Yengil sanoat jihozlari puxtaligi fan dasturi

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO MUHANDISLIK-TEXNOLOGIYA INSTITUTI
Ro’yxatga olindi: “TASDIQLAYMAN”
№______________________ Bux MTI rektori
2019 y. “_______”_________ ___________ prof. N.R. Barakayev
“_______”_____________ 2019y.
YENGIL SANOAT JIHOZLARI PUXTALIGI
FAN DASTURI
Bilim sohasi:
|
300 000
|
–Ishlab chiqarish-texnik soha
|
|
|
|
Ta’lim sohasi:
|
320 000
|
–Ishlab chiqarish texnologiyalari
|
|
|
|
Ta’lim yo’nalishi:
|
5321600
|
–Yengil sanoat texnologiyalari va jihozlari
|
Buxoro – 2019
Fan dasturi Buxoro muhandislik-texnologiya institutida ishlab chiqildi.
Tuzuvchilar:
F.A.Qurbonov - BuxMTI, “Yengil sanoat mashinalari va jihozlari” kafedrasi dostenti
Taqrizchilar:
R.X. Nurboyev - BuxMTI, “To’qima texnologiyasi va dizayni” kafedrasi dostenti
N. Nurova - Buxoro “ Okean Lyuks” MChJ direktori
“Yengil sanoat jihozlari puxtaligi” (tanlov) fan dasturi “Yengil sanoat” fakultetining “Yengil sanoat mashinalari va jihozlari” kafedrasi yig`ilishida (2019 yil __________ _____- son bayonnoma) muhokama etildi va institut uslubiy kengashiga tavsiya etildi.
Kafedra mudiri: _________________ Sh.X. Samiyeva
Kotib: _________________ S. S. Asadova
“Yengil sanoat jihozlari puxtaligi” (tanlov) fan dasturi instituti uslubiy kengashida ko’rib chiqildi (2019 yil __________ _____- son bayonnoma) va institut kengashiga tavsiya etildi.
Uslubiy kengashi raisi: _______________ dost. Sh.M. Xodjiyev
Uslubiy kengash kotibi: _______________ U. H. Xo’jaqulova
“Yengil sanoat jihozlari puxtaligi” (tanlov) fan dasturi instituti kengashida muhokama qilindi va tasdiqlandi (2019 yil __________ _____- son bayonnoma).
Institut kengashi kotibi: _____________ dost. I.I. Mexmonov
O’quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o’rni
“Yengil sanoat jihozlari puxtaligi” fanining mazmuni, predmeti va metodi, mohiyati, uning maqsadi va vazifalari, sanoatda qo’llaniladigan mashina va uskunalar tizimi, maxsulot ishlab chiqarish uchun yuqori unumli jihozlarni qo’llash, ularning puxtaligini va ishonchliligini oshirish, ta’mirlashning zamonaviy texnologiyalarini joriy etish, texnologik jarayonlarni takomillashtirish va joriy sarmoyadorlar ishtirokida yangi qo’shma korxonalar barpo etish va ularni nazorat qilish va ketma-ketlikda o’z aksini topgan. “Engil sanoat jihozlari puxtaligi” fanini chuqur o’rganish engil sanoat sohasi muammolarini hal qilishda muhim rol o’ynaydi. Bu fan umumkasbiy fanlar blokiga kiritilgan kurs hisoblanib, 4-kursda o’qitilishi maqsadga muvofiq.
II. O’quv fanining maqsadi va vazifalari
“Yengil sanoat jihozlari puxtaligi“ fanining asosiy maqsadi – talabalarda, to’qimachilik va engil sanoati korxonalarida, hamda mashinasozlikda servis xizmati ko’rsatishda mashina va uskunalarini nazorat qilishni, ishdan chiqish sabablarini topish bo’yicha nazariy va amaliy bilimlarni shakllantirishdan iborat.
Fanning vazifalari – to’qimachilik va engil sanoat korxonalarining O’zbekiston Respublikasi rivojlanishida tutgan o’rni, ushbu fan bo’yicha olgan nazariy va amaliy bilimlarini ilmiy ishlarni amalga oshirishda, real sharoitga qo’llash bo’yicha bilim berish hamda ularda servis xizmatini tashkil qilishni amalda bajara olishni o’rgatadi va yangi yo’nalishlar yaratishga imkon beradi.
Fan bo’yicha talabalarning bilim, ko’nikma va malakalariga qo’yidagi talablar qo’yiladi. Talaba:
– yengil sanoat korxonalarida ishlatiladigan texnologik mashinalar va jixozlarining puxtaligini nazariyasi va hisoblash asoslarini; engil sanoat korxonalari mashinalari elementlari va ish rejimlarining aniq sharoitlar uchun puxtalik ko’rsatgichlari tanlash usullari to’g`risida tasavvurga ega bo’lishi;
– yengil sanoat korxonalarida qo’llaniladigan texnologik mashinalar va jihozlarni aniq sharoitlar uchun texnik va iqtisodiy asoslangan holda to’g`ri tanlash; engil sanoat korxonalari mashinalarini puxtalik ko’rsatgichlari va ish rejimlarini tanlash maqsadida hisoblash; engil sanoat korxonalari mashinalari konstruktiv parametrlarining geometrik nisbatlarini to’g`ri aniqlash usullarini bilishi va ulardan foydalana olishi;
–ishlab chiqarilayotgan va ishlatilayotgan engil sanoat korxonalari mashinalarini texnik-iqtisodiy va konstruktiv tahlil qilish; ularni aniq sharoitlarda samarali ishlatish; engil sanoat korxonalari mashinalarining muqobil puxtalik ko’rsatgichlari va ish tartiblarini belgilash ko’nikmalariga ega bo’lshii kerak.
III. Asosiy nazariya qismi (ma’ruza mashg`ulotlari)
1-Modul. “Yengil sanoat jihozlari puxtaligi“ faniga kirish. Zamonaviy mashinalar uchun puxtalik muammosining ahamiyati
1-mavzu. Mashinalar puxtaligi. Mashinalar puxtaligi haqidagi asosiy tushunchalar
Mashinalar puxtaligi. Mashinalar puxtaligi haqidagi fanning o’rganadigan muammolari. Puxtalik haqidagi fanning nazariy asoslari. Puxtalik muammosining falsafiy asoslari.
2-mavzu. Ta’mirlash. Joriy ta’mirlash. Kapital ta’mirlash. Ishlash qobiliyati. Puxtalik
Mashinani ishlash qobiliyatining yo’qolish darajasi. Ta’mirlash. Joriy ta’mirlash. Kapital ta’mirlash. Ishlash qobiliyati. Puxtalik.
3-mavzu. Sifat ko’rsatkichlarining ko’rinishlari. Mahsulotning sifatini texnik nazorat qilish, boshqarish va attestastiyalash
Sifat ko’rsatkichlarining ko’rinishlari. Sifat ko’rsatkichlarining ko’rinishlari. Mahsulotning sifatini texnik nazorat qilish. Mahsulot sifatini texnik nazorat qilish, boshqarish va attestastiyalash.
4-mavzu. Mashina va apparatlarning barqarorligi va uni oshirish yo’llari
Barqarorlikni aniqlashdagi asosiy tushunchalar. Mashina va apparatlarni ekspluatastiya qilishda, barqarorlik samaradorligini aniqlovchi asosiy omillar.
2-Modul. Puxtalik nazariyasi elementlari va asosiy tushunchasi
5-mavzu. Puxtalikka oid asosiy tushunchalar
Puxtalikka oid asosiy tushunchalar. Puxtalik ko’rsatkichlari. Inkorlar va ularning sinflanishi. Inkorlar chastotasi va jadalliligi.
6-mavzu. Qayta tiklanadigan va qayta tiklanmaydigan detallarning ishonchlilik miqdoriy ko’rsatkichlari
Tayyorgarlik, ta’mirga yaroqlilik va texnik foydalanish koeffistientlari.
7-mavzu. Mehnat unumdorligi va puxtalik ko’rsatkichlari orasidagi bog`liqlik
Mashina va uning elementlarining inkorlarining sinflanishi. Mashina va agregatlarni mustahkamlikka sinovdan o’tkazish.
8-mavzu. Mashina detallarini tiklash texnologik jarayonlar
Asosiy tushunchalar va ta’riflar. Mashinalarni ta’mirlashga qabul qilish va tayyorlash. Mashinalarni qismlarga ajratish va yig`ish texnologiyasi asoslari. Detallarni yaroqli-yaroqsizlarga ajratish va nazorat qilish texnologiyasi asoslari.
3-Modul. Asosiy tushunchalar va detallarni tiklashning hozirgi usullari
9-mavzu. Ishlamay qolishlar klassifikastiyasi
Asosiy tushunchalar va detallarni tiklashning hozirgi usullari. Detallarni galvanik va kimyoviy qoplamalar bilan tiklash.
10-mavzu. Mahsulot puxtaligining matematik modeli
Asta-sekin va tasodifiy ishlamay qolishlar. Ishlab turgandagi ishlamay qolishlar va parametrik ishlamay qolishlar.
11-mavzu. Materiallarda o’zgarishlarni ta’riflovchi qonuniyatlar tahlili
Materiallar xususiyatlari va holatining o’zgarishi mahsulotning ishlamay qolishi sababi sifatida. Materiallar harakatini o’rganishning uch darajasi.
12-mavzu. Materiallarning yuza qatlami va uning ko’rsatgichlari
Materiallarning parchalanishi va eskirishida yuza qatlamlardagi hodisalarning ahamiyati. Yuza qatlamining geometrik ko’rsatkichlari.
13-mavzu. Eskirish jarayonining tasnifi
Eskirish jarayonlarining tashqi namoyonligi bo’yicha tasnifi.
14-mavzu. Detal materiali zararlanish darajasini baholash
Zararlanish darajasi miqdorini baholash zarurati to’g`risida. Yuzalar to’liq zararlanishi tavsiflari. Yuzalar lokal zararlanish turlari.
IV. Laboratoriya mashg`ulotlar bo’yicha ko’rsatma va tavsiyalar
Laboratoriya mashg`ulotlar uchun tavsiya etiladigan mavzular:
Mashinalarning puxtaligi haqida asosiy tushunchalar haqida ma’lumotga ega bo’lish.
Mahsulot sifatini attestatstiyalash va boshqarishni o’rganish.
Mahsulot sifatini texnik nazorat qilish.
Mashina va apparatlarning barqarorligini o’rganish.
Mashina va apparatlarni ekspluatastiya qilishda barqarorlik samaradorligini aniqlovchi aossiy omillarni o’rganish.
Mashinalar detallarini maqbul umrboqiyligini o’rganish.
Detallarni chidamliligini oshirish usullarini o’rganish.
Mashina qismlarining ishqalanishi va ularni bartaraf etish usullarini o’rganish.
Mashinalarning ishlamay qolishi tasnifi va ularning sabablarini o’rganish.
Mashina detallarining eyilishiga ta’sir qiluvchi omillar va ularning sabablarini o’rganish.
Mashinalarning puxtaligi va uzoq muddat turg`unligini oshirishning texnologik usullari.
Tiklanadigan detallarning ishonchlilik mikdoriy ko’rsatgichlari.
Puxtalik nazariyasi elementlari bilan tanishib chiqish.
Inkorlar va ularning sinflanishini o’rganish.
Laboratoriya mashg`ulotlarini tashkil etish yuzasidan kafedra tomonidan ko’rsatma va tavsiyalar ishlab chiqiladi. Unda talabalar asosiy ma’ruza mavzulari bo’yicha olgan bilim va ko’nikmalarini amaliy masalalar, keyslar orqali yanada boyitadilar. Shuningdek, darslik va o’quv qo’llanmalar asosida talabalar bilimlarini mustahkamlashga erishish, tarqatma materiallardan foydalanish, ilmiy maqolalar va tezislarni chop etish orqali talabalar bilimini oshirish, masalalar echish, mavzular bo’yicha taqdimotlar va ko’rgazmali qurollar tayyorlash, normativ-huquqiy hujjatlardan foydalanish va boshqalar tavsiya etiladi.
V. Tavsiya etiladigan mustaqil ishlarning mavzulari
Mashinalar puxtaligi nazariyasida foydalaniladigan ehtimollik nazariyasi
Matematik statistikaning asosiy tushunchalari va holatlari
Puxtalik miqdoriy tavsiflari
Inkorlar orasidagi vaqtning taqsimlanish qonunlari
Texnologik jihozlarga zararli ta’sirlar manbalari
Mashinalar detallarini maqbul umrboqiyligini aniqlash
Uzellarning maqbul umrboqiyligini aniqlash
Plastik deformastiyalash usulida detallar sirtini mustahkamlash
Mashina detallarini chiniqtirib mustahkamlash
Mashina detallarini titrash roligi bilan mustahkamlash
Kurs ishlarini tashkil etish bo’yicha ko’rsatmalar
Fan bo’yicha kurs ishlari namunaviy o’quv rejada ko’zda tutilmagan.
VI.Asosiy va qo’shimcha o’quv adabiyotlar hamda axborot manbalari
Asosiy adabiyotlar
Q.T. Olimov, R.X. Nurboev, L.P.Uzoqova, D.X.Bafoev. «Engil sanoat jihozlarini ta’mirlash va tiklash asoslari». “Akademiya” Toshkent-2005.
Q.T. Olimov, R.X. Nurboev va boshqalar. “Tikuv va trikotaj jixozlarini o’rnatish, yig`ish va ta’mirlash asoslari” Toshkent 2011 y.
Yo’ldoshev Sh.U. Mashinalar ishonchliligi va ularni ta’mirlash asoslari, T. «O’zbekiston» 1994 y.
Qo’shimcha adabiyotlar
Mirziyoev Sh.M. Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining lavozimiga kirishish tantanali marosimiga bag`ishlangan Oliy Majlis palatalarining qo’shma majlisidagi nutqi. –T.: “O’zbekiston” NMIU, 2016. – 56 b.
Mirziyoev Sh.M. Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. O’zbekiston Respublikasi Konstitustiyasi qabul qilinganining 24 yilligiga bag`ishlangan tantanali marosimdagi ma’ruza 2016 yil 7 dekabr. – T.: “O’zbekiston” NMIU, 2016. – 48 b.
Mirziyoev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. - T.: “O’zbekiston” NMIU, 2017. – 488 b.
O’zbekiston Respublkasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g`risida. - T.:2017 yil 7 fevral, PF-4947-sonli Farmoni.
В.Я.Франц, В.В.Исаев “Швейные машины” Издательство «Легкая промышленность и бытовое обслуживание». Москва, 1986 г.
Н.М.Вальщиков, А.И.Шарапин, И.А.Идиатулин, К.А.Маковецкий “Оборудование швейных фабрик” Л. “Машиностроение” 1968 г.
А.А.Анастасиев, Н.Н. Архипов, А.Н. Жаров, В.П. Корнилов, В.В. Сторожев “Машины, машины-автоматы и автоматические линии легкой промышленности” М. “Легкая и пищевая промышленностъ” 1983 г.
В.Н. Гарбарук «Проектирование трикотажных машин» Л.«Машиностроение» 1980 г.
А.И.Комиссаров, Б.А.Рубцов, Г.П.Сироткин, В.Н.Соколов «Практикум по машинам, автоматам и автоматическим линиям легкой промышленности» М. «Легкая индустрия» 1980 г.
Internet saytlari
http://ziyonet.uz/uzc/library/libid/30506
www. legprominfo.ru
www.textil-press
www.textileclub
http://www.uzbekistan.uz
http://www.bilim.uz
http://www.podolsk.ru/
|