nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ma’lumotlarni muhofaza qilish qonunchiligi

|
Ma’lumotlarni muhofaza qilish qonunchiligi Pdf ko'rish
|
bet | 436/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAMa’lumotlarni muhofaza qilish qonunchiligi
mad.
Data protection regulations
insonlar boshqalarning
shaxsiy ma’lumotlari bilan nima qila olishi va nima qila
olmasligi haqidagi bir yoki bir nechta qonunlar to‘plami.
Ma lumotlarni o z artirish
mb.
Data manipulation
maʼlumotlarni oʻqishni osonlashtirish yoki uni tartibga
solish uchun oʻzgartirish jarayoni
Ma’lumotlarni saralab olish
mb.
Distributed
database
ma’lumotlarni topib, kerakli mezonlarga mos
qiymatlarni chiqarib beradigan query.
Magnit chiziqlar
Magnetic stripes
plastik kartaning
orqa tarafida uning egasi haqidagi maʼlumotlarni
saqlovchi magnit tasma.
Magnit lenta
Magnetic tape
hozirda biroz eskirgan,
ammo baʼzi tizimlarda zaxira fayllarini saqlash uchun
foydalaniladigan saqlash vositasi.
Magnit disk
Magnetic disk
maʼlumotlardan bevosita
foydalanish imkonini beruvchi katta hajmdagi
maʼlumotlarni saqlashi mumkin boʻlgan moslama
Magnit siyoh
Magnetic ink
belgilarni ham kompyuter,
ham inson oʻqiy oladigan shaklda chop etish uchun
foydalaniladigan maxsus siyoh.
Maket
diz.
Layout
hujjat sahifasida ajratilgan
maydonda turli obyektlarni joylashtirilish usuli slaydda
matn va tasvirlarning ifodalanish usuli.
Maʼlumot
Data
konteksdan tashqarida maʼnoga ega
boʻlmagan raqam, soʻz yoki fakt matn, tasvir, ovoz,
dasturiy ta’minot va h k kompyuterda saqlanadigan
material.
Maʼlumot kiritish
Input
ma’lumotlarni kompyuterga
klaviatura, sichqoncha, skaner kabi qurilmalar
yordamida kiritish matn terish yoki tugmalarni bosish
maʼlumotlarni qayta ishlash uchun kompyuterga
uzatuvchi qurilma.
|
| |
Statik o‘lchash tarozilari va M1 klassdagi toshlarni metrologik tekshiruvdan o‘tkazish

|
Statik o‘lchash tarozilari va M1 klassdagi toshlarni metrologik tekshiruvdan o‘tkazishBog'liq portal.guldu.uz-O`quv-uslubiy majmuaStatik o‘lchash tarozilari va M1 klassdagi toshlarni metrologik tekshiruvdan o‘tkazish
laboratoriyasi
Laboratoriya III va IV toifali namunaviy tarozilar va tarozi toshlari bilan jihozlangan.
Mazkur laboratoriyada o‘rta (III) va oddiy (IIII) aniqlik klassidagi sahnli, tibbiyot, savdo, pochta va
boshqa turdagi tarozilar, shuningdek M1, M2 va M3 aniqlik klassidagi toshlar metrologik
tekshiruvdan o‘tkaziladi.
2015 yilda laboratoriyaga xalqaro talablarga mos keluvchi, jahonda etakchi o‘rinda turuvchi
SARTORIUS AG (Germaniya)da ishlab chiqarilgan zamonaviy CCT 2000K turidagi mass –
komparator va uni yustirovka (CAL) qilishda qo‘llaniladigan F2 aniqlik klassidagi etalon toshlar
xarid qilindi. Natijada nominal o‘lchash og‘irligi 500 kg, 1000 kg va 2000 kg bo‘lgan M1 etalon
toshlarning metrologik tekshiruvi yo‘lga qo‘yildi
Ixtisoslashtirilgan transport vositalari tarozilarini qiyoslash ko‘chma laboratoriyasi
Me‘yoriy hujjatlar talablariga asosan avtotransport vositalarining vaznini o‘lchashda qo‘llaniladigan
tarozilarni qiyoslashda etalon toshlarning og‘irligi tarozi o‘lchash chegarasining eng kamida 25 %
ni tashkil qilishi belgilab qo‘yilgan. Shunga ko‘ra ishlab chiqarish korxonalaridagi 100 t gacha
diapazonga ega bo‘lgan tarozilarini metrologik tekshiruvdan o‘tkazishda kamida 25 t etalon toshlar
zarur bo‘ladi
Markazda 2015 yil sentyabr oyidan Respublikada yagona bo‘lgan KAMAZ avtomashinasi
asosida ixtisoslashtirilgan ko‘chma laboratoriya faoliyati yo‘lga qo‘yildi. Mazkur ko‘chma
laboratoriya nominal og‘irligi 1000 kg bo‘lgan 24 dona etalon toshlardan hamda 20 kg nominal
og‘irlikdagi 50 dona namunaviy toshlar bilan jihozlangan. Ushbu ko‘chma laboratoriya tarozilarni
o‘rnatilgan joyida metrologik tekshiruvdan o‘tkazish imkoniyatini beradi.
Hozirgi kunda bo‘limning tarozi toshlarini tekshirish imkoniyati quyidagi jadvalda
keltirilgan.
05 bo‘lim. Radiotexnik kattaliklarni va ionlovchi nurlanishlarni o‘lchash, putur etkazmasdan
tekshirish ilmiy ishlab chiqarish bo‘limi
―O‘zMIM‖ DK qoshidagi umumiy radiotexnik o‘lchashlar laboratoriyasi radioelektron
o‘lchash vositalari: chastota o‘lchagich, signal generatorlari, signal spektr va shaklining parametr
o‘lchagichlari, past chastotali va yuqori chastotali voltmetrlar, selektiv mikrovoltmetrlar, quvvat
o‘lchagichlari,
zanjir
parametrlari
o‘lchagichlari,
elektromagnit
maydon
kuchlanganligi
o‘lchagichlari, aloqa vositalari, TTK o‘lchovlari, TTK, koaksial yuklanma o‘lchagichlari, koaksial
va to‘lqin o‘tkazuvchi traktlardagi YuCh va O‘YuCh attenyuatorlari, o‘lchash antennalari hamda
maydon va xalaqit kuchlanganligi o‘lchagichlarini qiyoslash va metrologik attestatlashdan
o‘tkazishni ta‘minlaydi.
|
| |
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 157

Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
315
ELEKTRONIKA, ELEKTROTEXNIKA VA RADIO ALOQA FANLARI
LABORATORIYA JIHOZLARIDAN FOYDALANISH MUAMMOLARI
Ushbu maqola halqaro
dasturi doirasida tayyorlangan
Umaraliev Nurmamat (tfn), Sultanov Shukhrat Davlyatovich (tfn)
Farg‘ona politexnika instittuti
Elektronika va mikroelektonika sanoatining jadal suratlar bilan
rivojlanishi, soha element bazalarini tubdan yangilanib borayotgani elektronika
elektrotexnika va radio aloqa texnikasi fanlarini organishda zarur bo‘lgan tehnik
vositalarini juda tez ham moddiy ham manaviy eskirib
borayogan davrda shu
soxa uchun sifatli ta’limni tashkillashga zaruriy jihozlar bilan taminlash
muammolari malum pedagogik – psixologik muammolarni keltirib chiqisiga
sabab bo‘lmoqda. Bundan tashqari mavjud jixozlarlarda
bir vaqt davomida
foydalanshi mumkin bo‘lgan talabalar soninig cheklanganligi talim sifatini
pasayishiga katta ta’sir etadi. Bu muammolar nafaqat talabalar,
balki fan
o‘qituvchilariga ham tegishlidir. Ushbu saroitda simulyatsion modellovchi
dasturlar bilan bir qatorda yuqori malakali mutahasislar hizmat ko‘rsatuvchi
markazlashtirilgan laboratoriyalar hizmatidan Internet orqali foydalanish mavjud
muammolarga yechim bo‘lishi mumkin. Shunday laboratoriyalardan biri
National Instruments Educational Laboratory Virtual
Instrumentation Suite III
(NI ELVIS™ III) - loyihalashga asoslangan ta'lim uchun muhandislik
laboratoriya yechimidir.
Quyidagi rasmlarda NI kompaniyasining texnik vositalari tasvirlangan:
-ilova - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 195/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD1-ilova
Munozara katnashchilariga eslatma
1. Munozara munosabatlar yig‘indisi emas, balki muammo echimi uslubiyatidan iborat.
2. Ko‘p gapirmasdan, boshqalarning so‘zlashiga imkon ber.
3. Maqsadga erishish yo‘lida xissiyotlarinni jilovlab, batafsil o‘ylagan xolda so‘zla.
4. Raqiblaring vaziyatini o‘rganib, ularga xurmat bilan murojaat qil.
5. Raqiblaring tomonidan aytilgan fikrlarga tankidiy va muloxazali yondash.
6. Munozara predmeti bo‘yicha chetga chiqmagan xolda to‘g‘ri yondashib gapir.
|
Muammoli seminarning boshqaruv dastaklari
Boshlovchi barcha vazifalarni o‘ziga oladi - munozara bosqichlarini boshqarish, javoblarning asoslanishi va to‘g‘riligini tasdiqlash, ko‘llangan termin va tushunchalarni aniqlash, munosabatlarni to‘g‘ri ko‘llash va boshqalar.
Taqdimotlarning taqsimotini to‘g‘ri boshqarish.
Taqrizchi - tomonlarning ma’ruzalarini yo‘nalishlar bo‘yicha belgilash va to‘lik xarakterda baholash: dolzarbligi, ilmiy jixati, mantikiyligi va masalalarning aniq ko‘yilganligi, xulosalarning aniq ko‘rsatilishi.
Raqib - qabul qilingan tadqiqot o‘rtasida raqobatchilik jarayonini shakllantiradi. U faqatgina ma’ruzachining asosiy holatini tankid kilish emas, shu bilan birgalikda, uning aytgan fikrlaridan zaif yoki xato tomonlarini topish xamda o‘zining xal qiluvchi fikrlarini taklif qilishi xam mumkin.
Ekspert - barcha munozaralarning, jumladan, munozara qatnashchilari tomonidan aytilgan fikrlarning, qilingan xulosalarning, taklif va gipotezalarning maxsuldorligini baholaydi.
|
Munozara reglamentini o‘tkazish tartibi
1. Boshlovchi ma’ruza mavzusi va ma’ruzachilarning taqdimotlarni e’lon qiladi.
2. Ma’ruza 5 minut davom etadi.
3. Taqrizchi - 2 minut.
4. Raqib - ma’ruza mavzusi bo‘yicha fikrlarini 1-3 minut takdim etadi.
5. Jamoaviy muxokama - 5-10 minut.
|
|
| |
Kriptovalyuta - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

Kriptovalyuta jrg. mad. Cryptocurrency mukammal
shifrlash yordamida yaratilgan elektron pul birligi.
Kriteria mb. Criteria qidirish jarayonida kiritiladigan
shart muayyan narsani o‘lchash va qaror qabul qilish
uchun foydalaniladigan mezonlar/qoidalar/standartlar
birligi.
ritik maʼlumot mb. Extreme data maʼlumotning
odatiy qamrovidan tashqaridagi qiymatlar, tizim sinovdan
oʻtkazilayotganda kritik maʼlumotlardan foydalaniladi va
ular oddiy qiymatlarning toʻgʻri qabul qilinishi va qayta
ishlanishini taʼminlaydi
Kritik yechim mb. Critical path loyiha oʻz vaqtida
tugatilishi uchun oʻz vaqtida bajariladigan vazifalar
to‘plami.
Kursiv diz. Italics shri ko‘rinishi, har arning oʻng
tomonga bir tekisda ogʻdirilishi
Kursor Cursor matn oynasida oʻchib-yonuvchi belgi u
matn qayerga kiritilishini ko‘rsatadi.
Kursor qurilma Pointer device ekrandagi elementlarni
koʻrsatish orqali aloqa oʻrnatadigan qurilma
sichqoncha, barmoq trekpad, stilus va h k
LAN qsq. tar. LAN Local Area Network bitta bino
yoki yonma-yon binolarga o‘rnatilgan qurilmalarni
bog‘lovchi tarmoq.
Lazer Laser ma’lumotlarni uzatish uchun
qo‘llanadigan kuchli yorugʻlik nuri
Legenda/Ramz e-jad. Legend diagramma yoki
grafikda belgi yoki rang va naqshlar mazmunini
koʻrsatadigan belgi
Line atm. diz. Line chiziq va moʻyqalam uskunalaridan
foydalanib hosil qilingan geometrik shakl.
10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari 330 ICT_STB_G10-11_Glossary_321-342_NT_R7_2023.indd 330
31.10.2023 10:04:12
Line spacing atm. diz. Line spacing matnning toʻliq
yoki belgilangan qismidagi har bir qator oraligʻiga
oʻrnatilgan boʻshliq miqdori
Link int. Link raqamli sahifadagi element boʻlib,
uni tanlab ochish mumkin belgilangan soʻz yoki
rasm bosilganda muayyan manzilga olib boruvchi
gipermatnli hujjat linki.
oldingi tajriba boʻyicha marshrutlash

oldingi tajriba boʻyicha marshrutlash, bunda yoʻnalishni tanlash
jadval boʻyicha bajariladi, lekin jadval kiruvchi portlarda paydo
boʻluvchi paketlarning manzil maydonlarini tahlil qilish yordamida,
koʻprik negizida quriladi.
Eng koʻp tarqalgani, daptiv (yoki dinamik) marshrutlash algoritmi
hisoblanadi. Bu algoritmlar tarmoq kofiguratsiyasi oʻzgargandan soʻng
marshrutlash jadvalining avtomatik yangilanishini taʻminlaydi. Adaptiv
algoritmlar asosida qurilgan protokollar hamma marshrutizatorlarga
aloqalar konfiguratsiyalarining hamma oʻzgarishlarini operativ koʻrib
chiqib, tarmoqdagi aloqalar topologiyasi axborotni yigʻishga imkon
beradi. Adaptiv marshrutlashda marshrutlash jadvalida, odatda ushbu
yoʻnalish qancha amaliy boʻlib qolish vaqti oraligʻi toʻgʻrisida axborot
bor. Bu vaqt yoʻnalish xayotining vaqti (Time To Live, TTL) deyiladi.
Adaptiv algoritmal odatda, taqsimlangan xarakterga ega, bu tarmoqda
topologik axborotni yigʻib, umumiylashtiruvchi qandaydir ajratilgan
marshrutizatorlar yoʻqligi bilan ifodalanadi: bu ish xamma
marshrutizatorlar orasida taqsimlangan.
Marshrutlashning adaptiv algoritmlari bir nechta muhim javob
berish kerak. Birinchidan, ular yoʻnalishning optimalligini taʻminlamasa
ham, uning maʻqulligini taʻminlash kerak. Ikkinchidan, algoritmlar
yetarli darajada oddiy boʻlishi kerak, ularni amalga oshirishda juda koʻp
tarmoq resurslari sarflanmasligi kerak. Oxirida marshrutlash algoritmlari
moslashuvchanlik xususiyatiga ega boʻlishlari kerak, yaʻni har doim
maʻlum bir vaqtda bir xil natijaga kelishi kerak.
191
Hisoblash tarmoqlarida hozirgi vaqtda qoʻllaniladigan yoʻnalish
axborotlari bilan almashuvchi adaptiv protokollar, oʻz navbatida ikki
guruhga boʻlinadi. Guruxlarning xar biri quyidagi algoritmlarning biri
bilan bogʻlangan:
-
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 160

Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
319
Например, мы смоделируем такие физические явления как
интерференция (рис.1) и дифракция света (рис.2) из раздела "Волновая
оптика" физики в программе Crocodile Physics. Также программа позволяет
моделировать задачи и проверять их на практике. [6]
Уникальные преимущества программы
Crocodile Physics состоят в
том, что каждый пользователь может самостоятельно пробовать,
наблюдать, делать выводы и проверять полученные знания за короткий
промежуток времени.
Таким образом, наблюдая за механизмами физических процессов,
этапами их протекания, демонстрируя их
на уроке и используя в
экспериментальном обучении, у учащихся создаются необходимые навыки
при изучении физических явлений, что является фактором, повышающим
эффективность обучения.
Список литературы
1.
Д.А.Юсупова, Х.Н.Джурабаева, М.Ж.Зарипова. Использование
электронных учебных средств в образовательном процессе.
Сборник статей международной конференции «Актуальные
проблемы развития инфокоммуникации и
информационного
общества. Ташкент. 2012. 26-27 июнь.568 -5725
2.
Д.А. Юсупова. Использование цифровых образовательных
технологий в преподавании физики. 2021/12/ Журнал Academic
Research in Educational Sciences Volume 2. CSPI Conference
3.2021.Том 2.Номер 11. С889-891.
3.
Д.А.Юсупова,
М.Ж.Зарипова,
Соатов
Н.Особенности
использования электронных
образовательных ресурсов в
процессе обучения информатики в вузе. Сборник материалов
республиканской
научно-практической
конференции
по
проблемам развития интеграции науки,
образования и
производства на основе информационно-коммуникационных
технологий. 2012. 403 -406 б.
4.
Основы теории подобия и моделирования (терминология) / М.:
Наука 1973 г. 25с.
5.
Бахвалов
Л. Виды
моделирования.
Компьютерное
моделирование - № 40, 1997.
6.
Основы компьютерного моделирования наносистем: Учеб.
пособие / И. М. Ибрагимов, А. Н. Ковшов, Ю. В. Назаров. -
СПб. ; 2010. – 376 с.
7.
Сайт http://www.crocodile-clips.com
Raqamli iqtisodiyotning jamiyatni rivojlanishidagi dolzarb muammolari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
Mehnatga vaqtbay xaq to‘lash - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 194/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMehnatga vaqtbay xaq to‘lash tarif tizimida ko‘zda tutiluvchi ishlab berilgan vaqt - kalendar vaqt emas, balki me’yoriy vaqt uchun to‘lanadigan xaqni anglatadi.Vaqtbay - mukofotli xaq to‘lashda ishchi ishlab bergan vaqtiga xaq olishdan tashkari, ushbu ish xaqiga ma’lum bir foiz xisobida mukofot xam oladi.
Ishbay xaq to‘lash shaklida ishchining ish xaqi kuyidagi formula bo‘yicha topiladi:
buerda:
Ix - ishchining ishbay ish xaqi;
Hm -maxsulot birligining ishbay narxi, so‘m;
ns -bajarilgan jarayon va tayyorlangan detal va buyumlar soni;
t-ish turlarining soni.
Misol : ishchi oy davomida 420ta buyum tayyorladi. SHundan 400ta buyumning bir donasi 500 so‘mdan va 20 ta buyumning bir donasi 3000 so‘mdan. Ishchining oylik maoshi 260000 so‘m.
= (400*500) + (20*3000) = 260000 so‘m,
Ishbay narxni kuyidagi formula bo‘yicha aniqlash mumkin:
yoki
buerda:
Ts - mazkur razryadli, soatli, oylik tarif stavkasi.
Q- ishlab chikarilgan maxsulot soni.
Vbr- maxsulot birligini tayyorlash uchun ketgan vaqt normasi.
Misol: bir soatda 4 dona detal ishlab chikarilgan. Mazkur ish razryadi uchun bir soatlik tarif stavkasi 2000 so‘m belgilangan. Bitta maxsulot uchun ishbay narx 500.
Misol. Ishlab chiqarishbosqichini bajarish uchun 0,1 soat vaqt normasi belgilangan. 4-razryadli ishchining soatli tarif stavkasi 2000 so‘m. Bosqichning ishbay narxi
Vaqtbay xaq to‘lashda ishchining ish xaqi kuyidagicha aniqlanadi:
bu erda:
V - ishchining ishlab bergan vaqti
Agar ishchining soatli tarif stavkasi 2000 so‘m bo‘lib, u bir oyda 176 soat ishlab bergan bo‘lsa, unda ishchining ish xaqi 352000 so‘mni tashkil qiladi.
Korxonaning umuman, o‘ziga xos rivojlanish konsepsiyasining bir qismi sifatida ishlab chiqilgan korxonaning asosiy faoliyatining umumiy maqsadlari.
Moddiy va mehnat resurslaridan oqilona foydalanish maqsadlarga minimal xarajatlar va maksimal darajada erishishni o‘z ichiga oladi, guruhni boshqarish jarayonida amalga oshiriladigan samaradorlik, hamkorlik qiluvchi odamlar (kompaniya xodimlari) o‘z harakatlarini ularga yo‘naltiradi, ularning ishlashi uchun tegishli motivatsiya asosida umumiy maqsadlarga erishish.
Boshqaruv o‘z iqtisodiy mexanizmiga ega, bu o‘zaro hamkorlikning aniq muammolarini hal qilishga qaratilgan ijtimoiy-iqtisodiy, texnologik, ijtimoiy-psixologik, iqtisodiy faoliyat jarayonida yuzaga keladigan vazifalar.
|
| |
Davlatning narx siyosati – - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 129/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODDavlatning narx siyosati – bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida narxlarni erkinlashtirish va milliy bozor narxlarini jahon bozori narxlariga yaqinlashtirishga qaratiladi.
Narxlarni erkinlashtirishdan quydagi maqsadlar ko‘zlanadi:
xom ashyo bilan mahsulot ayrim turlari narxlari o‘rtasidagi nomutanosiblikni yumshatish;
narx bilan aholi daromadlari va korxonalar foydasi o‘rtasidagi mutanosiblikka erishish;
investitsion tovarlar, iste’mol tovarlari va xizmatlar narxlarining oqilona nisbatini ta’minlash;
ishlab chiqarish vositalari, xalq iste’mol tovarlari, bajarilgan ishlar va xizmatlarning erkin narxlari hamda tariflariga o‘tish;
milliy bozor narxlarini jahon bozori narxlariga yaqinlashtirish.
Narxlarni erkinlashtirish-iqtisodiy islohotlarning eng asosiy yo‘nalish-laridan biri bo‘lib, islohotlarning ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlari ko‘p jihatdan shu muammoning hal etilishiga bog‘liq bo‘ladi. Narxlarni erkinlashtirish xom ashyo bilan mahsulot ayrim turlarining narxlari, narx bilan aholi va korxonalar daromadlari o‘rtasida mutanosiblikka erishishga qanday yondashilishi bilan farqlanadi. SHu yondashuvlarga asoslanib, narxlar quyidagi yo‘llar bilan erkinlashtiriladi:
a) narxlarni birdaniga yoki «esankiratadigan» tarzda qo‘yib yuborish;
b) narxlar o‘sishini sun’iy ravishda to‘xtatib qo‘yish; v) narxni davlat tomonidan boshqarish va nazorat qilishni ma’lum darajada saqlab qolish.
Kalitli so‘zlar
Narx, narx siyosati, monopol narxlar, bozor narxi, talab, taklif, narx siyosati, ulgurji narxlar, chakana narxlar.
O‘z-o‘zini nazorat qilish uchun savollar
Narxning iqtisodiy mazmunini uning vazifalari orqali tushuntirib bering.
Narx asosiy turlarining qisqacha tavsifini bering.
Narxning tashkil topishi borasida qanday nazariyalar mavjud?
Ularning afzallik va kamchilik tomonlarini ko‘rsatib bering.
Narx siyosati nima?
O‘zbekistonda narx siyosati amalga oshirilishining qanday xususiyatlari mavjud?
|
| |
Link / Giperlink - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 435/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJALink / Giperlink
int.
Hyperlink
veb sayt yoki elektron
xatdagi biror soʻz yoki tasvir uning ustiga bosilsa,
boshqa veb sahifaga olib oʻtadi
Linker dastur
dast.
Linker
kompilyator tomonidan
yaratilgan fayllarni qabul qilib, ular ijro etilishi uchun
yagona faylga birlashtiradigan kompyuter dasturi.
Lokal saqlash
Local storage
fayl va ma’lumotlarni
kompyuterning diskida saqlash.
Loyiha xususiyati
esign speci cation
taqdimotning
mazmuni, dizayni, linklari, o‘tishlari, formatlash va
animatsiyalari ko‘rsatilgan reja mahsulot yoki xizmatni
ishlab chiqish uchun zarur bo‘lgan jarayonlarning
batafsil ta’rifi tizim koʻrinishi, ma’lumot tuzilmasi hamda
tizim ishlashini koʻrsatuvchi xususiyat texnik topshiriq
Loyiha/Dizayn
diz.
Design
muammoni hal qilish
parametrlarini ishlab chiqish.
oyihanin is a taʼrifi
Design brief
tizim loyihasini
yaratish uchun foydalaniladigan koʻrsatmalar
Lup
dast.
Loop
dasturlashda bir shart bajarilmaguncha
qayta-qayta bajariladigan qadamlar ketma-ketligi.
Ma lumot to lash
mb.
Data capture
real dunyodagi
maʼlumotlarni toʻplash va uni kompyuter tushunadigan
tilga oʻgirish
Ma’lumot/maydon turi
mb.
ata type eld type
saqlanadigan ma’lumotlar turi masalan, har ar yoki
raqamlar.
Ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimi
mb.
Database management system
ma’lumotlar
bazasini boshqarish uchun dasturiy ta’minot.
Ma lumotlar lu ati
mb.
Data dictionary
ma’lumotlar
bazasi haqidagi metama’lumotlar (axborot)
|
| |
Belgi- 
lanish - Tarmoq texnologiyalari

194
Xabarlar turlarini tahlil qilib chiqamiz:
Aks – protokol.
ICMP protokoli tarmoq tugunlariga erishishni
nazoratlash uchun tarmoq adminstratorlariga vositalar taqdim etadi. Bu
vositalarni xabarning ikki turi bilan almashishni kirituvchi aks-protokol:
aks-talab va aks- javob tasavvur etish mumkin. Kompyuter yoki
marshrutizator inter tarmoq boʻyicha aks-talab yuboradi, unda tugunning
IP manzili koʻrsatiladi. Aks-talab olgan tugun aks-javobni tashkil qiladi
va talab yuboruvchiga-tugunga xabarni qaytaradi. Talabda boʻlgan
ayrim maʻlumotlar, javobda qaytarishi kerak. Chunki aks-talab va aks-
javob tarmoq boʻyicha IP paketlar ichida uzatiladi va ularni
muvoffaqiyatli yetkazib berish, inter tarmoqni butun transport tizimining
normal ishlashini bildiradi.
Belgilash tuguniga yetishmaslik toʻgʻrisida maʻlumotlar
Marshrutizator IP paketni yubormasa yoki yetkazib bera olmasa, u
paketni yuboruvchi tugunga “Belgilash tuguniga yetishib boʻlmaslik”
(3-xabar turi) xabarini yuboradi. Bu xabar kod maydonida, paket nima
uchun yetkazib berilmaslik sababini aniqlovchi mazmunga ega. Sabab
quyidagicha kodlanadi
(4.3
.2-jadval):
4.3.2-jadval
-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI

|
-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI
|
bet | 192/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD6-mavzu. KORXONANING MEHNAT RESURSLARI
Reja
6.1. Mehnat resurslarini tasniflash
6.2. Mehnat resurslarining tarkibi va tuzilishi
6.3. Mehnat unumdorligi
6.4. Sanoat korxonalarida ish haqini tashkil qilish
6.5. Ishlab chiqarish resurslarining o‘zaro ta’sir mexanizmi
Zamonaviy korxonalar faoliyatida mehnat qurollari va mehnat predmetlaridan tashkari kadrlar xam katta ahamiyatga ega. Kadrlar ishlab chiqarish jarayonini tashkil etuvchi uch asosiy omilning asosiysi xisoblanadi. Salohiyat(potensial) tushunchasi lotin tilidan olingan bo‘lib, imkoniyat, kuch-quvvat ma’nosini anglatadi.
Kadrlar salohiyati - mehnat resurslarining umumiy soni va jinsi, yoshi, ma’lumoti, kasbiy ko‘nikmalari, korxonaning u yoki bu bo‘g‘inlarida va jamoatchilik ishlab chiqarishida katnashishi bilan ifodalanuvchi mehnat resurslari yoki imkoniyatlarini ifodalaydi.
Kadrlar korxonada mehnat bilan band bo‘lgan xamda korxona shaxsiy tarkibiga kiruvchi turli kasbiy - malakaviy guruhlardagi xodimlar majmuasidir. Korxonaning mehnat resurslari uning ish kuchini tavsiflaydi. Ish kuchi - insonning mehnatqilishga jismoniy va akliy qobiliyatlari xisoblanadi. Bozor munosabatlari sharoitida mehnatqobiliyati ish kuchini tovar xoliga keltiradi. Uning boshqa tovarlardan farqi:
" o‘z qiymatidan ortik bo‘lgan qiymat yaratadi;
" uni jalb kilmasdan biron-bir ishlab chiqarish jarayonini amalga oshirish mumkin emas;
" asosiy fondlar va aylanma mablag‘lardan samarali foydalanish darajasi ish kuchiga bog‘liq.
Korxona xodimlarining ro‘yxat bo‘yicha tarkibi kuyidagilarni o‘z ichiga oladi:
" sanoat ishlab chiqarish personali (SICHP) - asosiy va yordamchi sexlar, zavod boshqaruvi, laboratoriya, ilmiy-tadqiqot va tajriba-loyihalashtirish bo‘limlari, xisoblash markazi xodimlari;
" noishlab chiqarish personali - uy-joy, kommunal va yordamchi xo‘jaliklarda, sog‘likni saqlash, profilaktika va ta’lim muassasalarida faoliyat yurituvchi xodimlar;
" raxbarlar - direktor, direktor o‘rinbosarlari, bosh mutaxassislar, bo‘lim boshliklari, ya’ni muxandis-texnik personal (MTP);
" xizmatchilar - xujjatlarni tayyorlash, xisob-kitob va nazorat qilish, xo‘jalik xizmati xodimlari (agentlar, g‘aznachilar, ish yurituvchilar, kotiblar, statistlar va x.k.).
Kadrlarning korxonada xarakatlanishini tavsiflash uchun kuyidagi ko‘rsatkichlar xisoblanadi va taxlil kilinadi:
Ishchilarni ishga qabul qilishbo‘yicha aylanish koeffitsienti(Kqq ):
Ishdan ketish bo‘yicha aylanish koeffitsienti( )
Kadrlar oqimi koeffitsienti ( )
Korxona personali tarkibining doimiylik koeffitsienti( )
Mehnat resurlarini shakllantirish manbalari quyidagilardan iborat:
|
| |
Mehnat yoshidagi mehnatga qobiliyatli aholi

|
Mehnat yoshidagi mehnatga qobiliyatli aholi
|
bet | 193/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODMehnat yoshidagi mehnatga qobiliyatli aholi – ya’ni amaldagi qonunchilikda O‘zbekiston Respublikasida qabul qilingan yosh chegaralari oralig‘ida shaxslar va II guruh ishlamayotgan nogironlardan va ishlamayotgan, yoshi bo‘yicha imtiyozli shartlar asosida pensiya olayotgan fuqarolardan iboratdir.
Mehnat yoshidan o‘tgan ishlayotgan shaxslar va ishlayotgan o‘smirlar mehnat yoshiga etmagan shaxslar.
Iqtisodiy faol aholi (ish kuchi) – bu aholining tovarlar ishlab chiqarish va xizmatlar ko‘rsatish uchun o‘z ishchi kuchini taklif etishni ta’minlaydigan qismi. Iqtisodiy faol aholi soni ish bilan bandlarni va ishga joylashishga muhtoj shaxslarni o‘z ichiga oladi.
Ish bilan bandlar. Ish bilan band bo‘lmagan.
Mehnat unumdorligi deb ishchi kuchining vaqt birligi mobaynida mahsulot yaratish qobiliyatiga aytiladi va ishlab chiqarilgan mahsulotning (iste’mol qiymatining) sarflangan mehnat miqdoriga nisbati bilan belgilanadi.
Ish xaqi - xar bir xodimning sarflagan mehnati miqdori va sifatiga mos ravishda taksimlanuvchi va xodim tasarrufiga pul shaklida kelib tushuvchi milliy daromadning bir qismidir.
Xodimlar mehnatiga xaq to‘lash ishlab chiqarish jarayoniga jalb kilingan mehnat resurslarining baxosidir. Ish xaqi - maxsulot ishlab chiqarish va sotish xarajatlarining korxona xodimlari mehnatiga xaq to‘lash uchun sarflanuvchi qismi.
Ish xaqining nominal va real turlari mavjud:
Nominal ish xaqi - xodimning ma’lum bir vaqt mobaynida bajargan mehnati uchun xisoblangan va to‘langan ish xaqidir.
Real ish xaqi - nominal ish xaqiga sotib olish mumkin bo‘lgan tovar va xizmatlar miqdori: real ish xaqi - nominal ish xaqining "iste’mol qobiliyati"dir.
Mehnatga xaq to‘lashning ishbay va vaqtbay usullari mavjud.
Mehnatga ishbay xaq to‘lash ishlab chikarilgan maxsulot (bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmat) uchun to‘lanadigan xaqni anglatadi.
Korxonalarda fakat ishbay emas, balki ishbay - mukofotli xaq to‘lashdan foydalaniladi. Mehnatga ishbay - mukofotli xaq to‘lashda ishchi bajargan ishiga xaq olishdan tashkari, mukofotga xam ega bo‘ladi. Mukofot asosan ma’lum bir ko‘rsatkichlarga erishish - maxsulot ishlab chiqarish rejasini bajarish, maxsulot sifatini oshirish, xomashyo va materiallarni tejash va shu kabilar uchun beriladi.
|
| |
4-amaliy mashg’ulot Mavzu 4-amaliy mashg\'ulot

|
4-amaliy mashg’ulot Mavzu
|
Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #133129 |
Bog'liq 4-amaliy mashg\'ulot
4-amaliy mashg’ulot
Mavzu: Grafik muharrirlarda ishlash. Kompyuter grafikasi va uning turlari. Ranglar modellari va grafik formatlar. Grafik dasturining asosiy vazifalari va yoʻnalishalari. Paint.net, Photoshop dasturi va undan foydalanish.
Paint grafik muharririda ishlash. Paint dasturida bajaring
|
| |
atakka nisbiy muro aat - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 147/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAatakka nisbiy muro aat
Nisbiy murojaat katakning tarkibi qator va ustun
holatiga koʻra oʻzgarishi uchun ishlatiladi Asosiy
formulalar butun qator yoki ustun uchun bir xil
hisoblashni amalga oshiradi Shunday boʻlganda
formulani har safar yozishdan koʻra takrorlash
qulayroq
Sahifaga
ajratish
Baʼzan katta jadvallar bir nechta
varaqlardan iborat boʻladi Ma’lumotni
koʻrishni osonlashtirish va qogʻozni
tejash uchun elektron jadval sahifalarga
ajratiladi Masalan, barcha ustunlarni
bitta varaqqa joylashtirish, barcha
qatorlarni bitta varaqqa joylashtirish,
jadvalni bitta sahifaga joylashtirish yoki
jadvalni bir necha vertikal yoki gorizontal
bir necha sahifaga joylashtirish
hegara
uqori, pastki, chap va oʻng tomon
chegaralarini boʻsh joy taʼminlash
uchun (masalan, teshish uchun) yoki
chegarada boʻsh joyni kamaytirish va
qogʻozga bosib chiqarishda koʻproq
joy ajratish uchun sozlanadi
Header va
Footer
Elektron jadval chop etilishidan avval
sahifaning yuqori va quyi qismiga
ma’lumot kiritiladi Unda hujjat nomi
va muallifi , sahifa raqami, fayl nomi va
sanasi aks etishi mumkin
8.01-jadval. Sahifalarni formatlash.
8-bob: Elektron jadvallar
uchun ishlatiladi B9 katakdagi formulada
tarmoq ijarasi (B6), TV (B7) va keng polosali
internet (B8)ning oylik xarajatlari qoʻshilib,
natijasi 6 ga koʻpaytiriladi Nihoyat, B3 katakdagi
oʻrnatish xarajatlari qoʻshiladi
8.28-rasm. Formula.
Ushbu jadvalda reklama varaqasini tayyorlash
uchun qancha soat sar angani, uni tayyorlash
xarajatlari va ishlab chiqarilgan miqdorlar
koʻrsatilgan Umumiy xarajat narxni (C4) predmet
soniga (D4) koʻpaytirish orqali hisoblanadi
8.29-rasm. 1-qadam.
A4 qogʻoz shakli uchun formula birinchi formulani
4 qator raqamini 5 ga oʻzgartirib, qayta kiritish
orqali hosil qilinadi Ammo formulani E4 dan
nusxa koʻchirish hamda E5 va E6 ga joylashtirish
orqali bajarilsa, ancha tez va aniq boʻladi
8.30-rasm. 2-qadam.
|
| |
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и цифровых технологий и их инновационных решений», татуфф, Фергана, 4 мая 2023 г - bet 154

Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
308
mutaxassislik hamda grafik fanlarni o‘qitishda talabalar bilan ishlaydigan
professor-o‘qituvchilar uchun ma’ruza materiallarning o‘ziga xosligi tufayli
talabalar bilimini mustahkamlash uchun mustaqil ravishda test topshiriqlarini
oddiy va murakkab test turlariga ya’ni talabalarni o’zlashtirish darajasiga qarab
tuzish kerak. Shuning uchun o‘qituvchi test topshiriqlarini
tayyorlashda bur
qator omillarga etibor berish kerak bo’ladi ya’ni ular quyidagilar:
- test tuzish metodologiyasiga;
- fazoviy tasavur hamda amaliy bilimi va ko‘nikmalarini shakillantirish
asoslariga
- bilim ko’nikma va malakalarni amalda qo‘llashga
-test topshiriqlarini tayyorlashga qo‘yiladigan talablarni bilishga ega
bo‘lishi kerak.
Test sinovlari mavzulari talabaga tanish bo‘lgan va o’zlashtirgan
mavzularga asoslangan bo‘lishi kerak. Mavzularni tanlash muayyan kurs
talabalarini tayyorlash darajasiga bog‘liq bo‘lishi kerak.
Bugungi kunga kelib,
OTM muassasalariga kredit modul tizimini joriy qilinishi talabalarning
o‘qituvchi bilan auditoriya soatlarini sezilarli darajada qisqartirishga olib keldi.
Natijada, o‘quv dasturining ko‘plab bo‘limlari talabalar tomonidan mustaqil
o‘rganish uchun belgilanadi. Bu tizimda test sinovlarini boshqarish va ularni
rivojlantirish masalalarini dolzarblashadi. Talabalarning
mustaqil ishlariga
nisbatan avtomatlashtirilgan o‘qitish tizimlari ishlab chiqiladi. “Chizma
geometriya va muhandislik grafikasi” fanida mustaqil amaliyot ta’lim jarayoni
o‘zlashtirishning eng muhim tarkibiy qismidir. Talabalar test topshirig‘ini
mustaqil ishlashidan maqsad; olgan bilimlari mustahkamlash, erishgan natijalari
bo’yicha rag‘batlantirish, hamda o’zlashtirish samaradorligini oshirish va
o’qituvchi tomonidan talabalar bilimni baholash tizimni faollashtiradi.
Talabalarda esa fanlarni o’zlashtirishda reja asosida berilgan test nazoratining
topshiriqlarini topshirilishning muqarrarligni, majburiyligi
talabada tomonidan
motivatsiya kuchini uyg‘otadi.
Xulosa qismida shuni aytish joyizki, OTM muassasasida talabalarga
“Chizma geometriya va muhandislik grafikasi” fanini o‘zlashtitishda test
topshiriqlari mavzularini o‘quv yili boshida talabalarga berib,
ularni test
Oliy va o‘rta ta’lim tizimida pedagogik – psixologik muammolarning zamonaviy yechimlari
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
309
sinovlari vaqtigacha tayyorgarlik ko’rish va o’z ustida mustaqil ishlash
imkoniyatini oshirishimiz kerak bo’ladi. Talaba mustaqil ishlash natijasida
fazoviy tasavvur hamda amaliy bilimlarni egalashlariga va test topshriqlarni
mustaqil
ishlashlari orqali
marshrutizator- - Tarmoq texnologiyalari

193
protokolining xar bir xabari tarmoq boʻyicha IP paket ichida uzatiladi.
ICMP xabarlari bilan IP paketlari, boshqa xar qanday paketlar singari
imtiyozsiz marshrutlanadi, shuning uchun ular xam yoʻqolishi mumkin.
Bundan tashqari, yuklangan tarmoqda, ular marshrutizatorlarning
qoʻshimcha yuklanishini keltirib chiqarishi mumkin. Xatolar toʻgʻrisida
juda koʻp xabarlar keltirib chiqarmasligi uchun xatolar toʻgʻrisidagi
ICMP xabarlarni tashuvchi IP paketlarning yoʻqolishi, ICMP ning yangi
xabarlarini tugʻdirib chiqarmasligi kerak.
ICMP xabarlarining bir nechta turi mavjud. Xabarning xar bir turi
oʻz formatiga ega va ularning xammasi uchta umumiy maydondan
boshlanadi: xabar turini (TYPE), u xabarni belgilanishini aniqlab beradi,
belgilovchi 8 bitli toʻla son, 8 bitli kod maydoni (CODE), u xabarning
belgilanishini aniqlab beradi, nazorat yigʻindisini 16 bitli maydoni,
(CHECKSUM). Bundan tashqari, ICMP xabari xar doim sarlavxa va
xatoni keltirib chiqargan IP paketining birinchi 64 bit maʻlumotlarga
ega. Bu tugun-yuboruvchi xato sababini aniqroq taxlil qilishi uchun
bajariladi, chunki TCP/IP steki –qoʻshma darajasidagi xamma
protokollar oʻz xabarlarining birinchi 64 bitda taxlil qilish uchun eng
muhim axborotga egalar.
Maydon turi quyidagi 4.3.1-jadvaldagi belgilanishga ega:
4.3.1-jadval
masofa-vektor algoritmlari

192
taʻminlashadi. Xamma marshrutizatorlar bir xil graflar asosida ishlaydi,
bu
marshrutlash
jarayonini
konfiguratsiyasini
oʻzgarishlariga
mustaxkamlaydi.
“Keng
ogohlantiruvchi”
uzatish
(yaʻni
marshrutizatorning bevosita qoʻshnilariga paketni uzatish) bu yerda
faqat aloqalar holati oʻzgargandagina ishlatiladi, bu holat ishonchli
tarmoqlarda kam uchrab turadi. Grafaning tepasi boʻlib, marshrutizator
va ular birlashtirgan tarmoqlar xam hisoblanadi. Tarmoq boʻyicha
tarqalayotgan axborot aloqaning xar xil turlaridan:
-rasm. IPv4 paket formati

199
optsiyalari) (Options) — qoʻshimcha xizmatlar bor yoki yoʻqligini
aniqlaydi. Oʻzgaruvchan uzunlikka ega va tarmoqlararo deytagrammada
boʻlishi va boʻlmasligi mumkin. Toʻldiruvchi maydon (Padding)
sarlavhani 32-razryadli chegaraga moslashtirish (toʻgʻrilash) uchun
qoʻllaniladi.
IP tarmoqlarida yoʻnalish axborotlari bilan almashishi

Bog'liq Begbutayev A Yusupov RUquv qollanma tarmoq texnologiyalari Kitob
4.3.5. IP tarmoqlarida yoʻnalish axborotlari bilan almashishi protokollari TCP/IP stekining yoʻnalish axborotlari bilan almashishning xamma
protokollari adaptiv protokollar sinfiga kiradi. Ular oʻz navbatida ikki
196
guruhga boʻlingan, ularning xar biri quyidagi algoritmlar turi bilan
bogʻlangan:
-
masofa-vektor algoritmi (Distance Vector Algorithms, DVA).
-
aloqa holati algoritmi (Link State Algorithms, LSA).
Masofa-vektor turidagi algoritmlarda marshrutizator vaqti-vaqti
bilan va keng ogox qilingan holda tarmoq boʻyicha oʻzidan to unga
maʻlum boʻlgan tarmoqlarga masofa vektorini yuboradi. Masofa
deganda odatda paket muvofiq tarmoqqa tushishdan oldin nechta oraliq
marshrutizatorlar orqali oʻtishi tushiniladi. Nafaqat paket oʻtgan oraliq
nuqtalar, u qoʻshni marshrutizatorlar orasida aloqa boʻyicha oʻtgan
vaqtini xam xisobga oluvchi boshqa metrika xam ishlatiladi. Qoʻshni
marshrutizatordan vektorni qabul qilib har bir marshrutizator oʻzi
bevosita (agar tarmoqlar uning portiga ulangan boʻlsa) yoki qoʻshni
marshrutizatorlarning oʻxshash elementlaridan bilib olgan unga maʻlum
boshqa tarmoqlar toʻgʻrisida axborotni vektorga qoʻshadi va tarmoq
boʻyicha vektorning yangi mazmunini joʻnatadi, oxir oqibat har bir
marshrutizator inter tarmoqdagi tarmoqlar va qoʻshni marshrutizatorlar
orqali ularga boʻlgan masofa toʻgʻrisida axborotni bilib oladi.
Masofa-vektor algoritmlari uncha katta boʻlmagan tarmoqlardagina
yaxshi ishlaydi. Katta tarmoqlarda ular intensiv keng ogoxlantirish
trafiki bilan aloqa liniyalarini sifatsiz qiladilar. Bundan tashqari bu
algoritm konfiguratsiyaning oʻzgarishi har doim xam toʻgʻri
bajarilmaydi, chunki marshrutizatorlar tarmoqdagi aloqalar topologiyasi
aniq tushunchaga ega emaslar, ular faqat vositachilar orqali olingan,
umumlashgan axborotga – masofa-vektoriga egalar. Masofa-vektori
protokoliga muvofiq marshrutizator ishi koʻprik ishini eslatadi, chunki
bunday marshrutizator tarmoqning aniq topologik surʻatiga ega emas.
Masofa – vektori algoritmi asosidagi eng koʻp tarqalgan protokol
boʻlib, RIP protokoli hisoblanadi.
Aloqa holatining algoritmi, har bir marshrutizatorni tarmoq
aloqalarining aniq grafasini qurish uchun yetarli axborot bilan
taʻminlaydi. Hamma marshrutizatorlar bir xil graflar asosida ishlaydi, bu
marshrutlash jarayonini konfiguratsiyasi oʻzgarishiga mustaxkamliroq
qiladi. Keng ogohlantirishli joʻnatmalar faqat aloqalar holatining
oʻzgarishidagina ishlatiladi, bunday holat ishonchli tarmoqlarda kam
uchraydi. Aloqa liniyalar holatini qandayligini tushunish uchun uning
portlariga ulangan marshrutizator oʻzining yaqin qoʻshnilari bilan kalta
paketlarni vaqti-vaqti bilan almashib turadi. Ushbu grafik xam keng
ogoxlantiruvchi, lekin u qoʻshnilar orasida boʻlganligi sababli tarmoqni
197
kamroq sifatsizlantiradi. TCP/IP stekida aloqalar holatining algoritmi
asosidagi protokol boʻlib, OSPF protokoli hisoblanadi.
/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari

117
.03-jadval. a litlash funksiyalari.
onnin ara asi
Agar sonning darajasini hisoblashingiz kerak boʻlsa,
funksiyasidan foydalaniladi
Funksiya
(son, daraja) koʻrinishida kiritiladi Masalan,
(6,3) 6 sonining 3-darajasini hisoblaydi
Bundan tashqari,
belgisi ham ushbu amalni
bajaradi, 6 3 ifodasi 6 sonining 3-darajasini
hisoblaydi
angi elektron jadval yarating Oʻnli kasrlar uchun
turli qiymatlarda toʻrtta yaxlitlash funksiyasidan
foydalanishni amalda oʻrganing
8 14
Student marks
8 14
Student marks
faylini oching Toʻrtta nazorat
ishi uchun oʻrtacha, minimum va maksimum ballni
funksiyalardan foydalanib hisoblang
a litlash funksiyalari
Sonni kasr qismi yoki butun songacha yaxlitlash
mumkin 8 03-jadvalda yaxlitlash funksiyalari keltirilgan
Funksiya
Maqsad
Misol
INTEGER
Oʻnli kasrning
butun qismini
chiqaradi
(oʻnli kasrdagi
nuqtadan oldingi
qiymat)
INT(A2)
ROUND
Sonni berilgan
eng yaqin
oʻnli kasr kabi
yaxlitlaydi
Ushbu misol
B2 katakdagi
qiymatning kasr
qismidagi 3 ta
xonasini qoldirib,
qolganini olib
tashlaydi
ROUND(A2,3)
ROUNDUP
Sonning kasr
qismini berilgan
xonagacha
yaxlitlaydi
Ushbu misol
B2 katakdagi
qiymatning kasr
qismini yuzlar
xonasigacha
yaxlitlaydi
ROUNDUP(A2,2)
ROUNDDO N Sonning kasr
qismini berilgan
xonagacha
kamaytirib
yaxlitlaydi
Ushbu misol
B2 katakdagi
qiymatning
kasr qismini
oʻn minglar
xonasigacha
kamaytirib
yaxlitlaydi
ROUNDDO N(A2,4)
SUN’IY INTELLEKT TIZIMLARINI MEDIA PОRTAL TIZIMINI

Искусственный интеллект, методы и технологии информационной безопасности
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
464
Ushbu tahlil fоydalanuvchilarga ularning qiziqishlari va ehtiyоjlariga eng mоs
keladigan maqоlalarni tezda aniqlashga yоrdam beradi.
2.
Mashinani
о'rganish:
Mashinani
о'rganish
algоritmlari
fоydalanuvchilarning qaysi sahifalarni kо'rishi, qaysi maqоlalarni о'qiyоtgani va
har bir sahifada qancha vaqt sarflashi kabi media pоrtallardagi xatti-harakatlarini
tahlil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu tahlil media-pоrtallarga
fоydalanuvchi tajribasini оptimallashtirish, yaxshilash uchun sоhalarni aniqlash
va kоntent tavsiyalarini shaxsiylashtirishga yоrdam beradi.
3. Tasvir va videо tahlili: AI shuningdek, media pоrtallardagi tasvir va
videоlar mazmunini tahlil qilish, оb'ektlar, оdamlar, jоylar va bоshqa vizual
elementlarni aniqlash uchun ishlatilishi mumkin. Ushbu tahlil media pоrtallarga
kоntentni yaxshirоq tasniflash va tartibga sоlishga yоrdam beradi, shuningdek,
kоntentni mоderatsiya qilish va sifatni nazоrat qilishda yоrdam beradi.
КОМПЬЮТЕРНЫЕ МОДЕЛИ В ПРЕПОДАВАНИИ ФИЗИКИ

Современные решения проблем системы высшего, среднего образования и их решения
Международная научно-техническая конференция «Практическое применение технических и
цифровых технологий и их инновационных решений», ТАТУФФ, Фергана, 4 мая 2023 г.
318
замедлить или ускорить ход времени,
увеличить или уменьшить,
повторить или изменить ситуацию.
Компьютерный физический эксперимент – это лаборатории,
представляющие
собой
рабочий
стол,
на
котором
можно
экспериментировать с лабораторными установками. Работая с моделями,
обучающиеся могут провести свое небольшое исследование. Можно
менять значения параметров или конфигурацию
модели и наблюдать за
результатом.
Testlar  
1. Rejalar tizimi rejalashtirish natijasi hisoblanadi – bu

|
Testlar
1. Rejalar tizimi rejalashtirish natijasi hisoblanadi – bu
|
bet | 193/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatTestlar
1. Rejalar tizimi rejalashtirish natijasi hisoblanadi – bu ...
A) Joriy, qisqa muddatli, strategik
B) Uzoq muddatli, tezkor
*D) Uzoq muddatli, o‘rta muddatli, tezkor
G) Qisqa muddatli, strategik, joriy
2. Korxonaning ishlab chiqarish – tarkibi sifatidagi belgilari:
A) Tashkiliy – ma’muriy mustaqliik va qisman xo‘jalikka asoslanish
*B) To‘liq yoki xususiy xo‘jalik asosi va ishlab chiqarish texnikaviy birligi
D) To‘liq asoslanganlik va ishlab chiqarish texnikaviy birligi
G) Ishlab chiqarish texnikaviy birligi va tashkiliy – ma’muriy mustaqillik va to‘liq xo‘jalikka asoslanish
3. Tashkiliy – ma’muriy mustaqillikning mohiyati quyidagilardan iborat:
A) Berilgan vakolati doirasida raxbar mustaqil qaror qabul qiladi
B) Raxbar amal qilish natijalari va mexanizmlariga taaluqli qarorlarni qabul qiladi va amalga oshiradi
D) Korxona o‘z raxbari nomidan amal qilish natijalariga taaluqli qarorlarni qabul qiladi
*G) Korxona o‘z rahbari nomidan korxona faoliyati natijalariga taaluqli qarorlarni qabul qiladi va amalga oshiradi
4. Xo‘jalikka asoslangan korxona unga quyidagilar tegishli ekanini anglatadi:
A) Faoliyatning moliyaviy natijalari – foyda va zararlar
B) Buxgalteriya hisobi va hisobotnining yaxlit tizimi
D) Moliyaviy natijalarni boshqarish
G) Asosiy va aylanma kapitalning ma’lum miqdori
5. Korxona faoliyati sohasi va ishlab chiqargan mahsuloti xarakteriga bog‘liq holda quyidagilarga bo‘linadi:
A) Sanoat, savdo
B) Qishloq xo‘jaligi, transport
D) Savdo transporti
*G) Sanoat, savdo, qishloq xo‘jaligi, transport
6. Korxonaning ishlab chiqarish jarayonlari turlari bo‘yicha quyidagilarga bo‘linadi:
A) Ommaviy ishlab chiqarish
B) Ishlab chiqarishning yagona turi
|
| |
-modda. Auditorlik faoliyati sohasidagi asosiy prinsiplar

|
-modda. Auditorlik faoliyati sohasidagi asosiy prinsiplar
|
bet | 277/303 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 3,45 Mb. | | #118994 |
Bog'liq Аудит УМК 2023-2024 (3)4-modda. Auditorlik faoliyati sohasidagi asosiy prinsiplar
Auditorlik faoliyati sohasidagi asosiy prinsiplar mustaqillik, xolislik va halollikdan, kasbiy bilimga egalik hamda axborotning maxfiyligidan iboratdir.
5-modda. Mustaqillik prinsipi
Auditor taxminlarga asoslanib fikr bildirishdan xoli bo‘lishi va o‘zining obro‘sini tushiradigan faktlarga yo‘l qo‘ymasligi kerak.
Auditorlik tashkiloti mustaqilligiga monelik qiladigan holatlar mavjud bo‘lgan taqdirda, auditorlik xizmatlari ko‘rsatishni rad etishi kerak.
6-modda. Xolislik va halollik prinsipi
Auditor jamiyat manfaatlari ustuvorligiga rioya etishi, beg‘araz bo‘lishi va taxminlarga asoslanishi, manfaatlar to‘qnashuvi yoki boshqa shaxslarning bosimlari sababli o‘zining kasbga oid fikr-mulohazasida tavakkalchilik qilmasligi, auditorlik tashkilotining obro‘siga salbiy ta’sir ko‘rsatadigan holatlarga yo‘l qo‘ymasligi kerak.
7-modda. Chuqur kasbiy bilimga egalik prinsipi
Auditor ushbu Qonun talablariga rioya etishi, yetarli darajada chuqur kasbiy bilimga ega bo‘lishi hamda kasbiy bilim va ko‘nikmalarini auditorlik tashkiloti tarkibida sifatli auditorlik xizmatlari ko‘rsatish uchun yetarli bo‘lgan darajada saqlab turishi kerak.
8-modda. Axborotning maxfiyligi prinsipi
Auditorlar va auditorlik tashkiloti xodimlari auditorlik xizmatlari ko‘rsatish jarayonida o‘zlariga ma’lum bo‘lib qolgan ma’lumotlarni o‘ziga auditorlik xizmatlari ko‘rsatilgan shaxslarning yozma roziligisiz oshkor qilishga hamda o‘zgalarga berishga haqli emas, bundan korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunchilikda, jinoiy faoliyatdan olingan daromadlarni legallashtirishga, terrorizmni moliyalashtirishga va ommaviy qirg‘in qurollarini tarqatishni moliyalashtirishga qarshi kurashish to‘g‘risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan hollar mustasno.
9-modda. Auditorlik faoliyati standartlari
Xalqaro buxgaltyerlar federatsiyasining Audit va ishonchni ta’minlaydigan topshiriqlarning xalqaro standartlari bo‘yicha kengashi tomonidan e’lon qilinadigan auditning xalqaro standartlari hamda sifat nazoratining xalqaro standartlari, tahliliy tekshiruvlarning xalqaro standartlari, ishonchni ta’minlaydigan topshiriqlarning xalqaro standartlari, turdosh xizmatlarning xalqaro standartlari auditorlik faoliyati standartlaridir.
Auditorlik faoliyati O‘zbekiston Respublikasining qonunchiligiga zid bo‘lmagan, Xalqaro buxgaltyerlar federatsiyasining O‘zbekiston Respublikasida e’lon qilish to‘g‘risidagi ruxsatnomasi asosida auditorlik faoliyati sohasidagi vakolatli davlat organining rasmiy veb-saytida joylashtirilgan auditorlik faoliyati standartlari asosida amalga oshiriladi.
Auditning xalqaro standartlarini O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llash uchun ularni tan olish tartibi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.
|
| |
Дутор Прима - Buxoro davlat universitetining pedagogika instituti pedagogik ta

470
Дутор
Бас-
дуторнинг
катталаштириб
ишланган тури бўлиб мизроб ёрдамида
чалинади. Дутор баснинг тўртта тори бўлиб,
биринчи тори кичик октаванинг
ля товушига,
иккинчи тори кичик октаваннг
ре товушига,
учинчиси катта октаванинг
сол ва охирги
тўртинчиси
до, соф квинта оралиғида
созланади.
Дутор баснинг диапазони катта
октаванинг “
до” товушидан иккинчи
октаванинг ”
ля” товушигача.
Дутор басда хилма-хил интерваллар,
учтовушлик ва тўрттовушлик аккордларни қийинчиликсиз ижро этиш
мумкин.Унинг ижро усуллари-тремоло, стакатто, бош бармоқ билан
чалинадиган pizzicato. Оркестр ва ансамблларда дутор бас асосан, бас
вазифасини бажаради. Дутор бас,
Фа яъни
бас калитида ноталаштирилади.