nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Uyga beriladigan topshiriqlar

Uyga beriladigan topshiriqlar:
1. Ertalabki gigienik gimnastika(10-12 mashq).
2. Turgan joyda arg`amchida 80 martagacha sakrash.
3. 10 daqiqagacha asta-sekin yugurish.
4. 4 x 10 metrga mokisimon yugurish (2-3 daqiqa dam olish bilan 3-4 marta takrorlash).
5. To`pni oyoqda janglyor qilish.
6. 3-5 to`siqni aylanib to`pni olib yurish.
7. To`pni uzoqqa tashlash.
8.Tezkorlik-kuchlanish bo`yicha mashqni bajarish.
9. Qo`llarga tayanib yotgan holda qo`llarni bukish va yozish (15 marta).
HARAKATLI O`YINLAR
Nazariy ma`lumotlar:
Harakatli o`yinlarning tashkiliy tuzilishi, ularning mazmuni murakkabligi, sport turlari elementlari bilan uzluksiz bog`liqligi hamda sport o`yinlariga tayyorlanadigan xususiyatlari (masalan, "To`p uchun kurash", "To`p kapitanga" va h.o.).
O`quvchilarga qo`yilgan talablar:
Sport turlari elementlariga o`rgatishda o`quvchilardan o`yinni mustaqil tashkil qilishni talab etish. Masalan, gimnastika o`rindiqlaridan yugurib o`tish, sakrab tushish, gimnastik tayoqchalarni olib hatlab o`tish, sakrab-yugurib olib kelish, estafetalar. Sport o`yinlaridan voleybolga taalluqli bo`lgan o`yinni mustaqil tashkil qilib o`tkazish va h.o.
|
Sadržaj 1 teorijski uvod 3 - bet 68

Proizvođačka specifikacija lateksa navedena je u tablici 4.1. Ostali podaci navedeni u tablici 4.1 izračunati su (također od strane proizvođača) na temelju tih podataka .
promjer kuglica
lateksa
|
0,056 µm
|
0,21 µm
|
0,40 µm
|
1,0 µm
|
standardna devijacija promjera
|
0,007 µm
|
0,021 µm
|
0,027 µm
|
0,066 µm
|
volumni udio (wv)
|
4,5 g/100mL
|
4,2 g/100mL
|
4,1 g/100mL
|
4,2 g/100mL
|
broj čestica po mL lateksa (NP)
|
4,61014
|
8,21012
|
1,21012
|
7,61010
|
sadržaj karboksila (Ceq)
|
431,8 µEq/g
|
74,3 µEq/g
|
91,4 µEq/g
|
20,4 µEq/g
|
karboksilne grupe po čestici (GP)
|
2,5104
|
2,3105
|
1,9106
|
6,8106
|
površina po 1 karboksilnoj skupini (PA)
|
39 Å 2/COOH
|
61 Å 2/COOH
|
26 Å 2/COOH
|
46 Å 2/COOH
|
pKa
|
5
|
5
|
5
|
5
|
Tablica 4.1: Proizvođačka specifikacija lateksa.
Disocijacijom karboksilnih grupa, koloidne čestice se nabiju negativno te ih okruži sloj protuiona. Protuione čini kombinacija H+ i Na+ iona.
Karboksilne grupe disociraju kao slaba kiselina:
(4.1)
te se konstanta disocijacije, Ka definira kao:
(4.2)
gdje su koncentracije izražene u mol/L tj. u M, a označavaju se kvadratnim zagradama. Proizvođač specificira pKa kao 5 (pKa kiseline se izračuna pomoću: ).
|
tarbiyachining bolalar bilan faoliyati

tarbiyachining bolalar bilan faoliyati
|
Ta’limiy-tarbiyaviy faoliyat
|
Jismoniy rivojlanish va sog‘lom turmush tarzini shakllantirish
jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari, salomatlik saboqlari, HXA, YHQ.
|
|
|
Jismoniy tarbiya
OVD – Muvozanat.
Sakrash.
To‘p otish.
Harakatli o‘yin “Bayroqchaga kim birinchi”
|
|
Jismoniy tarbiya
O‘yinli mashqlar -
“Kim uzoqroq otish”
“Tegib ketma”
H/o‘yin “Qaysar xo‘tikcha”
|
Ijtimoiy-hissiy rivojlanish
(Badiiy adabiyot)
|
|
|
|
|
|
Nutq, muloqot, o‘qish va yozish malakalari nutq o‘stirish, tovush talaffuzi ustida ishlash, xorijiy ikkinchi tilni o‘rganish, grammatika.
|
|
Zavqli ingliz tili
/Pedagog rejasiga ko‘ra/
|
“Mahmadonanikida mehmonda” -
Nutq o‘stirish
Rasmdan hikoya tuzish
“Biz sovuqdan qo‘rqmaymiz”. "So‘zni toping" - erkalovchi-kichraytiruvchi va umumiylashtiruvchi qo‘shimchalar bilan so‘zlar tuzish
|
|
ABVGDeyka
- Savodxonlik bo‘yicha mashg‘ulotlar
So‘zlarning bo‘g‘inlarga bo‘linishi. Matndan gaplarni ajratish.
"X" harfi va tovushi.
“Xalta” so‘zining ovozli tahlili. Harflarni chizish.
|
Bilish jarayonining rivojlanishi. /Olam haqida tushunchalar va bilimlar, amaliy tajribalar, elementar matematika/
|
Atrof-olam bilan tanishtirish
Mavzu bo‘yicha suhbat “8 dekabrь - O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiya kuni”
Tadqiqiy bilish faoliyati
AKT orqali olamni o‘rganish
"Nima uchun Er yuziga qish keladi" videomaterialni ko‘rish
|
Elementar matematika 7 sonini tuzilishi Sanoq, to‘g‘ri va teskari sanash
7 soni 7 sonini ikki kichik sonlardan hosil qilish
Daftarlarda ishlash
|
|
Elementar matematika
6 sonini ikki kichik sonlardan tuzilishi
6 doirasida predmetlar guruhlarini taqqoslash
Daftarlarda ishlash
|
|
Ijodiy rivojlanish
/Rasm chizish, applikatsiya, loy ishi, qo‘l mehnati, qurish-yasash, konstruksiyalash musiqa/
|
Musiqiy charxpalak
- Musiqa
/Musiqa rahbari rejasiga ko‘ra/
|
Mohir qo‘llar -
Applikatsiya
Mavzu: “Qish mo‘jizalari”
Material: har bir bola uchun - yupqa oq qog‘oz, qaychi.
|
|
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi

|
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi
|
bet | 41/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Buyumlarni ta`mirlash texnologiyasi; turli chokidan so`kilgan buyumlarni ta`mirlash va tikish.
Qishloq xo`jalik asoslari yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo`lishlari kerak: mahalliy hududda yetishtiriladigan ekinlar va ularning turlarini, ekin navlari va ularning hosildorligini, urug`chilik va ko`chat tayyorlash asoslarini, urug`larning sifatini aniqlash usullarini, ekilgan urug`ning unib chiqish tezligi va unga ta`sir etuvchi omillarni, turli ekinlarni parvarish qilish qoidalarini, mahalliy qishloq xo`jalik ekinlari ro`yxatini tuzishni, ularning urug` va ko`chatlarini tayyorlashni, ekish va parvarish qilish qoidalarini, tuproqqa ishlov berish va o`g`itlash texnologiyasini bilish. Texnik ma`lumotlarni, tuproqqa ishlov berishni, o`g`it solishni, urug`, ko`chat ekishni, o`simliklarni parvarish qilishni va hosilni yig`ishtirishda foydalaniladigan qishloq xo`jalik mashina va uskunalarni, ularning asosiy qismlari va ishlash jarayonlarini, tuproqqa ishlov beradigan, o`g`it soladigan, urug` ekadigan, ko`chat o`tkazadigan, o`simliklarni parvarish qilish mexanizmlari va moslamalarini umumiy tuzilishini bilish. Chorvachilik sohalari: qoramolchilik, qo`ychilik, parrandachilik va boshqa uy hayvonlarini parvarish qilishga doir boshlang`ich ma`lumotlarni, parrandachilik, qo`ychilik va qoramolchilik fermalaridagi ish jarayonlarini bilish.
|
| |
OPIS TEMPERATURNE KONTROLE

Sustav za stabilizaciju i kontrolu temperature uzorka radi na osnovi Peltierovih elemenata (područje: , stabilnost: ), silicijeve diode Si-1000 i platinskog Pt-100 termometra (oznake 1000 i 100 predstavljaju otpore tih termometara na sobnoj temperaturi). Peltierovi elementi i silicijeva dioda Si-1000 nalaze se s vanjske strane kućišta u sklopu termoregulacijskih blokova. Peltierovi elementi su poluvodički elementi koji rade kao toplinske pumpe i služe za grijanje/hlađenje komore.
Silicijeva dioda Si-1000 služi pri stabilizaciji temperature (slika 3.4). Temperatura na kojoj se izvodi mjerenje postiže se izborom kontrolnog napona koji se ručno podešava potenciometrom na prednjoj ploči uređaja MVTC-402 (u rasponu od -2V do 2V sa minimalnim korakom od 1 mV) te se, u uređaju, taj napon uspoređuje sa padom napona na Si- diodi (Si- dioda je otporni termometar otpora 1000 Ω na sobnoj temperaturi, svaka promjena temperature komore uzrokuje promjenu otpora, odnosno pada napona na Si- diodi). U ovisnosti o predznaku razlike tih napona, MVTC-402 šalje struju grijanja/hlađenja na Peltierove elemente. Stabilizirana temperatura komore mjeri se Pt- 100 termometrom (to je platinski otpornik otpora 100 Ω na sobnoj temperaturi) koji se nalazi unutar kućišta, blizu Pt- elektroda, a očitava se na posebnom uređaju (Ahlborn MA 4490-2).
Slika 3.4: Shema temperaturne kontrole
Kako bi Peltierovi elementi efikasno pumpali toplinu u komoru ili iz komore, potreban je vanjski spremnik topline velikog kapaciteta, tj. temperature nepromjenjive pumpanjem (slika 3.5). Ulogu spremnika imaju aluminijski blokovi koji su na Peltierove elemente pričvršćeni termički vodljivom pastom. Kako bi se održala stalna temperatura aluminijskih blokova, kroz njih protječe voda. U slučaju kada je potrebno komoru grijati na temperaturu višu od sobne, Peltier element grije komoru, a hladi aluminijski blok (pumpa toplinu prema komori). Kada komoru hladimo, Peltier element grije aluminijski blok (pumpa toplinu iz komore).
7 8 9 10
Slika 3.5: Shematski prikaz komore: 1. mesingano kučište, 2. Al– pločice, 3. platinske elektrode, 4. uzorak, 5. Al– blokovi, 6. Peltierovi elementi, 7. cijevi za protok vode, 8. elastična folija, 9. Si – dioda.10. . Pt – 100 termometar.
|
Sadržaj 1 teorijski uvod 3 - bet 71

|
Sadržaj 1 teorijski uvod 3
|
bet | 71/107 | Sana | 11.11.2020 | Hajmi | 4,58 Mb. | | #12394 |
56
|
167,2
|
0,03-0,24
|
1-3
|
4,52
|
210
|
41,5
|
0,02-0,03
|
0,5-0,7
|
4,57
|
400
|
104,0
|
0,01-0,07
|
1-2
|
4,90
|
1000
|
40,1
|
0,01
|
0,7
|
4,98
|
Tablica 4.2: Vodljivosti izmjerene u komori te na temelju njih izračunate koncentracije H+ i Na+ iona te pH za nedijalizirane latekse .
Naknadno napravljena elementarna analiza nedijaliziranog lateksa promjera čestica 56 nm provedena je kromatografijom ionske mobilnosti. Analizirano je 500 μL lateksa kojemu je dodano 10 mL mili Q vode (voda deionizirana filtracijom kroz smolu, te sterilizirana UV zračenjem). Ostale latekse tom metodom nije bilo moguće analizirati zbog veličine koloidnih čestica. Elementarnom analizom nedijaliziranog lateksa 56 nm ustanovljena je stvarna koncentracija iona Na+ koja je sukladna vrijednostima dobivenim u prethodnom radu B. Frke- Petešića . Dobiveni rezultati prikazani su u tablici 4.3:
Ion
|
mM
|
Ca2+
|
0,03
|
K+
|
0,02
|
Mg2+
|
0,03
|
Na+
|
0,9
|
Tablica 4.3: Rezultati elementarne analize nedijaliziranog lateksa promjera čestica 56 nm.
|
| |
Gazlamaga ishlov berish texnologiyasi

Gazlamaga ishlov berish texnologiyasi: xavfsizlik texnikasi qoidalari va sanitariya-gigiyena talablari; tabiiy tolali gazlamalardan: paxta va zig`ir tolalardan to`qilgan gazlamalarni farqlash; qo`l choklaridan namunalar tayyorlash; ushlagich tayyorlash; dazmollash usullari; tikuv mashinasini ishga tayyorlash; mashinada ipsiz tikish; fartuk va bog`ichli qalpoqcha chizmasini chizish; modellashtirish va andoza tayyorlash, bichish va tikish, dazmol usullari; milliy o`yinchoq (qo`g`irchoq)ni andozasini tayyorlash, bichish va tikish; to`qish usullaridan namunalar to`qish;
Harakatli o`yinlar va estafetalar

Harakatli o`yinlar va estafetalar:
"Olimpiya globusi", "Sehrli kataklar", "Podachi", "Chirgizak", "Qo`riqchi", "Qirq tosh", "Oq suyak", "Doira", "Doira bo`ylab katta estafeta", "To`p uchun kurash", "To`p kapitanga", "Tun va kun", "Qarmoqcha", "G`ildiraq", "Arqon tortish", "Mergan", "To`pni tez ol", "Havoi to`p", "Chavandozlar", "Taqiqlangan harakat", "Kechib o`tish", "To`pga tegib ketma", "Tez olib ot", "Otishma", "Bo`ron" va shular qabi o`yinlar yordamida o`quvchilarda hayotiy fazilatlarni tarbiyalash va rivojlantirish.
|
DIJALIZIRANI LATEKS - Sadržaj 1 teorijski uvod 3

Kako bi olakšali kasniju interpretaciju rezultata pokušali smo dijalizom ukloniti Na+ione i zamijeniti ih sa H+ ionima, dakle dobiti čisti H lateks. Dijaliza je odvajanje otopljenih tvari iz koloidne otopine pomoću membrana vrlo finih pora. Kroz takve membrane prolaze ioni, a zaostaju čestice koloidnih dimenzija. Dijalizom odstranjujemo ione Na+koje bi trebali zamijeniti H+ ioni nastali protolizom vode: koja se spontano odvija kako bi se očuvala neutralnost lateksa (slika 4.3).
Slika 4.3: Pojednostavljen prikaz dijalize lateksa.
Latekse smo dijalizirali u miliQ vodi. Kao membrane za dijalizu koristili smo celulozna crijeva prethodno prokuhana u miliQ vodi. 500 μL lateksa 56 nm, 210 nm, 400 nm, 1000 nm dijalizirano je u 2 L miliQ vode 48 sati. Tablica 4.4 prikazuje dobivene rezultate za dijalizirane latekse.
-mavzu. Yalpi talab va yalpi taklif

614
funktsiyasi.
Jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi nisbat. Jamg’arma va investitsiya o’rtasidagi
muvozanatning klassik va keynscha modellari, ular o’rtasidagi farqlar.
O’zbekistonda investitsion faoliyatni ta’minlash va uning shart-sharoitlari. Milliy
iqtisodiyotni rivojlantirishda ichki investitsiya manbalarni safarbar etish va chet el
investitsiyalarini jalb qilishning ahamiyati. Tarkibiy o’zgarishlarni izchil amalga oshirishda
qulay investitsiya muhitining yaratilishi takomillashtirilishi. 2017-2021 yillarda ishlab
chiqarishni modernizatsiya qilish, texnik va texnologik jihatdan yangilash, transport-
kommunikatsiya va ijtimoiy infratuzilma loyihalarini amalga oshirishga qaratilgan faol
investitsiya siyosatini olib borish.
-mavzu. Korxona (firma) xarajatlari va foydasi

612
xarajatlar. O’rtacha xarajatlarning egri chiziqlari. So’nggi qo’shilgan xarajatlar
tushunchasi. Xarajatlarni minimallashtirish qoidasi.
Qisqa va uzoq muddatli davrda ishlab chiqarish xarajatlari. Natijalar o’zgarishiga
unumdorlik pasayib borishi qonunining ta’siri. Ishlab chiqarish miqyosining ijobiy
samarasi. Tannarx.
Korxona (firma) ning pul tushumlari va foydasi. Xarajatlar va daromadlar egri
chizig’i. Zarar ko’rmaslik nuqtasi. Umumiy foyda. Foydaning tarkib topish bosqichlari.
Foyda miqdoriga ta’sir ko’rsatuvchi omillar. Mahsulot qiymati tarkibi. Yalpi foydaning
taqsimlanishi. Iqtisodiy foyda va buxgalteriya foydasining farqlanishi. Sof foyda. Foyda
normasi va massasi hamda ularni hisoblash. Foyda normasiga ta’sir ko’rsatuvchi omillar.
Korxonalarning bankrot bo’lishi (sinishi) va sanatsiya qilinishi. Korxonalar foydasini
maksimallashtirish sharti va uni ko’paytirish yo’llari. Foyda miqdorini ko’paytirishda
moddiy resurslarni tejashning ahamiyati.
Iqtisodiyotni rivojlantirishning 2017-2021 yillarga mo’ljallangan harakatlar
strategiyasi va uning ustuvor yo’nalishlarida belgilangan mahalliy ishlab chiqarishni
rivojlantirish hamda mahsulotlar samaradorligini oshirish bo’yicha belgilangan asosiy
vazifalar.
12-mavzu. Ish haqi va mehnat munosabatlari
Yaratilgan mahsulot va daromadlarning taqsimlanish tamoyillari. “Ishlab
chiqarishning uch omili”, qo’shilgan omil unumdorligi va boshqa nazariyalar. Mazkur
nazariyalarning kamchiliklari. Yaratilgan mahsulotni taqsimlashning asosiy yo’nalishlari.
Ish haqi to’g’risida turlicha nazariyalar. Ish haqining iqtisodiy mazmuni. Nominal va
real ish haqi. Real ish haqining darajasi va o’zgarishiga ta’sir ko’rsatuvchi omillar. Ish
haqining tabaqalanishi. Ish haqini tashkil qilish shakllari va tizimlari. Tarif tizimi. Minimal
ish haqi.
Mehnat munosabatlari. Mehnat shartnomalari. Kasaba uyushmalarining tadbirkorlar
va davlat bilan o’zaro munosabatlari. Kasaba uyushmalarining ish haqi darajasini oshirish
yo’llari. Ishchi kuchi talabi va taklifini o’zgartirish. Kasb bo’yicha malaka darajasini
litsenziyalash. Jamoa shartnomalari va ijtimoiy sug’urta tizimi. Ochiq va yopiq turdagi
kasaba uyushmalarining ish haqi darajasiga ta’siri. Mehnat munosabatlarini tartibga
solishda davlatning roli.
Davlatning ish xaqi siyosati. Respublikada mehnatni rag’batlantirish, ish haqini
ko’paytirish va aholi daromadlari o’sishini ta’minlashga qaratilgan siyosatning amalga
oshirilishi. 2017-2021 yillarda O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirishda
belgilangan ish haqi, pensiya va ijtimoiy nafaqalar hajmini izchil oshirish.
-chizma 
Mulkchilik shakllarining tasniflanishi

|
-chizma
Mulkchilik shakllarining tasniflanishiBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI3.3-chizma
Mulkchilik shakllarining tasniflanishi
Mulkchilik turli shakllarining mavjud bo’lishi va ularning iqtisodiy mezoni,
avvalo, ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanishi va ishlab chiqarishning
umumlashuvi darajasi bilan bog’liq. Shu bilan birga mulkchilik shakllari ishlab
chiqaruvchi kuchlarning holati, ijtimoiy mehnat taqsimoti va tashkiliy-iqtisodiy
munosabatlarining yetuklik darajasi bilan mos kelishi zarur.
Davlat mulki – egalik qilish, foydalanish va tasarruf qilish davlat ixtiyorida
bo’lgan mulk ob’ektlaridan iborat.
Davlat mulki asosan ikki yo’l bilan hosil
bo’ladi:
1) xususiy mol-mulkning milliylashtirilib, davlatning ixtiyoriga o’tkazilishi;
2) davlat mablag’lari hisobidan korxonalar qurish, davlatga qarashli korxona va
tashkilotlarda investitsiyalarni amalga oshirish.
Davlat mulki haqiqatda ham xalqqa qarashli bo’lgan, bo’linmaydigan yoki
umumiy resurslardan foydalanish uchun juda mosdir. Bunga misol qilib takror ishlab
Xususiy mulk –
ayrim kishilar va
guruhlarga t
еgishli
bo’lib, yollanma
m
еhnatdan
foydalanib
daromad
topishga qaratilgan
mulk
Jamoa mulki –
muayyan maqsad
yo’lida turli ko’rinishdagi
jamoalarga birlashgan
kishilar tomonidan
birgalikda
o’zlashtiriluvchi vosita
va n
е’matlar
Davlat mulki
–
o’z vazifalarini
bajarish
maqsadida davlat
tomonidan
o’zlashtiriluvchi
turli vosita va
nе’matlar
Aralash mulk
–
turli mulk shakllari
sint
еzidan tashkil topib,
shunga muvofiq
tarzda
o’zlashtiriluvchi vosita va
n
е’matlar
Yakka tartibdagi
|
| |
Mulkka aylangan barcha boylik turlari

65
mehnatkashlarning shaxsiy mulkini, tashqi iqtisodiy munosabatlar sohasidagi aralash
mulk shakllarini va xususiy mulklarni oladi.
Shu sababli «O’zbekiston Respublikasining mulkchilik to’g’risida»gi qonunida
turli-tuman mulklar quyidagi mulk shakllariga kiritiladi: davlat mulki, jamoa mulki,
xususiy mulk, shaxsiy mulk, aralash mulk (3.3-chizma).
I-bosqich 
(1992-1993 - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

71
asosida hamda kim oshdi savdosida sotish amaliyotga joriy qilindi. Ko’chmas mulk
va qimmatli qog’ozlar bozorining yangi muassasalari barpo etildi.
Mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishdan
keladigan samara
ikki yoqlama tavsifga ega. Bir tomondan, u aholining bo’sh turgan mablag’larini
o’ziga
jalb qilib, ularning bozorga tazyiqini pasaytiradi. Ikkinchi tomondan,
yangi
mablag’larni ishlab chiqarishga jalb etish va tovar ishlab chiqaruvchilar o’rtasida
raqobatni yuzaga keltirish uchun sharoit yaratadi. Bu yerda shuni ta’kidlash lozimki,
xususiylashtirish
iqtisodiyotning
davlatga
qarashli
bo’lmagan
sektorini
shakllantirishning yagona yo’li emas. Tashabbuskorlik asosida yakka tartibdagi
xususiy
mulkchilikka asoslangan, shuningdek,
turli xil kooperativlar, shirkatlar,
mas’uliyati cheklangan jamiyatlar ko’rinishidagi kichik va o’rta korxonalarni tashkil
qilish – ikkinchi qudratli jarayon hisoblanadi.
Respublika iqtisodiyoti 1996 yildan boshlab mulkni davlat tasarrufidan chiqarish
va
xususiylashtirishning
-mavzu. Agrar munosabatlar va agrobiznes

613
takomillashtirish.
2017-2021
yillarda
qishloq
joylarda
ishlab
chiqarishni
modernizatsiyalash va ijtimoiy infratuzilmani jadal rivojlantirishning asosiy yo’nalishlari.
4-MODUL. MILLIY IQTISODIYOT (MAKROIQTISODIYOT)NING AMAL
QILISH VA RIVOJLANISH QONUNIYaTLARI
14-mavzu. Milliy iqtisodiyot va uning makroiqtisodiy o’lchamlari. Yalpi ichki
mahsulot va uning harakat shakllari
O’zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining e’lon qilinishi va milliy
iqtisodiyotning shakllanishi. Milliy iqtisodiyotning mazmuni va uning tuzilishi.
Makroiqtisodiyot. Makroiqtisodiy tahlil va uning vazifalari. Asosiy makroiqtisodiy
ko’rsatkichlar.
Ijtimoiy takror ishlab chiqarish. Milliy mahsulotning
iqtisodiy mazmuni va uning
harakat shakllari. Yalpi milliy mahsulot va yalpi ichki mahsulot. Nominal va real yalpi
ichki mahsulot. Narx indeksi. Yalpi ichki mahsulotning tarkibiy tuzilishi. Sof milliy
mahsulot, milliy daromad va shaxsiy daromad. Xufyona iqtisodiyot, uning o’lchamlari va
namoyon bo’lish shakllari. YaIMni ko’paytirish omillari va yo’llari.
Milliy hisoblar tizimi. YaIMni hisoblashga qo’shilgan qiymatlar bo’yicha
yondashuv. YaIMni hisoblashga sarf-xarajatlar bo’yicha yondashuv. Uy xo’jaliklarining
iste’mol sarflari. Investitsion sarflar. Davlat sarflari. CHet elliklarning sarflari. YaIMni
hisoblashga daromadlar bo’yicha yondashuv.
O’zbekiston iqtisodiyoti yetakchi tarmoqlarini
modernizatsiya qilish, texnik va
texnologik yangilashni jadallashtirish va uning ko’lamini kengaytirish,
ishlab chiqarishni
diversifikatsiyalash milliy mahsulotni ko’paytirishning ustuvor yo’nalishi sifatida.
O’zbekistonda 2017-2021 yillarda YaIMni ko’paytirish strategiyasi va uni amalga
oshirish imkoniyatlari.
Audio script - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

Track 17
Alison:
Greg:
Kirsty:
Greg:
Kirsty:
Alison:
Greg:
Kirsty:
Alison:
Greg:
Alison:
Kirsty:
Greg:
So, Greg, Kirsty, have you done much research fo r our project yet?
I haven't done as much reading as I’d planned to but I've
got quite a lot of books
and jo u rn a l articles that m ight be relevant.
Good w o rk Greg! I th in k I m ight have w orked out how we can approach the project
and give it a more specific focus than the title th a t Dr Jones suggested, which is too
vague.
Oh really - how’s that?
Well, we know that the New Seven W onders of the World were
chosen a few years
ago but I th in k that how they were chosen and w hat this says about people’s
relationships to th e ir a rch itectura l and na tu ral national heritage is fa r more
interesting than ju s t doing a project that describes w hat they are and why they were
chosen. What do you th in k Alison?
You know I th in k you could be right there. Didn’t Dr Jones
m ention som ething in
ou r last lecture about how many more people voted fo r some of the wonders than
the to ta l num ber of people in the country?
Mmm, that did happen. In a sense it w asn’t really a voting system at a ll - more like
a TV talent show. It w asn’t nearly as scientific as political voting
systems because
people could vote as many tim es as they wanted and it was a ll done via the Internet
so it only applied to people w ith access to a computer. And most of the votes fo r the
w onders came from the country’s own citizens.
Mmm, th a t’s interesting. I th in k therefore that we
can show how the modern
choices were different from the original Seven Wonders of the Ancient World
because the original w onders were chosen by tra ve lle rs w hile the latest list was
chosen by people from the same country as the w onder itself. From this we can
analyse the choices and how having a building or site
on this list could be more
advantageous to some countries than others. For example, countries w hich rely
less heavily than others on tourism may not have been
nearly as interested in the
whole com petition as those who wanted to boost visito r num bers. Then we could
compare this w ith how tra ve lle rs chose the previous wonders.
Okay, now I understand and yes I thin k it’s a great idea. L e t’s do it!
Yes, I th in k t h a t'll re a lly give us an edge com pared to the o th e r students. I t ’ ll
m ake the fin a l pro je ct co nsiderably m ore o rig in a l. R em em ber, Dr Jones is n ’t
expecting m uch fro m us given the re s u lt fo r o u r last project! But I’ m ju s t
s lig h tly w o rrie d th a t we m ig h t not have as m uch tim e as w e ’d like to do the
reading.
Mmm.... I see w hat you mean. Well, why don’t we
do as much reading of these
books and jo u rn a ls as we can and then m eet again on Friday to make a fin a l
decision on content?
T hat’s a good idea Alison.
Absolutely, then we can make sure we w o n ’t read too much and w ill s till have
enough tim e fo r the actual project w ritin g .
xususiy mulk - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

66
chiqarib bo’lmaydigan
tabiiy resurslarni, yirik inshootlar va transport vositalari,
yo’llar kabi iqtisodiy tuzilmaning kattagina qismini ko’rsatish mumkin.
O’zbekistonda Fuqarolik Kodeksiga muvofiq davlat mulki Respublika mulkidan
va ma’muriy-hududiy (munitsipal) tuzilmalar mulkidan iborat bo’ladi. Yer,
yer osti
boyliklari, suv, havo bo’shlig’i, o’simlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy
resurslar, respublika hokimiyati va boshqaruvi tuzilmalari mol-mulki,
davlatga
qarashli madaniy va tarixiy boyliklar, byudjet mablag’lari,
oltin zaxirasi, valyuta
fondi va boshqa davlat fondlari respublika mulki hisoblanadi.
Ma’muriy-hududiy (munitsipal) tuzilmalar mulkida
davlat hokimiyati mahalliy
organlari mol-mulki, mahalliy byudjet mablag’lari,
munitsipal uy-joy fondi va
kommunal xo’jaligi korxonalari va boshqa mulkiy majmualar, xalq ta’limi,
madaniyat, sog’liqni saqlash muassasalari kabilar mol-mulki bo’ladi.
Jamoa mulki – muayyan maqsad yo’lida jamoaga birlashgan kishilar
tomonidan moddiy va ma’naviy boyliklarni hamjihatlik bilan o’zlashtirishni
bildiradi.
Jamoa mulki davlat mulkini korxona jamoasi sotib olishi, badal to’lab
korxona qurishi,
aktsiya chiqarib, ularni sotish kabi yo’llar orqali paydo bo’ldi.
Jamoa mulkining muhim xususiyati shundaki, ishlab chiqarish
vositalari va mehnat
mahsuliga ayrim shaxslar emas, balki ma’lum guruh, kishilar egalik qiladi.
Jamoa mulkiga kooperativlarning, ijara va jamoa korxonalarining, aktsiyadorlar
jamiyatlari, xo’jalik
jamiyatlari va shirkatlarining, jamoa tashkilotlari va diniy
tashkilotlarning mulki kiradi.
birinchi bosqichini - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

69
3.4-chizma
Davlat mulkini xususiylashtirishning usullari
Yengil, mahalliy sanoatga, transport va qurilishga, boshqa tarmoqlarga qarashli
ayrim o’rta va yirik korxonalar keyinchalik sotib olinish huquqi bilan ko’proq ijara
korxonalariga, jamoa korxonalariga, yopiq turdagi
aktsiyadorlik jamiyatlariga
aylantirildi. Aktsiyalarning nazorat paketi davlat ixtiyorida saqlab qolindi.
Xususiylashtirishning birinchi bosqichida davlat iqtisodiy jihatdan samarasiz
bo’lgan, biroq butun mamlakatning iqtisodiy taraqqiyotida muhim rol o’ynaydigan
ayrim sektorlarni, ayrim korxonalarni saqlab turishni va mablag’ bilan ta’minlash
vazifalarini o’z zimmasiga oldi.
Davlat mulkini
xususiylashtirish
usullari
Aholining ayrim ijtimoiy qatlamlariga
b
еpul
b
еrish
Barcha jamiyat a’zolariga sotish
Barcha jamiyat a’zolariga bеpul bo’lib
b
еrish
M
еhnat jamoalariga sotish
M
еhnat jamoalariga
bеpul topshirish
Kim oshdi savdosida fuqarolarga yoki
юridik shaxslarga
sotish
H
ar bir jamiyat a’zosining davlat
mulkini hosil q
ilishdagi ishtiroki, ya’ni
q
o’shgan hissasiga
q
arab bo’lib
b
еrish
Foyda k
еltirmayotgan
korxonani
m
еhnat jamoasiga bo’lib bеrish
Korxonalarni k
еyinchalik mеhnat
jamoalari tomonidan
sotib olinishi
sharti bilan ijaraga b
еrish
Ch
еt el firmalari va fuqarolariga
tashqi qarzni uzish evaziga
b
еrish
yoki sotish
Mulkni b
еpul bo’lib
bеrish orqali
xususiylashtirish
Mulkni sotish orqali xususiylashtirish
Mulkni b
еpul bo’lib bеrish hamda sotish
usullarini uy
g’unlashtirish orqali xususiylashtirish
Gram mar for IELTS - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

Tracks 13-16
who th in k that it’s a way of providing a free w orkforce by stealth. In fact, I th in k it is fa ir to say
that this scheme w ill not see any renewed interest because of these criticism s.
Lastly, the scheme that there has been a lot of ta lk about is the outward
bound activities courses,
or OBAC fo r short. This has been successful in many other countries, such as Canada,
Mexico
and Brazil. The activity courses give young people a chance to get out into the countryside and
enjoy nature. As a result of this, they also give teens a chance to learn
life sk ills and experience
adventure on a broader scale.
Unit 11
People and places
Track 15
Examiner:
Student:
Examiner:
Student:
Examiner:
Student:
Track 16
James:
Suzanne:
Helen:
James:
Helen:
Suzanne:
James:
How has the place you live in changed recently?
Well, in my city there is a lot more tra ffic than there used to be. This is because
of the new business centre, which has brought a lot more
people to the city fo r
w ork. This has made the city ric h e r than it was. In fact th a t’s the m ost significant
difference - the city is not as poor as it was 10 years ago.
So, you're studying here in Sydney. How is your town or city different from Sydney?
Mm, there are quite a few differences such as the shop opening hours - the shops
in Tokyo stay open much la te r than those here in Sydney. Then there's the
tra n sp o rt
system w hich is more e fficient and convenient. But the w eather is the same as here
in Australia.
Is it a good place to live?
Yes, it's really nice. I th in k it ’s considerably bette r than oth e r cities in my country
because it’s more m odern. It’s also got a lot of parks which I really like and this
means that it ’s not nearly as crowded as some places.
I th in k our presentation should focus on why living in the countryside has become
more attractive to fam ilies nowadays than in the past.
I’m not so sure. Although the statistics Professor Davies
showed us in the lecture
gave the im pression that there are more fa m ilie s moving to the country now than
at any tim e during the last 20 years, he also m entioned that there aren’t as many
available houses in suburban areas so many fam ilies don't have as much choice as
before.
Yes, Suzanne, you're right. Perhaps that's actually more im portant.
People th in k
that the same housing stock exists as in the past, but that's not true. How about
we focus our presentation on the fact that the choice of location fo r fam ilies is not
as wide as during the 1980s and this is w hat is affecting
the trend of moving to the
countryside.
Okay. I th in k you’ve thought about the presentation a lot more clearly than me.
Thanks.
I th in k H elen’s right. We w ant Professor Davies to th in k that we have done as much
research fo r the presentation as we could and not only used the reading list.
Yes, you’re right. Otherwise our fin a l grade w on ’t be nearly as good as our last
presentation - so we need to read as w idely as possible.
Pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalari

|
Pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalariBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI4.Pulning kelib chiqishi, mohiyati va vazifalari.
5.O’zbekistonda milliy valyuta – so’mning muomalaga kiritilishi va uning
barqarorligini mustahkamlash yo’nalishlari.
Oldingi mavzularda ishlab chiqarishning umumiy, hamma bosqichlariga xos
bo’lgan qonun-qoidalari va tushunchalarini, ijtimoiy tizimlar va mulk shakllarining
o’zgarib turishini ko’rib chiqdik. Lekin, ayrim iqtisodiy jarayonlar tarixiy tavsifga
ega bo’lsada, uzoq davrlar davomida saqlanib qolishi mumkin. Jumladan, insoniyat
tarixiy taraqqiyotining ko’pgina bosqichlarida ijtimoiy-iqtisodiy shakllarning ayrim
turlari uzoq vaqt mavjud bo’ladi. Masalan, ibtidoiy jamoa tuzimi yemirilayotgan
sharoitdayoq vujudga kelgan tovar ayirboshlash bir ishlab chiqarish usulidan
boshqasiga o’tib, bir necha ming yillardan beri amal qilib, rivojlanib kelmoqda.
Shu bilan birga biron-bir ijtimoiy-iqtisodiy shaklning turli tarixiy davr
sharoitidagi mazmuni, o’rni, roli va ijtimoiy oqibatlari ko’p jihatdan turlicha bo’ladi.
Lekin ularning umumiy, eng xususiyatli belgilari saqlanib qoladi. Shu sababli ushbu
mavzu ijtimoiy xo’jalik, ya’ni ijtimoiy ishlab chiqarish shakllarini tahlil qilishdan
boshlanadi. Keyin tovar va uning xususiyatlari, tovar qiymatining miqdori, uni
aniqlashga bo’lgan turli yondashuvlar, pulning vujudga kelishi, mohiyati va vazifalari
yoritiladi.
1. Natural ishlab chiqarishdan tovar ishlab chiqarishga o’tish va uning
rivojlanishi
Kishilik jamiyatining rivojlanishida ijtimoiy xo’jalikni tashkil etishning ikkita
umumiy iqtisodiy shakli ajralib turadi. Umumiy iqtisodiy shakllarning tarixan
birinchisi natural ishlab chiqarish hisoblanadi. Ijtimoiy xo’jalikning bu shaklida
yaratilgan mahsulotlar ishlab chiqaruvchining o’z ehtiyojlarini qondirish uchun,
xo’jalik ichki ehtiyojlari uchun mo’ljallangan. Demak,
o’z ehtiyojlarini qondirish
|
| |
-chizma 
O’zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish

|
-chizma
O’zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishBog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI3.5-chizma
O’zbekistonda mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish
jarayonini amalga oshirish bosqichlari
Iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishning birinchi bosqichi natijasida kichik
xususiylashtirish amalda tugallandi, davlat mulkini boshqarish va uni mulkchilikning
boshqa shakllariga aylantirish uchun kerak bo’lgan muassasalar tizimi vujudga
keltirildi.
Savdo, aholiga maishiy xizmat ko’rsatish, mahalliy sanoat korxonalari xususiy
va jamoa mulki qilib berildi. Natijada 1997 yilda savdo-sotiq hajmi va umumiy
ovqatlanish Yalpi mahsulotining 95 foizdan ortiqrog’i davlatga qarashli bo’lmagan
sektorga to’g’ri keldi. Uy joylarni xususiylashtirish jarayonida ilgari davlat ixtiyorida
bo’lgan bir milliondan ortiq kvartira yoki davlat uy-joy fondining 95 foizdan
ortiqrog’i fuqarolarning xususiy mulki bo’lib qoldi.
Davlat ijtimoiy dasturida belgilab berilgan
ikkinchi bosqich
1994-1995 yillarga
to’g’ri keldi. Bu bosqichda ko’plab o’rta va yirik korxonalar aktsiyadorlik
jamiyatlariga aylantirildi hamda ularning aktsiyalari respublika qimmatli qog’ozlar
bozorining asosini tashkil etdi. Davlat mulki aktsiyadorlikka aylantirilishi bilan bir
qatorda kichik xususiy biznes korxonalarini tashkil qilish jadallashtirildi.
Mulkni davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirishning bu bosqichida
ochiq turdagi aktsiyadorlik jamiyatlarini vujudga keltirish, davlat mulkini tanlov
Umumiy uy-joy fondini, savdo, mahalliy sanoat, xizmat
ko’rsatish korxonalarini, qishloq xo’jalik mahsulotlarini
qayta ishlash tizimi korxonalarini xususiylashtirish
Ko’plab o’rta va yirik korxonalar hissadorlik
jamiyatlariga aylantirish hamda ularning aktsiyalarini
r
еspublika qimmatli qog’ozlar bozorida sotish
Aktsiyalarining nazorat pak
еti davlat mulkida bo’lgan
yirik korxona va tarmoqlarni xususiylashtirish
|
| |
QUESTIONS 1-5 - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

16 Health and fitness
P ronoun use
When we speak or w rite we often w ant to give more inform ation about som ething that we have
already mentioned. It is im portant that the listen e r o r reader always knows w hat we are speaking
or w ritin g about, so we use reference words such as
he, it, them.
Personal pronouns:
We use personal pronouns to refer back to a person or thing w hich has already been m entioned.
Subject pronouns are: /,
you, she, he, it, we, they
Object pronouns are:
me, you, her, him, it, us, them
My m other phoned to say she was ill.
have a very good personal tra in e r and I like him.
Note: It is a com m on pronoun to use in w ritin g and can be used in place of o ther pronouns such
as
this or
that fo r ideas or sentences (with no noun follow ing).
Now listen to the model answer on Track

|
Now listen to the model answer on TrackBog'liq Grammar for IELTSNow listen to the model answer on Track 27 of the CD and compare it with your answer.
How many reporting verbs and reported speech structures did you use?
Read the text below and then complete the sentences with the correct verb forms.
The decline of poetry in the modern age
The decline of poetry readings as a form of mass e n tertainm ent in modern society has
been w e ll documented by academics and critics alike and there are various theories
which may account fo r it. According to Professor Jackson at Barnes State University, the
rise of various form s of popular culture such as m usic festivals, comedy and m usical
theatre means that it is not surprising that poetry is in decline. However, he also believes
that ‘the speed w ith which it has declined overall is s u rp ris in g ’. Professor Jackson has
been criticized by Dr A ru n d e ll from Clivedale University who thinks that his research is
m isleading. 'Professor Jackson has m isrepresented a change as a decline.' Dr A rundell's
view is supported by the poet and w rite r, Sam Henderson, who states that ‘people who
attend poetry readings also frequent the cinema, m usical theatre and classical concerts
nowadays so the decline is not in the num ber of people but in the num ber of tim es
these people attend poetry readings.' This subtle difference is the main conclusion of Dr
A rundell's study. She would like poets and spoken word perform ers to use this inform ation
as the basis of widening th e ir audience; as she argues, ‘If poetry lovers have a wide range
of c u ltu ra l interests, then cinema or theatre goers w ill also have a wide range of interests.'
She concludes that 'there is no reason why these people can't be urged to try poetry
readings too.'
1
Professor Jackson said that the speed w ith w hich p o e try ___________ overall
___________ surprising.
|
| |
Track 12 - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

and je lly and we often eat it w ith some cream . Trifle is really easy to make because it doesn't
actu a lly need cooking. Um firs t of all, you cut up some cake into slices and then you put the
slices of cake into a bowl. Some people like to cover the cake in sh e rry otherw ise it can go a
bit hard. Next you need to chop up some fru it but you can’t use ju s t any fru it; it m ust be be rrie s
such as stra w b e rrie s, ra sp be rries o r b lackberries. A fte r covering the cake w ith berries, you
need to make some je lly and pour th is over the fru it. When the je lly has cooled it ’s tim e to add
custard. You can use a tin of custard but it ’s b e tte r to make your own - people can always te ll
the difference. Finally, add the cream. It's best to only use a little cream because trifle is quite
rich. And then put a few rasp be rries on the top fo r decoration. I love it because of the m ix of
fru it and sweet custard.
Unit 10 Youth - Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&

|
Grammar for ielts fiona Aish & Jo Tomlinson ■L&Bog'liq Grammar for IELTSUnit 10 Youth
Track 13
As part of this m odule on youth, today we are going to look at current youth initiatives in the UK.
Some of which are more successful than others, I m ust say. The last governm ent spent a lot of
money on setting up initiatives that sadly have been left in desperate need of funding since the
new governm ent has come into power.
Firstly, volunteering schemes are incredibly successful in the UK. These schemes are cheap to
run, which is a huge benefit. In addition to this, the schem es are com m unity based. This means
that the benefits are spread widely throughout each local com m unity. The uptake has doubled in
the last ten years and I believe this is an area where more focus should be placed.
Secondly, sports clubs are a huge youth initiative, w ith more than 20,000 em erging in the
last ten years in England alone. Although the num bers are very positive, these schemes are
expensive to staff. If these are to continue to flourish, this area w ill need a significant cash
injection.
Lastly, there are a certain num ber of drama clubs th a t have emerged in the last ten years.
Although it was thought that these would be hugely popular, they have actually attracted only
sm a ll num bers of students. Moreover, they are costly, and finding a venue fo r such clubs has
proved d iffic u lt as many local halls are running at capacity. As a result of these factors, these
clubs are not likely to continue in the long term .
To conclude, as we can see, some of the schemes are flourishing, yet many are short of money
and other essential resources. In order to enhance the youth experience, the governm ent m ust
identify new schemes which are cost effective, yet enjoyable to teens.
Track K
So, w hat other initiatives could the governm ent focus on? Well, due to the success of the sports
clubs, new ‘open spaces’ initiatives are being discussed, fo r example fo o tb a ll tournam ents in
local playing fields or athletics days in local parks. This could regenerate local areas and renew
interest in activities fo r young people. Staffing would s till be necessary, although young people
could take an active role in organizing and managing com petitions. This could cut down staff
costs significantly.
In addition to the open spaces scheme, there has been discussion of reinvigorating the 'taste of
w o rk ' scheme, which gives young people a chance to get w ork experience in a variety of jobs in
th e ir school holidays. However, this scheme has m et w ith harsh c riticism from some politicians
|
| |
Types of text organization

|
Types of text organizationBog'liq Grammar for IELTSTypes of text organization
Text is organized according to its purpose. For example, if you are describing a process, you w ill
sta rt at the beginning of the process and explain it step by step. If the text is describing problem s
and solutions it is usual to explain the problem s firs t then provide the solutions. There are a
range of text organization types used in IELTS, fo r example:
For and against discussion:
a presentation of both sides of a common argum ent or situation
Cause and effect:
an explanation of the causes and effects of a problem or situation
Advantages and disadvantage:
a discussion of the good and bad points of an issue o r situation
Giving an opinion:
a presentation of your opinions on a problem or situation
Paragraph organization
A topic sentence explains the main idea of a paragraph, it usually comes at the beginning of a
paragraph so that reader knows w hat the paragraph is about. The topic sentence gives general
inform ation on the main idea. The topic sentence does NOT contain details.
The other sentences in a paragraph add extra information to the main idea presented in the topic
sentence. These sentences can be: explanations, details, reasons, contradictions, problems, solutions,
opposite views etc. These sentences contain details and extend the main idea in the topic sentence.
The function of sentences
Each sentence in a paragraph has a function. It must be connected to the sentence before and
the sentence afte r and add inform ation about the main idea in the topic sentence. Linking words
(Unit 10) and reference words (Unit 16) help to connect sentences together and highlight th e ir role.
1 C elebrities have had a large im pact on the fashion industry. 2 This is due to the fact that they
make successful advertising campaigns. 3 Sports stars, pop stars and actors, fo r exam ple,
are often connected w ith a p a rtic u la r product. 4 Consequently, fans of the celebrity buy the
product and company profits increase. 5 However, using celebrities makes people want
products they do not w ant or need.
1 Topic sentence
3 Example
5 Problem
|
| |
Оқим бўйича ййғиш - Машиналарни тайёрлаш жараёнида йиғишниниг аҳамияти

|
Машиналарни тайёрлаш жараёнида йиғишниниг аҳамияти
|
bet | 2/3 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #116755 |
Bog'liq ppt7 seminarОқим бўйича ййғиш
Оқим бўйича йиғиш деганда, йиғиш иши узлуксиз давом этадиган ва йиғилган тайёр маҳсулот маълум бир вақт оралиғида (такт) даврий равишда чиқишига айтилади. Оқим бўйича йиғиш усулини ҳаракатдаги ва ҳаракатда бўлмаган объектни йиғишда қўллаш мумкин, шунинг учун оқим бўйича йиғиш иккита кўринишга бўлинади:
а)ҳаракатдаги стендда оқим бўйича йиғиш ёки ҳаракатдаги оқим бўйича йиғиш;
б)ҳаракатда бўлмаган стендда оқим бўйича йиғиш ёки ҳаракатда бўлмаган оқим бўйича йиғиш.
- Оқим бўйича йиғиш оммавий, йирик серияли ва серияли ишлаб чиқаришларда ҳамда оғир вазнли, йирик маҳсулотларни майда серияли ишлаб чиқаришда қўлланилади.
Оқим бўйича ҳаракатдаги йиғиш. Оқим бўйича ҳаракатдаги йиғиш баъзида қўзғалувчан объект билан оқим бўйича йиғиш деб аталади, турли кўринишдаги ташувчи қурилмалар ёрдамида амалга оширилади:
а) ролангларда;
б) қўлда суриладиган рельсли ва юритмали рельсли араваларда;
в) электродвигатель ёрдамида ҳаракатланадиган, бир - бири билан бирлаштирилган ва аравали конвейер ҳосил қилинган рельсли араваларда;
г) тасмали, пластинкали ва осма айланма конвейерларда;
д) аниқ бир маҳсулот учун мосланган махсус йиғиш конвейерларида;
е)йикиладиган машина ўзининг ғилдирагида (масалан, вагон, локомотив) ёки вақтинча ўрнатилган ғилдиракларда ҳаракатланиши учун рельсли йўлларда;
ж) осма бир рельсли йўлларда;
з) каруселли столларда.
- Оқим бўйича ҳаракатдаги йиғиш қуйидаги тарзда амалга оширилади. Йиғиш жараёни бажариш учун кам ва тахминан бир хил вақт сарф бўладиган оддий операцияларга тақсимланади;
- ҳар бир дперация учун маълум иш жойи белгиланади ва маълум бир ишчи (ёки ишчилар гуруҳи) фақат битта операцияни бажаради. Ташувчи қурилма - конвейердаги маҳсулот ҳаракатланади; ишчи (ёки ишчилар гуруҳи) маҳсулот унинг (уларнинг) иш жойига келганда, ўзининг операциясини бажаради. Бунда маҳсулотни узатиш, яъни конвейернинг харакати узлуксиз ёки даврий - бир иш жойидан кейингисига танаффус билан узатиши мумкин.
- Иккинчи ҳолда, яъни маҳсулотни даврий равишда узатишда, операция ишчи томонидан конвейер тўхтатилган даврда бажарилади; тўхташ даври ҳар бир иш жойида операцияларни бажариш учун зарур бўлган вақтга мос келиши зарур; шундай қилиб, конвейернинг тўхташ вақти ва бир иш жойидан иккинчи иш жойига йиғиладиган маҳсулотнинг ҳаракатланиш вақти йиғиндиси ишлаб чиқариш тактининг қийматига мос келиши зарур.
- Конвейернинг ҳаракати узлуксиз ёки даврий бўлишини ишлаб чиқариш дастурининг кўламига, ишлаб чиқариш тактига, йиғиладиган маҳсулотнинг характерига, йиғиш операцияларининг иш ҳажми ва мураккаблигига қараб қабул қилинади.
- Масалан, автомобиль ва тракторсозликда бир хил турдаги машиналарни ишлаб чиқариш кўлами катта бўлганлиги сабабли конвейернинг узлуксиз ҳаракати қабул қилинади.
|
| |
Shaxsiy mulk - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

67
mas’uliyatlilik munosabatlarini rag’batlantiradi.
Shu bilan birga, tovar ishlab
chiqarish sharoitida u xufyona daromad orttirishga intilish hissini tug’diradi.
Mulkchilikning bu shaklini tan olish iqtisodiyotda uni qo’llash foydali bo’lgan
bo’g’inlarni aniqlash, uni tartibga solishning moliyaviy va huquqiy mexanizmlarini
shakllantirishni taqozo qiladi. Lekin xususiy mulkchilikni
bunday tan olish uni
mutlaqlashtirish bilan umuman bog’liq emas. Bu mulk sotib olingan ishlab chiqarish
vositalari asosida mustaqil xo’jalik yuritish yoki davlat korxonalari, kooperativ
firmalar, magazin, oshxona va shu kabilarni sotib olish orqali vujudga kelishi
mumkin.
Turli shakldagi mulklarning birikib ketishi natijasida
aralash mulk paydo
bo’ladi. Bu mulk alohida olingan ob’ektning turli mulkdorlar ishtirokida
o’zlashtirilishini bildiradi.
-mavzu. Tadbirkorlik faoliyati va uning shakllari. Tadbirkorlik kapitali va

|
-mavzu. Tadbirkorlik faoliyati va uning shakllari. Tadbirkorlik kapitali va Pdf ko'rish
|
bet | 616/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI10-mavzu. Tadbirkorlik faoliyati va uning shakllari. Tadbirkorlik kapitali va
uning aylanishi
Tadbirkorlik faoliyatining mazmuni. Tadbirkorlik faoliyati nazariyasining rivojlanish
bosqichlari. Tadbirkorlik faoliyatining mohiyati va rivojlanish shart-sharoitlari.
Tadbirkorlik faoliyatining shakllari: davlat, jamoa, xususiy, aralash va boshqa hosila
shakllari. Kooperativ, xususiy va yakka tartibdagi tadbirkorlik. Korxona tadbirkorlik
faoliyatining asosiy va boshlang’ich bo’g’ini. Korxonalar faoliyatining tashkil qilinishi.
Aktsiyadorlik jamiyati va aktsiyadorlik kapitali. Aktsiya va uning turlari. Aktsiya kursi.
Dividend va ta’sischilar foydasi. Nazorat paketi. Obligatsiyalar. Marketing, uning maqsadi,
vazifalari va tamoyillari. Menejment — korxonalarni boshqarish tizimi sifatida.
Menejmentning asosiy maqsadi va vazifalari.
O’zbekistonda kichik va oilaviy biznes hamda xususiy tadbirkorlikning yanada
erkinlashtirilishi, rag’batlantirilishi va davlat tomonidan qo’llab-quvvvatlanishi. Hozirgi
davrda xususiy tadbirkorlik va kichik biznes rivoji yo’lidagi barcha to’siq va cheklovlarni
bartaraf etish, unga to’liq erkinlik berish, kichik biznes va xususiy tadbirkorlikni keng
rivojlantirish uchun qulay ishbilarmonlik muhitining yaratilishi.
Tadbirkorlik kapitalining mohiyati. Tadbirkorlik kapitali va uning harakatidagi ikki
tomonlama xususiyatning namoyon bo’lishi. Tadbirkorlik kapitalining funktsional
shakllari: pul, unumli kapital va tovar. Kapitalning harakat bosqichlari. Tadbirkorlik
kapitali turli shakllarining doiraviy aylanishi.
Tadbirkorlik kapitalining aylanishi. Asosiy va aylanma kapital, ularning farqli
belgilari. Kapitalning aylanish vaqti va tezligi. Asosiy kapitalni takror ishlab chiqarish:
jismoniy, ma’naviy va iqtisodiy eskirishi va qayta tiklanishi. Amortizatsiya va uning
normasi. Jadallashgan amortizatsiya. Asosiy va aylanma kapitaldan foydalanish
samaradorligi va uning ko’rsatkichlari. Asosiy kapitaldan foydalanish samaradorligini
oshirish yo’llari. Tadbirkorlik kapitalini rivojlantirish bo’yicha qabul qilingan qonunlar,
farmonlar, qarorlar va davlat dasturlarining amalga oshirilishi.
|
| |