nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Javob: Tezroq, kuchliroq, balandroq

|
Javob: Tezroq, kuchliroq, balandroq
|
bet | 45/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob: Tezroq, kuchliroq, balandroq
67.Qadimgi Rim shoiri Vergiliy oz uyi hududida pashshaning dafn marosimini otkazadi.Unda gorkovlar,mehmonlar ishtirok etib,marhum xotirasiga uzundan-uzun xotira sozlari aytilgan.Biroz ahmoqona tuyulishi mumkin,biroq Vergiliy bundan bir maqsadni ko`zlagan edi.
Diqqat savol:U qanday maqsadda bu ishni amalga oshirgan.
Javob:Pashsha dafn qilingach,uning uyi mozor deb elon qilinadi.Mozorlardan esa soliq olinmagan.Vergiliy bu orqali soliqlardan qutulishni kozlagan.
68.RamonGomes de la Cerna alfani Bettadan tashqariga chiqadigan tuxum deb ataydi.Betta so'zi Alfa degan ma'noni anglatadi,
biz Alfa va Betta so'zlari bilan qaysi so'zlarni yashirdik-?
Javob: no’l va raqam
Izoh: no’lning shakli tuxumga o’xshash, raqam so’zi esa arabchada “no’l” degan ma’noni anglatadi.
69.Daholar deb nomlangan serialda 3 ta qahramon bir biri bilan 3 ta belgi ko'rsatish orqali Asar,kino nomini topish o'yini o'ynaydi.
Kitob,to'lqin va 3 ta so'z orqali "O'lik dengiz qo'lyozmalari" asari yashiriniladi.
Endi savol Uyqu,kino va shahar so'zlari orqali qahramon yashirgan jumboqni javobini ayting-?
Javob Sietldagi bedorlar filmi.
70.Sandiq ichida quyidagi topishmoq javobi yashiringan:
Ikki tomondan sovuq,o'rtasi esa issiq.
Sandiq ichida nima bor?
Javob:Kalendar.
Izoh:Kalendar sovuq yanvar bilan boshlanib,dekabrbilan tugaydi.O'rtasida yoz chillasi.
71.1953- yil amerikalik kimyogar o'zi ishlab turgan korxonasida yangi turdagi aerozolni ixtiro qiladi.U korrizayadan saqlovchi suv tekizmas modda hisoblangan.Diqqat savol:Nima sababdan ishlab chiqaruvchi kompaniya shu mahsulot uchun patent olmagan?
To'g'ri javob:Aerozol juda yaxshi sotilgan.Kompaniya esa bu mahsulotning yagona sotuvchisi bo'lib qolishni istagan.Agar biror ixtiro patentlansa,patentni sotib olgan haridorga ixtiro formulasini ochish kerak edi.P.S.Aynan shu sababga ko'ra Coca-Cola o'z ichimligini patentlamagan.
|
| |
Har qanday haqiqat aslida to'g'ri emas,chunki haqiqatni aniqlab beradigan aynan alfa ham aslida boshqa shaklda.
Alfa-?

|
Har qanday haqiqat aslida to'g'ri emas,chunki haqiqatni aniqlab beradigan aynan alfa ham aslida boshqa shaklda.
Alfa-?
|
bet | 46/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paket72.Har qanday haqiqat aslida to'g'ri emas,chunki haqiqatni aniqlab beradigan aynan alfa ham aslida boshqa shaklda.
Alfa-?
Javob Soat
73.Amerika Qo'shma Shtatlarida amerikalik Jo Luis va Nemis Maks Schmeling o'rtasida muhim jang bo'ldi.Nemis gazetalari,jang boshlanishidan oldin Alfani "simfoniyasini" butun Germaniya bo'ylab eshitilganligini yozgan.
Savol Alfani ayting-?
Javob: Budilnik
74.UNI QO'LDAN QO'LGA TASHLAB ASABLARNI TINCHLANTIRISHINGIZ MUMKIN, YANA U ZINALARDAN UZI BEMALOL TUSHA OLADI, HOZIRDA AQSH DA ISHLAB CHIQARILADIGAN BU NARSA YURAKCHA, YULDUZCHA VA KAPALAK KORINISHIDA 1990 YILLARDA BIZGA KIRIB KELGAN BO'LSA BIZGA ASOSAN DUMALOQ SHAKLDA JUDA TANISH BO'LGAN NARSA NIMA? QO'SHIMCHA MA'LUMOT: UNI YANA SPIRAL YOKI KAMALAK HAM DEB ATALGAN!
Javob: СЛИНКИ-ПРУЖИНКА
75.Sayohat qilish uchun ko'rkam joylar haqidagi maqoladan parcha:
Turli xil hadyalardan,ayniqsa Napaleon yurishlaridan eng katta manfaat ko'rgan alfa dir.
Savol qaysi so'zni alfa bilan alishtirdik-?
Javob Luvr muzeyi.
76.Artur Shopengaurga U hech narsa bermagan,lekin avval unda mavjud bo'lgan narsalarni saqlab qolishini ta'minlagan.
U-?
Javob: Фалсафа
77.Sports.ru sayti foydalanuvchilaridan biri futbol bo'yicha Rossiya chempionati matchlariga kiritilgan bir yangilikka nisbatan o'z noroziligini bildirib: "Chang skameykaga qo'yilgan gazeta uchib ketadi", deydi. Bu muxlis nimaga qarshi ekanini toping.
Javob: match yonida madhiya aytilishidan
78.www.zhurnal.lib.ru saytidagi bir maqolada telefon budkalari oyna bilan taqqoslanadi. Bundan tashqari X va Y bir-biriga qiyoslanadi. X va Yni toping.
Javob: Neo Anderson va Alisa
79.Marta Dandridj 1731 yilda Virjiniyalik plantator oilasida dunyoga kelgan. Birinchi turmush o'rtog'i - Deniel Kastis. Vikipediada bu ayol haqidagi maqolada unga nisbatan uch so'zdan iborat so'z birikmasi ishlatilgan bo'lib, unda birinchi va ikkinchi so'z bir xil. Qanday so'z birikmasi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Har qanday haqiqat aslida to'g'ri emas,chunki haqiqatni aniqlab beradigan aynan alfa ham aslida boshqa shaklda.
Alfa-?
|
Javob Aleksandr oti Butsefal - "Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi...

|
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
bet | 44/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob Aleksandr oti Butsefal
62.Albert Eynshteynga bir xonim bilag'onligini namoyish qilmoqchi bölib, tunda osmonni körsatib:
- Bu Venera. Uni topish juda oson, u doim chiroyli tovlanib turadi.
- Afsus!-deydi daho. - Siz aytgan sayyora Yupiterku!
- Qoyilman professor! Siz uzoqdanam sayyoralarni "guruh"ga ajrata olasiz!
Ajratilgan so'zni örnidagi sözni toping.
Javob Jins
Yupiter erkak
Venera ayol
63.1982-yilda xozirgi "Istiqlol" san'at saroyi oldida, bir bag'ri keng oilaga o'rnatilgan "Haykallar majmuasi" bir muddat Yangi yo'l tomonidan Toshkentga kirib kelishda mexmonlarni kutib olgan bo'lsa, 2017 yil may oyida oldingi "Bobur bog'i" da qad rosladi!
DIQQAT SAVOL: Albatta, gap kimlar haqida ketayotkanini bilgan bo'lsangiz, bizga shu oila boshlig'ini ism familiyasini ayting!
Javob: Shoahmad Shomahmurov
Izoh: 2-chi Jahon urushi davrida Shomahmudovlar oilasi turli millatlarga mansub umumiy 15 nafar farzand asrab oladilar! Ularga atalgan HAYKAL avvaliga "Halqlar do'stligi" san'at saroyi oldida xozir esa Xalqlar do'stligi maydonida o'rnatilgan!
64.1935 yilning 8-chi yanvarida AQSH da u bo'lmagan yagona kun ekan!
DIQQAT SAVOL: Shu kuni ularda nima bo'lmagan?
Javob: Davlat qarzi!
65.Unda ham, kokain, taliromid, geroin va trotil kabi narkotik moddalardagi, "uglerod, vororod, kislorod hamda azot" mavjud!
DIQQAT SAVOL: Shunday qilib butun dunyodagi "qonuniy narkotik"ni nomini ayting!
Javob: Кофеи́н — алкалоид пуринового ряда, бесцветные или белые горькие кристаллы. Является психостимулятором, содержится в кофе, чае и многих прохладительных напитках.
66.1984 YILI AQSH DA, BIR KATTA LAVOZIMGA JUDA AQLLI TADBIRKORNI QO'YISHADI, BU BORADA "KROKODIL" JURNALIDA BU ODAM YOSHLIGIDANOG' QUYIDAGI PRINCEPLANI YAXSHI O`ZLASHTIRGAN: .... BOYLIK ORTIRISH, ........KO'TARILISH, .........RAQIBGA ZARBA BERISH. NUQTALAR O'RNINI TO'LDIRING!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
Javob : Suv toshqini.
( Yuz yil ichida suv toshqinlaridan 9 million kishi, zilzila va dovuldan esa 2 million kishi xalok bo'lgan)

|
Javob : Suv toshqini.
( Yuz yil ichida suv toshqinlaridan 9 million kishi, zilzila va dovuldan esa 2 million kishi xalok bo'lgan)
|
bet | 41/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob : Suv toshqini.
( Yuz yil ichida suv toshqinlaridan 9 million kishi, zilzila va dovuldan esa 2 million kishi xalok bo'lgan)
36. Birgina Rossiyada 2007 yilning besh oyida ushbu maxsulotni qalbakisidan zaxarlanib 10000 kishi xalok bo'lgan.
Javob : Aroq
37. Amerikada o'quvchilar maktabni bitirgunlaricha TV orqali 8000 ta ushbu holatni o'z ko'zlari bilan ko'rishga ulgurishar ekan
Javob : Qotilliklarni !
Mavzu : Mashhurlar
38. Kosmonavtika otasi hisoblangan bu inson falsafaga oid 200 dan ortiq asar ham yozgan ekan.
Javob : Konstantin Siolkovskiy
39. Atoqli olmon shoiri hisoblangan bu inson 9 yoshida olmon, lotin, yunon tillarida she'rlar yozgan ekan.
Javob : Gyote
40. Bu davlat rahbarini kolleksiyasida tamaki chekiladigan 60 ta trubka bo'lgan
Javob : Stalin
41. Bu mashhur kinoartistga necha marotaba uylangansiz deyishganda bor yo'g'i 4 marta degan ekan. Yana bir ma'lumot 4 ta hotindan 11 farzandlik bo'lgan ekan.
Javob : Charli Chaplin
42. Modali kiyimlari bilan mashhur bo'lgan bu inson yiliga bir milliard dollar ishlab topgan ekan. Uning kiyim bosh sotadigan 500 ta firma do'koni bo'lgan.
Javob : Janni Versache
43.Faylasuflar fikricha: Erkak kishi baliqqa o'xshaydi. Ular BU ISH ni qilar ekan, ularda hech qachon muammolar paydo bo'lmaydi.
Diqqat savol: BU ISH ni biz qaysi so'z o'rnida qo'lladik?
Javob: Jim yurish
44. Bernard Shou: " Men U ning BIRINCHI kashfiyotini kechirishim mumkin, lekin, faqat inson ko'rinishidagi shaytongina IKKINCHI si haqida o'ylashi mumkin. Biz sizdan ixtirolarni so'ramaymiz, Ixtirochini toping.
Javob: Alfred Nobel
Birinchi - Dinamit
Ikkinchi - Nobel Mukofoti
45.O'rta asrlar Sharqda shahar 3 qismdan iborat bo'lgan:
1-Sharharning hokim qasri joylashgan qismi.
2-shaharning ichki qismi
3-shaharning tashqi mavzesi
Siz menga uchchala qismning qadimiy nomini aytib bering.
Javob:
1-ko'handiz
2-shahriston
3-rabot
46.Американинг «National Public Radio» радиостансияси шундай эълон билан чиқди: «кимда ким Пепсининг юбилейига пепси татировкасини қулоғига чиздирса ичимликнинг исталган турини чегирма билан олиш ҳуқуқини қўлга киритади»
Биринчилардан бўлиб татировка чизган мижоз нимани унутган эди?
Жавоб: 1-апрелни радиостанция ўша куни 1-апрел ҳазили учун айтилган ҳабари эди мижоз эса санани унутган эди
47.Чиройли ва озода тўрлар ичида ўтирган бу жониворлар кечаси билан безовталаниб чиқишди, олдиларидаги дон ва сувга қарамай нуқул ташқарига интилишар, катак чивиқларини асабий чўқишар эди. Бу ҳолат сабабини жонивор боқувилари ҳам англолмас эди. Сиз эса ушбу жараёндаги энг катта йўқотишни айтинг?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Javob : Suv toshqini.
( Yuz yil ichida suv toshqinlaridan 9 million kishi, zilzila va dovuldan esa 2 million kishi xalok bo'lgan)
|
A wold Wide Web b world Wide

|
A wold Wide Web b world Wide
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 13,08 Kb. | | #254891 |
Bog'liq NARZIQULOVA ROBIYA NARZIQULOVA SHAHNOZA
1)WWW kengaytirilgan shakli?
A)Wold Wide Web B) World Wide
C) World Whidte WEB D)TO’G’RI JAVOB yo’q
2)kabel necha xil bo’ladi
A) 2 b)3 C)4 d)5
3)kompiyuterlarni bir biriga bog’lay digan komponetga … deyiladi
A)optik tola B)HUB C) router D)server
4) Tizimga ruhsatsiz kirishga harakat qiladigan kishi bu … diyiladi
A) haker b) dasturchi C)Web – dizayn D)to’g’ri javob yo’q
5)video yoki animatsiyadagi bitta harakatsiz tasvir-…
a)STOARYBOARD B)IZOH C)TAHRIRLASH D)KADR
|
| |
Javob:G 
Izoh: yuqorida keltirilganlar internet tezliklari edi. 
G-14 kb/s 
3G-395 kb/s 
4G-37 mb/s

|
Javob:G
Izoh: yuqorida keltirilganlar internet tezliklari edi.
G-14 kb/s
3G-395 kb/s
4G-37 mb/s
|
bet | 48/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paketJavob:G
Izoh: yuqorida keltirilganlar internet tezliklari edi.
G-14 kb/s
3G-395 kb/s
4G-37 mb/s
86.Barchamizga yaxshi tanish bo'lgan Dmitriy Ivanovich Mendeleyevning asl familyasi aslida mendeleyev bo'lmagan ekan, Mendeleyev aslida Ivan Pavlovichning qo'shnisining familyasi bo'lgan. Familyaning o'zgarishiga esa Dmitriy Ivanovichning bobosi Pavel Maksimovich sababchi bo'lgan.
Diqqat savol: familyaning o'zgartirilishiga nima sabab bo'lgan?
Javob:P. Maksimovichning rohib bolishi. Izoh: Mendeleyevning bobosi P. Maksimovich rohib bo'ladi va katta og'liga bir qishloq nomini Mendeleyevga esa qoshnisini familya qilib beradi. Chunki rohiblar oilali bolishi mumkin emas
87.Bu birlik qadimda turli davlatlarda farqli ravishda bo'lgan. Xususan: Turkiyada 204; Makka va Misr hududida taxminan 195, Kiprda 187, Florensiya shahrida 197, Ruminiya hududida esa 215 hisobida olishgan. Bu birlikning kelib chiqishi esa o'rta yer dengizi atrofida o'suvchi kerob o'simligi nomidan olingan ekan. Diqqat savol : o'lchov birligi nomi nima?
Javob:Karat
88.Ara to'tiqushlarining ovqat ratsioni boshqa to'tilarnikidan farqli o'laroq ancha zaharli oziq ovqatlardan tashkil topgan bo'lar ekan, lekin ular bundan saqlanish yo'lini topgan ekan. Diqqat savol: to'tilar hazm qilish uchun nima istemol qilishgan?
Javob:Tuproq
Izoh: tuproq qushlarning hazm qilish sistemasini yaxshilashi oldindan ma'lum. Biz tovuq va xo'rozlarga tuproq berilganini guvohi bo'lganmiz.
89.Dastlab fotosuratlar olina boshlanganida unga juda ko'pchilik qiziqib qolgan edi.
Bundan albatta foyda olmoqchi bo'lganlar ham talaygina edi. Lekin ular yaxshi foyda qilishlari uchun birgina o'zgarish yetarli bo'ldi. Savol: foto sotuvchilar qaysi yangilikdan so'ng ko'p miqdorda foyda ko'ra boshlashgan?
Javob:Qog'ozga tushirilgan. Dastlabki fotolar plastinkalarda bo'lgan tabiiyki uni ko'pchilik oddiy xalq sotib ololmagan. Keyinchalik suratlar qog'ozga ko'chiriladigan. Bo'lganidan keyin ularning ishi avj olgan.
90.Bu din uning muqaddas kitobida behdin deb atalgan va eng qadimiy dinlardan sanaladi. Uning kitobida bu dinning bosh g'oyasi gumata, gukta, gvarshta deyiladi. Yuqorida keltirilgan din qaysi din ekanini topgan bo'lsangiz. Bu dinni biz bilgan emas, muqaddas kitobida nima deyilishini toping.
|
| |
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi - bet 43

|
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
bet | 43/49 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 87,95 Kb. | | #244699 |
Bog'liq 3. savol paket55.Meridian, meridian, ekvator, meridian, ekvator, meridian...Ushbu takrorlanish mavjud bo'lgan "joy" bor. Lotinchada shu joyning nomi bilan ataladigan texnikani ayting.
Javob Metro
56.Ushbu shahar vulqon etagida joylashgan. Tirren dengizi hududida. Qadimda yunonlar koloniyasi bo'lgan, 13-asrning 2-yarmidan 19-asrning 60-yillarigacha turli qirolliklarning poytaxti. Ilk xristian katakombalari, gotika, renessans va barokko uslubidagi saroylar va cherkovlar bor. Uning sharqida qadimda yo'q bo'lib ketgan shahar harobalari bor. Bu shahar "kumush tog'"liklar uchun qadrli. Bu qaysi shahar ?
Javob Neapol
57.Uning "Elizaga" deb yozilgan asari bo'lsa ham, U bilan bog'liq hech qanday Eliza yo'qligini aytishadi. Aslida "Terezaga" bo'lishi kerak edi, ijodkorning husnixati xunukligi tufayli asar nomi "Elizaga" aylanib qolgan. Uning hayotida Tereza bo'lgani aniq. Gap kim haqda ketmoqda ?
Javob Betxoven
58.Bu "vazifa" uchun ularning og'irligi dastlab 6 kg.dan oshmasligi kerak deb belgilandi. Bu "vazifa" uchun ularning 80 dan ortiq sheriklari qurbon bo'lgan. Ularning "vazifasi" 1 sutka davom etgan. Shundan so'ng ular, maktablarda, bolalar bog'chalarida, bolalar uylarida mashhur bo'lib ketishgan. Ularning avlodlaridan birini Nikita Xruschyov Jon Kennedining qizi Kerolin Kennediga sovg'a qilgan. Vaqtga qarab qo'yingda ularning nomini menga ayting.
Javob Belka va Strelka
59.Germaniyada 2008 yili U ni iqtisodiy jihatdan noqulay deb yopmoqchi bo'lishdi. U ning eng kattasi esa Dubayda. Eng shinami Gonkongda. Eng havflisi esa Butanda. U ?
Javob Aeroport
60.Undan nima hohlaysiz deb so'ralganda u "Bir chelak qovurilgan tovuq, katta televizor Play Stationi bilan, basketbol halqasi, ping pong stoli, ichimliklar zaxirasi va parhez gazaklar" degan edi. Unga qarab "Ona muqaddas" , "12872 m" yo'l yurguncha onangdan kechirim so'ra deging keladi. Gap kim haqida ketmoqda ?
Javob Eminem
61.Gollivudning Jonny Depp, Army Hammer kabi yulduzlari ishtirokida suratga olingan "Yolg'iz Kurashchi" filmida, salbiy personajlardan bir o'sha davr yangiligi bo'lgan poezdga ta'rif berar ekan, tangri insoniyatga bu kabi mo'jizani ikkinchi bor xadya etayotganini ta'kidlaydi.
Xurmatli bilimdonlar, siz menga birinchi mo'jizani ayting!
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
"Harri Potter va alanga kubogi" filmi yakunida bir jumla yozilgan. Shu jumladagi "ajdar" so'zi o'rnida, odatda, boshqa filmlarda "jonivor" so'zi ishlatiladi. Shu jumlani mantiqan yozib bering. Javob: Filmda ajdarlarga ziyon tegmadi
|
turlarini sanang - 4-mavzu: mutolaa va savodxonlik. Reja

|
4-mavzu: mutolaa va savodxonlik. Reja
|
bet | 2/3 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 15,51 Kb. | | #115266 |
Bog'liq 4-mavzu mutolaa va savodxonlik. Reja-fayllar.org (1) turlarini sanang.
ning hajmi savod olishi kerak.
mualliflarini ayting.
ning harfi terilishi, qogyoqlari gigienik talablarga javob berishi.
ning tuzilishi qanday?
ning tashqi koziga tortadigan boAlifbeYozuv daftarirgatish metodikasi qorgatish darslarini tahlil qiling.
Alifbega qoqituvchi ham bilishi zarur; oshimcha material tanlash, barib chiqish)da foydalanadi. SHundagina ozining pedagogik tajribasidan kelib chiqib foydalangan boqish inson hayotida muhim ahamiyatga ega. Oladi, ozi ojiz kishidan farqi yoich sinfda oqishga ol-yoqish metodikasi ishlab chiqadi. Oquvchilarning umumiy rivojlanishi, psixologiyasi, xususiy metodika sohasidagi yutuqlar bogi asosida shakllanib boradi.
Masalan, eski maktablarda organilgan boqish izohli ozlarga izoh berishga, mazmunini tushuntirishga, oqishning ongli botibor berilmagan. Ularda kogqishga, ifodali otibor berilgan.
Hozir maktablarda oqish metodida olib borilyapti. Izohli oruzalarda toqish darslarida otmishi, hozirgi yashash tarzi, mashhur kishilari haqida, vatanning tabiati; ob-havosi, boyliklari, hayvonot dunyosi va boshqalar haqidagi bilimlarni egalaydilar. Bilim olish jarayonida ularga nisbatan munosabat uygquvchi shaxsi tarbiyalanib boradi.
V.A.Suxomlinskiy bu haqida shunday deydi: z-onaviy boyliklar uchun oulligini oz-ozdan bila borishlari kerak... bolaga yaxshilik va yomonlikni tori konaviy goazab, murosasizlik uygnaviy kuchga to..
(1-4- sinf qish kitobiqish darslari quyidagi vazifalarni bajaradi:
1. Oquvchilarda yaxshi ogqish malakalarini shakllantirish.
2. Bolalarda kitobga muhabbat uygni kitob bilan ishlashni biladigan, chuqur fikrlovchi, sermulohaza kitobxonlarni etishtirish.
|
| |
Oquvchilar axloqiy-estetik va mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash

|
Oquvchilar axloqiy-estetik va mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash
|
bet | 3/3 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 15,51 Kb. | | #115266 |
Bog'liq 4-mavzu mutolaa va savodxonlik. Reja-fayllar.org (1)
3. Oquvchilar axloqiy-estetik va mehnatsevarlik ruhida tarbiyalash.
5. Ostirish.
6. Adabiy tasavvur elementlarini shakllantirish.
Bu vazifalarni bajarishning aniq yolishi zarur.
Yaxshi ollari.
Yaxshi ogqish kiradi va ular ozaro bogrt oliq. Ongli oquvchi oqisa-yu, oqish talabga javob bermaydi, ogqish ongli ogqish ifodali oqish sifatlarini egallash maktabda barcha fanlarni muvaffaqiyatli oqish malakasi murakkab malaka boladi:
1. Analitik bosqich (orgatish jarayoniga tori keladi. Unda bolalarda sogqish malakasi shakllantiriladi.
2. Sintetik bosqich (ozni sidirgqish malakasi shakllantiriladi. Bunda sorish bilan uning tovush tomoni idrok qilinadi. Sonosini anglash mos keladi. Sidirgqishga asosan otadilar.
3. Avtomatlashgan oqishda ozning bosh qismiga qarab oqishning keyingi yillariga tori keladi. 4-sinfda baquvchilar oqish darslari shunday tashkil qilinishi kerakki, mazmunini tahlil qilish yaxshi onaltirilsin.
Yaxshi ogqishdir. Tori orif berganlar:
K.Qosimova: tori oqishdir. Shu tagqish sozdagi biror tovush yoki boinni tushirib qoldirmasdan, ortiqcha tovush yoki boin qornini almashtirmasdan, sousiga rioya qilib ogqishdir.
M.Odilova, T.Ashrapova: yilgan barcha talablar tori onikmasiga ham taalluqlidirqish tori oTori ochirishdirrifning mohiyati bir xil. Yagqish soqishdir. Boshlangquvchilari tori talaffuz bilan matn maqish koqitish bilan birga amalga oshirish zarur.
Ora kelib chiqadi:
1. Sonosini tushunish olmagani uchun, yazni tovush tomonini konosini ezlar koggzlarni oni soqiyman deb xatoga yoyadilar.
3. Tori olikka, matn shriftiga, bolaning koliq.
Tori ominlash uchun oqishdan avval ozlarni, birikma va gaplarni aniqlashi, ular ustida ishlash usullarini belgilab olishi lozim.
2. Mazlarni aniqlashi.
3. Matnni yaxshi, oqiydigan oqitiladigan qismni oldindan belgilab chiqishi.
4. Oquvchilarining nazorati ostida olgan oqishni bartaraf etish:
1. Tuzilishi murakkab soglib yozish, oldin ogng sidirgqishni mashq qildirish.
2. Sonolarining sinonimini, antonimini keltirib yoki gap ichida qopdan foydalanish. Xatchoruv sezgisi past oqishi mumkin borindan oggqish uchun sharoit yaratish.
7. Shivirlab va ichda oquvchilar yoyadigan xatolar 2 xil:
1. Sonosini notori anglashga olib keluvchi xatolar (urggyib ozlarni ogz oxiridagi qogqisa, oxtamasdan torilash.
2.Oqib boqitish yogqish turlarini ayting.
Olim-tarbiyaviyahamiyati nima?
Yaxshi oqish malakalaring rivojlanishida yaxshi ornini ayting.
http://fayllar.org
|
| |
Shaxsiy kompyuterlar - Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy...

Magnitli disklardagi tashqi xotira odatdagi magnit kabi tuzilgan bo‘lib, lekin unda axborot tashuvchilar
sifatida plyonkali kasetalar o'mida magnitlanadigan modda qatlami bilan qolgan magnitli disklar-
dumaloq plastinkalar qo‘llaniladi. Tashqi xotira axborotni EHMdan alohida saqlash va axborotni bir EHM
dan boshqasiga o‘tkazishga imkon beradi.haxsiy kompyuterlarning imkoniyatlari Agar shaxsiy EHMni
modem orqali oddiy telefon tarmog‘iga ulansa, u holda u boshqa EHMlar bilan axborot almashinishi
mumkin. Axborotni telefon orqali uzatishda modem satr impulslari ketma-ketligini turli balandlikdagi
tovush signallari ketma-ketligiga aylantiradi. Bulardan tashqari, EHMda turli-tuman datchiklardan axborot
olish va turli manipulatorlarni, robotlarni va boshqa ijrochi tuzilmalarni (yoki qisqacha ijrochilarni)
boshqarish signallari ishlab chiqarish uchun m o‘ljallangan kiritish va chiqarish tuzil- malari ham
bo'lishi mumkin. Bunday tuzilmaga grafa yasagich misol bo‘la oladi. U EHM buyrug'iga muvofiq,
qog‘oz varag‘iga tush bilan yoki plastmassa varag'iga bo‘yoq bilan tasvir chizadi. Xorijiy ShKlar orasida
(5.2.-jadvalga qarang) IBM Amerika firmasi kompyuterlari: 80286 mikroprotsessorli (16 razryadli)
IBM PC/XT, IBM PC/AT, IBM PC/2 8080, PS/2 8080 dan tashqari barcha PS lar, PS/2 8080-32
xonali 80386 va 80486 (32-xonali) MP da ishlovchi IBM PC, Pentium va Pentium Pro (64 xonali)
MP da ishlovchi IBM PC lami alohida qayd etish lozim.
SHAXSIY KOMPYUTERLARNING TASNIFI
ShKlarni bir qator belgilariga qarab tasniflash mumkin. Avlodlarga qarab ShKlar quyidagilarga
bo‘linadi: 1-avlod ShK-8 bitli mikroprotsessorlardan foydalanadi; 2-avlod ShK-16 bitli
mikroprotsessorlardan foydalanadi; 3-avlod ShK- 32 bitli mikroprotsessorlardan foydalanadi; 4-avlod
ShK- 64 bitli mikroprotsessorlardan foydalanadi. ShK ning amaliy xususiyatlariga ko‘ra tasniflanishi 5.3-
rasmda ko‘rsatilgan.
Kelgusida yaratilishi rejalashtirilgan kompyuterlar

Kelgusida yaratilishi rejalashtirilgan kompyuterlar.
Neyrokompyuter deb ataluvchi — Neyron arxitekturasi asosida va ishlovchi 6-avlod EHMlarini
yaratish ustida ishlar olib borilmoqda. Yaqin kelajakda yaratilishi m o‘ljallangan ayrim EHMlar:
•Tezligi 1000 MIRS bo'lgan mikroprotsessorli va operativ xotirasi 16 Mbayt;
•
Tarmoqli va videointerfeysli;
•Yupqa (qalinligi 3-5 mm) keng formatli displeyli (1000- 800 pikseley va undan ortiq);
•
Portativ, gugurt qutichasi o'lchovida;
• Magnit diskining hajmi 100 Gbayt bo‘lgan
kompyuterlar;
• Multimedianing keng qoilanilishi birinchi navbatda, audio va videomuhitda m a’lumotlarini kiritish va
chiqarish, kompyuter bilan oddiy (inson tilida) tilda muloqot qilish imkoniyatini beradi;
http://fayllar.org
Mos tushish sxemasi - Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning funksional-tuzilmaviy...

Yig’uvchi sxema (“YOKI” elementi). Bu sxema kirish signaliga nisbatan kamroq “talab qo’yadi”.
Kirishlardan kamida birida 1 qiymat bo’lgan holda chiqishda ham 1 hosil bo’laveradi.
“Yoki” mantiqiy amaliga bo’ysinuvchi elektr sxema tok manbayi, lampochka va parallel ulangan
ikkita ulagichdan iborat bo’lishi mumkin. Haqiqatdan ham, ulagichlardan birini, masalan X
2
ni ulashimiz
bilan chiroq yonadi. Mos tushish sxemasidan farqli o’laroq, bu yerdan kirishlardan ixtiyoriy biriga signal
tushishi bilanoq chiqishga o’tadi. Shuning uchun mantiqiy qo’shish
amalini bajaruvchi sxemalar
yig’uvchi sxema nomini olgan. Bu sxemalar yordamida turli tuman tarmoqlar tutashmaydigan qilib
kuchlanish uzatish mumkin.
Inventor sxemasi (“EMAS” elementi). Invetor sxemasini teskari zanjir deb atasa ham bo’ladi.
Unda bitta kirish va bitta chiqish mavjud.
“EMAS” mantiqiy amaliga mos keladigan elektr sxema tok manbayi, chiroq va tugmadan iborat.
Tok impulsi kirishda signal bo’lmagan holda paydo bo’ladi. Haqiqatdan ham, tugma bosilsa, tutashtirgich
tutashgan joydan uzilsa, ya’ni elektr zanjir ajraladi va chiroq o’chadi. Tugma qo’yib
yuborilgan paytda,
ya’ni kirishda signal yo’q bo’lgan holda chiroq yonib turadi. Demak, chiroq yonishi tugmaning holatiga
nisbatan teskari ekan.
Mantiqiy qo’shish amali - Shaxsiy komp’yuter tuzilishining axboriy- mantiqiy asoslari. Shaxsiy komp’yuterlarning...

1
0
1
0
1
1
0
0
0
Mantiqiy inkor amali
A mulohaza rost bo’lganda yolg’on, A yolg’on bo’lganda esa rost qiymat oladigan
mulohaza hosil qilish amali mantiqiy inkor amali deb ataladi.
Mantiqiy inkor amali “A EMAS”,
"
"
,
"
"
A
A
ko’rinishida yoziladi.
Mantiqiy inkor amali jadval
ko’rinishida bunday ifodalanadi:
A
A
1
0
0
1
Ko’rinib turibdiki, mantiqiy o’zgaruvchilar, munosabatlar, mantiqiy amallar va qavslar yordamida
mantiqiy ifodalar hosil qilish mumkin ekan.
Mantiqy ifodalarda mantiqiy amallar quyidagi tartibda bajariladi: inkor
)
(
, mantiqiy ko’paytirish
),
(
mantiqiy qo’shish
)
(
.
Teng kuchli yoki bir hil amallar ketma-ketligi bajarilayotganda amallar chapdan o’nga qarab,
tartib
bilan
bajariladi; ifodada qavslar ishtirok etgan holda esa dastlab qavslar ichidagi amallar bajariladi.
Qavslar ichma-ich joylashgan bo’lsa, dastlab eng ichkaridagi qavslar ichidagi amallar bajariladi.
Kompyuterning har qanday mantiqiy amali asosiy mantiqiy vositalar yordamida bajariladi.
Elementlarning o’zi oddiy elektr sxemalardan iboratdir. Bunda sxema kirish qismiga
kelgan signallar
argument deyilsa, unda chiqish nuqtasidagi signallar argumentlarning funksiyasi deyiladi.
Sxemaning
ma’lum qismida signalning mavjud bo’lishi birni, yo’q bo’lishi nolni ifodalaydi.
Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi

Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/10
Sana
24.05.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#251717
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Lokal titrashlar - Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi

himoyalovchi qo‘lqoplar ishlatiladi. Bunga havo yostig‘iga ega bo‘lgan va elastik
materialdan tayyorlangan qo‘lqop misol bo‘lа oladi. Oyoqqa uzatiladigan
titrashlardan himoyalanish uchun esa turli xil titrashdan himoyalovchi
poyabzallardan foydalaniladi. Bundan tashqari, turli xil titrashdan himoyalovchi
moslamalardan («vibroizolator») foydalanish ham yaxshi samara beradi. Bularga
AKSS-15М, AKSS-25M, AKSS- 400I larni misol qilish mumkin.
Antraktida «Ozon tuynugi» (Qora tuynuk)ni

ovqatlar orqali inson tanasiga ham kelib tushmoqdaki, buning natijasida turli xil
yuqumli kasalliklar yuzaga kelmoqda. Chunki ayrim kimyoviy moddalar zaharlilik
xususiyatiga ega bo‘lsa, ayrimlari allergenlik (allergik kasalliklarini keltirib
chiqarish xususiyati), konserogenlik (rak kasalligini keltirib chiqarish xususiyati),
mutagenlik (naslga ta’sir etish xususiyati) va teratogenlik (chala yoki mayib-
majruh tug‘ilishni yuzaga keltirish xususiyati), fibrogenlik (tanadagi to‘qimalar
birikmasining ajralishi) xususiyatlariga egadir. Bunday kimyoviy moddalarga,
ayniqsa, og‘ir metallar (qo‘rg‘oshin, kadmiy, simob), noorganik gazlar (oltingugurt
ikki oksidi, is gazi, azot oksidi, ozon), kremniy ikki oksidi (DDT, xlorli vinil va
boshqalar) misol bo‘lishi mumkin. Ushbu kimyoviy moddalar alohida holda ham,
aralashma holda ham inson sog‘lig‘i uchun juda xavfli hisoblanadi. Keyingi
yillarda rak kasalligining ko‘payishi, turli xil kasalliklarning yangi turlarini
vujudga kelishi, asosan, kimyoning ta’siridandir. Germaniyalik olimlarning
ko‘rsatishicha, 1975-yildagi rak bilan kasallangan 20 yoshgacha bo‘lgan erkaklar
soni 1955yilga nisbatan 3 barobarga ko‘paygan. Qishloq xo‘jaligida har yili
minglab tonna o‘g‘itlarning ishlatilishi natijasida ayrim zaharli kimyoviy
moddalarni o‘simlik orqali inson sog‘lig‘iga ta’sir etishi kuzatilmoqda. Hozirgi
vaqtda jahon bo‘yicha 1,2 mll. tonnaga yaqin pestitsidlar (biotsidlar) ishlab
chiqarilmoqda. Bularning ichida xlorli uglevodorod
Titrash va undan himoyalanish

Titrash tezligining ruxsat etilgan eng yuqori o‘rta kvadrat miqdori-0,2 m/s va
logarifmik darajasi 132dB bo‘lib, u o‘rta geometrik chastotasi 1 Gs. ga teng
bo‘lgan vertikal transport vertikal titrashlar uchun qabul qilingan.
Мa’muriy binolar, loyihalash tashkilotlari, tibbiy maskanlar va ish xonalari
uchun qattiq talab qo‘yilgan bo‘lib, o‘rta geometrik chastota 63 Gs bо‘lganda
titrash tezligining о‘rta kvadrat miqdori 28
⋅
10
-4
m/s. dan, logarifmik darajasi esa 75
dB. dan oshmasligi talab etiladi.
Mehnat gigiyenasi - Ishlab chiqarish sanitariyasi va mehnat gigiyenasi

Mehnat gigiyenasi
– tibbiyot fanining bir qismi bo‘lib, ish sharoitlarining
inson sog‘ligiga va ish qobiliyatiga ta’sirini o‘rganadi, shuningdek, mehnat
sharoitlarini sog‘lomlashtirish hamda ishlab chiqarishni yuksaltirishga
уo‘naltirilgan sanitariya-gigiyena, oldini olish va davolash tadbirlarini ishlab
chiqadi.
Mehnat sharoitlari mehnat qilish jarayonini, уa’ni bajarilayotgan ishlarning
jadalligini ish davomida kishi gavdasining holati, asablarning psixologik zo‘riqish
darajasi, organizmdagi ba’zi organlar zo‘riqishini belgilovchi kishi harakatining
xususiyati va atrof-muhitning ahvoliga qarab aniqlanadi.
Mehnat sharoitlarini asosan to‘rt guruh omillarga ajratish
mumkin:
Birinchi guruh omillar
–
atrof-muhitning sanitariyagigiyena holati. Bunga
havo harorati, atrof-muhitning tozaligi (toza, changlangan, boshqa zararli moddalar
bilan ifloslangan va b.), yorug‘lik hamda shovqin darajasi
va
boshqalar kiradi.
Ikkinchi guruh omillarga
–
mehnat vositalari: ishlab chiqarishda
foydalaniladigan mashina-mexanizmlar, asbobuskunalar va moslamalar kiradi.
Uchinchi guruh omillarga
– tashkiliy tadbirlar, уa’ni ish
va
dam olish
rejimini to‘g‘ri tashkil etish, mehnat taqsimoti, mehnat intizomi kabilar kiradi.
Тo‘rtinchi guruh
–
odamlarning o‘zaro munosabatlari, ishchining ish joyi va
mehnat natijalariga bo‘lgan munosabatlari bilan bog‘liq ijtimoiy omillarni o‘z
ichiga oladi.
Mehnatni to‘g‘ri tashkil etish kishi organizmiga ijobiy ta’sir etib, unda
yengillik va kuch-quvvatni oshiradi. Inson fiziologiyasini o‘rganish esa normal ish
rejimini tashkil qilishga, mehnat qobiliyatini oshirishga va turli ishlarni
bajarayotganda ishchi qanday holatda bo‘lishi zarurligini aniqlashga yordam
beradi.
Мa’lumki, inson uchun ko‘rish, eshitish, nafas olish, sezish va asab
sistemalari muhim a’zolar hisoblanadi. Inson 20 dan 20000 Gs chastotali
tebranishgacha bo‘lgan tovush to‘lqinlarini eshita oladi. Quloqning sezish
qobiliyati ancha yuqori bo‘lib, 2000 Gs dan 4000 Gs gacha diapozondagi
tovushlarni normal eshitadi, biroq 800 Gs dan past va 6000 Gs dan yuqoriroq
chastotada sezish qobiliyati birmuncha pasayadi.
Odam nafas olganda o‘pkaga kirayotgan havo tarkibida kislorod 21%,
chiqarayotganda 16% ni tashkil qiladi. Наvо tarkibidagi zararli moddalar (gazlar,
bug‘lar, chang va b.) inson uchun juda zararli bo‘lib, har xil kasalliklarni keltirib
chiqaradi. Sof toza havo tarkibida 77% azot, 21% kislorod, 1% is gazi va boshqa
aktiv gazlar, 1% inert gazlar (argon, neon va b.) mavjud. Наvо tarkibi qanchalik
kislorodning manfiy ionlari bilan to‘yingan bo‘lsa, inson organizmini kislorod
bilan ta’minlanish darajasi shunchalik yaxshilanadi. Lekin ishlab chiqarish
sharoitida tabiiy sof toza havo deyarli uchramaydi. Chunki ko‘pgina texnologik
jarayonlar har xil zararli moddalarni ajralib chiqishi bilan kechadi. Ish joyi
xonasining havosi tarkibidagi ushbu zararli moddalarni me’yorlashtirish ishlab
chiqarish texnologiyasini takomillashtirish, yangi zamonaviy texnika vositalaridan
foydalanish, ishlab chiqarishni kompleks mexanizatsiyalash, avtomatlashtirish,
germetiklashtirish orqali amalga oshiriladi.
|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiylari universiteti

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiylari universiteti
|
bet | 1/5 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 30,57 Kb. | | #234954 |
Bog'liq Dilshoda kolleksiya ma\'ruza
Mustaqil ish
Mavzu : Axborot kutubxona fondining o‘ziga xos belgi va xususiyatlari.
Bajardi: 060-21-guruh talabasi
Jo’raqulova Dilshoda
Toshkent 2024
Mavzu : Axborot kutubxona fondining o‘ziga xos belgi va xususiyatlari.
Reja:
Kirish.
Axborot-kutubxona fondining o‘ziga xos belgi va xususiyatlari.
Axborot-kutubxona fondini shakllantirish.
Axborot-kutubxona fondini tashkil qilish texnologiyasi.
Axborot-kutubxona fondini modellashtirish.
Xulosa
Foydalangan adabiyotlar.
Kirish.
Kutubxona fondi ancha qiyin tushuncha bo‘lib, uning mohiyatini kuzatish orqali bilib bo‘lmaydi, mohiyatini bilmasdan turib fondni jamg‘arish va boshqarish mumkin emas. Fondni faqatgina tuzilma sifatida o‘rganish orqali boshqarish mumkin. Kutubxona fondi bilan ishlash va o‘rganish uchun fond tuzilma sifatida olinib, umumiy va xususiy (muhim) tomonlarga, ya’ni bo'limlar yoki bo‘laklarga bolinadi.
Agar kutubxona fondini tizim deb olsak, unda bu tizimni tashkil etuvchi elementni topish lozim. Bu element — hujjatdir. Hujjat alohida kitob, matbuot, audivizua 1 material bo‘lishi mumkin. Tizim tushunchasi xuddi element tushunchasiga o‘xshab nisbiydir. Agar alohida kutubxona fondini tizim deb olsak, shu fondning har bir bo‘limi uning kichik tizimi hisoblanadi. Mazkur kutubxona fondi boshqa kutubxonalar fondi bilan birga qo‘shib olinsa, unda super tuzilma hosil bo‘ladi (MKS). Agar shu kutubxonalarning fondini bir tuzilma deb olsak, bitta kutubxona fondini esa kichik tizim yoki element deb olish mumkin.
Kutubxona fondlari — kutubxona deb atalgan tuzilmaning bir qismi, ya’ni kichik tizim bo‘lib hisoblanadi. Lekin avvallari biblioteka grekcha “kitob saqlanadigan joy” degan tushunchagina bo‘lgan va faqat shu vazifani bajaradi, deb o‘ylangan, 1930-yilgacha o‘rta kitob fondiga ega bo‘lgan joyni “biblioteka” deyishgan, ko‘p kitobga ega bo‘lgan kutubxonalarni esa kitob saqlanadigan joy (книгохранилище) deb atashgan.
Bu g‘oya juda ko‘p yillar mobaynida hukmron bo‘lib, kutubxonalarni faqat kitob saqlanadigan joyga aylantirib qo‘ydi va uning asosiy vazifasi — kitobxonlarga xizmat qilishga soya soldi. “Fond” so‘zi kutubxonashunoslikda 20-yillarda paydo bo‘lib, 30-yillarda «fondlar» atamasi qollana boshlandi. 40-yilga kelib esa fond kutubxonaning bir bolagi deb tan olindi hamda kutubxona tizimining kichik bir tuzilmasi deb aniqlik kiritildi.
|
| |
8-amaliy ish

Mavzu
: Bul algebrasi. Ikkilik mantiqiy amallar. Kon’yunksiya,
diz’yunksiya, inkor, implikatsiya, ekvivalentlik amallari.
1.
Bul algebrasi. Ikkilik mantiqiy amallarga oid asosiy tushunchalar.
Sodda va murakkab mulohazalar.
Ta’rif 1. Rost yoki yolg‘onligi aniq bo‘lgan darak gap
mulohaza deyiladi.
So`roq va undov
gaplar mulohaza hisoblanmaydi, ya`ni: “Bugun
kinoga
kiramizmi?” yoki “Kitobga tegma!”
Mulohazalar lotin alifbosining bosh harflari bilan belgilanadi: A, B, C, ….
Agar mulohaza rost bo`lsa A=1, yolg‘on bo`lsa A=0
deb belgilaymiz, ba`zi
adabiyotlarda, shuningdek, “Informatika va hisoblash texnikasi” fanining
“ALGOL”,
“BOOLEAN”, “C++” dasturlash tillarida rost mulohazaga “T”, ya`ni “true” so´zining,
yolg`on mulohazaga “F”, ya`ni “false” so`zining bosh harflari ishlatiladi.
Misol 1. 1. А=”Ikki ko`paytiruv olti 14 ga teng”=0
2. В=”Ikki qo`shuv ikki 4 ga teng”=1
3. С=”Qor oq”=1
4. Д="Bugun dushanba bo`lsa, u holda ertaga seshanba bo`ladi”=1
5. Z=”agar 1+1=3 bo`lsa, u holda jumadan keyin yakshanba keladi”=?
Mulohazalar sodda yoki murakkab bo‘lishi mumkin.
Ta’rif 2. Agar A mulohazaning o‘zi bir tasdiq bo‘lib, ma’nosi bo’yicha u bilan
ustma - ust tushmaydigan bir qismini ajratib ko‘rsatish mumkin bo‘lmasa, u holda
A mulohazaga
sodda mulohaza deyiladi.
(DDT) 
va fosforning organik 
birikmasi – Ye - 605 o‘ta zaharli hisoblanadi. Masalan, 
DDT

dan ortiqroq zararli moddalarning ruxsat etilgan miqdorlari aniqlanib standart-
lashtirilgan va ular ustidan davlat nazoratlari o‘rnatilgan.
Davlat standarti bo‘yicha inson sog‘lig‘igа ta’sir etuvchi хаfli moddalar 4
sinfga ajratilgan.
1-sinf – favqulodda xavfli moddalar, REM<0,1 mg/m
3
; 2-sinf – yuqori
xavflilikdagi moddalar, REM=0,1 ... 1,0 mg/m
3
;
3-sinf – o‘rtacha xavflilikdagi moddalar, REM=1,0 ... 10 mg/m
3
;
4-sinf – kam xavflilikdagi moddalar, REM)10 mg/m
3
. Xuddi shuningdek,
ushbu zaharli moddalarning havo tarkibidagi o‘limga olib keluvchi miqdorlari 1-
sinf uchun 500 mg/m
3
, 2-sinf uchun 500–5000 mg/m
3
; 3-sinf uchun 5001–50000
mg/m; 4-sinf uchun 50000 mg/m
3
dan yuqori. Lekin bu moddalarning havo orqali
emas, balki boshqa уo‘llar orqali (masalan, ovqat orqali,
ular bilan bevosita
muloqot qilish orqali) oshqozonga yoki teriga ta’sir etgandagi o‘limga olib
keluvchi miqdorlari bir necha o‘n barobar kichikdir. Masalan, 1-sinfdagi zaharli
moddalarning oshqozonga tushgandagi o‘limga olib keluvchi miqdori 15 mg/kg.
ga tengdir.
Ayrim xavfli va zaharli moddalarning ma’lum konsentratsiyasi portlashga
yoki yong‘inga ham olib kelishi mumkin. Masalan, avtomobil benzini xona
haroratida 1 m ochiq yuzadan 400 g/soat tezlikda bug‘lanadi. Benzin bug‘larining
havo tarkibidagi 0,76...5,03% dagi konsentratsiyasi
esa portlashga olib kelishi
mumkin. Shuningdek, agar havo tarkibida benzin konsentratsiyasi miqdori 3–4
g/m
3
bo‘lsa, 2–3 minut ichida insonning ko‘zidan yosh kelishi, qattiq уo‘tal tutishi,
yurish muvozanati buzilishi mumkin, benzinning havo tarkibidagi konsentratsiyasi
30–40 g/m
3
bo‘lganda esa, inson 2–3 nafasdayoq hushidan ketadi.
Yuqorida keltirilgan zararli changlar, gazlar, agressiv va zaharli moddalardan
himoyalanish birinchi navbatda ish joyi havosi tarkibini o‘rganish va uni REM
talablari bo‘yicha muvofiqlashtirishni talab etadi. Buning uchun chang miqdorini
aniqlashda
aspiratordan, gaz miqdorini aniqlashda UG-2, GX-2 rusumli gaz
analizatorlaridan foydalaniladi.
Ish joyi havosi tarkibidagi zaharli gazlar yoki changlar miqdori aniqlangach,
bu miqdor ruxsat etilgan miqdor (REM) bilan taqqoslanib ko‘riladi va ish joyini
sog‘lomlashtirish bo‘yicha tadbirlar ishlab chiqiladi.
Ish joylari havosini sog‘lomlashtirishda birinchi navbatda zararli changlar va
gazlarning manbalari, ularni yuzaga kelishini kamaytirish уo‘llari,
ushbu zararli
gaz va changlarni ish joyi zonasiga kirish sabablari o‘rganilib, bartaraf etish
choralari ko‘riladi. Agar ushbu zararli moddalarni yuzaga kelishini oldini olish
mumkin bo‘lmasa, u holda ushbu gazlarni ish joyi zonasiga kirish уo‘llari
germetiklashtiriladi hamda ish joylariga shamollatish qurilmalari o‘rnatiladi.
Yuqorida ko‘rsatilgan tadbirlar yetarli darajada samarali bo‘lmagan hollarda esa
shaxsiy himoya vositalaridan foydalaniladi yoki ishlab chiqarish to‘liq
avtomatlashtirilib masofadan boshqarish tizimlari tatbiq etiladi.
Kasb kasalligining oldini olish va shaxsiy gigiyena

|
Kasb kasalligining oldini olish va shaxsiy gigiyenaBog'liq 1547395022 73866Kasb kasalligining oldini olish va shaxsiy gigiyena
Mehnat qilish jarayonida kishi organizmiga salbiy ta’sir etadigan ishlab
chiqarishning nomaqbul omillari natijasida yuzaga keladigan inson sog‘lig‘idagi
o‘zgarishlar kasb kasalligi deb ataladi. Ishlab chiqarishda kasb kasalliklari ish
joylaridagi havoning changlanishi, gaz, shovqin va tebranishlar ta’siridan hamda
havo harorati, bosimi, namligini o‘zgarib turishi natijasida paydo bo‘ladi. Ishlab
chiqarishdagi nomaqbul omillarning kishi organizmiga uzoq muddat ta’sir etishi
oqibatida ishchi kasb kasalligiga chalinishi, natijada ish qobiliyatini vaqtincha yoki
butunlay yo‘qotishi mumkin.
Ishchilarning doimo sog‘lom yurishlari va mehnat qobiliyatlarini
уo‘qotmasliklarida shaxsiy gigiyena qoidalariga rioya qilish katta rol o‘ynaydi.
Tana va qo‘lni toza bo‘lishi, ovqatlanishdan oldin qo‘1ni doimo sovunlab yuvish,
o‘zini va kiyimlarini ozoda tutish, vaqtida ovqatlanish va ish bilan dam olishni
to‘g‘ri tashkil qilish – shaxsiy gigiyenaning asosiy talablari hisoblanadi.
Ishlab chiqarishda havo muhitini sog‘lomlashtirish
Zararli changlarni inson sog‘lig‘iga ta’siri hamda ulardan himoyalanish
уo‘llari
Ishlab chiqarishdagi ko‘pgina jarayonlar turli xil tarkibdagi chang va gazlarni
ajralib chiqishi bilan amalga oshadi. Shu sababli, sof toza havo deyarli uchramaydi
va havo tarkibida hamisha ma’lum miqdorda (1m
3
toza havo tarkibida 0,25 mg.dan
0,5 mg. gacha) changlar bo‘ladi.
Changlar ko‘rinishi
va
tarkibiga bog‘liq holda quyidagi guruhlarga
bo‘linadi:
1.
organik,
2. noorganik (mineral)
3.
|
| |
Titrash kasalligining oldini olish bo‘yicha profilaktik tadbirlar

Titrash kasalligining oldini olish bo‘yicha profilaktik tadbirlar
Titrash ta’sirini kamaytirishda yuqorida ko‘rsatilgan
texnik tad- birlardan
tashqari profilaktik tadbirlar ham qo‘llaniladi. Buning uchun titrash holatida
bo‘lgan jihozlar bilan ishlashga 18 yoshga to‘1magan, tibbiy ko‘rikdan va
уo‘riqnomadan o‘tmagan shaxslarga ruxsat etilmaydi.
Titrash bilan ishlovchi
jihozlar ishlatiladigan xonaning harorati 16
o
C dan kam bo‘lmasligi lozim. Agar
bunday jihozlar tashqi muhitda ishlatilsa, ish joyi yonida
isitiladigan va harorati
22
o
C dan kam bo‘lmagan dam olish xonalari bo‘lishi zarur. Ishchi titrash bilan
ishlovchi
jihozlar bilan ishlaganda,
har 1 soatda 10
–
15 minut tanaffus qilishi va
jihoz bilan ishlashning
umumiy
vaqti ish smenasining 2/3 qismidan ortiq
bo‘lmasligi lozim.
Bunda uzluksiz ishlash vaqti 15–20 daqiqadan oshmasligi zarur.
Titrash bilan ishlovchi mashinalar va jihozlarda ishlaganda
ish vaqtidan tashqari
ishlashga ruxsat etilmaydi.
Ish joylarining titrashga xavfliligi darajasini aniqlashda NVA-1, ISHV-1,
VARQON-2,
VR-1
rusumli asboblardan, shuningdek «Bryul va К'ег» hamda
RFT
(Germaniya) rusumli chet el asboblaridan ham foydalaniladi.
Implikatsiya dan implikator

1 1 0 1
.V, +
* - ,
dan
2
ga
implikatsiya
dan implikator
1 1 1 0
•V/
/
ShefTer
shtrixi, ’’HAM-
EMAS” amali
Sheffer elementi,
’’HAM-EMAS”
sxemasi
1 1 1 1
1
Bir konstantasi
“bir” generatori
M asalan, “ Istisnoli Y O K I” am alini bajarishda x ^ x ^ b o 'lg a n d a g i
y6
= 1;
x = x2
boMgandagi
y 6 —
0 ikkita o ‘zgaruvchi
uch u n tengsizlik
signali pay d o b o ‘ladi. “T en g m a ’n o lik ” (ek v iv a len tlik ) am a lin i
bajarishda
x =
x2b o ‘lgandagi
y 9
= 1;
x ^ x 2
boMgandagi
y 9 =
0 ikkita
o ‘zgaruvchi u c h u n teng lik signali paydo b o 'lad i. 11.6-jad valn in g
so'nggi ustunida taq iq, implikatsiya (inglizcha, chiqarib olish) kabi
murakkab funksiyalarni bajarish uchun u
yoki bu am alni bajaruvchi
m antiqiy elem en tlar nom lari keltirilgan.
“T engm a’n o lik ” , “ Istisnoli Y O K I” , Pirs va ShefTer elem entlari
kabi yangi funksiyalar konyunksiya, dizyunksiya va inversiya am allari
orqali ifodalangani e ’tiborga loyiq. Bir funksiya argum en tlarini boshqa
funksiya argum entlari bilan almashtirish amali
superpozitsiya
deb ataladi.
Superpozitsiyani bir n echa m arta qo'llash ikkita o ‘zgaruvchi
funksiyasi
a so sid a g i ix tiy o riy s o n d a g i a r g u m e n tl a r u c h u n ( y a ’n i, tu rli
murakkablikdagi) funksiyalar olish imkonini beradi. M azkur funksiyalar
superpozitsiyasi yordam ida ifodalash m um kin bo'lgan ixtiyoriy ikkilik
funksiya m ajm ui,
funksional to4iq majmua
(FT M ) deb ataladi. FTM
k o n ’yunksiya
va inversiya, dizyunksiya va inversiya, taq iq va bir
konstantasi, taqiq va inversiya, teng m a’nolik em as va im plikatsiya,
ham da ikkita yakka funksiyalar — Pirs va
Sheffer elem en tini hosil
qiladi. Konyunksiya, dizyunsiya va inversiya funksiyalari m ajm ui
asosiy
funksional to4iq majmua
(A FTM ) nom ini olgan.
11.4. Mantiqiy elementlar va ularning parametrlari
Mantiqiy element
(M E ) deb kirish signallari ustida aniq bir m antiqiy
amal bajaradigan elektron qurilm aga aytiladi.
RIS yaratishda faqat FTM funksiyalarini am alga oshiruvchi M Elar
q o ‘llaniladi. U la r
negiz
M E lar deb ataladi. K o ‘p
h o llard a R ISlar
H AM -EM A S (Sheffer M E) yoki YOKI-EM AS (Pirs M E) funksiyalarini
amalga oshiruvchi negiz M E lar asosida tuziladi.
Raqamli (mantiqiy) elektron qurilmalar
turli belgilariga k o ‘ra
www.ziyouz.com kutubxonasi
sinflanishlari mumkin. Ishlash prinsipiga ko‘ra barcha M E lar ikki sinfga
boMinadilar: kom binatsion va ketm a-ketli.
Kombinatsion
qurilm alar yoki avtom atlar deb,
chiqish signallari
kirish o ‘zgaruvchilari kombinatsiyasi bilan belgilanadigan, ikkita vaqt
m om entiga ega b o ‘lgan,
xotirasiz
m antiqiy qurilm alarga aytiladi.
K om binatsion qurilm alar yoki HA M -EM A S, Y O K I-EM A S va boshqa
alohida
elem entlar yordam ida, yoki o ‘rta ISlar, yoki katta va o ‘ta
katta IS tarkibiga kiruvchi ISlar ko‘rinishda tayyorlanadi. M azkur va
keyingi boblarda faqat kom binatsion M EIam i k o'rib chiqam iz.
Ketma-ketli
qurilm alar yoki avtomatlar deb, chiqish signallari kirish
o ‘zgaruvchilari kombinatsiyasi bilan belgilanadigan, hozirgi va oldingi
vaqt m om entlari uchun, ya’ni kirish o'zgaruvchilarining
kelish tartibi
bilan belgilanadigan,
Guruhlash usullari - 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish

|
1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirish
|
bet | 8/44 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #149710 |
Bog'liq 1-ma’ruza. Berilganlarni intellektual tahliliga kirishGuruhlash usullari. Guruhlash (klasterizatsiya) usullarining umumiy qabul qilingan sinflanishi yo‘q, lekin, bir nechta yondashuv guruhlarga bo‘lish mumkin:
1. Ehtimolli yondashuv. Har bir qaralayotgan obyekt k sinfdan biriga tegishli deb qaraladi. Ularga quyidagilar kiradi:
K-means;
K-medians;
EM-algoritm (Expectation-maximization (EM) algorithm);
FOREL algoritmlar oilasi;
Diskriminantli tahlil.
2. Sun’iy intellekt tizimlariga asoslangan yondashuv algoritmlari:
C-means;
Koxonen neyron to‘ri;
Genetik algoritm.
3. Mantiqiy yondashuv. Dendrogrammalarni qurish qaror daraxtlari yordamida amalga oshiriladi.
4. Nazariy – grafli yondashuv algoritmlariga guruhlashning grafli algoritmlarini keltirish mumkin.
5. Iyerarxik yondashuv. Bu guruh algoritmlari aglomerativ (birlashtiruvchi) va diviziv (ajratuvchi) guruhlarga ajraladi. Alomatlar soniga qarab monotetik va politetik klassifikatsiya usullariga ajraladi. Bunga iyerarxik diviziv guruhlash yoki taksonomiya usulini keltirish mumkin.
6. Yuqoridagilardan farqli boshqa usullar:
Klasterizatsiyaning statistik algoritmlari;
Klasterizatorlar ansambli;
KRAB algoritmlar oilasi;
“Elash” usuli asosidagi algoritm;
DBSCAN.
Sanab o‘tilgan usullar o‘rtasida farqlar bo‘lishiga qaramasdan barchasi kompaktlik gipotezasiga tayanadi, ya’ni, obyektlar fazosida barcha yaqin obyektlar bir klasterga, barcha farqli obyektlar mos ravishda turli klasterlarga tegishli bo‘lishlari shart.
Klasterlash masalasining qo‘yilishi va usullari
Obrazlarni anglashning o‘qituvchisiz o‘rgatish masalalarida mashina tizimiga faqat obrazlar majmuasi . Уshbu obrazlar asosida tizim nafaqat qaror qilish qoidasini qurishi, balki sinflar to‘plamini shakllantirishi kerak bo‘ladi.
Odatda qaror qilish qoidasi o‘rgatuvchi tanlanmaning har bir obrazini sinflarning biriga tegishli ekanligi aniqlab beradi, shu sababli masala tanlanma obrazlarnini guruhlarga birlashtirishga keladi (shular asosida sinflar shakllantiriladi). Bunday birlashtirishga guruhlash deyiladi. Guruhlarga bo‘lish amalga oshirilgandan keyin qaror qilish qoidasini qurish uchun obrazlarni anglashning o‘qituvchili usullari qo‘llanishi mumkin. Bu yerda savol yuzaga keladi: nimaga asoslangan holda qandaydir obrazlarni bitta sinfga, qaysilarini – boshqa sinfga tegishli deb hisoblash kerak bo‘ladi?
Ushbu savolga intuitiv aniq javoblardan biri – bir-biriga o‘xshash obrazlar birlashishi kerak. O‘xshashlik darajasi alomatlar fazosidagi masofa bilan aniqlanadi. Metrikani tanlash erkin bo‘lsa ham, odatda yevklid metrikasi olinadi. Agar sinflarga bir-biriga eng yaqin obrazlar birlashsa, guruhlash masalasi klasterlash masalasiga, ya’ni klasterlarni (kompakt joylashgan obrazlar guruhini o‘z ichiga olgan sohalarni) izlash masalasiga aylanadi.
|
| |