan tanlanadi. d 4 ning qiymatini yaxlitlab, d4 =45 mm deb qalub qilamiz.
3
Gubchak parametrlari: ld gg ==(11,.26d÷val1,5=)d1val.6⋅=6072 mm
Disk qalinligi: C ≥ 0.25b2 = 0.20⋅50 =10mm
Gardishining qalinligi: S=2.2m+0.05b2=2.2*1.5+0.05*50=5.8mm
Tishli g’ildiraklar bu tishli gardish, gubchak va ularni biriktirib turadigan diskdan iborat bo’lib, bu elementlarning o’lchamlarini formulalar yordamida aniqlash mumkin. G’ildirakning tishli gardishi tashqi kuchga chidamli, ya’ni mustahkam, bikrligi yuqori bo’lishi kerak, buning uchun gardishning qalinligi silindrsimon tishli g’ildiraklar uchun S>2.5mm olinadi.
Tishli g’ildiraklarning gubchagi g’ildirakning valiga o’tqazilib ko’rinishi simmetrik yoki nosimmetrik bo’lishi mumkin. Gubchakning uzunligi valning diametriga hamda g’ildirakning materialiga bog’liq bo’ladi. G’ildirakning diski gubchakni gardish bilan biriktiradi, qalinligi g’ildirakni qanday yo’l bilan tayyorlanishiga bog’liq.
|
| |
Uzatmani moylash - Hisob tushuntirish xatida quydagilarni aniqlash kerak

|
Hisob tushuntirish xatida quydagilarni aniqlash kerak
|
bet | 5/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #242247 |
Bog'liq bir pogonali tog\'ri tishli silindrsimon reduktorni loyihalashUzatmani moylash.
Yopiq uzatmada tishli g`ildiraklarni moyga botirish yo`li bilan yog`lanadi, bunda yetaklanuvchi tishli g`ildiraklar tishlari moyga botiriladi. ishlatilayotgan moyning hajmi uzatilayotgan quvvatga bog`liq bo`lib u quyidagicha aniqlanadi.
V = 0.25⋅ P1 = 0.25⋅8.14 = 2.035dm3
Moyni to’kishni tezlashtirish uchun teshiklar korpus asosining yuziga nisbatan 1-2 gradus qiyalik bilan ochiladi.
Moy hajmini o’lchagich moslamalar har xil ko’rinishda bo’ladi.
Podshipnik tanlash
Podshipniklar val hamda o’qlarning shiplariga o’rnatilib, tayanch vazifasini o’taydi. O’q yoki val orqali tayanchga tushadigan kuchni bevosita podshipnik qabul qiladi. Mashinaning ishlash sifati podship-niklarga ko’p jihatdan bog’liq. Shuning uchun podshipniklarni tanlash, loyihalash va ish jarayonida ularni kuzatib turish masalalariga alohida e’tibor berish lozim.
1. Yetaklovchi g’ildirak valiga o`rta seriyali bir qatorli zoldirli radial podshipnik tanlaymiz. Podshipnik markasi 307 |(A1. 4.5.5-jadval)
d1 = 35mm D
B = 21mm
r =
c=33.2kN
C0 =18kN
2. Yetaklanuvchi g’ildirak valiga yengil ensiz seriyali zoldirli radial-tirak podshipniklardan tanlaymiz. a=120 podshinik markasi 36210 (A1. 4.5.6-jadval)
r = 3mm
d = 55mm r1 = 3mm
TD==2790,mm120mm CC0r == 4327..20kN N
B = 19mm
Vallarni egilishga tekshirish
Valning hisobiy sxemasi tuzilib, tayanchlardagi reaksiya kuchlarning qiymatlari aniqlanib, valllar uchun eguvchi va burovchi moment epyurasi quriladi.
2- val uchun
Ft2 = 2477N Fa1 = 387.5N
Fr2 = 910N Fr1 = 2261N
Berilgan: l l == 130mm Ft1 = 6270N
l
g 2 = 96mm
dm = 83.2mm
l1 = 65mm
l = Bn + 2x + lg = 20 +14 + 96 =130mm
|
| |
Yopiq uzatma element o`lchamlari

|
Yopiq uzatma element o`lchamlari
|
bet | 4/6 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #242247 |
Bog'liq bir pogonali tog\'ri tishli silindrsimon reduktorni loyihalashYopiq uzatma element o`lchamlari
Element o`lchamlari
|
Qiymatlari (mm)
|
Yopiq uzatma devorining qalinligi
|
δ = 4 10.5⋅T2 =8mm
|
Fundament bolti d1 ni,hamda shu bolt o`rnatilgan o`yiqchaning o`lchamlari
|
M14 (A1. 3.4.2-jadval)
h01 = 2.5(d1 +δ) =
h1 = 2.5δ = K1= C1= D01= b01= d01=
|
Tayanchlarga o`rnatilgan podshipniklarni mahkamlash uchun ishlatiladigan bolt diametri d2 ni hamda shu vint o`rnatiladigan o`yiqning o`lchamlari
|
M12 (A1. 3.4.3-jadval) h3 - qiymati chizmadan grafik davishda
aniqlanadi K1= C1= D01= b01= d01=
|
Uzatma asosi bilan qopqog`ini mahkamlash uchun ishlatiladigan bolt diametri d3 ni hamda shu bolt o`rnatiladigan o`yiqchaning o`lchamlari
|
M10 (A1. 3.4.3-jadval)
K1= C1=
D01= b01= d01=
|
Podshipnik qopqog`ini mahkamlash uchun ishlatiladigan bolt diametri, d4
|
Qiymati A1. 3.4.5-jadvaldan podshipnik tashqi diamertiga nisbatan tanlanadi.
|
Qopqoqdagi darchaniberkitish uchun ishlatiladigan bolt diametri, d5
|
M6 (A1. 3.4.3-jadval)
K1= C1=
D01= b01= d01=
|
Korpus elementlari o’lchamlari
Korpusda podshipnik uchun mo’ljallangan uyalarni ochishda o’qdosh-ligini ta’minlash uchun qutining asosi bilan qutining qopqog’i o’zaro konussimon yoki silindrsimon shtiv bilan biriktirilib, uyalar qayta ishlanadi. Shtivlarda ichki rezba bo’lishi mumkin, bu esa kerak paytda shtivni olib tashlashni osonlashtiradi. Shtivning o’lchamlari:
d =10mm c=1,6mm
C e e= 30..60mm
Uzatmalar ishlash jarayonida g’ildiraklarni yog’lash uchun ishlatilgan moylar asta-sekin ifloslanib, o’zining moylash xususiyatini yoqotadi. Shuning uchun bu moylarni vaqti-vaqti bilan almashtirib turish kerak. Korpusning qopqog’idagi darchadan moy quyiladi. Moy hajmini tekshirish uchun hamda ishlatilgan moyni to’kish uchun korpus asosining yon tomonida teshik ochiladi. Moyni to’kish uchun ochilgan teshik silindrsimon yoki konussimon bo’lishi mumkin. Silindrsimon probka ish-latilsa moylar tirqishdan chiqib ketmasligi uchun rezinali moslama ishlatiladi, konussimon probkalarda bu moslamalar ishlatilmaydi. (A1. 94-bet)
d1 = M 20x1,5 b=4mm D1 = 16.2mm d2 =10mm
L = 28mm D2 =32mm l =13mm b2 =3mm
|
| |
Asosiy tahdidlar yaxlitlik

|
Asosiy tahdidlar yaxlitlik
|
bet | 3/5 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 3,58 Mb. | | #262365 |
Bog'liq Ijtimoiy mediada tahdid vaxavf-xatarlarAsosiy tahdidlar yaxlitlik
mumkin ga bo'linadi statik yaxlitlikka tahdidlar va dinamik yaxlitlikka tahdidlar.
Shunday qilib ga bo'linishi kerak xizmat ma'lumotlari va tarkibining yaxlitligiga tahdid... Xizmat ma'lumotlari kirish parollari, mahalliy tarmoqdagi ma'lumotlarni uzatish yo'llari va shunga o'xshash ma'lumotlarni anglatadi. Ko'pincha va deyarli barcha holatlardabosqinchi ish tartibi va himoya choralari bilan tanish bo'lgan tashkilot xodimi bo'lib chiqadi.
BILAN statik yaxlitlikni buzish maqsadi bosqinchi balki:
- Noto'g'ri ma'lumotlarni kiriting
- O'zgartirish ma'lumotlar
Tahdidlar dinamik yaxlitlik bor
- qayta tartiblash
- O'g'irlik
- takrorlash ma'lumotlar yoki qo'shimcha xabarlarni kiritish.
Maxfiylikka asosiy tahdidlar
Maxfiy axborotni mavzu va xizmat ma’lumotlariga bo‘lish mumkin. Xizmat ma'lumotlari (masalan, foydalanuvchi parollari) ma'lum bir mavzu sohasiga tegishli emas, u axborot tizimida texnik rol o'ynaydi, lekin uni oshkor qilish ayniqsa xavflidir, chunki u barcha ma'lumotlarga, shu jumladan mavzuga ruxsatsiz kirish bilan to'la....
Zamonaviy kiberhujum
Harakatlar bosqinchi Tarmoq buzilganidan oldin, jabrlanuvchilar odatda ikkinchisi ko'rinmaydigan joyga joylashtiriladi, bu ularni aniqlashni ancha qiyinlashtiradi. Hujumchilar ochiq manbalarda mavjud bo'lgan ma'lumotlardan foydalangan holda o'z jabrlanuvchilarini tekshirib ko'ring va tashkilotning pudratchilar va uchinchi shaxslar bilan munosabatlaridan foydalanib, jabrlanuvchining infratuzilmasiga har qanday tarzda kirish huquqiga ega bo'ling....
Hayot sikli kiberhujumlar (o'ldirish zanjir)
O'ldiring zanjir iborat quyidagi bosqichlardan:
- razvedka va ma'lumotlarni yig'ish,
- hujum usulini tanlash,
- yetkazib berish,
- ekspluatatsiya,
- mahkamlash,
- buyruqlarni bajarish,
- maqsadga erishish...
|
| |
Kompaniya uchun - Mavzu: Ijtimoiy mediada tahdid vaxavf-xatarlar reja

|
Mavzu: Ijtimoiy mediada tahdid vaxavf-xatarlar reja
|
bet | 2/5 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 3,58 Mb. | | #262365 |
Bog'liq Ijtimoiy mediada tahdid vaxavf-xatarlarKompaniya uchun
(yuridik shaxs)
Shaxsiyat uchun
(individual)
Oshkora qilish
Informatsion qurol, kiberhujumlar
Ruxsatsiz
kirish
Soxta veb-saytlar
Maxfiy xizmat ma'lumotlarini tarqatish (insayder ma `lumot)
Fishing (shaxsiy ma'lumotlarni oshkor qilish: login, parol, bank kartasi raqami)
Onlayn firibgarlik (soxta elektron pochta xabarlari)
Kiberkuzatuv
Kiber josuslik
Axborotga qarshi choralar
Axborot urushi
Sirqib chiqish
Axborot tahdidlarini omillar bo'yicha tasniflash
Asosiy xavfsizlik tahdidlari:
- maxfiy ma'lumotlarni oshkor qilish;
- buzuvchi ma'lumotlar;
- axborot resurslaridan ruxsatsiz foydalanish;
- resurslardan noto'g'ri foydalanish; ruxsatsiz axborot almashinuvi;
- ma'lumotni rad etish;
- xizmat ko'rsatishdan bosh tortish.
Axborot xavfsizligini buzadigan harakatlar va hodisalar
Axborot xavfsizligiga tahdidlarni amalga oshirishga yordam beradigan xodimlarning shaxsiy va kasbiy xususiyatlari va harakatlari
Axborot xavfsizligiga tahdid turlarining tasnifi
Axborot xavfsizligiga bevosita tahdidlar
Mavjudlikning asosiy tahdidlariga quyidagilar kiradi
- Axborot tizimining ichki ishlamay qolishi;
- Qo'llab-quvvatlovchi infratuzilmaning ishlamay qolishi.
Ichki muvaffaqiyatsizliklarning asosiy manbalari quyidagilardir :
- Belgilangan foydalanish qoidalarini buzish (tasodifiy yoki qasddan).
- Foydalanuvchilarning tasodifiy yoki qasddan harakatlari (so'rovlarning taxminiy sonidan oshib ketishi, qayta ishlangan ma'lumotlarning haddan tashqari miqdori va boshqalar) tufayli tizimning normal ishlashidan chiqishi.
- Tizimni (qayta) sozlashda xatolar
- Zararli dasturiy ta'minot
- Uskuna va dasturiy ta'minotdagi nosozliklarMa'lumotlarni yo'q qilishUskunaning yo'q qilinishi yoki shikastlanishi
Qo'llab-quvvatlovchi infratuzilma bilan bog'liq holda, quyidagi tahdidlarni ko'rib chiqish tavsiya etiladi:
- Aloqa, elektr ta'minoti, suv va / yoki issiqlik ta'minoti tizimlarining (tasodifiy yoki qasddan) buzilishi; konditsionerlik;
- Binolarni yo'q qilish yoki buzish;
- Xizmat ko'rsatuvchi xodimlar va / yoki foydalanuvchilarning o'z vazifalarini bajarishga qodir emasligi yoki istamasligi (fuqarolar tartibsizliklari, transport hodisalari, terrorchilik harakati yoki uning tahdidi, ish tashlash va boshqalar).
|
| |
Metall kesish va asboblarni charxlashda xavfsizlik qoidalari

|
Metall kesish va asboblarni charxlashda xavfsizlik qoidalari
|
bet | 26/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiMetall kesish va asboblarni charxlashda xavfsizlik qoidalari
Eslatma. Kesish tugagach, tebranuvchi rama prujina ta’siridagi dastlabki holatga keltiriladi. Bunda rama keskin urilmasligi uchun uni dasta yordamida ushlab turish kerak.
1.Qo’lni g’adir-budurlarga tegib jarohatlanishdan saqlash maqsadida qo’lqop kiyib ishlash lozim.
2.Zagotovkalarni girada puxta mahkamlash zarur.
3.Elektr asboblar bilan ishlashda:
a) rezina qo’lqop kiyib va rezina gilamchalarda turib ishlash kerak;
b) 36 V dan ortiq kuchlanishda ishlaydigan asboblarning korpusi yerga ulanishi lozim;
v) elektryuritma hamda boshqa elektr asbob-anjomlar mexanik
shikastlanishlardan himoyalangan bo’lishi lozim (mis o’ramlar, rezina naychalar va boshkalar);
g) tanaffuslarda stanokni ishlab turgan holatda tashlab ketmaslik kerak.
Talabalar duch keladigan qiyinchiliklar va yo’l qo’yadigan xatolar hamda ularning oldini olish
Talabalarni metallni kesishga o’rgatishda eng ko’p qo’llaniladigan amal sifatida zubilo bilan kesish va kreytsmeyselь bilan ariqchalar ochishga alohida e’tibor beriladi.
Kesishda talabalar quyidagi xatolarga yo’l qo’yadilar:
1) zubilo yoki kreytsmeyselni chap qo’lda o’rta qismidan emas, balki yuqorirog’idan ushlaydilar;
2) o’ng qo’l ham zubiloning yuqori qismida chap qo’lga yordamchilik qiladi, aslida esa n o’g qo’lda chilangarlik bolg’asi bo’lishi kerak;
3) jadal sur’at bilan kesadilar, natijada zubilo tez o’tmaslanadi;
kesishni boshlashda talabalar zubilo yoxud kreytsmeyselni chap qo’l bilan egri ushlaydilar va chilangarlik bolg’asi bilan noto’g’ri zarb beradilar.
5)agar kesishda zubilo yoki kreytsmeyselga haddan tashqari kuchli zarb berilsa, o’tkir kesuvchi qismi sinadi.
8- AMALIY ISH
Metallni po’lat arra va quvur qirqqichda qirqish
Ishning maqsadi:
- metallni qo’l arra va quvur qirqqich xdmda yurigmali arra stanoklari, abraziv charxtoshlar bplan shfktchshdagi amallariing nn-maga muljallanganligini va bajarilshl usullarini, xavfelp ishlash kridalariii bilishlari;
- material gaemasipi, shunpngdek, kvadrat, doiraniy kesimli metall ni rejadamaedl!! va reja chichikchalarp buyicha iNnpiNn6 luiim; stanokdarda va mexani zatsiyalappirilgan asboblarda (yurigmali arra stanoklarida) ishlash; ish usullarini tugri bajarish; xavfeiz ishlash kridalariga rioya lish; ish urnini tashkpl klglish kabi amallarni uddalay olishlari kerak.
|
| |
Ishning vazifasi - Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 27/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiIshning vazifasi:
1.Polotnoni po’lat arra dastgohiga o’rnatish.
2.Metallni po’lat arra bilan qirqishda ish holatini uzlashtirish.
3.Metallni po’lat arrada qirqish.
4.Metallni polotnosi burilgan po’lat arrada qirqish.
5.Quvurlarni quvur qirqqichda qirqish.
Taxminiy ish ob’ektlari: kvadrat, dumaloq va tasma kesimli zagotovkalar, Ø 3/4" dan 1 '/4" gacha bo’lgan quvurlar egovlarining dastalari uchun halqalar.
Asboblar: chilangarlik po’lat arralari, quvur qirqqichlar.
Moslama va materiallar: parallel giralar, quvur qisqichlar, yog’och taxtachalar (qisqichlar), bo’r, mashina moyi.
Polotnoni po’lat arra dastgohiga o’rnatish
|
1. Polotnoni po’lat arra ramkasi (dastgohi)ga o’rnatish
Polotnoni tarang tortish
|
1.Qirqiladigan materialga mos po’lat arra polotnosi tanlanadi. Taranglovchi quloqli gayka (1) buralib, shunday bo’shatiladiki, suriluvchi kallak (2) ning o’rta qismi vtulkadan 10—12 mm chiqib turadi. Qo’l arra dastgohining ramkasi keriladi va arra tirsaklari shunday holatda mahkamlanadiki, kallaklarning teshiklari orasidagi masofa polotno teshiklari o’rtasidagi masofaga teng keladi. Polotno ramkaning opt kallagi (3) o’yig’iga shunday kirgiziladiki polotno tishlari dasta tomonidan yo’naltirilgan bo’ladi; kallak va polotno teshiklariga shtift tiqiladi. Polotnoning old uchi surilma kallak o’yig’iga kiritiladi. Kallak va polotno teshiklariga shtift o’rnatiladi.
Quloqli gayka aylantirilib, polotno taranglanadi. Barmoq bilan polotnoga yon tomondan salgina bosib tekshiriladi: agar polotno egilmasa, u yetarli darajada taranglangan hisoblanadi.
|
|
|
| |
Parmalash stanogini boshqarish va sozlashda xavfsizlik qoidalari

|
Parmalash stanogini boshqarish va sozlashda xavfsizlik qoidalari
|
bet | 32/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiParmalash stanogini boshqarish va sozlashda xavfsizlik qoidalari
1.Egovning orqa uchidan pona o’rnida foydalanish, bolg’a bilan parmaga urish man qilinadi.
Parmani qo’l bilan ushlab turmasdan, chiqarib tashlash taqiqlanadi..
O’tish vtulkasini parmadan olish uchun unga urish mumkin emas.
Zagotovka gira tagligiga zich tayanishga va gira jag’laridan 10- 15 mm chiqib turishiga rioya kilish kerak.
Ustida teshik parmalanadigan tekislik parmaga nisbatan perpendikulyar holatda bo’lishiga amal kilish lozim.
6. Zagotovka ishonchli ravishda mahkamlanganiga amin bo’lish kerak.
7. Parmalash patronini stanok shpindeliga o’rnatishda keskin harakat
qilmaslik lozim, aks holda shpindel yuqoriga ko’tarilib, surish dastagini burib yuborishi, dastak esa, o’z navbatida, qo’lga yoki yuzga uriliishi mumkin, shy boisdan dastakni ushlab turish zarur.
8. Kesuvchi asbob almashtirilgandan keyin kaltgni parmalash patronida qoldirmaslik lozim.
9) Xavfsiz ishlanishiga qat’iy ishonch hosil qilgandan keyingina stanokni yurgazib yuborish kerak.
10. Ish vaqtida stanokka suyanish darkor.
I 1. Bosh kiyim kiyib ishlash darkor.
Talabalar duch keladigin qiyinchiliklar va yo’l qo’yadigan xatolar hamda ularning oldini olish
Parmalash stanogida parmalashda talabalar unchalik qiynalmasalar ham, jumladan, quyidagi qator xatolarga yo’l qo’yadilar:
Patronni stanok shpindelidan pona bilan urib chiqarish shrniga bolg’acha yordamida urib chiqariladi.
Zagotovkaga qo’shib stanok stolini parmalab yuborishadi.
Qirindi bilan ifloslangan stanokda parmalaydilar.ganokda parmalaydplar.
Parmalash tugayotganida kuchli bosim kursatib, parmani sindirib qo’yishadi.
5. Sanokni tozalab - yig’ishtirib qo’ymasliklari sababli uning tezda ishdan chiqishiga va har xil tasodiflar yuz berishiga sabab bo’ladilar.
Nazorat savollari.
Ish jarayonida parma nima uchun qizib ketadi?
Parma kesuvchi qirrasining turg’unligini oshirishda qo’llaniladigan choralarni ayting?
Parma qanday o’tkirlanadi?
4.Qo’l dreli qanday maqsadlarda ishlatiladi?
|
| |
Metallni po’lat arrada qirqishda ish holatini o’zlashtirish

Metallni po’lat arrada qirqishda ish holatini o’zlashtirish
1 .To’g’ri ish vaziyatini egallash.
|
1.Gira ishlovchi bo’yiga mos balandlikda o’rnatiladi. SHunday holatda turish kerakki, o’ng yelka giraning burama o’qi qarshisida bo’lsin.
Gavda o’ngga (gira o’qiga nisbatan 450 burchak holatida) buriladi. Oyoq, tovonlari shunday qo’yiladiki, ular 6 0 - 700 burchak hosil qiladi (tovonlar orasidagi masofa 200-300 mm bo’lishi kerak).
|
Po’lat arrani ushlash
|
Po’lat arra dastasidan (a) o’ng qo’l barmoqlari bilan ushlanadi (bunda dasta uchi kaft o’rtasiga tiralishi, katta barmoq, esa dasta bo’ylab, uning ustida bo’lshi kerak).
Arra dastasi chap qo’lda (b) shunday ushlanadiki, katta barmoq ramka ichida bo’ladi, qolgan barmoqlar esa quloqli gayka va harakatchan kallak murvatini ushlab turadi.
|
Metallni po’at arrada qirqish
|
1. Doiraviy yoki kvadrat kesimli chiviq materiallarni qirqish.
|
1.Bo’r bilan detalning butun peri-
metri bo’ylab qirqish joyi belgila-
nadi. Detalь girada shunday
mahkamlanadiki, uning qirqib
olinadigan qismi giradan chapda
(qirqish chizig’i gira jag’laridan 15—
20 mm masofada) bo’ladi.CHiviqni
qirqishda quyidagi qoidalarga rioya
qilinadi:
qirqa boshlashda po’lat arra «o’zidan»
(old) tomonga bir muncha qiya qilib
ushlanadi;
po’lat arra metallga kira borgan sari
arrani qiyalatish asta-sekin kamay-
tiriladi;
shu paytda po’lat arra polotiosi gorizontal holatda bo’lishi kerak;
minutiga 40-50 ish harakati qilinadi;
po’lat arraga faqat old tomon harakat
qilganda bosiladi;
qirqishni tugatish oldidan po’lat
arraga kamroq kuch bilan bosiladi va
chiviqning qirqib olinayotgai bo’lagi
qo’l bilan ushlab turiladi.
|
2.Material tasmasini qirqish
|
2.Tasma girada shunday qisiladiki, u
gira jag’laridan 15 — 20 mm chiqib
turadi va qirqish chizig’i gira
jag’lariga perpendikulyar holatda
bo’ladi.
Polotno chukurlashganida tasma jag’
ustiga ko’tariladi. Polotno sinishining va yo’llar shikastla-
nishining oldini olish uchun ishlaganda po’lat arraga katta kuch bilan bosmaslik kerak.
|
3.Quvur qirqish
|
2.Quvur girada yoki quvur qisqichda mahkamlanadi. Yupqa devorli yoki sirtiga toza ishlov berilgan quvurni girada mahkamlashda o’yiqli qistirmalardan foydalanish zarur. Po’lat arra ramkasiga mayda tishli polotno o’rnatiladi.
Qirqish chizig’i bo’r bilan belgila-nadi va ilgari kursatilgan qoidalarga rioya qilib, ishga kirishiladi. Qirqish paytida ishni yengillashtirish va yuqori daraja aniqlikka erishish uchun quvur gira yoki qisqichda «o’zidan» 60-900 ga buriladi.
|
1.Polotnosi 900 ga burilgan po’lat arrani yig’ish.
|
1.Polotno po’lat arra kallaklarining yon o’yiqlariga shunday o’rnatiladiki, ish vaziyatida u gorizontal (polotnodan chapda yoki o’ngda) joylashadi. SHtiftlar kiritlib, polotno taranglanadi.
|
2.Materialni qirqish.
|
2. Detal shakliga ko’ra qirqish joyi gira jag’laridan chapda yoki o’ngda bo’ladi. Ilgari ko’rsatilgan barcha qirqish qoidalariga rioya qilinadi.
Kesish chuqurligi polotno bilan arra dastgohining ramkasi orasidagi masofadan ortiq bo’lganida, ya’ni chuqur kesishda polotnosi 900 ga burilgan arra qo’llaniladi.
|
Korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi

|
Korrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi
|
bet | 7/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 26,9 Kb. | | #251786 |
Bog'liq Jamoldinov BekzodjonKorrupsiyaga qarshi kurashning jahon tajribasi
Korrupsiya tushunchasining ma’nosi va uning tarixiy ildizlari.
Korrupsiya, o'z ma'nosi va tarixiy ildizi bo'yicha tahlil qilamiz:
Ma'nosi: Korrupsiya, quyidagi xususiyatlarga ega bo'lgan zararli va jaholatli jarayonni ifodalaydi:
Huquqiy va adolatsizlik: Korrupsiya, qonunlarni buzish, xuquq va adolatni sotish yoki ruxsat berish orqali iqtisodiy, siyosiy yoki boshqa foydalanuvchilar uchun afzallik yaratishni anglatadi.
Ogohlantirish: Korrupsiya, resmi vaziyatni yoki ma'lumotlarni ruxsat berish yoki faqat shaxsiy, guruh yoki tashkilotlarga asoslangan maqsadlar uchun ruxsat berish jarayonini ifodalaydi.
Adolatli mablag‘lar yo‘qligi: Korrupsiya, moliyaviy tuzatish, faollik yoki hisobotlash jarayonlari orqali mablag‘larni o‘tkazish, topshirish va yo‘q etishni ifodalaydi.
O'z-o'zini ko'paytirish: Korrupsiya, hukumat, tashkilot yoki shaxslar tomonidan xaridorlarning o'zlarining shaxsiy maqsadlari uchun ishlatilishi, va shunday qilib, jamiyatdan olib tashlanishini o'z ichiga oladi.
Tarixiy ildizi: Korrupsiya, insonlar o'rtasidagi munosabatlarning asosiy qismi bo'lgan qadriyatlar va huquqlar bilan bog'liqdir. Bu muammolar tarixan ko'p mamlakatlarda paydo bo'lgan va ularning siyosiy, iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy hayotiga katta ta'sir qilgan.
Qadimgi mamlakatlarda ham, korrupsiya uchun qonunchilikni va siyosatni buzish odatiy edi. Misol uchun, Romalik imperiyasi davrida sardorgohlar va hodimlar o'rtasida qonunchilikni buzish, ruxsat berish va rishvat olish odatiy edi.
Xalqaro tartibda, korrupsiyaga qarshi kurash uchun ko'plab qonunchiliklar, shuningdek, ko'p mamlakatlarda moliyaviy va siyosiy qo'llanmalar va tizimlar yaratilgan. Korrupsiyaga qarshi kurashda transnatsional tashkilotlar, nomli tashkilotlar, inson huquqlari to'g'risida hamkorliklar, va ko'plab xalqaro va qo'shma harakatlar ishtirok etmoqda.
|
| |
Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazoratining roli

|
Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazoratining roli
|
bet | 10/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 26,9 Kb. | | #251786 |
Bog'liq Jamoldinov BekzodjonKorrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazoratining roli.
Korrupsiyaga qarshi kurashda jamoatchilik nazorati yoki ommaviy nazoratning roli juda katta. Quyidagi asosiy tajribalar jamoatchilik nazorati yordamida korrupsiyaga qarshi kurashishda qanday o'zgarishlar olib keladi:
Transparensiya va Hisobotnoma: Jamoatchilik nazorati, hokimiyat organlarini moliyaviy hisobot bermoq, ish faoliyati transparensiyasini ta'minlash va insonlarga hisobot bermoq uchun boshqa organlar uchun tushunmovchilikni oshiradi.
Ogohlantirish va Maslahatlashish: Jamoatchilik nazorati, korrupsiyaga qarshi kurashda muhim bir ogohlantirish va maslahatlashish vositasi sifatida xizmat qiladi. Jamoat a'zolari korrupsiyaga qarshi kurashda o'z takliflarini, fikrlarini va murojaatlarini taqdim etish orqali qadam qo'ymoqda.
Adolatli tanqidlama va Hisobotlash: Jamoatchilik nazorati, korrupsiya va adolatsizlik holatlarini aniqlash, o'zgartirish va xalqqa ma'lum qilish uchun muhim bo'lgan vosita sifatida faoliyat ko'rsatadi. Bu tarzda, korrupsiya bilan kurashish va uning samarali ta'qib qilish jarayonini mustahkamlash uchun katta ahamiyatga ega.
Bilish va O'rganganlik: Jamoat a'zolari korrupsiyani aniqlash, uni tushunish va unga qarshi turishda o'zlarini ta'limlash, bilishlari va nazorat qilishlari kerak. Jamoat a'zolari korrupsiya haqida ma'lumot olish va bu muammoga qarshi kurash uchun murakkab tizimlar bilan ta'minlash uchun bilim va bilimlarini oshirishlari lozim.
Tashqi Va O'zaro Hamkorlik: Jamoat a'zolari va civil jamiyat tashqi va o'zaro hamkorlik orqali korrupsiyaga qarshi kurashishda katta o'rin egallaydi. Ko'p mamlakatlarda civil jamiyat tashqi va o'zaro hamkorlik tashkil etilgan korrupsiyaga qarshi kurash tarmoqlari, xususan, korrupsiya darajasini pastga olib, huquqiy tartib va adolatni ta'minlashda katta ahamiyatga ega bo'lgan vujudlarni rivojlantirishda o'zlarini sinab ko'rayapti.
Jamoatchilik nazorati, korrupsiyaga qarshi kurashda katta rolni o'ynaydi, chunki uni yuqori samarali amalga oshirish uchun korrupsiya bilan kurash va uning yo'nalishlari haqida jamiyat a'zolari va huquqiy organlar o'zlarining ishtirokini ta'minlashi zarur.
|
| |
Nafosat falsafasi (Estetika)

|
Nafosat falsafasi (Estetika)
|
bet | 3/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 26,9 Kb. | | #251786 |
Bog'liq Jamoldinov BekzodjonNafosat falsafasi (Estetika)
Estetikaning falsafiy mohiyati
Estetika, san'at, go'zallik va jismoniy tanqidiy muhitlar bilan bog'liq filosofiyaviy tadqiqotlarni o'z ichiga olgan so'z. Bu so'zning mohiyati jiddiy tarzda bir nechta istiqomatlar bilan ta'rifi mumkin, ammo undagi asosiy ko'rsatkichlar quyidagilardir:
Go'zallik va san'at: Estetika asosan go'zallik va san'atni o'rganish va tushunishga oid bo'lgan nazariya va falsafa tizimini ifodalaydi. Bu, go'zallikning subjektiv va obyektiv tushunchalariga, san'atning maqsadi va mazmuni bilan bog'liq muhitlarni o'rganishga oid.
Qiziqish va munosabat: Estetika, insonning jismoniy va rohatini qanday nazorat qilishini, go'zallik, foydali va yoqimsizni qanday ajratishini, tajriba va san'atning insoniy zavodini qanday ta'sir etishini o'rganadi. Jamiyat va madaniyat: Estetika jamiyat va madaniyatning san'at, modalar, arxitektura, musiqa va boshqa jismoniy ifodalari orqali ko'rinadigan go'zallik tushunchalarini o'rganish va tushunishga oiddir.Insonning hayotining asosiy jihatlari: Estetika insonning hayotining asosiy jihatlari, masalan, go'zallikni qadrlash, go'zallikning subjektiv va obyektiv aspektlarini tushunish, san'atning insoniy zavodiga etkisi va jismoniy tanqidiy o'zgarishlar, go'zallik va san'atning modasini tahlil qilish bilan bog'liqdir.
Estetika bir nechta fikr va usullarga ega bo'lgan mazmunli va keng jihatdan taqqoslangan falsafiy tizimdir. Bu, insoniyatning go'zallik va jismoniy tanqidiy jihatlari bilan bog'liq o'rganish va tushunishga oiddir.
Nafosat tushunchasi
Nafosat tushunchasi o'z ichiga insonning ruhiy, ma'naviy va jismoniy ravishda to'g'ri yo'nalish, toza fikr va his-tuyg'ular bilan ajralib turishni ifodalaydi. Bu tushuncha insonning erkinlik, hurmat, va adolatga ega bo'lishini aks ettiradi.
Nafosat tushunchasi barcha insoniy munosabatlarning o'zida baribir huquqni, insoniyatga hurmat qilishni, qarashlarni va harakatlarini toza va yaxshi fikr bilan bajarishni talab qiladi. Bu tushuncha, boshqa insonlarga zarar yetkazishdan qachon qutqarish, begonalik va etik tartibsizliklarni ta'qib qilishni talab qiladi. Nafosat, insonning o'zini o'ziga va boshqalarga qadr-qimmatligini anglashni, xohish va maqsadlariga yo'nalishni ta'minlaydi.
Bu tushuncha insoniyatni yanada rivojlantiradi, insonlarning o'zaro munosabatlarini kuchaytiradi va jamiyatni sog'liqni va barqarorlikni oshiradi. Nafosat tushunchasi, insonning xayotiy yo'lidagi bilimlarni, xavfsizlikni, salomatlikni va boshqa insoniy qadriyatlarini qadrlaydi. Bu tushuncha, insonlarning mustahkam qadriyatlarini rivojlantirish, insoniyatni birlashtirish va jamiyatni qatnashqan, xoshamin va adolatli qilishni talab qiladi.
|
| |
Amaliy mashg’ulotning texnologik xaritasi

Ish bosqichlari
|
O’quv faoliyatining mazmuni
|
Tinglovchi faoliyatining mazmuni
|
1-bosqich. Mavzuga kirish (10daqiqa)
|
1.1. O’quv mashg’ulot mavzusi, maqsadi va o’quv faoliyati natijalarini aytadi. Ta’lim jarayoni interfaol usullar orqali amalga oshirilishini e’lon qiladi.
|
Tinglaydilar.
|
1.2. Mustaqil ishlash uchun berilgan topshiriqning nazoratini o’tkazadi. «Eng yaxshi esse» egalarinirag’batlantiradi.
|
Uyda yozib kelgan esselarni taqdim etadi.
|
1.3. Talabalarni 3 ta kichik guruhlarga bo’ladi.
|
Interfaol usullardan foydalanilgan holda kichik guruhlarga bo’linadi.
|
1.4. Talabalarning mashg’ulotdagi faol-liyatini baholash ko’rsatkichlari va mezonlari bilan tanishtiradi (1-ilova).
|
1.5. Mavzu bo’yicha tayyorlangan top-shiriqlarni tarqatadi (2-ilova).
|
O’UM ga qaraydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daqiqa)
|
2.1.Guruhlarga topshiriqlarni baja-rish uchun yordam beradi. Ularni baholash mezonlari bilan tanishtiradi, «Ajurli arra» texnikasining qonun-qoidasi bilan tanishtiradi. (3-ilova)
|
Topshiriqlar ustida ishlaydilar.
|
2.2.Talabalar bir-birlaridan axborot-larni o’rganishib bo’lishgach, ular «Blits-so’rov» orqali o’zlashtirish darajalari aniqlanadi (4-ilova).
|
Tinglaydilar.
Axborotlarni o’rganadi.
|
2.3. Guruhlarning javoblari qay darajada to’g’ri ekan-ligini diqqat bilan tinglaydi. G’olib guruhlarni baholash mezoni orqali aniqlaydi.
|
Javob beradi, bahs-munozara yuritadi, qo’shim-cha qiladi, xulosa chiqaradilar.
|
2.4. Talabalarning fikrlarin umumlashtirib, amaliy mashg’ulotga Yakun yasaydi.
|
3-Bosqich. Yakuniy (10 daqiqa)
|
3.1. Ish Yakunlarini chiqaradi. Faol talabalarni baholash mezoni orqali rag’batlantiradi.
|
Tinglaydilar.
|
3.2. Uyda mustaqil tayyorgarlik ko’rish uchun topshiriqlar beradi (5-ilova).
|
Eshitadi.
|
Eshitadi,
aniqlaydi, O’UM ga qaraydilar.
|
O‘zbekistonning korrupsiyaga qarshi kurash siyosati

|
O‘zbekistonning korrupsiyaga qarshi kurash siyosati
|
bet | 9/11 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 26,9 Kb. | | #251786 |
Bog'liq Jamoldinov BekzodjonO‘zbekistonning korrupsiyaga qarshi kurash siyosati
Korrupsiyaga qarshi kurashda davlat siyosatining ustuvor yo’nalishlari.
Korrupsiyaga qarshi kurashda davlat siyosatining ustuvor yo'nalishlari quyidagi turlarda bo'lishi mumkin:
Huquqiy va Qonunbuzarlikni Kuchaytirish: Davlatlar korrupsiyaga qarshi kurashda qonunbuzarlikni kuchaytirish, qonunchilikning mustaqilligini ta'minlash, qonunlar va huquqiy tizimlarni rivojlantirish, korrupsiyaga qarshi qonunchilikni samarali amalga oshirish uchun qonunchilik va huquqiy tizimlarda reformalarni o'tkazishga to'g'ri keladi.
Transparensiyani ta'minlash: Korrupsiyaga qarshi kurashishda, davlatlar xalqaro standartlarga muvofiq hisobot bering va ma'lumotlarga ommaviy murojaat yo'li bilan olishni ta'minlash maqsadida transparensiya va hisobotnoma tizimlarini rivojlantirishni rag'batlantirishadi.
Moliyaviy Nazoratni Mustahkamlash: Davlatlar moliyaviy nazorat organlarini kuchaytirish, moliyaviy hisobotlarni mustahkamlash, to'sqinlik va korrupsiyani aniqlash uchun muvofiqlashtirilgan tizimlar tashkil etish va ularning faoliyatini kuzatishga o'z e'tiborini yo'naltirishadi.
Ommaviy Ishtirokni Ko'paytirish: Davlatlar korrupsiyaga qarshi kurashishda ommaviy ishtirokni ko'paytirishni rag'batlantirishadi. Ommaviy ishtirok, korrupsiyaga qarshi kurash tajribasini kuchaytirish, rahbarlarni mas'uliyatda saqlash, qonunchilikning mustaqilligini ta'minlash va davlat tuzumining ishonchli bo'lishini ta'minlashda katta ahamiyatga ega.
Adolatli Muhofazakorlikni Ta'minlash: Davlatlar adolatli muhofazakorlikni ta'minlash, huquqiy, siyosiy va huquqiy ombudsmanlar tizimlarini rivojlantirish va qonunni buzish va korrupsiyaga qarshi kurashdagi jazolar va jarimalarning samarali taqsimlanishini ta'minlash uchun qo'llanishini oshirishadi.
Bu ustuvor yo'nalishlar, korrupsiyaga qarshi kurashishda davlat siyosatining muhim komponentlarini tashkil etadi va korrupsiyaga qarshi kurashdagi muvaffaqiyatni ta'minlash uchun muhimdir.
|
| |
Amaliy mashg’ulotning texnologik xaritasi

Ish bosqichlari
|
O’quv faoliyatining mazmuni
|
Tinglovchi faoliyatining mazmuni
|
1-bosqich. Mavzuga kirish (10daqiqa)
|
1.1. O’quv mashg’uloti mavzusi, maqsad va o’quv faoliyati natijalarini aytadi: Ta’lim jarayoni interfaol usullar orqali amalga oshirilishini e’lon qiladi.
|
Tinglaydilar.
|
1.2. Talabalarni jonlantirish maq-sadida «Nima uchun?» texnikasidan foydalanilgan holda: «Nima uchun buddaviylikni o’rganish hozirgi kunlarda ham faol olib borilmoqda?» deb savol bilan murojaat qiladi (1-ilova). Fikrlarni umumlashtirib, amaliy mashg’ulotni boshlaydi.
|
Uyda yozib kelgan esselarni taqdim etadi.
|
1.3. Talabalarni 3 ta kichik guruhlarga bo’ladi, baholash ko’rsatkichi va mezon-lari bilan tanishtiradi (3-ilova).
|
Interfaol usullardan foydalanilgan holda kichik guruhlarga bo’linadi.
|
2.1. Guruhlarga topshiriq beradi: 10-minut ichida har bir guruh quyidagi mavzular bo’yicha umumiy esse yozing: 1.buddaviylikning vatani qaerda?
2.Buddaviylik qanday davrda yuzagakeldi?
3.Buddaviylikning muqaddas kitobi nima?
|
O’UMga qaraydilar.
|
2-bosqich. Asosiy qism
(60 daqiqa)
|
2.2. Esse yozish uchun yo’riqnoma beradi, taqdimotini tayyorlashga ko’makla-shadi, izoh beradi, bilimlarini umumlashtiradi, xulosalarga alohida e’tibor qaratadi. Topshiriqlarning bajarilishini qay darajada to’g’ri ekanligini diqqat bilan tinglaydi.
|
Topshiriqlar ustida ishlaydilar.
|
2.3. Guruhlarga «Koop-koop» texnika-sidan foydalanilgan holda, (2-ilova), «Buddaviylik ta’limoti asoslari nimalardan tashkil topgan?», - deb savol bilan murojaat qiladi.
|
Tinglaydilar.
Axborotlarni o’rganadi.
|
2.4. Ish boshlanganligini e’lon qiladi, har bir guruh topshiriqlarni vatman-qog’ozlarga tushirib, taqdimotini o’tkazishda yordam beradi.
|
Javob beradi, bahs-munozara yuritadi, qo’shim-cha qiladi, xulosa chiqaradilar.
|
3-Bosqich. Yakuniy (10 daqiqa)
|
2.5. Ish taqdimotini tashkil qiladi, izoh beradi, talabalarning bilimla-rini umumlashtiradi, xulosalarga e’tiborini qaratadi.
|
Tinglaydilar.
|
3.1. Ish Yakunlarini chiqaradi. Faol talabalarni baholash mezoni orqali rag’batlantiradi.
|
Eshitadi.
|
3.2. Mustaqil ishlash uchun topshiriq-lar beradi: Mavzuning mazmunini chuqur o’rganish, keyingi mashg’ulotga tayyorgarlik ko’rish. (4-Ilova)
|
Eshitadi, aniqlaydi, O’UM ga qaraydilar.
|
Tashqi va ichki rezbalar kesishda xavfsizlik qoidalari

|
Tashqi va ichki rezbalar kesishda xavfsizlik qoidalari
|
bet | 38/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiTashqi va ichki rezbalar kesishda xavfsizlik qoidalari
Uzunroq chiqib turadigan o’tkir qirrali detallarga metchik-vorotok bilan qo’lda rezba kesishda qo’lning jarohatlanishidan ehtiyot bo’lish kerak.
Sinib qolmasligi uchun o’tmas metchik bilan ishlamaslik lozim, yopiq teshiklarga rezba kesishda esa, teshikdan qirindini tez-tez chiqarib tashlash kerak.
Rezba kesishda ishlab turgan stanokni moylash mumkin emas.
Elektr yuritmali rezba keskich bilan ishlashda quyidagilar taqiqlanadi:
a) nuqsonli elektr kabellari va shtepsel birikmalari bilan ishlash;
b) elektr asbobini qisman bo’laklarga ajratish va ta’mirlash;
v) elektr asboblari bilan zax honalarda va ochiq joyda yomg’irostida ishlash, elektr asbobnning ichiga nam tushishiga yo’l qo’yish( chunki korpus kuchlanish ga’sirida bo’ladi);
g) tarmoqqa ulangan elektrlashtirilgan asosning elektryuritmasidan, kesuvchi asbobidan ushlash, korpusga gavdani bosibturish, uni tizzaga olish.
Pnevmatik yuritmali rezba keskich bilan ishlashda quyidagilar man qilinadi:
a) qo’lqopsiz ishlash;
b) pnevmatik asbob shlangidan yoki ish asbobidan ushlash va ularbilan tiralma narvonlarda ishlash;
v) qismlarga ajratish yoki qisman remont qilish;
g) ish vaqtida kesuvchi asbobni qo’yish yoki chiqarib olish(sterjen diametri rezbaning tashqi diametridan bir oz kichikbo’lishi kerak).
d) havo quvurining jumragi ochiq turganda pnevmatik asbobgarezina shlangni ulash;
s) siqilgan havoni quvurdan shlangga uzatadigan jumrakni berkitmasdan turib, pnevmatik asbobdan shlangni olish.
Talabalar duch keladigan qiyinchiliklar va yo’l qo’yadigan xatolar hamda ularning oldini olish
Talabalar rezba kesiladigan teshikni parmalash uchun parma diametrini noto’g’ri tanlaydilar, bunga ularning ma’lumotnoma jadvallaridan foydalanishni bilmasliklari sabab bo’ladi. Tashqi rezbalar kesishda ko’pincha diametri rezbaning tashqi diametriga teng o’qni oladilar, bu rezba kesishni qiyinlashtiradi va rezbaning nuqsonli chiqishiga sabab bo’ladi.
Metchiklar bilan rezba kesishda talabalar ko’pincha vorotok dastasining uchidan ushlaydilar, bu rezbaning qiyshayishiga olib keladi. Rezba kesish boshlanganida metchikka yoki doiraviy plashkaga bosishni metchik yoki sterjen o’qi bo’ylab yo’naltirish lozim, buning uchun ishlovchining qo’li vorotok uchida emas, balki asbobga yaqin joylashishi kerak; ba’zan o’ng qo’l asbobga yaqin bo’lishi lozim; goxida o’ng qo’l bilan asbobga bosib, chap qo’l bilan vorotokni aylantirish mumkin.
Talabalar rezbaning ichki diametrini yanglish belgilab, uni teshikning haqiqiy diametri deb qabul qiladilar, bu ham ma’lumotnoma jadvallaridan foydalana bilmaslik oqibatidir (teshik diametri rezbaning ichki diametridan bir oz kattaroq bo’lishi kerak).
|
| |
Oldingi eshik qulfi - Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 125/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahoratiOldingi eshik qulfi
Oldingi eshikning tashqi tomonidan qulf o‘rnatilgan. (2-rasm).
+ulf tashqi tomondan kalit bilan, ichki tomondan esa maxsus tugma yordamida qulflanadi. Eshik ochiq holda qulflash moslamasi ishlamaydi. +ulflash tugmasining holatidan qat’iy nazar, ichki tomondan eshikni, qulf yuritmasi dastasini ichkariga tortish bilan ochiladi.
2-rasm. Old eshik qulfi.
1-ilgak; 2-ichki qulf; 3-dastak; 4-kalit silindri; 5-tashqi dastak;
6-eshik ochilmasligini saqlagichi.
Oldingi eshikning oyna ko‘targichi 3-rasmda berilgan. Oyna ko‘targich richagli yuritmaga ega bo‘lib, uning mexanizmi eshikning ichki paneliga uchta vint yordamida mahkamlangan. Tushiriluvchi oyna richagli yuritmaga qotirilgan novning orqasiga o‘rnatilgan.
Eshik paneliga oldi va orqa oynani yo‘naltirgich mahkamlangan. Ularga oyna yon tomoni bilan kiradi. Tishli reduktor ko‘rinishidagi ko‘tarish mexanizmining yetakchi vali ko‘tarish dastasi bilan bog‘langan. Shu bilan birga ko‘tarish mexanizmining yetakchi vali oynani avtomatik ravishda ko‘tarib va tushiruvchi elektromotor-reduktor bilan bog‘langan.
3-rasm. Oldi eshikning oyna ko‘targichi
1-dastak; 2-ko‘targich (mexanizm); 3-oldi yo‘naltirgich; 4-orqa yo‘naltirgich; 5-kronshteyn; 6-zichlagich; 7-planka; 8-oyna; 9-eshik; 10-elektr yuritmali oyna ko‘targich;
11-eshik zichlagichi.
KERAKLI O‘QUV-JIHOZ, ASBOB-USKUNA VA ASHYOLAR:
Uslubiy qo‘llanma;
MATIZ avtomobili;
Ish stoli, kalitlar to‘plami;
Yuvish-tozalash vositalari va ashyolar;
Yong‘inni o‘chirish vositalari.
AVTOMOBILNING OLDINGI ESHIGINI +ISMLARGA AJRATISH VA YIg‘ISH TEXNOLOGIK JARAYONNING KETMA-KETLIGI
(MATIZ avtomobili misolida)
|
| |
-AMALIY MASHG‘ULOT - Namangan muhandislik-qurilish instituti

|
Namangan muhandislik-qurilish instituti
|
bet | 124/138 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 35,39 Mb. | | #141780 |
Bog'liq Kasb mahorati35-AMALIY MASHG‘ULOT
«Avtomobillarning eshik va kopotlarini qismlarga sozlash»
MAQSAD: O‘quvchilar nazariy bilimlarini mustahkamlash, chuqurlashtirish, avtomobilning oldingi eshigini qismlarga ajratish va yig‘ishda amaliy ko‘nikmalarni hosil qilish.
MAVZU DOIRASIDAGI ASOSIY MA’LUMOTLAR:
KUZOV ESHIKLARI
Kuzov eshiklari ichki panellardan tashkil topgan. Eshiklarning yuqori qismi maxsus shakllangan po‘lat ramkalardan iborat. Eshik ilgaklari vintlar bilan kuzovning oldingi ustuniga mahkamlanadi. Ilgaklarning harakatlanuvchi qismlari eshikning oldingi ko‘ndalang yuzasidagi kuchaytirgichga nuqtali payvandlash yordamida mahkamlangan. Eshiklar ko‘tarib – tushirish mumkin bo‘lgan oyna bilan jihozlangan.
Har qaysi eshik ikkitadan ilgaklarga osilgan bo‘lib, ular ta’mirlash vaqtida eshiklarni kuzovga o‘rnatilayotganda rostlash imkoniyatini yaratadi. Eshiklarning ochilishini choklash va shu holatda ushlab turish uchun yassi richag o‘rnatilgan. Uning bir tomoni kuzov ustuniga sharnirli biriktirilgan, ikkinchi tomoni esa eshikka maxsus uyachaga chiqish imkoniyati yaratilgan. Rezina bufer oralig‘idan o‘tadigan tarzda mahkamlanadi.
Richagning rezina buferdan o‘tadigan qismi biroz kengroq qilib yasalganligi tufayli eshik ochilayotganida kattaroq qarshilikka uchraydi va harakatning cheklanishi rezina buferga tiralishi natijasida amalga oshiriladi. 1-rasmda MATIZ avtomobilining old eshigining ajratilgan jamlamasi ko‘rsatilgan.
1-rasm. MATIZ avtomobilining oldingi eshigi
1-g‘ilof; 2-qulf tugmasi; 3-g‘ilof paneli; 4-dastak; 5-tugma; 6-ichki dastak; 7-mexanik rostlash dastasi; 8-standart ruchka; 9-eshikka o‘rnatilgan dinamik g‘ilofi; 10-eshik cho‘ntagi; 11-eshik kontakt; 12-qulf qaydlovchisi; 13-chekka zichlagich; 14-eshik zichlagichi; 15-oyna yo‘naltirgich; 16-old eshik; 17-ichki zichlagich; 18-ichki dastak tortqisi; 19-eshik qulfi; 20-eshik qulfi-silindrining tortqisi; 21-qulf tortqisi; 22-elektr yuritma tortqisi; 23-elektr yuritma; 24-oyna rostlagich; 25-tashqi zichlagich; 26-tashqi dastak tortqisi; 27-tashqi dastak; 28-to‘siq; 29-fortochka; 30-fortochka zichlagichi; 31-eshik ilgagi; 32-eshik ochuvchi tortqich; 33-oyna ko‘targichning elektr ulagichini g‘ilofi; 34-ko‘zgu ulagich; 35-oyna ko‘targich sim ulagichi; 36-qopqoq; 37-eshik bezagi (moldingi).
|
| |
Buddaviylik dinining paydo bo’lishi va shakllanishi

|
Buddaviylik dinining paydo bo’lishi va shakllanishi
|
bet | 27/67 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 405,29 Kb. | | #131565 |
Bog'liq Ijtimoiy- gumanitar fanlar-fayllar.orgBuddaviylik dinining paydo bo’lishi va shakllanishi.
Buddaviylik jahonda keng tarqalgan 4 asosiy dinlarning biri (Zardushtiylik, buddaviylik, nasroniylik va islom) bo’lib, bu jahon dinining atalishi, uning asoschisi Budda nomidan olingan.
Buddaviylik dining asoschisi bo’lgan Budda (sanskritcha “Buddha”) nomining ma’nosi “ziyolangan”, “oliy haqiqatga erishgan” bo’lib uning asl ismi Sidhasa Gautama bo’lgan (“Nekqadam– xushqadam” degan ma’noni beradi). Laqabi Sidhardtha “dili ravshan” degan ma’noni anglatadi. Adabiyotlarda u Sidhartha Gautama deb tilga olinadi.
Budda Shimoliy Hindistondagi Gang daryosining o’rta oqimi (Nepal yaqinida) joylashgan Kapilavasti mamlakatining hukmdori Shakya qabilasidan kelib chiqqan Gautamalar sulolasining davomchisi Shudhodananing valiahdi bo’lgan. Budda miloddan oldingi 623 yilda Kapilavasti mamlakatining Lumbini shahrida (Shimoliy Bengaliya) tug’ilib, 543 yilda 80 yoshida vafot etgan. Onasi Maya u hali go’dakligidayoq vafot etib ketgan.
Shahzoda Sidhasa (Siddharta) voyaga etgach, har qanday mavjudlik, hayot azob–uqubatlardan iborat ekan, degan xulosaga kelgan. Otasi uni 16 yoshida shu yoshdagi xolasining qizi Yashodharaga uylantirgan. Siddharta Gautama kishilar boshiga tushadigan kulfatlar sababini o’rganish va ularni bundan qutqarish maqsadida, 29 yoshida oilasini xotini va o’g’lini qoldirib saroyni tark etadi. Olti yil uzlatga chekinib, tarki dunyo qilib, o’rmonga borib yashaydi va diniy, falsafiy kitoblarni o’qiydi, brahmanlikdan yuz o’girib, yangi ta’limot yaratishga urinadi.
Nihoyat, 35 yoshida unga haqiqat ayon bo’ladi va u bilim nuridan ziyolanadi. Shundan keyin u xalqqa “Haqiqiy bilim” topganini e’lon qiladi va Shakya– Muni Budda (uyg’ongan, nurlangan, haqiqatga– oliy maqomga erishgan) degan nom oladi.
Shakya–Muni Budda (Siddharta Gautama) o’zining ta’limotini dastlab Banorasda, keyinchalik umrining oxirigacha 45 yil butun Hindistonda targ’ib qilib yuradi.
Buddaviylik tarixi 2500 yildan ortiq davrni o’z ichiga oladi. Unga dastlab brahmanlik va jayniylikning ta’siri kuchli bo’lgan.
Buddaviylar 1956 yili o’z dinlarining 2500 yilligini tantanali nishonlaganlar.
|
| |
-AMALIY MASHG‘ULOT - Namangan muhandislik-qurilish instituti

Faoliyat turlari
|
Asbob uskuna, moslama va ashyo.
|
Rasm (ko‘rinish)
|
Ish bajarishda quyiladigan talablar.
|
I. Asbob yordamida faralarni rostlash.
|
1.1. Tekshiruv asbobini belgilangan masofa bo‘yicha o‘rnatish.
|
+o‘lda
|
|
Avtomobil tekis maydonchaga qo‘yilib, 3 m masofada tekshiruv asbobining ustuni qo‘yilsin.
|
1.2. Tekshiruv asbobini fara markaz o‘qi bo‘yicha o‘rnatish.
|
+o‘lda.
|
1-ustun; 2-tekshirish asbobi.
|
Tekshirish asbobi yordamida faraning markazi bo‘yicha o‘rnatilib, shkaladagi strelka «0» ga keltirilsin.
|
1.3. Faradagi yorug‘lik nurining yo‘nalishini tekshirish va rostlash.(chap farasi).
|
Otvertka.
|
|
Nurning optik o‘qi avtomobil harakat yo‘nalishiga parallel bo‘lsin, yuqori tomonga og‘ishga ruxsat etilmaydi. 10 m uzoqlikda fara nurining o‘qdan chetga chiqishi 30 sm. gacha ruxsat etiladi.
|
1.4. Faradagi yorug‘lik nurining yo‘nalishini tekshirish va rostlash. (o‘ng farasi).
|
II. Faralarni ekran yordamida rostlash
|
2.1.Tekshirish ekranini o‘rnatish.
|
+o‘lda.
|
|
Avtomobil tekis maydonchaga qo‘yilib, 5 m masofa oralig‘ida 1000x2000 mm o‘lchamli shit tik o‘rnatilsin.
|
2.2. Ekranga belgilar qo‘yish. (Avtomobilning texnik tavsifi bo‘yicha)
|
Bo‘r, chizg‘ich.
|
A va V faralar markazlari orasidagi masofa.
|
Yerdan fara markazigacha bo‘lgan masofaga teng qilib ekranga gorizontal I-chiziq chizilsin. Chiziqdan 80 mm pastga II- chiziq chizilsin. Faralarning markazi bo‘yicha vertikal A va V chiziqlar chizilsin.
|
2.3. Faralar gardishi (obodok) larini yechib olish.
|
Otvertka.
|
1-vint; 2-fara.
|
Vint 1 bo‘shatilib, gardish 3 yechib olinsin.
|
2.4. Yaqinni yoritish faralarini rostlash.
(chap farasi).
|
Otvertka.
|
|
Yaqinni yoritish faralarini yoqib, o‘ng farani (chap fara biron-bir qora material bilan yopilib) rostlash vintlarini burab nur dastasining yuqori tomoni 2 chi chiziq bilan moslashguncha rostlanadi. +iyalik boshlanadigan joy A nuqta bilan kesishsin.
|
2.5. Yaqinni yoritish faralarini rostlash.
(o‘ng farasi).
|
Otvertka.
|
|
Yaqinni yoritish faralarini yoqib, chap farani (o‘ng fara biron-bir qora material bilan yopilib) yuqori tomoni 2 chi chiziq bilan moslashguncha rostlanadi. +iyalik boshlanadigan joy V nuqta bilan kesishsin.
|
2.6. Faralar gardishini o‘rnatish.
|
Otvertka.
|
A-joylashish holati; 2-vint.
|
Gardish joyiga o‘rnatilib, vint 2 da mahkamlansin.
|