-mazvu: GEOGRAFIYANI O’QITISHDA LOYIHALASH TEXNOLOGIYaSI

|
-mazvu: GEOGRAFIYANI O’QITISHDA LOYIHALASH TEXNOLOGIYaSI
|
bet | 17/36 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 175,96 Kb. | | #145269 |
Bog'liq 1-mavzu Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyat-fayllar.org9-mazvu: GEOGRAFIYANI O’QITISHDA LOYIHALASH TEXNOLOGIYaSI
Reja:
1. Loyihalash texnologiyasining o’ziga xos xususiyatlari.
2.Qisman izlanishli, ijodiy, ilmiy-tadqiqot xarakteridagi muammolarni loyixalash yo’llari.
3.O’quvchilarda ijodiy faoliyat tajribalarini tarkib toptirish.
4.O’quvchilarning muammolarini hal etish yo’llarini loyihalash ko’nikmalari.
Asosiy tushuncha va tayanch atamalar:
Loyihalash texnologiyasi, qisman izlanishli, ijodiy, ilmiy-tadqiqot xarakteridagi muammolarni loyihalash.
Loyihalash texnologiyasi jahon pedagogikasida yangilik hisoblanmaydi, chunki, u 1920 yillarda amerikalik faylasuf va pedagog J.Dьyu va uning shogirdi V.X. Kilpatrik tomonidan ishlab chiqilgan loyihalash metodi asosida vujudga kelgan.
Hozirgi kunda AQSH, Buyuk Britaniya, Belьgiya, Isroil, Finlandiya, Germaniya, Rossiya, Italiya, Braziliya va Niderlandiya kabi rivojlangan mamlakatlarning ta’lim muassasalarida muvaffaqiyatli qo’llanib kelinmoqda.
Dj. Dьyu o’qitishni o’quvchilarning qiziqishi va ehtiyojini hisobga olgan holda o’quvchilarning muayyan maqsadga yo’naltirilgan faoliyatini faollashtirish orqali tashkil etishni taklif etgan. Buning uchun o’quvchilarga o’zlashtirgan bilim, ko’nikma va malakalarini amaliyotga qo’llash, ulardan kelgusi hayotda foydalanish yo’llarini ko’rsatish, ya’ni nazariy bilimlarni amaliyot bilan bog’liq holda o’qitish lozimligini uqtirgan. Bu jarayonda o’quvchilar tanish vaziyatdagi ahamiyatga molik muammolarni avval o’zlashtirgan bilim, ko’nikmalarini amaliyotga qo’llab hal etish orqali yangi bilim, ko’nikma va malakalarni o’zlashtiradilar.
O’quvchilar muammolarni muvaffaqiyatli hal etishlari uchun o’qituvchi ularga tegishli ko’rsatmalar berishi, foydalaniladigan manbalarni tavsiya etishi, o’qitishdan ko’zlangan natijaga erishish yo’llarini ko’rsatishi, buning uchun muammoni hal etishda o’quvchilarning faoliyatini loyihalashi lozim.
Loyihalash texnologiyasining asosiy g’oyasi amaliy yoki nazariy ahamiyatga molik bo’lgan muammoni hal etish jarayonida ko’zlangan natijaga erishishdir. Agar nazariy muammoni loyihalash lozim bo’lsa, uning aniq yechimi, agar amaliy muammo bo’lsa, amaliyotga qo’llash masalasi bo’yicha aniq tavsiyalar ishlab chiqish lozim. O’quvchilar ushbu natijaga erishish uchun mustaqil fikr yuritish ko’nikmalarini egallagan bo’lishlari, muammoni anglash va uni hal etish yo’llarini izlashlari bu borada avval o’zlashtirgan bilimlaridan foydalanishlari, fanning turli sohalarida izlanishlar olib borishlari, olinajak natijalarni bashorat qilish, turli yechimdagi variantlar ishlab chiqish, sabab-oqibat bog’lanishlarini tasavvur qilishlari zarur.
Loyihalash texnologiyasining asosiy mohiyati ma’lum bir muammoli vaziyatni vujudga keltirish orqali o’quvchilarning qiziqishlarini orttirish, loyihalash faoliyatini shakllantirish, ularning tegishli bilimlarni egallashlari, fanlararo bog’lanishlarni amalga oshirish sanaladi.
Loyihalash texnologiyasining asosiy tezisi: “O’rganilayotgan bilim, ko’nikmalar menga nima uchun zarurligi va undan qaerda va qay tarzda foydalanishni bilaman” sanaladi. Bu tezis o’quvchilarning fan asoslarini ongli o’zlashtirishlari, hayotga moslashishlari va mo’ljalni to’g’ri olishlariga yordam beradi.
Geografiyani o’qitishda o’qituvchi loyihalash texnologiyasidan o’quvchilarning qiziqishi va qobiliyatlarini hisobga olgan holda nafaqat darsda o’quv muammolarini hal etishda, balki darsdan va sinfdan tashqari ishlarda ijodiy muammolarni hal etishda foydalanishi zarur.
Loyihalash texnologiyasida foydalanish o’quvchilarga individual va differentsial yondashish imkonini beradi.
Har bir loyiha o’ziga xos xususiyatga ega bo’ladi, shu sababli ular ma’lum belgilariga ko’ra tasniflanadi:
|
| |