nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ключевые слова - Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi

|
Jurnal 001-yilda tashkil etilgan. Jurnal yilda 12 marta chiqadi Pdf ko'rish
|
bet | 179/266 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 4,29 Mb. | | #143747 |
Bog'liq 11-son PM Ped PsixoloКлючевые слова: Компетенция, право, модель, критерий, алгоритм, технология, системно-
когнитивный, индикатив, принцип, наследие, идеология.
A MODEL GUIDING TO THE FORMATION OF LEGAL COMPETENCIES OF STUDENTS
This article analyzes the work of scientists on the issues of increasing legal literacy and legal culture,
the formation of national values, ideological immunity, assessing the level of education of adolescent and
young adult students, and correcting behavioral defects. A model for developing legal competencies among
students of law colleges has also been developed and its capabilities are highlighted. At the same time, this
article improves the criteria for the formation of legal competencies among students of law colleges based
on the indicative model. To evaluate using these criteria, their indicators, level of expression, signs of
dynamism, analysis of their characteristics are presented, as well as suggestions and recommendations for
its use.
Keywords: Competence, law, model, criterion, algorithm, technology, systemic-cognitive, indicative,
principle, heritage, ideology.
Kirish. Yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy kompetensiyalarni shakllantirishda qo‘llaniladigan
yondashuvlar: tizimli-kognitiv, maqsadli, uzluksiz, ona zamin moddiy, ma’naviy va ma’rifiy me’roslarini
qadrlash, ular bilan faxrlanish, milliy qadriyatlar va ilg‘or tarbiyaviy tajribalar uyg‘unligida o‘z ifodasini
topadi [2, 3, 4, 10, ]. Shu jihatlarni inobatga olib, biz 2020-2023-yillarda izlanish bosqichlarida kasbiy
faoliyatga tayyorlash modelini loyihalashga va shu asnoda o‘quvchilarning huquqiy kompetensiyalarini
shakllantirish modelini maqsadga muvofiq yaratish, ularni o‘quvchilar tomonidan o‘zlashtirish usullari,
vositalarini tanlashga undashga kirishdik. Natijada, o‘quvchilar tomonidan texnologik operatsiyalar, o‘quv
faoliyatini boshqarish usullarini o‘rganish, subyektning o‘ziga, shaxsiy faoliyatiga va bilimiga baho berish,
huquqiy munosabatlarda hamkorlik faoliyatiga oid munosabatlarni baholash kabi ko‘nikmalarni
“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2023, № 11
163
shakllantirishga ustuvorlik berildi. Yuridik texnikum o‘quvchilarida huquqiy kompetensiyalarni
shakllantirishda integrativ usullari va subyekt faoliyatining turlari aniqlandi.
|
| |
Школа будущего — это не написанная книга, которая пишется сегодня и мы

|
Школа будущего — это не написанная книга, которая пишется сегодня и мы Pdf ko'rish
|
bet | 472/551 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 15,84 Mb. | | #234763 |
Bog'liq Asosiy oxirgi 17.05.2023 18.20Школа будущего — это не написанная книга, которая пишется сегодня и мы
ее авторы. От того какой она будет, зависит от каждого из нас.
В современных условиях предъявляются высокие требования не только к уровню
знаний учащихся, но и к умению работать самостоятельно, к способности
рассматривать проблему с точки зрения различных наук. Как показывает практика,
умение школьника использовать при изучении разделов математики ИКТ –
технологии играет важную роль в повышении практической и научно-
теоретической подготовки учащихся происходит формирование исследовательской
информационной и личностной компетенции.
Литература:
1. Ахметалиев А.М. Мотивация деятельности на уроках математики/ Ахметалиев
А.М., Математика в школе – №2, 1996. – 59-60 с.
2. Бабанский Ю.К. Оптимизация учебно-воспитательного процесса/ Бабанский
Ю.К. – М.: Просвещение, 1989. – 12с.
3. Виленкин Н.Я. Математика 5/Учебник для общеобразовательных учреждений.
Виленкин Н.Я. – М.: Просвещение, 2003.
Husanova S.H. Theoretical foundations of teaching computational thinking to students of
higher education institutions
THEORETICAL FOUNDATIONS OF TEACHING COMPUTATIONAL THINKING TO
STUDENTS OF HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS
Husanova Surayyo Hamza qizi
Karshi State University, teacher
surayyo0806@gmail.com
Abstract:
This article explores the theoretical foundations of teaching computational
thinking (CT) to university students. CT is an important skill for students to have in today's
digital age as it gives them the ability to analyze and solve problems in a variety of fields.
Key words:
computational thinking, pedagogical strategies, models and frameworks,
algorithms, data structures, abstraction, scaffolding, collaborative learning, project-based
learning.
plot3d
(
x
2
C
y
2
,
x
= - 5 .. 5,
y
= - 5 .. 5 );
plot3d
(
x
2
K
y
2
,
x
=
K
5 ..5,
y
=
K
5 ..5 ) ;
|
| |
WiMAX standartlari (IEEE 802.16)

388
da ikki operator — Korean Telecom va South Korean Telecom,
WiBro tarmoqlarini tijoriy ishga tushirdi. Shunday qilib, Wi-
Bro asosida IEEE 802.16e (“mobil WiMAX”) standartiga mos
keladigan KSU texnologiyasini tushunish zarur. WiBro tizimi
8.75MGs polosali OFDMA radio ulanish texnologiyasidan va
TDD dupleksidan foydalanadi. Abonent uskunalari tayanch
stansiya bilan 1km dan 5km gacha masofalarda 30—50Mbit/sek
ma’lumotlarni uzatish tezliklarida bog‘lanishlari mumkin. Tar-
moq 120km/soat tezlikda harakat qilayotgan abonentlar bilan
aloqa o‘rnatish qobiliyatiga ega.
Bu jarayonda “mobil WiMAX” ishlab chiqaruvchilari ham
orqada qolmadi. 2007-yilda IEEE 802.16e standarti asosidagi bi-
rinchi jihozlarni sertifikatlash muvaffaqiyatli o‘tdi va WiMAX bo-
zorida ikki raqobat qiluvchi lagerlar, ya’ni standartning turg‘un va
mobil versiyalari tarafdorlari paydo bo‘ldi. Shu munosabat bilan
WiMAX standartining bu versiyalarini atroflicha ko‘rib chiqish va
ularning xarakteristikalarini taqqoslash maqsadga muvofiq bo‘ladi.
IEEE 802.16 standartlari oilasining tavsifi

389
ishlab chiqaruvchilari, shuningdek, mazmun taqdim etuvchilar
(kontent provayderlar)dan iborat 500 tadan ortiq a’zolarni bir-
lashtiradi [47].
Yuqorida ta’kidlanganidek, hozirgi vaqtda WiMAX nomi bilan
quyidagi ikkita keng polosali simsiz aloqa standarti (versiyalari)
rivojlanmoqda:
• “16d” versiyasi (standartning rasmiy nomi — IEEE 802.16-
2004) faqat turg‘un terminallarda ishlash uchun mo‘ljallangan;
• “16e” versiyasi (standartning rasmiy nomi — IEEE 802.16-
2005) turg‘un, portativ va mobil aloqa turlari uchun mo‘ljallangan
va takomillashtirilgan radiointerfeysni qo‘llab-quvvatlaydi.
Umumiy holda bu ikki WiMAX versiyalarining tizim jihozlari
o‘zaro moslashmaydi, shuningdek, “16d” versiyaning abonent
uskunalari “16e” versiyadagi tarmoqlarda ishlay olmaydi. Bu mos-
lashmaslik sababli va “16e” versiyasi ma’qulroq ekanligi uchun
ko‘pchilik ishlab chiqaruvchilar “16d” versiyaga vaqt sarflamasdan
“16e” versiyani qo‘llab-quvvatlashga qaror qabul qilmoqdalar.
Ob'ektni joylashuvi - Microsoft Word 04 Kishlok xujaligida investitsion jarayonlar

224
Shefmontaj va o‘kitish – 9 674 doll. SShA;
Zapchastlar (2 yilga) - 7 283 doll.SShA;
Dokumentatsiya – 1 576 doll.SShA;
«SJS» firma inspeksiyasi – 2 173 doll.SShA.
Mini zavod tarkibi
7jadval
№
Uskuna nomi
Umumiy qiymat AQSh dollar
hisobida
1
Xom ashe kabul kilish
16 902
2
Xom ashyoni kayta ishlash
25 652
3
Parogenerator ko‘yilmasi
15272
4
Dezinfeksiyalash va tozalash
2 826
5
Laborator uskunasi
5 598
6
Kuritish uskunasi
149 239
7
Kuritilgan mevalarni jamlash (joylash)
11 250
8
Elektr tizimi
8 859
9
Tayyor bino (konteyner)
50 761
Jami
286 359
References - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and current...

578
2. Grover, S., & Pea, R. (2013). Computational thinking in K-12: A review of the state of
the field. Educational
Researcher, 42(1), 38-43.
3. Guzdial, M. (2008). Education: Paving the way for computational thinking.
Communications of the ACM, 51(8), 25-27.
4. Husanova S. H. OLIY TAʼLIM MUASSASASI
TALABALARINING DASTURLASH
KOʻNIKMALARINI SHAKLLANTIRISH (C++ DASTURLASH TILI MISOLIDA) //Экономика и
социум. – 2023. – №. 2 (105). – С. 1360-1366.
5. Saidova D. E. Analysis of the Problems of the Teaching Object-Oriented Programming
to Students //International Journal of Social Science Research and Review. – 2022. – Т. 5. –
№. 6. – С. 229-234.
6. Саидова Д. Э. ИНДИВИДУАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ОБУЧЕНИЯ
СТУДЕНТОВ ПРОГРАММИРОВАНИЮ В ВИРТУАЛЬНОЙ СРЕДЕ СОВМЕСТНОЙ РАБОТЫ
//Экономика и социум. – 2023. – №. 1-2 (104). – С. 635-638.
7. Wing, J. M. (2006). Computational thinking. Communications of the ACM, 49(3), 33-35.
Xoʻjamberdiyeva J.N., Hamdamova G.X. Fizika fanini oʻqitishda
algoritmlar va dasturlash
ahamiyati
FIZIKA FANINI OʻQITISHDA ALGORITMLAR VA DASTURLASH AHAMIYATI
Xoʻjamberdiyeva Jamila Norqobilovna
Qarshi davlat universiteti fizika fakulteti Umumiy fizika kafedra oʻqituvchisi,
Hamdamova Guljahon Xolmumin qizi
Qarshi davlat universiteti fizika
fakulteti talabasi
Annontatsiya.
Ta'lim tizimini yanada axborot texnologiyalari orqali rivojlantirish kabi
Phet Colorodo dasturlari orqali fizika fanida virtual laboratoriya
va amaliy ishlar amalga
oshirish mumkin.
Аннотация.
Программы Phet Colorado, такие как
развитие образовательной
системы с помощью информационных технологий, могут обеспечить виртуальные
лаборатории и практическую работу по физике.
Annotation.
Phet Colorado programs, such as the development of the educational system
through
information technology, can provide virtual laboratories and practical work in
physics.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 135/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 159
bo'lishiga erishish kabi muhim vazifalarni bajarishni nazarda tutadi. Bu kabi
interaktiv metodlar va o'yinlarning dars davomida foydalanilishi avvalo, pedagog
mahorati bilan bogliq. Sababi, metodlar darsdan bir kun oldin tayyor holga
keltirilishi, kerakli ko'rgazmali qurollar, tarqatma materiallar, qisqa savol-javob va
testlar,
baholash
mezonlarini
shakllantirish
shuningdek
o'rganuvchilarni
rag'batlantirish va jazolash maqsadga muvofiq. Har bir metod o'quvchilarning
yoshi, qiziqishlari,o'gil bolalar va qiz bolalar sonining proporsiyasi, o'zlashtirish
jarayoning tez yoki nisbatan sekin ekanligi, qobiliyatlari va ustunlik jihatlarini
hisobga olgan holda oson va qiyin turlarga bo'lingan holda tanlanishi va
tayyorlanishi muallimdan talab etiladi.Bundan tashqari 45 daqiqa davom etadigan
dars mashg'ulotida harakatli o'yinlarning mavjudligi ha alohida ahamiyatga
ega.Chunki, bolalarni charchatmaslik va ularni oqilona tanlangan 3-4 daqiqalik
harakatli o'yilar orqali miyaga va mushaklarga dam berish ham ustozning vazifasi
hisoblanadi. Dars jarayonlarida notiqlik, suhbat, hikoya, mustaqil ish, yozma ish,
hozirgi zamon bilan bog'lash orqali ijtimoiy-siyosiy bilimlarni ham oshirib borish,
mustaqil fikrga tayanish shakllariga katta e'tibor berilishi lozim. Yana bir e'tiborga
olinishi lozim bolgan jihat bu ona tili va adabiyot darslari davomida computer
texnologiyalardan foydalanishdir.Buning uchun birinchi navbatda o'qituvchi
sinfxonani kerakli jihozlar bilan ta'minlanishini tashkil etishi, so'ngra mavzuga doir
taqdimotlar, videolar, qisqa filmlar, rasmlar va ijod namunalarini yaratishi yoki
internet saytlaridan sifatlilarini tanlab yuklab olishi lozim.Buning asosiy sababi,
ular o'quvchilarning ijodkorligini va dunyoqarashini kengaytirishga, visual
o'rganishni rivojlantirishga va albatta o'quv jarayonining qiziqarliroq va sifatliroq
tashkil etilishiga yordam beradi. Bu usul Grammatik jihatdan murakkab
mavzularning oson tushunilishiga, rasmlar orqali o'quvchilaming mustaqil oddiy
gapdan to kichik matn tuza olish qobiliyatini o'stirishga, adabiyot namoyondalari
hayoti va ijodini ko'z oldida gavdalantirish va yaxshiroq yodda saqlashga,ularning
ijod namunalaridan ekran orqali bahramand bo'lishga yordam berishi bilan alohida
xarakterlanadi. Ayniqsa hozirgi butun dunyoga tarqalishga ulgurgan COVID -19
pandemiyasi sharoitidan kelib chiqilsa, o'qituvchida yana bir imkoniyat bu audio
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

198
Pattayeva S.B. Sun'iy intellekt tushunchasini rivojlanish holatlari
SUN'IY INTELLEKT TUSHUNCHASINI RIVOJLANISH HOLATLARI
Pattayeva Sevinch Baxtiyor qizi
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari universiteti
Nurafshon filiali “Kompyuter injinering” fakulteti 2-kurs talabasi
e-mail:
pattayevasevinch45@gmail.com
tel: +998976709771
Annotatsiya.
Ushbu maqolada s
un'iy intellekt (AI)
- kompyuter fanining tez
rivojlanayotgan sohasi bo‘lib, u an'anaviy ravishda inson aqlini talab qiladigan vazifalarni
bajara oladigan aqlli tizimlarni ishlab chiqishga qaratilgan. Umuman olganda, sun'iy
intellektning uzluksiz rivojlanishi
bizning dunyomizga, yashash va ishlashimizga katta
ta'sir ko‘rsatishi toʻgʻrisida ma’lumotlar keltirilgan.
Kalit so
ʻ
zlar
. Sun'iy intellect Mashinani o‘rganish Tabiiy tilni qayta ishlash Aqlli tizimlar
Katta ma'lumotlar Neyron tarmoqlar Chuqur o‘rganish.
Аннотация.
В этой статье искусственный интеллект (ИИ) — это быстро
развивающаяся
область компьютерных наук, которая фокусируется на разработке
интеллектуальных систем,
способных выполнять задачи, которые традиционно
требуют человеческого интеллекта. Несмотря на
множество преимуществ, с ИИ
также связаны проблемы и проблемы, такие как потенциальная предвзятость и
вытеснение людей. В целом сообщается, что постоянное
развитие искусственного
интеллекта окажет большое влияние на наш мир, на то, как мы живем и работаем.
Список использованной литературы - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference...

192
Мирзахалилов С.С. Алгоритм и аппаратно-программные средства мониторинга
сатурации у спортсменов
АЛГОРИТМ И АППАРАТНО-ПРОГРАММНЫЕ СРЕДСТВА МОНИТОРИНГА
САТУРАЦИИ У СПОРТСМЕНОВ
С.С.Мирзахалилов
Ташкентский университет информационных технологий
имени Мухаммада ал-Хоразмий.
Номер Orcid: 0000-0002-3642-8813; e-mail: mirzaxalilov86@tuit.uz
Abstract.
Oxygen saturation is one of the important indicators of the health and
movement of athletes. This indicator reflects the saturation
of hemoglobin in the blood
with oxygen. It is expressed as a percentage and reflects the amount of oxygen bound to
hemoglobin in the blood. This article discusses the methodology, model, algorithm and
monitoring program for athletes during competitions in order to prevent diseases caused
by a lack of oxygen in the body.
Key words:
Saturation, machine learning,
artificial intelligence, sports medicine,
methodology, saturation monitoring model, algorithm, saturation
monitoring hardware
and software.
Annotatsiya.
Sportchilarning salomatligi va harakatlanishining muhim ko‘rsatkichidir
biri bu kislorod bilan to‘yinganlik hisoblanadi. Bu ko‘rsatkich qondagi gemoglobinning
kislorod bilan to‘yinganligini aks ettiradi. U foiz sifatida ifodalanadi va qondagi gemoglobin
bilan bog‘langan kislorod miqdorini aks ettiradi. Ushbu maqolada kislorod organizmga
yetishmasligi natijasida kelib chiqadigan kasalliklarni oldini olish maqsadida sportchilarda
musobaqa paytida nazorat qilishning metodikasi, modeli, algoritmi hamda dasturi ko‘rib
chiqilgan.
Kalit so‘zlar:
Kislorod bilan to‘yinganlik, mashinali o‘qitish, sun'iy
intellekt, sport
tibbiyoti, metodologiya, kislorod bilan to‘yinganlik monitoringi modeli,
algoritm, kislorod
bilan to‘yinganlik monitoringining apparat va dasturiy ta'minoti.
Аннотация.
Насыщение кислородом является одним из важных показателей
здоровья и движения спортсменов. Этот показатель отражает насыщение
гемоглобина крови кислородом. Он выражается в процентах и отражает количество
кислорода, связанного с гемоглобином в крови. В
данной статье рассмотрены
методика, модель, алгоритм и программа мониторинга во время соревнований у
спортсменов с целью профилактики заболеваний, вызванных недостатком
кислорода в организме.
Ключевые слова:
Сатурация,
машинное обучение, искусственный интеллект,
спортивная медицина, методика,
модель мониторинга сатурации, алгоритм,
аппаратно-программные средства мониторинга сатурации.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 131/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 154
— bolalarda nutq tovushi, bo‘g‘in, urg‘u, so‘z, so‘z birikmasi, so‘zning tarkibi,
so‘z turkum i, gap haqidagi tasavvurlarni rivojlantirish, ulami ijro etish, o‘qish,
yozish, esliitishga oid malakalami shakllantirish;
— o‘quvchilar nutqini turli so‘z, ibora va qurilmalar bilan boyitish yo‘llari bilan
ularni nutq tuzishga o'rgatish;
— o‘quvchilarda aqliy, estetik va etik tasavvurlarni, n u tq q a m unosabatni tark
ib to p tirish , u lard a ilmiy dunyoqarashni tarbiyalash;
— bitiruvchi o‘quvchilarni o‘qish-o‘rganishni bundan so‘ng davom ettira olishga
tayyorlash.
Maktab ona tili predmetining tarkibi. Yuqoridagi vazifalar tilning fonetik, leksik,
grammatik tomonlarini o‘zlashtirish zaminida amalga oshiriladi. Maktabda tilning
har bir tomonini o‘zlashtirishda ikki narsa:
a) m aktab dasturlari chegarasida nazariy bilim berish;
b) o‘rganilgan nazariy bilimlar doirasida nutq malakalarini shakllantirish turadi.
Ona tilidan bajariladigan ishlaming barchasi bolalarda nutq madaniyatini
tarbiyalashga bo‘ysundiriladi. Tilshunoslikdagi barcha lingvistik kategoriyalar
mavhum (abstrakt) tushunchalardir. «Ot», «sifat», «gap», «ergash gapli qo‘shma
gap» kabi terminlar ostida o ‘rganiladigan bilimlar abstrakt tafakkur mahsuli
sanaladi. Kishilar til dalillarini o ‘rganish, ular ustida ab straksiyalash, til
dalillariga xos juz’iy va umumiy xususiyatlarni ajratish natijasida «ot», «gap» kabi
lingvistik kategoriyalarni yaratganlar.
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1. HAM ROYEV A.R. Birinchi sinfda o‘qish darslari. — Buxoro. 2002. 47.
IKROMOVA R. va boshqalar.
2. Ona tili. To‘rtinchi sinf uchun darslik. — Т.: 2001. 48. UMAROVA M. 0 ‘qish
kitobi. 3-sinf uchun darslik. — Т.: 2001. 49.
3. QOSIMOVA K., FUZAILOVA S., NE’MATOVA A. Ona tili. 2-sinf uchun
darslik. — Т.: 2001.
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 137/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 161
RЕPRЕSЕNTАTIОN ОF THЕ САTЕGОRY ОF UNСЕRTАINTY IN
ЕNGLISH
Nоrmаmаtоvа Kаmоlа Gulmаmаt kizi
Samarkand state institute of foreign languages.
Student of the 1 st course of master department
Аnnоtаtiоn: The study of the category of uncertainty in linguistics is carried
out from different positions. In English linguistics, the category of certainty-
indeterminacy is associated primarily with the function of pronouns, in Germanic
languages, where the main means of expressing this category is special linguistic
units, with the article. In pragmatics, which attracts the attention of scientists from
different countries, uncertainty is considered as one of the means to achieve the
perlocutionary effect of one or another statement.
Kеywоrds: uncertainty, language, linguistics, pragmatics, method, effect.
INTRОDUСTIОN
Undoubtedly, some semantic inaccuracy, fuzziness and vagueness are
inherent not only in the units studied in this article, the meanings of which have a
“combined” cluster character, but also in lexical meanings in general.
Below are the most frequent of the analyzed units: or something (like that);
or whatever and whenever; etc. /etcetera/etcetera; (and) (all) that/those sort(s) /
type(s) / kind of thing; (or) anything (like that); (and) staff (like that); and that; and
so on; and this, that and the other; and things like that; and so forth; and all that
sort/kind of stuff; and everything (else); and things; and all that; and stuff; and so
on.
RЕSULTS АND DISСUSSIОN
Let us further present the classification of lexical phrases of this category, in
which the required lexemes are combined according to the principle of the type of
allied connection, and we will start with a small but most commonly used group,
consisting mainly of two-component expressions used in academic speech. Let's
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 145/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 170
jismlarga, zarralarga, shuningdek, ayrim molekula va atomlarga koʻrsatadigan
taʼsiri. Yorugʻlik bosimi haqidagi farazni birinchi marta 1619 yilda I. Kepler
kometa dumlarining Quyosh yaqinidan uchib oʻtishidagi ogʻishini tushuntirish
uchun ishlatgan edi. 1873 yilda J. K. Maksvell elektromagnit nazariya asosida
Yorugʻlik bosimi kattaligini hisoblab chikdi. U eng kuchli Yorugʻlik manbalari
(Quyosh, elektr yey) uchun ham juda kichik miqdor ekan. Yer sharoitida u yonaki
hodisalar (konveksion toklar, radiometrik kuchlar) bilan niqoblanadi. Shu sababli,
Yorugʻlik bosimini sof holda oʻlchash murakkab ish. Uni birinchi marta 1899
yilda P. N. Lebedev tajribada anikdagan. Uning olgan natijalari J. K. Maksvellning
hisoblashlariga moye kelgan edi. U Yorugʻlikning gazlarga beradigan bosimini
oʻlchash mumkinligini 1908 yilda isbotladi. Dumli yulduzlar Yorugʻlik bosimi
taʼsirida paydo buladi, deb taxmin qilinadi. Elektromagnit nazariyaga kura, jism
sirtiga tik tushuvchi yassi elektromagnit toʻlqin yuzaga keltiruvchi bosim
elektromagnit energiyaning sirt yaqinidagi zichligi i ga teng . Ushbu energiya
jismga tushuvchi va undan qaytuvchi toʻlqinlar energiyasidan tashkil topadi. Agar
jism sirtining 1 sm2 ga tushuvchi elektromagnit toʻlqin quvvati Q erg/sm2s,
qaytarish koeffitsiyenti R boʻlsa, u holda sirt yaqinida energiya zichligi
u=Q(h+R)/c. Bundan Yorugʻlikning jism sirtiga bosimi P=Q(h+R)/c boʻladi.
Yorugʻlik bosimi koʻlamlari birbiridan jiddiy farq qiluvchi astrofizika va atom
sohalarida juda muhimdir. Lazerlar paydo boʻlishi bilan Yorugʻlik bosimidan turli
sohalarda foydalanish imkoni keskin kengaydi (qarang Kompton effekti,
(Myossbauer effekti va b.). Yorugʻlik vektori (Yorugʻlik maydon nazariyasida) —
Yorugʻlik energiyasining kattaligini va koʻchirilish yoʻnalishini aniklab beruvchi
Yorugʻlik oqimi zichligini ifodalaydigan vektor. U fotometriyada amaliy
ahamiyatga ega, uning yordamida Yorugʻlikning hajm zichligi, Yorugʻlik
oqimining yutilishi, sirtning yoritilganligi va b. aniklanadi. Yorugʻlik kvanti —
foton energiyasi. Yorugʻlik toʻlqin tarqatish bilan birga korpuskulyar, yaʼni kvant
tabiatga ham ega boʻlishini M. Plank isbotlagan. Plank nazariyasiga koʻra,
Yorugʻlik moddaning atom, molekulalaridan uzluksiz oqim tarzida emas, balki
aniq miqdordagi ayrim ulushlar tarzida chiqadi va ularga shunday ulushlar tarzida
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 142/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 166
ishlаri, dаrsdаn tаshqаri ishlаr vа iхtiyoriy rаvishdа tаshkil etilаdigаn sinfdаn
tаshqаri mаshg’ulоtlаr kirаdi.
Mаzkur o’qitish shаkllаri birgаlikdа biоlоgiya o’qitish shаkllаri tizimini
tаshkil etаdi. O’qitishning аsоsiy shаkli bo’lgаn - dаrs, ulаrni bоg’lоvchi vаzifаsini
bаjаrаdi vа o’qitishdа еtаkchi o’rinni egаllаydi. Dаrs, ekskursiyalаr, uy ishlаri,
dаrsdаn tаshqаri ishlаr vа sinfdаn tаshqаri mаshg’ulоtlаr birgаlikdа biоlоgiyani
o’qitishdаn ko’zdа tutilgаn umumiy o’quv mаqsаdlаrigа erishishni tа’minlаydi,
o’quvchilаr tоmоnidаn o’quv mаtеriаlini o’zlаshtirish, оlingаn nаtijаlаrni tаhlil
qilishgа хizmаt qilаdi. O’qitishni tаshkil etish tizimining tаrkibiy qismlаri bo’lgаn
dаrs, ekskursiya, uy ishlаri, dаrsdаn tаshqаri ishlаr vа sinfdаn tаshqаri
mаshg’ulоtlаrning
hаr
biri
biоlоgik
tа’lim оldigа qo’yilgаn
umumiy
mаqsаdlаrni аmаlgа оshirishgа хizmаt qilаdigаn аlоhidа o’z ulushi mаvjud.
Mаzkur ulushni хususiy mаqsаdlаr хаm dеyish mumkin. O’qitish jаrаyonini
tаshkil etishning turli shаkllаridа tа’lim mаzmuni, mаqsаdi, vаzifаsigа bоg’liq
hоldа muаyyan mеtоd vа vоsitаlаrdаn fоydаlаnilаdi. Shu sаbаbli, o’qituvchi
tоmоnidаn o’qitish shаkllаrini tаnlаsh muhim аhаmiyat kаsb etаdi, ya’ni tа’lim
mаzmuni, mаzkur shаkllаrning mаqsаdi, vаzifаsi, tа’limtаrbiya jаrаyonidа tutgаn
o’rni, ulаrning хususiy mаqsаdlаrigа mоsligi e’tibоrgа оlinishi lоzim. Mаsаlаn,
o’rgаnilаdigаn mаvzu kаttаlаshtiruvchi аsbоblаr yoki lаbоrаtоriya jihоzlаri bilаn
bоg’liq, shuningdеk, аnаtоmik mаzmun, fiziоlоgik jаrаyonlаr, nаzаriya, g’оya,
tushunchаlаr,
qоnunlаr,
mаsаlа yеchish
o’rgаnilаdigаn
bo’lsа,
undа аlbаttа o’qitishning аsоsiy shаkli bo’lgаn dаrsni tаnlаsh zаrur.
O’qituvchi tоmоnidаn o’qitish shаkllаrini to’g’ri tаnlаshdа biоlоgiya
o’quv хоnаsining
jihоzlаnishi
vа o’quv-mоddiy
tехnikа bаzаsi
hаm
muhim аhаmiyat kаsb etаdi. O’qituvchi o’qitish shаkllаrining mаqsаdi
vа vаzifаlаrini to’g’ri аnglаgаn hоldа, mаzkur jаrаyondаn tаsviriy, tаbiiy
vа tаrqаtmа mаtеriаllаr
tаyyorlаsh оrqаli
ko’rgаzmаlilikni аmаlgа оshirishni
ko’zdа tutishi lоzim. Shundаy qilib, biоlоgiyani o’qitish shаkllаri: dаrs, ekskursiya,
uy ishlаri, dаrsdаn tаshqаri ishlаr vа sinfdаn tаshqаri mаshg’ulоtlаr muаyyan
tizimni
hоsil
qilib,
ulаr
o’quvchilаr tоmоnidаn bеlgilаngаn bilim,
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 130/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 153
o‘quvchilarning nutqini o‘stirish ona tili didaktikasining dolzarb muammosi
hisoblanadi. Ong borliqning inson miyasidagi in’ikosidir. Ko‘rish, eshitish, sezish,
ta’m bilish organlari vositasida tashqi olamdagi narsalar kishi ongida aks etadi.
Inson tafakkur vositasida tabiat va jamiyatdagi narsa-hodisalarning o‘xshash va
farqli tomonlarini ajratadi, ularni taqqoslaydi, tahlil va sintez qiladi. Bular til
vositasida moddiylashadi, kishilar uchun tushunarli bo‘ladi.
Ona tili didaktikasining asosiy vazifalaridan biri, tilshunoslik fani erishgan
yutuqlarga tayanib, til va nutqning dialektik bog‘liqligi hamda ularning farqlarini
ajratishga yo‘nalgan o‘qitish tizimini asoslashdan iborat. Tilni o‘quv predmeti
sifatida o'qitishning hozirgi-amaldagi tajribasida tildan, til haqidagi tasavvurlardan,
ta’rif va qoidalardan nutq amaliyotiga qarab borish yetakchi g‘oya sanaladi. Til
hodisalariga sistem -struktur yondashish metodologiyasiga asoslangan o‘qitish
tizimida nutqdan tilga qarab borishga moyillikning ustuvorligi tan olinadi. Bunda
til va nutqning o‘zaro dialektik aloqasiga, ulaming farqlariga rioya qilinadi.
Nutq tilning turli (yozma, og‘zaki, imo-ishora, yorug‘lik, elektromagnit to’lqinlari,
turli shartli belgilar-yozuv, kelishib ohngan belgilar-rasm, formula va shu xildagi)
shakllarda ro‘yobga chiqish, fikrni paydo qilish, shakllantirish, ifodalash
jarayonlaridir. Til va nutqning o‘zaro aloqadorligi va farqlariga asoslangan
didaktik tizim quyidagi qoidalar asosida ish ko‘radi.
1. Bolalarni nutq hodisalarini kuzatish va ulardan xulosalar chiqara olishga
o‘rgatish.
2. Nutqdan tilga, til dalillaridan qoidalarga qarab borish tamoyili asosida ona tili
mashg‘ulotlarini tashkil etish.
3. Berilgan tayyor va tuzilgan matnlar ustida o‘quvchilar faoliyatini tashkil etish.
4. Ona tilini o‘qitishda qoidabozlikni kamaytirish, nutq amaliyoti ustuvorligini
ta’minlash.
Ona tili predmetining vazifalari. O‘quv predmeti sifatida ona tilining oldiga
quyidagi vazifalar qo‘yiladi:
|
| |
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 156
“Ona tili va adabiyot darslarida zamonaviy pedagogik texnologiyalarni
qo’llashning o’ziga xos jihatlari”
Namangan viloyati Yangi Namangan tumani
Xalq ta`limi bo`limiga qarashli
59-sonli maktabning ona tili va adabiyot fani o`qituvchisi
Qayumova Yodgora Abduraximovna
Annotatsiya: Ushbu maqolada umumiy o'rta ta'lim maktablarida ona tili va
adabiyot darslarida innovatsion texnologiyalarni qo'llash,interaktiv metodlardan
foydalanish,o'quvchilar ijodiy fikrlashga,tashabbuskorlikka,o'zaro hamkorlikda ish
yuritishga, fikrlarni ravon bayon etishga chorlashi haqida fikr yuritilgan.
Kalit so'zlar: ona tili, adabiyot, dars, innovatsion texnologiya, metod, o'yin
masofaviy ta'lim.
O‘zbekistonning mustaqil davlat sifatida jahon hamjamiyatida o‘zining
munosib o‘rnini egallashi jahonning turli rivojlangan
mamlakatlari bilan siyosiy,
ijtimoiyiqtisodiy ta’lim sohihasida o‘zaro hamkorlikni o‘rnatishi katta yutuqlarga
olib keldi. Mustaqillikdan keyin o‘tgan qisqa davr ichida ta'lim tizimida juda katta
o‘zgarishlar bo‘ldi, olamshumul kashfiyotlar va yutuqlarga ega bo‘ldik. Ma’lumki,
fan va ta'lim doimo birlikda va o‘zgarishda rivojlanadi. Ta’lim
tizimini yanada
rivojlantirish, xorijiy mamlakatlarning tajribasini chuqur o‘rgangan holda
zamonaviy metodlar va texnologiyalar asosida o‘qitish masalalariga hukumatimiz
tomonidan berilayotgan e'tibor juda katta bo‘lmoqda.
Innovatsion va pedagogik
texnologiyalarning mamlakatimiz ta'lim sohasiga kirib kelishi - bu ta'limda tub
burulish davri bo‘ldi deb aytsak mubolag‘a bo‘lmaydi. Innovatsion texologiya va
metodlar bu o‘quv jarayonida asosiy boshqaruvchi - o‘qituvchi,
boshqariluvchi -
o‘quvchifaoliyati birgalkda yo‘naltiriladi va bu jarayonda o‘qituvchidan ham
o‘quvchidan ham mustaqillik va ijodkorlik sifatlarini talab etadi. Hozirgi kunda
ta'lim tizimida qo‘llanilayotgan innovatsion
texnologiya va metodlar
o‘quvchilarning yuksak bilim cho‘qqilarini egallab, ularni fikrlashga, o‘z
shaxsiy
va mustaqil qarashlarga ega bo‘lishida katta ahamiyat kasb etmoqda. Har bir
Gidrometallurgik - Chapter · November 022 citations reads 8,959 author

1) ruda mahsulotini qayta ishlashga tayyorlash;
2) ajratib olinishi kerak bo’lgan metalni eritmaga o’tkazish – tanlab eritish;
3) eritmani va qattiq cho’kmani bir-biridan ajratish;
4) eritmani zararli qo’shimchalardan kimyoviy usulda
tozalash;
5) eritmadan metalni ajratib olish.
Gidrometallurgik jarayonlarning asosiy ko’rinishlari tanlab eritish jarayoni,
eritmalarni keraksiz qo’shimchalardan tozalash va eritmalardan metallarni
cho’ktirish hisoblanadi.
Tanlab eritish
– qayta ishlanayotgan materialga ko’p
hollarda gazsimon
reagent – kislorod, vodorod va boshqalar ishtirokida erituvchi ta’sir ettirib, ajratib
olinayotgan komponentni eritmaga o’tkazish (eritish) jarayonidir.
Tanlab eritish natijasida keraksiz qo’shimchalar bilan ifloslangan ajratib
olinayotgan
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 143/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 167
ko’nikmа vа mаlаkаlаrni o’zlаshtirish, ilmiy dunyoqаrаshini kеngаytirish,
tаbiаtgа nisbаtаn оngli munоsаbаtni tаrkib tоptirish, bilish fаоliyati usullаrini
egаllаsh
vа o’qitish
sаmаrаdоrligini оrttirishgа хizmаt
qilаdi.
Dаrs
o’qitishning аsоsiy shаkli bo’lib, undа biоlоgiya o’quv dаsturidаn o’rin оlgаn
o’quv mаtеriаlining аsоsiy qismi o’rgаnilаdi.
Dаrsdа o’qituvchi tа’lim mаzmuni, o’qitish mеtоdi vа vоsitаlаrining
uyg’unligi оrqаli
o’qitish
mаqsаdlаrigа erishishni
nаzаrdа tutаdi.
Lеkin,
hаmmа mаsаlаlаrni hаm dаrsdа o’rgаnish imkоni bo’lmаydi, mаsаlаn uzоq
muddаtli kuzаtish ishlаrini tаlаb etаdigаn tаjribаlаrni o’tkаzishdа dаrsdаn tаshqаri
ishlаrdаn fоydаlаnilаdi. Dаrsdаn tаshqаri ishlаrning dаvоmiyligigа ko’rа:
qisqа muddаtli, mаvsumiy yoki yillik bo’lishi mumkin. Yuqоridа qаyd etilgаn
tаjribаlаr qisqа muddаtli, bоtаnikа vа zооlоgiya o’quv fаnlаridаn bеrilаdigаn yozgi
tоpshiriqlаr mаvsumiy, o’simliklаrdаgi mаvsumiy o’zgаrishlаrni kuzаtish yillik
dаrsdаn tаshqаri ishlаr sirаsigа kirаdi. Bоtаnikа vа zооlоgiya o’quv fаnlаridаn
bеrilаdigаn yozgi tоpshiriqlаr muаyyan tizimgа egа bo’lishi lоzim, chunki uning
nаtijаlаridаn kеlgusidа ko’rgаzmа mаtеriаllаri shаklidа fоydаlаnish ko’zdа tutilаdi.
Ekskursiya - o’qitish jаrаyonining muhim shаkli bo’lib, ulаr o’quvchilаrni tirik
tаbiаtning оb’еktlаri, hоdisаlаri, qоnunlаri, аsоsiy nаzаriy g’оyalаri bilаn
tаnishtirish, nаzаriy bilimlаrni аmаliyotgа qo’llаsh, оlаmni bilish mеtоdlаrini
egаllаsh imkоnini bеrаdi.
Ekоlоgik
jihаtdаn
tаbiаtgа to’g’ri
tаshkil
etilgаn
ekskursiyalаr
o’quvchilаrdа mаhаlliy biоgеоtsеnоzlаr, o’simliklаr vа hаyvоnоt оlаmining хilmа-
хilligi
hаqidа bilimlаrini
kеngаytirish,
mаhаlliy оb’yеktlаrdаn
ko’rgаzmа mаtеriаllаrini tаyyorlаsh, ulаrni jihоzlаsh, tаbiаtgа muhаbbаt uyg’оtish,
estеtik did vа mаdаniyat, tаbiаtgа nisbаtаn оngli munоsаbаtni tаrkib tоptirish
imkоnini bеrаdi. Biоlоgiyani o’qitishdа sinfdаn tаshqаri mаshg’ulоtlаr muhim
o’rin tutаdi. Mаzkur o’qitish shаkli iхtiyoriy bo’lib, o’quvchilаrning biоlоgiya
o’quv
fаnigа bo’lgаn
qiziqishi, оlаmni
o’rgаnishgа bo’lgаn
ehtiyojlаri
hisоbgа оlingаn hоldа tаshkil etilаdi. Biоlоgiyani o’qitishning yuqоridа qаyd
etilgаn shаkllаri: dаrs, dаrsdаn tаshqаri ishlаr, sinfdаn tаshqаri mаshg’ulоtlаr
|
| |
metall eritmasi - Chapter · November 022 citations reads 8,959 author

Eritmalardan metallarni erkin holda cho’ktirish suvli eritmalarni elektroliz,
cho’ktirish yoki bosim ostida, hamda kimyoviy birikmalar ko’rinishida gazsimon
qaytaruvchilar yordamida amalga oshirish mumkin.
Rangli metallar gidrometallurgiyasida (ayniqsa noyob va nodir metallar
metallurgiyasida) sorbsiya va ekstraksiya jarayonlari keng tarqalmoqda. Bu
jarayonlarni qo’llashdan maqsad qo’yidagi masalalarni yechish hisoblanadi:
- tanlab eritishda olingan eritmadan qimmatli metallni tarkibi bo’yicha
keyingi qayta ishlash jarayonlariga qulay bo’lgan boshqa eritmaga o’tkazish;
- suyultirilgan eritma va bo’tanadan metallni jamlab olish;
- eritmalardan metallni samarali ajratib olish va uni keraksiz
qo’shimchalardan tozalash;
- sorbsiya bilan birlashtirilgan tanlab eritish.
Ion almashinuv jarayonlari ayrim qattiq birikmalarni (ionitlar) eritmalar
bilan ta’sirlashuvi natijasida eritmadan ion yutib olish va ionit tarkibidan
o’shanday zaryadli va o’shancha miqdordagi ionlarni almashishga asoslangan.
Ionit sifatida ko’pincha yuqori sig’imli, kimyoviy barqaror, mexanik
mustahkamlikka ega, yuqori molekulyarli sintetik birikmalar (smolalar) ishlatiladi.
Ekstraksiya deb erigan metall kimyoviy birikmalarini suvli fazadan, suv
bilan aralashmaydigan boshqa suyuq organik fazaga o’tkazish jarayoniga aytiladi.
Ekstragent sifatida organik kislota va ularning tuzlari, amin va aminli ishqorlarni
tuzlari, spirtlar, efirlar ishlatiladi.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

www.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 169
YORUG‘LIK OQIMI. YORUG‘LIK KUCHI. YORITILGANLIK QONUNI
Sheraliyeva Gulbaxor Odiljon qizi
Farg'ona viloyati buvayda tumani 5-umumiy o'rta ta'lim maktabi fizika fani
o'qituvchisi.
Yorugʻlik —
inson koʻzi sezadigan
(tebranish
chastotasi
4,0YU14—
7,5YU14 Gs) elektromagnit toʻlqinlar. Bu vakuumdz. toʻlqin uzunligi ~ 400 Nm
dan ~ 760 Nm gacha boʻlgan toʻlqinlar uzunligiga moye keladi.
Spektrning
infrakizil nurlanish va ultrabinafsha nurlanish sohalari ham Yorugʻlik deb ataladi.
Spektrning infraqizil nurlanish sohasi bilan rentgen nurlari orasida keskin chegara
yoʻq. Turli yoritqichlar (Quyosh, yulduzlar, elektr lampochkalar va boshqa)
Yorugʻlik chiqaradi. Yorugʻlik toʻlqin xossaga hamda korpuskulyar xossaga ega.
Baʼzi hodisalar (difraksiya,
interferensiya, qutblanish)da Yorugʻlikning toʻlqin
xossasi, boshqa hodisalar (fotoeffekt, lyuminessensiya,
atom va molekulalar
spektrlari)da korpuskulyar xossasi namoyon boʻladi. Yorugʻlikning toʻlqin
xossasini toʻlqinlar nazariyasi, korpuskulyar xossasini kvant nazariya
tavsiflab
beradi; har ikkala xossasi birbirini toʻldiradi. Yorugʻlikning korpuskulyar
nazariyasini I. Nyuton, toʻlqin nazariyasini X.
Gyuygens, kvant nazariyasini A.
Eynshteyn ishlab chiqqan. Yorugʻlik qonuniyatlari optikayaa oʻrganiladi.
Yorugʻlik bosimi, yaʼni mexanik taʼsiri borligini J. K. Maksvell nazariy isbotlagan.
Yorugʻlikning issiqlik, elektr, fotokimyoviy va b. taʼsirlari mavjud. Baʼzi
qoʻngʻizlar, oʻsimliklar, elementlar ham oʻzidan Yorugʻlik chiqaradi.
Yorugʻlik birliklari — Yorugʻlik kuchi, yoritilganlik, ravshanlik, Yorugʻlik oqimi
va b. yoruglik kattaliklari birliklari. Xalqaro birliklar tizimit Yorugʻlik kuchi birligi
sifatida kandela ishlatiladi. Yorugʻlik oqimi birligi qilib lyumen qabul qilingan.
Sirtning yoritilishi sirtga tushayotgan Yorugʻlik oqimi, yaʼni Yorugʻlik
kvanti
zichligi bilan aniqlanadi. 1 sm2 sirtga tushayotgan 1 lyumen Yorugʻlik oqimi fot
(f) bilan ifodalanadi. Fot bilan bir qatorda radfot (radiatsiya) ishlatiladi. Ravshanlik
sirtga tik tushayotgan Yorugʻlik kuchi bilan oʻlchanadi; ravshanlik birligi — stilb
(sb). Fotometriyada Yorugʻlik energiyasi joul, Yorugʻlik
oqimi vattlar bilan
oʻlchanadi. Yorugʻlik bosimi — Yorugʻlikning uni qaytaruvchi va yutuvchi
Mustaqil tarzda amaliy mashq uchun topshiriqlar va testlar

|
Mustaqil tarzda amaliy mashq uchun topshiriqlar va testlar Pdf ko'rish
|
bet | 124/180 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #231480 |
Bog'liq O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi
Mustaqil tarzda amaliy mashq uchun topshiriqlar va testlar.
O’z-o’ziga baho berish darajasini aniqlash testi .
1. Sizni nimanidir kilmasligim kerak edi degan xayellar kiynab turadimi?
a) tez-tez - 1 ball;
b) ba’zan - 3 ball.
155
2. Agar siz yerkin ta’ssurot koldiruvchi va utkir fikr yurituvchi inson bilan
munosabatda bo’lsangiz, siz:
a) uni utkir fikrlikda ortda koldirishga harakat kilasiz. - 5 ball;
b) u bilan baxslashib utirmaysiz va kerak sharoitni yaratib beribsuxbatni tark
etasiz - 1 ball.
3. Quyidagi fikrlardan sizga ko’proq yaqin bo’lganini tanlang:
a) ko’pchilik uchun omaddek tuyulgan narsa aslida tinimsiz mexnat natijasidir -
5ball;
b) shaxsiy erishuv baxtli tasodiflarga ham bog’lik bo’ladi. - 1 ball;
v) kiyin vaziyatlarda asosiysi tinimsiz mexnat yeki omad emas balki odam uzini
tuta olishi va bosik bo’lishidir - 3 ball.
4. Sizning ovozinigiz yoki xatti xaraxatingizga xazil ma’nosida taqlid qilishdi.
Siz:
a) birga kulishasiz va sizda qandaydir betakror tomoningiz borligidan quvonasiz
- 3 ball;
b) siz ham uning kulgili tomonini topib uni mazaxlashga harakat kilasiz
- 4ball;
v) xafa bo’lasiz , lekin yuzaga chikarmaysiz - 1 ball.
5. Siz shoshib yurgan paytlaringizda, odatda sizga vaqt yetishmaydimi yoki bir
kishining imkoniyatlarini kengaytiradigan topshiriqlarga dildan kirishasizmi?
a) xa - 1 ball;
b) yuk - 5 ball;
v) bilmayman - 3 ball.
6. Dustingizga atir tanlayapsiz. Siz qandayini sotib olasiz?
a) uzingizga yekkan atirni - 5 ball;
b) shaxsan sizga yekmasa ham dustingizga yekishi mumkin bo’lgan atirni - 3
balla;
v) yaqindagi ko’rsatuvda reklama kilingan atirni 1-ball.
7. Siz uzingizni turli qiyofalarga solishni yaxshi
a) xa - 1 ball;
b) yuk - 5 ball;
v) bilmayman - 3 ball.
8. Sizning hamkasblaringiz (Ayniqsa yeshlar) sizdan kura ko’proq
muaffakiyatga erishsa sizning jig’ingizga tegadimi?
a) xa - 1 ball;
b) yuk - 5 ball;
v) ba’zan - 3 ball;
9. Sizga birovlarga qarshilik ko’rsatish xuzur bagishlaydimi?
a) xa - 5 ball;
b) yuk - 1 ball;
v) bilmayman - 3 balla.
10. Ko’zingizni yuming va uchta rangni tasavvur qilishga harakat kiling:
a) samorang-1 ball;
b) sarik - 3 balla;
v) kizil - 5 ballov;
|
| |
eritma va kekdir - Chapter · November 022 citations reads 8,959 author

ADABIYOTLAR RO’YXATI
1.
А.А. Юсупходжаев, С.Б. Мирзажонова, Ш.Т. Хожиев. Повышение
комплексности использования сырья при переработке сульфидных
медных концентратов// Proceedings of the III International Scientific and
Practical Conference “Scientific and Practical Results in 2016. Prospects for
their Development” (December 27 – 28, 2016, Abu-Dhabi, UAE). Ajman,
2017, № 1(17), Vol. 1, c. 45 – 48.
2.
Matkarimov
S.T., Mirzajonova
S.B., Karimova
T.P., Saidova
M.S.,
Bakhodirov N.K. Method of Heap Leaching of Copper from Off-Balance
Ore Dumps // [Электронный ресурс]. – Режим доступа: URL:
https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-16-4321-7
(дата
обра-
щения 21.10.2021)
3.
Mirzajonova S, Karimova T, Saidova M . Research of sulfuric acid
leaching of copper off-balance ores. Int J Eng Adv Technol //
[Электронный ресурс]. – Режим доступа: URL:
https://doi.org/10.359
40/ ijeat.b3838.129219
.
4.
Юсупходжаев А.А., Хожиев Ш.Т., Мирзажонова С.Б. Анализ состояния
системы в металлургии. – Т.: LAP LAMBERT Academic Publishing. –
2020. – 189 с.
5.
Юсупходжаев А.А., Худояров С.Р., Мирзажонова С.Б. Механизм
образования расплавов при плавке сульфидных медных концентратов в
отражательной печи // Горный вестник Узбекистана № 2. – 2014.С.106–
109.
6.
Юсупходжаев А.А., Худояров С.Р., Мирзажонова С.Б. Использование
физических
свойств
компонентов
шихты
для
анализа
металлургических процессов // Горный вестник Узбекистана № 4. –
2013. – №55. - с.30 – 32.
7.
Юсупходжаев А.А., Хожиев Ш.Т., Мирзажонова С.Б. Технология
переработки медных шлаков сульфидированием её окисленных
соединений. Международная научно-практическая конференция
«OPEN INNOVATION». (Пенза, 15 – 18 июня 2017 г.). – Пенза, 2017.
www.pedagoglar.uz - 26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab

|
26 may 2022 3-to’plam 16-bet Kichik maktab Pdf ko'rish
|
bet | 136/210 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,85 Mb. | | #145888 |
Bog'liq 26-11-PBwww.pedagoglar.uz
26-son 3 –to’plam may 2022
Sahifa: 160
va video darslarning masofaviy ta'lik uchun yaratilishi va o'ero, online ta'lim
yurtimiz ta'lim tizimini qamrab olar ekan,televideniya orqali efirga uzatilayotgan
online dars mashg'ulotlari bilan bir qatorda o'quvchilar uchun tanish bo'lgan
sevimli ustozlari tomonidan yaratilgan qo'shimcha darslar ularga kuch,motivatsiya
va albatta qo'shimcha bilim bera oladi. Xulosa qilib aytganda, ona tili va adabiyot
fanining chuqur o'zlashtirilishi zamonaviy pedagog foydalanadigan interfaol
metodlar,o'yinlar va computer texnologiyalaridan oqilona foydalanish orqali
yanada puxta,oson va tez bo'lishi mumkin.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Jumaniyozov, S. A. (2020). Abdulla Qahhor hikoyalarini o'rganishda
innovatsion metodlar. Science and Education, 7(5).
2. Khodjamkulov, U., Botirova, S., Shofkorov, A., & Abdirimova, I. (2020).
Bases of Organizing Cooperation between Educational Institutions through
Clusters (on the Example of the Education System of Uzbekistan). Journal of
Critical Reviews, 7(12), 166-169.
3. Khodjamkulov, U., Makhmudov, K., & Shofkorov, A. (2020). The Issue of
Spiritual and Patriotic Education of Young Generation in the Scientific, Political
and Literary Heritage of Central Asian Thinkers. International Journal of
Psychosocial Rehabilitation, 24(05), 6694-6701.
4. Makhmudov, K. (2020). Integrating a Mother Tongue while Teaching a
Foreign Language: Problems and Solutions. Literature and History, (1), 89-91.
5. Mukhamedov, G., Khodjamkulov, U., Shofkorov, A., & Makhmudov, K.
(2020). Pedagogical Education Cluster: Content and Form. ISJ Theoretical &
Applied Science, 1(81), 250-257.
6. Shaykhislamov, N. (2020). Main Directions and Interactive Methods of
Student Speech Growth in Uzbek Language Classes. European Journal of Research
and Reflection in Educational Sciences, 8(7), 115-120.
|
| |
MAPLE, 
которая - Qarshi davlat universiteti international scientific and practical conference on algorithms and...

574
Maple
- одна из наиболее популярных систем символьных вычислений,
обладающая превосходной научной графикой. Символьный анализатор
MAPLE
V
используется в системах Matlab, Mathcad, MATH Office и других.Maple - это удобный
органайзер
документов, который позволяет хранить документы, заметки и
изображения в виде древовидной структуры любой сложности и вложенности.
Maple - быстро развивающаяся система, и работа с ней не только полезна, но и
приятна для всех категорий пользователей и учащихся.
Тождественные преобразования и упрощение выражений
Действие
Пример кода
Раскрытие скобок
expand((x+1)*(x-1)*(x^2-
x+1)*(x^2+x+1));
Разложение многочлена на множители
factor(x^5-x^4-
7*x^3+x^2+6*x);
Упрощение выражений
simplify(sin(x+y), trig);
Объединить показатели
степенных функций или
понизить степень тригонометрических функций
combine(4*sin(x)^3, trig);
Решение уравнений и неравенств
Для решения уравнений в Maple существует универсальная команда solve(eq, x),
где eq — уравнение, x — переменная. Пример решения уравнения:
solve(a*x^2 + b*x + c = 0, x);
Пример решения неравенства:
solve(5*x >2*x - 1, x);
Для численного решения уравнения есть функция fsolve(eq, x). Пример:
fsolve(x^5 - 4*x + 2 = 0, x);
Построение графиков функций
Для построения графиков функции
используется команда plot(f(x), x=a..b,
y=c..d, p), где p — параметры управления изображением. Пример:
plot(x^2, x = -5..5, color="red");
График функции
можно построить с помощью команды plot3d(f(x, y), x =
a..b, y = c..d, p), где p — параметры управления изображением. Пример:
plot3d(sin(x)+sin(y), x = -5 .. 5, y = -5 .. 5);
В самом общем смысле
Maple V
- это среда для выполнения математических
расчетов на компьютере. В отличие от языков программирования высокого уровня
таких
как Фортран, БЕЙСИК, Си или Паскаль,
Maple
может решать большое
количество математических задач путем введения команд, без всякого
предварительного программирования. Кроме того,
Maple
может оперировать не
только приближенными числами, но и точными целыми и рациональными числами.
Это позволяет
получить ответ с высокой, в идеале с бесконечной, точностью.
Maple
умеет выполнять сложные алгебраические преобразования и упрощения
над полем комплексных чисел, находить конечные и бесконечные суммы,
произведения, пределы и интегралы, решать в
символьном виде и численно
алгебраические (в том числе трансцендентные) системы уравнений и неравенств,
находить все корни многочленов. В
Maple
включены пакеты подпрограмм для
575
решения задач линейной и тензорной алгебры, Евклидовой и аналитической
геометрии,
теории чисел, теории вероятностей и математической статистики,
комбинаторики, теории групп, интегральных преобразований, численной
аппроксимации и линейной оптимизации (симплекс метод) а
также задач
финансовой математики и многих, многих других задач.
Приведём следующий пример трёхмерной графики в Maple:
Пример: Построить график функции f(x, y)=x^2+y^2 с помощью команды
Пример:
To‘lqinli zichlashtirish texnologiyasi

To‘lqinli zichlashtirish texnologiyasi. Hozirgi vaqtda O‗zbekiston
Respublikasi tarmoqlarida G.652 tavsiyasiga mos keladigan optik tolalar
va optik kuchaytirgichlarsiz regeneratsiyalash uchastkasi uzunligi
100...200 km gacha bo‗lgan STM-16 (2,5 Gbit/s) sathidagi sinxron
multipleksorlar qo‗llaniladi. Optik tolaning o‗tkazish qobiliyatini nazariy
chegarasi uchinchi shaffoflik darchasida, ya‘ni 193 GHz chastota tartibida
taxminan 3-10
9
ARKni tashkil etadi. STM-16 uchun ARK soni 3-10
5
teng.
Internet tarmoqlariga ulanuvchi kanallar hajmining oshishi o‗z
navbatida foydalanuvchilarga multimedialardan foydalanish imkonini
beradi. Bu esa tarmoqqa ulanuvchi operatorlarning sonini oshirishga
majbur qiladi, natijada kanallar soni singari ularning uzatish tezliklari ham
oshadi. Lekin ma‘lumotlarni uzatish hajmining oshishi va mavjud bo‗lgan
optik tolalar orqali o‗tkazuvchanlik qobiliyatining tez to‗lishi yana
muammolarni yuzaga keltirdi.
Aloqa sohasida axborotlarni uzatish tezligini oshirish nuqtai
nazaridan talablarning oshishi, shuningdek yangi regionlarni qamrab olish
yangi optik tolali texnologiyalarni, ayniqsa WDM (WDM -Wavelength
Division Multiplexing) to‗lqin uzunligi bo‗yicha ajratishga ega bo‗lgan
multipleksorlash deb ataluvchi texnologiyani yaratilishiga olib keldi. Bitta
optik tolada uzatilayotgan to‗lqin uzunliklari soniga bog‗liq holda
CWDM,
DWDM va HDWDM texnologiyalari mavjud:
- 200 GHz dan kam bo‗lmagan kanallarni chastotaviy ko‗chiruvchi
СWDM
(Coarse WDM)
tizimlari, ular 16 tadan ko‗p bo‗lmagan kanallarni
multipleksorlash imkonini beradi;
- 100 GHz dan kam bo‗lmagan kanallarni chastotaviy ko‗chiruvchi
DWDM (
D
ense
WDM
) tizimlari, ular 64 tadan ko‗p bo‗lmagan kanallarni
multipleksorlash imkonini beradi;
- 50 GHz dan kam bo‗lmagan kanallarni chastotaviy ko‗chiruvchi
HDWDM tizimlari, ular 64 tadan ko‗p bo‗lgan kanallarni multipleksorlash
imkonini beradi.
WDM texnologiyasining afzalligi:
- kanallarning o‗tkazuvchanlik qobiliyatini yuqoriligi;
- ma‘lumotlarni uzatish tezligining yuqoriligi;
- bitta optik tola orqali trafiklarni ikki tomonlama uzatish imkonining
mavjudligi;
- tor oraliqli yarim o‗tkazgichli lezerlardan foydalanish imkoniga
egaligi (spektr nurlanish kengligi 0.1 nm);
222
- keng polosali kuchaytirgichlardan va yaqin kanallarni ajratishda
optik filtrlardan foydalanish imkoniyati;
- qo‗llaniladigan multipleksor va demultipleksorlarning narxini
arzonligi.