Mavzu: Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik shakl

|
Mavzu: Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik shakl
|
bet | 113/185 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 7,07 Mb. | | #99720 |
Bog'liq Bolalarning matematik tasavvurlarini shakilantirish O\'qitish materiallari16.Mavzu: Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik shakl
haqidagi tasavvurlarini shakllantirish.
Reja
1. Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik oddiy shakllar.
2. Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik shakllarni ajratish.
Katta guruh yoshidagi bolalarni geometrik oddiy shakllar.
Matematika mashg’ulotlarida bolalar eng sodda geometrik figuralar bilan, ulaming ba'zi xossalari bilan tanishadilar, buyumlarni geometrik etalonlar bilan taqqoslash asosida ulaming (buyumlarning) shaklini tahlil qilish va baholashni o‘rganadilar.
Bolalarda asta-sekin shakl haqidagi umumiy tasavvur shakllauadi, bunday tasavvur maktabda geometriya. chizmachilik kabi fanlarni o‘zlashtirish uchun asos bo‘ladi. Geometrik figuralar to‘g'risidagi birinchi ma'lumotlami bolalar o‘yinlarda oladilar. O‘quv yilining boshida gumliga sharlar to‘plami. qurilish materiallari, geometrik shakllar va boshqalar olib kiriladi. Bolalar zehnini boyitish, ularda turli shakllar haqida tasavvur hosil qilish muhim ahamiyatga ega. Ilk yoshdagi guruhlarda bolalar shar va kubni bir-biridan farq qilishga o‘rgatilgan edi. Biroq. ba'zi bolalar ikkinchi kichik gumliga biriuchyrtajgslaiiyftr, slnming uchun ishni shar va kub bilan tanishish maqsadga muvofiqdir.
U harakat jarayonida gapirib turadi. Men shami u qo‘limdan bu qo‘limga yumalatib— deydi. Har bir bolaga shar olish va xuddi shimday harakatlar qihsh taklif etiladi. Keyin har qaysi kiclikintoydan iming olgan shari qanday rangdaligini, yumalaydimi yoki yumalamaydimi, — deb so‘raydi va xulosa qiladi: „Jasurda qizil shar, u yumalaydi. Nigorada havo rang shar, u yumalaydi, Sheralida— yashil, u ham
yumalaydi. Sharlar yiimalaydi". Bolalar narsalar shaklini tekshirib ko‘rish tajribasiga ega bo‘lganliklari sababli ularga birdaniga turli hajmdagi kubiklaming modellari beriladi. Pedagog (tarbiyachi) avval kubikni ko‘rsatadi va nomini aytadi. Keyin esa. turli kattalikdagi ikki kubikni ko‘rsatib: ..Bular nima? Kubiklar qanaqa rangda? Qaysi kub katta (kicliik)?",- deb so‘raydi. Bolalar kubikni ushlab ko‘radilar. qirralari bo‘ylab bannoq yurgizib chiqadilar, qo‘llari orasigaj diiar yumalatib ko‘radilar, lining turg'unligiga ishonch hosil fadilar.Ular kichik kubikni kattasining ustiga qo‘yadilar, boshqa. rsalar orasidan
kubiklami tanlab oladilar, ulardan eng oddiyqurilishlar yasaydilar va hokazo.
Shaklni ko‘rish va his qilish, harakat tuyg'ulari orqali idrok etislmi taslikil etish. lining xossalarini namoyon qiluvchi xilma-xil ishlardan foydalanish. figuralar nomini, ulaming xossalaiini va harakat usullari nomini aytish bolalaming figuralar haqidagi tasawurlarini aniqlash imkonini beradi. So‘ngra bu figuralar modellarini taqqoslash va gunihlarga ajratish mashqlari o‘tkazUadi.
Kichkintoylarga bir nechta shar va kubning juftini namimaga qarab topish yoki tanlab olish taklif qilinadi: ,.Kub (shar)ni ko‘rsat (3-4 figura orasidan)". „Shu angda (kattalikda)gi shar (kub)ni top". Bimday holda shar va kublar bir-biridan rangi va katta kichikligiga qarab farq qilinadi. ..Hamma katta kubiklami tanlab ol". (Kubiklar va sharchalar turli rangga va ikki xil kattalikka ega). Topsliiriani bajargach. bola juft yoki bir guruh narsalar uchun umumiy bo‘lgan belgilami aytadi. (..Demak. kubiklar katta").
Kubiklami va sharlami farqlash narsalami berilgan belgilari bo‘yicha tenglash (juftlarini tanlash, toqlarini tuzish) taqqoslash mashqlariga kiradi. ya'ni to‘plam haqidagi tasawurlami shakllan tirish ishlari olib boriladi.
|
| |