nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ikkinchi turdagi ISSda - Mavzu: Axborotni izlash

|
Mavzu: Axborotni izlash
|
bet | 25/32 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #271195 |
Bog'liq Mavzu axborotni izlash rejaIkkinchi turdagi ISSda axborot resurslarini tavsiflash tartibi avtomatlashtirilgan. Buning uchun maxsus robot dasturi ishlab chiqilmoqda, u ma'lum bir texnologiyadan foydalangan holda resurslarni ko'rib chiqadi, ularni tavsiflaydi (indekslashni amalga oshiradi) va qidiruv maydonini kengaytirish uchun joriy sahifadagi havolalarni tahlil qiladi. Dastur hujjatni qanday tavsiflashi mumkin? Ko'pincha faqat matnda va hujjatning boshqa qismlarida uchraydigan so'zlar ro'yxati tuzilgan, bunda takrorlanish chastotasi va so'zning joylashishi hisobga olinadi, ya'ni so'zga ahamiyatiga qarab o'ziga xos tortish omili beriladi. Masalan, agar so'z veb-sahifaning sarlavhasida bo'lsa, robot ushbu faktni o'zi uchun belgilaydi. Tavsif avtomatlashtirilganligi sababli, vaqt investitsiyalari kam va indeks juda katta bo'lishi mumkin.
Binobarin, ikkinchi turdagi IS uchun navbatdagi vazifa indekslovchi robotni yaratishdir. Ushbu turdagi tizimlarda qidirish uchun foydalanuvchi so'rovlar tuzishni, eng oddiy holatda, bir nechta so'zlardan iborat bo'lishni o'rganishi kerak bo'ladi. Keyin XKS o'z indeksida tavsiflarida so'rovdan olingan so'zlarni o'z ichiga olgan hujjatlarni qidiradi. Yaxshi qidiruvni amalga oshirish uchun foydalanuvchi uchun maxsus so'rovlar tilini ishlab chiqish kerak. Indeks modelini yaratishning o'ziga xos xususiyatlariga va qo'llab-quvvatlanadigan so'rovlar tiliga qarab, qidiruv tizimi va qidiruv natijalarini saralash algoritmi ishlab chiqilgan. Indeks katta bo'lgani uchun topilgan hujjatlar soni juda ko'p bo'lishi mumkin. Shunday qilib, qidiruv tizimining natijalarini qanday izlashi va saralashi juda muhimdir.
Foydalanuvchiga taqdim etilgan qidiruv tizimining ko'rinishi eng kam ahamiyatga ega emas, shuning uchun vazifalardan biri qulay va chiroyli interfeysni ishlab chiqishdir. Va nihoyat, qidiruv natijalarini taqdim etish shakli juda muhimdir, chunki foydalanuvchi topilgan ma'lumot manbai to'g'risida iloji boricha ko'proq ma'lumotga ega bo'lishi kerak, chunki unga tashrif buyurish zarurligi to'g'risida to'g'ri qaror qabul qilish kerak.
Qidiruv serveriga kirish uchun foydalanuvchi World Wide Web uchun standart mijoz dasturidan, ya'ni brauzerdan foydalanadi. ISS-ning asosiy sahifasi manzilida foydalanuvchi qidiruv tizimining interfeysi bilan ishlaydi, bu foydalanuvchini tizimning qidiruvi (so'rovlarni yaratish va qidiruv natijalarini ko'rish tizimi) bilan aloqa qilish uchun xizmat qiladi.
|
| |
Kengaytirilgan yoki batafsil so'rov rejimi

|
Kengaytirilgan yoki batafsil so'rov rejimi
|
bet | 30/32 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #271195 |
Bog'liq Mavzu axborotni izlash rejaKengaytirilgan yoki batafsil so'rov rejimi turli xil tizimlarda u individual ravishda amalga oshiriladi, lekin ko'pincha bu ko'rsatilgan operatorlar va asosiy elementlar shunchaki tegishli katakchalarni o'rnatish yoki ro'yxatdagi parametrlarni tanlash orqali amalga oshiriladigan shakldir.
Quyida bo'lim ma'lumotlariga misol keltirilgan yordam Yandex qidiruvi: kengaytirilgan qidiruv oynasi, so'rovlar tili, qidiruv topildi.
Qidirmoq da topildi Agar da Yandex so'rovining natijasi topildi ko'plab hujjatlar, ammo o'zingiz xohlaganingizdan ko'ra kengroq mavzudagi so'rovingizga aniqlik kiritish orqali ushbu ro'yxatni qisqartirishingiz mumkin. Boshqa variant - katakchani yoqish da topildi da qidiruv shakli, qo'shimcha kalit so'zlarni o'rnating va keyingi qidiruv faqat tanlangan hujjatlar bo'yicha amalga oshiriladi da oldingi qidiruv.
So'rovlar tilidan foydalanish to'g'risida eslatma
|
Qiymat
|
"Bizning ertalabki tuzlangan bodringga"
|
So'zlar ketma-ket aniq shaklda ketadi
|
"Elchi keldi"
|
Iqtibosda so'z yo'qolgan
|
yarim hump & mossol
|
Bitta gap ichidagi so'zlar
|
jihozlash va & olish
|
Bitta hujjat ichidagi so'zlar
|
yog'och grouse | keklik | kimdir
|
Har qanday so'zni qidirib toping
|
qila olmaysiz<< винить
|
Reytingga ega bo'lmagan "va": operatordan keyingi ifoda hujjatning chiqindagi holatiga ta'sir qilmaydi
|
men bajarishim kerak / 2
|
Har qanday yo'nalishdagi ikki so'z oralig'idagi masofa (ya'ni bitta so'z berilgan so'zlar orasida bo'lishi mumkin)
|
|
|
hech narsa tushunmayapman
|
So'zni istisno qilish |
|
| |
tushunish - Mavzu: Axborotni izlash

tushunishqidiruvdan
mening / + 2 fikrim bilan
|
To'g'ridan-to'g'ri tartibda ikki so'z oralig'ida masofa
|
choy
|
So'z joylashgan jumlani topish choyso'zsiz sodir bo'ladi past poyabzal
|
karam sho'rva / (- 1 +2) non
|
Teskari tartibda bitta so'zdan oldinga tartibda ikki so'zgacha bo'lgan masofa
|
Menimcha, nima, nima
|
Belgilangan holda aniq so'zlar
|
&& (+ on |! me) chiqadi
|
Qavslar murakkab so'rovlarda guruhlarni tashkil qiladi
|
Siyosat
|
So'zning lug'at shakli
|
sarlavha: (mamlakatda)
|
Hujjatlar sarlavhasi bo'yicha qidirish
|
url: ptici.narod.ru/ptici/kuropatka.htm
|
URL bo'yicha qidirish
|
inurl: vojne
|
URL fragmentiga asoslangan holda qidirish
|
|
Xost orqali qidirish
|
|
Qayta yozishda xost bo'yicha qidirish
|
sayt: http: //www.lib.ru/PXESY/FILATOW
|
Berilgan saytning barcha subdomainlari va sahifalarida qidirish
|
|
Bitta fayl turi bo'yicha qidirish
|
|
Til bilan cheklangan qidiruv
|
|
Domen bilan cheklangan qidiruv
|
|
Sana bo'yicha cheklangan qidiruv
|
davlat ishi && / 3 mavzuni ushlaydi
|
Istalgan yo'nalishda 3 ta gapning masofasi
|
hech narsa tushunmayapman
|
So'zni istisno qilish tushunishqidiruvdan
|
Qidiruvning to'liqligi - Mavzu: Axborotni izlash

|
Mavzu: Axborotni izlash
|
bet | 11/32 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #271195 |
Bog'liq Mavzu axborotni izlash rejaQidiruvning to'liqligi (P) (inglizcha Recall - R) bu miqdor nisbati sifatida hisoblangan o'lchovdir tegishli tomonidan chiqarilgan hujjatlar tegishli umumiy soni ma'lumotlar qatorida joylashgan hujjatlar.
Qidiruv aniqligi (T) (inglizcha aniqlik - P) bu miqdorning nisbati tegishli tomonidan chiqarilgan hujjatlar berilgan hujjatlarning umumiy soni.
1.2. Internetda ma'lumot qidirish
XXI asr axborot jamiyatiga o'tish global kompyuter tarmoqlarida axborot hajmi va kontsentratsiyasining misli ko'rilmagan o'sishiga olib keldi. Bu axborot qidirish tizimlarini yaratish va ulardan samarali foydalanish muammosini keskin ravishda kuchaytirdi.
Avtomatlashtirilgan axborot qidirish tizimlari tarixi yarim asrga borib taqaladi. Dastlabki yillarning odatiy ISS - bu avtomatlashtirilgan tizim, bu erda hujjatlar mazmunini tahlil qilish va tavsiflash (indeksatsiya) qo'lda amalga oshiriladi va qidiruvlar mashina yordamida amalga oshiriladi. Dastlab ISL axborot qidirish tillariga (IPL) asoslangan edi, ularning asosiy elementlari deskriptor lug'atlari va tezauri hisoblanadi. Biroq, bugungi kunda ishlaydigan ISS ning ko'p qismi indekslash atamalari to'g'ridan-to'g'ri hujjatlar matnlaridan tanlangan holda, saurussiz turdagi og'zaki tizimlar sinfiga kiradi. Elektron hujjatli ma'lumot hajmining ko'chishi, uning turlari, tematik va lingvistik xilma-xilligi zamonaviy axborot olish inqirozining sababi va uni takomillashtirish uchun rag'batlantiruvchi omil.
Internetda resurslarni izlash muammosi tez orada amalga oshdi va bunga javoban qidirish uchun turli xil tizimlar va dasturiy vositalar paydo bo'ldi, ular orasida tizimlarni Gopher, Archie, Veronica, WAIS, WHOIS va boshqalarni nomlash kerak, yaqinda ushbu vositalar almashtirildi World Wide Web "mijozlari" va "serverlari".
Agar Internet ISS tasnifini berishga harakat qilsak, quyidagi asosiy turlarni ajratish mumkin:
1. Og'zaki turdagi IPS (qidiruv tizimlari)
2. ISS tasnifi (ma'lumotnomalar)
3. Elektron ma'lumotnomalar ("sariq" sahifalar va boshqalar)
4. Ayrim turdagi manbalar uchun ixtisoslashgan axborot tizimlari
5. Aqlli agentlar.
Barcha Internet-resurslarning global hisobi og'zaki va qisman tasniflash tizimlari bilan ta'minlanadi.
|
| |
ISS (axborot qidirish tizimi)

|
ISS (axborot qidirish tizimi)
|
bet | 24/32 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #271195 |
Bog'liq Mavzu axborotni izlash rejaISS (axborot qidirish tizimi)Axborot olish tiliga va tegishli qidiruv qoidalariga asoslangan ma'lumot manbalari (indeks) tavsiflari bilan maxsus ma'lumotlar bazasida kerakli ma'lumotlarni qidirish va tanlashni ta'minlaydigan tizimdir.
Har qanday XKSning asosiy vazifasi foydalanuvchining axborot ehtiyojlariga mos ma'lumotlarni topishdir. Qidiruv natijasida hech narsani yo'qotmaslik, ya'ni so'rov bilan bog'liq barcha hujjatlarni topish va ortiqcha narsalarni topmaslik juda muhimdir. Shu sababli, qidiruv protsedurasining sifatli xarakteristikasi - dolzarbligi kiritiladi.
DolzarbligiQidiruv natijalarining shakllangan so'rovga muvofiqligi
Mekansal miqyosda IRSni ikkiga bo'lish mumkin mahalliy, global, mintaqaviy va ixtisoslashgan. Mahalliy qidiruv tizimlari bitta server miqyosida sahifalarni tezda topishga mo'ljallangan bo'lishi mumkin.
Mintaqaviy IRS ma'lum bir mintaqaning axborot resurslarini, masalan, Internetdagi rus tilidagi sahifalarni tavsiflaydi. Global qidiruv tizimlari, mahalliylardan farqli o'laroq, ulkan imkoniyatlarga ega bo'lishga intilishadi - Internetning barcha axborot makonining resurslarini iloji boricha to'liq tavsiflash uchun.
Bundan tashqari, IRS turli xil ma'lumot manbalarini, masalan, WWW hujjatlari, fayllar, manzillar va boshqalarni qidirishda ixtisoslashishi mumkin.
IPS ishlab chiquvchilari hal qilishlari kerak bo'lgan asosiy vazifalarni batafsilroq ko'rib chiqamiz. Ta'rifdan kelib chiqqan holda, WWW uchun ISS tarqatilgan axborot manbalari tavsifi bilan o'z ma'lumotlar bazasida (indeks) qidiruvni amalga oshiradi.
Shuning uchun, avval siz tarkibni tavsiflashingiz va indeks yaratishingiz kerak. Indeksni qurish axborot manbalari uchun URL-larning dastlabki to'plamini aniqlash bilan boshlanadi. Keyin indekslash tartibi amalga oshiriladi.
Indekslash- ma'lumot manbalarini tavsifi va maxsus ma'lumotlar bazasini qurish ( indeks) samarali qidirish uchun.
Ba'zi bir ma'lumot olish tizimlarida axborot manbalarini tavsiflash IPS xodimlari tomonidan, ya'ni har bir resurs uchun qisqa izoh tuzadigan odamlar tomonidan amalga oshiriladi. Keyin, qoida tariqasida, izohlar mavzular bo'yicha tartiblanadi (tematik katalog tuzish). Albatta, inson tomonidan yaratilgan tavsif manbaga to'liq mos keladi. Ammo, bu holda, tavsiflash jarayoni muhim vaqtni oladi, shuning uchun yaratilgan indeks, qoida tariqasida, cheklangan hajmga ega. Ammo bunday tizimda qidirish kutubxonalarning tematik kataloglarida bo'lgani kabi osonlikcha amalga oshirilishi mumkin.
|
| |
Metasearch dvigatelining misoli

|
Metasearch dvigatelining misoli
|
bet | 29/32 | Sana | 16.09.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #271195 |
Bog'liq Mavzu axborotni izlash rejaMetasearch dvigatelining misoliNigma (Nigma. RF) - Rossiya intellektual metasearch tizimi.
Tezlashtirilgan qidiruv dasturiMahalliy kompyuterda o'rnatilgan metasearch qobiliyatiga ega dastur.
Metasearch o'rtasidagi tub farq IPS-dan tezlashtirilgan qidiruv tizimlari va dasturlari - bu o'z indeksining yo'qligi. Ammo ular boshqa qidiruv tizimlari natijalaridan foydalanishda juda zo'r.
Qidiruv tizimlari
Umumlashtirilgan qidiruv texnologiyasi quyidagi bosqichlardan iborat:
Foydalanuvchi so'rovni shakllantiradi
Tizim hujjatlarni (yoki ularning qidiruv rasmlarini) qidiradi
Foydalanuvchi natijani oladi (hujjatlar to'g'risidagi ma'lumotlar)
Foydalanuvchi so'rovni yaxshilaydi yoki isloh qildi
Yangi qidiruvni tashkil qilish ...
Odatda, qidiruv tizimlari ikkita rejimni qo'llab-quvvatlaydi: oddiy qidirish rejimi va kengaytirilgan qidirish rejimi. Keling, umumlashtirilgan imkoniyatlarni ko'rib chiqaylik.
So'rovni oddiy qidirish rejimida shakllantirish. Siz shunchaki bo'sh joy bilan ajratilgan bir yoki bir nechta so'zlarni kiritishingiz mumkin; barcha mumkin bo'lgan oxiri bo'lgan so'zlarni qidirish so'z oxirida * bilan modellashtirilgan. Ko'pgina tizimlar sizga iboralarni yoki iboralarni qidirishga imkon beradi, buning uchun siz uni tirnoq ichiga olishingiz kerak. Ba'zi bir so'zlarni majburiy kiritish yoki chiqarib tashlash mumkin.
Ibtidoiy tuzilgan so'rovni (kalit so'zlar ro'yxati shaklida) izlashning asosiy muammosi shundaki, qidiruv tizimi hujjatning istalgan qismida ko'rsatilgan so'zlar topilgan barcha sahifalarni topadi. Odatda, topilgan sahifalar soni juda ko'p bo'ladi.
Oddiy qidirish rejimida qidiruv sifatini oshirish uchun qidiruv maydonini cheklash, shuningdek taqdim etilgan ro'yxatdagi hujjatlar turkumini tanlashga imkon beradigan mantiqiy operatorlar va operatorlardan foydalanishga ruxsat beriladi.
Ko'pgina qidiruv tizimlari o'zlarining so'rovlar tilida hujjatning muayyan sohalarida, masalan, sarlavhasida qidirish yoki manzilining ma'lum qismi bo'yicha hujjatni qidirish imkonini beradigan maxsus operatorlarni o'z ichiga oladi.
|
| |
Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimental

Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimental
Download
2,26 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/39
Sana
13.05.2024
Hajmi
2,26 Mb.
#229794
Download
2,26 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimental
Download
2,26 Mb.
Matnni ko'rish
IV.Real
 
hayotni aks ettiruvchi ekspcrim entlar

IV.Real
hayotni aks ettiruvchi ekspcrim entlar
........................ 47
4.1. Ideal va real ek sperim ent............................................................ 49
4.2. T adqiqot...........................................................................................
4.3. Psixogenetik
ta d q iq o tla r......................................................... 58
V..
Ilmiy bilishning shakllari
........................................................... 66
5.1. G ‘o y a ............................................................................................. 66
5.2. Faraz va uni tek sh irish ..............................................................69
5.3. Kuzatuv natijalari, ularni tahlil q ilish ................................... 73
VI.Eksperimental
tadqiqot bosqichlari
...................................... 78
6.1. Eksperim ental tadqiqot shartlari............................................. 78
6.2. T adqiqot natijalarini taqdim qilish sh ak llari........................ 82
Foydalanilgan a d a b iy o tla r................................................................. 90
in
Z.T.Nishonova, D.S.Qarshiyeva
EKSPERIM ENTAL PSIXOLOGIYA
T oshkent - «Fan va texnologiya» - 2007
M uharrir;
Tex.m uharrir:
M usahhih:
K om pyuterda
sahifalovchi:
S.N arziyev
A .M oydinov
S.B adalboyeva
A .Sham edov
B osishga ruxsat etildi 26.06.2007. Bichimi 60x84
)/i(t.
«Tim ez UZ» garniturasi. O fset usulida bosildi. Shartli bosm a
tab o g ‘i 7,0. N ashr tab o g ‘i 6,0 AHadi 500. B uyurtm a № 46.
«Fan va texnologiyalar M arkazining bosm axonasi»da chop etildi.
700003, Toshkent sh., O lm azor, 171.
|
Eksperimental psixologiyaning vazifalari

va munosabatlaridan iboratdir. Ruhiy holatlar doimo o ‘zgarish
jarayonida bo ladilar. Tasavvurlarning bu doimiy o ‘zgarish va alma-
shish jarayonida ma lum darajada doimiylik, qonuniyat bor. Bu
doimiylikning miqdor tomonini o'lchash mumkin. Shuning uchun
ham, Gerbartning fikricha, psixologiyaga matematikani tatbiq qilish
mumkin.
Gerbart garchand psixologiyada eksperimentdan foydalanishning
zarurligi va foydaliligini isbotlagan boMsa ham, lekin uning o ‘zi bu
metoddan foydalanmadi.
Psixologiyada eksperimentni tatbiq qilish bo‘yicha dastlabki
ishlami fiziolog Veber (1796-1878) va fizik Fexner (1801-1887)
amalga oshirdilar. Veber
v<\
Fexneming maqsadi tashqi tassurotlar
(fizik omillar) ta sirida sezgilarning o'zaro munosabatlari sohasidagi
qonuniyatlarni topishdan iborat edi. Fexner eksperimental metodlar
asosida sezgilarning ortib borishi bilan ularni qo‘zg‘atuvchi ta’sirlar
о rtasidagi qiyosiy munosabatni aniqlab, sezgi qo‘zg‘atgich logarif-
miga proporsionaldir, degan psixofizik qonunni kashf etadi. Veber va
Fexner о tkazgan tajribalar «Psixofizika» degan alohida fanning
paydo bo'lishiga olib keldi.
Veber va Fexner ishlarining ahamiyati, asosan, shundan iboratki,
ular birinchi bo‘lib psixologiyani, tabiat fanlari singari, eksperimen
tal fanga aylantirish m um kin ekanligini isbotladilar. Shu vaqtgacha
faqat kuzatish, asosan o ‘z-o‘ zini kuzatishdan foydalanib kelayotgan
psixologiya, endi aniq fanlardagi obyektiv metoddan foydalana bosh-
laydi.
Eksperimental psixologiya taraqqiyotida ayniqsa nemis fiziologi
va psixologi Vilgelm Vundtning (1832-1920) ishlari katta ahamiyat-
ga ega bo ldi. Vundtgacha faqat ichki tajribadan va o ‘z-o‘zini kuza
tishdan foydalanib kelgan psixologiya faqatgina ijtimoiy fan edi.
Vundt eksperiment va o ‘lchash metodlarini zarur deb topib, psixo
logiyani eksperimental fanga aylantirishni maqsad qilib qo‘ydi.
Vundt psixologiya uchun klassik metodlar bo‘lib qolgan bir qancha
metodlami, ya ni kuzatish ruetodi, ifodalash metodi va reaksiya me
todlarini kashf etdi hamda rivojlantirdi.
O‘zbekiston suv omborlari va ularning xalq xo‘jaligidagi ahamiyati olimqulov Yashnar Maxmadamin o‘gli

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 6
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
226
O‘ZBEKISTON SUV OMBORLARI VA ULARNING XALQ XO‘JALIGIDAGI
AHAMIYATI
Olimqulov Yashnar Maxmadamin o‘gli
Termiz Davlat Universiteti Tabiiy fanlar fakulteti Geografiya ta’lim yo‘nalishi
talabasi
Samadov Jamoliddin Esan o‘gli
Termiz Davlat Universiteti Tabiiy fanlar fakulteti Geografiya ta’lim yo‘nalishi talabasi
Xo‘shboqova Mehriniso Gulmurod qizi
Termiz Davlat Universiteti Tabiiy fanlar fakulteti Geografiya ta’lim yo‘nalishi talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.7165340
Annotatsiya.Ushbu maqola Oʻzbekiston suv omborlari va ularning xalq xoʻjaligidagi
ahamiyatini baholash, suv omborlaridan maqsadli foydalanish masalalariga bagʻishlangan.
Daryolar suv rejimini tartibga solish, toʻgʻonlar yordamida suvni yigʻish va saqlash, suv
omborlaridan kompleks va ulardan istiqbolli foydalanish masalalarining tavsifi berilgan.
Kalit soʻzlar: gidrotexnik inshootlar, toʻgʻonli suv omborlari, dambali suv omborlari,
vodovpusk, sel toshqinlari, quyiluvchi suv omborlari, oʻzanli suv omborlari, ekspluatatsiya.
ВОДОХРАНИЛИЩА УЗБЕКИСТАНА И ИХ ЗНАЧЕНИЕ В НАЦИОНАЛЬНОМ
ХОЗЯЙСТВЕ
Аннотация. Данная статья посвящена оценке водоемов Узбекистана и их
значения в народном хозяйстве, а также целевому использованию водоемов. Дано
описание вопросов регулирования водного режима рек, сбора и хранения воды с помощью
плотин, комплексного и перспективного использования водохранилищ.
Ключевые слова: гидротехнические сооружения, водохранилища с плотинами,
водохранилища с плотинами, водохранилища, паводки, переливные водохранилища,
водохранилища с каналами, эксплуатация.
«M uam mo» - Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimental

Muammolar borliqni tahlil qilishni o ‘rgatadi. Uni isbotlash
kishining qilgan qarorlari bilan bogMiq.
1.4. F a ra z
F a ra z - bu tasdiqlanmagan
va isbotlanmagan, nazariyadan
chiquvchi ilmiy fikr.
Fan metodologiyasida farazlar nazariy va empirik holatlar kabi
eksperimental farazlarga ajratiladi. N azariy
fa ra z ia r ichki naza-
riyalar va nazariy bilimlar asosida vujudga keladi. Fan farazlari
tugallanuvchi, davom ettiriluvchi xarakterga ega boMishi kerak.
Ikkinchi tur farazlar eksperim ental u su lla r bilan muammolami
hal etuvchi holatlardir.
Eksperimental farazlar, albatta, nazariyaga
asoslanishi shart emas.
Insonning faolligi uning dunyosini muammosiz boMishini
ta’minlaydi. Muammolar ruhiy faollik bilan ham bogMiq. A trof
olamga ko‘ra farazlami 3 ta turga ajratish mumkin.
Birinchi turi
nazariyalarga yoki borliq modellariga asoslanadi va ularni ochib
beradi. Ikkinchi turi taMimiy eksperimental farazlar,
ular voqea va
asoslar orasidagi munosabatni ifoda etadi. Ular Feyerbendning
«Barchasi tasdiqlanadi» tamoyillari asosida shakllanadi. Uchinchi
turi empirik farazlardir. Ular qandaydir
model yoki nazariyalar
asosida rivojlanadi va shakllanadi.
Qadimgi variantda bunday farazlar Kozma Prutkovaning qarash-
larida ifoda etiladi: «Buminga e ’tibor ber, u tuklar bilan qoplangan»,
eksperimentdan keyin bunday faraz isbotlangan.
Isbotlangan farazlarni natijalariga ko‘ra ajratish mumkin:
a) hodisa;
b) hodisalar orasidagi aloqa;
d) hodisalar orasidagi aloqaning sabablari.
Farazning A turini ko‘rib chiqamiz bunda bitta odamda qancha
ramziylik borligi ifoda etiladi. Farazning В
turi bunda bola intellekti
va ota-onalam ing bunga boMgan munosabati tushuntiriladi. Faraz
ning d turida sabablar tushuntiriladi.
Gottsdanker farazlaming quyidagi eksperimental turlarini ajratadi:
• K on tr fa ra z - asosiy betaraflik avtomatik tarzda.
• K on tr eksperim ental farazlar faqat laboratoriya eksperi-
mentidan iborat.
eksperimental psixologiya

nazariyani
shakllantiradi, ayni paytda (aniqlikni) borliqni emas, ideal
obyektni ta’riflaydi. Uslubiy qurilma aksiomani va gipotetik-deduk-
tiv nazariyalarni rivojlantiradi. Birinchidan, nazariyaning ramkasi
boMmish, isbot talab etmaydigan, zarur va yetarli boMgan aksioma-
lardan qurilgan boMadi. lkkinchidan,
farazlarning empirik, induktiv
asoslari mavjudligi, nazariyalar matematik apparatning sifat quril-
masi tarzida, shaklan, rasmiy tomondan rivojlanadi. Sifat naza-
riyalarni psixologiyada A. Maslouning qarashlari, L. Festinger, Dj.
Gibsonning ekologik idrok qarashlarida ko‘rish mumkin. Shakliy
nazariyalar qoMlaniladigan matematik
apparatning tuzilishida na-
moyon boMadi. Bu nazariya D. Xonsonning ishlarida o ‘z aksini
topgan, aqliy nazariya J. Piaje, motivlar nazariyasi K. Levin, D.Kelli
tomonidan yaratilgan. Formal nazariyalar matematikada ishlatila-
digan apparatda namoyon boMadi.
Empirik yo‘nalish nazariyaning sifatini rivojlantiradi, haqiqatni
yozish uchun lozim boMadi. Nazariya faqatgina borliqni aks ettir-
maydi, balki uning tuzilishini ham ko‘rib chiqadi, eksperimental
natijalar, nazariyaning holati va uning ta’sirini hisobga oladi.
M avjud vaqtda oMkazilgan eksperiment natijalarida faqat bitta
emas, balki ikki yoki undan ortiq nazariyalar
isbotlanib tushun-
tiriladi. Masalan, psixofiziologiyada sensorning uzluksizligi haqida
nazariya mavjud. Psixofiziologiyada shaxsning bir qancha sifatlari va
empirik ta’sir etuvchi omillari isbotlangan. (G. Ayzenk modeli,
R. Kettell modeli, «Katta beshlik»).
Taniqli nietodolog B. Feyerbend «Tirishqoqlik tamoyili»da eski
nazariyalarni rad etmaslik lozim, hatto ulam ing aniq isbotlarini e’ti-
borsiz qoldirib boMmaydi, deb hisoblaydi. Ikkinchi uning tamoyili
metodologik anarxizm tamoyili: «Fan o ‘zi bilan anarxistlikni vujud-
ga
keltiradi, nazariya qonunlar asosida har doim progressiv rivoj-
lanishda... Bu tarixiy voqealami analiz qiladi va isbot etadi, fikr va
harakat orasidagi munosabatni mavhum tahlil qiladi. Asosiy tamoyil
progressiyaga to'sqinlik qilmaydi, bu «Hammani qo'yib yuboramiz»
deb ataladi. Masalan, biz farazlami qoMlashimiz mumkin, bular
nazariyada ko‘rsatilgan va eksperiment
natijalarida isbotlangan
boMishi lozim. Fanni konstruktiv harakatlar bilan rivojlantirish mum
kin» (Feyerbend. 1986).
• Aniq eksperimental faraz

|
• Aniq eksperimental farazBog'liq Eksperimental psixologiya. Nishonova Z kurs ishi• Aniq eksperimental faraz
- asosiy sabab va laboratoriya
ornsidngi aloqa.
• Kksperimental maksimal
(yoki minimal)
ko‘rsatkichli faraz
- nuistaqillik va nomlanishning maksimal bilishlari bilan ko‘r-
satiladi. Faqatgina juda ko‘plab eksperimentlar natijalari asosida
isbotlanadi.
• Absolyut eksperimental farazlar
k o'p xarakterli eksperi-
mcntlarda o'tkaziladi.
Bir munosabatli eksperimental farazlar
bitta mustaqil va
mustaqil boMmagan holatlar orasidagi munosabatlarda o 'z aksini
topadi. Bu eksperimental farazni o ‘tkazish uchun bitta munosabatga
doimiy eksperiment o ‘tkazilgan boMishi, ikkinchisi esa unga
nazoratli hodisa boMishi kerak.
Ba’zi olimlar farazlarning statistik va fan turlarini farqlaydilar.
Fan farazlari
taklif etilgan muammolarning qarorlaridan shakllan-
gan.
Statistik farazlar
matematik statistika asosida shakllanadi.
Istalgan fan farazi statistik m a’lumotlami talab etadi. Har bir sabab
qonuniyatlar, aloqalarni yoki voqealami isbotlashda ko‘plab tushun-
tirishlar keltirishi kerak. Faraz ikkita tarkib: asosiy va alternativdan
iborat.
Statistik farazlar ikkita tushunchada qoMlaniladi:
N
(farqlanish haqidagi faraz) va N (ish haqidagi faraz).
Eksperimental faraz eksperiment tuzilmasi uchun, statistik
farazlar esa tomonlarni qayd etish uchun olinadi. Ular o 'z tuzil-
masiga ega va har biri dalillarga tayanadi. Bitta eksperimentni
tushuntirish uchun birgina emas, balki bir nechta nazariyalar hisobga
olinadi.
Shubhasiz, statistik farazlar juda zarur va eksperimental faraz
larning toMdiruvchisidir. Eksperimental farazlar birinchi o'rinda,
statistik farazlar esa ikkilamchidir. Farazlar mavjud nazariy borliq
bilimlari: dalillar, qonun-qoidalarsiz eksperiment oMkaza olmaydilar.
Nazariyani eksperimentda tekshirib boMmaydi. Nazariy xulosalar
universal hisoblanadi. Agar nazariyadan chiqadigan xulosalar ekspe
riment jarayonida tasdiqlanmasa, nazariy isbotlanmaydi.
Eksperiment natijasini ifodalovchi xulosalar assimmetrikdir,
y a’ni faraz inkor qilinishi mumkin boMgan, lekin hech qachon
qat’iyan qabul qilinmaydi. Har qanday faraz keyingi tekshirishlarda
tasdiqlanadi.
|
| |
Yangi O'zbekiston - bet 7

|
Yangi O'zbekiston
|
bet | 7/7 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 141,65 Kb. | | #107662 |
Bog'liq 4-mavzuOldingi tahrirga qarang.
7. Belgilansinki, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Administratsiyasi tarkibiy bo‘linmalari, Vazirlar Mahkamasi, vazirlik va idoralar rahbarlari, shuningdek, Harakatlar strategiyasida nazarda tutilgan O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini amalga oshirish bo‘yicha komissiyalar a’zolari mazkur farmoyishda nazarda tutilgan vazifalarning o‘z vaqtida, to‘liq va sifatli bajarilishi uchun shaxsan javobgardir.
(7-band O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 1-fevraldagi PF-5650-sonli Farmoni tahririda)
8. Mazkur farmoyishning ijrosini nazorat qilish Harakatlar strategiyasida nazarda tutilgan O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlarini amalga oshirish bo‘yicha komissiyalar rahbarlari zimmasiga yuklansin.
LexUZ sharhi
Ushbu farmoyish “Xalq so‘zi” gazetasining 2017-yil 16-avgustdagi 161 (6855)-sonida e’lon qilingan.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh. MIRZIYOYEV
Toshkent sh.,
2017-yil 15-avgust,
F-5024-son
(O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami, 2017-y., 33-son, 847-modda)
|
| |
Muammo - Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimental

|
Z nishonova, D. Qarshiyeva eksperimentalBog'liq Eksperimental psixologiya. Nishonova Z kurs ishi1.3. Muammo
Har qanday vazifani muammo sifatida
bayon etish mumkin.
I lummasidan ajoyibi «Bolalar» savollari («Nima uchun osmon havo
rang? Yoki nima kuchli? Kitmi? Filmi?») o'ylantiruvchi muammo-
larni yaratmaydi. Ularga aniqlik kiritib isbotlashni talab etadi. Biri
subycktivlikni oydiniashtirishdir.
Hamma predmetlarni yaqqol
deyish mumkin. Ular biz uchun kerak, tashlasak pastga tushadi.
Lekin inson tanasi bundan farq qiladi, kosmik kemadagi holatni
eslang. Qizil rang yashildan ozgina farq qiladi, ko‘k sariqdan, ammo
rang ajratolmaslik kamchiligi bo'lgan odamlar ulami farqlay
olishmaydi. Demak, inson yaxshi ishlashi uchun u har tomonlama
b o iish i lozim. Agar unda motivatsiyalari yuqori bo'lm asa, faoliyati-
da xatolar bo'ladi, bilim olishi sekinlashadi.
Hayotiy va fan muammolari ta’lim atamalari bilan shakllanadi. U
tahliliy - tarkibiy bo'lishi lozim. « Nim a uchun quyosh yoritadi?» -
savol, lekin muammo emas, bu yerda m a’naviy metodlami ko'rsatish
lozim.
«Shaxsni rivojlantirish, boshqalar bilan aloqasi, genetik deter-
minlik, belgilarini va oilaviy totuvligini qanday tarbiyalash mumkin?
- bu muammo. Bu muammoni hal etish uchun psixologik bilim va
metodlarga tayanish lozim.
Muaminolar qo'yishda farazlami shakllantirish lozim. Muammo-
lar qaerdan olinadi? Fanda muammolami shakllantirish - yetishmov-
chiliklarning mavjudligi, m a’lumot uchun axborotlaming yetishmas-
ligi yoki borliqni tushuntirish orqali bo'ladi.
Olamni ko'proq aniq bilish bitta asosiy qo'llovchi iste’dod bilan
bog'liq. Zero, muammolami bosqichlarga bo'lish mumkin:
• borliqni bilish .haqidagi bilimlarning yetishmasligini bartaraf
etish;
• muammolami til darajasiga ko'tarish;
• m uam molaming fandagi shakli.
Muammo - bu ritorik so'roq. Bunda izlanuvchi savol beradi,
a m m o u sav o lg a o 'z i javob topadi.
«M uammo» so'ziga falsafiy ta’rif quyidagicha bo'lishi mumkin.
|
| |
6-amaliy topshiriq. Tinkercad com virtual laboratoriya va Arduino Uno dan foydalanib Temperatura sensorini ishlatish va natijani Serial monitorga va displeyga chiqarish

|
6-amaliy topshiriq. Tinkercad com virtual laboratoriya va Arduino Uno dan foydalanib Temperatura sensorini ishlatish va natijani Serial monitorga va displeyga chiqarish
|
Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 140,02 Kb. | | #122675 |
Bog'liq Iot-6
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
IoT texnologiyalari
Bajardi: 222-21 guruh talabasi
Abduraxmonov Anvar
TOSHKENT 2023
6-amaliy topshiriq. Tinkercad.com virtual laboratoriya va Arduino Uno dan foydalanib Temperatura sensorini ishlatish va natijani Serial monitorga va displeyga chiqarish.
void setup() {
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
int temp;
int val = -40;
temp = ((analogRead(A0)-20)/2.04);
val += temp;
Serial.println(val);
delay(1);
}
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
6-amaliy topshiriq. Tinkercad com virtual laboratoriya va Arduino Uno dan foydalanib Temperatura sensorini ishlatish va natijani Serial monitorga va displeyga chiqarish
|
Aktam HAITOV - Yangi O'zbekiston

|
Yangi O'zbekiston
|
bet | 2/7 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 141,65 Kb. | | #107662 |
Bog'liq 4-mavzuAktam HAITOV,
Oliy Majlis Qonunchilik palatasi
Spikeri o'rinbosari
Eskicha ishlash tarixga aylanyapti
Keyingi yillarda yurtimizda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlar negizida avvalo, xalqmizning farovon turmush tarzini yaratish, jahon hamjamiyatida Yangi O'zbekistonning nufuzini oshirish singari ustuvor vazifalar turganini inkor qilib bo'lmaydi.
Davlatimiz rahbarining “Yangi O'zbekiston” gazetasi bosh muharriri bilan suhbatda ayni shu jihatlarga ham e'tibor qaratilib, oxirgi besh yilda yurtimizda barcha sohalarda qilingan amaliy ishlar to'liq bayon qilingan.
Chunonchi, o'tgan davrda hududlarimizda amalga oshirilayotgan “Obod qishloq” va “Obod mahalla” davlat dasturlari doirasida keng ko'lamli ishlar amalga oshirildi. Birgina joriy yilning o'zida barcha tuman va shaharlardagi jami 7 ming 794 ta qishloq va mahallada umumiy qiymati 20,8 trillion so'mlik qurilish, ta'mirlash va obodonlashtirish ishlari amalga oshirilmoqda.
Yurtimizda aholini ijtimoiy qo'llab-quvvatlash tizimi yo'lga qo'yilib, bu orqali har bir muhtoj insonga uning ehtiyojini hisobga olgan holda yordam ko'rsatilmoqda. endilikda ijtimoiy himoya tizimida saqlanib qolayotgan ayrim kamchilik va nuqsonlar bosqichma-bosqich bartaraf etiladi. Ushbu tizimni takomillashtirib, yaxshi natija beradigan, jamiyatdagi barcha sog'lom kuchlarni shu maqsad atrofida birlashtiradigan darajaga yetkaziladi.
Bundan ko'rinib turibdiki, muhtoj fuqarolarni to'g'ridan-to'g'ri, aniq maqsad bilan moddiy qo'llab-quvvatlashga qaratilgan tizimli chora-tadbirlarni amalga oshirishda asosiy e'tibor aholining kam ta'minlangan qatlamlariga dotatsiya berish emas, balki ularga daromad topish uchun zarur sharoit va imkoniyatlar tug'dirishga qaratilmoqda.
Prezidentimiz keyingi yillarda erishilgan yutuqlar haqida to'xtalar ekan, jumladan, “propiska”, xorijga chiqish uchun “stiker”, majburiy mehnat, paxta va g'allaga davlat buyurtmasini belgilash kabi eski tartiblardan mutlaqo voz kechilganini misol keltirdi.
Darhaqiqat, Toshkentga mamlakatning boshqa bir hududidan kelib ishga joylashish, yashash uchun kelganlardan avvalo, “propiska” so'ralardi. Shunday bo'lardiki, propiska sabab ishdan bo'shab ketganlar ham bo'ldi. Xorijga chiqib kelishda esa otangga bor, onagga bor qabilida byurokratik to'siqlar bo'lgani hamon yodimizda. Paxta yig'im terimi mavsumida o'quvchilarning terimga jalb etilishi uzoq yillar davom etgan yoqimsiz amaliyot edi. Natijasini ta'lim sifatining pasayishida va boshqa ko'plab jihatlarda ko'rish mumkin.
Sirasini aytganda, so'nggi yillarda mamlakatimizda davlatimiz rahbari boshchiligida keng ko'lamli islohotlar amalga oshirilayotgani, fuqarolarimiz ongu shuuurida hayotdan roziliklarini ko'rayotganimiz bor gap.
Albatta, hali oldinda qilinadigan ishlarimiz salmog'i ko'p. Maqsadimiz jonajon Vatanimiz taraqqiyotga munosib hissa qo'shish va bu yo'lda bor tajribamiz va kuchimizni safarbar etishdir.
|
| |
TK: real hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana oladi va bu usullar samarali ekanligini tushuna oladi;
FK

|
TK: real hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana oladi va bu usullar samarali ekanligini tushuna oladi;
FK
|
bet | 47/84 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 22,7 Mb. | | #274857 |
Bog'liq 11-sinf INFORMATIKATK: real hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana oladi va bu usullar samarali ekanligini tushuna oladi;
FK: grafik ko‘rinishda berilgan funksiyaning aniqlanish sohasi, qiymatlar to‘plami, monotonlik oraliqlari, maksimumi va minimumini, asimptotalarini topa oladi;
Dars usuli: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Rasmli boshqotirma” , “To‘g‘risini top”,”Yosh aktyor”o‘yinlari.
Dars turi: Yangi bilim berish.
O’quv jarayonining amaliga oshirish texnologiyasi:
O’qitish usullari: blits-so’rov, savol-javob.
O’qitish shakllari: guruhlara ishlash, frontal, jamoaviy.
O’qitish vositalari:11-sinf darsligi, mavzuga oid dars taqdimoti,
Monitoring va baholash: og’zaki va test nazorati, amaliy vazifalar.
Darsning borishi:
Tashkiliy qism:
O’quvchilar bilan salomlashish
Xonani va o’quvchilarni darsga tayyorliklarini kuzatish
Yo’qlamani aniqlash
Navbatchi axboroti.
Siyosiy daqiqa.
Darsning maqsad va vazifalarini qo’yish.
Tayanch bilimlarning faollashtirish.
Uyga vazifalarini tekshirish va o’tilgan mavzuni mustahkamlash.
Yorug‘lik nurlari haqida nimalar bilasiz?
Qo‘shiluvchi ranglar tizimi qanday ishlaydi?
Ayiriluvchi ranglar tizimi qanday ishlaydi?
HSB ranglar tizimi qanday ishlaydi?
HSB ranglar tizimidagi har bir parametr nimani anglatadi?
Bir-birini to‘ldiruvchi ranglar deb qanday ranglarga aytiladi
Dars materiallarini tushuntirish (materiallarni tushuntirish dars prezentatsiyasi va videorolik, amaliy harakatlar, tayyor ishlar ko’rgazmasini namoyish qilish bilan birgalikda olib boriladi).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
TK: real hodisalarni matematik tilda ifodalash usullaridan foydalana oladi va bu usullar samarali ekanligini tushuna oladi;
FK
|
Qayta aloqaning usul va vositalari

|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
bet | 14/28 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 22,17 Mb. | | #265679 |
Bog'liq 2-semestr 1-kurs ta`lim texnologiyasiQayta aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob, yozma nazorat: amaliy topshiriq
|
O’quv mashg’ulotlarining texnologik xaritasi
Mashg’ulot uchun talab etiladigan vaqt: 80 daqiqa
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
Ta’lim beruvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-bosqich
O’quv mashg’ulotiga kirish(5daq.)
|
Tashkiliy qism
1.1 O’qituvchi sinfga kirib o’quvchilarning darsga tayyorgarligi va davomatini tekshiradi
|
Mashg`ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich.
Asosiy
(65daq.)
|
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o`tilgan mavzu yuzasidan “Aqliy hujum” savollari beriladi va baholaydi (I-Ilova)
2. Yangi mavzu nomi rejasi, maqsad va o`qitish natijalari bilan tanishtiradi(II-ilova)
3. Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar va baholash mezoni bilan tanishtiradi.
4. Yangi mavzu munozara usulida o’tkaziladi. (III-ilova)
5. Mustahkamlash uchun savollar va misollar beradi.
|
1.Uy vazifasini taqdim etadilar. O’quvchilar bilimlarini esga olib, savollarga javob beradilar
2.Mavzuni nomi va rejasini yozib oladilar.
3.Diqqat qiladilar
Topshiriqni bajaradilar
4. Yangi mavzu bayonini yozib oladilar. Tushunmagan joylarini savol tariqasida yo’llab javob oladilar.
5.Savollarga javob beradilar , mustaqil ishni bajaradilar.
|
|
|
| |
Amaliy ish - O’tkazish sanasi: Sinf: 11-sinf Mavzu

|
O’tkazish sanasi: Sinf: 11-sinf Mavzu
|
bet | 54/84 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 22,7 Mb. | | #274857 |
Bog'liq 11-sinf INFORMATIKAAmaliy ish:
RGB va CMYK ranglar tizimida nechta kanal bor?
Filtrlar qanday qilib ishga tushiriladi?
Asosiy menyuning Фильтр (Filtr) bo‘limidagi bandlar necha guruhga bo‘linadi?
Kuchukcha yoki jo‘ja rasmini yuklab olib, unga turli filtrlami qo‘llab о‘ring va muvaffaqiyatli chiqqan suratlami yangi nom bilan saqlab qo‘ying
Fotosuratni yuklab olib, uni rassom tomonidan chizilgan surat ko’ri- nishiga o‘tkazing.
Darsga yakun yasash:
O’quvchilarni olgan bilimlari hamda qilgan ishlarini nazorat qilib baholash, ularni yo’l qo’ygan kamchiliklarini to’g’irlash.
Uyga vazifa berish:
Asosiy menyuning Фильтр (Filtr) bo‘limi ikkinchi qismidagi filtrlarning bir nechtasini qo'llab yangi tasvirlar hosil qiling
O’IBDO’: ____________ __________________
(imzo) (F.I.SH.)
O’tkazish sanasi: _______________ Sinf: 11-sinf _________________________
Mavzu: Mo‘yqalam va qalam bilan ishlash
Fan: Informatika
Darsning maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga mo‘yqalam va qalam bilan ishlash usullarini o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni mustaqil fikrlarini oshirish va rivojlantirish.
Tarbiyaviy: Vatanini sevish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmatda bo‘lish, odob-axloq qoidalariga rioya qilishni singdirish.
|
| |
21-mavzu: rdb tokarlik texnologik jihozlarning strukturaviy texnologik modeli

2-ma’ruza: Prokat stanlari tuzilishi, ishlashi
va qo‘llanilish sohalari
Reja:
1. Prokat stanlari tuzilishi.
2. Prokat stanlarining turlari.
3. Prokatlash texnologiyasining asosiy
turlari.
Tayanch so`z va atamalar
•
Prokat stanlari ;
•
Blyuminglar;
•
Slyaminglar;
•
Tayyorlov stanlari;
•
Rels tipidagi stanlar;
•
Sim prokatlash stanlari;
•
List prokatlash stanlari;
•
Truba prokatlash
stanlari;
•
Duo-stan;
•
Trio stan;
•
Prokat stanlari tuzilishi;
•
Prokatlash
texnologiyasi.
03.02.2024
5-ma’ruza: Prokat stanlari tuzilishi, ishlashi va qo‘llanilish sohalari
2
Prokat stanlari tuzilishi
Aylanuvchi vallar (juvalar) bilan metallarga bosim
bilan ishlov berish mashinalari
prokatlash stanlari
deyiladi. Prokatlash stanlarini asosiy qismi
ish kleti
deb
ataluvchi 1-stanina, 2-vallar va 3-shpindellardan iborat.
03.02.2024
5-ma’ruza: Prokat stanlari tuzilishi, ishlashi va qo‘llanilish sohalari
3
5.11-rasm. Bir kletkali prokatlash stani. 1-
stanina, 2-vallar, 3-shpindellar, 4-shesteren
klet, 5-7-muftalar, 6-reduktor, 8-elektrodvigatel
03.02.2024
5-ma’ruza: Prokat stanlari tuzilishi, ishlashi va qo‘llanilish sohalari
4
Qisuvchi stanlar
Prokatlash stanlarida ish kletlari soni bir va undan
ortiq bo‘lishi mumkin.
Vazifasiga ko‘ra stanlar ikkita asosiy tiplarga bo‘linadi:
•
Yirik quymalarni prokatlab, 200x200 dan 350x450 mm
o‘lchamgacha zagotovkalar hosil qiluvchi stanlar
blyuminglar
deyiladi.
Kichik
blyuminglarda
val
diametrlari 859-900 mm gacha va katta blyuminglarda
1000-1300 mm gacha bo‘ladi.
•
Qalinligi 250 mm va uzunligi 5 metrgacha list
zagotovkalarni ishlab chiqaruvchi stanlar
slyabinglar
deb ataladi. Bu stanlarda prokatlash kuchli qisish
hisobiga vallar sinishi sodir bo‘lishi bois xavfli
hisoblanadi.
03.02.2024
5-ma’ruza: Prokat stanlari tuzilishi, ishlashi va qo‘llanilish sohalari
5
Prokat stanlarining turlari
•
Tayyorlov stanlari
blyuminglarni qo‘shimcha qisadi.
Ushbu stanlar diametrlari oddatda 500-900mm ni tashkil
qiladi. Bu stanlar yordamida sortli prokatlash, sim va
|
T/R
  
Mazmuni - Guruh sana

|
Guruh sana
|
bet | 28/28 | Sana | 25.06.2024 | Hajmi | 22,17 Mb. | | #265679 |
Bog'liq 2-semestr 1-kurs ta`lim texnologiyasiT/R
|
Mazmuni
|
Ballar
|
1
|
Bunda berilgan misol va masalalar to’la qonli to’g’ri ishlansa va to’g’riligi isbotlansa.
|
5
|
2
|
Bunda berilgan misol va masalalarni ishlashda 3 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
4
|
3
|
Bunda berilgan misol va masalalarni ishlashda 5-6 tagacha xatolikka yo’l qo’yilsa
|
3
|
4
|
Bunda berilgan misol va masalalarni ishlashda 7 tadan ortiq xatolikka yo’l qo’yilsa
|
2
|
5
|
Bunda berilgan misol va masalalarni ishlashda qo’pol xatolikka yo’l qo’yilsa
|
1
|
1.Og’zaki so’rov quyidagi mezonlar asosida baholanadi
T/R
|
Mazmuni
|
Ballar
|
1
|
Mavzu to’liq ,asosiy fikr va tushunchalar to’la qonli o’zlashtirilishiga erishilsa
|
5
|
2
|
Mavzu asosan,asosiy fikr va tushunchalar qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
4
|
3
|
Mavzu qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
3
|
4
|
Mavzuning ba’zi elementlarini o’zlashtirilishiga erishilsa
|
2
|
5
|
Mavzuning o’zlashtirilishi yuqoridagi talablar darajasida bo’lmasa
|
1
|
“Baliq skeleti” chizmasi
Bir qator muammolarni tasvirlash va ularni yechish imkonini beradi
Tizimli fikrlash, tuzilmaga keltirish, tahlil qilish ko’nikmalarini rivojlantiradi
Yuqori tomonida kichik muammoni ifodalaydi, pastga esa, ushbu kichik muammoni mavjudligini tasdiqlovchi dalillar yoziladi
(II-ILOVA) Mavzu: Takrorlashga doir masalalar.
III. BOSQICh: yakuniy qism: (10 daqiqa) Xulosa. O’quvchilardan bugungi mavzuga doir savollar bormi-yo’qmi deb so’raladi, savollar bo’lsa eshitilib javob berilib, uyga vazifa e’lon qilinib bugungi dars xulosalanadi.
Uyga vazifa. Matematika 2-qism 10-sinf, 5.45-masala.
|
| |
Vundt 
1879—у ili Leypsigda 
birinch i 
eksperimental psixologiya laboratoriyasini

aniqlash uchun Vundt (laboratoriya tashkil qilingunga qadar) 1861-
yilda alohida mayatnik o ‘ylab chiqardi (Vundt mayatnigi). Bu
mayatnik graduslarga boMingan yoy atrofida harakatlanadi va har bir
m a’lum vaqtdan keyin shigMrlaydi. Bu psixologik eksperimentlar
uchun kashf etilgan birinchi asbob edi.
Ilmiy psixologiyani rivojlantirish uchun Vundt qo'shim cha vosita
sifatida
turdosh fanlar, ayniqsa fiziologiya, astronomiya, geografiya,
tarix va boshqa fanlardan olingan ma’lumotlardan foydalanish zaru-
riyatini ilgari surdi.
Leypsig laboratoriyasi
va institutidan namuna olib, Germaniya-
ning boshqa shaharlarida ham, shuningdek boshqa mamlakatlarda
ham, jum ladan, Fransiya, Angliya va Amerikada
laboratoriya hamda
institutlar tashkil qilindi. XIX asrning oxirida Rossiyada ham bir
qancha eksperimental psixologiya laboratoriyalari tashkil qilindi:
Moskvada Tokarskiy, Q o z o n d a - Bexterev, Odessada N.N.Lengerlar
tomonidan shunday laboratoriya ochildi.
1911—yilda Moskva
universiteti
huzurida, maxsus qurilgan binoda professor Chelpanov
rahbarligida eksperimental psixologiya instituti tashkil qilindi.
Professor
A.F.Lazurskiy
(1874-1917) tomonidan eksperimental
metodning alohida turi -
tabiiy eksperimental metod 1910-yilda
ishlab chiqilgan. Eksperimentning bu turidan bizda bolalar psixolo-
giyasini o'rganishda,
pedagogika masalalarini, ayniqsa, ta’lim psixo-
logiyasi masalalarini ishlab chiqishda keng va unumli foydalanil-
moqda.
Eksperimental metodning tadbiq qilinishi psixologiya fani taraq-
qiyotiga juda unumli ta’sir ko‘rsatdi. Bu metod yordamida oddiy
kuzatish va o ‘z-o‘zini kuzatish yo‘li
bilan aniqlash qiyin boMgan
yoki butunlay mumkin boMmagan ko‘p m a’lumotlar aniqlandi, ayrim
psixik hodisalar o'rtasidagi bogManishlar aniqlangan, psixik jarayon-
lardagi, ayniqsa, sezgilar, idrok, diqqat, xotira sohasidagi ba’zi bir
qonuniyatlar ochilgan.
Eksperimental analiz yoMi bilan
murakkab psixik jarayonlar
(idrok, xotira, tafakkur)ning alohida, tarkibiy qismlari ajratilgan,
psixik jarayonning fiziologik hodisalar bilan, shuningdek tashqi fizik
muhit hamda ijtimoiy muhit bilan boMgan bogManishlari ochilgan.
Eksperimental tekshirishiaming yakunlari,
shuningdek, eksperimen
tal metodning usullaridan foydalanishda amaliy faoliyatning turli
sohalarida - o'quv tarbiya ishlarida, tibbiyotda, mehnatni tashkil
qilish vu ratsionalizatsiyalashda,
sud ishlarida, san’atda juda ko‘p
foyda keltirdi.
Shuuday qilib,
Technaxx ® Instrukcja obsługi - bet 9

|
Technaxx ® Instrukcja obsługi
|
bet | 9/18 | Sana | 25.09.2020 | Hajmi | 5,63 Mb. | | #11704 |
Wprowadź nazwę kamery. (Nazwę kamery można dostosować, np.biuro,hol,ogród itp.)
Naciśnij „Next (Dalej)”.
Wyświetla się nazwa urządzenia, które ma zostać skonfigurowane.
Naciśnij przycisk "Finish (Zakończ)", urządzenie zostanie skonfigurowane. Po skonfigurowaniu TX-55 dioda LED gotowości wyłącza się i kamera ponownie się uruchamia. Kontrolka LED stanu zamiga na CZERWONO przez 10 sekund. Następnie obie kontrolki LED gotowości i stanu świecą się światłem ciągłym. Jeśli konfiguracja nie może się zakończyć, naciśnij „Retry (Powtórz)” lub rozpocznij konfigurację na nowo. Kamera jest gotowa do monitorowania z urządzenia przenośnego, gdy kamera jest w trybie online.
Uwaga:
1. W przypadku zmiany sieci WiFi kamery, kamera musi użyć trybu AP w celu ponownego ustawienia nowo przypisanej sieci WiFi.
2. Upewnij się, że przypisane WiFi ma wystarczającą przepustowość, inaczej kamera jest trudno osiągalna albo wymaga dłuższego czasu oczekiwania na dostęp do internetu.
Delete Camera (Usuwanie kamery) ( Usuń)
Nacisnąć ikonkę Usuń kamerę Delete Camera (Usuwanie kamery) w celu dodania kamery do systemu. Wybierz kamerę do usunięcia i naciśnij przycisk .
|
| |
Miqdoriy ma’lumotlarni matematik-statistik

ko'rsatkichlarni o ‘zaro taqqoslab ko'rish kerak bo'ladi. Agar ko 'r
satkichlarning har biri alohida ravishda psixik jarayonni yoki psixik
holatni
bevosita emas, balki bavosita xarakterlab beradigan bo‘lsa,
xususan ana shunday paytda ulami taqqoslab ko'rish muhimdir.
Masalan, biz temperament xususiyatlarini yashirin fiziologik reak-
siya ko‘rsatkichlari orqali ochishga harakat qilganimizda, xuddi
shunday holat yuz beradi.
Ong va xulq-atvorni tadqiq qilish juda katta qiyinchiliklar bilan
bog'liq. Birinchidan, psixologik qonuniyatlar ko'p miqdordagi omil-
larning ta’siri
bilan aniqlanadi, ikkinchidan sabab-natija aloqalari
xilma-xil tasodifiy munosabatlar bilan murakkablashadi. Xuddi mana
shuning uchun psixologik tadqiqotlarda miqdoriy ko'rsatkichlarning
statistik analizi katta ahamiyatga ega. U yoki bu hodisalarga xos
bo'lgan o'zaro munosabatlaming tasodifiylik darajasini baholash
imkonini beradi.
Psixologik tadqiqotlarda ko'pincha ikkita o'rta qiymat orasidagi
farqning statistik bog'liqliligi darajasini hisoblash va korrelatsiya
koeffitsiyentini
hisoblashdan, y a’ni ko'rsatkichlar orasidagi statistik
bog'liqlik o'lcham idan foydalaniladi. Biroq eksperiment o'tkazish-
dan m a’lum xulosa chiqarish uchun yolg'iz bitta ko'rsatkichga ega
bo'lish tarli emas, chunki qo'lga kiritilgan yolg'iz bitta ko'rsatkich
tasodifiy niiqdor ko'rsatkich bo'lishi mumkin. Tadqiqotchi birlik
ko'rsatkichlarning bir talay yig'indisini qo'lga kiritishi kerak, ya’ni
ina'lum miqdorda o'lchashlar o'tkazishi kerak. Agar n marta o'l-
chash bajarilgan bo'Isa, unda hosil bo'lgan birlik ko'rsatkichlarni x b
x2,
x
3
.......xn deb belgilash mumkin. Topilgan umumiy qiymatni
xarakterlash uchun o 'rta arifmetik qiymat topiladi,
buning uchun x,
dan xn gacha bo'lgan barcha variantlaming birlik ko'rsatkichlari
qo'shiladi va hosil bo'lgan yig'indini variant soni n ga bo'linadi.
Agar o 'rta arifmetik qiymatni M hart] bilan belgilasak, u holda
bunday formulani yozish mumkin:
M =
,
N
b u n d a .X - yig'indi belgisidir.
Biroq variantlaming topilgan yig'indisini to 'la statistik baholash
uchun o 'rta arifmetik qiymat hali yetarli emas. Buning uchun yana
birlik ko'rsatkichlar o'rta arifmetik qiymatdan, y a’ni M dan qay
darajada chetlashishini bilish kerak bo'ladi.
Shu maqsadda har bir
variant x dan o ‘rta arifmetik qiymat M ayiriladi. Bunday
chetlanishlarning qator qiymatlari hosil bo'ladi:
Endi o'rta arifmetik qiymatdan M ga nisbatan o'rtacha chetlanish
darajasini topish kerak. Barcha chetlanishlar umumiy yig'indisi
bo'yicha d nolga teng, chunki M ga nisbatan ba’zi chetlanishlar
musbat, ba’zilari esa manfiydir. Shuning uchun d chetlanishlarning
yig'indisi emas, balki ulaming kvadratlari (d2) yig'indisi topiladi.
Topilgan