nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Quyosh batareyasi yordamida ishlaydigan nasoslarni afzallik tomonlari

Ta'limning zamonaviy transformatsiyasi
www.tadqiqotlar.uz
3-to’plam 1-son yanvar 2024
74
QUYOSH BATAREYASI YORDAMIDA ISHLAYDIGAN
NASOSLARNI AFZALLIK TOMONLARI
Sotiboldiyev Abduraxmon Yuldashevich
Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Olmaliq filiali
‘’Elektrotexnika va elektromexanika‘’ kafedrasi assistenti
abduraxmon.sotiboldiyev@mail.ru
Yoldoshev Ozodbek Nodirovich
Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti Olmaliq filiali
‘’Elektrotexnika va elektromexanika‘’ kafedrasi ‘’ Elektr energetikasi‘’(sanoat
korxonalari elektr ta’minoti) yo’nalishi 15-23 guruhi 1-bosqich talabasi
Annotatsiya: Bu maqolada quyosh energiyasi bilan ishlaydigan nasos tizimlarining
afzalliklarini o'rganishga bag'ishlangan. Quyosh energiyasi bilan ishlaydigan nasos
tizimlarining ekologik ta'siri va energiya samaradorligi ko'rib chiqilgan.
Bundan
tashqari, ularning iqtisodiy afzalliklari va kamchiliklari keltirib o’tilgan.
kunda qancha miqdordagi elektr energiya istemol qilishini hisoblab chiqamiz.
P=6 kVt t=30, energiyaning tan narxi 450 so‘m
S
C
=P*T*S
K
=6*30*450=81000 so‘m (1)
Shunday qilib bizda kunlik elektr enegiya istemoli taqriban 81 ming so‘m miqdorida
chiqadi endi biz buni bir oyga ko‘paytirib uni esa bir yilga ko‘paytirsak
quydagi summa kelib chiqadi.
S
o
=81000*30=2430000 so‘m (2)
S
y
=2430000*12=29160000 so‘m (3)
Kalit so’zlar: dizel suv nasos ,quyosh panellari, quyosh
energiyasi,narx,sug’orish,
kVT, energiya
samaradorligi, ekologik ta'sir, iqtisodiy afzallik,GVT,yashil
energiya,qayta tiklanuvchan energiya manbalari,quyosh radiatsiyasi.
Quyosh panellari yordamida yerlarni sug‘orish uchun kerak bo‘ladigan
energiyani hosil qilishimiz uchun biz birinchi navbatda tarmoqdan qancha
energiya olib ishlab turganini bilib olishimiz kerak bo‘ladi. Demak bizda 2kVt
quvvatga ega 3ta asinxron motor bor bularni hammasini quvvatini qo‘shib
chiqamiz P=6 Kvt.Shunday qishloqda aholini ichimlik suvi bilan taminlash uchun
har uchala dirnaj ham bir sutka davomida o‘rtacha xisobda 10 soatdan ishlaydi va
jami vaqti t=30 soatni tashkil qiladi. 6 kVt quvvatga ega bolgan nasoslar
bir sutka
davomida 30 soat ishlaydigan bo‘lsa va energiyaning tan narxi 295 so‘m deb
hisoblasak bir
Xll-Mustahkamlash - Tasdiqla yman

I-Sana_________
II- Sinf-_____________
2
Tekshirdim __________
III-Darsning mavzusi:
M asshtab.
IV-Darsning maqsadi:
Ta'lim iy m aqsad
- M asshtab haqida
ilm iy
tu sh u n ch alar berish
Tarbiyaviy maqsad - O'quvchilarni o'z maqsadiga erishish ruhida tarbiyalash. Bir-
birlariga o'zaro hurmat, jamoa bo'lib ishlash, o'zaro yordam va
berilgan vazifani
bajarishda mahsuliyat sezish ko'nikmalarini tarkib toptirish.
Rivojlantiruvchi maqsad - O'quvchilarni mustaqil ishlash, ijodiy izlanish, guruxlarda
ishlash orqali
bilim olishga, xotirani mustahkamlashga, tez fikrlash, fikrni aniq
ifodalashga o'rgatish, til madaniyatini o'stirish.
V-Dars turi:
Yangi tishuncha va qonunlarni o'rgatuvchi dars.
VI-Darsda foydalaniladigan metodlar: Hamkorlik texnologiyasi, "Aqliy hujum" ,
VII-ODarsda foydalaniladigan jihozlar: ko'rgazmalar
VIII-Tashkiliy qism:
a)salomlashilsh
b)navbatchi axboroti
c)davomatni aniqlash
d)uyga vazifani tekshirish
IX-Darsning rejasi:
a)o'tilgan
mavzuni takrorlash
b) yangi mavzu bayoni
c)mustaxkamlash.
d) O'quvchilarni
baxolash
X-O'tilganlami takrorlash:
1. Hozirgi zamon geograflari nimatarni o‘rganishadi?
2. Hozirgi vaqtda geograflar o ‘ziarining tadqiqot ishlarida qanday
texnik vositalardan fovdalanishadi?
XI-Yangi mavzu bayoni:
M asshtab. Siz, o ‘rtog‘ingizga avtobus bekatidan uyingizgacha
bo‘lgan yo‘lni qog‘ozga chizib ko‘rsatmoqchisiz. A lbatta, bu yoM
uncha uzoq b o ‘lmasa ham qog‘ozga sig‘maydi. Demak, yo‘lni
kich-
raytirib chizishga to ‘g‘ri keladi. Bunda Sizga
masshtab yordam be-
radi. M asshtab joydagi masofaning chizm ada,
plan va xaritada tas-
virlaganda necha m arta kichraytirilganligini ko‘rsatuvchi kasr sondir.
Avtobus bekatidan Sizning uyingizgacha b o lg a n masofa 550 m.
U ni qisqartirib chizm ada 5,5 sm qilib chizdingiz. Siz, masofani
10 000 m arta qisqartirdingiz. Shunda m asshtab 1: J 0 000 bo‘ladi.
H ar qanday xarita va joy planida uning m asshtabi, ya’ni maso-
falar necha m arta qisqartirilgani yozib q o ‘yiladi.
M asshtab uch xil ko^rinishda b o ‘ladi:
sonii masshtab, nomli
Xll-Mustahkamlash - Tasdiqla yman

I-Sana_________
II- Sinf-_____________
8
Tekshirdim __________
III-Darsning mavzusi:
Havo h aro rati va bosim.
IV-Darsning maqsadi:
Ta'limiy m aqsad
- Havo harorati va bosim haqida ilm iy tushunchalar berish
Tarbiyaviy maqsad - O'quvchilarni o'z maqsadiga erishish ruhida tarbiyalash. Bir-
birlariga o'zaro hurmat, jamoa bo'lib ishlash, o'zaro yordam va berilgan vazifani
bajarishda mahsuliyat sezish ko'nikmalarini tarkib toptirish.
Rivojlantiruvchi maqsad - O'quvchilarni
mustaqil ishlash, ijodiy izlanish, guruxlarda
ishlash orqali
bilim olishga, xotirani mustahkamlashga, tez fikrlash, fikrni aniq
ifodalashga o'rgatish, til madaniyatini o'stirish.
V-Dars turi:
Yangi tishuncha va qonunlarni o'rgatuvchi dars.
VI-Darsda foydalaniladigan metodlar: Hamkorlik texnologiyasi, "Aqliy hujum" ,
VII-ODarsda foydalaniladigan jihozlar: ko'rgazmalar
VIII-Tashkiliy qism:
a) salomlashilsh
b)
navbatchi axboroti
c) davomatni aniqlash
d)
uyga vazifani tekshirish
IX-Darsning rejasi:
a) o'tilgan mavzuni takrorlash
b)
yangi mavzu bayoni
c) mustaxkamlash.
d) O'quvchilarni
baxolash
X-O'tilganlarni takrorlash:
1. Yer osti suvlari qanday hosil bo'ladi?
2. Grunt suvlari qatlamlar orasidagi suvdan qanday farq qiladi?
3. Buloqlar qanday hosil bo‘ladi?
4
.
Mineral suvlar deb qanday suvlarga aytiladi?
IX-Darsning rejasi - Tasdiqla yman

Oyning Quyosh nuri bilan yoritilgan qismigina ko£rinadi. Agar diq-
qat
Bilan qarasangiz yangi Oy, o ‘roq shaklida bo‘ladi. Endi- eslab
qoling: yangi Oy kechqurun Q uyosh botganda g‘arb tom o n d a
kocrinadi, eski, tugayotgan Oy esa erta tongda Quyosh chiqmasdan
sharq tomonda ko'zga tashlanadi (17- rasm).
Agar Oy doira shaklida
bo‘lsa, to ‘lin Oy deyiladi. Oyning 1 4 -1 5 - kunlari to ‘lin Oy bo‘ladi.
Oy tutilishi to ‘lin Oy kunlariga to ‘g‘ri keladi. Oy, Yer, Quyosh os-
monda bir chiziqqa to ‘g‘ri kelib qolganda Oy tutiladi.
Quyosh va Oyning Yemi tortishi natijasida dengiz ham da okean-
larda davriy ravishda suv qalqishi, ya’ni suvning ko‘tarilib, pasa-
yishi rocy beradi. Suvning ko‘tarilib qaytishi
Quyosh tortishiga nis-
batan Oy tortganda ikki baravar kuchli b o cladi. O dam lar osm on
jismlarini kuzatish natijasida Oy va Quyosh taqvimlarini tuzishgan,
quruqlik va okeanlarda turgan joylarini aniqlashgan.
Yulduzlar. Tunda osmonga qarasangiz, juda ko‘plab
yulduzlar
tartibsiz sochilib yotganga o ‘xshaydi. Aslida ular osmonda tartibsiz
sochilib yotmaydi. Hozirgi vaqtda olimlar rasadxona (observatoriya)-
larda yulduzlarning kattaligi, harorati, kimyoviy
tarkibi va harakat-
larini shuningdek, o ‘zaro joylashgan o‘rinlarini ham o‘rganishmoqda.
Yulduzlar nihoyatda qizib yotgan, Yerdan juda uzoqda joylash
gan osmon yoritgichlaridir. Ularni odam lar qadim dan guruhlarga
ajratishgan va har bir guruhga nom berishgan. Bular
yulduz turkum-
lari deb ataladi. M asalan, Torozu, Chayon, Qavs va boshqalar.
Bolalar, sizlar Katta Ayiq yulduzlar turkum ini bilsangiz kerak.
Ularni xayolan chiziq bilan tutashtirsangiz shakli cho‘michga o'xshay-
di. Cho‘mich bandidagi ikkinchi yulduz yonida kichik yulduzcha bor.
- АМАЛИЙ МАШҒУЛОТ - 1 амалий машѓулот

|
1 амалий машѓулот
|
bet | 2/33 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #151833 |
Bog'liq Axborot texnologiyalari1 - АМАЛИЙ МАШҒУЛОТ
МАВЗУ: WINDOWS операцион тизимида (муҳитида) ишлаш
ВАЗИФА:
Иш столи билан танишинг. Иш столи, масалалар панели элементлари вазифаларини аниќланг.
«Мой компьютер» «Менинг компьютерим» дастурига киринг. «Мой компьютер» дастуридаги «Панель управления» (Бошќариш панели) ни ўрнатинг. Бошќариш панелидаги барча пиктограммалар билан танишиб чиќинг.
С: ќаттиќ дискдаги маьлумотларни кўриб чиќинг. А: эгилувчан дискга маьлумотларни кўчиринг.
«Проводник» (Бошловчи) дастурига киринг.
«Проводник» дастурининг асосий меню буйруќлари билан танишинг. Уларнинг вазифаларини ёзиб чиќинг.
Воситалар панели билан танишинг. «Проводник» дастурида ишлаш учун керак бўладиган барча воситаларни ўрнатинг.
«Проводник» дастурида папкалар шажараси билан ишланг.
«Мой компьютер» ва «Проводник» дастурларидан чиќинг.
НАЗАРИЙ ЌИСМ
Windows операцион тизими (OT) ишга тушгандан сўнг экраннинг чап ќуйи ќисмида «Пуск» тугмачаси, юќори ќисмида ишчи столи (dеskstop), экраннинг ќуйи ќаторида битта сатр - масалалар панели жадвали пайдо бўлади. Ишчи столи Windows OT нинг фундаментал тушунчаси ћисобланади. Ишчи столда тизим ва амалий дастурларга мос келувчи ёрлиќларнинг турли кўринишлари ћосил бўлади. Ишчи столда камида 6 та ёрлиќлар мавжуд булиб, улар “Мой компьютер” (Менинг компьютерим), ”Мои документы“ (Менинг ћужжатларим), “Корзина”, “Портфель”, ”Сетевое окружение” (Тармоќ), ”Cоединение с интернетом” (Интернет билан боѓланиш) ва ћакозолардан иборат.
Ишчи столининг чап юќори бурчагида «Мой компьютер» (Му Сomputer) ёрлиѓи жойлашган. Мой компьтер - дисклар билан ишлаш, дискларни танлаш, уларнинг мундарижасини кўриш, оператив хотира ћаќида маьлумот олиш, файл ва каталоглар билан ишлаш, компьютер ва ташќи ќўрилмаларни созлаш каби вазифаларни бажаришда кўлланилади.
|
| |
Мои документы (My Documents)

|
Мои документы (My Documents)
|
bet | 3/33 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #151833 |
Bog'liq Axborot texnologiyalariМои документы (My Documents) ёрлиѓида фойдаланувчининг ишчи материаллари, яьни файллари ва каталоглари жамланади.
Корзина (Rеcycle Bin) ёрлиѓи керак бўлмаган файллар ва папкалар (каталоглар)ни узил-кесил йўќотиш олдидан ваќтинча саќлаш учун мўлжалланган. Керак бўлган ваќтда ўчирилган файлни Корзина папкасида тиклаб олиш мумкин. Бунинг учун керакли файл номи Корзинадан излаб топилиб, менюнинг «Восстановить» буйруѓи орќали амалга оширилади. Корзинани бутунлай тозалаш учун «Очистить корзину» буйруѓидан фойдаланилади.
Портфель (Му Briefcase) - бу ёрлиќда фойдаланувчи турли компьютерларда фойдаланиши мўлжалланган файллар саќланади. Бу файллар билан бошќа компьютерда ишлаш учун портфелдан фойдаланилади.
Агар компьютер локал тармоќќа уланган бўлса, у ћолда ишчи столида «Сетевое окружение» (Network Neighborhood) ёрлиѓи пайдо бўлади. «Сетевое окружение» ёрлиѓи кабель орќали уланган локал тармоќдан бир компьютерни иккинчи кампьютер билан улаш учун ћизмат ќилади.
«Соединение с Интернетом» ёрлиѓи компьютерни глобал халќаро тармоќ, яьни Интернетга улаш учун хизмат ќилади.
2 - АМАЛИЙ МАШҒУЛОТ
МАВЗУ: График муҳаррирлар.
ВАЗИФА:
1. MS Power Point дастурига киринг.
2. Мутахассислик бўйича хоҳлаган мавзу танлаб, унга 5 та слайддан иборат таќдимот (презентация) яратинг.
3. Слайд объектлари ва ҳар бир слайднинг ўзига анимация (ћаракат) танланг.
4. Слайдларга кўриниш (фон) беринг.
6. Таќдимотни намойиш этинг.
НАЗАРИЙ ЌИСМ
Power Point дастурида таќдимот ва слайдлар яратишнинг турли хил усуллари мавжуд. Масалан, «Автосодержения» устаси (мастери) ёрдамида керакли дизайн ва мазмундаги таќдимот тегишли жавоблар асосида ташкил ќилинади.
Тайёр таќдимотни очиб ва тегишли таћрирлашлар киритиб, таќдимот ва слайдлар яратиш мумкин. Таќдимот таркибидан бошќа иловага нусха олиб ёки мазмун ва дизайнга эга булмаган бўш таќдимотдан фойдаланган ћолда мутлоќ янги таќдимот ва слайдлар яратилади.
Шундай ќилиб, таќдимот ташкил этишнинг ќуйидаги услублари мавжуд:
- таклиф ќилаётган мазмун ва дизайн асосида таќдимот яратилиши;
- мавжуд презентация асосида янги таќдимот яратилиши;
- дизайн шаблони асосида таќдимот яратиш;
- тезкор усулда таќдимот яратиш.
Pover Point да яратилган таќдимот ва слайдлар устида турли амаллар бажариш мумкин. Масалан, янги таќдимот ва слайдлар ташкил этиш, Power Pointдаги мавжуд файлни очиш, таћрирлаш, тўлдириш, хотирада саќлаш, маълум бир ќисмини ўчириш, диаграмма, расм ва графиклар ќўйиш, MS Office дастурлардан ћужжатлар олиб келиш ва ћ.к.
|
| |
Diskret tuzilmalardan 1-oraliq nazorat varianti №1

Diskret tuzilmalardan 1-oraliq nazorat varianti №1
Diskret tuzilmalardan 1-oraliq nazorat varianti
№ 1
Agar A = {x∈N: x2 + x − 20 = 0}, B = {x∈R: x2 − 7 x +12 = 0 }, u holda A ∩ B nimaga teng?
A) {− 5;4} B) {4} C) {4;3} D) ∅ E) to`g`ri javob yo`q
2. А={1, 2,3} и В={a, b,c} to`plamlar Dekart ko`paytmasidan munosabatlar aniqlangan. Bulardan qaysi biri biyektiv funksiya bo`ladi: f: A→B ?
A) {(1,b)} B) {(1,a),(2,b)} C) {(1,a), (2,c)} D) {(1,a),(3,c),(2,a),(2,b)}
E) {(1,b),(2,a),(3,c)}
А={1,2,3,4,5}, B={3,5,7}, C={3} to`plamlar berilgan. Quyidagilardan qaysi biri to`g`ri:
a) A⊆B б)А⊆С в) B⊆A г) С⊆А д) В⊆С е)С⊆В
A) а, б, д B) б, д C) г, е D) д E) е
4. А to`plam 2 ga bo`linadigan 5 ta sonni, 3 ga bo`linadigan 7 ta va 6 ga bo`linadigan 2 ta sonni o`z ichiga olgan. Agar A t`oplamning elementlari 2 ga yoki 3 ga bo`linadigan bo`lsa, A ning nechta elementi bor?
A) 60 B) 10 C) 30 D) 35 E) 56
5. n ta elementdan k tadan guruhlashlar soni
A) B) C) D) E)
6. Mashinada haydovchini ham hisobga olganda 6 ta o`rin bor. 6 kishidan 4 tasida haydovchilik guvohnomasi bo`lsa, ularni nechta ususlda joylashtirish mumkin?
A) 1440 B) 240 C) 480 D) 360 E) 2880
7. Agar A = {x∈N: x2 + x − 20 = 0}, B = {x∈R: x2− 7 x +12 = 0 },u holda A ∩ B =?
A) {4} B) {5} C) {4,5} D) {6}
8. Quydagini soddalashtiring: A \B A B ) \ A
∅ B) A B C) A B D) A B
9. Quydagi to’plamlarni dekart ko’paytmasi neshta elemendan iborat bo’ladi. A = {1;2;3} va B = {3;4}
A) 10 B) 15 C) 30 D) 6 E) 16
10. To’plamlarni dekart ko’paytmasida А={a, b} va В={1,2} munosabatlar aniqlangan.Qaysi munosabat suryektivlik funksiyasi f: A→B bo’ladi?
A) {(a,1), (b,2)} B) {(a,1),(b,1),(a,2)} C) {(a,2)} D) {(a,2),(b,2)}
11 . 52!/50! ni hisoblang.
A) 2652 B) 2684 C) 2680 D) 2180 E) 2120
12. Hisoblang.
A) 204 B) 9 C) 260 D) 229 E) 250
13. (x+2)7 binom yoyilmasining 6-hadi oldidagi koeffitsiyentni toping.
A) 12 B) 10 C) 6 D) 21 E) 12
14. Tenglamani yeching.
A) 12 B) 10 C) 6 D) 4 E) 2
|
МУНДАРИЖА - 1 амалий машѓулот

МУНДАРИЖА
Кириш……………………………………………………………………….3
1 - амалий машѓулот….…………………………………………………….4
2 - амалий машѓулот………………………………………………………..5
3 - амалий машѓулот……………………………………………………….7
4 - амалий машѓулот……………………………………………………….8
5 - амалий машѓулот……………………………………………………….10
6 - амалий машѓулот……………………………………………………….11
7 - амалий машѓулот……………………………………………………….12
8 - амалий машѓулот……………………………………………………….13
9- амалий машѓулот……………………………………………………….14
10- амалий машѓулот………………………………………………………15
11- амалий машѓулот………………………………………………………16
12- амалий машѓулот………………………………………………………17
13- амалий машѓулот………………………………………………………18
14- амалий машѓулот……………………………………………………….19
15- амалий машѓулот……………………………………………………….20
16- амалий машѓулот……………………………………………………….23
17- амалий машѓулот……………………………………………………….25
18- амалий машѓулот……………………………………………………….27
19- амалий машѓулот……………………………………………………….29
20- амалий машѓулот……………………………………………………….
21- амалий машѓулот……………………………………………………….
22- амалий машѓулот……………………………………………………….
23- амалий машѓулот……………………………………………………….
24- амалий машѓулот……………………………………………………….
25- амалий машѓулот……………………………………………………….
26- амалий машѓулот……………………………………………………….
27- амалий машѓулот……………………………………………………….
28- амалий машѓулот……………………………………………………….
29- амалий машѓулот……………………………………………………….
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати…….…………………………………44
Шодмонова Гулчехра
Каримова Хабибахон Хамдамовна
Жусипова Шолпан Худайбергеновна
«Ахборот технологиялари» фанидан
амалий машѓулотлар ва
уларни бажариш учун
методик кўлланма
Мућаррир: М. Нуртоева
Мусаћћиќ: Д. Бойзаќова
Босишга рухсат этилди _______2007й. Ќоѓоз ўлчами 60х84. Ћажми _5_
босма табоќ. _50_нусћа. Буюртма____. ТИМИ босмахонасида чоп этилди.
Тошкент - 7000000, Ќори Ниёзий кўчаси, 39-уй.
Масалани бажариш кетма-кетлиги

|
Масалани бажариш кетма-кетлиги
|
bet | 4/33 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #151833 |
Bog'liq Axborot texnologiyalariМасалани бажариш кетма-кетлиги:
«Пуск→Программы→ MS Power Point» меню буйруѓи ёрдамида таќдимот яратиш дастурига киринг.
«Пустая презентация» (Бўш таќдимот) байроќчасини ўрнатинг.
1 чи слайд учун «Схема документа» мулоќот ойнасида «Титульный лист» (Титул вараѓи) кўринишини танланг ва мавзулар киритинг.
«Вставка→Новый слайд» меню буйруѓи ёрдамида 2 чи слайдни яратинг.
Керакли слайдлар кетма-кетлигини яратиб бўлгандан кейин «Показ слайдов→Настройка анимации» меню буйруѓи ёрдамида слайд объектларига ћар хил анимация (ћаракат) эффектларини танланг.
«Показ слайдов → Смена слайдов» меню буйруѓи ёрдамида слайдларнинг ўзига ћар хил анимациялар (ћаракатлар) танланг. «Скорость» (Тезлиги), «Звук» (Овоз) «Автоматически» (Автоматик) байроќчаларига керакли параметрларни ўрнатинг. Масалан, слайд секин, ћар 5 даќиќада, ќўнѓироќчалар овозида намойиш этилсин.
«Формат → Оформление слайда» меню буйруѓи ёрдамида слайдларга кўриниш (фон) беринг.
3 – АМАЛИЙ МАШЃУЛОТ
МАВЗУ: Word матн мућаррирининг бошќа дастурлар билан алоќаси
ВАЗИФА: Excel жадвал процессорини фойдаланиб, Word дастурида «Махсус кийимлар ћисоби» ћужжатини тузинг ва уни тўлдиринг.
МАХСУС КИЙИМ, ПОЙАФЗАЛЛАР ВА САЌЛАШ ЖИЋОЗЛАРИ ЋИСОБИНИНГ № ___ - ШАХСИЙ ВАРАЌАСИ
Фамилия ____________________________________________
|
| |
|
| |
Xll-Mustahkamlash - Tasdiqla yman

I-Sana_________
II-Sinf-_____________
3
Tekshirdim __________
III-Darsning mavzusi:
Joyning geografik planini tuzish.
IV-Darsning maqsadi:
Ta'Iimiy m aqsad
- Joyning geografik planini tuzish haqida ilmiy
tushunchalar berish
Tarbiyaviy maqsad - O'quvchilarni o'z maqsadiga erishish ruhida tarbiyalash. Bir-
birlariga o'zaro hurmat, jamoa bo'lib ishlash, o'zaro yordam va berilgan vazifani
bajarishda mahsuliyat sezish ko'nikmalarini tarkib toptirish.
Rivojlantiruvchi maqsad - O'quvchilarni mustaqil ishlash, ijodiy izlanish, guruxlarda
ishlash orqali bilim olishga, xotirani mustahkamlashga, tez fikrlash, fikrni aniq
ifodalashga o'rgatish, til madaniyatini o'stirish.
V-Dars turi:
Yangi tishuncha va qonunlarni o'rgatuvchi dars.
VI-Darsda foydalaniladigan metodlar: Hamkorlik texnologiyasi, "Aqliy
hujum" ,
VII-ODarsda foydalaniladigan jihozlar: ko'rgazmalar
VIII-Tashkiliy qism:
a)salomlashilsh
b)navbatchi axboroti
cjdavomatni aniqlash
d)uyga vazifani tekshirish
IX-Darsning rejasi:
a)o'tilgan mavzuni takrorlash
b) yangi mavzu bayoni
c)mustaxkamlash.
d) O'quvchilarni
baxolash
X-O'tilganlarni takrorlash:
1. Masshtab deb nimaga aytiladi va u nima uchun kerak?
2. Masshtabning qanday turiarini bilasiz?
3. 1:100 000, 1:1000 000, 1:10 000 000 masshtablarni nomli massh-
tabga aylantiring.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Logistik operatsiyalarni rejalashtirish va boshqarishni fikrlarni bashoratlash usuli...

|
Logistik operatsiyalarni rejalashtirish va boshqarishni fikrlarni bashoratlash usuli yordamida bashoratlash
|
bet | 7/7 | Sana | 14.02.2024 | Hajmi | 122,69 Kb. | | #156515 |
Bog'liq LOGISTIK OPERATSIYALARNI REJALASHTIRISH VA BOSHQARISHNI FIKRLARNI BASHORATLASH USULI YORDAMIDA BASHORATLASHFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Meyoriy huquqiy hujjatlar
Qonunchilik palatasi tomonidan 2021-yil 3-martda qabul qilingan “TRANSPORT TO‘G‘RISIDA” gi qonun.
9.08.2021 yildagi “Transport toʻgʻrisida”gi OʻRQ-706-son Qonun
Qonunchilikda_yangi/transport_tug`risidagi_qonun
Asosiy adabiyotlar
Samatov G‘.A. Y.K.Qoriyeva. B.Payziyev. Raqobat muhitida xalqaro transport tizimi faoliyatining logistik ishonchligi. Toshkent 2003 y.
Gadjinskiy A.M. “ Logistika” M 2003 – 407s.
A.A. Gaidaenko, O.V. Gaidaenko. Logistika: darslik 2-nashr.- M.: KNORUS, 2009–277 b.
Nerush Yu.M. Logistika: darslik. 4-nashr. - M .: MChJ "Izd. Prospekt, 2006. - 520b.
Gadjinskiy A.M. Logistika: darslik. - 13-nashr, qayta ko'rib chiqilgan. va qo'shimcha - M .: "Dashkov va K˚", 2006. - 432 b.
Kanke A.A.Kashevaya I.P. Logistika: darslik FORUM-INFRA- - M.: 2005. -350s.
Jahon adabiyotlari
Stiv Klark. “Axborot tizimlarini strategik boshqarish”. Integratsiyalashgan yondashuv, Routledge, 11/12/2012
Tomas Bournaris. “Zamonaviy qishloq xo‘jaligini rivojlantirishda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari”. 8-Xalqaro konferensiya, HAICTA 2017, Chania, Krit, Gretsiya, 2017-yil 21–24-sentabr, Qayta koʻrilgan tanlangan maqolalar, Mixail Salampasis, Springer, 2/11/2019
Rut P. Sonders. “Joriy monitoringi va jarayonlarni baholash”. SAGE nashrlari, 4/1/2015
Maykl R Greenberg. “Ekologik siyosat tahlili va amaliyoti”. Rutgers universiteti nashriyoti, 3/13/2008
Jon Doer. 'Nima muhimligini o'lchang.' Qanday qilib Google, Bono va Geyts fondi OKRlar bilan dunyoni larzaga keltirmoqda, Pingvin, 24/4/2018
Uilyam C. Jonson. "Ta'minot zanjiri tarmoqlari va biznes jarayonlariga yo'naltirish". Ilg'or strategiyalar va eng yaxshi amaliyotlar, Kevin P. McCormack, CRC Press, 25/11/2002
Maykl E. Porter. 'Raqobat ustunligi.' Yuqori samaradorlikni yaratish va qo'llab-quvvatlash, Simon va Shuster, 30/6/2008
Jeffri X. Gitomer. "Mijozning qoniqishi bebahodir, mijozning sodiqligi bebahodir". Qanday qilib mijozlar sizni yaxshi ko'rishlari mumkin, ular qaytib kelishlarini davom ettiringlar va ular bilgan hammaga aytinglar, Bard Press, 1/1/1998
Muhandislik va fizika fanlari bo'limi. "AQSh qurilish sanoatining raqobatbardoshligi va samaradorligini oshirish". Milliy tadqiqot kengashi, Milliy akademiyalar matbuoti, 11/9/2009
Dermot Duff. ' Biznesingizni o'ldirmasdan strategik xarajatlarni kamaytirish yoki xarajatlarni kamaytirish.' Tim
Makkormik, Angliya va Uelsdagi ustav buxgalterlar instituti, 1/1/2009
Devid B. Grant. "Logistika menejmenti". Pearson, 1/1/2012
Internet resurslari
www.economics.ru
www.uza.uz
www.Lex.uz
www.ziyonet.uz
www.logistika.uz
|
| |
tuzish deb ataladi.
Joy planini chizishning azimotli usuli

I-Sana_________
II- Sinf-_____________
4
Tekshirdim __________
III-Darsning mavzusi:
Quyosh oy va yulduzlar.
IV-Darsning maqsadi:
Ta'limiy m aqsad -
Quyosh oy va yulduzlar h aqida ilmiy tu sh u n ch alar berish
Tarbiyaviy maqsad - O'quvchilarni o'z maqsadiga erishish ruhida tarbiyalash.
Bir-birlariga o'zaro hurmat, jamoa bo'lib ishlash, o'zaro yordam va
berilgan vazifani
bajarishda mahsuliyat sezish ko'nikmalarini tarkib toptirish.
Rivojlantiruvchi maqsad - O'quvchilarni mustaqil ishlash,
ijodiy izlanish, guruxlarda
ishlash orqali bilim olishga, xotirani
mustahkamlashga, tez fikrlash, fikrni aniq
ifodalashga o'rgatish, til madaniyatini o'stirish.
V-Dars turi:
Yangi tishuncha va qonunlarni o'rgatuvchi dars.
VI-Darsda foydalaniladigan metodlar: Hamkorlik texnologiyasi, "Aqliy hujum"
,
VII-ODarsda foydalaniladigan jihozlar: ko'rgazmalar
VIII-Tashkiliy qism:
a)salom!ashilsh
b)navbatchi axboroti
c)davomatni aniqlash
d)uyga vazifani tekshirish
Ampermetr va Voltmetr yordamida elektr qarshilikni o’lchash aniqligini qanday oshirish mumkin

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYaLARI VA KOMMUNIKATSIYaLARINI RIVOJLANTIRISh VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOShKENT AXBOROT TEXNOLOGIYaLARI UNIVERSITETI
“Energiya ta’minlash tizimlari” kafedrasi
“Metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish”
fanidan
AMALIYoT
TOPShIRIQ №1
Bajardi: Kompyuter injneringi ta’lim yo‘nalishi
240-21 guruh
Bekmuratov Ziyovuddin
Qabul qildi: Raxmonova Gulnora
Toshkent 2022
№1 T O P SH I R I Q (AMALIYOT)
7-savol. Ampermetr va Voltmetr yordamida elektr qarshilikni o’lchash aniqligini qanday oshirish mumkin?
Ampermetr va Voltmetr elektr qarshilikni o'lchash uchun foydalaniladigan asboblar hisoblanadi. Ampermetr ampermetrda o'tkazilayotgan elektr to'g'risidagi ma'lumotlarni o'qib olish uchun, Voltmetr esa elektr to'g'risidagi potensial farqini o'qib olish uchun ishlatiladi.
Elektr qarshilikni o'lchash uchun quyidagi tartibda amalga oshirishingiz mumkin:
1. Ampermetrni ulashing: Ampermetrni o'ng yo'nalish bilan elektr devoriga ulang. Ampermetr elektr devorining yo'nalishiga paralellikka ega bo'lishi kerak.
2. Voltmetrni ulashing: Voltmetrni devorning uchidan o'tkazilayotgan elektr devoriga ulang. Voltmetr elektr devorining yo'nalishiga parallel qilingan bo'lishi kerak.
3. Ampermetr va Voltmetrni ulash: Ampermetr elektr devori orqali o'tkazilayotgan elektr to'g'risidagi ma'lumotlarni o'qib oladi, Voltmetr esa elektr devori orqali o'tkazilayotgan potensial farqini o'qib oladi.
4. Ampermetr va Voltmetrning qiymatlarini o'qib oling: Ampermetrning ko'rsatkichini amperda, Voltmetrning esa voltga o'zgartirish orqali elektr qarshilikning o'lchamini o'qib oling.
Ampermetr amperlarda (A) o'lchash uchun ishlatiladi, Voltmetr esa volt (V) o'lchash uchun ishlatiladi. Shuningdek, ampermetr va Voltmetrning o'lchov tartibini va ulashish usullarini ulashingiz kerak, chunki har bir asbobning o'lchov chegaralari va ulashish usullari mavjud bo'lishi mumkin.
Qo'shimcha ma'lumotlar uchun, elektr qarshilikni o'lchash usullari va ulashish tartibi darsliklarda yoki elektronika asboblarining qo'llanmasida to'liq tarzda ko'rsatilgan bo'lishi mumkin.
|
masshtab va chiziqli masshtab

bu masshtab 1 sm da 100 m
deb yozilsa, nomli masshtab deb,
1:10 000 deb yozilsa,
son li m asshtab
deb ataladi.
Yarimsharlar tabiiy xaritasining sonli masshtabi 1:22000 000.
Bunda 1 sm da necha km borligini aniqlash uchun 5 ta nulni
o‘chiramiz. Shunda nomli masshtab 1 sm da 220 kilometr bo‘ladi.
1:100 000 ....................... S o n li m asshtab
1 sm da 1 km ..............N o m li m asshtab
1000 i n 0
1
2
3
4
5
6
7
8
9 k m
1.01 (пш
1:: ::::::::
1
‘
■
C h iziq li m asshtab
9 - ra s m .
M asshtab turlari.
10- rasm.
Xaritadagi m asofani
chiziqli m assh tab
yordam ida an iq lash .
Chiziqli rnasshtabdan masofani aniqlashda foydalanish uchim
sirkulning ikki uchim xaritadagi oraliq
masofa aniqlanishi lozim
b o ‘lgan nuqtalarga qo ‘yib, so‘ng uni masshtabga ham qo‘yiladi.
Shunda masofa aniq bo ‘ladi (16- betdagi 10- rasm).
A zim ut
b o ‘y ich a yu rish.
Geografik o ‘yin vaqtida Sizga yakka
turgan daraxtdan 40° li azimut bo'yicha 200 m, so‘ngra 180° li azi
mut bo‘yicha 500 m va 330° li azimut b o ‘yicha 300 m yurish top-
shirildi, deylik.
Azimut bo'yicha yurganda ishni quyidagi
tartibda boshlash ke-
rak. Awalo, yakka daraxt yoniga boriladi. So‘ng kompas strelkasi-
ni bo‘shatib, uning shimol uchini 0 nuqtasiga to ^ rila n a d i. Keyin
cho‘p olib (gugurt cho‘pi bo‘laveradi),
uni kompas ustiga shunday
qo‘yish kerakki, cholp strelka markazi bilan 40° И belgini tutash-
tirsin. Shunda cho‘p yo‘nalishi 40° li azimut yo‘nalishini ko£rsatadi.
Sizning o‘rtacha qadamingiz yarim m etr edi. Endi, Siz, 200 m
yurish uchun 400 qadam tashlaysiz. Keyin to cxtab kompasni yana
oriyentirlaysiz, ya’ni shimolni ko‘rsatuvchi strelkani 0°
ga keltira-
siz. So‘ng cho‘p bilan 180° belgini strelka markazi bilan tutash-
tirib, 180° li azim utni topasiz va kerakli masofani yurib o4asiz.
11-mavzu. Kiberbullinga qarshi kurash usullari. Kiberbulling nima va uning qanday turlari mavjud? Internetda bezorilik

|
11-mavzu. Kiberbullinga qarshi kurash usullari. Kiberbulling nima va uning qanday turlari mavjud? Internetda bezorilik
|
bet | 1/6 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 35,9 Kb. | | #254340 |
Bog'liq DEDLINE 3
DEDLINE 3
11-15-Amaliyotlar
MO`MINOV ANVARJON
11-mavzu. Kiberbullinga qarshi kurash usullari.
1. Kiberbulling nima va uning qanday turlari mavjud?
Internetda bezorilik, yoki kiberbulling, — qasddan haqorat qilish, haqorat qilish, tahdid qilish, tuhmat qilish va zamonaviy aloqa vositalaridan foydalangan holda, qoida tariqasida, boshqalarga zarar yetkazuvchi maʼlumotlarni yetkazish, uzoq muddat,Kibermadaniyatning bir qismi boʻlgan.
Kibermobbing anglikizmlari ham hodisaga ishora qilish uchun ishlatiladi — bu ingliz tilidan olingan atama (inglizcha: Cyber-Mobbing), shuningdek, Internet- mobbing (Internet-mobbing), kiberbulling (kiberbullying), trolling (trolling — „tutish“), olov (olov — „olov“) maʼnolarida qoʻllaniladi.
Bezorilik axborot makonida axborot-kommunikatsiya kanallari va vositalari orqali amalga oshiriladi. Shu jumladan Internetda elektron pochta orqali, lahzali xabar almashish dasturlari (masalan, ICQ), ijtimoiy tarmoqlarda, forumlarda, shuningdek, video portallarda (YouTube, Vimeo va boshqalar) buzgʻunchi video materiallar va xabarlarni joylashtirish orqali (odatda odobsiz soʻzlar bilan) yoki mobil telefon orqali (masalan, SMS xabarlar yoki bezovta qiluvchi qoʻngʻiroqlar orqali).
Koʻpincha „trollar“, „bezorilar“ yoki „mobbers“ deb ataladigan bu bezoriliklarning aybdorlari koʻpincha yashirin tarzda harakat qilishadi, shuning uchun jabrlanuvchi zoʻravonlik harakatlarini kim amalga oshirayotganini bilmaydi.
Kiberbullingning shakllari:
Kamsitish: Kimnidir haqoratlash maqsadida internetda yolg’on ma’lumotlarni bo’lishish.
Ochiq: Internetda ochiqdan-ochiq kimdir haqida yolg’on ma’lumotlarni tarqatish. Kiberbullingning bu turi kichikroq guruh yoki ikki kishi o’rtasida emas, balki kattaroq miqyosda ro’y beradi.
Laqab qo’yish: Xabar almashish platformalarida kimgadir laqab qo’yish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
11-mavzu. Kiberbullinga qarshi kurash usullari. Kiberbulling nima va uning qanday turlari mavjud? Internetda bezorilik
|
ko‘p sonli mehnat yoshidagi aholini ish bilan ta’minlash va ularning mehnatini

|
ko‘p sonli mehnat yoshidagi aholini ish bilan ta’minlash va ularning mehnatiniBog'liq Geografiya fani to\'garakko‘p sonli mehnat yoshidagi aholini ish bilan ta’minlash va ularning mehnatini
samarali tashkil etish maium murakkabliklarni keltirib chiqarmoqda.
Aholisining milliy-emik tarkibiga ko'ra Xitoyni bir vaqtning o‘zida ham ko‘p
millatli, ham bir millatli mamlakatlar qatoriga kiritish mumkin. Xitoyda 60 dan
ortiq turli millat va elatlar yashaydilar. Bular uyg‘urlar, mo‘g‘u]lar, tibetliklar,
chjuanlar, xueylar, manjurlar va boshqalardir. Shu sababli Xitoy ko‘p millatli
mamlakatlar qatorida turadi.
Xitoy bir millatli mamlakat hamdir. Chunki Xitoy aholisining 90 foizdan
ko‘prog‘ini xitoyliklar — xanlar tashkil qiladi.
Mamlakat aholisi hududiy jihatdan notekis taqsimlangan. Aholining o‘rtacha
zichligi har 1 m2 maydonga 136 kishini tashkil qilgani holda bu ko‘rsatkich
Buyuk Xitoy pasttekisligi qismida 400 — 500 kishini, Xuanxe va Yanszi daryolari
oraliq tekisliklarida 800 — 1000 kishini tashkil qiladi. Mamlakatning cho‘1 va baland
Tibet yassi tog‘ligi hududlarida esa bu kobrsatkich har 1 m2 maydonga 1 —- 2
kishidan oshmaydi. Umuman, aholisining deyarli 90 foizi mamlakat hududining
1/3 qismidagina to‘plangan.
Xitoy jahonning o‘rtacha darajada urbanizatsiyalashgan mamlakatlari qatoriga kiradi.
So‘nggi vaqtlarda aholining 24 foizdan ko‘prog‘i shaharlarda yashamoqda. U hoziigi
vaqtda jahon mamlakatlari orasida yirik shaharlar (450), millioner shaharlar (34) nmg
umumiy soniga hamda shahar aholisining mutlaq miqdoriga koVa birinchi o‘rinda turadi.
Xll-Mustahkamlash:
1. Xitoy nechanchi yilda tashkil topgan? Uning yer maydoni qancha?
2. Nima uchun Xitoy ham ko*p millatli, ham bir millatli davlat sanaladi?
3. Mamlakat aholisi hududiy jihatdan qanday joylashgan?
|
| |
Buyuk Britaniya, Britaniya

Buyuk Britaniya, Britaniya
Download
307,88 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
22.12.2023
Hajmi
307,88 Kb.
#126605
Download
307,88 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Buyuk Britaniya, Britaniya
Download
307,88 Kb.
Matnni ko'rish
Metallar mavzusi bo’yicha klaster tuzish

|
Metallar mavzusi bo’yicha klaster tuzish
|
bet | 2/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 38,38 Kb. | | #115350 |
Bog'liq Nomli reaksiyalarMetallar mavzusi bo’yicha klaster tuzish.
Al, Ca, Ni, Cu, Ag, Au
Li, Na, K, Cr, PNO Qirralari
markazlashgan kub
Hajmiy
markazlashgan kub Geksogonal Be, Mg, CD,
Ti, Ca, Za
Kristall
Na, K, Ba, Cb Lokallash- Cu, Za, Za, Ya,
Ca, Sr, Ba, Al magan Sn, Pa Ti, Re
Elekto- Metall
metallurgiya bog’lanish Og’ir Tarqoq
Sa, Ca, Pirometal- Metal- Metall Rangli Yengil Li, Na, K
Ni lurgiya lurgiya Br, Mg,
Sd, Cu, Gidrome- Sanoati Qora Ca, A
Ag, A tallurgiya Nodir Pr, Ir, Os, Pb,
Fe, Mn, Cr Ru, Rb, Ag, A
va qotishmalar
Metalloterapiya Qiyin suyuq-
lanadigan
Aluminiy Natriyoterapiya Zr, V Na, Ta,
terapiya Mo, Co, W
Cr, Fe, V, Ma Na, Ti Magniy-
terapiya
Ti, Zr, Hi [ 1; 256, 257 – b]
Blits-so’rov metodi so’rovda ishtirok etuvchilar o’rtasida psixologik kommunikativ aloqani o’rnatadi.Savollar so’rovchi tomonidan oldindan tuziladi. Savollar qisqa va aniq javobni talab etadi. Bu metodda o’quvchilarga o’rganilgan butun mavzu va uning ma’lum qismining asosiy tushunchalari va tayanch iboralari bo’yicha tuzilgan savollarga javob (og’zaki, yozma, jadval, diagramma) ko’rinishida taklif etiladi.
Masalan: “Metallar” mavzusi bo’yicha Blits-so’rov:
1.Eng bolg’alanuvchan metall ? Javob: (Oltin) .
2. Temir havo kislorodi va suv ta’sirida korroziyalanib nimani hosil qiladi ? Javob: (Zang)
3.Suyuqlanish harorati eng yuqori metall. Javob: (Volfram).
4.Qotishmalar qanaqa tuzilishga ega ? Javob: (Kristall).
5.Metallar ichida eng og’iri ? Javob: (Osmiy).
6.Bronza qotishmasining tarkibiy qismini ayting ? Javob: (Mis,qalay).
7.Inson organizmida (70 kg) o’rtacha necha g temir bo’ladi ? Javob: (4,2 g).
8.Yagona suyuq metall Javob: ( Simob).
9. Tabiatda eng ko’p tarqalgan metall ? Javob: ( Alyuminiy).
10.Metallar shohi qaysi metall ? Javob: ( Oltin) . [ 2; 73,78, 124 – b ]
|
| |
Multisim dasturida mantiqiy elemenlani tadqiq qilish bo’yicha laboratoriya yo’riqnomasi

|
Multisim dasturida mantiqiy elemenlani tadqiq qilish bo’yicha laboratoriya yo’riqnomasi
|
bet | 14/19 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 85,91 Kb. | | #153174 |
Bog'liq Multisim dasturi – kompyuterda virtual elektron laboratoriya bo’-fayllar.org3.Multisim dasturida mantiqiy elemenlani tadqiq qilish bo’yicha laboratoriya yo’riqnomasi.
Ishning maqsadi. Mantiqiy integral sxemalar va elementlarni tadqiq qilishda kommpyuter dasturlaridan fodalanishni o’rganish.
Nazariy qism.
Mantiqiy elemenlarni o’rganishda kompyuter dasturlaridan foydalanish samarali usullardan biri hisoblanadi. Shunday virtual dasturlardan biri Multisim dasturi bo’lib dastur kutubxonasi tarkibiga mantiqiy elementlar va integral sxemalarning deyarli barcha turlari va oilalari kiritilgan. Multisim dasturida mantiqiy integral sxemalarni tadqiq qilish uchun kerakli bo’lgan barcha turdagi virtual asboblar mavjud. Mantiqiy elementlarni tekshirishda logic analizatordan foydalaniladi. Logic analizator yordamida mantiqiy va raqamli elementlarning rostlik jadvali va ishlash diagrammalari tuziladi.
Kerakli jihozlar: kompyuter va multisim dasturiy paketi. TTL va MOP texnologiyasi asosida tayyorlangan virtual mantiqiy elementlar, virtual logik analizator, virtual ta’minot manblari: doimiy tok manbayi va to’g’ri burchakli impuls manbayi.
Ishning bajarilish tartibi.
Multisim dasturi ishga tushiriladi (3.1-rasm).
3.1-rasm
Multisim dasturi elementlar kutubxonasidan kerakli elementlar va ta’minot manbalari tanlab olinadi va ishchi oynaga joylashtiriladi(3.2-rasm).
3.2-rasm
Mantiqiy elementlarning chiqish qismiga analiz qiluvchi asboblar ulanadi, masalan otsillograf va logic analizator(3.3-rasm).
3.3-rasm
Mantiqiy elementlarning kirish qismiga doimiy tok va signal manbayi ulanib chiqishdagi va kirishdagi signallar solishtiriladi(3.4-rasm).
3.4-rasm
Olingan natijalar orqali mantiqiy elementlarning rostlik jadvallari tuziladi (3.1-jadval).
|
| |
Dasturiy injiniring usullari

|
Dasturiy injiniring usullari
|
bet | 3/3 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #160480 |
Bog'liq 1-Lecture. Software EngineerDasturiy injiniring usullari
Dasturiy injiniringgining xilma-xilligi
- Resurslardan samarali foydalanish
- Spetsifikatsiyasini hamda talablarini tushunish
- Ishonchlilik va unumdorlik
- Boshqariladigan va tushunarli rivojlanish jarayonidan foydalanish
01
03
04
02
Barcha turdagi dasturiy ta’minot tizimlariga taalluqli bo‘lgan dasturiy injiniring asoslari
Dasturiy ta’minotda qayta foydalanish yondashuvi vebga asoslangan tizimlarni yaratishda asosiy yondashuvga aylandi. Ushbu tizimlarni qurishda ularni ko‘pincha infrastrukturaga birlashtirgan holda oldindan tayyor bo‘lgan dasturiy ta’minot komponentlari va tizimlaridan qanday yig‘ish mumkinligi haqida bosh qotiriladi Hozirgi vaqtda bunday tizimlarga qo‘yiladigan barcha talablarni oldindan belgilash maqsadga muvofiq emasligi e’tirof etilmoqda. Veb-tizimlar doimo ishlab chiqiladi va bosqichma-bosqich etkazib beriladi
Xizmatga yo‘naltirilgan dasturiy ta’minot dasturiy injiniring yordamida amalga oshirish mumkin, bunda dasturiy ta’minot komponentlari mustaqil veb-xizmatlardir
Veb-brauzerda boy interfeyslarni yaratishda AJAX (Holdener 2008) va HTML5 (Freeman 2011) kabi interfeyslarni ishlab chiqish texnologiyasi paydo bo‘ldi
Internetning dasturiy injiniringga ta’siri
Maxfiylik
Kompetentsiya
Intellektual mulk huquqlari
Kompyuterdan noto‘g‘ri foydalanish
Rasmiy maxfiylik shartnomasi imzolangan yoki imzolanmaganligidan qat’iy nazar, odatda ish beruvchilar yoki mijozlarning maxfiyligini hurmat qilish
Malaka darajani noto‘g‘ri ko‘rsatmaslik kerak. Dasturchi vakolatidan tashqari ishni bila turib qabul qilmaslik
Patentlar va mualliflik huquqi kabi intellektual mulkdan foydalanishni tartibga soluvchi mahalliy qonunlardan xabardor bo‘lish
Boshqalarning kompyuterlaridan noto‘g‘ri foydalanib texnik ko‘nikmalarni ishlatmaslik
Dasturiy injiniring etikasi
E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!!!
Ma‘lumot uchun
gozzalgulmirzayeva55@gmail.com
https://t.me/gozalgulmirzayeva
fiskalinstituti
fiin.uz
|
| |
SOFTWARE 
ENGINEERING - Dasturiy injiniring

|
Dasturiy injiniring
|
bet | 2/3 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 4,98 Mb. | | #160480 |
Bog'liq 1-Lecture. Software EngineerSOFTWARE
ENGINEERING
Professional dasturiy ta‘minot ishlab chiqish
Agar inson o‘zi uchun dastur yozayotgan bo‘lsa, bu dasturdan o‘zidan boshqa hech kim foydalanmaydi va dastur qo‘llanmalarini yozish, dastur loyihasini hujjatlashtirishi mumkin. Biroq, agar boshqalar ham foydalanadigan va boshqa dasturchilar ham o‘zgartira oladigan dasturiy ta‘minotni ishlab chiqilayotgan bo‘lsa, odatda qo‘shimcha ma‘lumotlarni, shuningdek dastur kodini ham taqdim etishga to‘g‘ri keladi.
Dasturlash bilan shug‘ullanuvchi tashkilot tomonidan ishlab chiqarilgan va ularni sotib olishga qodir bo‘lgan har qanday mijozga ochiq bozorda sotiladigan mustaqil tizimlar hisoblanadi.
Dasturiy mahsulotlar turlari
1. Umumiy mahsulotlar
Mobil qurilmalar uchun ilovalar
Kompyuterlar uchun dasturlar
Chizmachilik paketlari va loyihalarni boshqarish
Kutubxona axborot tizimlari
Buxgalteriya va soliq tizimlari
Stomatologik yozuvlarni saqlash tizimlari
Bular ma‘lum bir mijoz tomonidan buyurtma qilingan va ishlab chiqilgan tizimlardir. Dasturiy ta’minot yaratuvchisi dasturiy ta’minotni ushbu mijoz uchun ishlab chiqadi va o‘rnatib beradi. Ushbu turdagi dasturiy ta’minotga elektron qurilmalarni boshqarish tizimlari, muayyan biznes jarayonini qo‘llab-quvvatlash uchun yozilgan tizimlar va havo harakatini boshqarish tizimlarini misol qilish mumkin.
2. Buyurtma qilingan dasturiy taminotlar
Dasturiy mahsulotlar turlari
Bu amaliy xarajatlar, rejalashtirish va ishonchlilik masalalarini, shuningdek, dasturiy ta’minot mijozlari va ishlab chiqaruvchilarining ehtiyojlarini hisobga oladigan dasturiy ta’minotni ishlab chiqarishning tizimli yondashuv hisoblanadi.
Dasturiy injiniringgining xilma-xilligi
Amaldagi maxsus usullar, vositalar va texnikalar dasturiy ta’minotni ishlab chiquvchi tashkilotga, dasturiy ta’minot turiga va ishlab chiqish jarayonida ishtirok etadigan insonlarga bog‘liq.
Barcha tizimlar va barcha kompaniyalar uchun mos bo‘lgan universal dasturiy injiniring usullari mavjud emas. Dasturiy injiniring usullari va uslublaridan eng muhimini aniqlashning eng yaxshi omili ishlab chiqilayotgan dastur turiga bog‘liq.`
Tizimlar sistemasi
Modellashtirish va simulyatsiya qilish tizimlar
Ma’lumotlarni yig‘ish va tahlil qilish tizimlari
Mobil ilovalar
Paketlarni qayta ishlash tizimlari
Ko‘ngilochar tizimlar
O‘rnatilgan boshqaruv tizimlar
Tranzaksiyaga asoslangan interaktiv ilovalar
|
| |
II-bob. MULTISIM DASTURIDA MANTIQ SXEMALARNI TADQIQ QILISH VA LABORATORIYA YO’RIQNOMASINI ISHLAB CHIQISH

|
II-bob. MULTISIM DASTURIDA MANTIQ SXEMALARNI TADQIQ QILISH VA LABORATORIYA YO’RIQNOMASINI ISHLAB CHIQISH
|
bet | 5/19 | Sana | 08.02.2024 | Hajmi | 85,91 Kb. | | #153174 |
Bog'liq Multisim dasturi – kompyuterda virtual elektron laboratoriya bo’-fayllar.orgII-bob. MULTISIM DASTURIDA MANTIQ SXEMALARNI TADQIQ QILISH VA LABORATORIYA YO’RIQNOMASINI ISHLAB CHIQISH
2.1. Mantiq sxemalarining rivojlanish tarixi. Ilk matematik hisoblash mashinalari
Agarda zamonaviy kompyuterlarning o‘tmishdoshi qanday ob’ektlar bilan ishlagani ustida fikr yuritib ko‘rilsa, raqamlar yo reykali va halqali mexanizmlarning chiziqli harakati ko‘rinishida, yoki tishli hamda richakli mexanizmlarning burchakli harakati ko‘rinishida taqdim etilganligini tan olish kerak bo‘ladi. U holatda ham, bunisida ham bular harakat bo‘lib, bu uskunalarning o‘lchamlari va ish tezligida aks etmasligi mumkin emas edi. Faqat harakat (ko‘chish)ni qayd etishdan signallarni qayd etishga o‘tishgina o‘lchamlarni sezilarli darajada kamaytirish va harakatlar tezligini oshirish imkonini berdi. Biroq bunga erishish yo‘lida yana bir nechta muhim tamoyillar va tushunchalarni kiritishga to‘g‘ri keldi.
Leybnitsning ikkilik tizimi. Mexanik uskunalarda tishli g‘ildiraklar fiksirlangan juda ko‘p va eng muhimi bir-biridan farqlanadigan holatlarga ega bo‘ladi. Bunday holatlar soni kamida shesternyaning tishlarini miqdoriga teng bo‘ladi. Elektr va elektron uskunalarda gap konstruksiya elementlarining holatlarini ro‘yxatga olish haqida emas, balki uskuna elementlari holatlarini qayd etish haqida boradi. Bunday barqaror va farqlanadigan holatlar ikkita: yoqilgan-o‘chirilgan; ochiq-yopiq; zaryadlangan-zaryadsizlantirilgan va hokazo.
Shuning uchun mexanik kalkulyatorlarida ishlatilgan an’anaviy o‘n raqamli yoki o‘nlik tizim elektron hisoblash vositalari uchun qulay emas.
Har qanday raqamni (faqat raqamlarnigina emas) ikkilik raqamlar qilib tasvirlash birinchi bo‘lib, Gotfrid Vilgelm Leybnits tomonidan 1666 yili taklif qilingan. U qarama-qarshiliklar birligi va kurashi falsafiy konsepsiyasini tadqiq qilish bilan shug‘ullana turib, hisoblashning ikkilik tizimiga kelgan, uni kashf etgan. Olamning yaralishini ikki ibtido, ikki boshlanish nuqtasining ("oq" va "qora"ning, "erkak" va "ayol"ning, yomonlik va yaxshilikning) bir-biriga uzluksiz o‘zaro ta’siri sifatida tasavvur qilishga va uni o‘rganishga "sof" matematikani qo‘llashga urinish Leybnitsni ma’lumotlarni nollar va birlar yordamida ikkilik sanoq tizimida tasavvurining xususiyatlarini tasvirlashga undadi. Shuni aytish lozimki, Leybnits o‘sha vaqtdayoq ikkilik tizimini hisoblash uskunasida ishlatish fikriga kelgan, ammo mexanik uskunalar uchun bunga hech qanday ehtiyoj bo‘lmagani uchun u o‘z kalkulyatorida ikkilik tizimini ishlatgani yo‘q.
|
| |
ZB1503703562 - Qashqadaryo viloyati xalq

2-“A” sinf
|
№
|
F.I.Sh
|
1
|
Abdirasulova Asila Rustamovna
|
2
|
Abduxoliqova Amina Sirojiddinovna
|
3
|
Alisherova Shaxrinoz G’anisher qizi
|
4
|
Beknazarova Charos Baxromovna
|
5
|
Boboqulova Setora Urazali qizi
|
6
|
Isoqova Jasmina Axror qizi
|
7
|
Jovliyeva Marjona Azamat qizi
|
2-“B” sinf
|
1
|
Jumanazarova Mubina Maxmudovna
|
2
|
Kuchimov Ziyovuddin Uluig’bekovich
|
3
|
Maxmudova Mahbuba Maxmudovna
|
4
|
Nabiyev Kamronbek Bobirovich
|
5
|
Naimova Bahora Nurbekovna
|
6
|
Norboyeva Honzoda Ravshanovna
|
7
|
Ne’matova Sabrina Obidjonovna
|
2-“V” sinf
|
1
|
Ruziyev Arslon Nurbekovich
|
2
|
Rustamova Lobar Nizomjonovna
|
3
|
Safarova Malika Isroil qizi
|
4
|
Saidmurodova Gulmira Alimardon qizi
|
5
|
Tursunpo’latov Ozodbek Suxrobovich
|
“Multisim14” dasturida elektr o’lchov asboblari

1.2. “Multisim14” dasturida elektr o’lchov asboblari
Multisim-14da oddiy o'lchov asboblari (voltmetr va ampermetr) Indicators (indikator qurilmalar) guruhida joylashgan
tugmasi bosilganda Indicators menyusi paydo bo'ladi (1.1-rasm)
1.1-rasm. Indikatsiya elementlarini tanlash menyusi.
Indicators menyusidan maydonga tushiriluvchi asboblarning soni cheklanmagan. Agar element tasviriga sichqonchaning o’ng tugmasi (SO'T) bosilsa, ekranda menyu paydo bo'ladi, bu menyu yordamida “Sxemalarni tayyorlash” bo'limidagi qator amallarni bajarish mumkin.
Bu buyruq Circuit menyusida ham takrorlangan. Bu buyruq bajarilganda bir necha oynachali dialog oyna paydo bo'ladi. Bu oynachalar komponentlar parametrlarini o'rnatish uchun qo'llaniladi (1.2. a - rasm voltmetr va 1.2.b - rasm ampermetr uchun).
b)
1.2 - rasm. Voltmetr (a) va ampermetr (b) ni sozlash oynasi
Bu oynachalarda Resistance satrida voltmetr ichki qarshiligi (katta qiymat bo'lishi kerak) va ampermeir ichki qarshiligi ( kichik qiymat bo'lishi kerak). Mode satrida o'lchanayotgan kuchlanish tok) turi belgilanadi:
– DC – doimiy kuchlanish (tok);
– AC – o'zgaruvchan kuchlanish (tok).
Murakkab kontrol-o'lchov asboblari va labview asboblar paneli ishchioynaning o’ng tomonida joylashgan. 1.2-rasmda murakkab o’lchov asboblarining paneli ko’rsatilgan.
1.3 - rasm. Murakkab kontrol-o'lchov asboblari paneli.
Sxema yig`ilayotgan paytda o'lchov asbobi tasviri kursor bilan siljitilib maydonga tushiriladi va simlar yordamida tekshirilayotgan sxemaga ulanadi. O'lchov asbobini ishchi (yoyilgan) holatga keltirish uchun uning tasviri ustida ikki marta kursorni bosish kerak.
1.4 - rasm. Multimetrning old paneli.
Multimetr. Multimetrning old paneli (1.4 - rasm) o'lchov natijalarini qayd qiluvchi displey, sxemaga ulash uchun «–» va «+» klemmalari, va quyidagi boshqaruv tugmalari:
– tok, kuchlanish, qarshilik va susayish (so'nish)ni tanlash rejimlari;
– multimetr parametrlarini o'rnatish rejimi
paydo bo`ladi.
Bu tugmani bosilgandan keyin dialog oynasi paydo bo'ladi (1.5 - rasm). Bu oynada quyidagilar keltirilgan:
– Ammeter resistance – ampermetrning ichki qarshiligi;
– Voltmeter resistance – voltmetrning kirish qarshiligi;
– Ohmmeter current – o'lchanayotgan tok diapazoni;
1.5 - rasm. Multimetr parametrlarini sozlash oynasi.
dB relative value – susayish yoki kuchayishni detsibellara o'lchashda etalon kuchlanish VI ni o'rnatish (maxsus talab qilinmasa, V1=1 V). Bu vaqtda o'tish koeffitsienti quyidagi formula bilan aniqlanadi:
K[dB] = 20log(V2/V1), bu erda V2 - kontrol nuqtadagi kuchlanish.
|
Muammoli o’qitish metodi - Metallarning umumiy xossalari mavzusini o’qitishda zamonaviy metodlardan foydalanish

|
Metallarning umumiy xossalari mavzusini o’qitishda zamonaviy metodlardan foydalanish
|
bet | 3/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 38,38 Kb. | | #115350 |
Bog'liq Nomli reaksiyalarMuammoli o’qitish metodi: Bu usul- o’quvchilarga muammoli vaziyatlarni va ularning bilish faoliyatini kuchaytirishga asoslangan.Nazariyani amaliyot bilan bog’lashga imkon yaratadi.Muammoli vazifa hayotdan olingan faktlarni , dars va vaziyatni o’rganishdan , odamlar yoki ayrim tashkilotlarning manfaatlarini ko’zlashdan iborat bo’lishi mumkin.Ilmiy tushunchalar , amaliy ko’nikma va malakalarni shakllantirish asosida berilgan materialni chuqur mantiqiy tahlil qilishga yordam beradi. Tanlangan savollar muammoli vaziyatni vujudga keltirishi kerak. O’qitishda qo’yilgan muammolarning yechimini o’quvchilar bilan birga hal etiladi. Mavzuni o’qitish uchun quyidagi muammoli savollar o’quvchilarga havola qilinadi:
1.Aluminiy ancha faol metal bo’lsada, aluminiydan tayyorlangan buyumlar suv bilan reaksiyaga kirishmaydi nima uchun?
Odatdagi haroratda aluminiy havoda o’zgarmaydi, chunki u havoda tez oksidlanadi va uni yupqa, mustahkam oksid pardasi suv va boshqa oksidlanish holatidan himoya qilib turadi. Agar oksid pardasi olib tashlansa, aluminiy suv bilan reaksiyaga kirishadi.
2.Kovalent bog’lanishli modda kristali va metal bog’lanishli modda kristaliga mexanik ta’sir ( zarb ) o’tkazilganda qanaqa farqli jarayonlar kuzatiladi?
Muammoning yechimi shundan iboratki kovalent bog’lanishli modda kristaliga mexanik ta’sir ko’rsatilsa, atomlarning ayrim qatlamlari siljiydi, natijada bog’lanishlar uziladi va kristall yemiriladi. Metall bog’lanishli kristalga xuddi shunday ta’sir ko’rsatilganda esa atomlarning qatlamlari bir-biriga nisbatan siljiydi, lekin elektronlar butun kristall bo’ylab harakatlanayotganligi tufayli bog’lanishlar uzilmaydi. Metallar nihoyatda plastik bo’ladi. Masalan, oltinni 0.003 mm qalinlikda listlar holida yoyish mumkin. [ 3; 307 – b ]
3.( NH4)2 Cr2O7 tuzidan labaratoriya sharoitida “sun’iy vulqon” deb ataluvchi qiziqarli tajribani amalga oshirish mumkin. Bu tajribadan ajralib chiqqan gaz oddiy sharoitda qaysi metal bilan reaksiyaga kirishadi.
( NH4)2 Cr2O7 Cr2O3 + N2 + 4H2O
6Li + N2 = 2Li3N
Albatta, bu tajribadan chiqqan gaz azotligini, azot esa oddiy sharoitda litiy metali bilan reaksiyaga kirisha olishi bizga ma’lum.
4. Metall buyumlar ( turi xildagi detallar ) ning zanglashi natijasida yuzaga kelgan salbiy oqibatlarning sabablarini qanday oldini olish mumkin? Ushbu muammoni bartaraf qilishning ijobiy yechimlarini o’quvchilarni faol ishtirokida hal qilinadi. Demak, mavzuga doir bilimlarni bayon qilishda muammoli metoddan foydalanib, dars o’zaro muloqot tarzida olib borilgani uchun darsning samaradorligi yuqori bo’ladi.
|
| |