“O‘ZBEKISTONDA ILM-FANNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”

|
“O‘ZBEKISTONDA ILM-FANNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”Bog'liq raqamli-iqtisodiyotda-boshqaruv-modeli-transformatsiyasi“O‘ZBEKISTONDA ILM-FANNING RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI”
xalqaro ilmiy-amaliy anjumani
2022 yil 30 noyabr | scientists.uz
776
mavjud bo'lgan axborotni baholash asosida iqtisodiy rivojlanish darajasini miqdoriy baholash
mumkinligini ta'kidlash mumkin.
U Uilyam Ross Ashbining zarur bo'lgan xilma-xillik qonuni menejment shtatlar
to'plamining shunday o'zgarishidan iborat bo'lib, buning natijasida ba'zi (istalmagan)
boshqariladigan holatlarning ehtimoli kamayadi, boshqalari esa (kerakli) ehtimoli ortadi, deb
postulat qiladi. bu entropiyaning pasayishini ta'minlaydi.
III. NATIJALAR
Tadqiqot bizga 19-asrning boshidan hozirgi kungacha ijtimoiy ishlab chiqarishni
boshqarish kontseptsiyalarining (modellarining) izchil o'zgarishi haqida xulosa chiqarishga
imkon beradi, mualliflar buni quyidagicha ko'rishadi: ishlab chiqarish tizimlarining
rivojlanishining dastlabki bosqichlarida tegishli ishlab chiqarish tizimlari ishlab chiqarishni
rivojlantirishning dastlabki bosqichlarida. birinchi va ikkinchi texnologik buyurtmalarga eng
oddiy texnologik jarayonlar va mashinalar boshqaruvning asosiy ob'ektlari bo'lgan. Bu
bosqichda ishlab chiqarish tizimlarida axborotni moddiylashtirishning yuqori darajasi - taxminan
15% va shakllanish jarayonlarining katta hajmi mavjud edi. Ushbu bosqichda korxona faoliyatini
baholashning asosiy mezoni foyda edi. 18-asrning 80-yillarigacha davom etgan bu bosqich
ishlab chiqarishni boshqarish kontseptsiyasining hukmronlik davri edi (1-jadval).
U istisno bo'yicha boshqarish modeli, boshqaruvning chiziqli ierarxik tashkiliy tuzilmasi,
to'g'ridan-to'g'ri ma'muriy, rasmiy yo'naltirilgan boshqaruv usullari va aniq natijaga erishish yoki
muammoni chekli orqali hal qilish uchun cheklangan retseptlar to'plamidan iborat aniq
boshqaruv algoritmlari bilan tavsiflanadi. operatsiyalar soni.
18-asrning
80-yillaridan
1920-yillarigacha
sanoatlashtirish
ijtimoiy-iqtisodiy
taraqqiyotning asosiy manbaiga aylandi, dunyoda birinchi texnologik komplekslar paydo boʻldi.
Korxonalarning yuqori mahsuldorligiga erishish asosan ishlab chiqarishni mexanizatsiyalash va
masshtablashtirish hisobiga ta'minlandi. Bu davrda ishlab chiqarish tizimlarini boshqarish
tushunchasi ustunlik qiladi. Bu ma'lumotni moddiylashtirish darajasining 13-11% gacha
qisqarishi va ishlab chiqarish jarayonida ishlatiladigan va olingan qatlam hajmining 10 baravar
qisqarishi bilan tavsiflanadi: 1 mm dan 100-50 mkm gacha.
Taxminan 1930-yillarning boshidan boshlab rivojlangan mamlakatlarda murakkab
texnologik komplekslar paydo bo'ldi, ularning ishlashi to'g'risidagi bilimlar muhandislik, ishlab
chiqarish va boshqaruv xodimlari o'rtasida tarqalgan. Nafaqat texnologik komplekslarni
muvofiqlashtirish, balki ular faoliyati samaradorligini oshirishda ham muammo bor. Menejment
nazariyasining paydo bo'lishi, so'ngra 1920-yillarning oxiriga kelib AQShning ilg'or sanoat
korxonalarida qo'llanilishi kompaniyalarning rentabelligini oshirish uchun faqat ishlab chiqarish
omillaridan foydalanish etarli emasligini, korxonalar murakkab ijtimoiy-texnik tizimlar
ekanligini ishonchli ko'rsatdi. boshqaruv, bir tomondan, zarurat bo'lsa, ikkinchi tomondan, o'zi
bozor muvaffaqiyati va moliyaviy-iqtisodiy farovonlikka olib keldi. Hozirgi vaqtda byurokratik
boshqaruv metodologiyasi funktsional boshqaruv va ko'p darajali boshqaruv ierarxiyasiga ega
bo'lgan tegishli tashkiliy boshqaruv tuzilmalari, jumladan rejalashtirish, tashkil etish,
motivatsiya, muvofiqlashtirish va nazorat qilish tizimlari asosida shakllantiriladi. Shuningdek,
ma'muriy boshqaruv paradigmasining turli usullari, yo'nalishlari va maktablari va ular bilan
boshqaruv qarorlarini qabul qilishning birinchi matematik algoritmlari shakllanadi. Natijalar
bo'yicha menejmentni ushbu davrda dominant boshqaruv modeli deb hisoblash mumkin.
|
| |