nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari

|
Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari
|
bet | 86/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODIshlab chiqarish jarayonini tashkil etish tamoyillari
Sanoat korxonalarida ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil qilishda kuyidagi tamoyillarga amal qilish lozim:
" ixtisoslashtirish;
" mutanosiblik;
" parallellik;
" bir tekis, ketma-ket yo‘nalish;
" uzluksizlik;
" bir me’yoriyik;
" avtomatlashganlik;
" sinxronlash.
Bu tamoyillarning mohiyati kuyidagilardan iborat.
Ixtisoslashtirish tamoyili. Ixtisoslashtirish - bu, ijtimoiy mehnat taksimotining shakli bo‘lib, sanoat ishlab chiqarishida rejali ravishda rivojlanadi va sanoat tarmoqlari, korxona sexlari, uchastkalar, liniyalar va ayrim ish joylarining ajralishini shart kilib ko‘yadi.
Mutanosibik tamoyili. Ishlab chiqarish jarayonlarining mutanosibligi shuni bildiradiki, bunda xamma ishlab chiqarish bo‘limlari (asosiy va yordamchi sexlar, bu sexlar ichidagi uchastka va liniyalar, uskunalar guruhi va ish joyi)ning ishlash qobiliyati (vaqt birligi ichida mehnat unumdorligining nisbati) bir-biriga o‘zaro aniq mos keladi.
Paralellik tamoyili. Bu tamoyilning mohiyati ishlab chiqarish jarayonining bir necha ayrim qismlarini bir paytda bajarishdan iborat, ya’ni maxsulot tayyorlash bo‘yicha amalga oshiriladigan ish keng ko‘lamda tashkil kilinadi.
Bir tekis, ketma-ket yo‘nalish tamoyilini ko‘llash ishlab chiqarish jarayonini tashkil kilayotganda mehnat predmetlari ishlab chiqarish jarayonlarining xamma bosqichlaridan va barcha operatsiyalaridan eng kiska yo‘l bilan o‘tishini aniqlashga yordam beradi (xomashyo va materiallarning kelib tushishidan tortib to tayyor maxsulot bo‘lib chiqqungacha va bu maxsulotlarni iste’molchiga etkazib bergunga kadar). Bir tekis, ketma-ket yo‘nalishga erishish uchun sex maydonida apparat va uskunalarni oqilona joylashtirish lozim, bundan tashkari asosiy va yordamchi sexlarni zavod xududida to‘g‘ri joylashtirish asosida xomashyo va materiallarning karshi xarakatiga va qaytishiga yo‘l ko‘ymaslik kerak.
Uzluksizlik tamoyili deganda, ishlab chiqarish jaryonida rejasiz to‘xtash, tanaffus bo‘lmasligi, ya’ni uzluksiz ishlash tushuniladi.
Bir me’yoriyilik tamoyili o‘zaro bog‘liq bo‘lgan ishlab chiqarish bo‘limlari, bir xil oralikdagi ish vaqtida berilgan dasturga asosan bir xil xajmdagi ishning bajarilishi bilan tavsiflanadi.
|
| |
a
 = — - R. X. Maksudov

0 ‘qlararo masofaga qiymati oshishi bilan zanjirlarni ishlash
muddati oshadi, chunki sharnirlarni o 'z o ‘qi atrofida buralishi kamayadi.
Shuningdek, yetaklovchi yulduzcha tishlar soni z,qiymati oshishi bilan
sharnirlar kam yeyiladi.
Zanjir sharnirlari yeyilishini ortishi bilan, zanjirlarni yulduzcha
tishlari bilan ilashishdan chiqib ketish xavfi tu g ‘iladi.
Yulduzcha tishlar soni qanchalik k o ‘p b o ‘lsa, zanjir sharnirlari
shunchalik sekin yeyiladi, lekin ishlash ja rayonida o 'zaro ilashishdan
chiqib ketish xavfi tu g ‘iladi. Kam tishli yulduzchalarda zanjir sharnirlari
nisbatan tez yeyiladi, ilashishdan chiqib ketish xavfi tug'ilm aydi.
Zanjir sharnirlari uzoq muddat ilashishni ta'm inlash uchun
yetaklovchi yulduzcha tishlar sonini, uzatm aning uzatish soniga nisbatan
quyidagicha tanlash tavsiya etiladi:
u
1-2
3 -4
4 -5
5 -6
i
>6
|
z ,
30-2 7
27-2 5
25-23
23-21
2 1 -1 7 j 17-15 |
Sharnirlarning у evil ishga asosiy sabab, bu valik va vtulka o'rta-
sidagi bosim. Bosim qiymatini rolikii zanjirlar uchun, zanjirning qadami
hamda yetaklovchi yulduzchani aylanish soniga nisbatan jadvaldan
tanlash mumkin.
Yetaklovchi yulduzchani aylanish soni n7 min"1
t-Zanjir
I bo'lganda, vtulka-rolik!i(rolikii) zanjir shamirlaridagi
qadami
j
bosim, q, n/ m n r
_
_
____
50
200
400
600 i 800
1000 ! 1200 ! 1600
12.7-15.875
:0
31.5
28.5
20
! 24
22.5 i
21
! 18.5
! 9.05-25,4
35
30
26
23,5 j
21
IQ
17,5 !
15
31,75-38.1
35
2'-)
24
21
| 18.5
_16.5_j
15
|
44,45-50.8
35
26
21
17,5 |
15
-
!
-
Bu qiymatiar maxsus izlanishlar natijasidir. Bunda zanjirli uzat
mani ishlash sharoitlari ta ’minlangan bo'Isa, bu zanjirlarni ishlash
muddati 30 0 0 -5 0 0 0 s gacha bo'lishi mumkin.
Ishlash jarayonida har xil sharoitlarni hisobga olgan holda, bu
bosimning hisobiy qiymati quyidagicha aniqlanadi.
an
= 125
mm - R. X. Maksudov

V bob.
Z A N JIR L I U Z A T M A L A R
5.1-§. U m u m iy m a ’lu m otlar
Zanjirli uzatm a bu yetaklovchi va yetaklanuvchi vulduzcha ham da
shu yulduzchaga kiydirilgan zanjirdan iborat 5.1 - rasm. Zanjir faqat bir
tekislik b o 'y ic h a egiladi, shuning uchun o 'q la r o 'z a ro parallel b o i i s h i
shart.
5.1-rasm .
Z a n j i r l i u z a t m a l a r a s o s a n q i s h l o q x o ‘j a l i k m a s h i n a l a r i d a . m a s h i n a
y u r i t m a l a r i d a h a r xil s t a n o k l a r d a k o ^ p i s h l a t i l a d i .
Z a n j i r l a r ish b a j a r i s h i g a q a r a b b i r n e c h a g u r u h g a b o ‘ li n a d i:
a) Y u k l a r n i b a l a n d l i k k a k o 4 a r a d i g a n m e x a n i z m l a r d a i s h l a t i l a d i g a n
z a n j i r l a r .
b ) t o ‘x t o v s i z i s h l a y d i g a n t r a n s p o r t q u r i l m a l a r d a i s h l a t i l a d i g a n
z a n j i r l a r .
d ) b i r v a l d a n i k k i n c h i v a l g a q u v v a t n i u z a t i s h u c h u n i s h l a t i l a d i g a n
z a n j i r l a r .
B i z a s o s a n s h u ( v ) g u r u h d a g i
z a n j i r l a r n i
h i s o b l a s h t a r t i b i n i
o i ' g a n a m i z . B u g u r u h d a g i z a n j i r l a r a s o s a n v t u l k a - r o l i k l i
K F ,
_ 
2 T 2 ■ К - R. X. Maksudov

chidamli, uzatm alarning F.I.K yuqori b o i a d i . U zatm alarning gabarit
oMchamlari
nisbatan kichik, lekin tayyorlash jara y o n id a yuqori darajada
aniqlikni talab qiladi.
2 .U zatm ada katoklarni biri tekstolit, fibra, ikkinchisi p o ‘lat
m ateriallaridan
tayyorlanadi
(7.2-rasm).
A sosan kam quvvatli ochiq,
yuqori aniqlikni talab qilm aydigan uzatm alarda ishlatiladi. K atok
materiallari nisbatan tez yeyiladi.
3 .Uzatmalarda
katoklarning
biri
metal lokeramika,
ikkinchisi
toblangan p o ‘lat m ateriallaridan tayyorlanadi.
Bunday materiallar
quvvat uzatadigan ochiq uzatm alarda ishlatiladi.
Ishqalanish koeffitsiyenti / qiymatlari:
K atoklar p o ‘lat materialidan tayyorlangan b o ‘lib u quyilgan vannalarda
ishlatilsa - 0.0 4-0.05;
K atoklar p o ‘lat m ateriallardan tayyorlangan b o ‘lib bittasi
p o ‘lat
ikkinchisi c h o ‘yan materiallaridan tayyorlangan b o ‘lsa
ishqalanish
yuzasi y g ‘lanm aganda - 0 .1 5 -0 .1 8 ; Katoklarni biri tekstolit, fibra,
ikkinchisi p o ‘lat m aterialidan tayyorlangan b o 4lib
ishqalanish yuzasi
y o g ‘ianm aganda - 0 .3 0 -0 .3 5 . K atoklarning biri m etallokeram ika ikkin
chisi p o 'la t materiallaridan tayyorlangan b o ‘lib ishqalanish yuzasi
y o g ‘langan - 0.30—0.35.
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 118

Рис.4. Зависимость электрического
сопротивления от температуры
спекания
Рис.5. Зависимость водопоглощения от
температуры спекания
Из вышеприведенных можно сделать вывод, что материал на основе
перовскитовых структур Sr
0,5
Ba
0,5
Co
0.8
Fe
0.2
O
2.78
может быть использован
как катализатор при получении водорода и синтез-газа посредством
риформинга и окислении метана: H
2
O+CH
4
→ CO + 3H
2
Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
229
Однако реализация таких подходов требует разработки и создания
специального оборудования, позволяющего контролировать потоки газов и
воды в реакционную камеру облучаемой концентрированным потоком
солнечного излучения высокой плотности.
Литература
1. Pena M. a, Fierro J.L.G. Chemical structures and performances of
perovskite oxides // Chem. Rev. 2001. (101). C. 1981–2017.
2. Смоликов Ю.И., Шепелев Ю.Ф., Левин А.А. Особенности
строения ВТСП// Журн. неорг. хим. – 1989. – Т. 34. № 10. – С.
2451-2468.
3. Yang J.B., Kim J., Woo Y.S., Kim C.S., Lee B.W.
Magnetoresistance in double perovskites Ba2–xLaxFeMoO6 //
Journal of Magnetism and Magnetic Materials. 2007.V.310. P.
664-665.
4. Burns G., Dacol F. Glassy polarization behavior in ferroelectric
compounds Pb(Mg1/3Nb2/3)O3 and Pb(Zn1/3Nb2/3)O3 // Solid
State Com. 1983. – V. 48. – P. 853-856.
5. Kharton V.V., Patrakeev M.V., Waerenborgh J.C., Sobyanin
V.A., Veniaminov S.A. Methane oxidation over perovskite-related
ferrites// Solid State Sciences. 2005.V. 7.P. 1344-1352.
6. Sharma S., Tomar M., Photovoltaic effect in BiFeO3/BaTiO3
multilayer structure fabricated by chemical solution deposition
//J.of Physics and Chemistry. 2016.V.93.P. 63-67.
7. Zhang J., Gao X., Deng Y., Zha Y., Yuan C. Comparison of life
cycle environmental impacts of different perovskite solar cells //
Solar Energy Materials and Solar Cells. 2017. 66. – P. 9-17.
8. Vassilakopoulou A., Papadatos D., Koutselas I. Light emitting
diodes based on blends of quasi-2D lead halide perovskites
stabilized within mesoporous silica matrix // Microporous and
Mesoporous Materials. – 2017. – V. 249. – P. 165-175
Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
|
ЭЛЕКТРОН - download

| Kovalent bog’ nazariyasi C, N, O, галогенларда ташқи валент орбиталлар тўлиши учун электронлар сони тага етиши керак, водород учун эса электрон етарли 217,5 Kb. 1 | o'qib |
| Иқтисодиёт / Ахборот ва ахборотлаштириш. Электрон тижорат Ochiq ma’lumotlar taqdim etilishi hisobga olingan holda internet tarmog’ida o’zbekiston respublikasining hukumat portalini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to’G’risida 100 Kb. 1 | o'qib |
| Тошкент ш. 2023 йил “13” июнь «Ижрочи» томонидан шартнома буйича Электрон платформа яратиш ишларни (хизматларни) «Буюртмачи»га курсатиш ва унинг келтириб курсатилган сервер курилмасига ўрнатиб бериш йули билан амалга оширилади 31,12 Kb. 5 | o'qib |
| Axborot texnologiyalaridan foydalanish fanidan test javoblari Axborot resurslari bu Javob: Ахборот тизими таркибидаги электрон шаклдаги ахборот, маълумотлар банки ва маълумотлар базаси 207,5 Kb. 10 | o'qib |
| Мавзу: электрон таълим муҳитида аралаш ўҚитиш методикасини такомиллаштириш Shu bilan birga fanlararo bog‘lanishlar asosida kasbiy kompetensiyalarni rivojlantirish geometrik shakllar orqali fanlararo bog‘lanishlarni takomillashtirish 1,56 Mb. 11 | o'qib |
| Электрон тижорат тизимлари ва уларнинг аҳамияти Elektron tijorat tushunchasi (ingl. Elektronic Data Interchange – edi) – ma’lumotlarni elektron almashish, elektron pochta, internet, intranet (kompaniya ichida axborot almashish) va ekstranet 1,6 Mb. 7 | o'qib |
| Elektron tijorat Мавзу: Электрон тижорат фанига кириш Reja Bu "Mainframe-ga asoslangan" ilovalar davri edi. Dastlabki dasturlardan biri bu transport chiptalariga buyurtma berish, shuningdek reyslarni tayyorlash uchun turli xizmatlar o'rtasida ma'lumot almashish uchun dastur edi 1,26 Mb. 5 | o'qib |
| Корхоналар фаолиятида электрон бизнесдан фойдаланиш Iqtisodiyot yo’nalishi 1/2 guruh talabasi Hamdamova Bobomurod qizining mustaqil ishi Iqtisodiyot yo’nalishi 1/2 guruh talabasi Hamdamova Bobomurod qizining mustaqil ishi 1,54 Mb. 1 | o'qib |
Adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

847
1. Karimova D.A. Musiqa metodikasida innovatsion texnologiyalarni qo‘llash. T.:
2003.
2. Odilov A. O‘zbek cholg‘ularida ijrochilik tarixi. Toshkent: “O‘qituvchi”, 1996. -
128 bet.
3. Петросянц А. Узбекские народные инструменты. – Tашкент. 2000
4. Rahimov Sh., Nurmatov H. “Cholg‘u ijrochiligi tarixi” (O‘quv qo‘llanma). T.:
2009.
5. Saidiy S.B., Cholg‘ushunoslik va cholg‘ulashtirish asoslari. Toshkent.
“Musiqa”, 2016.
6. Ruziyev D. Orkestr ijrochiligi (O‘quv qo‘llanma). – Buxoro: “Sadriddin
Salim
Buxoriy” Durdona nashriyoti, 2020. – 204 b.
7. Миршаев У. М. Музыкально-эстетическое
воспитание и современные
требования к учителю музыки //Вестник науки и образования. – 2020. – №.
21-2 (99).
8. Дустов С. Д. ВЛИЯНИЕ САМОСТОЯТЕЛЬНОЙ РАБОТЫ НА
МУЗЫКАЛЬНО-ЭСТЕТИЧЕСКОЕ ВОСПИТАНИЕ //Academy. – 2020. – №.
11 (62).
9. Ф. Нуруллаев. "Психология музыкальных дидактических игр на
интегрированных занятиях."
Вестник интегративной психологии 17 (2018):
295-299.
10. NURULLAEV F.G. THE ROLE OF
FOLKLORE IN THE RAISING OF
CHILDREN // EUROPEAN JOURNAL OF RESEARCH AND REFLECTION IN
EDUCATIONAL SCIENCES VOL. 8 NO. 12, 2020 PART III. ISSN 2056-5852.
O‘QUVCHILARNI MUSIQIY TAFAKKURINI SHAKLLANTIRISHDA
MILLIY DUTOR CHOLG‘USINING O‘RNI VA TARBIYAVIY
AHAMIYATI
848
Ruziyeva Zilola Yeshpulot qizi
Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti
“Musiqa ta’limi va san’at” yo‘nalishi 1-bosqich
magistri
Annotatsiya. Maqolamizda o‘zbek milliy cholg‘ularining tarixi, ularning
o‘ziga xos tembr-bo‘yoqlari va xalqimiz madaniy hayotida tutgan o‘rniga
bag‘ishlangan bo‘lib, shular qatoridagi Fitratning “O‘zbek
klassik musiqasi va
uning tarixi” ilmiy risolasi, asosan, “Shashmaqom” haqida bo‘lsada,
milliy
cholg‘ular to‘g‘risida ham qimmatli mulohazalar bildirib o‘tilgan.
МАШИННОЕ ОБУЧЕНИЕ В ИНТЕЛЛЕКТУАЛЬНЫХ СИСТЕМАХ

Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
507
осуществляют оптимизация структуры пайплайна моделирования и
гиперпараметров блоков, входящих в его состав. Однако на практике
реализации, неплохо работающие на тестовых задачах, оказываются не так
хороши на «боевых» сводах данных. Поэтому появляются всё новые и
новые AutoML-решения: H2O, AutoGluon, LAMA, NNI и другие. Они
отличаются по возможностям (например, индустриальные решения
обладают развитыми инфраструктурными возможностями), но часто не
подходят для широкого круга задач. Хотя большинство фреймворков
позволяют решать задачи классификации и регрессии, прогнозирование
временных рядов они часто не поддерживают.
Foydalanilgan adabiyotlar - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

303
6. S. Matchonov. Adabiyot darslarida tahlil va talqin uygunligi.
Til va
adabiyot talimi. 7- son, 2020.
8. H. Bakiyeva. 4- sinf oqish darslarida adabiy tahlil konikmalarini
shakllantirish. –T.: Nodirabegim. 2021.
9. S. Matchonov va b. 4-sinflarda oqish darslari. –T.:
Yangi yol poligraf
servis. 2007.
BOSHLANG‘ICH SINF MATEMATIKA DARSLARINI
ZAMONAVIY AXBOROT TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA
SAMARALI TASHKIL ETISH USULLARI
Saidova Mohinur Jonpo‘latovna
BuxDUPI dotsenti, p.f.f.d(Phd)
Ubaydullayeva Sharofat G‘ulom qizi
BuxDUPI magistranti
Annotatsiya. Ushbu maqolada boshlang‘ich sinfning matematika darslarini
zamonaviy axborot texnologiyalari orqali mazmunli
tashkil etish hamda
innovatsion texnologiyalar orqali tashkil etilgan darslarning samaradorligi haqida
so‘z yuritilgan.
Harf-raqamli klavishalar - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

Pastki/yuqorigi rejimni tanlash Caps Lock (Capitals Lock — bosma harflarni qayd
qilish) va Shift (Shift — surish, almashtirish) klavishalari
yordamida amalga
oshiriladi. Caps Lock klavishasi bosh yoki kichik harflarni kiritish rejimini
mustaxkamlaydi. Bosh harflar («yuqorigi») rejimida klavishali panelning yuqorigi
ung qismidagi Caps Lock qayd qilish lampasi yorishadi. Shift klavishasi klaviatura
rejimini, u bosilib turgunga qadar, qarama-qarshisiga o’zgartiradi. Space klavishasi
belgilar qatoriga probelni — bo’sh joyni kiritadi.
TIZIMGA RUXSATSIZ KIRISHDA “BACKDOOR” HUJUMI VA

Sun’iy intelekt, axborot xavfsizligi texnikasi va texnologiyalari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
511
“Backdoor” odatda tizim yoki dasturiy ta’minot
ishlab chiquvchilari
tomonidan qasddan qo‘shilmaydi, lekin zararli odamlar tomonidan tizim yoki
dasturiy ta’minot dasturiga majburan yoki yashirin tarzda joylashtiriladi.
Axborot tizimlariga ruxsatsiz kirish, ma’lumotlarni o‘g‘irlash,
tizimga zararli
dasturlarni o‘rnatish, monitoring yoki boshqa zararli harakatlar kabi
maqsadlarda foydalanish mumkin.
“Backdoor” dasturlarini kompyuter tarmoqlari,
operatsion tizimlar,
ilovalar, qurilmalar yoki boshqa axborot texnologiyalarida topish mumkin. Orqa
eshiklar turli yo‘llar bilan joylashtirilishi mumkin, masalan, agar zararli
foydalanuvchi yoki tajovuzkor tizim yoki dasturiy ta’minot
dasturiga bevosita
jismoniy yoki mantiqiy kirish imkoniga ega bo‘lsa.
Orqa eshiklar ko‘pincha xavfsizlik zaifliklari yoki zaifliklaridan
foydalanish yoki dasturiy ta’minot ishlab chiqaruvchilarining beparvoligi yoki
xatolari tufayli joylashtiriladi. Orqa eshiklar jiddiy
xavfsizlikka tahdid solishi
mumkin, bu zararli shaxslarga ruxsatsiz kirishga va tizimlarda keraksiz
harakatlarni amalga oshirishga imkon beradi.
Ko‘pgina mamlakatlarda backdoordan foydalanish huquqiy va axloqiy
muammodir. Qonunlar va qoidalar mamlakat va mintaqaga
qarab farq qilishi
mumkin. Bu yerda orqa eshikdan foydalanishning umumiy ko‘rinishi:
Huquqiy ko‘rinishi: Ko‘pgina mamlakatlarda orqa eshikdan foydalanish
jinoyat hisoblanadi va qonun bilan jazolanadi, masalan, ruxsatsiz kirish, boshqa
odamlarning maxfiy ma’lumotlarini o‘g‘irlash, tizimlarga zarar etkazish yoki
xavfsizlik choralarini chetlab o‘tish. Qonunlar orqa
eshiklardan foydalanishni
jinoyat deb hisoblaydigan va bunday faoliyat uchun jazo belgilovchi qoidalarni
o‘z ichiga olishi mumkin. Shu bilan birga, ma’lum bir sharoitlarda hokimiyat
tomonidan orqa eshiklardan foydalanish ham ba’zi hollarda qonuniy bo‘lishi
mumkin, masalan, xizmat tergovida yoki xavfsizlik
kuchlari tomonidan
o‘tkazilgan operatsiyada.
Axloqiy vaziyat: orqa eshikdan foydalanish ham axloqiy jihatdan bahsli
masaladir. Ko‘pgina axloqiy me’yorlar va printsiplar tizimlarda yoki dasturiy
ta’minotda orqa eshiklardan foydalanishni qabul qilib bo‘lmaydigan deb
Uzatm ani 
katok ishchi yuzalarining yeyilishi va

7.4-§ Silindrsiinon friksion uzatmalar
Silindrsimon
friksion
uzatmalarda
(7.1-rasm)
yetaklanuvchi
katokning tezligi
v2,
yetaklovchi katokning tezligidan katokning o ‘zaro
sirpanish hisobiga nisbatan kam bo‘ladi bu esa sirpanish koeffitsiyenti
yordamida hisobga olinadi.
Ъ ~
9
•'i
bunda: £=0.005-0.5. Sirpanish koeffitsiyenti poMat materiallaridan
tayyorlangan katoklar uchun £=
0
.
0 0 2
; tekstolit uchun £=
0
.
0 1
; rezina
materiallar uchun £=0.03.
U zatish soni.
7.1-rasmda uzatish soni doimiy bo‘lgan silindrsimon
katokli
uzatma berilgan.
Bunda,
yetaklanuvchi
katok tayanchi
mahkamlanmagan. Bu tayanch siquvchi F z kuch ta’sirida 0* 0
2
o ‘qi
bo‘yicha harakatda bo‘ladi.
Silindrsimon katoklar uzatmalarda uzatish soni
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 259

Искусственный интеллект, методы и технологии информационной безопасности
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
514
oshiriladigan xavfsizlik tekshiruvlari va zaifliklarni skanerlash kabi xavfsizlik
choralari orqali amalga oshiriladi. Orqa eshiklarni aniqlash va yo‘q qilish tizim
yoki dasturiy ta’minot dasturining xavfsizligini yaxshilashda muhim qadamdir.
Shuningdek, zamonaviy va xavfsiz dasturiy ta’minotdan foydalanish, kuchli
autentifikatsiya usullarini qo‘llash, xavfsizlik yamoqlarini muntazam ravishda
qo‘llash va xodimlarga xavfsizlik bo‘yicha treninglar o‘tkazish kabi xavfsizlik
bo‘yicha eng yaxshi amaliyotlarga rioya qilish orqa eshiklarning oldini olishga
yordam beradi. Operatsion tizimlardagi xavfsizlikka javob beruvchi dasturlar
(antiviruslar) doimo ishlab turishi, agar malumotlari(bazasi) bo‘lsa uni o‘z
vaqtida yangilash, o‘rnatilayotgan dasturlar, foydalanayotgan kodlar yoki
fayllarni ishonchli saytlardan yuklab olish.Kod holatida bo‘lsa kodni tekshirish.
Operatsion tizimning maxsus fayllari bo‘lsa maxsus websaytlar orqali tekshirish
ham “Backdoor” hujumini oldini olish imkonini beradi.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati.
1.
Ishan Goel. The Back Door: An Entrepreneur’s Guide to Finding a
Way to Success That You Didn’t Know Existed Paperback
2.
Practical Malware Analysis by Michael Sikorski, Andrew Honig
3.
Dostonbek T., Jamshid M. Use of Artificial Intelligence
Opportunities for Early Detection of Threats to Information Systems
//Central Asian Journal of Theoretical and Applied Science. – 2023.
– Т. 4. – №. 4. – С. 93-98.
4.
Mirzayev J. B., Tojimatov D. H. O. G. L. I. Kiberxavfsizlikni
ta’minlash, kiberhujumlarni oldini olish bo’yicha davlat siyosati
yuritilishi //Интернаука Учредители: Общество с ограниченной
ответственностью" Интернаука". – С. 36-37.
v .
bilan aniqlanadi. Demak, yetaklanuvchi katok tezligi
v2=vi (l -s)

Наг qanday variatorni kinematik xarakteristikasi, bu uning boshqa-
rish darajasi bilan belgilanadi.
D= «.max _ “max _
Rn,,,
n
Jmin
Umm
Rmm
bunda:
P\max,P
2
mm
yetaklovchi va yetaklanuvchi vallarning m ax va min
aylanish soni; /max/min-uzatish sonining m ax va min qiymatlari.
Nazariy jihatdan olganda
R mm= 0 , D =-oo
b o ‘lishi mumkin, lekin
R
kichrayishi bilan sirpanish tezligi, katoklarning yyeyilishi keskin oshadi.
f.i.k kamayadi, shuning uchun boshqarish darajasi D max=9 gacha b o i i s h i
mumkin.
U z a t m a d a g i k u c h l a r . Friksion uzatm alarda harakat bir valdan
ikkinchi valga ishqalanish kuchi Rf yordam ida am alga oshiriladi, 7.1-
rasm. Bu kuch esa siqish prujinasi yordam ida muayan mahkam-
lanmagan tayanchga Ft kuch t a ’sir natijasida hosil b o ‘ladi. Uzatmada
harakatni bir valdan ikkinchi valga o ‘tkazish uchun quyidagi shart
bajarilishi kerak:
Rf>Ft
bunda: Ft= 2 T 2/d 2-aylanma kuch Rf=/F2-ishqalanish koeffitsiyenti.
Demak, / F r>Ft b o ‘lishi kerak, bundan katokni siqish uchun kerakli
kuchning qiymati.
P =
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

masala hisoblanadi U nafaqat internet, balki telefon,
televideniye, kompyuter va boshqa texnologiyalardan
foydalanish imkoniyatini ham oʻz ichiga oladi
Raqamli tengsizlik koʻplab sabablar, shu jumladan,
odamning yoshi, jamiyatdagi oʻrni va joylashgan
yeriga qarab paydo boʻladi Raqamli tengsizlik qator
holatlarga, masalan, odamlarning elektron tijoratdan
foydalanishi, taʼlim olishi, mehnat istiqbollari va hordiq
chiqarishiga taʼsir qiladi
Bunday tafovut rivojlangan va rivojlanayotgan
mamlakatlar, shahar va qishloqda yashovchilar,
turli ijtimoiy-iqtisodiy guruhlar orasida
hamda yuqori samarador va oʻrta samarador
texnologiyalardan foydalanadigan kishilar oʻrtasida
kuzatilishi mumkin
Ayrim rivojlanayotgan mamlakatlarda esa jamiyatning
texnologiyalardan foydalanishini taʼminlash, uning
sifatliroq taʼlim olish va elektron tijorat kabi
innovatsiyalardan foydalanish imkoniyatini oshirish
uchun internet-qahvaxonalar tashkil etilmoqda
Raqamli tengsizlik turli shakllarda uzoq vaqtdan beri
kuzatiladi, biroq ilgari surilgan har bir tashabbus
ushbu tafovutni keskin qisqartirishga xizmat qiladi Bu
kelgusida raqamli tengsizlikdan raqamli integratsiyaga
aylanishiga umid bildirilmoqda
Shpindel tezligi - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

|
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat koShpindel tezligi
O'qish va yozish tezligi asosan milning aylanish tezligiga bog'liq. Ushbu
komponentlar daqiqada ko'proq aylantirsa, ular kerakli sektorga tezroq o'tishadi.
Bundan kelib chiqadiki, yuqori tezlikda ko'proq issiqlik chiqariladi, shuning uchun
ko'proq kuchli sovutish talab qilinadi. Bundan tashqari, ushbu ko'rsatkich shovqinga
ham ta'sir qiladi. Oddiy foydalanuvchilar tomonidan tez-tez ishlatiladigan universal
HDD-lar daqiqada 5 dan 10 minggacha aylanish tezligiga ega.
5400 mil tezligiga ega drayvlar multimedia markazlarida va boshqa shunga o'xshash
qurilmalarda foydalanish uchun juda mos keladi, chunki bunday uskunalarni
yig'ishda asosiy e'tibor kam quvvat sarfi va shovqin tarqalishiga qaratiladi. 10,000
dan ortiq indikatorli modellar uy kompyuterlaridan foydalanuvchilarni chetlab o'tish
va SSD-larni diqqat bilan ko'rib chiqish yaxshiroqdir. Shu bilan birga, 7200 rpm,
ko'plab potentsial xaridor uchun oltin vosita bo'ladi.
Shuningdek qarang: Qattiq diskning tezligini tekshirish
Geometriyani bajarish
Biz faqat qattiq disk plitasini eslatib o'tdik. Ular qurilma geometriyasining bir
qismidir va har bir modelda plitalar soni va ulardagi yozuv zichligi farqlanadi. Ko'rib
chiqilgan parametr maksimal saqlash hajmiga va uning o'qish / yozish tezligiga ta'sir
qiladi. Ya'ni, ma'lumotlar ushbu plitalarda maxsus saqlanadi va o'qish va yozishni
rahbarlar amalga oshiradi. Har bir drayv sektorlardan tashkil topgan radial yo'llarga
bo'linadi. Shuning uchun, bu ma'lumotni o'qish tezligiga ta'sir qiladigan radius.
O'qish tezligi har doim izlar uzunroq bo'lgan plastinka chetida yuqori bo'ladi,
shuning uchun shakl koeffitsienti qancha kichik bo'lsa, maksimal tezligi shuncha
past bo'ladi. Kamroq plitalar mos ravishda yuqori zichlik va ko'proq tezlikni
anglatadi. Biroq, onlayn-do'konlarda va ishlab chiqaruvchilarning veb-saytlarida bu
xususiyat kamdan-kam uchraydi, shuning uchun tanlov qiyinlashadi.
|
| |
faol 
quvvat - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

SSD-da aylanadigan qismlar yo'q va shuning uchun quvvat sarflaydi
kattalik tartibi
kamroq
.
Ammo, agar bitta holatda bir nechta elektromexanik qattiq disklar o'rnatilgan bo'lsa,
ularning "g'uvillashi" biroz noqulaylik tug'dirishi mumkin. Shovqin bo'lishi mumkin
muxlis
quvvat manbaiga o'rnatilgan. Shunday qilib, diqqat bilan ko'rib chiqing
Quvvat manbai og'irligi
Hech kimga sir emaski, ishlab chiqaruvchilar har qanday mayda-chuyda narsalarga
tejab, narxlarni pasaytirishga va raqobatchilardan ustun turishga harakat qilishadi.
Ular odatda o'rnatilgan kirish va chiqish filtrlari elementlaridan tejashadi.
Ushbu filtrlar induktiv va sig'imli elementlardan iborat.
Induktiv elementlar ferrit yadro va mis simlardan iborat.
Ularning yo'qligi chiqish voltajining to'lqinlanishining oshishiga olib keladi, bu esa
o'z navbatida olib keladi
isitishning ko'payishi
anakartning tarkibiy qismlari. u
kamaytiradi
uning xizmat muddati!
Bunga qo'shimcha ravishda, bunday "engil" elektr ta'minoti tarmoqqa
shovqinlarning kuchaygan darajasini beradi, bu radio qabul qilgich yoki audio
tizimning ishlashiga ta'sir qilishi mumkin.
Ular asosiy transformatorning yadrosi va sariqlarini tejashlari mumkin.
Ular kichikroq o'lchamdagi (va og'irlikdagi) yadroni olib, yorliqqa ko'paytirilgan
quvvatni yozadilar.
O'rtacha sifatli quvvat manbai kamida 1,5 - 2 kg bo'lishi kerak.
Afg‘on rubobi haqida rivoyat - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

846
ishga solib, tovusga o‘xshagan bir asbob yasabdi. Uni olib xonning saroyiga
boribdi.
Xonga ro‘baro‘ bo‘lib: «Men qizingizni tuzataman», — debdi. Xon rozi
bo‘libdi. Afg‘on yigit boqqa kirib, qizning yoniga kelibdi-da, o‘zi yasagan
tovussimon asbobni chala boshlabdi. Asbobning goh hazin, goh mungli, goh
jo‘shqin kuyiga berilib ketgan xonning qizi asta-asta uyquga ketibdi. «Uyqu
dardga davo, bemorga shifo», deb bejiz aytishmagan. Afg‘on yigit asbobini
chalaveribdi, xonning qizi maza qilib uxlayveribdi. Bora-bora afg‘on yigiti uni
yaxshi ko‘rib qolibdi.
Qizga mehri oshgan sari qo‘lidagi asbobi yanada boshqacharoq
bo‘zlayveribdi. «Qizim nima bo‘ldiykin, bir xabar olay», deb boqqa chiqqan xon
qizining uyqu og‘ushida, yonidagi afg‘on yigiti esa qo‘lidagi asbobni
bo‘zlatayotgan holda ko‘rib: «Tag‘in qizimning boshini aylantirib qo‘ymasin», deb
o‘ylab, yigitni bog‘dan haydab chiqaribdi. Shu tariqa qiz tuzalib ketibdi. Afg‘on
yigitini ko‘p yo‘qiatibdi, topolmabdi. Xon qizining tuzalib qolganini ko‘rib, o‘ziga
o‘xshagan xonning o‘g‘liga katta to‘y qilib berib yuboribdi.
Afg‘on yigiti qizning ko‘yida o‘zi yasagan asbobni chalib yuraveribdi. U
chalganda uyqusizlar uyquga ketibdi, kasallar tuzalibdi. Muhabbati bevaqt xazon
bo‘lganlarning dardiga dard qo‘shilibdi. Shu-shu afg‘on yigiti yasagan asbob
«Afg‘on rubobi» deb ataladigan bo‘libdi.
1
Shuning uchun ham musiqa madaniyati darslarida cholh`u asboblarida ijro
etish faoliyat turi eng qiziqarli mashg‘ulotdir. Bolalar cholg‘u asboblari jonli
tovushli o‘yinchoqlar sifatida har bir o‘quvchini qiziqtiradi. Chapak va bolalar
cholg‘u asboblarida ritmik jo‘r bo‘lish, musiqaning xarakteri va obrazlarni
chuqurroq his etishda, ularga xos emotsional tuyg‘ular hosil etish, ayniqsa,
bolalarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Uzluksiz qisqa signallar - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

ishlamayapti. 1 ta qisqa. Xatolar aniqlanmadi. 2 ta qisqa. Arzimas xatolar aniqlandi.
Monitor ekranida CMOS Setup Utility dasturiga kirish va vaziyatni tuzatish taklifi
paydo‘bo’ladi. Qattiq disk va ona plata razyomlarida shleyflar mustahkam
ulanganligini tekshiring. 3 ta uzun — klaviatura kontrollerida xato. Kompyuterni
qayta yuklang. 1 ta uzun, 1 ta qisqa — operativ xotirada muammolar bor. 1 uzun, 2
qisqa. Videokartada muammolar bor — eng ko’p uchraydigan nosozlik. Platani
chiqarib olish va qayta qo’yish tavsiya etiladi. Bundan tashqari, monitor ulanishini
tekshirib ko’ring. 1 uzun, 3 qisqa. Klaviaturani initsia-lizatsiya qilishda xato‘yuzaga
keldi. Ishonchli ulanganligini tekshirib ko’ring. Agar hammasi joyida bo’lsa,
klaviaturani almashtirib ko’ring. 1 uzun, 9 qisqa. Doimiy xotira mikrosxemasidan
axborotlarni o’qishda xato‘yuzaga keldi. Kompyuterni qayta yuklang yoki
mikrosxemdagi ma’lumotlarni aniqlang.1 ta uzun takrorlanadigan. Xotira modullari
noto’g’ri o’rnatilgan. 1 ta qisqa takrorlanadigan. Quvvat manbai blokida
muammolar mavjud.
-bob: Tarmoqlardan foydalanish

6 03-jadvalda kliyent-server va peer-to-peer tarmogʻi
arxitekturasining qiyosiy tahlili aks etgan
6.04-rasm. liyent-server tarmogʻi.
liyent-server tarmogʻi
eer-to-peer tarmogʻi
Alohida ajratilgan
kompyuter tarmoqni
boshqaradi
Hech qaysi kompyuter
tarmoqni boshqarmaydi
Foydalanuvchi, uning
nomi va parolining
markazlashgan maʼlumot
bazasi
Foydalanuvchi, uning
nomi va parolining
markazlashgan maʼlumot
bazasi mavjud emas
Markazlashgan
maʼlumotlar xotirasi
Maʼlumotlar shaxsiy
kompyuterda saqlanadi
Markazlashgan zaxiralar
Foydalanuvchi
ma’lumotlarning zaxira
nusxasini o‘zi yaratadi
Koʻp kompyuterdan
tashkil topgan yirik
tarmoqlarga mos keladi
Kam sonli
kompyuterlardan iborat
kichik tarmoqlarga mos
keladi
6.03-jadval. liyent-server va peer-to-peer
tarmogʻining qiyosiy tahlili.
Kliyent-server
tarmogʻining afzalliklari
Kliyent-server
tarmogʻining
kamchiliklari
Foydalanuvchi, uning
nomi va parolining
markazlashgan
maʼlumotlar bazasi
tizimga kirish xavfsizligini
taʼminlaydi
Oʻrnatish va faoliyatini
taʼminlash uchun koʻp
mablagʻ talab etiladi
Foydalanuvchi maʼlumoti
maxfiy saqlanadi
Markaziy serverdagi xato
tarmoq faoliyatiga taʼsir
qiladi
Resurslarga ruxsat
darajalarini qoʻllash
mumkin
Faoliyatini taʼminlash
uchun malakali mutaxassis
xizmati talab etiladi
Tarmoqni boshqaruvchi
yuritgani uchun
foydalanuvchilar
xavfsizlik borasida
bexavotir boʻladi
axiralar markazlashgan
va tarmoq
boshqaruvchisi
tomonidan bajarilgani
sababli faylni
zaxiralashga hojat yoʻq
Katta tarmoqda koʻp
funksiyalarni bajarib,
samaradorlikni saqlash
uchun bir nechta
serverdan foydalaniladi
Peer-to-peer
tarmogʻining afzalliklari
Peer-to-peer
tarmogʻining
kamchiliklari
Oʻrnatish va yuritish
uchun koʻp mablagʻ
hamda qimmat narxdagi
serverlar talab etilmaydi
Foydalanuvchi, uning
nomi va parolining
markazlashgan
maʼlumotlar bazasi mavjud
emasligi xavfsizlikni
taʼminlashni qiyinlashtiradi
Bitta peer kompyuteridagi
xato faqat ushbu
kompyuterdagi manba
va maʼlumotlardan
foydalanish imkoniyatini
cheklaydi
Markazlashgan
zaxiralash xizmati
mavjud emasligi tufayli
foydalanuvchilarning
oʻzi fayllarning zaxira
nusxasini saqlashi kerak
Faoliyatni taʼminlash
uchun malakali
mutaxassis xizmati talab
qilinmaydi
Peer-to-peer tarmogʻida
kompyuterlar soni
qancha koʻp boʻlsa, u
shunchalik sekin ishlaydi
6.04-jadval. liyent-server va peer-to-peer
tarmoqlarining afzallik va kamchiliklari.
Har bir arxitektura turida oʻz afzallik va kamchiliklari
bor Peer-to-peer tarmoqlarini oʻrnatish va faoliyatini
taʼminlash arzonroq Kliyent-server tarmogʻi uchun katta
mablagʻ va malakali mutaxassisning xizmati talab etiladi
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko - bet 106

Harf-raqamli klavishalar,
ular raqamlarni va matnlarni kiritish uchun
mo’ljallangan;
Kursorni boshqarish klavishalari,
bu gURO’hdagi klavishalar sonli qiymatlarni
kiritish еkranda matnni ko’rib chiqish va taxrirlash uchun ishlatilishi mumkin;
Maxsus boshqaruvchi klavishalar:
registrlarni qayta ulash, dastur ishini o’zish,
еkrandagi narsalarni bosishga chiqarish, SHK ning OT sini qayta yuklash va b.;
C:\Users\Metodika\Downloads\album\album\km\klavitura
copy.JPG
Funkcional
klavishalar,
ular servis dasturlarida boshqaruvchi, klavishalar sifatida keng
ishlatiladi.
Fon Neyman arxitekturasi - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

Biroq, u axborot bilan ancha uddaburon harakatlar bajarish, ixcham
kodlashtiriladigan mashina komandalari to’plamini joriy etish va qator hollarda
mikroprotsessor ishini jadallashtirish imkonini beradi. Intel firmasining MCS-51
oilasiga mansub mikrokontrollerlar mulohaza yuritilayotgan arxitekturalarning bir
vakili sanaladi.
Biroq, u axborot bilan ancha uddaburon harakatlar bajarish, ixcham
kodlashtiriladigan mashina komandalari to’plamini joriy etish va qator hollarda
mikroprotsessor ishini jadallashtirish imkonini beradi. Intel firmasining MCS-51
oilasiga mansub mikrokontrollerlar mulohaza yuritilayotgan arxitekturalarning bir
vakili sanaladi.
Bugungi kunda aralash arxitekturali protsessorlar ishlab chiqarilmoqda,
ularda CSEG va DSEG yagona manzilli bo’shliqqa joylangan bo’ladi, ammo ular
turli murojaat mexanizmlariga ega. Bunga aniq misol tariqasida Intel firmasining
80x86 oilasiga mansub protsessorlarni keltirish mumkin.
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko - bet 75

kelmasligi mumkin, ayniqsa zamonaviy o'yinlar va filmlarning vaznini yuqori
aniqlikda ko'rib chiqsangiz.
Ba'zida 1 TB va 3 TB uchun disk narxi sezilarli darajada farq qilishi mumkinligini
tushunish kerak, ayniqsa bu 2,5 dyuymli drayvlarda aniq ko'rinadi. Shuning uchun,
sotib olishdan oldin, HDD qanday maqsadlar uchun jalb qilinishi va buning uchun
qancha talab qilinishi kerakligini aniqlash kerak.
Western Digital qattiq disklarining ranglari nimani anglatadi?
Ulanish interfeysi - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

bilan farq qiladi. Uchinchi versiyada o'qish va yozish tezligi 6 Gbit / s gacha. Uy
sharoitida foydalanish uchun SATA 2.0 (3 Gb / s gacha tezlikka ega) bo'lgan HDD
etarli.
Qimmatroq modellarda SAS interfeysini ko'rishingiz mumkin. SATA bilan mos
keladi, ammo faqat SATA SAS-ga ulanishi mumkin va aksincha emas. Ushbu naqsh
o'tkazish qobiliyati va rivojlanish texnologiyasi bilan bog'liq. Agar SATA 2 va 3
o'rtasidagi tanlov haqida shubhangiz bo'lsa, agar byudjet imkon bersa, eng so'nggi
versiyasini olishdan tiyiling. U ulagichlar va kabellar darajasida oldingilariga mos
keladi, ammo kuchni boshqarish yaxshilandi.
Ikkinchi qattiq diskni kompyuterga ulash usullari
Tampon hajmi
Bufer yoki kesh ma'lumotni saqlash uchun oraliq aloqadir. Keyingi safar qattiq
diskka kirishingiz bilanoq, ularni darhol qabul qilishlari uchun vaqtinchalik
ma'lumotlarni saqlashni ta'minlaydi. Bunday texnologiyaga ehtiyoj paydo‘bo'ladi,
chunki o'qish va yozish tezligi odatda farq qiladi va kechikish mavjud.
3,5 dyuym o'lchamdagi modellar uchun bufer hajmi 8 dan boshlanadi va 128
megabayt bilan tugaydi, lekin siz har doim parametrlarga katta ko'rsatkich bilan
qaramasligingiz kerak, chunki kesh katta fayllar bilan ishlashda deyarli
qo'llanilmaydi. Avval modelning yozish va o'qish tezligining farqini tekshirish
yaxshiroq bo'ladi va keyin shunga asoslanib, optimal tampon hajmini aniqlang.
Shuningdek qarang: qattiq diskdagi kesh nima
MTBF
MTBF yoki MTFB (Kamchiliklar orasidagi o'rtacha vaqt) tanlangan modelning
ishonchliligini bildiradi. To'plamni sinab ko'rishda ishlab chiquvchilar
haydovchining doimiy ravishda hech qanday zarar ko'rmasdan qancha vaqt
ishlashini aniqlaydilar. Shunga ko'ra, agar siz serverni yoki uzoq muddatli
ma'lumotlarni saqlash uchun asbob sotib olsangiz, ushbu ko'rsatkichga e'tibor
bering. O'rtacha, u bir million soat yoki undan ko'proq vaqtga teng bo'lishi kerak.
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko - bet 79

tsikllari bo'lishi kerak, chunki bitta tsikl ulangan
qattiq disk
va optik
haydovchi muammoli bo'ladi. Bitta simi 2-3 ta ulagichga ega bo'lishi
mumkinligi sababli, quvvat manbai 4-6 ta shunday ulagichga ega bo'lishi
kerak.
PCI-E (6 + 2-pin) - video karta quvvat ulagichi. Kuchli video kartalar ushbu
ulagichlardan ikkitasini talab qiladi. Ikkita video kartani o'rnatish uchun sizga
4 ta shunday ulagich kerak.
Molex (4-pin) - Eski qattiq disklar, optik disklar va boshqa ba'zi qurilmalar
uchun quvvat ulagichi. Aslida, agar sizda bunday qurilmalar bo'lmasa, talab
qilinmaydi, lekin u hali ham ko'plab quvvat manbalarida mavjud. Ba'zan
bunday ulagich korpusning orqa nuri, muxlislari, kengaytiruvchi kartalariga
voltaj etkazib berishi mumkin.
Floppy (4-pin) - qo'zg'aysan quvvat ulagichi. Kuchli ravishda eskirgan, ammo
uni elektr ta'minotida topish mumkin. Ba'zan ba'zi tekshirgichlar (adapterlar)
unga quvvat beradi.
Quvvat manbai
Zamonaviy protsessorlar 100 Vt dan ortiq quvvat sarflashi mumkin.
Energiya iste'mol qiling va
anakart
va xotira, qattiq disk, video karta va DVD disk.
Firmalar - ishlab chiqaruvchilar raqobat oldidan o'tish uchun yorliqqa oshirilgan
imkoniyatlarni yozishlari mumkin.
Agar sizda odatiy (o'yin bo'lmagan) video karta o'rnatilgan bo'lsa, u holda siz 400 -
460 vattda to'xtashingiz mumkin. Raqamlardan keyin "W" harfi ko'rsatiladi
RAS-dan CAS-ga kechikish - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

|
Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat koRAS-dan CAS-ga kechikish
- ma'lumotlar uzatgichini kuchaytirgichga kiritish
uchun zarur bo'lgan soat tsikli soni. Shuningdek, ishlashga ta'sir qiladi. 2 ning
qiymati afzalroq va ko'p hollarda mos keladi.
SDRAM RAS oldindan yuklash vaqti
- xotira hujayralarini to'ldirish vaqti. Odatda
2 qiymati ishlatiladi.
FSB / SDRAM / PCI Freq
- FSB avtobusi, SDRAM va PCI chastotasini aniqlaydi.
Xotira teshigi 15-16M da
- parametr ISA qurilmalari xotirasi uchun manzil
maydonining bir qismini ajratish uchun javobgardir. Agar kompyuteringizda ISA
avtobusi uchun eski kengaytirish kartalari bo'lsa, masalan mos keladigan ovoz
kartasi bo'lsa, ushbu parametrni yoqing.
Optimallashtirish usuli
- parametr RAM bilan ma'lumot almashishning umumiy
tezligini belgilaydi. U eng yuqori qiymatdan boshlab empirik tarzda aniqlanadi.
Boshqa parametrlar ham bor, ularning sozlashlari tezkor ma'lumot bilan ma'lumot
almashish jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi.
Vaqtni kechiktirish yoki vaqtni belgilash qiymati (IT muhandislari va tizim
ma'murlarining ushbu jarangdorligi) qanchalik past bo'lsa, unumdorlik shunchalik
yuqori bo'ladi, lekin bularning barchasi beqaror ishlashga olib keladi.
Sog'liqni saqlash bo'yicha tajriba o'tkazing, sozlamalarni tiklash va zavod
sozlamalarini yuklashingiz mumkinligini unutmang.
3. PCI tekshirgichi
PCI-ga yozish buferiga protsessor
- protsessor PCI-qurilma bilan ishlaganda, u
portlarga yozadi. Keyin ma'lumotlar avtobus boshqaruvchisiga, so'ngra qurilma
registrlariga yuboriladi.
Agar biz ushbu parametrni yoqsak, PCI qurilmasi tayyor bo'lgunga qadar
ma'lumotlarni to'playdigan yozish buferi faollashadi. Va protsessor buni kutmasligi
kerak - ma'lumotni chiqarishi va dasturni bajarishni davom ettirishi mumkin.
PCI dinamik portlashi
- Ushbu parametr shuningdek yozish buferi bilan bog'liq.
Bu ma'lumotlarni saqlash rejimini o'z ichiga oladi, bunda yozish jarayoni faqat 32
bitli to'plam buferga to'planganda amalga oshiriladi. Qo'shilishi kerak.
|
| |
“pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4 - bet 101

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
99
Adabiyotlar
1. B.S.Abdullayeva va boshq. Boshlangʻich ta’lim konsepsiyasi. - T.: RTM, 2015-yil.
2. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 6-apreldagi 187-sonli
Qarori bilan
tasdiqlangan “Umumiy oʻrta ta’limning davlat ta’lim standartlari”.
(
www.Ziyonet.uz
)
3. Incheon declaration/Education 2030: Towards inclusive and equitable quality education and lifelong
learning for all (Word Education Forum, 19-22 may 2015, Incheon, Republic of Korea).
4. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash –
yurt taraqqiyoti va xalq
farovonligining garovi. – T.: “Oʻzbekiston”. 2017. – 17 b.
5. Брунер Дж. Процесс обучения. Перевод с англ.– М.: “Прогресс”, 1962. -412 с.
6. Пестерева Ю.В. Реализация компетентностного подхода в процессе построения содержания
образования в началной школе: диссертация... кандидата педагоических наук. –Майкоп, 2007 г. - С.
198.
7. Сухомлинский В.А. Успех обучения. - М., 1975 г.
8. Taxonomy of educational objectives: The classification of educational goals. Handbook I: Cognitive
domain
/
Ed. by B.S. Bloom. – N.Y., 1956.
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
100
RAHIMOVA Fazilat
Urganch davlat universiteti
katta oʻqituvchisi
NOSTANDART MASALALAR MANTIQIY TAFAKKUR JARAYONLARINI
SHAKLLANTIRISH VA OʻSTIRISH OMILI SIFATIDA
Mazkur maqolada boshlangʻich ta’lim matematika darslarida oʻquvchilarning mantiqiy tafakkur
jarayonining tarkib topishi va shakllanishida nostandart masalalarning oʻrni va ahamiyati tahlil qilingan.
Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta - bet 111

310
4. Abdullayeva B.S., Saidova M.J., Dilova N.G. Matematika oʻqitish metodikasi.
Darslik. 2021, - 300 b.
5. Begimqulov U.Sh. Pedagogik ta'limda zamonaviy
axborot texno-logiyalarini
joriy etishning ilmiy-nazariy asoslari. Monografiya. - Toshkent: Fan, 2007. ― 160
b.
6. Saidova M.J. Boshlang‘ich sinf matematika
darslarida axborot
texnologiyalaridan foydalanish metodikasini takomillashtirish: Ped.
fanlari
bo‘yicha falsafa doktori ilmiy darajasini olish uchun yozilgan diss. Toshkent,
2020, 142 b.
7. Saidova M.J. EDUCATE STUDENTS BY SOLVING TEXTUAL PROBLEMS
//European Journal of Research and Reflection in Educational Sciences Vol. –
2019. – Т. 7. – №. 12.
8. Saidova M.J. Methods and Importance of Using
Innovative Technologies in
Learning Concenter “Decimal” at Teaching Process
of Math in Primary Schools
//www. auris-verlag. de. – 2017.
MAKTAKTABGACHA TAʼLIM TASHKILOTLARIDA OʻYINLI-TAʼLIM
FAOLIYATINI TASHKILLASHTIRISH
Valijonova Zarina Xurshid qizi
Buxoro davlat universitetining Pedagogika
instituti maktabgacha taʼlim yoʻnalishi 1-kurs magistranti
311
Annotatsiya. Ushbu maqolada maktabgacha taʼlim
tashkilotlarining bola
kamolotidagi muhim oʻrni, bolalarning shaxs sifatida rivojlanishida oʻyinning
ahamiyati va oʻyinli-taʼlimni tashkil etish kabi masalalar joy olgan.
Asosiy qism - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
101
solishtirish,
taqqoslash, umumlashtirish, tahlil qilish va xulosa yasash kabi bilish amallaridan oʻrinli
foydalangan holda mantiqiy tafakkur qilish qobiliyatini oʻstiradi, aqliy rivojlanishi uchun zamin hozirladi.
Nostandart masalalar koʻproq sinfdan tashqari ishlar, kechalar bilan matematik daqiqalar oʻtkazish
jarayonida qoʻllanishi ijobiy samara beradi. Shuningdek dars jarayonida oʻquvchilar diqqatini jalb etish, dam
olish daqiqalarini
mazmunli tashkil etish, mavzuni tushunarli va qiziqarli qilib oʻtish maqsadida ham
qoʻllash mumkin. Dars jarayonida oʻqituvchining yoʻnaltiruvchi savollari yordamida oʻquvchilar masalani
mustaqil yechish yoʻllarini axtarib, fikrlash malakalarining oʻsishiga zamin hozirlaydi.
Shuningdek, uy
vazifasi sifatida ham nostandart masalalarni yechishga oʻrgatish mumkin. Bunda ularga katta sinf
oʻquvchilari, ota-onalar yordami bilan masala yechishga oʻrganadilar, bu esa boladagi qiziquvchanlik va oʻz
kuchiga ishonch hosil qilish uchun munosib omil boʻladi. Mantiqiy masalalar oʻzining oʻyin xususiyatiga
ega ekanligi bilan bolaning e’tiborini jalb eta oladi, fikriy mushohada yuritish, qonuniyatlarni aniqlash, xossa
va xususiyatlarga qarab narsa va xususiyatlarni guruhlashga oid malakalarni shakllantiradi. Mantiqiy fikrlash
jarayonida oʻquvchilar oʻz xatti-harakatlarini
rejalashtirish, obdon oʻylab koʻrish, javob izlash, masala
yechimini izlab topishga harakat qiladilar. Masala yechish ularda oʻziga ishonch, mustaqil fikrlash, sezgirlik,
izlanuvchanlik xususiyatlari shakllantiradi, qunt bilan ishlash, ma’suliyatni his qilish malakalari rivojlanadi.
Bu esa ta’limiy maqsadlarning ayni muddaosi hisoblanadi. Nostandart masalalar
yechishni rus matematigi,
olimpiadalar tashkilotchisi Tarmakovskiy Vladimer Abramovich bir toʻplam moshlar ichiga yashiringan
sichqonni axtarishga qiyoslaydi. Bunda ikki yoʻl bor deydi u, birinchisi moshlar toʻplami
atrofida aylanib,
sichqonni moshlar ichidan chiqishini kuzatish va koʻringan sichqonni dumidan mahkam ushlab tortib
chiqarish. Ikkinchi usuli bu mosh uyumidan moshlarni birma-bir olib tashlab sichqonchaga yetib borish.
Haqiqatdan ham quyidagi masalani qaraylik: Dengiz boʻyidan uchala oʻgʻlon 5 ta rakushka topib olishdi,
bolalar ichida rakushka topmagani yoʻq. Ularning har biri nechtadan rakushka topishgan? Masala yechishda
quyidagi variantlar boʻlishi mumkin.
1. Ikki bola 2tadan bitta bola bittadan.
2. Ikki bola bittadan,uchinchi bola 3tadan.
3. Bir bola 1ta, ikkinchisi uchta va uchinchisi 0.
Agar masalaga bunday shart qoʻyilsa: uch bola dengiz boʻyida qumdan 5 dona rakushka topib olishdi.
Ularning har biri ikki donadan koʻp topmagan boʻlsa, bolalarning har biri nechta topgan?
Javob: ikki bola ikkitadan, bir bola bittadan.
Keyword - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
107
ta’lim mazmuni va u bilan bog’liq bo’lgan ma’naviy merosni, milliy qadriyatlarimizni ajratib olishni, unga
didaktik ishlov berishni, uni kichik yoshdagi o’quvchilar ongi va
qalbiga singdirib borish shakl, metod va
vositalari bilan qurollantirib borishning sifat va miqorini tushunamiz [10].
Jamiyatimizning oldiga xalqimizning boy aql-zakovat merosi va umuminsoniy
qadriyatlar asosida
bo’lajak boshlang’ich sinf o’qituvchilarini ma’naviy faoliyatga metodik tayyorlashning tarbiyalashning
samarali shakl, usullarini joriy etish mazkur ta’lim muassasasi oldiga muhim vazifa sifatida qo’yilgan[1].
Ushbu vazifani amalga oshirish uchun kafedra professor-o’qituvchisi o’quv matrealini talaba to’liq
o’zlashtirishi
uchun har bir mavzusi oddiy, soda shakldagi o’quv elimentlariga ajratib tushunarli qilib
izohlashi va auditoriya mashg’ulotlariga ajratilgan vaqtni hisobga olishi lozim.
Mashg’ulotada har bir mavzu (savol)ga mos holda ajdodlarimiz ma’naviy merosiga ega o’quv
materiali tanlanishi va o’quv vositasi aniqlanishi lozim.
Bo’lajak boshlang’ich sinf o’quvchilarini kasbiy-pedagogik yo’naqltirilganlik
prinsipi asosida
ma’naviy faoliyatga metodik tayyorlashni “Oliy nerv tizimi” va ulug’ ajdodimiz Abu Nasr Forobiy ma’naviy
merosidan foydalanib mavzuni tushuntirish ishlanmasi namuna sifatida 1-jadvalda keltiramiz.
1-jadval
O’qitish usullari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 118/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’qitish usullari:
| | |
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
| | |
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
O’qitish sharoitlari:
|
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-so’rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
O’qituvchi: ____________ ______________________________
O’QUV MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Faoliyat mazmuni:
|
Ish bosqichlari va vaqti
|
O’qituvchi:
|
|
|
| |