nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Deyl Karnegining «DO‘ST ORTTIRISH VA

|
Deyl Karnegining «DO‘ST ORTTIRISH VA
|
bet | 268/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatDeyl Karnegining «DO‘ST ORTTIRISH VA KISHILARGA TA’SIR O‘TKAZISH HAQIDA» kitobidan ko‘chirmalar.
Odamlar bilan bo‘ladigan munosabatlarning asosiy uslublari.
1. Odamlar bilan munosabatga kirishar ekansiz, faqat aql bilan ish ko‘radigan emas, balki his-tuyg‘uga beriluvchi, ma’lum holatlarda taajublanuvchi va o‘z yutuqlari bilan mag‘rurlanuvchi, shuhratparast mavjudot bilan munosabatda ekanligingizni unutmang. Inson tabiati shunday ajoyibki, u hammani ayblashi mumkin. Faqat, o‘zini emas. YUzta holatning to‘qson to‘qqiztasida qanchalar aybdor bo‘lmasinlar, odamlar o‘zlarini aybsiz deb biladilar, bu masalada tanqiddan foyda yo‘q. Sababi tanqid ostiga olingan kishi o‘zini himoya qilishga, ya’ni o‘zini oqlashga harakat qiladi. Tanqid kishining g‘ururiga qattiq botishi bilan havflilir. CHunki kishi g‘ururiga tegish uning xafa bo‘lishiga sabab bo‘ladi. Insonlarni muhokama qilish o‘rniga ularni tushunishga harakat qiling. Odamlar nega boshqacha emas, aynan shunday yo‘l tutishlarini tushunishga harakat kilaylik. Bu tanqid qilishdan ko‘ra foydaliroq va qiziqarliroq. SHunday qilsak atrofdagilarni tushunishimiz, sabr toqatli bo‘lishimiz va o‘zimizda hayrixohlik ruhini tarbiyalashimiz mumkin.
2. Insonning bitta xoxishidan bo‘lak barcha istaklarini qondirish mumkin. Ovqatlanish yoki uxlash bilan bab-barobar qudratga ega bo‘lgan bitta istak juda kam hollarda qondiriladi. Bu istak Freyd talqinida buyuk shaxs bo‘lish istagi bo‘lsa, Dyum uni «ahamiyatli shaxs bo‘lish istagi» deb ataydi. Insonni azoblovchi qondirilmas chanqoq ham ana shu. Bu chanqoqni qondira olgan o‘sha noyob shaxs odamlar qalblari ustidan hukmronlik qila oladi va «bu kishining o‘limi tobut yasovchini ham ranjitadi». SHunday ekan, keling o‘z yutuq va istaklarimiz haqida o‘ylashni bas qilsakda o‘zga kishilarning ijobiy tomonlarini baholashga harakat qilsak. Lablarimizdan uchib chiqmasdanoq hushomadga bapham bersak. O‘z fikringizni ochiqchasiga va bevosita kishining yuziga ayting. Odamlarning u yoki bu harakatlarini baholar ekansiz hamisha qalbingizga quloq soling va ta’bir joiz bo‘lsa maqtovingizni ayamang. Ana shundagina insonlar sizning so‘zlaringizni bir umr xotiralarida saqlaydilar, takror va takror tilga oladilar.
3. O‘z xohishlarimiz haqida gapirishning ne hojati bor. Axir bu bolalarga xos fazilat. Be’manilik. Albatta, siz o‘z istagingizdagi narsaga erishishni xoxlaysiz. Sizni faqat shu qiziqtiradi. Biroq boshqalarni sizning istagingiz bilan ishi yo‘q. Biz barchamiz shundaymiz: o‘z istagimiz amalga oshishini xoxlaymiz. SHuning uchun o‘zga kishilarga ta’sir o‘tkazishning yagona usuli - bu uning xoxishlari xaqida gapirish va ularga qanday erishish mumkinligini o‘rgatish. G.A. Overstir so‘zlarini yodda saklang: «Avvalo suhbatdoshingizni biror narsani istashga majbur qiling. Buni amalga oshira olgan kishi dunyoga hukmron bo‘ladi, uddalay olmagan esa yolg‘izlikka mahkumdir».
|
| |
Vaziyatni hal etish uchun savollar

|
Vaziyatni hal etish uchun savollar
|
bet | 20/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatVaziyatni hal etish uchun savollar:
1. Siz qaysidir yo‘l bilan direktor o‘rnida qolishiga harakat qilasiz yoki hammasini kengash qaroriga topshirib qo‘yasizmi?
2.Og‘ir moliyaviy ahvolning yaxshildash uchun nima qilish mumkin?
3. Balki o‘zingizni yordamchilaringizni yig‘ilishda bitta jamoa bo‘lib chiqish va ular bilan javobgarlikning taqsimlab olish kerakdir?
4. Siz ishchilar va hissadorlar oldidagi javobgarlikni nimada ko‘rasiz?
YAngi rahbar Sobirov K.P.ni himoya qiluvchi 2-guruhga topshiriq:
Siz korxonaning ishlab chiqarishdagi va moliyaviy ahvolini yaxshi bilasiz, lekin nima qilish to‘g‘risidagi aniq ma’lumot dasturingiz yo‘q va Siz o‘zgarishlar kiritishda kimga suyanishni bilmaysiz.
Vaziyatni hal etish uchun savollar:
1.Keyingi olti oy ichida qiladigan ishlaringiz dasturini ishlab chiqing.
2.Jamoadagi ijtimoiy-ruhiy ahvolni yaxshilash uchun va shu maqsadni ko‘zlovchi boshqalarni jalb qilish uchun nimalar qilish kerak?
Direktorlar kengashini aks ettiradigan 3-guruhga topshiriq:
Siz jamiyatda ahvol yomonlashayotganini bilasiz, lekin bu vaziyatdan chiqib ketish yo‘llarini ko‘rmayapsiz.
Vaziyatni hal etish uchun savollar:
1.Ushbu vaziyatda Siz nima qilgan bo‘lar edingiz?
2. O‘zingizni variantingizni taqdim eting.
4-topshiriq
Zamonaviy rahbar ega bo‘lishi kerak bo‘lgan sifatlar quyidagicha:
1.Tanlangan biznes sohasida layoqatliligi.
2.Bozor sharoitida samarali harakat qilmoq, menejment, marketingni ikir-chikirigacha bilmoq, har qanday vaziyatda optimal xo‘jalik natijalarini taqdim etmoq.
3.Bo‘ysinuvchilar faoliyatini to‘g‘ri yo‘naltirish, tashkillashtirish, muvofiqlashtirish va nazorat qilish qobiliyati.
4.YUqori ma’naviy sifatlar: haqqoniylik, adolatlilik, kamtarlik, o‘zi va boshqalarga nisbatan yuqori talabchanlik, majburiyat va javobgarlik hissining etukligi.
5.Ishda birdamlilik va egiluvchanlik, optimal qarorlarni mustaqil va o‘z vaqtida qabul qilish, qo‘l ostidagilar tomonidan bajarilishiga erishish.
6.Inson psixologiyasini chuqur bilish, odamlar bilan muloqot qilish usullari, yuqori ijodiy salohiyatga ega bo‘lgan jamoa shakllantirishni bilish.
7.Hamkasblar o‘rtasida fuksiyalarni ratsional taqsimlash, o‘zining va hamkasblarining ish natijalarini ob’ektiv baholash.
8.Bo‘ysinuchilar bilan o‘zaro munosabatda adolatlilik, ishonchni qozonish, jamoada yoqimli ruhiy muhit yaratish.
9. Strategik fikrlash, bozorning rivojlanish tendensiyalarini olindan bilish, o‘zining va hamkasblarining ishini istiqbolli tashkil etish.
10. Doimo bilimlarini yangilash, jamoaning o‘suvchi talablariga moslashtirish.
11.Ishchilarning kundalik ehtiyojlari, ularning sog‘liqlari va mehnatga layoqatliligi to‘g‘risida qayg‘urish.
Savollar:
1.Keltirilgan menejerga xos bo‘lgan sifatlarni ma’qullaysizmi?
2.Sizningcha rahbar-boshqaruvchi yana qanday qo‘shimcha sifatlarga ega bo‘lishi kerak?
3.Menejerga xos bo‘lgan qandaydir spetsifik talablar mavjudmi?
|
| |
Savol:
Qayd etilgan yondashuvlardan , Sizningcha qaysi biri samaraliroq?
10-topshiriq

|
Savol:
Qayd etilgan yondashuvlardan , Sizningcha qaysi biri samaraliroq?
10-topshiriq
|
bet | 23/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatSavol:
Qayd etilgan yondashuvlardan , Sizningcha qaysi biri samaraliroq?
10-topshiriq
YUqori darajadagi menejerning o‘rinbosari bo‘lishi lozim. Ko‘pincha ishlar muvaffaqiyali bo‘lishi ularning birgalikdagi o‘zaro faoliyatlariga bog‘liq. Quyida rahbar va uning o‘rinbosarining hamkorlik munosabatlarida amal qilishlari kerak bo‘lgan asosiy tamoyillar (o‘gitlar) keltirilgan:
Rahbar uchun:
1.O‘rinbosarni ish holati to‘g‘risida to‘liq axborotga ega qilish
2. O‘rinbosarga nisbatan ob’ektiv munosabda bo‘lish. Rahbar o‘zining o‘rinbosarini shunchaki qo‘llash emas, balki uning qiziqishlarini ham himoya qilishi kerak.
3.O‘rinbosar uchun har qanday yordam berish, axborot olish, tajriba o‘rganish.
O‘rinbosar uchun :
1.To‘g‘rilik va oliyjanoblilik. O‘rinbosarlik vazifasini bajarayotgan vaqtda olgan axborotlarni shaxsiy mafaatlari yo‘lida ishlatmaslik.
2. Sirlilik. Bo‘linmalarda bo‘layotgan voqealardan hammani voqif etmaslik. Ammo lekin jinoiy ishlarga taalluqli bo‘lgan faktlarni sir tutish kerak emas.
Savollar:
1.Barcha tamoyillarni ma’qullaysizmi?
2.Ishni foydasi uchun Sizningcha, yana nimalarni qo‘shish kerak?
3.Sizning fikringizga qanday tamoyillardan voz kechish mumkin yoki lozim.
4.Agar Sizni top-menejer etib tayinlasalar, yuqorida keltirilgan tamoyillarga mos holda o‘rinbossaringiz bilan o‘zaro munosabatda bo‘lar edingizmi. O‘z holatingizni tushuntiring.
11-topshiriq.
Mutaxassislarning fikricha, kim ko‘p axborotga ega bo‘lsa, u hamma narsaga ega bo‘ladi, ya’ni buni quyidagi sxemada ko‘rish mumkin:
Kompaniya imidjiga taalluqli xavf va moliyaviy tavakkalchilikni kamaytirishga;
Iste’molchilarning kompaniya tovar va xizmatlariga bo‘lgan munosabatini aniqlashga;
Tashqi muhit holatini tahlil qilishga;
Kompaniya strategiyasini amalga oshirishni muvofiqlashtirishga;
Kompaniyaning bozor faoliyatini baholashga;
Reklamaga bo‘lgan ishonchni mustahkamlashga;
Qaror qabul qilishda rahbarning ko‘magiga;
SHaxsiy tashabbuskorlik imkoniyatlarini tasdiqlashga;
Kompaniya faoliyati samaradorligini oshirishga;
Kompaniyaning raqobatdoshligini oshirishga.
Savollar:
1. Keltirilganlardan tashqari aniq va o‘z vaqtidagi axborot menejer uchun yana qanday imkoniyatlarni ochishga yordam beradi?
2. Agar Sizni firma menejeri etib tayinlashsa, birinchi navbatda axborot ta’minotining qaysi imkoniyatlaridan foydalangan bo‘lar edingiz?
|
| |
тузилган - download

Qidiruv: тузилган
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta'limi vazirligi
«Инструктор») тузилган мехнат шартномаси (контракт)га асосан ўкув ташкилоти директорининг буйруғига асосан ишга қабул килинади ва ишдан бўшатилади
0,76 Mb.
1
o'qib
Ўзбекистон республикаси ахборот технологиялари ва коммуникацияларини ривожлантириш вазирлиги
Uzdigital tv корхонаси тузилган. Аҳоли эҳтиёжини ҳисобга олган ҳолда, рақамли телевидениега босқичма-босқич ўтиш даврида, мавжуд аналог телевизор билан рақамли сигналларни қабул қилиш учун “Telemax Elektroniks” корхонаси томонидан қўшимча қурилмалар
456,47 Kb.
19
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Т/р Суғурта полисида кўрсатилган шахснинг ҳайдовчилик стажи

214
ёки суғурта тўловини кўпайтириш мақсадида суғурта ҳодисаси содир бўлиши
ҳолатларини қасддан бузиб кўрсатишга йўл қўйилиши;
— ўтган даврларда регресс талаби қўйилишига асос бўлган ҳолатларда суғурта
қилдирувчи (фуқаролик жавобгарлиги мажбурий суғурта шартномаси бўйича суғурта
қилинган бошқа шахс) томонидан зарар етказиш фактларининг мавжудлиги.
Юқорида кўрсатиб ўтилган қоида бузишлар мавжуд бўлмаган тақдирда КН — 1,0
коэффициенти қўлланади.
9. Ҳайдовчининг ёшига кўра суғурта тарифлари коэффициенти.
maksimallashtirish – bu … - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 25/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat10. maksimallashtirish – bu …
A) mavjud ishlab chikarish resurslari yordamida kup maxsulot yaratishni ta’minlash
B) iloji boricha kam ishlab chikarib maxsulot sotilishini ta’minlash
G) xarajatlar va natijalar kengligini ta’minlash
11. Aylanma fondlarga kuyidagilardan kaysilari kiradi?
A) ishlab chikarish zaxiralari, tugallanmagan maxsulot
B) yarim fabrikantlar
V) kelgusidagi chikimlar
G) noturi javob yuk
12. …. – bu daromadva foydani jalb etish va jamiyat extiyojlarini kondirish maksadida xujalik faoliyatini yuritish uchun tashkil etilgan mustakil xujalik sub’ektlari xisoblanadi.
A) korxona
B) firma
V) tashkilot
G) tugri javob yuk
13. Mamlakat iktisodiyotida davlatning funksiyalari nechaga bulinadi?
A) 4
B) 3
V) 5
G) 6
14. Davlatning iktisodiyotga aralashuvi kaysi xollarda ruy beradi?
A) ishsizlik
B) inflyasiya
V) byudjet tankisligi
G) xamma javoblar tugri
15. Maqbulashtirish (optimallashtirish) – bu …
A) mavjud ishlab chikrish resurslarini doirada kup mikdorda maxsulot yaratishni ta’minlash
B) iloji boricha kam ishlab chikarish resurslarni sarflab maxsulotning sotilishini ta’minlash
V) xarajatlar va natijalar anik optimal tenglik yoki moslikda bulishini ta’minlashni anglatadi.
G) milliy tovarlarning rakobatlashuvidagi usishi pulning chetga okimining pasayishi
16. Firmalar kulami buyicha ishlovchilar soniga asosan 5 toifaga bulinadi. SHulardan kichik korxonalar necha kishidan oshmaydi?
A) 99
B) 100
V) 50
G) 20
17. Tashkilotda barcha ishchilarni ularning ishlab chikarish faoliyatiga karab sanoat ishlab chikarish va noishlab chikarish xodimlarga bulinadi. Noishlab chikarish xodimlariga kaysilari kiradi?
A) uy komunal xujalik, bolalar va soglikni saklash tashkilotlari, madaniy ishlab chikarish xodimlari
B) ishlab chikarishda bajargan vazifalariga karab ishchilarga, muxandis va texnik ishchilarga
G) tugri javob yuk
|
| |
Sug‘urta ta’minotining nisbiy (proporsional) tizimi

|
Sug‘urta ta’minotining nisbiy (proporsional) tizimiBog'liq Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)1. Sug‘urta ta’minotining nisbiy (proporsional) tizimi.
2. Birinchi xavf tizimi.
3. Chegaralangan sug‘urta ta’minoti.
Nisbiy tizimda sug‘urtalanuvchi ko‘rgan zararining hammasi emas, balki bir
qismi, ya’ni sug‘urta qilingan qismi to‘lanadi, ya’ni zararning sug‘urta bahosiga
nisbatan nisbiy qismi belgilanadi. Masalan, savdo tashkiloti do‘konidagi tovarlar
5000,0 ming so‘mlik. Ulardan faqat 4000,0 ming so‘mlik tovarlar (ya’ni 80 foiz)
sug‘urtalangan. Yong‘in natijasida 2000,0 ming so‘mlik mol yonib ketgan.
Sug‘urta ta’minoti 2000,0 ming so‘mning 80 foizi, ya’ni 1600,0 ming so‘mga
teng. Qolgan 20 foizini savdo tashkilotining o‘zi qoplaydi.
Birinchi xavf tizimida sug‘urtalovchi kishi o‘z mol-mulkining hammasini
yoki bir qismini sug‘urta qilishi mumkin. Ayrim hollarda zarar miqdori
sug‘urtalangan summasidan ortiq bo‘lishi mumkin. Ana shu ortgan qismiga
sug‘urta ta’minoti berilmaydi, Masalan, uy-ro‘zg‘or buyumlarining qiymati
500000 so‘m Mazkur anjomlarning 300000 so‘mi sug‘urtalangan. Lekin yong‘in
natijasida 400000 so‘m zarar yetgan. Sug‘urta ta’minoti 300000 so‘mni tashkil
qiladi va uni birinchi xavf deb ataladi. Qolgan 100000 so‘mlik qismi sug‘urta
yo‘li bilan qoplanmaydi. Uni ikkinchi xavf deb ataladi. Agar anjomlar 100 foiz
miqdorida sug‘urtalanganda yetkazilgan zararlarning hammasiga 400000 so‘m
miqdorida qoplama berilar edi.
Chegaralangan sug‘urta taminotida zararni hisoblash uchun mo‘ljallangan
hosil bilan haqiqiy olingan hosil o‘rtasida farq topiladi. Olinishi mumkin
bo‘lgan hosil uch yillik o‘rtacha hosil sifatida belgilanadi: Masalan, 3-yillik
o‘rtacha hosil 30 sentner. Haqiqiy hosil 25 sentner. Har gektarga ko‘rilgan zarar
5 sentner, bir gektar bo‘yicha zararni yuqoridagi ekinlarning umumiy
maydoniga ko‘paytirilsa, zararning natura miqdori kelib chiqadi. Sug‘urta
ta’minoti yo‘li bilan ko‘rilgan zararlar chegaralangan miqdorda qoplanadi:
|
| |
sug‘urtaviy himoyalash iqtisodiy kategoriyasini

sug‘urtaviy himoyalash iqtisodiy kategoriyasini tashkil etadi.
Sug‘urta iqtisodiy kategoriya sifatida moliya kategoriyasining tarkibiy qismi
hisoblanadi. Ammo, moliya to‘laligicha daromadlarni taqsimlash bilan bog‘liq
bo‘lsa, sug‘urta esa faqatgina qayta taqsimlash munosabatlarinigina qamrab oladi.
Sug‘urtaning xususiyatlarini ochib beruvchi belgilarini quyidagicha
keltirishimiz mumkin:
1. Sug‘urtada to‘satdan, oldindan ko‘zda tutilmagan va yengib bo‘lmaydigan
holatlar, ya’ni sug‘urta holatlari ehtimoli mavjudligi bilan asoslanuvchi qayta
taqsimlash pul munosabatlari yuzaga keladi.
2. Sug‘urtada
ko‘rilgan
zararni
sug‘urta
ishtirokchilari,
ya’ni
sug‘urtalanuvchilar o‘rtasida qoplash amalga oshiriladi. Zararni bunday qoplash
usuli zarar ko‘ruvchi xo‘jaliklar soni doimo sug‘urta ishtirokchilari sonidan kam
bo‘lish ehtimolligiga asoslanadi, ayniqsa ishtirokchilar soni yetarlicha katta
bo‘lganda.
Zararni bunday qoplashni tashkil qilish uchun maqsadga yo‘naltirilgan
sug‘urta fondi tashkil qilinadi. Bu fond sug‘urta ishtirokchilarining badallari
hisobidan shakllantiriladi. Sug‘urta fondining mablag‘lari faqatgina uni tashkil
qilganlar o‘rtasida ishlatiladi, sug‘urta badalining hajmi esa har bir qatnashchining
zararni qoplashdagi ulushini bildiradi. Shuning uchun, sug‘urta qatnashchilarining
doirasi qanchalik keng bo‘lsa, sug‘urta badalining hajmi shunchalik oz va sug‘urta
ham samarali bo‘ladi. Agarda sug‘urtada millionlab sug‘urtalanuvchilar ishtirok
etsa va yuz millionlab obektlar sug‘urtalansa, u holda minimal badallar hisobiga
maksimal zararlarni qoplash imkoni paydo bo‘ladi.
3. Sug‘urta zararlarni qoplashni hududiy birlik va ma’lum vaqt davomida
amalga oshirishni ko‘zda tutadi. Bunda yil davomida sug‘urtalanuvchi xo‘jaliklar
o‘rtasida sug‘urta fondini hududlar bo‘yicha samarali qayta taqsimlash uchun
yetarlicha katta hudud va anchagina sug‘urtalashga tegishli obektlar talab qilinadi.
Faqatgina mazkur shartga rioya qilish bilangina katta hududlarni qamrab oluvchi
tabiiy ofatlar yetkazgan zararlarni qoplash imkoni bo‘ladi.
53
Zararni sug‘urta yordamida qoplash ma’lum vaqt davomida amalga
oshiriladi, chunki ixtiyoriy sug‘urta doimo muddat bilan chegaralanadi.
Sug‘urta himoyasi- - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

39
va sug‘urta himoyasi ham bo‘lgan. Bu moddiy jihatdan sug‘urta fondidir.
Sug‘urta himoyasi faqat fond emas, balki yetkazilgan zararlarni qoplash bilan
bog‘langan taqsimlash va qayta taqsimlash munosabatlarini o‘zida
mujassamlashtiradi. Bu munosabatlar Respublika, shahar, tuman miqyosidagi
obektlarga yetkazilishi mumkin bo‘lgan zararlardan himoyalashni ko‘zda tutadi.
Bunday himoyalash aholiga tegishli mulklarni har xil sug‘urta hodisalaridan
asrashga yordam beradi. Bunday himoyalash sug‘urtaning oldini olish
funksiyasida o‘z ifodasini topadi.
Sug‘urta manfaatdorligi-Sug‘urta masalalari bilan shug‘ullanish unga
nisbatan manfaatdorlikdan boshlanadi. Ishlab chiqarishni xavf-xatardan holi
emasligi sababli sug‘urtalash masalalariga qiziqish boshlanadi, chunki sug‘urta
obekti zararlanganidan sug‘urtalanuvchiga zarar summasi beriladi. Bu summa
sug‘urta qoplamasi deb ataladi. Sug‘urtalanuvchi zarar ko‘rganda uni qoplash
uchun sug‘urtalovchidan sug‘urta summasini olishdan manfaatdor bo‘ladi.
Sug‘urta javobgarligi-Sug‘urtalanuvchi va sug‘urtalovchining qonunda
yoki shartnomada ko‘zda tutilgan javobgarligi, o‘z zimmasiga olgan
majburiyatlari, vazifalari. Agar ko‘rsatilgan hodisalaridan biri sodir bo‘lsa, u
holda sug‘urta organlari o‘z zimmasiga olgan majburiyat asosida sug‘urta
qoplamasi to‘laydi. Masalan, hayotni aralash sug‘urtasida 3 xil sug‘urta
javobgarligi belgilangan. Shulardan biri shartnomada ko‘zda tutilgan yoshga
yetish; ikkinchisi, baxtsiz hodisalardan birining sodir bo‘lishi natijasida
sog‘ligini yo‘qotishi; uchinchisi, vafot etish hodisasidir. Bu hodisalaridan biri
sodir bo‘lsa, sug‘urta tashkiloti sug‘urta qoplamasini to‘lash uchun javobgar
hisoblanadi, shuni aytish kerakki, davlat sug‘urta tashkilotlari tomonidan ko‘zda
tutilgan
javobgarlik
xususiy
sug‘urta tashkilotlarida ko‘zda tutilgan
javobgarlikdan farq qiladi. Bundan tashqari har bir sug‘urta tashkiloti
sug‘urtaning har bir xili bo‘yicha o‘z javobgarligini o‘zi belgilaydi.
Sug‘urta 
rentasi- - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
|
Sug‘urta xavf-xatari- - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
Sug`urta nazariyasi va amaliyoti (3)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti sug’urta nazariyasi va amaliyoti
|
Sug‘urta boqimandasi- - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

Sug‘urta boqimandasi-Sug‘urta badallarining to‘lash muddatlari majburiy
sug‘urta bo‘yicha yo‘riqnomada, ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha shartnomada
44
ko‘rsatiladi. Agar badal belgilangan to‘lov muddatida to‘lanmasa, u holda to‘lov
boqimandaga aylanadi. Ixtiyoriy sug‘urta bo‘yicha shartnomada ko‘rsatilgan
muddatda to‘lanmagan to‘lov shartnomani bekor qilinishiga asos bo‘ladi.
Majburiy sug‘urta turlari bo‘yicha to‘lov muddatlari Vazirlar Mahkamasi
tomonidan belgilanadi. To‘langan kundan boshlab boqimanda tugatilgan
hisoblanadi. Sug‘urta tashkiloti hisob raqamiga bank muassasasi tomonidan
mablag‘ o‘tkazilgan kun boqimanda tugatilib, uning miqdori to‘langan kun
hisoblanadi, har bir o‘z vaqtida to‘lanmagan to‘lov boqimandaga aylangandan
keyin har bir kun uchun jarima hisoblanadi.
Sug‘urta to‘lovi-Sug‘urta tarifi asosida hisoblangan sug‘urta badali.
Sug‘urta to‘lovi sug‘urtalangan mol-mulkning xususiyati va egaligiga qarab bir
yoki bir necha obekt bo‘yicha hisoblanishi mumkin. Jamoa xo‘jaliklarida sug‘urta
to‘lovlari hosil, chorva mollari, imoratlar va boshqa mol-mulklar bo‘yicha
hisoblanib, ularning jami sug‘urta to‘lovining umumiy miqdorini tashkil qiladi.
Agar bir hovlidagi turar joylarda bir necha kishi egalik qilsa, obektlarni hajmiga
qarab sug‘urta to‘lovi taqsimlanadi. Sug‘urta tashkilotlarining muhim vazifalaridan
biri hisoblangan sug‘urta to‘lovlarini o‘z vaqtida to‘lanishini ta’minlash, ixtiyoriy
sug‘urta bo‘yicha sug‘urtalanganlarni muddatidan oldin ogohlantirilishidir.
4.3. Sug‘urta mablag‘larining sarflanishi bilan bog‘langan atamalar.
Respublikamiz hududida har yili majburiy va ixtiyoriy sug‘urta badallari
hisobiga ulkan sug‘urta fondlari shakllanadi. Bu fondlarning sarflanishi dastlab
xavf-xatarga bog‘liq. Agar sug‘urta hodisalari ro‘y bermasa, zararni qoplashga
sarflanadigan mablag‘lar kam miqdorni tashkil qiladi, agar yirik miqyoslarda
sug‘urta hodisalari sodir bo‘lsa, yetkazilgan zararlarni qoplash uchun sug‘urta
fondidan mablag‘ sarflashga to‘g‘ri keladi. Demak sug‘urta fondi mablag‘larini
sarflash uchun ularni nimalar uchun foydalanish, mablag‘ ajratish uchun qanday
hujjatlarni rasmiylashtirish, sug‘urta hodisalarini ko‘p yoki kamligiga qarab
sug‘urta samaradorligi haqida fikr yuritish uchun dastlab quyidagi atamalarni
mazmuni bilan tanish bo‘lish kerak:
45
Sug‘urta xavf-xatari
Sug‘urta hodisasi
Sug‘urta dalolatnomasi
Sug‘urta zarari
Sug‘urta rentasi
Sug‘urta qoplamasi
|
Sug‘urta fondining shakllanishi bilan bog‘liq atamalar

4.2. Sug‘urta fondining shakllanishi bilan bog‘liq atamalar. Sug‘urta fondi asosan sug‘urta badallari hisobidan shakllanadi.
Sug‘urtalanish uchun sug‘urta badali to‘lanishi kerak. Sug‘urta badali milliy
daromadni taqsimlash va qayta taqsimlash asosida ajralib chiqib, maxsus
41
sug‘urta fondi tarkibiga kiradi. Yuridik shaxslar, fuqarolar o‘z daromadlarining
bir qismini sug‘urta to‘lovi sifatida sug‘urta tashkilotlari ixtiyoriga o‘tkazadilar.
Sug‘urta fondining sug‘urta badallari hisobidan shakllanishi o‘ziga xos
jarayon, u badal miqdorini aniqlash bilan bog‘langan qator tushunchalarga
egadir. Bu tushunchalarga quyidagilar kiradi.
o
Sug‘urtaviy baholash o
Sug‘urta ta’minoti o
Sug‘urta summasi o
Sug‘urta tarifi o
Sug‘urta muddati o
Sug‘urta yoshi o
Sug‘urta boqimandasi o
Sug‘urta to‘lovi Sug‘urtaviy baholash-Sug‘urtaviy baholash mol-mulk sug‘urtasida
qo‘llaniladi. Sug‘urtaviy baholash asosida sug‘urta obektlarining qiymati
aniqlanadi. Bu asosida sug‘urta badallari hisoblanadi. Bunday ko‘rsatkichlarga
quyidagilar kiradi:
O‘rtacha besh yillik yoki uch yillik hosil. Bu ko‘rsatkich ekinlarga
nisbatan qo‘laniladi. O‘rtacha hosil belgilangandan keyin u natura
o‘lchovidan pulga aylantiriladi.
Balans qiymati (Chorva mollariga nisbatan qo‘laniladi).
Balans bahosida (eskirgan miqdorini chiqarib tashlab) binolar,
mashinalar, transport vositalari.
Kadastr bahosida fuqarolarning turar joylari. Kadastr organlari
tomonidan aniqlanadi.
Sug‘urta bahosi sug‘urta tashkilotlari tomonidan qishloq va shahar
joylarda hisoblangan imorat bahosi.
Sug‘urta ta’minoti-Sug‘urta ta’minoti – bu sug‘urta hodisasi sodir
bo‘lganda mavjud belgilangan tartib asosida zararlarni hisoblash va bu asosda
42
qoplama miqdorini belgilash usulidir. Amalda sug‘urta ta’minotining 3 tizimi
mavjud:
Qayta sug‘urta qilish- - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

40
Sug‘urta tashkiloti sug‘urtalanuvchining roziligi bilan asosiy shartnomani
o‘zgartirmasdan turib sug‘urta shartnomalari asosida o‘zining javobgarligi,
to‘lov qobiliyatiga ega bo‘lgan boshqa sug‘urta tashkilotlariga topshirib, qayta
sug‘urta qildirishidir. Sug‘urta hodisasi yuz berganda qayta sug‘urtalagan
tashkilot shartnomaga ko‘ra o‘z zimmasiga olgan majburiyatlar doirasida
javobgar bo‘ladi.
Birgalikda sug‘urta qilish-Birgalikda sug‘urta qilishda ikki yoki undan
ortiq sug‘urta tashkiloti ma’lum obektni sug‘urtalash yuzasidan bitta sug‘urta
shartnomasi tuzadi. Bunda shartnomada har bir sug‘urtalovchining huquq va
majburiyatlarini belgilovchi shartlar bo‘lishi kerak.
Sug‘urta vakillari-Sug‘urta vakillari sug‘urta xodimlari bo‘lib, o‘zlariga
berilgan vakolatlariga muvofiq sug‘urtalovchi nomidan va uning topshirig‘i
asosida ishlovchi jismoniy yoki yuridik shaxslardir.
Sug‘urta guvohnomasi (polisi)-Sug‘urta munosabatlari tashkil etilganligiga
guvohlik beruvchi hujjat. Ixtiyoriy sug‘urtada bunday hujjat birinchi badal
to‘langandan keyin beriladi. Sug‘urta guvohnomasi (polisi)da xo‘jaliklarning
nomlari, sug‘urtalangan shaxsning nomi, familiyasi, sug‘urta summasi yoki
qoplamasi, sug‘urta tarifi, sug‘urta badali va boshqa ma’lumotlar ko‘zda tutiladi.
Sug‘urta qoplamasini oluvchi-Sug‘urta qoidalari yoki shartnomalarda
ko‘zda tutilgan sug‘urta hodisalari sodir bo‘lganda yoki boshqa sabablar tufayli
sug‘urta tashkilotlaridan ma’lum miqdorda qoplama (mablag‘) oluvchi yuridik
va jismoniy shaxslar. Yuridik shaxslar uchun bu mablag‘lar ularning hisoblariga
o‘tkaziladi.
Т/р 
Транспорт воситаси тури - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot...

212
3. Автобуслар ва микроавтобуслар
0,12
4. Трамвайлар, мотоцикиллар ва мотороллёрлар, тракторлар, ўзиюрар
йўл-қурилиш машиналари ва бошқа машиналар
0,04
2. Транспорт воситасидан кўп фойдаланиладиган ҳудудга (рўйхатдан ўтказиш
жойига) кўра суғурта тарифлари коэффициенти.
Т/р
Транспорт воситасидан кўп фойдаланиладиган ҳудуд (рўйхатдан
ўтказиш жойи)
КТ
коэффициенти
1. Тошкент шаҳри ва Тошкент
вилояти
1,4
2. Бошқалар
1,0
Изоҳ. Чет давлатларда рўйхатдан ўтказилган ва Ўзбекистон Республикаси
ҳудудида вақтинчалик фойдаланилаётган транспорт воситалари эгалари билан мажбурий
суғурта шартномаси тузилганда КТ — 1,4 коэффициенти белгиланади.
3. Транспорт воситасини бошқаришга қўйилган шахслар сони чекланмаган ҳолда
транспорт воситалари эгаларининг фуқаролик жавобгарлигини мажбурий суғурта қилиш
бўйича суғурта қилишда суғурта тарифлари коэффициенти — КБО (3)»
4. Олдинги даврларда суғурта ҳодисалари содир бўлганлиги ёки
содир
бўлмаганлигига қараб суғурта тарифлари коэффициенти.
Т/р
Кўрсаткич номи
КБМ
коэффициенти
1.
Олдинги мажбурий суғурта шартномаси амал қилиш
даврида юз
берган битта суғурта ҳодисаси
2,0
2.
Олдинги мажбурий суғурта шартномаси амал қилиш даврида юз
берган иккита суғурта ҳодисаси
2,5
3.
Олдинги мажбурий суғурта шартномаси амал қилиш даврида юз
берган уч ва ундан кўп суғурта ҳодисаси
3,0
Изоҳлар:
1)
Биринчи марта, шунингдек олдинги мажбурий суғурта шартномаси амал қилиш
даврида суғурта ҳодисалари бўлмаса мажбурий суғурта шартномаси тузишда суғурта
қилдирувчига (транспорт воситаси эгасига) бирга тенг бўлган коэффициент белгиланади;
2) Агар транспорт воситасини бошқаришга бир
неча шахсга рухсат берилган
бўлса, транспорт воситасини бошқаришга қўйилган шахслардан бирига мувофиқ бўлган
энг юқори коэффициент қўлланилади.
5. Ҳайдовчининг стажига кўра суғурта тарифлари коэффициенти.
Суғурта полисида кўрсатилган ҳайдовчининг ёши ва касбига оид

215
ЎЗБЕКИСТОН РЕСПУБЛИКАСИ ВАЗИРЛАР МАҲКАМАСИНИНГ
ҚАРОРИ
ПАХТА ХОМ АШЁСИ ВА БОШОҚЛИ ДОН ЭКИНЛАРИНИНГ БЎЛҒУСИ
ҲОСИЛИНИ СУҒУРТАЛАШ ТИЗИМИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ ТЎҒРИСИДА
Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «
Қишлоқ хўжалигида
бозор
механизмларини кенг жорий этиш чора-тадбирлари тўғрисида
» 2018 йил 28 февралдаги
149-сон ҳамда «
Бошоқли дон етиштиришни янада рағбатлантиришга доир қўшимча чора-
тадбирлар тўғрисида
» 2018 йил 27 ноябрдаги 959-сон қарорлари
ижросини таъминлаш,
шунингдек, пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинлари етиштирувчи тадбиркорлик
субъектларини турли табиий офатлар натижасида кўриладиган зарарлардан суғурталаш
орқали ҳимоялаш тизимини амалиётга кенг жорий қилиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси
қарор қилади:
1. Пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинларининг бўлғуси ҳосилини суғурталаш
тартиби тўғрисидаги низом
иловага
мувофиқ тасдиқлансин.
2. «Ўзагросуғурта» АЖ томонидан пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинлари
етиштирувчи тадбиркорлик субъектларига пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинлари
етиштириш учун бериладиган имтиёзли кредитларнинг 4 фоизи миқдорида суғурта
харажатларига ажратиш бўйича ҳар йили:
бошоқли дон экинлари ҳосили учун — 1 февралгача;
пахта ҳосили учун — 1 июнгача бўлган муддатларда суғурта шартномаларини
расмийлаштириш тартиби белгиланганлиги маълумот учун қабул қилинсин.
3. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига пахта хом ашёси ва бошоқли дон
экинларининг бўлғуси ҳосили суғуртасининг зарарлилик даражасидан келиб чиққан
ҳолда, мазкур қарорнинг
2-бандида
назарда тутилган суғурта харажатлари миқдорига
ўзгартириш киритиб бориш ҳуқуқи берилсин.
4. Белгилансинки:
пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинларининг бўлғуси ҳосилини суғурталаш
бўйича расмийлаштирилган суғурта шартномаларига асосан тўланиши лозим бўлган
суғурта товонлари, пахта хом ашёси ва бошоқли дон экинлари етиштирувчи хўжалик
субъектларидан тушган жами суғурта мукофотларининг 80 фоизгача бўлган қисми
«Ўзагросуғурта» АЖ томонидан қопланади;
суғурта товонларининг қолган қисми Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги
томонидан «Ўзагросуғурта» АЖга ажратиладиган бюджет субсидияси орқали қопланади.
5. Қорақалпоғистон
Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ҳокимликлари
Ўзбекистон фермер, деҳқон хўжаликлари ва томорқа ер эгалари Кенгаши билан
биргаликда Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Қишлоқ хўжалигини
давлат томонидан қўллаб-қувватлаш жамғармаси томонидан пахта хом ашёси ва бошоқли
дон экинлари етиштиришни молиялаштириш учун ажратиладиган имтиёзли
кредитлар
216
ҳажмини тасдиқлашда кредитлашнинг дастлабки икки ойида суғурта қилиш харажатлари
учун етарли миқдорда маблағлар ажратилишини таъминласин.
6. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси
Бош вазирининг ўринбосари — молия вазири Ж.А. Қўчқоров зиммасига юклансин.
Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?

|
Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?
|
bet | 30/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat48. Asosiy vositalar moddiy-natural shakliga kura kanday turlari bor?
A) ishlab chikarish va noishlab chikarish
B) xususiy va ijara
V) bino va inshoot
G) aktiv va passiv
49. Murojaat vositalarining asosiy moxiyati nimada?
A) aylanish sferasini shakllantiradi.
B) pul orkali muomala jarayonini ta’minlaydi
V) korxonani tashkiliy rejalashtiradi.
G) aylanma vositalar tuzilishini xarakterlaydi
50. Bevosita xarajatlarga nimalar kiradi?
A) ish xaki
B) amortizatsiya
V) xom-ashyo
G)yukoridagilarning xammasi
51. Marketingda bozorni urganish tushunchasi uziga nimalarni kiritadi?
*A) xaridorlarning tovarlarga bulgan talablari, «bozor sigimi» va rakobatchi firmalar tovarlarining taxlili;
B) bozordagi milliy valyuta va xalkaro valyutani sotib olish imkoniyatlari;
V) rakobatchilar va ishlab chikarish imkoniyatlari taxlili;
G) xamma javoblar tugri.
52. Bozor kon’nyukturasi nima?
*A) talab va takif urtasidagi munosabat;
B) narxning darajasi;
V) tovarning xarajati;
G) zaxiradagi tovarlar.
53. Marketingda bozorni segmentga bulishning asosiy sababi nima?
*A) xaridorlarning extiyojlari va soitb olish imkoniyatlaridagi fark;
B) tovar sotish shaxobchalarini guruxlarga bulish;
V) ishlab chikaruvchilarni aniklash;
G) demografik xususiyatlarni aniklash.
54. Kuyidagilardan kaysi biri bozorni segmentlariga bulish belgilariga kirmaydi?
A) axolining demografik belgilari;
B) xaridorlarning sotib olishdagi xulk-atvori;
*V) ishlab chikarish kuvvatlari;
G) bozorning iktisodiy-geografik joylashishi.
55. Bozor - bu:
A) natural xo‘jalik xukmron bo‘lgan davrda vujudga kelgan;
B) bozor iqtisodiyotiga o‘tish vaqtidan boshlab vujvdga kelgan;
*V) tovar xo‘jaligi vujudga kelishi bilan paydo bo‘lgan;
G) sanoat taraqqiyeta boshlagan kundan boshlab paydo bo‘lgan.
|
| |
Mavzu: Yer osti muhandislik tarmoqlarini yotqizishda kollektrlar tizimini ko’cha va yo’llar ostiga joylashtirish sxemalari - bet 2

|
Mavzu: Yer osti muhandislik tarmoqlarini yotqizishda kollektrlar tizimini ko’cha va yo’llar ostiga joylashtirish sxemalari
|
bet | 2/3 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 317,82 Kb. | | #111079 |
Bog'liq Ochilboyev MuhammadjonBarcha kommunikatsiyalar ko'chaning qatnov qismidan tashqarida joylashgan bo'lishi kerak, chunki bunday holatda ularni ta'mirlash transport vositalari harakatiga jiddiy xalaqit beradi, shuningdek, yo'llarni ochish va keyinchalik tiklash katta iqtisodiy xarajatlarni talab qiladi, buning oldini olish mumkin.Ko'chalarning ajratuvchi chiziqlari ostida va piyodalar yo'laklari ostida aloqa va muhandislik tarmoqlarini o'rnatish ham ma’lum miqdorda muhandislik tarmoqlarini shikastlanishdan asraydi. - Barcha kommunikatsiyalar ko'chaning qatnov qismidan tashqarida joylashgan bo'lishi kerak, chunki bunday holatda ularni ta'mirlash transport vositalari harakatiga jiddiy xalaqit beradi, shuningdek, yo'llarni ochish va keyinchalik tiklash katta iqtisodiy xarajatlarni talab qiladi, buning oldini olish mumkin.Ko'chalarning ajratuvchi chiziqlari ostida va piyodalar yo'laklari ostida aloqa va muhandislik tarmoqlarini o'rnatish ham ma’lum miqdorda muhandislik tarmoqlarini shikastlanishdan asraydi.
Shuningdek, kommunal tarmoqlar yo’lning qatnov qismi ostida joylashgan taqdirda: - Shuningdek, kommunal tarmoqlar yo’lning qatnov qismi ostida joylashgan taqdirda:
- yo'l qoplamalarining ishlash xususiyatlari yomonlashadi;
- yo'l qoplamalarining xizmat qilish muddati kamayadi;
- qo'shni hududlarning sanitariya sharoitlari yomonlashadi;
- o'tkazish qobiliyati pasayadi va natijada transport oqimining tezligi pasayadi.
Yuqoridagi muammolar yuzaga kelishi mumkin bo'lgan pasayishlar tufayli yo'l ostidagi yer osti kommunal tarmoqlari joylashgan taqdirda turli xil muammolar paydo bo'ladi va cho'kish holatida, zichlik, tekislik va qoplamaga yopishish mos ravishda buziladi, shuningdek qoplamaning yoriqlari va deformatsiyalari paydo bo'lishi mumkin. Ushbu muammolar o’rganilganda muhandislik tarmoqlarini yer ostida joylashtirish vaqtida kamchiliklar mavjudligi ushbu kamchiliklarni esa muhandislik tarmoqlarini himoya qatlamlari orqali joylashtirish yo’llarda yuzaga keladigan buzilish holatlarini bartaraf etish uchun ancha samarali usul hisoblanadi. - Yuqoridagi muammolar yuzaga kelishi mumkin bo'lgan pasayishlar tufayli yo'l ostidagi yer osti kommunal tarmoqlari joylashgan taqdirda turli xil muammolar paydo bo'ladi va cho'kish holatida, zichlik, tekislik va qoplamaga yopishish mos ravishda buziladi, shuningdek qoplamaning yoriqlari va deformatsiyalari paydo bo'lishi mumkin. Ushbu muammolar o’rganilganda muhandislik tarmoqlarini yer ostida joylashtirish vaqtida kamchiliklar mavjudligi ushbu kamchiliklarni esa muhandislik tarmoqlarini himoya qatlamlari orqali joylashtirish yo’llarda yuzaga keladigan buzilish holatlarini bartaraf etish uchun ancha samarali usul hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Yer osti muhandislik tarmoqlarini yotqizishda kollektrlar tizimini ko’cha va yo’llar ostiga joylashtirish sxemalari
|
-topshiriq
 Zamonaviy mutaxassislarga quyidagi sifatlar kerak

|
-topshiriq
Zamonaviy mutaxassislarga quyidagi sifatlar kerak
|
bet | 21/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat5-topshiriq
Zamonaviy mutaxassislarga quyidagi sifatlar kerak:
1.Makroiqtisodiy bilimlarni chuqur bilish.
2.Bozorga taalluqli bo‘lgan bilimlarni, ularning rivojlanish qonunlarini bilish.
3.Aniq xodimga asosiy bo‘lgan tor mutaxassislikni mukamal o‘zlashtirishga intilish.
Bulardan tashqari, ma’suliyat, to‘g‘rilik, kamtarlik, tartiblilik, jismonan sog‘lom bo‘lish kabi sifatlar mujassam bo‘lishi kerak.
Savollar:
1.Zamonaviy mutaxassis “yuqori darajada” bo‘lishi uchun yana qanday sifatlarga ega bo‘lishi kerak?
2.O‘zbekistonda hududida mutaxassis uchun qaysi sifatlar muhimroq?
6-topshiriq
Menejerning bosh vazifasi – kompaniya foydasini maksimallashtirish. SHu bilan birga menejerning jamoa oldidagi ijtimoiy ma’suliyati ham muhim ahamiyat kasb etmoqda, uning aniq harakati mamlakat oldida turgan ijtimoiy muamolarni hal qilishdan iborat bo‘ladi.
SHu munosabat bilan 2 ta holat mavjud. Birinchi holat tarafdorlari ijtimoiy masalalarni davlat hal etishi lozim, biznes bo‘lsa – faqat “pul qilishi”. Ular o‘zlarining pozitsiyalarini biznesning ijtimoiy sohadagi harakatlari kompaniya foydasining kamayishiga, harajatlarning o‘sishiga va boshqa salbiy oqibatlarga olib kelishi bilan asoslaydilar.
Ikkinchi holat tarafdorlari o‘zlarining pozitsiyalarini biznesmenlar jamoa oldida ahloqiy majburiyatlarga egadirlar, va ular qo‘llaydigan harakatlari ijtimoiy muamolarni echilishiga, tadbirkorlarga katta foydasi tegishi, jamoa orasida obro‘ga ega bo‘lishi mumkinligi bilan izohlaydilar.
Savollar:
1. Siz kimning pozitsiyasini ma’qullaysiz va nima uchun?
2. Sizningcha tadbirkorlar mamlakat oldidagi ijtiomiy majburiyatlarni bajarishi kerakmi va qanday shaklda?
3. Buning natijasidan naf bormi, (moliyaviy munosabatda ham) agar ha bo‘lsa, nima uchun?
4. Biznesda ijtimoiy qo‘llab-quvvatlash qanday shaklda amalga oshirilishi mumkin:
firma miqyosida?
mamlakat, hudud miqyosida?
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: Monopoliyaning mohiyati va uning turlari Reja: 1-bob. Raqobatning mohiyati,shakllari,va usullari

|
Mavzu: Monopoliyaning mohiyati va uning turlari Reja: 1-bob. Raqobatning mohiyati,shakllari,va usullari
|
bet | 4/4 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 3,17 Mb. | | #147229 |
Bog'liq Monopoliyaning mohiyati va uning turlari Behruz Abdumutalibov KBFoydalanilgan adabiyotlar:
1. 1.Karimov I.A. Ozbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yolida. T.: “O`zbekiston”, 1995.
2. 2.Karimov I.A. Iqtisodiyotni erkinlashtirish, resurslardan tejamkorlik bilan foydalanish – bosh yolimiz. Ozbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining majlisida sozlangan nutq. “Xalq sozi”, 2002 yil, 15-fevral.
3. 3.Karimov I.A. Milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. 1-jild. T.: “O`zbekiston”, 1996.
4. 4.Karimov I.A. Ozbekiston XXI asr bosagasida: xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari. T.: “Ozbekiston”, 1997.
5. 5.Karimov I.A. Ozbekiston - bozor munosabatlariga otishning oziga xos yoli. T.: “O`zbekiston”, 1993.
6. 6.Amaliy iqtisodiyot (oquv qollanmasi). Tarjimonlar I.Fozilov va boshqalar. T.: “Sharq”, 1996.
7. 7.Butikov I. Qimmatli qog`ozlar bozori. T.: “Konsauditinform”, 2001.
8. 8.Doklad o chelovecheskom razvitii. T. “O`zbekiston”,1993.
9. 9.Kurs ekonomiki(uchebnik). M.: “Infra-M”, 2000.
10. 10.Rasulov M. Bozor iqtisodiyoti asoslari. T.: “O`zbekiston”, 1999.
11. 11.Ergashev T.,Ismatov R. Iqtisodiy savodxonlik asoslari. T.: “Sharq”, 2001.
12. 12.YUrьeva T.V. Sotsialьnaya ro`nochnaya ekonomika (uchebnik). M.: “Russkaya delovaya literatura”, 1999.
|
| |
aloqa turlarining har biridan tramvay relslari va tunnel devorlariga minimal masofadagi chegara tartibga solinadi

|
aloqa turlarining har biridan tramvay relslari va tunnel devorlariga minimal masofadagi chegara tartibga solinadi
|
bet | 3/3 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 317,82 Kb. | | #111079 |
Bog'liq Ochilboyev Muhammadjon aloqa turlarining har biridan tramvay relslari va tunnel devorlariga minimal masofadagi chegara tartibga solinadi; - aloqa turlarining har biridan tramvay relslari va tunnel devorlariga minimal masofadagi chegara tartibga solinadi;
- asosiy usul: tarmoqlarning funksional maqsadiga qarab, minimal yotqizish chuqurligi tartibga solinadi, bu tuproqning muzlash chuqurligi (suv quvurlari, issiqlik quvurlari uchun muhim) va tarmoqlarning tashqi yuklardan xavfsizligi bilan belgilanadi;
- ko'chaning kengligi 60 metr va undan ortiq bo'lsa, kommunikatsiyalarni ta’mirlash imkoniyatini ko'rib chiqish kerak;
iqtisodiy jihatdan yer osti kommunikatsiyalarini yotqizish usulini ko'rsatkichlarning eng ilg'or usuli sifatida umumiy kollektorlarda yer osti kommunal xizmatlarini birgalikda yotqizilishi ustunlik berish kerak. - iqtisodiy jihatdan yer osti kommunikatsiyalarini yotqizish usulini ko'rsatkichlarning eng ilg'or usuli sifatida umumiy kollektorlarda yer osti kommunal xizmatlarini birgalikda yotqizilishi ustunlik berish kerak.
- Yer osti muhandislik kommunikatsiyalarini yer ostiga joylashtirish vaqtida ularni himoya qatlamlaridan foydalangan holda o’tkazish, muhandislik kommunikatsiyalarni tashqi ta’sirlarga qarshiligini oshirib va tizimning ishonchli ishlashida yordam beradi.
6. Sultonov, A. (2019). Water useplanning: a functional diagramof a decision making systeman ditsmat hematical model. International Financeand Accounting, 2019(5), - 6. Sultonov, A. (2019). Water useplanning: a functional diagramof a decision making systeman ditsmat hematical model. International Financeand Accounting, 2019(5),
- 7. Алибекова Н.Н. The Importance of Quality Control of Drinking Water and Wastewater. Evropean Journal of Innovation in Nonformal Education on (EJINE).Volume 2 (Issue 5);27958612 28 may 2022 WWW.HUMOSCIENCE.COM 407
- 8. Ernazarovna, M. D., & Sattorovich, B. E. (2020). Assessment Of Water Quality Of Small Rivers Of The Syrdarya Basins For The Safe Water Use. PalArch's Journal of Archaeology of Egypt/Egyptology, 17(7), 9901-9910.
- 9. Махмудова Д. Э., Мусаев Ш. М. Воздействие промышленных загрязнителей на окружающую среду //Академическая публицистика. – 2020. – №. 12. – С. 76-83.
- 10. Арипов Н.Ю. Транспортировка бытовых отходов с применением гидравлических систем //Science and Education. – 2020. – Т. 1. – №. 6.
|
| |
Joriy nazorat uchun topshiriqlar - Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari...

|
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
bet | 17/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI” 3.1. Joriy nazorat uchun topshiriqlar
1-variant
1. Misollarning C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) b) Y=
2. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
3. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) ; b) ; c)
4. Ixtiyoriy x1,y1 nukta berilgan shu nuktalar shtrixlangan soxaga tegishli bulsa true aks xolda false natijani chop kiluvchi dastur tuzing.
|
2-variant
1.Misollarning C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) b)
2. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
y=
3. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
. a) ; b) ; c)
4. Ixtiyoriy x1,y1 nukta berilgan shu nuktalar shtrixlangan soxaga tegishli bulsa true aks xolda false natijani chop kiluvchi dastur tuzing.
3
|
3-variant
Misollarning C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) b)
2. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
y=
3. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
. a) ; b) ; c)
4. Ixtiyoriy x1,y1 nukta berilgan shu nuktalar shtrixlangan soxaga tegishli bulsa true aks xolda false natijani chop kiluvchi dastur tuzing.
|
4-variant
Misollarning C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) b)
2. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
y=
3. C++algoritmik tilda dasturini tuzing
a) ; b) ; c)
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti axborot texnologiyalari va kompyuter injiniringi fakulteti
|
Mavzu
  
Ikki va uch o’lchamli kompyuter grafikasining turlari mavzusini o’qitish metodikasi

|
Mavzu
Ikki va uch o’lchamli kompyuter grafikasining turlari mavzusini o’qitish metodikasi
|
bet | 12/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”Mavzu
|
Ikki va uch o’lchamli kompyuter grafikasining turlari mavzusini o’qitish metodikasi
| Ma’ruza mashg’ulotining pedagogik texnologiyasi
Vaqti: 2 soat
|
Talabalar soni: 50 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
ma’ruza
|
Ma’ruza mashg’ulotining rejasi
|
Kompyuter grafikasi va uning turlari. Grafika bilan ishlovchi dastur sinflar
2. Modellashtirish 2 o‘lchovli va 3 o‘lchovli (2D va 3D)
3. Кompyuter grafikasida 2 va 3 o‘lchovli grafikaning ahamiyati
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi:
ta’limiy – dastlabki ma’lumotlarni va mavzu materiallarini berish; dastlabki tushunchalar haqida fikr yuritish; sikl operatorlari to’g’risida tushunchalarni yetkazish; algoritmlarga dasturlar tuzish yuzasidan tasavvurlarni hosil qilish; talabalarning dasturlash bo’yicha tushunchalarini shakllantirish;
tarbiyaviy – ishontirish; xulqi ustidan nazorat; faol mustaqil ishlash; mustaqil ishni bajarishda vaqtni to‘g‘ri taqsimlash; javobgarlikni his qilish; mehnat-sevarlik; yakka tartibda va guruhlarda hamkorlikda ishlash; raqibni hurmat qilish; kelishuvchanlik; bir to‘xtamga kelish; diqqatni jamlash; sarishtalik;
rivojlantiruvchi – darslik bilan ishlash; ijodiy namuna; tahlil; taklif; xulosa; tanqidiy qarash; xususiydan umumiyga o‘tish; umumlashtirish; nazariy, mantiqiy va analitik fikrlash; ijodiy yondash ish; computer va Internetdan foydalanish.
|
Pedagogik vazifalar:
Тakrorlanuvchi jarayonlar haqida asosiy ma’lumotlarni berish;
while, do-while, break, continue operatori orqali dastur-lash to’g’risida ma’lumotlarni yetkazish;
Takrorlanuvchi jarayonlarni das-turlashga doir ma’lumotlarni shakl-lantirish.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Talaba:
Takrorlanuvchi jarayonlar bo’yicha bilim tasavvur hosil qiladi.
for, while, do-while, break, continue operatori orqali dasturlash bo’yicha ma’lumotlarni o’zlashtirib oladi.
Jarayonlarni dasturlashga doir tushun-chalarni o’rganib oladi.
|
O’qitish uslubi va texnikasi
|
tushuntirish, mustahkamlash, grafik organayzerlar; ”Klaster”, Venn diagrammasi; baliq skleti, blits savol, interfaol test.
|
O’qitish vositalari
|
ma’ruzalar matni, proyektor, tarqatma materiallar, grafik organayzerlar.
|
O’qitish shakli
|
Frontal, individual .
|
O’qitish shart-sharoiti
|
kompyuter; videoproyektor; elektron doska bilan ta’minlangan auditoriya;
|
|
| |
- misol.    yig’indini  aniqlikda hisoblash dasturini tuzing.
# include

|
- misol. yig’indini aniqlikda hisoblash dasturini tuzing.
# include
|
bet | 15/20 | Sana | 27.12.2023 | Hajmi | 5,74 Mb. | | #128658 |
Bog'liq “IKKI VA UCH O’LCHAMLI KOMPYUTERLAR GRAFIKASINING TURLARI”3- misol. yig’indini aniqlikda hisoblash dasturini tuzing.
# include
using namespace std;
int main ( )
{
int n,i; float s,eps;
s=0; i=1;
cout<<"Ixtiyoriy juda kichik son kiritng";
cin>>eps;
while (1./(2*i)>eps)
{ s=s+1./(2*i);i=i+1;}
cout << "yig'indi =" <
return 0;
}
Sharti keyin qo’yilgan (do..while) sikl operatori.
Bu operator takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarida takrorlanishlar soni ma‘lum, noma’lum bo’lgan holatlarda ishlatiladi. Operatorning umumiy ko’rinishi quyidagicha Sharti oldin qo‘yilgan sikl (while )operatorining umumiy ko‘rinishi quyidagicha:
bu yerda while (toki), do(bajar)- xizmatchi so‘zlar, B-mantiqiy ifoda, {s1;s2;…;sn ;} -operatorlar ketma-ketligi.
Bu operatorda {s1;s2;…;sn ;} operatorlar ketma-ketligi hech bo’lmaganda bir marta va undan ortiq bajarilishi mumkin, chunki {s1;s2;…;sn ;} operatorlarr bajarilgandan keyin B mantiqiy ifodaning qiymati tekshiriladi. Agar ifoda chin (true) qiymat qabul qilsa {s1;s2;…;sn;} operatorlar bajariladi, aks holda, ya’ni B yolg‘on (false) qiymat qabul qilsa, sikl operatorining bajarilishi tugaydi.
Bu operatorda siklik jarayonning tugallanish sharti {s1;s2;…;sn;} operatorlarr bajarilgandan keyin tekshiriladi. Shuning uchun bunday ko’rinishdagi sikl operatori - sharti keyin qo’yilgan sikl operatori ham deb yuritiladi. Bu yerda ham takrorlanadigan operatorlar bittadan ortiq bo’lsa ular { } belgi ichiga olinadi Operatorning bajarilishida do…while operatorlari orasida joylashgan operatorlar ketma- ketligi bir marta va undan ortiq bajarilishi mumkin. Bu jarayon qo’yilgan mantiqiy ifoda yolg’on qiymat qabul qilgunga qadar davom etadi.
do..while operatorining while operatoridan farqi shundaki, bunda eng avval operatorning qiymati hisoblanib, so’ngra qo’yilgan shart tekshiriladi. Bu esa bunda berilgan operatorning hyech bo’lmaganda bir marta bajarilishiga imkon yaratadi.
Masalan. y:=1;
|
| |