nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-mavzu. Aholi daromadlari va davlatning ijtimoiy siyosati

463
Oldingi mavzularda davlat, turli korxonalar, jismoniy va huquqiy shaxslarning
daromadlari va ularning shakllari haqida tushunchalar berilgan edi.
Ushbu mavzuda aholi daromadlarining iqtisodiy mazmuni, ularning tarkibi,
daromadlarning aholi turmush darajasiga ta’siri ko’rib chiqiladi. Bozor iqtisodiyoti
sharoitida daromadlar tengsizligining asosiy sabablari o’rganiladi. Daromadlar
tengsizligi borasida bildirilgan fikrlar tahlil qilinib, tengsizlik va samaradorlik
o’rtasidagi nisbat ko’rsatib beriladi. Mavzu kambag’allik muammosi, aholi
daromadlarining yetarli darajasini ta’minlash bo’yicha davlat dasturlarini bayon etish
bilan yakunlanadi.
1. Aholi daromadlari va uning tarkibi. Aholi turmush darajasi
va uning ko’rsatkichlari
«Daromad» iqtisodiy faoliyat natijalarini ifodalovchi ko’rsatkich bo’lib, u serqirra
va murakkab mazmunga ega hisoblanadi. Chunki, daromad bir vaqtning o’zida biron-
bir faoliyat natijasida olingan tushumni, pul mablag’larini, natural ko’rinishda olingan
mahsulotlarni, iqtisodiy resurslar keltiruvchi nafni va boshqa tushunchalarni ifodalashi
mumkin. Shuningdek, daromad umumiy tushuncha bo’lib, uning tarkibida aholi
daromadlari muhim o’rin tutadi.
Aholi daromadlari ma’lum vaqt oralig’ida (masalan, bir yilda) ular
tomonidan olingan pul va natural shakldagi tushumlar miqdorini anglatadi.
Iqtisodiy adabiyotlarda aholi daromadlarining tarkibiy tuzilishi turlicha
ko’rsatiladi. Jumladan, V.I.Vidyapin va boshqalarning umumiy tahriri ostidagi
«Iqtisodiyot nazariyasi» darsligida bu tarkibiy tuzilish quyidagi jadval ko’rinishida
keltirilgan (24.1-jadval).
Foydalanilgan adabiyotlar

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.471
8.
Tjøstheim, I., & Kvellestad, T. (2004). Email classification using support vector machines.
In Proceedings of the Fourth International Conference on Intelligent Data Engineering and
Automated Learning (pp. 674-681). Springer.
ФРАКТАЛ ЎЛЧОВНИ АНИҚЛАШ УСУЛИ
Д.Н.Мухторов
Ўзбекистон миллий университети Жиззах филиали
dmukhtorov062@gmail.com
Аннотасия. Мазкур мақола
фрактал ўлчовни аниқлаш усули асосида
фрактал эгри
чизиқларда такрорланиш жараёнининг ҳар бир босқичи фрактал ўлчов қийматини
катталашишига олиб келади. Чексиз сонли қадамлар натижасида ҳосил бўлган фрактал эгри
чизиқ чексиз узунликка эга бўлади. Фрактал эгри чизиқлар узунлигининг ўсиш тезлиги эгри
чизиқнинг ажралиб турадиган хусусияти ҳисобланади. Aсосий тушунча шундаки, уни ўлчаш
учун ишлатиладиган ўлчов мосламасининг узунлиги ва ҳажми бир-бирига боғлиқдир. Ушбу
ўзаро муносабатлар маълум қонуниятга эга. Бу қонуният ўлчов таърифи учун ҳам муҳимдир.
Xususiy muvozanat – bu iqtisodiyotning ayrim bo’laklarida, soha va

352
To’rtinchidan, iqtisodiyotda muvozanatning umumiy shart-sharoitlari bo’lib bozor
muvozanati, ya’ni barcha asosiy bozorlar (tovarlar, resurslar, ishchi kuchi va hokazolar)da
talab va taklif muvozanatga erishishi xizmat qiladi.
Iqtisodiy muvozanat erkin raqobat bozorida barcha xaridorlar tengligi, iqtisodiy
vaziyat barqarorligi kabi qator shart-sharoitlarni ham taqozo qiladi.
Real hayotda iqtisodiyot doimiy harakatda va to’xtovsiz rivojlanish holatida
bo’ladi. Iqtisodiy sikl fazalarida, bozor kon’yunkturasi, bozor sub’ektlari daromadlari
va talabi tarkibida o’zgarishlar ro’y berib turadi.
Bularning hammasi muvozanat holatini turg’un iqtisodiyotdagi shartli umumiy
muvozanat sifatida qarab chiqishni taqozo qiladi.
Shunday qilib, makrodarajada umumiy iqtisodiy muvozanat – bu mamlakat butun
iqtisodiyotining muvofiqligidir. Bu barcha sohalar, tarmoqlar, xo’jaliklarning me’yorida
rivojlanishini ta’minlaydigan iqtisodiy faoliyatning barcha qatnashchilari hamda barcha
bozordagi o’zaro bog’liq va bir-birini taqozo qiladigan muvozanatlar tizimini o’z ichiga
oladi.
Iqtisod fanlari doktori O.Hamroev iqtisodiy muvozanatning mazmuni va uning
tarkibiy tuzilishini o’rganishga tizimli yondashib, ularni quyidagi chizma ko’rinishida
ifodalaydi (18.1-chizma)
85
.
Iqtisodiy muvozanat darajasini aniqlashda asosan ikkita o’zaro bog’liq usuldan
foydalaniladi:
1) yalpi sarflar va ishlab chiqarish hajmini taqqoslash usuli;
2) jamg’arma va investitsiyalarni taqqoslash usuli.
- ta’lim tizimida xodimlar kasbiy bilim va ko‘nikmalarini yangilash hamda chuqurlashtirish jarayoni. *

|
- ta’lim tizimida xodimlar kasbiy bilim va ko‘nikmalarini yangilash hamda chuqurlashtirish jarayoni. *
|
bet | 303/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun... - ta’lim tizimida xodimlar kasbiy bilim va ko‘nikmalarini yangilash hamda chuqurlashtirish jarayoni. *Kadrlarni malakasini oshirish
... - xodimlar ish joylarini o‘zgartirib turish. *Rotatsiya
... - xodimlarni belgilangan maqsadlarga erishish uchun mehnat qilishga safarbar eta olish qobiliyati. *Etakchilik
... - xodimlarning mahnat faoliyatini amalga oshirishdagi mahorati darajasi. *Malaka
... - xodimlarning fikrlarini inobatga olgan xolda boshqaruv faoliyatini amalga oshirish. *Demokratik raxbarlik uslubi
... grafik organayzeri asosida marraga kim birinchi chikish texnologiyasining sxematik tuzilishi buyicha utilgan mavzularni mustaxkamlash samarali xisoblanadi. *Zinama-zina.
...- insonni muayyan faoliyatga undovchi ichki va tashqi xarakatlantiruvchi kuchlar. Motivlar.
... Kiritilgan o‘zgarishlarning tavsifiga ko‘ra (radikal, modifikatsiyalangan, kombinatsiyalangan);O‘zgarishlar ko‘lamiga ko‘ra (lokal, modulli, tizimli); Kelib chikish manbaiga ko‘ra (shu jamoa uchun ichki yoki tashkaridan olingan). Bugun ta’lim tizimidagi innovatsiyalarni kuyidagicha tasniflash ma’qullanmoqda. Savol birinchi yo‘nalishni toping. *faoliyat yunalishiga karab (pedagogik jarayondagi, boshqaruvdagi)
...- maxsus tayyorgarlikka ega, boshqarishning qonun–qoidalarini chuqur biluvchi malakali boshqaruvchi mutaxassis. *Menejer
... tadqiqotlar – u yoki bu voqea-hodisalar va jarayonlarni tasvirlash va tushuntirib berishni, ularni ishlash mexanizimi va qonuniyatlarini ochishni maqsad qilib qo‘yadi? Fundamental.
... talabalarning tadkik etish faoliyatini, ular matnni mustakil ukish topshirigini olishganida yunaltirishga yordam beradi. *Ikki kismli kundalik
... talabalarning tadqiq etish faoliyatini, ular matnni mustaqil o‘qish topshirig‘ini olishganida yo‘naltirishga yordam beradi. *o‘qitish bo‘yicha qo‘llanma.
... o‘zi bilan har bir ko‘rilayotgan qarorga oid, uning ijrosiga oid, shuningdek, bo‘lishi mumkin bo‘lgan ijobiy va salbiy oqibatlariga oid bashoratlar jamlanmasini ifoda etadi. -*Ssenvariylvr uslubi.
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 346/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
378
Конечно, заинтриговать читателя – эффективный метод, но необходимо
воздерживаться от подлога и прикрас, так как это дезориентирует читателя,
зрителя, слушателя.
Ещё один пример. Название статьи «Фаррух Умаров и его большая
волосатая мечта» сильно заинтриговала читателя, а именно словосочетание
«волосатая мечта», Прочитав статью: «Знаете, есть такое понятие как
«BHAG», дословно это Большая Волосатая Дерзкая Цель — долгосрочная (на
срок от 10 до 25 лет) цель, основанная на базовых ценностях и вашем
предназначении», читатель выясняет, что «волосатая мечта» в заголовке
статьи является языковой игрой. Оно образовалось в результате дословного
перевода английской аббревиатуры и часть этого понятия была изменена.
К словесной игре можно отнести каламбуры - одно из самых ярких
проявлений языковой игры. Как правило они основаны на юмористическом
использовании неоднозначных слов и омонимов. Мысль в тексте выглядит
ярче, острее. Понятие «текст» не имеет как такого общепринятого понятия.
В своей работе Л. Г. Бабенко утверждает, что общепризнанного определения
текста до сих пор не существует и что, отвечая на этот вопрос, разные авторы
указывают на разные стороны этого явления:
Д. Н. Лихачев - на существование его создателя, реализующего в тексте
некий замысел;
О. Л. Каменская - на основополагающую роль текста как средства
вербальной коммуникации;
А. А. Леонтьев - на функциональную завершенность этого речевого
произведения и т. д. [1].
«Текст – это произведение речетворческого процесса, определяющееся
завершенностью, произведение, реализованное в виде письменного
документа, которое состоит из названия (заголовка) и ряда особых единиц
(сверхфразовых единств), объединенных разными типами грамматической,
лексической, логической, стилистической связи, имеющее определенную
целенаправленность и прагматическую установку» [5].
Если говорить о заголовках, то, по мнению Г.В. Лазутиной, их существует
три типа:
1) прямое отражение темы: «Конкурсы, фестивали и премии: возможности
для фотографов проявить себя и заработать хорошие деньги» «Внук Сталина
– народный артист России»;
2) прямое отражение идеи: «Все вместе - возродим»;
3) опосредованное отражение идейно-тематического решения через
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 365/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
398
- ўқитиш жараёнининг асосий шакллари маъруза ва индивидуал дарслар
ҳисобланади; катта ўрта мактабда ўй вазифаларига кўпроқ урғу берилади;
синфда оғзаки савол-жавоблар методи кўпроқ ишлатилади.
- кўргазмалилик ўқитишнинг асосий принципларидан бири ҳисобланади,
шунинг учун турли ўқитишнинг техник воситаларидан кенг фойдаланилади.
- ўқув предмети бўйича имтиҳонларга тайѐргарлик кўриш мақсадида
қўшимча ишлаш кенг тарқалган. Бунда асосан назарияни билиш ва масалалар
ечиш кўникмаларига эга бўлиш талаб қилинади.
Таълим сифатини ошириш учун унинг ҳолати ва ривожланиш
тенденцияларини узлуксиз мониторингини олиб бориш ва ўқувчиларнинг
ўқув ютуқларини объектив ва адекват баҳолашни амалга ошириш зарур. Бу,
айниқса, ўқувчиларнинг кейинги шахсий ривожланиши ва фуқаролик
ривожланиши учун замин яратадиган умумий ўрта таълим даражасида муҳим
аҳамиятга эга.
PISA (Programme for International Student Assessment) Ўқувчилар
билимини баҳолаш халқаро дастури, 15 ёшли болаларнинг математика,
табиий фанлар ва она тилидан ҳаётий кўникмаларни эгаллаганлигини
ўрганишга қаратилган тадқиқот.
Ҳозирги вақтда таълим жараёнида ўқитишнинг илғор усулларини
қўллаш, ўқитиш жараёнида юқори натажаларга олиб келади. Таълим
усулларини ҳар бир дарснинг дидактик вазифасидан келиб чиқиб танлаш
мақсадга мувофиқ саналади. Анъанавий дарс шаклини сақлаб қолган ҳолда,
уни турли-туман замонавий усуллар билан бойитиш таълим олувчиларнинг
ўзлаштириш даражасининг кўтарилишига олиб келади. Бунинг учун дарс
жараёни оқилона ташкили қилиниши, таълим берувчи томонидан таълим
олувчиларнинг қизиқишини орттириб, уларнинг таълим жараёнида фаоллиги
муттасил рағбатлантирилиб турилиши, ўқув материалини кичик-кичик
бўлакларга бўлиб, уларнинг мазмунини очишда интерфаол усулларни
қўллаш ва таълим олувчиларни оммавий машқларни мустақил бажаришга
ундаш талаб этилади. Бу усуллар қўлланилганда таълим берувчи таълим
олувчини фаол иштирок этишга чорлайди. Таълим олувчи бутун жараѐн
давомида иштирок этади.
Фойдаланилган адабиётлар
1. Йўлдошев. Ж.Ғ. Усмонов.С. Илғор педагогик технология.– Т.: Ўқитувчи,
2004.–101
|
| |
Dunyoning eng zo‘r 400 ta universitetlari ro‘yxati tuziladigan reytingda eng katta ulush qaysi sohaga ajratilgan-

|
Dunyoning eng zo‘r 400 ta universitetlari ro‘yxati tuziladigan reytingda eng katta ulush qaysi sohaga ajratilgan-
|
bet | 305/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunDunyoning eng zo‘r 400 ta universitetlari ro‘yxati tuziladigan reytingda eng katta ulush qaysi sohaga ajratilgan- Turli tadqiqot sohalariga nisbatan normallashgan ilmiy nashrlarning sitatalanganligiga
Dunyoning eng zo‘r 400 ta universitetlari ro‘yxati tuziladigan reytingga turli tadqiqot sohalariga nisbatan normallashgan ilmiy nashrlarning sitatalanganligining necha yillik davrdagi ma’lumotlari olinadi – 5 yillik
“Yosh o‘qituvchining kasbiy turg‘unligi” deganda nimani tushunasiz? *O‘qituvchining kasb tanlashida o‘z tanlovining to‘g‘riligiga va asosliligiga ishongan holda uzoq vaqt davomida mehnat qilishi.
“Zakovat o‘yini» didaktik o‘yinning qaysi turiga kiradi? *Ijodiy o‘yin.
“Zig-zag” o‘zaro o‘qish texnikasi necha bosqichda malga oshiriladi? *5.
“Ikki ob’ektni taqqoslaydi va farqlarini aniqlaydi” bu faoliyat B. Blum taksonomiyasining qaysi bosqichiga xos? *tahlil.
“Iqtisodchi” texnologiyasi qaysi turga kiradi? *xususiy.
“Innovatsion loyiha” bu...? Bu loyiha maqsadlarini amalga oshirish uchun zarur bo‘lgan texnik, tashkiliy, rejaviy va moliyaviy hujjatlarning yig‘indisidir.
“Innovatsion ta’lim” tushunchasi dastlab qaerda asoslangan? *1979 yilda Rimda.
“Innovatsion faoliyat” Iqtisodiy faoliyat sohasidagi jarayonlarni radikal tarzda o‘zgartirishga yordam berishi mumkin bo‘lgan biron bir yangilikni yaratish, uni takror ishlab chiqarish jarayonlarini qamrab oluvchi alohida faoliyat turidir.
“Innovatsiya” ning ma’nosi nima? *yangilik, yangi tartib qoida.
“Inson kamolotida uch narsa – irsiyat, muhit, tarbiya muhim rol o‘ynaydi” degan fikrlar muallifi kim? *Ibn Sino.
“Inson ozod va hur tug‘iladi va shunday yashashi lozim” ushbu fikr kimniki? *Islom Karimov
“Inson haqiqiy darajada mukammal bo‘la olmaydi, agarda boshqalarning mukammal bo‘lishiga yordam bermasa” – bu ibora kimning iborasi? * Ch.Dikkens.
“Intensiv” so‘zining ma’nosi? Jadal, tezkor faoliyat ko‘rsatish.
“Interfaol” tushunchasining lug‘aviy ma’nosi? O‘zaro harakat qilmoq, bir-biridan o‘rganish.
|
| |
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar

|
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar Pdf ko'rish
|
bet | 359/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASI
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar:
1.
Iqtisodiy taraqqiyot, iqtisodiy rivojlanish va iqtisodiy o’sish tushunchalarining
ta’rifini bering hamda ularning umumiy tomonlari va farqlarini ko’rsating.
2.
Iqtisodiy o’sishning ekstensiv va intensiv turlari qanday aniqlanadi?
3.
Nima uchun real hayotda sof ekstensiv yoki sof intensiv iqtisodiy o’sish turlari
uchramaydi?
4. Mamlakatning iqtisodiy salohiyatiga, aholisining turmush darajasiga va ishlab
chiqarishining
samaradorligiga
baho
berishda
iqtisodiy o’sishning qanday
ko’rsatkichlaridan foydalaniladi?
5.
Iqtisodiy o’sishga ta’sir qiluvchi taklif, taqsimlash va talab omillarini
tushuntiring hamda ularning ahamiyatini baholang.
6.
O’zbekistonda nominal YAIM 2004 yil 12189,5 mlrd. so’mni, 2005 yil
15923,4, 2006 yil 20759,3, 2007 yil 28186,2 mlrd. so’mni tashkil qilgan. Uning yillar
bo’yicha o’sish sur’atlarini aniqlang. Respublika aholisi 2004 yil 26007, 2005 yil
26167,0, 2006 yil 26485,8, 2007 yil 27100 ming kishini tashkil qilganligini hisobga
olsak, aholi jon boshiga nominal YAIM o’sish sur’ati qanday o’zgargan?
7.
Milliy boylik tushunchasining ta’rifini bering va tarkibiy tuzilishini ko’rsating.
8.
Milliy boylik tarkibida moddiy-buyumlashgan boylik qanday o’ringa ega va u
qanday tarkibiy qismlarni o’z ichiga oladi?
9.
Nima uchun yer, suv kabi tabiiy boyliklarni qiymat o’lchovida baholab, milliy
boylik tarkibiga kiritish mumkin emas?
10. Madaniy, tarixiy obidalar va arxitektura yodgorliklarining milliy boylik
tarkibida aks etishini qanday izohlaymiz? Ularning har biriga misollar keltiring.
18-mavzu. Milliy iqtisodiyotning muvozanati va mutanosibli rivojlanish.
1.Iqtisodiy muvozanat, uni ta’minlash shart-sharoitlari va aniqlash usullari……
|
| |
Corrected Gestational Age/Postmenstrual Age

|
Corrected Gestational Age/Postmenstrual Age
|
bet | 477/654 | Sana | 03.01.2022 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #14803 |
Corrected Gestational Age/Postmenstrual Age
|
Dose
|
Interval
|
< 30+0 weeks
|
100 mg/kg/dose
|
8 hourly
|
30+0−35+6 weeks
|
80 mg /kg/dose
|
6 hourly
|
≥ 36+0 weeks*
|
80 mg/kg/dose
|
6 hourly
| *Consider 4 hourly dosing if culture-proven sepsis in this group
|
Dose adjustment
|
Therapeutic hypothermia – Evidence is lacking to guide dose adjustment.
ECMO – While standard dosing may be adequate for susceptible organisms, studies in adults have shown poor PK target attainment for the directed therapy of Pseudomonas aeruginosa. Seek infectious diseases consultant advice(5, 6)
Renal impairment – Use with caution. Concurrent use with vancomycin has been suggested to be associated with an increased incidence of acute kidney injury in adults and children but unclear in neonates. (7-11)
Hepatic impairment – No dose adjustment is required.
|
Maximum dose
|
|
Total cumulative dose
|
|
Route
|
IV
|
Preparation
|
Add 17 mL water for injection to the 4.5 g vial to make a concentration of 200 mg/mL of piperacillin equivalent solution.
FURTHER DILUTE
Draw up 2 mL (400 mg of piperacillin equivalent) and add 8 mL of sodium chloride 0.9% to make a final volume of 10 mL with a final concentration of 40 mg/mL of piperacillin equivalent.
|
Administration
|
IV infusion over 30 minutes. (3)
|
Monitoring
|
Complete blood count, electrolytes, renal and hepatic function during prolonged treatment (> 10 days).
|
Contraindications
|
Hypersensitivity to any of the penicillins and/or cephalosporins or beta-lactamase inhibitors.
|
Precautions
|
Prolonged therapy increases risk of leucopenia, neutropenia and thrombocytopenia. High doses may lead to hypernatraemia (owing to sodium content of preparations) (12)
|
|
| |
Asosiy tayanch tushunchalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

462
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning maqsadi – iqtisodiy va ijtimoiy
barqarorlikni ta’minlash, iqtisodiy tizimni mustahkamlash va uni o’zgarib turuvchi
sharoitga moslashtirish.
Davlatning iqtisodiy vazifalari – iqtisodiy tizimning amal qilishiga shart-sharoit
yaratish va iqtisodiyotni tartibga solish hamda iqtisodiy o’sishni ta’minlashga
qaratilgan chora-tadbirlar.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning usullari – tartibga solishning
ma’muriy va iqtisodiy vositalari birligi.
Bevosita usullar – iqtisodiyotni tartibga solishning taqiqlash, ruxsat berish va
majbur qilish tavsifidagi ma’muriy vositalari.
Bilvosita usullar – iqtisodiyotni tartibga solishning iqtisodiy vosita va dastaklari.
Takrorlash uchun savol va topshiriqlar:
1.
Davlatning iqtisodiyotdagi roliga turlicha qarashlarini baholang.
2.
Davlatning iqtisodiyotga aralashuvi to’g’risidagi qanday nazariyalarni bilasiz?
3.
Davlatning asosiy iqtisodiy vazifalarini sanab chiqing va ularning qisqacha
tavsifini bering.
4.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga
solishning zarurligini nima taqozo qiladi?
5.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solish o’z oldiga qanday maqsad va
vazifalarni qo’yadi?
6.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning bevosita va bilvosita
usullariga tavsif bering. Tartibga solishning ma’muriy va iqtisodiy vositalarini sanab
ko’rsating.
7.
Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishda davlat sektori qanday rol
o’ynaydi?
8.
Davlat ijtimoiy-iqtisodiy dasturlari nima va ular qanday amalga oshiriladi?
9.
O’zbekiston iqtisodiyotida davlat sektorining ulushi dinamikasini tahlil qiling.
Yillar davomida tarmoq va sohalar bo’yicha davlat sektori ulushining o’zgarishini
izohlang.
10. Iqtisodiyotni davlat tomonidan tartibga solishning tashqi iqtisodiy
usullarining mazmunini tushuntiring.
Iqtisodiy mutanosiblik va uning turlari

358
Milliy iqtisodiyotdagi muvozanatlik uning turli tomonlari va sohalari o’rtasida
mutanosiblik bo’lishini taqozo qiladi.
Iqtisodiy mutanosiblik
– iqtisodiyotning turli tomonlari va sohalari o’rtasida
miqdor va sifat jihatdan ma’lum moslik bo’lishidir.
Bunda tenglik bo’lishi
shart
emas. Ular mos keluvchi nisbatlarda (masalan, 2:3, 5:3, 3:1) bo’lishi mumkin.
Makroiqtisodiy jarayon g’oyat murakkab va ko’p qirrali bo’lishi sababli
mutanosiblik turlari ham ko’p va xilma-xil.
Jumladan, professor A.G.Gryaznova va
boshqalar iqtisodiyotda muvozanatga erishishni ta’minlovchi beshta asosiy
mutanosiblikni ajratib ko’rsatadilar:
1) resurslarning hajmi, tarkibiy tuzilishi va samaradorligini moddiy ne’matlar va
xizmatlar ishlab chiqarish tarkibiy tuzilmasi bilan bog’lovchi
omillar
(ishlab
chiqarish, mehnat, moliyaviy resurslar)
mutanosibligi
;
2) jamg’arish me’yorini, ya’ni ishlab chiqarishning ma’lum
hajmiga erishish
uchun uni kengaytirishga yo’naltiriluvchi mamlakat milliy daromadidagi ulushni
belgilovchi
jamg’arish mutanosibligi
;
3) ishlab chiqarish faoliyatidan olingan daromadlarni ishlab chiqarish
omillarining barcha egalari o’rtasida taqsimlanishi
nisbatini belgilab beruvchi
taqsimot mutanosibligi
;
4) iste’molchi
talabi va taklifning hajmi, tarkibiy tuzilishi va qiymati bo’yicha
nisbatini belgilab beruvchi
ayirboshlash (sotish) mutanosibligi
;
5) tovar va pul massasi o’rtasidagi
nisbatni aks ettiruvchi
tovar-pul
mutanosibligi
86
.
Iqtisodiy mutanosibliklarni bu kabi turli ko’rinishdagi turkumlashlar boshqa
manbalarda ham ko’plab uchraydi. Shunga ko’ra, ularning
barchasini umumlashtirib
mutanosiblikning quyidagi guruhlari tarkibiga kiritish mumkin.
Drug interactions - Neonatal Intensive Care Drug Manual

Drug interactions
Concurrent administration with erythromycin promotes accumulation.
Xanthines may decrease the anaesthetic/sedative effect of benzodiazepines. Care needs to be taken with adding or withdrawing caffeine or aminophylline.
Adverse reactions
Hypotension and reduced cardiac output, particularly when used in combination with fentanyl.
Respiratory depression and apnoea.
Hypersalivation.
Nasal discomfort (with intranasal route).
Seizure-like myoclonus (more common in premature neonates receiving via intravenous route).
Compatibility
Fluids: Glucose 5%, glucose 10%, sodium chloride 0.9%.
Y-site: Amino acid solutions. Abciximab, amikacin, amiodarone, anidulafungin, atracurium, bivalirudin, calcium gluconate, caspofungin, cefotaxime cefazolin, ciprofloxacin, cisatracurium, clindamycin, digoxin, dopamine, doripenem, eptifibatide, erythromycin, esmolol, fentanyl, fluconazole, gentamicin, glyceryl trinitrate, haloperidol lactate, hydromorphone, labetalol, linezolid, methadone, methylprednisolone, metronidazole, milrinone, morphine sulfate, noradrenaline (norepinephrine), palonosetron, pancuronium, potassium chloride, ranitidine, remifentanil, sodium nitroprusside, tirofiban, tobramycin, vancomycin, vecuronium.
Incompatibility
Fluids: No information.
Y-site: Fat emulsion. Aciclovir, albumin, aminophylline, amoxicillin, ampicillin, azathioprine, azithromycin, cefepime, ceftazidime, chloramphenicol, clonidine, dexamethasone, ertapenem, esomeprazole, flucloxacillin, foscarnet, furosemide (frusemide), ganciclovir, hydrocortisone sodium succinate, imipenem-cilastatin, indomethacin, omeprazole, phenobarbital (phenobarbitone), piperacillin-tazobactam (EDTA-free), potassium acetate, sodium bicarbonate, thiopental (thiopentone), tramadol, trimethoprim-sulfamethoxazole.
|
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Литература - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

|
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming Pdf ko'rish
|
bet | 364/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Литература.
1. А.С. Сигов, В.А. Мордвинов. Мобильные информационные технологии в учебном
процессе школы и вуза. Магистр, № 5-6, 2001.
2. Арменголь М. Влияние глобализации на деятельность ибероамериканского
виртуального университета // Высшее образование в Европе. Том XXVII, №3, 2002.
3. Образование и 21 век. Информационные и коммуникационные технологии. М.
1999. С.21
4. IT для будущих управленцев . // Логинфо. 2001. № 5-6
5. CNews.ru. Интервью с Сергеем Кувшиновым, проректором по информатизации
и новым технологиям в образовании РГГУ.
6. Кечиев Л.Н., Путилов Г. П., Тумковский С.Р. Информационно-образовательная
среда технического вуза. CNews.ru
7. Mason, Robin. Globalizing Education: Trends and Applications. New York: Routledge,
1998. P. 40-41.
Mo‘minov B., Egamberdiyev E. Noravshan qiymatlar asosida qaror qabul qilish
NORAVSHAN QIYMATLAR ASOSIDA QAROR QABUL QILISH
B.Mo‘minov
1
, E.Egamberdiyev
2
.
1
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti, t.f.d. professor.
2
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti, PhD
student.
Annotatsiya
. Ushbu maqolada noravshan qiymatlar asosida qaror qabul qilish tizimlari
ko‘rib chiqiladi. Noravshan qiymatlarni aniq qiymatga aylantirish (Defuzzifikatsiya) va
o‘rtacha arifmetik qiymat usullarni birlashtirgan ko‘p qatlamli tizim taklif etiladi. O‘rtacha
arifmetik qiymat dinamik bo‘lmagan tizimni boshqarish uchun samarali bo‘lsa,
defuzzifikatsiyalangan tizim qaror qabul qilish mos keladi. Biroq, alohida foydalanilganda,
bu tizimlar hisoblash jihatidan murakkab va og‘ir bo‘lishi mumkin. Taklif etilayotgan ko‘p
qatlamli yondashuv hisoblash yukini kamaytirishga va har ikkala texnikani o‘z ichiga olgan
mahsulotning ekspressivligini oshirishga qaratilgan. Ushbu moslashuvchan noravshan
tizim oson talqin qilish va insoniy fikrlash imkonini beradi. Ushbu tizimni, sharhlash va
intuitiv qaror qabul qilish muhim bo‘lgan sohalarda qo‘llash mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
Adabiyotlar ro’yxati - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms...

|
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming Pdf ko'rish
|
bet | 368/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Adabiyotlar ro’yxati
.
1. Jhy Shing Roger, Chuen Tsai Sun and Eiji Mizutani, “Neuro- Fuzzy and Soft
Computing”.
2. Ion Iancu , “Fuzzy Logic - Controls, Concepts, Theories and Applications”, Chapter 16.
3. Robert Fuller, “Neural Fuzzy Systems”, Chapter 1.
4. E. H. Mamdani, “APPLICATION OF FUZZY ALGORITHMS FOR CONTROL OF SIMPLE
DYNAMIC PLANT.,” Proceedings of the Institution of Electrical Engineers, vol. 121, no. 12,
pp. 1585–1588, 1974, doi: 10.1049/PIEE.1974.0328/CITE/REFWORKS.
5. H. A. Nefeslioglu, C. Gokceoglu, and H. Sonmez, “A mamdani model to predict the
weighted joint density,” Lecture Notes in Artificial Intelligence (Subseries of Lecture Notes
in Computer Science), vol. 2773 PART 1, pp. 1052–1057, 2003, doi: 10.1007/978-3-540-
45224-9_140/COVER.
6. K. Tanaka and M. Sugeno, “Introduction to Fuzzy Modeling,” Fuzzy Systems, pp. 63–89,
1998, doi: 10.1007/978-1-4615-5505-6_3.
7. B. B. Muminov, O. Nuraliyevich Bekmirzaev, and M. Al-Khwarizmi, “CLASSIFICATION
AND ANALYSIS OF NETWORK ATTACKS IN THE CATEGORY OF’DENIAL OF SERVICE’
INFORMATION SYSTEM,” CENTRAL ASIAN JOURNAL OF EDUCATION AND COMPUTER
SCIENCES (CAJECS), vol. 1, no. 1, pp. 7–15, Feb. 2022, Accessed: May 09, 2023. [Online].
Available: https://cajecs.com/index.php/cajecs/article/view/v1i11
Рахимов Н.О., Даминова Б.Э., Примкулов О.Д.
Ахборот тизимларида мантиқий
хулосалаш самарадорлигини ошириш ёндашуви
АХБОРОТ ТИЗИМЛАРИДА МАНТИҚИЙ ХУЛОСАЛАШ САМАРАДОРЛИГИНИ
ОШИРИШ ЁНДАШУВИ
Нодир Одилович Рахимов
(Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги ТАТУ, профессор, r_nodir@mail.ru),
Даминова Барно Эсановна
(Қарши давлат университети, доценти в.б.,
Примкулов Ойбек Дилмурот ўғли
(Муҳаммад ал-Хоразмий номидаги ТАТУ,
ассистент)
Аннотация.
Ушбу мақолада ахборот тизимларида билимларни акс эттириш
жараёнида маълумотлар массивлари катталашганда билимлар базасида мантиқий
хулосалаш самарадорлигини ошириш ва фойдаланадиган продукцион қоида учун
мантиқий хулосалаш усули таркибини аниқлаш талабини шакллантириш
масаласини ечишга ёндашув таклиф этилган.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current problems of programming
|
бошқариш принтсипини амалга оширадиган тизимлар деб ҳам

|
бошқариш принтсипини амалга оширадиган тизимлар деб ҳам Pdf ko'rish
|
bet | 374/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq Тўпламбошқариш принтсипини амалга оширадиган тизимлар деб ҳам аталади) тартибга солиш Й
ҳаракати ўлчанган Ф бузилиш натижасида келиб чиққан Х чиқиш қийматининг оғишини
қоплайдиган тарзда шакллантирилади. Аниқликни ошириш учун барча мумкин бўлган
бузилишларни ҳисобга олиш керак. Амалда, кўпчилик бузилишларни ўлчаш ва керакли сигнал
турига айлантириш қийин. Бундан ташқари, бир нечта бузилишларни ўлчаш АБС схемасини
мураккаблаштиради.
Ёпиқ АБСда бошқарув кириши Г ва объектнинг чиқиш қиймати бошқарув блокининг
киришига берилади.Г қийматига асосланиб, бошқарув мосламаси Х
0 нинг
тегишли талаб
қилинадиган қийматини аниқлайди ва бу ҳақда маълумотга эга бўлади. Х нинг жорий
қиймати, объектга таъсир қилиш орқали Х ва Г ўртасидаги зарур ёзишмаларни таъминлайди.
Бундай автоматик бошқарув тизимида бошқарув мосламаси Х нинг барча оғишларини
белгиланган Х
0 дан
, бу оғишларнинг сабабларидан, шу жумладан ҳар қандай бузилишлар ва
ички шовқинлардан қатъи назар, бартараф этишга интилади.
Ушбу турдаги АБС О ва CУ томонидан ташкил этилган ёпиқ контактларнинг занглашига
олиб келади. Бошқариш мосламаси объект атрофида унинг чиқишини кириш билан боғлаб,
қайта алоқа ҳосил қилади. Шунинг учун ёпиқ тциклли бошқарув тизимлари, шунингдек,
тескари алоқага эга тизимлар ёки оғиш орқали бошқариш принтсипини амалга
оширадиган тизимлар деб аталади . Бу АБСнинг асосий турини ифодаловчи қайта алоқа
тизимлари.
Бир тизимда оғиш ва бузилиш орқали бошқариш тамойилларини қўллашда
бирлаштирилган АБС олинади. Бундай ҳолда, объектнинг ҳолати ва ташқи муҳит тўғрисидаги
маълумотларнинг кўпайиши билан назорат сифати ошади.
Келинг, қўзғалиш палласида бошқариладиган шаҳар генератори мисолида (сифат
даражасида, миқдорий баҳосиз) ёпиқ автоматик бошқарув тизимининг ҳайдаш ҳаракати
бўйича очиқ тизимга нисбатан афзалликларини кўрсатамиз. Очиқ тизимнинг диаграммаси 1.2-
расмда кўрсатилган.
Фараз қилайлик, генератор милининг Г доимий бурчак тезлиги билан айланиши
таъминланди
, генератор магнитланиш эгри чизиғининг чизиқли қисмида ишлайди,
функтсионал кучайтиргич Й қўзғалиш оқимининг чизиқли боғлиқлигини таъминлайди И
ин
мос
ёзувлар кучланиш У
c
.
Чиқиш қийматини бошқаришингиз мумкин - кучланиш У
н
юк қаршилиги Р
н
учун
қўлланиладиган
потансиёметр слайдерини Р
1
ҳаракатлантириш орқали У
с
қийматини
ўзгартириб .
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 351/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
383
o‘ziga berilgan topshiriqni mashqlar asosida o‘zlashtirish va undan so‘ng
boshqasiga o‘tish talab qilinadi. To‘g‘ri javob takrorlash va rag‘batlantirish bilan
mustahkamlanadi. Bunday yo‘l tutish paytida tarbiyachi bolaning o‘zlashtirgan
bilimini vaqti-vaqti bilan baholab borishi lozim. Baholash navbatdagi topshirivni
berishdan oldin amalga oshiriladi.
Baholashning ham bir qancha tizimlari hamda darajalarini belgilovchi
shakillar tavsiya etilgan bo‘lib, o‘qituvchi-pedagog ularni bolaning bilimini
baholash paytida qo‘llash mumkin. Bunday ana'naviy boholash tizmida farqli
o‘laroq, zamonaviy tajribalarga tayangan holda “
Ilk qadam
” dasturi bola
rivojlanishiga mo‘ljallangan noan'anaviy kreativ yondoshuvdan foydalanadi va bu
yo‘l bola tabiiy o‘sishining butun mohiyatini anglash va xolis baholash imkonini
beradi. Bunday yo‘l tutishga asosan bolalar:
o‘yin davomida o‘zini o‘rab turgan atrof-muhit haqidagi axborotlarni
o‘zlashtirib, faol ta'lim oladi;
rivojlanishning qonuniy bosqichlaridan o‘tadilar;
o‘zlarini hissiy kognitiv o‘sib-ulg‘ayishlari uchun harakat qiladilar;
takrorlanmasindividual) tarzda va har bir o‘z fiziologik, intellektual
imkoniyatlari doirasida ulg‘ayib boradi.
Bu nazariya tarafdorlari bolani biologik organizm sifatida qaraydi va o‘z
xulosalariga tayangan holda quyidagi tezislarini olg‘a suradi: Tafakkur rivojida
ikki yo‘l–asl tabiiy va ijtimoiy yo‘lning o‘z o‘rni va bir-biriga ta'siri bor. Unisi
ham, bunisi ham kognitiv va jismoniy rivojlanishga(barkamollikka) daxldordir.
Kongnitiv va jismoniy rivojlanish:
bizni o‘rab turgan olamni bevosita aql va tajriba vositasida bilishdir;
bolada ichki fikrlash asosida empirik tajribani shakillantirish.
Har bir shaxsning rivojlanish sur'ati-ijtimoiy muhit ta'siri natijasidir.
Kognitiv o‘sish o‘z o‘rnida fikrlashning chuqur sifat o‘zgarishi bilan ham
bog‘liqdir. Bola o‘z rivojlanish davrida ma'lum bosqichlarni bosib o‘tadi. Bu
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 353/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
385
Rahmonova Dilfuza Maxmudovna
Buxoro Davlat universiteti «Pedagogika» kafedrasi o‘qituvchisi
ODDIY TARBIYACHI –GAPIRADI VA KO‘RSATADI, YAXShI
TARBIYACHI O‘YINGA ISHTIROK ETTIRADI
Har bir ota-ona o‘z bolasining maktabda yaxshi ta'lim olishini va maktabni
tugatgandan so‘ng hayotda o‘z o‘rnini topishini xohlaydi. Lekin, hamma ota-onalar
ham bolani maktab ta'limiga tayyorlash nimalardan iborat bo‘lishini va u
nimalarni bilishi kerakligidan xabardor emaslar. Davlat talablari asosida
maktabgacha ta'lim yoshidagi bolalarning egallashi lozim bo‘lgan bilim, ko‘nikma
va malakalariga qo‘yilgan minimal talablarni bolalar ongiga singdirishda uslubchi
va tarbiyachilarning roli kattadir. Maktabgacha yoshdagi bolalarning maktab
ta'limiga o‘tishi hamisha uning hayoti, xulqi, qiziqishi va kundalik
munosabatlarida anchagina jiddiy o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi. Shuning uchun
maktabgacha yoshdagi bolani MTMda yoki uydayoq maktab ta'limiga tayyorlash
jarayonida uncha qiyin bo‘lmagan bilim, tushuncha, ko‘nikma va malaka bilan
tanishtirish kerak bo‘ladi. Bunday tanishtirish o‘z navbatida, bolada kechadigan
moslashuv davrining jiddiy qiyinchiliklarsiz o‘tishiga yordam beradi. Bolaning
maktabga qadam qo‘yayotganida nechog‘li bilimga ega ekanligi emas, uning yangi
bilimlarni egallashga tayyorligi, atrof-olamga moslashish ko‘nikmasi, voqyea-
hodisani mustaqil ravishda tahlil etishi va harakat qilishi muhimroq hisoblanadi.
Bolaga biror narsani o‘rgatishgina emas, unda o‘z kuchiga ishonchni orttirish,o‘z
g‘oyasini himoya qilish, mustaqil ravishda bir qarorga kelish ko‘nikmasini
shakllantirish ham muhimdir. Maktabgacha ta'lim yoshidagi bola o‘ynagan,
ko‘rgan, eshitgan narsalarini tasavvurida aks ettiradi, sinab ko‘radi, o‘ylaydi,
o‘lchaydi, tekshiradi. Insoniylik fazilatlari bolalikdan kurtak yoza boshlaydi. Ayni
shu paytda inson qalbiga yaxshilik urug‘i tashlanadi. Bola hayotida tevarak-
atrofdagi voqyea-hodisalarni his etsada, uni to‘g‘ri tushunishga ojizlik qiladi.
Biroq, turli taassurotlar uning xarakterini shakllantiradi. Darhaqiqat, bolalarning
tasviriy faoliyatiga razm solsangiz, ularning tevarak-atrofdagi olamni musaffo
tuyg‘ulari bilan yorqin va mo‘jizakor bir tarzda ko‘ra olishlarini kuzatamiz.
Bolalarda hayotiy tajriba, bilim va ko‘nikma yetarli darajada bo‘lmasada, ular
samimiyat va soxtalik, yomonlik va yaxshilikni nihoyatda kuchli his etadilar. Oq
qog‘oz yuzasida bola nimanidir tasvirini aks ettiradi va yasaydi hamda o‘zining
mehnati mahsulidan estetik zavq oladi. Mehnat, mashg‘ulot, o‘yin, sayr, bayram,
|
| |
-rasm. elektr sxemasi - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.346
2-rasm. Funktsional diagramma
Funktsional diagramma belgisi: TE - o'lchash uchun birlamchi o'lchov o'tkazgichi
mahalliy o'rnatilgan harorat;
1 - kompressor;
2 - past darajadagi issiqlik manbai (LHL);
3 – issiqlik nasosli evaporatator;
4 - issiqlik nasosining kondensatori;
5 - yuqori darajadagi issiqlik iste'molchisi (HTP);
6 - past haroratli issiqlik almashtirgich;
7 - sovutgich oqimi regulyatori;
8 – yuqori haroratli issiqlik almashtirgich;
AI - analog signallar uchun mikrokontrollerdagi kirish moduli;
AO - analog signallar uchun mikrokontrolördagi chiqish moduli;
DI - diskret signallar uchun mikrokontrollerdagi kirish moduli;
DO - diskret signallar uchun mikrokontrollerdagi chiqish moduli.
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 363

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
396
Жўраева Марзия
Навоий вилоят Қизилтепа тумани
20 умумий ўрта таълим мактаби ўқитувчиси
ФИЗИКА ФАНИНИНИ ЎҚИТИШ СИФАТИНИ ИЛҒОР
ХОРИЖИЙ ТАЖРИБАЛАР АСОСИДА ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
ТАМОЙИЛЛАРИ
Бугунги
кунда
бутун
дунё
миқиёсида
физика
таълимини
такомиллаштириш бўйича интенсив ишлар амалга оширилмоқда: физика
ўқитишнинг мақсадлари, ўқув материали мазмунини танлаш тамойиллари
аниқлаштирилаяпти, дарсликлар ва бошқа ўқув воситаларини модернизация
қилиш ишлари олиб борилмоқда, ўқитишнинг самарали шакллари ва
методлари ишлаб чиқилмоқда. Бу жараён ҳозирги вақтдаги фаннинг, фан ва
техника ўртасидаги ўзаро алоқаларнинг ривожланиши, жамиятнинг барча
соҳаларига янги ахборот технологияларининг кенг жорий этилишига
асосланган илмий-техник революциянинг натижаларини ўз ичига қамраб
олади. Шу билан боғлиқ равишда мактабда физика ўқитишнинг мақсадлари
ҳам ўзгармоқда. Тегишли ахборотларни эгаллашнинг кучайиши эса ўқув
материаллари структурасини такомиллаштиришни талаб этмоқда. Бу эса
ўқувчиларнинг физиканинг умумий принциплари ва қонунларини
ўзлаштириш даражаларига ва уларни назарий фикрлаш методлари асосида
эгаллашларига ўз таъсирини кўрсатади. Кўпгина мамлакатларда физика
ўқитишга қўйиладиган мақсадлар деярли бир хил: ўқув фани бўйича илмий
ва техник саводхонлик асосларини шакллантириш; ижодий қобилиятларни
ривожлантиришни таъминлаш, илмий фикрлашни шакллантириш, турли
манбалар (адабиётлар, экспериментлар ва ҳ.к) ёрдамида мустақил билим
эгаллаш кўникмаларини ривожлантириш. Деярли барча мамлакатларда
ўқитувчилар фаолияти характерини ўзгартириш ҳаракатлари яққол кўзга
ташланмоқда: билимларни оддий усулда беришдан билиш жараёнини
бошқаришга ўргатишга ўтилмоқда. Асосий эътибор ўқувчилар билиш
фаолиятларини
таъминловчи
дарсликлар
мазмунини
ўзгартиришга
(экспериментлар, турлича мустақил топшириқлар ва бошқаларни
кўпайтириш), ўқув жараёнини ташкил қилишнинг шакллари, усуллари
ваметодларига қаратилмоқда. Моделлардан онгли ва кенг фойдаланиш,
илмий тадқиқот методларини ўрганиш, тарихийлик ва бошқалар методологик
билимлар сифатида муҳим аҳамият касб этади.
|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 364/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
397
Дунёнинг кўпгина давлатларига хос бўлган физика курсининг
структураси сифатида қуйидаги ўқитиш тизимини қараб чиқишимиз мумкин:
бошланғич мактаб, ўрта мактабнинг биринчи босқичи, ўрта мактабнинг
иккинчи босқичи, ўрта мактабнинг юқори босқичи, тўлиқсиз ўрта мактаб
(таълимни биринчи, иккинчи ва учинчи босқичлари; ҳар бир босқич уч
синфдан), гимназия (гуманитар, табиий-илмий бўлим ва бошқалар; одатда 2-
3 йиллик таълим). 50% вақт таянч фанларни (тил, адабиёт, математика ва
бошқалар) ўқитишга ажратилади. Интеграллашган курслардан фойдаланиш
кенг тарқалган, юқори синфларда эса – махсус курслар кўпроқ ўқитилади.
Бошланғич мактабда кўпинча физика, табиий фанлар доирасида ўрганилади.
Масалан, Швецияда биринчи босқичда физика элементлари ўлкашунослик,
қўл меҳнати, иккинчи босқичда табиатшунослик, учинчи босқичда алоҳида
курс ёки табаатшунослик доирасида кўриб чиқилади. Гимназияда табиий-
илмий бўлимда физика уч йил давомида етарлича юқори даражада ўқитилади
(65, 110, 124 соат). Механика, электр, атом физикаси ва бошқа физиканинг
бўлимлари ўқитилади.
Японияда физика ўқитиш тизими: Япония таълимининг шаклланиши
1867-1868 йилларда бошланган. Япония ўз олдига икки вазифани: биринчи
— бойиш, иккинчи - Ғарб технологиясини Япония ишлаб чиқаришига
киритиш масаласиин қўяди ва бу ишни амалга ошириш учун биринчи галда
таълим тизимини тубдан ўзгартириш кераклиги айтилди. 1872 йили «Таълим
ҳақидаги қонун» қабул қилинди. Бунда Япон таълими Ғарб таълими билан
уйғунлаштирилди. 1908 йилда Японияда бошланғич таълим мажбурий 6
йилликка айлантирилди. 1893 йили касб йўналишидаги дастлабки коллеж
пайдо бўлди. 1946 йили қабул қилинган Конституция фуқароларнинг таълим
соҳасидаги хуқуқ ва бурчларини белгилаб берди. Унда барча болалар бепул
умумий таълим олишлари белгилаб қўйилган. Японияда ҳозирги замон
таълим тизимларини таркиби қуйидагича: болалар боғчалари, бошланғич
мактаб, кичик ўрта мактаб, юқори ўрта мактаб, олий таълим тизимларига
кирувчи ўқув юртларидан иборат.
Япония мактабларида физика ўқитиш методикасининг ўзига хос
хусусиятлари:
- катта эътибор мустақил экспериментга қаратилган; бошланғич мактабда
ҳамма материал тажрибалар ва уларнинг натижалари муҳокамасини ўз ичига
олади; юқори синфларда эксперимент тадқиқотчилик характерини эгаллайди;
моделлаштириш ва конструкциялаштиришдан ўқитиш жараёнида кенг
фойдаланилади.
|
| |
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 358/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
391
программирования.
Скретч разрабатывается небольшой командой программистов для детей в
Массачусетском технологическом институте. Он создан как продолжение
идей языка Лого и конструктора Лего. Программы на Скретче состоят из
графических блоков, подписи к которым зависят от выбранного для
интерфейса языка. Может быть выбран один из 50 языков интерфейса,
включая русский.
5. CourseLab
CourseLab – это программа для создания креативных электронных курсов и
инструмент реализации широкого спектра задач обучения. Оно позволяет
создавать курсы с различными формами интерактивностей и заданиями, а
также тесты на базе курсов. Программный продукт CourseLab ориентирован
на простоту использования, для чего в системе используются: объекты для
быстрой разработки курсов, принцип "что видишь, то и получишь"
(WYSIWYG), готовые решения для создания любых интерактивностей.
Кроме того мы можем пройти разные готовые курсы по интересующим нас
вопросам. Это расширит кругозор учеников.
Во многих странах мира учителя имеют свои собственные веб-сайты или
онлайн курсы. Я думаю наличие собственного сайта существенно повышает
имидж учителя в глазах учеников и родителей.
Сайт – это виртуальный офис в данном случае курс, работающий
круглосуточно и без выходных. В любой момент ученики могут зайти «в
него» и получить нужную им информацию.
Анализируя личностное инновационно-креативное развитие будущего
специалиста образования, надо отметить, что высокий уровень учебной,
методической,
научно-исследовательской
деятельности
студента
определяется разными причинами и, наверное, не совсем объективно
отражает его готовность к инновационно-креативных личностей. Креативной
деятельности, что можно наблюдать по выполнению выпускных
квалификационных работ, т.е. процент творческих работ ниже в тех группах,
где не использовался новый подход подготовки специалиста.
Литература
1.Джумабеков, К.У. (2016). Инновационные технологии обучения в
формировании креативных личностей. Вопросы инновационной экономики,
6(1), 49-72. doi:10.18334/vinec.6.1.35352
|
| |
Adabiyotlar ro’yxati - Namangan Institute of Engineering and Technology nammti uz

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.345
Annotatsiya. Avtomatlashtirish fan va texnikaning bir sohasidir avtomatik boshqarish
nazariyasini, shuningdek, tamoyillarini ko'rib chiqadi avtomatik tizimlar va ularni tashkil etuvchi
texnik vositalarni qurish.
Kalit so’zlar:
SCADA,
Sxema, panellar, konsollar, shkaflar, eliqtr tarmoqlar, Transport.
Kirish. Avtomatlashtirish funktsiyalari diagrammalarini o'qishda quyidagi ketma-ketlikka rioya
qilish tavsiya etiladi:
2) texnologik jarayonni va unda ishtirok etuvchi barcha qurilmalar, bloklar va qurilmalarning
o'zaro ta'sirini o'rganish, avtomatlashtirish loyihasi va texnologik qismga tushuntirish yozuvlari bilan
tanishishni boshlash;
3) ushbu texnologik jarayonni nazorat qilish va boshqarish punktlarini tashkil etishni belgilaydi;
4) ushbu sxemada nazarda tutilgan elektr haydovchilarni kuzatish, signalizatsiya qilish va
avtomatik tartibga solish va boshqarish uchun tugunlar ro'yxatini o'rnatish.
Bunda texnologik asbob-uskunalar va datchiklar yaqinida boshqaruv moslamalari ko'rsatiladi,
boshqaruv halqalari esa tegishli arab raqamlari bilan ko'rsatiladi. Aktuatorlar va sensorlar alifbo va
raqamli belgilarga ega emas. Ishlab chiqish natijasida olingan avtomatlashtirish sxemasi
avtomatlashtirilgan texnologik ob'ekt haqida ma'lumot beradi va individual funktsional birliklar va
qurilmalarning sxematik diagrammalari bilan tanishish va o'rganishga kirishish imkonini beradi.
Kalit so‘zlar - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

442
{ ,
}
{( ,
( )) |
}
F
f x
x
F
x
x
x
X
A
(1)
Ushbu tadqiqotda noravshan qaiymatlar asosida xulosalar tizimini ishlab chiqish
qaralmoqda. Noravshan xulosalar tizimi intuitiv tabiati va inson mulohazalarini tahlil qilish
qobiliyati tufayli iqtisodiy, ilmiy va muhandislik sohalarida keng qo‘llaniladi. Noravshan
xulosa chiqarish tizimlari, chiqish ekspressiv quvvatiga ega, shuning uchun natijalarni
osongina tushunish va tahlil mumkin. Mualliflar tomonidan noravshan xulosalar tizimi
uchun ko‘p qatlamli yondashuv taklif qilingan.
Noravshan xulosalar tizimining tuzilishi uchta asosiy komponentdan iborat: ma'lumotlar
bazasi , qoidalar bazasi va fikrlash mexanizmi. Qoidalar bazasida noravshan qoidalar
tanlanadi va "if-then" formati yordamida tuziladi, ular oldingi (kirish) va natija (chiqish)ni
o‘z ichiga oladi. Ushbu noravshan qoidalar kirish va chiqishlar o‘rtasidagi munosabatlarni
lingvistik tarzda aks ettiradi va insoniy fikrlashni osonlashtiradi. Ma'lumotlar bazasi
komponenti noravshan qoidalarda qo‘llaniladigan tegishlilik funktsiyalarini belgilaydi.
Tegishlilik funktsiyalari to‘plam ichidagi ob'ektlarga tegishlilik darajalarini beradi, ularning
tegishlilik darajasiga qarab noravshan to‘plamlarga kiritilishini aniqlaydi. Qoidalar bazasi
va ma'lumotlar bazasi komponentlaridan foydalangan holda, noravshan xulosalar
tizimining fikrlash mexanizmi noravshan kirishlar asosida noravshan natijalarni yaratish
uchun hisob-kitoblar va xulosalarni amalga oshiradi[3].
Noravshan xulosa chiqarish tizimlarining har xil turlari mavjud bo‘lib, ularning har biri
o‘ziga xos xususiyatlarga ega. Quyida noravshan xulosa chiqarish tizimlarining keng
tarqalgan turlari keltirilgan: