nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 324
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
qo‘yilgan investitsiyalarning faqat nisbiy ko‘rsatkichlari emas, uning absolyut ko‘rsatkichlari ham
yuqori darajada ijobiy ravishda o‘zgardi”104.
O‘zbekistonda davlat davlat budjetidagi markazlashtirilgan moliya resurslarining 80 % ga
qadar mablag‘larini ta’lim, sog‘liqni saqlash, madaniyat, ilm-fan, turar-joy va davlat qurilishi
sohalarining kechiktirib bo‘lmaydigan ehtiyojlarini qondirishga yo‘llaydi. Markazlashtirilgan
moliya mablag‘larining qolgan 20 % qismidan mahalliy va xorijiy xususiy investitsiyalarni ishlab
chiqarish jabhalarida rag‘batlantirish maqsadida foydalaniladi.
Ta’limga sarflanayotgan davlat mablag‘lari ulushini asta-sekin kamaytirib borish, bu borada
faol siyosatdan nofaol siyosatga o‘tib, moliyalashtirishni korxona va tashkilotlar zimmasiga
yuklash, ular mablag‘ini ta’limga yo‘naltirishni tashkil etishni amalga oshirish. Davlat tomonidan
faqat budjet sohalarida kadrlar tayyorlashni moliyalashtirishni saqlab qolish kerak.
Bundan tashqari ta’lim mazmunining moslashuvchanligiga erishish, ya’ni uning sifat
darajasi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot, mehnat bozori talablari bilan uyg‘un holda rivojlanishini
ta’minlash orqali tizimni boshqarishni yanada takomillashtirishga erishiladi.
FOYDALANGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI
1.Ta’lim bo‘yicha Butunjahon forumi. Yakuniy hisobot. – Dakar, Senegal, 2000 yil 26-28
aprel.
2.Xodiev B.Yu.Oliy ta’lim tizimini rivojlantirishda malakali kadrlar tayyorlashning
ahamiyati. “O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirish strategiyasining yangi bosqichida inson
omili va manfaatlari: xalqaro amaliyot va O‘zbekiston tajribasi” mavzusidagi ilmiy-amaliy
konferensiya materiallari to‘plami. – T.: TDIU, 2019. – 13 b.
3.Nabiev D.Ta’lim sohasidagi investitsiyalarni moliyalashtirish masalalari. T.:TDIU. 2005.
58 B.
|
| |
ATF da azot asoslaridan qaysilari bo‘ladi?

ATF da azot asoslaridan qaysilari bo‘ladi?
|
Adenin
|
Qaysi olimning fikricha irsiyat tushunchasi to‘rt guruh holatni o‘z ichiga oladi: genetik materialni tashkil qilish, uning ekpressiyasi, replikasiyasi va bir avloddan keyingi avlodga uzatilishini aytgan.
|
M.E.Labashev
|
Yangi turlarning paydo bo‘lishi va yashab qolishi nima tufayli sodir bo‘ladi?
|
Irsiyat va o‘zgaruvchanlik
|
Qaysi jarayon odatda tashqi va ichki omillar ta’sirida genotipning yoki fenotipning o‘zgarishi hisobiga yuzaga chiqadi?
|
O‘zgaruvchanlik
|
1_8
|
Biotexnologiya so‘zining lug‘aviy ma’nosi?
|
V) \"Bio\"-\"hayot\", \"nafis san’at\", logiya-fan
|
Biotexnologiya faning vujudga kelish sababi qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
|
B) Inson ehtiyoji uchun kerakli bo‘lgan maxsulotlarni biologik manbalardan foydalanib texnika asosida ishlab chiqarishni tushuniladi
|
Liposomalar nima?
|
G) Xujayra membranalari (plazmalemmalar) lipidlarida lipidli devorni erishi natijasida hujayraga kirib kelish imkoniyatiga ega bo‘lgan dumaloq shaklli pufakchalar.
|
Ligazalar nima?
|
G) DNK molekulasini har xil fragmentlarini bir-biriga tikadigan fermentlar guruhi.
|
|
Biologiyani zamonaviy tarixi qachon boshlangan?

Biologiyani zamonaviy tarixi qachon boshlangan?
|
V) 1953
|
Birinchi yirtqich-o‘lja mat. modelini kim yaratgan?
|
G) Vito Voltero
|
Birinchi biologik modelni yaratgan olimni ismi
|
B) Pizalik Leonardo
|
Bioinformatikaning yaralish tarixi
|
B) 13 asr
|
Bioinfomatika fanini asosiy prinsipi
|
V) Yagona dunyo viy axborot markazini yaratilishi
|
Nechanchi yildan beri internet ishlay boshladi
|
V) 1991
|
Birinchi shaxciy kompyuter qachon yaratildi
|
B) 1981
|
Bioinformatika fanini shaklanishi bilan biologik ma’lumotlarga bo‘lgan talab qay darajad oshdi
|
B) Haddan tashqari oshdi
|
Gen ketma-ketligini tenglashtirish algoritmi qachon tuzildi
|
V) 1970 y.
|
Odam genom ma’lumoti necha tomdan iborat
|
G) 15 000 tom
|
Odam genomi qancha harfdan iborat
|
B) 3000000000 harfdan
|
Bakteriya genomini o‘qish uchun qancha vaqt talab qilinadi
|
V) 2-3tadqiqotchini 1 yillik mehnati
|
Genomika fani qachon paydo bo‘lgan
|
B) 1990 y
|
Biologik ma’lumotlarni ko‘plik darajasi
|
G) Inson miyasini tahlil qila olmasligi
|
Biologiyada qachondan boshlab EHM qo‘llana boshlandi
|
G) 1960-1970 yy.
|
Qachondan boshlab odam genomi sevenirlandi
|
V) 2003 y.
|
Bioinformatika fanining shaklanishiga sabab nima
|
G) Katta miqdorda biologik ma’lumotlarni to‘planishi, informatikani fanining taraqqiyoti, informatsion texnologiyani rivojlanishi
|
Bioinformatika fani qaysi vaqtda shaklana boshlandi
|
G) XX asrning oxiri XXI asrni boshi
|
1 g uglevod parchalanganda qancha energiya ajraladi?
|
17,6 kj
|
1 g yog‘ parchalanganda qancha energiya ajraladi?
|
38,9 kj
|
Odam 1-yilda taxminan qancha kislorod va ozuqani o‘zlashtiradi?
|
1,5 t
|
Odam tomonidan o‘zlashtiriladigan 1-kunlik ozuqaning energiyasi qanchaga teng?
|
3000 k.kal
|
|
Bir hujayrali mikroorganizmlar, hayotning eng tuban shakllaridan biri?

Bir hujayrali mikroorganizmlar, hayotning eng tuban shakllaridan biri?
|
Bakteriyalar
|
Signalni tushinish funksiyasini bajaruvchi oqsil ko‘proq hujayra membranasida joylashgan retseptor – oqsil turini aniqlang?
|
Sensorli oqsil
|
Ma’lum genni sun’iy bloklab qo‘yish nima deb ataladi?
|
Gen targeting
|
Bitta hujayradan hosil bo‘lgan to‘qima
|
Kallus
|
Ikki va undan ortiq hujayralar sirtining parchalanishi asosida hosil bo‘lgan hujayralar
|
ajratilgan protoplastlarning ko‘shilishi
|
Qaysi subhujayra strukturalarida oqsil sintezi ketadi?
|
Ribosoma
|
Gen injeneriyada ishlatiladigan kodlovchi DNK-ni i-RNK asosida olish mumkin. Ush bu reaksiya qanday fermentlar asosida amalga oshiriladi?
|
revertaza, DNK-polimeraza
|
Quyidagi qaysi subxujayra strukturalar transgen o‘simliklar olinishida ishlatiladi?
|
protoplast
|
Sanoatdan ishlab chiqariladigan fermentlardan foydalaniladi?
|
Sellulotik fanunt preparatlari
|
Qanday mikrorganizmlar o‘simliklar gen injeneriyasida vektor vazifisini bajarishi mumkin?
|
Agrobacterium fumefaciens
|
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‘YXATI 1. Sodiqov H.M. Pedagogik faoliyatning muvaffaqiyati pedagoglarning kommunikativ nutq
madaniyatiga bog‘liqligidadir. // Boshlang‘ich ta’limning dolzarb masalalari: muammo va
yechimlar. Respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari. -Jizzax, 2019. -B 88-90.
2. Mahmudov N. M. O‘qituvchi nutq madaniyati. Darslik. – Toshkent: O‘zbekiston milliy
kutubxonasi, 2007. – 167 b.
3. Sodiqov H.M., Sodiqova D.R. Pedagogik mahoratni egallash yo‘llari. // Mejdunarodnaya
nauchnaya konferensiya “Aktualnыe vыzovы sovremennoy nauki”. -Ukraina, 2017.
4. Sodiqov H.M. Bo‘lajak o‘qituvchilarning muloqot madaniyatini rivojlantirishning
samarali yo‘llari. // Xalq ta’limi jurnali. (2-son) –Toshkent, 2020. 2-son.
Nima uchun eng yaxshi elektr o‘tkazuvchi metalldan elektr o‘tkazuvchi sifatida foydalanilmaydi? Javob: eng yaxshi elektr o‘tkazuvchi metall kumushdir, ammo kumush tabiatda
kam uchragani va qimmatbaho bo‘lgani sababli, elektr o‘tkazgich sifatida keng
miqyosda qo‘llanilmaydI
O‘limidan 13 soat oldin matematikani kashf etgan olim kim? Javob: 1832 yili fransiyada Evarist Galua degan 21 yashar yigit duelda o‘ldiriladi.
Galua o‘limidan roppa rosa 13 soat oldin o‘zining algebraik tenglamalariga
bag‘ishlangan 60 varaqdan iborat asarini yaratadi. shu asar tufayli Galuaning
nomijahonning eng yirik matematiklar qatoridan o‘rin oldi,chunki olimlarning
yakdil fikricha, galua hozirgi zamon matematikasining asoschilaridan sanaladi.
370 “Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Abul-Qosim Mahmud Ibn Umar Az-Zamaxshariy

368
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Bu tarqatma materialdan ko‘zlangan maqsad talabalar inson organizmining fiziologik
xususiyatlavrini bilashlari kerak. Shu material orqali ularning fanlarga oid qiziqishlari ham taxlil
qilib borildi.
Fizika yo‘nalishida o‘qiyotgan talabalarga Qodir To‘raevning “Olam yog‘dusi yoxud
qiziqarli fizika” kitobidan olingan ma’lumotlarni tarqatma material sifatida talabalarga tarqatildi.
Talabalarga savollarning javobi berilmadi. Ular mustaqil ravishda o‘zlari izlanishlari kerak.
“Eng mitti soatni kim kashf etgan?
Javob: Shvesariyalik soatsoz Fredi Eyuse jahonda eng mitti
soat yaratishga muvofiq bo‘ldi. 150 qismdan iborat bu
soatning og‘irligi atigi 1,6 gramm qobig‘ining balandligi 9,9
mm, kapkiri bir soniyada uch marta tebranadi.
Miconazole - Neonatal Intensive Care Drug Manual

Miconazole
Revision Date : 02-03-2020
|
Approved: TC, KOH
|
Indication :
|
1. Oral thrush (gel)
2. Superficial candida infections (cream)
3. Antifungal prophylaxis
|
Dose :
|
1. 25 mg (1.25 mL of gel 4 times a day).
2. Apply cream TWICE a day after nappy changes
3. 25 mg (approximately 1 cm of gel 4 times a day).
|
Interval :
|
1 and 3. 6 hourly.
2. 12 hourly
|
Route :
|
Oral, topical
|
Total Daily Dose :
|
Up to 100 mg/day.
|
Comments :
|
-Fungostatic activity without significant G.I. absorption.
-Oral Gel: Gel can be drawn up in a syringe. Rub around gums and inside of mouth using a cotton bud or finger. Ensure any excess gel is removed from the mouth. Note: Do not use a spoon to administer gel.
-Administer after a feed
-Caution in infants with poor swallowing (potential for airway obstruction)
-Treatment should be reviewed at 5 days. If there has been a clinical success, treatment should be discontinued. Otherwise, treatment should be continued for up to a total of 12 days. If treatment has been unsuccessful at this point, an alternative treatment should be considered.
|
Supplied as :
|
Daktarin 2% Gel 20 g tube.
Cream: 2% (20mg/g)
|
Dilution :
|
|
Stability :
|
Stable at room temperature.
|
Storage :
|
Room temperature.
|
Compatibility:
|
Not Applicable.
|
Incompatibility :
|
Nil.
|
Serum Levels :
|
|
References:
1. Australian Medicines Handbook. Miconazole. In: Australian Medicines Handbook [Internet]. Adelaide (South Australia): Australian Medicines Handbook; 2019. Available from: https://amhonline.amh.net.au/
2. MIMS Australia. Daktarin, Daktozin. In: MIMS Online [Internet]. St Leonards (New South Wales): MIMS Australia; 2019. Available from: https://www.mimsonline.com.au
3. Auckland newborn services drug protocol. Available from: http://www.adhb.govt.nz/newborn/DrugProtocols/MiconazoleAdministration.htm#5
4. King Edward Memorial Hospital & Perth Children’s Hospital medication manual. Available from: https://www.kemh.health.wa.gov.au/~/media/Files/Hospitals/WNHS/For%20health%20professionals/Clinical%20guidelines/NCCU/Drug%20Protocols/Miconazole.pdf
Original version Date: 2014
|
Author: AK/JD
|
Current Version number: 2
|
Current Version Date: 2/3/2020
|
Risk Rating: Low
|
Due for Review: 2/3/2025
|
Approval by: DTC
|
Approval Date: TBA
|
|
Нима учун гулларнинг ҳидини узоқдан туриб ҳам

369
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Bunday didaktik materiallardan keng foydalanish nafaqat bo‘lajak o‘qituvchilar nutq
madaniyatini rivojlantirishga balki, ilmiy dunyoqarashning shakllanishiga ham olib keladi.
Nutq qobiliyati o‘qituvchi kasbiy faoliyatining muhim omillaridan biri, chunki axborotni
o‘qituvchidan o‘quvchiga yetkazish so‘zlashuv xususiyatiga egadir. Bunda nutqning ichki
xususiyatlari (mazmunli) va tashqi xususiyatlari ham nazarda tutiladi. O‘qituvchining nutq ichki
kuchi, ishonarliligi bilan ajralib turishi lozim. U jonli, obrazli, yorqin ifodali bo‘lishi, stilistik,
grammatik, fonetik xatoliklardan holi bo‘lishi kerak. Bir xildagi, cho‘ziq, bir ohangli nutq juda tez
toliqtiradi, zerikish, befarqlikka olib keladi. O‘qituvchining haddan ortiq baland, shiddatli nutqi
o‘quvchilarning asabini buzadi. Hazil, yengil do‘stona mutoyiba nutqni juda jonlantiradi.
Didaktik materialni tanlash va tashkil etishda suggestiv xususiyatni inobatga olish lozim. Bu
talabalarga hissiy-irodaviy ta’sir ko‘rsatish, talablar qo‘yish va ularning bajarilishiga erishish
qobiliyati. Suggestiv qobiliyat o‘qituvchi irodasining rivojlanishi, o‘ziga chuqur ishonch, ta’lim
va tarbiya uchun mas’uliyat hissi, shuningdek, kommunikativ-nutq madaniyatiga bog‘liq.
Bo‘lajak o‘qituvchilarning nutq faoliyatlari bilimlarni o‘zlashtirish jarayoniga faol ta’sir
etadi, o‘z navbatida, bilimlarni o‘zlashtirish o‘quvchidan faol, mustaqil ijodiy fikrlashni talab
etuvchi jiddiy muammodir. O‘qituvchining vazifasi to‘g‘ri, ob’ektiv xulosalarga olib keluvchi,
isbotli fikrlashga asoslangan mantiqiy fikrlashning rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatish hisoblanadi.
Bo‘lajak o‘qituvchilar nutq madaniyatini samarali rivojlantirishga yo‘naltirilgan didaktik
material, talabaning intellektual, hissiy, irodaviy, qadriyatli-yo‘nalgan jihatlarini qamrab olib,
uning yaxlit, ijodiy shaxsini shakllantirishga yo‘naltirilishi kerak.
Xulosa o‘rnida shuni aytish mumkinki didaktik materiallardan o‘z o‘rnida samarali
foydalanish bo‘lajak o‘qituvchilar nutq qobiliyatini rivojlantirishga yetarli darajada xizmat qiladi.
Hosilni yig„ish: mexanizatsiyalashgan hosilni yig„ish usuliga asosiy

Hosilni yig„ish: mexanizatsiyalashgan hosilni yig„ish usuliga asosiy e‟tibor qaratiladi. Ikkinchi bosqich – paxta xom ashyosiga dastlabki qayta ishlov berish, paxta chigitiga keyingi ishlov berish natijasida chorvachilik majmuasi va issiqxona xo„jaligi mahsulotlarini etishtirish. Paxta xom ashyosiga dastlabki
qayta ishlov berishda zamonaviy uskunalardan foydalaniladi.
4160 tonna paxta chigitini qayta ishlash natijasida iste‘mol bozoriga yog‗-
moy va boshqa mahsulot turlari etkazish,
shrot va sheluxalardan o‗z chorvachilik
majmualaridan foydalanish orqali 6000 bosh yirik shoxli qoramollar boqiladi.
CHorvachilik majmuasida
sut mahsulotlariga qayta ishlash natijasida
sariyog„, kefir, tvorog, muzqaymoq, quruq sut va boshqa mahsulotlar; go‗shtni qayta
ishlash natijasida esa
kolbasa, sosiska, go„shtli konserva mahsulotlari ishlab
chiqarilishi yo‗lga qo‗yiladi.
Uchinchi bosqich – yuqori qo„shilgan qiymat yaratuvchi pirovard mahsulotlar yaratish uchun zamonaviy texnologiyalar (Germaniya, YAponiya va
boshqalar) qo‗llash natijasida ko‗ylak, jinsi va trikotaj mahsulotlarini ishlab
chiqarish. Tikuv buyumlarining yangi modellarni yaratish uchun yaqin va uzoq
xorij mamlakatlarining etuk dizaynerlari jalb etiladi.
3.2 Innovatsion texnologiyalar samaradorligi Innovatsiyalar va innovatsion boshqaruvga nisbatan oshirilgan e‘tibor
hozirgi jamiyatning hayotining o‗zi tomonidan talab qilinadi, axir innovatsion
jarayonlarni yangi mahsulotlar va yangi texnikada ro‗yobga chiqishi uning sotsial
– iqtisodiy rivojlanishining asosi bo‗ladi.
Innovatsion jarayon innovatsion o‗zgarishlarni tayyorlash va amalga
oshirishdan iborat bo‗ladi va yagona bir butunni tashkil qiluvchi o‗zaro bog‗langan
pallalardan tashkil topgan. Bu jarayonning natijasida amalga oshirilgan o‗zgarish
natijasida innovatsiya paydo bo‗ladi. Innovatsion jarayonni amalga oshirish uchun
diffuziya – yangi sharoitlar va qo‗llash joylarda bir marta o‗zlashtirib va
63
foydalanib bo‗lingan innovatsiyalarni vaqtda tarqatish juda katta ahamiyatga ega.
Innovatsion jarayon davraviy xarakterga ega, buni iqtisodiyotni tashkil qilish va
boshqarishning ixcham tizimlarini ishlab chiqishda hisobga olish zarur.
Jahon iqtisodiy adabiyotlarida
Фойданилган адабиётлар рўйҳати

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.475
Аннотация. Мазкур мақолада сигналлар ва тасвирларларга рақамли ишлов беришда
бўлак-базис усуллари, биомедицина сигналларини қайд қилиш ҳамда рақамли ишлов бериш
усуллари,
сейсмология
соҳасида
бир
ўлчовли
сейсмик
сигналларини рақамли ишлов бериш имкониятлари ва бугунги кундаги аҳамияти ёритиб
берилган.
Калит сўзлар: махсус базис функциялар,
сплайн функциялар, вейвлетлар, сплайн-
вейвлетлар ва фракталлар.
Бугунги кунда сигналларга рақамли
ишлов бериш
– бу ҳам аппарат,
ҳам дастурий таъминотни ўз ичига олган ахборот технологияларининг жадал
ривожланаётган соҳаси ҳисобланади. Сигналларга рақамли
ишлов бериш масалаларини
ечишда тажрибадан олинган маълумотлар ҳажми жуда катта бўлган ҳолларда улар кичикроқ
бўлакларга бўлиб олинади ва ҳар бир бўлак учун бўлак-базис (полиномиал) функциялар
қурилади. Бундай усуллар бўлакполиномиал усуллар деб аталади. Бўлак-базис усуллар
одатда махсус базис функциялар, сплайн функциялар, вейвлетлар, сплайн-вейвлетлар ва
фракталлар асосида яратилади.
Сплайн-функциялар асосдаги бўлак-базис усуллар берилган сигналга энг яқин келувчи
ва коэффициентларини ҳисоблашда тенгламалар тизими ечишни талаб қилмайдиган усулдир.
Бунда катта хажмда маълумотларга ёки сигналларга ишлов беришда жуда қўл келади. Амалий
масалаларни ечишда одатда 0-1-2-3 даражали сплайнлар ишлатилади. Математик нуқтаи
назардан кубик сплайн барча функциялар ичида минимал эгрилик ҳусусиятига эга бўлиб,
берилган
нуқталарни
интерполяциялайдиган ва иккинчи ҳосилага эга бўлади. Кубик сплайнлар орқали
интерполяция қилишда уч диагоналли чизиқли тенгламалар
системасидан фойдаланиб
ечилади. Кубик В-сплайнлар қуйидагича ифодаланади.
Кубик В-сплайнларни графиги куйидаги 1-расмда келтирилган.
*hikoya kilib beruvchi - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 655/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun*hikoya kilib beruvchi.
71) Fikr yurituvchi tushuntirishga quyidagilardan qaysi biri to‘g‘ri keladi?
qandaydir instruksiyani o‘zlashtirishga undovchi ijrochilarning faoliyatini sxematik holda maydalab tushuntirish.
majbur qilinmagan holda ishtirokchilarning ijodiy fikrlashga undalashi.
*bu holatda majbur qilinmagan holda ishtirokchilarning ijodiy fikrlashga undalashi.
faktlarni mantiqiy izchillikda hikoya qilib beradi va ma’lum xulosalar yasaladi.
72) Ishontirish ta’sirning qaysi turini o‘zida mujassamlashtiradi?
ma’lumot berish.
inkor etish.
*kuzatish.
tushuntirish.
73) Mak Gregorn klassifikatsiyasi bo‘yicha boshqaruv stillari nechta?
6
3
5
*4
74) Ishontirish ta’sirning to‘rt xil turini o‘zida mujassamlashtiradi. To‘g‘ri ma’lumot qaysi?
kuzatish, tushuntirish, isbotlash, inkor etish.
kuzatish, ma’lumot berish, tushuntirish, inkor etish.
kuzatish, ma’lumot berish, isbotlash, inkor etish.
*ma’lumot berish, tushuntirish, isbotlash, inkor etish.
75) Axborotli, tadqiqot va amaliy loyihalar - ular ...
O‘quv loyihalarining shakllari.
*O‘quv loyihalarining turlari.
O‘quv loyihalarining vositalari.
O‘quv loyihalarining metodlari.
76) Nizolarning paydo bo‘lishiga olib keladigan so‘zlar va harakatlar qanday nomlanadi?
Buzuvchi omillar.
Konfliktogenlar.
*Hammasi.
Nizolar sabablari.
77) Qaror qabul qilish shkalalari.
bunday shkalalar ishlatilmaydi.
*mikdoriy va sifatiy baholar shkalari.
miqdoriy baholar shkalari.
sifatiy baholar shkalari.
78) Qarorlar qabul qilishdagi ratsional yondashuv?
*chuqur va har tomonlama tizimli tahlilga asoslangan qaror qabul qilish.
biror bir tahlil o‘tkazmay, ichki bir turtki asosida qaror qabul qilish.
vaziyatni bashorat qilish asosida qaror qabul qilish.
tajriba va sodda mantiqqa asoslanib qaror qabul qilish.
|
| |
DNK fragmenti 30 000 ta nukleotiddan iborat. Agar DNK fragmenti ikkilansa, buning uchun qancha erkin nukleotid talab etiladi?

DNK fragmenti 30 000 ta nukleotiddan iborat. Agar DNK fragmenti ikkilansa, buning uchun qancha erkin nukleotid talab etiladi?
|
V) 30000
|
To‘g‘ri javobni ko‘rsating.
|
B) Ko‘pchilik oqsillar fermentlar hisoblanadi
|
Peptid bog‘ qanday shakllanadi?
|
G) bir aminokislotaning amino guruhi va boshqa aminokislotaning karboksil guruhi o‘rtasida
|
Oqsilda aminokislotalar qanday bog‘lar bilan bog‘langan?
|
B) peptid bog‘i
|
DNK uchun quyidagi qaysi azot asoslari xos?
|
G) adenin, guanin, sitozin, timin
|
Oqsilning birlamchi strukturasi nimaga bog‘liq?
|
B) Aminokislota qoldiqlari ketma-ketligi va soniga
|
Aminokislota qoldiqlaridan qaysi molekulalar hosil bo‘ladi?
|
V) oqsillar
|
Oqsilning ikkilamchi strukturasida qanday bog‘lar mavjud?
|
B) vodorod bog‘lar bilan
|
Nuklein kislotalar monomerlari qaysilar?
|
V) Nukleotidlar
|
K+ ionlari membranadan hujayra ichiga qaysi yo‘l bilan o‘tadi?
|
G) Aktiv transport
|
|
Metoclopramide - Neonatal Intensive Care Drug Manual

|
Neonatal Intensive Care Drug Manual
|
bet | 351/654 | Sana | 03.01.2022 | Hajmi | 1,5 Mb. | | #14803 |
Metoclopramide
Revision Date :23-12-2020
|
Approved: TC, KOH
|
Indication :
|
To facilitate gastric emptying and gastrointestinal motility. May improve feeding intolerance. Use in gastroesophageal reflux patients is controversial.
(Also used to enhance lactation--10 mg every 8 hours.)
|
Dose :
|
0.033 to 0.1 mg/kg/dose
|
Interval :
|
8 hourly.
|
Route :
|
Oral
I.V.
|
Total Daily Dose :
|
Do not exceed 0.3 mg/kg/day.
|
Comments :
|
Toxicity causes extrapyramidal side effects – dystonia, oculogyric crises, torticollis, stridor, dyspnoea. Effects can be reversed with diphenhydramine.
Contraindicated in patients when stimulation of gastrointestinal motility may be harmful (eg, presence of gastrointestinal hemorrhage, mechanical obstruction, or perforation)
|
Supplied as :
|
Syrup 1 mg/ml.
I.V. solution 5 mg/ml.
|
Dilution :
|
Use syrup as supplied.
I.V. - dilute 1 ml IV solution with 4 ml NS = 1 mg/ml.
|
Stability :
|
Discard ampoule once opened.
|
Storage :
|
IV-A dilution made with preservative-free NS is stable for 24 hours at room temperature under normal light or for 48 hours if protected from light
Oral preparation-Stable for 4 weeks at room temperature.
|
Compatibility:
|
Acyclovir, aminophylline, atropine, caffeine citrate, clindamycin, dexamethasone, 5% Dextrose, fentanyl, fluconazole, heparin, hydrocortisone, insulin, lidocaine, linezolid, meropenem, midazolam, morphine, multivitamins, normal saline, piperacillin/tazobactam, potassium chloride, potassium phosphate, prostaglandin E1, ranitidine, remifentanil, TPN, and zidovudine
|
Incompatibility :
|
Ampicillin, calcium gluconate, cephalothin, chloramphenicol, erythromycin, frusemide, penicillin, propofol, sodium bicarbonate.
|
Serum Levels :
|
|
References
Metoclopramide. In: NeoFax® System (electronic version). Truven Health Analytics, Greenwood Village, Colorado, USA. Available at: http://www.micromedexsolutions.com/ (cited: 23-12-2020)
Product Information: Metoclopramide hydrochloride intravenous, intramuscular injection, metoclopramide hydrochloride intravenous, intramuscular injection. Fresenius Kabi (per DailyMed), Lake Zurich, IL, 2016
Original version Date: 9/1/2014
|
Author: NMF Consensus Group
|
Current Version number: 2
|
Version Date: 23/12/2020
|
Risk Rating: Low
|
Due for Review: 23/12/2025
|
Approved by: DTC
|
Approval Date: TBA
|
|
| |
Contraindications - Neonatal Intensive Care Drug Manual

Contraindications
Known hypersensitivity to midazolam.
Precautions
In preterm infants, especially in extreme preterm, midazolam half-life is increased from 4−6 hours in term neonates up to 22 hours in premature infants. It is longer with impaired liver function.
Caution when concurrently used with opioids − midazolam interacts with other central nervous system depressants and may increase the risk of drowsiness, respiratory depression and hypotension. Withdraw slowly after chronic administration as abrupt discontinuation may precipitate withdrawal seizures.
Caution in neonates with renal and hepatic impairment − increased sensitivity to central nervous system (CNS) effects; use doses at lower end of the range.
Rapid IV infusion may result in hypotension, respiratory depression or seizure.
|
Gen targeting nima? - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

Gen targeting nima?
|
G) ma’lum genni sun’iy bloklab qo‘yish (faoliyatini to‘xtash).
|
Implantant nima?
|
G) Tirik organizmga ko‘chirib o‘tkazishga mo‘ljallangan tabiiy yoki sun’iy biologik struktura.
|
DNK denaturatsiyasi deganda nimani tushunasiz?
|
V) Komplementar azotli asoslar orasidagi vodorod bog‘larini parchalanishi va DNK molekulasini 93-95 0S gacha qizdirilganda ikki polinukleotid zanjirga bo‘linishi.
|
Gibridizatsiya nima?
|
G) DNK (DNK gibridizatsiyasi) – tajribada ikki alohida DNK zanjiridan, ikkizanjirli DNK hosil bo‘lishi.
|
Biochip nima?
|
G) O‘lchami (razmeri) bir necha santimetrdan iborat bo‘lgan matritsa, uning yordamida organizmning genini funksional faolligi haqida ma’lumotlar olish mumkin.
|
DNK ni autoreplikatsiyasi (replikatsiya) deganda nimani tushunasiz?
|
V) DNK ni o‘z-o‘zidan ikkilanishi, bitta ona molekuladan ikkita qiz molekulani hosil bo‘lishi.
|
Amplifikatsiya nima?
|
V) Genni (DNK molekulasi yoki uning fragmenti) izchillik bilan ko‘p marotabalab nushalanishi.
|
Amplikon nima?
|
B) Amplifikatsiya birligi, ikki tomondan praymerlar bilan chegaralangan genni (DNK fragmentini) sintez qilingan nusxasi.
|
Transmembranali oqsil qanday oqsil?
|
B) Molekulasi hujayra membranasini teshib o‘tadigan oqsil.
|
|
Ikki va undan ortiq hujayralar sirtining parchalanishi asosida hosil bo‘lgan hujayralar

Ikki va undan ortiq hujayralar sirtining parchalanishi asosida hosil bo‘lgan hujayralar
|
ajratilgan protoplastlarning ko‘shilishi
|
Qaysi usul yordamida virussiz o‘simlik olinishi mumkin?
|
O‘simlikni vaksinatsiya kilish
|
Transgen o‘simlik yaratishda fitogormonlar kanday maksadda qo‘llaniladi?
|
O‘simlik xujayrasini o‘sishini tezlashtirish
|
Ikki va undan ortiq hujayralar sirtining parchalanishi asosida hosil bo‘lgan hujayralar
|
ajratilgan protoplastlarning ko‘shilishi
|
Qaysi usul yordamida somatik hujayralardan hayvon organizmini tiklash mumkin?
|
somatik hujayrani inaktivatsiyaga uchragan jinsiy hujayra bilan birlashtirish yordamida;
|
Transgen xayvonlar yaratishda qaysi strukturalarni vektor sifatida killash mumkin?
|
viruslar
|
Rekombinant DNKni yendogen DNKaza va nukleaza ta’siridan saqlash uchun qanday fermentlar ishlatilinadi?
|
N-metilaza
|
Quyidagi fermentlarga xos xususiyatlardan qaysi biri biotexnologiyada muxim rol o‘ynaydi?
|
barqarorligi;
|
Quyida ko‘rsatilgan texnologik jarayonlardan, qaysi biri qo‘llanilganda yuqori natijalarga yerishiladi?
|
Biogaz olish;
|
Hujayraga yot DNK ni ekspressiya qilish, undagi metabolizmni buzilishga olib keladi. Hujayradagi turli metabolik o‘zgarishlarga qanday omillar ta’sir qiladi?
|
Plazmidaning razmeri va nusxasining ortishi va shu bilan birga replikatsiya jarayonini amalga oshishi uchun energiya miqdorining ko‘payishi; muhitda kislorod miqdorining yetishmasligi oqibatida metabolizm jarayonining buzilishi; yot gen gipermahsulotining paydo bo‘lishi, aminoatsil T-RNK ni tez ishlashga va energiya zahirasining ko‘p sarflanishiga.
|
|
KOLOSNIKLI PANJARASI ARRALI SILINDRLARNI TUZILISHINI TAHLILI

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.336
Аrrаli jinlаsh jаrаyonidа ishchi qismlаrining eng аsоsiysi ishchi kаmеrа vа аrrаdir (1-rаsm).
Ishchi kаmеrа (1) esа, o’z nаvbаtidа cho’yandаn ishlаngаn kоlоsniklаrdаn (2), pеshtоq brusdаn (6),
оldingi fаrtukdаn (2), pаstki fаrtukdаn (5) hаmdа chigit tаrоg’i (4) dаn ibоrаtdir. Bu qismlаrning хаr
biri uning ish unumdоrligigа hаmdа mаhsulоt sifаtigа tа’sir qilаdi. Undаn tаshqаri kоlоsniklаrning
tuzilishi vа uning ishlаsh dаrаjаsi tоlаning sifаtigа kаttа tа’siri bоr. Pеshtоq brusining, оldingi vа
pаstki fаrtuklаrining, tuzilishi хоm аshyo vаligining аylаnishigа tа’sir qilаdi.
1-rаsm. Аrrаli jinning ishchi kаmеrаsi
1-ishchi kаmеrа; 2-kоlоsnik; 3-оldingi fаrtuk; 4- chigit tаrо- g’i; 5-pаstki fаrtuk; 6-pеshtоq
brusi; 7- pаstki brusi; 8- yuqоrigi brus
Kоlоsnik (qоbirg’а) pаnjаrаsi (2-rаsm) аrrаli jin ishchi kаmеrа sining muhim qismlаridаn
biridir. U аrrа disklаrini kоlоsniklаr оrаsidаn ishchi kаmеrаsigа erkin o’tkаzib, аrrа tishlаrigа ilingаn
tоlаlаrni chigitidаn аjrаlgаndаn kеyin оlib chiqib kеtishi uchun хizmаt qilаdi. Kоlоsnik pаnjаrаsi аyrim
kоlоsnik (1,2) lаrdаn tuzilgаn bo’lib, ulаr pеshtоq brusi bilаn birgа ishchi kаmеrаsining prоfilini
tаshkil qilаdi. Kоlоsniklаr yuqоri brus(4) vа pаstki brus (3) gа mахsus vintlаr (5)bilаn biriktirilаdi.
Kоlоsnik СЧ-15-32 rusumli cho’yandаn quyib yasаlаdi.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

|
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning Pdf ko'rish
|
bet | 370/539 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 6,55 Mb. | | #265996 |
Bog'liq Maqola 3 (207-211-bet)“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
404
усуллардан фойдаланиш зарурияти туғилмоқда. Маълумки, бошқарув ҳар
қандай жамиятга хос бўлган, ҳаёт ва турмуш заруратидан келиб чиқадиган
фаолият тури саналади. Бозор иқтисодиёти шароитида бу фаолият моҳияти
янада такомиллашиб бормоқда.
Бошқаришнинг асосий мақсади - меҳнат аҳлининг моддий ва маънавий
эҳтиёжларини қондириш учун ишлаб чиқаришни ва шу аснода барча
ижтимоий муносабатларни тараққий эттиришдан иборат. Бошқарув - жамият
тараққиётнинг барча жараёнларида ўзига хос бўлган ички хусусият сифтида
қаралади. Раҳбар - раҳбар, у одамлар билан ишлайди, уларнинг касбий
ютуқлари ва хавфсизлиги учун жавоб беради, вазифаларни бажариш учун
улар кучғайратини уюштиради ва уйғунлаштиришни амалга оширади.
Маълумки, жамият иқтисодий, ижтимоий-сиёсий ва маънавий соҳаларни ўз
ичига қамраб олади.
Шунга мувофиқ тарзда бошқаришнинг ҳам учта асосий йўналиши
мавжуддир. Энг асосийси, иқтисодий бошқарув. Чунки, иқтисод – моддий
ишлаб чиқариш жамият ҳаёти ва тараққиётининг негизини ташкил этади
муболаға бщлмайди.
Республикамиз мустақилликка эришган ҳозирги даврда иқтисодни
бошқаришга жиддий эътибор берилаётгани бежиз эмас. Инсоният
томонидан фан-техника, иқтисодиёт ва ижтимоий мувафаққиятлар тобора
оширилиб боришига кўра бошқарув фаолиятининг илмга бўлган талаби ҳам
тўхтовсиз ўсиб боради.
Бундай илмий ёндашиш эҳтиёжини қуйидаги ҳолатлар билан изоҳлаш
мумкин: Биринчидан, бошқарувнинг нодир хусусияти : бирор йўқдан муайян
ниманидир қилиш, тарқоқ унсурлардан тизим тузиш. Иккинчидан, раҳбар
тасарруфида бўлган ёки у жавобгар ҳисобланган қадриятлар кўламининг
жадал ошиши. Учинчидан, инсонлар куч-ғайратига асосланган бошқарувнинг
яратувчилик самараси раҳбариятдан ҳар томонлама маълумотлилик, ўз
касбини устаси бўлишлик ва тизимли ёндашишни талаб қилади.
Мактабда педагогик жараёнларни ташкил этиш, бошқариш ва назорат
қилиш, ўқитувчи ва ўқувчиларга зарурий шартшароитларни яратиб беришда
фаолиятни олдиндан режалаштириш, амалга ошириш йўл-йўриқларини
танлаш, қарор қабул қилиш; педагог ходимларнинг имконияти, қобилияти
ҳамда вазифаларнинг мазмун ва моҳиятига кўра вазифаларни тақсимлаш;
педагог ходимларнинг узлуксиз малака ошириши учун зарурий шарт-
шароитларни яратиш; моддий-техник ва замонавий илмийметодик
маҳсулотлар билан таъминлаш; илғор педагогик тажрибалар ва замонавий
ахборотлар технологияларни татбиқ этиш; ДТС талабларини амалиётда
қўллаш ва унинг мониторингини олиб боришни ташкил этиш; мактаб
ривожланиш мойиллиги ва динамикаси бўйича ахборотлар тўплаш ва таҳлил
қилиш; педагогларнинг инновацион фаолият натижаларига қизиқишини
шакллантириш ва рағбатлантириш асосида инновацион фаолиятни ташкил
|
| |
- deganda, o‘zaro bog‘liqlikda bo‘lgan turli xil resurslarning umumiy yig‘indisi tushuniladi

|
- deganda, o‘zaro bog‘liqlikda bo‘lgan turli xil resurslarning umumiy yig‘indisi tushuniladi
|
bet | 302/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun... - deganda, o‘zaro bog‘liqlikda bo‘lgan turli xil resurslarning umumiy yig‘indisi tushuniladi. *Innovatsion potensial.
... - zarur vaqtda odamlarga kerakli miqdordagi ish o‘rinlarini qobiliyatlari, mayllari va ishlab chiqarish talablariga muvofiq ta’minlab berish. *Kadrlarni rejalashtirish.
... - ijtmoiy, xizmat vazifalarida, ilmiy va faoliyatning boshqa sohalarida mansab, xizmat vazifasida muvaffaqiyatli ko‘tarilish. *Karera.
... - iqtisodiy manfaatlardan foydalanishga asoslangan usul. *Kadrlarni boshqarishning iqtisodiy usullari.
... - innovatsion mahsulotlar (ishlar, xizmatlar) ni ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilarni, o‘z ichiga innovatsiyalarni yaratish va tarqatishni oluvchi faoliyat sohasidir. *Innovatsion soha.
... - innovatsiyalarni yaratilishi, amalga oshirilishi va ilgari surilishini o‘rab turuvchi holat. *Innovatsion muhit.
... - keng qamrovli bo‘lib, u ishlab chiqarish jarayoniga mukammal, yangi, ilgari bo‘lmagan texnologiyalarni joriy etishni nazarda tutadi. *Innovatsiya tushunchasi.
... - korxona va tashkilot xodimlarining amal qiladigan qadriyatlar, munosabatlar, va xulq–atvor normalari. *Tashkiliy madaniyat.
... - korxona faoliyatini yaxshilashga olib keladigan nizo. *Disfunksional nizo.
... - korxonada kadr bilan ish olib boruvchi asosiy bo‘g‘in. *Kadrlarni boshqarish xizmati.
... - korxonaning Kadrga bo‘lgan ehtiyojini aniqlash va uni qoplashga qaratilgan faoliyat turi. *Kadrlar marketingi.
... - ma’muriy uslublarga tayangan holda boshqaruvni amalga oshirish. *Avtokratik raxbarlik uslubi.
... - tashkiliy boshqaruvchilikning o‘ziga xos turi bo‘lib,unda innovatsion faoliyat rejasi va dasturlarini ishlab chiqish va joriy etish. *Innovatsion menejment.
Ta’lim tizimida sifatning “haqiqiy davri” ta’lim muassasalarini akkreditatsiyalash bo‘yicha birinchi tashkilotning tuzilishi bilan, Yevropada esa, rasmiy milliy sifat siyosatning paydo bo‘lishi bilan aynan nechanchi yilga to‘g‘ri keladi?- 1985 yilga
|
| |
*Ishlab chiqarish unumdorligi yuqori bo‘ladi va jamoada qattiq tartib o‘rnatiladi

|
*Ishlab chiqarish unumdorligi yuqori bo‘ladi va jamoada qattiq tartib o‘rnatiladi
|
bet | 654/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun*Ishlab chiqarish unumdorligi yuqori bo‘ladi va jamoada qattiq tartib o‘rnatiladi.
Jamoada qattiq tartib o‘rnatiladi.
64) Boshqarish stillari qaysi o‘rinda to‘g‘ri keltirilgan?
avtokratik, byurokratik, arnstokratik, texnokratik
avtokratik, byurokratik, aristokratik, demokratik
avtokratik, aristokratik demokratik, texnokratik
*avtokratik, byurokratik, demokratik, texnokratik
65) «Rahbar topshiriqlarini bajaruvchilarning anglagan holda rahbarga bo‘ysinishi» Bu ta’rif French va Reyven klassifikatsiyasi bo‘yicha vakolatning qaysi shakliga to‘g‘ri keladi?
Rag‘batlantirishga asoslangan vakolat.
Etalon vakolat (namunaviy vakolat).
*Ekspertli vakolat.
Majburlashga asoslangan vakolat.
66) Boshqaruv qarorlari tasnifi qanday?
vazifa, vosita, ijro, rag‘bat.
vazifa, javobgarlik, ijro, nazorat.
*maqsad, vazifa, ijro, nazorat.
vazifa, vosita, javobgarlik, muddat.
67) Ma’lum maqsadlarga yetishishga yo‘naltirilgan faoliyatga nisbatan kimlarnidir (alohida kishilarni yoki odamlar guruhini) ko‘zg‘atish jarayoni qaysi o‘rinda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*Motivatsiya.
Identifikatsiya.
Stimulyatsiya.
Frustratsiya.
68) Ma’lumot berish qanday yo‘llarda amalga oshiriladi?
fikr yuritish va asoslash.
asoslash va hikoya qilish.
*induktiv va deduktiv.
fikr yuritish va hikoya qilish.
69) “Ishontirish orqali xodimlarga ta’sir ko‘rsatgan rahbar xodimning nima qilishligi haqida gapirmaydi, balki rahbar nima qilishligi haqidagi fikrni xodimga “sotadi”. Natijada xodim g‘oyaning o‘ziga tegishli ekanini his etadi”. Bu gapni kim aytgan?
M.Gregori.
*M.Meskon.
K.Levsh.
Sh.Shenon.
70) Faktlarni mantiqiy izchillikda tushuntirib beradi va ma’lum xulosalar yasaladi. Bu tushuntirishnnng qaysi shaklga taalluqli?
fikr yurituvchi.
ko‘rsatuvchi.
his qiluvchi.
|
| |
«Использование инновационно-креативных технологий в обучении, практические основы применения нейролингвистического програмирования» - bet 369

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
403
Р.Астанов
Бухоро вилояти ХТХҚТМОҲМ
“Аниқ ва табиий фанлар”
кафедраси мудири
МАКТАБ РАҲБАРИ ФАОЛИЯТИДА КРЕАТИВЛИК
Аннотация:
Мақолада мактаб директорларини раҳбарлик фаолиятига
тайёрлашнинг мазмуни ва унга қўйилган замонавий талаблар ҳамда мазкур
жараёнларнинг ўзига хос хусусиятлари ёритиб берилган.
Таянч тушунчалар
: Бошқарув, таълим, тарбия, тизим, ривожлантириш,
мактаб, директор, фаолият, раҳбарлик, технология, инновация, ижтимоий,
маънавий, моддий, метод, раҳбар, жамият, меҳнат, шахс, вазифа.
Аннотация:
В стаьте раскрыто содержание и требования к обучению
руководителей школ управленческой деятельности, а также особенности этих
процессов. Ключевые слова. Управленческое, образование, обучение,
система, развитие, школа, руководитель, деятельность, менеджмент,
технология, инновации, социальное, духовное,материальное, метод, лидер,
общество, труд, человек, задача
Abstrakt:
Тhe article describes the content and requirements for the training of
school principals in managerial activities, as well as the specifics of these
processes.
Keywords:
Management, education,training, system, development, school,
principal, activity, management, technology, innovation, social, spiritual, material,
method, leader, society, labor, person, task.
Фан техника тараққиёти даврида айниқса мамлакатимизда амалга
оширилаётган ислоҳотлар даврида раҳбар у ёки бу кўрсатмани кутиб
турмаслиги керак, у ҳар бир ўзгаришларнинг туб моҳиятини англаган ҳолда
соҳасининг фаолиятини янги йўналишга йўналтира олиш даражасига эга
бўлиш зарур. Бу борада нафақат ишбилармонлик, тадбиркорлик,
ташаббускорлик сифатлари билан бир қаторда келажакни кўра билишдек
кучли туйғугу эга бўлиш лозим. Раҳбар бугунги кун фаолияти доирасида
ўралиб қолмасдан жамоани истиқболга ишонч руҳида тарбиялай олиши ва
ҳамиша олдинда бўлиши лозим.
Таълимни
бошқариш
тизимини
такомиллаштириш,
жамоат
бошқаруви шаклларини ривожлантириш жараёнлари кўзда тутилган бўлиб,
таълим тизимини такомиллаштириш ва ривожланишини таъминлашда
мактаб директорларининг бошқарув фаолиятини илмий асосда ташкил этиш
ҳамда замонавий бошқарув технологияларини қўллаш асосида уларнинг
бошқарув фаолияти самарадорлигини оширишда инновацион методлар ва
|
-chizma - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

338
bazasini yangilash hamda uning asosida raqobatbardosh mahsulotlarni yaratish qisqa
davrda ushbu sarf-xarajatlarni qoplash imkonini beradi;
2) yuqori darajada qo’shilgan qiymatga ega bo’lgan mahsulotlarni eksportga
chiqarishning qo’shimcha imkoniyatlari vujudga keladi;
3) texnik va texnologik asosni yangilashda vaqt jihatidan yutish imkoni paydo
bo’ladi;
4) investitsiyalar ichki talabni kengaytirib, qurilish sanoatining rivojlanishini
rag’batlantiradi;
5) ishlab chiqarilayotgan mahsulot nomenklaturasi diversifikatsiyalanadi.
Shunga ko’ra, mamlakatimizda ishlab chiqarishni modernizatsiyalash, texnik va
texnologik qayta qurollantirish bo’yicha 2009-2014 yillarga mo’ljallangan muhim
loyihalarni amalga oshirish yuzasidan choralar dasturi ishlab chiqildi. Unda umumiy
qiymati 42,5 mlrd. doll. hajmida 852 ta loyiha, shu jumladan 2009 yilda umumiy
qiymati 24,4 mlrd. doll. hajmidagi 590 ta loyihani amalga oshirish ko’zda tutilgan.
Ushbu loyihalarni amalga oshirishning asosiy maqsadlari bo’lib quyidagilar
hisoblanadi:
- yuqori qo’shilgan qiymatga ega bo’lgan yuqori texnologik mahsulotlarni ishlab
chiqaruvchi tarmoqlar ulushini oshirish orqali iqtisodiyotning tarkibiy tuzilishini
takomillashtirish;
- resurslar tejamkorligini ta’minlovchi, samarali iqtisodiyotni shakllantirish;
- iqtisodiyotning ustuvor yetakchi tarmoqlarini jadal rivojlantirish;
- mahalliy xomashyo va materiallarni yanada chuqurroq qayta ishlash hamda
butlovchi mahsulotlarni yaratishga asoslangan mahalliy ishlab chiqarishni
rivojlantirish;
- energiya resurslaridan samarali va oqilona foydalanish;
- mahalliy raqobatbardosh mahsulotlarning tashqi bozorlardagi mavqeini
mustahkamlash
83
.
Bundan
ko’rinadiki,
jahon
moliyaviy-iqtisodiy
inqirozi
sharoitida
mamlakatimizda barqaror va yuqori o’sish sur’atlarini ta’minlashga yo’naltirilgan
omillardan foydalanishga katta ahamiyat qaratilmoqda.
Iqtisodiy o’sishning omillari - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi namangan davlat universiteti

2. Iqtisodiy o’sishning omillari Iqtisodiy o’sishga ta’sir ko’rsatuvchi omillarni shartli ravishda ikki guruhga
ajratish mumkin. Birinchi guruh omillar
taklif omillari deb ham atalib,
iqtisodiyotning o’sish layoqatini belgilab beradi:
1) tabiiy resurslarning miqdori va sifati;
2) ishchi kuchi resurslari miqdori va sifati;
3) asosiy kapital (asosiy fondlar) ning hajmi;
4) texnologiya va fan-texnika taraqqiyoti.
Bu omillar har birining yalpi mahsulot hajmiga ta’sirini baholash orqali iqtisodiy
o’sishni tavsiflash mumkin.
Ma’lumki, yalpi ichki mahsulot ishchi kuchi, kapital va tabiiy resurslar
sarflarining funktsiyasi hisoblanadi, ya’ni:
)
,
,
(
N K L f Y
,
bu yerda:
Y – yalpi ichki mahsulot;
L – ishchi kuchi sarflari;
K – kapital sarflari;
N – tabiiy resurslar sarflari.
Bu funktsional bog’lanishdan kelib chiqqan holda iqtisodiy o’sishni belgilab
beruvchi bir qator xususiy ko’rsatkichlarni keltirib chiqarish mumkin:
1)
mehnat unumdorligi (Y/L) – mahsulot ishlab chiqarish hajmining jonli
mehnat sarflariga nisbati;
2)
mehnat sig’imi (L/Y) – jonli mehnat sarflarining mahsulot ishlab chiqarish
hajmiga nisbati;
3)
kapital samaradorligi (Y/K) – mahsulot ishlab chiqarish hajmining unga
sarflangan kapital xarajatlariga nisbati;
336
4)
kapital sig’imi (K/Y) – kapital xarajatlarining mahsulot ishlab chiqarish
hajmiga nisbati;
5)
tabiiy resurslar samaradorligi (Y/N) – mahsulot ishlab chiqarish
hajmining qo’llanilgan tabiiy resurslar miqdoriga nisbati;
6)
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning

“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
368
6. Турғунов С.Т. Таълим тизими: бошқарув тамойиллари ва янгича
ёндашувлар // Ж. Касб-ҳунар таълими. -Т., 2006. -№3, -Б. 2-4.
7. Иноятов У. Таълим сифатини назорат қилиш ва бошқариш // Ж. Касб-
ҳунар таълими. Т., 2004. –№1, – Б. 2 –5.
8. Мавлянов А., ва б.қ.лар. “Илғор педагогик технология бўйича ўқув
машғулотини лойиҳалаш”. Замонавий таълим. 2016. №2. Б.25-29.
“Ta’limda innovativ-kreativ texnologiyalarning qo’llanilishi, neyrolingvistik dasturlashning
amaliy asoslari” mavzusidagi xalqaro konferentsiya 2021-yil, 27-dekabr
369
Сабина Смирнова
базовый докторант,
Ташкентский государственный
педагогический университет им. Низами
ИСКУССТВО ЗАДАВАТЬ ВОПРОСЫ КАК СТРАТЕГИЯ РАЗВИТИЯ
КОММУНИКАТИВНОЙ КОМПЕТЕНЦИИ СТУДЕНТОВ ПРИ
ИЗУЧЕНИИ РУССКОЙ ЛИТЕРАТУРЫ
Аннотация:
Показана роль «навыков XXI века» в успешности выпускника
университета,
рассмотрена
методика
развития
этих
навыков
с
использованием технологии критического мышления, в частности мастерства
задавать закрытые и открытые вопросы.
Annotatsiya:
Universitet bitiruvchisining muvaffaqiyatida “XXI asr mahorati”ning
o‘rni ko‘rsatilgan, tanqidiy fikrlash texnologiyasidan foydalangan holda ushbu
ko‘nikmalarni rivojlantirish metodikasi, xususan, yopiq va ochiq savollar berish
mahorati ko‘rib chiqiladi.
Abstract:.
The role of "skills of the XXI century" in the success of a university
graduate is shown, the methodology for the development of these skills using the
technology of critical thinking, in particular the skill of asking closed and open
questions, is considered.
Ключевые слова
: «навыки XXI века», технология критического мышления;
коммуникативные компетенции; закрытые и открытые вопросы.
Kalit so'zlar: "XXI asr ko'nikmalari", tanqidiy fikrlash texnologiyasi;
kommunikativ qobiliyat; yopiq va ochiq savollar.
Keywords
: "skills of the XXI century", technology of critical thinking;
communicative competence; closed and open questions.
Мы живем в обществе, которое постепенно переходит от
индустриальной стадии развития к информационной, когда меняются
условия и средства производства, меняются требования к выпускнику
университета. Чтобы выпускник был готов правильно действовать в
условиях стремительных технологических и социальных изменений,
быстрого устаревания информации, уже недостаточно снабдить его только
системой прочных знаний. Нужно сформировать систему «навыков XXI
века» («гибкие навыки» (soft skills), ключевые компетенции и т.д.) [1], с
которыми студент будет находить и использовать информацию, принимать
|
mahsulotning resurslar sig’imi (N/Y)

|
mahsulotning resurslar sig’imi (N/Y) Pdf ko'rish
|
bet | 347/652 | Sana | 11.07.2024 | Hajmi | 8,58 Mb. | | #267370 |
Bog'liq IQTISODIYOT NAZARIYASImahsulotning resurslar sig’imi (N/Y)
– tabiiy resurslar sarfining mahsulot
ishlab chiqarish hajmiga nisbati;
7)
ishchi kuchining kapital bilan qurollanganlik darajasi (K/L)
– ishlab
chiqarish jarayonida qo’llanilayotgan kapital hajmining ishchi kuchi miqdoriga
nisbati.
Iqtisodiy o’sishni tahlil qilishda yuqorida ko’rib chiqilgan ko’rsatkichlardan
tashqari yana
keyingi qo’shilgan ishlab chiqarish omillari unumdorligi
ko’rsatkichlari ham muhim ahamiyat kasb etadi. Bu ko’rsatkichlar, boshqa omillar
sarfi o’zgarmagani holda, har bir alohida omil sarfining qo’shimcha o’sishi ta’sirida
mahsulot ishlab chiqarish hajmining qo’shimcha o’sishi hajmini belgilab beradi:
1)
keyingi qo’shilgan mehnat unumdorligi (∆Y/∆L);
2)
keyingi qo’shilgan kapital unumdorligi (∆Y/∆K);
3)
keyingi qo’shilgan tabiiy resurslar unumdorligi (∆Y/∆N).
Bu ko’rsatkichlar yalpi mahsulot ishlab chiqarish umumiy hajmining o’sishida
har bir omilning hissasini namoyon etib, u quyidagicha aniqlanadi:
N
N
Y
K
K
Y
L
L
Y
Y
)
/
(
)
/
(
)
/
(
.
Iqtisodiy o’sishga
taqsimlash omillari
ham ta’sir qiladi. Ishlab chiqarish
calohiyatidan maqsadga muvofiq foydalanish uchun nafaqat resurslar iqtisodiy
jarayonga to’liq jalb qilingan bo’lishi, balki juda samarali ishlatilishi ham zarur.
Resurslarning o’sib boruvchi hajmidan real foydalanish va ularni kerakli mahsulotning
yuqori miqdorini oladigan qilib taqsimlash ham zarur bo’ladi.
Real mahsulot ikki asosiy usulda ko’paytirilishi mumkin: 1) resurslarning
ko’proq hajmini jalb etilishi; 2) ulardan ancha unumli foydalanish yo’li bilan (17.3-
chizma).
|
| |
ФРАКТАЛЛАРНИНГ ТИББИЁТГА ТАДБИҚИ

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.473
масаласи тадқиқот ишида қаралган. Бундан ташқари, инсонлардаги турли хил касалликларни
олдиндан аниқлаш ва даволаш учун амалий ёрдам бериш муҳим саналади. Шу боис, ишда
инсон организимининг фрактал ўлчовларини аниқлаш ва ташхислаш масалалари қаралган.
Инсон тана аъзоларининг фрактал ўлчовларини аниқлаш учун дарахт шохларининг фрактал
ўлчовини қиёслаб катакчаларни санаш усуллари қўлланилди. Р.В.Генни ва бошқа дунё
олимлари тамонидан инсон ўпкасининг фрактал ўлчови векторлар усулида аниқланган бўлиб,
мазкур ишда эса инсон ўпкасининг фрактал ўлчови катакчаларни санаш усули ёрдамида
аниқланган. Томирларнинг жойлашуви фрактал тузилишга эга эканлигини билган ҳолда,
инсон кўз тўр пардаси ва ўпкасидаги қон томир тизимларининг фрактал ўлчовлари
аниқланган.
Асосий қисм.
Фракталлар тиббиётда бир нечта амалий йўналишларда қўлланилади,
жумладан: тиббий тасвирлар асосида беморларни ташхислаш, Гамма-нурларида, МРТ
сканерлари, органлар, тўқималарда, шу жумладан ўсмалар ва ултратовуш тасвирларида
тиббий тасвирларни фрактал таҳлил қилиш орқали ҳамда бошқа касалликларда
анормалликларни аниқлашга ёрдам беради [1]. Бундан ташқари, дори воситаларини этказиб
беришда энг оптимал мақсад функцияларини ишлаб чиқишда, фрактал геометрия дори
воситаларини мақсадли ҳужайралар ёки тўқималарга янада самарали этказиб берадиган
дори воситаларини этказиб бериш тизимларини лойиҳалаш учун кенг қўлланилмоқда.
Беморларнинг касалланган тўқималарини аниқлашда фрактал ўлчовлар, табиий
тўқималарнинг тузилишини тақлид қиладиган ва янада самарали даволанишга ёрдам
берадиган усулларни лойиҳалаш учун ишлаб чиқишда қўлланилади [2].