Boshqa dasturlar - Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A

|
Vazirligi buxoro davlat universiteti d. R. Djurayev, A. A. Turayev, sh sh. Fayziyev, B. A
|
bet | 118/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1FBoshqa dasturlar. Lazer yordamida urologlar siydik yo’llarining torayishini,
yarani, siydik toshlarini, siydik pufagini va kattalashgan prostata davolashlari
mumkin. Tibbiyotda lazerdan foydalanish neyroxirurglarga aniq kesmalar qilish va miya va orqa miya endoskopik monitoringini o’tkazish imkonini berdi. Veterinariya shifokorlari lazerlardan endoskopik muolajalar, o’smalarning koagulyatsiyasi, kesmalar va fotodinamik davolanish uchun foydalanadilar. Stomatologlar teshiklarni teshishda teshiklarni ochishda, antibakterial muolajalarni amalga oshirishda, tishlarning yemirilishini pasaytirishda va orofatsial tashxis qo’yish uchun nurlanishdan foydalanadilar.
Nanomeditsina. So’nggi paytlarda bir qator biologik qo’llanmalar uchun mos xususiyatlarga ega bo’lgan ko’plab nanostrukturalar paydo bo’ldi. Ulardan eng muhimi:
kvant nuqta - juda sezgir hujayrali tasvirlashda ishlatiladigan nanometr o’lchamidagi yorug’lik zarralari;
tibbiy amaliyotda qo’llanilgan magnit nano-zarrachalar;
terapevtik molekulalar uchun polimer zarralari;
Nanotexnologiyaning rivojlanishi va tibbiyotda lazerlardan foydalanish, qisqasi, dorilarni qabul qilish usulida inqilob qildi. Nanopartikullarni o’z ichiga olgan dorilarni to’xtatib turish, ta’sirlangan to’qimalar va hujayralarga tanlab ta’sir ko’rsatib, ko’plab birikmalarning terapevtik indeksini oshirishi mumkin (eruvchanligi va samaradorligini oshiradi, toksiklikni kamaytiradi). Ular faol moddani yetkazib berishadi, shuningdek tashqi stimulyatsiyaga javoban faol moddaning chiqarilishini tartibga soladi. Nanoteranostika - bu nano-zarrachalar, dori aralashmalari, terapiya va diagnostika tasvirlash vositalaridan ikki tomonlama foydalanishni ta’minlaydigan yana bir tajribaviy yondashuv bo’lib, bu shaxsiylashtirilgan davolanishga yo’l ochadi. Tibbiyot va biologiyada lazerlardan mikrodissektsiya va fotoablatsiya uchun foydalanish turli darajalarda kasallikning fiziologik mexanizmlarini tushunishga imkon berdi. Natijalar har bir bemorni tashxislash va davolashning eng yaxshi usullarini aniqlashga yordam beradi. Vizualizatsiya sohasidagi yutuqlar bilan uzviy bog’liq holda nanotexnologiyalarni rivojlantirish ham ajralmas bo'ladi. Nanomeditsina saraton, yuqumli kasalliklar
yoki tashxis qo’yishning ayrim turlarini davolashning istiqbolli yangi shaklidir.
Tibbiyotda lazerlar o’zlarining qo’llanilishini lazerli skalpel shaklida topdilar. Uning jarrohlik operatsiyalari uchun ishlatilishi quyidagi xususiyatlar bilan belgilanadi:
U nisbatan qonsiz kesma hosil qiladi, chunki shu bilan birga u to’qimalarni ajratish bilan birga juda katta bo’lmagan qon tomirlarini nur bilan yaraning chetlarini koagulyatsiya qiladi;
Lazerli skalpel kesish xususiyatlarining doimiyligi bilan ajralib turadi. Qattiq jism (masalan, suyak) bilan aloqa qilish skalpelga zarar bermaydi. Mexanik skalpel uchun bunday holat halokatli bo’lar edi;
Lazer nurlari, uning shaffofligi tufayli, jarroh operatsiya qilinayotgan hududni ko’rishga imkon beradi. Oddiy skalpelning pichog’i, shuningdek, elektr pichoqning pichog’i har doim ma’lum darajada jarrohning ish maydonini to’sib qo’yadi;
Lazer nurlari to’qimaga biron bir mexanik ta’sir ko’rsatmasdan masofani kesadi;
Lazerli skalpel mutlaq bepushtlikni ta’minlaydi, chunki faqat radiatsiya to’qima bilan o’zaro ta’sir qiladi;
Lazer nurlari qat’iy ravishda mahalliy darajada ishlaydi, to’qimalarning bug’lanishi faqat markazida bo’ladi. Qo’shni to’qima joylari mexanik skalpeldan foydalangandan kamroq zarar ko’radi;
Klinik amaliyot shuni ko’rsatdiki, lazerli skalpeldan olingan jarohat zarar qilmaydi va tezroq davolanadi.
Jarrohlik amaliyotida lazerlardan amaliy foydalanish SSSRda 1966-yilda A.V.Vishnevskiy institutida boshlangan. Ko’krak va qorin bo’shlig’ining ichki a’zolarida operatsiyalarda lazerli skalpel ishlatilgan. Hozirgi kunda plastik jarrohlik operatsiyalari, qizilo’ngach, oshqozon-ichak, buyraklar, jigar, taloq va boshqa a’zolar lazer nurlari yordamida amalga oshirilmoqda. Ko’p sonli qon tomirlari, masalan, yurak, jigarda joylashgan organlarda lazer yordamida operatsiyalarni bajarish juda jozibali.
|
| |