nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
mualliflik huquqi asar yaratilganda yuzaga keladi

|
mualliflik huquqi asar yaratilganda yuzaga keladi
|
bet | 211/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunmualliflik huquqi asar yaratilganda yuzaga keladi
to‘g‘ri javob keltirilmagan
30). Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Ko‘rgazmalilik didaktik talabi to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
Raqamli ta’lim resurslari yordamida muayyan harakatlarning takrorlanishini tashkil qilish, individual o‘quv topshiriqlarining o‘zgaruvchanligini oshirish mumkin bo‘ladi.
Talabalar tomonidan o‘rganilayotgan fan sohasidagi ma’lum bir bilim tizimini izchil o‘zlashtirish zaruratidir.
O‘quv jarayoni faolligini oshirish uchun RTR turli xil o‘quv vaziyatlarini yaratishi, turli xil savollarni shakllantirishi, talabaga u yoki bu ta’lim trayektoriyasini tanlash imkoniyatini, hodisalarning borishini nazorat qilish qobiliyatini ta’minlashi kerak.
O‘rganilayotgan obyektlar va jarayonlarni hissiy idrok etish qonuniyatlarini hisobga olish zarurligini anglatadi.
44). Sinf-dars tizimining muallifi kim?
V.A. Suxomlínskiy
Adolf Disterveg
Ya.A. Komenskiy
V.V Kraevskiy
46). “Kompetentlik” pedagogik kategoriya sifatida ta’lim sohasiga qaysi fan ilmiy izlanishlari natijasida kirib kelgan?
psixologiya
sotsiologiya
falsafa
deontologiya
47). O‘qituvchi muvaffaqiyatining siri nimada?
o‘quv mashg‘ulotni tashkillashtirishda
talabalar faoliyatini boshqara olishida
o‘quv mashg‘ulot loyihasini ishlab chiqishida
o‘quv mashg‘ulotni to‘g‘ri rejalashtirishda
50). Pedagogik faoliyat – bu?
ishlab chiqarish ta’limi ustasi tomonidan aniq maqsadlarga muvofiq tashkil etiladigan kasbiy harakatlar majmui
metodist tomonidan rejalarga muvofiq tashkil etiladigan kasbiy harakatlar majmui
o‘qituvchi tomonidan aniq maqsadlarga muvofiq tashkil etiladigan kasbiy harakatlar majmui talabalar tomonidan aniq rejaga muvofiq tashkil etiladigan kasbiy harakatlar majmui
56). Xalqaro baholash dasturi TALIS (Teaching and Learning International Survey) tadqiqoti nima asosda tashkil etiladi.
|
| |
Raqobatbardosh manfaatlar deklaratsiyasi

|
Raqobatbardosh manfaatlar deklaratsiyasiBog'liq 1-s2.0-S240584402404132X-mainRaqobatbardosh manfaatlar deklaratsiyasi
Moliyalashtirish bayonoti
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, ushbu tadqiqot o'zining cheklovlari bilan chegaralangan bo'lsa-da, boshlang'ich va boshlang'ich ta'lim muassasalarida ta'lim
texnologiyalari sohasini samarali o'rganish bo'lib xizmat qiladi. U keyingi, yanada kengroq tadqiqot ishlari uchun yo'lni yoritadi va shu bilan davom etayotgan ilmiy suhbatda
va boshlang'ich darajadagi ta'lim amaliyotini doimiy ravishda takomillashtirish va takomillashtirishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. Akademik hamjamiyat jami sa'y-harakatlar
orqali butun dunyo bo'ylab yosh o'quvchilar uchun ta'lim tajribasi va natijalarini yaxshilash uchun texnologiyadan qanday foydalanish mumkinligi haqida ko'proq inklyuziv,
keng qamrovli va nozik tushunchani yaratishni intiqlik bilan kutishi mumkin.
Richard Boateng: Yozish - ko'rib chiqish va tahrirlash, Yozish - asl qoralama, vizualizatsiya, tasdiqlash, nazorat, dasturiy ta'minot, manbalar, loyiha boshqaruvi,
metodologiya, tergov, moliyalashtirish, rasmiy tahlil, ma'lumotlarni kuratsiya qilish, kontseptsiya. Jozef Budu: Yozish - ko'rib chiqish va tahrirlash, Yozish - asl qoralama,
vizualizatsiya, nazorat, rasmiy tahlil, kontseptsiya. Jon Serbe Marfo: Yozish - ko'rib chiqish va tahrirlash, vizualizatsiya, nazorat, metodologiya, moliyalashtirish,
kontseptsiya. Pasty Asa-moah: Yozish - ko'rib chiqish va tahrirlash, vizualizatsiya, metodologiya, ma'lumotlar kuratsiyasi.
Ma'lumotlar so'rov bo'yicha taqdim etiladi.
Minnatdorchilik
terests:Richard Boatengning xabar berishicha, moliyaviy yordam Jacobs Foundation tomonidan taqdim etilgan.
Ma'lumotlar mavjudligi to'g'risidagi bayonot
Ushbu bibliometrik sharh CERES va Jeykobs jamg'armasi tomonidan moliyalashtirilgan Boshlang'ich ta'lim uchun ochiq ta'lim platformasi loyihasining tadqiqot
ishlaridan biridir.
Mualliflar potentsial raqobatdosh deb hisoblanishi mumkin bo'lgan quyidagi moliyaviy manfaatlar/shaxsiy munosabatlarni e'lon qiladilar:
Bundan tashqari, tadqiqot tor doirada boshlang'ich yoki boshlang'ich ta'lim kontekstida ta'lim texnologiyasining amaliy qo'llanilishiga qaratilgan. Ushbu yondashuv
ko'rib chiqilayotgan ta'lim darajasiga tegishlilik va o'ziga xoslikni ta'minlasa-da, u muqarrar ravishda muhandislik, kompyuter fanlari va atrof-muhit fanlari kabi sohalarning
potentsial ma'rifiy fanlararo hissalarini qoldiradi.
Qo'llanilmaydigan, qo'llab bo'lmaydigan.
|
| |
Asosiy tayanch tushunchalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

505
16.
Bugungi kunda O’zbekistonning jahon xo’jaligiga integratsiyalashuvining
qanday darajalari mavjud?
17.
Evropa Ittifoqi, Erkin savdo to’g’risida SHimoliy Amerika bitimi (NAFTA),
Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari assotsiatsiyasi (ASEAN) to’g’risida ma’lumot
bering.
18.
Xalqaro iqtisodiy munosabatlarni ifodalovchi yana qanday nazariyalarni
bilasiz? Bu nazariyalarning afzal va kamchilik tomonlarini taqqoslang.
19.
O’zbekistonda tashqi iqtisodiy aloqalarning ustuvor yo’nalishlarini ko’rsating.
20.
Mamlakatimizning keyingi yillardagi tashqi iqtisodiy faoliyatiga baho bering.
Yerdan foydalanish huquqi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

262
Renta nazariyasi dastlab fiziokratlar maktabining asoschilari F.Kene va
A.Tyurgolarning ilmiy asarlarida ko’rib chiqilgan. Ular rentaning vujudga kelish
sababini tabiat, yerning qandaydir sirli kuchi, tabiat ehsoni, yerning qo’shimcha
mahsulot yarata olish qobiliyati natijasi orqali izohlaganlar. Ular qishloq xo’jalik
mahsulotlarini yaratishda, jumladan, sof va qo’shimcha mahsulot yaratishda tabiat
rolini ko’rsatishga harakat qilganlar.
Keyinchalik renta nazariyasining asoslari klassik iqtisodchilar U.Petti,
J.Anderson, A.Smit va D.Rikardolar tadqiqotlarida turli darajada takomillashtirilgan.
Jumladan, Anderson differentsial renta to’g’risidagi qarashlarni ilgari surgan, biroq
rentaning tovar qiymatining bir qismi ekanligini tushuntirib berolmagan. Rikardo esa,
fiziokratlardan farqli o’laroq, rentaga mahsulot ijtimoiy va individual qiymatlari
o’rtasidagi farq sifatida qarab, renta nazariyasini qiymatning mehnat nazariyasi,
qiymat qonuni bilan bog’lagan.
Renta nazariyasini rivojlantirishda rus iqtisodchilaridan N.G.CHernishevskiy va
N.I.Ziberlar salmoqli hissa qo’shganlar.
Hozirgi vaqtda Rossiyada «Iqtisodiyot nazariyasi» bo’yicha chop etilgan qator
o’quv qo’llanma va darsliklarda ham yer rentasi munosabatlari keng bayon etilmoqda.
D.D.Moskvin tahriri ostida tayyorlangan darslikda yozilishicha, resurslarning turli-
tumanligi natijasida ulardan foydalanish chog’ida renta daromadlarining turli
ko’rinishlari paydo bo’ladi, jumladan: qishloq xo’jaligi mahsulotlarini ishlab
chiqarishda vujudga keluvchi yer rentasi; foydali qazilmalarni qazib olish chog’ida
vujudga keluvchi renta; o’rmon resurslaridan foydalanishda hosil bo’luvchi renta;
qurilish uchastkalaridan olinuvchi renta va h.k. Barcha turdagi tabiiy resurslar yer bilan
uzviy bog’liq bo’lganligi sababli ulardan foydalanishda rentaning vujudga kelishi uchun
bir-biriga o’xshash shart-sharoitlar mavjud bo’ladi. Qishloq xo’jalik ekinlaridan
foydalanishning iqtisodiy shart-sharoitlariga nisbatan ishlab chiqilgan renta
munosabatlarini tahlil qilish uslubiyoti rentaning barcha turlariga tegishli bo’ladi,
shunga ko’ra ularni yer rentasiga kiritish to’g’ri bo’ladi. Haydaladigan yer, qurilish
uchastkasi, ruda koni, baliq ovi, o’rmon va boshqalardan to’lanishidan qat’iy nazar,
renta ko’rinishidagi mazkur pul summasi yer rentasi deb ataladi
65
.
-mavzu. Jahon bozori. Xalqaro valyuta va kredit munosabatlari

506
javob topishga iqtisodiyot fani ilgaridan qiziqib kelgan. Jumladan, A.Smit xalqaro
mehnat taqsimoti masalasini tahlil qilib, qanday tovarlarni eksport qilish va qaysilarini
import qilish qulayligi to’g’risidagi o’z qarashlarini bayon qilish asosida «mutlaq
ustunlik» nazariyasini ilgari surgan. Mazkur nazariyaga ko’ra, A.Smit har bir
mamlakatning qandaydir mahsulot turini ishlab chiqarishga ixtisoslashuvida bozorning
ahamiyatli rol o’ynashini ko’rsatib bergan. Shu bilan birga, u mamlakatlar quyidagi
ikki ko’rinishdagi ustunlikka, ya’ni: 1) tabiiy, ya’ni iqlim sharoitining qulayligi, ba’zi
bir tabiiy resurslarning mavjudligi va shu kabi holatlar bilan shartlangan ustunlik; 2)
erishilgan, ya’ni mamlakatdagi ishlab chiqaruvchi kuchlarning rivojlanish darajasi,
ishlab chiqarish texnologiyasi bilan shartlangan ustunlikka egaligini ta’kidlagan. Bu
ustunliklardan foydalangan holda ishlab chiqarilgan mahsulot o’z sifati jihatidan
yuqori va tannarxi jihatidan past darajada bo’ladi. Shunga ko’ra, mahsulotlarning
barcha turlari har bir mamlakat tomonidan ishlab chiqarilishi shart emas, balki
ularning ba’zilarini ustunlikka ega bo’lgan mamlakatdan sotib olish samarali
hisoblanadi. Uni sotib olish mehnat sarflari esa mazkur mamlakatning o’zi uchun
ustun hisoblangan sohadagi mehnat orqali qoplanadi.
A.Smit nazariyasi bo’yicha har bir mamlakat o’zida boshqalarga qaraganda
arzonga tushgan, ya’ni kam mehnat sarflangan tovarni eksport qilib, ularga nisbatan
ko’p sarf talab qiladigan tovarlarni import qilish foydalidir.
unumdorligi deyiladi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

260
qoldi. Lekin, bozor iqtisodiyoti talablaridan kelib chiqib, oqilona agrar islohotlar
amalga oshirilmoqda va bu jarayon chuqurlashtirilmoqda.
O’zbekistonda amalga oshirilgan agrar islohotlarning diqqat markazida qishloq
xo’jaligidagi yerni haqiqiy egasiga berish masalasi turadi. Shunga ko’ra, bu borada
olib borilgan chora-tadbirlar natijasida «eng muhimi, qishloqda haqiqiy mulkdor – yer
egasi paydo bo’ldi, uning mehnatga munosabati, o’z ishining natijalaridan
manfaatdorligi butunlay o’zgarmoqda. Keyingi yillarda qishloq xo’jaligi ekinlaridan,
birinchi navbatda, paxta va g’alladan eng yuqori hosil olingani, sohada ishlab
chiqarish hajmi keskin ko’paygani dehqonchiligimizdagi tub sifat o’zgarishlarining
samarasidir desak, ayni haqiqatni aytgan bo’lamiz. O’tgan yili paxta xomashyosi
yetishtirish 3 million 650 ming tonnadan, yalpi g’alla hosili esa 6 million 250 ming
tonnadan oshib ketgani buning yaqqol tasdig’idir»
63
.
2008 yilda ham qishloq xo’jaligi tarmog’ida muhim ijobiy natijalar qo’lga
kiritilib, o’tgan yilga nisbatan 4,5 foiz o’sishga erishildi. 3 million 410 ming tonna
paxta xomashyosi tayyorlandi, 6 million 330 ming tonna g’alla, shu jumladan, 6
million 145 ming tonna bug’doy etishtirildi
64
. Aksariyat qishloq xo’jaligi mahsuloti
turlarini ishlab chiqarish bo’yicha o’sishga erishildi (13.1-jadval).
Jadvaldan ko’rinadiki,
2008 yilda qishloq xo’jaligi mahsulotlari tarkibida
kartoshka (117,7%),
poliz mahsulotlari (116,8%), sabzavotlar (111,7%) yetishtirish
nisbatan ahamiyatli darajada o’sgan bo’lsa, faqat uzum o’tgan yilga taqqoslaganda
89,9% darajasida yetishtirilgan.
O’zbekistonda yer davlat mulki hamda umummilliy boylik bo’lganligi sababli
yerga bo’lgan mulkchilik, yerga egalik qilish va yerdan foydalanish masalalari alohida
ajratib tahlil qilinishi lozim.
Жами даромадлар (мақсадли - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

566
фаолиятини
кенгайтириш
имконини
яратиб,
бозор
иқтисодиётини
ривожлантириш билан бир қаторда давлат бюджетига тушумлар салмоғини
оширади. Бу солиқларнинг ставкалари оширилса,
корхоналарнинг молиявий
имкониятлари камая боради ва охир – оқибатда мамлакат иқтисодий
ривожланишига салбий таъсир кўрсатади. Демак, бу гуруҳ таркибига кирувчи
солиқларнинг ставкалари тўғридан – тўғри иқтисодий
ривожланиш билан
бевосита боғлиқ. Хулоса урнида шуни айтишимиз мумкинки солик сиёсатини
амалга ошириш жараёнида иктисодиёт баркарорлигини таьминлаш корхоналар
ракобатбардошлигини ошириш мамлакатимиз олиб бораётган устивор
вазифалардан эканлигидан далолат беради.
Agrosanoat integratsiyasi va agrobiznes

268
o’rtasida ishlab chiqarish aloqalarining rivojlanishi hamda ularning uzviy
birikish jarayonidir.
Agrosanoat integratsiyasi ko’p qirrali bo’lib, u g’oyat xilma-xil shakllarda
namoyon bo’ladi. Bular eng avvalo ana shu jarayon qaysi darajada, ya’ni butun
mamlakat ko’lami, viloyat doirasi yoki korxona darajasida yuz berishiga bog’liq.
Butun mamlakat va mintaqalar ko’lamida agrosanoat integratsiyasi qishloq
xo’jaligining tarmoqlararo aloqalari kuchayishida, iqtisodiyotning oziq-ovqat (tarmoq)
va mintaqa agrosanoat majmualari tashkil bo’lishi va rivojlanishida ifodalanadi.
Agrosanoat majmuasi (ASM)
– bu qishloq xo’jalik mahsulotlari yetishtirish,
uni saqlash, qayta ishlash va iste’molchilarga yetkazib berish bilan
shug’ullanuvchi iqtisodiyot tarmoqlari birikmasidir.
ASM to’rtta sohani o’z ichiga
oladi.
Birinchi soha
– qishloq xo’jaligiga ishlab chiqarish vositalari yetkazib
beradigan sanoat tarmoqlari, shuningdek, qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishiga texnika
xizmati ko’rsatish bilan band bo’lgan tarmoqlar;
IQTISODIYOTNI INTERNATSIONALLASHTIRISH

|
IQTISODIYOTNI INTERNATSIONALLASHTIRISH
|
bet | 355/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)IQTISODIYOTNI INTERNATSIONALLASHTIRISH - xalqaro mehnat taqsimoti asosida ayrim mamlakatlar o‘rtasida mustahkam ishlab chiqarish, iqtisodiy aloqalarning tashkil topishi.
IQTISODIYOTNI MODERNIZATSIYALASH – iqtisodiyot tarmoq va korxonalaridagi ishlab chiqarishni zamonaviy texnologiyalar bilan jihozlash, uni ma’naviy jihatdan yangilash, tarkibiy jihatdan texnik va texnologik qayta tuzish kabi chora-tadbirlarni o‘z ichiga oluvchi jarayonni tartibga solishga qaratilgan faoliyat.
IQTISODIYOT NAZARIYASI – 1) kishilik jamiyati ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlarni va ularga xos bo‘lgan qonunlarni o‘rganadigan fan; 2) I.n. - qadimiy fanlardan biri bo‘lib, u hayotiy ne’matlarni ishlab chiqarish, taqsimot, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonida kishilar o‘rtasida yuzaga keladigan iqtisodiy munosabatlarni o‘rganadi; 3) I.n. - kishilar o‘rtasida yashash vositalarini ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va iste’mol qilish jarayonidagi iqtisodiy tushunchalarda ifodalangan iqtisodiy munosabatlarni, iqtisodiy hodisalarni va ular o‘rtasidagi iqtisodiy qonunlarda ifodalangan mohiyatli bog‘lanishlarni o‘rganadigan fan.
IQTISODIYOT NAZARIYASINING AMALIY AHAMIYATI – shundan iboratki, bilimlar oldindan ko‘ra bilishga, oldindan ko‘ra bilish esa amalda qo‘llashga olib keladi.
IQTISODIYOT NAZARIYASINING ASOSIY VAZIFASI – iqtisodiy hodisalarga oddiygina tavsif berish emas, balki ularning o‘zaro aloqadorligini va o‘zaro bog‘likligini ko‘rsatib berish, ya’ni iqtisodiy hodisalar, jarayonlar va qonunlar tizimini ochib berish. Ana shu bilan u aniq iqtisodiy fanlardan farq qiladi.
IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING PREDEMETI – 1) iqtisodiy resurlar cheklangan sharoitda jamiyatning cheksiz ehtiyojlarini qondirish maqsadida xayotiy ne’matlarni (va xizmatlarni) ishlab chiqarish, taqsimlash, ayirboshlash va ularni iste’mol qilish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar tizmini, ijtmoiy xo‘jalikni samarli yoritish qonun-qoidalarini o‘rganishdan iboratdir; 2) I.n.f.p. kishilarning cheksiz ehtiyojlarini cheklangan resurslar bilan maksimalroq qondirish maqsadida kishilar, ularning guruhlari, davlatlar, xalqaro tashkilotlar va hokazolarning o‘zaro iqtisodiy munosabatlari, iqtisodiy hayotdagi fe’l atvorlari.
|
| |
IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING TADQIQOT SOHASI

|
IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING TADQIQOT SOHASI
|
bet | 356/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING TADQIQOT SOHASI – 1) xo‘jalik faoliyati amalga oshirayotgan iqtisodiy hayot yoki muhit; 2) I.n.f.t.s. - iqtisodiy hodisalar, iqtisodiy jarayonlar amalga oshayotgan muhit.
IQTISODIYOT NAZARIYASI FANINING TADQIQOT SUB’EKTI - kishilar, ular guruhlari, davlatlar, xalqaro tashkilotlar va hokazo.
IQTISODIYOT NAZARIYASINING METODOLOGIYASI – xo‘jalik hayoti iqtisodiy hodisalarni o‘rganish metodlari to‘g‘risidagi fan.
IQTISODIYOTNING KO‘P UKLADLILIGI — iqtisodiyotda yirik va bir-biridan farqlanuvchi, har biri yanada mayda sektorlardan iborat tarkibning mavjudligi.
IQTISODIYOTNING OCHIQLILIGI — mamlakat iqtisodiyotining xalqaro mehnat taqsimotiga integratsiyalashish darajasi.
IQTISODIYOTNING “QIZIB KETISHI” — iqtisodiy o‘sishni qo‘llab-quvvatlash natijasida davlat xarajatlarining ratsional chegaradan chiqib ketishi, yuqori inflyatsiya darajasi, xorijiy kapital va importning jadal sur’atlarda o‘sishi, malakali ishchilarni yetishmasligi, sanoat mahsulotlari narxlarining keskin o‘sishi.
IQTISODIYOTNING RAQOBATBARDOSHLIGI – mamlakat iqtisodiyotining xalqaro savdoda ishtirok etish, jahon bozoridagi o‘z o‘rni va mavqeini saqlab qolish va kengaytira olish, jahon talablariga javob beradigan mahsulotlar ishlab chiqara olish layoqati bo‘lib, quyidagilar orqali belgilanadi: mamlakatdagi ishlab chiqarishning texnik- iqtisodiy darajasi, ishlab chiqarish xarajatlari miqdori, ishlab chiqarilayotgan tovarlar sifati, infratuzilmaning rivojlanganlik darajasi, mutlaq va nisbiy ustunliklarning mavjudligi.
IQTISODIYOTNING REAL SEKTORI – iqtisodiyotning bevosita moddiy ne’matlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish bilan bog`liq sohasi bo‘lib, u o‘z ichiga sanoat, qishloq xo‘jaligi, qurilish, transport, aloqa va boshqa xizmat ko‘rsatish tarmoqlarini oladi.
IQTISODIYOTNI TARTIBLASH - bu davlatning undagi turli bo‘g`inlar, soha va tarmoqlar faoliyatining bir-biriga bog`lanishi va mos holda rivojlanib borishi masalasida amalga oshiradigan ma’muriy va iqtisodiy chora-tadbirlari majmuidan iborat. IRR (Internal Rate of Return) - amalga oshirilgan investitsiyadan, kelajakda kutilayotgan pul oqimlarining qaytish darajasini hisoblash.
IRREYTA - hujjatni rasmiylashtirish paytida yo‘l qo‘yilgan arzimas xato to‘g‘rilanganligini tasdiqlovchi imzo. Odatda, bu “to‘g‘rilanganiga ishonilsin” degan yozuv va muhr bilan tasdiqlangan imzo ko‘rinishida bo‘ladi.
|
| |
O.O.Mamatkarimov, A.A.Abdukarimov

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.270
According to the articles of [5,6,7], the formation of charge and its transport and discharge
process in highly sensitive colored solar cells are given in the following expressions
𝑆(𝑇𝑖𝑂
2
) + ℎ𝜈 → 𝑆
∗
(𝑇𝑖𝑂
2
)
(1)
𝑆
∗
(𝑇𝑖𝑂
2
) → 𝑆
+
(𝑇𝑖𝑂
2
) + 𝑒
−
𝑇𝑖𝑂
2
(2)
2𝑆
+
(𝑇𝑖𝑂
2
) + 3𝐼
−
→ 2𝑆(𝑇𝑖𝑂
2
) + 𝐼
3
−
(3)
𝐼
3
−
+ 2𝑒
−
(𝑃𝑡) → 3𝐼
−
(4)
𝑆
+
(𝑇𝑖𝑂
2
) + 𝑒
−
𝑇𝑖𝑂
2
→ 𝑆(𝑇𝑖𝑂
2
)
(5)
𝐼
3
−
+ 2𝑒
−
(𝑇𝑖𝑂
2
) → 3𝐼
−
(6)
𝑆
∗
(𝑇𝑖𝑂
2
) → 𝑆(𝑇𝑖𝑂
2
)
(7)
The processes that take place in p-type DSSCs are given in the following expressions:
𝑆(𝑁𝑖𝑂) + ℎ𝜈 → 𝑆
∗
(𝑁𝑖𝑂)
(8)
𝑆
∗
(𝑁𝑖𝑂) → 𝑆
−
(𝑁𝑖𝑂) + 𝑁𝑖𝑂
+
(9)
2𝑆
−
(𝑁𝑖𝑂) + 2𝐼
3
−
→ 2𝑆(𝑁𝑖𝑂) + 2𝐼
2
−
+ 2𝐼
−
(10)
3𝐼
−
+ 𝑃𝑡(2+) → 𝐼
3
−
(11)
𝑆
−
(𝑁𝑖𝑂) + 𝑁𝑖𝑂(+) → 𝑆(𝑁𝑖𝑂)
(12)
3𝐼
−
+ 𝑁𝑖𝑂(+) → 𝐼
3
−
(13)
𝑆
∗
(𝑁𝑖𝑂) → 𝑆(𝑁𝑖𝑂)
(14)
Thus, in this study, the components of DSSC-Dye sensitized solar cell (DSSC- Dye sensitized
solar cell) and the processes that take place in them are presented and the principle of operation is
studied. Apparently, the technology of making this solar cell is simple and inexpensive, it is
environmentally friendly and safe.Therefore, today the use of this type of solar cells fully meets the
requirements of the times.
Namunaviy topshiriqlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Namunaviy topshiriqlar
“Kuzgi ishlar”, “Qishgi o’yinlar”, “Shimoldagi bug’ular”, “Akvariumdagi baliqlar”, “Fantastik daraxt”, “Dorboz bola”, “Yomg’irli kun”, “Jonajon o’lka”, “Tog’da kuz”, “Tog’larning bahorgi ko’rinishi”, “Qishgi o’yinlar”, “Hayvonot bog’ida” mavzularida jamoa bo’lib va yakka holda rasmlar ishlash.
b) Dekorativ kompozitsiya (6 soat)
Ijodiy qobiliyat va badiiy didni yanada o’stirish; to’rtburchak va doira shaklidagi naqshlarning xususiyatlari bilan yaqindan tanishtirish, hamda ana shunday naqshlardan namuna ko’chirish va mustaqil ravishda ijodiy ishlashga o’rgatish; dekorativ amaliy san’atga doir iboralar va ularning ma’nosi bilan yaqindan tanishtirish; naqshlarda (yo’lsimon, to’rtburchak, doira) shakllar bilan birga ranglarning almashinib kelishi haqida tushunchalar berish; o’quvchilarning dekorativ ishlarda qo’llaniladigan materiallarning turli xususiyatlari haqidagi bilimlarini yanada kengaytirish; o’zbek xalq amaliy san’ati namunalari asosida loydan o’yinchoqlar yasashga doir bilim va malakalarni yanada mustahkamlash; o’quvchilarning rang tuslari va ularning nomlari haqidagi tushunchalarini yanada boyitish.
Illyustrativ rasm ishlashda rangtasvir mashg’ulotlaridagi kabi hayvon va odamlarning holatlarini ifodali tasvirlay olish; ertak va hikoyadagi biron bir vaqtni rasm uchun tanlay bilish, rasmda asosiy va IKKINCHI darajali ob’yektlarni ajratib ko’rsata bilishga oid bilim va malakalarni rivojlantirish.
|
АСОСИЙ ВОСИТАЛАР ҲИСОБИНИ МОЛИЯВИЙ ҲИСОБОТНИНГ

583
сиёсати шу мамлакатнинг қонунлари, тегишли низомлари, миллий бухгалтерия
ҳисоби статдартлари асосида ишлаб чиқилади. Корхонанинг ҳисоб сиёсати
унинг ўзига хос хусусиятларини ўзида мужассамлаштириб, биринчи нaвбaтдa,
молиявий ҳисоботнинг миллий фoйдaлaнувчилaри манфаатлaригa хизмат
қилган.
Xaлқaрo сaвдoнинг ривoжлaниши, трансмиллий кoмпaниялaрнинг пaйдo
бўлиши, халқаро меҳнат тақсимотининг ривожланиши, кaпитaл бoзoрининг ва
иқтисoдий жaрaёнлaр ҳамда axбoрoт тexнoлoгиялaрининг глoбaллaшуви турли
мaмлaкaтлaрдaги хўжалик юритувчи субъектларнинг мoлиявий ҳисoбoтлaрини
ҳар бир давлат фойдаланувчилари учун умумий, улар томонидан қўйилган
талабларга жавоб берувчи молиявий ҳисоб ва ҳисобот стандартларини ишлаб
чиқиш
ҳамда
жорий
этишни
тaқoзo
этди.
Бу
ўринли,
ишончли,
тaққoслaнaдигaн, мoлиявий мaълумoтлaрни oлиш вa тaқдим этиш зaрурaти
билaн бoғлиқ бўлиб, манфаатдор томонлар учун тушунaрли бўлиши лозим. Шу
мaқсaддa, барча аъзо давлатлар фойдаланувчилари манфаати учун хизмат
қилувчи буxгaлтeрия ҳисoбининг xaлқaрo стaндaртлaрини ишлaб чиқиш
тўғрисидa қaрoр қaбул қилинди.
Бухгалтерия ҳисобини ягoнa услубий асосларини ишлаб чиқиш, тaқдим
этиши вa буxгaлтeрия ҳисoбининг aсoсий тамойилларини ярaтиш, молиявий
ҳисоботнинг халқаро стандарти (МҲХС)гa мувoфиқ хўжалик юритувчи
субъектлар мoлиявий ҳисoбини ташкил этиш улaрнинг вазифалари қилиб
белгиланди.
FRANKLASHTIRISH (ital.) (frank pullariga aylantirish)

|
FRANKLASHTIRISH (ital.) (frank pullariga aylantirish)
|
bet | 259/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FRANKLASHTIRISH (ital.) (frank pullariga aylantirish) — tovarni jo‘natganlik uchun oldin to‘lash.
FRANKIROVAT (ital.) — jo‘natganlik bo‘yicha xarajatlarni to‘lashdan ozod qiluvchi maxsus posilka, bagajdagi xatga belgi qo‘yish hamda shunday jo‘natishni oldindan to‘lash.
FRANKIROVKA (ital.) — yuklarni transportirovka qilish, ortish-tushirish ishlari, saqlash va sug‘urta qilish bilan bog‘liq bo‘lgan u yoki bu xarajatlarni baholarga kiritish tartibini belgilovchi iqtisodiy va huquqiy shart-sharoitlar.
FRANKO (ital.) — tijorat operatsiyalarida mahsulotni yetishtirib berish sifatlari, shunga muvofiq iste’molchi yuklarni yetkazish bo‘yicha xarajatlardan ularni tovar bahosiga kiritish munosabati bilan ozod qilinadi.
FRANKO BAHO — mahsulotni buyurtmachiga yetkazish bo‘yicha transport xarajatlarini qoplashning ko‘zda tutilgan tartibini hisobga olgan holda o‘rnatilgan ulgurji baho.
FRANKO-BORT — sotuvchining sotilgan mahsulotni kema bortiga yetkazib berish xarajatlarini o‘z zimmasiga olishini ko‘zda tutuvchi shart.
FRANKO-KOMISSIYA (ital.) — qandaydir tijorat topshirig‘ini bepul bajarish.
FRANKO-KON - sotuvchining sotilgan mahsulotlarni o‘z hisobidan konga yetkazib berish majburiyatini zimmasiga olishini ko‘zda tutuvchi shart.
FRANKO-PLATFORMA NARXI - sotuvchining sotilgan mahsulotlarni yuk tushirish-ortish maydoniga yetkazib berish majburiyatini o‘z ichiga oluvchi narx.
FRANKO-POLUCHATEL (ital.) — tovarni yetkazib berish sharti (bazis yetkazib berish), bunda sotib oluvchining manzili (ombor) ko‘rsatilgan bo‘ladi. Bu shart sotuvchining eng katta hajmdagi majburiyatini ko‘zda tutadi va shu sababli uning uchun og‘ir. Xalqaro savdo amaliyotida keyingi yillarda kamdan-kam uchraydi.
FRANKO-SKLAD, ZAVOD (ital.) — yetkazib berishning bazis sharti (bazis yetkazib berish), bunda sotuvchi sotib oluvchiga berilgan transport vositalariga yuklash uchun shartnomada ko‘zda tutilgan omborda (zavodda)gi tovarni sotib oluvchi ixtiyoriga berishga majbur. Omborda (zavodda)gi tovarni olgan paytdan boshlab sotib oluvchi mulk egasi hisoblanadi, tashish bo‘yicha barcha xarajatlarga javob beradi.
FRANKO TURAR — joy sotuvchining sotilgan mahsulotlarni o‘z hisobidan turar joyga yetkazib berish majburiyatini zimmasiga olishini ko‘zda tutuvchi shart.
|
| |
FUMIGATSIYA (lot.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 264/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FUMIGATSIYA (lot.) — zararkunandalarni yo‘qotish maqsadida kema tryumlarini, port omborlarini va yuklarni kimyoviy yo‘l bilan ishlash.
FUNDAMENTAL TADQIQOT (ing.) — sotish hajmi, asosiy vositalar, foyda, tovarlar va xizmatlar, bozorlar va boshqarish kabi ma’lumotlarga asoslangan sanoat va kompaniyalar faoliyati analizi. Iqtisodiyotda fundamental tadqiqotlarni qo‘llash IMM (Ichki milliy mahsulot)ni o‘rganishni, foiz stavkalari, ishsizlik tovar zahiralari, jamg‘armalar va h.k. o‘z ichiga oladi.
FUNDIROVLANGAN ZAYOM (ing.) — qisqa va o‘rta muddatli zayomlarni birlashtirish natijasida hosil bo‘lgan uzoq muddatli davlat zayomlari.
FUNDIROVLANGAN DAVLAT DAROMADI (ing.) — qisqa muddatli va o‘rta muddatli qarzlarni birlashtirish natijasida hosil bo‘lgan uzoq muddatli yoki muddatsiz davlat qarzi.
FUNDIROVLANGAN DAROMAD (ing.) - barqaror (qat`iy) manbalardan, ya’ni yerga va boshqa ko‘chmas mulkka egalik qilishdan olinadigan daromad.
FUNKSIONAL QIYMAT TAHLILI - har bir bajariladigan funksiyani (asosiy, yordamchi va karaksiz) qiymat jihatdan baholab, mahsulotning (ish, xizmat) samaradorligini va sifatini oshirgan holda karaksiz (disfunksiya) funksiyalarni bartaraf etish evaziga ichki xo‘jalik razarvlarini axtarib topish va korxona aylanmasiga (oborotiga) solishga qaratilgan tahlildir.
FUNKSIYALAR – boshqa o‘zgaruvchi miqdorlarga bog‘liq bo‘lgan o‘zgaruvchan miqdorlar.
FUNT – (ingl. pound, nem. Pfundlot. Pondus -vazn, tarozi toshi, qadoq tosh) - 1. Qadimgi Rimdagi vazn va pul hisob birligi; 2. Britaniyaning mustamlakachilik hukmronligi davridagi pul birligi; 3. Misr pul birligi, 100 piastrga bo‘linadi; 4. Irlandiya pul birligi, 100 pensga bo‘linadi; 5. Suriya, Sudan, Livan pul birligi, 100 piastrga bo‘linadi.
FUNT STERLING (sterling - mezonga javob beruvchi soflik darajasi) — Buyuk Britaniya (Angliyaning X asrda, Shotlandiyaning 1707 yilda, Irlandiyaning 1825 yildan 1927 yilga qadar) pul birligi. U X asrdan XIX asrgacha kumush tanga, XIV asrda oltin tanga, 1694 yildan boshlab banknot shaklida muomalada bo‘lgan. U 100 pensga bo‘linadi.
|
| |
MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARIGA O’TISHNI

594
qiladi. Shuningdek, MHXS qo’llanishi bozor likvidligi yaxshilanishi, kapital
bozorlarining rivojlanishi, qimmatli qog’ozlar bozorlarida savdolar ko’lamining
kengayishi, xorijiy investitsiyalarning milliy bozorga kirib kelishi va investorlarni
himoya qilishning takomillashishiga olib keladi. Shuni ta’kidlab o’tish joizki, ushbu
ijobiy natijalarga erishish uchun MHXSni milliy bozorda samarali tatbiq etish chora-
tadbirlarni amalga oshirish lozim bo’ladi.
vropa tiklanish - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

504
4. Bugungi kunda O’zbekistonning jahon xo’jaligiga integratsiyalashuvi ko’p
darajali
tizim sifatida amal qilib, uni quyidagi beshta darajaga ajratish mumkin:
global; transkontinental; mintaqalararo;
mintaqaviy; mahalliy. Har bir darajadagi
integratsion aloqalarning o’ziga xos vazifalari mavjud.
5. O’zbekiston Respublikasi tashqi siyosatini amalga oshirishning asosiy
tamoyillari teng huquqlilik va o’zaro
manfaatdorlik negizida qurilib, uning qoidalari
ikki tomonlama va ko’p tomonlama shartnoma munosabatlarida o’zaro manfaatli
aloqalar
o’rnatish,
xalqaro
iqtisodiy
ittifoqlar
doirasidagi
hamkorlikni
chuqurlashtirishga asoslandi.
uzluksiz va umr davomida ta’lim olish trendga aylanmoqda

|
uzluksiz va umr davomida ta’lim olish trendga aylanmoqda
|
bet | 217/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunuzluksiz va umr davomida ta’lim olish trendga aylanmoqda.
uzluksiz va qariganda ta’lim-tarbiya olish trendga aylanmoqda.
uzluksiz va yoshlikda ta’lim-tarbiya olish trendga aylanmoqda.
uzluksiz va qisqa davr davomida ta’lim olish trendga aylanmoqda.
34). Tadbirkorlik universitetining hamkorlar bilan ko‘p tomonlama o‘zaro xatti-harakatlarini kimning “Uchala spiral” tamoyili orqali ko‘rib chiqish mumkin: biznes, hukumat, universitet.
G.Itskovitsning
Vilgelm fon Gumbold
Berton Klarkning
Yozef.Shumpeterning
35). Tadbirkorlik universiteti konsepsiyasi rivojlanishida “To‘rtinchi spiral” tamoyili g‘oyasi, ya’ni universitetning -
davlat, biznes va texnoparklar (iste’molchi buyurtmachilarning manfaatlarini ifodlovchi sifatidagi) bilan hamkorligi rivojlanmoqda.
hukumat, ishlab chiqarish va iste’molchi buyurtmachilarning manfaatlarini ifodlovchi sifatidagi hamkorligi rivojlanmoqda.
hukumat, davlat, biznes va tadbirkorlar bilan hamkorligi rivojlanmoqda.
biznes va davlat iste’molchi buyurtmachilarining manfaatlarini ifodlovchi sifatidagi hamkorligi rivojlanmoqda.
44). Ta’lim-tarbiya ishining asosiy shakli bu-
Boshqarish
Loyihalash
Dars
Nazorat
45). M.Stobart tomonidan tayanch kompetensiyalarning nechta guruhini belgilab ko‘rsatilgan?
5 ta
6 ta
4 ta
3 ta
46). O‘quvchilarning muloqot asosida ma’naviy madaniyatini shakllantirish mezonlari ifodalanmagan javob?
Har bir insonning qiziqishlarini hurmat qilish, milliy ma’naviy madaniyat manbalarini o‘rganish
Vatanga muhabbat, sadoqat, o‘z manfaatlarini jamiyat, xalq manfaatlaridan ustun qo‘ymaslik
Jizzakilik va asabiylik, o‘zini boshqara olmaslik
Inson hayotida mehnatning o‘rnini tushunish, insonparvarlik, mehr oqibat, iymon, e’tiqod, milliy qadriyatlarni e’zozlash
47). O‘qituvchi nutqining asosiy shakllari to‘g‘ri ko‘rsatilgan javobni toping
suxbat, debat, diskutsiya
|
| |
Tinglovchilar mashg‘ulot jarayonida yangi bilimlarni mustaqil ravishda qo‘llashlari kerak

|
Tinglovchilar mashg‘ulot jarayonida yangi bilimlarni mustaqil ravishda qo‘llashlari kerak
|
bet | 215/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunTinglovchilar mashg‘ulot jarayonida yangi bilimlarni mustaqil ravishda qo‘llashlari kerak.
23). Himoyalangan veb-saytlar
https://
htp
httpl://
http://
24). Merrillning o‘quv materiallari taqdimotining xilma-xilligi tamoyili to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
O‘quv kontentlari tinglovchilarning faoliyatida duch keladigan aniq vazifalarni yengishga yordam berishi kerak.
Onlayn kurs tinglovchilarning mavjud bilimlarini yangi ma’lumotlar bilan bog‘lashga yordam beradi.
Onlayn kurs bo‘yicha bilimlar tinglovchilarning faoliyatiga singib ketishi, amalda qo‘llanilishi kerak.
Onlayn kurs tinglovchilari e’tiborini jalb qilishi va ma’lumotni yaxshiroq eslab qolishlari uchun yangi bilimlarni taqdim etishning turli usullaridan (ma’ruzalar, hikoyalar, videofilmlar, infografika) foydalanishi kerak.
6). DigCompEdu pedagoglarning raqamli kompetensiyasi modelining 5-yo‘nalishi ta’rifi to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni belgilang.
ta’lim jarayoni bilan bevosita bog‘liq bo‘lgan kompetensiyalarni shakllantirishni, ya’ni ta’lim oluvchilarning mustaqil ishlash qobiliyatini rivojlantirishni ta’minlashga, shuningdek, guruh shaklida ishlashda samarali o‘zaro ta’sirini amalga oshirishga qaratilgan kompetensiyalarini qamrab oladi.
baholash jarayonida raqamli vositalardan foydalanish bilan bog‘liq kompetensiyalarni belgilaydi. Ta’lim oluvchilar faoliyati haqidagi ma’lumotlarni tahlil qilish va tanqidiy baholash, shuningdek, axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida o‘z vaqtida va samarali hisobot berish qobiliyatiga ega bo‘lishi kerak.
pedagogning raqamli savodxonligi, uning raqamli muhitda ta’lim jarayonida zarur bo‘lgan axborot va resurslarni tanlash va tahlil qilish qobiliyati, shuningdek, raqamli texnologiyalardan foydalanish bilan bog‘liq masalalar va muammolarni hal qilish bilan bog‘liq kompetensiyalarni o‘z ichiga oladi.
pedagogning shaxsga yo‘naltirilgan o‘quv jarayoni tamoyilini amalga oshirish qobiliyatini shakllantirish, ta’lim oluvchilarni ta’lim jarayoniga maksimal darajada jalb qilish uchun raqamli ta’lim muhitida tabaqalashtirilgan yondashuvni ta’minlash va o‘qitish uchun yangi imkoniyatlar yaratish bilan bog‘liq.
27). Raqamli izni boshqarishning refleksiv komponenti ...
raqamli muhitdagi faoliyatni odatda foydalanadigan texnologiyalar, ya’ni IP-manzillar, qidiruvlar, ma’lumot almashish protokollari va boshqalar nuqtai nazaridan aks ettiradi;
|
| |
Adabiyotlar - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.265
ORGANIK BO’YOQ TANLASH VA TAYYORLASH TEHNOLOGIYASI.
A.A.Yoqubbayev, A.A.Abdukarimov, A.I.Sharapatov
Namangan muhandislik-texnologiya instituti
Annotatsiya. Ushbu ishda yuqori sezgir bo`yoqli quyosh elementlari (DSSC- De sensitized solar
cell) ni tayyorlash texnologiyasi va uni ishlash prinsipi tadqiq qilingan.
Bu quyosh elementlarini
tayyorlash uchun ishlatiladigan materiallar va undagi qatlamlarni tayyorlash texnologiyasi
keltirilgan.
DSSC larda elektr zaryadini, elektr potentsialini va elektr tokini hosil bo`lishi tadqiq
qilingan.
Kalit so`zlar. Yuqori sezgir bo`yoqli quyosh elementlari (DSSC- De sensitized solar cell),
fotoelektrod, konturelektrod, fotoanod, elektrolit, gel polimer elektrolit (GPE), yorug`likka yuqori
sezgir bo`yoq.
Tabiiy bo'yoqlar ko'pincha
DSSClarda yomon ishlasa-da, ular sintetik bo'yoqlarga nisbatan
arzon. Ularning ishlab chiqarilishi unchalik murakkab emas va bu narx farqining asosiy sababidir.
Xususan, tabiiy bo'yoqlar bir nechta tabiiy o'simlik materiallarida mavjud. Ular turli qutbli organik
erituvchilar bilan osongina chiqariladi. DSSClarda bo'yoq sezgirlashtiruvchi
sifatida tabiiy
pigmentlardan foydalanish o'rganildi va natijalar haqida xabar berildi. Tabiiy pigmentlardan
foydalangan holda turli xil kashshoflar tomonidan olib borilgan ishlar antosiyaninlar, flavonoidlar,
karotinoidlar, xlorofill va ksantonni o'rganib chiqdi. Ularning tuzilmalarining fotovoltaik tafsilotlari
qisqacha bayon qilingan jadvalda turli xil tabiiy bo'yoqlarga asoslangan bo'yoqqa
sezgir quyosh
batareyalarining fotovoltaik parametrlari.
Bo'yoq
manbalari
Usullari
Tabiiy pigmentlar
(hosilalar)
λ
maks
(nm)
J
sc
(mA/s
m
2
)
V
ok
(V) FF
η (%)
Qizil karam Izolyatsiya
Antosiyanin
(siyanidin-3-
sinapoyl)
526
2.91
0,46 0,53 0,71
Binafsha
makkajo'xori
Ekstraksiya
Antosiyanin
(pelargonidin-3-
540
3.54
0,46 0,64 1.06
glyukozid)
Blackberry Ekstraksiya
Antosiyanin
520
1.59
0,325 0,40 0,21
gilos
Ekstraksiya
Antosiyanin
520
1.22
0,373 0,52 0,21
Malina
Ekstraksiya
Antosiyanin
520
1.11
0,355 0,48 0,21
qulupnay
Ekstraksiya
Antosiyanin
520
0,6
0,442 0,54 0,14
Rose
Ekstraksiya
Antosiyanin
0,97
0,595 0,66 0,38
Tabiiy pigmentlar quyosh batareyalarida qo'llaniladigan qimmatbaho sintetik bo'yoqlarga
mos alternativani ta'minlaydi, chunki ularning assimilyatsiya spektri ko'rinadigan yorug'lik hududini
qamrab oladi.
FRAXTOVSHIK (nem.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 263/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FRAXTOVSHIK (nem.) — o‘rnatilgan haq uchun ishonilgan yukni tayinlangan portga tashish majburiyatini o‘ziga qabul qilgan dengizda yuk tashish shartnomasi tomoni yuk tashuvchisi.
FRIKTSION ISHSIZLIK – 1) vaqtincha ishsizlik bo‘lib, ish joyini almashtirish paytida yuz beradi, eski ishdan ketib, yangi ishga o‘tguncha ishsizlik yuz beradi; 2) F.i. ixtiyoriy ravishda ish bilan band bo‘lmaslikdir; 3) F.i. malakasiga mos ish qidirayotgan va ish o‘rinlar bo‘shashini kutayotganlar; 4) F.i. iqtisod tarkibiy o‘zgarishlari natijasida ayrim iqtisodning ayrim sohalarida ish kuchiga talabning taklifdan orqada qolishi.
FRI-AUT (ing.) — yetkazib berilgan yukka haq to‘lash sharti bo‘lib, shunga binoan yuk egasi kemadan tushirish bo‘yicha xarajatlarni to‘laydi. Yuk oluvchi esa faqat yuk kema tutkichi orqali o‘tgandan keyin to‘laydi.
FRI-IN (ing.) — yukni yetkazib berish uchun haq to‘lash sharti bo‘lib, shu bo‘yicha yuk kemasi ortish bo‘yicha xarajatlardan ozod qilinadi.
FRI-ELONGSAYD (ing.) — sotuvchining kema bortiga yuklarni yetkazib berish bo‘yicha barcha xarajatlarni to‘lash majburiyatini ko‘zda tutuvchi to‘lov sharti, yukni yetkazib berish.
FRI RAYDER - birja qoidalarini chetlab o‘tgan holda bitimga shartnomada belgilangan muddatdan oldin haq to‘lab qo‘shimcha foyda olish amaliyotidan foydalanayotgan birja mijozi.
“FRI-RAYDER” MUAMMOSI — mamlakatni iqtisodiy jihatdan zarur mahsulot yoki xizmat bilan ta’minlagan shaxslarning mazkur mahsulot yoki xizmatdan foyda ko‘radigan shaxslardan haq ololmasligi.
FRONTING (nem.) — operatsiya bo‘lib, uni o‘tkazish jarayonida kompaniya sug‘urta polisini rasmiylashtiradi, ammo riskni boshqa sug‘urta qiluvchiga beradi.
FTSE-100 KO‘RSATKICHI — Britaniya qimmatli qog‘ozlar birjasidagi yetakchi ko‘rsatkich.
FUNKSIONAL BOSHQARISH – korxona faoliyatini moliya, 269 ta’minot, sotish, kadrlar, loyiha-konstruktorlik va taxnologik ishlovlar, tashqi iqtisodiy aloqalar kabi alohida funksiyalar bo‘yicha boshqarish.
|
| |
korporativ brend - 9-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

Tasavvur qiling, siz yangi fastfud ovqatlanish joyining
marketing mutaxassisisiz va yangi olingan ishchilar uchun
oʻquv taqdimotini yaratishingiz lozim. Taqdimot yaratishni
boshlashdan oldin ushbu fayl uchun
master slaydni
tayyorlash kerak.
Taqdimot dasturida toʻrtta slayddan iborat yangi taqdimot
faylini yarating. Master slayd tagida joylashgan bir nechta
qoʻshimcha slaydlarga koʻzingiz tushadi. Bu master slayd
taqdimotda ishlatilishi uchun har xil slayd turlariga xos
maketdan iborat shablondir.
14.01. Asosiy slaydni yaratish.
Avval qoʻshimcha slaydlarda qo‘llaniladigan shablonni
tanlash zarur. Shundan keyin tayyor logotip,
shior, tasvir
va boshqa tegishli elementlarni qoʻllagan holda barcha
slaydlarda aks etadigan stil yaratish talab etiladi (14.01-
rasm).
14.02-rasm. Asosiy slayd va qoʻshimcha slaydlar.
Asosiy slayd logotip, tasvir va boshqa tayyor elementdan
foydalangan holda tayyorlanishi kerak (14.02-rasm).
Asosiy slaydda stil yaratish uchun kerakli elementlarni
berilgan tartibda joylang. Stilni asosiy slayddan
boshqa barcha qoʻshimcha slaydlarga qoʻllamoqchi
boʻlsangiz,
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari - bet 269

575
DEVELOPMENT PROCESSES OF FINANCIAL RELATIONS IN THE
PUBLIC-PRIVATE PARTNERSHIP
NAVRUZBEK SHAVKATOV
Tashkent finance Institute , Ph.D
Public-private partnership relations are gaining importance day by day. In recent
years, the need to use the PPP mechanism has become
increasingly evident in the
context of the worsening of the socio-economic situation on a global scale, the
Covid-19 pandemic, and the complexity of economic
relations between state and
business entities. The high rate of population growth in the country may cause
problems related to the implementation of socially important functions, and the desire
to impose such functions on business entities for profit is increasing. Public-private
partnership appears as a solution to such issues as a
form of mutually beneficial
cooperation between the state and business to achieve social goals in the long term. It
is urgent to organize this type of cooperation, to develop the relevant directions and
implement them in our country, summarizing the world experience.
Partnership between the state and the private
sector means business and
economic relations in various directions. That is, these relations imply the use of
private sector resources to meet the needs of the general society. State-private
business cooperation is a process of great importance as the main factor in attracting
large private investments to the implementation of large
projects of nationwide and
economic importance. In our country, special attention is being paid to the
development of public-private
partnership relations, in particular, the Presidential
Decree of the Republic of Uzbekistan dated January 28, 2022 "On the Development
Strategy of New Uzbekistan for 2022-2026" PF-60- In
accordance with paragraph
105 of the State Program approved by Annex 2 of Decree No. 105, on the basis of
public-private partnership, energy,
transport, health care, education, ecology,
communal
services, water management and other sectors will be allocated in the
576
amount of about 14 billion dollars. It is planned to implement 154 public-private
turli xil so‘rovnomalar va sotsiologik tadqiqotlar natijalaridan kelib chiqadi

|
turli xil so‘rovnomalar va sotsiologik tadqiqotlar natijalaridan kelib chiqadi
|
bet | 216/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunturli xil so‘rovnomalar va sotsiologik tadqiqotlar natijalaridan kelib chiqadi.
axborot-ta’lim sohasidagi faoliyat natijalarini ko‘rsatadi;
turli forumlar, suhbatlar, elektron pochta xabarlari asosida to‘planadi;
29). Raqamli ta’lim jarayonining Ustunlik tamoyili – ...
raqamli ta’lim muhitida talabaning mustaqil ta’lim faoliyatiga qaratilgan bo‘lib, o‘quv jarayonini tashkil etish, o‘quv jarayonida talabani qo‘llab-quvvatlash va yordam berish lozimligin ko‘rsatadi.
maqsadlilikning an’anaviy didaktik tamoyili bilan kesishadi: o‘quv jarayonida faqat ma’lum bir talabaning ta’lim jarayonida belgilangan maqsadlarga maksimal darajada erishishni ta’minlaydigan raqamli texnologiyalardan foydalanish talab etiladi.
raqamli ta’lim jarayonining shartlariga qarab individual yondashuvni ishlab chiqish, shuningdek, o‘quv materialini taqdim etish tartibi, usuli va sur’ati kabi jihatlarni hisobga olgan holda har bir talaba uchun dasturni avtomatik ravishda sozlash imkonini beradi.
talabaning o‘quv maqsadini mustaqil ravishda belgilash, o‘quv jarayonining strategiyasini, o‘quv dasturining rivojlanish sur’ati va darajasini tanlash qobiliyatini nazarda tutadi.
30). Raqamli ta’lim resurslarini ishlab chiqishda Rivojlantiruchi didaktik talabi to‘g‘ri keltirilgan qatorni belgilang.
Raqamli ta’lim resurslari faqatgina ta’lim funksiyasi bilan cheklanib qolmasligi kerak, ular o‘quvchilarning aqliy qobiliyatlarini rivojlantirishi, o‘quv faoliyati uchun motivatsiyani ta’minlashi va bir qator tarbiyaviy funksiyalarni bajarishi kerak.
O‘quv jarayoni faolligini oshirish uchun RTR turli xil o‘quv vaziyatlarini yaratishi, turli xil savollarni shakllantirishi, talabaga u yoki bu ta’lim trayektoriyasini tanlash imkoniyatini, hodisalarning borishini nazorat qilish qobiliyatini ta’minlashi kerak.
Bu talab o‘quv va kognitiv faoliyatning tabiati bilan bog‘liq. Hal qilinishi kerak bo‘lgan muammoli vaziyatga duch kelganda, ta’lim oluvchilarning idrok etish faolligini oshiradi.
O‘rganilayotgan obyektlar va jarayonlarni hissiy idrok etish qonuniyatlarini hisobga olish zarurligini anglatadi.
33). Dinamik o‘zgarayotgan jamiyatda uzluksiz ta’lim uning rivojlanishining ajralmas omili bo‘lishi natijasida -
|
| |
FRANCHAYZER (ing.) - Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid

|
Termiz davlat universiteti toshaliyeva s. T., A. M. Abdurahmonov iqtisodiyotga oid
|
bet | 261/485 | Sana | 10.07.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #267286 |
Bog'liq TOSHALIYEVA S.T. IZOXLI LUG\'AT (2)FRANCHAYZER (ing.) — maxsus ko‘rsatilgan joyda ma’lum vaqt davomida bitimda yozilgan shaklda kichik mulk egasiga ishni olib borish huquqini beruvchi yirik firma (savdo yoki sanoat). Firma uchun bu bozorda o‘z ta’sir zonasini kengaytirish, xo‘jalik riskini kamaytirish usullaridan biri.
FRANCHAYZI (ing.) — franchayzer rahbarligi ostida o‘z ishini ochuvchi kichik tadbirkor. AQSHda franchayzi bo‘yicha restoranlar, gazakxonalar, buxgalteriya va soliq xizmatlari, yuridik markazlar, sekretariatlar yetkazib berish byurosi, baholovchilar, avtoservis, mahsulot va bakaleya magazinlari va h.k. ishlaydi.
FRANCHAYZING (franshizing) (fr.) — diler faoliyatining korporatsiyaga tegishli savdo korxonalarini ekspluatatsiya qilishni ham qo‘shib, ma’lum hududda haddan tashqari huquqini ko‘zda tutuvchi korporatsiya va diler o‘rtasidagi kontrakt. F. — yirik obro‘li kompaniya faoliyati bo‘lib, u o‘z texnologiyasi, litsenziyasi, nou-xau bilan hamkorligi turini tanlashda, savdo tarmog`ini tuzishda, reklama va kadrlar ishlatish, distribyutorlar tarmog‘ini tashkil etish bilan amalga oshirilishi mumkin. Xalqaro marketing strategiyalarini amalda qo‘llash va natijalarini nazorat qilib borish ham muhim jarayon hisoblanadi. Buning uchun kompaniyalar har bir tanlangan mamlakat bozoriga kirish strategiyasini amalga oshirish taktikasini (joriy rejasini) ham ishlab chiqadilar. Masalan, chet el bozorida sotish hajmini ko‘paytirish strategiyasi tanlangan bo‘lsa, marketing taktik vazifalari quyidagilar bo‘ladi, jumladan: Ishlab chiqarish hajmini oshirish; Tovarning kirib borishi reklamasi va tadbirlarini kuchaytirish; Sotish bilan bog‘liq kadrlarni tekshirish, ular ishini yaxshilash choralari, sotish usullarini ko‘rib chiqish; Sotishni rag‘batlantirish choralari, bahoni o‘zgartirish; Sotish bilan bog‘liq xodimlarning malakasini oshirish, ularni rag‘batlantirish choralari; Sotish bilan bog‘liq bo‘lgan boshqa tadbirlar: reklama, matbuotda ilmiy-texnik maqolalar va hokazo. Natijalarni baholash va xalqaro marketing taktikasiga o‘zgartirishlar kiritib borish yo‘l qo‘yilgan xato va kamchiliklarning oldini olishga yordam beradi.
FRAXT (nem.) — har qanday yo‘l bo‘yicha (ayniqsa dengiz) yuklar yoki passajirlarni tashiganligi uchun transport vositalari egasiga tashish haqi. Ba’zan ushbu termin ostida yukning o‘zi tushuniladi. Ayrim holatlarda F. (shartnoma shartiga bog‘liq holda)ga ortish, tushirish va joylashtirish uchun haq ham kiradi.
FRAXT AVANSI — yuk jo‘natuvchi tovarni ortishga ruxsat berganligi, importyor esa yetkazib berish sharti bilan tovarni olganligi uchun avans bilan to‘lanadigan fraxt qiymati. Agarda tashish shartnoma shartlarida yukni transportirovka qilish uchun haq belgilangan portda amalga oshiriladi deb ko‘rsatilgan bo‘lsa, kema kapitani yuk ortish portida ish haqi sarflariga unga 1/3 hajmda avans berishni talab qilish huquqiga ega.
|
| |