Qeyd: Cədvəldə yarıya bölünmüş sütunların yuxarı

Qeyd: Cədvəldə yarıya bölünmüş sütunların yuxarı
hissəsində gərginliyin ölçülmüş qiymətləri, aşağı hissəsində isə
hesabat qiymətləri yazılır.
Transformatorların paralel işə qoşulma sxemi şəkil
11.18-da verilmişdir. Transformatorları paralel işə qoşul-
mamışdan əvvəl
QS1
ayırıcısının sıxaclarına qoşulmuş do-
laqların çıxışlarının bərabər potennsiallı olmasını yoxla-
maq lazımdır. Bunun üçün
QF
avtomat açarının
QS2
və
QS1
ayırıcılarının açıq vəziyyətində
QS1
ayırıcısının qarşı-
qarşıya duran iki sıxacı naqillə bir-birilə (məsələn
C1-C2
)
243
biirləşdirilir. Sonnra
QF
avtomatı vurulur və
A1-A2, B1-B2
sıxacları arasında gərginliklər ölçülür. Əgər transforma-
torun ikinci tərəf dolaqlarının gərginlikləri fazaca üst-üstə
düşürsə, onda göstərilən sıxaclar arasında gərginlik
0
bəra-
bər olur, bu da transformatorların eyni birləşmə qrupuna və
transformasiya əmsalına malik olduqlarını göstərir.
Əgər gərginliklər o bərabər olmazsa, bu onu göstərir ki,
A
A
A
V
V
A
A
A
A
Şək.11.18.Transformatorların paralel işləməsini tədqiq
etmək üçün laboratoriya qurğusunun sxemi
~ 127 V
Transformator I
Transformator II
QF
W
əl
RR
əl
QS1
QS2
RR
yük
PA9
PV2
PA7
PA8
PA10
1
2
3
4
5
6
7
8
9
PA4
PA5
B
PV1
A
C
PA6
x
1
y
1
z
1
c
1
a
1
b
1
a
2
b
2
c
2
y
2
x
2
z
2
X
Y
Z
A
A
′
B
′
C
′
B
C
A
1
A
2
B
2
B
1
C
1
C
2
x
1
y
1
z
1
c
1
a
1
b
1
a
2
b
2
c
2
y
2
x
2
z
2
Z
Y
X
C
B
A
C
′
B
′
A
′
244
sxema düzgün yığılmamışdır. Bu səhvi aradan qaldırma-
dan transformatorları paralel işə qoşmaq olmaz.
Faz ardıcıllığının düzgünlüyünə əmin olduqdan sonra
QF
avtomatı açılır və iki sıxacı birləşdirən naqiil aradan
çıxarılır. Paralel işləyən transformatorları
RR
yük
sonra ardı-
cıl olaraq
QŞ1
və
QŞ2
ayyırıcıları vurulur və yavaş-yavaş
yük artırılır, birinci və ikinci tərəf cərəyyan və gərginliklər,
ümumi yük cərəyanı ölçü cihazları vasitəsilə ölçülür:
I
1.I
və
I
1.II
birinci tərəf cərəyanları (
PA4
və
PA5
ampermetrlərin
göstərişinə görə)
I
2.I
və
I
2.II
ikinci tərəf cərəyanları (
PA5
və
PA7
ampermetrlərin göstərişinə görə) ümumi yük
I
yük
cərə-
yanı (
PA8
,
PA9
və
PA10
ampermetrlərinin göstəriş işləri-
nin orta cəbri qiymətinə görə), birinci və ikinci tərəf gər-
ginlikləri (
PV1
və
PV2
voltmetrlərinin göstərişinə görə).
Transformatorları nominal cərəyana qədər yükləyirlər.
Təcrübə üç dəfə aşağıdakı şərtlərə əməl etməklə aparılır:
1)Transformasiya əmsallarının
(
K
I
=K
II
)
və qısaqapanma
gərginliklərinin (
u
qI
=
u
qII
) bərabərliyi şəraitində (bu halda
əlavə sarğılar
W
əl
və əlavə müqavimət
RR
əl
qoşulmur).
2)Transformasiya əmsallarının
(
K
I
=K
II
)
bərabərliyi, qısa-
qapanma gərginliklərinin (
u
qI
≠
u
qII
) qeyri-bərabərliyi şərai-
tində (bu halda əlavə sarğılar
W
əl
qoşulmur, əlavə müqa-
vimət
RR
əl
qoşulur).
3)Transformasiya əmsallarının
(
K
I
≠
K
II
)
qeyri-bərabərli-
yi, qısaqapanma gərginliklərinin (
u
qI
=
u
qII
) bərabərliyi
şəraitində (bu halda əlavə sarğılar
W
əl
qoşulur, əlavə müqa-
vimət
RR
əl
qoşulmur).
Ölçmənin nəticələrini cədvəl 11.11,a, cədvəl 11.11,b,
cədvəl 11.11,v qeyd edirlər.
Cədvəl 11.11, a
1. (
K
I
=K
II
)
(
u
qI
=
u
qII
)
Yük
Transformator I
Transformator II
U
2
I
yük
P
yük
U
I
I
1I
I
2I
S
I
U
I
I
1II
I
1I
S
II
V
A
Vt
U
A
A
VA
V
A
A
VA
245
Cədvəl 11.11,b
1. (
K
I
=K
II
)
(
u
qI
≠
u
qII
)
Yük
Transformator I
Transformator II
U
2
I
yük
P
yük
U
I
I
1I
I
2I
S
I
U
I
I
1II
I
1I
S
II
V
A
Vt
U
A
A
VA
V
A
A
VA
Cədvəl 11.11,v
1. (
K
I
≠K
II
)
(
u
qI
=
u
qII
)
Yük
Transformator I
Transformator II
U
2
I
yük
P
yük
U
I
I
1I
I
2I
S
I
U
I
I
1II
I
1I
S
II
V
A
Vt
U
A
A
VA
V
A
A
VA
Güclərin qiymətlərini aşağıdakı formulalarla hesabla-
yırlar:
.
3
;
3
;
3
1
1
2
II
I
I
U
S
I
U
S
I
U
P
I
II
I
I
yük
yük
=
=
Cədvəl 11.11, a; Cədvəl 11.11,b; Cədvəl 11.11,v alın-
mış qiymətlərə görə
I
2I
,
I
2II
=
f
(
I
yük
) asılılığı həm də
transformatorların xarici xarakteristikası
U
2
=
f
(
I
2
I
2II
) quru-
lur.
Nominal yük rejimində (
u
qI
≠
u
qII
) transformatorlar ara-
sında yükün paylanmasını analitiki yolla yoxlanması üçün
aşağıdakı ifadədən istifadə edirlər:
;
+
=
qII
nomII
qI
nomI
qI
nomIı
yük
I
u
S
u
S
u
S
S
S
I
yük
II
S
S
S
−
=
246
Hesabatdan alınmış nəticələr cədvəl 11.11, b-dəki qiy-
mətlərlə müqayisə edilir.
Dolaqlardan axan bərabərləşdirici cərəyanları qiymət-
ləndirmək üçün transformasiya əmsallarının (
K
I
≠
K
II
) qeyri-
bərabərliyi şəraitində təcrübələr aparılır:
1.Yük (
RR
yük
) paralel işləyən trransformatorlara qoşul-
mayanda (
QS2
ayırıcısı açıq vəziyyətdə olur). Təcrübə pro-
sesində əlavə müqavimət
RR
əl
qoşulmur, əlavə sarğılar
W
əl
qoşulmuş olur).
2.Transformatorlar yüksüz işlədikdə (
QS1
və
QS2
ayı-
rıcıları açıq vəziyyətdə olur). Təcrübə prosesində əlavə əla-
və sarğılar
W
əl
qoşulur).
Ölçmələr gərginliyin nominal qiymətində (
U
1
=
127V
)
aparılır və nəticələr cədvəl 11.12,a və cədvəl 11.12,b qeyd
edilir.
Cədvəl 11.12, a
1.
RR
yük
yükü qoşulmur (
K
I
≠K
II
)
(
u
qI
=
u
qII
)
U
1
U
2
Transformator I
Transformator II
𝐼
1
𝐼
𝐼
2𝑏
𝐼
𝐼
1
𝐼𝐼
𝐼
2𝑏
𝐼𝐼
V
V
A
A
A
A
127
Cədvəl 11.12,b
2. Yüksüz işləmə (
K
I
≠K
II
)
U
1
U
2
Transformator I
Transformator II
𝐼
10
𝐼
𝐼
2𝑏
𝐼
𝐼
0
𝐼𝐼
𝐼
2𝑏
𝐼𝐼
V
V
A
A
A
A
127
Cədvəl 11.12, b göstərilən
Δ
U
-sıxaclar arasındakı gər-
ginliyin qiymətidir (məsələn
C1
və
C2
,
QS1
ayırıcısının
açıq vəziyyətində) və bərabərləşdirici cərəyanın hesaba-
tında istifadə olunur.
Ümumi yüklə (
RR
yük
) paralel işləyən transformatorlarda
əmələ gələn bərabərləşdirici cərəyan onların qeyri-bərabər
yüklənməsinə səbəb olur.
247
Nəzəri cəhətdən bərabərləşdirici cərəyanın yoxlanması
aşağıdakı göstərilən ifadə ilə aparılır:
)
/(
qII
qI
b
Z
Z
U
I
+
=
burada
Om
S
U
u
Z
nomI
I
qI
qI
,
100
/
%
2
2
=
Om
S
U
u
Z
nomII
II
qII
qII
,
100
/
%
2
2
=
(hesabatın nəticələri cədvəl 11.12,a-dakı qiymətlərlə
müqayisə olunur).
İşin hesabatı proqrama uyğun tərtib edilir.
|