Oqova suvlarni mexanik, kimyoviy va biologik va boshqa tozalash usullari mavjuddir

|
Oqova suvlarni mexanik, kimyoviy va biologik va boshqa tozalash usullari mavjuddir
|
bet | 3/6 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 0,71 Mb. | | #149537 |
Bog'liq 6-Mavzu Suv resurslarini muxofaza qilish Oqova suvlarni mexanik, kimyoviy va biologik va boshqa tozalash usullari mavjuddir. Mexanik usulda suvlarni mineral va organik moddalardan tozalanadi. Kimyoviy usulda oqova suvlarga turli kimyoviy birikmalar qo’shib, zararli moddalar bilan reaktsiyaga kiritilib (chiqindilar cho’kma holiga tushiriladi) tozalanadi. Kimyoviy tozalash korxonalarda suvlarni takror ishlatish maqsadida, hamda oqovalarni suv havzalariga yoki kanalizatsiya tarmog’iga tashlanishdan oldin o’tkaziladi. Biologik tozalash uslubi qo’llanilganda, organik ifloslovchilar, bakteriyalar va mikroorganizmlar yordamida mineralizatsiya qilinadi. Biologik tozalash sug’orish maydonlari, biologik hovuz va aerotenklarda amalga oshiriladi. Shundan so’ng suv xlor yordamida dezinfektsiya qilinadi va undagi hamma bakteriyalar nobud bo’ladi.
Aholini toza ichimlik suvi bilan ta’minlash muhim ahamiyatga ega. Ichimlik suvi maxsus davlat standartlari talabiga javob berishi kerak va doimiy sog’liqni saqlash muassasalarining diqqat markazida bo’ladi. Davlat standarti suv manbalari va bosh suv olish inshootlarining sanitariya muhofaza mintaqalarini uyushtirishni talab qiladi.
Yer yuzi aholisini sifatli ichimlik suvi bilan ta’minlashda yer osti suvlariniig ahamiyati kattadir. Turli mamlakatlarda, shu jumladan O’zbekistonda yer osti suvlari, artezian suvlari va mineral suvlar katta miqdorda ichimlik uchun ishlatiladi. Mineral suvlar chiqqan joylarda maxsus shifoxonalar quriladi. Hozirgi kunda yer osti suvlarining tartibsiz ishlatilishi, turli manbalar ta’sirida ifloslanishi oshib bormoqda. Ichimlik suvlarning bebaho manbai bo’lgan yer osti suvlarini muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanishni ta’minlash eng muhim ekologik muammolardan biri hisoblanadi. Xalq xo’jaligining turli tarmoqlarida suvlarning takror ishlatilishini ta’minlash mavjud suv resurslaridan oqilona foydalanish imkoniyatini beradi. Dehqonchilikda yangi, ilg’or sug’orish uslublarini joriy qilish suvlarni katta miqdorda tejashni ta’minlaydi.
Amerika Qo’shma Shtatlarida suvni 3-5 marta kam talab qiladigan paxta navini yaratish bir yil davomida paxta hosilini 52%ga ortishiga olib kelgan(Reymers, 1990).
Suvdagi 1300 dan ortiq zararli birikmalarning REM lari va korxonalar uchun oqovalarni tashlashning yo’l qo’yilgan chegaralari belgilangan. Korxonalar suvlarning belgilangan limitdan ortiqcha ishlatgani va oqovalarni tashlashni me’yoridan oshirganligi uchun jarima va boshqa to’lovlar to’laydi.
So’nggi yillarda Dunyo okeanining ifloslanishi jahon ahamiyatiga ega bo’lgan ekologik muammoga aylandi. Dengiz va okeanlar asosan neft va neft mahsulotlari, sanoat va maishiy oqovalar, og’ir metallar, radioaktiv birikmalar va boshqalar bilan ifloslanadi. O’rta dengiz Yer yuzidagi eng ifloslangan dengiz hisoblanadi. Okean yuzasining neft bilan qoplanishi "okean-atmosfera" tizimida o’zaro aloqadorlikning buzilishiga va Yer yuzida kislorodning asosiy manbalaridan biri bo’lgan yashil o’simliklar - fitoplanktonning nobud bo’lishiga olib keladi. Bu o’z navbatida okeandagi biologik mahsuldorlikning kamayishiga sabab bo’ladi.
Dunyo okeani uzoq yillardan beri o’ta zaharli va radioaktiv moddalar qobristoniga aylantirilgan. Dunyo okeanining ifloslanishi nafaqat global ekologik, balki ijtimoiy oqibatlariga ham olib kelishi muqarrardir. Yer yuzida hayot beshigi bo’lgan Dunyo okeanini muhofaza qilish va okean resurslaridan oqilona foydalanishni ta’minlash faqatgina turli davlatlarning hamkorligi natijasidagina muvaffaqiyatli amalga oshirilishi mumkin.
|
| |