Dene-tarbiya-5 - bet 13

Topti’ ali’p ju’riw. Topti’ jerge bir qol menen izbe-iz, toqtatpay uri’p ju’riw yamasa juwi’ri’w usi’li’ wo’zine ta’n texnikag’a iye. Bul usi’l qoli’nda top uslag’an basketbol- shi’ni’n’ ha’reket yetiwinde qollani’latug’i’n tiykarg’i’ texnika yesaplanadi’. Topti’ jerge uri’p ju’riw texnikasi’ sonnan ibarat, bunda basketbolshi’ maydannan sekirip shi’g’i’p ati’rg’an topti’ ken’ jayi’lg’an barmaqlari’ menen qoli’n silkip , ja’ne qaytadan jerge uradi’. Biraq topti’n’ u’stinen shappatlap urmawi’ kerek. Topti’ jerge uri’p ju’riw ha’m juwi’rg’anda gewde biraz iyilgen, qollar tuwri’ sozi’lg’an, ayaqlar biraz bu’gilgen, bas tuwri’ uslang’an boli’wi’ kerek (33-su’wret). Topti’ jerge uri’p ju’riw yamasa juwi’rg’anda wo’zin’iz toptan biraz aldi’raqta boli’p, topti’ qaptal ta’repte, qol qor- g’awshi’dan uzaqlaw boli’w kerek. Topti’ jerge uri’p ju’riwge u’yrenip ati’rg’anda ilaji’ bari’nsha topqa qaramastan ju’riwge umti’li’w kerek. Sonday-aq, topti’ jerge uri’p ju’r- gende won’ ha’m shep qol menen, bir de biyik, bir de to’men , bir de ba’lent sekirip ju’riw kerek, Won’ qol menen topti’ jerge uri’p ju’rgende shep ayaq yari’m qa’dem ilgerirek qoyi’ladi’ , Topti’ ali’p ju’riwdi u’yrenip bolg’annan keyin, topti’ jerge uri’p a’ste juwi’ri’p ju’riwge u’yreniw
33-su’wret.
34-su’wret.
lazi’m. Yeki topti’ birge jerge uri’p ali’p ju’riwde wo’zin’izdi si’nap ko’rin’ ha’m woni’ wori’nlawdi’ u’yrenin’. Topti’ jerge uri’p ju’rgende bag’dardi’ wo’zgertip, tezlikti, sekiriw ba’lentligin wo’zgertip, topti’ arqadan ha’m aldi’nan wo’t- kizip ha’m de topqa qaramastan ju’riw , woyi’nda qorg’aw- shi’ni’n’ ku’tilmegen ha’r qi’yli’ tosqi’nli’qlari’nan wo’tip ketiwge ja’rdem beredi. Bul ha’reketler to’mendegishe wori’nlanadi’: yeger top shep qol menen jerge uri’p ju’rilse, won’ ayaq penen alg’a qa’dem taslanadi’, topti’ to’menge, aldi’g’a, won’g’a uri’p won’ qol menen bag’dardi’ wo’zgertip ju’riledi.
Basketbolda yeki tu’rli usi’l qollani’ladi’: topti’ joqari’raq ha’m to’menirek jerge uri’w kerek. Topti’ normada, wortasha jerge uri’p ju’riw basketbolshi’ni’n’ tiykarg’i’ turi’wi’nan baslanadi’, Wol qoli’n bu’gip, topti’ ken’ barmaqlari’n jazdi’ri’p, bos halda jerge uradi’, sonda sekirip shi’qqan topti’ ja’ne barmaqlari’ menen uslap aladi’ (34-su’wret).
Topti’ to’men ali’p ju’riw: to’men turi’p, ayaqlar dize- den bu’gilgen halda tez-tez jerge uri’p ju’riw menen a’melge asi’ri’ladi’.
SEBETKE TOP TASLAW
Bir komanda woyi’n dawami’nda wortasha yesapta sebetke 60 ma’rte top taslawi’ ani’qlang’an. Biraq barli’q taslang’an toplar ni’shanag’a ani’q jetip baradi’ dep bol- maydi’, soni’n’ ushi’n topti’ tuwri’ ha’m ani’q taslawg’a sabi’r-taqat penen u’yreniw za’ru’r.
Yeki qollap (to’mennen, ko’kirekten, basti’n’ u’stinen), bir qollap (iyinnen , bas arti’nan) sekirip turi’p top taslawlar ken’ yen jayg’an top taslawlar yesaplanadi’. Yeki qollap to’mennen top taslawdi’ ko’p jag’daylarda qi’zlar wori’nlaydi’. Bul usi’l menen top taslaw texnikasi’ bi’lay wori’nlanadi’: bunda ayaqlar dizeden bu’gilgen ha’m top yeki qollap dizeden to’menirek uslanadi’ ha’m sebetti ani’q ni’shanag’a ali’p, ayaqlardi’ tuwri’lap, qollardi’ aldi’g’a ha’m joqari’g’a ko’terip, barmaqlar ushi’nan top shi’g’ari’p taslanadi’. Top qollardi’n’ ha’reketine qarap biyik ha’m aldi’g’a ko’teriledi. Ayaq ha’m gewde tuwri’lani’p, ayaq ushlari’na ko’teriledi.
Topti’ yeki qollap ko’kirekten ati’w. Bul usi’ldi’ tiy- kari’nan 5—6-klass woqi’wshi’lari’ qollanadi’ (35-su’wret).
Bul ko’binese worta ha’m uzaq arali’qlarda wori’nlanadi’. Topti’n’ ko’teriliwin ta’miyinlew ushi’n bir waqi’tta qol ha’m ayaq ha’reketke keltiriledi ha’m de gewde de ko’terilip aldi’g’a umti’ladi’ , Alaqan ha’m barmaqlar topti’ i’laqti’ri’p jiberiwde ken’eyip ashi’ladi’, top barmaq ushlari’ menen i’laqti’ri’ladi’.
|