nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Суперпозиция принципига бўйсунадиган 
система чизиқли система

2.1.
Суперпозиция принципига бўйсунадиган
система чизиқли система деб аталади.
Чизиқли системани тушуниш учун биз аввал
суперпозиция принципини билиб олишимиз
керак. Бу принцип иккита муҳим хусусиятни ўз
ичига олади:
Гомогенлик (однородность)
: агар системада кириш
сигнали қандайдир А ўзгармас сонга
кўпайтирилганда чиқиш сигнали ҳам шундай А
сонга кўпайса, бу система гомоген система
дейилади.
Аддитивлик
: Бирор S система мавжуд бўлсин.
Унга а1 кириш сигнали берилганда в1 чиқиш
сигнали ҳосил бўлсин. Иккинчи марта а2 кириш
сигнали берилганда в2 чиқиш сигнали ҳосил
бўлсин.
Агар S системага юқоридаги кириш
сигналларининг йиғиндиси а1+а2 берилганда
чиқишда ҳам юқоридаги чиқиш сигналларининг
йиғиндиси в1+в2 ҳосил бўлса S система гомогенлик
ва аддитивлик принципларига бўсунади деб
айтамиз.
[6. Pages 20-22]
Суперпозиция принципига кўра бир вақтда берилган
иккита турли таъсирларга системанинг акс
таъсири алоҳида таъсирларга кўрсатилган акс
таъсирларнинг йиғиндисига тенг
Чизиқли системага мисол
Ўзгармас ток манбаига уланган фақат актив
қаршиликдан иборат электр эанжирини олайлик.
Бундай ток занжири гомогенлик ва аддитивлик
принципларига бўйсунади.
Нохуш эффектларни ҳисобга олмаганда ва ҳар бир
элемент идеал ишлайди деб қабул қилинганда
чизиқли вольт-ампер характеристикасини олиш
мумкин.
2.2.
Суперпозиция принципига бўйсунмайдиган
система чизиқсиз система дейилади.
Бундай система чизиқсиз тенглама билан
ифодаланади.
Чизиқсиз системани гомогенлик принципига
бўйсунмайдиган система деб қараш мумкин.
Реал ҳаётда барча автоматик бошқариш системалари
чизиқсиз системалардир. Чизиқли бошқарув системалари
фақат назарияда мавжуд.
Биз чизиқсиз бошқарув тизимларини анализ қилишда
уларни маълум чегарада ва маълум шартлар
бажарилганда тахминан чизиқли система деб қараймиз.
|
Узлуксиз системаларни АНАЛОГ - Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

3. Принципиал схема система элементларининг тўла
таркибини ва уларнинг ўзаро алоқасини кўрсатиб, одатда
системанинг ишлаш принципи тўғрисида тўлиқ маълумот
беради.
Ёруғлик ва товушли сигнализация қурилмасининг принципиал схемаси. 1, 2, -
қаршилик термометрининг клеммалари, 1К – реле, VD – диод, 1НА – индикацион
лампа, Зв – звонок, SA1 – ўчириш тугмачаси.
36
4. Умумий схема бир нечта автоматик бошқарув тизимидан
иборат бўлган мураккаб система тизимларининг ўзаро
алоқасини ва ишлаш кетма кетлигини кўрсатади.
Ўлчанаётган катталикнинг - Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

|
Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalariBog'liq 2. ABS klassifikatsiyasi. Avtomatlashtirish sxemalariЎлчанаётган катталикнинг
асосий белгиси
Ҳар қандай электр
катталиги
E
Температура
T
Ўлчам, ҳолат, силжиш
G
Босим, сийраклашиш
P Вақт
K
Сарф
F Бир нечта ҳар хил
катталиклар
U
Сатҳ
L
Концентрация
Q
Ўлчанаётган катталикнинг
қўшимча белгиси
Зичлик
D
Босимлар, оқимлар фарқи
D, d
Намлик
M Нисбат, улуш, қисм
F, f
Қовушқоқлик
V Автоматик тарзда санаб
ўтиш
I
Радиоактивлик
R Интеграллаш
Q, q
Қурилма ёки регуляторнинг функционал белгиси
Асосий белгиси
Қўшимча белгиси
Кўрсатувчи
I
Датчик, сезгир элемент
E
Қайд қилувчи
R
Оралиқ ўзгарткичи,
узатувчи ўзгарткич,
масофага сигнал узатиш
T
Созловчи, бошқарувчи
C
Бошқарув станцияси
K
Ишга тушириш, ўчириш,
иш режимини ўзгартириш
S
Сигнал ўзгарткичлар,
ҳисоблаш қурилмалари
Y
Сигнал бериш
A
Ўлчанаётган катталикнинг
максимал қиймати
H
Ўлчанаётган катталикнинг
минимал қиймати
L
44
44
Буғ ёрдамида ишлов беришнинг функционал схемаси.
45
Рақамли ёки дискрет системалар аналог
системаларга нисбатан бир қатор афзалликларга
эга:
Чизиқсиз жараёнларни аналог системаларга
нисбатан эффективроқ бошқаради.
Камроқ қувватни талаб қилади.
Мураккаб ҳисоблашларда аналог системага
нисбатан аниқлик даражаси юқори бўлади.
Аналог системага нисбатан ишончлироқ бўлади.
Ўлчамлари кичик ва ихчам бўлади.
Логик операциялар ёрдамида ишлаши уларнинг
аниқлигини бир неча баравар оширади.
Энергия сарфлари ва йўқотишлари камроқ бўлади.
Questions ???
47
Document Outline - Страница 1
- Страница 2
- Страница 3
- Страница 4
- Страница 5
- Страница 6
- Страница 7
- Страница 8
- Страница 9
- Страница 10
- Страница 11
- Страница 12
- Страница 13
- Страница 14
- Страница 15
- Страница 16
- Страница 17
- Страница 18
- Страница 19
- Страница 20
- Страница 21
- Страница 22
- Страница 23
- Страница 24
- Страница 25
- Страница 26
- Страница 27
- Страница 28
- Страница 29
- Страница 30
- Страница 31
- Страница 32
- Страница 33
- Страница 34
- Страница 35
- Страница 36
- Страница 37
- Страница 38
- Страница 39
- Страница 40
- Страница 41
- Страница 42
- Страница 43
- Страница 44
- Страница 45
- Страница 46
- Страница 47
|
| |
Чизиқсиз системага мисол - Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

To demonstrate how to determine if
a system is
time-invariant, consider the two systems:
System A:
y(t)=tx(t)
System B: y(t)=10x(t)
Since system A explicitly depends on
t outside of
x(t) and y(t), it is not time-invariant.
System B,
however, does not depend explicitly on
t so it is
time-invariant.
https://en.wikipedia.org/wiki/Time-invariant_system
4.
Битта кириш ва битта чиқиш сигналига, бир
нечта
кириш ва бир нечта чиқиш сигналига эга бўлган
системалар (1)
4.1.
Битта кириш ва битта чиқиш сигналига
эга бўлган система:
Монтаж схемаси - Автоматик бошқарув тизимлари классификацияси. Avtomatlashtirish sxemalari

2. Функционал схема системанинг ҳар бир
қисмида рўй берадиган физико-химиявий
жараёнларни тушунтириб беради, алоҳида
қурилмалар, агрегатлардаги автоматлаш-
тириш даражасини белгилайди, созлаш ва
эксплуатация қилиш жараёнида ишлатилади
.
38
АБС функционал
схемаси технологик
қурилмалар
ва
саноат
объектининг
функционал
структурасини
ва
автоматлаштириш ҳажмини аниқлайдиган
асосий
лойиҳа
ҳужжатларидан
бири
ҳисобланади.
Функционал схема технологик жиҳозлар,
коммуникациялар, бошқарув органлари ва
автоматлаштириш
қурилмалари
(асбоблар,
регуляторлар,
ҳисоблаш
техникаси) улар
ўртасидаги ўзаро алоқани кўрсатган ҳолда
шартли белгилар ёрдамида чизилади.
Редукторлар,
ҳаво
фильтрлари,
энергия
манбалари ва бошқа
монтаж элементлари
функционал схемада кўрсатилмайди.
Mavzu: ms excel yordamida ba’zi masalalarni yechish o’tkazish sanasi

|
Mavzu: ms excel yordamida ba’zi masalalarni yechish o’tkazish sanasi
|
bet | 1/3 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 62,11 Kb. | | #138399 |
Bog'liq 2-konpekt
Mavzu: MS EXCEL YORDAMIDA BA’ZI MASALALARNI
YECHISH
O’tkazish sanasi: ___________________
O’tkazish joyi: ___-maktab. Informatika xonasi № ___
Darsning maqsadi:
|
Ta’limiy: O’quvchilarga Tenglamalarni taqribiy yechishning grafik usulini va kvadrat tenglamani yechishni o’rgatish.
Rivojlantiruvchi: O’quvchilarni mustaqil fikrlarini oshirish va rivojlantirish.
Tarbiyaviy: Vatanini sevish, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmatda bo‘lish, odob-axloq qoidalariga rioya qilishni singdirish
|
Kompetensiya
|
TK: kognitivlik ko‘nikmalarini va hayotiy tajribani mustaqil ravishda muntazam oshirib borish, o‘z xatti-harakatini muqobil baholash
FOK: Kompyuterlarning arifmetik va mantiqiy asoslariga oid amaliy masalalarni hal eta oladi;
|
Dars usuli
|
suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Rasmli boshqotirma” , “To‘g‘risini top”,”Yosh aktyor”o‘yinlari.
|
Dars turi
|
Bilim va ko’nikmalarni nazorat qiluvchi va mustahkamlovchi.
|
O’quv jarayonining amaliga oshirish texnologiyasi
|
O’qitish usullari: blits-so’rov, savol-javob.
O’qitish shakllari: guruhlara ishlash, frontal, jamoaviy.
O’qitish vositalari:10-sinf darsligi, mavzuga oid dars taqdimoti, “Jajji bilimdon” jurnali.
Monitoring va baholash: og’zaki va test nazorati, amaliy vazifalar.
|
|
|
| |
Beshinchi bo'lim - Mavzu: Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda biznes rejaning ahamiyati reja

|
Mavzu: Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishda biznes rejaning ahamiyati reja
|
bet | 4/12 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 35,08 Kb. | | #124348 |
Bog'liq 88 Iqtisod va biznes Mavzu Ishlab chiqarish jarayonini tashkil etishdaBeshinchi bo'lim. «Harakat dasturi va tashkiliy chora-tadbirlar» bo4ib, bu bo'limning mazmuni aksariyat hollarda tadbirkorlik turiga (ishlab chiqarish, tijorat, moliya) bog liq. Ishbilarmonlik harakat dasturi quyidagilarni o'z ichiga oladi: a) marketing harakatlari (reklama, sotish bozorini aniqlash, iste’molchilar bilan aloqa bog'lash, ularning talabini hisobga olish); b) mahsulotni ishlab chiqarish; v)tovarlarni sotib olish, saqlash, tashish, sotish (asosan, tijorat tadbirkorligiga oid); g) tovarni sotish jarayoni va sotgandan keyin xaridorga xizmat ко'rsatish.
Tashkiliy tadbirlar dasturiy harakatlarning uzviy qismi bo'lib, biznes-reja bajarilishining boshqaruv uslubi; loyiha boshqaruvining tashkiliy tuzilmalarini; ijro etuvchi harakatlarni muvofiqlashtirish uslubini qamrab oladi. Mehnat haqining maxsus shaklini omatish, rag batlantirish, kadrlarni tanlab olish, ularni tayyorlash, hisob, nazorat ishlari tashkiliy tadbirlargakiradi.
Oltinchi bo'lim. «Bitimning resursli ta’minoti». Bu bo'limda tadbirkorlik loyihasini amalga oshirish uchun zarur resurslar turi va hajmi, resurslarni olish manbai va uslubi haqida ma’lumotlar beriladi.
Resursli ta’minot quyidagilarni qamrab oladi: moddiy resurslar (materiallar, yarim tayyor mahsulotlar, xomashyo, energiya, inshootlar, asbob-uskunalar va boshqalar); mehnat resurslari; moliyaviy resurslar Coriy pul mablag'lari, kapital qo'yilmalar, kreditlar, qimmatbah о qog ozlar); axborot resurslari (statistik, ilmiy-texnik axborot).
Yettinchi bo'lim. «Bitimning samaradorligi». Bu bo'lim biznes-rejaning yakunlovchi qismi bo'lib, unda tadbirkorlik faoliyati samaradorligining umumiy tafsiloti beriladi. Samaradorlikning umumiy ko'rsatkichlari orasida foyda va rentabellik ko'rsatkichlari ustuvor mavqega ega. Bundan tashqari, ijtimoiy va ilmiy-texnikaviy samaradorlik (yangi ilmiy natijalarni qo'lga kiritish) ham hisobga olinadi. Ushbu bo'limda ishbilarmonlik faoliyatining uzoq muddatli faoliyatini tahlil qilishmaqsadgamuvofiqdir.
Loyihalarni asoslash jahon amaliyotida mablag laming qo'yilishi haqidagi qarorni tayyorlashda bir necha umumiy ko'rsatkichlar qo'llaniladi.
Ular quyidagilardan iborat:
|
| |
Tezkor xotira mikrosxemalari - 2-seminar mashg‘uloti Mavzu: Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Ishning maqsadi

|
2-seminar mashg‘uloti Mavzu: Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Ishning maqsadi
|
bet | 2/8 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 9,7 Mb. | | #134493 |
Bog'liq 2-seminar Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Tezkor xotira mikrosxemalari - Kompyuterning vaqtinchalik xotirasi. U dasturlar ishlash jarayonida zarur bo`lgan ma’lumotlarni saqlash uchun foydalanadi.
Kompyuter o`chirilgandan keyin shu xotiradagi ma’lumotlar yukotiladi.
Kesh xotira mikrosxemalari - Kompyuter tomonidan dasturlar ishlash jarayonida ko`p ishlatilgan ma’lumotlarni saqlash uchun foydalanadi. Bu xotira tezkor va doimiy xotira o`rtasida joylashadi.
Kontroller yoki adabterlar - Ular har xil tashqi qurilmalar ishini ta’minlaydilar. Ishlash xolatlari bilan farqlanadi (video plata, tovush plata, tarmoq platasi va ...).
Ona platasi Mother board - Asosiy elektrosxema bo`lib o`nga prosessor, tezkor va kesh xotira mikrosxemalari, kontroller va adabter elektrosxemalari o`rnatiladi, Qattiq disk va disk yurituvchilari ulanadi
Disk yurituvchilari - Bu egiluvchan va kompakt disklardagi ma’lumotlarni ukish va ularga saqlash ishlarni bajaradigan qismi.
Elektr ta’minlovchi blok - Har bir qismning o’ziga mos elektr-quvvat extiyojini ta’minlovchi blok.
Tizimli blokda portlar – bu yuborilayotgan va qabul qilinayotgan axborotlar o’rtasidagi bog’lanishni tashkil etadi (mantiqiy yoki fizik) odatda quyidagilar:
1-rasm. Qurilmali (apparatli) va kiritish-chiqarish portlar
Qurilmali (apparatli) portlar – bu asosan kompyuterning fizik qurilmasi bo’lib u asosan vilka yoki kabel yordamida kompyuterga bog’lanadi. Ularga quyidagilar kiradi:
Parallel port, Davomli port, USB, ATA/SATA, IEEE 1384 (FireWire), PS/2 (1rasm.)
Kiritish-chiqarish porti – mikroprotsessorlarda (masalan Intel) qurilmalar yordamida ma`lumotlar almashish imkonini beradi. Kiritish- chiqarish porti dasturga ma`lumotlar berish va uni almashishni tashkil etadi.
Tarmoqli port – TCP va UDP protokol parametrlari bo’lib u IP formatidagi mahlumotlar paketi qo’llanilishini aniqlaydi. (2-rasm.)
2- rasm. Tarmoqli port
Tizimli blokni yig’ish
Kompyuter bir nechta qurilma va platalardan tashkil topadi. Qurilmalarning har birini nimaga ishlatilishidan xabardor bo‘lsangiz, o‘zingiz bemalol kompyuter yig‘ib olishingiz mumkin. Kompyuterni yig‘ish, operatsion tizimni va ishlash uchun kerakli dasturlarni yuklash 1 soatdan 3 soatgacha vaqt olishi mumkin.
|
| |
Mavzuni mustahkamlash uchun nazorat savollari

|
Mavzuni mustahkamlash uchun nazorat savollari
|
bet | 8/8 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 9,7 Mb. | | #134493 |
Bog'liq 2-seminar Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Mavzuni mustahkamlash uchun nazorat savollari:
Qattiq disklar qanday elementlardan tashkil topgan va larning vazifalari qanday?
Qattiq disklarning sifatiy ko’rsatgichkari qanday?
Qattiq disklarni tanlashda qanday cheklovlar qo’yiladi?
Qattiq disklarni qanday o’rnatish kerak?
Qattiq disklarni qanday testdan o’tkazish kerak?
Qattiq disklarning ishlashida qanday nuqsonlar uchraydi va ularni qanday bartaraf etish mumkin?
Mustaqil bajarish uchun topshiriqlar:
Tizimli blokning tuzulishini va uning elementlarini o’rganib chiqing hamda bu elemetlarning vazifalarini aniqlang;
Kiritish-chiqarish portlari haqida ma’lumot bering.
Tizimli plataga kompyuterning mos keluvchi qurilmalari;
Ko’chma kompyuterlarning imkoniyatlarini, qo’llanilish sohalarini aniqlang
Tizimli blokni yig’ish uchun zarur komponentlarini aniqlang;
Turli formfaktorli tizimli platalarni taqqoslab ko’ring va ularning birbiridan qanday farq qilishini aniqlang;
Korpus va ona platani ulash qanday bajariladi?
Tizimli plataga kompyuterning mos keluvchi qurilmalarini ulang;
Zamonaviy qattiq disklar (okcidli, plenkali, antiferromaunitli) bilar tanishing va ularning bir-biridan qanday farq qilishini aniqlang;
Joriy kompyuteringizga o’rnatilgan QDD bilan tanishing va uning asosiy ko’rsatgichlarini aniqlang;
QDD ishlashidagi nuqsonlarni aniqlash va ularni bartaraf etish usullari bilan tanishing;
QDD tanlash usullari bilan tanishing;
QDD tizimli blokga o’rnatish usullari bilan tanishing.
|
| |
HDD-LED – Korpusni oldi tomonidagi qizil chiroqcha. Qattiq disk ishlashini ko‘rsatib turish uchun mo‘ljallangan (qizil-oq rangli simchalar).  
PWR-LED

|
HDD-LED – Korpusni oldi tomonidagi qizil chiroqcha. Qattiq disk ishlashini ko‘rsatib turish uchun mo‘ljallangan (qizil-oq rangli simchalar).
PWR-LED
|
bet | 5/8 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 9,7 Mb. | | #134493 |
Bog'liq 2-seminar Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish HDD-LED – Korpusni oldi tomonidagi qizil chiroqcha. Qattiq disk ishlashini ko‘rsatib turish uchun mo‘ljallangan (qizil-oq rangli simchalar).
PWR-LED – Korpusni oldi tomonidagi yashil, ko‘k yoki qizil rangli chiroqcha. Kompyuterda tok borligini ko‘rsatadi. (yashil-oq rangli simchalar)
PWR-SW – Kompyuterni o‘chirish/yoqish tugmasi (olovrang-oq rangli simchalar) RESET-SW – Kompyuterni “perezagruzka” qilish tugmasi (qora-oq rangli simchalar)
SPEAKER – Dinamik (sariq oq rangli simchalar)
Agar tashqi video-karta ishlataman desangiz uni ulash vaqti keldi. Buning uchun avval, video-karta sloti ro‘parasidagi korpusni orqa tarafidagi temirchani olib tashlanadi.
Endi video-kartani ona platadagi o‘z slotiga (video-kartani turiga qarab, PCI-E yoki
AGP) joylashtiramiz. Shunda video-karta ona plataga to‘g‘ri kirgazilsa, u mahkamlanib qoladi va tovush eshitiladi.
Video-kartani yechib olmoqchi bo‘lsangiz uni “sloti”dagi ushlab turuvchi kalitini yechishni unutmang.
Xuddi shunga o‘xshab, taroq kartasini ona platani PCI portiga o‘rnatamiz. Albatta, avval korpusni orqa tarafidagi temirchani olib tashlanadi.
Shuning bilan, kompyuterni asosiy qismini yig‘ib bo‘ldik. Lekin korpus qopqog‘ini yopishga xali shoshmay turamiz. Endi korpusga periferiya qurilmalarini ulaymiz. Qurilmalarni korpusni orqa qismidagi “gnezdo”larga ulanadi.
Klaviaturani binafsha rang, sichqonchani esa yashil rangli portga ulaymiz. Klaviatura va sichqonchalarni USB-portiga ulanadigan turlari ham mavjud.
Endi monitorni ulaymiz. Uni katta ko‘k rangli “shteker”ini, korpusni orqa tarafidagi ko‘k rangli VGA portiga ulanadi.
Shnurni ikkinchi uchi monitorga ulanadi.
Yashil rangli kichik portga naushnik yoki kolonkalar ulanadi. Qizil rangligisiga esa mikrofon. Tarmoq kartasini ham o‘z portiga ulanadi.
Endi “blok pitaniya”ni pilotga, pilotni esa “rozetka”ga ulaymiz. Monitorni ham tok beruvchi simini pilotga ulaymiz. Ba’zi “blok pitaniya”larni orqasida o‘chirib yoquvchi tugmachasi ham bo‘ladi. Bu holda, uni bosib, | xolatiga keltiramiz. Korpusni oldidagi yoqish tugmasini bosamiz va monitorni ham yoqish tugmasini bosamiz. Shunda kompyuter to‘g‘ri yig‘ilgan bo‘lsa, dinamikdan bir marta “bip” degan tovush chiqadi va monitorda tasvir paydo bo‘ladi. Mana endi korpusni qopqog‘ini yopib, kompyuterga kerakli Operatsion Tizimni va qolgan dasturlarni o‘rnatish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
HDD-LED – Korpusni oldi tomonidagi qizil chiroqcha. Qattiq disk ishlashini ko‘rsatib turish uchun mo‘ljallangan (qizil-oq rangli simchalar).
PWR-LED
|
Kerakli asbob va qurilmalar - 2-seminar mashg‘uloti Mavzu: Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Ishning maqsadi

|
2-seminar mashg‘uloti Mavzu: Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Ishning maqsadi
|
bet | 3/8 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 9,7 Mb. | | #134493 |
Bog'liq 2-seminar Tizimli blok va ona platalar komponentlarini o‘rganish Kerakli asbob va qurilmalar:
“Plyus”li “otvyortka”
Kompyuter korpusi (Case) “Blok pitaniya” (agar korpusni o‘zida bo‘lmasa)
Ona plata (Mother board)
Protsessor (CPU)
Video karta (ona plataga biriktirilgan ham bo‘lishi mumkin) – tasvirni monitorga yetkazib berish uchun ishlatiladi.
Tezkor xotira – Operativ xotira (RAM)
Qattiq disk (HDD)
Tarmoq kartasi (agar kompьyuter tarmoqga ulanadigan bo‘lsa va ichki tarmoq kartasi bo‘lmasa)
Klaviatura
Sichqoncha
Monitor
Pilot
Operatsion tizim (Windows, Linux…) va kerakli dasturlar (MS Office, Open office…)
Diqqat! Kompyuter yig‘ish vaqtida elektr uskunalar bilan ishlash qo‘llanmalariga amal qiling.
Kompyuter yig‘ishda bir narsani esda tutingki, zamonaviy kompyuter qurilmalarini, hox bu ona plata, hox qattiq disk bo‘lsin bir-biriga noto‘g‘ri tarzda ulab qo‘yishni ilojisi yo‘q. Ya’ni, har bir qurilmani joylashtiruvchi “kaliti” bo‘ladi.
Uni boshqachasiga kuch ishlatmasdan umuman ulab yoki joylashtirib bo‘lmaydi.
Kompyuterni tanlash:
Kompyuter qanday vazifani bajarishini aniqlashtirib oling. Uni narhi kompyuter qanday vazifani bajarishligiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri bog‘liq. Word, Excel va shunga o‘xshash ofisda ishlatiladigan dasturlari bilan arzon “ofis kompyuteri” ham qiynalmasdan ishlay oladi. Turli xil og‘ir dasturlar, grafik dasturlar bilan ishlash uchun esa kuchli kompyuter yig‘ish kerak bo‘ladi. Albatta, uni narhi ham qimmat bo‘ladi.
Bo‘lajak kompyuterga qurilmalarni xarid qilishda sotuvchidan bu qurilmalar bir-biriga “sovmestimыy” ya’ni mos kelishini oldindan aniqlashtirib oling. Barcha qurilmalar, eng avvalo, kompyuterni korpusi va ona plata bilan mos keladigan bo‘lishi kerak.
|
| |
Kredit-modul

Kredit-modul
Download
169,55 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
20.02.2024
Hajmi
169,55 Kb.
#159145
Download
169,55 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Kredit-modul
Download
169,55 Kb.
Matnni ko'rish
Очиқ контурли системанинг афзалликлари

Берк контурли системага мисоллар
Автоматик электрик дазмол
– қиздирувчи элементлар чиқиш
температурасига қараб бошқарилади.
Кучланиш стабилизатори
–
кучланиш регулятори система
чиқишидаги кучланишга қараб ростланади.
Сув сатҳини бошқарувчи регулятор
– кириш сигнали (келаётган
сув) идишдаги сув сатҳига қараб бошқарилади.
Радар билан бошқариладиган ракета
– ракета йўналиши ракета ва
нишоннинг позициясига қараб бошқарилади.
Ҳаво кондиционери
– хона температурасига қараб ишлайди.
Хонаки ва автомобиллардаги совуткичлар
– бошқарилаётган
жойдаги температурага қараб ишлайди.
Brukerinstruks

Brukerinstruks
Kompressor BAUER PE250HE
WWW.BSDK.NET
Bodø Sportsdykkerklubb
E-post: bsdk@bsdk.net
Kap 1: Generelle Merknader
Fyll bare flasker som er godkjente med gyldig trykkprøvingsdato
Fyll aldri flasker med mer en gyldig trykk
Sørg for ren luft til inntaket, påse at slage er tilkoblet. Ha god lufting i lokalet!
Filterbytter regelmessig etter ca 40 (sommer), ca 55 driftstimer (vinter),(kapasitet er temp og luftfuktighetsavhengig)
Minst en årlig luftprøve sendes til analyse
Kap 2: Sikkerhets hensyn
Bare personer over 18år og med nødvendig opplæring får benytte kompressor
Pass på at inntaksluft er ren og er fri for gasser. Ha god lufting i lokalet. Åpne døra!
Slipp ut all trykk ved arbeid på kompressor
Følg vedlikeholdsrutiner på kompressor og filter system
Les instruks fullstendig
Ikke rør bevegelige eller varme deler under operasjon
Sjekk for lekkasjer av luft og olje
Kap 3: Fylle prosess
Skru fast fyllestuss på flasken, 300 eller 232bar.
Slå på strømmen, grønn bryter.
Skyv hendel fremover
Åpne flasken
Flasken skal nå fylles opp, sjekk om trykkmåler nålen beveger seg.
Kompressor har autodrenering slik at man slipper å lufte filter under veis.
Kompressor har autostopp og stopper når flasken er fylt.
Sjekk for lekkasjer og pakning underveis.
Er man i tvil så stopper man fylleprosess ved å trykke på ”Rød” stoppknapp!
Ved full flaske. Steng flaskekran.
Slipp ut mellomtrykk ved at hendel skyves tilbake. Det er nå mulig å løsne flasken.
Ferdig
Viktig! Skriv ned start og stopptid og antall minutter/timer, samt antall flasker i logg!!! Det er timeteller på høyre kortside av kompressor!
Avvik meldes bsdk@bsdk.net eller kompressoransvarlig, eller Bengt på 92231662
Kap 4:Angivelse av de viktigste funksjoner
|
Savol va topshiriklar - Taqdimotlar yaratish texnologiyalari Reja

Savol va topshiriklar
1. Slaydlar rejimida kanday ishlarni amalga oshirish mumkin?
2. Yangi slayd kanday yaratiladi?
3. Slaydlarni bezash ishlarini amalga oshirish
uchun kaysi tugmachalardan
foydalaniladi?
4. Slaydga matnni kiritish va taxrirlash usullarini tavsiflab bering.
5. Slaydlarni belgilash deganda nimani tushunasiz? U nima uchun kerak?
6. Struktura rejimida kanday ishlarni bajarish mumkin?
7. Struktura rejimining mulokot darchasini tavsiflab bering.
8. Struktura rejimida ishlaganda turli amallarni bajaruvchi
kanday tugmachalar
mavjud? Ulardan har birining vazifasini aytib bering.
9. Animatsion effekt deganda nimani tushunasiz?
10. Animatsion effektlardan kayerlarda foydalanish mumkin?
11. «Animatsiya effekti» uskunalar panelining elementlarini aytib bering.
12. Matnli slaydlar animatsiyasi nima vazifani bajaradi?
13. Animatsiya parametrlari kanday sozlanadi?
14. Animatsion effektda ishlash uchun kanday ishlar bajariladi?
15. Takdimotga rasm kanday kuyiladi?
16. Rasmni skaner orkali kuyish kanday amalga oshiriladi?
17. Takdimotga jadvallar kuyishni tushuntirib bering.
18. Diagrammalar kuyish jarayonini aytib bering.
19. Boshka taqdimotga slayd kanday kuchiriladi?
20. Slaydlarni uchirish uchun kanday ishlar bajariladi?
eldagi boshqa bir oliy ta'lim muassasasiga o‘qish maqsadida borish jarayoni

nazorat qilish hamda ularning akademik reytingini hisoblashning barcha turlarini tashkil etishni
nazarda tutuvchi xizmatlar
b) malaka yoki uning alohida qismlariga qo‘yilgan talablarga muvofiq erishilgan ta'lim olish natijalariga
ko‘ra talaba yoki boshqa ta'lim oluvchilarga kreditlarni rasmiy
taqdim etish jarayoni
c) talaba tomonidan o‘zlashtirilgan va baho bilan tasdiqlangan malaka darajasini aks ettiradigan, ta'lim
jarayonini muvaffaqiyatli tugallagach talaba o‘zlashtirgan ko‘nikmalar va ularning amalda bajarish
qobiliyatining
tavsifi
d) ta'lim oluvchining dastur bo‘yicha o‘zlashtirgan ballari o‘rtacha qiymati
a) ta'lim natijalari - Kredit-modul

|
Kredit-modulBog'liq KREDIT-MODUL TESTa) ta'lim natijalari
14
Talaba tomonidan o‘quv faoliyatining barcha turlari
- ma'ruza, amaliy maahg‘ulot, seminar,
labaratoriya ishi, kurs loyihasi (ishi), amaliyot va mustaqil ishni amalga oshirish asosida kutilgan o‘quv
natijalariga erishish uchun zarur bo‘lgan soatlar hajmi nima deb ataladi?
a) o‘qish yuklamasi
15 Ta'lim jarayonini boshqarish axborot tizimlari va dasturiy mahsulotlardan foydalanib professor-
o‘qituvchilar, hodimlar va talabalar bo‘yicha ta'lim jarayoniga oid
ma'lumotlar bazasini
shakllantirishni,
shuningdek, talabalarning barcha o‘quv natijalarini
ro‘yxatga olish, bilimini
nazorat qilish hamda
ularning akademik reytingini hisoblashning barcha turlarini tashkil etishni nazarda tutuvchi xizmatlar
nima deb ataladi?
a) ro‘yxatga olish xizmati
16 Ta'lim dasturining
bir qismi hisoblanib
, ta'lim olish natijalariga erishish va ta'lim dasturida
ko‘rsatilgan bilimlarni o‘zlashtirishga ko‘maklashuvchi
o‘qitish turi
nima deb ataladi?
a) ta'lim elementlari
b) ta'lim dasturi
c) ta'lim natijalari
d) o‘qish yuklamasi
17 Bir yoki bir nechta modullardan iborat ta'lim elementlaridan tashkil topgan ta'lim dasturi qaysi tuzilma
tomonidan tasdiqlanadi?
a) oliy ta'lim muassasasi kengashi tomonidan
18 Oliy ta'lim muassasasi ta'lim dasturi katalogi va o‘qitish sharoiti to‘g‘risida batafsil ma'lumotlar hamda
dolzarb axborotni oliy ta'lim muassasasi
veb-sahifasiga
o‘quv yili boshlanishidan qancha muddat avval
joylashtirishi va e'lon qilib borishi belgilangan?
a) kamida 1 oy avval
19 Fanlarning ishchi dasturi nima deb ataladi?
a) sillabus
|
| |
O‘quv jarayonini rejalashtirish nechta bosqichda amalga oshiriladi? 
a) 6 ta

23 O‘quv yili davomiyligi necha haftaga to‘g‘ri keladi?
a) 36 hafta
24 Belgilangan o‘quv jarayonining necha haftasi attestatsiyalarga ajratiladi?
a) 4 hafta
25 Bakalavriat ta'lim yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklarida talaba 1
semestrda qancha kredit
to‘plashi kerakligi belgilab qo‘yilgan?
a) 30 kredit
26 O‘qish muddati 3 yil bo‘lgan bakalavriat yo‘nalishlarida talaba qancha kredit to‘plashi kerakligi
belgilab qo‘yilgan?
a) 180 kredit
27 O‘qish muddati 4 yil bo‘lgan bakalavriat yo‘nalishlarida talaba qancha kredit to‘plashi kerakligi
belgilab qo‘yilgan?
a) 240 kredit
28 O‘qish muddati 1 yil bo‘lgan magistratura yo‘nalishlarida talaba qancha kredit to‘plashi kerakligi
belgilab qo‘yilgan?
a) 60 kredit
29 O‘qish muddati 2 yil bo‘lgan magistratura yo‘nalishlarida talaba qancha kredit to‘plashi kerakligi
belgilab qo‘yilgan?
a) 120 kredit
30 GPA nima?
a) ta'lim oluvchining dastur bo‘yicha o‘zlashtirgan ballari o‘rtacha qiymati
31 Akademik mobillik nima?
a) oliy ta'lim muassasasi talabalarining muayyan vaqt mobaynida respublika hududidagi yoki chet
a) transkript - Kredit-modul

12 Oliy ta'lim muassasasi tavsifi,
kredit-modul tizimiga kirish, mavjud bakalavriat ta'lim
yo‘nalishlari va magistratura mutaxassisliklari, xizmat va resurslar, o‘quv
fanlari dasturlari, aniq ta'lim
dasturlari elementlari tavsifi to‘g‘risidagi axborot nima deb ataladi?
a) ta'lim dasturi katalogi
13 Talaba tomonidan o‘zlashtirilgan va baho bilan tasdiqlangan malaka darajasini aks ettiradigan, ta'lim
jarayonini muvaffaqiyatli tugallagach talaba o‘zlashtirgan ko‘nikmalar va ularning amalda bajarish
qobiliyatining tavsifi nima deb ataladi?
Ushbu mavzu bo’yicha keyslar tayyorlang

Ushbu mavzu bo’yicha keyslar tayyorlang
1. Muammoli ma’ruzalar, muammoli seminarlar, muammoli amaliy
mashg’ulotlar.
2. Didatik o’yin turlari: innovatsion o’yinlar, tashkiliy o’yinlar, munozarali
o’yinlar, va b.
3. Matematika o’qituvchisining kompyuter savodxonligi
4. O’quvchilar bilim, ko’nikma va malakalarini kompyuter
vositasida nazorat
qilish
Ta'lim natijalari qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan? 
a) talaba tomonidan o‘zlashtirilgan va

|
Ta'lim natijalari qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan?
a) talaba tomonidan o‘zlashtirilgan vaBog'liq KREDIT-MODUL TEST37 Ta'lim natijalari qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan?
a) talaba tomonidan o‘zlashtirilgan va
baho bilan tasdiqlangan
malaka darajasini aks ettiradigan,
ta'lim jarayonini muvaffaqiyatli tugallagach talaba o‘zlashtirgan ko‘nikmalar va ularning amalda
bajarish qobiliyatining tavsifi
b) ta'lim olishning tegishli davrida o‘zlashtirilgan kreditlar va baholarning harf va raqamlardagi ifodasi
ko‘rsatib o‘tilgan fanlar ro‘yxatini o‘z ichiga olgan belgilangan shakldagi hujjat
c) oliy ta'lim muassasasi talabalarining muayyan vaqt mobaynida respublika hududidagi yoki chet eldagi
boshqa bir oliy ta'lim muassasasiga o‘qish maqsadida borish jarayoni
d) malaka yoki uning alohida qismlariga qo‘yilgan talablarga muvofiq erishilgan ta'lim olish natijalariga
ko‘ra talaba yoki boshqa ta'lim oluvchilarga kreditlarni rasmiy taqdim etish jarayoni
38
O‘qish yuklamasi qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan?
a)
talaba tomonidan o‘quv faoliyatining barcha turlari -
ma'ruza, amaliy maahg‘ulot, seminar,
labaratoriya ishi, kurs loyihasi (ishi), amaliyot va mustaqil ishni amalga oshirish asosida kutilgan
o‘quv natijalariga erishish uchun zarur bo‘lgan soatlar hajmi
b) ta'lim olishning tegishli davrida o‘zlashtirilgan kreditlar va baholarning harf va raqamlardagi ifodasi
ko‘rsatib o‘tilgan fanlar ro‘yxatini o‘z ichiga olgan belgilangan shakldagi hujjat
c) oliy ta'lim muassasasi talabalarining muayyan vaqt mobaynida respublika hududidagi yoki chet eldagi
boshqa bir oliy ta'lim muassasasiga o‘qish maqsadida borish jarayoni
d) malaka yoki uning alohida qismlariga qo‘yilgan talablarga muvofiq erishilgan ta'lim olish natijalariga
ko‘ra talaba yoki boshqa ta'lim oluvchilarga kreditlarni rasmiy taqdim etish jarayoni
39 Ta'lim dasturi qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan?
a) bakalavriat ta'lim yo‘nalishi yoki magistratura mutaxassisligi bo‘yicha o‘quv jarayonini amalga
|
| |
oshirishga mo‘ljallangan ta'limning asosiy xususiyatlari (hajmi, mazmun, rejalashtirilgan

d) ta'lim olishning tegishli davrida o‘zlashtirilgan kreditlar va baholarning harf va raqamlardagi ifodasi
ko‘rsatib o‘tilgan fanlar ro‘yxatini o‘z ichiga olgan belgilangan
shakldagi hujjat
41 Kreditlarni berish qaysi qatorda to‘g‘ri izohlangan?
a) malaka yoki uning alohida qismlariga qo‘yilgan talablarga muvofiq erishilgan ta'lim olish natijalariga
ko‘ra talaba yoki boshqa ta'lim oluvchilarga kreditlarni rasmiy taqdim etish jarayoni
b) talabalarning akademik mobilligini ta'minlash maqsadida bir oliy ta'lim muassasasi ta'lim dasturi
bo‘yicha olingan kreditlarni boshqa oliy ta'lim muassasasiga ko‘chirish
va tan olinishi
c) ta'lim elementlarini o‘zlashtirish va boshqa yutuqlarga erishish natijasida taqdim etiladigan kredit
birliklarini to‘plash jarayoni
d) talaba tomonidan tanlangan hamda unga ketma-ketlikda bilimlar to‘plash
va xohlagan kompetensiyalar
yig‘indisiga ega bo‘lish imkoniyatini beradigan yo‘nalish
42 "O‘zbekiston Respublikasi oliy ta'lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash
to‘g‘risida" gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmoni qachon tasdiqlangan?
Stajirovkani o’tash - Kredit-modul

|
Kredit-modulBog'liq KREDIT-MODUL TEST52
Stajirovkani o’tash
bo’yicha kelishuvda aks ettirilishi tavsiya etiladigan
ma’lumot
berilgan javobni
belgilang.
a) Ta’lim yo’nalishi
nomi va kodi
b) Baholash tizimi
c) Universitetning bog?lanish ma?lumotlari
d) Ta?lim olish muhiti
53 Baholash qay ko?rinishda bo?ladi?
a) 5 ballik tizim, 100%li shkala
54 Talabalar bilimini
nazorat qilish va baholashning
asosiy vazifalari qaysilar?
a) Talabalar bilimi, ko‘nikma va malakalarini
baholash
ning asosiy
tamoyillari
b) Qo’yilgan ballarni o’zgartirish
c) Talabaga imtiyozli diplom berish
d) Tibbiy xulosa
55
Fan (modul)
ning o‘quv dasturi mazmunini o‘zlashtirish qay holda belgilanadi?
a)
Kreditni
- talabalarning o‘quv yuklama hajmini aniqlashning shartli birligini qo‘llagan holda
b) Talabalar davomati yuzasidan
c) Tibbiy xulosalar doirasida
d) Talabalarning qiziqishi ko?rinishida
56
Oraliq
nazoratlar
soni
qanday belgilanadi?
a) Kreditlar
miqdoriga
ko’ra
b) Talaba o’zlashtirishiga ko’ra
c) Davomatning yuqoligiga ko’ra
d) O’quv yili yakuniga ko’ra
57 6 kreditgacha bo’lgan fanlarda oraliqlar soni nechta?
a) 1ta
58 6 kreditdan yuqori bo’lgan fanlarda oraliqlar soni nechta?
b) 2ta
59 Semestr
yakunida
tegishli fan bo‘yicha talabalarning ta’lim natijalarini (nazariy bilim va amaliy
ko‘nikmalarini o'zlashtirish darajasini) baholash maqsadida o‘tkaziladi.
a) Yakuniy nazorat
60 Semestr
davomida
o‘quv dasturining tegishli (fanning bir necha mavzularini o‘z ichiga olgan) bo‘limi
tugallangandan keyin talabaning bilim va amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli
hisoblanadi.
|
| |
a) 2019-yil 8-oktabr - Kredit-modul

|
Kredit-modulBog'liq KREDIT-MODUL TESTa) 2019-yil 8-oktabr
43 Belgilangan miqdordagi kreditlarni tan olishni hisobga olgan holda ta'lim va malaka to‘g‘risidagi
hujjat beruvchi tuzilma nima deb ataladi?
a) oliy ta'lim muassasasi
44 Oliy ta?lim muassasalarida o?quv jarayoniga kredit-modul tizimini joriy etishning tashkiliy
masalalariga taalluqli hujjatlar namunalari qaysi ilovalariga muvofiq tasdiqlanadi?
a) 1-11- ilovalar
45 Oliy ta?lim muassasalari faoliyatini muvofiqlashtirish bosh
boshqarmasi rahbari
kim?
a)
Xoliqov
46 O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 31-dekabrdagi 824-qarori 3-bandi asosan
nima haqida?
a) Kredit-modul tizimi
47 Axborot-kommonikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish boshqarmasi rahbari kim?
a) Abdullayev
48 2020-yil 31-dekabrdagi 824-sonli qaror ijrosining nazorati kimga yuklatilgan?
a) Begimqulov
49 Qo’shma dasturlarda quyidagi qaysi
element
tavsiya etiladi?
a) Ta?lim dasturlarining
mobillik
tuzilmasi
b) Kafedra filiallarida o?quv jarayoni
c) Ish joyida amaliyotni o?tash imkoniyatlari
d) Sayyor o?quv mashg?ulotlari
50 Ta’lim to’g’risidagi kelishuvda aks ettirilishi lozim bo’lgan ma’lumot qaysi?
a) Qabul qilayotgan muassasada o?qish davri
51 Talabaning shaxsiy ta’lim
trayektoriyasiga
nimalar kiradi?
a) Ta’lim
yo’nalishi
, mutaxassisligi
b) Talabaning ishiga qo?yilgan baho
c) Uch tomonlama kelishuv
d) Fan to?garaklari
|
| |
Elektron darsliklarni yaratishning bosqichlari quyidagilardan iborat

|
Elektron darsliklarni yaratishning bosqichlari quyidagilardan iborat
|
bet | 2/6 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 15,26 Kb. | | #127954 |
Bog'liq 9-Ma’ruza Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foy-kompy.infoElektron darsliklarni yaratishning bosqichlari quyidagilardan iborat: 1-bosqich. Elektron darslik maqsadi va konsepsiyasini aniqlash. Bularni aniqlash uchun, albatta, Davlat ta’lim standartiga va shu paytgacha o‘quvchilar olgan bilimga tayanish zarur. 2-bosqich. Elektron darslikning metodologik tarkibini aniqlash: Fan bo‘yicha elektron darslik yaratish uchun mavzularni aniqlash, yoritiladigan materiallar chegaralarini belgilash, ya’ni ochib beriladigan jarayonning qanchalik chuqurlashishi, ilmiylashishi va o‘quv dasturiga mosligini belgilash. 3-bosqich. Har bir mavzu bo‘yicha senariysi matnini tayyorlash. Bunda amaldagi elektron yoki an’anaviy darslikda keltirilgan materiallarni to‘ldirilishiga, ularda ishlatilgan atamalardan foydalanishga ahamiyat berish lozim. Ko‘rgazmalilikni ta’minlash uchun mavjud materiallarni tahlil etish va lozim bo‘lganda qo‘shimcha ravishda animatsiya usulida yoritiladigan yoki tasvir ustiga chiqariladigan matn ko‘rinishida keltiriladigan materiallarni aniqlash kerak. Statik tasvirlar grafika tahrirlagichlarida qayta ishlanishi maqsadga muvofiq. 4-bosqich. Har bir mavzu video, animatsiya fayllarni yaratish. Nochiziqli montaj usulini qo‘llagan holda videotahrirlagichda videolavhalar va statik tasvirlardan butun filmni montaj qilish. Bu yerda titr yozuvi va boshqa yozuvli sharhlar ham (masalan, formula, ta’rif) ekranga chiqariladi. 5-bosqich. Ovozsiz filmni senariy bo‘yicha tahlil etish va suhandon matnini to‘liq ishlab chiqish. Senariyda keltirilgan g‘oyalarning amalga oshirilishi tahlil etiladi. Kerak bo‘lsa, ssenariyga ham o‘zgartirishlar kiritiladi va videoqatorning montaji qayta bajariladi. Videomaterial ssenariyga mosligi aniqlangach, filmni ovozlashtirish maqsadida suhandon uchun matn tayyorlanadi. 6-bosqich. Testlarni yaratish. Berilgan mavzular bo‘yicha test topshiriqlarini ishlab chiqish. 7-bosqich. Asosiy matn bilan uyg‘unlikdagi qo‘shimcha matn va asosiy matnda keltirilgan asosiy fikrlarni to‘plagan “Yodda tuting!” matnini tayyorlash.
|
| |
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich

Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
Download
2,65 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/23
Sana
14.05.2024
Hajmi
2,65 Mb.
#231810
Download
2,65 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bosh muharrir: Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich
Download
2,65 Mb.
Matnni ko'rish
Ergonomik talablarga - 9-Ma’ruza: Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foydalanish

|
9-Ma’ruza: Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foydalanish
|
bet | 5/6 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 15,26 Kb. | | #127954 |
Bog'liq 9-Ma’ruza Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foy-kompy.infoErgonomik talablarga quyidagilar kiradi: do`stonalik, foydalanuvchiga moslashish, ekran shakllarini tashkil etish.
Metodik talablar pedagogik dasturiy vositalar asosida o`qitishga mo`ljallangan o`quv fanining o`ziga xos xususiyatlarini, uning qonuniyatlarini, izlanish metodlari, axborotga ishlov berishning zamonaviy usullarini joriy qilish imkoniyatlarini hisobga olishni ko`zda tutadi. Fanlardan yaratiladigan pedagogik dasturiy vositalar quyidagi metodik talablarga javob berishi kerak:
1. Pedagogik dasturiy vositalar – o`quv materialini taqdim etishning tushunchali, obrazli va harakatli komponentlarining o`zaro bog`liqligiga tayangan holda qurilishi.
2. Pedagogik dasturiy vositalar o`quv materialini yuqori tartibli tuzilma ko`rinishida ta`minlashi. Fanlararo mantiqiy o`zaro bog`liqlikning hisobga olinishi.
3. Pedagogik dasturiy vositalarda ta`lim oluvchiga o`quv materialini bosqichma-bosqich o`zlashtirganligini turli xildagi nazoratlarni amalga oshirish asosida aniqlash imkoniyatlarining yaratilishi.
Psixofiziologik talablar. Pedagogik dasturiy vositalarni yaratishda ob’yektlarni ergonomik loyihalashning ahamiyati katta. Ob’yekt sifatida ekrandagi tasvirlar, ularni uzatish usullari, ekrandagi shartli belgilarning tushunarli bo‘lishi hamda joylashishi, o‘quvchi bilan kompyuter orasidagi muloqot usullari va hokazolar tushuniladi. Tasvirlarning rangiga qo‘yiladigan talablar. Pedagogik dasturiy ta’minotda turli rangdan foydalanish ma`lumot tarkibini ajratishda, uning o‘qilishini qulaylashtirishda, muhim ma`lumotlarni ajratib ko‘rsatishda katta imkoniyatlar yaratadi. Ranglarni tanlash va ularni muvofiqlashtirish tanlangan kompyuterning imkoniyatlari bilan belgilanadi. Ranglarning to‘g`ri tanlanishi o‘quvchilarning aqliy faoliyatiga, ishlash qobiliyatiga va ishining samaradorligiga katta ta`sir ko‘rsatadi. Shuning uchun ekranda tasvirianayotgan belgilarning rangi, fon rangini tanlashda o‘quvchilarning ko‘rish imkoniyatlari chegaralarini inobatga olish, ko‘zni toliqtiruvchi holatlarning oldini olish lozim.
|
| |
Taqdimotlar yaratish texnologiyalari Reja

Taqdimotlar yaratish texnologiyalari Reja
Download
388,21 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
16.02.2024
Hajmi
388,21 Kb.
#157659
Download
388,21 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Taqdimotlar yaratish texnologiyalari Reja
Download
388,21 Kb.
Matnni ko'rish
Ma`lumotlarning tuzilishiga qo‘yiladigan talablar

|
Ma`lumotlarning tuzilishiga qo‘yiladigan talablar
|
bet | 6/6 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 15,26 Kb. | | #127954 |
Bog'liq 9-Ma’ruza Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foy-kompy.infoMa`lumotlarning tuzilishiga qo‘yiladigan talablar.
Ekranda o‘quv materialiga bog`liq bo‘lmagan ob`ektlar bo‘lmasligi kerak, barcha ob`ektlar ma`lum ma`noda axborotni tanishtiruvchi bo‘lishi shart. Undagi tasvirlar yetarli darajada katta bo‘lishi hamda o‘zaro o‘quv materiali mazmuniga mos holda joylashishi lozim.
O`quv materialini o‘rganishning ko‘p variantliligi.
Didaktik materiallarning har xilligini ta`minlash asosida ko‘p variantlilikni shakllantirish, ya`ni parametrli o‘quv materiallarni hosil qilish. Bu xususiyatdan PDTlarni tuzishda unumli foydalansa bo‘ladi.
Ma`lumotlarning turli xilda ko‘rinishi.
Ma`lumotlarni ekranda tasvirlashda ko‘p oynali holat ham o‘quv mashg`ulotlar jarayonini samarali tashkil etish uchun katta imkoniyatlar yaratib beradi. Masalan, o‘quvchilarni rag`batlantirish, keyingi bosqichni taklif qilish, baholarni e`lon qilish va boshqalar.
Ob`ektlarning ko‘rinishiga qo‘yiladigan talablar.
Kompyuter ekraniga chiqariladigan xabarlar o‘quvchi faoliyati tuzulishiga mos holda mantiqan bog`liq bo‘lishi, ularning har biri ta`lim mazmunida nazarda tutilgan ma`lum bir muammoni hal qilishi lozim. Mazkur talabni amalga oshirish uchun ekranni ortiqcha ma`lumot bilan to‘ldirmaslik, muhim ma`lumotlarni ekranning o‘rtasiga qo‘yish, bir necha marta takrorlanadigan ma`lumotlarni ekranning ma`lum bir o‘rniga joylashtirish kabi psixofiziologik talablarga rioya qilish kerak.
Tasvirlarni uzatish usullariga qo‘yiladigan talablar.
Ekrandagi tasvirlar harakatining me’yorida bo‘lishiga e’tibor berish zarur. O’quvchilarning vaziyatni baholash va tasvirlarni idrok qilish hamda reaktsiya bildirishda kattalardan farq qilishini inobatga olish lozim. Taassurotni susaytirmaslik uchun ekrandagi ob’yektlarning harakati yetarli darajada tez bo‘lishi, shuningdek, berilgan vaqt doirasida kerakli ma’lumotni o‘quvchi anglab oladigan sur’atda bo‘lishi kerak. O’quvchiga ob’yekt harakatini istagan holatida to‘xtatib kuzatish, uni qayta- qayta takrorlash imkonini berish maqsadga muvofiq.
Dasturdagi tovushlarga qo‘yiladigan talablar.
PDVda foydalaniladigan biror tovush yoqimsiz, mazmundan uzoq bo‘lmasligi kerak. Tovush o‘quvchining diqqatini jamlashga yordamlashishi hamda mazmun.
Ellektron ishlanma yaratish
http://kompy.info
|
| |
Pedagogik dasturiy vositalar yaratishga qo`yiladigan talablar

|
Pedagogik dasturiy vositalar yaratishga qo`yiladigan talablar
|
bet | 4/6 | Sana | 24.12.2023 | Hajmi | 15,26 Kb. | | #127954 |
Bog'liq 9-Ma’ruza Kasbiy faoliyatda pedagogik dasturiy vositalardan foy-kompy.infoPedagogik dasturiy vositalar yaratishga qo`yiladigan talablar.
Pedagogik dasturiy vositalarni yaratish texnologiyasini amalga oshirish maqsadida ularning an`anaviy vositalardan ustunligini tasdiqlovchi qator ijobiy omillar mavjud. Mazkur omillar didaktik, psixologik, iqtisodiy, fiziologik guruhlarga ajratildi.
Pedagogik dasturiy vositalarga qo`yiladigan didaktik talablarga quyidagilar kiradi: ilmiylik, tushunarli, qat`iy va tizimli bayon etilishi bilan birgalikda (pedagogika, psixologiya, informatika, ergonomikaning asosiy tamoyillarini, zamonaviy fanning fundamental asoslarini hisobga olib, o`quv faoliyati mazmunini qurish imkoniyatini ta`minlash), uzluksizlik va yaxlitlik (ilgari o`rganilgan bilimlarning mantiqiy oqibati hamda to`ldiruvchisi hisoblanadi), izchillik, muammolilik, ko`rgazmalilik, faollashtirish (o`qitish mustaqilligi hamda faollilik xususiyatining mavjudligi), o`qitish natijalarini o`zlashtirish mustahkamliligi, muloqotning interfaolliligi, o`qitish, tarbiyalash, rivojlantirish va amaliyotning yaxlit birligi. Metodik talablarga quyidagilar kiradi: aniq o`quv fanining o`ziga xos xususiyatlarini hisobga olish, ma`lum bir faning o`ziga xosligini hisobga olish, axborotni zamonaviy metodlari o`zaro bog`liqliligi, o`zaro aloqadorliligi, turli-tumanligi, amalga oshirilishi.
Psixologik talablarga idrok etish (verbal-mantiqiy, sensor-perseptiv), tafakkur (tushunchaviy-nazariy, ko`rgazmali-amaliy), diqqati (qat`iyliligi, boshqaga ko`chishi), motivasiya (ishlashda faol shakllari, yuqori darajada ko`rgazmalilik, o`z vaqtida qayta aloqa yordamida o`quvchilarning yuqori darajadagi motivasiyalarini doimiy ravishda rag`batlantirish), xotira, tasavvuri, yoshi va individual psixologik xususiyatlarini hisobga olish (egallagan bilim, ko`nikma va malakalarini hisobga olib, o`quv fani mazmuni hamda o`quv masalalari murakkablik darajasi o`quvchilarning yosh imkoniyatlari va individual xususiyatlariga mos kelishi, o`quv materialini o`zlashtirishda ortiqcha his-hayajonli, asabiy, aqliy yuklamalardan ta`sirlanishdan himoyalash) kiradi. Texnik talablarga shaxsiy kompyuterlar va ularning tashqi qurilmalari, test o`tkaziladigan manbalar kiradi. Tarmoq talablariga «mijoz-server» arxitekturasi, Internet-navigatorlar, tarmoq operasion tizimlari, telekommunikasiya, boshqaruv vositalari (o`qitish jarayonini individual va jamoaviy ishlari, tashqi qayta aloqa) kiradi. Estetik talablarga quyidagilar kiradi: tartiblilik va ifodalilik (elementlari, joylashishi, o`lchami, rangi), bezashning funksional vazifasi va ergonomik talablarga mosligi. Maxsus talablarga quyidagilar kiradi: interfaollik, maqsadga yo`nalganlik, mustaqillik va moslashuvchanlik, audiolashtirish, ko`rgazmalilik, kirish nazorati, intellektual rivojlanish, differensiasiyalash(tabaqalashtirish), kreativlik, ochiqlik, qayta aloqa, funksionalilik, ishonchlilik.
|
| |
Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘li

|
Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘liBog'liq PDF Miyassarov Davron Abdurashid o‘g‘li Jurnal-1-2024Fаrhod Mahmudovich Tirkashyev, Asomiddinov Husan Asomiddin o‘g‘li
Korrelyatsion-regression tahlil orqali turizm xizmatlari samaradorligini oshirish mexanizmlari
..............................252
Gapparov Azim Qayumovich
O‘zbekistonda monetizatsiya darajasi va uni makroiqtisodiy ko‘rsatkichlarga ta’siri
.......................................................258
Isayev Atabek Djurabayevich
Prospects for the Development of Bond Circulation in the Capital Market
............................................................................266
Jurabek Sobirov
Ta’lim xizmatlari bozorida oliy ta’lim muassasalarining rivojlanish holati tahlili
...............................................................270
Kuldashev Sherzod Alimardonovich
Iqtisodiyotga investitsiyalarni jalb qilish va ularning barqaror iqtisodiy o‘sishdagi roli
.................................................276
Mamadiyorova Dilorom Ravshon qizi
Surxondaryo viloyatlarning marketing salohiyatini shakllantirish holati tahlili
.................................................................280
Mamadjanova Tuyg‘unoy Axmadjanovna
Improving Internal Control System
.........................................................................................................................................................287
Mexmonaliyev Ulug‘bek Erkinjon o‘g‘li
Oliy ta’lim xizmatlarini targ‘ib qilishda OTMlar veb-saytlari samaradorligini oshirish
....................................................291
Musayev Bekjon Shukurillayevich
Korxonaning narx-navo tizimi va narx siyosatini tahlil qilish
......................................................................................................298
Musayeva Shoira Azimovna, Usmonova Dilfuza Ilhkomovna
Raqamli iqtisodiyot sharoitida tibbiyot sohasini moliyalashtirish istiqbollari
.....................................................................302
|
| |
Mirzaliyev Sanjar Maxamatjon o‘g‘li

3
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
M
UND
ARIJ
A
С
О
ДЕР
Ж
АН
ИЕ
C
ONTENTS
YA S H I L I Q T I S O D I Y O T VA TA R A Q Q I Y O T
2024-yil, yanvar.
№
1-son.
M U N D A R I J A
Milliy iqtisodiyotni rivojlantirishda investitsiyalarning roli va ahamiyati ..............................................................................10
Sharipov Kongiratbay Avezimbetovich, Zaynutdinova Umida Djalolovna
Yashil iqtisodiyotga o‘tishda konsеptual, ilmiy, innovatsion yondashuvning zarurati
......................................................16
Gulnora Abdurahmonova
O‘zbеkistonda “yashil” iqtisodiyotga o‘tish muammolari va uni bartaraf etish yo‘llari
....................................................22