Toshkent farmasevtika instituti

OZBEKISTON RESPUBLIKASI SOG’LIQNI SAQLASH
TOSHKENT FARMASEVTIKA INSTITUTI
Kafedra: Ijtimoiy fanlar
Mustaqil ish
Mavzu:
Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda ta'lim-tarbiya
Bajardi: 3 kurs, farmatsiya 1/1gr,
Tekshirdi:Yusupova.N
TOSHKENT 2017
Rivojlangan xorijiy mamlakatlarda ta'lim-tarbiya
Reja:
I. Kirish.
1.1.
Rivojlangan kishini tarbiyalash muammosi
II. Adabiyot sharhi
2.1. O‘quv dasturlarini qayta ko‘rib chiqish.
2.2. Integratsiyalashtirilgan va maxsus kurslar
2.3. Mehnat ta`limi va kasbga yo‘naltirish ishlaridagi o‘zgarishlar.
2.4. Ta`limni tabaqalashtirib olib borish muammolari.
III. Asosiy qism
3.1. Germaniyada ta‘lim-tarbiya jarayonlarining o‘ziga xos xususiyatlari.
3.2. Fransiyada ta‘lim siyosatining olib borilishi
3.3. Buyuk Britaniya va Shveytsariya ta`limi tizimi
3.4. Shveytsariya ta`lim tizimi
3.5. Belgiya ta‘lim tizimining o‘ziga xos xususiyatlari
IV. Xulosa
Rivojlangan kishini tarbiyalash muammosi
Dunyoning rivojlangan mamlakatlarida har jihatdan rivojlangan kishini
tarbiyalash muammosi hozirgi kunning asosiy talabi bo‘lib turibdi. Chunki,
jamiyatda yuz berayotgan inqilobiy o‘zgarishlarni insonning o‘zini uzgartirmasdan
amalga oshirib bulmaydi. Ammo, yangi kishini tarbiyalash o‘z-o‘zidan emas, balki
ijtimoiy munosabatlar yangilanishi jarayonida amalga oshadi. Bu jarayonda
maktablar tizimi muhim ahamiyat kasb etadi.
Axborot texnologiyalari yetakchi uringa chiqib olgan hozirgi kunda
rivojlangan mamlakatlarda maktablar tizimini, ta‗lim mazmunini yangilash
zaruratga aylandi. Eskicha o‘qitish usullari va metodlari ma‗nan eskirib, ta‗limning
ilg‘or pedagogik texnologiyalarga asoslangan metodlari va shakllariga ehtiyoj
kuchaydi.
Qadimgi ajdodlarimiz olamning murakkab tabiiy jarayonlarini urganib borar
ekan, insonni, uning ma‗naviy-axloqiy kamolotini olamdan tashqarida emas, balki
shu olamning ichida deb qaraydilar. Ularning fikricha, odam – olam ichidagi
kichik olam bo‘lib, unda katta olam (olami Kubro) ning barcha xususiyatlari o‘z
aksini topgandir. Bu hol olamni to‘la tasavvur qilishdan oldin odamni, inson
olamini yaxshi bilishni taqazo etadi. Shu nuqtai-nazardan qaraganda, hozirgi davr
rivojlangan mamlakatlarida insonni tabiatning oliy mahsuli sifatida, olamning bir
parchasi deb qarashda biryoqlamalikka berilib ketish kuzga tashlanadi. Shuning
uchun bu mamlakatlarda insonni faqat zamonaviy ishlab chiqarish ilmi bilan
qurollantirish, axborot texnologiyalari, boshqaruv malakalarini o‘rgatishga ustivor
soha sifatida qaralmoqda. Ulardagi maktablar ta‗lim-tarbiyasi oldiga ham shunday
vazifa quyilgan bo‘lib, kichik olam (Najmiddin Kubro) ning moddiy ehtiyojlari
yetakchi o‘ringa, ma‗naviy ehtiyojlar keyingi o‘ringa tushib qolayotir.
O‘zbekiston ta`lim tizimi keng qamrovli islohatlarni hamda qayta qurish ishlarini
amalga oshirishdek murakkab jarayonni boshidan keshirmoqda. Ulardan ko‘zda
tutilgan maqsad - maktab faoliyatini demokratlatlashtirish, uning insonparvarlik
tamoyillarnini rivojlantirish, shu asosda o‘quv tarbiya ishlari mazmunini uning
shakl va uslubini kompleks yangilash va yanada takommillashtirishdan iboratdir.
Bu vazifalarni muvofaqqiyatli hal qilishning muhim shartlaridan biri shet el
maktabi va pedagogikasi tajribalariga munosabatni tubdan o‘zgartirishdan iborat
ekanligini hayotning o‘zi ko‘rsatmoqda.
Bu tajribalarni o‘rganish orqali biz ta`limda xato va yangilishishlardan, shubxali
xulosalarda o‘zimizni saqlashimizdan tashqari ta`lim tarbiyada qotib qolgan,
eskirgan, o‘z dolzarbligini yo‘qotib borayotgan ish shakllari va uslublarda tezroq
xolos bo‘lish bilan birga, uni munosib tarzda yangilashda qo‘shimsha boy
manbalarga ham ega bo‘lamiz.
Ta`lim- tarbiyada samarali islohotlarni amalga oshirish talab etilayotgan hozirgi
davrda esa ilmiy texnika taraqqiyoti, yangi texnologik revolyusiya sharoitida
muvaffaqiyatli faoliyat ko‘rsata oladigan jamiyat a`zolarini yetishtirib berish, yosh
avlodni kasb – xunarga yo‘naltirishda davlat xizmatini xamda o‘rta ta`limning ko‘p
variantli ushinshi bosqishini joriy etish, ta`lim mazmunini yaxshilashda pedagogik
vositalarni qo‘llash, ta`limda tashabbuskorlik va ijodkorlikka keng yul oshish,
uning muxim tizimlarini yaratish kabi shet el tajribalarini o‘rganish ayni
muddaodir.
Rivojlangan xorijiy davlatlarda ta`limning mamlakat ishki siyosatiga faol ta`sir
etadigan ijtimoiy jarayon ekanligi, e`tirof qilingan xaqiqatdir. Shu tufayli ham shet
mamlakatlarda maktab extiyojini iqtisodiy ta`minlashga ajratilayotgan mablag‘
miqdori yildan yilga - oshib bormoqda.
Yaponlarda masalan, «maktab muvoffiqiyati va farovonlik timsoli» gina bo‘lib
qolmay, «u insonlarni yaxshilaydi», degan fikr ishonsh va e`tiqodga aylangan.
Ta`lim to‘g‘risidagi g‘amxurlik taniqli siyosatshilarning xam xamisha diqqat –
etiborida bo‘lgan. Shuning ushun xam AQSh ning sobiq Prezidenti R.Reyganni,
Buyuk Britaniya Bosh vaziri M.Teshsherni, Fransiya Prezidenti F.Mettiranlarni
maktab islohotining tashabbuskorlari deb bejiz aytishmaydi. F.Mitteran maktabni
«Jamiyatini harakatlantiruvshi kush» deb hisoblagan.
Rivojlangan mamlakatlarda pedagogik tadqiqotlarni amalga oshiradigan ko‘p sonli
ilmiy muassalar ishlab turibdi. Germaniyada ularning ikki mingdan ortiq. Fransiya,
AQSh, Yaponiyada ta`lim tarbiya nazariyasi muammolari bilan yuzlab davlat va
xususiy
tashkilotlar
Universitetlar
pedagogik
tadqiqot
markazlari
shug‘ulanmoqdalar. Ular faolitini esa xalqaro ta`lim markazlari, masalan, AQSh da
xalqaro instituti muvofiqlashtirib bormoqda. Ko‘pshilikning faoliyati o‘quv
dasturini takommillashtirish va qayta qurishga qaratilgan.
|