nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Rektifikatsiya kolonnasining moddiy balansi

27.2-rasm. Rekifikasiya kolonnasining moddiy balansini aniqlashga doir:
1 - kolonna; 2 — kub-bug`latgich; 3 - deflegmator.
27.2-rasmda ko’rsatilgan sxemaga ko’ra rektifikatsiya kolonnasining moddiy balansini
to’zamiz: oqimlar bo’yicha
к
д
ф
G
G
G
(27.3)
-
engil uchuvchan komponent bo’yicha
к
к
д
д
ф
x
G
x
G
xF
G
(27.4)
bu yerda,
к
д
ф
G
G
G
,
,
—
dastlabki aralashma, distillyat va qoldiq mahsulotning massaviy yoki
mol hisobidagi sarflari;
к
д
ф
x
x
x
,
,
—
yengil uchuvchan komponentning dastlabki aralashma, distillyat va qoldiq
mahsulotdagi massaviy yoki mol ulushlari hisobidagi tarkibi.
Kolonna pastki qismining moddiy balansi

|
Kolonna pastki qismining moddiy balansiBog'liq Mavzu modda almashinish asoslariKolonna pastki qismining moddiy balansi.
Bunday holat uchun quyidagi moddiy balans
tenglamalarini yozish mumkin: oqimlar bo’yicha
ф
а
к
б
G
G
G
G
(27.9)
engil uchuvchan komponent bo’yicha
x
G
G
x
G
y
G
ф
а
к
к
б
(27.10)
bu yerda,
к
G
— kub qoldig`ining sarfi (mol hisobida);
к
x ,—
kub qoldig`idagi yengil uchuvchan
komponentning tarkibi (mol ulushlari).
(27.10) tenglamani mol hisobidagi nisbiy sarflar bo’yicha (1 kmol distillyatga nisbatan) qayta
echib va
д
а
д
к
G
G
F
G
G
W
/
,
/
deb belgilab, quyidagi ifodalarga ega bo’lamiz:
x
F
R
Wx
V
F
R
W
V
к
y
;
bundan
к
x
R
F
x
R
F
R
y
1
1
1
(27.11)
Bu tenglamalardan
C
x
R
F
tg
R
F
R
к
1
1
,
1
deb olamiz,
bu yerda,
tg
- ish chizig`ining ordinata ochqiga og`ish burchagi tangensi,
C —
ish chizig`ining
absissa ochqi bo’yicha ajratgan kesmasi.
Shunday qilib, oxirgi tenglamani quyidagi ko’rinishda yozish mumkin:
C
x
tg
y
(27.12)
(27.12) ifoda kolonnaning pastki (suyuqlikdan yengil uchuvchan komponentni maksimal
ajratuvchi) qismi uchun ish chizig`i tenglamasi deb ataladi. Rektifikatsiya kolonnasi ish
chiziqlarini
y-x
diagrammada tasvirlash uchun (27.7-rasm) absissa ochqiga suyuqliklarning
berilgan tarkiblari
к
а
x
x
,
va
д
x
ning qiymatlari joylashtiriladi. Qabul qilingan shartga ko’ra,
yuqorigi tarelkadan chiqayotgan bug`ning va distillyatning tarkiblari o’zaro teng
д
д
д
x
x
y
.
nuqtadan diagonal bilan kesishguncha vertikal o’tkaziladi, natijada
a
nuqtaga ega bo’lamiz.
R
ning qiymati ma’lum deb hisoblaniladi. Ordinata ochqiga
1
/
R
x
B
д
(27.8-tenglamaga
asosan) kesma joylashtiriladi, bunda nuqta hosil bo’ladi.
D
va
a
nuqtalar tochg`ri kesma
yordamida birlashtiriladi.
X
a
ning qiymatiga tochg`ri kelgan nuqtadan
ad
chizig`i bilan
kesishguncha vertikal kesma o’tkaziladi, bunda
b
nuqta hosil bo’ladi.
ab
tochg`ri kesmasi
kolonna yuqori qismining ish chizig`ini ifodalaydi. Qabul qilingan shartga ko’ra
к
к
x
y
,
shu
sababdan
к
x
ning qiymatiga tochg`ri kelgan nuqtadan diagramma dioganali bilan kesishguncha
vertikal kesma o’tkazilib, c nuqtaga ega bo’linadi.
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Elektr energiyasini olishning an’anaviy va noana’naviy usullari haqida umumiy ma’lumotlar

|
Elektr energiyasini olishning an’anaviy va noana’naviy usullari haqida umumiy ma’lumotlar
|
bet | 5/5 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 0,7 Mb. | | #104449 |
Bog'liq O\'TA O\'TKAZUVCHANLIK TO\'G\'RISIDA TUSHUNCHA NOAN\'ANAVIY ENERGIYA MANBALARIAsosiy adabiyotlar.
I.V. Savelev . Umumiy fizika kursi.T.1, T.2, T.3. Moskva. : Astrel. 2011.
D.V. Sivuxin. Umumiy fizika kursi. Moskva. : fiz. mat. lit. 2005.
K.P.Abduraxmanov,O‘.Egamov “Fizika kursi” darslik, Toshkent, 2010 y.
V.S. Volkenshteyn. Umumiy fizika kursidan masalalar to‘plami. 2008.
Qo‘shimcha adabiyotlar
U.Abduraxmonov, M. M Rusak, B.J. Yusupov Elektrostatika. T. Universitet. 1993.
M.A. Magrupov, M.M Rusak, B.J. Yusupov. Mexanika. Molekulyar fizika va termodinamika asoslari. T. Universitet 1996.
B.D. Yusupov. Fizika fanini o'qitish jarayonida zamonaviy ta'lim metodlarini qo'llash. Metodik ko‘rsatma. T. Universitet. 2005.
U. Abdurahmonov, M.A. Zakhidova, A.A. Mo‘minov, B.D.Yusupov,
ELEKTR (uslubiy qo‘llanma). T. Universitet. 2010.
A.V. Umarov, U. Abduraxmanov. Mexanika. Uslubiy qo‘llanma. Toshkent. 2011. 45 bet.
|
|
| |
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni - bet 4

|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
bet | 4/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 9,48 Kb. | | #235363 |
Bog'liq Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik -kompy.infoJT ga yuborilgan avtomobillar yuviladi va tozalanadi, undan so'ng JT postlariga qo'yiladi. Avtomobildan yechilgan agregat, mexanizm va detallar avval maxsus yuvish aralashmalarida yuviladi, undan so'ng ajratish-yig'ish va ta'mirlash ishlari bajariladi. (Yuvish aralashmalari: kaustik soda, kalsiyli soda, trinatriyfosfat, suyuq oyna va hakazolar). Ajratish yig'ish ishlari - avtomobildan buzilgan agregatlarni yechish, ular o'rniga tuzatilgan yoki yangisini qo'yish, hamda bu davrda ayrim detallarni ta'mirlash, joyiga keltirish kabi ishlarni o'z ichiga oladi. Ajratish-yig'ish ishlarining eng asosiylari: dvigatellarni, orqa va oldingi ko'prik, uzatmalar qutisi-radiator, ilashish muftasi, osma detallari, ressora, agregatlardagi yedirilgan detallarni almashtirish hisoblanadi. Yuqoridagi ishlarni bajarish uchun ko'tarish moslamalari, qurish ariqchalari, agregatlarni yechish va o'rnatish uchun maxsus ko'tarish aravachalari ishlatiladi. •Avtomobillar JT texnologik jarayoni ketma-ketligi •Avtomobillar JT texnologik jarayoni ketma-ketligi 1-JT ishlarinig hajmi va turini aniqlash uchun tekshiruv-nazorat ishlari, 2-nosoz agregatlarni avtomobillardan yechish va ish hajmini aniqlash, Agarda JT yakka tartibda bajarilsa, u holda 3-yechilgan agregatlarni bo'laklarga ajratish,buzuqliklarni aniqlash, 4-ishlab chiqarish va yordamchi ustaxonalarda agregatlarni ta'mirlash, 5-tuzatilgan agregatlarni joyiga qo'yish va sozlash, 6-JT ishlari sifatini tekshirish Agarda JT agregat usulida bajarilsa, u holda 3-avtomobildan yechilgan agregatlarni agregat ustaxonasiga jo'natish, 4-agregatlar o'rniga yangisini yoki ta'mirlab qo'yilganini qo'yish, 5-o'rniga qo'yilgan agegatlarni sozlash, 6-JT sifatini tekshirish Agregat, birikma va mexanizmlarni bo'laklarga ajratish uchun maxsus yechgichlardan foydalaniladi, ular ish hajmini kamayishiga va sifatini oshirishga imkon yaratadi. Yechgichlar avtomobillarni turiga qarab ishlab chiqariladi va ulardan JT da keng qo'llaniladi. Ajratish - yig'ish ishlari bajarilayotganda mehnat havfsizligiga qoidalariga ahamiyat berish lozim.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni - bet 2

|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
bet | 2/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 9,48 Kb. | | #235363 |
Bog'liq Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik -kompy.infoKo'rish ariqchalarining turlanishi Ko'rish ariqchalari tuzilish avtomobillarni turiga bog'liq bo'lib, uzunligi avtomobil uzunligidan (yengil avtomobillar uchun 1.4-1.5m, yuk avtomobillar va avtobuslar uchun 1.2-1.3 m) uzun bo'ladi Eni esa avtobus va yuk avtomobili uchun 0.9-1.1 m, yengil avtomobillar uchun 0.8 m bo'ladi. Ko'rish ariqchalariga kuchlanishli yoritgichlar (42 V) o'rnatiladi va ularni harorati 16-25S bo'lgan, har 1 metr uzunlikka 200 m.kubsoat hajmidagi,tezligi 2-2,5 ms va yo'nalishi 45 burchak ostida bo'lgan havo bilan shamollatib turilishi kerak. Chiqindi gazlarni chiqarish uchun maxsus trubalar o'rnatiladi. Ensiz ko'rish ariqchalari yoriq emasligi, hamda ba'zi bir agregatlarni yechish va o'rnatishning qiyinligi, enli ariqchalar ko'p joy egallashi kabi kamchiliklardan ham holi emasdir. Ko'targichlar: Ular avtomobilni kerakli balandlikka ko'tarish uchun xizmat qiladi va quyidagicha turlanadi 1) Pol ustidagi 2) Ko'rish ariqchalaridagi Ular o'z navbatida qo'zg'almas, qo'zg'aluvchan bo'lishi va ishchi organlari bo'yicha esa, suyuqli yuritmali, elektromexanik va pnevmatik kabi turlarga bo'linadi. Estakadalar - temir betondan, temirdan yoki yog'ochdan balandligi 0.7-1.4 m qilib ishlangan bo'lib, 20-25 % qiyalikdagi chiqish va tushish rampalari bo'lgan ko'priklardan iborat bo'ladi. Ko'tarish tashish moslamalari: avtomobillarga TXK va JT ishlarida agregat va mexanizmlarni ko'tarish, hamda tashish uchun ATK da harakatlanuvchi kranlar, yuk tashish aravachalari, elektr telferlari va kran-balkalar ishlatiladİt -harakatlanuvchikranlar: yuklarni yerdan ko'tarish yoki tashish uchun ishlatiladi. Ular kichik yelkada 1000 kg gacha, katta yelkada 200 kg gacha yuk ko'tarish va tashish qobiliyatiga ega.- -yuktashisharavachalari- avtomobil agregatlarini ishlab chiqarish korpusida tashish uchun ishlatiladi. Ular maxsus ishga mo'ljallangan bo'lishi ham mumkin (uzatmalar qutisi, ko'prik reduktorini, kardan valini, ressorlar va boshqa agregatlarni yechish, o'rnatish va tashish aravachalari).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni - bet 5

|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
bet | 5/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 9,48 Kb. | | #235363 |
Bog'liq Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik -kompy.infoAgregat, birikma va mexanizmlarni bo'laklarga ajratish uchun maxsus yechgichlardan foydalaniladi, ular ish hajmini kamayishiga va sifatini oshirishga imkon yaratadi. Yechgichlar avtomobillarni turiga qarab ishlab chiqariladi va ulardan JT da keng qo'llaniladi. Ajratish - yig'ish ishlari bajarilayotganda mehnat havfsizligiga qoidalariga ahamiyat berish lozim. Yordamchi ustaxonalarda bajariladigan ishlarga yeyilgan, egilgan va zanglagan detallarni payvandlash, kavshanlash, yelimlash va boshqa ta'mirlash ishlari kiradi. Yuqoridagi ishlarni kelajakda markazlashgan holda bajarish va bu bilan iqtisodiy samaradorlikka erishish ustida ilmiy hamda amaliy ishlar olib borilmoqda.
http://kompy.info
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
Suyuqliklarni ekstraksiyalash

Suyuqliklarni ekstraksiyalash.Biror suyuqlikda erigan moddani tanlab ta`sir qiluvchi boshqa suyuqlik yordamida ajratib olish jarayoni ekstraksiyalash deb ataladi. Bunday jarayonda
bir yoki bir necha komponent bir suyuq fazadan ikkinchi suyuq fazaga o’tadi. ekstraksiya
jarayonini amalga oshirish erituvchini tochg`ri tanlashga bog`liq. Erituvchi suyuq aralashma
bilan aralashib ketmasligi kerak yoki bo’lmasa qisman aralashib ketadigan bo’lishligi mumkin.
erituvchining zichligi ekstraksiyalanishi lozim bo’lgan suyuqlik zichligidan kam bo’lishi shart.
Ekstraksiya usuli suyuq aralashma tarkibida nisbatan kam miqdorda erigan komponentlarni
ajratib olish uchun ishlatiladi.
Adsorbsiya.Gaz, bug` yoki suyuqlik aralashmalaridan bir xil yoki bir necha komponentlarning g’ovaksimon qattiq moddaga tanlab yutilish jarayoni adsorbsiya deyiladi. Faol yuzaga ega bo’lgan qattiq materiallar adsorbentlar deb ataladi. Teskari jarayon, ya’ni
desorbsiya adsorbsiyadan keyin olib boriladi va ko’pincha yutilgan komponentni adsorbentdan
ajratib olish uchun (yoki adsorbentni regenerasiya qilish uchun) qo’llaniladi. Bunday jarayon
aralashma tarkibida oz miqdorda bo’lgan moddalarni ajratib olish maqsadida ishlatiladi.
Ion almashinish. Elektrolit eritmalari tarkibidagi ionlarni qattiq fazada tanlab yutilish orqali ajratib olinishi ion almashinish deb ataladi. Bunday jarayon paytida ajratilishi lozim
bo’lgan modda suyuq fazadan qattiq fazaga o’tadi. Ion almashinish jarayoni adsorbsiyaning bir
turi hisoblanadi. eritma tarkibidagi ajratib olinishi lozim bo’lgan moddaning konsentratsiyasi
juda past bo’lgan holatda ion almashinish jarayoni qo’llaniladi.
Quritish.Qattiq materiallar tarkibidagi namlikni asosan bug`latish yo’li bilan ajratib chiqarish quritish deyiladi. Bu jarayon issiqlik va namlik tashuvchi agentlar (isitilgan havo,
tutunli gaz) yordamida olib boriladi. Quritish jarayonida namlik qattiq fazadan gaz (yoki bug`)
fazaga o’tadi. Texnikada quritish jarayoni qayta ishlanayotgan xom ashyo yoki materiallarni
dastlabki suvsizlantirish hamda tayyor mahsulotlarni suvsizlantirish uchun keng ishlatiladi.
Mavzu: modda almashinish asoslari

Mavzu: modda almashinish asoslari
Download
1,41 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/51
Sana
06.01.2024
Hajmi
1,41 Mb.
#131018
Download
1,41 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mavzu: modda almashinish asoslari
Download
1,41 Mb.
Matnni ko'rish
Qurilmaning balandligi - Mavzu: modda almashinish asoslari

|
Mavzu: modda almashinish asoslariBog'liq 1-MaruzaQurilmaning balandligi. Modda almashinish qurilmasining balandligi fazalar kontakti
o’zluksiz yoki pog’onali bo’lishiga ko’ra ikki xil usulda aniqlanadi. Masalan, fazalar o’zluksiz
kontaktda bo’lgan qurilmalarning balandligini aniqlashda quyidagi modda o’tkazish
tenglamalaridan foydalaniladi:
ур
y
y
aV
K
M
(24.12)
yoki
ур
x
x
aV
K
M
(24.13)
bu yerda, F=aV — fazalar kontakt yuzasi; a - fazalarning solishtirma kontakt yuzasi; V —
qurilmaning ish hajmi.
Qurilmaning ish hajmi: V=SH (bu erda, H — qurilmaning ish balandligi). (24.12) va
(24.13) tenglamalardagi V ning o’rniga SH qochyib, ularni H ga nisbatan echsak, quyidagi
ifodalarni olamiz:
ур
y
y
aS
K
M
H
(24.14)
yoki
ур
x
x
aS
K
M
H
(24.15)
(24.14) va (24.15) tenglamalar yordamida modda almashinish qurilmalarining ish balandligi
topiladi
Modda o’tkazishning asosiy tenglamasi
Moddaning bir fazadan ikkinchi fazaga ajratuvchi yuza orqali ochtish jarayoni modda
o’tkazish jarayoni deb ataladi. Modda o’tkazish murakkab jarayon bo’lib, fazalarni ajratuvchi
yuzaning ikki tomonida yo’z berayotgan modda berish jarayonlaridan tashqil topgan bo’ladi.
24.1-rasmda suyuqlik va gaz (bug`) yoki ikki suyuqlik o’rtasidagi modda o’tkazish jarayonini
tushuntiruvchi sxema ko’rsatilgan. Fazalar bir-biriga nisbatan ma’lum tezlikda, ya’ni turbulent
rejimda harakat qiladi va qo’zg`aluvchan ajratuvchi yuzaga ega.
Tarqaluvchi modda (masalan, ammiak) gaz fazasidan (F ) suyuqlik fazasiga (F) o’tadi.
Masalan, gaz fazasi sifatida ammiakning havo bilan aralashmasini, suyuq faza sifatida esa suvni
olamiz. Gaz fazasida tarqaluvchi modda konsentratsiyasi muvozanat konsentratsiyasidan yuqori.
F fazaning markazidan ajratuvchi yuzaga va ajratuvchi yuzadan fazaning markaziga ammiak
modda berish jarayoni orqali o’tadi. Modda o’tkazish jarayoniga ajratuvchi yuza ham qarshilik
ko’rsatadi.
|
| |
Document Outline - Mavzu: modda almashinish asoslari

|
Mavzu: modda almashinish asoslariBog'liq 1-MaruzaDocument Outline - Membranalarning asosiy turlari
- 1. Membranali qurilmalar
- 2. Tekis membranali qurilmalar
- 3. Quvursimon membranali qurilmalar
- Membranali qurilmalar. Sanoatda ishlatiladigan membranali qurilmalar bir qator talablarga javob berishlari kerak: membrananing qurilma hajm birligiga tochg`ri kelgan qiymati katta; qurilmani yig`ish va montaj qilish oson; suyuqlik membrana yuzasidan k...
- bu yerda, — modda berish (yoki namlik berish) koeffitsiyenti;
- REJA:
- 1. Quritkichlarning tuzilishi va asosiy ishchi uskunalari.
- 2. Barabanli, lentali, mavxum qaynash qatlamli, suyuq maxsulotni sochib beradigan, pnevmatik quritkichlarni ishlash prinsipi.
- 3. Kuritgichlarni xisoblash tartiblari
|
| |
Qattiq moddalarni eritish va ekstraksiyalash

F
dC
dn
M
D
Diffo’ziya koeffitsienti yuza birligidan vaqt birligi ichida, konsentratsiyasi gradiyenti birga
teng bo’lganda, tarqalgan moddaning massasini bildiradi. Molekulyar diffo’ziya koeffisienti fizik
o’zgarmas kattalik bo’lib, moddaning diffo’ziya yo’li bilan qo’zg`almas muhitga kirish
qobiliyatini belgilaydi. Diffo’ziya koeffitsientining qiymati jarayonning gidrodinamik shart-
sharoitlariga bog`liq emas.
Diffo’ziya koeffitsienti tarqaluvchi
modda va muhitning xossalariga, harorat va bosimga
bog`liq. Odatda diffo’ziya koeffitsienti haroratning ortishi va bosimning kamayishi (gazlar
uchun) bilan ko’payadi. Har bir aniq sharoit uchun D ning qiymati tajriba yo’li bilan yoki
tegishli tenglamalar yordamida aniqlanadi. Ko’pchilik moddalar
uchun D ning qiymati maxsus
adabiyotlarda berilgan bo’ladi.
24.1-jadvalda normal sharoitdagi ayrim gazlarning havodagi diffo’ziya koeffitsientlarining
qiymatlari keltirilgan.
24.1-jadval
Ayrum gazlarning havodagi diffo’ziya koeffitsientlari
Gazlar
Diffo’ziya
koefitsientnti
D-lO^m^s
Gazlar
Diffo’ziya
koeffitsienti D •
10
6
, rnS/s
Kislorod
17,8
Ammiak
17,0
Azot
13,2
Suv bug`i
21,9
Vodorod
61,1
Metil spirti
13,3
Uglerod (LI) oksidi
13,8
Etil spirti
10,2
Oltingugurt (LI) oksidi
10,3
Oltingugurt angidridi
9,4
Ayrim moddalarning 20°C haroratda suvdagi diffo’ziya koeffitsientlarining taxminiy
qiymatlari 24.2-jadvalda berilgan
24.2-jadval
AYRIM MODDALARNING SUVDAGI DIFFO’ZIYA KOEFFITSIENTLARI
Modda
Diffo’ziya
koeffitsienti fl-
lO^mVs
Modda
Diffo’ziya
koeffitsienti
2)-10
9
, n^/s
Azot
1,9
Sirka
kislotasi
0,9
Ammiak
1,8
Xlor
1,6
Vodorod
5,3
Vodorod
xlorid
2,6
Glukoza
0,6
Natriy xlorid
2,3
Uglcrod (LI)
oksidi
1,8
Kislorod
2,1
Saxaroza
0,4
— flanes; 2 — membranali elementlar; 3 — yo’naltiruvchi shtangalar

qurilmaning qobiqsiz modeli eng maqbul hisoblanadi.
Quvursimon membranali qurilmalar. Bunday qurilmalarning asosini g’ovaksimon
quvurning ichki yoki tashqi yuzasiga mikrog’ovakli material bilan birga joylashtirilgan yarim
o’tkazuvchi membrana tashqil etadi. Mikrog’ovakli material ajralayotgan eritmaning ish bosimi
ta`sirida membranani quvurning kanallariga bosib kirgizishining oldini olishga xizmat qiladi.
Quvursimon elementli qurilmalar ichida membranasi quvur ichida joylashgan turlari ko’p
tarqalgan. Bunday qurilmalarning afzalliklari: qobig`ining yo’qligi sababli uni tayyorlash uchun
material
kam sarflanadi; teshikli kanalning uzunligi kam bo’lganligi uchun permeat oqimiga
bo’lgan gidravlik
qarshilikning qiymati kichik; membrananing ishlashi uchun yaxshi
gidrodinamik
shart-sharoitlar yaratilgan; membrana elementlarini mexaniq usul bilan tozalash
imkoniyati mavjud; quvursimon membrana elementlarini qurilma
ichiga joylashtirish qulay;
qurilmaning zichligi ishonchli.
Bunday qurilmalar bir qator kamchiliklardan ham xoli emas: qurilmadagi membrananing
solishtirma yuzasi kichik (60-200 mVm
3
); g’ovakli qolipning ichki yuzasini yuqori aniqlik bilan
tayyorlash va mexaniq qayta ishlash kerak bo’ladi; membranani tayyorlash
jarayonini nazorat
qilib turish imkoniyati yo’q.
Membranalari quvursimon bo’lgan qurilmalar cho’kma hosil qiluvchi eritmalarni
ultrafiltrlash va mikrofiltrlash usullari bilan ajratish hamda tarkibida ko’p miqdorda to’zni
ushlagan suvlarni teskari osmos usuli bilan chuchuklashtirish
maqsadlari uchun keng
qo’llanilmoqda.
Konvektiv diffo’ziya - Mavzu: modda almashinish asoslari

Konvektiv diffo’ziya konsentratsiyasi gradiyenti, muhitning tezligi
va fizik xossalariga
bog`liq. Konvektiv diffo’ziya ikki xil bo’ladi: tabiiy (yoki erkin) va majburiy.
Konsentratsiyasilar yoki haroratlar farqi ta`sirida suyuqlik muhitning har xil qismlarida zichliklar
farqi paydo bo’ladi; bu zichliklar farqi ta`sirida moddaning tarqalishi e
rkin konveksiya deyiladi.
Tashqi kuchlar (nasos, aralashtirgich va boshqalar) ta`sirida moddaning suyuq yoki gaz muhitda
tarqalishi
majburiy konveksiya deb ataladi.
Agar tarqaluvchi
modda F
y
fazadan F
x
fazaga o’tadi deb olinsa, har bir fazada vaqt birligi
ichida
tarqalgan moddaning miqdori M modda berish jarayonining asosiy tenglamasi orqali
topiladi:
F
y
fazada
r
y
y
y
F
M
(24.8)
F
x
fazada
x
x
F
M
r
x
(24.9)
bu yerda,
(y - y
r
) — modda berishning F
y
fazadagi harakatlantiruvchi kuchi;
(x
r
- x) — modda berishning F
x
fazadagi harakatlantiruvchi kuchi; y va
x — har bir
fazaning markazidagi o’rtacha konsentratsiyasilar yoki ish konsentratsiyasilari;
y
r
va x
r
— tegishli fazalar chegarasidagi konsentratsiyasilar; F
— fazalarni ajratuvchi yuza;
y
x
y
F
,
va
F
x
fazalardagi modda berish koeffitsientlari.
Modda
berish
koeffitsientlari
(
y
va
x
)
vaqt
birligi
ichida
jarayonning
harakatlantiruvchi kuchi birga teng bo’lganda yuza birligidan fazalarni ajratuvchi yuzadan
fazaning markaziga (yoki teskari yo’nalishda fazaning markazidan ajratuvchi yuzaga tomon)
ochtgan moddaning massasini bildiradi.
Modda berish koeffitsienti fizik o’zgarmas
kattalik emas, u fazaning fizik xossalariga
(zichlik, qovushoqlik va hokazo), muhitning gidrodinamik rejimlariga (laminar
yoki turbulent
oqim), modda almashinish qurilmasining konstruktiv tuzilishiga va uning o’lchamlariga bog`liq
bo’lgan kinetik kattalikdir.
Shunday qilib, modda berish koeffitsienti
ning bir qator o’zgaruvchan
omillarga
bog`liqligi sababli, uning qiymatini hisoblash yoki tajriba yo’li bilan topish ancha murakkabdir.
-rasm - Mavzu: modda almashinish asoslari

Mexaniq usul
bilan suvsizlantirish tarkibida ko’p miqdorda suv to’tgan materiallarni
quritish uchun ishlatiladi. Bu usul bilan suvsizlantirishda namlik siqish yoki sentrifugalarda
markazdan qochma kuch ta`sirida ajratib olinadi. Odatda mexaniq yul bilan namlikni ajratish-
materiallari suvsizlantirishda birinchi bosqich hisoblanadi. Mexaniq suvsizlantirishdan sochng
yana bir qism namlik qoladi, bu qolgan namlikni issiqlik yordamida, ya’ni quritish yuli bilan
ajratib chiqariladi.
Fizik-kimyoviy usul
bilan materiallarni suvsizlantirish, asosan laboratoriya sharoitlarida
ishlatiladi. Bu usul suvni o’ziga tortuvchi moddalar (masalan, sulfat kislota, kalsiy xlorid) dan
foydalanishiga asoslangan. Yopiq idish ichida suvni tortuvchi modda ustiga nam material
joylashtirish yuli bilan uni suvsizlantirish mumkin.
Issiqlik ta`sirida suvsizlantirish
(quritish) sanoatning turli sohalarida keng ishlatiladi.
Quritish ko’pchilik ishlab chiqarishlarning oxirgi, ya’ni tayyor mahsulot olishdan oldingi jarayon
hisoblanadi. Ayrim ishlab chiqarishlarda materiallarni suvsizlantirish ikki bosqichdan iborat
bo’lib, namlik avval arzon jarayon hisoblangan mexaniq usul bilan, sochngra qolgan namlik esa
quritish yo’li bilan ajratiladi. Bunda jarayonning samaradorligi ortadi.
Quritish ikki xil (tabiiy va sunchiy) yo’l bilan olib boriladi. Materiallarni ochiq havoda
suvsizlantirish tabiiy quritish deyiladi, bu jarayon o’zoq vaqt davom etadi. Sanoatda
materiallarni suvsizlantirish uchun sunchiy quritish usuli ishlatiladi, bu jarayon maxsus quritkich
qurilmalarda olib boriladi.
Quritilishi lozim bo’lgan materiallar uch turga bo’linadi:
qattiq (donali, bo’lak-bo’lakli, zarrachali); pastasimon; suyuq (eritmalar, suspenziyalar).
Issiqlik tashuvchi agentning quritilayotgan material bilan o’zaro kontakt qilish usuliga
ko’ra quritish quyidagi turlarga bo’linadi:
1) konvektiv quritish nam material bilan qurituvchi agent tochg`ridan-tochg`ri o’zaro
aralashadi;
2) kontaktli quritish issiqlik tashuvchi agent va nam material o’rtasida ularni ajratib
turuvchi devor bo’ladi;
3) radiasiyali quritish issiqlik infraqizil nurlar orqali tarqaladi;
4) dielektrik quritish material yuqori chastotali tok maydonida qizdiriladi;
5) sublimatsiyali quritish material mo’zlagan holda, yuqori vakuum ostida suvsizlantiradi.
Oxirgi uchta usul sanoatda nisbatan kam ishlatiladi va odatda quritishning maxsus usullari
deb yuritiladi. Sanoatda asosan quritishning konvektiv usuli keng qo’llaniladi.
— flanes; 2 — membranali elementlar; 3 — yo’naltiruvchi shtangalar

qurilmaning qobiqsiz modeli eng maqbul hisoblanadi.
Quvursimon membranali qurilmalar.
Bunday qurilmalarning asosini g’ovaksimon
quvurning ichki yoki tashqi yuzasiga mikrog’ovakli material bilan birga joylashtirilgan yarim
o’tkazuvchi membrana tashqil etadi. Mikrog’ovakli material ajralayotgan eritmaning ish bosimi
ta`sirida membranani quvurning kanallariga bosib kirgizishining oldini olishga xizmat qiladi.
Quvursimon elementli qurilmalar ichida membranasi quvur ichida joylashgan turlari ko’p
tarqalgan. Bunday qurilmalarning afzalliklari: qobig`ining yo’qligi sababli uni tayyorlash uchun
material kam sarflanadi; teshikli kanalning uzunligi kam bo’lganligi uchun permeat oqimiga
bo’lgan gidravlik qarshilikning qiymati kichik; membrananing ishlashi uchun yaxshi
gidrodinamik shart-sharoitlar yaratilgan; membrana elementlarini mexaniq usul bilan tozalash
imkoniyati mavjud; quvursimon membrana elementlarini qurilma ichiga joylashtirish qulay;
qurilmaning zichligi ishonchli.
Bunday qurilmalar bir qator kamchiliklardan ham xoli emas: qurilmadagi membrananing
solishtirma yuzasi kichik (60-200 mVm
3
); g’ovakli qolipning ichki yuzasini yuqori aniqlik bilan
tayyorlash va mexaniq qayta ishlash kerak bo’ladi; membranani tayyorlash jarayonini nazorat
qilib turish imkoniyati yo’q.
Membranalari quvursimon bo’lgan qurilmalar cho’kma hosil qiluvchi eritmalarni
ultrafiltrlash va mikrofiltrlash usullari bilan ajratish hamda tarkibida ko’p miqdorda to’zni
ushlagan suvlarni teskari osmos usuli bilan chuchuklashtirish maqsadlari uchun keng
qo’llanilmoqda.
a*V*∆x
o’r - Mavzu: modda almashinish asoslari

MAVZU: MEMBRANA ORQALI MODDA ALMASHINISH.
REJA.
1. Membrana orqali modda almashinish haqida umumiy tushuncha
.
2. Membranalarning asosiy turlari
3. Membranali jarayonlarning fizik xossalari
Xalq xochjaligining ko’pchilik sohalarida suyuq va gazsimon aralashmalarni ajratish
uchun haydash, rektifikatsiya, ekstraksiya, adsorbsiya va boshqa usullardan foydalaniladi. Biroq
aralashmalami ajratishda eng universal usul hisoblangan membranali usulni qo’llash yaxshi
samara berishi mumkin. Bu usulning mohiyati yarim o’tkazuvchan membranalar orqali modda
o’tkazish jarayonini tashqil etishdan iborat.
Hozirgi paytda membranali usul turli maqsadlar uchun ishlatilmoqda:
1) kimyo va neft kimyosi sanoatida-azeotrop
aralashmalarni ajratish, eritmalarni tozalash
va quyiqlashtirish, eritmalardagi tarkibida kichik molekulali komponentlarni ushlagan yuqori
molekulali birikmalarni tozalash yoki ajratib olish va hokazo;
2) biotexnologiya va tibbiyot sanoatida-biologik
faol moddalar, voksinalar, fermentlar va
shu kabi boshqa birikmalarni ajratish va tozalash;
3) oziq-ovqat sanoatida meva va sabzavot sharbatlari,
sutni quyuqlashtirish, yuqori sifatli
qandni olish va hokazo.
Membranali jarayonlar, ayniqsa suv va suvli eritmalarni qayta ishlash hamda oqava
suvlarni tozalashda keng qo’llanilmoqda.
Keyingi yillari membranali jarayonlar gaz aralashmalarini ajratishda ham ishlatilmoqda.
Masalan, havodan kislorodni ajratib olish, kislorod bilan tochyingan havoni olish, tabiiy gazdan
geliy va
SO
2
ni ajratib olish kabi jarayonlarga membranali usulni qo’llash
yaxshi samara
bermoqda.
Sanoatning turli sohalarida qo’llanilayotgan ajratishning membranali usullari quyidagi
turlarga bo’linadi: teskari osmos, ultrafiltrlash, mikrofiltrlash, dializ,
elektrodializ, membrana
orqali bug`latish, membranali distillash, elektroosmofiltrlash,
membrana yordamida gazlarni
ajratish. Ushbu jarayonlarning barchasida ajralayotgan aralashma yarim o’tkazuvchan membrana
bilan kontaktda bo’ladi.
Harakatlantiruvchi kuchning turiga ko’ra membranali jarayonlar quyidagicha sinflanadi:
1) harakatlantiruvchi kuch sifatida bosim gradienti ishlatilganda
baro-membranali
jarayonlar (teskari osmos, manofiltrlash, ultrafiltrlash, mikrofiltrlash);
2) harakatlantiruvchi kuch sifatida konsentratsiya gradienti qabul
qilinganda. Diffo’zion-
membranali jarayonlar (dializ, membrana orqali bug`lanish, membrana yordamida gazlarni
ajratish va boshqalar);
3) harakatlantiruvchi kuch sifatida elektr potensiali qo’llanilganda
elektromembranali
jarayonlar (elektrodializ, elektroosmos va boshqalar);
4) harakatlantiruvchi kuch — harorat gradienti bo’lsa
termo-membranali jarayonlar
(membranali distillash va boshqalar).
Ba`zi bir membranali jarayonlarda ikki yoki uch xil harakatlantiruvchi kuchlar birga
bo’lishi mumkin.
Membaranadan ochtgan mahsulot
permeat deb ataladi,
ajralayotgan aralashmaning
membrana oldida qolgan qismi
retant (ayrim paytlarda konsentrat) deb yuritiladi.
Tekis membranali qurilmalar

|
Tekis membranali qurilmalarBog'liq Mavzu modda almashinish asoslariTekis membranali qurilmalar.
Bunday qurilmalarning asosini tekis yuzali membranadan
tayyorlangan elementlar tashqil etadi. Ushbu elementlar tekis g’ovaksimon materialning ikki
tomoniga joylashtiriladi. Ikkita qochshni membranali elementlarning oralig`idagi masofa (kanal)
kichik bo’lib, 0,5-5 mm ni tashqil etadi. Ushbu membranalararo kanal bo’yicha dastlabki eritma
harakat qiladi. Ajralayotgan eritma birin-ketin barcha membranalararo kanallardan ochtib,
quyuqlashib qurilmadan chiqib ketadi. Ushbu eritmaning membranadan g’ovaksimon qolipga
ochtgan bir qismi permeat (filtrat) ni tashqil etadi.
Membranali elementlar turli shaklga ega bo’lishi mumkin: dumaloq (elliptik);
tochg`riburchakli; kvadrat.
34.2-rasmda membranali elementi elliptik shaklda tayyorlangan qurilmaning sxemasi
berilgan. Ushbu uskuna elliptik shakldagi membranali elementlar 2 paketidan iborat bo’lib,
ikkita dumaloq flaneslar 1 oralig`ida joylashgan.
Flaneslar yo’naltiruvchi shtangalar 3 yordamida bir-biri bilan birlashtirilgan. Membranali
elementlar ikki tomoniga membranalar 7 joylashtirilgan tayanch plastinalaridan 4 iborat.
Tayanch plastinalari va membranalardagi teshiklar ikki xil halqalar 6-va 7 yordamida zich qilib
biriktiriladi. Ajralayotgan eritmani membranalararo kanalga berish va uni o’zatish uchun
halqalarda radial yo’nalish bo’yicha ariqchalar ko’zda tutilgan. Eritmani seksiyalarga tarqatish
maqsadida tegishli membranali elementdagi teshik yopib qochyuvchi pona 8 yordamida yopib
turiladi. Permeat har bir membranali elementdan egiluvchan kapillyar shlanga 9 bilan alohida
ajratib olinib, umumiy kollektorga 10 tushadi.
34.2-rasm. Tekis membranali qurilmaning ishlash sxemasi:
|
| |
-rasm.
 Memb - Mavzu: modda almashinish asoslari

yo’z beradi. Ultrafiltrlash erigan komponentlarning molekulyar massalari erituvchining
molekulyar massasidan ancha katta bo’lgan sistemalarni ajratish uchun qo’llaniladi. Odatda
ultrafiltrlash jarayoni nisbatan kichik bosimlarda (0,2-1,0 MPa) olib boriladi.
Mikrofiltrlash.
Agar membranali jarayon eritmadan yirik
kolloid zarrachalarni yoki
muallaq holatida bo’lgan kichik zarrachalarni (o’lchami 0,1-10 mkm atrofida bo’lgan) ajratish
uchun mo’ljallangan bo’lsa, mikrofiltrlash deb ataladi. Ushbu jarayon ham membrananing ikki
tomonidagi bosimlar farqi ta`sirida boradi. Mikrofiltrlash ish bosimi
ancha kichik qiymatga
(megapaskalning ochndan yoki yo’zdan biri) teng bo’lgan holatda olib boriladi.
Mikrofiltrlash jarayoni elektronika, tibbiyot, kimyo, mikrobiologiya
kabi sohalarda keng
qo’llanilib, nafis suspenziyalarni (masalan, latekslar) quyuqlashtirish, turli eritmalarni tindirish
(muallaq holatidagi zarrachalarni ajratish), oqova va tabbiy
suvlarni tozalash uchun
ishlatilmoqda.
Dializ.
Bu jarayon moddalarning yarim o’tkazuvchi membrana orqali har xil diffo’ziya
tezligi bilan ochtishiga asoslangan. Ushbu jarayonda membrana quyuqlashgan va suyuqlashgan
eritmalarni bir-biridan ajratib turadi. Shu sababli ushbu usuldan odatda molekulyar massalari
(yoki diffo’ziya koeffitsientlari) bir-biridan katta farq qiladigan komponentlarni
ajratish uchun
qo’llaniladi. Quyuqlashgan va suyuqlashgan eritmalarning konsentratsiyalari o’rtasidagi farq
(konsentratsiyasi gradienti) ta`sirida erigan moddalar turlicha diffo’ziya tezligi bilan membrana
orqali suyuqlashgan eritma tomonga o’tadi. Erituvchi (odatda suv) esa teskari yo’nalishda
harakat qilib, erigan moddalarning ochtish tezligini kamaytiradi.
Мамлакат - download

European Business School London Regents College Transport соҳасидаги иқтисодий хавфсизлик бу transport тизимининг фаолияти мамлакат иқтисодиётининг барқарорлиги ва самарадорлигини таъминлайдиган ҳолати 210,73 Kb. 4
Turizmning rivojlanishidagi asosiy omillar reja Unwto (Бутунжаҳон сайёҳлик ташкилоти)нинг сўнгги маълумотларига кўра, Ўзбекистон туризм соҳаси энг жадал суръатларда ривожланаётган Топ-20 мамлакат рўйхатидан ўрин олди 3,22 Mb. 4
Quritishning tezligi va davrlari

kamerasida qochshimcha ravishda qizdirish, o’zgaruvchan issiqlik maydonidan foydalanish
(issiq va sovuq havoni material qatlamiga ketma-ket almashtirib berish) va hokazo.
Konstruktiv to’zilishga ko’ra quritkichlar har xil bo’ladi.
Sanoatda shkafli, kamerali,
koridorli (tunelli), shaxtali, barabanli, quvurli, shnekli, silindrsimon, turbinali,
kaskadli,
karuselli, konveyerli, pnevmatik, sochib beruvchi va shu kabi bir qator quritkichlar ishlatiladi.
Sanoatda konvektiv usul bilan ishlaydigan quritkichlar keng tarqalgan. Bunday
quritkichlarda quritish jarayoni nam material bilan qurituvchi agentning tochg`ridan-tochg`ri
kontakti orqali boradi. Kimyo, oziq-ovqat va boshqa sanoat tarmoqlarida kamerali, tunnelli,
lentali, sirtmoqli, barabanli,
mavhum qaynash qatlamli, sochib beruvchi, pnevmatik va boshqa
konvektiv quritkichlar ishlatiladi. Konvektiv quritkichlar ishlab chiqarishda qo’llanilayotgan
barcha quritish qurilmalarining taxminan 80% ni tashqil etadi. Kimyo sanoatida ishlatilayotgan
konvektiv quritkichlarning 40% ini barabanli quritkichlar tashqil etadi. Biroq barabanli
quritkichlarda faqat sochiluvchan materiallarni suvsizlantirish mumkin.
Sanoatda ko’proq ishlatiladigan quritgichlar qatoriga yana quyidagilar kiradi: mavhum
qaynash va fontan hosil qiluvchi quritkichlar (solishtirma ulushi 25%);
sochib beruvchi
quritkichlar (taxminan 10%); pnevmotransport rejimida ishlaydigan quritkichlar (taxminan 7%);
materialni qatlamda quritishga mo’ljallangan polkali, tunnelli, lentali quritkichlar (10% dan
ko’proq).
Kontaktli quritkichlarning sanoatda eng ko’p tarqalgan turlariga polkali vakuum-quritish
shkaflari, barabanli va valsovkali quritkichlar kiradi. Hozirgi kunda kimyo sanoatida
ishlatiladigan maxsus (termoradiasiyali, dielektrik va sublimasiyali) quritkichlarning nisbiy
ulushi taxminan 1% ni tashqil etadi.
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni - bet 3

|
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
bet | 3/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 9,48 Kb. | | #235363 |
Bog'liq Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik -kompy.infoKonveyerlar: TXK ishlari oqimli qatorda bajarilganda avtomobillarni postdan-postga ko'chirish uchun ishlatiladi. Ular ishlash vaqtiga qarab uzluksiz ishlaydigan va to'xtab-to'xtab ishlaydigan bo'lishi mumkin, avtomobilni postdan postga o'tkazish turiga qarab itarib yuruvchi, ko'tarib yuruvchi va tortuvchi kabi turlarga bo'linadi. - itarib yuruvchi konveyrlar - avtomobillarni oldingi yoki keyingi g'ildiragidan maxsus itargich yordamida harakatlantiradi (KXK, 1,2-TXK), ko'tarib yuruvchi - maxsus lentalar ustida avtomobillarni postdan postga ko'chirishda ishlatiladi (KXK, 1-TXK, 2-TXK), tortuvchi konveyrlar - avtomobil oqimli qator bo'ylab o'rnatilgan ilgakka maxsus tross yoki zanjir yordamida briktiriladi va ilgak harakati bilan harakatga keladi. Konveyrlarni harakatga keltirish avtomat tarzda yoki uni boshqaruvchi operator yordamida amalga oshiriladi. 2-Ajratish-yig'ish ishlari texnologik jarayoni. JT ishlari ikki guruh asosiy ishlarini o'z ichiga oladi: ajratish-yig'ish va ustaxonada bajariladigan ishlab chiqarish ishlari. Ishning sifatli bajarilishi asosan tozalash-yuvish ishlariga, kerakli jihozlarni, asbob va uskunalarni tanlay bilishga va texnik shartlarga rioya qilishga bog'liqdir. Undan tashqari hozirga vaqtda ATK da aylanish fondlarini, ya'ni ta'-mirlangan yoki yangi agregat, mexanizm, material va detallarni zahirada bo'lishi JT ishlarini o'z vaqtida va sifatli bajarishga katta imkon yaratadi. Avtomobillarni JT texnologik jarayoni tashkil etish shaklidan ko'rinib turibdiki, undan yechilgan agregatlarni agregat ustaxonalarida ta'mirlash bilan bir qatorda, yechilmagan agregatlar uchun avtomobilning o'zida JT yoki sozlash ishlarini bajarish kerak bo'ladi. JT ga yuborilgan avtomobillar yuviladi va tozalanadi, undan so'ng JT postlariga qo'yiladi. Avtomobildan yechilgan agregat, mexanizm va detallar avval maxsus yuvish aralashmalarida yuviladi, undan so'ng ajratish-yig'ish va ta'mirlash ishlari bajariladi. (Yuvish aralashmalari: kaustik soda, kalsiyli soda, trinatriyfosfat, suyuq oyna va hakazolar).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Koʻtarish, tashish va qarash ajratish-yigish ishlari texnologik jarayoni Reja Ko'tarish, tashish va qarash ishlari texnologik jarayoni. 2-Ajratish-yig’ish ishlari texnologik jarayoni
|
-rasm. Modda o’tkazish jarayonining sxemasi

Modda o’tkazish koeffitsientlari (K
y
yoki K
x
) vaqt birligi ichida fazalarning kontakt yuzasi
birligidan, jarayonning harakatlantiruvchi kuchi birga teng bo’lganda, bir fazadan ikkinchi
fazaga ochtgan moddaning massasini bildiradi.
Fizik machnosi bo’yicha modda berish
va modda o’tkazish
K koeffitsientlari o’rtasida
farq bor, biroq ikkala koeffitsient ham bir xil o’lchov birliklariga ega: m/s, kg/ (m
2
s), kg/ [m
2
• s
(mol ulushlar)], s/m.
(24.3) va (24.4) tenglamalar yordamida fazalarning kontakt yuzasi F va uning qiymati
orqali qurilmaning asosiy o’lchamlari aniqlanadi.
M ning
qiymati esa moddiy balans
tenglamasidan topiladi yoki hisoblab chiqiladi. Modda o’tkazish koeffitsienti va o’rtacha
harakatlantiruvchi kuch qiymatlari tegishli tenglamalar yordamida aniqlanadi.
Фирма - download

Qidiruv: Фирма
Фирма «Samsung»
Samsung kompaniyasi — biznes olamidagi eng yirik kompaniyalardan biridir, o'z vatani Janubiy Koreyada bunday kompaniyalar uchun "chaebol" so'zi ishlatiladi. Chobol yirik moliyaviy va sanoat guruhi boʻlib
1,81 Mb.
2
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Sharof rashidov nomidagi

|
Sharof rashidov nomidagi
|
bet | 1/17 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 248 Kb. | | #151611 |
Bog'liq 13 Oliy ta\'limdan keyingi ta\'limga oid savol javoblar (2)-1
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
SHAROF RASHIDOV NOMIDAGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI
OLIY TA’LIMDAN KEYINGI TA’LIMGA OID ENG KO‘P BERILADIGAN SAVOLLARGA JAVOBLAR
Samarqand – 2023
MUQADDIMA
Mazkur qo‘llanma oliy ta’limdan keyingi ta’limni tashkil etish bo‘yicha yuzaga keladigan dolzarb savollarga mutaxassislar tomonidan javob tariqasida ishlab chiqilgan bo‘lib, bu o‘z navbatida ish jarayonini to‘g‘ri tashkil etish, ortiqcha vaqt va energiya sarflanishining oldini olishga xizmat qiladi.
Savollarga oliy ta’limdan keyingi ta’limni tashkil etish, tartibga solish bo‘yicha O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilingan quyidagi qarorlar asosida javob berilgan:
1. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 22-maydagi “Oliy ta’limdan keyingi ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 304-sonli qarori (bundan keyin matnda VMQ-304 deb yuritiladi).
Qarorning to‘liq matni bilan https://lex.uz/docs/3213410 havola orqali tanishib chiqishingiz mumkin.
ESLATMA!!! O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
2021-yil 3-iyundagi “Umumiy o‘rta va o‘rta maxsus ta’lim muassasalari reytingini aniqlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 345-sonli qarori (qarorning to‘liq matni bilan https://lex.uz/docs/5443524 havola orqali tanishib chiqishingiz mumkin)ning 3-ilovasiga muvofiq O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2017-yil 22-maydagi “Oliy ta’limdan keyingi ta’lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 304-sonli qarorining
1-ilovasi o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblanadi.
2. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil
6-noyabrdagi “Ilmiy darajali kadrlarni tayyorlash jarayonlarining shaffofligini ta’minlash va samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 696-sonli qarori (bundan keyin matnda VMQ-696 deb yuritiladi).
Qarorning to‘liq matni bilan https://lex.uz/docs/5084654 havola orqali tanishib chiqishingiz mumkin.
3. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil
27-avgustdagi “Ilmiy va innovatsion faoliyatni boshqarish tizimini tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi 545-sonli qarori (bundan keyin matnda VMQ-545 deb yuritiladi).
Qarorning to‘liq matni bilan https://www.lex.uz/pdfs/5607138 havola orqali tanishib chiqishingiz mumkin.
Agarda sizda oliy ta’limdan keyingi ta’lim yuzasidan qo‘shimcha savollar mavjud bo‘lsa, quyidagi ko‘rinishlarda javob olishingiz mumkin:
– O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi oliy ta’limdan keyingi ta’limni muvofiqlashtirishning yagona elektron tizimi http://phd.mininnovation.uz sayti orqali;
– Samarqand davlat universiteti Ilmiy-tadqiqotlar boshqarmasi boshlig‘i D.Xursanov bilan telefon (+998 93 343-27-37) orqali bog‘lanib;
– Samarqand davlat universiteti Ilmiy-tadqiqotlar boshqarmasi (universitet 9 qavatli binosining 2 qavatidagi 212 xona) ga tashrif buyurgan holda.
|
| |
Massa almashinish kurilmalarini texnologik hisoblash ularning asosiy o‘lchamlari

|
Massa almashinish kurilmalarini texnologik hisoblash ularning asosiy o‘lchamlariBog'liq 1-MaruzaMassa almashinish kurilmalarini texnologik hisoblash ularning asosiy o‘lchamlari:
kurilma unumdorligini xarakterlovchi - diametr va unda ro‘y berayotgan jarayon intensivligini
ifodalovchi — ishchi balandliklar aniqlanishi zarur. Kurilma diametri. Ushbu parametrni
hisoblash uchun suyuqlik sarfi tenglamasidan foydalaniladi:
V=FW
0
;
bu erda V — fazaning hajmiy sarfi; w
0
— fazaning sohta tezligi; G‘ kurilma kundalang
kesimining yuzasi.
Dumaloq ko’ndalang kesim yuzasi F=πD
2
/4 Demak
Bundan qurilmaning diametri;
Odatda, V kattalik berilgan bo‘ladi va kurilma diametrini aniqlash uchun tegishli fazaning
sohga tezligini tanlash zarur. Faza tezligini tanlash kuyidagi talablar asosida amalga oshiriladi:
suyuqlik oqimining tezligi ortishi bilan massa o‘gkazish koeffitsienti ko‘payadi; suyuqlik tezligi
ortishi bilan qurilmaning gidravlik qarshiligi ham oshadi; gidravlik qarshilik ortishi bilan
jarayonni ugkazish uchun zarur energiya sarfi ko‘payadi. SHuning
uchun gaz yoki suyuqlikning optimal tezligini topish texnik-iqgisodiy jihatdan maqsadga
muvofikdir. Lekin, amaliyotda sohta tezlikni hisoblab chiqish va uning maksimal qiymatini
topish bilan chegaralinadi. Qurilma balandligi. Massa almashinish kurilmasining balandligi
jarayonda ishtirok etuvchi fazalar to‘qnashuvi uzluksiz yoki pog‘onali bo‘lishiga qarab
aniqlanishi mumkin. Uzluksiz to‘qnashishli kurilmaning balandligi. Fazalari uzluksiz
to‘qnashuvda bo‘lgan kurilmalarda uning balandligi hajmiy massa utkazish koeffitsienti orqali
ifodalangan massa utkazish formulasi asosida hisoblash mumkin.
M=K
y
a*V*∆y
o’r
M=K
x
|
| |
Ajıratılǵan server - Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli

Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli
hemis OS
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli
|
shutdown -h hh:mm:ss - Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli

Shift+<<:>>
74. Fayl jaratıw buyrıǵın anıqlań
Touch
75. find / -name file1 komandası qanday funkciyanı atqaradı?
/ papkasınan file1 ni qıdıradı
76. Áyne paydalanıwshı tárepinen jumısqa túsirilgen
processlerdi tamamlaw
buyrıǵın kórsetiń
pkill -ol user
77. ps ax|grep firefox buyrıǵı qanday wazıypanı atqaradı?
Firefox programmasına tiyisli processni kórsetedi
78. Disktı formatlaw buyrıǵın kórsetiń
fd format
79. Cal buyrıǵı qanday wazıypanı atqaradı?
Bar ay kalendarın kórsetedi
80. shutdown -r now menen reboot buyrıqları ne menen parıq etedi?
Logout - Kóp formatlı, kóp funkciyalı, kóp paydalanıwshılı Házirde Unixtıń qanday túrleri bar? ashıq, jabıq hám pulli

37. Jukleytuǵın hám yadro jaylasqan katalog qaysı?
Boot
38. Atqarılıp atırǵan buyrıqtı toqtatıw kombinatsiyasın kórsetiń?
CTRL+C
39. Qurılmalar interfeysi katalogı qanday ataladı?
Sys
40. Huqıqtı maskalaw komandası qanday?
Umask
41. Sistemadaǵı barlıq protsessni kóriw qanday ámelge asıriladı?
ps-e
42. Jaratılǵan paydalanıwshı belgilengenler jazıwın óshiriw ushın qaysı buyrıqtan
paydalanıladı?
sudo deluser username
43.Nano tekst redaktorında jańa fayl jaratıw ushın qaysı kombinasiyadan
paydalanıladı?
nano file
44. Root belgilengenler jazıwı huqıqı qanday?
Qálegen ámel orınlaw múmkin
45. Linux distrubutivlarin sanań?
mandriva, ubuntu, CentOS
46. touch buyrıǵı wazıypasın kórsetiń?
Jańa fayl jaratıw
47. boot katalogında ne jaylasqan?
O‘zDStISO/IEC 27005:2013 – “Axborot texnologiyasi. Xavfsizlikni

O‘zDStISO/IEC 27005:2013 – “Axborot texnologiyasi. Xavfsizlikni ta’minlash usullari. Axborot xavfsizligi risklarini boshqarish” Ushbu standart tashkilotda axborot xavfsizligi risklarini boshqarish bo‘yicha
tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
Ushbu standart O‘z DSt ISO/IEC 27001 da belgilangan umumiy
konsepsiyalarni qo‘llab-quvvatlaydi va risklarni boshqarish bilan bog‘liq
yondashuv asosida axborot xavfsizligini aynan bir xil ta’minlashni amalga oshirish
uchun mo‘ljallangan.
Ushbu standartni, to‘la tushunib etish uchun O‘z DSt ISO/IEC 27001 va O‘z
DSt ISO/IEC 27002da bayon qilingan konsepsiyalarni, modellarni, jarayonlarni va
terminologiyani bilish zarur.
Ushbu standart tashkilotning axborot xavfsizligini obro‘sizlantirishi mumkin
bo‘lgan risklarni boshqarishni amalga oshirishni rejalashtiradigan barcha turdagi
tashkilotlar ( masalan, tijorat korxonalari, davlat muassasalari, notijorat
tashkilotlar) uchun qo‘llaniladi.
Ushbu
standartda
quyidagi
standartlarga
bo‘lgan
havolalardan
foydalanilgan:
O‘z DSt ISO/IEC 27001:2009 Axborot texnologiyalari. Xavfsizlikni
ta’minlash metodlari. Axborot xavfsizligini boshqarish tizimlari. Talablar.
O‘z DSt ISO/IEC 27002:2008 Axborot texnologiyasi. Xavfsizlikni
ta’minlash metodlari. Axborot xavfsizligini boshqarishning amaliy qoidalari
Ushbu standartdan foydalanilganda havola qilingan standartlarning
O‘zbekiston hududida amal qilishini joriy yilning 1 yanvarigacha bo‘lgan holati
bo‘yicha tuzilgan standartlarning tegishli ko‘rsatkichi va joriy yilda e’lon qilingan
tegishli axborot ko‘rsatkichlari bo‘yicha tekshirish maqsadga muvofiqdir. Agar
havola qilingan hujjat almashtirilgan (o‘zgartirilgan) bo‘lsa, u holda ushbu
standartdan foydalanilganda almashtirilgan (o‘zgartirilgan) standartga amal qilish
58
lozim. Agar havola qilingan hujjat almashtirilmasdan bekor qilingan bo‘lsa, u
holda unga havola qilingan qoida, ushbu havolaga taalluqli bo‘lmagan qismida
qo‘llaniladi.