nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
KVANT O'RADAGI MINIZONALARARO ELEKTRON O'TISH ENERGIYASINI BAHOLASH

|
KVANT O'RADAGI MINIZONALARARO ELEKTRON O'TISH ENERGIYASINI BAHOLASH Pdf ko'rish
|
bet | 276/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламKVANT O'RADAGI MINIZONALARARO ELEKTRON O'TISH ENERGIYASINI BAHOLASH
A.I.Xalmatov
1
, A.A.Xalmatova
2
, D.M.Muqimjonov
1
1
Namangan muhandislik-texnologiya instituti
2
Namangan viloyati Norin tuman 7-sonli umumiy o’rta ta’lim maktabi
Anotatsiya. Klassik fizika qonunlarini juda kichik massali zarralarga tatbiq qilishda olingan
xulosalar klassik tasavvurlarni tubdan o
ʻ
zgartirishni talab qildi. Klassik fizikada qizdirilgan jism
nurlanishi energiyasining qiymatlari uzluksiz bo
ʻ
ladi, deb faraz qilinadi. 1900-yilda M. Plank
moddada elektromagnit nurlanishni muvozanatda bo
ʻ
lish shartini tadqiq qildi. U nurlanish
energiyasi chiqayotganda yoki yutilayotganda faqat uzlukli (kvantlangan) qiymatlargagina ega
bo
ʻ
lishi mumkinligi to
ʻ
g
ʻ
risidagi gipotezani ilgari surdi. 1905-yilda A. Eynshteyn yorug
ʻ
lik tushayotgan
metallardan tashqariga elektron chiqish hodisasi (fotoeffekt) ni tekshirib, energiya faqat yutilib yoki
chiqibgina qolmay, u nurlanish kvanti — foton ko
ʻ
rinishida ham mavjud bo
ʻ
ladi, degan xulosaga
keldi. Foton energiyasi
�
=
ℎ
�
ga teng, bunda
ℎ
— Plank doimiysi,
�
— elektromagnit nurlanish
chastotasi.
1913-yilda N. Bor yorug
ʻ
likning kvantlar nazariyasini atomlarning tuzilishi masalasiga tatbiq
qilib, atomdagi elektron shu atom yadrosining atrofida klassik mexanika qonunlariga bo
ʻ
ysunadigan
aniq orbitalar bo
ʻ
yicha harakat qilishini ko
ʻ
rsatdi. Bunda orbitalarning har birida elektron aniq
energiyali holatda, ya
ʼ
ni barqaror holatda bo
ʻ
lib, hech qanday nurlanish ro
ʻ
y bermaydi (Bor
postulatlari). Atomning nur yutishi yoki nur chiqarishi faqat elektronning bir orbitadan boshqa
orbitaga o
ʻ
tishi bilan bog
ʻ
liq.
Bor nazariyasi eng sodda atom — vodorod atomining nurlanish xususiyatlarini tushuntirib
bera oldi. Ammo murakkab atomlarga, molekulalarga bu nazariyani qo
ʻ
llashning iloji bo
ʻ
lmadi.
1924-yilda L. de Broyl modda yorug
ʻ
lik kabi ham zarra, ham to
ʻ
lqin xususiyatlariga ega bo
ʻ
ladi,
degan gipotezani ilgari surdi. L. de Broyl aytgan moddiy zarraning to
ʻ
lqin xususiyatlari qar
tomonlama tasdiqlandi. Shunday qilib, korpuskulyar-to
ʻ
lqin dualizmi g
ʻ
oyasi tasdiqlandi: bu g
ʻ
oyaga
binoan, to
ʻ
lqin xususiyatga ega ob
ʼ
yektda zarra xususiyati ham uyg
ʻ
onadi, zarra esa ma
ʼ
lum
sharoitlarda o
ʻ
zini to
ʻ
lqinlardek tutadi.
1926-yilda E. Shryodinger zarralar harakatining to
ʻ
lqin nazariyasi ustida ishlab, moddiy
zarralarning zarra va to
ʻ
lqin xususiyatlarini ifodalovchi tenglamani taklif qildi. Bu tenglama eng
|
| |
O‘qitishga izlanuvchan (tadqiq etuvchi) yondashuv qanday tushunchaga taalluqli

O‘qitishga izlanuvchan (tadqiq etuvchi) yondashuv qanday tushunchaga taalluqli
|
Pedagog qo‘l ostida o‘qitishda ilgari surilgan masalalarni yechimini faol qidirishni tashkillashtirish usuli
|
Pedagogik texnologiya tushunchasiga to‘g‘ri ta’rif toping
|
O‘quv jarayonini tashkillashtirishning intensiv ilmiy-texnik taraqqiyot talablariga javob beradigan, ommaviy ta’lim sharotida zarur o‘qitish sifatini ta’minlovchi zamonaviy tizim
|
Pedagogik taksonomiya imkon beradi:
|
O‘quv maqsadlarini toifalar bo‘yicha tavsiflashga
|
Pedagogik texnologiya afzalliklari
|
O‘qitishning rejalashtirilgan natijalariga kafolatli erishish
|
O‘qitishning shaxsga yo‘naltirilgan texnologiyalariga quyidagi asosiy prinsiplar xos:
|
Gumanizm, hamkorlik, erkin tarbiya
|
Masofaviy ta’limning spesifik prinsiplariga kiritish mumkin:
|
Interaktivlikni, boshlang‘ich bilimlarni, individualizatsiyani, identifikatsiyani, o‘qitishning reglamentliligini, yangi informatsion texnologiyalarni qo‘llashning pedagogik maqsadga muvofiqliligini, o‘qitishning ochiqligi va moslashuvchanligini ta’minlashni
|
Masofaviy ta’lim interaktivlik prinsipini nima aks ettiradi?
|
Nafaqat tinglovchi va dars beruvchi orasidagi, balki tinglovchilarning o‘zaro masofaviy kontaktlarining qonuniyatga mosligi
|
|
Bugungi bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida korxonalarning

416
• debitorlik va kreditorlik qarzlarining aylanuvchanligiga baho
berish;
• muddati o‘tgan debitorlik va kreditorlik qarzlarining mavjudligini
va ularni tugatish yo‘llarini o‘rganish;
• qarzlarni kamaytirish bo‘yicha mavjud imkoniyatlarni ko‘rsatib
berish va hokazolardan iborat.
Xo‘jalik yurituvchi subyektlarning debitorlik va kreditorlik
qarzlarini o‘rganishda asosiy axborot manbalari bo‘lib quyidagilar
hisoblanadi:
♦ korxonaning «Buxgalteriya balansi» (1-shakl) ma’lumotlari;
♦ «debitorlik va kreditorlik qarzlar haqida ma’lumotnoma»;
♦ buxgalteriya hisobining debitorlik va
kreditorlik qarzlarini aks
ettiruvchi tegishli schot ma’lumotlari.
11.2. Buxgalteriya balansi bo‘yicha debitorlik va kreditorlik
qarzlarining vujudga kelish sabablari
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlari bevosita korxona bilan qar-
shi tomon o‘rtasidagi o‘zaro hisob-kitoblarda kelib chiqadigan majbu-
riyatlardir. Bu majburiyatlar korxona bilan
mol yetkazib beruvchilar
yoki xaridorlar o‘rtasidagi munosabatlarda,
korxona bilan bank tashki-
lotlari o‘rtasidagi, korxona bilan soliq organlari o‘rtasidagi, korxona
bilan ijtimoiy taminot bo‘limlari
va turli jamoat tashkilotlari, shuning-
dek, xodimlar, mulk egalari, aksionerlar va investorlar bilan bo‘ladigan
munosabatlarda yuzaga keladi. Ularning yuzaga
kelishining asosiy sa-
babi hisob-kitoblarda vaqtning o‘zgaruvchanligidir, ya’ni bugun ortilgan
mahsulot ham puli to‘langunga qadar debitorlik va kreditorlik maj-
buriyatlar qatoriga kiritiladi. Bunda daromad
va xarajatlarning yuzaga
chiqishi bilan ular bo‘yicha hisob-kitoblarning amalga oshishi orasida
farqlanish kelib chiqadi.
Qaysi yillarda va qaysi mamlakatlarda maxsus muassasalar pedagogik texnologiyalar muammolari bilan shug‘ullana boshlagan?

Qaysi yillarda va qaysi mamlakatlarda maxsus muassasalar pedagogik texnologiyalar muammolari bilan shug‘ullana boshlagan?
|
70-yillar boshida AQSh va Yaponiya
|
Darslarning asosiy tiplarini sanang
|
Kombinatsiyalashgan, yangi bilimlarni o‘rganish, yangi ko‘nikmalarni shakllantirish, o‘rganilganlarni umulashtirish va tizimlashtirish, bilimlar va ko‘nikmalarni nazorat va korreksiya qilish, bilimlar va malakalarni amaliy qo‘llash
|
“Nostandart dars” tushunchasiga ta’rif bering
|
Noan’anaviy tuzilishga ega bo‘lgan improvizatsion o‘quv mashg‘uloti
|
Bilimlar, ko‘nikmalar va malakalarni o‘zlashtirishga yo‘naltirilgan maxsus tashkil qilingan, maqsadga tayanuvchi va boshqariladigan, o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro ta’sir jarayoni, dunyoqarashni shakllantirish, o‘rganuvchilarning aqliy kuch va imkoniyatlarini rivojlantirish – bu …
|
O‘qitish
|
Darsning turi va tuzilishini qaysi belgi bo‘yicha aniqlash mumkin?
|
Asosiy maqsadga erishishga ketgan vaqt miqdori bo‘yicha
|
Ta’limot nima?
|
Anglash, mashq qilish, va orttirilgan tajriba asosida xulq-atvor va faoliyatning yangi shakllari paydo bo‘ladigan, ilgari orttirilgan tajribalar o‘zgaradigan jarayon
|
O‘quv jarayonining fan tomondan qo‘llab-quvvatlash
|
O‘qitish vositasi
|
Xulq-atvor va faoliyatni stimullash va motivatsiyalash usullarini tanlang
|
Musobaqa, rag‘batlantirish, jazolash
|
|
Soliqqa 
tortiladigan - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

370
shakliga spravka, ma’lumotnoma shaklida budjetga to‘lovlari hisobi ham
kiritilgan. Unda korxona tomonidan respublika
va mahalliy budjetga
to‘laydigan soliqlar to‘lovi bo‘yicha hisobga olingan va to‘langanligi
to‘g‘risidagi ma’lumotlar ko‘rsatiladi.
Mahsulot (tovar, ish va
xizmat)larni sotishdan sof
tushum
-
Sotilgan mahsulot (tovar,
ish va xizmat) larning
tannarxi
Mahsulot (tovar, ish va
xizmat)
larni sotishning
yalpi foydasi
-
+
Davr xarajatlari. Asosiy
faoliyatning
boshqa
daromadlari
Asosiy faoliyat foydasi
+
-
Moliyaviy faoliyat
daromad va xarajatlari
saldosi
Umumxo‘jalik
faoliyatining foydasi
+
-
Favqulodda foyda,
zararlar
Soliq to‘lagunga qadar
foyda
-
Foyda solig‘i va yig‘imlar
Sof foyda
32
-chizma. Foydaning shakllanishi.
Foyda mulk shaklidan qat’iy nazar barcha
korxonalar faoliyatini
baholash ko‘rsatkichi va rag‘batlantirish manbayidir.
Shu tufayli faoliyatni obyektiv baholash uchun foyda tarkibi, tuzili-
shi, uni tashkil etuvchi elementlarini dinamik tarzda chuqur o‘rganmoq
lozim.
Foyda nafaqat mahsulot birligi uchun qilingan xarajatlarni
qisqartirish, balki mahsulot sotish hajmining
belgilangan assortimentda
371
ortishi, talab va ehtiyojni hisobga olgan holda yuqori rentabellikka ega
mahsulot turlarini ko‘proq ishlab chiqarishga erishishga ham bog‘liq.
Shu bois korxona faoliyatining barcha
tomonlarini ifodalovchi
ko‘rsatkichlar bilan uzviy bog‘langan holda foyda kompleks tarzda tahlil
etilishi maqsadga muvofiqdir. Foyda miqdorini tahlil etishda gorizontal
va vertikal tahlil metodlari muhim o‘rin tutadi.
89-jadval
Tarqatma material-1 - 1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining...

|
1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. Boshlang‘ich sinflarda ona tili va o‘qish savodxonligi darslariga qo‘yiladigan talablar
|
bet | 9/9 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 341,85 Kb. | | #274217 |
Bog'liq 1-mavzu (1)Tarqatma material-1
1. Darsga qo'yiladigan umumiy talablar nimalardan iborat?
2. Muammoli o‘qitish metod haqida nimalarni bilasiz?
Tarqatma material-2
1. Ona tili-o‘qish savodxonligi qaysi fanlar bilan aloqaror?.
2. Til ma’nolarini (leksik, grammatik, morfemik, sintaktik ma’no- larini) tushunish tamoyili haqida nimalarni bilasiz?
Tarqatma material-3
1.Ta’limiy talabga ta’rif bering
2.Didaktik talabga ta’rif bering
«Klaster» metodi
Klasterni tuzish qoidalari:
Topshiriqni diqqat bilan o`qib chiqing.
Fikrlarni tarmoqlantirish jarayonida paydo bo`lgan har bir fikrni yozing.
Imlo xatolar va boshqa jihatlarga e’tibor bermang.
Belgilangan vaq tugamaguncha yozishni to`xtamang, fikringizni jamlashga harakat qiling.
Fikrlarni chegaralamang, ular o`rtasida o`zaro aloqadorlikka e’tibor qarating
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. Boshlang‘ich sinflarda ona tili va o‘qish savodxonligi darslariga qo‘yiladigan talablar
|
O‘qitish jarayonida orttirilgan bilimlar, ko‘nikma va malakalar, fikrlash uslublari tizimi – bu…

|
O‘qitish jarayonida orttirilgan bilimlar, ko‘nikma va malakalar, fikrlash uslublari tizimi – bu…
|
bet | 696/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunO‘qitish jarayonida orttirilgan bilimlar, ko‘nikma va malakalar, fikrlash uslublari tizimi – bu…
|
Ta’lim
|
O‘quv jarayonining fan tomondan qo‘llab-quvvatlash – bu…
|
O‘qitish vositasi
|
Lotincha “standart” so‘zni nimani bildiradi?
|
Namuna, me’yor, o‘lcham
|
O‘quvchilarning anglash xarakteri bo‘yicha quyidagi usullar ajratiladi.
|
Tushuntiruvchi-illyustrativ, reproduktiv, muammo bayoni, qisman izlanuvchan, tadqiqot
|
Ushbu ta’rif qanday tushunchaga taalluqli? Har bir qatnashchi va butun jamoa asosiy vazifani hal qilish maqsadida birlashgan va o‘zlarini tutishini g‘alabaga qaratgan jamoaviy, maqsadga yo‘naltirilgan o‘quv faoliyati
|
Didaktik o‘yin
|
“Miya hujumi” tushunchasiga to‘g‘ri t’arif bering
|
Qiyin muammoni yechishda birgalikda izlanishlar yo‘li bilan fikrlash jarayonlarini faollashtirish
|
Keltirilgan javob variantlaridan pedagogik texnologiyalar prinsiplarini aniqlang
|
Ilmiylik, loyiha qilinadigan, tizimlilik, maqsadga yo‘naltirilganlik, faoliyatli yondashuv, boshqariluvchanlik, korreksiya bo‘ladigan, natijaviylik, qayta ishlanuvchanlik, tejamlilik
|
O‘qitishga tushuntiruvchi-illyustrativ yondashuv nima?
|
O‘quvchilar bilimlarni mashg‘ulotlarda o‘quv va uslubiy adabiyotlardan illyustrativ vositalar asosida ”tayyor holda” oladigan usul
|
|
|
| |
Namunaviy topshiriqlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 241/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Yaqin atrofdagi qurilishlar, ferma va paxtani qayta ishlash korxonalaridagi turli ta’mirlash ishlari olib borilayotgan joylardagi mehnat jarayonlarini idrok etish.
San’atni idrok etish (2 soat)
San’atni idrok etish mashg’ulotlarining vazifasi quyidagilardan iborat: tasviriy san’at turlari (rangtasvir, haykaltaroshlik va grafika), rangtasvir asarlarining asosiy janrlari (manzara, natyurmort) bilan tanishtirish; bolalarning badiiy fikr doirasini kengaytirish; tasviriy san’atni sevish va uni qadrlashga o’rgatish; tasviriy san’at asarlariga nisbatan sezgirlikni o’stirish va ular haqida mustaqil fikrlar bildira olishga o’rgatish.
|
| |
Jamoa bo`lib kuylash - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Jamoa bo`lib kuylash
1. «Yoshlik zavqi» Q.Saidmurodov she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
2. «Ona tilim, o`zbek tilim» P.Mo`min she`ri, F.Alimov musiqasi.
3. «Soqiynomai Savti Kalon» Bobur g`azali.
4. «O`zbegimdan aylanay» H.Rahmat she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
5. «Toshkent shahrim» H.Rahmat she`ri, N.Norxo`jayev musiqasi.
6. «Yoshlik qo`shig`i» K.Yashin she`ri, (Savti munojot kuyi).
Musiqiy savodxonlik
Intervallar, lad va tonallik haqidagi bilim va malakalarni amaliy mashg`ulotlarda mustahkamlash. Maqom san`ati haqida umumiy tushunchaga ega bo`lish. Buxoro shashmaqomi, Farg`ona - Toshkent maqom yo`llarining o`ziga hosligini bilish.
Xorazm vohasidagi maqomlarning usullari va kuy, ohanglari, ularning mahalliy uslubida ijro etilishi, maqomlardan farqlanishini bilish.
|
Ta’limiy talab - 1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining...

|
1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. Boshlang‘ich sinflarda ona tili va o‘qish savodxonligi darslariga qo‘yiladigan talablar
|
bet | 3/9 | Sana | 09.10.2024 | Hajmi | 341,85 Kb. | | #274217 |
Bog'liq 1-mavzu (1)Ta’limiy talab. Har bir dars o'quvchiga qandaydir bilim berishi lozim. Har bir darsning asosiy maqsadi ham shu.
Tarbiyaviy talab. Bu har jihatdan komil shaxsni tarbiyalash demakdir.
Didaktik talablar. Bu o'qituvchiga darsni to'g'ri tashkil qilish:
dars maqsadlarini, turini to 'g 'ri belgilash, darsdagi u yoki bu materialni o'quvchilarga yetkazib berish usullarini to 'g 'ri tanlash, o'quvchilar bi limini tekshirish va baholash shakllarini aniqlab olish demakdir.
Psixologik talablar. Bu talab shuni nazarda tutadiki, o'qituvchi o'z o'quvchilarining xarakter-xususiyatini qanchalik darajada yaxshi bilishi juda katta ahamiyatga ega. O 'z o'quvchilarining psixologik xususiyatlarini yaxshi bilgan o'qituvchigina to'laqonli dars uyushtirishi mumkin.
Gigiyenik talablar. Bu o ‘quvchilar salomatligi haqida qayg‘urish demakdir. Sinfda yorug‘lik, toza havo har doim yetarli bo‘lishi lozim.
Boshqa fanlar kabi, ona tili o'qitishning samaraliligi darsning sifatiga bevosita bog‘liqdir.
Darsga qo‘yilgan umumdidaktik talablar pedagogik adabiyot larda keng yoritilgan. Ulami ona tili o'rgatishga tatbiq qilib, metodik aniqliklar kiritilsa, ona tili darslariga qo'yilgan talablar quyidagicha bo'ladi:
Yangi bilim berish, ularni nutq amaliyotiga tatbiq etish va o'quvchilarni tarbiyalash bir butun jarayondir. Darsda o'quvchilaming
o'quv faoliyatini tashkil etishga, foydalaniladigan til materialining g'oyaviy-siyosiy, estetik va badiiy qimmatli bo'lishiga, tilni o'rganish jarayonida bolalarda dunyoqarash elementlarini shakllantirishga alohida ahamiyat berish zarur. Ijodiy izlanish muhiti yaratilgan darslardagina zarur axloqiy sifatlar tarbiyalanadi.
Ona tili darslarida o'zbek tiliga muhabbat va so'zga ehtiyotlik bilan munosabatni tarbiyalashga alohida e ’tibor beriladi. Buning uchun matn puxta tanlanadi. Tilni o'rganish jarayonida leksik-uslubiy ishlarga katta o'rin beriladi. Darsda she’r, soddalashtirilgan m atnlar bilan birga, yuksak badiiy m atnlardan ham foydalaniladi.
Ona tili o'qitish jarayoni o'quvchilarda ilmiy dunyoqarash asoslarini shakllantirishga qaratiladi. Ona tili darslari har bir kishi uchun zarur bo'lgan saranjom-sarishtalik, mustaqillik, tashabbuskorlik sifatlarini ham tarbiyalaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1-Mavzu: Ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish tamoyillari, ona tili o‘qitish metodikasining boshqa fanlar bilan aloqadorligi. Boshlang‘ich sinflarda ona tili va o‘qish savodxonligi darslariga qo‘yiladigan talablar
|
Qiyosiy ustunlik nazariyasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti Pdf ko'rish
|
bet | 519/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASIQiyosiy ustunlik nazariyasi.
D.Rikardo o’zaro foydali savdo va xalqaro
ixtisoslashuvning ancha umumiy tamoyillarini shakllantirib, A.Smitning qarashlarini
takomillashtirgan holda «qiyosiy ustunlik» nazariyasini ishlab chiqdi. U mazkur
nazariya yordamida, hatto barcha mahsulotlarni ishlab chiqarishda ayrim
mamlakatning mutlaq ustunligi mavjudligida ham o’zaro foydali savdoning nafaqat
mumkinligini, balki zarurligini isbotlab berdi. Bu mamlakat nisbatan past samarali
mahsulotni ishlab chiqarishdan voz kechib, nisbatan yuqori samarali mahsulotni ishlab
chiqarishga o’tish orqali ishlab chiqarish hajmini oshirishi mumkin.
Mazkur nazariyaga ko’ra, mamlakatlar nisbatan past xarajatli mahsulotni ishlab
chiqarishga ixtisoslashuv orqali qo’shimcha ustunlikka ega bo’lishi va mahsulot
umumiy hajmini oshirishlari mumkin. Bunda har bir mamlakatning qandaydir tovar
ishlab chiqarish bo’yicha mutlaq ustunlikka ega bo’lishi, ya’ni uning ishlab chiqarish
xarajatlari xorijda yaratilayotgan shunday tovarlarning xarajatlaridan past bo’lishi
shart emas. D.Rikardoning fikricha, mamlakat o’zida qiyosiy ustunlikka ega bo’lgan
tovarlarni ishlab chiqarishi va chetga sotishi yetarli hisoblanadi.
Qiyosiy ustunlik nazariyasi quyidagi bir qator shartli farazlarga asoslanadi: 1)
unda ikkita mamlakat va ikkita tovar o’zaro taqqoslanadi; 2) ishlab chiqarish
xarajatlari ish haqi ko’rinishida olinadi; 3) mamlakatlar o’rtasidagi ish haqi
darajasidagi farqlar e’tiborga olinmaydi; 4) transport xarajatlari e’tiborga olinmaydi;
5) erkin savdo mavjud deb faraz qilinadi.
Xalqaro savdoda qiyosiy ustunlik tamoyillarining amal qilishini yaqqol tasavvur
qilish uchun quyidagi shartli misolni ko’rib chiqamiz (27.1-jadval).
507
27.1-jadval
Turli mamlakatlarda don va vino ishlab chiqarish xarajatlari
|
| |
turli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslanadi

|
turli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslanadi
|
bet | 212/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunturli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslanadi.
tabiiy savodxonlikni o‘rganishga asoslanadi.
Matematik savodxonlikni o‘rganishga asoslanadi.
O‘qish va matnni tushunish savodxonlikni o‘rganishga asoslanadi.
58). Testlar o‘tkazilish texnologiyasiga ko‘ra qanday klassifikatsiyalanadi:
bosma, dasturlashtirilgan testlar
ochiq testlar, yopiq testlar
standart, nostandart testlar
reproduktiv, produktiv, qisman-izlanishli, ijodiy (kreativ) testlar
60). HEMIS — Higher education Management Systems bo‘yicha to‘liq berilgan fikrni toping
talaba barcha modullar didaktik maqsadlariga bosqichma-bosqich erishadi
Kredit-modul tizimining bitta moduli.
oliy ta’lim muassasalarining faoliyatini maqsadga muvofiq boshqarish va raqamlashtirish tizimi
Mazkur tizimda pedagogik munosabatlar subyekt-obyekt bo‘ladi.
61). Test topshiriqlarining rivojlantiruvchi funksiyasi berilgan javobni toping.
Egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash, rivojlantirish, erishilgan natijalarda o‘zining ulushi muhim o‘rin tutishini e’tiborga olgan shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan holda o‘z-o‘zini rivojlantirishga undaydi
Barkamollikka zamin tayyorlaydigan sifatlar: iroda, ongli intizom, muayyan o‘quv muammolarini hal etishga safarbarlik, chidamlilik, sabr-toqat, yutuqlarga erishish uchun bilimi va kuchini sarf etishi orqali shaxs sifatida rivojlanishiga imkoniyat yaratadi
o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash barobarida, talabalarni o‘z bilimlarini orttirish maqsadida muntazam, tizimli fan asoslarini o‘rganishga undaydi.
o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash, iroda, ongli intizomni vujudga keltirish, shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan bilimlarni
65). 15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining oltinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
tushunish, xulosa tahlil sintez.
Bilish, tushunish, xulosa, tahlil sintez Amalda qo‘llash
tushunish, xulosa Tahlil, sintez, Amalda qo‘llash
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATIBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Bekmurodov M., Quronboev Q. Harakatlar strategiyasi asosida jadal taraqqiyot va
Yangilanish sari. – Toshkent: G‘afur G‘ulom, 2017. - 108 b.
2.
Bekmurodov M.B. Zamonaviy boshqaruv sotsiologiyasi - T.: Akademiya 2019.
3.
Vaxabov A., Tadjibaeva D., Xajibakiev SH. Jahon iqtisodiyoti va xalqaro iqtisodiy
munosabatlar. –T.: Moliya, 2011.-708 b.
TA‘LIM MUASSASALARINI STRATEGIK BOSHQARISHNING NAZARIY
ASOSLARI
Eliboyev Hamid
JDPU Ta’lim muassasalarining boshqaruvi magistranti
Oliy ta’lim muassasasi eng muhim ijtimoiy institut bo‘lib, jamiyatning yuqori malakali
mutaxassislarga bo‘lgan ehtiyojini qondirish vazifasini bajaradi va barcha ijtimoiy o‘zgarishlar va
jarayonlarga javob berishi kerak. Hozirgi bosqichda ilmiy-ta’lim infratuzilmasi mamlakatni
yangilash va rivojlantirishning milliy resurslaridan biriga aylanib bormoqda. Ta’limni
modernizatsiya qilishning asosi ijtimoiy siyosatning davlat-paternalistik modelidan davlatning
muhim rolini saqlab qolgan holda bozor realliklarini hisobga oladigan modelga o‘tishdir. Ushbu
o‘tish zamonaviy ta'lim siyosati hujjatlarida qayd etilgan.
Yangi fanlararo ta’lim vazifalari, raqobat strategiyalarini shakllantirishga zamonaviy
yondashuvlarni o‘rganish, o‘quv jarayonini tashkil etishni takomillashtirish, ta’lim xizmatlarining
raqobatbardoshligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqish zarurati universitetlarni
boshqarish usullarini tegishli o‘zgartirishlarni, universitetlarning roli va vazifalarini qayta ko‘rib
chiqishni talab qiladi. universitetlar, yangi yondashuvlar va rivojlanish ustuvorliklarini ishlab
chiqish.
128
https://cyberleninka.ru
403
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
|
| |
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 402
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
bo‘yicha Ilmiy kengash mavjud emas128, Qashqadaryo viloyati, Navoiy viloyati va Surxondaryo
viloyatlarida bor-yo‘g‘i 1 tadan dissertatsiya himoyalari bo‘yicha Ilmiy kengashlar tashkil etilgan.
Respublikamiz oliy ta’lim muassasalarida 2019 yil yakunlari bo‘yicha jami 1056 nafar
doktorant, shundan 153 nafari DSc ilmiy darajasini olish uchun va 903 nafari PhD ilmiy darajasini
olish uchun dissertatsiya ishini himoya qilishgan. Bunda hududlar kesimida eng yuqori ko‘rsatkich
Toshkent shahriga (464 nafar) va Samarqand viloyatiga (66 nafar), eng past ko‘rsatkich esa,
Surxondaryo viloyatiga (13 ta) va Xorazm viloyatiga (10 nafar) to‘g‘ri keladi.
Ilmiy faoliyatni yanada rivojlantirish uchun Camarqand davlat universitetida “Xalqaro
innovatsiya va texnologiyalar transfer markazi”, Farg‘ona davlat universitetida “Baliqchilik
innovatsion markazi”, Farg‘ona politexnika institutida “YOshlar innovatsiya markazi”, Jizzax
politexnika institutida “Viloyat innovatsion g‘oyalar tashabbuskorlarini qo‘llab-quvvatlash va
patentlashtirish” markazi, Urganch davlat universitetida “Xorazm” innovatsion texnoparki faoliyat
olib bormoqda.
Yangi O‘zbekistonni barpo etish-bu shunchaki xoxish istak, sub’ektiv xodisa emas, balki tub
tarixiy asoslarga ega bo‘lgan, mamlakatimizdagi mavjud siyosiy-huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy,
ma’naviy-ma’rifiy vaziyatning o‘zi takozo etayotgan, xalkimizning asriy orzu-intilishlariga mos,
uning milliy manfaatlariga to‘la javob beradigan ob’ektiv zaruratdir.
Biz bu yulda islohotlarimizning asosiy xarakatlantiruvchi kuchi bo‘lgan jamiyatimiz
a’zolarining bor bilim va saloxiyati, kuch va imkoniyatlarini, butun azmu shijoatimizni ishga
solishimiz zarur. Shundagina Yangi O‘zbekiston jaxon maydonida kuchli saloxiyat, munosib
obro‘-e’tiborga ega bo‘lgan, har tomonlama obod va farovon mamlakatga aylanadi.
|
| |
partnership/overview/what-are-publicprivate-partnerships

578
private sector may include local or foreign business entities, as well as legal entities
or investors with technical or financial capabilities related to a project.
Given the volatile economic and political environment nationally and globally,
states and private firms are required to rely on modern and up-to-date approaches to
make informed and rational decisions about their private investment in infrastructure.
Therefore, this paper seeks to explore and analyze the factors that may influence PPP
mechanisms using a comprehensive set of macroeconomic data.
In conclusion, it should be noted that the comprehensive approach of our
government to accelerate socio-economic development through the effective use of
the economic potential of the regions has already produced its results and will serve
our rapid development in the future. The most important thing is that through
integrated and balanced socio-economic development, the living well-being of the
population will increase organically. In these processes, public-private partnership
relations have a special place and community. Because the economic development of
the country depends on the infrastructure, public-private partnerships are undoubtedly
one of the best solutions for infrastructure development. Therefore, the analysis of
financial relations in public-private partnership, its development is one of the main
issues in financial reforms.
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar

257
8.
Kasaba uyushmasi nima va uning qanday turlari mavjud?
9.
Kasaba
uyushmalari
ish
haqini
oshirishning
qanday
usullaridan
foydalanadilar?
10.
Mehnat shartnomasi nima va unda qanday masalalar o’z ifodasini topadi?
13-mavzu. Agrar munosabatlar va agrobiznes.
1.Agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. Qishloq xo’jalik ishlab
chiqarishining xususiyatlari…
2.Renta munosabatlari……
3.Agrosanoat integratsiyasi va agrobiznes..
4.O’zbekistonda agrar islohotlarni amalga oshirish va yanada chuqurlashtirishning
asosiy yo’nalishlari……
Iqtisodiy qonunlar va kategoriyalarning amal qilishi iqtisodiyotning barcha
sohalari, tarmoqlari va bo’g’inlari uchun umumiy bo’lsada, lekin ulardagi tabiiy va
ijtimoiy-iqtisodiy sharoitga bog’liq holda o’ziga xos xususiyatlar ham kasb etadi.
Ayniqsa, bu o’ziga xos xususiyat agrar sohada yaqqol namoyon bo’ladi. Chunki bu
yerda takror ishlab chiqarish ko’p jihatdan tirik organizm (hayvon, o’simlik va
boshqalar) bilan ham bog’liq. Shuning uchun bu mavzuda iqtisodiyotning umumiy
tomonlari bilan birgalikda uning agrar sohada namoyon bo’ladigan o’ziga xos
xususiyatlari ko’rib chiqiladi.
Ushbu mavzuda dastlab agrar munosabatlarning mazmunini tahlil qilib, keyin
e’tibor yer rentasiga qaratiladi. Yer rentasining vujudga kelishi va taqsimlanishi
muammosiga turlicha qarashlarni bayon qilib, ularning qisqacha tavsifi beriladi.
Agrosanoat integratsiyasi va agrosanoat majmuasining mazmuni, ularning tarkibi va
vazifalariga to’xtalib o’tilib, mavzu so’ngida agrobiznes va uning turlari bayon etiladi.
Asosiy tayanch tushunchalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

256
Real ish haqi – nominal ish haqi summasiga sotib olish mumkin bo’lgan tovarlar
va xizmatlar miqdori yoki nominal ish haqining sotib olish layoqati.
Ishbay-mukofotli haq to’lash tizimi – bajarilgan ish uchun haq to’lashni
erishilgan turli natija ko’rsatkichlariga qarab mukofot berish bilan qo’shib olib
borilishini nazarda tutuvchi tizim.
Ishbay-progressiv haq to’lash tizimi – ishchining belgilab qo’yilgan me’yor
doirasida ishlab chiqargan mahsulotiga uning birligi uchun belgilangan tarif bo’yicha,
me’yordan yuqori qismiga esa oshirilgan haq (tarif) bo’yicha ish haqi to’lanishini
ko’zda tutuvchi tizim.
Tarif tizimi – ishchi va xizmatchilarning ish haqi darajasini tarmoqlar va
mamlakat mintaqasi bo’yicha, ular ichida esa ishlab chiqarish turlari, turli toifadagi
xodimlar malakasi va mehnat sharoitlariga qarab tartibga solib turuvchi me’yorlar
majmui.
Tarif-malaka ma’lumotnomalari – ayrim kasblar va mehnat turlarining batafsil
ta’rifi, ishchi va mutaxassislarning bilim va ko’nikmalariga qo’yiladigan talablar, turli
tavsifdagi ishlarni tariflash uchun qo’yiladigan razryadlar majmui.
Tarif setkasi – turli razryadlar va tarif koeffitsientlari majmui bo’lib, ular birinchi
razryadli ishchiga haq to’lash bilan keyingi razryadli ishchilar mehnatiga haq
to’lashning o’zaro nisbatini ko’rsatadi.
Tarif stavkalari – tegishli ravishda belgilab berilgan turli razryadga ega bo’lgan
ishchilarning mehnatiga to’lanadigan haq miqdori majmui.
Mehnat shartnomalari – korxona ma’muriyati va ishchilar o’rtasidagi ishga yollash
bo’yicha munosabatni namoyon etuvchi va tartibga soluvchi hujjat bo’lib, unda ish haqi
stavkasi, me’yordan ortiqcha bajarilgan ishlar uchun stavka, dam olish kunlari va
tanaffuslar, pensiya fondlari va sog’liqni saqlashga ajratmalar hamda narxlarning
o’zgarishini hisobga olib iste’molchilik savati qiymatini tartibga solish kabi masalalar
ifoda etiladi.
Kasaba uyushmasi – ish beruvchi va ishga yollanuvchi o’rtasidagi mehnat
munosabatlarining shakllanishi, amalga oshirilishi va tartibga solinishida ishga
yollanuvchilarning manfaatlarini himoya qiluvchi jamoat tashkiloti.
Yer rentasi – yer egaligini iqtisodiy jihatdan amalga oshirish (realizatsiya

263
sabablarining ochib berilishi hisoblanadi. Bunday holat vujudga kelishining
sabablaridan biri samarali xo’jalik yuritish uchun yaroqli bo’lgan yerlarning
cheklanganligi va qayta tiklab bo’lmasligida o’z ifodasini topadi. Ikkinchi sababi –
yerga yoki boshqa tabiiy resurslarga mulkchilik ob’ekti yoki xo’jalik yuritish ob’ekti
sifatidagi monopoliyaning mavjudligi hisoblanadi. Uchinchi sababi esa, ko’p
mamlakatlarda qishloq xo’jaligidagi kapital uzviy (organik) tuzilishi, ya’ni doimiy va
o’zgaruvchi kapital o’rtasidagi nisbatning pastligi hisoblanadi.
Yer uchastkalarining unumdorligi va joylashgan joyidagi farqlar natijasida
vujudga keladigan qo’shimcha daromad (qiymat)ning bir qismi renta shaklini
oladi hamda u differentsial renta deb ataladi.
Qishloq xo’jaligida eng muhim ishlab chiqarish vositasi – yerning miqdori va
sifatini tabiatning o’zi cheklab qo’ygan, uni inson ko’paytirishga qodir emas.
Shuning uchun qishloq xo’jalik ishlab chiqarishini faqat yaxshi va o’rtacha
unumdor yer uchastkalarida tashkil etish bilan cheklanish mumkin emas. Qishloq
xo’jaligi mahsulotlariga talab ko’p bo’lganligi uchun yomon, kam unumli yerlarda
ham ishlab chiqarishni tashkil etish zarurdir. Agar ishlab chiqarilgan mahsulot to’lovga
qodir talab bilan ta’minlangan bo’lsa, yerning mahsuldorligi yoki joylashuvi jihatidan
yomon sharoit qishloq xo’jalik tovarlariga narx shakllanishini tartibga soluvchi
ijtimoiy normal sharoit hisoblanadi. Natijada o’rtacha yoki yaxshi yerlarda xo’jalik
yurituvchi ishlab chiqaruvchilar ustama qo’shimcha mahsulot va binobarin qo’shimcha
foyda oladilar.
Demak, differentsial renta hosil bo’lishining tabiiy sharti miqdori cheklangan
yerning sifati (unumdorligi) dagi farqlardir, uning ijtimoiy-iqtisodiy sababi esa
foydalaniladigan yerlarda iqtisodiy jihatdan alohidalashgan tarzda mustaqil xo’jalik
yuritishdir.
Differentsial renta o’zining kelib chiqish sharoitlarga qarab differentsial renta I va
differentsial renta II ga bo’linadi.
Agrar munosabatlarning iqtisodiy mazmuni. Qishloq

258
Qishloq xo’jaligida takror ishlab chiqarishning muhim xususiyatlaridan biri
shundaki, bu yerda ishlab chiqarish jarayoni bevosita tirik mavjudotlar – yer, o’simlik,
chorva mollari bilan bog’liq bo’ladi va tabiiy qonunlar iqtisodiy qonunlar bilan
bog’lanib ketadi. Bunda yer mehnat quroli va mehnat predmeti sifatida qatnashadi.
Yerning boshqa ishlab chiqarish vositalaridan farqi shundaki, undan foydalanish
jarayonida u yeyilmaydi, eskirmaydi. Aksincha, agar undan to’g’ri foydalanilsa, uning
unumdorligi oshib boradi.
Yerning hosil berish qobiliyatiga
tuproq unumdorligi
deyiladi.
U tabiiy yoki
iqtisodiy bo’lishi mumkin.
Uzoq yillar davomida kishilarning hech qanday
aralashuvisiz, tabiiy o’zgarishlar natijasida yerning ustki qatlamida o’simlik
«oziqlanishi» mumkin bo’lgan turli moddalarning vujudga kelishi yerning tabiiy
Differentsial renta I - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

264
Misolimizdagi uch xil yer uchastkalaridan olingan mahsulotning ijtimoiy qiymati
bir xil, ya’ni 10000 so’mni tashkil qiladi. Yalpi hosildorlik A uchastkasida 20 tonna, B
va D uchastkalarda 25 va 30 tonnani tashkil qiladi. Har bir uchastkadan turlicha hosil
olinganligi tufayli ularda yetkazilgan mahsulotlarning individual qiymati ham turlicha
bo’lib chiqadi.
Ya’ni, A uchastkasida har bir mahsulot birligining qiymati 500 so’m bo’lsa, B
uchastkasida 400 so’m, D uchastkasida esa 333 so’mni tashkil qiladi. Qishloq xo’jaligi
mahsulotlari sifati yomon uchastkada yetishtirilgan mahsulot narxida sotiladi
(misolimizda 500 so’m). Natijada yomon yer uchastkasi (A) o’zining yakka ishlab
chiqarish xarajatlarini qoplash va foyda olish imkoniga ega bo’ladi. O’rtacha (B) va
yaxshi (D) yer uchastkalarida esa yomon yer uchastkasi (A)ga nisbatan 2500 va 5000
so’m miqdorda qo’shimcha daromad olinadi.
Bu olingan qo’shimcha daromad yerning tabiiy unumdorligi bilan bog’liq
bo’lgan differentsial renta I ni tashkil qiladi.
FOYDALANISH ISHLATISH - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 258/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FOYDALANISH ISHLATISH – mulk bo‘lgan boylikni iqtsodiy faoliyatda qo‘llab, xo‘jalik jarayoniga kiritib, undan natija olish.
FOYDALI TADQIQOT (ingl. Na ll research) — marketing masalalari, masalan, reklama konsepsiyalari va reklama xabarlari tarkibi, yangi mahsulotlar va xizmatlar, brending sxemalari, kompaniya imidji va siyosiy-ijtimoiy g‘oyalar yuzasidan keng jamoatchilik fikr mulohazalarini to‘plash uchun mo‘ljallangan tadqiqot metodi. Keng tarqalgan metodlardan biri quyidagicha ishlatiladi: jamoatchilik auditoriya yoki zalga taklif etiladi, bu yerda mehmonlar e’tiboriga ko‘ngilochar tadbirlar havola qilinadi, kino yoki videorolik namoyish etiladi. Tanaffuslar paytida odamlarga tadqiq etilayotgan marketing materiali namoyish qilinadi. Ba’zan taklif qilinganlarga mahsulotlar namunalari tarqatiladi, odamlar ularni tatib ko‘rishi yoki o‘zi bilan uyga olib ketishi mumkin. Shundan keyin ulardan ikkita anketani to‘ldirish iltimos qilinadi: bittasi yangi mahsulotni namoyish qilishdan oldin, ikkinchisi esa namoyishdan keyin. Olingan natijalarni mutaxassislar tahlil qiladi, mutaxassislar o‘z navbatida mijozlarga foydali maslahatlar havola etadi, mijozlar esa o‘tkazilgan tadqiqot haqini to‘laydi.
FOYDALILIK – jami xarajatlar va daromadlar o‘rtasidagi nisbat.
FOYDANING BOY BERILISHI RISKLARI — bu risk amalga oshirilmagan tadbirlar natijasida kelib chiqadigan qo‘shimcha (bilvosita) zararlar.
FRA — ma’lum davr davomida muayyan summaga nisbatan o‘zgarmas foiz stavkasini kafolatlovchi bank va firma o‘rtasidagi shartnoma.
FRANK (frans. frank - franklar qabilasi nomidan kelib chiqqan) - 1360-1876 yillarda zarb etilgan fransuz oltin yoki kumush tangasi; 2. Fransiyaning va uning xorijdagi hududlarining pul birligi. U 100 santimga bo‘linadi. 1799 yilda livrning o‘rniga joriy etilgan; 3. Belgiya va Lyuksemburg pul birligi, 100 santimga bo‘linadi; 4. Shvetsariya pul birliga; 5 Afrikadagi qator davlatlar pul birligi.
FRANKFURT FOND BIRJASI — Garmaniya birjalarining boshqa mamlakatlar birjalarida asosiy farqi bu banklarning qimmatli qog‘ozlar bozorida hukmronligi. Namis birjasi bu ochiq turdagi aksiyadorlik jamiyati bo‘lib, unda 81 foiz aksiyalar banklar qo‘lida 10% aksiyalar ragiondagi birjalar qo‘lida va 9% maklarlar ixtiyorida. Namis fond birjalari fadaratsiyasiga 8 ta birja kiradi, lakin ular orasida eng kattasi bu Frankfurt- naMaynadagi birjadir. Bunda Garmaniya kompaniyalari 3G‘4 qismi oldi-sotdi qilinadi.
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 554/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.510
Conclusion:The development of an adaptive control system for linters in cotton processing
enterprises represents a significant step forward in improving efficiency and product quality in
the cotton processing industry. By continuously monitoring and adapting to changing conditions,
this system addresses the challenges of traditional manual and semi-automated methods. It
enhances the precision and consistency of linter production, ultimately benefiting the cotton
processing industry and downstream sectors that rely on linters as a raw material.
As the textile industry continues to evolve, the adoption of adaptive control systems in
cotton processing enterprises is expected to become a standard practice, leading to increased
productivity, cost savings, and a more sustainable production process.
References
1. Smith, J. (2020). Cotton Processing Automation: Challenges and Opportunities. Textile
Technology Journal, 45(2), 187-201.
2. Patel, R., & Gupta, S. (2019). Machine Learning Applications in Cotton Processing.
International Journal of Automation and Control, 7(3), 234-249.
3. Li, Y., & Wang, Q. (2018). Sensors and Automation in Cotton Linter Processing. Journal of
Manufacturing and Processing, 21(4), 432-449.
4. International Cotton Institute. (2021). Cotton Processing and Linters: A Comprehensive
Overview. ICITextiles Publishing.
5. Zhang, H., & Chen, W. (2019). Advanced Control Systems in Cotton Processing. Textile
Engineering Journal, 33(1), 89-104.
МОДЕЛИРОВАНИЕ ДИАГНОСТИКИ ДЕФЕКТА В СТЕРЖНЕ РОТОРА
Д.Х.Тухтасинов, И.Яқубов
Наманганский инженерно-технологический институт
Ключевые слова: Стержень ротора, моделирование, диагностика, дефект,
напряжение, вибрация, акустическая диагностика.
|
| |
-rasm - Maqolani ko'rib chiqish Ta'lim texnologiyalari va boshlang'ich ta'lim scopus

7-rasm. Kalit so‘zlarning birgalikda kelishi.
8-rasm. Maqolalar uchun kalit so'z tematik xaritasi.
Nihoyat, pastki o'ng kvadrantda "asosiy mavzu" mavjud bo'lib, bu sohada asosiy tamoyillar bo'lib xizmat qiladi. Garchi bu mavzular - "o'qituvchilar",
"boshlang'ich maktab", "birgalikda o'rganish" va "o'yinga asoslangan ta'lim" - past zichlikka ega bo'lib, rivojlanish cheklanganligini ko'rsatadi, ular
ushbu sohadagi kelajakdagi tadqiqotlarni boshqarish uchun juda muhimdir. Ushbu mavzular ushbu sohadagi fundamental
va belgilangan mavzular
bilan belgilangan kontekstda ularning ahamiyati va dolzarbligini oshirish uchun qo'shimcha izlanish va o'rganishni talab qiladi.
9-rasmda
mavzularning vaqt o'tishi bilan evolyutsiyasi vizual tasvirlangan (vaqt bo'limi uchga o'rnatilgan), har biri ma'lum
vaqt davrlari va kalit
so'zlar klasterlari (rangli bloklar bilan ifodalangan) bilan belgilangan beshta asosiy mavzu toifasiga bo'lingan. Bu 1986-2011, 2012-2014, 2015-2020
va 2021-2023 yillar oralig'idagi davrlarni avtomatik ravishda yaratdi. 1986 yildan 2011 yilgacha boshlang'ich yoki boshlang'ich darajadagi ta'lim
texnologiyalari bo'yicha tadqiqotlar asosan "hamma joyda o'rganish" va "texnologiya integratsiyasi" kabi mavzularga qaratilgan.
Yuqori chap kvadrantda ta'lim texnologiyalari doirasida yaxshi ishlab chiqilgan kontseptsiyalarni ifodalovchi "nisha mavzulari" joylashgan bo'lib,
ular shunga qaramay ixtisoslashgan yoki kengroq tadqiqot landshaftida joy. Ushbu ko'rib chiqish uchun "jins", "umr bo'yi ta'lim", "kompyuter o'yini" va
"o'quv o'yini" aniqlangan mavzular. Pastki chap kvadrantda "paydo bo'layotgan yoki pasayuvchi mavzular" joylashgan.
Bu mavzular,
jumladan, “ijodiy
fikrlash”, “veb-ga asoslangan o‘rganish”, “mahoratli o‘rganish”, “baholash” va “o‘yinlashtirish” yo o‘sib
bormoqda, bu sohani
potentsial rivojlantirmoqda
yoki dolzarbligi va qo‘llanilishi kamayib bormoqda.
sinfda o'qitish". Ushbu mavzular boshlang'ich ta'lim darajasidagi ta'lim texnologiyasi bo'yicha adabiyotlarda jadallik kasb
etgan asosiy ahamiyatga
ega. Ular ushbu sohada muhim va rivojlangan ta'lim yo'nalishlarini ifodalaydi.
12
Heliyon 10 (2024) e28101
SL Boateng va boshqalar.
Machine Translated by Google
-rasm. Kalit so'zning tematik evolyutsiyasiga asoslangan Sankey diagrammasi.
4. Munozara va kelajakdagi tadqiqotlar

14
Heliyon 10 (2024) e28101
SL Boateng va boshqalar.
Tadqiqot ma'lum chegaralar va cheklovlar ichida ishlashiga qaramay, ushbu sohadagi mavjud adabiyotlar to'plamiga mos keladigan va qo'llab-
quvvatlovchi qimmatli fikrlarni beradi. Tadqiqotning muhim cheklovlaridan biri uning Scopus ma'lumotlar bazasiga tayanishi edi, u obro'li bo'lsa-da,
mavzu bo'yicha barcha tegishli nashrlarning to'liq to'plamini taqdim etmaydi. Turli xil narsalarni ataylab chiqarib tashlash
8.
Gender va nogironlik dinamikasi: Ko'rib chiqish genderga yo'naltirilgan tadqiqotlar kamligini ko'rsatadi ( 7
-jadvalga
qarang ). Inklyuziv ta'lim
strategiyalarini ishlab chiqish uchun gender farqlari va nogiron o'quvchilarning ehtiyojlarini tushunish juda muhimdir.
Shunday qilib, kelajakdagi
tadqiqotlar turli talabalar yoki o'quvchilar guruhlarining turli ehtiyojlari va afzalliklariga moslashtirilgan vositalarni yaratish uchun tadqiqotchilar va
texnologiya ishlab chiquvchilarning birgalikdagi sa'y-harakatlari bilan texnologiyani to'liq foydali usullar bilan birlashtirishga imkon beradigan bilimlarni
yaratishga urg'u berishi kerak. Bundan tashqari, ushbu tadqiqotlar geutagogika va kibergogiyani o'rganish nazariyalarini o'z ichiga olishi mumkin.
Mavzuning qiyinligini
hisobga olgan holda, kelajakdagi tadqiqotlar boshlang'ich darajadagi matematika ta'limini osonlashtirishda texnologiyaning
rolini sinchkovlik bilan o'rganishi kerak.
5.1. Tadqiqotning cheklovlari
Tadqiqot shuni ko'rsatadiki, o'sish nuqtai nazaridan 2008–2016 va 2018–2023 yillarda nashrlarda sezilarli o'sish kuzatilmoqda, bu raqamli
texnologiyalarning o'sib borayotgan ahamiyati va erta ta'limga kiritilishini ta'kidlaydi. Tahlil kelajakdagi tadqiqot yo'nalishlariga
ishora qilib, o'qituvchilar
ta'limi, o'yinga asoslangan ta'lim va hamkorlikda o'rganish kabi takrorlanuvchi mavzularni aniqlaydi. Tadqiqot sohasida o'z ta'sirini o'tkazgan uchta
jurnal: "Ta'lim texnologiyasi va jamiyati", "Kompyuterlar va ta'lim" va "Turkish onlayn ta'lim texnologiyalari jurnali", "Hwang GJ", "Hung CM" va "Tsai
CC" . tadqiqot sohasidagi eng ta'sirli mualliflar. Tadqiqot shuningdek, "ta'lim texnologiyasi, "boshlang'ich ta'lim" va "boshlang'ich ta'lim" kabi mavzular
ustun bo'lgan bo'lsa-da, aniq fanlarda
texnologiyalarning roli, axloqiy o'quvchilar ishtiroki, gender va nogironlik dinamikasi, jumladan, kam o'rganilmagan
sohalar mavjud. va Afrika kontekstlaridan hissalar.
Ushbu bibliometrik sharh boshlang'ich va boshlang'ich ta'lim sohasidagi ta'lim texnologiyasining akademik landshaftini,
muhim ishlarni, yangi
mavzularni, ilmiy natijalarning geografik kontsentratsiyasini va kelajakdagi so'rovlar juda zarur bo'lgan sohalarni yoritib berdi. Dalillar texnologiyani erta
ta'lim muhitiga qanday qilib to'g'ri integratsiyalash mumkinligiga bo'lgan doimiy va o'sib borayotgan qiziqishni ta'kidlaydi, bu ko'rib chiqilgan davrdagi
nashrlarning ko'payishida aks etadi.
Namunaviy topshiriqlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Namunaviy topshiriqlar
Mo’jizakor tabiat ko’rinishlarini idrok etish. Shahar ko’chalarini idrok etish. Hayvon va qushlarni, baliqlarni idrok etish. "Yozgi ishlar" mavzusida suhbat o’tkazish.
Naturaga qarab tasvirlash (13 soat)
Naturaga qarab tasvirlash mashg’ulotlarining vazifalari quyidagilardan iborat:
a) Naturaga qarab rasm ishlash (7 soat)
Alohida narsalarning rasmini ishlashda uni qog’oz yuzasida to’g’ri joylashtirishga doir bilim va malakalarni mustahkamlash, o’rgatish; narsalarning asliga qarab rasm ishlashda imkoni boricha ko’proq rang va ularning tuslaridan foydalanishga odatlantirish; simmetrik shakldagi narsalarni chizishda o’q chizig’idan foydalanishga o’rgatish; turli shakldagi narsalarning tuzilishini ko’ra bilishga o’rgatish; rasm ishlash malakalarini rivojlantirish; naturaning shakli, rangi, o’lchovlari, o’lchov nisbatlari, narsa bo’laklarining o’zaro bog’liqligini ko’ra bilishga va ularning xarakterli tomonlarini rasmda tasvirlay bilishga o’rgatish.
|
Namunaviy topshiriqlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 246/434 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #158 |
Namunaviy topshiriqlar
O’zbek xalq amaliy san’ati namunalaridan doira, to’g’ri to’rtburchak shaklida naqsh namunalaridan ko’chirish. "8-mart" bayramiga bag’ishlab tabriknoma tayyorlash; "Sehrli gilamcha" mavzusida applikatsiya ishlarini bajarish. O’zbek xalq ertaklaridan "Ur to’qmoq", "Susambil" va "Vafodor it" hikoyalari asosida rasm ishlash.
v) Haykaltaroshlik kompozitsiyasi (6 soat)
Haykaltaroshlik kompozitsiyasini ishlaganda undagi detallarni o’zaro bog’langan holda tasvirlashga o’rgatish; xalq hunarmandlari kabi o’yinchoqlar yasash va bezashga o’rgatish, dekorativ relef ishlash malakalarini rivojlantirish; hajmli dekorativ o’yinchoqlarning haykallarini badiiy bezashda mo’yqalam va bo’yoqlar bilan ishlash malakalarini yanada o’stirish.
|
| |
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa

|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
bet | 213/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunBilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
3). Aholini ijtimoiy himoya qilish tizimini rivojlantirish bo‘yicha 2030-yilgacha bo‘lgan davrda ustuvor yo‘nalishlarni va kompleks chora-tadbirlarni belgilab bergan normativ-huquqiy hujjat qanday nomlanadi?
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "Ipoteka krediti mexanizmlarini takomillashtirishga oid qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida" 28.11.2019 yildagi PF-5886-son qarori
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining "Ijtimoiy himoyaga muhtoj aholining uy-joy sharoitlarini yaxshilash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida"gi 24.07.2021 yildagi 459-son qarori
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 25-iyuldagi "O‘zbekiston Respublikasi aholisini ijtimoiy himoya qilish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida"gi PF-175-son Farmoni
"Yoshlarga oid davlat siyosati to‘g‘risida"gi O‘RQ-406-son qonuni asosida
4). "Xavfsiz va tinchliksevar davlat” tamoyiliga asoslangan siyosatni izchil davom ettirish “O‘zbekiston — 2030” Strategiyasining nechinchi ustuvor yo‘nalishi sifatida belgilangan?
2-ustuvor yo‘nalish
3-ustuvor yo‘nalish
5-ustuvor yo‘nalish
4-ustuvor yo‘nalish
5). Davlat boshqaruvini nomarkazlashtirish bu?
markaziy idoralarning hokimiyatni taqdim etmasligi va mahalliy institutlarning boshqaruv jarayonida ishtirok etishini cheklanishi
vakillik institutlarining kuchayishi va turli jamoaviy manfaat guruhlarining rag‘batlantirilishi
Fuqarolar o‘zlarining kundalik hayotlariga ta’sir qiladigan har qanday boshqaruv jarayonlarida ishtirok etishidir
davlat xizmatlarini ko‘rsatishda turli boshqaruv darajalari o‘rtasida mas’uliyat, vakolat va resurslarni qayta taqsimlash hisoblanadi
7). Taraqqiyot strategiyasining "Milliy iqtisodiyotni jadal rivojlantirish va yuqori o‘sish sur’atlarini ta’minlash" nomli 3-yo‘nalishi nechta maqsadni o‘z ichiga oladi?
18 ta maqsaddan iborat
17 ta maqsaddan iborat
|
| |