Joul — Lens qonuni - Reja elektr toki, uning tabiati va ta’siri. Tok zichligi. Ketma-ket va parallel ulash. Elektr...

|
Reja elektr toki, uning tabiati va ta’siri. Tok zichligi. Ketma-ket va parallel ulash. Elektr yurutuvchi kuch (eyuk). Berk zanjir uchun Om qonuni. Vakuumda elektr toki. Elektron nur trubka. Kirish
|
bet | 7/11 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 71,54 Kb. | | #126815 |
Bog'liq Reja elektr toki, uning tabiati va ta’siri. Tok zichligi. Ketma--fayllar.orgJoul — Lens qonuni. Agar tok harakatsiz metall o’tkazgichdan o’tayotgan bo’lsa, tokning barcha ishi uni qizdirishga ketadi. Unda energiyaning saqlanish qonuniga muvofiq:
Bu Joul — Lens qonunini ifodalaydi. Uni tajribalar asosida mustaqil ravishda J. Joul va E.Lenslar aniqlashgan. o’tkazgichdan tok o’tganda issiqlik ajralishiga sabab erkin elektronlarning harakat davomida kristall panjara tugunlaridagi ionlarga urilib o’z energiyalarini berishlaridir. Buning natijasida ionlarning tebranma harakati ortadi, ya'ni o’tkazgich qiziydi. Shuning uchun ham ajralib chiqadigan issiqlik miqdori qarshilikka to’g’ri proporsionaldir.
Tokning issiqlik ta'siri. Tokning issiqlik ta'siri kundalik hayotimizda va texnikada juda keng qo’llaniladi.
Dastlabki cho’g’lanma lampochka 1872- yil rus injeneri A. Lodi-gin tomonidan kashf etilgan. U shisha ballon ichida mis simlar orasida berkitilgan ko’mir tayoqchadan iborat bo’lgan. Tok o’tganda ko’mir tayoqcha cho’g’dek qizib yorug’lik bergan. Hozirgi paytda cho’g’la-nish tolasi sifatida suyuqlanish temperaturasi 3370 °C bo’lgan volf-ram tolasidan foydalaniladi.
Keng qo’llaniladigan elektr plita, elektr choynak, elektr daz-mol, elektr isitkichlar ham isitish asboblariga kiradi. Ishlab chiqarishda qo’llaniladigan qurilmalardan yana biri bu elektr pechidir. Uning temperaturasi 3000 °C gacha boradi. Elektr tokining issiqlik ta'siri keng qo’llaniladigan sohalardan yana biri texnikada va xalq xo’jaligida muhim ahamiyatga ega bo’lgan payvandlash ishlaridir.
Tokning issiqlik ta'siri asosida ishlaydigan ko’plab o’lchov asbob-lari, jumladan galvanometrlar mavjud.
Tokning issiqlik ta'sirining foydali tomonlaridan tashqari zararli tomonlari ham mavjuddir. Jumladan, tok uzatish simlaridan ajralib chiqayotgan ulkan miqdordagi issiqlik befoyda sarflanadi. Shuning uchun ham bu maqsadda solishtirma qarshiligi kichikroq metallardan foydalanishga harakat qilinadi.
2.5 Vakuumda elektr toki. Elektron nur trubka
Y arimo’tkazgichlarning ajoyib xossalari kashf etilishidan oldin radiotexnikada fakat elektron lampalar ishlatilib kelingan. Bu lampalarda, shu-ningdek hozir ham ishlatiladigan elektron-nur trubkalarida elektronlar vakuumda harakat qilinadi. Vakuumda elektronlar okimi kanday kilib hosil ki linadi? Ularning xossalari qanday?
Naydagi gazni surib olaverib, uning konsentrasiyasini shu darajaga yetkazish mumkinki, bunda molekulalar bir devordan ikkinchi devorga bir-biri bilan bir marta xam tuknashmay yeta oladigan bo'ladi. Naydagi gazning bunday holati vakuum deb ataladi.
Vakuumda elektrodlar orasida elektr utadigan qilish .uchun nayga zaryadli zarralar manbaini kiritish kerak.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja elektr toki, uning tabiati va ta’siri. Tok zichligi. Ketma-ket va parallel ulash. Elektr yurutuvchi kuch (eyuk). Berk zanjir uchun Om qonuni. Vakuumda elektr toki. Elektron nur trubka. Kirish
|