nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sinfdan tashqari ishlarning shakllari

ishlar; b) to’garakni ilmiy yo’nalishlarini aniqlash; v) to’garakda ilmiy
ishlarni borishini boshqarish.
Tashkiliy ishlarga quyidagilar kiradi:
-
geografiya to’garagi uchun joy tanlash. Geografiya to’garagi uchun
alohida xona sifatida geografiya kabinetini olish mumkin. Chunki geog-
rafiya kabinetida to’garak a’zolari uchun zarur bo’lgan asbob-uskunalar,
jihozlar, priborlar, geografik xartitalar va atlaslar mavjud bo’ladi. Mabodo
geografiya kabineti bo’lmasa to’garak xonasi to’garak a’zolari tomonidan
maktab raxbariyati yordamda jihozlanishi lozim. Geografiya xonasidagi
barcha o’quv vositalari ro’yxati bo’lmog’i lozim. Geografiya xonasida
o’quv vositalari geografiya fanini tarmoqlari bo’yicha joylashtirilgan
bo’lmog’i lozim. Masalan, tabiiy geografiya, iqtisodiy geografiya, o’lka-
shunoslik, qo’shimcha vositalar (qo’shimcha adabiyotlar);
- to’garakni a’zolarini ruyxatini tuzish. To’garakka turli sinflardan
geografiya faniga qiziquvchilar a’zo bo’lishlari mumkin. Shuning uchun
to’garak a’zolaprining yoshi ham qiziquvchanlik darajasi va bilim va
ko’nikmalari ham turlicha bo’ldi, demak to’garakni ishini loyihalashti-
rilayotganda, to’garak a’zolariga topshiriqlar berayotganda mazkur farqlar
hisobga olinmog’i lozim;
- to’garakni tashkiliy qo’mitasini tuzish. To’garakni birnchi majlisida
uning tarkibiy qo’mitasi tuziladi. Bunda to’garakni rahbari, yo’nalishlar
bo’yicha rahbar va a’zolar aniqlanadi va tasdiqlanadi;
- to’garakni nomi va uning yo’nalishlari aniqlanadi. To’garakni nomi
‚Yosh geograf‛ bo’lishi mumkin. Uning ichida quyidagi yo’nalishlarni
tashkil qilish mumkin: ‚Yosh tabiiy geograf‛, ‚Yosh iqtisodiy geograf‛,
‚Yosh o’lkashunos‛, ‚Yosh geolog‛, ‚Yosh topogrof‛, ‚Yosh kartograf‛,
‚Yosh meteorolog‛, ‚Yosh gidrolog‛, ‚Yosh ekolog‛, va h.k;
- to’garak va uning tarmoqlarini ish rejasi tasdiqlanadi va uning ish
faoliyati boshlanadi. Ish rejasi o’quv yili va chorak uchun tuziladi. Har
o’quv yilida qilingan ishlar bo’yicha hisobot tuziladi. To’garakning ishi har
xaftada bir marta o’tkaziladi.
O’zbekistonda geografiya ta’limini tartibga solish davri

-VI sinf o’quv dasturida qit’alar tabiiy geografik sharoitini o’rganishga
e’tibor kuchaytirilgan;
-VII sinf dasturida mamlakatning umumiy tabiiy geografik tavsifi
qoldirilishi va o’quv
materialining osonlashtirilish, har bir ittifoq
Respublikasining geografik tavsifi kiritilishi ko’rsatilgan. Mazkur qarordan
so’ng geografiya predmetiga ajratilgan soatlar xajmi 15 soatga yetkazildi.
Ushbu bosqichda yangi dastur asosida qator o’quv qo’llanmalari va
darsliklar tayyorlandi va nashr qilindi. 1936 yili 5-sinf uchun A.S.Barkov va
A.A.Polovinkinlarning ‚Tabiiy geografiya‛, 6-sinf uchun. G.I.Ivanovning
‚Dunyo qit’alari tabiiy geografiyasi‛, 7-sinf uchun N.A.Baranskiyning
‚SSR tabiiy geografiyasi‛ (1-qism), S.V. Chefranovning ‚SSR
tabiiy
geografiyasi‛ (2-qism), 8-sinf uchun N.N.Baranskiyning ‚SSR iqtisodiy
geografiyasi‛, I.A.Vitverning 9-sinflar uchun ‚Kapitalistik
mamlakatlar
iqtisodiy geografiyasi‛ darsliklari nashr qilindi.
Ushbu bosqichda maktablar uchun atlaslar va metodik qo’llanmalar
nashr qilindi va ular o’zbek tiliga tarjima qilindi. 1939 yili
N.P.Arxangelskiy tomonidan ‚Boshlang’ich maktablarda jug’rofiyadan
ko’rsatmalar‛ va F.A Ushinov tomonidan ‚Geografik materiallar‛ nomli
metodik ishlari nashr qilindi.
Geografik atamalar sohasida ham qator qo’llanmalar nashr qilindi:
1935 yil O.Ibroximov ‚Geografiya atamalari‛, 1940 yili M.X.Bektemirov va
S.Sayidrasulovlar tomonidan ‚qisqacha ruscha-o’zbekcha
geografiya
terminlari lug’ati‛ nashr qilindi.
Detalga ishlov berish marshrutini tuzish

|
Detalga ishlov berish marshrutini tuzish
|
bet | 2/2 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #232875 |
Bog'liq 2-лаб ишиDetalga ishlov berish marshrutini tuzish
Marshrut tuzish murakkab vazifalardan bо’lib, bir-necha variantli echimga еgadir. Buning maqsadi detalga ishlov berishning umumiy rejasini berish, texnologik jarayon amallarini mazmunini belgilash va jihozlarning tiplarini tanlab olishdan iborat. Ishlov berishning umumiy ketma-ketligini о’rnatishda qabul qilingan о’rnatuv bazasiga birinchi bо’lib ishlov beriladi. Кeyin еsa qolgan yuzalarga ketma-ketligida ishlov beriladi;
Aniq, javobgarligi yuqori bо’lgan mashinalar ishlab chiqishda, marshrutni kо’pincha uchta ketma-ket bajariluvchi jarayonlarga ajratiladi: qora, toza va pardozlov ishlovlarini berish jarayonlariga.
Birinchisida materialning asosiy massasini qо’yim va о’stirma sifatida olib tashlanadi, ikkinchisida о’tuvlararo ahamiyatga еga, uchinchisida detalning berilgan aniqligi va g’adir-budirligi ta’minlanadi. Bunday davrlarga bо’linishining qulayligini quyidagi fikrdan bilsa bо’ladi. Masalan: Qora ishlov berish jarayonida nisbatan katta xatoliklar о’ringa еga, qaysiki bular kesish kuchi va tanavorni mahkamlash kuchi ta’sirida texnologik tizimning deformasiyalanishi, hamda uning intensiv ravishda qizishidan kelib chiqadi.
Pardozlov ishlovi berish davrini marshrut oxiriga rejalashtirishimiz ishlov berish jarayonida va transportirovka qilishda yakunlovchi ishlovi berilgan yuzalarning tasodifiy jarohat olishidan saqlab qoladi. Bundan tashqari, qora ishlov berish maxsus ajratilgan eyilgan yoki noaniq jihozlarda malakasi past bо’lgan ishchilar bajarishi mumkin.
Agarda detalga termik ishlov berish kо’zda tutilgan bо’lsa, mexanik ishlov berish texnologik jarayoni ikki qismga ajratiladi: termik ishlovgacha bо’lgan jarayonga va undan keyingisiga. Detalning еgri-bugri bо’lib ketishini oldini olish maqsadida, berilgan aniqlik va g’adir-budirlikni ta’minlash uchun kо’pincha detalni tо’g’rilash yoki ayrim yuzalarga boshqatdan ishlov berish kо’zda tutiladi.
|
| |
Mavzu: Utilita dasturlari va vazifalari. Reja: Utilita dasturlari

|
Mavzu: Utilita dasturlari va vazifalari. Reja: Utilita dasturlari
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 4,83 Kb. | | #238051 |
Bog'liq Mavzu Utilita dasturlari va vazifalari. Reja Utilita dasturlar-azkurs.org
| xmlns:w="urn:schemas-microsoft-com:office:word"
xmlns="http://www.w3.org/TR/REC-html40">
Mavzu: Utilita dasturlari va vazifalari. Reja: Utilita dasturlari. Utilita vazifalari
Mavzu: Utilita dasturlari va vazifalari.
Reja:
1. Utilita dasturlari.
2. Utilita vazifalari.
Utilita-dasturlar bu operatsion tizimni imkoniyatlarini kuchaytiruvchi dasturlar. Masalan: disklar ustidan har xil amallarni bajaruvchi dasturlar, kompyuter ishini tezlashtiruvchi dasturlar, mazgaruvchi dasturlar, viruslarni aniqlovchi dasturlar va hokazo.
Masalan, qattiq disk (vinchester) bilan turli ishlarni amalga oshirish uchun maxsus dasturlar zarur.
Vinchesterni bolish, uning malaklarini parol bilan himoyalash uchun Disk Manager deb ataluvchi dastur ishlatiladi. Diskning holatini tekshirish uchun esa NDD (Norton disk doctor) dasturi ishlatiladi. Bu dastur yordamida disk segmentlari tekshirilib, undagi xatoliklar topiladi va bartaraf etiladi.
Diskdagi mani bir tartib bilan joylashtirib chiqishga xizmat qiluvchi SD (Speed Disk) dasturi mavjuddir. Uning yordamida diskdagi malumotlarga murojaat qilishni yengillashtirib, kompyuter ishini tezlatadi. Yuqorida sanab olib, dialog darchasida hosil bop ishlatiladiganlari Norton Utilities, PC Tools Deluxe, Mace Utilities lar bolib chiqish mumkin:
llagan holda mala oladi. lumotlarning rezerv nusxalarini hosil qiladigan dasturlar qattiq u1076 diskka yozilgan ma Antivirus dasturlari, ular xilma-xil turdagi viruslarga qarshi samarali kurashish uchun xizmat qiladilar. lumotlarni almashinish uchun ishlatiladilar. Masalan, Brooklin Bridge, DeskLink, LapLink, Fast Link. Telemate, Procomm, Dataline dasturlari kompyuterlarning telefon kanallari orqali muloqot qilinishiga yordam bersa, WinFax Pro, Bit Fax, Fax It dasturlari telefon ma Kompyuterni diagnostika qilish dasturlari uning konfiguratsiyasini va ishga layoqatliligini tekshirishga imkon beradi. Masalan, Cheeck It, ND lags, Control Room, System Sleuth dasturlarini shu dasturlar turkumiga kiritish mumkin. Disklarni tekshirish uchun Disk Technician Advance, Calibrate dasturlari qo Disk uchun molumot olaklarini o Disklarni optimizatsiya qilish dasturlari disklarda saqlanadigan malumotlarni tezroq topishga yordam beradi. Masalan, Speed Disk yoki Fast Trax dasturlari. lgan informatsiya hajmini ancha oshirishga yordam beradi. Masalan, Stacker, Double Space, Super Stir dasturlari. Xotirani boshqarish uchun motishga yordam beradi.
Boshqa kominlovchi dasturlar. Shulardan eng taniqlisi bu NORTON COMMANDER dasturi.
http://azkurs.org
| |
Buyuk geografik kashfiyotlar bosqichi

sonlardan iborat bo’lgan. O’quvchilar faoliyati
ularni yodlab olishdan
iborat edi.
Rossiyada geografiya fanini va uni o’qitish metodikasini rivojlanishida
M.V.Lomonosov X.Chebotarev katta xizmat qilishdi.XVIII- asrning
ikkinchi yarmida X.Chebotarev ‚Rossiya imperiyasini geografik va
metodik tavsifi‛ nomli darsligini nashrdan chiqardi. Mazkur davrda
geografiya ikkita sinfda o’qitilgan: III-sinfda umumiy geografiya, IV-
sinfda Rossiya geografiyasi o’qitilgan.
XIX- asrning boshlarida Yevropa davlatlari va Rossiyada barcha o’quv
muassalarida geografiya ta’limi joriy qilindi. 7-yillik gimnaziyalarning 3-
sinfidan VIII-sinfigacha geografiya predmeti o’rganilgan.
Geografiya
predmeti bo’yicha haftalik soatlar miqdori 14 soatni tashkil qilingan.
Mazkur davrda Ye.F. Zavyalov, K.P.Arsenov darsliklari bo’yicha geogra-
fiya predmeti o’rganilgan.
XIX- asrning ikinchi yarmida geografiya ta’limining rivojlanishida
K.D. Ushinskiy, D.D.Semenov ishlari muxim o’rin tutgan. K.D.Ushinskiy
geografiya o’qitishni bir necha tamoillarini ishlab chiqdi. D.D.Semenov
‚Uroki geografii‛ ( Geografiya darslari) nomli darslik yozgan. 19 sarning
oxirida geografiya ta’limini rivojlanishida
nemis olimi Oberlenderning
metodikasi katta o’rin tutadi. U ‛Oberlender georafiya metodikasi‛ deb
nomlangan darslik yozgan. Mazkur darslikda quyidagi metodlar
ajratilgan:
-analitik-avval Yerni umuman o’rganib so’ngra uni qismlarini
o’rganish;
-sintetiya-avval alohida joylarni o’rganib so’ngra Yerni butunlay
o’rganish;
-konstruktiv-o’quvchilar karta chizish mobaynida Yer yuzasining
asosiy shakllari bilan tanishadi;
-bog’laovchi (assotsiativ) o’rganilayotgan voqea va hodisalar o’rtasi-
dagi o’zaro aloqalarga katta e’tibor beriladi;
-guruhlashtiruvchi bir xil geografik ob’ekt,
hodisa va jarayonlarni
guruhlarini qiyoslashga asoslanadi.
XX-asrning boshlarida geografiya o’qitish metodikasini rivojlanishida
D.N.Anuchin, N.Revskiy,A.Sokolev, E. Petri, Ya.Rudnev, V.Budanov,
S.Arjanov va boshqalarning ishlari katta axamiyatga ega bo’ladi. Mazkur
olimlar tomonidan Oberlender metodikasi yanada takomillashtirildi va
rivojlantirildi.
XX-asrning 20-yillaridan boshlab Rossiya va hamdo’stlik mamla-
katlarida 9-yillik mehnat maktablari tashkil qilindi (1-bosqich
I-IV sinflar,
ikkinchi bosqich VI-IX sinflar), geografiya ta’limining maqsadi va
mazmuni o’zgardi.
1921
yil D.N. Anuchin tomonidan yagona geografiya
dasturi ishlab chiqildi, bungacha har bir tuman va maktab o’zini dasturiga
ega bo’lgan. D. N. Anuchin dasturiga binoan III-sinfda o’z qishlog’i, shahri,
tumani geografiyasi; IV sinfda mamlakat turli mintaqalarining tabiati; V
sinfda ‚Qit’alar geografiyasi ‛, VI - VII sinflarda
Rossiya geografiyasi, VIII
sinfda iqtisodiy geografiya, IX sinfda astronomiya va astrologiya o’tilgan.
XX-asrning
Umumiy kimyoviy texnologiya fanidan tayyorlagan

|
Umumiy kimyoviy texnologiya fanidan tayyorlagan
|
bet | 1/3 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 2,82 Mb. | | #267375 |
Bog'liq Davlatova surayyo UKT shisha ishlab chiqarish SANOAT TEXNALOGIYALARI FAKULTETI KIMYO-TEXNALOGIYA YO’NALISHI KT22B-GURUH TALABASI davlatova surayyoNING TAQDiMOTi Mavzu:shisha tuzilishi haqida gipotezalar Fan o’qItuvchisi:XO’JAMQULOV S Reja: Shisha — tarkibi Shisha hosil qiluvchi komponentlar (kremniy, bor, alyuminiy, fosfor, germaniy oksidlari va boshqalar) va metallar (litiy, kaliy, natriy, kaltsiy, magniy, qoʻrgʻoshin va boshqalar)ning oksidlaridan iborat aralashmani qizdirish yoʻli bilan suyuqlantirib sovitishdan hosil boʻlgan amorf moʻrt material. Shisha qizdirilganda kristall moddalar kabi maʼlum bir trada suyuqlanmaydi va qotmaydi, balki asta-sekin qattiq holatdan choʻziluvchan yumshoq holatga va nihoyat suyuq holatga oʻtadi. Suyuqlantirilgan Shisha eritmasi sovitilganda maʼlum tralar oraligʻida avval plastik holatga oʻtadi, soʻngra qotadi. Shisha — izotrop, yaʼni uning fizik xossalari (yorugʻlik nurini sindirish koʻrsatkichi, issiqlik oʻtkazuvchanligi va boshqalar) turli boʻyicha oʻlchanganda bir xil boʻladi. Tarkibidagi anorganik birikmalarning turiga koʻra, Shisha quyidagi sinflarga boʻlinadi: elementar Shisha, oksid Shisha, galogenid Shisha, xalkogenid Shisha va aralash Shisha - Shisha — tarkibi Shisha hosil qiluvchi komponentlar (kremniy, bor, alyuminiy, fosfor, germaniy oksidlari va boshqalar) va metallar (litiy, kaliy, natriy, kaltsiy, magniy, qoʻrgʻoshin va boshqalar)ning oksidlaridan iborat aralashmani qizdirish yoʻli bilan suyuqlantirib sovitishdan hosil boʻlgan amorf moʻrt material. Shisha qizdirilganda kristall moddalar kabi maʼlum bir trada suyuqlanmaydi va qotmaydi, balki asta-sekin qattiq holatdan choʻziluvchan yumshoq holatga va nihoyat suyuq holatga oʻtadi. Suyuqlantirilgan Shisha eritmasi sovitilganda maʼlum tralar oraligʻida avval plastik holatga oʻtadi, soʻngra qotadi. Shisha — izotrop, yaʼni uning fizik xossalari (yorugʻlik nurini sindirish koʻrsatkichi, issiqlik oʻtkazuvchanligi va boshqalar) turli boʻyicha oʻlchanganda bir xil boʻladi. Tarkibidagi anorganik birikmalarning turiga koʻra, Shisha quyidagi sinflarga boʻlinadi: elementar Shisha, oksid Shisha, galogenid Shisha, xalkogenid Shisha va aralash Shisha
- Elementar Shisha — faqat bir element atomlaridan iborat. Oltingugurt, selen, margimush, fosforni, oʻta tez sovitilganda esa baʼzi metallarni ham shishasimon holatda olish mumkin.
|
| |
Asosnomani shakllantirishga

Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidan innovatsion va amaliy loyihalar tanloviga
taklif etilayotgan ilmiy-texnik loyiha
Ilmiy-texnik loyiha
mavzusi
Loyiha bajarilishidan kutilayotgan natija
Loyihaning yillik
moliyalashtirish
hajmi
Turli
organik
chiqindilardan
tayyorlangan
kompostlarning tuproq
unumdorligiga ta’siri.
Tadqiqot shakli: Turli xil qattiq maishiy va organik chiqindilaridan kompost tayyorlash
texnologiyasini ishlab chiqiladi, kompostlar tuproqdagi mikrobiologik jarayonlarini jadallishtirib,
tuproqning agrokimyoviy va agrofizikaviy xossalarini yaxshilab, ekinlar hosildorligini oshirish
imkonini beradi.
Ilmiy-tadqiqot natijalari:
Loyihani amalga oshirish bilan quyidagi natijalarga erishiladi:
- turli xil organik va qattiq maishiy chiqindilardan kompost tayyorlash texnologiyasi ishlab chiqiladi;
- kompostlar tuproqdagi mikrobiologik jarayonlarni jadallashtirib, oziq moddalar harakatchanligi
oshiradi;
- tuproqning nam sig‘imi va suvga chidamli agregatlar miqdorini oshiradi, natijada tuproq agrofizik
va agrokimyoviy xossalariga ijobiy ta’sir ta’siri qiladi;
- turli xil qatiq maishiy va organik chiqindilarning atrof-muhitga zararli ta’siri kamayib, ekologik toza
organik o‘g‘itlar zaxirasini oshiradi;
- kompostlar mineral o‘g‘itlar samaradorligini va ekinlar hosildorligini 20-30 % gacha oshiradi;
- kompostlar dehqon fermer va tomorqa xo‘jaliklarida hamda shahar obodonlashtirishda arzon organik
o‘g‘it manbai bo‘lib xizmat qiladi
Yaratiladigan yangi ishlanma

Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori) ning yuqori turuvchi vazirlik/idorasi tomonidan tashkil etiladigan muvofiqlashtiruvchi
kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
Mavzu 
doirasida - Innovatsion va amaliy loyihalar

boshqaruvi
organi)
bilan
kelishilganligi
Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori) ning yuqori turuvchi vazirlik/idorasi tomonidan tashkil etiladigan
muvofiqlashtiruvchi
kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
Asosnomani shakllantirishga
mas’ul ekspert – vazirlik (idora) ning
mas’ul xodimi, (FIO, lavozimi)
____________________
(imzo)
Vazirlik(idora)ning mas’ul
tuzilmasi (boshqarmasi) boshlig‘i, (FIO) ____________________
(imzo)
sana
“_____”_______________20__ y.
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidan innovatsion va amaliy loyihalar tanloviga
taklif etilayotgan ilmiy-texnik loyiha
Ilmiy-texnik loyiha mavzusi
Loyiha bajarilishidan kutilayotgan natija
Loyihaning yillik
moliyalashtirish
hajmi
Kartoshka yetishtirishning
takomillashtirilgan ilg‘or
agrotexnologik tadbirlar
tizimini joriy qilish.
Ilmiy - Innovatsion va amaliy loyihalar

|
Innovatsion va amaliy loyihalarBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori
(ilmiy
tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion loyihalar natijalari
tahlili
O‘zbekiston sharoitida kartoshka yetishtirish uchun yerni
ekishga tayyorlash, ekish sxemasi, me’yori, muddati,
o‘g‘itlash, sug‘orish tartibi kabi agrotexnologik tadbirlar
tizimi ilmiy asosda takomillashtirilgan. Kartoshka
yetishtirishning ilg‘or texnologiyasida o‘simliklar o‘sishi,
rivojlanishi hamda hosildorligiga ta’siri amaliy jihatdan
asoslangan.
5. Qo‘lga
kiritilishi
rejalashtirilayotgan
yakuniy
natija
(mahsulot,
ishlanma,
texnologiya)ning tavsifi
Ushbu texnologiya tatbiq etilganda kartoshkadan o‘rtacha
20 t/ga dan yuqori hosil olishga yetishtirilib har gektardan
qo‘shimcha 4,5-5,0 mln. so‘m sof daromad olinadi. Aholi
iste’moli uchun kartoshka zahirasi ko‘payadi, Iste’mol
uchun chetdan olib kelinayotgan kartoshka uchun
sarflanadigan valyuta tejab qilinadi.
6. Ehtiyoj (talab) ning mavjudligi
(etarliligi)
to‘g‘risida tahliliy
ko‘rsatkichlar
Tomorqa yer egalari va dehqon fermer xo‘jaliklari, aholi
tomarqa yerlarida ehtiyoj mavjud.
7. Qaratiladigan yangi ishlanma
(mahsulot,
texnologiya)
ning
xorijiy
analoglaridan
qiyosiy
ustunligini
ko‘rsatuvchi
indikatorlar
Mahsulot tannarxi arzonlashadi, yerdan foydalanish
samaradorligi oshadi. Yetishtiralidigan urug‘ narxi xorijiy
navlarga nisatan 30-50 % gacha arzon bo‘ladi.
|
| |
Olingan natijalarni sinovdan o‘tkazish va joriy qilish

2-ilova
1a-ShAKL
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat
buyurtmasi
bo‘yicha e’lon qilinadigan
ilmiy loyihalar tanloviga
tavsiya etilayotgan mavzu
nomi
Turli xil organik chiqindilardan tayyorlangan kompostlarning
tuproq unumdorligiga ta’siri.
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
Samarqand shahar qattiq maishiy va sanoat chiqindisi (fosfogips)
ning tarkibi va xossalari va ulardan kompost tayyorlash
texnologiyasi ishlab chiqilgan. Tayyorlangan kompostlarning
tuproqlar unumdorligiga ta’siri o‘rganilgan.
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion

|
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsionBog'liq Сайтга Joriy etishga tayyor ishlanmalar (2)Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Ilmiy faoliyatga oid davlat
dasturlari
doirasida
e’lon
qilinadigan ilmiy loyihalar
tanloviga tavsiya etilayotgan
mavzu nomi
SamDU Botanika bog‘ining imkoniyatlari va ahamiyati
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
Ushbu mavzu bo‘yicha ilgari hech qanday loyiha bajarilmagan.
5. Qo‘lga
kiritilishi
rejalashtirilayotgan yakuniy
natija (mahsulot, ishlanma,
texnologiya)ning tavsifi
-Introduksion daraxt va butalarni yetishtirish texnologiyasi ishlab
chiqiladi;
-o‘simliklar xilma-xilligini saqlab qolish va muhofazaga muhtoj
kamyob turlarini saqlab qolish va ularni ko‘paytirish
imkoniyatlari yaratiladi;
-istiqbolli, manzarali daraxt va butalarni ko‘paytirish va
plantatsiyalari yaratiladi;
-noyob manzarali daraxt va butalarni yetishtirish samaradorligi
ortadi va ko‘chat yetishtirishsamaradorligiga erishiladi;
-introduksion daraxt va butalar shahar va qishloqlarni
obodonlashtirishda manba bo‘lib xizmat qiladi.
6. Ehtiyoj (talab)ning mavjudligi
(etarliligi) to‘g‘risida tahliliy
ko‘rsatkichlar
Samarqand shahrida yashil hududlarni kengaytirishda qo‘llaniladi
va shahar-qishloq obodonlashtirishi uchun manzarali daraxt va
bo‘talar bilan yetarlicha ta’minlash imkoniyati mavjud emas.
|
| |
Asosnomani shakllantirishga

Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universitetidan innovatsion va amaliy loyihalar tanloviga
taklif etilayotgan ilmiy-texnik loyiha
Ilmiy-texnik loyiha
Mavzusi
Loyiha bajarilishidan kutilayotgan natija
Loyihaning yillik
moliyalashtirish
hajmi
Zoologiya va o‘lkashunoslik
muzeylari
eksponatlari
mikroorganizmlari:
xilma-
xilligi,
xususiyatlari
va
ularga qarshi kurash usullari.
b.f.f.d. (PhD),dotsent
B.S.Alikulov, mikrobiologiya
Tadqiqot shakli: amaliy bo‘lib, Zoologiya va o‘lkashunoslik muzeylari eksponatlarini
uzoq yillar davomida sifatli saqlashning ta’lim va turizmning rivojlanishidagi
ahamiyatini
inobatga olgan holda, muzeylar eksponatlari mikroorganizmlarining
xilma-xilligi,
xususiyatlarini o‘rganish va ularga qarshi kurash usullarini tadqiq etish dolzarbdir.
Ilmiy-tadqiqot natijalari: Samarqand shahridagi zoologiya va o‘lkashunoslik muzeylari
eksponatlarida mavjud bo‘lgan mikroorganizmlar ajratiladi va zamonaviy usullar yordamida
identifikatsiyalanadi. Ajratilgan mikroorganizmlarining xususiyatlari o‘rganiladi.
Muzeylarda
bugungi kunda foydalanilayotgan kimyoviy usullar va o‘rganilgan eksponatlar
mikroorganizmlari tabiatidan kelib chiqqan holda, eksponatlarni saqlash
yoki zararsizlantirish
texnologiyasini ishlab chiqiladi, bu borada muzeylarda foydalanish uchun amaliy tavsiyanoma
yaratiladi hamda amaliyotga joriy etiladi.
Natijalarni sinovdan o‘tkazish va joriy qilish

2-ilova
1a-ShAKL
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha
e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar tanloviga tavsiya
etilayotgan mavzu nomi
Zoologiya va o‘lkashunoslik muzeylari eksponatlari
mikroorganizmlari:
xilma-xilligi, xususiyatlari va ularga
qarshi kurash usullari.
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand
davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
Zoologiya va o‘lkashunoslik muzeylari eksponatlarining
mikroorganizmlari o‘rganilmagan,
ularga qarshi kurashning
mukammal texnologiyasi mavjud emas.
-modda. Ma’muriy organning, fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organining, ular

Ustidan shikoyat qilinayotgan qarorni qabul qilgan yoki ustidan shikoyat qilinayotgan
harakatni (harakatsizlikni) sodir etgan ma’muriy organning, fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish
organining, mansabdor shaxsning vakillari sud majlisiga kelishini sud majburiy deb topishi va ularni
tushuntirishlar berish uchun sud majlisiga chaqirishi mumkin.
Ma’muriy organlarning, fuqarolar o‘zini o‘zi boshqarish organlarining, ular mansabdor
shaxslarining qarorlari, harakatlari (harakatsizligi) ustidan shikoyat qilish to‘g‘risidagi ishni ko‘rib
chiqish chog‘ida sud ustidan shikoyat qilinayotgan qaror yoki uning ayrim qismlari, harakatlar
(harakatsizlik) qonuniyligini, ustidan shikoyat qilinayotgan qarorni qabul qilgan yoxud ustidan
shikoyat qilinayotgan harakatni (harakatsizlikni) sodir etgan organning yoki mansabdor shaxsning
vakolatlarini tekshiradi, shuningdek ustidan shikoyat qilinayotgan qaror yoki uning ayrim qismlari
yoxud harakatlar (harakatsizlik) arizachining huquqlari va qonun bilan qo‘riqlanadigan
manfaatlarini buzganligini aniqlaydi.
Ehtiyoj 
(talab) - Innovatsion va amaliy loyihalar

Izoh: tanlovga tavsiya etilayotgan mavzu asosnomasi zarur hollarda ilmiy tashkilot (mavzu
tashabbuskori)
ning
yuqori
turuvchi
vazirlik/idorasi
tomonidan
tashkil
etiladigan
muvofiqlashtiruvchi kengash muhokamasi natijalariga ko‘ra ishlab chiqilishi mumkin.
-modda. Kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilinadigan hujjatlar

|
-modda. Kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilinadigan hujjatlarBog'liq MSIYtK230-modda. Kassatsiya shikoyatiga (protestiga) ilova qilinadigan hujjatlar
Kassatsiya shikoyatiga quyidagilar ilova qilinadi:
1) davlat boji va pochta xarajatlari to‘langanligini tasdiqlovchi hujjat;
2) ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga kassatsiya shikoyatining va unga ilova qilingan,
ushbu shaxslarda mavjud bo‘lmagan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari yuborilganligini yoki
topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat;
3) kassatsiya shikoyati vakil tomonidan imzolangan taqdirda, kassatsiya shikoyatiga vakilning
imzolash vakolatini tasdiqlovchi hujjat.
Kassatsiya protestiga ishda ishtirok etuvchi boshqa shaxslarga kassatsiya protesti va unga
ilova qilingan, ushbu shaxslarda mavjud bo‘lmagan hujjatlarning ko‘chirma nusxalari
yuborilganligini yoki topshirilganligini tasdiqlovchi hujjat ilova qilinadi.
Arizani (shikoyatni) qaytarish to‘g‘risidagi, arizani (shikoyatni) qabul qilishni rad etish haqidagi
ajrim ustidan berilgan kassatsiya shikoyatiga (protestiga) qaytarilgan ariza (shikoyat) va uni sudga
taqdim etish chog‘ida unga qo‘shib berilgan hujjatlar ham ilova qilinishi kerak.
230 -modda. Ishni talab qilib olish
O‘zbekiston Respublikasi Bosh prokurori va uning o‘rinbosarlari, Qoraqalpog‘iston
Respublikasi, viloyat, Toshkent shahar prokurorlari va ularning o‘rinbosarlari ushbu Kodeks 224-
moddasining birinchi qismida ko‘rsatilgan shaxslarning murojaati mavjud bo‘lgan taqdirda yoki
prokuror ishtirokida ko‘rilgan ishlar bo‘yicha kassatsiya protesti kiritish to‘g‘risidagi masalasini hal
qilish uchun tegishli suddan ishni talab qilib olishga haqli.
231-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish to‘g‘risidagi
masalani hal etish tartibi va muddati
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki
qaytarish to‘g‘risidagi masala shikoyat (protest) sudga kelib tushgan kundan e’tiboran besh kundan
kechiktirmay kassatsiya instansiyasi sudi sudyasi tomonidan yakka tartibda hal qilinadi.
Kassatsiya shikoyatini (protestini) ish yuritishga qabul qilish, qabul qilishni rad etish yoki
qaytarish to‘g‘risida ajrim chiqariladi, uning ko‘chirma nusxasi ishda ishtirok etuvchi shaxslarga u
chiqarilgan kunning ertasidan kechiktirmay, ushbu Kodeksning 171-moddasida nazarda tutilgan
tartibda yuboriladi.
|
| |
* Amaliy loyihaning umumiy moliyalashtirish hajmi 1,5 mlrd so‘m va bajarililishi uch yilga mo‘ljallangan

2-ilova
1a-ShAKL
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha
e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar tanloviga tavsiya
etilayotgan mavzu nomi
Molekulyar
SSR
markerlari
asosida
genotiplash
yordamida an’anaviy seleksiya usullari orqali bahorgi
yumshoq bug‘doyning yuqori serhosil qurg‘oqchilikka
chidamli tizmalarini yaratish
2. Yo‘llanma xat raqami va
sanasi
3. Ilmiy
loyiha
mavzusi
tashabbuskori (ilmiy tashkilot
nomi)
Sharof Rashidov nomidagi Samarqand davlat universiteti
4. Taklif
etilayotgan
mavzu
doirasida
ilgari
bajarilgan/bajarilayotgan
fundamental,
amaliy
va
innovatsion
loyihalar
natijalari tahlili
A’anaviy seleksiya usullari yordamida genotiplashda
molekulyar SSR-markerlar qo‘llanilishi asosida bahorgi
yumshoq bug‘doyning serhosil qurg‘oqchilikka chidamli
tizmalarini yaratish
5. Qo‘lga
kiritilishi
rejalashtirilayotgan yakuniy
natija (mahsulot, ishlanma,
texnologiya)ning tavsifi
O‘tkazilgan tadqiqotlar natijasida yumshoq bug‘doyni
yaxshilash
bo‘yicha
milliy
dasturiga
-biotik
(kasalliklarga) va abiotik (qurg‘oqchilikka, issiqlikka va
tuzga
chidamlilik)
xususiyatlariga
ega
qimmatli
manbalari taklif etiladi.
Tadqiqot shakli - Innovatsion va amaliy loyihalar

2-ilova
1a-ShAKL
Ilmiy-tadqiqot ishlariga davlat buyurtmasi talablariga muvofiq amaliy va innovatsion
loyihalar tanlovi mavzusini shakllantirish bo‘yicha
ASOSNOMA
1. Davlat buyurtmasi bo‘yicha e’lon
qilinadigan
ilmiy
loyihalar
tanloviga
tavsiya
etilayotgan
mavzu nomi
Kartoshka yetishtirishning takomillashtirilgan ilg‘or
agrotexnologik tadbirlar tizimini joriy qilish
2. Yo‘llanma xat raqami va sanasi
xorijiy 
analoglaridan - Innovatsion va amaliy loyihalar

imkoniyatlari mavjud, lekin yetishtirishning agrotexnologiyasi
to‘liq ilmiy jihatidan asoslanib o‘rganilmagan.
8. Yaratiladigan
yangi
ishlanma
(texnologiya)
asosida
mahsulot/xizmat
ishlab chiqarishning resurs/
xom-ashyo bazasining va
zarur
infratuzilmaning
mavjudligi
Dorivor Za’faron piyozboshlarini ko‘paytirish,
sifatli mahsulot
mahsuloti yetishtirish texnologiyasi ishlab chiqarishga joriy
etiladi. Buning natijasida yuqori va sifatli
hosil olish fermerlar
amaliyotida o‘z o‘rnini topadi. Samarqand davlat universitetida
shu
sohada bakalavrlar, magistlar ta’lim olmoqda, universitetda
zamonaviy laboratoriya mavjud. Viloyat o‘rmon xo‘jaligi
bilan
hamkorlikda ilmiy ishlar olib borilmoqda.
9. Mavzu
doirasida
bajariladigan
loyihaning
moliyalashtirish hajmining
asoslanganligi
Taklif etilayotgan loyihaning moliyalashtirish hajmining bir
yillik smetasi ilova qilinadi.
10. Taklif
etilayotgan
mavzuning
manfaatdor
tarmoq (xo‘jalik boshqaruvi
Maqbul San'atlar va Uchlar

|
Maqbul San'atlar va Uchlar
|
bet | 5/5 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 116,84 Kb. | | #124314 |
Bog'liq ozodbekMaqbul San'atlar va Uchlar: LaTeX-da o'zgaruvchan san'atlar va uchlar (environments) qurish oson. Masalan, tikz paketi yordamida tavsiflangan rasmlarni yaratish.
latex
\draw (0,0) circle (1cm); \filldraw[fill=gray!20, draw=black] (2,0) rectangle (4,2); \end{tikzpicture}
Bu kod daraxtni va to'g'ri burchakdagi chiziqni yaratadi.
Dastlabki vaqtini Qisqartirish: Ko'p buyruqlarni o'zgartirish va sozlash uchun tex redaktorlar va tuzilmalar mavjud. Bu dasturlar tex fayl ichidagi matn va buyruqlarni osonroq tahrir qilishga yordam beradi.
Rasmlarni Boshqa Formatlarga Aylantirish: epstopdf paketi yordamida eps formatidagi rasmlarni pdf formatiga o'girish mumkin.
latex \usepackage{epstopdf}
Bu buyruq, epstopdf paketini chaqiradi.
|
| |
Rasmlar va Grafikalar - Nortojiyev Ozodbekning,, LaTeXga kirish”

|
Nortojiyev Ozodbekning,, LaTeXga kirish”
|
bet | 2/5 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 116,84 Kb. | | #124314 |
Bog'liq ozodbekRasmlar va Grafikalar:
Rasmlarni qo'shish va uni belgilash uchun \includegraphics , \caption , va \label buyruqlaridan foydalanishingiz mumkin.
latex
\centering \includegraphics[width=0.5\textwidth]{rasm.jpg} \caption{Rasmning tavsifi} \label{fig:rasm} \end{figure}
Tex Fayl Strukturasini O'zgartirish:
Dokument sinfini, hajmini, va boshqa xususiyatlarni o'zgartirish uchun \documentclass buyruqidan foydalanishingiz mumkin.
latex \documentclass[12pt]{article}
LaTeX Dasturlash Tilining Asosiy Printsiplari: LaTeX, dasturlash tilining aniq va kuchli sintaksisiga ega bo'lgan bir dasturlash tili hisoblanadi. Sintaksisning qulayligi va dokumentlar yaratishda osonlik bilan ishlash imkonini beradi.
Dokument Sinfi va Parametrlar: LaTeX-da documentclass buyrug'i orqali dokumentning sinfini va parametrlarini belgilash mumkin. Masalan:
latex
\documentclass[12pt, a4paper]{article}
Bu yerda 12pt hajmi va a4paper formatni belgilaydi.
Paketlar va Klaslar: LaTeX'da yana bir necha klas va paketlardan foydalanishingiz mumkin. Klaslar, dokumentning umumiy strukturasini o'zgartirishda, paketlar esa qo'shimcha funksiyalarni o'z ichiga oladi. Misol:
latex
Bu, rasmlarni qo'shish uchun kerakli paketni chaqiradi.
Matematika va Formulalar: LaTeX, matematik formulalarini yozishda juda qulaydir. Qisqa formulalarni matn ichida yozishingiz mumkin, yoki ularni alohida satrga joylashtirishingiz ham mumkin.
latex
$$\int_{a}^{b} x^2 \,dx$$
|
| |
Matnning Usul va Formatlashi

|
Matnning Usul va Formatlashi
|
bet | 3/5 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 116,84 Kb. | | #124314 |
Bog'liq ozodbekMatnning Usul va Formatlashi: Matnning usuli, qalinligi, rangi, va stilini o'zgartirish uchun qo'shimcha buyruqlar ishlatishingiz mumkin.
latex
\textit{Italic matn} \underline{Pastlab matn} \textcolor{red}{Qizil rangda matn}
Ro'yxatlar va Tartiblash: Raqamli va belgilangan ro'yxatlarni tuzishda enumerate va itemize muqova buyruqlari foydali bo'ladi.
latex
\item Birinchi ta'rifa \item Ikkinchi ta'rifa \end{enumerate} \begin{itemize} \item Element 1 \item Element 2 \end{itemize}
Sarlavha va Muqova: Sarlavha va muqovalarni o'zgartirish uchun \title , \author , va \date buyruqlari ishlatiladi.
latex \title{Mening Tex Faylim} \author{Sizning Ismingiz} \date{\today}
Matn va Struktura:
\section{} va \subsection{} buyruqlari: Boshqa bo'limlarga, qurollarga, va boshqa tuzilmalarga bo'linish.
\textbf{} va \textit{} buyruqlari: Qalin matn va yotqiziq matn yozish.
\newline yoki \linebreak buyruqlari: Yangi qator boshlash.
Sarlavha va Muqova:
\maketitle buyruqi: Sarlavha va muqovalarni generatsiya qilish.
\title{} , \author{} , va \date{} buyruqlari: Sarlavha va muqova ma'lumotlarini belgilash.
Rasmlar va Grafikalar:
\includegraphics{} buyruqi: Rasm qo'shish.
\caption{} va \label{} buyruqlari: Rasmlarga tavsif va ssilka qo'shish.
\begin{figure} ... \end{figure} muqova: Rasmni joylashtirish.
Matematika:
Inline formulalar uchun: $ ... $ yoki \(...\) buyruqlari.
Aloqa formulalar uchun: \[ ... \] yoki \begin{equation} ... \end{equation} muqova.
\frac{}{} buyruqi: Kesir ko'rsatish.
\sqrt{} buyruqi: Radikal chizish.
|
| |
a k k r e d - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlash

kod-m a'lum otlam i kom pyuterga tez va aniq kiritish uchun turli enlikdagi oraliq va
chiziqlam i ketm a-ketligi k o ’rinishidagi son, harflar va betlam i kodlashtirish
usullaridan biri hisoblanadi.
Shtrixli koulashtirish-natijaiam i y ig ’ish va avtom atik barobarlashtirish
texnologiyasiga ega bo’lib, hisoblash mashinasiga avtom atik
ravishda kiritish uchun
belgilangan
shakl,
o ’lcham,
rang,
qaytalanuvchi
shikastlangandagi
kombinatsiyalangan elem entlam i bosilgan shakllanish k o ’rinishdagi qoidalami
aniqlash b o ’yicha m a'lum otlam i ko’rsatishga asoslangandir.
EAN-13 iste'mol tovarining chiziqli kod belgisi m isolida k o ’rib chiqamiz
(4.1-rasm).
«START»
M arkaziy
« STO P»
belgisi
belgi
belgisi
4.1-rasm. EAN-13
kodining strukturasi
Belgidagi natijalami kodlashtirish uchun aniqlangan enlikdagi chiziqlar va
oraliqlar ishlatiladi. Istalgan sonli raqamning ulushi yoki m a'lumotning turli
k o ’rinishidagi kodlanish shtrixli kod ko’rinishida
bosiladi (masalan,
buyurtma
raqam li yoki tovar to ’dasining raqami).
Shtrixli kodni skanerlash juda muhim bo’lib, kom pyuter raqamidagi bosilgan
pastki kod teng qiym atli b o ’ladi. Kvaliatura va hisoblangan shtrixli kod bilan natijalar
kiritilm asa unda uchinchi k o ’rsatkich o ’zgarmay qoladi. Shtrixli kod belgisidagi
m a'lumotlam i o ’qish
uchun skenarlanayotgan
qurilm adagi nurlar chiziqli kodga
qarab y o ’naladi.
292
E sla b qolish uchun atam alar - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov...

2. П.Р.Исматуллаев, З.Т.То’хтамуродов, А.Х.Абдуллаев, P.A.Saydazova.
S t a n d a r t l a s h t i r i s h ,
metrologiya va sertifikatlashtirishga muqaddima. Toshkent, 1995.
3 .
P.R.Ismatullaev,
A.N.M aqsudov,
A.X. Abdullaev,
B.M .Axmedov,
A.A.A'zamov. M etrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish. « O ’zbekiston»,
T osh k en t,
2001.
4. Ш ишкин И.Ф. Теоретическая метрология. M,: И зд.Стандартов, 1991.
5. О.Ш .Хакимов. Теоретическая метрология. Ташкент,ТДТУ,1996.
6 . А.Н.Соловьев, С.М .Кирюхин. Оценка качества и стандартизация
текстильных материалов. М., Легкая индустрия, 1974.
7. A bduvaliev А.А., Latipov V.B., Umarov A.S., A lim ov M .N., Xakimov
O.Sh., Xvan V.I. Standartlashtirish, metrologiya, sertiifikatlashtirish, sifat. Toshkent,
2008.
8 . Абдувалиев A.A., Алимов M .H. Развитие и совершенствование систем
стандартизации, метрологии и сертификации в Республике Узбекистан на
период до 2010 года //Стандарт.-2005.-№2.
9. Абдувалиев А.А., Алимов М.Н., Бойко С.Р., М ирагзамов М.М.,
Сабиров М.З. Основы стандартизации, сертификации и управления качеством.
ТашкентгРап va texnologiya. 2005.
10. Абдувалиев А.А., Авакян П.Г., Алимов М .Н., Гольцов В.Ф.,
Мирагзамов М .М ., Сабиров М.З., Садыков А.Б. Основы стандартизации,
сертификации, метрологии и управления качеством продукции. Ташкент:
Издательство ТГТУ, 2002.
11. Абдувалиев А.А. Н екоторые аспекты совершенствования системы
стандартизации в Узбекистане //Стандарт.-2003.-№ 2.
12. Алимов М.Н. Государственные научно-технические программы-
важнейший фактор научно-технического прогресса //Стандарт.-2004.-№ 1.
13. Буриев Р.А. Основные направления государственной системы
стандартизации Узбекистана в текущем году и перспкетиве //Стандарт.-2003.-
Standartlashtirish b o ’yicha - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov...

U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlash
Metrologiya, standartlash va sertifikatlash asoslari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlash
|
) O ’lch ash xatolik lari ifo d a la n ish ig a qarab, ikki x il b o ’ladi

3 ) O ’lch ash xatolik lari ifo d a la n ish ig a qarab, ikki x il b o ’ladi: a) Mutloq xatolik; b) N isb iy xatolik. a) Mutloq xatolik o ’lchanayotgan kattalik birligi bilan ifodalanadi. аж = А - А т (1.19)
bu erda:ax - haqikiy mutloq xatolik; A - o ’lchash natijasi; A„-kattalikning
haqiqiy qiymati.
b) Nisbiy xatolik-mutloq xatolikni kattalikning haqiqiy qiym atiga nisbati bilan
hisoblanadi:
\ 0 0 = A ~ Ax 100
%; ( 1
. 2 0
) A„ A, 4) O ’lchashning natijasiga ta'sir etadigan xatoliklar 3 xil b o ’ladi:
a) M untazam xatoliklar;
b) Tasodifiy xatoliklar;
v) Q o’pol xatoliklar.
Muntazam xatoliklar o ’lchanayotgan kattalikka vaqt ichida bir hilda ta'sir
qiladi. M untazam xatoliklar uslubiy, asbobiy yoki sub'ektiv b o ’lishi mumkin.
O ’lchash usulini nazariy jihatdan aniq asoslanmaganligi natijasida uslubiy
xatolik kelib chiqadi.
O ’lchash asboblarining konstruktiv kamchiliklari tufayli kelib chiqadigan
xatolik asbobiy xatolik deb ataladi.
Sub'ektiv xatoliklar sinov ishlarini olib boruvchi shaxsning aybi bilan
chiqadigan xatoliklar.
Tasodifiy xatoliklar hisobga olib bo’lmaydigan har xil omillar ta'sirida hosil
bo’ladi. Bu xatoliklami takroriy tajriba bilan aniqlanadi.
Q o’pol xatoliklar-kuzatuvchining noto’g ’ri yozishi, hisoblashi va asbobning
noto’g ’ri ishlashidan hosil b o ’ladi.
Q o ’pol xatolar olingan nitijalar ichida yaqqol ko’rinadi. 6i
U lam i maxsus form ulalar bilan norm alligi yoki nonorm alligi tekshiriladi.
Sinov natijasida olingan eng katta k o ’rsatkich quyidagi formula bilan
tekshiriladi.
( 1
Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti

Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Download
4,18 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
20.05.2024
Hajmi
4,18 Mb.
#245349
Download
4,18 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Copy of Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti
Download
4,18 Mb.
Matnni ko'rish
корхона - download

Qidiruv: корхона
1-ma’ruza. Fanning muhandis-mashinasozlarni tayyorlashdagi o'rni va ahamiyati
K, Перегудов С. Л. “Автоматлаштирилган корхона станоклари.” Тошкент.: “Ўзбекистон”
50,4 Kb.
2
o'qib
1. avtomobil qurilishida materiallar o’rni va axamiyati
Ўзбекистон Рес-публикасининг Давлат стандарти (O’zDSt), Тармоқ стандарти (TSt), корхона стандартлари (KSt), техник шартлар (TSh) жорий қилинган
38,99 Kb.
4
o'qib
Тошкент ахборот технологиялари университети фарғона филиали талабаларнинг корхона, ташкилот ва муассаларда амалиёт ўтказишга
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg‘ona filiali talabalarining korxona, tashkilot va qabul qiluvchi tashkilotlarida amaliyot o‘tkazishga
58,5 Kb.
4
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
N azorat sa v o lla ri va top sh iriq lari

E slab qolish uchun atam alar:
Muvofiqlik sertifikati,
m uvofiqlik belgisi, muvofiqlik belgisining kodi,
muvofiqlik belgisining sifat tizimi.
4.14-§. Sin ov la b o ra to riy a la rin i a k k red itlash tirish
O ’zbekiston Respublikasining sertifikatsiyalashtirish Milliy tizimida,
sinov
laboratoriyalariga va uni akkreditlashga qo’yiladigan talablar va akkreditlashtirish
tartibi
O ’zDSt
ISO /IEC17025:2007
Sinov
va
kalibirlash
labaratoriyalari
kampitentligiga qo’yiladigan umumiy talablar standartida keltirilgan.
Laboratoriyani akkreditlashtirish tarmoqning turi va mulkchilik maqomiga
bog’liq emas. Sertifikatsiyalashtirish maqsadida sinovlar texnikaviy loyiqligi va
mustaqilligi bo’yicha akkreditlashtirilgan laboratoriyada o ’tkaziladi.
Faqat
texnikaviy layoqatliligi bo’yicha akkreditlangan
laboratoriyada
sertifikatsiyalashtirish
tashkilotining
nazoratida
bir
turli
mahsulotlarni
sertifikatsiyalashtirish m aqsadida sinovlar o ’tkazishga ruxsat etiladi.
Sinov laboratoriyasini akkreditlashtirishda ulam ing texnik layoqatligi va
mustaqilligini isbotlovchi tegishli shaklda akkredit-lash attestati taqdim etiladi.
Akkreditlash attestati 5 yilgacha muddatga beriladi va unda sinov laboratoriyasining
akkreditlash, sohasi, sinaluvchan m ahsulotning nomi, m e'yoriy
hujjatlar va sinash
usiublari belgilangan b o ’ladi.
O ’zbekiston standartlashtirish agentligi va sertifikatsiyalashtirish tashkilotlari
sinov laboratoriyasini akkreditlash va ulam i tekshiruvchan nazoratni amalga oshiradi.
Sinov laboratoriyasini akkreditlash, hujjatlam i ekspertizadan o ’tkazish va
tekshiruvchan nazoratlar uchun harajatlar lisenzion kelishuvga asosan so ’rovchi
qoplaydi. A kkreditlashtirishga da'vogar sinov laboratoriyasi mahsulotni sinashga
so ’rovchi tom onga b og’liq emasligini ta'minlovchi aniq huquqiy va tashkiliy
o ’tkaziladigan sinovlam ing ishonchliligini tizim iga ega bo’lish kerak.
Laboratoriyaning ma'muriy bog’liqligi va xodim larga haq to ’lash
tizimida
tijoriy, moliyaviy, ma'muriy va boshqacha y o ’l bilan sinov natijalariga ta'sir
k o ’rsatish imkoniyati b o ’lmasligi kerak.
288
Har bir sinov jihozlari va o ’lchov vositalari ro’yxatdan o ’tkaziladi. R o’yxat
hujjatida
jihozning turi va nomi, ishlab chiqargan korxona nomi, chiqarilgan vaqti va
qabul
qilingan, hamda foydalanish boshlangan muddatini, sotib olishdagi holati,
tekshirish va rostlash to ’g ’risidagi m a'lumotlar ko’rsatiladi.
Maksimumlik va minimumlik shartlari

Maksimumlik va minimumlik shartlari
Maksimumlik sharti
Yo‘lning optik farqi vakuumdagi
to‘lqin uzunligining butun
sonlariga
teng bo‘lsa (yarim to‘lqinning
juft sonlari)
Minimumlik sharti
Yo‘lning optik farqi
vakuumdagi to‘lqin
uzunligining toq
sonlariga teng bo‘lsa (yarim
to‘lqinning
juft sonlariga)
Interferensiya hodisasini qo‘llanilishi
Texnikada
Tekislik sirtini nazorat qilishda;
Tekislik sirtini egrilik darajasini nazorat qilishda;
Texnikada qo‘llaniladigan chiziqli o‘lchovlarni taqqoslashda;
Optik va mexanik detallarning o‘lchamlarini nazorat qilishda;
Sirtlardan aks etayotgan nurlarni kuchaytirish yoki pasaytirishda;
Ikkita to‘lqin manbalari orasidagi masofani o‘lchashda;
Astronomiyada
Yulduzlar diametrlari va holatlarini aniqlashda;
Fizikada
Nurlanishni tadqiqot qilish asboblari sifatida;
Xulosa
Men “Yorug’lik to’lqinlari interferensiyasi” mavzusida
mustaqil ish tayyorladim. Bu mustaqil ishni bajarish
jarayonida bilgan nazariy ma’lumotlarimni takrorlab
oldim va interferensiyaning amaliyotda qo’llanilishi
haqida asosiy ma’lumotlarni bilib oldim. Ma’lumotlar
menga juda yoqdi. Men kelajakda bu bilimlarimdan
albatta foydalanaman.
E’tiboringiz
uchun katta
rahmat!
Bajardi: Norboboyev Vohidjon
Tekshirdi: Xolmedov Hamid
Foydalanilgan adabiyotlar:
https://azkurs.org/pars_docs/refs/129/128068/128068.pdf
https://sdsu-
physics.org/physics180/physics180B/Topics/light/phys180Bc
h24.html
|
-modda. Kassatsiya shikoyati berish (protesti keltirish) huquqi

|
-modda. Kassatsiya shikoyati berish (protesti keltirish) huquqiBog'liq MSIYtK224-modda. Kassatsiya shikoyati berish (protesti keltirish) huquqi
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ishda ishtirok etishga jalb qilinmagan, ammo
huquqlari va majburiyatlari to‘g‘risida sud hal qiluv qarori qabul qilgan shaxslar birinchi instansiya
sudining qonuniy kuchga kirgan, apellatsiya tartibida ko‘rilmagan hal qiluv qarori ustidan
kassatsiya shikoyati, prokuror esa kassatsiya protesti berishga haqli.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Tadbirkorlik subyektlarining huquqlari va
qonuniy manfaatlarini himoya qilish bo‘yicha vakil birinchi instansiya sudining qonuniy kuchga
kirgan va apellatsiya tartibida ko‘rilmagan hal qiluv qarori ustidan kassatsiya shikoyati berishga
haqli, bundan tadbirkorlik faoliyati bilan bog‘liq bo‘lmagan nizolar mustasno.
Birinchi instansiya sudining hal qiluv qarori ustidan to‘liq yoki qisman shikoyat qilinishi
(protest keltirilishi) mumkin.
225-modda. Kassatsiya shikoyatlarini (protestlarini) ko‘ruvchi sudlar
Kassatsiya shikoyatlari (protestlari):
tumanlararo ma’muriy sudlarning hal qiluv qarorlari, shuningdek Qoraqalpog‘iston
Respublikasi ma’muriy sudining, viloyatlar va Toshkent shahar ma’muriy sudlarining birinchi
instansiya bo‘yicha qabul qilingan hal qiluv qarorlari ustidan berilganda — Qoraqalpog‘iston
Respublikasi ma’muriy sudi, viloyatlar va Toshkent shahar ma’muriy sudlari tomonidan;
hududiy harbiy sudlarning hal qiluv qarorlari, shuningdek O‘zbekiston Respublikasi Harbiy
sudining birinchi instansiya bo‘yicha qabul qilingan hal qiluv qarorlari ustidan berilganda —
O‘zbekiston Respublikasi Harbiy sudi tomonidan;
O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining birinchi instansiya bo‘yicha qabul qilingan hal qiluv
qarorlari ustidan berilganda — O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudining Ma’muriy ishlar bo‘yicha
sudlov hay’ati tomonidan ko‘riladi.
226-modda. Kassatsiya shikoyatini (protestini) berish tartibi
Kassatsiya shikoyati (protesti) kassatsiya instansiyasi sudiga yo‘llanadi, biroq hal qiluv qarorini
qabul qilgan sudga beriladi.
Hal qiluv qarorini qabul qilgan sud shikoyat (protest) kelib tushgan kundan e’tiboran besh
kunlik muddatda uni kassatsiya instansiyasi sudiga ish bilan birga yuborishi shart.
|
| |
) - U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlash

|
U. M. Matmusayev, M. Q. Qulmetov, T. A. Ochilov, T. A. Toytrova, J. R. Muxtarov metrologiya, stand artlashBog'liq Metrologiya, standartlash va sertifikatlash asoslari.
21
)
bu erda: М мах -katta k o ’rsatkich; M -o ’rta arifmetik ko’rsatkich; a - o ’rta
kvadrat og’ish miqdori.
H
J:LT n —
(L22)
Sinov natijasida olingan eng kichik k o ’rsatkich quyidagi formula bilan
tekshiriladi.
U2 = M ~ M™
(1.23)
bu erda: Mmjt -eng kichik k o ’rsatkich.
A gar Ui va U2 jadvalda beriladigan «U» koeffitsientidan (95 foiz ehtimollikda
tajriba soniga nisbatan olinadi) katta b o ’lsa, u holda U, va U2 k o ’rsatkichlari
nonormal deb hisoblanadi va ulam i umum iy k o ’rsatkichlardan olib tashlanadi, natija
qolgan k o ’rsatkichlar b o ’yicha aniqlanadi.
«U» mikdorining «п» ga nisbatan o ’zgarishi (ehtimollik koeffitsienti /?=0,05).
N
3
5
10
15
20
25
U
1,41
1,87
2,29
2,49
2,62
2,72
A sb o b la rn in g va o ’lch ash n in g aniq ligi
A sboblam ing va o ’lchashlam ing to ’g ’ri o ’lchanganligi nafaqat nisbiy xatolik
bilan aniqlanadi, balki ulam ing aniqlik k o ’rsatkichi bilan ham ifodalah mumkin.
Aniqlik ko’rsatkichi quyidagi formula bilan topiladi:
T„ = — = - ^ —;
a 100
(1.24)
bu erda: Ax-haqiqiy o ’lchanayotgan qiymat; ax - mutloq haqiqiy xatolik.
GOST 798-74 bilan aniqlik ko’rsatkichi «Т» bo’yicha aniqlik sinfi topiladi.
62
Aniqlik sinfi 0-5 gacha o ’zgaradi. Eng past aniqlik sinfi T=0 teng. Eng yuqori
aniqlik
sin fi esa
T=5,0
te n g b o ’ladi.
T o ’qim a ch ilik
san oatid a
ishlab
chiqarish ja ra y o n la m i
nazorat q ilu v ch i
asboblarning aniqlik sin fi
0,5; 1,0; 1,5
b o ’lish i m um kin.
|
| |