Qurilmalar konvergensiyasi

|
Qurilmalar konvergensiyasi
|
bet | 3/13 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 233,03 Kb. | | #129826 |
Bog'liq KEYINGI AVLOD TARMOQLARIGA OQurilmalar konvergensiyasi deganda, yagona tarmoq servis turlariga va ulanish namunalariga bog‘liq holda turli terminal qurilmalarni qo‘llab quvvatlashni amalga oshirish tushiniladi.
Oxirgi o‘n yillikda elektron texnikaning yutuqlari telekommunikatsiya sohasida shov- shuvlarga olib keldi.1980 yillarning o‘rtalarida statistik holatdagi aloqa, hozirgi kunda, operatorlarga ancha foyda olib keladigan shiddat bilan rivojlanayotgan sohaga aylandi.
Foydalanuvchilar bundan 15 yil avval hayoliga ham kelmagan xizmatlarga ulanish imkoniga ega bo‘lishdi. E-mail, Internet, sotali telefon kundalik hayotning odatdagi bir qismiga aylandi. Hozirgi kunda foydalanuvchilarga faqat uy telefonlari orqali gaplashish etarli emas. Ular ko‘chada, poezdda, kemada, xullas dunyoning har qanday burchagidagi do‘stlariga yoki hamkasblariga qo‘ng‘iroq qilishni hoxlaydi. Buning uchun operatorda turli tarmoqlarga tegishli bo‘lgan bir nechta turdagi qurilmalar etishmaydi. Fan va texnikaning yutuqlaridan qat’iy nazar birorta aloqa operatori agar iqtisodiy nuqtai nazardan foyda keltirmasa yangi qurilma o‘rnatmaydi yoki yangi xizmatlarni kiritmaydi. Shuning uchun aloqa tarmoqlari operatorlarini, yangi foyda olish ehtiyoji, ularni qanday qilib tez va arzon yangi xizmat turlarini yaratish mumkinligi, qanday qilib yangi abonentlarni jalb qilishi mumkinligi, qurilmalarni ishlab chiqaruvchilarga bog‘liq bo‘lmasligi, raqobatbardosh bo‘lishi yangi tarmoqni yaratishda bosh qotirishga majbur qiladi.
Yangi avlod tarmoqlari (NGN), asta-sekinlik bilan aloqa tarmoqlarining bazaviy texnologiyalariga aylangan holda telekommunikatsiya infrastrukturasiga yo‘l ochadi. Paktli kommutatsiyaga ega bo‘lgan tarmoqlar mos keluvchi apparatlarni qo‘llab quvvatlasa, yagona konsepsiyani, konvergent muhitni qo‘llab raqamli ma’lumotlardan tortib ovozli telefoniya, televideniya va shunga o‘xshagan multimediali trafiklarni uzatish qobiliyatiga ega.
Kanallar kommutatsiyasiga asoslangan, vaqtli multipleksorlash (TDM)ga ega bo‘lgan odatdagi tarmoqlardan NGN tarmoqlarining farqi, multimediali trafiklarni (ovoz, ma’lumot, video va shunga o‘xshaganlar) uzatish imkonini beruvchi paketli kommutatsiyaga ega.
Paketli kommutatsiyaga ega bo‘lgan tarmoqlarga o‘tishning birinchi harakati, 2001 yilning oxirlari 21 asrning boshlarida GFP (Generic Framing Procedure, ITU-T G.7041/Y.1303 tavsiyasi asosida) texnologiyasi yaratilgandan keyin boshlangan.
Mazkur texnologiya, PDHning E1 (2048 Mbit/s) oqimlari uchun mo‘ljallangan va sinxron raqamli ierarxiya (SDH)ga ega bo‘lgan transport tarmoqlari orqali uzatishga mo‘ljallangan paketli trafiklarni VC-12 virtual konteynerlariga samarali joylashtirish imkonini beradi.
GFP protokoli, 2 Mbit/s dan 100 Mbit/s gacha o‘tkazuvchanlik polasasini moslashgan holda sozlash imkoni bilan farqlanadi. SHundan ozgina keyin, GFP va LCAS protokollari bazasi asosida, SDH tarmoqlari orqali Gigabit Ethernet trafiklarini uzatishdan foydalanila boshlandi.
Gigobit oqimlar, sinxron raqamli ierarxiyaga ega bo‘lgan tarmoqlarning asosiy modul yuklamasi hisoblangan VC-4 konteynerlariga qobiqlandi.
GFP, LCAS va (VCAT) virtual konteynerlarning ulanishini amalga oshiradigan protokollarni qo‘llab-quvvatlovchi SDH tizimlari multiservisli transport platformasi (Multy Service Transport Platform) yoki keyingi avlod SDH (Next Generation SDH – NG SDH) nomini oldi.
Metro Ethernet texnologiyasining faol rivojlanishi, Ethernet paketlarini optik tolali aloqa liniyalari orqali bevosita uzatgan holda paketli trafiklarni SDH konteynerlariga o‘zgartirishdan xalos bo‘lish imkonini berdi.
Yangi avlodning aloqa tarmoqlarini qurish konsepsiyasi asosida, har qanday turdagi ma’lumotlarni: nutq, video, audio, grafika va shunga o‘xshaganlarni tashish imkonini beruvchi universal tarmoqlarni yaratish, shuningdek chegaralanmagan spektrdagi infokommunikatsiya xizmatlarini taqdim etish imkonini ta’minlash haqidagi g‘oya yotadi.
NGN konsepsiyasining bazaviy tamoyili, ko‘chirish va kommutatsiyalash, chaqiriqlarni boshqarish va xizmatlarni boshqarish funksiyalarini bir-biridan ajratish hisoblanadi.
Keyingi avlod tarmoqlari mavjud aloqa tarmoqlari (TfUF, ma’lumotlarni uzatish tarmog‘i, harakatdagi aloqa tarmog‘i)ni potensial birlashtirishi va quyidagi tavsiflarga: ajratilgan boshqarish va ma’lumotlarni ko‘chirish funksiyali, paketlarni kommutatsiyalash bazasiga ega bo‘lgan tarmoqlarga (bunday tarmoqlarda xizmat funksiyasi va ilovalar tarmoq funksiyasidan ajratilgan), ochiq interfeyslarga ega bo‘lgan komponent tuzilishli tarmoqqa, real vaqtdagi xizmatlar va ma’lumotlarni etkazish xizmatlari (elektron pochta) bilan birgalikda keng spektrdagi xizmatlarni qo‘llab-quvvatlovchi tarmoqga (shu jumladan multimediali xizmatlarni ham), elektr aloqaning odatdagi tarmoqlari bilan o‘zaro bog‘lanishni ta’minlovchi tarmoqqa, umumiy mobillikga ega bo‘lgan tarmoqqa ya’ni bitta alohida abonent foydalanishi, kirish texnologiyalariga va qo‘llaniladigan terminalga bog‘liq bo‘lmagan holda xizmatlarni boshqarishi va abonentga erkin tanlangan xizmatlarni taqdim etish imkonini beruvchi tarmoqga ega bo‘lishi lozim.
Keyingi avlod konsepsiyasi asosida qurilgan elektr aloqa tarmog‘i, odatdagi elektr aloqa tarmoqlariga nisbatan quyidagicha afzalliklarga ega:
operator uchun: turli xizmatlarni etkazish uchun bitta universal tarmoqni qurish; abonentga taqdim etilgan qo‘shimcha multimediali xizmatlar hisobiga o‘rtacha daromadni oshirish; operator, har xil turdagi trafiklar integratsiyasi uchun va turli xizmatlarni etkazishi uchun o‘tkazuvchanlik polasasidan optimal foydalanishi mumkin; keyingi avlod tarmoqlari takomillashtirish va kengaytirishga juda muvofiqlashgan; keyingi avlod tarmoqlari oson boshqarish va ekspluatatsiya qilish xususiyatiga ega; keyingi avlod tarmoqlari operatorlari, uzatiladigan ma’lumot hajmi va uni uzatish sifatiga bo‘lgan turli talabli yangi xizmatlarni va ilovalarni takomillashtirish imkoniga ega;
foydalanuvchi uchun: elektr aloqa xizmatlarini qo‘llashni texnologiyalardan mavxumlashtirish (qora quti tamoili); zarur bo‘lgan to‘plam, xajm va xizmat sifatini moslashgan holda olish; olinadigan xizmatlarning mobilligi.
Keyingi avlod tarmoqlari qurishdan yana bir asosiy maqsad, oldin aytib o‘tganimizdek taqdim etiladigan xizmatlar spektrining kengligidir.
telefon aloqasiga xizmat ko‘rsatish (mahalliy telefon ulanishini, shaharlararo telefon ulanishini, xalqaro telefon ulanishlarini taqdim etish);
ma’lumotlarni uzatishga xizmat ko‘rsatish (ma’lumotlarni uzatishning ajratilgan kanallarini, Internet tarmog‘iga doimiy va ulanishli kirish, ma’lumotlarni uzatishda virtual xususiy tarmoqlarni taqdim etish);
telematik xizmatlar (elektron pochta, ovozli pochta, axborot resurslariga kirish, IP-protokoli bo‘yicha telefoniya, audiokonferensiya va videokonferensiya);
harakatdagi elektr aloqa xizmati;
ma’lumotlarni ta’minlovchi xizmat: talab bo‘yicha video va audio, interaktiv yangiliklar, elektron supermarket, masofadan ta’lim.
Shunday qilib, keyingi avlod tarmoqlari mavjud tarmoqlar kabi yangi yakunlovchi (oxirgi) qurilmalarni ham, analog telefon apparatlari, faksimil apparatlar, SSIS (integratsiyalangan xizmatlarga ega bo‘lgan raqamli tarmoq) qurilmalari, turli standartdagi qo‘l telefonlari, IP-protokol bo‘yicha (SIP i H.323) telefoniya terminallari, kabelli modemlarni va boshqalarni ham qo‘llab quvvatlaydi.
Keyingi avlod tarmoqlarining xizmatlari, turli kodlash va uzatish usullarini qo‘llaydi va o‘ziga: ko‘p manzilli va keng polasali xabarlarni uzatish, kechikishga sezuvchan va sezuvchan bo‘lmagan trafiklarni uzatish, odatdagi ma’lumotlarni uzatish xizmatlari, real vaqt masshtabidagi xizmatlar, dialog xizmatlarni birlashtiradi.
|
| |