nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja - bet 4

inson Odam yoki Adam deb nomlanadi. Umuman olganda, din antropologiyasi
barcha dinlardagi inson haqidagi g‘oyalarni o‘rganib, tizimlashtiradi.
Din antropologiyasini o‘rganishda qator metodlar mavjud bo‘lib, falsafiy,
materialistik maktab vakillari Dinshunoslikning bu sohasini ham evolyusion
nazariyaga moslashtirishga harakat qilganlar. Jumladan, ko‘plab adabiyotlarda
Jahon dinlari o‘zlarining aksar e’tiqodlarini qadimgi Bobil, Misr, Mesopotamiya,
fors va hind afsonalaridan o‘zlashtirgani aytib o‘tiladi. Bu, bir yoqlama yondashuv
bo‘lib, teologik metod tarafdorlari dinlardagi bu o‘xshashlikni ularning bir o‘zakdan
kelib chiqishi bilan bog‘laydilar. Dinshunoslikda esa, barcha dinlarning
antropologik qarashlari, hech qanday shaxsiy fikr bildirmagan holda, boricha
o‘rganish nazarda tutiladi.
Dinshunoslik yuqoridagi fan sohalaridan tashqari, boshqa bir qancha ilm
turlari bilan ham bog‘liq. Ularning ichida birinchilardan bo‘lib tarix o‘rin oladi.
Tarix, makon va zamon ta’yin qilgan holda o‘tmishdagi voqea-hodisalarni
o‘rganuvchi bir ilm turi bo‘lishi bilan birga moziy va hozirdagi dinlarning tarixiy
shakllanishi jihatidan Dinlari tarixiga yaqindan ko‘makchi bo‘ladi.
1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja - bet 3

sotsiologiyasining mavzusi, jamiyatning asos shakllari va dinning tashqi
ko‘rinishlari bilan ijtimoiy jarayonlar, ularning tuzilish va qonunlaridan iborat ekan.
Boshqacha qilib aytganda bu ilm sohasi, tarix bo‘yicha xususiy va mushohadaga
suyanuvchi din va jamiyat tadqiqotlarini; dinning ijtimoiy hayotdagi ko‘rinishlarini
o‘rganadi.
Din sotsiologiyasi, bir tomondan jamiyat, bir tomondan diniy ilmlarga
tayanadi; bu ikki asos ustida yakdillikni keltirib chiqarishga harakat qiladi.
Din psixologiyasi.
Bu ilm sohasi, zamonaviy psixologiya bilan birgalikda
shakllangan va uning bir tarmog‘i holiga aylangan. Din psixologiyasi, avvalo
insonga oid bo‘lgan diniy hayotning turli jihatlarini psixologik jihatdan o‘rganadi.
Ya’ni din psixologiyasi dinning psixologik jihatini, shaxsning diniy tajribasini va bu
tajribaning turli ko‘rinishlarini bayon qilishga harakat qiladi. Natijada u dinning
inson ruhidagi asosiy xususiyatlari xatti-harakatlarga bo‘lgan ta’siri to‘g‘risida
atroflicha to‘xtaladi. Ruh-jasad aloqasi bilan atrof-madaniyat ta’sirlarining
barchasini ichida o‘rganuvchi diniy e’tiqod, shaxslarning ichki olamidagi turli
rivojlanishlarni ko‘rsatib beradi. Shu sababli din psixologiyasi diniy tajribadan
boshlagan holda inson turlarini atroflicha o‘rganib, xos tipologiyalarni kashf qiladi.
Kishining diniy his, tushuncha va yashash tarzi din psixologiyasining asosiy
mavzusidir. U shaxsda din tuyg‘usi va hissining qanday qilib kelib chiqqanligi va
shakllanishini, ihtido (hidoyat topish) yoki inkor hodisalarini, dindan kelib chiqqan
ruhiy keskinlik va shubhalarni tadqiq qiladi.
Din psixologiyasi umumiy psixologiyaning barcha metodlaridan foydalangan
holda o‘ziga taalluqli bo‘lgan mavzularni muhokama qiladi. Bu ilm turi,
dindorlikning shaxs ruhiyatidagi siljish va ta’sir jarayonining tadqiq qilinishida
umumpsixologiyadagi tamal asoslar, berilgan ma’lumotlarga (raqamlar)ga qarab
anketalar, testlar va kuzatuvlardan foydalanadi.
1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja

1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja
Download
1,35 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/52
Sana
19.06.2024
Hajmi
1,35 Mb.
#264388
Download
1,35 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja
Download
1,35 Mb.
Matnni ko'rish
1-variant Quyidagi qaysi qatorda dinshunoslik sohasi keltirilmagan?

|
1-variant Quyidagi qaysi qatorda dinshunoslik sohasi keltirilmagan?
|
bet | 1/14 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 60,19 Kb. | | #251324 |
Bog'liq Dinshunoslik yakuniy nazorat testlari
“Tasdiqlayman”
Ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi
mudiri_______ PhD. T.Xoliyarov
«_____»____________ 2024-yil
Dinshunoslik fanidan yakuniy nazorat testlari
1-variant
1. Quyidagi qaysi qatorda dinshunoslik sohasi keltirilmagan?
A) Din fenomenologiyasi B) Din pedagogikasi C) Din filologiyasi D) Din psixologiyasi
2. Dinning muloqotni ta’minlaydigan funksiyasini aniqlang.
A) kompensatorlik B) kommunikativlik C) regulyativlik D) legitimlashtirish
3. Oltoy turkiylarining eposi “Maaday Qora”da quyidagi qaysi ot obrazi mavjud bo‘lishi totemistik qarashlar bilan bogliq?
A) Karish Quloq B) Boychibor C) Oqula D) G‘irot
4. Jonsiz narsalar g‘ayritabiiy xususiyatga ega deb, bilish va ularga sig‘inish qaysi ibtidoiy diniy tasavvurga xos?
A) Animizm B) Totemizm C) Shomonizm D) Fetishizm
5. Quyidagi qaysi qatorda “e’tiqod” tushunchasiga noto‘g‘ri izoh berilgan?
A) Qattiq ishonch, dildan eʼtirof etiluvchi tushuncha, nuqtai nazar, qarash. B) Biror kimsaga yoki narsaga boʻlgan ishonch; ishonch va ixlos bilan qarash. C) Insonning kechinmalari va xulq- atvori ifodasi.
D) Xudoga yoki umuman biror gʻayritabiiy kuchga ishonish; imon.
6. Islomdagi bo’linishlar turi nechta?
A) 3 ta B) 4 ta C) 5 ta D) 6 ta
7. Quyidagi qaysi davlatda eng ko‘p musulmonlar jamoasi yashaydi?
A) Bangladeshda B) Hindistonda C) Pokistonda D) Indoneziyada
8. Respublikamizda nechta diniy konfessiya uyushmalari faoliyat yuritmoqda?
A) 16 ta B) 15 ta C) 14 ta D) 13 ta
9. Lotinchadan tarjima qilinganda “asos”, “poydevor” ma’nolarini beruvchi so‘z qaysi?
A) ekstremizm B) fundamentalizm C) terrorizm D) kiberterrorizm
10. Quyidagi qaysi qatorda missionerlar faoliyati natijada ma’lum hududlari ajratib olingan davlatlar keltirilgan.
A) Vyetnam, Koreya B) Yugoslaviya, Germaniya C) Sudan, Indoneziya D) Liviya, Suriya
|
| |
Dinning ijtimoiy funksiyalari - 1-mavzu. Dinshunoslik faniga kirish. Dinning mohiyati, tuzilishi vа funksiyalаri reja

Dinning ijtimoiy vazifalari haqidagi ta'limotni funktsionizm rivojlantiradi.
Funktsionizm jamiyatga ijtimoiy tizim sifatida qaraydi. Unda jamiyatdagi har bir
element muayyan funktsiyani bajaradi. Dinning
jamiyatda bajaradigan ijtimoiy,
ma'naviy, ruhiy vazifalari quyidagilardan iboratdir:
Birinchidan, har bir din o‘z e'tiqod qiluvchilari uchun to‘ldiruvchilik, tasalli
beruvchilik –
kompensatorlik
vazifasini bajaradi. Masalan, insonda doimiy ehtiyoj
hosil qilish hodisasini olaylik. Inson o‘z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat bilan
bo‘lgan munosabatlari jarayonida hayotiy maqsadlariga erishishi ilojsiz bo‘lib
ko‘ringanida, unda qandaydir ma'naviy-ruhiy ehtiyojga zaruriyat sezadi. Bu diniy
ehtiyoj bo‘lib, u ma'naviy-ruhiy ehtiyojni qondiruvchi, tasalli beruvchilik vazifasini
bajargan va bajarmoqda.
Masalan, buddaviylik dini rohiblikni targ‘ib qiladi, xristianlikda esa, har bir
xristian Iso masihning qaytishiga umid qilib, sabr-bardosh bilan hayot kechiradi.
Islom dinida har bir musulmon dunyoda erishmagan
moddiy yoki ruhiy orzu-
istaklariga oxiratda erishishga ishongan holda yashaydilar.
Ikkinchidan, din o‘z ta'limot tizimini vujudga keltirgach, o‘ziga e'tiqod
qiluvchilar jamoasini, shu ta'limot doirasida saqlashga harakat qilgan va hozir ham
shunday. Bu dinning birlashtiruvchilik –
integratorlik
vazifasi deb ataladi. Din
doimo
ijtimoiy, etnik, ijtimoiy va ma'naviy hayotda uzviylik, muntazamlilikni
ta'minlash maqsadida u
xalqlarning ijtimoiy hayotiga, axloqiy munosabatlariga,
adabiyoti va san'atiga bog‘langan.
Masalan, yahudiylikda mazkur din vakillari bir mafkura
atrofida bir millat va
yagona maslak egalari bo‘lib, yagona xudo Yahvening sevimli bandalari ekanligi
uqtiriladi.
Xristianlikda diniy me'moriy, tasviriy, musiqa san'atidan
foydalanib ikona
chizuvchilar maktablari faoliyat olib boradi.
Uchinchidan, har bir din o‘z qavmlari turmushini tartibga solib nazorat
qiluvchilik –
regulyatorlik
vazifasini bajaradi. Dinlar o‘z urf-odatlari, marosim va
bayramlarining qavmlari tomonidan o‘z vaqtida, qat'iy tartibda amal qilishini shart
qilib qo‘yadi.
Masalan, islomda kuniga besh mahal namoz o‘qilishi,
har hafta juma
namozini jome' masjidlarida ado etish va hokazolar.
To‘rtinchidan, din aloqa bog‘lashlik –
kommunikativlik
vazifasini ham
bajaradi, ya'ni har bir din o‘z qavmlarining birligi, turli dindagi kishilarning o‘zaro
aloqalari, o‘zaro huquq va burchlarining borligi, urf-odat va ibodatlarni jamoa bo‘lib
bajarilishi lozimligi nazarda tutiladi.
Beshinchidan, din qonunlashtiruvchilik –
Biryukova Elena Olegovna, informatika o'qituvchisi 9-sonli o'rta maktab kuybishev shahri, 2008 yil Bitiruv ishi uchun referat

|
Biryukova Elena Olegovna, informatika o'qituvchisi 9-sonli o'rta maktab kuybishev shahri, 2008 yil Bitiruv ishi uchun referat
|
bet | 1/3 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 394,8 Kb. | | #111743 | Turi | Referat |
Informatika darslarida AKT. Elektron pochta
Bajarildi:
Biryukova Elena Olegovna, informatika o'qituvchisi
9-SONLI O'RTA MAKTAB
Kuybishev shahri, 2008 yil
Bitiruv ishi uchun Referat
900igr.net
Tarkibi
- Pochta nima?
- Elektron pochta
- Elektron pochtaning afzalliklari
- Elektron pochta manzili
- Elektron pochta bilan ishlash uchun dasturiy ta'minot
- Elektron pochtaning ishlashi
- Elektron pochta mijozlari
- Elektron pochta protokoli
- Spam
- Savollar
Pochta nima?
Pochta-bu kamida ikkita abonentga ma'lumot almashish imkonini beradigan an'anaviy aloqa vositasi.
Ushbu almashinuv amalga oshishi uchun siz xabar yozishingiz va manzilni ko'rsatib, pochta qutisiga tushirishingiz kerak, u erda xat muqarrar ravishda pochta tuguniga tushadi. Agar ko'rsatilgan manzil umumiy qabul qilingan standartlarga javob bersa, bir muncha vaqt o'tgach, pochtachi uni qabul qiluvchining pochta qutisiga qo'yadi. Keyin abonent xabarni ochadi va ma'lumot almashildi.
pochta
pochta
pochta
Orqaga
Elektron pochta
Elektron pochta tarixan kompyuter tarmoqlarining birinchi axborot xizmati bo'lib, yuqori tezlikda va sifatli aloqa liniyalarining majburiy mavjudligini talab qilmaydi. Bir paytlar u Rossiya tarmog'ining xizmatlari to'plamini cheklab qo'ygan edi.
Elektron pochta-bu kompyuter tarmog'i orqali elektron xabarlarni almashish imkonini beradigan Internet xizmati.
Elektron pochtaning asosiy xususiyati shundaki, ma'lumot qabul qiluvchiga to'g'ridan — to'g'ri emas, balki oraliq aloqa orqali yuboriladi-elektron pochta qutisi, bu xabar qabul qiluvchi tomonidan so'ralguncha saqlanadigan serverdagi joy.
Orqaga
Elektron pochtaning afzalliklari
- Xabarlarni yuborish tezligi.
- Elektron pochtada nafaqat matn, balki biriktirilgan fayllar (dasturlar, grafikalar, audio...) ham bo'lishi mumkin.
- Oddiylik va arzonlik.
- Xatlarni shifrlash qobiliyati.
- Xatlarni avtomatik qayta ishlash qobiliyati.
- Ommaviy pochta orqali yuborish imkoniyati.
- Xabarni boshqa manzillarga yuborish imkoniyati.
- va boshqalar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Biryukova Elena Olegovna, informatika o'qituvchisi 9-sonli o'rta maktab kuybishev shahri, 2008 yil Bitiruv ishi uchun referat
|
Andijon mashinasozlik instituti rustamova feruzaxon mahmudjanovna arxitektura-qurilish yo

|
Andijon mashinasozlik instituti rustamova feruzaxon mahmudjanovna arxitektura-qurilish yo
|
bet | 1/14 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 426 Kb. | | #111854 | Turi | Referat |
Bog'liq автореферат на узбекском
ANDIJON DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
HUZURIDAGIILMIY DARAJALAR BERUVCHI
PhD.0/05.05.2023.PED.166.01 RAQAMLI ILMIY KENGASH
ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI
RUSTAMOVA FERUZAXON MAHMUDJANOVNA
ARXITEKTURA-QURILISH YO‘NALISHLARIDA KASBIY LEKSIKA O'QITILISHINING METODIK ASOSLARI
(rus tili xorijiy til sifatida)
13.00.02 – Ta’lim va tarbiya nazariyasi va metodikasi (rus tili)
PEDAGOGIKA FANLARI BO'YICHA FALSAFA DOKTORI (PhD) DISSERTATSIYASINING
AVTOREFERATI
Andijon - 2023
UO‘K:378:377.091.3:811.111
Pedagogikafanlaribo‘yichafalsafadoktori (PhD) dissertatsiyasisiavtoreferatimundarijasi
Оглавление автореферата диссертации доктора философии (PhD)по педагогическим наукам
Contents of dissertation abstract of doctor of philosophy (PhD) on pedagogical sciences
RustamovaFeruzaxonMaxmudjanovna
Arxitektura-qurilishyo‘nalishlaridakasbiyleksikao‘qitilishiningmetodikasoslari (rustilixorijiytilsifatida).............................................................
РустамоваФерузахонМахмуджановна
Mетодические основы обучения профессиональной лексике в архитектурно-строительных направлениях (русский язык как иностранный) ………………
RustamovaFeruzaxonMaxmudjanovna
Methodological foundations of teaching professional vocabulary in architecturaland construction areas.(russian as a foreign language)……………………………… .
E’lonqilinganishlarro'yxati
Списокопубликованныхработ
List of published works…………………………………………………………….
ANDIJON DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
HUZURIDAGIILMIY DARAJALAR BERUVCHI
PhD.0/05.05.2023.PED.166.01 RAQAMLI ILMIY KENGASH
ANDIJON MASHINASOZLIK INSTITUTI
RUSTAMOVA FERUZAXON MAHMUDJANOVNA
|
| |
Amaliy mashg‘ulot n 9: Tarix darslarida tarixiy manbalardan, badiiy va boshqa adabiyotlardan foydalanish. Topshiriq

Amaliy mashg‘ulot N 9: Tarix darslarida tarixiy manbalardan, badiiy va boshqa
adabiyotlardan foydalanish.
Topshiriq.
1.
Tarix darslarida tarixiy manbalardan foydalanib o‘quvchilarning tarixiy tasavvur va
tushunchalirining shakllantirilish.
2
. Darslarda badiiy asarlardan samarali foydalanish. (8-9-sinflar misolida)
3
. Yuqori sinf o‘quvchilarida qo‘shimcha adabiyotlar
bilan ishlash mahoratini
shakllantirish.
Asosiy adabiyotlar:
1.Ishmuxamedov.R.Yuldashev.M. Ta’lim va tarbiyada
innavatsion pedagogik
texnologiyalar. T.2013
2. Ishmuxamedov.R. Tarbiyada innovatsion texnologiyalar. - T., 2010.
3. Azizxo‘jaeva N.N. Pedagogik texnologiya va pedagogik mahorat. - T.: TDPU, 2003.
4. Mansurov U., Raxmatullayeva A. Tarix o‘qitish metodikasi.-T.: 2019.
5. Fuzailova G.S. va boshqalar. Tarix o‘qitish metodikasi. - T.: TDPU, 2008.
6. Toshpo‘latov T., G‘afforov Ya. Tarix o‘qitish metodikasi. (bakalavriat I
yo‘nalishidagi talabalar uchun darslik). — T.: O‘zMU - Universitet, 2010.
7. Tolipova J.,Usmanbaeva M. Pedagogik texnologiyalarning
nazariy va amaliy
asoslari. - T., 2006.
8. Shodmonovap.Sh. va boshqalar. Pedagogik texnologiyalar Toshkent:2011.
Qo‘shimcha adabiyotlar:
9.
Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob
xalqimiz bilan birga
quramiz. - Toshkent, O‘zbekiston, 2017. - 488 b.
10.
Mirziyoyev Sh.M.
Erkin va farovon, demokratik O‘zbekiston
davlatini birgalikda
barpo etamiz. - Toshkent, O‘zbekiston, 2016. - 56 b.
11.
Mirziyoyev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash- yurt
taraqqiyoti va xalq faravonligining garovi.-Toshkent, O‘zbekiston, 2017.-48 b.
12.
Mirziyoyev Sh.M. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib intizom va shaxsiy javobgarlik- har
bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo‘lishi kerak. - Toshkent, O‘zbekiston, 2017.
- 104 b.
13.
2017-2021 yillarda O‘zbekiston Respublikasini rivojlantirishning
beshta ustuvor
yo‘nalishi bo‘yicha Harakatlar strategiyasi. O‘zbekiston
Respublikasi Prezidentining
2017 yil 7 fevraldagi PF-4947 sonli Farmoni.
Axborot manbalari:
1. www.gov.uz
2. www.lex.uz
3. www.tdpu.uz
4. www.pedagog.uz
5. www.ziyonet.uz
6.
www.edu.uz
7.
www.elib.buxdupi.uz
Referat mavzu: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari bajardi: pp(S)-2-23- guruhi talabasi

|
Referat mavzu: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari bajardi: pp(S)-2-23- guruhi talabasi
|
bet | 1/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 19,63 Kb. | | #112473 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat mavzu Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari -fayllar.org
Referat mavzu: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari bajardi: pp(S)-2-23- guruhi talabasi
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI ORIENTAL UNIVERSITY
PEDAGOGIKA FAKULTETI
PEDAGOGIKA VA PSIXOLOGIYA YO’NALISHI
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN
REFERAT
MAVZU: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari
BAJARDI: PP(S)-2-23- GURUHI TALABASI
KULIBAYEVA ARUNANING
QABUL QILDI: _______________________
Toshkent 2023
Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari
Reja:
Kompyuterdan foydalanish modellari
Lokal kompyuter tarmog’i
Global kompyuter tarmog’i
KOMPYUTER TARMOQLARI VA ULARNING TURLARI
Hozirgi kunda kompyuterlarni yagona tarmoqqa ulab, ular o 'rtasida ma'lumot almashishni tashkil etish mumkin, Xo'sh, tarmoqning o'zi nima? Uning qanday turlari bor? Internet, intranet, elektron aloqa kabi tushunchalar nimani anglatishi, ularning texnik, dasturiy, axborotli ta'minotini nimalar tashkil qilishi, ularning yaratilishi va ishlashi, ahamiyatini anglash hamda bevosita ishlay olish ko 'nikmalariga ega bo'lish hozirgi jamiyatning har bir a'zosi uchun muhimdir. Ushbu bobda mazkur tushunchalar haqida atroflicha flkr yuritiladi,
Kompyuter tarmoqlari
Kompyuterdan turli masalalarni hal qilishda foydalanish mumkin. Axborot almashish uchun magnit va kompakt disklardan foydalanish yoki boshqa kompyuterlar bilan umumiy tarmoqqa ulanish kerak bo'ladi.
Kompyuterlarning o'zaro axborot almashish imkoniyatlarini beruvchi qurilmalar majmuyiga kompyuter tarmoqlari deyiladi.
Tarmoqning asosiy imkoniyatlari tarmoqqa ulangan kompyuterlar va axborot ashyolariga bog'liq
Axborot ashyolari deganda arxiv, kutubxona, fondlar, ma'lumotlar ombori va boshqa axborot tizimlaridagi hujjatlar yig'indisi tushuniladi.
Tarmoqdagi kompyuterlarda saqlanayotgan axborot ashyolariga ushbu tarmoqqa ulangan boshqa kompyuterlar yordamida kirish mumkin. Kompyuterlarni tarmoqqa ulash usullari ko'rsatilgan.
Kompyuterlar soniga qarab, tarmoqlar lokal, mintaqaviy va global tarmoqlarga bo'linadi.
|
| |
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt: 2 soat Talabalar soni: 15-30

|
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt: 2 soat Talabalar soni: 15-30
|
bet | 1/4 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 13,97 Kb. | | #110118 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt 2 soat Talabala-fayllar.org
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt: 2 soat Talabalar soni: 15-30 Dars turi
Mavzu:
|
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar.
|
Vaqt: 2 soat
|
Talabalar soni: 15-30
|
Dars turi:
|
Amaliy
|
Darsning maqsadi:
|
Referat va referat tarkibidagi klishelangan jumlalar haqida ma’lumot berish.
|
|
Darsning vazifalari:
Referat haqida umumiy ma’lumot berish.
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar haqida ma’lumot berish.
Referatning o‘ziga xos xususiyatlari haqida tushuncha berish.
|
Kutilayotgan natijalar:
1. Talabalar referat haqida to'liq tushunchaga ega bo'ladilar. (Ilova 1)
2. Talabalar referat tarkibidagi klishelangan jumlalar haqida bilib oladilar. (Ilova 2)
3. Talabalar referat yozish va tahlil qila olish, undan foydalanish ko‘nikmasini o‘zlashtiradilar. (Ilova 3)
|
Amaliy mashgulotning ta’lim texnologiyasi xaritasi.
|
| |
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti Jalgas Tekst akademik word

|
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti
|
bet | 1/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik word
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍ
SANLÍ TEXNOLOGIYALAR MINISTRLIGI
MUHAMMED AL-XOREZMIY ATÍNDAǴÍ
TASHKENT INFORMACIYALÍQ TEXNOLOGIYALARÍ UNIVERSITETI NOKIS FILIALI
NÓKIS FILIALÍ
Kampyuter injinering fakulteti
“Kampyuter injinering” bagdari
1-kurs studenti Karimbeav Jalǵasbaydiń
Akademiyaliq jaziw páninen
Ózbetinshe jumisi
Tayarlaǵan _________________ J.Karimbaev
Qabıllaǵan _________________ T. Otarova
Nókis –2024
Joba
Kirisiw
1. Tekst haqqında
2. Teksttiń túrleri
3. Tekstler haqqında maǵlıwmat
Juwmaqlaw
Paydalanılǵan ádebiyatlar
Kirisiw
Tekst, insanlar ortasında eki tárep baylanısilardı ornatıw ushın kútá úlken áhmiyetke iye. Blu, jazılǵan sózler arqalı maǵlıwmat almaslaw hám izbe-iz qılıwdıń ózgeriwshilerden biri esaplanadı. Xat -mazmun, dawıslı eki tárep baylanısilardan ayrıqsha túrde, jazılǵan tekst o'qiyuvchiga shaqırıq qılıw hám óz pikirlerin anıqlama beriw múmkinshiligin beredi. Teksttiń ózi bolsa o'qiyuvchiga waqtı bolsa ózlestiriw, analiz qılıw hám maǵlıwmatlardı úyreniw múmkinshiligin beredi. Blu process, adamlar arasında túsinik ósiw hám pikirlerdi almaslaw ushın keń múmkinshilikler jaratadı.
Tekst, adamlarǵa óz pikirlerin, ideyaların, teoriyalerdi hám túsiniklerin túsindirme berip atır eń zárúrli qurallardan biri bolıp tabıladı. Tekst, jazıw, maqala yamasa basqa formada bolıwı múmkin hám insanlarǵa óz pikirlerin túsindiriw, anıqlama beriw hám basqa adamlardıń pikirleri menen bóliw kóriw múmkinshiligin beredi.
Tekst, túrli tarawlarda pikirler almaslawda hám óz pikirlerin túsindirme berip atır kútá úlken áhmiyetke iye. Mısalı, ilimiy tarawda tekst, jańa pikirlerdi tálim alıw, ilimiy izertlew aparıw hám túsiniklerdi túsindirme berip atır tiykarǵı qural retinde qollanıladı. Sotsial tarmaqta bolsa, tekst, pikirlerdi, pikirler almaslawın, hám óz túsinikleri hám sezimlerin basqalar menen jalǵawıshda zárúrli rol oynaydı.
Tekst, adamlarǵa óz pikirlerin ańlatpa qılıw, logika hám dálillerdi keltiriw, máselelerge sheshim tabıw hám basqalar menen óz-ara túsiniklerin jalǵawısh múmkinshiligin beredi. Blu bolsa, insanlar arasındaǵı munasábetlerdi rawajlandırıw hám óz-ara túsiniwdi kúshaytadı.
Filolog E. Semserev “Teksttiń lingvistik tah'lili” atlı kitabında “Tekst - hámmeelementleri óz-ara tıǵız baylanısda bolǵan hám avtor kózqarasınan málim bir maqsetke
baǵıtlanǵan nominativ-estetik informaciyanı ańlatiwshı murakab struktura» degen tariypni beredi.
I. Elshiov bolsa tekstti tómendegishe tariyplaydi: “Gapdan úlken birlik quramalı sintaktik pútinlik bolıp, ol pikiran hám sintaktik tárepten óz-ara baylanıslı bolǵan gápler birlespesinen ibarat. Ol jaǵdayda pikir gapga salıstırǵanda talay tolıq boladı”. Tekst kólem hám mazmun belgisine kóre ekige bólinedi:
Kólem belgisine kóre tekst túrleri.
Ańlatpa maqseti hám mazmun belgisine kóre tekst túrleri
|
| |
Vzvod (batareya) komandirining ish va lavozimini qabul qilish dalolatnomasida quyidagilar aks ettiriladi

|
Vzvod (batareya) komandirining ish va lavozimini qabul qilish dalolatnomasida quyidagilar aks ettiriladi
|
bet | 6/8 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 42,73 Kb. | | #261956 | Turi | Referat |
Bog'liq Nematullayev AmaliyotVzvod (batareya) komandirining ish va lavozimini qabul qilish dalolatnomasida quyidagilar aks ettiriladi:
vzvod (batareya)ning roʻyxat boʻyicha va safdagi tarkibi; jangovar shayligi holati va jangovar tayyorgarlik darajasi;
shaxsiy tarkibning ma'naviy-ruhiy va harbiy intizomi holati,
qurol-aslaha, harbiy texnikalar va boshqa moddiy vositalarning mavjudligi va texnik holati;
harbiy xizmatchilarning yashash va maishiy sharoitlari.
Dalolatnomaga vzvod (batareya) moddiy vositalarining mavjudligi va sifatini tavsiflovchi jadvalilar ilova qilinadi.
Dalolatnoma ish va lavozimni topshiruvchi va qabul qiluvchi tomonidan imzolanadi va batalon (divizion) komandiri tomonidan tasdiqlanadi. Dalolatnoma saf boʻlinmasida hisobga olinadi va 3 yil mobaynida saqlanadi.
Guruh komandirining ish va lavozimini qabul qilish dalolatnomasida quyidagilar aks ettiriladi:
guruhning ro'yxat boʻyicha va safdagi tarkibi;
jangovar shayligi holati va jangovar tayyorgarlik darajasi;
shaxsiy tarkibning ma'naviy-ruhiy va harbiy intizomi holati;
qurol-aslaha, harbiy texnikalar texnikalar va boshqa moddiy vositalarning mavjudligi va texnik holati;
harbiy xizmatchilarning yashash va maishiy sharoitlari.
Dalolatnomaga guruh moddiy vositalarining mavjudligi va sifatini tavsiflovchi jadvalilar ilova qilinadi.
Dalolatnoma ish va lavozimni topshiruvchi va qabul qiluvchi tomonidan imzolanadi va vzvod (batareya) komandiri tomonidan tasdiqlanadi. Dalolatnoma saf boʻlinmasida hisobga olinadi va 3 yil mobaynida saqlanadi.
Boʻlinma komandirining moddiy taʼminot boʻyicha yordamchisining ish va lavozimni qabul qilish dalolatnomasiga mavjud moddiy vositalar va ularni sifat holati jadvalilari (har bir xizmat boʻyicha birinchi nusxalari) ilova qilinadi. Jadvalilarning ikkinchi nusxalari xizmat boshliqlariga boʻlinma mulklarini qabul qilish va topshirish natijalari boʻyicha choralar koʻrish uchun qoʻldiriladi.
Dalolatnomada quyidagilar koʻrsatiladi:
boʻlinmada mavjud moddiy vositalar, yetishmovchilik yoki ortiqchalar, ta'mirga muhtoj qurol - aslaha, harbiy texnika va anjomlar;
boʻlinmaning kiyim-kechaklar, shuningdek ishchi kiyim-kechaklar bilan ta'minlanganligi;
hisob hujjatlarining mavjudligi va holati;
boʻlinmadagi yotoqxonalar, maishiy xizmat koʻrsatish, yuvinish xonasi, gʻazna, hojatxona va boshqa xonalarning holati;
boʻlinmada yongʻin xavfsizligi talablarini bajarilishi.
Dalolatnomani ish va lavozimni qabul qiluvchi va topshiruvchi imzolaydi va u boʻlinma komandiri tomonidan tasdiqlanadi.
Moddiy vositalarni kamomadi aniqlanganda va ma'muriy surishtiruv ishlarini oʻtkazish zarurati tugʻilsa, boʻlinma komandiri komanda boʻyicha bildirgi beradi va unga dalolatnomani va kamomadni kelib chiqish sabablari boʻyicha tushuntirish xatlarini ilova qiladi.
|
| |
Referat mavzu: Qo‘shinlarda lavozimni qabul qilish va topshirish

|
Referat mavzu: Qo‘shinlarda lavozimni qabul qilish va topshirish
|
bet | 1/8 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 42,73 Kb. | | #261956 | Turi | Referat |
Bog'liq Nematullayev Amaliyot
AXBOROT KOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI VA ALOQA HARBIY INSTITUTI
4/2 – seksiya kursantining
“Malaka amaliyoti dasturi” davomida bajargan
REFERAT
Mavzu: Qo‘shinlarda lavozimni qabul qilish va topshirish
Bajardi: Kursant Ne’matullayev A
Mavzu: Qo‘shinlarda lavozimni qabul qilish va topshirish.
Reja:
Kirish
Asosiy qism
Lavozimni qabul qilish tartibi.
Ish va lavozimni qabul qilish va topshirish hujjatlari hamda ularni ishlab chiqish tartibi.
Ish va lavozimni qabul qilish mobaynida aniqlangan kamchiliklarni hal etish.
Xulosa
Foydalanilgan Adabiyotlar
KIRISH
Yangi tayinlangan harbiy qism komandiri oʻz faoliyatini bajarishga katta komandirning (boshliqning) farmoyishi yohud buyrug'i asosida kirishadi. Harbiy qism komandiri boshqarishga kirishgani toʻgʻrisida buyruqni e'lon qiladi va katta komandirga (boshliqqa) bildiruv beradi.
Yangi tayinlangan harbiy qism (boʻlinma) komandiri harbiy qism (boʻlinma) shaxsiy tarkibiga katta komandir (boshliq) tomonidan tanishtiriladi.
Yangi tayinlangan harbiy qismlar, boʻlinmalarning vzvod komandiri va undan yuqori boʻlgan komandirlar lavozimni qabul qilish chogʻida harbiy qism, boʻlinma harbiy xizmatchilarining ariza va shikoyatlarini aniqlash va keyinchalik ularni hal etish maqsadida ularni suhbat oʻtkazadi.
Komandir (boshliq) vaqtincha joʻnab ketgan hollarda, oʻz majburiyatlarini bajarish uchun, oʻrinbosarini oʻrnida qoʻldiradi. Shtatdagi oʻrinbosari boʻlmaganda va agar komandir (boshliq) tomonidan oʻrinbosar koʻrsatilmagan boʻlsa, lavozim boʻyicha katta shaxs, teng mansablar holatida esa, harbiy unvoni boʻyicha katta shaxs qoʻmondonlikni qabul qiladi. Qoʻmondonlikka kirishgan shaxs bu haqda katta komandirga (boshliqqa) bildiruv beradi.
|
| |
Qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti

|
Qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti
|
bet | 1/3 | Sana | 04.12.2023 | Hajmi | 64,05 Kb. | | #110855 | Turi | Referat |
Bog'liq CAD- CAM- va CAE- tizimlari bilan ishlash.
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI
______________________________ fakulteti
“____________________________”yo’nalishi
____________________________guruh _________________________________ning
REFERAT
____________________________________fanidan
Bajardi: _____________
Qabul qildi: ______________
Qarshi-2023-2024
CAD- CAM- va CAE- tizimlari bilan ishlash
Reja:
Loyihalshning avtomatlashtirilgan tizimi va uning vazifalari.
Loyixalashni avtomatlashtirish jarayonining asosiy bosqichlari.
Loyihalshning avtomatlashtirilgan tizimi. Ularning turlari va modellari.
Ixtisoslashtirilgan MathCad tizimlarining geologik soxalarda qo’llanilishi.
Dasturning interfeysi va asboblar paneli.
MathCad tizimida masalalarni yechish.
Compas dasturi bilan ishlash.
Loyihalshning avtomatlashtirilgan tizimi va uning vazifalari.
Texnik ob’yektlarni loyihalash – hali mavjud bo’lmagan ob’yekt obrazini yaratish, o’zgartirish va taqdim etish jarayonidir. Ob’yekt yoki uni tashkil qilgan qismlar obrazi inson hayolida ijodkorlik natijasida yaratilishi yoki kompyuter va insonning o’zaro aloqasi jarayonida ba’zi-bir algoritmlarga mos ravishda amalga oshirilishi mumkin. Nima bo’lishdan qat’iy nazar muhandislik loyihalash jamoatning ba’zi bir texnik ob’yektlarga bo’lgan extiyogi borligi tufayli boshlanadi. Texnik ob’yektlar qurulish ob’yektlari, ishlab chiqarish mahsulotlari yoki jatayonlar bo’lishi mumkin. Barcha loyihalash jarayonini yoki uning bir qismini yechish inson va kompyuterning o’zaro aloqasi orqali amalga oshiriladigan loyihalash avtomatlashtirilgan deb ataladi. Avtomatlashtirilgan loyihalashni amalgam oshiradigan tizim avtomatlashtirilgan loyihalash tizimini tashkil qiladi. (ingliz tilidan olinganda CAD System — Computer Aided Design System).
Murakkab ob’yektlarni loyihalash bir qator nazariya va yondashuvlarda ifodalangan g’oya va prinsiplarni qo’llashga asoslangandir. Murakkab tizimlarni loyuhalshning turli usullarini o’zida qamragan g’oyalardan tashkil topgan tizimli yondashuv har tomonlama umumiy yondashuv hisoblanadi. Tizimli yondashuvning asosiy umumiy prinsipi murakkab tizimlarni ularning o’zaro aloqasini hisobga olgan holda qabul qilishdan iborat. Tizimli yondashuv tizim tuzilishini yaratish, aloqalarni turlarga bo’lish, atributlarni aniqlash, tashqi muhit ta’sirini tahlil qilish kabi jarayinlarni qamrab olgan.
|
| |
Boʻlinma komandiri ish va lavozimni topshirish va qabul qilishni qism komandirining buyrug'iga asosan shaxsan amalga oshiradi quyidagilarga majburdir

|
Boʻlinma komandiri ish va lavozimni topshirish va qabul qilishni qism komandirining buyrug'iga asosan shaxsan amalga oshiradi quyidagilarga majburdir
|
bet | 8/8 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 42,73 Kb. | | #261956 | Turi | Referat |
Bog'liq Nematullayev AmaliyotBoʻlinma komandiri ish va lavozimni topshirish va qabul qilishni qism komandirining buyrug'iga asosan shaxsan amalga oshiradi quyidagilarga majburdir:
ish va lavozimni topshirayotgan shaxs ishtirokida boʻysunuvchi komandirlar va ularning moddiy ta'minot boʻyicha yordamchilarining boʻlinmalarda xoʻjalik faoliyatining holati va harbiy xizmatchilarni modddiy vositalar bilan ta'minlanganligi boʻyicha bildiruvlarini eshitishga;
boʻlinmaga biriktirilgan xizmat xonalarining joylashuvi va holatini tekshirishga;
qoʻshilma (harbiy qism)ning ish yurituvida boʻlinmaga tegishli inventarizatsiya jadvalilari va o'tkazilgan taftishlar dalolatnomalari bilan tanishishga;
boʻlinmadagi qurol - aslaha, jangovar va harbiy texnikalar, oʻq - dorilar va boshqa moddiy vositalarning mavjudligi, sifat holati, va butligini qoʻshilma (harbiy qism) xizmatlaridagi hisob kitoblar bilan solishtirib tekshirishga;
zarurat boʻlganda boʻlinmalar moddiy vositalarini mansabdor shaxslarga qayta biriktirishga.
Boʻlinma komandirlari ish va lavozimni qabul qilish (topshirish) boʻyicha bildirgini qoʻshilma (harbiy qism) komandiriga belgilangan tartibda taqdim etadilar.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
Asosiy me’yoriy hujjatlar, darslik va o’quv qo’llanmalar
1. Bo‘linmalarni kundalik faoliyatini boshqarish. O. Mamaraufov 2022 yil.
2. Aloqa uzellarini ekspluatatsiya qilish qoidalari. O’R QK BSh boshlig‘ining 2021 y 9-fevraldagi 40- sonli buyrug‘i.
3. Umumqo’shin bo’linmalari janglarida aloqani tashkillashtirish. O’quv qo’llanma.
TATU MF: 2018 y.
4. Pardaev H.S., Tadjibaev Z.A. Aloqa uzellarini jangovar qo’llash asoslari. O’quv
qo’llanma. TATU MF, 2018 y.
5. Tadjibaev Z.A. Harbiy aloqa tugunlari. O’quv qo’llanma. AKT va AHI: 2021 y.
6. O’R MV ning 16.02.2021y. dagi 109- sonli buyrug‘i “O’R MV qo’shinlarida avtomatlashtirilgan boshqaruv tizimi va aloqaning tehnik ta’minoti bo’yicha qo’llanma”.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Boʻlinma komandiri ish va lavozimni topshirish va qabul qilishni qism komandirining buyrug'iga asosan shaxsan amalga oshiradi quyidagilarga majburdir
|
Test uchun namuna 1 Yalpi taklifning vertikal modelida

|
Test uchun namuna 1 Yalpi taklifning vertikal modelida
|
bet | 1/5 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 53 Kb. | | #260026 |
Bog'liq TEST UCHUN
TEST UCHUN NAMUNA
1 Yalpi taklifning vertikal modelida:
+iqtisodiyot to’lib bandlik sharoitida turgan holat aks ettiriladi;
-nominal YaIM, va baholar darajasi qayd qilingan (o’zgarmas);
-yalpi talabning o’zgarishi baholar darajasiga ta’sir etmaydi;
-ish haqi, baholar darajasi va real YaIM o’zgaruvchan;
2 Mamlakatning qayd qilingan valyuta kursi tizimida:
+pul-kredit siyosati, rollarni taqsimlash qoidasiga ko’ra, ichki balansni tartibga solishda foydalaniladi
-pul-kredit siyosati to’lov balansini tartibga solishda byudjet-soliq siyosatiga qaraganda nisbiy ustunlikka ega, ammo ichki muvozanatni tartibga solishda emas;
-byudjet-soliq siyosati, rollarni taqsimlash qoidasiga ko’ra, tashqi balansni tartibga solishda foydalaniladi;
-tashqi balansga, pul-kredit siyosatiga nisbatan, byudet-soliq siyosati kuchliroq ta’sir ko’rsatadi;
3 Ochiq bozordagi operasiyalar deganda:
+Markaziy Bank tomonidan davlat qimmatli qog’ozlarini sotib olish-sotish.
-tijorat banklari tomonidan chet-el valyutalarini sotib olish-sotish;
-mamlakat kompaniyalari tomonidan jahon bozorida tovarlar va xizmatlar sotib olish-sotish;
-nomoliyaviy korporasiyalar tomonidan fond birjalarida aksiya va obligasiyalarni sotib olish-sotish;
4 Davlat xarajatlari (G) va pul taklifi (M) shunday holatda o’zgardiki, bunda daromad miqdori (U) saqlanib qoldi, (R) foiz stavkasi esa ko’paydi. Bu holatda IS-LM modelida shuni qayd etish mumkinki:
+G va M kamayadi.
-G kamayadi, M ko’payadi;
-G va M ko’payadi
-G ko’payadi, M kamayadi;
5 Iste’mol funksiyasi quyidagi ko’rinishga ega: C=4000+8Yd . Avtonom xarajatlar multiplikatori nimaga teng?
+4ga
-8 ga
-10 ga
-5 ga
6 Agarda joriy operasiyalar bo’icha balans qoldig’i minus 60 ni, kapital harakati schyoti qoldig’i plyus 50ni tashkil etsa, umumiy balansni nolga keltirish uchun rasmiy rezervlardan jalb qilinadigan tushumlar qanchani tashkil etishi lozim?
+110; .
-160;
-140;
-150
|
| |
Referat tayyorlash va himoya qilish

Referat tayyorlash va himoya qilish
Download
102,81 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
17.11.2023
Hajmi
102,81 Kb.
#100545
Turi
Referat
Download
102,81 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Referat tayyorlash va himoya qilish
Download
102,81 Kb.
Matnni ko'rish
Referat titul… sinusoidal e. Y. U. K. Ni hosil qilish. Sinusoidal o’zgaruvchan tokning asosiy tavsiflari

|
Referat titul… sinusoidal e. Y. U. K. Ni hosil qilish. Sinusoidal o’zgaruvchan tokning asosiy tavsiflari
|
bet | 1/4 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 280,32 Kb. | | #100540 | Turi | Referat |
Bog'liq noila
REFERAT TITUL…
SINUSOIDAL E.Y.U.K.NI HOSIL QILISH. SINUSOIDAL O’ZGARUVCHAN TOKNING ASOSIY TAVSIFLARI.
REJA:
O’zgaruvchan toklarning turlari haqida tushunchalar.
2. Sinusoidal o’zgaruvchan EYuK ni hosil qilish
3. Sinusoidal o’zgaruvchan kattaliklarni xarakterlovchi parametrlar
4. Sinusoidal o’zgaruvchan funkstiyaning ta’sir etuvchi va o’rtacha qiymatlari
5. Sinusoidal o’zgaruvchan kattaliklarni aylanuvchan vektorlar yordamida
ifodalash
O’zgaruvchan tok turlari
Yo’nalishi va qiymati davriy ravishda o’zgarib turadigan har qanday tok o’zgaruvchan tok deyiladi. O’zgaruvchan tok vaqt bo’yicha ma’lum qonun asosida o’zgaradi, ya’ni tokning qiymati vaqtning funkstiyasidir. Shuningdek, elektromagnit energiyasini bir turdan boshqa turga aylantirishning barcha fizikaviy jarayonlari hozirgi zamon elektrotexnikasi barcha sohalari (elektr mashinalar, radiotexnika, aloqa, elektroavtomatika, yarim o’tkazgichlar, hisoblash texnikasi va boshqalar)ning asosini tashkil etadi. Ayrim elektr qurilmalarda esa qiymati davriy ravishda o’zgaruvchi toklar ishlatiladi. Bunday toklar pulsastiyalanuvchi toklar deyiladi (3.1-rasm, a-v).
Umuman o’zgaruvchan tokni shartli ravishda uchta turga bo’lish mumkin:
qiymati o’zgaruvchan, ammo yo’nalishi o’zgarmas tok (3.1.-rasm, a-v);
2) qiymati va yo’nalishi o’zgaruvchan tok (3.1-rasm, g-e);
3) davriy o’zgaruvchan tok (3.1-rasm, v-e).
3.1-расм
Sanoatda va turmushda foydalaniladigan o’zgaruvchan tok sinusoidal qonun bo’yicha o’zgaruvchan tokdir (3.1-rasm, e). Bu tokni yuqori kuchlanish bilan uzoq masofalarga uzatish hamda o’zgaruvchan tokda ishlovchi mashina va apparatlar (transformatorlar, asinxron va sinxron dvigatellarni ishga tushirishda ishlatish mumkin. Sinusoidal qonun bo’yicha o’zgaradigan EYuK, kuchlanish va toklar sinusoidal o’zgaruvchan kattaliklar hisoblanadi.
Sinusoidal o’zgaruvchan kattaliklar bo’lmish EYuK, kuchlanish, tok va quvvatlarning ixtiyoriy vaqt lahzasidagi qiymatlari oniy qiymatlar deyilib, e, u, i, p harflari bilan belgilanadi. Shu oniy qiymatlarning davr ichidagi eng kattasi maksimal yoki amplituda qiymatlar deyilib, Em, Um, Im, Pm harflari bilan belgilanadi (3.1-rasm, e).
Sinusoidal o’zgaruvchan kattaliklarning ta’sir etuvchi (effektiv) va o’rtacha qiymatlari (batafsil keyinroq ko’rib chiqiladi) tegishlicha E, U, I, P va Eo’r, Io’r, Po’r harflari bilan belgilanadi.
|
| |
1-amaliy mashg‘ulot. Termoelektron emissiya tok zichligini haroratga bog‘liqligini hisoblash Termoelektron emissiya

unga ikkita elektrod – katod va anod joylashtirilgan bo‘ladi. Bevosita
joylashtiriladi. Katod silindr yoki qutili anod ichiga joylashtirilgan
bo‘ladi. Katta quvvatli diodlarda issiqlik olib ketilishi uchun anod
qovurg‘alarga ega bo‘ladi. Katod, anod va qizdirgichlar (bilvosita
qizdirilagan lampalarda) tashqi chiqishlar bilan ulangan bo‘ladi (lampa
oyoqchalari bilan). Lampali diodning shartli grafik belgilanishi 1a –
rasmda ko‘rsatilgan.
Katod qizdirilganda elektronlar termoelektron emissiya hisobiga
katod sirtini tark etadi. Sirtni tark etgan elektronlar boshqa elektronlarni
chiqishiga to‘sqinlik qiladi. Buning natijasida katod atrofida elektronlar
buluti hosil bo‘ladi. Kichik tezliklarga ega bo‘lgan elektronlarning bir
qismi bulutdan katodga qayta tushadi. Berilgan katod haroratida bulut
turg‘unlashadi: katodga undan qancha elektron uchib chiqqan bo‘lsa,
shuncha elektron tushadi.
Katodga nisbatan anod kuchlanishi nol bo‘lganida (masalan,
anodni katodga qisqa tutashtirilganda) lampada, katoddan anodga
elektronlar toki oqib o‘tadi. Nisbatan tezkor bo‘lgan elektronlar fazoviy
zaryadning potensial o‘rasini yengib o‘tadi va anodga tortiladi. Tok
oqishini to‘xtatishi, anodga -1V va undan pastroq berkituvchi manfiy
kuchlanish berilgan yuz beradi. Anodga musbat kuchlanish berilganda
diodga tezlashtiruvchi maydon hosil bo‘ladi va anod toki oshadi. Anod
toki katod emissiya darajasining qiymatiga erishganida tokning oshishi
sekinlashadi va anod toki turg‘unlashadi (to‘yinadi).
"Elektronika va radiotexnika" kafedrasi katta o‘qituvchisi D

|
"Elektronika va radiotexnika" kafedrasi katta o‘qituvchisi D
|
Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 13,34 Kb. | | #116619 |
Bog'liq Taqriz E va C
“Elektronika va radiotexnika” kafedrasi katta o‘qituvchisi D.Arziyev tomonidan “ Elektronika va sxemalar 1” fanidan tayyorlangan o‘quv qo‘llanmaga
T A Q R I Z
Zamonaviy axborot – kommunikatsiya texnologiyalari hamda ilm fan rivojlanib borayotgan hozirgi zamonda barcha fanlar sohalarida bilimlarning tez yangilanib borishi, ta’lim oluvchilar oldiga o‘z sohalarini mukammal o‘rganish bilan bir qatorda, mustaqil ravishda bilim olish vazifasini qo‘ymoqda.
“Elektronika va sxemalar 1” fanidan tayyorlangan o‘quv qo‘llanma ma’lum miqdorda shu masalani yechimi bo‘la oladi. O‘quv qo‘llanma reja bo‘yicha hajmi juda keng ko‘lamdagi ma’lumotlarni ma’noli bayon etishni talab etgan. Tayyorlangan o‘quv qo‘llanma Davlat ta’lim standartiga mos lotin alifbosida asoslangan o‘zbek tilida yozilgan.
O‘quv qo‘llanma 10 bobdan iborat bo‘lib, o‘z ichiga elektr zanjirlar nazariyasi, elektronikaning rivojlanish bosqichlari, Kirxgof qonunlari asosida elektr zanjirlarni taxlil qilish, elektr zanjirlarda o‘tish jarayonlari, elektr kattaliklar, elektr sxema simulyatorlari, yarimo‘tkazgichli elementlar, ularning ishlash pritsiplari, diodlar, bipolyar va maydoniy tranzistorlar, tiristorlar, semistorlarning tuzilishi va ishlash prinsiplari keltirilgan.
O‘quv qo‘llanmaning har bir bobi uchun nazorat savollari keltirilgan bo‘lib, ular talabalar tomonidan o‘quv materiallarini mustaqil o‘zlashtirishda xamda o‘qituvchi tomonidan tizimli reyting nazoratini oshirishga ko‘maklashadi.
O‘quv qo‘llanmada fan dasturida belgilangan mavzular keltirilgan bo‘lib, elektron asbolarning ishlash prinsiplpri rasmlar va sxemalar yordamida soddaroq ko‘rinishda tushuntirilgan.
“Elektronika va sxemalar 1” fani yuzasidan tayyorlangan o‘quv qo‘llanma xajmi va mazmuniga asosan: 5330500 -kompyuter injenering; 5330300 – axborot xavfsizligi (barcha sohalari); 5330100 - telekommunikatsiya texnologiyalari yo‘nalishida taxsil oluvchi talabalarga mo‘ljallangan.
Muallif tomonidan tayyorlangan o‘quv qo‘llanma yuqorida keltirilgan yo‘nalishlarda taxsil olayotgan talabalar uchun nashr etishga hamda Muhammad al- Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalar universeteti va uning filiallarida o‘quv jarayonlarida qo‘llanilishga tavsiya etiladi.
|
| |
Mavzu: Windowsni optimallash Disklarni defragmentasiyalash va qismlarga bo’lish Asosiy tushunchalar

|
Mavzu: Windowsni optimallash Disklarni defragmentasiyalash va qismlarga bo’lish Asosiy tushunchalar
|
bet | 1/2 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 0,86 Mb. | | #154439 |
Bog'liq Windowsni optimallash.
Mavzu: Windowsni optimallash
Disklarni defragmentasiyalash va qismlarga bo’lish
Asosiy tushunchalar: Qattiq diskni optimallashtirish. Tozalash va defragmentatsiya. Buzuq sohalarni aniqlash.
Ma'lumki, yaqinda qayta tiklangan OS kompyuterga bir necha oydan keyin va hatto faol foydalanish yillaridan ancha tez ishlash imkonini beradi. Muammo foydalanuvchining va tizimning ish jarayonida yaratgan keraksiz fayllarning katta sonidan kelib chiqadi. Axir, vazifalarni bajarayotib, Windows doimiy ravishda ma'lumotlar bazalarida qidirishni amalga oshiradi va u erda ko'proq ma'lumot va xatolar bo'ladi, jarayon davom etadi. Qimmatbaho disk maydoni g'ayrioddiy yo'qolishi, albatta, zarur bo'lgan narsalarni tejashga imkon bermaydi. "Kompyuter" oynasida bo'sh disk xotirasi miqdorini ko'rishingiz mumkin.
"Kompyuter" oynasidagi mantiqiy drayverlarga bo'sh joy va diskning xususiyatlari
Ayniqsa, tizim diskida bo'sh joy yo'qligi. C darajasi 10% dan kam bo'lsa, Windows tez ishlay olmaydi. Axir, odatdagidek, bu ishlaydigan ilovalarning onthe-fly ma'lumotlarini qayta ishlash uchun ishlatiladigan, ya'ni virtual xotira qismidir. Xuddi shu muammo, o'zlarining disk maydoni bo'lmagan televidenie yoki boshqa qurilmaga ulangan bo'lsa, ochilishni to'xtatadigan to'la-to'kis o'rnatilgan flesh-disklarda paydo bo'ladi.
Keraksiz ma'lumotlarga ega bo'lgan Windowsni asta-sekin va asta-sekin taqiqlash muqarrardir, biroq vaziyatni tubdan o'zgartirib, OSni qayta o'rnatmasdan va qattiq diskni formatlashdan. Ishni bajarish tartibi Kiruvchi dasturlarni va katta fayllarni qo'lda toping va olib tashlang 1. Tizimni optimallashtirish: ro'yxatga olish kitobi tozalash, vaqtinchalik fayllarni o'chirish, brauzer tarixi va boshqalar 2. Eski tiklash nuqtalarini o'chirish (mavjud bo'lsa) 3. Defragmentatsiyani boshlang 4. Natijani ko'rib chiqing va kelajakda tizimning tiqilib qolishiga yo'l qo'ymaslik uchun chora-tadbirlar ko'rsating Nega bunday ish tartibiga tayanish kerak? Agar siz avvalo ro'yxatga olish kitobini tozalaysiz va keyin keraksiz dasturlarni o'chirsangiz, unda keraksiz kalitlarga ega bo'lishingiz mumkin. Fayllarni o'chirmasdan oldin birlashma keyinchalik samarali bo'lmaydi. Shuning uchun yuqoridagi reja maksimal natijaga erishishga imkon beradi.
|
| |
Zaryad - Axborot kommunikatsiya texnologiyalari va aloqa harbiy instituti

|
Axborot kommunikatsiya texnologiyalari va aloqa harbiy instituti
|
bet | 3/6 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 166,67 Kb. | | #261955 | Turi | Referat |
Bog'liq AUJQ 2-MUSTAQIL ISHZaryad
Elektr tushunchasi tabiatni kuzatishdan kelib chiqqan. Biz jismlar orasidagi taʼsirni kuzatganimizda gravitatsiyaga oʻxshash masofalar aro taʼsir qiladigan kuchga duch keldik. Bu kuchning manbai zaryad deb ataladi. Elektr kuchlarining eʼtiborli jihati shuki, ular gravitatsiya kuchlariga nisbatan ancha katta boʻladi. Gravitatsiyadan farqli oʻlaroq, zaryad ikki turga boʻlinadi. Turli ishorali zaryadlar oʻzaro tortishadi, bir xil ishorali zaryadlar esa oʻzaro itarishadi. Gravitatsiyaning faqatgina bitta turi bor: tortishish kuchi, itarish kuchi mavjud emas.
Oʻtkazgichlar odatda tashqi qobigʻidagi elektronlari yoki valent elektronlari yadrosi bilan nisbatan kuchsiz bogʻ hosil qilgan atomlardan tashkil topgan. Quyida mis atomining taxminiy chizmasi berilgan. Bir necha metall atomlari birgalikda oʻzlarining tashqi qobigʻidagi elektronlarini hech qanday qiyinchiliksiz oʻzaro almasha oladi. Bir gala elektronlar muayyan bir yadroga bogʻliq boʻlmay qoladi. Demak, hatto kichkina qiymatdagi elektr kuchi ham elektronlar galasini siljitishga yetarli boʻladi. Mis, oltin, kumush va alyuminiy, shuningdek, shoʻr suv yaxshi oʻtkazgich boʻla oladi.
Shuningdek, yomon oʻtkazgichlar ham mavjud. Masalan, chogʻlanma lampochkalarda ishlatiladan metall – volfram yoki uglerodning olmosdagi holati nisbatan yomon oʻtkazgichlar sanaladi. Chunki ularning elektronlari siljishga moyil emas.
Dielektriklar (yoki izolyatorlar) – bu tashqi elektronlari yadrosi bilan mustahkam bogʻlangan moddalar. Oʻrtacha elektr kuchlari ularning elektronlarini erkin holatga chiqara olmaydi. Elektr kuchi taʼsir qilgan paytda elektronlar buluti kuchga javoban choʻziladi va deformatsiyalanadi, ammo elektronlar harakatlanmaydi. Shisha, plastik, tosh va havo izolyatorlarga misol boʻladi. Ammo hatto izolyatorlarga ham juda katta elektr kuch bilan taʼsir qilib, ularning elektronlarini harakatlantirish mumkin va bu holat dielektrik teshilish deyiladi. Siz uchqunni koʻrgan paytingizda havo molekulalari bilan aynan shu hodisa roʻy beradi.
|
| |
Metallarda tok kuchini nima tashiydi?

|
Metallarda tok kuchini nima tashiydi?
|
bet | 5/6 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 166,67 Kb. | | #261955 | Turi | Referat |
Bog'liq AUJQ 2-MUSTAQIL ISHMetallarda tok kuchini nima tashiydi? Modomiki, elektronlar metallarda erkin harakatlanar ekan, harakatlanayotgan elektronlar metallarda tok kuchi hosil qiladi. Metall atomlardagi musbat yadrolar bir nuqtada turadi va ular tok kuchi hosil qilmaydi. Elektronlar manfiy zaryadga ega boʻlishi va koʻplab elektr zanjirlarda deyarli barcha ishni qilishiga qaramasdan, biz hali ham musbat zaryadlar harakatlanadigan yoʻnalishda oqayotgan tok kuchini musbat deb olamiz.
Musbat zaryadlar ham tok kuchini tashiydimi? Ha. Bunga juda ham koʻp misollar bor. Masalan, shoʻr suvda tok ham musbat, ham manfiy zaryadlar yordamida hosil qilinadi. Agar biz odatiy osh tuzini suvga solsak, u juda ham yaxshi oʻtkazgichga aylanadi. Osh tuzi – bu natriy xlorid, NaCl. Tuz suvda parchalanadi va Na va Cl ionlariga ajraladi. Ikkala ionga ham elektr maydon taʼsir qiladi va ular eritma boʻylab qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanadi. Bunday holatda tok kuchi erkin elektronlar bilan emas, harakatlanayotgan atomlar, yaʼni musbat va manfiy ionlar yordamida hosil qilinadi. Bizning tanamizda ham musbat, ham manfiy ionlar tok kuchini olib oʻtadi. Tok kuchining taʼrifi bu yerda ham oʻrinli: u vaqt birligida oqib oʻtgan zaryad miqdoriga teng.
Tok kuchi paydo boʻlishiga nima sabab boʻladi? Zaryadli zarralar elektr va magnit kuchlar taʼsirida harakatlanadi. Bu kuchlar elektr va magnit maydonlar sababli yuzaga keladi. Maydonlarni esa oʻz navbatida zaryadlarning harakati va joylashgan oʻrni hosil qiladi.
Tok kuchining tezligi qancha? Biz odatda tok kuchining tezligi haqida fikr yuritmaymiz. “Tok qanchalik tez oqyapti?” degan savolga javob topish murakkab fizik hodisalarni tushunishni talab qiladi. Tok kuchining tezligi odatdagidek metr taqsim sekund emas, balki zaryad taqsim sekundga teng. Koʻpincha biz “Qancha tok oqib oʻtyapti?” degan savolga javob beramiz.
|
| |