Nazariy ma’lumotlar - Hozirgi kunda inson faoliyatida ma’lumotlar bazasi (MB) kerakli

Nazariy ma’lumotlar
“Oracle Application Express” dasturi “Oracle XE” ning ajralmas qismi
hisoblanadi. Ushbu vosita Oracle dasturlarini loyihalash, ishlab chiqish va
joylashtirish imkonini beruvchi tezkor dasturiy ta’minotdir. “Application
Express” shuningdek, ma’lumotlar bazasini boshqarishning yordamchi
dasturlari, foydalanuvchi boshqaruvi, ma’lumotlarni yuklab olish va
boshqalar kabi bir qator ma’muriy vositalarni o‘z ichiga oladi.
“Application Express” dasturini ishga tushiring.
Tizimga kirish uchun login va parolingizni kiritasiz, so‘ngra “login”
tugmasini bosing. Aloqa o‘rnatilgandan so‘ng, “Application Express”
ma’lumotlar bazasining bosh sahifasini namoyon bo‘ladi (6.1-rasm).
6.1-rasm “Oracle express” bosh sahifasi
Tizim ishini yakunlash va undan chiqish uchun Logout tugmasidan
foydalaniladi.
ORACLE ma’lumotlarning turlari
Oracle ma’lumotlarning turlariga ko‘pgina relyatsion ma’lumotlar
bazasida qo‘llaniladigan ma’lumot turlarini keltirishimiz mumkun: CHAR,
VARCHAR2,
NUMBER,
BINARY_FLOAT,
BINARY_DOUBLE,
DATE, TIMESTAMP, CLOB, BLOB, BFILE. 1-jadvalda Oracle
ma’lumotlar bazasi ma’lumotlar turlari batafsil bayon qilingan.
1-jadval
Nomi
Turi
Uzunligi, oralig‘i
Uzunligi,
oralig‘i
Izoh
CHAR
belgili
Ruxsat etilgan
uzunlikdagi satrlarni
2000 baytgacha,
standart qiymat 1 ga
teng
Maydonning barcha satrlari
bir xil uzunlikda bo‘lganda
foydalanilishi lozim
VARCH
AR2
O‘zgaruvchan
uzunlikdagi 4000
baytgacha bo‘lgan
belgilar satrlarini
saqlash; maydon
o‘lchamini ko‘rsatish
majburiydir
Nomlar va manzillar kabi
o‘zgaruvchan uzunlikdagi
belgilar satrlarini saqlaydigan
maydonlar uchun ishlatiladi.
NUMBE
R
raqamli
38 xonaga qadar
aniqlik (38 raqamdan
iborat maksimal
aniqlik)
Berilgan NUMBER maydon
uchun maqbul raqamlarni
cheklash. Aniqlik va
o‘lchovni aniqlash uchun
mumkin. Aniqlik raqamning
umumiy sonini bildiradi va
o‘lchov – kasr nuqtasidan
keyin raqamlarning sonini
aniqlaydi. Agar aniqlik
NUMBER maydonida
ko‘rsatilgan bo‘lsa, lekin
o‘lchov miqdorda
ko‘rsatilmagan bo‘lsa,
standart holatda u 0 (nol) ga
teng bo‘ladi.
BINAR
Y_FLO
AT
6 xonagacha aniqlik
“Oracle” ning (NUMBER)
tipidan ko‘ra haqiqiy sonlar
bilan yuqori aniqlikda
ishlovchi turi
BINAR
Y_DOU
BLE
13 xonagacha aniqlik
DATE
vaqt va
sana
Yil, oy, kun, soat, daqiqa va
soniya kabi vaqt bilan bog‘liq
ma’lumotlarni saqlaydigan
maydonlar uchun qo‘llaniladi.
TIMEST
AMP,
TIMEST
AMP
vaqt va
sana
vaqt zonalari, vaqt birliklari
bilan ishlash
WITH
TIME
ZONE,
TIMEST
AMP
WITH
LOCAL
TIME
ZONE
CLOB
Multim
ediali
axborot
8TB – 128TB gacha
Bitta baytli katta belgi
obyektlarini (CLOB) saqlash
uchun foydalaniladi, masalan,
ma’lumotlar bazasi blokining
o‘lchamidan 400 marta
kattaroq hujjatlarni saqlash
BLOB
8 Tbaytdan – 128
Tbaytgacha
Katta o‘lchamli ikkilik
moslamalarni (BLOB)
saqlash uchun foydalaniladi,
masalan, o‘lchamlari
ma’lumotlar bazasi blokining
o‘lchamidan 400 marta
bo‘lishi mumkin bo‘lgan
grafikalar, videokliplar yoki
ovozli fayllar
BFILE
Ma’lumotlar bazasidan
tashqaridagi tashqi fayllar
tomonidan boshqariladigan
LOB obyektlariga fayllarga
ko‘rsatgichlarini saqlash
uchun foydalaniladi.
Masalan, BFILE maydonida
CD–ROMda saqlangan
rasmdagi havolalar (fayl
nomlari) ro‘yxati bo‘lishi
mumkin.
Oracle Application Express ning Object Browser utilitasi yordamida
jadval yaratish jarayonini ko‘rib chiqaylik:
1. Create – table buyrug‘ini tanlang;
2. Create table muloqotli oynasida Table Name maydoniga jadval
nomini, Column Name maydoniga jadval maydonlari nomi, Type
maydoniga esa, jadval maydoni turlarini, Scale maydoniga ma’lumotlar
uzunligini kiriting. Jadval maydonlarini kiritib bo‘lgandan so‘ng, Next
tugmasini bosing;
3. Primary key muloqotli oynasidan jadvalning bosh kalit maydonini
ko‘rsatish zarur. Buning uchun “Populated from a new sequence” ni tanlab,
Primary Key maydonida jadvalning bosh kalit maydonini tanlash lozim.
Natijada bosh kalit maydon o‘rnatilib, uning uchun alohida ketma-ketlik
(sequense) generatsiya qilinadi. Bu har yozuvga kalit maydonning qiymatini
avtomatik holda bir qadam bilan o‘sib borishini ta’minlaydi. Next tugmasini
bosing. (6.2-rasm)
–
6.2-rasm. Bosh kalitni yaratish oynasi
4. “Foreign Key” oynasida jadvalning tashqi kalitlarini ko‘rsatish
mumkin. Agarda jadvalda tashqi kalitlar bo‘lmasa, Next tugmasi bosiladi.
5. “Constraints” oynasida biror cheklovlarni o‘rnatish mumkin. Agarda
jadvalda hech qanday cheklovlar belgilanmagan bo‘lsa, Finish tugmasini
bosing;
6. “Confirm” oynasida yaratilayotgan jadvalni tasdiqlash so‘raladi. SQL
tugmasini bosib, jadval yaratish uchun generatsiyadan sql kodni ko‘rishingiz
mumkin. Agarda hammasi joyida bo‘lsa, Create tugmasini bosing.
|