nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
23
БЎЛАЖАК ЎҚИТУВЧИНИНГ ҲАЁТИЙ ВАЗИЯТЛАРГА
МОСЛАШИШИГА ОИД ТАЛАБЛАР
Мамажонова Камола Акрамовна
Жиззах давлат педагогика институти, Жиззах, Ўзбекистон
e-mail:kamola-akramovna@mail.ru
Аннотация.Ушбу мақолада келажак ўқитувчисининг ҳаётий вазиятларга
мослашиш заруриятига оид талаблар ҳақидаги фикрлар баён қилинган.
Калит сўзлар. Таълим тизими, келажак ўқитувчиси, педагогика, психология,
таълим-тарбия, бошқарув маҳорати
***
Аннотация. В статье рассматриваются взгляды будущего учителя на
необходимость адаптации к жизненным ситуациям.
Ключевые слова. Система образования, будущий учитель, педагогика, психология,
образование, управленческие навыки.
***
Annotation.The article discusses the views of the future teacher on the need to adapt to
life situations.
Key words. education system, future teacher, pedagogy, psychology, education,
management skills.
Таълимнинг
глобаллашув
жараёнида
келажак
ўқитувчиси
концепциясининг жорий этилиши билан боғлиқ кенг кўламли ҳаётий
вазиятларга мослашиш талаблари мазмунини мунтазам янгилаб ва
такомиллаштириб боришни тақозо этмоқда.
Бўлажак ўқитувчиларнинг муваффақиятли таълим фаолияти ва
уларнинг касбий фаолиятига қўшилишининг энг муҳим шартларидан бири бу
уларнинг узлуксиз таълимнинг турли даражаларидаги шароитларига
мослашишидир.
Ўқитувчининг ҳаётий вазиятларга мослашиш талаби қанчалик
мақсадли ва мустаҳкам бўлса, таълим-тарбиянинг самарадорлиги юқори
бўлиб, бўлажак мутахассисларнинг дунёқараши, интеллектуал салоҳияти
шунчалик ривожланади ва камол топади.
|
| |
Valyutalar kursi va uning so’mga nisbatan belgilanishi

|
Valyutalar kursi va uning so’mga nisbatan belgilanishi
|
bet | 11/15 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,03 Mb. | | #256621 |
Bog'liq Mavzu Valyuta kursi
Valyuta kursi — bir mamlakat pul birligining boshqa mamlakat pul birligida ifodalangan narxi. Valyuta kursining qatʼiy qayd etilgan va oʻzgarib turadigan (valyuta bozorida u yoki bu valyutaga talab yoki taklifga qarab) turlari mavjud. Valyuta kursi mamlakatlar valyutasining harid kobiliyati, shuningdek xalqaro toʻlov vositalari (masalan, SDR, yevro) bilan oʻzaro munosabat va boshqa omillar (tovarlar narxini milliy valyutada taqqoslash) asosida belgilanadi. Ularning harid qobiliyatining oʻzgarishi bilan (inflyatsiya darajasi, toʻlov balanslari holati, turli mamlakatlarda turlicha foiz stavkalarining oʻrnatilishi, jahon valyuta bozoriaya mazkur valyutaga ishonch darajasi, shuningdek boshka siyosiy sabablar taʼsirida) valyuta kursi ham oʻzgarib turadi. Markaziy emissiya banki belgilaydigan
rasmiy Valyuta kursini hukumat belgilaydigan yoki valyuta bozorida vujudga keladigan erkin valyuta kursidan farqlamoq kerak. Bundan tashqari valyuta kursi milliy pul birligining boshqa davlat valyutasi yoki xalqaro hamda mintaqaviy valyutalar bilan oʻzaro rasmiy oʻrnatilgan munosabatlar boʻyicha („suzib yuruvchi“, „sirgʻaluvchan“ kurs) belgilanishi ham mumkin (Yevropa valyuta ittifoqida kurslarning tebranishi Q 2,25 % doirasida chegaralangan).
Valyuta savdosi amaliyotida valyuta yuqoriroq kurs boʻyicha sotiladi (sotuvchi kursi), harid qilishda esa pastroq (haridor kursi) kursdan foydalaniladi. Valyuta kursi ikki darajasi oʻrtasidagi farqdan bankning valyuta savdosidan oladigan daromadi kelib chiqadi. Valyuta kursini rasmiy koʻtarish (revalvatsiya) mamlakatni kapitalni chetga chikarishdan manfaatdor qiladi, importni qulaylashtiradi, chunki chet el valyutasini arzonroq harid qilishga imkoniyat tugʻiladi. Valyuta kursini rasmiy pasaytirish (devalvatsiya) mamlakat savdo va toʻlov balansining keskin yomonlashuvi, valyuta rezervining holdan toyishi bilan bogʻliq holda yuzaga keladi. Chet el valyutasi kursining birjadagi maxsus idora tomonidan belgilanishi va maxsus byulletenlarda nashr etilishi valyuta kotirovkasi deyiladi. Bunday byulleten maʼlumotlari matbuotda ham chop etib boriladi. Oʻzbekiston Markaziy banki davriy ravishda har haftada buxgalteriya hisobi va bojxona toʻlovlari uchun pul massasi va inflyatsiya dinamikasini hisobga olgan holda xorijiy valyutalarning soʻmga nisbatan kurslarini matbuotda eʼlon qilib boradi.
|
| |
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/

|
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
28
ЎҚУВЧИЛАРДА МЕҲМОН КУТИШ ОДОБИ ҲАҚИДАГИ
ТУШУНЧАЛАРНИ ШАКЛЛАНТИРИШ
Умаров Рахим Тожиевич, Исоқов Шохрух Тўрабек ўғли
А.Қодирий номидаги ЖДПИ, Технологик таълим кафедраси ўқитувчилари
e-mail: umarovr@jspi.uz
Аннотация: Мақолада Технология фани бўйича машғулотларда ўқувчиларда
меҳмон кутиш одоби, унинг ҳурматини жойига қўйиш ва эҳтиром билан кузатиш ҳамда
Республикамизнинг турли воҳаларида меҳмонни кутишнинг ўзига хос урф-одатларига оид
тушунчаларни шакллантиришга асосий эътибор қаратилган.
Калит сўзлар: қариндош-уруғ, мезбон, меҳмон кутиш, зиёфат, маросимлар,
меҳмондорчилик, анъаналар, меҳмон, дастурхон.
***
Аннотация: Статья посвящена формированию у студентов представлений об
этикете гостеприимства, уважении и соблюдении гостеприимства, а также
специфических традициях гостеприимства в различных оазисах республики.
Ключевые слова: двоюродный брат, хозяин, прием гостей, банкет, обряды,
гостеприимство, традиции, гость, стол.
***
Resume: The article is devoted to the formation of students' ideas about the etiquette of
hospitality, respect and observance of hospitality, as well as the specific traditions of hospitality
in various oases of the republic.
Key words: cousin, host, reception of guests, banquet, ceremonies, hospitality, traditions,
guest, table.
Ёру-биродарлар, қариндош-уруғ ва дўстларникига тез-тез бориш келиш
қилиб туриш энг яхши инсоний фазилатлардан бири деб билади халқимиз.
Меҳмондорчиликда ўз уйига келган ҳар бир меҳмонни яхши очиқ юз билан
чин кўнгилдан кутиб олиш мезбоннинг чиройли бир фазилатларидан
ҳисобланади. Олдинлари ҳеч бир огоҳлантиришсиз ҳам хоҳлаган вақтида
меҳмонлар ташриф буюрар эди. Баъзан меҳмондорчилик авжига чиқиб узоқ
давом этган. Аммо кўпинча меҳмондорчиликнинг вақти-соати меҳмоннинг
хоҳиш-ихтиёри ва мезбоннинг иззат-икроми билан белгиланган.
Мазкур мақолада мактаб ўқувчиларига Технология фанидан амалий
машғулотларда меҳмон кутиш одоби ҳақида тушунчалар беришга эътибор
қаратилади.
Умумий ўрта таълимнинг Технология фанидан давлат таълим
стандарти асосида ишлаб чиқилган фан дастурига кўра 9-синфда ўтиладиган
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
26
Юқоридаги бешта талабга яна қўшимча учта муҳим педагогик,
психологик ва ишни бошқарув маҳорати талабларининг бўлишини ҳам зарур
дейиш ўринлидир. Қуйида уларнинг мазмуни ва моҳияти келтирилган (2-
шакл).
Мазкур талабларнинг бажарилиши бўлажак ўқитувчининг педагогик
компетенциясини реал баҳолаш имконини беради.
Фойдаланилган адабиётлар
1.Н.А.Муслимов
“Бўлажак
ўқитувчиларнинг
педагогик
компетентлигини шакллантириш назарияси технологияси”. Ўқув қўлланма.
Тошкент-2014 йил.
2.Мамажонова К. “Ўқувчи шахси маънавиятини шакллантиришга
йўналтирилган фаолият мазмуни”. А.Қодирий номидаги ЖДПИ. “Ёшлар
онгига миллий истиқлол ғоясини сингдиришда ижтимоий-гуманитар
фанларнинг вазифалари” республика-илмий амалий анжуман материаллари
2-қисм. Жиззах 13-14.04.2006 йил. 268 бет
3.Холматов П.К., Мамажонова К.А., Исоқов Ш.Т., Хасанова Г.У.
“Касб-ҳунарга йўллаш ишларини ташкил қилишда дарсдан ташқари
машғулотлар шакллари ва мазмунини танлашнинг ташкилий-педагогик
мезонлари”. Журнал «Научное знание современности» материалы
Международных научно-практических мероприятий Общества Науки и
Творчества Выпуск №1 город Казань, 2020 год. 38-42 стр.
4.Мамажонова К.А. “Шарқ мутафаккирларининг маънавий мероси
таълим-тарбияни ташкил этишнинг муҳим таянчи”. Абай Қўнонбоев ва шарқ
мутафаккирларининг
педагогик
қарашлари
халқаро
илмий-амалий
конференция 2020 йил, 16-17 октябрь. 109-112 бет
5. Мамажонова, К. А. (2019). ЎҚУВЧИЛАРНИ КАСБ-ҲУНАРГА
ЙЎНАЛТИРИШДА КОРХОНАЛАР БИЛАН ИЖТИМОИЙ ҲАМКОРЛИК
ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ЭТИШ МАСАЛАЛАРИ. Интернаука, (20-3), 57-58.
6.Mamajonova, K. (2020). Таълим технологиясини лойиҳалаштириш
тамойиллари ва унинг назарий методологик асослари. Архив Научных
Публикаций JSPI.
7.Холматов, П. Қ., & Мамажонова, К. А. (2020). КАСБ-ҲУНАРГА
ЙЎЛЛАШ ИШЛАРИНИ ТАШКИЛ ҚИЛИШДА ДАРСДАН ТАШҚАРИ
МАШҒУЛОТЛАР ШАКЛЛАРИ ВА МАЗМУНИНИ ТАНЛАШНИНГ
ТАШКИЛИЙ-ПЕДАГОГИК МЕЗОНЛАРИ. Научное знание современности,
(1), 38-42.
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

|
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
33
TEXNOLOGIK TA’LIMDA ILMIY TADQIQOT ISHLARI
SIFATINI OSHIRISH
(detallar konstruksiyasi texnologikligini baholash misolida)
Ubaydullayev Sadulla
A.Qodiriy nomidagi JDPI, Texnologik ta’lim kafedrasi dotsenti,
Jizzax, O’zbekiston
e-mail: sadulla@jspi.uz
Annotatsiya. Maqolada “Texnologik ta’lim” yo’nalishida talabalar ilmiy tadqiqot ishlari
sifatini oshirish bo’yicha asosiy talablar bayon qilinadi. Konstruksiya elementlarini tayyorlash
texnologikligi sifatini baholashning sifatiy va miqdoriy usullari detalni tayyorlash misolida
tavsiflanadi.
Kalit so’zlar: texnologik ta’lim, konstruksiya, texnika, detall, sifat.
***
Аннотация. В статье излагается основные требование по повышение качество
научно
исследовательских
работ
студентов
в
Технологическом
обучение.
Характеризуется методы качественной и количественной оценки технологичности
элементов конструкции на примере изготовление детала.
Ключевые слов: технологическое образование, конструкция, техника, детал,
качества.
***
Annotation. The article outlines the main requirements for improving the quality of
students' research work in Technological Education. The methods of qualitative and quantitative
assessment of the techno personality of structural elements are characterized by the example of
the manufacture of a detail.
|
| |
“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического

“Fizika va texnologik ta’lim” jurnali | Журнал “Физико-технологического
образование” | “
Journal of Physics and Technology Education” 2021, № 4 (Online)
Journal of Physics and Technology Education | https//phys-tech.jspi.uz/
25
Т
аш
к
и
ли
й
-п
ед
аг
ог
и
к
би
ли
млари
ва маҳорати
бўй
и
ч
а
1. Таълим тизими ҳақидаги қонунларни, раҳбарлик этикаси, эстетикаси ва
бошқариш тамойилларини;
2. Таълим тизими ва ишлаб чиқариш технологиялари ислоҳотини;
3.Бўлажак ўқитувчи фаолияти ўқув жараёни, меҳнат хавфсизлиги муҳофазаси
қоидалари, педагогик талабларни;
4. Кадрлар тайёрлашга оид таълим тизимига оид қарорларни, таълим
фаолиятининг илмий асослари йўриқларини;
5. Таълим жараёни бўйича етакчи мутахассислар ишлари, умумий педагогик
асослари ва ижодкорликка тайёрлаш назарияси ҳамда амалиётини;
6. Умумтехника ва махсус фанлар бўйича тўлиқ ҳажмдаги тушунчаси;
7. Ўқувчилар (талабалар) ижодкорлигини, билиш фаолиятини фаоллаштириш,
муаммоли вазиятни вужудга келтириш назарияси, талабалар ишини тўғри
баҳолаш методикасини;
8. Иш натижаларини таҳлил қилиш ва умумлаштириш усулларини;
9. Ҳужжат ва иш юритиш асосларини билиши шарт.
rasm. Markaziy - Tarmoqlar iqtisodiyoti

|
Tarmoqlar iqtisodiyoti
|
bet | 13/15 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,03 Mb. | | #256621 |
Bog'liq Mavzu Valyuta kursirasm. Markaziy bank Boshqaruvi «O’zbekiston Respublikasida valyuta operatsiyalarini amalga oshirish qoidalarini tasdiqlash to’g’risida»gi qarorni qabul qildi (31.08.2020 yilda 3281-son bilan ro’yxatdan o’tkazilgan).
Xalqaro amaliyotga muvofiq Qoidalar bilan valyutani tartibga solish sohasidagi qonunosti hujjatlari normalarini birxillashtirish yo’li bilan valyuta operatsiyalarini amalga oshirishning yagona tartibi belgilandi. 5 ta normativ- huquqiy hujjatning o’z kuchini yo’qotgan deb topilishi valyuta operatsiyalarini amalga oshirish tartibining soddalashtirilishiga zamin yaratadi.
Hujjat bilan quyidagilar tartibga solingan:
tijorat banklari tomonidan rezidentlarning va norezidentlarning chet el valyutasidagi hisobvaraqlarini yuritish;
ichki valyuta bozorida xo’jalik yurituvchi sub’ektlar tomonidan chet el valyutasini sotish va sotib olish operatsiyalarini amalga oshirish;
jismoniy shaxslar bilan valyuta ayirboshlash operatsiyalarini amalga oshirish;
O’zbekiston hududida naqd chet el valyutasini qabul qilish;
tijorat banklari tomonidan naqd valyuta mablag’larini O’zbekiston hududidan olib chiqish va olib kirish.
Qoidalar bilan quyidagi yangiliklar joriy etilmoqda:
Birinchidan, quyidagi normalar bekor qilindi:
jismoniy shaxslardan valyuta operatsiyasini amalga oshirish uchun pasport nusxasini taqdim etish talab etilardi;
banklarning mijozlari bilan valyuta operatsiyalarini amalga oshirish chog’ida ortiqcha vaqt va hujjatlar talab etilardi;
valyuta birjasi savdolarida ishtirok etish uchun mijozning hisobvaraqlarida albatta mablag’lar zaxirasi mavjud bo’lishi talab etilardi.
Markaziy bankning valyuta ayirboshlash shoxobchalarini ro’yxatga olish va ularga guvohnomalar berish amaliyoti bekor qilinmoqda.
Ikkinchidan, xo’jalik yurituvchi sub’ektlarning mablag’larni ayirboshlash jarayoni, shuningdek banklar tomonidan ularning chet el valyutasini sotib olish uchun arizalarini ko’rib chiqish tartibi soddalashtirildi.
Uchinchidan, sotib olingan valyutadan foydalanishda qulayliklar, xususan turli sabablarga ko’ra hisobvaraqqa qaytarilgan valyuta mablag’lari bilan takroran operatsiyalarni amalga oshirish imkoniyati yaratildi.
To’rtinchidan, ayirboshlash operatsiyalarini rasmiylashtirish tartibi, ayirboshlash shoxobchalari xodimlarining soni, xavfsizlikka doir talablar, ularni monitoring qilish tijorat banklari tomonidan mustaqil ravishda belgilanadi.
|
| |
rasm. O`zbekistonda valyutalar: AQSh dollari, rubl, evro va frank so`mga nisbatdan rasmiy kursi

|
rasm. O`zbekistonda valyutalar: AQSh dollari, rubl, evro va frank so`mga nisbatdan rasmiy kursi
|
bet | 12/15 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,03 Mb. | | #256621 |
Bog'liq Mavzu Valyuta kursi rasm. O`zbekistonda valyutalar: AQSh dollari, rubl, evro va frank so`mga nisbatdan rasmiy kursi
Ushbu jadvalda so'mning kursi, O'zbekiston Respublikasining milliy valyutasi, O'zbekistonda valyuta operatsiyalari bo'yicha buxgalteriya hisobi, statistik va boshqa hisobotlarni yuritish, shuningdek, bojxona va boshqa majburiy to'lovlarini hisoblashda foydalaniladigan asosiy xorijiy valyutalarga nisbati to'g'risidagi ma'lumotlar keltirilgan. O'zbekiston so'mining AQSh dollariga, Rossiya rubliga, evroga va Shveytsariya frankiga nisbati O'zbekiston Respublikasi
Markaziy bankining kursi bo'yicha berilgan. Tijorat kursi (AQSh dollarini va evroni sotib olish-sotish) O'zbekiston Respublikasi milliy banki (O'zR TIF milliy banki) ma'lumotlariga asosan berilgan. Turli banklarda sotish va sotib olish kursi bir-biridan farq qiladi.
Kurslar O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining ushbu kurs bo'yicha valyutalarni sotib olish yoki sotish majburiyatisiz belgilanadi.
rasm. Bugungi valyutalar kursi: 28.01.2021 yilda
AQSh dollari (USD), Rossiya rubli (RUR), evro (evro) va Shveytsariya franki (CHF) o'zbek so'miga bugun - 13.01.2021 yil va boshqa sanalar O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki kursi bo'yicha berilgan..
O'zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 2-sentabrdagi "valyuta siyosatini liberallashtirish bo'yicha birinchi navbatdagi chora-tadbirlar to'g'risida" gi PF-5177-sonli Farmoniga muvofiq valyuta bozorini yanada liberallashtirish sohasidagi davlat iqtisodiy siyosatining ustuvor yo'nalishlaridan biri "milliy valyutaning chet el valyutasiga nisbatan kursini belgilashda bozor mexanizmlaridan alohida foydalanish" deb belgilandi» 2017 yil 5 sentyabrdan boshlab so'mga nisbatan bozor kursi o'rnatildi.
2019-yil 20-avgustga qadar O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki har dushanba kuni dollar kursini valyuta operatsiyalari bo'yicha buxgalteriya hisobi, statistik va boshqa hisobot maqsadlari uchun, shuningdek, O'zbekiston Respublikasi hududida bojxona va boshqa majburiy to'lovlarni hisoblash uchun o'tgan hafta valyuta birjasining savdolarida qayd etilgan kurslarning o'rtacha qiymati deb belgilagan.
20 avgustdan so'ng O'zbekiston Respublikasi Markaziy banki valyutani sotish va sotib olish uchun narxlarni belgilamaydi (kurs o'zgarishlariga 0,5% kunlik limiti bekor qilinadi), bu narx bozorda mustaqil ravishda tuziladi. Bundan tashqari, 20 avgustdan boshlab tijorat banklariga naqd xorijiy valyutani mijozning identifikatsiyasiga ega bo'lgan valyuta ayirboshlash shoxobchalari orqali sotishga ruxsat berildi (ya'ni, mijozning pasportini taqdim etish).
|
| |
Педагогика тарихи - bet 2

|
Педагогика тарихи
|
bet | 2/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #104321 |
Bog'liq Musayeva Iroda Iqtisodiy rivojlangan Amerika maktablarida 9-sinfgacha asosiy e’tibor matematikaga emas, balki tabiiy fanlarga qaratiladi, yuqorida tasdiqlangan yagona dasturlar bo’lmaydi. O’quvchilar uchun yagona, majburiy darsliklar, qo’llanmalar yo’q. Amerika maktablarida texnikaviy jihatdan yaxshi jihozlangan, sinflar kompyuterlashtirilgan. Har bir maktabda boshlang’ich sinf o’quvchilarini tashiydigan maxsus avtobuslar, stadionlar, turli laboratoriyalar bor. Amerika maktablarining aksariyati davlat ixtiyorida bo’lib, davlat mablag’i bilan ta’minlanadi. Lekin shaxsiy maktablar ham anchagina. Katta shaharlarda yashovchi o’ziga to’q ota-onalar farzandlarini shaxsiy maktablarga berishga harakat qilishadi. Davlat maktablarida tekin, shaxsiy maktablar esa — pullik o’qitiladi. Vashington shahridagi shaxsiy maktabda bolani o’qitish uchun bir yilga taxminan o’n ming dollar to’lash kerak. Bunday maktablarda boy oila farzandlari ta’lim oladilar. SHaxsiy maktablarning har biri o’zi xos xususiyatlarga, maxsus dasturlarga, maxsus o’qituvchilarga ega. Bunday maktablarda sinfda o’qiydigan o’quvchilar soni kam bo’ldai. SHaxsiy maktablarda boshlang’ich sinflardan boshlab estetik tarbiyaga, san’atga alohida e’tibor beriladi. Amerika oliy o’quv yurtlariga kirish uchun belgilangan sinov (test)lar ikki xil bo’ladi: Amerika oliy o’quv yurtlariga kirish uchun belgilangan sinov (test)lar ikki xil bo’ladi: SAT (Sxolastik aptityud test); AKT (Amerikan kollej test) sinovlari. SAT sinovlari murakkabroq bo’ladi. Mashhur universitetlarga kirish uchun SAT sinovlarini topshirish shart bo’ladi. Bulardan tashqari Murakkablashtirilgan sinov ham bor. Bu sinovni oliy maktablarga kirayotgan barcha talabalar ham topshirishlari shart emas. Mabodo biror talaba shu murakkablashtirilgan sinovlarni topshirib universitetga kirsa, u talabaga maxsus stipendiya beriladi. Amerikaning eng katta boyligi — bu aql. Aql bu mamlakatda qadrlanadi, aqlli talabalar alohida taqdirlanadi. Aqlli, a’lochi talabalar o’quv yurtlarining faxri sanalgani sababli ham, ularga turli yo’llar bilan yordam berish, stipendiyalar tayinlash orqali ularni o’quv yurtlarida saqlashga harakat qiladilar. O’zi tanlagan sohada yutuqlarga erishayotgan talabalar ro’yxati har yili alohida kitobda nashr etilib turiladi. Bundan maqsad mazkur soha bilan qiziquvchi kompaniyalarning e’tiborini bo’lajak olimlarga qaratishdir.
|
| |
Педагогика тарихи - bet 5

|
Педагогика тарихи
|
bet | 5/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #104321 |
Bog'liq Musayeva Iroda Iqtisodiy rivojlangan Hunar maktablari Koreyada 600 tani tashkil etadi. Bu maktablarning 45 foizi bo’lajak mulkdorlarni tayyorlaydi, 23 foizida texnik kasb egalari yetishib chiqadi. Qolgan maktablarda dengizchilik, qishloq xo’jalik ixtisoslari o’zlashtiriladi. SHunisi diqqatga sazovorki, bu maktablarga korxonalar otaliq qiladilar. Ta’lim haqidagi qonun talablaridan biri shudir. Koreyada ham alohida iqtidorli bolalarga e’tibor kuchli. So’nggi yillarda 5 ta sport, 6 ta ilmiy maktab ochilgan. Jismoniy tarbiyaning rivojlanishiga Seul olimpiadasi katta ta’sir ko’rsatgan. Fransiyada ta’lim tizimi Frantsiya ta’lim tizimi ham qadimiy va boy tarixga ega. Bu mamlakatda «Ta’lim haqida»gi Qonun dastlab 1955 yilda qabul qilinib, 1975 yilda unga qator o’zgartirishlar kiritilgan. Frantsiya davlatining hozirgi davrda amal qilinayotgan «Ta’lim haqida»gi Qonuni 1989 yil 10 iyulda qabul qilingan bo’lib, uning o’zgartirilishiga ta’lim strategiyasida ro’y bergan o’zgarishlar, mamlakatning ichki, tashqi siyosatdagi islohatlar, yuzaga kelgan iqtisodiy sharoitlar, chet el pedagogikasidagi ilg’or tajribalarning mamlakat ta’lim tizimlariga kirib kelishi, o’quv predmetlarining integratsiyalari va boshqalar sabab bo’ldi.
Fransiyada ta’limning asosiy maqsadi shaxsning har tomonlama kamol topishini ta’minlash, uni mustaqil faoliyatga tayyorlash, bozor munosabatlari sharoitida o’quvchilarni tadbirkorlikka, ishbilarmonlik va omilkorlikka o’rgatish, shunga yarasha kasb-korga ega qilishdan iboratdir. Bu yerda:
Davlat maktablari;
Xususiy maktablar;
Oraliq maktablari mavjud.
Fransiya ta’limida bolalarning go’daklik chog’idanoq maktabda o’qitish uchun tayyor holda olib kelish g’oyat muhim masala hisoblanadi. Bu bosqichda tarbiyalanuvchilar quyidagicha tabaqalashtirilgan: kichik guruh (2-4 yosh), o’rta guruh (4-5 yosh), katta guruh (5-6 yosh). Maktabga tayyorlov guruhi (5-6 yosh) bo’lib, ularga Frantsiyada 100% shu yoshdagi bolalar qamrab olingan. Bolalarni maktabga tayyorlash uchun alohida dastur va darsliklar mavjud.
|
| |
Педагогика тарихи - bet 6

|
Педагогика тарихи
|
bet | 6/6 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 1,1 Mb. | | #104321 |
Bog'liq Musayeva Iroda Iqtisodiy rivojlangan Fransiya ta’limida bolalarning go’daklik chog’idanoq maktabda o’qitish uchun tayyor holda olib kelish g’oyat muhim masala hisoblanadi. Bu bosqichda tarbiyalanuvchilar quyidagicha tabaqalashtirilgan: kichik guruh (2-4 yosh), o’rta guruh (4-5 yosh), katta guruh (5-6 yosh). Maktabga tayyorlov guruhi (5-6 yosh) bo’lib, ularga Frantsiyada 100% shu yoshdagi bolalar qamrab olingan. Bolalarni maktabga tayyorlash uchun alohida dastur va darsliklar mavjud. Fransiyada boshlang’ich ta’lim maktablariga 6 yoshdan 11 yoshgacha bo’lgan bolalar jalb qilinadilar. Boshlang’ich maktab bepul va majburiy. Uning vazifasi o’qish, yozish, hisoblash malakasini berishdir. O’quv mashg’ulotlari ertalab soat 9 dan 12 gacha, hamda soat 14 dan 16 gacha 5 soat davom etadi. Maktabda ovqatlanish pullik, lekin juda arzonlashtirilgan narxlarda.
Boshlang’ich sinflarda o’qish uch bosqichda amalga oshiriladi:
Tayyorlov bosqichi;
Elementar kurs (bu bosqich ikki yil davom etadi);
Chuqurlashtirilgan bosqich.
Dasturlarda o’quv predmetlarning barchasiga uch bosqich bo’yicha aniq, alohida-alohida talablar qo’yiladi. Dasturlarda o’quv predmetlarning barchasiga uch bosqich bo’yicha aniq, alohida-alohida talablar qo’yiladi. 1990 yildagi hukumat qarorida bolalarni bilimiga, qobiliyatiga qarab dars jadvalini tabaqalashtirgan holda tuzish huquqi berildi.
Oliy ta’lim universitetlarda uch turkumda amalga oshiriladi.
Birinchi turkum:
Ikkinchi turkum:
Uchinchi turkum:
umumiy bo’lib, o’qish muddati ikki yil davom etadi.
o’qish bir yil davom etadi. Talabalar uni magistr darajasi bilan yakunlaydi.
o’qish 1—2 yil davom etadi.
biron bir predmetni chuqurlashtirib o’rganilganligi haqida diplom 1 yil;
ixtisoslashtirilgan oliy ma’lumot to’g’risida diplom 1-yil;
uchinchi turkum doktorlik dissertatsiyasi 1—2 yil;
davlat doktorlik dissertatsiyasi biron-bir sohani mukammal o’rganib dissertatsiya yozish kabi hujjatlar olish mumkin.
Bu siklda:
|
| |
Texnologiyalari va

|
Texnologiyalari va
|
Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 304,43 Kb. | | #243428 |
Bog'liq N2
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI VA
KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
MALUMOTLAR BAZASI
Guruh: 214-22
Bajardi: Ashuraliyev N
Tekshirdi: Iroda Uralova
11 – Amaliy mashg’ulot
Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish. TOP, LIMIT yoki ROWNUM
Ishdan maqsad: Berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidan foydalanib TOP, LIMIT yoki ROWNUM lardan foydalanishni o`rganish.
Masalani qo`yilishi: Predmet soha ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng undan unumli foydalanishni tashkil etish maqsadida TOP, LIMIT yoki ROWNUM lar orqali so`rovlar yaratish.
Uslubiy ko`rsatmalar: SQL LIMIT va SQL TOP operatorlarining vazifasi belgilangan satrlarni chaqirishdan iborat. SQL TOP operatori MS SQL Serverda ishlaydi, SQL LIMIT operatori esa MySQLda va Oracle da ROWNUM operatori ishlaydi ularnig vazifasi bir hil.
SQL Server / MS Access Syntax:
SELECT TOP number|percent column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition;
MySQL Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition
LIMIT number;
Oracle Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE ROWNUM <= number;
Misol. MS SQL Serverda ishlash
SELECT TOP 3 * FROM Customers;
SELECT * FROM Customers
LIMIT 3;
Misol. Oracleda ishlash
SELECT * FROM Customers
WHERE ROWNUM <= 3;
Ishni bajarish tartibi
Avvalgi bajargan students nomli jadvalni chaqirib olamiz.
SELECT * FROM students;
So`rov: SELECT * FROM students LIMIT 3;
Buyrug`ini kiritamiz natijada birinchi uchta satr hosil bo`ladi
Natija:
13.1 – rasm. Limit operatori orqali 3 ta qatorni ekranga chiqarish
So`rov: Select fish_nomi FROM students LIMIT 2,3;
Buyrug`ini yozamiz, natijada 2, 3 satrlar hosil bo`ladi.
Natija:
13.2 – rasm. Limit operatori orqali 2,3 qatorni ekranga chiqarish
So`rov: SELECT fish_nomi FROM students
ORDER BY fish_nomi DESC LIMIT 2,3;
Natija:
13.3 rasm
Foydalanilgan Adabiyotlar:
www.w3schools.com
Sql we learn
Learn SQL
|
| |
Simmetrik kriptotizimlar - Shifrlash usullari Guruh: 651-18 Bajardi: Quralov n o’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va

|
Shifrlash usullari Guruh: 651-18 Bajardi: Quralov n o’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va
|
bet | 2/5 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 15,72 Kb. | | #137466 |
Bog'liq Shifrlash usullari Guruh 651-18 Bajardi Quralov N-fayllar.orgSimmetrik kriptotizimlar
Simmetrik kriptotizimlarda ma'lumotni shifrlashda va deshifrlashda yagona kalitdan foydalaniladi.
• Simmetrik kriptotizimlar ikkikatta guruhga ajratiladi:
- Simmetrik oqimli shifrlar;
- Simmetrik blokli shifrlar.
• Simmetrik kripto tizimlar uchun quyidagi belgilashlar o'rinli:
- Ochiq matn Pni simmetrik kalit K bilan shifrlash: C = E(P,K).
- Shifr matn C ni simmetrik kalit K bilan deshifrlash : P = D(C,K).
Simmetrik shifrlash usullari muammolari
Tomonlar orasida yagona kalitni almashinishning murakkabligi.
Hozirgi kunda simmetrik shifrlardan amalda foydalanish uchun kamida 128 bitli kalitdan foydalanish talab etiladi.
Assimetrikshifrlashalgoritmlari
Shu sababli, kalitlarni taqsimlash muammosi mavjud emas.
Biroq, N soni yetarlicha katta bo'lganda uni ikkita tub sonning ko'paytmasi shaklida ifodalash murakkab vazifa (yuqori hisoblash imkoniyatini talab etadi).
Ochiq kalitli kriptotizimlardan foydalanish
A tomonning ochiq kaliti bilan xabar M ni shifrlash: C = {M}A.
A tomonning shahsiy kaliti bilan shifr matnni deshifrlash: M = [C]A.
Bundan esa quyidagi tenglikni osonlik bilan yozish
Simmetrik shifrlar bilan bajargan ixtiyoriy amalingizni, ochiq kalitli shifrlash algoritmlari bilan ham amalga oshirish mumkin.
Simmetrik kriptotizimlar kabi ochiq kalitli kriptotizimlardan ham ma'lumotni butunligini ta'minlashda foydalaniladi.
Biroq, jarayon ko'proq vaqt talab etadi.
Ochiq kalitli kripto tizimlar simmetrik kriptotizimlarda mavjud bo'lgan kalitni taqsimlash muammosini o'zida bartaraf etgan.
|
| |
Portlash xavfi bor xududlar (zonalar) ning nechta sinfi mavjud va ular nima asosda o’rnatiladi?

|
Portlash xavfi bor xududlar (zonalar) ning nechta sinfi mavjud va ular nima asosda o’rnatiladi?
|
bet | 2/2 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 2,98 Mb. | | #123094 |
Bog'liq 1-top 26-var\'92. Portlash xavfi bor xududlar (zonalar) ning nechta sinfi mavjud va ular nima asosda o’rnatiladi?
Javob: Texnologik loyihalash me’yori (ONTP 24 - 86. 1.2.3) va qurilish qoidalari hamda me’yorlari (KMK.2. 01.02 - 85) ga binoan sanoat korxonalari hamda omborlari yonish va portlash xavfi bo‘yicha 5 ta toifaga bo’linadi, jumladan. A, B, D, E va F. Bularning A va В toifalari yonish va portlashga moyil. D va E toifalari esa faqat yonishga xavfli deb hisoblanadi. F toifasida esa na yonish va na portlash xavfi mavjud emas. Sanoat inshootlarining bunday guruhlanishi, ularda ishlatiladigan yoki saqlanadigan yengil yonuvchi gazsimon va suyuq moddalarning bug‘lari havo bilan aralashganda, portlovchi gazli muhitni hosil qiluvchi agregat holati va ulaming alangalanish harorati (Ta) ga binoan amalga oshirilgan.
A-toifaga yonish va portlash xavfi mavjud bo‘lgan, chaqnab yonish harorati 28°C dan past bo‘lgan, yonuvchi gaz va yengil alangalanuvchi suyuqlik bug'lari havodagi kislorod bilan yoki suv bilan birikishi natijasida, portlashga moyil xavfli bosimi 5 kPa dan oshiq bo‘lgan, gazsimon aralashmalar hosil bo'ladigan korxonalar kiradi. Bu guruhga kiruvchi kimyo sanoatining atseton, oltingugurt, karbon, efir, superfosfat va boshqa moddalarni ishlab chiqaruvchi korxonalarni misol qilib ko‘rsatish mumkin.
B-toifaga ham yonish va portlash xavfi bo'lgan, chaqnab yonish harorati 28°C dan yuqori bo'lgan, yengil alangalanuvchi suyuqlik bug'lari, yonuvchi chang va gaziar, havodagi kislorod suv bilan qo'shilganda xavfli portlovchi aralashma hosil qiluvchi miqdorda bo'lib, ular yong'inda xonadagi xavfli bosim 5 kPa dan yuqori bo'ladi. Bunga ammiak ishlab chiqarish sanoatini misol qilib ko'rsatish mumkin.
D-toifaga faqat yonuvchi, ya’ni A va В toifalarga kirmaydigan sanoat korxonalari, jumladan, chaqnab yonish harorati 120°C dan yuqori bo'lgan, yonuvchi qattiq jismlarni ishlab chiqarish va qayta ishlov berish hamda har xil yoqilg'i moddalar ishlatiladigan sanoat korxonalari kiradi. Bunga misol qilib, yog'ochni qayta ishlovchi mebelsozlik sanoati, qog'oz, karton, to'l qog'oz ishlab chiqaruvchi korxonalarni ko'rsatish mumkin.
E-toifaga yonmaydigan modda va ashyolarning qaynoq, cho'g'langan yoki eritilgan holatida ishlatiladigan korxonalar kiradi. Bunga metallurgiya sanoati korxonalari, issiqlik ishlab chiqaruvchi markazlar va bug'xonalar misol bo'la oladi.
F-toifaga yonmaydigan modda va ashyolarni sovuq holatda ishlatiladigan hamda saqlanadigan sanoat va qishloq xo'jaligi korxonalari kiradi. Masalan, toshni maydalash, keramika va sement zavodlari shular jumlasidandir.
II. Amaliy topshiriq
Ishlab chiqarishdagi yoritilganlikni hisoblash
|
| |
Simmetrikva ochiq kalitli kriptotizimlar bir xil bardoshlikka ega bo’lganda ulardagi kalitlarning uzunliklari

|
Simmetrikva ochiq kalitli kriptotizimlar bir xil bardoshlikka ega bo’lganda ulardagi kalitlarning uzunliklari
|
bet | 3/5 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 15,72 Kb. | | #137466 |
Bog'liq Shifrlash usullari Guruh 651-18 Bajardi Quralov N-fayllar.orgSimmetrikva ochiq kalitli kriptotizimlar bir xil bardoshlikka ega bo’lganda ulardagi kalitlarning uzunliklari
Simmetrik shifrlash algoritmi
| |
RSA algoritmi ( p va q sonlari )
| |
56 bit
|
512 bit
|
80 bit
|
1024 bit
|
112 bit
|
2048 bit
|
128 bit
|
3072 bit
|
192 bit
|
7680 bit
|
256 bit
|
15360 bit
|
RSA алгоритми
Алгоритм модуль арифметикасининг даражага кўтариш амалидан фойдаланишга асосланган. Алгоритмни қуйидаги қадамлар кетма-кетлиги кўринишида ифодалаш мумкин.
1-қадам. Иккита 200дан катта бўлган туб сон p ва q танланади.
2-қадам. Калитнинг очиқ ташкил этувчиси n ҳосил қилинади
n=pq.
3-қадам. Қуйидаги формула бўйича Эйлер функцияси ҳисобланади:
f(p,q)=(p-1)(q-1).
Эйлер функцияси n билан ўзаро туб, 1 дан n гача бўлган бутун мусбат сонлар сонини кўрсатади. Ўзаро туб сонлар деганда 1 дан бошқа бирорта умумий бўлувчисига эга бўлмаган сонлар тушунилади.
4-қадам.f(p,q) қиймати билан ўзаро туб бўлган катта туб сон e танлаб олинади.
5-қадам. Қуйидаги шартни қаноатлантирувчи е сони аниқланади
ed=1+(modf(p,q)) .
Бу шартга биноан кўпайтманингf(p,q) функцияга бўлишдан қолган қолдиқ 1га тенг. е сони очиқ калитнинг иккинчи ташкил этувчиси сифатида қабул қилинади. Махфий калит сифатида d ва n сонлари ишлатилади.
6-қадам. Дастлабки ахборот унинг физик табиатидан қатъий назар рақамли иккили кўринишда ифодаланади. Битлар кетма-кетлиги L бит узунликдаги блокларга ажратилади, бу ерда L - Llog2(n+1) шартини қаноатлантирувчи энг кичик бутун сон. Ҳар бир блок [0, n-1] оралиқка тааллуқли бутун мусбат сон каби кўрилади. Шундай қилиб, дастлабки ахборот Х(i), i= сонларнинг кетма-кетлиги орқали ифодаланади. i нинг қиймати шифрланувчи кетма-кетликнинг узунлиги орқали аниқланади.
7-қадам. Шифрланган ахборот қуйидаги формула бўйича аниқланувчи Y(i) сонларнинг кетма-кетлиги кўринишида олинади:
Ахборотни расшифровка қилишда қуйидаги муносабатдан фойдаланилади:
|
| |
питания - download

Qidiruv: питания
Reja: Quvvat taqsimlagich(Блок питания)
Kompyuter yoki server kompyuterini quvvatlantirish uchun tarmoqdagi o'zgaruvchan tokni doimiy kuchlanishga aylantirish uchun mo'ljallangan qurilma. [1]
19,8 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Foydalanilgan adabiyotlar - Shifrlash usullari Guruh: 651-18 Bajardi: Quralov n o’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va

|
Shifrlash usullari Guruh: 651-18 Bajardi: Quralov n o’zbekiston Respublikasi Axborot Texnologiyalari va
|
bet | 5/5 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 15,72 Kb. | | #137466 |
Bog'liq Shifrlash usullari Guruh 651-18 Bajardi Quralov N-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar
1.Kramer, Ronald; Shoup, Viktor (2019). "Adaptiv tanlangan shifrlangan matn hujumiga qarshi himoyalangan amaliy kalitli shifrlash sxemalarini loyihalash va tahlil qilish"(“"Design and Analysis of Practical Public-Key Encryption Schemes Secure against Adaptive Chosen Ciphertext Attack”) (PDF). SIAM hisoblash bo'yicha jurnali. 33 (1): 167-2226. CiteSeerX 10.1.1.76.8924. doi: 10.1137 / S0097539702403773.
2.Xofxaynts, Dennis; Kiltz, Eike (2019). "Zaiflashtirilgan kalitlarni shifrlash orqali gibrid shifrlash"("Secure Hybrid Encryption from Weakened Key Encapsulation”) (PDF). Kriptologiyadagi yutuqlar - CRYPTO 2007. Springer. 553-571 betlar
http://fayllar.org
|
| |
Оg’ir metallar va mishyakdan zaharlanish

|
Оg’ir metallar va mishyakdan zaharlanish
|
bet | 9/14 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 62,12 Kb. | | #134990 |
Bog'liq 1-Ma\'ruzaXMICHT2(sirtqi)Оg’ir metallar va mishyakdan zaharlanish
Sanitariya tоksikоlоgiyasi nuqtai nazaridan оlganda, оg’ir metallar оrasida yuqоri zaharlilikka ega bo’lib, оziq-оvqat mahsulоtlari bilan birga uzоq vaqt tushganida оrganizmda to’planishga qоdir va uzоq vaqtdan keyin chiqadigan – mutagen va kanserоgen asоratlar qоldiruvchi (mishyak va qo’rg’оshinda) qo’rg’оshin, simоb va kadmiy, shuningdek mishьyak (an’anaviy ravishda majmuada ko’rib chiqiluvchi) juda katta ahamiyatga egadir.
Оziq-оvqatlarning ba’zi bir turlarida ham bоshqa оg’ir metallar: tunuka va xrоmlangan idishlarga kоnservalangan mahsulоtlardagi qalay va xrоm, gidrоgenizlangan yog’li mahsulоtlar (margarinlar, оshpazlik va qandоlatchilik yog’lari) va ksilitdagi va bоshqa shakar-spirtlardagi nikel, saqlab qo’yiluvchi yog’li mahsulоtlardagi temir va mis, pektindagi rux me’yorlanadi. Agar mahsulоtdagi tоksik elementlar miqdоri belgilangan darajaga etgunicha dekоntaminasiоn ishlоv berish imkоniyati bo’lmasa, оg’ir metallar va mishyak darajasining оshib ketgan оziq-оvqat mahsulоtlari оvqatlanish maqsadlarida fоydalanish uchun yarоqsiz deb tоpiladi.
Оg’ir metallar miqdоri bo’yicha quyidagi jоylarda etishtirilgan оziq-оvqat xоm ashyosiga alоhida e’tibоr qaratish lоzim: tabiiy muhit оb’ektlaridagi geоkimyoviy anоmaliyalar darajasi оshgan hududlarda; metallurgiya, mashinasоzlik, tоg’-kоn sanоati, kimyo sanоati kоrxоnalari jоylashgan hududlarda; yirik avtоmagistrallar va shaharlar yaqinida; mineral o’g’itlar va bоshqa agrоkimyoviy mоddalardan intensiv fоydalanilganda.
Tоksikantlarning qishlоq xo’jaligi mahsulоtlarida to’planish darajasiga quyidagilar ta’sir ko’rsatadi: tuprоqning va bоshqa tabiiy muhit оb’ektlarining iflоslanganlik darajasi; o’simliklarning biоlоgik o’ziga xоsliklari (masalan, bargli sabzavоtlar, lavlagi va sabzi tuprоqdan kadmiyni to’plab оlishga qоdir bo’ladi); mineral o’g’itlar, pestisidlardan nоrasiоnal fоydalanish; tuprоkning geоlоgik va agrоkimyoviy xususiyatilari. Aytaylik, simоb o’simliklarga o’zining tuprоqdagi kоnsentrasiyasiga prоpоrsiоnal tarzda kira оladi. Bundan faqat nоrdоn tuprоq mustasnо bo’lib, ulardagi simоb yomоn so’riluvchi (bоshqa оg’ir metallar va mishьyakdan farqli o’larоq) shaklda bo’ladi. Simоbning tuprоqdagi kоnsentrasiyasi 2,1 mg-kg gacha bo’lganida, o’simliklarda ushbu elementning insоn uchun xavfli miqdоri to’planmaydi.
Оg’ir metall birikmalari va mishьyakning tanlab zaharlоvchi asоsiy dоiralari buyraklar, jigar va ichaklarning spesifik epiteliysi, eritrоsitlar va asab hujayralari bo’lib, bu erda ushbu mоddalarning kоnsentrasiyasi оshganligi kuzatiladi, shu sababli ham zaharlanishning klinik manzarasida ko’pincha nefrоpatiya, jigarning tоksik distrоfiyasi, kuchli ifоdalangan nevrоlоgik simptоmatika va gemоliz yetakchilik qiladi.
|
| |
Marganes - 1-mavzu. Oziq-ovqatdagi potensial xavfli moddalarning sinflanishi va ularni ifloslanishining asosiy yo’llari reja

|
1-mavzu. Oziq-ovqatdagi potensial xavfli moddalarning sinflanishi va ularni ifloslanishining asosiy yo’llari reja
|
bet | 14/14 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 62,12 Kb. | | #134990 |
Bog'liq 1-Ma\'ruzaXMICHT2(sirtqi)Marganes biоmikrоelementlarga kiradi, yuqоri kоnsentrasiyasi оrganmzmga tоksik ta’sir ko’rsatadi. Bunda nerv sistemasi zaharlanadi.
«ACHIGAN NОN»dan ZAHARLANISH
Achigan nоndan zaharlanishlar XIX asrning оxiridan buyon ma’lum. Ular Uzоq Sharq, Kuybishev оblastida, Bоshqirdistоn va Tataristоnda uchraydi. Kasallanish Fusarium graminearum zamburug’i bilan kasallangan dоn mahsulоtlaridan tayyorlantan taоmlarni оvqatda ishlatish bilan bоg’liq. Shu zamburug’ bilan zararlangan dоn оdatda bujmaygan, tоshi engil, pushti rang оq parda bilan qоplangan bo’ladi.
Klinikasi. Kasallik nerv sistemasi tоmоnidan bo’ladigan buzilishlar bilan namоyon bo’ladi. Zaharlanish simptоmlari alkоgоldan mast bo’lish belgilariga o’xshaydi. Harakat, kооrdinasiyasining buzilishlari va talvasa tutishi qayd qilinadi. Оvqatda shu zamburug’dan zararlangan dоnni uzоq vaqt iste’mоl qilish anemiya rivоjlanishiga va nerv buzilishlariga оlib keladi.
Prоfilaktikasi. G’allani g’alla tоzalaydigan mashinalarda tоzalashdan ibоrat. Bunda zamburug’dan zararlangan engil dоn sifatli dоndan ajratib оlinadi.
Aflоtоksikоz
Mikrоskоpik zamburug’lar Aspergillus flavus оziq-оvqat mahsulоtlarida tоksin mоddalar hоsil qiladi, ular aflоtоksinlar degan nоm оlgan. Aflоtоksinlarning 10 turi: B1, B2, M1, M2, S1 S2 va bоshqalarning ximiyaviy strukturasi aniqlangan. B1 eng tоksigen aflоtоksin hisоblanadi. Aflоtоksinlar prоteоlitik, fibrinоlitik, dermatоnekrоtik, gemоlitik xоssalarga ega. Aflоtоksinni hayvоnlarga uzоq vaqt yubоrish jigari va ichaklarida patоlоgik o’zgarishlar keltirib chiqaradi. Aflоtоksinlarning sarkоmalar va fibrоsarkоmalar qo’zg’atib, hayvоnоt оrganizmiga aniq yuzaga chiqadigan kanserоgen ta’sir ko’rsatishi aniqlangan. G’alla, mоyli o’simliklar, mevalardan tayyorlangai оziq-оvqat mahsulоtlarini ko’p sоnli tekshirish natijalari saqlash sharоitlari buzilganda (yuqоri namlik va temperatura) mahsulоtlarning talay miqdоri Aspergillus flavus zamburug’i bilan zararlanishini ko’rsatdi, bunda tekshirilgan namunalarning 5% da tоksigen shtammlar tоpilgan. Aspergilladardan zararlangan mahsulоtlarni yeyish xavfli. Tоksigen zamburug’lardan zararlanishni prоfilaktika qilish uchun galla mahsulоtlari, yormalar, kungabоqar, eryong’оq, quruq mevalar va shu kabilarni saqlash sharоitlariga amal qilish zarur.
Nazorat savollari ?
Oziq- ovqat mahsulotlarining kimyoviy tarkibi nimalardan iborat?
Inson salomatligiga xavf tug’diruvchi komponentlar tasnifi va ularning manbai nimalardan iborat?
Oziq- ovqatdagi tabiiy komponenlarga nimalar kiradi?
Og’ir metallardan zaharlanish inson organizmda qanday o’zgarishlarga olib keladi?
Agrоkimyoviy mоddalar tarkibiy qismlaridan zaharlanish qanday ro’y beradi?
|
| |
BlackBerry OS - Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi

|
Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi
|
bet | 6/6 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 42,46 Kb. | | #140323 |
Bog'liq Operatsion tizimBlackBerry OS
ad
Blackberry, ilgari Research In Motion Limited nomi bilan tanilgan, Kanadada apparat va dasturiy ta'minot ishlab chiqaruvchi kompaniya. Mobil qurilmalarda ishlatiladigan operatsion tizim Java texnologiyasiga asoslangan BlackBerry OS hisoblanadi.
Android operatsion tizimidan farqli o'laroq, BlackBerry OS yopiq manbali tizimdir, shuning uchun uni faqat kompaniya qurilmalarida ishlatish mumkin.
JavaOS
Java operatsion tizimi ochiq manbali hisoblanadi, shuning uchun uni nafaqat kompaniya ishlab chiqaradigan qurilmalarda, balki turli xil qurilmalarda ham ishlatish mumkin.
Bundan tashqari, bu multiplatformli tizim, ya'ni u boshqa operatsion tizimlarga (Windows, Linux va boshqalar) mos kelishini anglatadi.
FreeBSD
FreeBSD operatsion tizimi bu GNU / Linux operatsion tizimiga va u ishlab chiqqan dasturlarga mos keladigan Unix tomonidan ishlab chiqarilgan tizimlarga asoslangan bepul manba tizimidir.
Ushbu operatsion tizim Yahoo! va Nintedo konsollari uchun.
Adabiyotlar
ad
Sizning lug'atingiz (2019). Operatsion tizim. Olingan: yourdictionary.com.
Kristensson (2012). Windows. Texnik shartlar. Olingan: techterms.com.
Kristensson (2014). OS X. Texnik shartlari. Olingan: techterms.com.
Kurt Franklin va Deyv Kustan (2019). Operatsion tizimlarning turlari. Qanday narsalar ishlaydi. Olingan: computer.howstuffworks.com.
Kristensson (2010). Linux. Texnik shartlar. Olingan: techterms.com.
Kristensson (2016). Operatsion tizim. Texnik shartlar. Olingan: techterms.com.
Tutorials Point (2019). Kompyuter - operatsion tizim. Olingan: tutorialspoint.com.
Jozef X Volker (2018). Operatsion tizimning tarkibiy qismlari. Erlar laboratoriyasi. Olingan: earthslab.com.
|
| |
Jarayonni bajarish moduli - Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi

|
Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi
|
bet | 3/6 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 42,46 Kb. | | #140323 |
Bog'liq Operatsion tizimJarayonni bajarish moduli
Operatsion tizim amaliy dastur bilan apparat o'rtasida interfeysni ta'minlaydi, shunday qilib dasturiy ta'minot operatsion tizimda tuzilgan printsiplar va protseduralarga amal qilish orqali apparatga ulanishi mumkin.
Interrupt Module
Uzilishlar juda muhimdir, chunki ular operatsion tizimning atrof-muhitga javob berishlari uchun ishonchli usulni taqdim etadi.
ad
Interrupt - bu kompyuterga ulangan qurilmadan yoki kompyuter ichidagi dasturdan kelib chiqib, nima qilishini aniq belgilab olish uchun operatsion tizimga kerak bo'lgan signal.
Interruptni olgandan so'ng, kompyuter har qanday ishlaydigan dasturni to'xtatib qo'yadi, uning holatini saqlaydi va uzilish bilan bog'liq bo'lgan operatsion tizim kodini bajaradi.
Xotirani boshqarish moduli
U xotirani boshqarishning barcha jihatlariga javobgardir. Bu dastur boshqa dastur ishlatayotgan xotiraga zid kelmasligini ta'minlaydi.
Ko'p vazifali modul
Bitta kompyuterda bir nechta mustaqil dasturlarning ishlashini tavsiflaydi. Operatsion tizim ushbu dasturlarning qaerdaligini ko'rish va ma'lumotni yo'qotmasdan boshqasidan ikkinchisiga o'tish qobiliyatiga ega.
Bu vaqtni taqsimlash yordamida amalga oshiriladi, bu erda har bir dastur kompyuterning ishlash vaqtining bir qismini ishlatadi.
Xavfsizlik moduli
ad
Agar kompyuter bir vaqtning o'zida bir nechta jarayonlarning ishlashiga imkon bersa, u holda bu jarayonlar har birining faoliyatini ta'minlashi kerak.
Operatsion tizim qayta ishlashga ruxsat berilishi kerak bo'lgan va qayta ishlanmasligi kerak bo'lgan so'rovlarni ajratib turishi kerak.
Foydalanuvchi interfeysi moduli
Ushbu birlik odamlarning aloqalarini amalga oshirish uchun juda muhimdir. U operatsion tizimdan xizmatlarni tekshiradi va so'raydi, kirish qurilmalaridan ma'lumot oladi va operatsion tizim xizmatlaridan chiqish qurilmalarida holat xabarlarini va boshqalarni ko'rsatishini talab qiladi.
|
| |
Ma'lumotlarni boshqarish moduli - Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi

|
Muallif: Lewis Jackson Yaratilish Sanasi: 14 Mayl 2021 Yangilanish Sanasi
|
bet | 4/6 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 42,46 Kb. | | #140323 |
Bog'liq Operatsion tizimMa'lumotlarni boshqarish moduli
Ma'lumotlar saqlanganda ularni kuzatib boradi. Dastur ma'lumotlarni fayl nomi va uning joylashgan joyi orqali boshqaradi. Ushbu disk qattiq diskda jismoniy qaerda saqlanganligini biladi.
Ilova va operatsion tizimning o'zaro ta'siri dasturlash interfeysi orqali amalga oshiriladi. Agar dastur ma'lumotni saqlashi yoki qidirib topishi kerak bo'lsa, fayllarni ochish, o'qish, yozish va yopish uchun mas'ul bo'lgan ushbu bo'limni chaqiradi.
ad
Operatsion tizimlarning turlari
Haqiqiy vaqtda operatsion tizim (RTOS)
Ular sanoat tizimlarini, ilmiy asboblarni va mashinalarni boshqarish uchun ishlatiladi. Ushbu turdagi operatsion tizim deyarli foydalanuvchi interfeysi qobiliyatiga ega emas, chunki tizim etkazib berishda muhrlangan quti.
Ushbu turdagi tizim, avvalambor, kompyuter resurslarini boshqarish uchun ishlatiladi, shunda ma'lum bir operatsiya har safar sodir bo'lganida bir xil vaqt ichida bajariladi.
Bitta foydalanuvchi, bitta vazifa
Ushbu turdagi tizim kompyuter uskunalarini bir kishi bir vaqtning o'zida bitta ishni bajarishi mumkin bo'lgan darajada ishlaydi.
Palm tizimi ushbu markaning qo'l kompyuterlari uchun ishlatiladigan ushbu turga tegishli.
Bitta foydalanuvchi, ko'p vazifali
Bu hozirda statsionar kompyuterlarda qo'llaniladigan. Windows - bu bir vaqtning o'zida bir nechta dasturlarni ishga tushirishingiz mumkin bo'lgan operatsion tizim.
ad
Ya'ni, elektron pochta xabarlari chop etilayotganda va Internetdan fayl yuklab olinayotganda, bir kishi matn protsessorida matn yozishi mumkin.
Ko'p foydalanuvchi
Ushbu turdagi tizim yordamida bir nechta odamlar kompyuter resurslaridan bir vaqtning o'zida foydalanishlari mumkin.
Operatsion tizim foydalanuvchilar talablarida muvozanat borligiga va ular foydalanayotgan har bir dasturda etarli miqdorda resurslarga ega ekanligiga ishonch hosil qilishi kerak, agar bitta foydalanuvchi bilan muammo yuzaga kelsa, bu boshqalarga ta'sir qilmaydi.
Makrokompyuterlarda ishlatiladigan Unix va VMS operatsion tizimlari ushbu turdagi operatsion tizimning bir qismidir.
Xususiyatlari
|
| |
Tuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov

|
Tuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov
|
bet | 3/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 120,5 Kb. | | #248854 |
Bog'liq билет технология кундузгиTuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov
Kafedra mudiri: А.Matkarimov
60112300-Texnologik ta’lim yo’nalishi 2-bosqich talabalaru uchun
Yakuniy nazorat yozma ish variant savollari
(4-semestr uchun)
8-variant
1. Ayollar kiyimida vitochka tikish usullarini tushuntirib bering.
2. Qopqoqli qirqma cho`ntaklarni tikilishini va sximasini tushuntiring
3. Listochkali qirqma cho`ntaklar tikilishini va sxemalarini tushuntiring.
Tuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov
Kafedra mudiri: А.Matkarimov
60112300-Texnologik ta’lim yo’nalishi 2-bosqich talabalaru uchun
Yakuniy nazorat yozma ish variant savollari
(4-semestr uchun)
9-variant
1. Ayollar milliy ko‘ylagiga turli xildagi koketka namunalarini tayyorlash.
2. Ayollar tungi ko‘ylagi chizmasini chizib bering va hisoblash formulalarini keltiring
3. Erkaklar ko‘ylagiga taqilmalar namunasini tayyorlashni tushuntiring va sxemasini chizib bering.
Tuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov
Kafedra mudiri: А.Matkarimov
60112300-Texnologik ta’lim yo’nalishi 2-bosqich talabalaru uchun
Yakuniy nazorat yozma ish variant savollari
(4-semestr uchun)
10-variant
1. Bolalar, erkaklar kiyimlari uchun ramkali qirqma cho`ntak tikilishi va sxemasini tushuntiring.
2. Ayollar kiyimlarining yoqasiz yoqao’miziga ishlov berish.
3. Ayollar kiyimlariga turli xildagi cho‘ntak namunalarini tayyorlash va ular sxemalarini tushuntiring.
Tuzuvchi: J.Muxitdinova, A.Sayfitdinov
Kafedra mudiri: А.Matkarimov
60112300-Texnologik ta’lim yo’nalishi 2-bosqich talabalaru uchun
Yakuniy nazorat yozma ish variant savollari
|
| |