nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlar

|
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlarBog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARIMustaqil ishlash uchun topshiriqlar.
Quyidagi masalalalar uchun algoritmlar tuzing.
1. K va N (N>0) butun sonlari berilgan. K sonini N marta chiqaruvchi algoritm
tuzilsin.
2. A va B butun sonlari berilgan (A
sonlarni (A va B ni ham) chiqaruvchi va chiqarilgan sonlar sonini chiqaruvchi
algoritm tuzilsin. (A va B ham chiqarilsin).
3. A va B butun sonlari berilgan (A
sonlarni (A va B kirmaydi) kamayish tartibida chiqaruvchi va chiqarilgan sonlar
sonini chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
4. Bir kg konfet narxi – haqiqiy son berilgan. 1, 2, ..., 10 kg konfet narxini
chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
5. Bir kg konfet narxi – haqiqiy son berilgan. 0.1, 0.2, ..., 0.9, 1 kg konfet narxini
chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
6. Bir kg konfet narxi – haqiqiy son berilgan. 1.2, 1.4, ..., 2 kg konfet narxini
chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
7. A va B butun sonlari berilgan (A
sonlar (A va B ham kiradi) yig‗indisini chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
32
8. A va B butun sonlari berilgan (A
sonlar (A va B ham kiradi) ko‗paytmasini chiqaruvchi algoritm tuzilsin.
9. A va B butun sonlari berilgan (A
sonlar (A va B ham kiradi) kvadratlarining yig‗indisini chiqaruvchi algoritm
tuzilsin.
10. N (N>0) butun son berilgan. Quyidagi yig‗indini hisoblovchi algoritm tuzilsin:
S=1+1/2+1/3+ . . . + 1/N.
11. N (N>0) butun son berilgan. Quyidagi yig‗indini hisoblovchi algoritm tuzilsin:
S=N
2
+ (N+1)
2
+(N+2)
2
+ . . . + (2N)
2
.
|
| |
Qiymat berish buyrug‟i (taminlash operatori yoki o‟zlashtirish operatori)

|
Qiymat berish buyrug‟i (taminlash operatori yoki o‟zlashtirish operatori)Bog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARIQiymat berish buyrug‟i (taminlash operatori yoki o‟zlashtirish operatori)
Matematikada x=5 yozuvini x 5 ga teng , x=x+1 yozuvini x x+1 ga teng deb
o‘qiymiz. Lekin informatikada o‘zgaruvchiga beriladigan qiymat (:=) belgi orqali
beriladi . Masalan : x:=5 yozuvi x ga 5 qiymat berilsin deb o‘qiladi , x:=x+5
yozuvi esa x ga x+5 qiymat berilsin yoki x x+5 qiymat bilan taminlansin deb
o‘qiladi. Informatikada bitta o‘zgaruvchi ketma-ket bir necha qiymatlar olsa eng
oxirgi olgan qiymati qolib qolganlari o‘chib ketadi. Buni quydagicha tasavvur
qilamiz . Har bir o‘zgaruvchi uchun daftarning bitta katakchasi ajratilgan va
o‘zgaruvchining har bir qiymati katakcha kattaligidagi qog‘ozga yozib o‘sha
katakchaga kileylab qo‘yiladi deb tushuning. Natijada oldingilari ko‘rinmay
qoladi. Masalan, quydagi buyruqlar bajarilgach a va b lar qanday qiymatlar oladi:
a:=4 , b:=27 ; a:=
; b:=a*b ; a:=b/3; b:=b+a ; a:=b/a;
Yechish:
a b
4 27
3 81
27 108
4
Javob: a=4; b=108
Nazariy savollar
1.Algoritm so‘zi tarixini tushuntirib bering?
2.Algoritm muallifi va ijrochisi?
3.Algoritm ta‘rifi?
4. Algoritmning tasvirlash usullarini tushuntirib bering?
5.Algoritmning hossalari va ularning vazifalari?
6.Algoritmning ommaviylik hossasini tushuntiring.
7.Algoritmning natijaviylik hossasini tushuntiring.
8.Algoritmning dickretlik hossasini tushuntiring.
16
9.Algoritmning aniqlik hossasini tushuntiring.
10.Algoritmning tushunarlilik hossasini tushuntiring.
11.Algoritm so‘zi kimning nomi bilan bog‘liq? Nima uchun?
12.Qiymat berish buyrug‘i qanday yoziladi?
13.Algoritmni formal ijro etishning mohiyatini tushuntiring.
14.Algoritm qachon to‘g‘ri tuzilgan hisoblanadi?
15 p:=2p+3 yozuvi qanday o‘qiladi?
16.Algoritm matn usulida qanday yoziladi?
|
| |
Mustaqil ishlash uchun topshiriqlar

17
Chiziqli algoritmlar
Masalani hal etish uchun tuzilgan algoritm tarkibidagi buyruqlar ketma
ketligi uzluksiz bo‘lishi mumkin yoki qandaydir
holatlarda shartlar asosida
uzluksizlik tarqatilishi mumkin. Chiziqli algoritmlarda esa buyruqlar ketma-ketligi
doim uzluksiz bo‗ladi.
Algoritmni ijro etishda uning buyruqlari qanday tartibda berilgan bo‘lsa,
o‘sha tartibda bajarilsa, bunday algoritmlarni bajarish ―
buyruqlar tabiiy tartibiga
bo‘ysunadi ― deyiladi. Agar algoritmlarning buyruqlarini bajarish tabiiy tartibga
bo‘ysunsa, bunday algoritmlar
chiziqli algoritmlar deyiladi. Biz to hozirga qadar
o‘rgangan barcha algoritmlar chiziqli algoritmlardir .
Tarif: Algoritm bajarilish vaqtida hech qanday to‘siqqa uchramasdan
buyruqlar bajarilish ketma-ketligi tabiiy tartibgaga bo‘ysunsa bunday algoritmlar
setfillstyle() - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s....

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov Pdf ko'rish
|
bet | 161/164 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #146073 |
Bog'liq ALGORITMLASH VA DASTURLASH ASOSLARIsetfillstyle() funksiyasi orqali rang berish mumkin, agar setfillstyle() funksiyasi
ishlatilmasa, jimlik qoidasi bo‗yicha oq rang tanlanadi.
Sector(x,y,a,b,n,m)- funksiyasi sector hosil qilish uchun xizmat qiladi.
Funksiya tarkibidagi (x,y) sector uchi koordinatasi, a chizish boshlanish burchaki,
b chizish tugallanish burchaki, n va m lar yarim o‗qlardir.
C++ dasturlash tilining grafik muhiti tarkibida yuqoridagi funksiyalar
yordamida fazoviy jismlarni ham tasvirlash imkoniyati mavjud.
Har bir fazoviy jismlarni hosil qilgandan so‗ng, albatta, close bo‗yrug‘i bilan
grafik muhiti yopiladi.
Misol: Doira va yassi ellips hosil qiluvchi dastur yarating.
#include
#include
using namespace std;
int main(int argc, char* argv[])
{
initwindow(500,500);
setbkcolor(0);
setcolor(15);
fillellipse(140,150,80,60);
fillellipse(240,250,90,70);
system("PAUSE");
closegraph();
return EXIT_SUCCESS;
}
260
Misol: Sektor hosil qiluvchi dastur yarating.
#include
#include
using namespace std;
int main(int argc, char* argv[])
{ initwindow(500,500);
setbkcolor(0);
setcolor(15);
sector(240,250,90,70,50,80);
system("PAUSE");
closegraph();
return EXIT_SUCCESS;
}
261
Yuqoridagi funksiyalar yordamida uch o‗lchovli shakllarni ham chizish
mumkin.
Nazariy savollar
1.To‗g‘ri burchakli paralelopepid hosil qilish funksiyasi?
2.Yassi ellipslar hosil qilish funksiyasi?
3.Ichi bo‗yalgan yassi ko‗pburchak hosil funksiyasi?
4.Yopiq soha ichini bo‗yash uchun xizmat funksiyasi?
5.Sector hosil qilish funksiyasi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi samarqand davlat universiteti s. Eshtemirov, F. M. Nazarov
|
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi - bet 4

|
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi
|
bet | 4/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #108119 |
Bog'liq Elektron tijorat 1-topElektron biznes ko‘plab yo‘nalishdagi faoliyatlarda ishlamoqda. Elektron biznesning paydo bo‘lishi biznes faoliyatini yurituvchilarga keng miqyosdagi kommunikatsiya texnologiyalari, elektron pochta, ma’lumotlarning elektron almashinishi, elektron to‘lov, internet, intranetdan foydalanish imkoniyatini yaratadi. Bulardan foydalanishning natijasida esa, buyurtmalar, hisob – kitob varaqalarini yozish va to‘lovlar to‘liq elektron shaklga o‘tib bormoqda. Bu tizim ko‘plab afzalliklarga ega bo‘lib, bugungi kunda keng rivojlanmoqda va oldingi an’anaviy savdo jarayoni usullaridan ketma – ket voz kechish boshlandi. Hozirgi vaqtda iqtisodiy rivojlangan mamlakatda turli xil darajada quyidagi andozalardan foydalaniladi: - B2B – Business to Business (korxona korxona uchun); - B2C – Business to Consumer (korxona mijoz uchun);
- G2B – Government to Business (davlat korxona uchun);
- B2E – Business to Employee (korxona xodim uchun);
- C2B – Consumer to Business (mijoz korxona uchun);
- C2C – Consumer to Consumer (mijoz mijoz uchun);
- B2G – Business to Government (korxona davlat uchu);
- G2P – Government to Partner (Davlat hamkor uchun);
- P2G – Partner to Government (Hamkor davlat uchun) va boshqalar. Bank tizimining global axborot tarmog‘iga ulanishi to‘lovlarni naqd pulsiz elektron usulda amalga oshirilishi qo‘l keldi. Bu, o‘z navbatida, pul almashinuvi harakatini jadallashtirdi, jamiyatning iqtisodiy rivojlanishiga zamin yaratdi. Buning asosida elektron biznes yotadi. Hozirgi kunda tayyor mahsulotni jahon bozoriga olib chiqish, uning hususiyatlarini Internet orqali tashviqot qilish, xaridorni jalb etish va mamlakatimizga valyuta oqimini ta’minlash har bir ishlab chiqarish korxonasi faoliyatining asosiy tamoyiliga aylangan. Ma’naviyati yuksak mamlakatimiz aholisining ekologik toza va sifatli mahsulotga bo‘lgan talabini qonun doirasida ta’minlash ishlab chiqarish korxonalarining asosiy vazifasi hisoblanadi.
|
| |
Chiziq shaklini o„zgartirish funksiyasi

256
Yuqoridagi funksiyalar yordamida har qanday
shakl va chizmalarni hosil
qilish imkoniyati mavjud. Jumladan uchburchaklar, ko‗pburchaklar va soatlar hosil
qilish ham mumkin.
Nazariy savollar
1.
Grafik muhitini yaratish ketma- ketligini tushuntirib bering?
2.graphics.h kutubxonasi vazifasini tushuntirib bering?
3.Chiziq rangini aniqlash funksiyasi tushuntirib bering?
4.Orqa fon rangini aniqlash funksiyasi tushuntirib bering?
5.Nuqta chizish funksiyasi tushuntirib bering?
6.Nuqta rangini aniqlash funksiyasi tushuntirib bering?
7.Ikki nuqta orasidagi kesma hosil qilish funksiyasi tushuntirib bering?
8.Aylana hosil qilish funksiyasi tushuntirib bering?
9.To‗g‘ri to‗rtburchak hosil qilish funksiyasi tushuntirib bering?
10.Ko‗pburchak hosil qilish funksiyasi?
11.linerel va lineto funksiyalarini vazifasi va umumiy ko‗rinishi?
12.Qism aylana hosil qilish funksiyasi?
13.Ellips hosil qilish funksiyasi?
14.Oynani tozalash funksiyasi?
15.Vaqtni aniqlash funksiyasi?
16.Grafik rejimni maximal koordinatalarini aniqlash funksiyalari?
17.Matnlarni chop etish funksiyasi?
18.Chiziq shaklini o‗zgartirish funksiyasi?
19.Ichki sohasi bo‗yalga tortburchaklar hosil qilish funksiyasi?
20.putpixel funksiyasi qanday shaklni chizish uchun ishlatiladi?
21.Grafik muhitda tayin nuqtaning rangi qanady aniqlanadi?
22.Tekislikda chiziladigan shakllar rangi qaysi funksiya yordamida tayinlanadi?
23.circle() funksiyasidan foydalanmasdan ham aylana chizishning necha xil
usulini bilasiz?
24.Grafik muhitni yuklovchi funksiya qaysi?
25.rectangle() funksiyasi qanday shakllarni chizish uchun ishlatiladi?
26.line() funksiyasi qanday shaklni chizish uchun ishlatiladi?
27.drawpoly(n,m) funksiyasida n va m lar qanday parametrlar va ularning
qiymatlari qanday kiritiladi?
28.getch() funksiyasi qanday vazifani bajaradi?
29.Qachon chizilgan shakl ko‗rinmaydi?
30.Aylana chizish funksiyasining umumiy ko‗rinishini yozing va parametrlarining
vazifasini tushuntiring.
Takrorlash uchun savollar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

Takrorlash uchun savollar 1. O’zbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatining rivoj-lanishining
qanday bosqichlari mavjud?
381
2. Milliy audit tizimining me’yoriy-huquqiy bazasi deganda nimani
tushunasiz?
3. Milliy auditorlik standartlari va uni ishlab chiqishning qanday tartibi
mavjud?
4. Milliy audit standartlarini xalqaro standartlarga unifikatsiyalash deganda
nimani tushunasiz?
5. O’zbekistonda auditorlik kompaniyalar faoliyati xususida qanday
ma’lumotga egasiz?
6. Milliy auditorlik kompaniyalarini xalqaro auditorlik kom-paniyalari
faoliyatini muvofiqlashtirishda qanday muammolar mavjud?
7. O’zbekistonda qaysi xorijiy auditorlik kompaniyalari faoliyat yuritmoqda?
8. Auditorlarni xalqaro darajada sertifikatlashda qanday muammolar mavjud?
Mavzu bo`yicha testlar 1. O’zbekistonda malaka sertifikatiga ega mustaqil auditorlarni ixtiyoriy tarzda birlashtiruvchi, mustaqil, notijorat jamoat tashkiloti? А. Auditorlar palatasi
B. Buxgalterlar va auditorlar milliy assotsiatsiyasi
С. Auditorlar kongressi
D. Buxgalterlar palatasi
2. Auditning xalqaro standartlari qaysi tashkilot tomonidan ishlab chiqilgan? А. Auditorlik amaliyoti bo’yicha xalqaro Komitet
B. AQSh auditorlar kengashi
С. Evropa ittifoqi auditorlar uyushmasi
D. Xalqaro buxgalterlar uyushmasi
3. «Auditorlik faoliyati to’g’risida»gi O’zR Qonuni qachon qabul qilindi? А. 2000, 26 may
B. 1999, 25 may
С. 2001, 13 aprel
D. 2002, 17 may
382
4. O’zbekistonda Auditorlik faoliyatining milliy standartlari qaysi organ tomonidan ishlab chiqiladi? А. Moliya vazirligi
B. Buxgalterlar va auditorlar milliy assotsiatsiyasi
С. Iqtisodiyot vazirligi
D. Auditorlar palatasi
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi - bet 5

|
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi
|
bet | 5/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #108119 |
Bog'liq Elektron tijorat 1-topHar qanday ishlab chiqarish korxonasi ichki va tashqi bozorda o‘z mavqeini saqlab qolish maqsadida sifatli raqobotbardosh mahsulot ishlab chiqarishga harakat qiladi, yetuk mutaxassislar bilimi, tajribasi, zamonaviy texnika va texnologiyalarga tayanadi. Aholining o‘z mamlakatida ishlab chiqarilgan sifatli mahsulotlarni xarid qilishi korxona ishlab chiqarish hajmini kengaytirishga, mahsulot tannarxini pasayishiga, yangi ish joylarini tashkil etishga olib keladi. Bunday istiqbolli rivojlanish asosida axborot texnologiyalari va kommunikatsiya tizimining samarali faoliyati yotadi. Har qanday ishlab chiqarish korxonasi ichki va tashqi bozorda o‘z mavqeini saqlab qolish maqsadida sifatli raqobotbardosh mahsulot ishlab chiqarishga harakat qiladi, yetuk mutaxassislar bilimi, tajribasi, zamonaviy texnika va texnologiyalarga tayanadi. Aholining o‘z mamlakatida ishlab chiqarilgan sifatli mahsulotlarni xarid qilishi korxona ishlab chiqarish hajmini kengaytirishga, mahsulot tannarxini pasayishiga, yangi ish joylarini tashkil etishga olib keladi. Bunday istiqbolli rivojlanish asosida axborot texnologiyalari va kommunikatsiya tizimining samarali faoliyati yotadi. Mamlakatning geografik jihatdan joylashuvi, qadimiy obidalarga boyligi xorijiy sayyohlarni jalb etishga manba bo‘lib xizmat qilmoqda. Internet orqali sayyohlarga xizmat ko‘rsatish, diqqatga sazovor joylarni tashviqot qilish, xizmatlar uchun elektron to‘lov tizimining ishlab turishi e’tiborga loyiq holatdir. Sayyohlar sonining yil sayin oshib borishi bu borada ham raqobatni yuzaga keltirdi, xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishga turtki bo‘ldi. Mamlakatning geografik jihatdan joylashuvi, qadimiy obidalarga boyligi xorijiy sayyohlarni jalb etishga manba bo‘lib xizmat qilmoqda. Internet orqali sayyohlarga xizmat ko‘rsatish, diqqatga sazovor joylarni tashviqot qilish, xizmatlar uchun elektron to‘lov tizimining ishlab turishi e’tiborga loyiq holatdir. Sayyohlar sonining yil sayin oshib borishi bu borada ham raqobatni yuzaga keltirdi, xizmat ko‘rsatish sifatini oshirishga turtki bo‘ldi. Foydalanilgan adabiyotlar: - Цифровая трансформация бизнеса: Изменение бизнес-модели для организации нового поколения / Питер Вайл, Стефани Ворнер ; Пер. с англ. — М. : Альпина Паблишер, 2019. — 257 с.
- Хакимов З.А., Шарифхо’жаев У.У. Интерактив ва рақамли маркетинг. Ўқув қўлланма. -Т.: “Иқтисодиёт”, 2019 – 270 б.
- Акаев А.А., КенжабаевА.Т., Илхамова Ё.С., Жуманиёзова М.Ю. Иқтисодиётда ахборот комплекслари ва технологиялари. Дарслик.Т.-“Фан ва технология”. 2019.- 510 бет.
E’tiboringiz uchun rahmat!
|
| |
Elektron raqamli imzo - Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi

|
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi
|
bet | 3/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #108119 |
Bog'liq Elektron tijorat 1-topElektron raqamli imzo - xabar yoki hujjat yaxlitligini va muallifining xaqiqiyligini tekshirishda qo‘llaniladigan va shaxs imzosini to‘laligicha o‘rnini bosa oladigan hujjatga tegishli isbotdir. U axborot - kommunikatsiya tizimlari orqali uzatilayotgan hujjatlarni va axborotlarni haqiqiyligini tekshirishda qo‘llaniladi. Elektron raqamli imzodan muhr o‘rnida foydalanish. Elektron raqamli imzodan muhr o‘rnida ham foydalanish ham mumkin, bunda faqat va faqat hujjatga tegishli elektron raqamli imzo hujjatdagi barcha o‘zgarishlarni yoki o‘zgartirishlarni ko‘rsatib beradi. Elektron kalitlar va sertifikatlar. Elektron raqamli imzoning yopiq kaliti - bu faqat hujjat muallifiga ma’lum bo‘lgan va elektron hujjatda elektron raqamli imzoni hosil qilish uchun mo‘ljallangan belgilar ketma-ketligi. Elektron raqamli imzoning ochiq kaliti - bu elektron hujjatning kim tomonidan yuborilganligini aniqlash va uni haqiqiyligini tasdiklashda qo‘llanilishi mo‘ljallangan belgilar ketma-ketligi. Elektron sertifikatlar - bu sertifikatsiya tizimi qoidalariga binoan belgilangan talablarga ko‘ra elektron raqamli imzo vositalarining muvofiqligini tasdiqlash uchun hamda elektron raqamli imzo kalitining sertifikati elektron raqamli imzoning ochiq kalitining elektron raqamli imzoning yopiq kalitiga mosligini tasdiqlaydigan va elektron raqamli imzo yopiq kalitining egasiga ruyxatga olish markazi tomonidan berilgan hujjat.Elektron hujjat almashish tizimlari. Elektron biznes ko‘plab yo‘nalishdagi faoliyatlarda ishlamoqda. Elektron biznesning paydo bo‘lishi biznes faoliyatini yurituvchilarga keng miqyosdagi kommunikatsiya texnologiyalari, elektron pochta, ma’lumotlarning elektron almashinishi, elektron to‘lov, internet, intranetdan foydalanish imkoniyatini yaratadi. Bulardan foydalanishning natijasida esa, buyurtmalar, hisob – kitob varaqalarini yozish va to‘lovlar to‘liq elektron shaklga o‘tib bormoqda. Bu tizim ko‘plab afzalliklarga ega bo‘lib, bugungi kunda keng rivojlanmoqda va oldingi an’anaviy savdo jarayoni usullaridan ketma – ket voz kechish boshlandi.
|
| |
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi - bet 2

|
Elektron tijorat tizimida elektron hujjat aylanishi
|
bet | 2/5 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,04 Mb. | | #108119 |
Bog'liq Elektron tijorat 1-topElektron hujjat texnika vositalaridan va axborot tizimlari xizmatlaridan hamda axborot texnologiyalaridan foydalanilgan holda yaratiladi, ishlov beriladi va saqlanadi.Elektron hujjat elektron hujjat aylanishi ishtirokchilarining mazkur hujjatni idrok etish imkoniyatini inobatga olgan holda yaratilishi kerak.An’anaviy va elektron hujjat almashish.Odatda hujjatlarni an’anaviy tarzda almashish jarayonida pochta xizmati muhim rol o‘ynaydi. Chunki pochta xizmatining asosiy vazifasi jo‘natmalarni o‘z manzillariga etkazib berishdan iboratdir. Elektron hujjatlarni almashish tizimi esa an’anaviy hujjat almashish tizimidan biroz farq qilinadi. Elektron hujjatlarni almashish jarayonida maxsus ixtisoslashtirilgan tizimlardan (E-hujjat) yoki elektron pochta xizmatidan foydalaniladi. Elektron hujjat almashish tizimlarida hujjatlarni uzatish juda tezkor amalga oshiradi.Imzo va uning ahamiyati. Imzo – hujjatning haqiqiyligini va yuborgan jismoniy shaxsga tegishli ekanligini tasdiqlaydigan insonning fiziologik xususiyati. Imzo orqali insonning shaxsi hamda u yozgan hujjatning haqiqiyligi aniqlanadi. Muhr – hujjatning haqiqiyligini va biror bir yuridik shaxsga tegishli ekanligini tasdiqlovchi isbotdir. Muhrlar o‘zining alohida shakliga ega bo‘lib, asosan hujjatlarning va undagi imzolarning aslligini tasdiqlaydi.Elektron raqamli imzo. Elektron raqamli imzo - xabar yoki hujjat yaxlitligini va muallifining xaqiqiyligini tekshirishda qo‘llaniladigan va shaxs imzosini to‘laligicha o‘rnini bosa oladigan hujjatga tegishli isbotdir. U axborot - kommunikatsiya tizimlari orqali uzatilayotgan hujjatlarni va axborotlarni haqiqiyligini tekshirishda qo‘llaniladi. Elektron raqamli imzodan muhr o‘rnida foydalanish. Elektron raqamli imzodan muhr o‘rnida ham foydalanish ham mumkin, bunda faqat va faqat hujjatga tegishli elektron raqamli imzo hujjatdagi barcha o‘zgarishlarni yoki o‘zgartirishlarni ko‘rsatib beradi.
|
| |
Maktabgacha yosh davrida tafakkur egotsentrizmi muammosi

|
Maktabgacha yosh davrida tafakkur egotsentrizmi muammosi
|
bet | 140/169 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 1,92 Mb. | | #242452 |
Bog'liq Umumiy psixologiya4.Maktabgacha yosh davrida tafakkur egotsentrizmi muammosi.
Bog`cha yoshidagi bоla atrоfidagi narsalar dunyosini bilish jarayonida shu narsalar bilan bеvоsita seminar munоsоbatga bo`lishiga intiladi. Bu o`rinda shu narsa хaraktеrliki bоla bilishga tashnaligidan atrоfdagi uzining хaddi sigadigan narsalari bilangina emas, balki kattalar uchun mansub bo`lgan o`zining kuchi хam еtmayligan, хaddi sig`maydigan narsalar bilan хam amaliy munоsоbatda bo`lishga intiladi.
Masalan: bоla avtоmashinani, tramvayni o`zi хaydagisi, rоstakam оtga minib yurgisi,uchuvchi bo`lib samоlyotda uchgisi va rоstakam militsiоnеr b o`lgisi kеladi. Birоq tabiiyki bоla o`zidagi bunday eхtiyojlarning birоntasini хam хaqiqiy yo`l bilan qоndira оlmaydi. Bu o`rinda savоl tug`iladi.
Shuni хam aytib o`tish kеrakki, fan-tехnika mislsiz rivоjlangan bizning хоzirgi zamоnamizdagi yaratilanayotgan, хayratda qоldiradigan narsalar bоlalarga go`yo bir mo`jizadеk ko`rinadi. Natijada ular хam o`zlarining turli o`yinlari jarayonida o`хshatma qilib (ya’ni analоgik tarzda) хar хil хayoliy narsalarni o`ylab chiqaradilar (uchar оt, mashina оdam, gapiradigan daraхt kabi). Bundan tashqari, bоlarning turli хayoliy narsalarni o`ylab chiqarishlari yana shuni bildiradiki, ular o`zlarining хar turli o`yin faоliyatlarida faqat atrоflaridagi bоr narsalarni emas, balki ayni chоg`da eхtiyojlari talab qilayotgan narsalarni хam aks ettiradilar.
Bоlalarning o`yin faоliyatlarida хar хil хayoliy va afsоnaviy оbrazlarni yaratishlaridan shunday хulоsa chiqarish mumkin: оdamning (shu jumladan bоlalarning хam) tashqi muхitdagi narsa va хоdisalarni aks ettirish jarayonlari passiv jarayon emas, balki faоl хamda ijоdiy yaratuvchan, o`zgartiruvchan jarayondir.
Bоlalar o`yin faоliyatlarining yana bir ajоyib хususiyati shundan ibоratki, o`yin jarayonida bоlaning qiladigan хatti-хarakatlari va bajaradigan rоllari k o`pincha umumiylik хaraktеriga ega
bo`ladi. Buni shunday tushunish kеrakki, bоla o`zining turli-tuman o`yinlarida faqat o`ziga tanish bo`lgan yolg`iz bir shоfyorning, vrachning, militsiоnеrning, tarbiyachining, uchuvchining хatti-хarakatlarigina emas, balki umuman shоfyorlarning, vrachlarning, tarbiyachilarning хamda uchuvchilarning хatti-хarakatlarini aks ettiradi.
Albatta,turmush tajribalari va faоliyatlari dоirasi juda chеklangan kichik yoshdagi bоlalar(ba’zan kichik gruppa bоlalari хam) uzlarining o`yinlarida kоnkrеt оdamlarni va ularning хarakatlarini aks ettiradilar. (Masalan, оyisini, adasini,akasini, tarbiyachisini va shu kabi). O`rta, katta bog`cha yoshidagi bоlalarning o`yinlarida esa bunday оbrazlar umumiylik хaraktеriga ega bo`la bоshlaydi.
|
| |
Xalqaro audit va uning modellari - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

2.2. Xalqaro audit va uning modellari XX asrning ikkinchi yarmi hamda XXI asrning dastlabki yillari jahon
mamlakatlari o’rtasida o’zaro hamkorlik va integratsiya jarayonlarining kuchayishi
bilan izohlanadi. Xalqaro maydonda iqtisodiy munosabatlarning tobora
chuqurlashib borishi jahonning turli mintaqalarida erkin iqtisodiy zonalarning
vujudga kelishiga va transmilliy korporatsiyalar faoliyatining kuchayishiga turtki
berdi.
Biznes va aloqalarning jahon mamlakatlari bo’ylab baynalmilallashuvi
buxgalteriya hisobi va audit tizimining ham xalqaro ko’rinishga ega bo’lishiga olib
keldi. Shunday bir sharoitda transmilliy korporatsiyalar va ularning jahonning
boshqa mamlakatlaridagi bo’linmalari o’rtasida hisob va audit tizimini yuritishda
yangicha tartib ishlab chiqilishini taqozo qildi. Turli mamlakatlarda auditorlik
faoliyatiga turlicha yondoshilishiga qaramasdan, jahon xo’jaligi va moliya
bozorlarining baynalmilallashuvi kuchayib borayotganligini aks ettiruvchi
unifikatsiyalangan qoidalarni ishlab chiqish zarur.
Ma’lumki, xalqaro audit standartlari jahon mamlakatlarida turlicha
qo’llaniladi. Bunga asosiy sabab, ushbu mamlakatlarda buxgalteriya hisobi va
auditning turlicha modellari amal qilishidadir.
Jahon mamlakatlarda buxgalteriya hisobi va audit tizimining turlicha
yuritilishi hisob va audit sohasida standartlarni muvofiqlashtirish va tatbiq etishni
taqozo etdi. Xususan, bu tadbir bilan IAPS shug’ullanadi. IFAC huzuridagi
Xalqaro auditorlik amaliyoti qo’mitasi (IAPS) auditorlik faoliyati kam taraqqiy
34
etgan davlatlarda ushbu kasbning mavqeini ko’tarish maqsadida xalqaro auditorlik
standartlarini qo’llashni muvofiqlashtirib turadi.
Bugungi kunga kelib xalqaro audit standartlarini jahon mamlakatlari bo’yicha
qo’llanilish darajasiga ko’ra quyidagi ko’rinishi mavjud:
IP va URL adreslar tushunchasi - O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti...

|
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
bet | 66/151 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 0,78 Mb. | | #125044 |
Bog'liq Adobe Dreamweaver yordamida xml ma\'lumotlarini ko\'rsatish-hozir.orgIP va URL adreslar tushunchasi
Bir qarashda internetning texnik tarkibiy qismi bilan informatsion tarkibi o`zaro o`xshashdek tuyuladi. Chunki ikkala holda ham biz "birni ko`plikka" usulda tashkil etilgan ob`ektlar bog`likligiga duch kelamiz. Aslida bunday emas. Texnik nuqtai nazardan internetda mavjud bo`lgan ixtiyoriy kompyuter ko`plab (millionlab) kompyuterlar bilan bog`langan bo`ladi. Bunday bog`lanish "tarmoq"(Net) deb ataladi. Informatsion nuqtai nazardan internetda e`lon qilingan har bir elektron hujjat, tarmoqdagi bir nechta hujjatlar bilan o`zaro bog`lanishda bo`lishi mumkin. Bu holdagi informatsion bog`liqlik "to`r" (Web) nomini olgan.
Shunday qilib, "Tarmoq" (Net) - haqida so`z yuritilganda o`zaro bog`langan kompyuterlar majmuasi tushunilsa, "to`r" (Web) - haqida so`z yuritilganda esa yagona informatsion muhitni tashkil etuvchi elektron hujjatlar majmuasi tushuniladi.
Amaliyotda internetning real, fizik bog`lanishlar orqali tashkil topgan tarmog`idagi kompyuterlar bilan virtual informatsion fazoni tashkil etuvchi elektron hujjatlari har xil adreslar yordamida ifodalaniladi. Internet tarkibiga kirgan har bir kompyuter to`rt qismdan tashkil topgan o`z adresiga ega, masalan: 142.26.137.07. Ushbu manzil IP (Internet Protocol) - manzil deb ataladi. Internetga doimiy ulangan kompyuterlar o`zgarmas IP-adresga ega bo`ladi. Agar kompyuter foydalanuvchisi internetga faqat vaqtinchalik ishlash uchun ulanadigan bo`lsa, u holda ushbu kompyuter vaqtinchalik IP-adresga ega bo`ladi. Bunday IP-manzil dinamik IP-manzil deb ataladi.
Tarmoqda mavjud bo`lgan ixtiyoriy kompyuter IR-adresini bilgan holda, unga har xil ko`rinishdagi so`rovlar bilan murojaat qilishi mumkin bo`ladi. Bu so`rovlar o`sha kompyuterda saqlanayotgan elektron hujjatlar, ma`lumotlar bazasi, yoki bo`lmasa undagi biror bir programmani ishlatishga, o`sha kompyuter tarkibiga kirgan texnik resurslar imkoniyatidan foydalanishga oid bo`lishi mumkin va hokazo.
Internet informatsion muhitini tashkil etuvchi elektron hujjatlarning har biri kompyuterlarning IR-adreslaridan boshqa o`zlarining takrorlanmas, unikal adreslariga ega. Bu adres URL (Uniform Resource Locator) - adres deb ataladi. Masalan, O`zbekiston Respublikasi hukumatining rasmiy axborotlari, Oliy majlis qarorlari haqida ma`lumot beruvchi elektron sahifa adresi: www.gov.uz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O'zbekiston respublikasi oliy va o'rta maxsus ta'lim vazirligi urganch davlat universiteti xuzuridagi xorazm viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish
|
Quyidagi davlatlardan qaysi biri Britan-Amerika modeliga kirmaydi?

42
o’tkazish bilan bir vaqtda qo’shimcha xizmat ko’rsatish bo’yicha xalqaro
standartlarni ishlab chiqadi. Bular buxgalter-auditorlik kasbining rivojlanishi va
imkoni boricha xalqaro miqyosda auditga yondashishning yagona tizimini
yaratishga mo’ljallangan. Buxgalteriya hisobi standartlari bo’yicha qo’mita (IASC)
buxgal-teriya hisobi va auditning standartlarini ishlab chiqish va uni butun
dunyoga targ’ib qilish maqsadida tuzilgan. Boshqa xalqaro tashkilotlardan farqli
o’laroq Buxgalteriya hisobi standartlari bo’yicha qo’mita tarkibiga faqat
nohukumat tashkilotlar kiritiladi. Qo’mitaga rahbarlik qilish doimiy ishlovchi
kotibiyat tomonidan amalga oshiriladi. Kotibiyat tarkibiga 13 ta davlat va 4 ta
xalqaro tashkilotning vakillari kiritilgan.
Xalqaro buxgalterlar federatsiyasi (IFAC) 1977 yilda buxgalteriya kasbini
yuqori darajaga olib chiqish maqsadida tuzilgan bo’lib, uning bajaradigan
vazifalari IASCning vazifalari bilan mos tushadi. Jahonning 75 mamlakatining
professional hisob tashkilotlari IFACning a’zolari bo’lib hisoblanadi.
Shuningdek, buxgalteriya hisobi va audit tizimlarini standartlashtirish
muammolari bilan BMTning hisob va hisobotlarning xalqaro standartlari bo’yicha
ekspertlarning hukumatlararo ishchi guruhi (ISAR) shug’ullanadi.
Iqtisodiy hamkorlik va rivojlanish tashkiloti (OECD) auditning xalqaro
standartlarini ishlab chiqishda bevosita qatnashmaydi, balki ushbu tashkilot
Mos keluvchanlik auditi - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

28
Dastlabki audit auditor yoki auditorlik tashkiloti tomonidan ushbu korxonani
birinchi marta tekshirishni anglatadi.
Davriy audit takroriy shartnomalar orqali bir korxona bitta auditor yoki
auditorlik tashkiloti tomonidan amalga oshiriladi. Bu esa, albatta, mijozning
malakali auditor bilan uzoq muddatli hamkorlik qilishga bo’lgan qiziqishidan kelib
chiqadi. Davriy audit dastlabki auditga nisbatan ancha ustundir.
Takrorlash uchun savollar
1. «Xalqaro audit» fani va uning ahamiyati nimada deb o’ylaysiz?
2. Fanning qanaqa ob’ektlarini bilasiz?
3. «Xalqaro audit» fanining qanday usullari mavjud?
4. «Xalqaro audit» fanida analiz, sintez, induktsiya, deduktsiya va boshqa
usullar qay tartibda qo’llaniladi?
5. «Xalqaro audit» fanining «Amaliy audit», «Moliyaviy hisobot auditi»,
«Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari» fanlari bilan qanday aloqasi mavjud?
6. Auditorlik faoliyati ilk bora qachon yuzaga kelgan?
7. Auditning qanaqa turlarini bilasiz?
8. Tashqi auditning ichki auditdan qanday farqli xususiyatlari mavjud?
Sangvinik - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xozazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari...

Testlar va so'rovnomalar: Psixologlar tomonidan tuzilgan
temperament testlari va so'rovnomalari mavjud. Bu testlar orqali
siz o'zingizning reaksiyalaringizni, harakatlanishingizni va
tajribalaringizni baholash yordamida o'zingizning temperament
turingiz haqida ma'lumot olishingiz mumkin. Bu tur testlar
o'zgaruvchan hissiyotlaringiz, ishonchli va xarakterli bo'lishingiz,
o'zgartirishlarga bo'lgan istaklaringiz va boshqalar bilan o'zaro
aloqalaringiz haqida savollarga javob berishni talab qiladi.
Bu usullar sizga o'zingizning temperament turingiz haqida ko'proq
tushunishga yordam beradi. Bu bilimlar sizning o'zingiz va o'zingiz bilan
ishlash usullaringiz haqida ko'proq ma'lumotga ega bo'lishingizga
yordam beradi.
Quyidagi davlatlardan qaysi birida xalqaro audit standartlari milliy

39
D. Avstriya
12. Lotin Amerikasidagi mamlakatlarning milliy hisob va audit tizimlarini
standartlashtirish maqsadida tuzilgan Amerika mamlakatlari buxgalterlari
assotsiatsiyasi tarkibiga nechta davlat kiradi?
А. 21
B. 13
C. 10
D. 23
13. Jahon mamlakatlarida buxgalteriya hisobi va audit tizimining qanday
modellari mavjud?
А. Britan-Amerika modeli, Kontinental model, Janubiy Amerika modeli
B. Britaniya modeli, Kontinental model, Janubiy Amerika modeli
С. Amerika modeli, Kontinental model, Janubiy Amerika modeli
D. Britaniya modeli, Kontinental model, Amerika modeli
14. Quyidagi davlatlardan qaysi biri Britan-Amerika modeliga kirmaydi?
А. Shveytsariya
B. Keniya
С. Dominikan Respublikasi
D. AQSh
O’zbekistonda auditorlik faoliyatini rivojlantirish istiqbollari

377
Milliy Assotsiatsiyasi yoki O’zbekiston Auditorlar Palatasi albatta, etakchi
tashkilot bo’lishi (xarajatlarni qoplash tashkilotlarning ularga a’zolik badallari
hisobidan bo’lishi) lozim.
Bundan tashqari, barcha rivojlangan davlatlarda auditorlik faoliyati, ularga
oid muammolar va ularni hal qilish yo’llari, faoliyat yuritayotgan auditorlik
tashkilotlarining reytingi bayon qilingan maxsus jurnallar mavjud (masalan, RFda
«Auditor», «Auditorskie vedomosti», «Buxgalterskiy uchet»; «Accounting cost»
va h.k.lar). Lekin, mamlakatimizda bironta ham yo’q. To’g’ri, hozirgi kunda ushbu
faoliyat to’la-to’kis rivojlangan deb ayta olmaymiz. Ammo, qachon to’liq
rivojlanishini kutib turish ham maqsadga muvofiq emas. Bu kabi ommaviy axborot
vositalarida, auditor va auditorlik tashkilotlari haqida, ularning xizmat ko’rsatish
darajasi reytingi, tashkilotdagi auditorlarning malakasi, ish staji, muammoni hal
qilishda ilmiy yondoshuvi va albatta, xizmat haqi to’g’risidagi ma’lumotlar
mujassam bo’lsagina, mijozlar o’z biznesini qaysi auditorni yollab yoki auditorlik
tashkilotini tekshiruvga jalb qilishida raqobat paydo bo’ladi hamda adolat qaror
topadi. Bu o’z navbatida auditorlik faoliyatini rivojlanishida qo’yilgan muhim
qadamlardan biri bo’ladi. Ta’kidlash joizki, hozirgi kunda auditorlik faoliyatini
yurituvchi auditorlik tashkilotlari va auditorlar haqidagi ma’lumotlarni faqat
O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligidan olish mumkin. Bu har doim ham
amalga oshavermaydi ya’ni, keng omma uchun mo’ljallanmagan.
Hozirgi kunda O’BAMA va O’zR Moliya vazirligi hamkorligida
auditorlarni tayyorlash va qayta tayyorlash borasida SAR va CIPA dasturlari talabi
doirasida malaka sertifikatlarini olish bo’yicha «Moliyaviy hisob-1» fanini
muvaffaqiyatli topshirish talab etiladi. Bu o’z navbatida mahalliy auditorlarning
xalqaro integratsiyalashuvi jarayoniga olib keladi.
Nomi 
Soni - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

380
Har yili ichki audit xizmati rahbari ichki audit xizmati xarajatlarining yillik
smetasini tuzadi va uni tasdiqlash uchun xo’jalik yurituvchi sub’ektning
kuzatuvchi kengashiga taqdim etadi.
Ichki audit xizmati xodimlarining kasb darajasi tegishli litsenziyaga ega
bo’lgan ta’lim muassasalarida muntazamlilik asosida ularning malakasini oshirish
vositasida saqlanishi kerak.
Ichki audit xizmati xodimlari xo’jalik yurituvchi sub’ekt kuzatuvchi kengashi
tomonidan har yili attestatsiyadan o’tkazilishi kerak.
O’zbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini xalqaro darajada
rivojlantirish maqsadida ko’pgina me’yoriy-huquqiy hujjatlar qabul qilindi. Bular
jumlasiga O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2007 yil 4 apreldagi
”Auditorlik tashkilotlari faoliyatini yanada takomillashtirish hamda ular
ko’rsatayotgan xizmatlar sifati uchun javobgarlikni oshirish to’g’risida”gi PQ–
615-sonli Qarori, “Auditorlik tashkilotlarining moliyaviy barqarorligini oshirish
yuzasidan qo’shimcha chora-tadbirlar to’g’risida”gi PQ–907-sonli Qarori, “2011-
2015 yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini
oshirish hamda yuqori xalqaro reyting ko’rsatkichlariga erishishning ustuvor
yo’nalishlari to’g’risida”gi Qarori. 26.11.2010., PQ-1438-son, shuningdek
O’zbekiston Respublikasi moliya vazirining 2012 yil 2 apreldagi 90-sonli buyrug’i
bilan tasdiqlangan «Ichki audit xizmati xodimlarini sertifikatlash tartibi
to’g’risidagi nizom» (O’zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012
yil 12 mayda ro’yxatdan o’tkazildi, ro’yxat raqami 2361) va boshqalar. Ushbu
hujjatlarning qabul qilinishi O’zbekiston Respublikasida auditorlik faoliyatini
yanada rivojlantirishga xizmat qilmoqda.
Takrorlash uchun savollar - Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulov

|
Akrom abbasovich karimov, farxod rashidovich islomov, anvar ziyadullaevich avloqulovBog'liq xalqaro audit (1)Takrorlash uchun savollar
1. Auditning mohiyati nimada?
2. Xalqaro audit deganda nimani tushunasiz?
3. Xalqaro auditning qanday modellari mavjud?
4. Xalqaro audit standartlarini qaysi tashkilot ishlab chiqadi?
5. Xalqaro standartlar xorijiy davlatlarda qay tarzda qo’llaniladi?
6. Britan-Amerika modeliga qaysi davlatlar kiradi?
7. Kontinental modelning qanday xususiyatlari mavjud?
8. Janubiy Amerika modeliga qaysi davlatlar kiradi?
Mavzu bo`yicha testlar
1. Niderlandiya, Buyuk Britaniya va Irlandiyada buxgalteriya hisobi va audit
ma’lumotlari asosan kimlarga mo’ljallanadi?
А. Investorlarga
B. Bank muassasalariga
С. Davlatga
D. Soliq idoralariga
37
2. Germaniya, Lyuksemburg va Belgiyada audit ma’lumotlari asosan
kimlarga mo’ljallanadi?
А. Bank muassasalariga
B. Investorlarga
С. Davlatga
D. Soliq idoralariga
3. Frantsiyada audit ma’lumotlari asosan kimlarga mo’ljallanadi?
А. Davlatga
B. Bank muassasalariga
С. Investorlarga
D. Soliq idoralariga
4. Quyidagi davlatlardan qaysi biri Britan-Amerika modeliga kiradi?
А. Isroil
B. Xitoy
С. Italiya
D. Frantsiya
5. Quyidagi davlatlardan qaysi biri Janubiy Amerika modeliga kirmaydi?
А. Panama
B. Urugvay
С. Ekvador
D. Chili
6. Quyidagi davlatlardan qaysi biri Janubiy Amerika modeliga kirmaydi?
А. Kolumbiya
B. Peru
С. Boliviya
D. Gayana
7. Quyidagi davlatlardan qaysi birida xalqaro audit standartlari faqat
ma’lumot uchun ishlatiladi?
А. Kanada
B. Avstraliya
38
С. Braziliya
D. Niderlandiya
|
| |
“Yigit husni-hunar” mavzusida ko`rik-tanlovni tashkil etish

|
“Yigit husni-hunar” mavzusida ko`rik-tanlovni tashkil etishBog'liq 8 sinf texnologiya konspekt [uzsmart.uz]“Yigit husni-hunar” mavzusida ko`rik-tanlovni tashkil etish
NIZOMI
Ko`rik-tanlovning maqsadi:
o`quvchilarga an`anaviy xalq hunarmandchiligi
turlarini o`rgatish orqali ularni kasb-huarga yo`llash milliy xalq hunarmandchilik
an`analari bilan tanishtirish, tadbirkorlik va kasanachilik faoliyatiga yo`llash.
Ko`rik- tanlovning vazifalari:
-
o`quvchilarning mamlakatimizda yoshlar uchun yaratilgan shart-sharoitlar
va ta`lim sohasida olib borilayotgan ishlar mohiyatini naqadar teran
anglayotganliklarini aniqlash hamda ularda mana shu serqirra jarayonni o`quvchi -
yoshlar o`z o`rnida his etishi, amalga oshirilayotgan ezgu ishlarning hayotbaxsh
ta`siri haqida mustaqil fikrlarini amaliy ifoda eta olish ko`nikmalarini shakllantirish;
-
umumiy o`rta ta`lim maktab o`quvchilarining mehnat ta`limi fanidan
Davlat
ta`lim
standarti
va
o`quv
dasturi
talablarini
qanday
ozlashtirayotganliklarni darajasini aniqlash;
-
“Mustaqillik menga nima berdi, deb emas,balki men mustaqil yurt uchun
qanday ishlarni amalga oshirdim” iborasini nechog`li tushunganliklarni aniqlash;
-
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha buyumlar tayyorlashda o`zbek xalq
hunarmandchiligi san`atining miiliy an`analaridan maqsadga muvofiq foydalanish;
-
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ish usullarini o`rgatish va bozor
iqtisodiyoti talablariga javob beradigan buyumlar tayyorlash texnologiyasini
o`rgatish;
-
O`quvchilarni qobiliyat darajasi va shaxsiy qiziqishlarini hamda xalq
hunarmandchiligiga oid kasb-hunarlarga yo`naltirish.
Ko`rik-tanlovni tashkil etish bosqichlari:
Birinchi bosqichhda ko`rik tanlovga qatnashuvchi o`quvchilar va ularning
xalq hunarmandchiligi bo`yicha tanlagan yo`nalishlari ro`yxatga olinadi (anketa
asosida, ilovaga qarang).
Ikkinchi bosqichda o`quvchilarning xalq hunarmandchiligi bo`yicha bilimlari
sinovdan o`tkaziladi ( o`quvchilarning bilim darajalari sinflar kesimida savol-javob,
tast va boshqa usullar asosida sinovdan o`tkaziladi).
Uchinchi bosqichda o`quvchilarning ko`rik-tanlov uchun topshirgan ishlari
hakamlar hay`ati tomonidan ko`rib chiqiladi va baholash mezonlari asosida
baholanadi.
To`rtinchi bosqichda o`quvchilarga tanlagan xalq hunarmandchiligi
yo`nalishlari bo`yicha ijodiy ish topshiriqlari beriladi.Bajarilgan ijodiy ish
topshiriqlari hakamlar hay`ati tomonidan korib chiqiladi va baholash mezonlari
asosida baholanadi.
Xalq hunarmandchiligi bo`yicha ko`rik-tanlovni tashkil etish muddati va
shartlari maktab ma`muriyati tomonidan belgilanadi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
|
bet | 3/3 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 22,84 Kb. | | #134525 |
Bog'liq Ona tili fanini o\'qitishda interfaol metodlarning o\'rni maqola (2)Foydalanilgan adabiyotlar ro'yxati
Chjen Elena V. «Umrbod ta'lim tizimida talabalarni tarbiyalashda shaxsga yo'naltirilgan yondashuv» ACADEMICIA: Xalqaro ko'p tarmoqli tadqiqot jurnali.
Azhgibkova , TN Universitetlarda audiovizual o'quv qo'llanmalaridan foydalanish texnologiyasi // Ta'limdagi innovatsiyalar.- 2004. - No 2. - b. 111–123.
Bezrukova , VS Zamonaviy dars haqida hamma narsa: muammolar va echimlar.- Moskva: sentyabr, 2004 yil.
Shayxislomov , N. (2020). Ona tili fanini o'qitishda _ zamonaviy pedagogik texnologiyalardan ket . O 'zbekistonda ilm-fan va ta'lim masalalari: muammo va yechimlar,(3), 71-73.
Golish LV , Fayzullayeva DM Pedagogik texnologi bog'lash va tartibga solish. T. , “Iqtisodiyot”, 2012, 27-b.
|
| |
Kasbga 
yonaltiruchi - Mehnat ta’limi fanidan 8 – sinflar uchun dars ishlanmalar to’plami

Kasbga
yonaltiruchi
maqsadi:
o`quvchilarning
tikuvchilik
buyumlarini
tayyorlash haqidagi ko`nikmalarini kengaytirish.
-
tikuvchilik ishlari haqida ma`lumot berish;
-
ayollar kiyimlari haqida ma`lumot berish;
-
bluzka turlari va ularni tikishni o`rgatish
Dars tipi:
yangi bilimlar berish.
Dars turi:
nazariy, amaliy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari:
tushuntirish, suhbat, amaliy ish,
taqdimot.
Fanlararo bog`lanish;
matematika, fizika, chizmachilik, iqtisodiy bilim saoslari va
b.
Darsning jihozi:
tarqatma materiallar, kompyuter, proyekror, ekran, slaydlar, tikuv
buyumlari, bluzkalardan namunalar, ko`rgazmali qurollar, asbob-uskunalar.
Darsning borishi:
I.
Tashkiliy qism.
II.
So`rash.
O`tilgan mavzu yuzasidan savol-javob o`tkazish
III.
Yangi mavzu bayoni
Reja:
1.
Bluzka haqida ma`lumot.
2.
Ayollar bluzkasini loyihalash.
3.
Bluzka andozasi va bluzka assortimenti.
Bluzka yengil kiyim hisoblanib, yelkali kiyimlar turiga kiradi. Kiyimlar
assortimentiga ko`ra, bluzka, bluzka-jemper, bluzka-batniklari kabi turlari mavjud.
Ayollar bluzkasini loyihalash xuddi ko`ylakni loyihalash usulidek bajariladi, lekin
buyum uzunligida farqi bo`ladi. Agar bluzkani yupka ustidan chiqarib kiyilsa, uning
beldan uzunligi 10-15sm yoki bo`ksadan bir oz uzunroq bo`lishi, bluzkani yupkaning
ichiga kirgizib kiyiladigan bo`lsa, bo`ksa chizig`idan 5-7sm uzunlikda bluzka
uzunligi olinadi. Bluzka yuqorigacha taqiladigan yoki bo`rtlari qaytarilgan bo`lishi
mumkin. Bluzkani bel vitochkalarisiz to`g`ri, ya`ni kokrak chizig`i bilan bo`ksa
chizig`ini birlashtirib to`g`ri va vitochkaliqilib loyihalasah mumkin. Bluzkani
loyihalashda uning taqilmasiga e`tibor berish kerak. Bluzka taqilmasida adipi yaxlit
bo`lsa, avval uning o`tim haqi 2-3sm, so`ngra adip haqi 2,5x2+1,5=6,5sm qo`yiladi.
Bluzka taqilmasida adip alohida bo`lsa, o`tim haqi 2-3sm, so`ngra bort adipini tikish
uchun chok haqi 0,5sm qo`shiladi, ya`ni 2,5+0,5=3sm. Bluzka taqilmasida yaxlit
plankali ishlatilsa, u holda o`tim haqi 2 baravar ko`p olinadi, ya`ni 2,5x2+2=7 sm.
Bluzkadan oilaviy tantanalarda: bluzka bilan yupka yoki bluzka bilan shim
bilan birga kiyish mumkin. Uyda ishlash kiyimi komplektlari nihoyatda bemalol
harakat qilishga xalaqit bermaydigan bo`lishi kerak. Buning uchun trikotaj maykalar,
sviterlar bilan shim yoki gavdaga yopishib turmasligi uchun qo`yimi ko`paytirilgan
bluzkalar kiyish yaxshi hisoblanadi. Quyida o`quvchilar amaliy mashg`ulot
davomida mustaqil ishlashlari uchun bluzka andozalaridan namunalar va turli xil
bluzka assortimentlari keltirilgan.
|
III. Dars yakuni - Mehnat ta’limi fanidan 8 – sinflar uchun dars ishlanmalar to’plami

9-14-dars.
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi uchun.
Mavzu:
Amaliy mustaqil ishlar:Xalq hunarmandchiligining tanlangan
yo`nalishi bo`yicha zamonaviy dizayn talablari bilan
uyg`unlashtirilgan mahsulot tayorlashdagi ish usullarini egallash
Darsning maqsadi:
a) ta`limiy – o`quvchilarga xalq hurarmandchiligi sohalari bo`yicha turli
buyumlar tayyorlashni o`rgatish;
b) tarbiyaviy – o`quvchilarda sabrlilik, go`zallikni his qilish xislatlarini
rivojlantirish;
v) rivojlantiruvchi – o`quvchilarning xalq hunarmandchiligiga oid buyumlarini
yasash ko`nikmalarini rivojlantirish.
Kasbga yo`naltiruvchi maqsad:
o`quvchilarni xalq hunarmandchiligi
sohalariga oid kasblar bo`yicha bilim va ko`nikmalarini kengaytirish orqali ularni
shu sohaga oid kasblarga yanada qiziqtirish, shu sohaga oid biror kasbni
tanlashlariga yordam berish.
www.my2.gov.uz interaktiv davlat xizmatlarining yagona

128
Bu muayyan tur xizmatlarini taqdim etishga jalb qilingan tashkilotlar
va mutaxassislar sonini qisqartirish, xizmat kо‘rsatish sifati va samarador-
ligini oshirish, ariza berishdan to yakuniy natijagacha sarflanadigan vaqtni
tejash imkonini beradi.
«Elektron hukumat» tizimini rivojlantirish markazi ma’lumotlariga
kо‘ra, ayni damda Yagona interaktiv davlat xizmatlari portalining yangi
talqini 60 turdagi interaktiv va avtomatlashtirilgan
xizmatni taqdim et-
moqda. Bu xizmatlar aholi, kichik biznes
va xususiy tadbirkorlik
subyektlari orasida keng ommalashmoqda. YaIDXP 2.0 da rо‘yxatdan
о‘tgan faol foydalanuvchilar soni ham tobora ortib, 10 000 dan kо‘proqni
tashkil qilmoqda. Portalning yangi talqini ilgarigisidan taqdim etilayotgan
xizmatlar sifati va samaradorligining yuqoriligi, ilg‘or
texnologik
yechimlar
keng
joriy
etilgani,
xizmatlar
optimallashgani
va
avtomatlashtirilganligi bilan farq qiladi.
Faoliyat yuritayotganiga uch yildan oshgan Yagona interaktiv davlat
xizmatlari portali hozirda 308 xil davlat xizmatini kо‘rsatmoqda. Bu
xizmatlarning 176 xili tо‘la interaktiv va avtomatlashtirilgan,
qolganlari
esa faqat ma’lumot olish yoki ariza berish uchun mо‘ljallangan.
Xizmat kо‘rsatish chog‘ida tushgan va yaratilgan hujjatlar miqdori,
jalb etilgan tashkilotlar
va mutaxassislar soni, о‘tkazilayotgan operatsiya
va muolajalar rо‘yxatini qisqartirish kabi 12 parametr bо‘yicha
amalga
oshiriladigan xizmatlarni muvofiqlashtirish tartibining joriy etilishi
vaziyatni tubdan о‘zgartirdi. Bu ishlab chiqilgan reglament asosida yuksak
darajada rivojlangan interaktiv va avtomatlashtirilgan
xizmatlarni joriy
etish imkonini beradi. Nafaqat yangi xizmatlar, balki YaIDXPda bir necha
yildan buyon taqdim etib kelinayotgan oldingi davlat xizmatlari ham
muvofiq-lashtirilmoqda.
Muvofiqlashtirish tartibi joriy etilishi
natijasida turli idoralarga
borish va davlat xizmatchilari bilan bevosita muloqot qilishga zarurat
qoldirmaydigan tranzaksiya xizmatlariga tо‘liq о‘tilishi kutilmoqda.
tizimlarini bir xil asosga keltirishga xizmat qiladi?

56
D. OECD
8. OECDning xalqaro auditorlik faoliyati bo’yicha asosiy vazifasi nima?
А. Xalqaro standartlarning loyihasini ko’rib chiqishda ishtirok etadi
B. Xalqaro standartlarni ishlab chiqadi
С. Xalqaro standartlarni ishlab chiqishda bilvosita qatnashadi
D. Xalqaro standartlarni tartibga solib turadi
9. AICPAning «Kasbiy etika asoslari» kodeksining 4 qismini ko’rsating?
А. Kontseptsiya, o’zini tutish qoidalari, tushuntirishlar va etik me’yorlar
B. Asosiy qoidalar, o’zini tutish qoidalari, tushuntirishlar va etik me’yorlar
С. Kontseptsiya, izohlar, tushuntirishlar va etik me’yorlar
D. Kontseptsiya, o’zini tutish qoidalari, tushuntirishlar va izohlar
10. «Katta to’rtlik» tarkibiga kiruvchi auditorlik kompaniyalarining yillik
daromadining minimal miqdori qancha bo’lishi kerak?
А. 500 mln. AQSh dollari
B. 300 mln. AQSh dollari
С. 800 mln. AQSh dollari
D. 750 mln. AQSh dollari