nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
(у as hi I)
ш hi I) - Innovatsiya va intergatsiya

A D A B IY O T L A R RGHYXATl
1. LA. Karimov. «O 'zbekiston XXI asrga intilmoqda.»
Т.,
O'zbekiston. 1999-
yil.
2. Л.Н. Алексеева. И нновационны е технологии как ресурс эксперимен
та/ Л.Н. Алексеева// Учитель. - 2004. - М> 3. - с, 28.
3. С.М. Вохмянина. По системе Марии М онтессори/ С.
Н.
Вохмянина//
Педагогический вестник. ~ 2002. - № 8 (299). - с. 7.
4. Т.Х. Дебердеева. Новые ценности образования в условиях информа
ционного общ ества/ Т. X. Дебердеева// Инновации в образовании. - 2005. -
№ 3. - с. 5.
5. В.И. Загвязинский. Инновационны е процессы в образовании и педа
гогическая наука/ В.И. Загвязинский// И нновационны е процессы в образо
вании: Сборник науч ны х трудов. - Тюмень, 1990, - с. 8.
6. К.К. Кротова. Эксперимент в школе: за и против/ К.К. Кротова/7 На
родное образование. - 2004. - № 2. -- с. 136.
7. С/М, Курганский. Положение о научно-экспериментальной деятель
ности педагогических работников школы / С.М. Курганский// Завуч. —
2 0 0 6 . - № 4 . - с . 87.
8. B.C. Лазарев. Понятие педагогической и
инновационной системы
школы/ B.C. Л азарев/7 Сельская школа. - 2003. - № 1. - с. 4.
9. Т.И. Лаздина. Технологии мотивационного управления инновацион
ной деятельностью учителей/ Т.И. Лаздина// Начальная школа плюс До и
После. - 2 0 0 6 . - № 2 . - с . 19.
10. С.С. Назимов. Педагогические инновации в национально-региональ
ном компоненте содержания образования/ С.С. Назимов// Учитель. - 2005. -
№ 6. - с. 74.
11. А .М. Новиков. Организация опытно-экспериментальной работы на
базе образовательного учреждения/ А.М. Новиков// Дополнительное обра
зование. - 2002. - № 4. - с. 53.
12. Под ред. М М . Поташника. Развитие
школы как инновационный
процесс: Методическое пособие для руководителей образовательных у ч
реж дений/ Под ред. М, М. Поташника. - М.: Новая школа. - 1994. - с. 64,
13. Н.Б. Пугачёва. Источники инноваций общеобразовательного уч р е ж
дения/ Н.Б. Пугачёва// Завуч. - 2005. - № 3. - с. 29.
235
14. В.А. Слаценин. Педагогика / В.А, Слаценин.
М.: Школа-Пресс,
2 0 0 0
.
15. В.А. Слаценин. Педагогика/ В.А. Слаценин. - М.: Школа-Пресс,
2 0 0 0
.
16. Ю.С. Тюнников. А нализ инновационной деятельности общ е о б р а зо
вательного учреждения: сценарий, подход/ Ю.С. Тюн ни ков/7
Стандарты и
мониторинг в образовании, - 2004. - № 5. - с. 8.
17.
Orqaga buyurtma berish - Yoritish texnalogiyalari

|
Yoritish texnalogiyalari
|
bet | 4/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #245407 |
Bog'liq Abduxoliqov AdhamOrqaga buyurtma berish - Modelning orqasida joylashgan. Uning maqsadi siluetni ta'kidlashdir, bu qorong'u fon va qorong'i kiyim bilan foydali bo'lishi mumkin. Orqa yorug'lik sochlardagi yorqinlikni yaratish uchun ishlatilishi mumkin.
Modellashtirish - Nur ob'ektning o'zini ta'kidlash uchun ishlatiladi. u modelning sochlari yoki ko'zlari, zargarlik buyumlariga yo'naltirilishi mumkin.
Yoritish sxemasini yaratishda bir vaqtning o'zida barcha turdagi yorug'likdan foydalanish shart emas, ayniqsa tajribasiz fotosuratni buzadigan ko'plab xatolar bo'ladi. Ajam fotograf uchun ramkada shisha buyumlar va aks ettiruvchi yuzalar, jumladan soatlar, zargarlik buyumlari yoki kostyum zargarlik buyumlari mavjud bo'lganda yoritishni sozlash qiyin bo'ladi. Shuning uchun ko'zoynak taqqan odamlarni suratga olmagan ma'qul. Muqobil variant - linzalarsiz ramkalardan foydalanish.
Portret suratga olish uchun eng oddiy sxemaga misol:
Bunday holda, modelning diffuz yoritilishi qo'llaniladi, buning uchun siz yorug'lik oqimini pastga yo'naltirib, inson o'sishi balandligida kumush ichki qoplamali soyabonni o'rnatishingiz kerak. Muqobil variant - softbox. Yorug'lik manbai fotograf yaqinidagi model oldiga qo'yilgan.
Tvkinoradio portalidan yanada murakkab va mashhur sxemalarning bir nechta misollari
Nurni o'rnatishda siz teskari kvadrat qoidasini hisobga olishingiz kerak. Uning mohiyati shundan iboratki, yorug'lik manbai ob'ektdan uzoqlashganda yorug'lik intensivligi kvadrat metrga kamayadi. Misol uchun, agar dastlab ob'ekt va chaqnash orasidagi masofa 1 m bo'lsa, u holda 2 m ga olib tashlanganida biz yorug'lik intensivligini 2 ga emas, balki 4 martaga kamaytiramiz. Agar siz manbani 3 m ga siljitsangiz, yorug'lik intensivligi 9 marta kamayadi.
Rasmga tushirish jarayoniga fotograf va model o'rtasidagi o'zaro ta'sir katta ta'sir ko'rsatadi. Tashqi ko'rinishning kuchli tomonlarini ta'kidlash va kamchiliklarni yumshatish uchun yorug'lik ramkadagi odamga moslashtiriladi. Professional model o'zining kuchli tomonlarini, ish tomonini biladi va yorug'lik bilan ishlashni biladi. Bu yorug'likni o'zgartirmasdan va eng qisqa vaqt ichida turli burchaklardan bir qator rasmlarni olish imkonini beradi.
Shuning uchun ham professionallar ko‘rinishidan yaxshi ko‘rinadigan odamni tanlashdan ko‘ra, tijorat fotosessiyalariga taklif qilinadi, aks holda fotosessiya shunchalik uzoq davom etishi mumkinki, modelning narxi studiya ijara to‘lovidan bir necha barobar past bo‘ladi. Shaxsiy fotosessiyalarda siz tayyor bo'lmagan odamlar bilan ishlash, ularga yordam berish va to'plamda ijobiy kayfiyatni saqlab turishingiz kerak.
|
| |
Yoritish texnalogiyalari

|
Yoritish texnalogiyalari
|
bet | 1/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #245407 |
Bog'liq Abduxoliqov Adham
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALAR UNIVERSITETI
TELEVIZION TEXNOLOGIYALAR FAKULTETI
511-21-GURUH TALABASI
ABDUXOLIQOV ADHAMNING
YORITISH TEXNALOGIYALARI
FANIDAN
MAVZU: YORUG’LIK BILAN ISHLASH
MUSTAQIL ISHI
TOSHKENT-2024-YIL
Yorug’lik bilan ishlash
Chiroyli fotosuratlar yaratish uchun yorug'lik muhim vositadir. Agar fotosuratchi yorug'lik qobiliyatiga ega bo'lmasa, hatto qimmat chirog'lar ham natija bermaydi. Keling, yorug'lik bilan qanday ishlash va qanday usullar yordamida ifodali va texnik jihatdan mukammal bo'lgan chiroyli fotosuratlarni yaratish haqida gapiraylik.
Orqa yoritish
Ushbu texnikadan foydalanganda yorug'lik manbai suratga olingan ob'ektning orqasida joylashgan. Orqa yoritilgan fotosuratlaringiz chiroyli bo'lib chiqishi uchun biroz mashq qilish kerak bo'ladi. Daraxtlar ortida quyosh quyosh botishiga qanday tushishini suratga olishga harakat qiling. Bunday tortishish bilan orqa yoritish badiiy dizaynning bir qismiga aylanadi, chunki u ramkada faqat novdalarning siluetlarini qoldiradi.
Yorqinlik bilan ishlash
Aksariyat odamlar uchun yaxshi yorug'lik yorqin nurni anglatadi. Biroq, professional uskunalar yordamida siz bitta lampochkaning yorug'ligi bilan ham chiroyli fotosuratlar yaratishingiz mumkin. Tasvirning sifati uskunani sozlash qobiliyatiga bog'liq. Misol uchun, agar siz fotosuratda faqat qorong'u siluetlar ko'rinishiga ishonch hosil qilishni istasangiz, sizga matritsani o'lchash kerak bo'ladi. U barcha mavjud yorug'likni hisobga oladi va diafragmani ushbu parametrlarga moslashtiradi. Yorqin fonda xira yoritilgan ob'ektni suratga olish uchun siz to'ldirish chirog'idan foydalanishingiz kerak. Aks holda, kamera ob'ekt konturini xiralashtiradi.
Yon yoritish
Agar yorug'lik nurlari yon tomondan burchak ostida tushsa, suratga olingan ob'ektning bir qismi soyada qoladi, ikkinchisi esa yaxshi yoritiladi. Ushbu texnikadan foydalanib, siz yorqin va ifodali effektlarga erishishingiz mumkin. Fotosuratda yorug'lik bilan ishlash aksanlarni to'g'ri joylashtirishga va chuqurlikni etkazishga yordam beradi.
Yon tomondan yoritilsa, kamera ta'kidlangan joylarni to'liq ochib beradi. Ushbu ta'sirni yumshatish uchun studiyada yoki cheklangan joyda suratga olishda to'ldirish chirog'i yoki oq reflektordan foydalaning. Ko'chada buni qilish osonroq bo'ladi. Ob'ektni siljitish orqali siz ekspozitsiya darajasini osongina o'zgartirishingiz mumkin.
|
| |
Fotosuratlarni yaratishda yorug'lik bilan ishlashni qanday o'rganish kerak?

|
Fotosuratlarni yaratishda yorug'lik bilan ishlashni qanday o'rganish kerak?
|
bet | 3/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #245407 |
Bog'liq Abduxoliqov AdhamFotosuratlarni yaratishda yorug'lik bilan ishlashni qanday o'rganish kerak?
Agar siz portret yoki ob'ektni suratga olish san'atini o'zlashtirmoqchi bo'lsangiz, ArtWork-dan Moskvadagi maxsus kurslarga yoziling. Tajribali ustozlar rahbarligida siz yorug'lik bilan ishlash va asbob-uskunalarni sozlashning nozik tomonlarini tezda o'zlashtira olasiz. Maktabda siz fotograf bo'lish uchun professional tayyorgarlikdan o'tishingiz va hunarmandchilikning boshqa ko'plab sirlarini batafsil o'rganishingiz mumkin:
- kompozitsiyani qurish;
- retush;
- foto muharrirlardan foydalanish.
Yoritish bilan ishlash qobiliyati va uning to'g'ri sozlamalari havaskorni professionaldan ajratishga yordam beradigan foydali ko'nikmalardir. Uskunalar va qurilmalar yordamida siz ko'rish qobiliyatini jonlantirishingiz va effektlar bilan tajriba qilishingiz mumkin. Bu tabiiy yorug'likda olish mumkin bo'lmagan suratlarni olish imkonini beradi.
Yorug'lik har xil bo'lishi mumkin va fotosuratchilar, boshqa hech kim kabi, buni yaxshi bilishadi. Turlarni birlashtirib, kerakli ekspozitsiya yaratiladi. Endilikda nafaqat fotograflar, balki bloggerlar ham yorug‘lik bilan ishlashni o‘rganmoqda, yaxshiroq surat va videolar olishga harakat qilmoqda. Buning uchun professional uskunalar yoki uy qurilishi qurilmalaridan foydalaning.
Fotosuratda yorug'likning asosiy turlari
Asosiy yorug'lik - U chizgan, asosiy va asosiy chiroqdir. Ob'ektning shakli va yorug'lik va soya naqshlari shaklida fotosuratning asosini yaratadi. Ko'pgina hollarda, asosiy yorug'lik qo'shimcha yoritishga qaraganda bir yarim baravar yorqinroq. Bunga qo'shimcha ravishda, soyalarning konturini va yumshoqligini nazorat qilish imkonini beruvchi tekislashdan foydalanish mumkin.
To'ldiruvchi - Soya chuqurligini to'g'rilash va diqqatga sazovor joylarni yaratish, hududning bir xil yoritilishini ta'minlash uchun ishlatiladi. Ob'ektning hajmi va shakli xususiyatlarini ta'kidlash uchun javob beradi. Buning uchun yumshoq qutilar, aks ettiruvchi panellar va reflektorlar mo'ljallangan.
Fon - Tasvirdagi mavzuni ta'kidlab, fonni yoritadi. Ehtiyojga qarab, fotosuratchilar bir xil yoritishni, kontrastni oshirishni va aksanlarni joylashtirishni tanlaydilar. Misol uchun, umumiy fonda shamdon yoki bezakli ramkali rasmni shunday ajratib ko'rsatish mumkin. Fon yorug'ligi ob'ektdagi soyalarni yo'q qiladi.
|
| |
Tarqalgan yorug'lik - Yoritish texnalogiyalari

|
Yoritish texnalogiyalari
|
bet | 2/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #245407 |
Bog'liq Abduxoliqov AdhamTarqalgan yorug'lik
Ba'zan ramkadagi yorug'lik juda kuchli bo'lishi mumkin. Ko'pincha bu quyoshli kunda joyda tortishish paytida sodir bo'ladi. Tushda yorug'lik juda ko'p bo'lib chiqadi, bu soyalarni aniqroq qiladi va ranglarni kamroq kontrast qiladi. Buning oldini olish uchun faqat bulutli havoda suratga olishga harakat qiling. Agar siz hali ham yorqin quyoshdan qocha olmasangiz, suratga olayotgan ob'ektni qisman soyada joylashtiring.
Sun'iy yoritish
Studiya yoritgichi bilan ishlash turli xil jihozlardan foydalanishni o'z ichiga oladi. Bino ichida suratga olishda fotografning asosiy vositasi - bu chirog'. Ularning aksariyati avtomatlashtirilgan va tortishish paytida ko'p harakat talab etmaydi. Shu bilan birga, flesh qizil ko'z effektini yaratishi mumkin, keyin uni foto muharririda olib tashlash kerak bo'ladi.
Portret yoritish
Odamlarni suratga olishda fotosuratchilar bir nechta yoritish tamoyillaridan foydalanadilar:
- lateral;
- klassik;
- Rembrandt;
- kapalak.
Agar siz portretga drama qo'shmoqchi bo'lsangiz, yuzning yarmini ajratib ko'rsatish uchun yorug'lik manbasini yon tomondan joylashtiring. Erkak suratga olish uchun yon yorug'lik eng yaxshisidir.
Eng mashhur model klassik hisoblanadi. Ushbu yoritish printsipi burundan yonoqlarga kichik soyalarni yaratadi. Buning uchun yorug'lik manbai linzalardan 30-45 daraja burchak ostida, ko'z darajasidan bir oz yuqorida joylashgan.
Rembrandt yoritgichi yonoq hududida faqat kichik uchburchak yorug'lik mavjudligi bilan ajralib turadi. Ushbu model barcha yuzlar uchun mos emas, balki faqat ko'zga ko'ringan yonoqlari bo'lganlar uchun. Soyalar va yorug'lik o'ynashning ushbu printsipi bilan suratga olishda fotosuratning fojiasi va dramasini ta'kidlash mumkin.
Agar siz teri nuqsonlarini va ajinlar tarmog'ini yashirishingiz kerak bo'lsa, kelebek yoritish printsipidan foydalaning. Yorug'lik manbai kamera orqasida ko'z darajasidan yuqorida joylashgan. Bu usul ko'pincha glamur model surgunlarda qo'llaniladi.
|
| |
Mazkur o‘quv dasturi tatu farg‘ona filiali Kengashining 2022-yil

Mazkur o‘quv dasturi TATU Farg‘ona filiali Kengashining 2022-yil
6-dekabrdagi 4-sonli yig’ilish qaroriga asosan 5330300
- Axborot xavfsizligi
bakalavriat ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha majburiy fanlarni o‘zlashtirganlik darajasini
aniqlash uchun Yakuniy Davlat Attestatsiyasi sinovlarini test shaklida o‘tkazish
bo‘yicha ishlab chiqilgan.
2022/2023 o‘quv yilida bitiruvchilar uchun Yakuniy
Davlat Attestatsiyasi
sinovlari O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
vazirligining Oliy
va o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi yo‘nalishlari bo‘yicha o‘quv
uslubiy
birlashmalar faoliyatini muvofiqlashtiruvchi kengashida 2019-yil 18-dekabrdagi
6-sonli bayonnoma bilan ma’qullangan o‘quv rejasidagi
majburiy fanlardan
o‘tkaziladi.
YAKUNIY DAVLAT ATTESTATSIYASI o‘tkaziladigan fanlar tarkibi
1. Kriptografiya 2
2. Tarmoq xavfsizligi
3. Kiber-huquq va Kiber-etika
4. Axborot xavfsizligi xavflarni boshqarishga kirish
5. Kiberxavfsizlik siyosati
KRIPTOGRAFIYA 2 FANINING MAZMUNI
Ushbu fan kompyuter haqidagi fan bo‘lib, texnologiyalar, insonlar, axborot va
buzg‘unchi faoliyati konteksida amallarni kafolatli bajarilishini ta’minlash
jarayonlarini o‘z ichiga oladi va himoyaning kriptografik
usullari va vositalariga
e’tibor qaratadi. Kriptografiya 2 axborot xavfsizligi, kiberxavfsizlik, matematika va
ehtimollar nazariyasi kabi bilimlarning fanlararo sohasi hisoblanadi.
Kriptografiya 2 fani axborot xavfsizligi va matematik
bilimlarga asoslangan
bo‘lib, o‘zida turli muammolarga asoslangan ochiq
kalitli shifrlash algoritmlari,
ularga asoslangan elektron raqamli imzo algoritmlari, ochiq kalitli kriptotizimlardan
foydalanish holati, bulutli hisoblash tizimlarida kriptografik usullardan foydalanish
va kvant kriptografiyasi haqidagi bilimlarni ochib beradi.
1866-yildan boshlanadi

|
1866-yildan boshlanadi
|
bet | 1/4 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 6,49 Mb. | | #114850 |
Bog'liq Nestle NESTLE (Nestle — nemis tilining Shveysariya shevasida "jajji uya") -Shveysariyadagi oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqaruvchi kompaniya. Jahondagi eng yirik kompaniyalardan biri.
Shveysariyalik farmatsevt Genri Nestli 1866-yilda ona suti yetishmasligi oqibatida goʻdaklar oʻlimining oldini olish maqsadida sut, bugʻdoy uni va shakarning turli nisbatlarda aralashtirib ona suti oʻrnini bosadigan "Nestle sut uni"ni yaratdi va uni ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻydi.
Kompaniyaning 70 ga yaqin davlatlarda 500 dan ortik, korxonalari bor. Daromadi hajmi jihatidan Yevropada 8-, dunyoda 31-oʻrinni egallaydi.
Kompaniya koʻpgina mamlakatlardagi parfyumeriya, kosmetika va farmatsevtika sanoati korxonalari aksiyalarining ham egasidir.
1866-yildan boshlanadi
1974-yilga kelib “Nestle” kompaniyasining barcha mahsulotlari hajmi to’rt barobarga oshdi
1995-yilda “Nestle” Samaradagi shokolad va boshqa qandolat mahsulotlarini ishlab chiqaruvchi “Россия” firmasi aksiyalarining nazorat paketin qo’lga kiritdi.
"N." Oʻzbekistonda 1996-yildan faoliyat koʻrsatadi.
«Nestle» ishlab chikaradigan oziqovqat mahsulotlarining turi 8 mingdan ortiq. - «Nestle» ishlab chikaradigan oziqovqat mahsulotlarining turi 8 mingdan ortiq.
Nestle bir multinatsional kompaniya bo'lib, gida va ichimlik sanoati sohasida faoliyat yuritadi. Sifat va ijtimoiy mas'uliyat tushunchalari kompaniyaning faoliyatining asosiy qismlarini bildiradi. - Sifat: Nestle kompaniyasi uchun sifat, yuqori standartlarda mahsulotlar ishlab chiqarish, xavfsizlik, ta'minot va ijodiyatga e'tibor berish demakdir. Sifatni ta'minlash uchun Nestle kompaniyasi, mahsulotlarni yuqori sifatli malzemalar bilan ishlash, gigiyenani saqlash, ishlab chiqarish jarayonlarini tekshirish va sertifikatlar bilan tasdiqlash kabi qo'llanmalarni amalga oshiradi.
- Ijtimoiy mas'uliyat: Nestle, ijtimoiy mas'uliyatni o'z faoliyati va ta'sirining kengligini tushunish va uni amaliyotga o'tkazishga asoslaydi. Kompaniya bu mas'uliyatni bir qancha yo'nalishlarda amalga oshiradi:
|
| |
Qanday aksessuarlar kerak

|
Qanday aksessuarlar kerak
|
bet | 5/5 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 1,95 Mb. | | #245407 |
Bog'liq Abduxoliqov AdhamQanday aksessuarlar kerak
Uskunalar va qurilmalar tortishish uchun zarur shart-sharoitlarni yaratishga imkon beradi. Aksessuarlar va yoritish moslamalari qanchalik ko'p bo'lsa, bunga erishish uchun ko'proq imkoniyatlar mavjud. Shuning uchun yorug'lik uskunalari hech qachon ko'p bo'lmaydi . Boshqa tomondan, professional uskunalarning xilma-xilligi juda qimmatga tushadi, shuning uchun sizning ehtiyojlaringizga mos keladigan aksessuarlar tanlashda ratsionallik haqida unutmang.
Xulosa
Men “Yorug’lik bilan ishlash” mavzusidagi mustaqil ishni bajarish jarayonida fotometriyada yorug’likning nimaligini va yorug’likning obyektga qanday miqdorda berilishini va qaysi tarafdan qanday ko’rinishda tushishini o’rganib chiqdim. Bundan tashqari fotostudiyada yorug’lik bilan ishlayotganda obyektdagi soyalarni qanday me’yorlashtirishni o’rganib chiqdim.
Foydalanilgan adabiyotlar
Parmankulov I.P, Bazarbayev B.J, Tashmuhamedova G.X Fotometriya va rangshunoslik. “Fan va texnologiya” – 2019-yil.
https://uz.wikipedia.org/wiki/Fotometriya
|
| |
Sun'iy yoritish manbalari - Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari

|
Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari
|
bet | 4/6 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 3,62 Mb. | | #122358 |
Bog'liq husniddin 2 - Sun'iy yoritish manbalari
- Barcha ma'lum bo'lgan cho'g'lanma lampalar termal nurlanish manbalari hisoblanadi. Bunday lampalar ishlab chiqarishda cheklangan qo'llaniladi, chunki ular rang idrokini buzadi. Lekin shunga qaramay, ular turli xil atrof-muhit ta'sirida ulanish va ishlash qulayligi tufayli o'zlarining qo'llanilishini topadilar.
- Floresan lampalar - gazlar yoki bug'larda paydo bo'ladigan elektr zaryadsizlanishi tufayli porlash paydo bo'ladi. Bunday lampalar bosim va ishlatiladigan ichki muhitga qarab bir necha turga bo'linadi. Gaz deşarj lampalaridan foydalanish bir nechta parametrlarga bog'liq:
- kamroq elektr energiyasi iste'moli tufayli tejamkor;
- yorugʻlik manbasidan termal nurlanish yoʻq;
- barcha yoritilgan hududlarda yorugʻlik oqimlarining bir xil taqsimlanishi;
- yuqori yorugʻlik samaradorligi;
- tabiiy yorugʻlik spektriga yaqin.
- Bunday lampalardan foydalanadigan sanoat yoritgichlari, albatta, kamchiliklarga ega:
- optimal ish harorati 15ºC dan 25ºC gacha;
- xavfli hududlarda cheklangan foydalanish;
- koʻr qiluvchi effekt;
- bo'g'ilish shovqini.
- LED lampalar. So'nggi yillarda ulardan foydalanish tobora ommalashib bormoqda. Sanoat LED yoritgichlari lyuminestsent va cho'g'lanma lampalarga nisbatan bir qator afzalliklarga ega:
- Sanoat tashqi yoritish
- Yuqoridagi barcha turlarga tegishliichki bo'shliqlar. Ammo ishlab chiqarish maydonlarida tashqi yoritish ham juda muhimdir. Bu sanoat binolarining qo'shni hududlarini yaxshi xavfsizlik va himoya qilishni ta'minlaydi. Tashqi yoritish uchun siz har qanday yorug'lik manbasidan foydalanishingiz mumkin. Ammo ular kunning barcha qorong'u soatlarida samarali ishlashlari kerakligini hisobga olsak, birinchi navbatda tejamkorlik va yaxshi yorug'lik chiqishi masalasi tug'iladi. Albatta, LED yoritgichlari ustuvor bo'ladi.
- sanoat ko'chalarini yoritishTashqi yoritishdan foydalanish boʻyicha maxsus koʻrsatmalar mavjud:
- Sanoat tashqi yoritgichlari alohida simli ulanish tizimiga ega boʻlishi kerak.
- Avtomobil va temir yo'l kirish joylarining sanoat maydonchalarining notekis yoritish koeffitsienti 15 dan oshmasligi kerak.
- Yorqinni cheklash uchun yoritgich balandligi qoidalarga muvofiq ta'minlanishi kerak.
|
| |
Sanoat binosiga qo’yilgan talablar

|
Sanoat binosiga qo’yilgan talablar
|
bet | 2/6 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 3,62 Mb. | | #122358 |
Bog'liq husniddin 2Sanoat binosiga qo’yilgan talablar - Loyihalashda va qurilishda bino tuzilma- larining mustahkamligi, bikirligi va chidamliligi binodan foydalanishda, uni ishonchliligini aniqlaydi
- 3) Mehmorchilik - badiiy talab, sanoat binolar tashki qiyofasi ko’rinishli, badiiy tomonlari qoniqarli bo’lishi kerak. Bino mehmorchiligi kom’leks imoratlar va tashqi muhit bilan garmonik bog’langan bo’lishi talab etiladi Sanoat binolari chiroyi, uning elementlarini ‘ro’orqional va ritmik joylashishiga, hamda yuqori sifatli montaj va pardoz ishlariga bog’liqdir. Binoga mahmuriy ko’rinish berish uchun yoyma, o’rama materiallarga mos ranglar tanlanadi. Bino interyeri xonaning funksional holatiga to’g’ri kelishi, ishchilarni estetik talablariga javob berishi kerak. 4) Iqtisodiy talab, binoni qurish va undan foydalanish vaktida kam xarj qilishni o’rtanadi. Bu talab asosida hajmiy-rejaviy, tuzilmaviy va badiiy- mehmorchilik kabi xo’susiyatlari yaxshi bo’lgan loyihalarni tanlab olinadn.
- Sanoat korxonalariga qo’yiladigan talablar asosan 4ta ular quyidagilarga bo’linadi: funksional, texnik, badiiy mehmorchilik va iqtisodiy. 1) Funksional talab, yani sanoat binolariga o’rnatilgan (texnologiya uchun xizmat qiladigan) asbob-uskunalar ishlab chiqariladigan mahsulotlarni sifatli va to’la yig’ishini qanoatlantirsin. Bu talab binoning hajmiy- rejasiga va tuzilmasiga, sex ichidagi ko’tarish va tashish mexanizimlariga, havo, yorug’lik va shovqin kabi holatlarni o’z ichiga olgan bo’lishi kerak, hamda texnologik jarayonni o’zgarishiga va rivojlanishiga xizmat qilsin. 2) Texnik talab binoning mustahkam, chidamli bo’lshini, ishchilar uchun xavfli bo’lga yong’in va portlashlarni, hamda binoni industrial usul bilan tiklashni tahminlaydi. Bu talablar binodagi sa’itar, texnik va muhandisl’k jihozlarigaham tegishli hisoblanadi.
. Sanoat binosi rejalashtirilganda quyidagi talab larga etibor beriladi:mustahkamlik, portlash, qavatlar soni, yong'in xavfi, yong'inga chidamlilik, xizmat muddati va boshqalar. - Sanoat binosi rejalashtirilganda quyidagi talab larga etibor beriladi:mustahkamlik, portlash, qavatlar soni, yong'in xavfi, yong'inga chidamlilik, xizmat muddati va boshqalar.
|
| |
Polimer kompozitsion materiallarning asosiy xossalari va qo’llanilish sohalari

POLIMER KOMPOZITSION MATERIALLARNING ASOSIY XOSSALARI VA QO’LLANILISH SOHALARI
RЕJA
Polimer kompozitsion materiallarning asosiy xossalari.
Polimer kompozitsion materiallarning qo‟llanilish sohalari.
Polimеrli kompozitsion matеriallarning хossalari.
Ushbu хossalarni stеklovoloknitlar misolida ko`rib chiqamiz.
Mustahkamligi bo`yicha shisha tolali polimеrlar (1000...6000 MPa) oddiy oynalarga (100 MPa) qaraganda ancha mustahkam bo`ladi. Bu хossa uni olish tехnologiyasining o`ziga хosligidan paydo bo`ladi. Shisha tolali PKMlar ichida eng yuqori tехnik mustahkamlikka magniyalyumosilikat tarkibli kvarts tolalari ega bo`ladi.
SV (stеklovoloknit) larning mustahkamligiga kimyoviy tarkibidan tashqari shakllantirish
sharoiti va usuli, hamda, eng avvalo tolalar yuzasining holati va yuzasida nuqsonlar hosil bo`lishiga olib kеluvchi tashqi muhit bilan fizik- kimyoviy ta‟sirlanish kabilar ta‟sir ko`rsatadi.
Eng yuqori mustahkamlikka yuzasi ta‟sirga uchramagan SVlar ega bo`ladi. Ammo sanoatda olinadigan SV tolalarining yuzalari tashqi muhit bilan mехanik va kimyoviy ta‟sirlangan bo`lib, ularning mustahkamligi nazariy mustahkamligidan kam bo`ladi va qiymatlari ancha kеng doirada tarqoq bo`ladi.
SVlarga yuklanishlarsiz tеrmik ishlov bеrish ularning mustahkamligini pasayishiga olib kеladi. Tеmpеratura qancha yuqori bo`lsa, ko`rsatkich shuncha pasayib boradi.
SVlarning nisbiy mustahkamligi tola diamеtrining kichiklashib borishi bilan ortib boradi. Ammo bu doimo ham to`g‟ri bo`lmaydi. CHunki bu bog‟liqlik tolalarni
shakllantirish garoitiga, tarkibiga va ishlatilish sharoitiga qarab o`zgarib boradi. Nuqsonli tolaning mustahkamligini uning gеomеtrik paramеtrlariga qarab o`zgarib borish bog‟liqligi ancha katta diamеtrdan boshlanadi.
SHuning uchun
Axborot texnologiyasi va tizimlari

УДК: 007(075)
ББК 32.81я73
R18
0 ‘zbekiston Respublikasi Oliy va o ‘rta maxsus ta’lim vazirligi oliy
o ‘quv yurtlariaro ilmiy-uslubiy birlashmalar faoliyatini muvofiq-
lashtiruvchi kengashi tomonidan oliy o ‘quv yurtlarining iqtisodiy ta’lim
yo'nalishlari talabalari uchun darslik sifatida tavsiya etilgan.
M a s ’ ul m u h a r r i r A.SH. Bekmurodov — TD IU prorektori,
i.f.d., professor.
T a q r i z c h i l a r :
B.A. Begalov — TDIU „Iqtisodiyotdaaxborot
tzimlari“
kafedrasi professori, i.f.d;
A.T. Kenjaboyev — TM I „Informatika va AT“
kafedrasi professori, i.f.d.
Ushbu darslikda axborotlashgan jamiyatni shakllantirishda axborot
tizimlariga zamonaviy axborot texnologiyalarini tadbiq etishning nazariy,
ham amaliy asoslari, ya’ni texnologiya, axborot texnologiyasi,
rivojlanish
bosqichlari, axborot, axborot resurslari — iqtisodiy kategoriya sifatida,
tizim, boshqaruv tizimi,
axborot tizimi, avtomatlashtirilgan axborot
tizimlarining tasnifi, evolutsiyasi,
ularning axborot, dasturiy, texnologik
ta’minoti, MB va MBBT, masofaviy ta’lim, multimediya vositalari, elektron
tijorat,
axborot xavfsizligi, avtomatlashtirilgan ish joylari va kompyuter
tarmoqlari to‘liq yoritilgan. Iqtisodiyotning statistika, buxgalteriya, bank,
marketing sohalaridagi avtomatlashtirilgan axborot tizimlari va tex
nologiyalari bayon etilgan.
Mazkur darslik iqtisodiy ta’lim yo'nalishidagi oliy o'quv yurtlarining
bakalavrlari (Servis ,,Turizm“ ta’lim yo'nalishi), o'qituvchilari
va ilmiy
tadqiqotchilarga mo'ljallangan.
Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari - bet 6

|
Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari
|
bet | 6/6 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 3,62 Mb. | | #122358 |
Bog'liq husniddin 2Xulosa - Hozirgi kunda qurilishi rejalashtirilayotgan sanoat binolarni iloji boricha tabiy muhitga bog’lashtirgan holda yengil va yig’ma kansturksiya mahsulotlaridan foydalanib qurish iqtisodiy tomonlama qulay hol sifatida qaralmoqda .Ularning afzalligi mablag’ni tejash .Turli xil vaziyatlardabinoning kamida 70% qismini ko’chirish imkonini beradi.
Sanoat binosini obodonlashtirish masalasi o’rtaga qo’yilganda .bino atrofini iloji boricha har qanday vaziyatda bardosh beradigan o’simlik va daraxtlarni o’tqazish , xodimlarni bo’sh vaqtini samarali o’tqazish uchun sport o’yingohi va boshqa turdagi vaqtni chog’ o’tqazadigan joylarni to’g’ri tartibda joylashtirish maqsadga muvofiq. Agarda sanoat binosidan chiqayotgan chiqindi va gazlar inson hayotiga xavf tug’diradigan bo’lsa binoni aholi punktidan uzoqroq masofada qurilishini rejalashtirish maqsadga muvofiq .misol tariqasida Polimer va shunga o’xshash mahsulot ishlab chiqaradigan sanoat binosini cho’l zonalarida .to’qimachilik va ozuq ovqat mahsulotlari ishlab chiqaradigan fabrikalarni saharlar markazida joylashtirish har tomonlama qulay. - Sanoat binosini obodonlashtirish masalasi o’rtaga qo’yilganda .bino atrofini iloji boricha har qanday vaziyatda bardosh beradigan o’simlik va daraxtlarni o’tqazish , xodimlarni bo’sh vaqtini samarali o’tqazish uchun sport o’yingohi va boshqa turdagi vaqtni chog’ o’tqazadigan joylarni to’g’ri tartibda joylashtirish maqsadga muvofiq. Agarda sanoat binosidan chiqayotgan chiqindi va gazlar inson hayotiga xavf tug’diradigan bo’lsa binoni aholi punktidan uzoqroq masofada qurilishini rejalashtirish maqsadga muvofiq .misol tariqasida Polimer va shunga o’xshash mahsulot ishlab chiqaradigan sanoat binosini cho’l zonalarida .to’qimachilik va ozuq ovqat mahsulotlari ishlab chiqaradigan fabrikalarni saharlar markazida joylashtirish har tomonlama qulay.
|
| |
GROUP BY operatori - Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari...

|
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
bet | 8/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2GROUP BY operatori
GROUP BY . . . - hoshiyalar ro‘yxatida ko‘rsatilgan bir xil qiymatli yozuvlami bitta yozuvga birlashtiradi;
HAVING . . . - SELECT yo‘riqnomasi GROUPBY gapi bilan ishlatilganda qanday guruhlangan yozuvlar akslantirilishini aniqlaydi;
IN ... - MBBT yadrosi aloqa bog‘lashi mumkin bo‘lgan ma’lumotlarning har qanday tashqi bazasidagi jadvallami aniqlaydi;
ORDERBY . . . - so‘rov natijasida olingan yozuvlami, ko‘rsatilgan hoshiya yoki hoshiyalar qiymatlari asosida, o‘sish yoki kamayish tartibida saralaydi.
FROM gapi bo‘yichajna’liimotlamuig manbai sifatida iadvallar va so‘rovlardan tashqari jadvallami uch xil ko‘rinishda birlashtirish natijalari ham ishlatilishi mumkin.
JOIN birlashtirishlar
INNEP JOIN . . . ON . . . , LEFT JOIN . . . ON . . . va
RIGHT JOIN . . . ON . . . (mos holda, ichki bog‘lanish, chapga yoki o‘ngga tashqi bog‘lanish).
Predikatlardan SQL - yo'riqnomalaridagi shartlar asosida tanlab olingan yozuvlami ishlatish usullarini va rejimlarini belgilash uchun foydalaniladi. Bunday predikatlar quyidagilar:
ALL . . . - SQL - yo‘riqnomalari shartlariga mos barcha yozuvlami tanlab oladi;
DISTINCT . . . — tanlangan hoshiyalarda takrorlanuvchi qiymatlarga ega yozuvlami chiqarib tashlaydi;
DISTINCTROW . . . — butunlay takrorlanuvchi yozuvlarga asoslangan ma’lumotlami tushirib qoldiradi;
TOP .... - ORDER BY gapi yordamida tavsiflangan diapazonning boshlanishidagi yoki oxiridagi yozuvlami qaytaradi.
SQL - yo‘riqnomalari qoidalari
SQL - yo‘riqnomalarida matematik iboralar qoidalari bo‘yicha qurilgan va natijasi muayyan, jumladan mantiqiy qiymat bo‘lgan har qanday operatorlar, konstantalar, matnli konstantalar qiymatlari, funksiyalar, hoshiyalar nomi kombinatsiyalari ifoda hisoblanadi.
Foydalanuvchilarga imtiyozlami taqdim etuvchi yoki bekor qiluvchi GRANT va REVOKE yo‘riqnomalari SQL tili yo‘riqnomalarining asosini tashkil etadi.
GRANT yo‘riqnomasining strukturasi quyidagi ko‘rinishga ega:
GRANT imtiyozlari ro‘yxati vergul orqali ON Obyekt Nomi
TO foydalanuvchilar ismlari vergul orqali
[WITH GRANT OPTION] bu erda:
- obyekt (jadval) ustida ruxsat etilgan yo‘riqnomalar (amallar)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
SQL - yo‘riqnomalarining ro‘yxati

|
SQL - yo‘riqnomalarining ro‘yxati
|
bet | 7/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2SQL - yo‘riqnomalarining ro‘yxati
SQL tilining qismlari bo‘yicha ajratiladi.
DDL tili tarkibiga relyatsion jadvallami va ular orasidagi bogianishlami yaratishda asosiy funksiyalar naborini ta’minlovchi bir necha bazaviy yo‘riqnomalar kiradi:
CREA.TETABLE . . . — jadval tuzish;
CREATEINDEX . . . — indeks yaratish;
ALTERTABLE . . . - avval tuzilgan jadval strukturasin o‘zgartirish;
DROP . . . - mavjud jadvalni va maiumotlar bazasini yo‘q qilish.
CREATEABLE va ALTERTABLE yo‘riqnomalar strukturasida
CONSTRAINT gapi (ma’lumotlar qiymatlariga cheklashlar tashkil etish)
NOT NULL (mos hoshiya bo‘yicha nullik qiymatlar nojoiz),
AYTOINC (qiymatlari inkremental xarakterli, ya’ni har bir yangi yozuv bilan qiymatlar xarakterining ketina-ket o‘suvchi hoshiya)
PRIMARY KEY (noyob hoshiya uchun aniqlash) ko‘rsatmalari bilan muhim rolni o‘ynaydi.
DML tili yo‘riqnomalari
DML tili tarkibiga ma’lumotlami kiritish, ishlash va chiqarish bo‘yicha quyidagi bazaviy yo‘riqnomalar ham kiradi:
SELECT . . . - maiumotlar bazasidan maiumotlami tanlash;
INSERT . . . - maiumotlar bazasiga maiumotlami qo‘shish;
UPDATE . . . - ma’lumotlar bazasidagi maiumotlarai yangilash;
DELETE . . . — ma’lumotlami chiqarib tashlash;
GRANT . . . — foydalanuvchiga imtiyozlami taqdim etish;
REVOKE . . . - foydalanuvchi imtiyozlarini bekor qilish;
COMMIT . . . - joriy tranzaksiyani qaydlash;
ROLLBACK . . . - joriy tranzaksiyani to‘xtatish.
SELECT ma`lumotlar bazasidan ma`lumotlarni tanlash operatori
SELECT yo‘riqnomasining bir turi - SELECT . . . INTO . . . (bir yoki bir necha jadvaldan yozuvlar naborini tanlash va u yordamida yangi jadvalni tuzish) va jadvallami birlashtirish amalini bajaruvchi dastlabki SELECT yo‘riqnomasiga qo‘shimcha
(SELECT.. . UNION SELECT .. .) UNION SELECT yo‘riqnomalari muhim ahamiyatga ega.
SQL — yo‘riqnomalarida CONSTRAINT gapidan tashqari quyidagi gaplar ishlatiladi:
FROM . . . — SELECT yo‘riqnomalarida sanab o‘tilgan hoshiyalardagi jadvallami yoki so‘rovlami ko‘rsatadi;
WHERE . . . - FROM gapida sanab o‘tilgan jadvallardagi qaysi yozuvlari SELECT, UPDATE yoki DELETE yo‘riqnomalarining bajarilishi natijasiga qo‘shish lozimligini aniqlaydi;
Har bir foydalanuvchi obyekt uchun INGRES foydalanishning so‘raluvchi turiga (SELECT, EXECUTE va h.) tegishli ierarxiyadagi imtiyozni qidirishga urinadi. Masalan, yangilash maqsadida jadvaldan foydalanishga urinishda INGRES rolning, foydalanuvchining, guruhning va barcha foydalanuvchilaraing imtiyozlarini tekshiradi. Agar ierarxiyaning bitta sathida UPDATE imtiyozi bo‘lsa
ham, so‘rov keyingi ishlash uchun uzatiladi. Aks holda, so‘rovni rad etishni ko‘zda tutuvchi foydalanish huquqi ishlatiladi.
|
| |
Imtiyozlar ro‘yxati - Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari...

|
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
bet | 9/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2Imtiyozlar ro‘yxati
- SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE - imtiyozlar ro‘yxatini tashkil etadi;
- foydalanuvchilar ro‘yxati ulaming ismlari – identifikatorlari orqali ifodalanishi yoki tizimda ro‘yxatga olingan, barcha foydalanuvchilami identifikatsiyalovchi tayanch so‘z PUBLIC bilan almashtirilishi mumkin;
- WITH GRANT OPTION direktivasi sanab o‘tilgan foydalanuvchilarga
boshqa foydalanuvchilarga ro'yxatda ko‘rsatilgan imtiyozlar
- vakolatlami berish bo‘yicha qo‘shimcha alohida vakolatlar ato etadi.
GRANT va REVOKE komandalari
Aksariyat hollarda muayyan obyekt bo'yicha GRANT va REVOKE komandalarini berish huquqiga avtomatik tarzda ushbu obyektni yaratuvchilari ega bo‘ladilar. Boshqa yondashishlarda ushbu huquqqa ishonchli subyektlar, ya’ni ma’murlar ega bo‘ladilar.
Bunday yondashish ochiq holda foydalanish matritsasini tuzishni ko‘zda tutmasa-da, foydalanishni cheklashning diskresion prinsipi foydalanishning ixtiyoriy va majburiy boshqarishni qo‘shib amalga oshiriladi.
Aslida aksariyat MBBTda imtiyozlar va foydalanishni o‘matish, ma’lumotlar bazasi strukturasi kabi ma’lumotlar bazasining tizimli jadvallarida, ya’ni foydalanish matritsasi sifatida ham qabul qilish mumkin bo‘lgan ma’lumotlar bazasining tizimli katalogida “qaydlanadi”.
Diskresion prinsipi
Diskresion prinsipi ma’lumotlar bazasidan foydalanishni cheklash tizimini predmet sohasining xususiyatlariga va foydalanuvchilar ehtiyojiga sozlash bo‘yicha yuqori moslanuvchanlikka ega, ammo samarali boshqaruvchanlik ta’minlanmaydi va tizimda qanday bo‘lsa ham aniq bir maqsadga yo'naltirilgan xavfsizlik siyosatini o'tkazishni qiyinlashtiradi. Ushbu kamchilikni bartaraf etishga ikkita yo‘l bilan, ya’ni “tasavvur etish” texnikasini ishlatish va SQL tilini maxsus kengaytirish orqali erishiladi. “Tasavvur etish” deganda ma’lumotlarni tanlashdagi global avtorizatsiyalangan so‘rov tushuniladiki, ushbu so‘rov foydalanuvchilar uchun ma’lum obyekt (obyektJar) xususida “o‘zining” tasawurini shakllantiradi. O‘zining sxemasiga (obyektiga va ma’lumotlariga tanlangan yoki maxsus o‘zgartirilgan) qandaydir virtual ma’lumotlar bazas ini shakllantiradi. Foydalanuvchining tizimga kirishida uni identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash jarayonida xavfsizlik yadrosi foydalanuvchi uchun mos tasavvur-so‘rovlar qidirib topadi va so‘rovni bajarish uchun MBBTning asosiy yadrosiga uzatadi. So‘rovni bajarish natijasida foydalanuvchi faqat uning vakolatiga va vazifalariga mos obyektlami “ko‘radi” va ulardan foydalanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
Xabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq

|
Xabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq
|
bet | 2/3 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 17,64 Kb. | | #113205 |
Bog'liq 8-sinf informatika fanidan test sinovi I chorakXabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq
Ko’plab interfaol foydalanuvchilarga ega videoroliklar platformasi
Onlayn suxbatlashish va turli formatdagi fayllarni almashish tarmog’i
Foto va videolarni ulashish uchun mo’ljallangan tarmoq
Facebook tarmoqi dewganda nimani tushunasiz?
Xabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq
Ko’plab interfaol foydalanuvchilarga ega videoroliklar platformasi
Onlayn suxbatlashish va turli formatdagi fayllarni almashish tarmog’i
Foto va videolarni ulashish uchun mo’ljallangan tarmoq
Instagram tarmoqi dewganda nimani tushunasiz?
Xabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq
Ko’plab interfaol foydalanuvchilarga ega videoroliklar platformasi
Onlayn suxbatlashish va turli formatdagi fayllarni almashish tarmog’i
Foto va videolarni ulashish uchun mo’ljallangan tarmoq
Telegram nechanchi yilda va kim tomonidan yaratilgan?
2013-yil Nikolay va P. Durov
2012-yil P. Durov va Chat Hurley
2003-yil Nikolay
Tjy
Berilganlardan qaysi biri kareys tilidan olinib uchta yulduz ma’nolarini anglatadi?
Instagram
Samsung
Telegram
Google
Youtube sayti nechanchi yilda ro’yhatdan o’tgan?
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik...

|
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
bet | 12/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2Foydalanilgan adabiyotlar
Ramez Elmasri, Shamkant B.Navathe. Fundamentals of Database Systems (7th Edition). Pearson. USA, 2015.
M.T.Azimjanova, Muradova, M.Pazilova. Informatika va axborot texnologiyalari. O'quv qo'llanma. Т.: “O'zbekiston faylasuflari milliy jamiyati”, 2013 y.
Holmatov T.X., N.I.Tayloqov. Amaliy matematika, dasturlash va kompyuteming dasturiy ta’minoti. 0‘quv qo’llanma. Т.: “Mehnat”, 2000 y.
S.S.Qosimov Axborot texnologiyalar O’quv qo’llanma. T.:“Aloqachi”, 2006 y.
M Aripov, B.Begalov va boshqalar. Axborot texnologiyalari. O’quv qo’llanma. T.:, “Noshir”, 2009 у.
A.Sattorov. Ma’lumotlar bazasini boshqarish sistemasi Access (Windows 9x/2006) O’quv qo’llanma. Т.: “Fan va texnologiya”, 2006 y.
Axborot xavfsizligi asoslari, I.M.Karimov Tashkent, 2019
Информационная безопасность телекоммуникационных систем (технические аспекты), Кулаков М.В., Гарашин А.В. Учеб. Посбие для вузов. М.: Радио и связь, 2014
Информационная безопасность государственных организаций и коммерческих фирм. Справочное пособие. М.: 2017.
Зегжда Д.П. Основы безопасности информационных систем: Учеб. пособие для студ. вузов. – М.: Горячая линия – Телеком, 2016.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
SQL tilining standartlashtirilishi

|
SQL tilining standartlashtirilishi
|
bet | 6/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2SQL tilining standartlashtirilishi
SQL tilining g‘oyasi tezda ommaviylashib, 70-yillar oxiri va 80-yillaming boshida yaratilgan relyatsion MBBTlarda keng qoilanildi. Natijada SQL tili 1986-yil siandartlaming Amerika milliy instituti (ANSI) va standartlashtirishning Xalqaro tashkiloti (ISO) tomonidan relyatsion MBBTlarda maiumotlami tavsiflash va ishlashning standart tili sifatida e’tirof etildi. 1989-yil SQL tilining mukammalashtirilgan SQL2 va 1992-yili SQL3 versiyalari ANSI/ISO tomonidan qabul qilindi. SQL tili dasturlashning deklarativ (muolajaviy boimagan) tillariga mansub. Muolajaviy tillardan (C, paskal, Fortran, Kobol, Beysik) farqli oiaroq SQL tilida “nima qilish kerak”, ammo “qanday
qilmoq kerak, qanday olish lozim” emas xususida takliflar (yo‘riqnomalar) ifodalanadi. MBBTdagi ma’lumotlar mashinasi sharhlash rolini bajaradi va SQL - yo‘riqnomalari belgilagan natijani olish usulini amalga oshiruvchi mashina kodini tuzadi.
SQL sintaksisi
SQL tili ikki qismdan iborat:
- ma’lumotlami tavsiflash tili DDL (Data Definition Language);
- malumotlami manipulyatsiyalash tili DML (Data Manipulation Language).
SQL - yo‘riqnomalari sintaksisining tarkibi:
- yo‘riqnoma (komanda) nomi;
- manbalami, amal shartlarini belgilovchi gaplar;
- gaplar belgilagan yozuvlami tanlash usullarini va rejimlarini aniqlovchi predikatlar;
- mazmunlari yo‘riqnomalar va gaplar bajarilishi xususiyatlarini va parametrlarini belgilovchi ifodalar.
SQL - yo'riqnomalari
SQL - yo'riqnomalarini ikki qismga ajratish mumkin.
Birinchi qism tarkibiga SQL - yo‘riqnomaning nomi (komandasi), predikat (majburiy boimagan) va yo‘riqnoma argumentlari kiradi. Bir yoki bir necha jadvallar hoshiyalarining vergul oralab yozilgan nomlari yo‘riqnoma argumentlarini tashkil etadi
Ikkinchi qismi argumentlar! ma’lumotlar manbaini (jadvallar nomini, jadvallar ustidagi amallami), komandalar bajarilishi usullari, shartlari va rejimlarini (taqqoslash predikatlarini, jadvallar hoshiyalari mazmunlari bo‘yicha mantiqiy va matematik ifodalami) belgilashlari mumkin boigan bitta yoki bir nechta gaplardan iborat.
|
| |
-yil 14-fevral c) 2000-yil 14-fevral

|
-yil 14-fevral c) 2000-yil 14-fevral
|
bet | 3/3 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 17,64 Kb. | | #113205 |
Bog'liq 8-sinf informatika fanidan test sinovi I chorak2005-yil 14-fevral c) 2000-yil 14-fevral
2005-yil 4-fevral d) 2015-yil 14-fevral
Kanal deganda nimani tushunasiz?
Qidiruv orqali hamda a’zo bo’lmagan holda ham foydalanish mumkin bo’lgan ochiq kanal
Cheklanmagan miqdordagi abonetlarga xabar yuborish mumkin bo’lgan chat
Ikki nafar foydalanuvchining yozishmalari
Muloqot davomida birnecha kishilar o’rtasidagi yozishmalar
Facebook asoschisi 10 yoshga to’lganda ota-onasi unga qanday rusumli kompyuter sovg’a qilishadilar?
485-yQuantexDX c) yQuantexDXCH
489- yQuantexDX d) 486-yQuantexDX
Birlahza va telegram so’zl;ari birikmasidan xosil qilingan ijtimoiy tarmoqni aniqlang
Youtube
Facebook
Instagram
Samsung
Ijtimoiy tarmoqlardan qaysi biridan ma’lumotlar batamon o’chib ketmaydi maxsus dasturlar yordamida ko’rish mumkin?
Facebook
Instagram
Samsung
Youtube
SMM mutaxasisi kim va uning vazifasi?
Internet tarmog’ida ijtimoiy media marketingni yurutuvchi shaxs
Mualliflik materiallarini tayyorlaydi reklama xabarlarni joylaSHTIRADI
Raqobatchilar bilan samimiy munosabatlar o’rnatish
Turli ijtimoiy saytlarda ish yurutuvchi
|
| |
Yuqori darajali algoritmik tillar

|
Yuqori darajali algoritmik tillar
|
bet | 5/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2Yuqori darajali algoritmik tillar
60-yillar oxiri va 70-yillar boshidagi dastlabki MBBT yaratuvchilarining asosiy kuchlari ayrian ushbu yo‘nalishga qaratilgan edi. Natijada ma’lumotlami kiritish, ishlash yoki chiqarish bo‘yicha har qanday funksiyalami amalga oshirish uchun yuqori darajali algoritmik tillarida maxsus dasturlami yaratuvchi, maiumotlar strukturasini tashqi va asosiy xotirada joylashtirish usullarining xususiyatlarini “biluvchi” malakali dasturchilar talab etilar edi. Oqibatda, malumotlar bazasi
bilan ishlash foydalanuvchining axborotga boigan ehtiyojini mashina kodiga “o‘tkazuvchi” yuqori malakali dasturchi – vositachi orqali amalga oshirilar edi
Bunday vaziyat avtomatlashtirilgan axborot tizimini yaratishda va ekspluatatsiyasida katta qo'shimcha xarajatlarga olib keldi hamda korxona va tashkilot faoliyatidagi axborot ta’minoti jarayonlarida hisoblash texnikasining tarqalishini malum darajada to‘xtatadi.
Ma’lumotlar mashinasi
Relyatsion MBBTlar nazariyasining asoschisi E.Kodd tomonidan ma’lumotlar bazasi bilan dasturchi bo'lmagan foydalanuvchining muloqoti uchun maxsus tilni yaratish xususida taklif kiritildi. Ushbu til ingliz tilining bir nechta sodda iboralari (“tanlash”, “yangilash”, “kiritish”, “yo‘qotish”) naboridan tashkil topgan bolib,
ular orqali dasturchi boimagan foydalanuvchi o‘zining axborotga bolgan ehtiyoji bo‘yicha MBBTga “savollar” qo‘yishi mumkin. Bunda ma’lumotlami bevosita ishlash va foydalanuvchiga natijalami taqdim etish uchun ushbu “savollami” mashina kodlarining past darajali tilida sharhlash MBBTning qo`shimcha vazifasi hisoblanadi.
Shu tariqa MBBT strukturasidagi “ma’lumotlar mashinasi” paydo boidi. Boshqacha aytganda, ma’lumotlar mashinasi malumotlar bazasi tilini “tushunadi”, natijada ma’lumotlami va ulami ishlash bo‘yicha masalalami ajratadi. Bunday yondashishda foydalanuvchining ma’lumotlar bazasi bilan o'zaro aloqasini orqali tasvirlash mumkin.
System R
Ushbu g'oyalar ilk bor ma’lumotlar bazasi sohasidagi yana bir mashhur mutaxassis Kris Deyt ishtirokida System R (1975 – 1979 yy.) loyihasi amalga oshirilishida tatbiq etildi. Loyihani amalga oshirish jarayonida keyinchalik strukturalangan so‘rovlar tili SQL (Structured Query Language)ga aylantirilgan SEQUEL yaratildi. Bunda foydalanuvchiga ma’lumotlar bazasiga “so‘rovlami” shakllantirish imkoniyatiga qo‘shimcha tarzda ma’lumotlar strukturalarini,
ma’lumotlami kiritishni va ulami o‘zgartirishni tavsiflash imkoniyati ham taqdim etildi. Taxminan shu vaqtda IBM firmasi tomonidan yana bir relyatsion til - QBE (Query - By - Example) yaratildi.
Ushbu til keyinchalik jadval ma’lumotlarini ishlovchi tijorat tizimlarida ishlatildi va zamonaviy MBBTlarida so‘rovlaming visual “konstrukturalarini” yaratishda g‘oyaviy asos vazifasini o‘tadi.
|
| |
Identifikatsiya va autentifikatsiya obyektlari ichki obrazi

|
Identifikatsiya va autentifikatsiya obyektlari ichki obrazi
|
bet | 2/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2Identifikatsiya va autentifikatsiya obyektlari ichki obrazi
Identifikatsiya va autentifikatsiya obyektlari ichki obrazining axborot massivi tizimning jiddiy resursi hisoblanadi va undan ruxsatsiz foydalanish butun xavfsizlik tizimini obro‘siz!antiradi. Shuning uchun undan ruxsatsiz foydalanishga yo‘l qo‘ymaslikning barcha choralaridan tashqari axborot massivining o‘zi shifrlangan bo‘lishi lozim.
Identifikatsiyalash va autentifikatsiyalash uchun ulaming biometric parametrlari (barmoq izlari, qo‘l panjasining geometrik shakli, yuzning shakli va o`lchamlari, ko‘z yoyi va to‘r pardasining naqshi, ovoz xususiyatlari va h.) yoki maxsus qurilmalar (smart-kartalar, magnit kartalar va h.) ishlatilishi mumkin.
Identifikatsiya va autentifikatsiyaning parol tizimi
Bevosita kompyuter tizimidan (ma’lumotlar bazasidan) foydalanilganda, ko‘pincha
Identifikatsiya va autentifikatsiyaning parol tizimi ishlatiladi. Parol tizimlari autentifikatsiyalash onida foydalanuvchi tomonidan maxsus maxfiy (faqat haqiqiy foydalanuvchiga ayon) so‘zni yoki simvollar naborini-parolni taqdim etishga asoslangan. Parol foydalanuvchi tomonidan klaviaturadan kiritiladi, kriptografik o‘zgartiriladi va o‘zining tizimdagi' shifrlangan nusxasi bilan taqqoslanadi. Tashqi va ichki parol identifikatori mos kelganda mos subyektni aniqlash va haqiqiyligini tasdiqlash amalga oshiriladi.
Parol tizimlari oddiy, ammo parollami to‘g‘ri tanlash va foydalanish sharoitida, xususan, foydalanuvchilar parollami so‘zsiz yashirincha saqlashlari sharoitida, autentifikatsiyalashning yetarlicha ishonchli vositasi hisoblanadi. Shu sababli parol tizimlari keng tarqalgan.
Induktiv usulida ishchi guruhlami loyihalash dastlab subyektlaming (foydalanuvchilaming) obyektlardan foydalanishning alohida vazifalarining taqdimi amalga oshiriladi. Vazifalami taqdim etish foydalanuvchilaming funksional ehtiyojlarini va vakolat xarakteristikalarini so‘rov va tahlillash asosida bajariladi va tizim ma’muri tomonidan (foydalanishini boshqarishning majburiy usuli) yoki obyekt egalarini foydalanish subyektlari tomonidan alohida so‘roqlash (foydalanishni boshqarishning ixtiyoriy prinsipi) orqali amalga oshirilishi mumkin. So‘ngra tizim ma’muri tomonidan turli subyektlardan foydalanishning umumiy yoki o‘xshash dasturlari tahlil etilib, uning asosida subyektlar ishchi guruhlarga birlashtiriladi. Ajratilgan foydalanishning umumiy dasturlari foydalanish vazifalarining guruhli taqdimoti sifatida ishlatiladi. Subyektlar va obyektlaming kata sonida foydalanishning o‘xshashligini tahlil etish oson masala emas.
Ushbu masalani tizim ma’muri ko‘pincha evristik hal etadi.
|
| |