nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnologik ta’lim yo`nalishi 202-gugruh talabasi ning - bet 8

29
Fоydalanilgan adabiyotlar
1. Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash
- yurt
taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. Toshkent, «O‘zbekiston», 2017 yil, 48
bet.
2. 2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha
Harakatlar strategiyasi. O‘zbekiston
Respublikasi
Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947 sonli Farmoni.
3.Garment Manufacturing Technology. Edited by Rajkishore Nayak and Rajiv
Padhe. 2015 Elsevier Ltd.
4.Technology of Clothing Manufacture. Four Edition. Revised by David J.Tyler.
Blackwell Publishing. 2008.
5. The art of manipulating fabric. Colette Wolff. New York city. Krause
publications. 2007
6. SH.G.Madjidova, G.D.Ulkanbaeva. Tikuv-trikotaj buyumlari texnologiyasi.
Adabiyot uchqunlari. Toshkent 2018y.
7.X.X.Kamilova, N.K.Hamrayeva. Tikuv buyumlarini konstruksiyalash: Oliy
o‘quv yurtlari uchun darslik. – T.: Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi,
2011y.
8. S.D Nishono‘va., T.A. Ergasheva. Kiyimlarni loyihalash asoslari.-T.:O‘quv-
uslubiy qo‘llanma. 2004 y
9.Q.M. Abdullaeva Tikuvchilik buyumlarini loyihalash
va modellashtirish
asoslari.-T: 2003y.
10.Р.И.Егорова, В.П. Монастирная Бичиш-тикишни ўрганинг. -Т. “Ўқитувчи”
1991й.
11.
З.И.
Кукушкина,
С.В.Санатова.
Проектирование
костюма.
учеб.метод.пособ.-Благовещенск.Амурский. гос. унив. 2014г
12. Н.А. Топоровская Детская одежда. Модная коллекция.-М.: ООО “ТД
“Издательство мир книги”,2006г.
13.Е.М.Гнеушева,
Т.В. Кваскова, М.В. Родичева, А.В. Абрамов
30
Конструирование одежды. Конструирование и
технология изготовления
детской одежды.-учеб.пособие для вузов.- Орел: Орел ГТУ,2010г.
14.Н.М.Конопальцева,П.И.Рогов,Н.А.Крюкова
Конструирование
и
технология
изготовления
одежды
из
различных
материалов.-М.:
“Академия”2007г.
Savol va topshiriqlar - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Savol va topshiriqlar:
1. Qo‘shiq tarixi haqida nimalar bilasiz.
2. Mehnat qo‘shiqlarining qanday turlari bor?
3. Mavsum-marosim qo‘shiqlarida xalqimiz hayotining qaysi
jihatlari o‘z aksini topadi.
4. Lirik qo‘shiqlar haqida nimalar bilasiz?
5. Xalq qo‘shiqlarini biladigan shaxslardan qo‘shiqlar yozib
oling.
98
6. Oilangizdagi yoki mahallangizdagi qariyalardan xalq
qo‘shiqlarini yozib oling, yodlang.
Adabiyotlar:
1. Alaviya M. O‘zbek xalq qo‘shiqlari. T., ≪Fan≫ 1959.
2. Sarimsoqov B. O‘zbek marosim folklori. T., ≪Fan≫ 1986.
3. Imomov K., Mirzaev T., Sarimsoqov B., Safarov O. O‘zbek
xalq og‘zaki poetik ijodi. T., ≪O‘qituvchi≫ 1990. 142—173-betlar.
4. Gulyor. Farg‘ona qo‘shiqlari. T., G‘. G‘ulom nomidagi
badiiy adabiyot nashriyoti. 1967.
5. Oq olma, qizil olma. Qo‘shiqlar. T., G‘. G‘ulom nomidagi
badiiy adabiyot nashriyoti, 1972.
6. Boychechak. Qo‘shiqlar. T., G‘. G‘ulom nomidagi
Adabiyot va san’at nashriyoti. 1983.
|
Peshonaga taqiladigan taqinchoqlar

|
Peshonaga taqiladigan taqinchoqlar
|
bet | 18/23 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 125,79 Kb. | | #140813 |
Bog'liq Ma’ruza II o‘zbek xalqining etnografiyasi, etnogenezi va etnik t-fayllar.orgPeshonaga taqiladigan taqinchoqlar. Peshonaga taqiladigan ziynat buyumlarining turi juda ko‘p bo‘gan. Ularning hammasini bir umumiy nom bilan manglayduzi deb atashgan.
Bibishoh ham ba'zi joylarda peshonaga taqilgan. Ayrim hollarda peshonaga taqish uchun tilla yoki zulfizar ishlatilgan. Bu bezak o‘rtada bosma naqshlari ustiga rangli toshlar va shishalardan donachalar qadab bezatilgan tillakori turinjdan iborat bo‘lib, atroflariga ko‘pdan-ko‘p tilla qubbachalar popukchalar, oynachalar bilan bezatilgan ikkita ilgak ip ham taqib qo‘yilgan. Turunj manglayga yo bosh orqasiga taqilgan, uchlarida katta-katta popiklari bo‘lgan ipni esa boshga ikki-uch o‘rab, chakkalaridan yelkaga tegar-tegmas qilib osiltirib qo‘ygan. Yurganda ziynatlarning hammasi silkillab, yoqimli jiringlagan ovoz bergan, tilla va ochiq feruza ranglarda tovlanib turgan.
O‘zbekistonning bir qator muzeylarida ana shunga o‘xshash manglaydo‘zilarining bir qancha turi saqlanmoqda. Bular orasida Xorazmda XIX asrda yasalgan manglaydo‘zilarni ko‘rsatib o‘tish mumkin. Ularni biri kumush, asl marjon, feruza va shishadan yasalgan bo‘lib, zarhal berilgan, nozik sim to‘qimasi bor. (Xivadagi “ichan qal'a” davlat muzey qo‘riqxonasida saqlanmoqda). Ikkinchi bir xili XIX asr o‘rtalarida kumush, fitillaqosh, tillabargak, silsila, qush ini, qanoti osma buyumlarni aytib o‘tish mumkin. Ayniqsa, tilla-osh deb ataluvchi bezak nihoyatda qadrlangan. Uni odatda kelinning nikoh libosida yoki raqqosalarda uchratish mumkin edi. Uni turli joylarda turlicha nomlashgan. Masalan, Buxoroda boloobro‘, deyishgan. Uning shokilalar osilgan ostki qismi qoshga o‘xshaydi. Xivada qo‘llanilgan xilini osmado‘zi deb yuritilgan. Tillaqoshga o‘xshagan bezaklardan boshqa bir xili bargak yoki taxtacha bargak deb atalgan.
Toshkent tillabargagi bir-biri bilan oshiq-moshiq yordamida biriktirilgan o‘n beshta to‘rtburchak yupqa tangachalaridan iborat bo‘lgan. Bosma naqshli tangachaning o‘rtasida tevaragi feruza toshchalar bilan aylantirilgan qizil shisha gul bor. Ba'zi tangachalarning tepa qismida ham xuddi shunday gul bo‘lib, orqa tomonda urg‘ochi va erkak o‘rdaklarning “urma” patlarini qistirib qo‘yish uchun kichkina-kichkina bog‘ichlar qilingan. Pastda esa manglayni qoshgacha berkitib turadigan ikki qat shildiroq shokila biriktirilgan. Xorazmda oshiq-moshiqlar deb nom olgan bunday taqinchoqning dastlabki nusxasi odam qiyofasini eslatuvchi yupqa taxtachadan iborat bo‘lgan.
|
| |
Savol va topshiriqlar - «sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi bosh tahririyati

Savol va topshiriqlar:
1. Xalq dostonlarining boshqa janrlardan qanday farqi bor?
2. Doston haqida to‘liq tasavvur hosil qilish uchun uning qanday
tarkibiy qismlari bo‘lishi kerak?
3. Dostonchilik an’analari haqida gapiring.
4. Dostonlar tasnifi haqida nimalar bilasiz?
5. Xalq dostonlari ijtimoiy hayotni tasvirlashda qanday aha -
miyatga ega?
6. Dostonlardan namunalar o‘qing, ayrim parchalarni yodlang.
Adabiyotlar:
1. Imomov K., Mirzayev T., Sarimsoqov B., Safarov O.
O‘zbek xalq og‘zaki poetik ijodi. T., ≪O‘qituvchi≫, 1990.
227—268-betlar.
2. Zarif Hodi. Fozil shoir — mashhur dostonchi. O‘zbek xalq
ijodi bo‘yicha tadqiqotlar. 3-kitob. Fozil shoir. T., ≪Fan≫, 1973.
5—29-betlar.
|
1-Ma‘ruza. Innovatsiya va loyihalarni boshqarish Reja - bet 2

texnologik innovatsiyalar - tashkilotning texnologik jihatdan yangi mahsulot va jarayonlarni ishlab chiqish va joriy etish, shuningdek mahsulot va jarayonlarni sezilarli darajada texnologik yaxshilash bilan bog'liq faoliyati;
mahsulot innovatsiyalari - sezilarli darajada takomillashtirilgan mahsulotlarni ishlab chiqish va ishlab chiqarishga joriy etish;
marketing innovatsiyalari - mahsulotlar dizayni va qadoqlashda yangi yoki yaxshilangan o'zgarishlarni amalga oshirish, mahsulotni (xizmatlarni) sotish va taqdim etishning yangi usullarini qo'llash, ularni taqdim etish va sotish bozorlariga ilgari surish, yangi narx strategiyalarini shakllantirish;
tashkiliy innovatsiya - biznes yuritishda, ish joylarini tashkil qilishda yoki tashqi aloqalarni tashkil etishda yangi usulni amalga oshirish.
Innovatsiya g'oyadan ma'lum mahsulot, texnologiya yoki xizmatga aylanadigan va shu maqsadda tarqatiladigan voqealarning ketma-ket zanjiri hisoblanadi. Innovatsion infratuzilma deganda innovatsion loyihalarni amalga oshirishga hissa qo'shadigan, shu jumladan boshqaruv, moddiy-texnik, moliyaviy, axborot, kadrlar, maslahat va tashkiliy xizmatlarni ko'rsatadigan tashkilotlar majmui tushuniladi. Innovatsion infratuzilma ilmiy tadqiqotlar natijalari bilan bozor, davlat va iqtisodiyotning tadbirkorlik sektori o‘rtasidagi bog‘lovchi hisoblanadi.
Odatda, innovatsion infratuzilmaning kamida quyidagi turlari (quyi tizimlar) ajralib turadi:
moliyaviy: har xil turdagi fondlar (byudjet, venchur, sug'urta, investitsiyalar) va boshqalar moliya institutlari, masalan, fond bozori, ayniqsa yuqori texnologiyali kompaniyalar nuqtai nazaridan;
ishlab chiqarish va texnologik (yoki moddiy): texnoparklar, innovatsion va texnologiya markazlari, biznes inkubatorlar va boshqalar;
axborot: haqiqiy ma'lumotlar bazalari va bilim va kirish markazlari, shuningdek, tahliliy, statistik, axborot va boshqalar. markazlar (masalan, xizmat ko'rsatuvchi provayderlar);
kadrlar: ilmiy va innovatsion menejment, texnologik audit, marketing va boshqalar sohalarida kadrlarni tayyorlash va qayta tayyorlash bo‘yicha ta’lim muassasalari;
ekspert konsaltingi: intellektual mulk, standartlashtirish, sertifikatlashtirish bo'yicha xizmatlar ko'rsatish bilan shug'ullanuvchi tashkilotlar, shuningdek, umumiy va ma'lum sohalarda (moliya, investitsiya, marketing, menejment va boshqalar) ixtisoslashgan konsalting markazlari.
|
Tetrasomik — bu - Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov, K....

76
Genetika
2. Inson populyatsiyalarida genetik olimlarni qiziqtiruvchi bel-
gilarga ega bo ‘lgan oilalarni ko‘plab uchratish mumkinligi.
3. Insonlar populyatsiyalarida m a’lum mutatsiyalarning chas-
totalari ancha yuqori ekanligi.
4. Insonlar fiziologiyasi va biokimyosi boshqa organizmlarga
qaraganda ancha mukammal o‘rganilganligi.
Odam genetikasini o ‘rganish usullari
Odam genetikasini o‘rganishda asosan quyidagi usullardan foy-
dalaniladi.
1. Genealogiya
2. Egizaklar usuli
3. Sitogenetika
4. Immunogenetika
5. Biokimyoviy usul
6. Dermatoglifika
7. Populyatsion statistika usuli
8. Molekular genetika
9. Biologik modellashtirish.
20-§. Genealogiya va egizaklar usullari
(15-rasm),
xromosomalararo mutatsiyalarga 
esa — translokatsiya misol bo‘ladi 
(16-rasm)

69
17-r a s m.
DNKning mutatsiyaga uchragan qismining reparatsiyalanishi:
A — o‘zgargan qismining aniqlanishi; B — o‘zgargan qismning kesib olib
tashlanishi; C — DNKda to‘g‘ri nukleotidlar ketma-ketligi tiklanishi.
3.
Mutagen bir yoki bir nechta azotli asosning tuzilishini buzib
yuborishi natijasida replikatsiya mumkin bo‘lmay qoladi.
Mutagenlar ta’sirida kelib chiqqan mutatsiyalarni hujayrada
tuzatish mexanizmlari mavjud bo‘lib, bu jarayonni reparatsiya deb
ataladi.
Reparatsiya uch bosqichda amalga oshiriladi:
(17-rasm).
1. 
R eplikatsiya boshlanguncha

70
Genetika
B) Hujayra irsiyatining unga yot DNK kirishi natijasida o‘zgarishi
C) Xromosoma sonining o‘zgarishiga bog‘liq o‘zgarish
D) Irsiy axborotni bir hujayradan ikkinchisiga faglar orqali o‘tishi
4. Transduksiya bu....
A) Irsiy axborotning tuzilishi va miqdori o‘zgarishi natijsida kelib
chiqadi
B) Hujayra irsiyatining unga yot DNK kirishi natijasida o‘zgarishi
C) Xromosoma sonining o‘zgarishiga bog‘liq o‘zgarish
D) Irsiy axborotni bir hujayradan ikkinchisiga faglar orqali o‘tishi
5. Mutatsion o ‘zgaruvchanlik bu
....
A) Irsiy axborotning tuzilishi va miqdori o‘zgarishi natijsida kelib
chiqadi
B) Hujayra irsiyatining unga yot DNK kirishi natijasida o‘zgarishi
C) Xromosoma sonining o‘zgarishiga bog‘liq o‘zgarish
D) Irsiy axborotni bir xujayradan ikkinchisiga faglar orqali o‘tishi
6. Genom mutatsiya bu...
A) Irsiy axborotning tuzilishi va miqdori o‘zgarishi natijsida kelib
chiqadi
B) Hujayra irsiyatining unga yot DNK kirishi natijasida o‘zgarishi
C) Xromosoma sonining o‘zgarishiga bog‘liq o‘zgarish
D) Irsiy axborotni bir hujayradan ikkinchisiga faglar orqali o‘tishi
(1 8 —19-rasmlar), (13-jadval) - Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon...

74
Genetika
5. Mutatsiyalarning mohiyatini, qanday turlarga bo‘linishini aytib
bering.
6. Genom mutatsiyalarini izohlang.
7. Poliploidiya mexanizmlarini va ahamiyatini tushuntiring.
8. Aneuploidiya mohiyatini va mexanizmlarini tushuntiring.
9. Nima uchun geteroxromosomalar aneuploidiyasi autosomalar
aneuploidiyasidan ko‘proq uchrashini bilasizmi?
10. Gen mutatsiyalarining qanday turlarini bilasiz?
11. DNK mutatsiyalarining qanday mexanizmlarini bilasiz?
12. Reparatsiyaning mohiyatini, bosqichlarini tushuntiring.
13. Mutatsiyalarning evolutsiya uchun ahamiyatini bilasizmi?
14. Vavilov qonunining mohiyatini va tibbiyotdagi ahamiyatini
tushuntiring.
Test topshiriqlari:
Genomning butunligicha kamayishi va kopayishi qaysi javobda

71
18-§. Irsiy o ‘zgaruvchanlikning gomologik qatori
N. I. Vavilov qonuni
Bu
qonunga binoan
yaqin turlar va avlodlarda irsiy o ‘zgaruv-
chanlik (m utatsiyalar) ham o ‘xshash b o ‘ladi.
M a’lum turda
uchraydigan mutatsiyalarni yaxshi o ‘rganib, unga yaqin bo‘lgan
turda ham xuddi shunday mutatsiyalar uchrashi mumkinligini
oldindan aytish mumkin. Bu qonun organizmlar kelib
chiqishining
birligining dalilidir.
Qonun solishtirma genetikaning nazariy asosi hisoblanadi, tur-
larning xilma-xilligini tushunishga, odamning irsiy kasalliklarini
o ‘rganishga yordam beradi.
Odamda uchraydigan ko‘p irsiy kasal
liklar — gemofiliya, albinizm, epilepsiya, ko‘z
anomaliyalari,
mushak distrofiyasi, karlik, semirishga moyilligi,
diabet kabilar
hayvonlarda ham uchraydi.
X trisomiyasining kariotipini k o ‘rsating

75
8. Bakteriofag tomonidan genni bir bakteriyadan ikkinchisiga
k o ‘chirish nima deb ataladi?
A) Kon’yugatsiya B) Transformatsiya C) Transduksiya
D) Transkripsiya E) Translokatsiya
9. Kombinativ o ‘zgaruvchanlikda:
A) Genlar o‘zgarmaydi, ularning
yangi kombinatsiyasi hosil
bo‘ladi
B) Genlar o‘zgarib, ularning genotipida yangi kombinatsiya hosil
bo‘ladi
C) Mikroorganizmlarda transformatsiya va transduksiya
D) A va C javoblar to‘g‘ri E) A va B javoblar to‘g‘ri
SDNda xavfsizlik masalalari - Sdnni tashkil etish asoslari: openflow, kontroller, nfv va xavfsizlik

|
Sdnni tashkil etish asoslari: openflow, kontroller, nfv va xavfsizlik
|
bet | 8/10 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #259330 |
Bog'liq a8RS2ifQROTxghJOCEm7KyHWaS53ZSSfS7aiX29P6. SDNda xavfsizlik masalalari
Xavfsizlik juda keng tushuncha bo‘lib, uni SDN va virtualizatsiya texnologiyalariga nisbatan aniqlashtirish uchun, xavfsizlik tushunchasini ikkita asosiy toifaga bo‘lishdan boshlanadi - kontent xavfsizligi (zararli dasturlar, viruslar, yuklab olinganda foydalanuvchi kompyuteriga zarar yetkazadigan turli xil fayllar) va ulanish xavfsizligi.
Kontent xavfsizligi bilan bog‘liq muammolar har qanday joydan kelib chiqishi mumkin, ammo ularning eng katta manbai internet hisoblanadi. Chunki internet hech qachon xavfsiz manba bo‘lmagan.
Shunday qilib, avtorizatsiya qilingan foydalanuvchilarga xizmatlar ko‘rsatish va qolganlarini bloklashdan iborat bo‘lgan ulanishlar xavfsizligini ko‘rib chiqish qoladi. Ulanish xavfsizligini ko‘rib chiqish uchun uchta asosiy yo‘nalish mavjud:
1. Tarmoqqa kirishni boshqarish, ya’ni tarmoqqa faqat avtorizatsiya qilingan foydalanuvchilar ulanishi mumkin.
2. Tarmoqqa ta’sir qilishning oldini olish, ya’ni ushbu tarmoq xizmatlariga uning ichidan yoki tashqarisida buzg‘unchi narsa qilishga urinayotganlarni to‘xtatish qobiliyati.
3. Ma’lumotlarni ruxsatsiz ushlashning oldini olish, ya’ni tarmoq trafigini passiv tutib olishning oldini olish imkoniyati.
Tarmoqqa kirishni boshqarish birinchi navbatda hozirgi tarmoqlarda xizmatlarni boshqarish jarayoni hisoblanadi. Buyurtma berish yoki xizmatlarni o‘zgartirishda ular saytga qo‘shilishi (yoki saytdan o‘chirilishi) yoki ba’zi hollarda foydalanuvchi ma’lumotlariga kiritilishi mumkin. Agar xizmat “plug-and-play” (tez sozlanish) ulanishiga imkon bersa, bu jarayon avtomatlashtirilgan va ishonchli foydalanuvchining tasdiqlangan hisob ma’lumotlariga (credentials) asoslangan bo‘lishi mumkin. Bunda SDN olib kelishi mumkin bo‘lgan xavflar o‘z-o‘ziga xizmat ko‘rsatish portallari bilan bog‘liq bo‘lib, bu yerda kirishni boshqarish jarayoni (admission-control) xavfsizligi kamroq hisoblanadi.
Tarmoq ta’sirining oldini olish ham ikki toifaga bo‘linadi. Birinchisi xizmatni rad etish hujumlariga qarshi kurash hisoblansa, ikkinchisi – kirish xuquqini olib tashlash «deviated endpoints» (maverick endpoints), masalan, tarmoqda xavfli harakatlar qilgan yoki qandaydir tarzda ushbu tarmoqda o‘rnatilgan xavfsizlik qoidalarini buzgan foydalanuvchilar. SDN bu yerda ham ijobiy, ham salbiy rol o‘ynashi mumkin.
|
| |
Milliy qonunchilik - Axborotni eng kichik o'lchov birligi qaysi javobda to'g'ri berilgan?

|
Axborotni eng kichik o'lchov birligi qaysi javobda to'g'ri berilgan?
|
bet | 2/2 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 16,87 Kb. | | #159756 |
Bog'liq Davlat fuqarolik xizmatchilari vakant lavozimlarining yagona ochiqMilliy qonunchilik
Muayyan hududda ommaviy hokimiyatni amalga oshiradigan, umummajburiy normalar o'rnatadigan va suverenitetga ega bo'lgan siyosiy tashkilot to'g'ri berilgan javobni aniqlang.
Davlat hokimiyatinig oliy vakillik va qonunchilik hokimiyaiti organi tomonidan yoki bevosita halqning hoxish irodasiga ko‘ra, qabul qilingan, qoida tariqasida eng muhim ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi yuridik hujjat berilgan javobni belgilang.
Oliy yuridik kuchga ega bo'lgan va O'zbekiston Respublikasi butun hududida qo'llaniladigan hujjat berilgan javobni aniqlang.
Huquqiy asosda tashkil topadigan va jamiyat hayotining barcha sohalarida huquq ustuvorlik qiladigan davlat nima deb nomlanadi.
Davlat boshqaruv shakliga ko‘ra qanday guruhlarga bo'linadi?
Davlat tuzilish shakliga ko‘ra qanday guruhlarga bo'linadi?
Davlat siyosiy rejim shakliga ko'ra qanday guruhlarga bo'linadi?
O'zbekiston Respublikasi davlat hokimiyatining tizimi - ?
Davlat tomonidan himoya qilinadigan, o'zida erkinlik, tenglik va adolat tamoyillarini ifodalaydigan, ijtimoiy munosabatlarni tartibga solishga qaratilgan, umummajburiy hulq-atvor qoidasi yig'indisi berilgan javobni belgilang.
Quyidagi normativ hujjatlarlardan qaysi biri qonunosti hujjati hisoblanmaydi?
Quyidagi normativ hujjatlarlardan qaysi biri qonun hujjati hisoblanmaydi?
Davlat funksiyalarini faoliyat doirasi bo'yicha qanday turlarga ajratiladi?
Davlat funksiyalarini amal qilish davomiyligi bo'yicha qanday turlarga ajratiladi?
Davlat funksiyalarini ijtimoiy ahamiyatiga ko'ra, qanday turlarga ajratiladi?
O'zbekiston Respublikasida demokratiya qanday prinsiplarga asoslanadi?
Qanday masalalar referendumga qo'yiladi?
Vijdon erkinligi tushunchasi qanday ma’noni anglatadi?
Yashash huquqi har bir insonning qanday huquqi hisoblanadi?
Qanday hollarda mitinglar, yig'ilishlar kabi tadbirlarni o'tkazish hokimiyat organlari to'xtatishi yoki taqiqlashi huquqiga ega?
Fuqarolar o'z ijtimoiy faolliklarini qanday amalga oshiradilar?
O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining shaxsiy huquqlari berilgan javobni belgilang.
Quyidagilarning qaysi biri iqtisodiy va ijtimoiy huquqlarga taalluqli emas?
Prezident qachon va qayerda qasamyod qiladi?
Oila jamiyatning asosiy bo'g'inidir hamda u ... muhofazasidadir? Nuqtalar o'rniga tegishli so'zlarni qo'ying.
O'zbekiston Respublikasining amaldagi Prezidenti o'z vazifalarini bajara olmaydigan holatlarda uning vazifa va vakolatlari kimning zimmasiga yuklatiladi?
O'zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasiga ko'ra, Respublikamizda eng oliy qadriyat nima?
Ota va onalar o'z farzandlarini boqish va tarbiyalash uchun belgilangan muddatni aniqlang.
|
| |
II. 
Genom mutatsiyalarining ikkinchi xili aneuploidiya yoki

67
11-j a d v a l
Xromosoma mutatsiyalari
Xromosomalararo
Translokatsiya
Inversiya Duplikatsiya
Deletsiya
46, XX, t (15+21)
46, XX, 5p —
46, XY, t (15+21)
Xromosoma
Xromosoma
46, XY, 5p —
qismi uzilib,
ayrim
(«mushuk ching‘irig‘i»
Daun sindromining 180°
ga aylanib qismlarining
sindromi)
translokatsiya
joylashishi
ko‘p
varianti
takrorlanishi
Xromosomalar ichi mutatsiyalariga,
inversiya, duplikatsiya va
deletsiya misol bo‘ladi
Flinn hisoblash tizimlari klassifikasiyasi

|
Flinn hisoblash tizimlari klassifikasiyasi
|
bet | 2/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 140,84 Kb. | | #245126 |
Bog'liq kkkFlinn hisoblash tizimlari klassifikasiyasi
Dastlabki va eng mashhur hisoblash tizimlari arxitekturalarini turlanishi (klassifikatsiyasi) M. Flinn (M. Flynn) tomonidan 1966 yilda taklif qilingan. Flinn
klassifikatsiyasi tasniflash jarayoni oqim tushunchasiga asoslangan bo'lib, u protsessor tomonidan qayta ishlangan ma'lumotlar, buyruqlar yoki ma'lumotlar ketma-ketligi deb tushuniladi. Arxitekturaning to'rtta klassi: SISD, MISD, SIMD,
MIMD. SISD (bitta buyruqlar oqimi / yagona ma'lumotlar oqimi) - bitta buyruqlar
oqimi va bitta ma'lumot oqimi. Bu sinf klassik ketma-ket mashinalarni (von Neumann tipidagi mashinalari) o'z ichiga oladi. Bunday mashinalarda faqat bitta buyruqlar oqimi bor, barcha buyruqlar ketma-ketlikda bir-biridan qayta ishlanadi va
har bir buyruq bitta ma'lumot oqimi bilan bir operatsiyani boshlaydi. SIMD (bir yo'riqli xar bir nechta ma'lumotlar oqimi) - bitta buyruq xarasi va bir nechta ma'lumotlar oqimi.
Buyruqning oqimi, SISDdan farqli o'laroq, vektor buyruqlarini o'z ichiga oladi. Bu sizga bir vaqtning o'zida bir nechta ma'lumotlar bo'yicha bitta arifmetik operatsiya qilish imkonini beradi - vektor elementlari. MISD (bir nechta yo'riqnomalar oqimi yagona ma'lumotlar oqimi) - bir nechta buyruqlar oqimi va bitta ma'lumot oqimi. Ta'rif bir xil ma'lumotlar oqimini qayta ishlaydigan ko'plab protsessorlarning arxitekturasida mavjudligini anglatadi. Ushbu printsipga asoslangan real-hayot hisoblash tizimi mavjud emas.
MIMD (bir nechta buyruqlar xarasi / bir nechta ma'lumotlar oqimi) - bir nechta ko'rsatmalar oqimi va bir nechta ma'lumotlar oqimi. Bitta kompleksda birlashtirilgan va o'zlarining har bir buyrug'i va ma'lumotlar oqimi (ko'p protsessor tizimlari) bilan ishlaydigan kompyuter tizimida bir nechta buyruqlar
ishlash moslamalari mavjud.
Flinn klassifikatsiyasi. 1966-yilda M.Flin tomonidan asosida protsessorda ishlov beriluvchi oqim yoki elementlar ketma-ketligi(buyruqlar va ma’lumotlar) tushunchasi bo’lgan EHM va hisoblash tizimlari arxitekturalarining klassifikatsiyasi taklif qilingan.
Oqim – protsessorda bajariladigan yoki qayta ishlanadigan elementlar
buyruqlar yoki ma’lumotlar)ning ketma-ketligidir.
Komyuter sistemalarini to’rtta asosiy kategoriyaga ajratish mumkin. Bu uchun
qanday ishlashi haqidagi ko’rsatmani birmuncha almashtiramiz. Markaziy protssessor nuqtai nazaridandastur rasshifrovka qilish va bajarish kerak bo’lgan qoidalar oqimidir. Ma’lumotlarni ham oqim ko’rinishida kiruvchi deb hisoblash mumkin. Biz tahlil qiladigan to’rtta kategoriya ma’lumot va qoidalarning bitta oqimga kirishkirmasligi bilan aniqlanadi.
|
| |
OPERATSION TIZIMLAR - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

|
U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev Pdf ko'rish
|
bet | 253/253 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 3,88 Mb. | | #242375 |
Bog'liq 5OfV58kCMfx51CyXWMAb2yRfaqPrL3Ub5oRCsjhh
OPERATSION TIZIMLAR
(O‘quv qo‘llanma)
Toshkent – «NIHOL PRINT» OK – 2021
Muharrir:
A.Tog‘ayev
Tex. muharrir:
F.Tog‘ayeva
Musavvir:
B.Esanov
Musahhiha:
O.Muxammadiyeva
Kompyuterda
sahifalovchi:
G.Tog‘ayeva
№ 7439-765f-47f1-7ea1-a683-4648-1314.
Bosishga ruxsat etildi: . Bichimi 60х841 /16.
Shartli bosma tabogʻi 26,0. Nashr bosma tabogʻi 25,75.
Adadi100. Buyurtma № 66.
418
«Nihol print» Ok da chop etildi.
Toshkent sh., M. Ashrafiy ko‘chasi, 99/101.
|
| |
Habashiston markazi - Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov,...

143
Toshkent milliy universiteti genetiklari Akademik J. A. Mu-
sayev rahbarligida g‘o ‘zaning juda ko‘p foydali belgilariga ega
b o ‘lgan gomozigotali liniyalari yaratilgan bo‘lib, bu kolleksiyadan
g‘o ‘za seleksiyasini rivojlantirishda keng foydalaniladi.
Bu qonundan samarali foydalanish natijasida seleksionerlar
bug‘doy, arpa, makkajo‘xori kabi o ‘simliklarning har xil foydali
xo‘jalik ahamiyatiga ega bo‘lgan navlarini keltirib chiqardilar.
Qonunni faqat o ‘simliklar uchungina emas, balki hayvonlar va
mikroorganizmlarda ham qo‘llash mumkinligi aniqlandi. Masalan,
odamda uchraydigan ko‘p irsiy belgilar va kasalliklar hayvonlarda
ham uchraydi (avvalgi mavzularga qarang).
30-§. O ‘simliklar seleksiyasining asosiy metodlari
Tanlash va duragaylash usullari seleksiyasining asosiy usulla-
ridir.
Yalpi va individual tanlash natijasida avval mavjud bo‘lmagan
yangi narsa yaratilmaydi, faqat populyatsiyada uchraydigan foydali
sifatlarga ega bo‘lgan o ‘simliklar ajratib olinadi. Bu usul yordami
da o ‘simliklarning ko‘plab navlari yaratilgan.
Duragaylash metodini qo‘llab, olingan duragaylarni keyincha-
lik tanlash natijasida bug‘doy, kungaboqar, sabzavot va mevalar-
ning ko‘p serhosil navlari yaratilgan. Duragaylash metodini amal
ga oshirishda geterozis hodisasidan keng foydalaniladi
U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev
Download
3,88 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/253
Sana
18.05.2024
Hajmi
3,88 Mb.
#242375
Download
3,88 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev
Download
3,88 Mb.
Matnni ko'rish
Operatsion tizimlarning tuzilishi va asosiy komponentlari

16
klaviatura). Ikkinchisi -
paketli interfeys
bo‘lib, unda buyruqlar va
ko‘rsatmalar fayllarga kiritiladi va ushbu fayllar bajariladi. Ko‘pincha
foydalanuvchi grafik interfeysi
(Graphic User Interface - GUI)
ishlatiladi. Bu yerda interfeys kiritish/chiqarishni yo‘naltirish,
menyudan tanlash, klaviaturadan matnni kiritish va klaviaturani
yo‘naltirish moslamasi bo‘lgan oyna tizimi.
1.1- rasm. Operatsion tizim xizmatlarining ko‘rinishi
Ishonchlilik - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

9
2. Himoyalash.
Ixtiyoriy foydalanuvchi o‘z ishiga boshqa
foydalanuvchi-larning ta’sir qilishini hohlamaydi. Shu sababli tizim
foydalanuvchilarni dastur va ma’lumotlarini boshqa shaxslar
xatoliklari ta’siridan hamda aralashuvidan himoya qilishi lozim.
3. Samaradorlik.
Odatda operatsion tizimning o‘zi EHM ning
katta resursini egallaydi. Bu resurslar foydalanuvchi ixtiyoriga
berilmaydi. Demak, tizimning o‘zi ancha ixcham bo‘lishi va EHM
ning resurslarini samarali boshqarishi lozim.
4. Qulaylik.
Operatsion tizimda ko‘p hollarda bir paytda ikki va
undan ortiq foydalanuvchi ishlaydi. Ular operatsion tizim orqali turli
maqsadli va turli algoritmli masalalarni hal qiladilar. Ma’lumki,
bunday holda har bir foydalanuvchiga keng qulayliklar yaratilishi
talab etiladi. Shu bois, mazkur funksiya operatsion tizimning muhim
xususiyati hisoblanadi.
5. Bashorat.
Operatsion tizim foydalanuvchi so‘roviga
bashoratchilik bilan javob berishi kerak. Foydalanuvchi buyruqlari
tizimda qabul qilingan qoidalar asosida yozilgan bo‘lsa, ularning
ketma-ketligi qanday bo‘lishidan qat’iy nazar natija bir xil bo‘lishi
kerak.
6. Moslashuvchanlik.
Tizim amallari foydalanuvchiga qarab
sozlanishi
mumkin.
Resurslar
majmuasi
operatsion
tizim
samaradorligini oshirish maqsadida ko‘paytirilishi yoki kamaytirilishi
mumkin.
7. Kengayuvchanlik.
Evolyutsiya jarayonida operatsion tizimga
yangi texnik va dasturiy resurslar qo‘shilishi mumkin.
8. Aniqlik.
Foydalanuvchi tizim interfeys darajasidan pastda
sodir bo‘ladigan jarayondan bexabar qolishi mumkin. Shu bilan birga
foydalanuvchi tizim haqida qancha bilgisi kelsa, shuncha bilish
imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.
Ikkinchi davr (1955-1965 yillar) - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

13
ogoxlantiradi. Ichki uzilish, OT aralashuvi zarur bo‘lganda yuz beradi,
masalan himoyani buzishga bo‘lgan harakat.
Arxitekturada parallellashni rivojlantirish. Xotiraga bevosita
murojaat va kiritish/chiqarish kanalini tashkil etish, markaziy
protsessorni qiyin operatsiyalarni bajarishdan xalos etadi.
Albatta, multidasturlashni tashkil etishda OT roli juda muhimdir.
U quyidagi operatsiyalar uchun javob beradi:
Tizimli chaqiriqlar yordamida OT va amaliy dasturlar orasida
interfeysni tashkil etish;
Xotiradagi topshiriqlardan navbat tashkil etish va topshiriq
uchun protsessorni ajratish uchun protsessordan foydalanishni
rejalashtirish;
Bir topshiriqdan ikkinchisiga o‘tish, hisoblashlarni to‘g‘ri
tashkil etish uchun kontekstni saqlash;
Xotira chegaralangan resurs bo‘lganligi uchun, xotirani
boshqarish algoritmi zarur, ya’ni xotiradan ma’lumotlarni olish,
joylashtirish va almashtirish jarayonlarini tartibga solish talab qilinadi;
Ma’lumotlarni tashqi qurilmalarda fayl ko‘rinishida saqlashni
va ma’lum fayllardan faqat aniq foydalanuvchilar foydalana olishini
tashkil etish;
Dasturlarga ruhsatli (sanksiyali) ma’lumot almashish talab
etilgani uchun, ularni kommunikatsiya vositalari bilan ta’minlash
zarur;
Ma’lumotlarni to‘g‘ri taqsimlash uchun, ziddiyatli holatlarni
yechishga to‘g‘ri keladi, bu ko‘pincha turli resurslar bilan ishlashda
ro‘y
beradi,
shuning
uchun
harakatlarni
dasturlar
bilan
sinxronlashtirish talab qilinadi.
Vaqtni taqsimlash tizimlarida foydalanuvchi, dasturni interaktiv
rejimda sozlash imkoniga ega bo‘ldi, bunda u ma’lumotli diskga
perfokarta orqali emas, bevosita klaviaturadan kiritishi mumkin
bo‘ldi. On-line fayllarni yuzaga kelishi rivojlangan fayl tizimlarini
ishlab chiqish zaruriyatini keltirib chiqardi.
SISD (Single Instruction, Single Data)

|
SISD (Single Instruction, Single Data)
|
bet | 3/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 140,84 Kb. | | #245126 |
Bog'liq kkkSISD (Single Instruction, Single Data). Bitta qoida / bitta ma’lumotlar oqimi (SISD) modeli o’zida bitta protssesorli klassik modelni ko’rsatadi. Unga eski avlod kompyuterlari bilan bir qatorda ko’pgina zamonaviy kompyuterlar ham misol bo’ladi. Bunday kompyuter protsessori har qanday vaqt momentida faqatgina bitta qoidani bajarishga qodir va faqat bitta ma’lumotlar to’plami bilan ishlay oladi. Bu kabi ketma-ket sistemalarda boshqa kategoriyalardan farqli ravishda hech qanday parallellik yo’q. Bu sinf klassik ketma-ket mashinalarni (Fon Neyman turidagi kompyuterlarni) o’z ichiga oladi; Bu boshqaruv bloki, protsessor va xotira blokini o'z ichiga olgan yagona kompyuterning tashkil etilishini anglatadi. Bunday mashinalarda faqat bitta buyruqlar oqimi mavjud bo’ladi, barcha buyruqlar ketma-ketlikda qayta ishlanadi va har bir buyruq bitta ma’lumot oqimi bilan bitta operatsiyani ishga tushuradi. Bunday holda Parallel ishlov berish uchun ko’p funksional birliklar yoki konveyerlarni (pipeline) qayta ishlash orqali erishish mumkin.
• CU (Control Unit) –
Boshqaruv bloki;
• PE (Processing Element)
– Ishlov berish elementi;
• M (Memory) – Xotira
1-rasm. SISD – Single Instruction Single Data
SIMD (Single Instruction, Multiple Data). Bitta qoida / bir nechta ma’lumotlar oqimi bo’lgan komyuterlarda (SIMD) bir xil operatsiyani turli xil ma’lumotlar bilan ishlovchi bir nechta protssessorlar mavjud. SIMD – mashinalar ba’zan vektorli protsessorlar deb ham ataladi, chunki ular vektorlar ustida amal 2-2-
bajarish uchun juda qulay. N tadan kam bo’lmagan SIMD – mashinaga bitta amalning o’zi yetarli.
2-Rasim SIMD (Single Instruction, Multiple Data).
MISD – bir nechta buyruqlar oqimi va bitta ma’lumotlar oqimi;
3-Rasim MISD
MISD tuzilishi faqat nazariy jihatdan qiziqish uyg’otadi, chunki undan foydalanadigan biron bir tizim qurilmagan;
MISD da bir nechta protsessor birliklari bitta ma’lumot oqimi bilan ishlaydi. Har bir ishlov berish bloki alohida buyruq oqimi orqali mustaqil ravishda ma’lumotlaran
|
| |
To‘rtinchi davr (1980 yildan – hozirgi vaqtgacha)

15
dasturlarni kommunikatsiya va sinxronizatsiya vositalari bilan
ta’minlash;
xotirani boshqarish;
fayl tizimini boshqarish;
kiritish/chiqarishni boshqarish;
xavfsizlikni ta’minlash.
Har bir keltirilgan funksiyalar odatda OT tarkibidagi
komponentalaridan biri sifatida amalga oshirilgan. Ular boshidanoq,
OT komponenti sifatida yaratilgan emas, ular rivojlanish jarayonida
yuzaga keldi.
Inson yaratgan hisoblash tizimi rivojlanishi
(evolyutsiyasi) shu yo‘ldan ketdi, ammo hech kim bu yo‘l
rivojlanishning yagona mumkin bo‘lgan yo‘li deb isbot qilaolmaydi.
SDN arxitekturasi - Sdnni tashkil etish asoslari: openflow, kontroller, nfv va xavfsizlik

|
Sdnni tashkil etish asoslari: openflow, kontroller, nfv va xavfsizlik
|
bet | 4/10 | Sana | 02.06.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #259330 |
Bog'liq a8RS2ifQROTxghJOCEm7KyHWaS53ZSSfS7aiX29P2. SDN arxitekturasi
Dasturiy konfiguratsiyalanadigan tarmoq arxitekturasida uchta sath mavjud (1-rasm):
1-rasm. SDN arxitekturasi
- tarmoq kommutatorlari va ma’lumotlarni uzatish kanallari ishlaydigan infratuzilma sathi (infrastructure layer);
- nazorat sathi (control layer) - infratuzilma sathidan fizik jihatdan ajratilgan, infratuzilma sathi qurilmalarini boshqarish mexanizmlarini amalga oshirishni ta’minlaydigan dasturiy vositalar to‘plami;
-tarmoq ilovalari sathi (application layer).
Eng muhimi, tarmoq operatorlari va administratorlari minglab qurilmalar bo‘ylab tarqalgan o‘n minglab konfiguratsiya kodlarining o‘n minglab qatorlarini qo‘lda tuzatmasdan, ushbu soddalashtirilgan tarmoq abstraktsiyasini dasturiy ravishda sozlashlari mumkin. Bundan tashqari, markazlashtirilgan aqlli SDN kontroller yordamida mutaxassislar real vaqtda tarmoq xatti-harakatlarini o‘zgartirishi va haftalar yoki oylar o‘rniga bir necha soat yoki kun ichida yangi ilovalar va tarmoq xizmatlarini o‘rnatishi mumkin. Tarmoq holatini boshqaruv tekisligida markazlashtirib, SDN tarmoq administratorlariga dinamik SDN avtomatlashtirish yordamida tarmoq resurslarini sozlash, boshqarish, himoyalash va optimallashtirish uchun moslashuvchanlikni beradi. Bunga qo‘shimcha ravishda, ushbu dasturlarni o‘zlari yozishi mumkin, apparat sotuvchilari o‘zlarining yopiq, xususiy dasturiy ta’minotlarida o‘zgarishlar kiritilishini kutmasdan.
Bundan tashqari, SDN arxitekturalari tarmoqdan ajratilgan holda, yagona tarmoq xizmatlarini amalga oshirishga imkon beruvchi API to‘plamini qo‘llab-quvvatlaydi: marshrutlash, multikast yetkazib berish, kirishni boshqarish, xavfsizlik, tarmoq kengligi nazorati, trafikni boshqarish, ma’lum xizmat sifatini ta’minlash, protsessor va xotirani optimallashtirish, elektr energiyasini taqsimlash va boshqarish, shuningdek, foydalanuvchilarning biznes maqsadlarini qondirish uchun maxsus ishlab chiqilgan boshqaruv siyosatining barcha shakllari. Masalan, SDN arxitekturasi tashkilotdagi simli va simsiz ulanishlar bo‘ylab izchil boshqaruv siyosatini aniqlash va amalga oshirishni osonlashtiradi.
Bundan tashqari, SDN aqlli boshqaruv va zaxira tizimlari orqali butun tarmoqni boshqarish imkonini beradi. ONF (Ochiq tarmoq fondi, https://www.opennetworking.org) talab bo‘yicha resurslarni taqsimlash, o‘z-o‘zini ta’minlash, haqiqiy tarmoq virtualizatsiyasi va xavfsiz bulut xizmatlarini yoqish uchun ochiq APIlarni o‘rganmoqda.
|
| |
Bakteriyalarning o`sishi va ko`payishi

|
Bakteriyalarning o`sishi va ko`payishi
|
bet | 2/4 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 285,5 Kb. | | #145608 |
Bog'liq Genetika muhandislikBakteriyalarning o`sishi va ko`payishi
1952-yil Joshua va Ester Lederberglar bakteriyalarda genlar mutatsiyasining o ʻz-o ʻzidan sodir boʻlishini bakteriya koloniyalaridan nusxa (replika) ko'chirish usulini qoʻllash vositasida isbot qilib berdi.
Bu olimlar mutant hujayralarni replika ko'chirish usuli bilan ajratib olishni ishlab chiqadilar. Bir turga mansub boʻlgan, lekin ayrim genlari bilan bir-biridan farqlanuvchi bakteriya hujayralari alohida shtamm deb ataladi. Genetik xususiyatlarini hisobga olib shtammlarga nom beriladi. Masalan, “ lac” (lak minus) shtammda laktozani parchalovchi genining faoliyati u mazkur fermentning noaktiv, ya’ni mutant formasini sintez qiladi. Har qanday shtammga oid mutatsiya oqibatida o'zgarib, bir dona bakteriya bo'linib ko'payishi natijasida hosil bo'lgan hujayralar to'plami mazkur shtammning kloni deb ataladi. Bir klon tarkibiga kiruvchi bakteriya hujayralaming irsiyati bir xildir.
Tashqi muhit ta ’sirida mutatsiyaning uchrash tezligi oshadi. Maxsus usullar vositasida mutatsiya natijasida hosil bo`lgan yangi shtammlarning klonlarini oddiy ko'z bilan ajratish mumkin. 1915- yilda Tuort va D ’Errel faglarning zararlangan bakteriyalar ichida o'z-o'zidan ko'payib, ularni o'ldirishi mumkinligini isbotladilar. Mikrobiologlar faglardan xavfli infeksion kasalhk qo'zg'atuvchi mikroblarga qarshi foydalanishni umid qilgan edilar. Lekin biz yuqorida ko'rganim izdek bakteriyalar o'z-o'zidan spontan ravishda hosil bo'ladigan mutatsiyalar tufayli faglarga chidamlilik xossasiga ega bo'ladilar. Bu mutatsiyaning naslga berilishi bakteriyani fag tom onidan batamom qirilib ketishidan saqlaydi.
Viruslar va faglar hujayra ichida ko'payib uni o'ldirishi yoki hujayra genomiga birikib, uning irsiyatini o'zgartirishi mumkin. Organizmning irsiyatini o'zgartirishda transformatsiya va transduksiya jarayonlaridan keng foydalaniladi.
Bakteriyalarni laboratoriyada ko'paytirish[tahrir | manbasini tahrirlash]
Bakteriyalarni sun’iy ko'paytirish uchun maxsus oziq muhitlardan foydalaniladi. Oziq muhitlar tarkibida: 1) uglerod. azot, kislorod, vodorod manbayi; 2) anorganik birikmalar (tuz); 3) o'sish omillari bo'lishi shart. Mikroorganizmlarni o'sishi va rivojlanishiga oziq muhitning tarkibidan tashqari, uning fizik-kimyoviy holati (pH , osmotik xossalari, yopishqoqligi) ham katta ahamiyatga ega. Ko'paytirilayotgan bakteriyaning biologik xossasiga javob beradigan oziq muhit optimal deyiladi. O'stirilayotgan mikroorganizmlar xususiyatidan kelib chiqqan holatda xilma-xil oziq muhitlardan foydalaniladi. Optimal oziq muhitda azot manbayi sifatida mineral yoki organik birikmalardan yoki peptonlardan foydalaniladi (pepton — oqsillarni chala parchalanish natijasida hosil bo'lgan mahsulot). Peptonlar polipeptid, dipeptid va
aminokislotalar aralashmasidir. Uglerod manbayi — uglevodlar, spirt va organik kislotalardan foydalaniladi. Mineral birikmalari oziq muhitni osmotik xossasini belgilaydi va hujayrada o'tayotgan biokimyoviy reaksiyalarni katalizatori hisoblanadi.
|
| |
Operatsion tizimlarning rivojlanish davrlari

10
mavjud bo‘lmagan. Yana eng asosiy narsa, u vaqtda kompyuter
operatsion tizimga ega bo‘lmagan.
Raqamli hisoblash mashinalarini yaratishda, ikkinchi jahon
urushidan keyin ma’lum taraqqiyot-rivojlanish yuz berdi. 1940yillar
o‘rtalarida birinchi lampali mashinalar yaratildi. U vaqtda ayni bir guruh
mutaxassislar
hisoblash
mashinalarini
ham
loyihalashda,
ham
ekspluatatsiya qilishda va dasturlashda ham shu guruh mutaxassislari
ishtirok etganlar. Bu jarayon ko‘proq, kompyuterdan asbob-uskuna
sifatida turli amaliy sohalar masalalarini yechishda foydalanish emas,
balki hisoblash texnikasi sohasidagi ilmiy-tadqiqot ishiga yaqinroq edi.
Dasturlash faqat mashina tilida amalga oshirilar edi. OT
to‘g‘risida gap ham yo‘q edi, chunki hisoblash jarayoni tashkil qilish
masalalari, har bir dasturchi tomonidan boshqaruv pulti orqali
“qo‘lda” yechilar edi.
Pult oldida faqat bitta foydalanuvchi o‘tirishi mumkin edi.
Dastur mashina xotirasiga eng yaxshi holatda perfokarta kolodasidan
kiritilar edi, odatda esa o‘tkazish paneli yordamida yuklanar edi.
Hisoblash tizimi bir vaqtning o‘zida faqat bitta operatsiyani
(kiritish/chiqarish yoki hisoblashlarni) bajarar edi. Dasturni sozlash
boshqarish panelidan xotira va mashina registri holatini o‘rganish
yordamida olib borilar edi. Bu davr oxirida birinchi tizimli dasturiy
ta’minot yuzaga keldi. 1951-1952 yillar belgili tillar (Fortran va
boshqa) dan birinchi kompilyatorlar versiyalari yuzaga keldi,
1954yilda esa IBM-701 uchun Assembler tili ishlab chiqildi.
Vaqtning eng ko‘p qismi dasturni ishga tushirishga ketib qoldi,
dasturlarning o‘zi esa qat’iy ravishda ketma-ket ishlov berish rejimi
deb ataldi. Xulosa qilib aytganda, birinchi davr, hisoblash
tizimlarining yuqori narxi, ularning soni kamligi va foydalanishning
past samarasi bilan belgilandi.
Dasturning bajarilishi - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

17
Fayl tizimi bilan ishlash
(File-system manipulation). Fayl
tizimi alohida qiziqish uyg‘otadi. Shubhasiz, dasturlar fayllar va
kataloglarni o‘qish va yozishni talab qiladi. Shuningdek, ularni
nomlari bo‘yicha yaratishi va yo‘q qilishi, berilgan faylni qidirish va
fayl ma’lumotlarini ro‘yxatga olishi kerak. Va nihoyat, ba’zi
operatsion tizimlar fayllarga asoslangan fayllar yoki kataloglarga
kirishni taqiqlash uchun ruxsatlarni (yoki kirishni) boshqarishni o‘z
ichiga oladi. Ko‘pgina operatsion tizimlar ba’zida shaxsiy tanlovga,
ba’zan esa o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lish uchun turli xil fayl
tizimlarini taqdim etadi.
Kommunikatsiya
(aloqa) (Communication). Bitta jarayon
boshqa jarayon bilan ma’lumot almashishi kerak bo‘lgan ko‘plab
holatlar mavjud. Bunday aloqa bitta kompyuterda ishlaydigan
jarayonlar yoki kompyuter tarmog‘iga ulangan turli xil kompyuter
tizimlarida ishlaydigan jarayonlar o‘rtasida sodir bo‘lishi mumkin.
Aloqa umumiy xotira orqali amalga oshirilishi mumkin, bunda ikki
yoki undan ko‘p jarayonlar o‘qiladi va umumiy xotira bo‘limiga
yoziladi yoki xabarlarni yuborish orqali amalga oshiriladi, bunda
oldindan belgilangan formatdagi ma’lumot paketlari operatsion tizim
tomonidan jarayonlar o‘rtasida uzatiladi.
Buxoro davlat universiteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA`LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Tabiiy fanlar fakulteti
“Biologiya” kafedrasi
“Biologiya” ta`lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun
Rustamova Zilola Baxtiyor qizi
“Mirkoorganizmlardan gen injeneriyasi uslubi bilan fiziologik faol moddalar olish ”
mavzusidagi
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
“Ish ko’rildi va himoyaga ruxsat Ilmiy rahbar _______
berildi” B.B. Toxirov
Kafedra mudiri “____” _______ 2017 y.
_____________ B.B. Toxirov
“____” _______ 2017 y.
“Himoya qilishga ruxsat berildi”
Fakultet dekani __________ Ҳ.Т. Артикова
“_______” ______________ 2017 y.
Buxoro-2017
M U N D A R I JA
Kirish....................................................................................................................3
I BOB Gen injeneriyasi sohasidagi umumiy ma’lumotlar......................................5
1.1 Gen injenerligi texnologiyasi asosida yangi gibridlar olish…………………..11
Gen xaritasi. Gen strukturalari, intronlar va ekzonlar………………………...23
II BOB Gen injenerligining xalq xo’jaligidagi ahamiyati.....................................28
|
IBOB. OPERATSION TIZIMLAR VA ULARNING

8
Buni bajarish uchun hisoblash vositalari dasturni ishlata olishi va
operatsion tizim bilan ta’minlangan bo‘lishi kerak.
kompyuterdan
foydalanishda
qulaylik,
samaradorlik,
ishonchlilik, xavfsizlikni ta’minlash. Operatsion tizim kompyuter va
uning
resurslaridan
foydalanishda
maksimal
foydalilik
va
samarodorlikni ta’minlashi, uzilishlarni qayta ishlash, rad etilishlar va
buzg‘unchilar hujumidan kompyuterni himoyalashi kerak. OTning bu
ishi foydalanuvchi uchun ko‘rinmasligi mumkin, lekin u doimiy
ravishda mavjud bo‘ladi.
kompyuterga ulangan tarmoq, disk va boshqa tashqi
qurilmalardan foydalanishda qulaylik, samaradorlik, ishonchlilik,
xavfsizlikni ta’minlash. Operatsion tizimning asosiy funksiyasi – bu
tashqi qurilmalar bilan ishlash. Masalan, OT qattiq diskga istalgan
murojaatni qayta ishlashi, drayver (disk bilan axborotlarni almashish
uchun past darajali dastur) va kontrollerlarning (disk bilan
kiritish/chiqarishni bajaruvchi) birgalikda ishlashini ta’minlashi kerak.
Kompyuter USB – portiga ulangan istalgan “fleshka” operatsion
tizimda aniqlanishi, o‘zining mantiqiy nomini olishi va u
chiqarilmagunga qadar butun vaqt davomida kompyuter tizimi fayl
qismi bo‘lib qolishi mumkin.
bugungi kundagi OT larni muhim bo‘lgan xususiyatlari, ya’ni
xavfsizlik, ishonchlilik va ma’lumotlar himoyalanganlikni ta’minlash.
Tarmoq doirasida kompyuter va operatsion tizim bilan ishlashda
ishtirok etuvchilar unga va uning dasturlariga buzg‘unchilar
tomonidan bo‘ladigan xujumlarga (reklama yoki virus va boshqa
ko‘rinishlarda
kompyuterlarga
kirib,
foydalanuvchi
maxfiy
saqlaydigan login, parollarni o‘g‘irlash, kompyuter ish foaliyatini
buzish va shunga o‘xshash boshqa xodisalar) doimiy ravishda
uchraydilar. Ushbu kursda biz bugungi kundagi OTda qabul qilingan
ishonchlilik, xavfsizlik va ma’lumotlarni himoyalashni ta’minlash
usullarini ham ko‘rib chiqamiz.
Operatsion tizim quyidagi sifatlarga ega bo‘lishi kerak:
Kiritish/chiqarish qurilmasi - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

23
belgi o‘qish”) ni aniqlash uchun ushbu registrlar tarkibini tekshiradi.
Kontroller qurilmadan ma’lumotlarni mahalliy lokal buferga uzatishni
boshlaydi.
Ma’lumotni uzatish tugagandan so‘ng, qurilma kontrolleri
uzilish orqali qurilma drayveriga uning ishlashi tugaganligi to‘g‘risida
xabar beradi. Keyin qurilma drayveri boshqaruvni operatsion tizimga
qaytaradi, agar operatsiya o‘qilgan bo‘lsa, ma’lumot yoki ko‘rsatgich
ma’lumoti qaytariladi. Boshqa operatsiyalar uchun qurilma drayveri
holat to‘g‘risidagi ma’lumotlarni qaytaradi. Uzilishga asoslangan
kiritish/chiqarish bu kichik hajmdagi ma’lumotlarni ko‘chirish uchun
juda
yaxshi,
ammo
katta
hajmdagi
ma’lumotni,
masalan,
kiritish/chiqarish diskini ko‘chirishda foydalanilganda juda katta
xarajatlarga olib kelishi mumkin. Ushbu muammoni hal qilish uchun
to‘g‘ridan-to‘g‘ri xotiraga kirish (DMA - direct memory access)
ishlatiladi. Kiritish/chiqarish qurilmasi uchun buferlar, ko‘rsatkichlar
va hisoblagichlarni o‘rnatgandan so‘ng, qurilma boshqaruvchisi butun
ma’lumotlar blokini CPU aralashuvisiz to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki o‘z
buferli saqlash xotirasidan xotiraga uzatadi. Har bir blok uchun
qurilma drayverini operatsiya tugaganligi to‘g‘risida xabardor qilish
uchun faqat bitta uzilish yaratiladi. Qurilma kontrolleri ushbu
operatsiyalarni bajarayotganda, boshqa vazifalarni bajarish uchun
markaziy protsessor mavjud.
Madaniy o ‘simliklarning kelib chiqish markazlari

142
Genetika
47-r a s m.
Madaniy o‘simliklarning kelib chiqish markazlari: I —
Sharqiy
Osiyo (Xitoy); II —
Janubiy Osiyo (Hindiston); III — Avstraliya; IV —
O‘rta
Osiyo (Janubi g‘arbiy Osiyo); V — Habashiston; VI —
Old Osiyo; VII — O‘rta
Yer dengizi; VIII —
Afrika; IX — Yevropa — Sibir; X —
Markaziy Amerika;
XI —
Janubiy Amerika; XII — Shimoliy Amerika.
6.
Kurs ishi mavzusi KURS ISHI.pdf

|
Kurs ishi mavzusi
|
bet | 1/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #234289 |
Bog'liq KURS ISHI.pdf
Kurs ishi mavzusi: Elektron hujjat tizimini ishlab chiqish chora tadbirlari
Mundarija:
Kirish…………………………………………………………........…..3
I Bob pryektni tayyorlash va loyihalash
1.1 Loyihalash………………........…………………………….........7
1.2 Dasturlash…………........……………………………...…........14
1.3 Loyihalash mazmuni va bosqichlari.…………... ……………..17
II Bob dastur asoslarini yaratish
2.1 Dasturlash tillari, ularning turlari va asoslari……………….....21
2.2 Sodda dastur yozish... ………………...…........………………28
2.3 Massivlar ………………………………………………….......29
III Bob elektron hujjatlar
3.1 Elektron hujjatlar aylanishi………………………........………30
3.2 Elektron hujjat nima?…………………………….. ………......31
3.3 Elektron hujjatlar aylanish tizimida maʼlumotlarni
himoyalash ………………….…………………......................32
Xulosa…………………………………………….……………….…..34
Foydalanilgan adabiyotlar………………….......………………....…35
KIRISH
Rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasini “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid Davlat dasturi to‘g‘risida” 2020-yil 2-martdagi PF-5953-son Farmoniga muvofiq elektron hukumatning axborot tizimlari va resurslarining yagona reyestrini yuritish, yagona identifikatorlar, ma’lumotnomalar va tasniflagichlar ro‘yxatlarini shakllantirish, ma’lumotlarni boshqarish axborot tizimini joriy qilish orqali elektron hukumat tizimini yanada rivojlantirish, shuningdek, davlat organlari va tashkilotlarining o‘z faoliyati bo‘yicha jamoatchilik oldida elektron hisobot berishi tartibini joriy etish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2017 — 2021-yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning beshta ustuvor yo‘nalishi bo‘yicha harakatlar strategiyasini “Ilm, ma’rifat va raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish yili”da amalga oshirishga oid davlat dasturi to‘g‘risida” 2020-yil 2-martdagi PF-5953-son Farmoniga muvofiq:
Elektron hukumatning axborot tizimlari va resurslari yagona reyestri (keyingi o‘rinlarda — yagona reyestr) axborot tizimini;
davlat organlari va tashkilotlarining axborot tizimlari va resurslarida qo‘llanilishi majburiy bo‘lgan elektron hukumatning yagona identifikatorlari, ma’lumotnomalar va tasniflagichlar ro‘yxatlari axborot tizimini modernizatsiya qilish;
davlat organlari va tashkilotlarining axborot tizimlari va ma’lumotlar bazalarini integratsiya qilish orqali mamlakatning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishini tahlil qilish, kelgusida prognozlashtirish imkonini beruvchi “Ma’lumotlarni boshqarish” axborot tizimini joriy qilish bo‘yicha choralar ko‘rilayotganligi ma’lumot uchun qabul qilinsin.
2. Belgilansinki:yagona reyestrga vazirliklar, davlat qo‘mitalari, qo‘mitalar, agentliklar,
Elektron hujjat tizimini ishlab chiqish chora tadbirlari dolzarbligi, maqsadi, obyekti, predmeti va amaliy ahamiyati quyidagi kabi elementlardan iborat boladi:
|
| |