nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Foydalanilgan Web sahifalar

1 Тахлилга асос сифатида Узбекистон Республикаси Молия вазирлигининг «Фукаролар учун бюджет лойихаси» олинган.
2 Тахлилга асос сифатида Узбекистон Республикаси Молия вазирлгининг «Фукаролар учун бюджет лойихаси» олинган.
3 Давлат томонидан маблағ жалб қилиш: Ўзбекистон Республикаси томонидан қарз олувчи сифатида чет давлатлардан, халқаро ташкилотлардан, халқаро молия ва иқтисодий институтлардан, чет эл ҳукуматларининг молия ташкилотларидан ҳамда Ўзбекистон Республикасининг бошқа резидентлари ва норезидентларидан жалб қилинган кредитлар (қарзлар) бўйича; Ўзбекистон Республикасининг Давлат кафолатлари бўйича; Ўзбекистон Республикаси номидан чиқарилган давлат қимматли қоғозлари бўйича қарз мажбуриятлари тарзида амалга оширилиши мумкин. Манба: Ўзбекистон Республикаси Бюджет кодекси
4 Мазкур ўзлаштириш кўрсаткичлари давлат қарзига хизмат кўрсатиш харажатларини (асосий қарз тўловларини) ўз ичига олмаган.
5Манба: Ўзбекистон Республикасининг Бюджет Кодекси.”
6 Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги Ўзбекистон Республикаси номидан давлат қимматли қоғозларини чиқаради. Давлат қимматли қоғозларини чиқариш ва уларнинг чекланган ҳажми тўғрисидаги қарор белгиланган тартибда қабул қилинади. Манба: Ўзбекистон Республикаси Бюджет кодекси
O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti

O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti
Download
405,43 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/53
Sana
23.01.2024
Hajmi
405,43 Kb.
#144089
Download
405,43 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti
Download
405,43 Kb.
Matnni ko'rish
8 – variant. – Topshiriq. Test savollariga javob bering

|
8 – variant. – Topshiriq. Test savollariga javob bering
|
bet | 1/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 51,53 Kb. | | #245511 |
Bog'liq 18 pedagogika
18 – VARIANT.
1 – TOPSHIRIQ.
Test savollariga javob bering.
1.O‘qituvchi o‘zining qanday xususiyatlari ustida ko‘proq shug‘ullanishi kerak?
a) # His-tuyg‘usi, bilimi, nutqi, hatti-harakati
b) His-tuyg‘usi.
c) Bilimi, nutqi
d) Hatti-harakati
2. “Buyuk didaktika” asarining muallifini belgilang?
a) #Ya.A.Komenskiy
b) Beruniy
c) K.D.Ushinskiy
d) Demosfen
3. Quyida pedagogik mahorat fanining asosiy vazifalarini belgilang?
a) # Ta’lim mazmunini fan, ma’daniyat, texnika va texnologiyaning zamonaviy yutuqlari bilan boyitib borish, ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarni insonparvarlik demokratik tamoyillarga asoslab olib borish.
b) Ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlarni insonparvarlik demokratik tamoyillarga asoslab olib borish
c) Bo‘lajak o‘qituvchilarning dunyoqarashini rivojlantirish
d) Ta’lim mazmunini zamonaviy yutuqlar bilan boyitib borish
4. O‘zbekiston Respublikasida ta’lim sohasida olib borilayotgan islohotlarning asosiy maqsadi, bu:
a) #Ilm, fan va madaniyatni yanada rivojlantirish
b) Insonning har tomonlama rivojlanishi va kamol topishi
c) Hayot va tabiatda ekologiyani yaxshilash
d) Dunyoviy aloqalarni bir-biri bilan bog‘lash
5. “Tarbiya bizlar uchun yo hayot, yo mamot, yo najot, yo halokat, yo saodat, yo falokat masalasidir”. Tarbiya haqidagi ushbu fikrlar muallifi kim?
a) #Abdulla Avloniy
b) Alisher Navoiy
c) Amir Temur
d) Abu Ali ibn Sino
6. Alisher Navoiyning qaysi asarida ustoz-murabbiy haqida fikrlar bayon etilgan?
a) #«Mahbub ul-qulub» asari.
b) «Qush tili» asari
c) «Xazoyinul maoniy» asari
d) «Hayrat ul abror» asari
7. O‘qituvchining nutqiy faoliyatida asosan nimalarga e’tibor beriladi?
a) #Energetik ovozning tembri va hajmiga, Diapozon
b) Diapozon, tembr, generatorga
c) So‘zlash, mutolaa qilish va eshitishga
d) Diapozon hajmi va generatoriga
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.
Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash
– yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. – T.: “O‘zbekiston” nashiryoti,
2017. – 24 b.
2.
Abulxanova Q.H., Raximova D.N., va boshqalar. Davlat xizmati
personalni boshqarish. Toshkent: Akademiya, 2002.
3.
Абдуьлханова K.A., Стратегия жизни. M.: Мысль, 1991. 299 с.
4.
Adizova T.M. Boshqaruv muloqati. Toshkent: Nizomiy nomli TDPU,
2000.
5.
Azizxo‘jaeva N.N. O‘qituvchi mutaxassisligiga tayyorlash texnologiyasi.
Toshkent.: Nizomiy nomli TDPU 2000.
|
Oriental Renaissance: Innovative - 2022 boshlang‘ich sinflarda axborot texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari...

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
278
w
www.oriens.uz
August
2022
elementlari esa ularda bajarayotgan ishlariga qiziqishni oshiradi. Testlardan tashqari
krossvordlar, sxemalar, jadvallardan foydalaniladi, o‘quvchilar dars materiallarni
mustaqil o‘rganishda bevosita kompyuterda ishlaydilar.
XULOSA
Xulosa qilib aytganda o‘qituvchi axborot texnologiyalaridan to‘g‘ri va samarali
foydalansa, o‘quvchilarning darsga bo‘lgan qiziqishi, bilim olishga bo‘lgan ishtiyoqi
va o‘ziga bo‘lgan ishonchi ortib, mustaqil fikri rivojlana boradi. O‘qituvchi esa
darsda o‘z oldiga qo‘ygan maqsadiga oson erishadi. Faqatgina o‘quv jarayonida
axborot texnologiyalari darsning asosiy tayanchi emas, balki bolaga yangi
ma‘lumotlarni, tushunchalarni osonlik bilan yetkazib berish hamda esda saqlashiga
yordam beruvchi vosita sifatida qaralishi lozim. O‘qituvchi esa darsning asosiy
boshqaruvchisidir.
REFERENCES
1.
“Multimedia ilovalarining turlari” http://tami.uz/
2.
Olimov Q.T. Maxsus fanlar bo‘yicha elektron darsliklarni yaratishning uslubiy
asoslari. G‘G‘ Kasb-hunar ta‘limi №2. 2004 y.
3.
Rasulov O. Zamonaviy elektron darsliklarning didaktik xususiyatlari Kasb-hunar
ta‘limi. №5. 2005 y.
4.
O’zbekiston
Respublikasi
Prezidentining
2020-yil
6-noyabrdagi
«O’zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini
rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida»gi PF-6108-son Farmoni.
5.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-sentyabrdagi “Xalq ta’limi
tizimiga boshqaruvning yangi tamoyillarini joriy etish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi
№ PQ-3931-sonli Qarori.
6.
Yo‘ldashev J. G., Usmonov S.A. Zamonaviy pedagogik texnologiyalarni
amaliyotga joriy qilish. – T: Fan va texnologiya, 2008.
7.
www.aim.uz
8.
www.arxiv.uz
9.
www.ziyonet.uz
|
Labarotoriya mudiri, B.f.n., katta ilmiy hodim

|
Labarotoriya mudiri, B.f.n., katta ilmiy hodimBog'liq bf05b789e909463d9cfa999803cde4caLabarotoriya mudiri, B.f.n., katta ilmiy hodim, Xusanov Tohir Sunnatovich.
Tel. (998-99) 884-51-52
e-mail:
tohir_husanov@mail.ru
B.f.d., Kadirova Gulchehra Hakimovna
Tel. (998-94) 642-23-52
e-mail: Е-mail: kadirovagul@mail.ru
Stajor tadqiqodchi Narmuhamedova Mohira Kamolitdin qizi
Tel. (998-99) 138-74-94
e-mail:
narmuhamedovamohira@gmail.com
PhD doktoranti
Usmonqulova Aziza Anvar qizi
Tel. (998-97) 902-37-00
e-mail: usmonqulova@mail.ru
Kichik ilmiy hodim Sadullayeva Muattar Sulton qizi
Tel. (998-93) 554-10-95
e-mail: sadullayevamuattar261@mail.com
Laborant Qahramonova Zarina Asiljon qizi
Tel. (998-90) 067-25-75
Laboratoriya ilmiy xodimlari tajribalar jarayonida
|
| |
Joriy loyixalar - Fitovirusologiya laboratoriyasi

-
Fitoviruslar xususiyatlarini dala va
laboratoriya
sharoitlarida o
ʼrganish vaa fitopatogen viruslar genbankini yaratish;
-
Fitopatogen viruslarni saqlashning zamonaviy usullarini
ishlab chiqish;
-
Urug
ʼdan tarqaladigan viruslar (pomidor, soya
va boshqalar
misolida) birlamchi urug
ʼchiligini tashkil qilish va virusdan xoli urugʼlarni koʼpaytirish
biotexnologik usullarini ishlab chiqish;
-
Virusologiya yo
ʼnalishlari boʼyicha
fundamental va amaliy
ahamiyatga
ega bo
ʼlgan ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish;
-
Viruslar diagnostikasini yaratish asosida
raqobatbardosh va
import o
ʼrnini bosa oladigan ham eksportga moʼljallangan biotexnologiyalarni yaratish;
-
Qishloq xo
ʼjaligida ishlatiladigan diagnostikumlarni
ishlab chiqish va eksport qilish bo
ʼyicha takliflar tayyorlash.
Аsosiy nashrlar - Fitovirusologiya laboratoriyasi

8. T. Khusanov, Kadirova Z.N. Davronov K.S. Akhmedova Z.R. Analysis Of
Lysimetric Parameters Of The Effect Of Chemical And Biological Drugs Against
Alfalfa Mosaic Virus. The American Journal Of
Agriculture And Biomedical
Engineering JULY 2020 Page No.: 25-29 Volume-II Issue-VII PUBLISHED: 30 JULY
2020 www.usajournalshub.com/inde x.php/tajabe.
9. Ахмедова З.Р. Яхяевой М.А. Шонахунов Т.Э. Т.С Хусанов, Гулямова И.Т.
Хамраева З.Т. Равшанов С.С. Изучение санитарно-гигиенического состояния
различных видов воды, рекомендуемых для бытовых и производственных
целей. Научные журналы “Universum” № 8 (86) июль, 2021 г. DOI:
10.32743/UniChem.2021.86.8.12149.
10. Нармухамедова М.К., Т.С Хусанов, Қодирова З.Н. Олма турларидаги
фитопатогенларни аниқлаш ва ажратиш. Ўзбекистон аграр фани хабарномаси
139-142 бет. 2021 № 2 (86).
11. Ахмедова З. Шонахунов Т. Яхяева М. Хамраева З. Гулямова И. Т.С
Хусанов, Жумаяров Ш. Практические основы
биологизации сельского
хозяйства с использованием биопрепаратов серии «Microzyme». “Biology and
Biotechnology of Microorganisms” September 16-17, P-121, 2021 “Online”
Tashkent, Uzbekistan.
12. Ахмедова З., Т.С Хусанов, Гулямова И. Приготовление органического
хлопка в условиях Таджикистана. “Biology
and Biotechnology of
Microorganisms” September 16-17, P-122, 2021 “Online” Tashkent, Uzbekistan.
13. Jumayorov Sh., T. Khusanov, Vahobov А. Soya o‘simligini kаsаllаntiruvchi
virusni tаrqаlish dаrаjаsini o‘rgаnish. “Biology and Biotechnology of
Microorganisms” September 16-17, P-166, 2021 “Online” Tashkent, Uzbekistan.
14. Нармухамедова М. К., Т.С Хусанов, Интенсив олма боғидаги замбуруғли
касалликларни аниқлаш ва ажратиш. International Scientific-Practical Distance
Conference «The 21st Century Skills for Professional Activity» 2021/II (pp. 173-
174).
15. Kuralova R.M., Ismoilova K., Qo'shiyev H.H., T. Khusanov,
Shirinmiya
Glycyrrhiza Glabra l o‘simligidan tugunak bakteriyasini ajratish. O‘zbekistonda
mikrobiologiya va mikrob biotexnologiyasining o‘rni va
uni yanada rivojlantirish
istiqbollari online respublika ilmiy anjumani 2021 yil 17 noyabr.
16. Усмонқулова А.А., Нармухамедова М. К., Атаджанова Ш.Ш.,
Бактерияларнинг Cd, Cu, Cr ва Ni катионларига нисбатан резистентлигини
тадқиқ этиш, «Ёш олимлар ахборотномаси»№2 (4) 2022, 154-157 б.
17. M.K. Narmuhamedova, T.S. Xusanov. Detection and isolation of fungal
diseases in intensive apple orchard. The 21 st Century
Skills for Professional
Activity. 2021. P 173-174
18. M.K. Narmuhamedova, T.S. Xusanov, Z.N. Qodirova. Identification and
isolation of phytopathogens in apple species. Bulletin of agrarian science of
Uzbekistan. Bulletin of agrarian science of Uzbekistan. 2 (86) 2021, P 139-142.
19. M.K. Narmuhamedova, T.S. Xusanov, Z.N. Qodirova.
Identification of some
microscopic fungi that cause disease in apples. The role of microbiology and
microbial biotechnology in Uzbekistan and prospects for its further development.
2021, P 53-54.
Axborot texnologiyalari (Dasturlash)

|
Axborot texnologiyalari (Dasturlash)
|
bet | 1/3 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #100887 |
Bog'liq Amaliy topshiriq 1 с (2)
Axborot texnologiyalari (Dasturlash)
1-amaliy topshiriq.
Konsol oyna uchun:
ni hisoblovchi dastur tuzing;
Dastur kodi:
Dastur Natijasi:
Quyidagi masalaning dasturini tuzing:
“Sonni top” o`yini. Kompyuter 10 va 20 oralig`ida bitta son o`ylasin (tasodifiy sonlar hosil qilish orqali). Foydalanuvchini son kiritishga undaydi va qachonki, foydalanuvchi kompyuter o`ylagan sonni kiritmagunicha bu jarayon davom etadi.
Dastur kodi:
Dastur Natijasi:
(Piramida) Foydalanuvchi tomonidan butun son kiritilganda 1 dan 9 gacha, mazkur sonlar yordamida piramida shaklini chop etuvchi dastur kodini yozing (Sikl operatolaridan foydalangan holda yechilsin).
Kiruvchi ma’lumot
|
Chiquvchi ma’lumot
|
7
|
1
2 1 2
3 2 1 2 3
4 3 2 1 2 3 4
5 4 3 2 1 2 3 4 5
6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6
7 6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6 7
|
3
|
1
2 1 2
3 2 1 2 3
|
Dastur kodi:
#include
using namespace std;
void bir()
{
cout<<" 1 "<}
void ikki()
{
cout<<" 2 1 2 "<}
void uch()
{
cout<<" 3 2 1 2 3 "<}
void turt()
{
cout<<" 4 3 2 1 2 3 4 "<}
void besh()
{
cout<<" 5 4 3 2 1 2 3 4 5 "<}
void olti()
{
cout<<" 6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6 "<}
void yetti()
{
cout<<" 7 6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6 7 "<}
void sakkiz()
{
cout<<" 8 7 6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6 7 8 "<}
void tuqqiz()
{
cout<<"9 8 7 6 5 4 3 2 1 2 3 4 5 6 7 8 9"<}
int main()
{
int n; cin>>n;
switch(n)
{
case 1: bir(); break;
case 2: bir(); ikki(); break;
case 3: bir(); ikki(); uch(); break;
case 4: bir(); ikki(); uch(); turt(); break;
case 5: bir(); ikki(); uch(); turt(); besh(); break;
case 6: bir(); ikki(); uch(); turt(); besh(); olti(); break;
case 7: bir(); ikki(); uch(); turt(); besh(); olti(); yetti(); break;
case 8: bir(); ikki(); uch(); turt(); besh(); olti(); yetti(); sakkiz(); break;
case 9: bir(); ikki(); uch(); turt(); besh(); olti(); yetti(); sakkiz(); tuqqiz(); break;
}
}
|
| |
Monografiyalar - Fitovirusologiya laboratoriyasi

|
Fitovirusologiya laboratoriyasiBog'liq bf05b789e909463d9cfa999803cde4caMonografiyalar:
1.
Хусанов Т.С., Ахмедова З.Р. Распространенные болезни люцерны в
Узбекистане, вирус мозаики люцерны (мозаика люцерны) и меры биологической
борьбы с ним. Монография-Ташкент, изд-во «Фан зиёси», 2021, 158 стр.
Darslik:
1.
R.SH. Bazarova, T.S. Husanov. Mikrobiologiya va virusologiya fanidan
laboratoriya mashg’ulotlarini bajarish uchun o’quv qo’llanma. –T., “Fan va
texnologiyalar nashriyot-matbaa uyi”, 2022. 132 bet.
Viruslarni ajratib olish uchun dala tajriba maydoniga ekilgan indikator o
ʼsimliklar:
Nicotiana glutinosa, Nicotiana tabacum, Datura stramonium, Gomphrena globossa,
Chenopodium amaranticolor, Chenopodium album, Licopersicum esculentum, Cucumis
sativus, Vigna ungiuculata.
Viruslarni indikator o’simliklarga yuqtirish jarayoni
А. Kasallangan tok bargi yuqtirilganda Gomphrena globossada xosil boʼlgan nekrozlar;
B. Kasallangan soya yuqtirilganda Nicotiana glutinosada xosil bo
ʼlgan yashil mozaika;
V. Kasallangan olxo
ʼri barglari yuqtirilganda Nicotiana glutinosada xosil boʼlgan
nekrozlar.
Kasalik alomatlariga ega bo
ʼlgan pomidor navlari Nicotiana glutinosaga yuqtirilganda
quidagi belgilar kuzatildi.
Tok o’simligining Nicotiana glutinosa va Gomphrena Globossada hosil qilgan nekrozi
|
| |
Savollar 
1 - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti

5-mavzu:
MENEJMENT QONUNLARİ VA TAMOYİLLARİ
Reja:
1. İqtisodiy qonunlarni bilishning ahamiyati
2. Umumiy falsafiy va iqtisodiy qonunlar
3. Menejmentning asosiy tamoyillari
İqtisodiy qonunlarni bilishning ahamiyati
Menejment jamiyat qonunlari tizimiga asoslanadi. Nazariy jixatdan tushunmay va
asoslanmagan holda birorta yirik amaliy masala hal etilishi mumkin emas. Nazariya
yangilanishning muhim usulidir. Fan esa voqelik xaqida obektiv bilimlarni o’rganish va tartibga
solishga qaratilgandir. Bilimlarni tartibga solinishi qonunlarda ifodalanadi.
Qonun - falsafa kategoriyasi bo’lib, borliq voqealarning barqaror, takrorlanuvchan aloqasi
va munosabatini, hodisalar yuz berishining muayyan tartibda bo’lishiga olib keluvchi tomonlarini
aks ettiradi. qonunlarni bilish rivojlanishning obektiv yo’nalishlarini aniqlash, amaliy vazifalarni
hal etish imkonini beradi. Shu sababli iqtisodiyotni boshqarish qonunlarni bilish, ularni amalda
mohirona qo’llay olishga asoslanishi kerak.
Umumiy falsafiy qonunlar modda, harakat, makon, zamon, miqdor, sifat, sabab, oqibat,
shakl, mazmun kabi kategoriyalar vositasida ifodalanadi. İqtisodiy nazariya qonunlari iqtisodiy
kategoriyalar vositasi (mulk, ishlab chiqarish, talab, taklif, taqsimt, ayirboshlash, qiymat, narx,
foyda, tovar, pul, muvozanatlanish)dan foydalanadi.
İqtisodiyotni boshqarishda qonunlardan qanchalik to’liq va izchil foydalanilsa, mehnat sarfi
shunchalik samarali bo’ladi. Va, aksincha, boshqarish jarayonida iqtisodiy qonunlarki hisobga
olmaslik jamiyat uchun kutilmagan, salbiy oqibatlarga olib keladi. Shu sababli boshqaruv
qonunlarini o’rganishda ularga faqat amal qilishni emas, balki boshqaruv jarayonida ongli ravishda
qo’llanilishini ham ko’zda tutish lozim. Boshqaruv qonunlaridan ongli ravishda foydalanish ko’p
jihatdan ularni o’rganish bilan bog’liq. Qonunlar qanchalik chuqur o’rganilsa, ulardan amalda
to’g’ri foydalanish imkoniyatlari shunchalik ortadi.
lekin boshqaruv qonunlarini bilish ularni aniq amaliyotda ffaqiyatli qo’llash uchun kafolat
bo’lolmaydi. Qonunlarni bilishda nazariyaning amaliyotdan ajralib qolishi foydasizdir. Demak
qonunlardan foydalanish ularni bilish, tushunish, amalda o’z
vaqtida va to’g’ri qo’llay olishga
bog’liq. Bu boshqaruv samaradorligini oshirishda hal qiluvchi omildir.
İqtisodiy qonunlar tizimidan foydalanishning asosiy unsurlari va bosqichlri quyidagicha aks
ettirilgan.
İqtisodiy
qonunlar
tizimi
İqtisodiy
qonunlarni
bilish
Maqsadlarni
belgilash
va ularga
erishish
yo’llarini
aniqlash
Qaror
qabul
qilish
Xo’jalik
faoliyatini
tashkil
etish
Reja - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti

ishlaydi. Korxona ishlab chiqarish, ijtimoiy faoliyati, mehnatga haq to’lash mehnat jamoasi
tomonidan ishlab topilgan mablag’ hisobidan amalga oshiriladi. Korxona xarajatlarni ishlab
chiqarilgan mahsulotni sotishdan qilgan daromad hisobidan qoplaydi.
Korxonaningtenghuquqli egasi bo’lgan mehnat jamoasi ishlab chiqarish va ijtimoiy
rivojlanish masalalarini mustaqil ravishda hal qiladi. Korxona faoliyatida erishilgan yutuq va
ko’rilgan zararlar korxona sof foydasi darajasida, har bir ishlovchi farovonligida aks etadi. Kam sarf
qilib, eng yaxshi mahsulot ishlab chiqarish va uni bozorda sotishni taminlay oladigan korxona katta
foydaga erishadi va ishlab chiqarish hamda ijtimoiy rivojlanish, mehnatga haq to’lash sohasida
imkoniyatlarga ega bo’ladi. Samarali mehnat qiluvchi, istemolchi va jamiyat uchun zarur, yuqori
sifatli mahsulot ishlab chiqaruvchi, doimo xarajatlarni qisqartirish yo’llarini izlovchi, mahsulotni
arzonlashtirishga harakat qiluvchi korxona yaxshi foyda, yaxshi ish haqiga ega bo’ladi, o’z mehnat
sharoiti va turmush farovonligini yaxshilashga erishadi.
Bozor iqtisodiyoti yillar davomida rivojlanishga harakat qilmaydigan, ishlab chiqarish
samaradorligini oshirish ustida bosh qotirmaydigan, istemolchi uchun zarur mahsulot ishlab
chiqarishga intilmaydigan, o’z faoliyatiga xo’jasizlarcha, javobgarlikni xis qilmagan holda
munosabatda bo’ladi, intizomsiz, tartibsizlarga nisbatan keskin munosabatda bo’ladi. Yaxshi
ishlaydigan, umumiy yaxshi ishlashga harakat qiladigan bozor iqtisodiyotida sharoitida o’z
qobiliyati, tashabbuskorligi, ijodkorligini namoyon qilish uchun keng imkoniyat yaratadi. Bozor
ijodkor, unumli, samarali mehnatni taqdirlab, xafsalasizlarni pul bilan jazolaydi.
Korxonaning asosiy vazifasi - ijtimoiy ehtiyojlarni yuqori istemol sifatlariga ega bo’lgan
mahsulotlar bilan kam sarf qilib taminlanishi, buning asosida bugun jamoa farovonligi, korxona
mulki egasi manfaatlarini taminlashga erishishdir. Bu vazifani amalga oshirish yo’lida korxona
quyidagilarga erishishi lozim:
- ishlab chiqarishning rivojlanishi va samaradorligi ortishi; uni har tomonlama
jadallashtirish, fan-texnikani taraqqiy ettirish, mehnat unumdorligini oshirish, resurslarni tejash,
foydani ko’paytirish;
- jamoani ijtimoiy jihatdan rivojlantirish, ijtimoiy sohaning zamonaviy moddiy asosini
shakllantirish,
yuqori unumdor mehnat uchun imkoniyatlar yaratish, mehnatga qarab taqsimot
tamoyilini amalga oshirish, atrof muhitni himoya qilish va yaxshilash;
- mehnat jamoasining o’z-o’zini boshqarishi, har bir ishlovchini davlat, jamoa, xususiy
mulqdan haqiqiy mulkdor sifatida foydalanishga qiziqtirish, shuningdek, ularda jamoa va davlat
ishlariga qiziqish uyg’otish.
O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti - bet 5

2-mavzu:
İShLAB ChİQARİSh JAMOASİNİ BOShQARİSh
Reja:
1. Jamoa
tushunchasi va tuzilmasi
2. İshlab chiqarish jamoasini boshqarish bosqichlari
Tayanch iboralar: İshlab chiqarish jamoasi, ishlab
chiqarish jamoasining maqsadi, ishlab chiqarish
jamoasi rasmiy va norasmiy bo’lishi, boshqaruv, rahbar (boshqaruvchi)lar, jamoani boshqarish.
Jamoa tushunchasi va tuzilmasi
İshlab chiqarish jamoasi bu — menejer rahbarligida
faoliyat yurituvchi, ko’zlangan
maqsadlarni amalga oshirish uchun shakllangan, uyushgan xizmatchilar guruhi. İshlab chiqarish
jamoasi maqsadlarning mushtarakligi, umumiy tartib qoida, o’zaro yordam va
hamkorlik asosidagi
faoliyat bilan tavsiflanadi. İshlab chiqarish jamoasining faoliyati umumiy maqsadga erishish uchun
o’zgartirilishi mumkin. Maqsadning birligi kollektivning muxim xususiyati bo’lib xisoblanadi.
İshlab chiqarish jamoasining maqsadi jamiyat ehtiyoji va qiziqishidan kelib chiqadi. Maqsadi jamoa
hamma azolari uchun aniq va tushunarli bo’lib, maqsadi va meyor birligidan jamoaning xohish
birligi kelib chiqadi.
İshlab chiqarish jamoasini boshqarish bosqichlari
Yirik korxonalarning rahbarlari malum bir vazifani bajarsalar-da, bu ular faqat bir ish bilan
mashg’ul degani emas. Yirik korxonalarda rahbarlar ishi aniq belgilanibgana qolmay,
balki
boshqaruv vazifalarining hajmi taqsimlanishi ham kerak.
Boshqaruv vazifalari taqsimlashining bir turi ufqiy tavsifga ega: alohida bo’limlarga
muayyan rahbarlarni qo’yish (masalan, ko’pchilik korxonalarda rejalashtirish bo’limi, texnik
bo’lim, marketing xizmati bo’limi boshliqlari, bosh mexanik mavjud). İshlab chiqarishni yo’lga
qo’yish uchun mehnat ufqiy taqsimlangan korxona, o’z faoliyatida muvaffaqiyatga
erishishi uchun
ufqiy taqsimlangan boshqaruv vazifalari bir-biriga muvofiqlashtirilgan bo’lishi kerak.
Bazi rahbarlarning vaqti o’zidan quyi rahbarlarning ishlarini muvofiqlashtirishga ketadi,
ayni paytda bu rahbarlar o’zidan quyi rahbarlarning mehnatini muvofiqlashtiradi.
Mehnatning bunday tik taqsimlanishi boshqaruv bosqichlarini anglatadi.
Boshqaruvning nechta bosqichi borligidan qatiy nazar, rahbarlar ananaviy ravishda uchta
toifaga - quyi bo’g’in, o’rta bo’g’in, yuqori bo’g’in rahbarlariga bo’linadi.
T. Parson bo’yicha, quyi bo’g’in
rahbarlari (texnikaviy daraja) bevosita ishchilar va boshqa
ishlovchilarga rahbarlik qiladi va asosan ishlab chiqarish jamoasi samarali
ishlashini taminlash
uchun zarur kundalik mehnat jarayonini amalga oshiradilar (bajarilayotgan vazifalar to’g’ri ekanligi
haqida axborot bilan taminlash uchun ishlab chiqarish vazifalarining bajarilishini nazorat qiladilar,
ularga bo’lib berilgan resurslar — xomashyo va uskunalardan to’g’ri foydalanish uchun
javobgardirlar. Usta,
navbatma-navbat, bo’lim boshlig’i, katta hamshira, kafedra mudiri quyi
bo’g’in rahbarlari qatoriga kiradi. Quyi bo’g’in rahbarining mehnati ancha murakkab va turli-
tuman.
Unga tez-tez uzilishlar, bir vazifadan ikkinchisiga o’tish xos.
Oriental Renaissance: Innovative - 2022 boshlang‘ich sinflarda axborot texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari...

|
2022 boshlang‘ich sinflarda axborot texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari ergasheva Surayyo Yo‘ldoshevnaBog'liq boshlang-ich-sinflarda-axborot-texnologiyalaridan-foydalanishning-afzalliklari (1)Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
276
w
www.oriens.uz
August
2022
o‘quv materiallarini taqdim etish usullari;
o‘qitish metodlari;
o‘quv topshiriqlarining turlari;
muhokamalar uchun savollar;
munozara va bahslarni tashkil etish yo‘llari;
o‘zaro aloqa usullari va kommunikatsiya singari omillarni aniqlab olishi lozim
bo‘ladi.
Axborot texnologiyalaridan boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining barcha o‘quv
fanlarida samarali foydalanish mumkin. Darslarda o‘quv va o‘yin dasturlaridan
foydalanish katta samara beradi. Ona tili va Rus tili darslarida savodxonlikni oshirish
bo‘yicha mashqlar yordam beradi, bunda bolalar kompyuterlarda turli xildagi amaliy
topshiriqlarni bajaradilar. Boshlang‘ich sinflar o‘quvchilari uchun turli didaktik
materiallar to‘plamidan foydalanib, ko‘rgazmali mashq, nazorat mashqlari va test
sinovlari modullari kiritilgan aralash kompyuter dasturlarini tayyorlash mumkin.
Unga fanga oid qoidalarni joriy o‘rganish va umumlashtirilgan takrorlash uchun
uchta variantlarda berilgan grammatika, orfografik mavzular bo‘yicha boy va turli-
tuman materiallardan foydalanish yaxshi samara beradi. Ona tili darslarida insho
yozishda taqdimotlardan foydalanish qulay. U orqali mavzuning savol va rejalarini
tuzish, qiyin so‘zlarni topish osonlashadi. Insho rasm asosida yozilayotgan bo‘lsa,
mavzuga doir rasmni ekranda namoyish etish imkonini beradi.
1-sinfda o‘qish darsida elektron o‘quv qo‘llanmalari tayyorlab, foydalanish
mumkin. Unda so‘zni tovushli-harfli tahlil qilish, so‘zning bo‘g‘inlari tuzilishi, ba’zi
orfogrammalar o‘rganilishi turli qiziqarli ko‘rgazmali va ovozli material berish
mumkin. Yorqin rasmlar, g‘aroyib, qiziqarli topshiriqlar kichik yoshdagi
o‘quvchilarda ona tiliga qiziqishni oshirishga yordam beradi, o‘yin shaklida o‘quv
materiali bilan tanishish imkonini beradi, o‘zini nazorat qilish va o‘quv refleksiyasi
uchun keng imkoniyatlar taqdim etadi. Ushbu qo‘llanma bo‘yicha ta’lim jarayonini
differensiatsiyalashga turli darajadagi murakkablikdagi topshiriqlarni tanlab olish
yordamida erishiladi. Savodxonlikka o‘qitish bo‘yicha tematik rejalashtirishni ishlab
chiqishda rejalashtirishga tegishli elektron mavzular va bo‘limlarni kiritish mumkin.
Dars rejasini ishlab chiqishda frontal individual va guruhli ishlash uchun
kompyuterni qo‘llash maqsadga muvofiq bo‘lgan dars bosqichlarini ishlab chiqish
lozim.
Tabiiy fanlar darslarida ham barcha mavzularda video-roliklar, taqdimotlar,
testlar, animatsion multimedialarni qo‘llash yaxshi natija beradi. Masalan, yurtimiz
tabiati, suv havzalari, hayvonot dunyosi, dengizlar, okeanlar hamma mavzuni
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative - 2022 boshlang‘ich sinflarda axborot texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari...

|
2022 boshlang‘ich sinflarda axborot texnologiyalaridan foydalanishning afzalliklari ergasheva Surayyo Yo‘ldoshevnaBog'liq boshlang-ich-sinflarda-axborot-texnologiyalaridan-foydalanishning-afzalliklari (1)Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 8
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
275
w
www.oriens.uz
August
2022
muassasalarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlash va byudjetdan mablag‘
bilan ta’minlashning samaradorligini oshirish, yoshlar ta’lim-tarbiyasi uchun
qo‘shimcha sharoitlar yaratishga qaratilgan chora-tadbirlarni amalga oshirish
bo’yicha izchil islohotlar amalga oshirilmoqda.
MUHOKAMA VA NATIJALAR
Olib borilayotgan bu islohotlar o‘qituvchilar va o‘quvchilar oldiga katta talablar
qo‘ymoqda, bu talablarning eng asosiysi - darsning samaradorligi, uning sifatliligini
oshirish hamda maktablardagi turli xil o‘quv mashg‘ulotlarining tashkil qilinishi va u
orqali o‘quvchilarning turli bilim va ko‘nikmalarni egallab olishlaridir. Bugungi
kunda taʼlim jarayonini to‘g‘ri va samarali tashkil qilishda innovatsion
texnologiyalar, texnik vositalarning, jumladan, zamonaviy kompyuterlarning o‘rni
beqiyosdir. Dars mavzusiga oid multimediya, animatsiya, grafika, diafilm va
videofilmlardan foydalanish dars jarayonini yanada qiziqarli bo‘lishiga ko‘mak
beradi, buning uchun esa o‘qituvchi o‘z ustida ishlashi va har bir darsga «men
bugungi dars jarayoniga qanday yangilik bilan kirib, darsni qiziqarli tashkil qila
olaman » deya o‘ziga savol berishi yaʼni, anʼanaviy taʼlimdan qochib, noanʼanaviy
taʼlim berishga intilishi lozim.
Pedagogik va psixologik tadqiqotlarga ko‘ra inson ongi ma’lumotlarning 90% ni
ko‘rish, 9% ni eshitish, 1% ni esa his qilish orqali qabul qilar ekan. Bundan kelib
chiqqan
holda
shu
narsa ta’kidlanmoqdaki, Axborot kommunikatsion
texnologiyalaridan foydalanish o‘quvchilarning nazariy, ijodiy va refleksiv tafakkuri
rivojlanishiga katta ta’sir etadi. O‘quvchining xotirasida u yoki bu hodisa,
jarayonning obrazli ifodalanishi o‘quv materialini boyitib, uning ilmiy jihatdan
o‘zlashtirilishiga yordam beradi. Multimedia texnologiyalarida an’anaviy
texnologiyalarga qaraganda axborotlar matn ko’rinishda emas, balki tasvir, ovoz va
harakatlar ko‘rinishida ifodalanilishi o‘quvchilarni darslarda faolroq, diqqatliroq
intiluvchan va qiziquvchan bo‘lishga o’rgatadi, chunki tavsiya qilinadigan har bir
axborot ularning ishtiroki va harakati orqali amalga oshiriladi. Bu orqali fanga
bo’lgan qiziqish uyg‘onib, o‘z bilimlarini nazorat qilish va mustahkamlash, mavzuni
o’rganishda o‘zi uchun qulay bolgan tezlik va o‘zlashtirish darajasini tanlash
imkoniyatini beradi.
Zamonaviy axborot texnologiyalari yordamida dars jarayonini tashkil etishda
o‘qituvchi dastlab:
darsning maqsadi;
maqsadga erishish yo‘llari;
|
| |
Korxonalarni tasis etish va ro’ixatga olish tartibi

Bunday bo’linmalar va korxonalarni joylashtirish masalasi mahalliy hokimiyatlar bilan
belgilangan tartibda hal etiladi. Korxona o’z tasischisi tomonidan tasdiqlangan nizom asosida
Faoliyat yuritadi. Korxona nizomida korxona nomi, manzili, Faoliyat maqsadi, boshqaruv va
nazorat tashkilotlari, ularning vakolatlari, korxona mulki shakllanishi va foyda (daromad)ni
taqsimlash tartibi, korxonani qayta tashkil etish yoki faoliyatini to’xtatish shartlari ko’rsatiladi.
Nizomda shuningdek, korxona faoliyati bilan bog’liq, qonunga zid bo’lmagan boshqa qoidalar ham
ko’rsatilishi mumkin.
Sana: “ ” Odam va uning salomatligi fani Sinf: 8-a8-b8

|
Sana: “ ” Odam va uning salomatligi fani Sinf: 8-a8-b8
|
bet | 1/81 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 13,21 Mb. | | #270721 |
Bog'liq 8-sinf BIOLOGIYA KONSPEKT(1)
Sana:________“___” Odam va uning salomatligi fani Sinf: 8-a8-b8-v
1- Mavzu.Kirish. Odam va uning salomatligi – odam anatomiyasi, fizilologiyasi va gigiyenasi haqidagi fan ekanligi.
I.Darsning maqsadi:
a)ta’limiy maqsad: O’quvchilarga odam va uning salomatligi – odam anatomiyasi, fiziologiyasi va gigiyenasi haqidagi fan ekanligi, uning rivojlanish tarixi haqidagi dastlabki bilimlarni berish.
b)tarbiyaviy maqsad: O’quvchilarni shaxsiy gigiyenaga amal qilishga undash, ekologik, iqtisodiy, ilmiy va huquqiy tarbiya berish.
c)rivojlantiruvchi maqsad: O`quvchilarning darslik va qo`shimcha adabiyotlar ustida mustaqil ishlash ko`nikmalarini rivojlantirish.
d) shakllantiriladigan tayanch va fanga oid kompetensiyalar: Tk-1, Tk-2, Tk-3, Tk-4, Tk-5, Tk-6, Xk-1, Xk-3
II.Darsning turi: Amaliy, nazariy, aralash, noan`aviy, ananaviy.
III.Darsning usuli: . Aqliy hujum, savol-javob, guruhlarda ishlash.
IV.Darsning jihozi: Darslik ,ko’rgazmali qurollar.
V.Didaktik jihoz: Tarqatma materiallar, slaydlar ,bukletlar.
VI.Texnik jihoz: Kadoskop,kampyuter, diaproyektor ekran.
VII.Darsuchun talab etiladigan vaqt: 45 minut:
Darsning texnolgik xaritasi
-
|
| |
Menejment fanining mazmuni va izlanish uslublari

|
Menejment fanining mazmuni va izlanish uslublariBog'liq menejment-va-marketing-asoslariMenejment fanining mazmuni va izlanish uslublari
Har qanday fan o’z mazmuni, nazariyasi va uslubiga egadir. Mazmun fan nima bilan
shug’ullanishi, uning qaysi sohaga tegishli ekanligini belgilaydi. Nazariya bu sohada ro’y beradigan
jarayon va hodisalarning ro’y berish qonuniyatlarini aniqlaydi.
İzlanish usullari nazariyadan kelib chiqqan holda kishilar ilmiy va amaliy faoliyati qanday
amalga oshishini ko’rsatib berishi, fanning shu sohasida hodisalarni umumlashtirish va
o’rganishning turli vositalari va usullari tizimini ishlab chiqish lozim.
Menejment mohiyati xo’jalik yuritishning barcha darajalarida boshqarishning qonunlari
(qonuniyatlari), tamoyillari va munosabatlarini o’rganishdan iboratdir. Boshqaruv munosabatlari
ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlarning ajralmas qismi bo’lib, turli iqtisodiy, tashkiliy, ijtimoiy,
mehnat, ruhiy va boshqa ko’rinishlarda bo’ladi. Boshqaruv munosabatlari boshqaruv qo’l ostidagi
xodimlar o’rtasidagi aloqa va o’zaro tasirning murakkab majmuini ifodalaydi, demak, menejment,
avvalo, kishilarni boshqarishdir.
İqtisodiyotni boshqarishda bevosita boshqaruv obekti mehnat jamoalari va alohida
xodimlardan iboratdir. Faqat ularning mehnat faoliyati vositasida ishlab chiqarishning moddiy
unsurlari, yani mehnat qurollari va predmetlariga tasir etiladi.
Boshqaruvning asosiy bilish uslubi - dialektik uslub. U menejmentga o’rganilayotgan
ijtimoiy hodisalarning mohiyatini ochishga yordam beradi.
Menejmentga quyidagi boshqa uslublar ham xos: voqelik hodisalarini o’rganishga
aniqtarixiy yondashuv; xo’jalik yuritish barcha elementlarini bir vaqtning o’zida tahlil qilish va
to’liq boshqaruv qarorlarini ishlab chiqish imkonini beruvchi tarkibiy yondashuv, tarkibiy tahlil,
iktisodiy tajriba va boshqalar.
Menejment mahorati uning barcha uslublarini egallash, ularni to’g’ri qo’llash, har bir aniq
vaziyatda eng samaralisini topish qobiliyatiga ega bo’lishdan iboratdir.
|
| |
O’rta bo’g’in rahbarlari - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq davlat universiteti

yangi mahsulot ishlab chiqaruvchi bo’linmalar rahbarlari bilan o’zaro aloqada bo’lishdan iboratdir.
O’rta bo’g’in raxbarlari oliy va quyi bo’g’in rahbarlari o’rtasida vositachi sifatida amal
qiladilar. Ular oliy bo’g’in rahbarlari boshqaruv qarorlari qabul qilishlari uchun axborot
tayyorlaydilar. o’rta bo’g’in rahbarlari ish vaqtining katta qismi barcha bo’g’in
rahbarlari bilan
muloqotda bo’lishga sarflanadi.
Yuqori bo’g’in rahbarlari — oliy tashkiliy (institutsional) daraja vakillari. Ular uncha ko’p
emas, hatto yirik korxonalarda ham bir necha kishidan iborat bo’ladi. Yuqori bo’g’in rahbarlari
bo’lib, biznesda-direktorlar kengashining raisi, korporatsiya prezidenti,
vitse-prezident, armiyada -
general, davlat arboblaridan — vazir, oliy o’quv yurtida — rektor.
İnstitutsional darajadagi rahbarlar faoliyati asosan uzoq istiqbolga mo’ljallangan rejalarni
ishlash, maqsadlarni belgilashdan iborat. Tashkilotni muhit o’zgarishga moslashtirish. Tashkilot va
tashqi muxit, jamiyat o’rtasidagi munosabatlarni boshqarishdan iboratdir. Ular
tashkilot uchun
muhim qarorlarni qabul qilishda masuldirlar. Yuqori bo’g’indagi kuchli rahbarlar butun tashkilot
faoliyatiga tasir etadi. Muvaffaqiyatli faoliyat yurituvchi yuqori bo’g’in rahbarlari juda qadrlanadi
va ular mehnatiga yuqori haq to’lanadi. Lekin ular lavozimning o’z qiyinchiliklari ham mavjud —
yuqor bo’g’in rahbarlari kun davomida juda katta surat va hajmda ish bajaradilar,
buning asosiy
sababi - ular faoliyati aniq bir vaqt bilan chegaralanmaydi. Odatda bunday rahbarning ish haftasi
60-80 soatga teng bo’ladi.
Xulosa
1. İshlab chiqarish jamoasi — ishlab chiqarish maqsadlari majmuini amalga oshirish uchun
tashkil etilgan ishchilar guruhi.
2. İshlab chiqarish jamoasining maqsadi jamoa talab va ehtiyojlaridan kelib chiqadi.
3. İshlab chiqarish jamoasi rasmiy va norasmiy bo’lishi mumkin.
4. Boshqaruv - har qanday ishlab chiqarish jamoasi uchun muhim faoliyat.
5. Jamoani boshqarish — boshqaruvni aniq amalga oshirish.
Rahbar (boshqaruvchi)lar 3 ta toifaga bo’linadi: quyi bo’g’in, o’rta bo’g’in va yuqori
bo’g’in.
Savollar
1. İshlab chiqarish jamoasi qaysi tamoyimar asosida tashkil etiladi?
2. İshlab chiqarish jamoasi deganda nimani tushunasiz?
3. İshlab chiqarish jamoasini boshqarish
qaysi xususiyatlari
bilan ajralib turadi?
4. Boshqaruv tuzilmasini qaysi turi ishlab chiqarish jamoasini boshqarishga taalluqli?
5. Boshqaruv ishining qaysi bo’g’in shakllari sizga malum ?
Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida

|
Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida
|
bet | 1/12 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 27 Kb. | | #108889 |
Bog'liq Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’e-fayllar.org
Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida
Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida. Yechiladigan masalalarni o‘rganish uning matematik modelini tuzishdan boshlanadi, ya’ni uning asosiy o‘ziga xos xususiyatlari ajratiladi va ular o‘rtasida matematik munosabat o‘rnatiladi. Matematik model tuzilgach, ya’ni masala matematik ko‘rinishda ifodalangach, uni ma’lum matematik usullar bilan tahlil qilish mumkin. Matematik model tuzish bilan biz o‘rta maktab fizika kursida tanishganmiz. Bunda dastlab o‘rganilayotgan fizik hodisaning mohiyati, belgilari, ishlatilayotgan ko‘rsatkichlari, so‘zlar yordamida batafsil ifoda etiladi. Keyin fizik qonunlar asosida kerakli matematik tenglamalar keltirilib chiqariladi. Bu tenglamalar o‘rganilayotgan fizik jarayon, hodisalarning matematik modelidir. Yechiladigan masalalarni o‘rganish uning matematik modelini tuzishdan boshlanadi, ya’ni uning asosiy o‘ziga xos xususiyatlari ajratiladi va ular o‘rtasida matematik munosabat o‘rnatiladi. Matematik model tuzilgach, ya’ni masala matematik ko‘rinishda ifodalangach, uni ma’lum matematik usullar bilan tahlil qilish mumkin. Matematik model tuzish bilan biz o‘rta maktab fizika kursida tanishganmiz. Bunda dastlab o‘rganilayotgan fizik hodisaning mohiyati, belgilari, ishlatilayotgan ko‘rsatkichlari, so‘zlar yordamida batafsil ifoda etiladi. Keyin fizik qonunlar asosida kerakli matematik tenglamalar keltirilib chiqariladi. Bu tenglamalar o‘rganilayotgan fizik jarayon, hodisalarning matematik modelidir. Sifatli va sonli modellar. Bugungi kundagi fan va texnikaning vazifasi atrof-muhitning nazariy modelini qurishdan iborat bo‘lib, unda noma’lum hodisalarni tushuntirib beradigan va bashorat qiladigan obyektlar mavjud. Nazariy model sifatli yoki sonli bo‘lishi mumkin. Hodisaning yuqori sifatli modeli tizimning xatti-harakatlarini tahlil qilish masalan, obektning hajmini kamaytirish bilan, ishlash tezligini oshirish, vaqt unimdorligini hisobga olish kabi sifat-tavsiflovchi usullar (modellar)dan matematik modellarga o‘tishdir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Matematik va axborotli modellashtirish. Matematik modellar. Ob’ektiv borliqni o‘rganish va unga ta’sir etish vositasi sifatida
|
Qurilish materiallari va konstruksiyalari

Jizzax politexnika institutining “Qurilish materiallari va konstruksiyalari” kafedrasi tomonidan viloyatdagi kasb-hunar maktablariga amalga oshiriladigan amaliy metodik yordam berish
MA’LUMOTI
Dashtobod shahri 19.09.2023 yil
“Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunnning sifat bosqichi vazifalarni amalga oshirish, ta’limni rivojlantirishga oid O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti farmonlari, farmayishlari, qarorlari, Vazirlar Mahkamasi qarorlari, Oliy ta’lim fan va innovatsiyalar vazirligi buyruqlari, Ha’yat qarorlari ijrosini ta’minlash hamda oliy ta’lim muassasalari o‘rtasida hal qilib kelinayotgan hamkorlik aloqalarini yanada rivojlantirish yo‘nalishida Respublikaning institutlariga turdosh bo‘lgan o‘rta maxsus kasb-hunar ta’limi muassasalarida olib borilayotgan kompleks faoliyatni yanada takomillashtirish, ma’naviy-ma’rifiy, ta’lim tarbiyaviy, o‘quv uslubiy, ilmiy- uslubiy, ilmiy tadqiqqot ishlarini yanada yaxshilash, zamonaviy pedagogik va axborot texnologiyalariga asoslangan o‘quv adabiyotlarni yaratish, o‘quv jarayoni sifatini yaxshilash, malakali kadrlar bilan ta’minlash va ularning kasbiy mahoratini oshirish yo‘nalishida amal qilinib kelinayotgan hamkorlik aloqalarni yangi bosqichga ko‘tarish maqsadida, O'zbekiston Respublikasi Oliy ta`lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2023-yil 6-martdagi 44-sonli buyrug`i ijrosini ta`minlash bo`yicha institutga biriktirilgan Zomin tuman 2-son kasb-hunar maktabiga 19.09.2023 yilda Jizzax politexnika instituti “Qurilish materiallari va kimyoviy texnologiya” fakulteti “Qurilish materiallari va konstruksiyalari” kafedrasi dotsenti v.b. N.Parsaeva tashrif buyurdi.
Rejada keltirilgan Jizzax politexnika instituti to‘g‘risida va kafedraning ta’lim yo‘nalishlari to‘g‘risida ma’lumot berdi. Ungas ko‘ra bugungi kunda institutda 33 ta bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari bo‘yicha mutaxassislar tayyorlanayotgani, ularda o‘qish uchun qaysi fanlarni mukammal bilish kerakligi haqida gapirib o‘tdi. Shu bilan birga “Jizzax politexnika instituti kecha va bugun” nomli videoni havola etdi.
O‘quvchilarga “Men tanlagan kasb” mavzusida davra suhbati tashkil qilindi. O‘quvchilar o‘zlarini qiziqtirgan savollarga tegishli javoblarni mutaxassislardan olishdi.
“QM va K” kafedrasi mudiri dots.O.B.Berdiyev
|
Raqobat ustunligi: Qanday qilib yuqori natijalarga erishish va ularning barqarorligini ta'minlash

Raqobat ustunligi: Qanday qilib yuqori natijalarga erishish va ularning barqarorligini ta'minlash
Download
2,36 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/27
Sana
14.05.2024
Hajmi
2,36 Mb.
#232430
Download
2,36 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Raqobat ustunligi: Qanday qilib yuqori natijalarga erishish va ularning barqarorligini ta'minlash
Download
2,36 Mb.
Matnni ko'rish
Kursning mazmuni va vazifalari - O’zbekiton respublikasi oliy va o’rta talim vaziRLİGİ berdaq nomidagi qaraqolpoq...

Xulosa
1. Jamiyatdagi tub iqtisodiy islohotlar insonlar taffakurining o’zgarishini talab qiladi.
2. Marketing, menejment, iqtisodiy nazariya asoslari kabi yangi bilimlarni o’rganish
zaruriyati tug’iladi.
3. Aniq maqsadga yo’naltirilgan boshqaruv nazariyasini ishlab
chiqish iqtisodiyotni
samarali boshqarish demakdir.
4. Menejment fani mazmuni - xo’jalik yuritishning barcha bo’g’inlarida boshqarishni tashkil
etish mantig’i, shakllari, uslublarini ifodalovchi nazariy va amaliy tamoyillar majmuidan iborat.
5. Mehnatga qiziqish,
tadbirkorlikka, mehnatga ijodiy yondashish, o’ziga ishonish, yangi
bilim va ko’nikmalarni egallashga ongli chorlash insonlarni boshqarish demakdir.
Savollar:
1. Menejmentga qanday bilimlar zarur ?
2. Menejment nima?
3. Menejer va tadbirkor
qanday xususiyatlari bilan
farqlanadi?
4. Menejmentning asosiy vazifalari nimalardan iborat?
5. Menejmentning amaliy qismi nimani o’rganadi ?
6. Boshqaruv munosabatlari deganda nimani tushunasiz?
7. Menejment fanining qanday usullarini bilasiz?
Xizmat ko’rsatish texnikalaridagi jarayonlarni kompyuterda modellashtirish asoslari

|
Xizmat ko’rsatish texnikalaridagi jarayonlarni kompyuterda modellashtirish asoslari
|
bet | 1/15 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 2,41 Mb. | | #142124 | Turi | Учебник |
Bog'liq 5-maruza
5-ma’ruza mashg’uloti:
Immitatsion modellashtirish tizimlari
Adabiyotlar
- XKTJKMA fanidan ma’ruzalar matni. Namangan 2022 y.
- Вьюненко, Л. Ф. Имитационное моделирование : учебник и практикум для вузов / Л. Ф. Вьюненко, М. В. Михайлов, Т. Н. Первозванская ; под редакцией Л. Ф. Вьюненко. — Москва : Издательство Юрайт, 2023. — 283 с. — (Высшее образование). — ISBN 978-5-534-01098-5.
2. Леонова Н.Л. Имитационное моделирование: конспект лекций учебное пособие. — СПб.: СПбГТУРП, 2015. — 94 с.
Ilmiy izlanish yo’nalishlari
Real ob’yekt bilan tabiiy tajriba ko’rinishida o’tkaziladi.
Tajribaviy izlanishlar
- Real ob’yekt bilan tabiiy tajriba ko’rinishida o’tkaziladi.
Tajribaviy izlanishlar ikki xil bo’ladi: - aktiv
- passiv
Tajribaviy izlanishlar kamchiliklari: Izlanishlar ko’p vaqt va mehnat talab qiladi. Haqiqiy ob’yektning ideallashtirilgan ifodasi ustida o’tkaziladi (soddalashtirishlar, cheklanishlar kiritiladi).
Nazariy izlanishlar
Haqiqiy ob’yektning ideallashtirilgan ifodasi ustida o’tkaziladi (soddalashtirishlar, cheklanishlar kiritiladi). Tajribada olingan ma’lumotlardan foydalaniladi. Analitik metod orqali izlanish o’tkazish uchun imkoniyat beruvchi matematik apparat nazariyasi ishlab chiqiladi. Muammolar: Matematik apparatning ishlab yetarli darajada ishlab chiqilmagan, yechiladigan masalaning kattaligi, tasodifiy omillarning ko’pligi. Asos: tajribaviy va nazariy izlanishlarda olingan ma’lumotlar.
Kompyuterda modellashtirish
|
| |
Grafik ishlov berish dasturlarining turlari va xususiyatlari

Kirish 1
I-bob. Grafik ishlov berish dasturlarining asosiy turlari 4
1.1 Rastrli grafik dasturlar 4
1.1.1 Photoshop dasturining asosiy xususiyatlari va qo'llanilishi 7
1.1.2. GIMP dasturining asosiy xususiyatlari va qo'llanilishi 11
1.2.Vektorli grafik dasturlar 14
1.2.1 Adobe Illustrator dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi 15
1.2.2. Inkscape dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi 16
1.3 3D grafik dasturlar 17
1.3.1 Autodesk Maya dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi 19
1.3.2. Blender dasturining asosiy xususiyatlar va qo'llanilishi 20
II-bob. Grafik tahrirlash dasturlarining xususiyatlari 21
2.1. Maxsus effektlar va pluginlar. 21
2.1.1. Effektlar va filtrlarni amaliy qo'llash 23
2.1.2. Pluginlar orqali dasturlarning imkoniyatlarni kengaytirish 23
2.2. Ish jarayonini optimallashtirish 25
2.2.1. Avtomatlashtirilgan vazifalar va skriptlar 26
2.3. Mobil va veb-muhitda grafik ishlov berish 28
2.3.1. Onlayn grafik muharrirlar 30
2.3.2. Mobil ilovalar orqali grafikaga ishlov berish 31
III-bob. Amaliy qism 32
3.1. Sun'iy intellektning grafik dasturlarga integratsiyasi. 32
3.1.1. AI yordamida tasvirlar yaratish 33
3.1.2. Avtomatik tahrir qilish va yuz tanish texnologiyalari 35
3.2. Bulutli grafik muharrirlar 36
3.2.1. Bulut platformalarida ishlov berishning afzalliklari 37
3.3. Amaliy loyiha 38
3.3.1. Turli (rastrli,
vektorli, 3D, onlayn, mobil, AI, bulutli) grafik muharrirlarda grafikaga ishlov berish usullarini namoyish etish 38
XULOSA 39
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 40
Jadval 1. Davlat qarzi qoldig’ining o’zgarishi

|
Jadval 1. Davlat qarzi qoldig’ining o’zgarishi
|
bet | 4/9 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 1,08 Mb. | | #132040 |
Bog'liq Davlat krediti va davlat qarzlarini boshqarish-fayllar.orgJadval 1. Davlat qarzi qoldig’ining o’zgarishi
O‘zbekiston Respublikasi Hukumati nomidan imzolangan tashqi qarz bitimlari doirasida 1,7 mlrd. AQSh dollari hamda Hukumat kafolati ostida imzolangan tashqi qarz bitimlari doirasida 1,5 mlrd. AQSh dollari miqdoridagi mablag‘lar o‘zlashtirildi4 Xususan, “Sho‘rtan gaz-kimyo kompleksida ishlab chiqarilayotgan tozalangan metan negizida sintetik suyuq yoqilg‘i ishlab chiqarish” (GTL) loyihasi O‘zbekiston Respublikasi kafolati ostida 1,1 mlrd. AQSh dollari miqdorida moliyalashtirildi. Mazkur loyihaning amalga oshirilishi natijasida 1,52 mln. tonna yoqilg‘i ishlab chiqarilishi hamda 1 300 dan ortiq ish joyi yaratilishi ko‘zda tutilgan. Taxiatosh, Navoiy va To‘raqo‘rg‘on issiqlik elektr stansiyalarini qurish va modernizasiya qilishga 407 mln. AQSh dollari miqdoridagi mablag‘lar yo‘naltirilib, birgina Taxiatosh issiqlik elektr stansiyasida 230-280 MVt quvvatli bug‘-gaz qurilmasining o‘rnatilishi har yili 488,6 mln. m3 miqdoridagi yoqilg‘ini tejagan holda, elektr energiyasiga bo‘lgan qo‘shimcha talabni qondirish imkoniyatini yaratadi.
Qayd etish joizki, mamlakatimizda so‘nggi yillarda davlat qarzi oshishining kuzatilishi davlat byudjeti taqchilligining moliyalashtirilishi tufayli yuzaga kelmagan bo‘lib, asosan strategik ahamiyatga ega hamda kechiktirib bo‘lmas ijtimoiy loyihalarni amalga oshirish uchun qarz mablag‘lari jalb qilinganligi bilan izohlanadi), xususan: - mamlakatimiz aholisining yashash sharoitini yaxshilashga qaratilgan loyihalarga (ichimlik suvi va barqaror elektrenergiyasi bilan ta'minlash, qishloq joylarida namunaviy uy-joylar qurish, ta'lim va sog‘liqni saqlash sohalarini rivojlantirish va boshqalar) Hukumat nomidan tashqi qarz mablag‘larini jalb qilish; - barqaror iqtisodiy o‘sishni ta'minlashga qaratilgan va strategic iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lgan yirik investision va infratuzilmaviy loyihalar uchun tashqi qarz mablag‘larini Davlat kafolati ostida imtiyozli shartlarda jalb qilish.5
|
| |