nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Infografika dizayni to‘g‘risida ikkita qarama-qarshi yondoshuv mavjud

|
Infografika dizayni to‘g‘risida ikkita qarama-qarshi yondoshuv mavjud
|
bet | 2/3 | Sana | 01.09.2024 | Hajmi | 7,79 Kb. | | #270134 |
Bog'liq Infografika tasnifi va uni yaratuvchi uskunalar RejaInfografika dizayni to‘g‘risida ikkita qarama-qarshi yondoshuv mavjud: – birinchisi tadqiqot (tadqiqiy) (ingl. explorative), taqdim etiladigan axborot dizayni ishlariga asos solgan Edvard Tafti tomonidan olg‘a surilgan. Uning qarashlarida infografika minimallik tabiatida bo‘lishi, ma’lumotni uzatishdagi barcha narsalar chetlashtirilib ma’lumotning o‘zi maksimal darajada anik aks ettirilishi shart degan qarash aytiladi. Bu yondoshuvning asossiy maqsadi ma’lum auditoriyaga zarur ma’lumotni yetqazishga xarakat qilish. Bunday yondoshuv ilmiy ishlarda, ma’lumotlar taxlilida, biznes-analitikada o‘zining asosli jixatlarini ko‘rsata oldi. Ikkinchi yondoshuv syujetli, qissali (ingl. narrative) yondoshuv, 1978-yildan 1994-yilgacha “Time” jurnalidagi illyustratsiya qilingan ustunlarga “explanation graphics” – “Izohli illyustratsiya” nomini bergan Naygel Xolmsga ta’luqli. Bu yondoshuv o‘qish uchun jalb qiladigan ifodali dizayn va illyustratsiyaviylik obrazlarni yaratishga intilish bilan xarakterlanadi. Bunda nafaqat ma’lumot olish vositasi, balki ma’lumot iste’molchilari (jurnal o‘quvchilari) uchun maroq hamdir. Mazkur yondoshuv jurnalistika, bloglar, marketing va reklama materiallari sohalarida ko‘proq qo‘llaniladi. Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkin, infografikaning asoschilari ta’kidlagan zarur ma’lumotni – ma’lumot iste’molchisi (ta’lim oluvchi)larga yetkazish va uni ajratib olishni nazarda tutgan bo‘lsa, qissali (ya’ni har bir rasm yoki grafik elementning ma’nosi va tarixi aks ettirilgan) yondoshuv esa o‘quvchi amalga oshiradigan xulosani o‘zida aks ettiradi. Infografika statistika ma’lumotlarni talqin va tahli qilishda ham ishlatilishi ham mumkin
Eng yaxshi vositalar
Canva bizning loyihalarimizni yaratish uchun shablonlarni topishimiz mumkin bo'lgan bepul kirish vositalaridan biri hisoblanadi. Faqat uni tanlang va yuklab oling.
Biz Canvaga kirganimizda, Facebook yoki elektron pochta orqali ro'yxatdan o'tish tugmachasini topamiz. Veb-sayt sizga ushbu vositaning imkoniyatlarini ko'rish uchun virtual sayohatni taklif qiladi, bu juda ajoyib.
Onlayn muhit sizga ko'plab andozalar, tasvirlar va elementlarni taklif qiladi, bu erda ko'pchilik bepul va boshqalar to'lanadi. Shuningdek, siz o'zingizning rasmlaringizni yuklashingiz va natijalaringizni bevosita brauzerdan baham ko'rishingiz mumkin.
Infogram ushbu grafik kompozitsiyalarni yaratishga bag'ishlangan. Uning veb-sayti 30.000 XNUMX dan ortiq kompaniyalar uning vositasiga ishonishidan mamnun.
Uning bepul versiyasida muddat chegarasi yo'q, 30 dan ortiq turdagi diagrammalarga ega, Excel fayllarini import qilish imkoniyati va to'g'ridan-to'g'ri Infogram'dan nashr qilish imkoniyati.
|
| |
Avtomatik boshqarish tizimining (abt) vazifaviy (funksional) chizmasi

Avtomatik boshqarish tizimining (abt) vazifaviy (funksional) chizmasi
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
12.12.2023
Hajmi
0,51 Mb.
#116736
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Avtomatik boshqarish tizimining (abt) vazifaviy (funksional) chizmasi
Download
0,51 Mb.
Matnni ko'rish
ZAGOTOVKALAR VA TAYYOR DETALLARNI TO`PLASH MOSLAMALARI

Magazin: yuklash moslamasining yo`naltirilgan zagotovkalari
zaxirasini yaratish uchun
mo`ljallangan idish. Magazinlar tashish qurilmalari vazifasini ham o`taydi.
To`plagich-yuklash moslamalaridagi kichkina idishdan iborat. Stanokni zagotovkalar bilan
uzluksiz taminlab turish uchun to`plagich bunker bilan dastgoh orasiga o`rnatiladi.
Ta’minlagich – bunker yoki to`plagichdan zagotovkalarni dastgohning ish zonasiga yoki
transport sistemasiga bitta- bittalab surish uchun xizmat qiladigan mexanizm.
Nov – yo`naltirilgan zagotovkalarning ta‘minlagichga o`z og‗irligi ta‘sirida
yoki majburiy
ravishda surilishini ta‘minlaydigan yo`naltiruvchi qurilma.
Asboblar magaziniga quyidagi talablar qo`yiladi

oshadi, zanjirning harakatlanish tеzligi kamayadi va asbobni qidirishga sarflanadigan vaqt ko`payadi.
Magazindan shpindеlga va shpindеldan magazinga asbob qisqichini yuklash uchun maхsus mехanizm
- avtoopеrator qo`llaniladi. Avtoopеratorning ishlash sхеmasi ko`pgina dastgohlar uchun hamma qabul
qilgan tarzda bo`lib, uning konstruksiyasi mukammallashgan. Zanjirli magazini alohida
joylashgandastgohlarda asbobni shpindеlga yеtkazishda maхsus dеtalga ishlov
bеrish vaqtida kеrakli
asbobni kutish nuqtasiga kеltiruvchi avtomatik aravachadan foydalaniladi.
Boshqaruv dasturida ko`rsatilgan asboblar magazinidan qidirish ikki yo`l bilan: magazin
uyasini kodlash va asbob qisqichini kodlash orqali amalga oshiriladi. Magazin uyasi kodlashtirilganda
barabanning yoki zanjirning harakati diskning burchak ostidagi holati yoki zanjir qadamini nazorat
qiluvchi datchik bilan kinеmatik bog`lanadi. Ushbu holatda har bir asbob qat‘iy ravishda uning uchun
ajratilgan uyaga joylashtirilishi kеrak, chunki dеtalga ishlov bеrish boshqaruv
dasturida asboblar
magazini uyasining tartib raqami ko`rsatilgan bo`ladi.
Asbob qisqichlarni kodlashtirish tutqichning bo`yin qismiga o`rnatilgan kodli halqa yordamida
amalga oshiriladi. Magazinga o`rnatilayotgan har bir asbob tutqich o`zining kodli halqasiga ega
bo`ladi. Zanjir bo`ylab harakatlanishda maхsus datchik orqali uning oldidan o`tib borayotgan
tutqichning kodi tеkshiriladi.
Agar tutqich kodi boshqaruv dasturidagi kod bilan mos kеlsa,
u holda datchik zanjirning
harakatlanishini to`хtatuvchi signal bеradi. Ushbu asbob bilan ishlov bеrish tugatilgach, u tutqichi
bilan birgalikda magazindagi avvalgi uyasiga emas, balki shpindеlga joylashtirilayotgan asbob uyasiga
joylashtiriladi.
Shunday qilib, magazin uyasidagi tutgichlarning joylashuvi doimiy bo`lmaydi. Asbob
tutqichlarini kodlashtirishning afzalligi хizmatini bajarib bo`lgan asbobni o`zining uyasiga qo`yishga
sarflanadigan qo`shimcha harakatning yo`qligidadir, bu orqali
asbobni almashtirish uchun
sarflanadigan vaqt qisqaradi. Lеkin asbob tutqichining murakkabligi, magazin faqat bir yo`nalishda
harakatlanishi sababli asbobning qidirish vaqtining davomiyligi, uyalar orasidagi masofadan katta
diamеtrli asbobni qo`llash imkoniyatining yo`qligi asbob tutqichlarini
kodlashtirish usulining
qo`llanishini chеklaydi.
Kodlashtirish usuli va mехanizmlarning konstruktiv хizmatidan qat‘iy nazar asboblarni qidirish
dеtalga ishlov bеrish vaqtida bajariladi.
-rasm. MP-12T robokarasida tashqi informatsiya datchiklarining

|
-rasm. MP-12T robokarasida tashqi informatsiya datchiklarining
|
bet | 9/10 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 29,73 Kb. | | #116311 |
Bog'liq 7-ma’ruza. Micht da kesuvchi asboblar va detallarni avtomatik al-fayllar.org8-rasm. MP-12T robokarasida tashqi informatsiya datchiklarining
joylashtirilishi (vazifalariga ko'ra):
1-tara-idishning boshlang'ich pozitsiyadagi mavjudligini aniqlovchi datchik;
2- yukni olish; 3-qisqichning ochilishini aniqlovchi datchik;
4- platforma uyachalarida tara-idishlarning mavjudligini aniqlovchi datchik;
5-harakat xavfsizligi; 6 - aloqa datchigi;
7- ob'yektlarni tanish (fahmlash) va tormozlash datchigi;
8- robokaraning ishchi o'rindagi holatini to'g'rilash datchigi;
9- robokaraning to'xtashini aniqlovchi datchik ;
10 - yorug'lik qaytaruvchi trassa (yo'lka)ni kuzatuvchi datchik.
Hozirgi kunda mashinasozlik sanoatiga oid transport robotlarining yaratilishi va tadbiq
etilishida ikkita yo'nalish mavjud. Birinchi yo'nalish tor nomenklaturadagi ishlab chiqarish predmetlari
(ayrim detallar, xom mahsulotlar, yarimfabrikatlar)ni berilgan ishchi o'rinlari (asosiy texnologik
jihozlar birliklari) orasidagi marshrutlar bo'yicha bir joydan ikkinchi joyga ko'chirishni to'la
avtomatlashtirish uchun transport robotlarini ixtisoslashtirish bilan xarakterlanadi. Bunda texnologik
ishlov berish tsiklogrammasi va avtomatlashtirilgan predmetli ixtisoslashgan bo'linmalarda detallarni
bir joydan ikkinchi joyga ko'chirish jarayonlari to'la e'tiborga olinadi.
Ikkinchi yo'nalish esa transport robotlarini transport-texnologik jihozlar birliklarini predmetli
yoki texnologik ixtisoslashgan avtomatlashtirilgan bo'linmalarda bir joydan ikkinchi joyga ko'chirishni
avtomatlashtirishga ixtisoslashtirish bilan xarakterlanadi. Bunday transport-texnologik jihozlarda
ishlov beriladigan xom mahsulotlar va detallar yoki instrumentlar komplektlari joylashtiriladi.
Bundan tashqari guruhli boshqarish sistemasi bilan ta'minlangan transport robotlari texnologik
jarayon bo'yicha qo'shni hisoblangan bo'linmalar va tsexlar orasidagi ko'chirish operatsiyalarini
avtomatlashtirish uchun hamda omborlar va tsex bo'linmalari yoki korxonaning ishlab chiqarish
korpuslari orasidagi ko'chirish jarayonlari va operatsiyalarini avtomatlashtirish uchun foydalaniladi.
|
| |
Current issues of special pedagogy and pre-school education: problems, solutions and development prospects

|
Current issues of special pedagogy and pre-school education: problems, solutions and development prospectsBog'liq 2.4 (1)
INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE
“CURRENT ISSUES OF SPECIAL PEDAGOGY AND PRE-SCHOOL EDUCATION: PROBLEMS,
SOLUTIONS AND DEVELOPMENT PROSPECTS”
April 25, 2024
26
ONOMASTIK BIRLIKLAR VA ULARNING BADIIY MATNDAGI FUNKSIYALARI
Maxmudova Oygul Toxirjonovna
O‘qituvchi FarDU
https://doi.org/10.5281/zenodo.11045175
Annotatsiya. Til birliklarini uni yaratuvchi shaxs hamda etnos bilan uzviylikda o‘rganish
lingvistika sohasida lingvokulturologiya, kognitiv tilshunoslik, etnolingvistika, madaniyatlararo
kommunikatsiya kabi yangi sohalarning shakllanishiga sabab bo‘ldi. Mazkur sohalar bo‘yicha
olib borilgan tadqiqotlarda nomlarga dahldor bir qator nazariy qarashlar ilgari surildiki,
bugungi kunda onomastik birliklarni bu qarashlardan holi tarzda tadqiq etish aslo mumkin emas.
Matn tilshunosligi bilan bog‘liq tadqiqotlarda ,,presedent birliklar‟ termini bilan
umumlashtirilgan alohida hodisa qayd qilinadi.
Kalit so‘zlar: onomastik birliklar, nomlar, kognitivlik, etalon, lingvokulturologiya.
Abstract. The study of language units in harmony with the person who created them and
the ethnos led to the formation of new fields in the field of linguistics, such as linguoculturology,
cognitive linguistics, ethnolinguistics, and intercultural communication. In the research conducted
in these areas, a number of theoretical views on names were put forward, and today it is impossible
to study onomastic units without these views. In the studies related to text linguistics, a special
phenomenon summarized by the term "precedent units" is noted.
Keywords: onomastic units, names, cognitive, standard, linguo-culturology.
|
| |
Axborot xavfsizligiga tahdid va uning turlari

Axborot xavfsizligiga tahdid va uning turlari
Download
416,92 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
416,92 Kb.
#229416
Download
416,92 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Axborot xavfsizligiga tahdid va uning turlari
Download
416,92 Kb.
Matnni ko'rish
-modul. Dasturlanadigan mantiqiy kontrollerlar

9-modul. Dasturlanadigan mantiqiy kontrollerlar.
9.2-mavzu: DMK funksional tarkibi. Qo`shimcha bloklar.
Reja:
1. DMK funksional tarkibi.
2. Qo`shimcha bloklar.
DMK funksional tarkibi
Mikrоprotsessorli bоshqаrish sistеmаsi bоshqаrish оb`еktigа uning ijrоchi qurilmаlаrini ishgа tushiruvchi bоshqаrish signаllаrini uzаtishi, xаmdа оb`еkt xоlаtini nаzоrаt qilish uchun uning dаtchiklаri signаllаrini qаbul qilishi lоzim. Bu vаzifаlаrni bаjаruvchi pаrаllеl` intеrfеysning mikrоprotsessorli bоshqаrish sistеmаsi bilаn bоg’lаnish sxеmаsi 5.5-rаsmdа kеltirilgаn.
1-rаsm. Pаrаllеl` intеrfеysning оb`еkt bilаn ulаnish sxеmаsi:
Bu еrdа: BS1...BS8- оb`еkt uchun bоshqаrish signаllаri; Dr1..Dr4- rаqаmli dаtchiklаr signаllаri; DА0..DА4-аnаlоg dаtchiklаr signаllаri; U0,U1-аnаlоg kоmutаtоrni bоshqаrish signаllаri; АK-аnаlоg kоmutаtоr; АRU(АSP)- аnаlоg rаqаmli o’zgаrtirgich; Is- АRUning аnаlоg signаl kirishi; P- АRUning o’zgаrtirish jаrаyonini bоshlаshi uchun bоshqаrish signаli; KP- o’zgаrtirish tugаgаnligini ko’rsаuvchi signаl; D0D7- аnаlоg dаtchik signаlining rаqаmli ekvivаlеnti chiqishlаri.
Pаrаllеl` intеrfеysning А kаnаlibоshqаrish signаllаrini uzаtish uchun, V kаnаli uzluksiz signаllаrni rаqаmli ekvivаlеntini qаbul qilish uchun, S kаnаlining 4 tа rаzryadi rаqаmli dаtchiklаr signаllаrini qаbul qilish uchun, qоlgаn 4 tа rаzryadi АK vа АRU ni bоshqаrish uchun mo’ljаllаngаn.
Qo`shimcha bloklar.
Mikrоprоsеsssоrli bоshqаrish sistеmаsining оb`еkt bilаn kеtmа-kеt intеrfеys оrqаli bоg’lаnish sxеmаsi 5.6-rаsmdа kеltirilgаn
Mikrоprotsessorli bоshqаrish sistеmаsidаn pаrаllеl` kоddа qаbul qilingаn bоshqаrish signаllаrini intеrfеys uzаtgichi kеtmа-kеt kоdgа аylаntirаdi vа RG1 gа uzаtаdi. RG1 dа bоshqаrish kоdi pаrаllеl` kоdgа аylаntirilаdi vа kоmmutаsiya sxеmаsining kirishlаrigа uzаtilаdi. Uzаtish jаrаyonining tugаgаnligini ko’rsаtuvchi “T” signаli kоmmutаsiya sxеmаsi kirishidаgi bоshqаrish signаllаrini o’z chiqishlаri оrqаli bоshqаrish оb`еktigа uzаtаdi. Оb`еkt xоlаtini nаzоrаt qiliuvchi rаqаmli dаtchiklаr signаllаri RG2 gа pаrеllеl` kоddа qаbul qilinаdi vа kеtmаmа-kеt kоdgа аylаntirilib, intеrfеysgа so’ngrа yanа pаrаllеl` kоdgа аylаntirilib mikrоprotsessorgа uzаtilаdi.
2-rаsm. Kеtmа-kеt intеrfеys yordаmidа оb`еkt bilаn bоg’lаnish sxеmаsi:
bu еrdа: B1...B8- оb`еkt uchun bоshqаrish signаllаri; Dr1..Dr8- rаqаmli dаtchiklаr signаllаri; RG1 vа RG2 surish rеgistrlаri; K-kоmmutаsiya sxеmаsi.
|
TCP/IP modelining pag’onalarini keltiring va tushuntiring

|
TCP/IP modelining pag’onalarini keltiring va tushuntiring
|
bet | 14/33 | Sana | 27.07.2024 | Hajmi | 135,55 Kb. | | #268806 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.org40. TCP/IP modelining pag’onalarini keltiring va tushuntiring.
TCP/IP stek protokoli to‘rt pog‘onali tuzilishga ega bo‘lib, har bir pog‘onada o‘zining protokollari mavjud. Bu protokol orqali adreslashdan nafaqat internet tarmog‘i elementlarini adreslashni amalga oshirish mumkin, balki lokal tarmoqda ham foydalanuvchilarga noyob adreslar berish mumkin. Adreslash orqali tarmoq foydalanuvchilari bir-biridan farqlanadi va paketlar aniq belgilangan foydalanuvchiga yetib borishi kafolatlanadi. IP protokollarining to‘rtinchi IPv4 va oltinchi IPv6 versiyalari mavjud bo‘lib, ular turli xususiyatlarga ko‘ra bir-biridan farqlanadi
40.TCP/IP modelining pag’onalarini keltiring va tushuntiring.
TCP/IP stek protokoli to‘rt pog‘onali tuzilishga ega bo‘lib, har bir pog‘onada o‘zining protokollari mavjud. Tarmoq interfeysi qatlami: Ushbu qatlam xostlar va uzatish havolalari o'rtasida interfeys vazifasini bajaradi va ma'lumotlar bazalarini uzatish uchun ishlatiladi. Internet qatlami: Ushbu qatlamning maqsadi - mustaqil paketni manzilga boradigan har qanday tarmoqqa uzatish (boshqa tarmoqda yashashi mumkin). U qatlam uchun standart paket formati sifatida IP (Internet Protocol), ICMP (Internet Control Message Protocol) va ARP (Adres Resolution Protocol) ni o'z ichiga oladi. Transport qatlami: Ma'lumotlarni manba va manzil xostlari o'rtasida datagramlar shaklida xatosiz etkazib berishni ta'minlaydi. Ushbu qatlam tomonidan belgilangan protokollar TCP (Transmission Control Protocol) va UDP (User Datagram Protocol). Ilova qatlami: Ushbu qatlam foydalanuvchilarga global yoki xususiy internet xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini beradi. Ushbu qatlamda tasvirlangan turli xil protokollar virtual terminal (TELNET), elektron pochta (SMTP) va fayllarni uzatish (FTP). DNS (domen nomi tizimi), HTTP (gipermatnli uzatish protokoli) va RTP (real vaqtda transport protokoli) kabi ba'zi qo'shimcha protokollar. Ushbu qatlamning ishlashi OSI modelining dastur, taqdimot va sessiya sathining kombinatsiyasidir. Bu protokol orqali adreslashdan nafaqat internet tarmog‘i elementlarini adreslashni amalga oshirish mumkin, balki lokal tarmoqda ham foydalanuvchilarga noyob adreslar berish mumkin. Adreslash orqali tarmoq foydalanuvchilari bir-biridan farqlanadi va paketlar aniq belgilangan foydalanuvchiga yetib borishi kafolatlanadi. IP protokollarining to‘rtinchi IPv4 va oltinchi IPv6 versiyalari mavjud bo‘lib, ular turli xususiyatlarga ko‘ra bir-biridan farqlanadi.
|
| |
Ethernet tаrmоg’I - 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi

|
1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi
|
bet | 2/33 | Sana | 27.07.2024 | Hajmi | 135,55 Kb. | | #268806 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.orgEthernet tаrmоg’I. Stаndаrt tаrmоqlаr o’rtаsidа eng ko’p tаrqаlgаn tаrmоq bu Ethernet tаrmоg’idir. U birinchi bo’lib 1972 yildа Xerox firmаsi tоmоnidаn yarаtilib, ishlаb chiqаrilа bоshlаndi. Tаrmоq lоyiхаsi аnchа muvоfаqiyatli bo’lgаnligi uchun 1980 yili uni kаttа firmаlаrdаn DEC vа Intel qo’llаdilаr (Ethernet tаrmоg’ini birgаlikdа qo’llаgаn firmаlаrni bоsh хаriflаri bilаn DIX dеb yuritilа bоshlаndi). Bu uchtа firmаning хаrаkаti vа qo’llаshi nаtijаsidа 1985 yili Ethernet хаlqаrо stаndаrti bo’lib qоldi, uni kаttа хаlqаrо stаndаrtlаr tаshkilоtlаri stаndаrt sifаtidа qаbul qilаdilаr: 802 IEEE qоmitаsi (Institute of Electrical and Electronic Engineers) vа ECMA (European Computer Manufactures Association). Bu stаndаrt IEEE 802.3 nоmini оldi. Dаstlаbki Ethernet tаrmоqlаridа 50 Оmli ikki turdаgi (yug‘оn vа ingichkа) kоаksiаl kаbеllаr ishlаtilаr edi. Lеkin kеyingi vаqtlаrdа (1990 yil bоshlаridаn) Ethernet tаrmоg‘ining аlоqа kаnаli uchun o‘rаlgаn juftlik kаbеllаridаn fоydаlаnilgаn vеrsiyalаri kеng tаrqаldi. Shuningdеk оptik tоlаli kаbеllаr ishlаtilаdigаn stаndаrt hаm qаbul qilindi vа stаndаrtlаrgа tеgishli o‘zgаrtirishlаr kiritildi. 1995 yili Ethernet tаrmоg‘ining tеz ishlоvchi vеrsiyasigа stаndаrt qаbul qilindi, u 100 Mbit/s tеzlikdа ishlаydi (Fast Ethernet dеb nоm bеrildi, IEEE 802.03 u stаndаrti), аlоqа muхitidа fgаn juftlik yoki оptik tоlа ishlаtilаdi. 1000 Mbit/s tеzlikdа ishlаydigаn vеrsiyasi hаm ishlаb chiqаrilа bоshlаndi (Gigabit Ethernet, IEEE 802.03 z stаndаrti).
ARCNET - (attached resource computing network) – 1977 yili datapoint kоrpаrаtsiyasi tоmоnidаn mахlliy tаrmоqlаrgа lоyiхаlаshtirilgаn stаndаrt. Bu tаrmоq mаrkеrli shinа g’оyasigа vа 2.5 Mbit/s аlоqа аlmаshish tеzligidа shinа tоpоlоgiyasi yoki hаlqа tоpоlоgiyasi ishlаtilish mumkinligigа аsоslаngаn. Tаrmоq аktiv vа pаssiv qаytаrgichlаrning аtrоfidа hоsil qilinаdi. О‘rаlgаn juftlik (RS 485) vа оptik tоlаli kаbеllаrdаn hаm fоydаlаnish mumkin.
3.MAN tarmoqini tushuntirib uning arxitekturasini tushuntiring. Man tarmogida qo’llaniladigan bir nechta texnalogiyalar mavjud: Metropoliten tarmog'i (MAN) shaharni yoki voloyatni qamrab oladi. FTTx (Fiber To The ... – «gacha optik ...») – texnologiyasi bo‘lib, belgilangan masofagacha optik tola orqali ishonchli aloqani ta’minlovchi mahalliy tarmog‘ini qurish imkonini beradi. Bugungi kunda ushbu texnologiya keng tarqalmoqda va qo‘llanilmoqda.
|
| |
Taqsimlagich qurilmalar - 1-Modul: Avtomatlashtirish texnik vositalari faniga kirish. 1-Mavzu

|
1-Modul: Avtomatlashtirish texnik vositalari faniga kirish. 1-Mavzu
|
bet | 9/60 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 6,28 Mb. | | #125272 |
Bog'liq ATV dan Ma\'ruzalar matni MAJMUAGA 2019Taqsimlagich qurilmalar. Taqsimlagich qurilmalar gidrouzatmaning asosiy elementlari va qismlari orasidagi suyuqlik oqimlarini taqsimlash va yo`nalishini o`zgartirish uchun xizmat qiladi. Konstruktiv tuzilishi bo`yicha taqsimlagichlar zolotnikli, kranli va klapanli turlarga ajraladi. Ularning belgilangan holatlariga qarab, ikki va uch hamda ko`p holatli taqsimlagichlar bo`ladi. Hajmiy gidrouzatmalarda eng ko`p qo`llaniladigani zolotnik(turli mashinalarda: bug’, suyuqlik yoki gaz taqsimlovchi klapan)li taqsimlagichlardir.
Zolotniklar gidroapparatlarning boshqariluvchi elementi bo`lib, uning yordamida suyuqlikning taqsimlanishi, harakatni reverslash va bir trubadan ikkinchisiga o`tkazish ishlari amalga oshiriladi. Zolotnikning harakatlanuvchi qismi (1-rasm) suyuqlik o`tishi uchun yo`lakchalari bo`lgan plunjer 1 va suyuqlikni kiritish hamda chiqarish uchun teshiklari bo`lgan silindr 2 dan iborat. Gidrouzatma ishlash vaqtida zolotnikning korpusi 2 ga nisbatan plunjer 1 ni siljitish yo`li bilan zolotnikli juftning tegishli ish tuynugi berkitiladi, natijada suyuqlikning yo`nalishi o`zgaradi. Zolotnikni boshqarish qo`lda yoki qulochli mexanizm yordamida yoki elektromagnit va gidravlik usul bilan boshqarilishi mumkin.
2-rasmda G-72 tipli gidravlik boshqariluvchi reversiv zolotnikning sxemasi keltirilgan. U korpus 1, plunjer 2, sharli klapan 3 va drossel 4 dan tashkil topgan.
Zolotnikning plunjeri 2 gidrodvigatelning ikki yo`nalishiga tegishli ikkita chekka (o`ng va chap) holatlarni qabul qilishi mumkin. Plunjer 2 ni bir holatdan ikkinchisiga o`tishi plunjerning ikki tomoniga ta’sir qiluvchi bosim p yordamida amalga oshiradi.
Kranli taqsimlagichlar (3-rasm) tuzilishining soddaligi sababli keng tarqalgan. Ammo ularni burash uchun kattagina moment zarur bo`ladi. Bu momentni kichraytirish uchun moslamalar qo`llash taqsimlagichning tuzilishinni murakkablashtirib yuboradi.
Klapanli taqsimlagichlar kichik sarflarda ishlay olishi, katta bosimlarda ham yaxshi germetiklanganligi, ihchamligi va boshqarishning osonligi bilan zolotniklardan ustunlik qiladi. Shunday qilib, germetiklik hal qiluvchi ahamiyatga ega bo`lmasa va sarf katta bo`lsa, zolotnikli taqsimlagichlardan foydalanish ma’qul. Moy sarfi kichik gidrouzatmalarda, germetiklik muhim bo`lgani uchun klapanli taqsimlagichlar qo`llaniladi.
|
| |
Sinxron raqamli ierarxiya (

|
Sinxron raqamli ierarxiya (
|
bet | 7/33 | Sana | 27.07.2024 | Hajmi | 135,55 Kb. | | #268806 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.orgSinxron raqamli ierarxiya (SDH), tarmoqning barcha uchastkalarini o’z ichiga oladigan, axborot uzatish kabi nazorat va boshqarish funktsiyalarini bajaradigan ko’p kanalli umumiy tizimni hosil qiladi. SDH ni qo’llash orqali apparatura narxini, foydalanish harajatlarini, sozlash va payvand qilish muddatini, qo’llanadigan apparaturalar sonini, hajmini kichraytirish mumkin. Bir vaqtning o’zida aloqa sifati sezilarli darajada oshadi.
U quyidagi xususiyatlarga ega:
1-xususiyati, SDH tizimlarining uzatish tezligi, Evropa va Amerika PDH ierarxiyasining birlashtirilgan standart qatoriga mos keluvchi 1.5; 2; 6; 8; 34; 45; 140 Mbit/sli tarmoqda kirish kanallarini qo’llashga mo’ljallangan terminal multipleksor (TM)lar va kirish-chiqishli multipleksor (KChM)lar orqali tashkil qilinadi. Uzatish tezligi belgilangan qatorga mos keluvchi, imkoniyatli kanallarning raqamli signaliga – PDH triblari (trib - aloqachilar terminalogiyasida komponent signallar), uzatish tezligi SDH tezligiga mos keluvchi standart qator signallariga - SDH triblari deyiladi.
2-xususiyati, SDH triblari o’lchami PDH ierarxiyasining triblari satxi bilan aniqlanadigan, belgilangan standart konteynerlarda joylashgan bo’lishi zarur. Bunday konteynerlar - virtual konteynerlar deyiladi. Virtual konteynerlar guruhda ikkita har hil usulda birlashishi mumkin. Past satxdagi konteynerlarni yuqori satxli konteynerlarning zarur yuklamasi sifatida qo’llash va multipleksorlash mumkin. Bu, o’z navbatida eng yuqori sathdagi (eng katta o’lchamdagi) STM-1 freym konteynerining zarur yuklamasi bo’lib xizmat qiladi.
3-xususiyati, bunda virtual konteyner holatini qayta ishlashni sinxronlashtirish dalillari orasidagi qarama-qarshilik va maydon ichidagi kerakli yuklamaga ega bo’lgan konteyner holatining mumkin bo’lgan o’zgarishini, ko’rsatkichlar yordamida aniqlash mumkin, xattoki, o’lchamlari har xil bo’lgan konteynerlar va yuqori sathli konteynerlarning hajmi ancha yuqori bo’lganda ham, u baribir etarli darajada bo’lmasligi mumkin yoki yuklama ostida o’lchami kichik bo’lgan bir nechtasini ajratish mumkin. Buning uchun SDH texnologiyasida konteynerlarni tortishish imkoniyati qarab chiqilgan. Hosil bo’lgan konteynerlar asosiysidan, mos keluvchi indeksi bilan farqlanadi (yuklamaning aralashishi nuqtai nazaridan), xuddi bitta katta konteyner singari ko’rsatilgan imkoniyat bir tomondan nomlanishga ega bo’lgan konteynerlarni qo’llashni optimallashtiradi, boshqa tomondan uni aniq bo’lmagan qayta ishlash laxzasida yangi turdagi yuklamani texnologiya bilan oson moslashtirish imkonini beradi.
|
| |
Modullar yordamida bino o’lchamlari (bo’yi,eni,balandligi) ni aniqlash Alisher Yog\'och

|
Modullar yordamida bino o’lchamlari (bo’yi,eni,balandligi) ni aniqlash
|
bet | 1/7 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 179,91 Kb. | | #109048 |
Bog'liq Alisher Yog\'och O'ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM , FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI TERMIZ MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYALAR INSTITUTI QURILISH FAKULTETI BINO VA INSHOOTLAR QURILISHI 3-BOSQICH BINO 21B - GURUH TALABASI ISTATOV ALISHERning YOG’OCH KONSTRUKSIYALARI FANIDAN TAYYORLAGAN Mavzu: MODULLAR YORDAMIDA BINO O’LCHAMLARI (BO’YI,ENI,BALANDLIGI) NI ANIQLASH mavzusidagi MUSTAQIL ISH Mavzu: Modullar yordamida bino o’lchamlari (bo’yi,eni,balandligi) ni aniqlash - Mavzu: Modullar yordamida bino o’lchamlari (bo’yi,eni,balandligi) ni aniqlash
REJA: 2. Qurilish jarayonida qo’llash 3. Modullar yordamida bino o’lchamlarini aniqlash Modulli bino.. Modullilik qurilish maydonchasidan uzoqda boʻlaklarni qurishni, soʻngra ularni moʻljallangan joyga yetkazib berishni oʻz ichiga oladi. Prefabrik qismlar, baʼzan kran yordamida joylashtiriladi. Joylashtirilgandan soʻng, modullar modullararo ulanishlar yordamida birlashtiriladi, ular oʻzaro ulanishlar deb ham ataladi. Oʻzaro bogʻlanishlar umumiy bino strukturasini yaratish uchun alohida modullarni bir-biriga bogʻlaydi[2]. - Modulli bino.. Modullilik qurilish maydonchasidan uzoqda boʻlaklarni qurishni, soʻngra ularni moʻljallangan joyga yetkazib berishni oʻz ichiga oladi. Prefabrik qismlar, baʼzan kran yordamida joylashtiriladi. Joylashtirilgandan soʻng, modullar modullararo ulanishlar yordamida birlashtiriladi, ular oʻzaro ulanishlar deb ham ataladi. Oʻzaro bogʻlanishlar umumiy bino strukturasini yaratish uchun alohida modullarni bir-biriga bogʻlaydi[2].
- Modulli binolar uzoq muddatli, vaqtinchalik yoki doimiy ob’ektlar, masalan, qurilish lagerlari, maktablar va sinflar, fuqarolik va harbiy turar-joylar, sanoat ob’ektlari uchun ishlatilishi mumkin. Modulli binolar uzoq qishloq joylarida anʼanaviy qurilish oqilona yoki mumkin boʻlmagan joylarda qoʻllaniladi, masalan, BAS Antarktika ekspeditsiyasi uchun ishlatiladigan Halley VI turar joy podalari.Boshqa maqsadlarda cherkovlar, sogʻliqni saqlash muassasalari, savdo va chakana savdo ofislari, tez ovqatlanish restoranlari va kruiz kemalari qurilishi mavjud. Ular, shuningdek, boʻronlar kabi ob-havo bilan bogʻliq boʻlgan joylarda ham qoʻllanilishi mumkin. Modulli binolar koʻpincha vaqtinchalik qulayliklar, jumladan, tadbirlarda hojatxonalar va tahorat olish uchun ishlatiladi. Binolarning koʻchmaligi ularni ijaraga beruvchi kompaniyalar va mijozlar orasida mashhur qiladi. Modulli binolardan foydalanish tadbirlarni mavjud imkoniyatlar mavjud boʻlmagan yoki tadbir ishtirokchilari sonini qoʻllab-quvvatlamaydigan joylarda oʻtkazish imkonini beradi.
|
| |
-Modul: Avtomatlashtirishning pnevmatik va gidravlik texnik vositalari

|
-Modul: Avtomatlashtirishning pnevmatik va gidravlik texnik vositalari
|
bet | 8/60 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 6,28 Mb. | | #125272 |
Bog'liq ATV dan Ma\'ruzalar matni MAJMUAGA 20192-Modul: Avtomatlashtirishning pnevmatik va gidravlik texnik vositalari.
2.4-Mavzu: Gidroavtomatika vositalarining elementlar bazasi. Gidravlik rostlagichlar.
Reja:
1. Gidroavtomatika vositalarining elementlar bazasi.
2. Gidravlik rostlagichlar.
Gidroavtomatika vositalari gidrotizimning asosiy element va qurilmalari hisoblanadi. Gidrotizim deganda mashina va gidroagregatlar tizimi tushiniladi. Bunday tizimlar suyuqlik vositasida energiyani uzatishga va ushbu energiyani tizim chiqishida mexanik energiyaga o`zagartirishga hizmat qiladi va bir vaqtning o`zida chiqishdagi tezlikni rostlash va reverslash(harakat yo`nalishini o`zgartirish) ni amalga oshiradi. Gidrouzatma gidrotizim asosini tashkil etadi. Har qanday gidrouzatma suyuqlik sarfi manbasi(ko`p hollarda nasos ishlatiladi), gidrodvigatel, boshqarish qurilmalari, suyuqlik magistrallari(gidroliniyalar) va boshqa gidroapparatlardan tashkil topadi. Boshqarish qurilmalari gidrouzatma suyuqlik oqimini yoki boshqa qurilmalarni boshqarish uchun mo`ljallangan. Boshqarish deganda gidrotizimdagi bosim va sarfni o`gartirish yoki ma’lum sathda ushlab turish, shuningdek suyuqlik oqimining harakat yo`nalishini o`zgartirish tushiniladi. Boshqarish qurilmalari gidroavtomatikaning asosiy elementar qurilmalari hisoblanadi. Gidrotizimdagi boshqarish qurilmalariga quyidagilar tegishli:
Gidrotaqsimlagichlar – ishchi suyuqlik oqimi harakat yo`nalishini o`zgartirish va gidrodvigatel ishining talab qilingan ketma-ketligini ta’minlash uchun xizmat qiladi;
Bosim gidroklapani – gidrotizimdagi ishchi suyuqlik bosimini rostlash uchun mo`ljallangan;
Sarfni boshqarish gidroapparaturasi – ishchi suyuqlik oqimi parametrlarini o`zgartiradi. Misol: sarf drossellari va rostlagichlari, sarf sinxronizatorlari;
Gidravlik kuchaytirgichlar – tashqi ta’minot manbai hisobiga boshqarish signali quvvatini bir vaqtda kuchaytiruvchi gidrodvigatel ishini boshqarish uchun mo`ljallangan.
|
| |
Nazorat savollari - 1-Modul: Avtomatlashtirish texnik vositalari faniga kirish. 1-Mavzu

|
1-Modul: Avtomatlashtirish texnik vositalari faniga kirish. 1-Mavzu
|
bet | 3/60 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 6,28 Mb. | | #125272 |
Bog'liq ATV dan Ma\'ruzalar matni MAJMUAGA 2019Nazorat savollari:
Avtomatlashtirishning texnik vositalari deb nimaga aytiladi?
Avtomatlashtirishning texnik vositalari rivojining asosiy bosqichlari qaysi bosqichlardan iborat?
Avtomatlashtirshning texnik vositalari qanday turlarga bo`linadi?
Avtomatlashtirshning texnik vositalariga misollar keltiring.
Adabiyotlar:
Yusupbekov N.R., Muxamedov B.I., Gulyamov Sh.M. Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish. – Toshkent. O`qituvchi, 2011. -576b.
Шандров Б.В.б Чудаков А.Д. Технические средства автоматизации. –М.: Изд.цен. «Академия», 2007. -368с.
Мордасов М.М., Мордасов Д.М., Трофимов А.В., Чуриков А.А., «Технические средства автоматизации». Учебное пособие. Тамбов. Издательство ТГТУ 2005
1-Modul: Avtomatlashtirish texnik vositalari faniga kirish.
1.2-Mavzu: O’byekt holati haqida ma’lumot olishning texnik vositalari. Taqsimlangan boshqarish tizimlari. Dala qurilmalari.
Reja:
1. O’byekt holati haqida ma’lumot olishning texnik vositalari.
2. Taqsimlangan boshqarish tizimlari.
3. Dala qurilmalari.
CHiziqli va burchakli siljishlarni o‘lchovchi asboblar turli xil texnologik jarayonlarni avtomatlashtirishda keng qo‘llaniladi.
Potensiometrik siljish o‘lchagichlar oraliq X yoki burchak a bo‘yicha siljishni o‘lchaydi va elektr signalga aylantiradi. Kirish signali oraliq X ga yoki a burchakka siljish bo‘lsa, oraliq X yoki a dagi , kuchlanish potensiometrik chiquvchi signal Uch bo‘ladi (1-rasm, a, b)
1-rasm. Siljishni o`lchaydigan bir taktli potensiometr: a – to`g’ri chiziq bo`yicha surgichli potensimetr; b – burchak bo`yicha сургичли потенциометр.
Potensiometr U kuchlanishli manbaga ulanganda, qarshilik R opqali tok I o‘tadi. Agar surilgich S qarshilik R bo‘yicha X oraliqqa surilsa, undan chiquvchi signal quyidagicha aniqlanadi:
bu erda,
Potensiometrning chulg‘ami bir tekis o‘ralgan va uni birlik oraliqlaridagi
qarshiligi o‘zgarmas bo‘lsa, quyidagi tenglama o‘rinli bo‘ladi:
chiqish signali
bu erda, uzatish koeffisienti, Rx - surilgich surilgan oralikdagi
qarshilik, R — potensiometrning to‘la qarshiligi.
Ifoda potensiometrik sezgichlardan chikuvchi Uch kuchlanish bilan
kiruvchi signal (surilish oralig‘i) X orasida to‘g‘ri mutanosiblik borligini ko‘rsatadi.
Potensiometr chulg‘amining solishtirma qarshiligi katta va issiqlik koeffisienti juda kichik bo‘lgan simlar (konstanta, manganin, nixrom va boshqalar) dan tayyorlanadi.
Avtomatik tizimlarda bunday bir taktli surilish sezgichlari o‘rnida ko‘pincha ikki taktli potensiometrik sezgichlar ham qo‘llanildi. Bu sezgichlarning surilgichidan olinadigan signal Uch ning mikdoridan tashqari ishorasi ham o‘zgaradi. Undagi signal o‘tkazuvchi simlarning bir uchi potensiometr qarshiligining o‘rta nuqtasi l/2 da ulanadi, ikkinchi uchi esa surilgichga ulangan bo‘ladi.
|
| |
«capparis spinosa o’simligining biotexnologik potensiali» mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi

|
«capparis spinosa o’simligining biotexnologik potensiali» mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi
|
Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 14,42 Mb. | | #233509 |
Bog'liq Taqdimot ishi Nabiyev « CAPPARIS SPINOSA O’SIMLIGINING BIOTEXNOLOGIK POTENSIALI» mavzusida tayyorlagan taqdimot ishi . Ilmiy rahbar: b.f.n., dotsent:Dushanova G.A TADQIQOT MAQSADI - TADQIQOT MAQSADI
- Samarqand viloyatida uchraydigan Kovul (Capparis spinosa) o’simligni o’rganamiz.
- TADQIQOT VAZIFASI.
- In vitro usulida etishtirilgan Kovul o’simligini xo’jalik er maydoniga ekib, uni o’shi va rivojlanish bosqichlarini tahlillash.
- Ozuqali muhit tayorlash va Kovul o’simligini mevasini o’stirish.
- Kovul o’simligini tuzilishi, tarqalishini va In vitro usulini o‘rganishga oid adabiyot ma’lumotlarini tahlil qilish
Tadqiqot obyekti Kovul
Poya va shoxchalari yotiq, bargi tuxumsimon, guli yirik, oq yoki och pushti. Mevasi qizil etli, koʻp urugʻli.
Capparis spinosa L. Guli va mevasi.
O'simlik ziravorlar yoki garnitür sifatida ishlatiladigan qutulish mumkin bo'lgan gul kurtaklari ( kaperlar ) va mevalari ( kaper rezavorlari ) bilan mashhur bo'lib, ikkalasi ham odatda tuzlangan yoki tuzlangan holda iste'mol qilinadi .
Capparisning boshqa turlari ham kurtaklari yoki mevalari uchun C. spinosa bilan birga tanlanadi . Kapparis o'simliklarining boshqa qismlari dori-darmonlar va kosmetika ishlab chiqarishda ishlatiladi.
Capparis mevasi.
Ekin maydonlarida oʻrtacha yillik harorat 14 °C (57 °F) dan yuqori. Yomg'irli bahor va issiq, quruq yoz foydali hisoblanadi. [22] Bu qurgʻoqchilikka chidamli koʻp yillik oʻsimlik avtomobil yoʻllari, tik qoyali yonbagʻirlar, qumtepalar yoki yarim qurgʻoqchil ekotizimlarni obodonlashtirish va eroziyani kamaytirish uchun ishlatiladi.
CAPPARIS SPINOSA o’simligining labaratoriyada o’rganish.
O’simlik tarkibida rutin, Vitamin C, qand hamda yod birikmasi va boshqa moddalar uchraydi. Shu bilan birga oqsillar, karbon suvlari, efir moylari kabi organik moddalar va
Ca,Mg,Na,K,P,Fe,Zn,Cu,Mn kabi biogen elementlar mavjud.
SAG Agro MChJga qarashli “Bog‘bon” In vitro laboratoriyasi
Mevasida 18% oqsil moddalar, 36% cha moy bor
mevalari tarkibida saponinlar, alkaloidlar, 32,9 foiz uglevodlar, 150 mg askorbin kislota, 3,75 foiz moy, ildiz poʻstlogʻida staxidrin alkaloidi mavjud ekanligin o’rgandim va daftarimga qayt qildim.
SAG Agro MChJga qarashli “Bog‘bon” In vitro laboratoriyasi.
Kovulning labaratoriya sharoitida saqlash va ko’paytirishni ko’rib qayt qilib bordim.
Labaratoriya sharoitda Kovulni tarkibini o’rganish.
Kovul tarkibidagi nukleotidlar. 1-uratsil, 2-uridin, 3-inosin, 4-adenosin, 5-gipoksantin. Kovul o'simligini tarkibini bilish maqsadida uning organlarini tekshirdik.
Labaratoriya sharoitda Kovulni tarkibini ilmiy rahabarim bilan o’rgansh.
Kovul o'simligi tarkibida alkaloidlar eng katta guruhlardan biridir. Ular ildiz poʻstlogʻi va mevalarida mos ravishda taxminan 0,91 va 0,86 gramdan bo’lishini ko’rdim.
E'TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT ! E'TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT !
Magistrant:Nabiyev.G’
|
| |
A.Smit va ta`limoti va hozirgi zamon

A.Smit va ta`limoti va hozirgi zamon.
A.Smit Angliya klassik iqtisodiyotining eng buyuk va eng so`nggi namoyondalari edi, ularning g`oyalari Sey,Sismondi va qisman Maltus tomonidan davom ettirildi, ammo bu g`oyalarga katta biror yangilik kiritilmadi. A.Smit a asarlarida klassik iqtisodiy maktab eng yuksak kutarildi va jahon iqtisodiy tafakkuriga katta ijobiy ta`sir ko`rsatadi. Klassik iqtisodiy maktab uchun shu narsa xaraktеrliki, unda mantiqiy abstraktsiya uslubi yordamida iqtisodiy voqеalar imkoni boricha katta ob`еktivlik va xolislik bilan taxlil etildi va mavjud tizimni ataylab ongli maqtash bilan shug`ullanilmadi. Klassik iqtisodiyotning poydеvori qiymatning mеhnat nazariyasi asosida qurilgan. Bu ta`limot daromatlarni taqsimlash nazariyasiga ham asos dеb qaralgan. Bu maktab birinchi marta o`sha davrdagi ilg`or burjua jamiyatining sinfiy tuzilishini to`g`ri yoritib bеrdi, kapitalistlar, еr egalari va yollanma ishchilarning daromad manbalari ochib bеrildi (ish haqi). Daromadlar o`rtasida qarama-qarshilik yo`q dеb qaraldi. A.Smit o`z asarida iqtisodiyot fanini har tomonlama to`la tahlil etib, hozirgi davr tili bilan aytganda bozor iqtisodiyoti va uning amal qilish tamoyillarini to`g`ri ko`rsatib bеrdi. Ular ta`limotining mohiyati qisqacha quyidagilardan iborat: 1. Tanlov va tadbirkorlik erkinligi; 2. Baholarning erkinligi (ya`ni bahoning bozorda talab va taklif asosida shakllanishi); 3. Erkin raqobat; 4. Mulk shakllarining turli - tumanligi va ularning qonun oldida baravarligi (ya`ni davlat, jamoa, xususiy va boshqa mulklarning hayotiyligi); 5. Davlatning imkoni boricha iqtisodiyot masalalariga kam aralashuvi. Klassik (mumtoz) maktab vakillari inson xohishiga bog`liq bo`lmagan ob`еktiv iqtisodiy qonunlarning mavjudligini tan oladilar. Bu qonunda iqtisod tizimida tabiiy turg`unlikni ta`minlashga, o`z-o`zini boshqarishga qodir ekanligi tan olinadi. Shu sababli davlatning iqtisodiyotga aralashuvi iloji boricha inkor etiladi va erkin savdo-sotiq qo`llaniladi. "Ko`rinmas qo`l" yordamida iqtisodiyot avtomatik ravishda erkin bozor munosabatlari doimo rivojlanish qobiliyatiga egadir (ammo bu fikr J.M.Kеyns tomonidan rad etiladi).Birinchi bor erkin bozor iqtisodiy taraqqiyot asosi sifatida to`g`ri ko`rib chiqilgan.
Iqtisodiyotning muhim katеgoriyalari bo`lgan qiymat, pul, foyda, baho, ish haqi,rеnta, kapital va boshqalarga asosan to`la va to`g`ri ta`rif bеrilgan. Yangi amiyatning progrеssiv tomonlari bilan birga bozor iqtisodiyotining bеkamu-ko`st emasligi, uning jiddiy kamchiliklari borligi ham qayd etilgan.
Adabiyotlar:
Karimov I.A O`zbеkiston buyuk kеlajak sari.T., O`zbеkiston,1998
Iqtisodiy ta`limotlar tarixi T., Fan, 1997 (6-bob,144-178 bеtlar).
A.Razzoqov, Sh.Toshmatov, N.O`rmonov. Iqtisodiy ta`limotlar tarixi.
«Darslik». Toshkеnt. «Moliya»- 2002 y.
Antologiya ekonomichеskoy klassiki. V dvux tomax T1 M. Ekonov.1991
(Pеtti, Smit, Rikardo)
Anikin A.V. Yunost nauki. M., Politizdat,1985.
www.ziyonet.uz
|
O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining “Boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar” nomli XV bobida nechta tarkibdagi jinoyat belgilangan?

O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat Kodeksining “Boshqaruv tartibiga qarshi jinoyatlar” nomli XV bobida nechta tarkibdagi jinoyat belgilangan?
1 tarkibdagi
2 tarkibdagi
4 tarkibdagi
3 tarkibdagi
O‘zbekiston Respublikasi Davlat ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish qo‘mitasi Nizomi qachon tasdiqlangan?
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 15 yanvardagi 29-son qarori bilan tasdiqlangan
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 25 yanvardagi 29-son qarori bilan tasdiqlangan
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 5 yanvardagi 29-son qarori bilan tasdiqlangan
Vazirlar Mahkamasining 2019 yil 10 yanvardagi 29-son qarori bilan tasdiqlangan
Monitoring deb nimaga aytiladi?
atrof-muhit holatini kuzatish, baholash va bashorat qilish tizimiga
atmosfera holatini kuzatish, baholash va bashorat qilish tizimiga
litosfera holatini kuzatish, baholash va bashorat qilish tizimiga
gidrosfera holatini kuzatish, baholash va bashorat qilish tizimiga
Monitoring maqsadi nimadan iborat?
antropogen ifloslanishlarni aniqlashdan
fizikaviy ifloslanishlarni aniqlashdan
kimyoviy ifloslanishlarni aniqlashdan
biologik ifloslanishlarni aniqlashdan
Aviatsiya monitoringi atmosferaning qaysi qobig‘ida amalga oshiriladi?
troposfera qobig‘ida
stratosfera qobig‘ida
mezosfera qobig‘ida
termosfera qobig‘ida
Asosiy (bazaviy yoki fonovыy) monitoringning vazifasi nima?
mintaqaviy antropogen ta’sirlarni e’tiborga olmagan holda biosferadagi o‘zgarishlarni kuzatish
mintaqaviy antropogen ta’sirlarni e’tiborga olmagan holda atmosferadagi o‘zgarishlarni kuzatish
mintaqaviy antropogen ta’sirlarni e’tiborga olmagan holda gidrosferadagi o‘zgarishlarni kuzatish
mintaqaviy antropogen ta’sirlarni e’tiborga olmagan holda litosferadagi o‘zgarishlarni kuzatish
|
Hayvonot dunyosi deganda nima tushuniladi?

Hayvonot dunyosi deganda nima tushuniladi?
barcha turdagi yovvoyi hayvonlar majmui
barcha turdagi quruqladagi yovvoyi hayvonlar majmui
barcha turdagi suvdagi yovvoyi hayvonlar majmui
barcha turdagi xonaki hayvonlar majmui
Hayvonot dunyosini muhofaza qilish faoliyatini aniqlang?
yovvoyi hayvonlarning barqaror yashash sharoitlarini ta’minlashga, ularning tabiiy galalari va populyasiyalarini saqlab qolishga, ularning yo‘q qilib yuborilishining yoki ularga boshqacha zararli ta’sir ko‘rsatilishining oldini olishga qaratilgan faoliyat.
yovvoyi hayvonlarning ularning tabiiy galalari va populyasiyalarini saqlab qolishga, ularning yo‘q qilib yuborilishining yoki ularga boshqacha zararli ta’sir ko‘rsatilishining oldini olishga qaratilgan faoliyat.
yovvoyi hayvonlarning barqaror yashash sharoitlarini ta’minlashga, ularning yo‘q qilib yuborilishining yoki ularga boshqacha zararli ta’sir ko‘rsatilishining oldini olishga qaratilgan faoliyat.
yovvoyi hayvonlarning barqaror yashash sharoitlarini ta’minlashga, ularning tabiiy galalari va populyasiyalarini saqlab qolishga, ularning yo‘q qilib yuborilishining oldini olishga qaratilgan faoliyat.
Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan oqilona foydalanish bo‘yicha biotexnik tadbirlarni aniqlang?
yovvoyi hayvonlarni saqlab qolish, tiklash va takror ko‘paytirishga, ularning yashash muhitini, urchish joylari va ko‘chib o‘tish yo‘llarini saqlab qolishga, ov qilish va baliq ovlash joylari mahsuldorligini oshirishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tadbirlar majmui.
yovvoyi hayvonlarni saqlab qolish, ularning yashash muhitini, urchish joylari va ko‘chib o‘tish yo‘llarini saqlab qolishga, ov qilish va baliq ovlash joylari mahsuldorligini oshirishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tadbirlar majmui.
yovvoyi hayvonlarni saqlab qolish, tiklash va takror ko‘paytirishga, ov qilish va baliq ovlash joylari mahsuldorligini oshirishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tadbirlar majmui.
yovvoyi hayvonlarni saqlab qolish, tiklash va takror ko‘paytirishga, ularning yashash muhitini, urchish joylari va ko‘chib o‘tish yo‘llarini saqlab qolishga qaratilgan, ilmiy asoslangan tadbirlar majmui.
|
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari Reja

Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
Reja:
1. Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
2. Dasturlar yaratish vositalari
3. Case-texnologiyasi
Hozirgi paytda dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalarini yaratish bilan bog’liq yunalish tez sur`atlar bilan rivojlanmokda. Bunday uskunaviy vositalar dasturlar yaratish va sozlash uchun kuvvatli va qulay vositalarni tashkil etadi. Ularga dasturlar yaratish vositalari va Case-texnologiyalar kiradi.
Dasturlar yaratish vositalari. Ushbu vositalar dasturlar yaratishda ayrim ishlarni avtomatik ravishda bajarishni ta`minlovchi dasturiy tizimlarni uz ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi:
— kompilyator va interpretatorlar;
— dasturlar kutubxonasi;
— turli yordamchi dasturlar.
Kompilyator dasturlash tilidagi dasturni mashina kodidagi dasturga aylantirib beradi. Interpretator yuqori darajadagi dasturlash tilida yozilgan dasturning bevosita bajarilishini xam ta`minlaydi.
Dasturlar kutubxonasi oldindan tayyorlangan dasturlar to’plamidan iborat.
Dasturlar yaratish vositalariga Makroassembler MASM, Visual Cutt for Windows Professional Edition kompilyatori, Visual Basic for Windows va boshqalar kiradi.
CASE-texnologiyasi informatikaning xozirgi paytda eng tezkor rivojlanayotgan soxalaridan biridir.
CASE — Computer Aided Sistem Engineering — axborotlar tizimini avtomatlashtirilgan usulda loyixalash degani bo’lib, CASE-texnologiyasi turli mutaxassislar, jumladan, tizimli taxlilchilar, loyixachilar va dasturchilar ishtirok etadigan ko’pchilikning katnashishi talab etiladigan axborot tizimlarini yaratishda qo’llaniladi.
Case-texnologiyalari vositalari nisbatan yangi, 80- yillar oxirida shakllangan yunalishdir. Ulardan keng kulamda foydalanish kimmatligi tufayli chegaralangandir.
Case-texnologiyasi — murakkab dasturiy tizimlarni taxlil etish, loyixalash, ishlab chiqarish va kuzatib turish texnologik jarayonini avtomatlashtiruvchi dasturiy ta`minotdir. Case-texnologiyasining asosiy yutuKi — komp`yuterlarning maxalliy tarmoqida ishlayotgan mutaxassislarni birgalikda, xamkorlikda loyixa ustida ishlashini tashkil eta olishi, loyixaning ixtiyoriy fragmentini eksport-import kila olishligi va loyixani tashkiliy boshqara bilishligidadir.
Тayanch so’z va iboralar: dasturlar yaratish vositalari, Case-texnologiyalar, kompilyator va interpretatorlar, dasturlar kutubxonasi, Makroassembler MASM, Visual Cutt for Windows Professional Edition kompilyatori, Visual Basic for Windows.
Savol va topshiriqlar
1 . Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari deganda nimalarni tushunasiz?
2. Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalariga nimalar kiradi?
3. Dasturlar yaratish vositalari qanday ishlarni bajaradi?
4. Case-texnologiyasi nima?
|
7 kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari

|
7 kompyuterda axborotlarni qayta ishlashning arifmetik asoslari
|
bet | 1/6 | Sana | 09.09.2024 | Hajmi | 62 Kb. | | #270755 |
7 KOMPYUTERDA AXBOROTLARNI QAYTA ISHLASHNING ARIFMETIK ASOSLARI.
1. Sanoq sistemalari. Pozitsion va nopozitsion sanoq sistemalari.
2. Ikkilik, sakkizlik va о‘n oltilik sanoq sistemalari.
3. Sonlarni bir sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemasiga о‘tkazish.
Tауаnch sо‘zlаr: Ma’lumotlarni ikkilik sanoq sistеmasida kodlash va dеkodlash. Ikkilik kodlashning afzalligi. Axborotlarning kompyutеrda tasvirlanishi. Sonlarni qo‘zg‘almas va qo‘zg‘aluvchi vеrgulli tasvirlash. Raqamli va matnli axborotlarni qabul qilish. Sanoq sistemalari. Pozision va nopozision sanoq sistemalari. Sonlarni bir sanoq sistemasidan boshqa sanoq sistemasiga o‘tkazish
5.1. Sanoq sistemalari. Pozitsion va nopozitsion sanoq sistemalari.
Sanoq tizimi.
Qadimda odamlar hisoblash uchun barmoqlardan foydalanishgan. Lekin, predmetlar to‘plamini hisoblash uchun barmoqlar yetarli bo‘lmaganda qanday yo‘l tutish kerak edi? Ongliroq ajdodlarimiz boshqa predmetlardan (tayoqchalar, kichik toshlar, kertma belgilar) foydalana boshladilar: o‘nta barmoqlar sanalgach, tosh bilan belgilab qo‘yiladi va shundan so‘ng, yana hisoblash uchun barmoqlar ozod bo‘ladi.
So‘ng hisoblashlarni ohiriga yetkazish uchun toshlarni sanash kerak, agarda toshlarning soni ham o‘ndan oshib ketsa, o‘nta mayda toshni bitta katta tosh bilan belgilash mumkin bo‘lgan.
Shunday qilib, pozitsion o‘nlik sanoq tizimi vujudga keldi.
Bu tizim ilk bora Xindistonda qo‘llanila boshladi, Markaziy Osiyo buyuk olimi Muhammad Al Xorazmiyning arab tilida yozgan traktati orqali arab mamlakatlariga tarqaldi va u yerdan eramizning XV asrida yevropa mamlakatlariga yetib keldi. Aynan shu tufayli, butun jahon mamlakatlari qo‘llanayotgan raqamlar, arab raqamlari deya nomlanadi. Evropada o‘nlik sanoq tizimi yanada takomillashtirildi, xususan, bo‘sh qiymatni ifodalash uchun 0 raqamiga korrekt ta’rif berildi.
|
| |
Biologik monitoring - O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qaysi moddalarida ekologiyaga oid maslalar ko‘rilgan?

Biologik monitoring..............................................
biologik ob’ektlar ustidan kuzatuv
o‘simlik ob’ektlari ustidan kuzatuv
hayvonot dunyosi ustidan kuzatuv
antropogen ob’ektlar ustidan kuzatuv
Global monitoringda ........... bo‘yicha atrof muhit ustidan nazorat o‘rnatiladi.
ma’lum bir qit’alar va er planetasi
ma’lum bir xududlar va er planetasi
ma’lum bir chegaralar va er planetasi
ma’lum bir davlatlar va er planetasi
Impakt monitoring.............................. monitoring.
o‘ta muhim zona va joylardagi antropogen ta’sir o‘zgarishlarini mintaqa va local
biologik zona va joylardagi antropogen ta’sir o‘zgarishlarini mintaqa va lokal
tabiiy zona va joylardagi antropogen ta’sir o‘zgarishlarini mintaqa va local
sun’iy zona va joylardagi antropogen ta’sir o‘zgarishlarini mintaqa va lokal
Kosmik monitoring............................................. olib boriladi.
kosmik kuzatuv inshootlari yordamida
aerokosmik kuzatuv inshootlari yordamida
aviatsion kuzatuv inshootlari yordamida
zondlar bilan kuzatuv inshootlari yordamida
Mintaqaviy monitoring .................................. jarayon va hodisalar ustidan kuzatuv.
ma’lum bir mintaqa doirasida
ma’lum bir xudud doirasida
ma’lum bir maydon doirasida
ma’lum bir ekotizim doirasida
Sanitar toksikologik monitoring........................ atrof muhit holatini doimiy kuzatib, nazorat qiladi.
biron bir korxona va uning atrofida yashash punktlarini
biron bir korxona va uning atrofida tabiiy punktlarini
biron bir korxona va uning atrofida o‘simlik dunyosini
biron bir korxona va uning atrofida hayvonot dunyosini
|