-§. Energiya ta’minoti obyektlarining masofadan monitoring

2.2-§. Energiya ta’minoti obyektlarining masofadan monitoring
apparatini statik va dinamik tavsiflari
Infokommunikatsiya obyektlari energiya ta’minoti qurilmalarining
jarayonlarini monitoringida tokni va monitoring uchun ishlab chiqilgan
apparatning tajribaviy fizik modellari orqali olingan natijalarni graf
model asosida nazariy hisoblangan natijalar bilan taqqoslaganimizda
amaliy natijalar nazariy natijalarga ayni yaqinligini (adekvatligini)
baholash imkoni mavjud. Energiya ta’minoti manbalarini monitoring
apparatlarini funksional-tuzilmaviy shakllantirish natijasida asosiy
tavsiflar (o‘zgartirish funksiyalari) va manbalar tuzilmalari elementlari
orasidagi o‘zaro bog‘liqlikni mosligini aks ettiradigan energiya ta’minoti
manbalarining morfologik tuzilmalari quriladi[38;42].
Monitoring jarayonini qurish tamoyillari va texnik ishlatilishining
ko‘pligi ko‘p variantli loyihalashtirishni, ya’ni energiya ta’minoti
manbalari monitoringi apparatlarining tuzilmasini tanlash muqobil
majmuini ko‘rib chiqishni talab etadi. Aynan energiya ta’minotining
muqobil variantlari to‘plamini shakllantirish va sifat mezonlari asosida
eng yaxshi variantni tanlash manbalarning ratsional ishlash rejimlarini
tuzilmaviy sintez qilish masalasini tashkil etadi. Shundan kelib chiqqan
xolda, infokommunikatsiya obyektlari energiya ta’minotini manbalarini
monitoringi apparatlarini qurishda uni ratsional tuzilmasi va
parametrlarini tanlashi darkor bo‘ladi. Energiya ta’minoti manbalari
tanlanganidan keyin energiya ta’minoti manbalari tomonidan
mikroprootsessorlar bloklari va monitoring, elementlariga zamonaviy
talablarni to‘liqroq qoniqtirish maqsadida optimal boshqarish
kattaliklarini tanlashga o‘tish amalga oshiriladi. Infokommunikatsiya
obyektlari energiya istemolchilari tomonidan qo‘yiladigan barcha
talablarga javob beradigan yagona monitoringning optimal tuzilmasini
tanlash uchun yuqorida ko‘rsatilgan asosiy manbalarning bazasini
yaratish darkor va bu holda aniq bir elementni xamda butun tizimni
35
tanlash elementlarni bazadan tanlash, tanlangan optimal elementlar
asosida monitoring qilish jarayonlarini amalga oshirish mumkin.
Infokommunikatsiya obyektlari energiya ta’minoti manbalari
monitoringi jarayonlarida elektr energiyasini ishlab chiqarish, uzatish,
taqsimlash va iste’moli jarayonlarini monitoring vaqtida manbalar
holatlarini aniqlash qurilmalarining ishlatish ko‘rsatkichlari katta
ahamiyatga ega, chunki manbalarni nomuvofiq nazorat va boshqarish
sezilarli iqtisodiy zararga hamda energiya ta’minotida uzluksiz
ishlamasligiga olib keladi [3;38-45-b, 60; 63].
Infokommunikatsiya obyektlari energiya ta’minoti monitoringining
aniqligi va samaradorligini ta’minlaydigan kompleks yondashishni
ishlab chiqish, ularning ekspluatatsion imkoniyatlarini oshirish,
tuzilmani soddalashtirish, hajm va vazn ko‘rsatkichlarini kamaytirish,
tayyorlash texnologiyasini yaxshilash, o‘lchash jarayonlarining
kontaktsizligini ta’minlash, zamonaviy birlamchi datchiklarning
qo‘llanishi asosida tokni o‘zgartirish elektr iste’molini boshqarishning
dolzarb masalalari hisoblanadi. Monitoring qurilmalari bunda axborot-
o‘lchash va boshqarish tizimlarining asosiy elementlari hisoblanishi
bilan energiya tizimining texnik va iqtisodiy ko‘rsatkichlarini deyarli
to‘liq aniqlaydi [73;74;75].
Xisoblangan nazariy (N) va tajribaviy (T) statik tasniflarning
mikdorlari asosida ular orasidagi farq ya’ni xatolik xisoblanadi, olib
borilgan tadqiqotlar natijalari (2.4- rasmga qarang) shuni ko‘rsatdiki,
xatoliklarning miqdori 0,04 -0,05% ni tashkil etadi.
%;
05
,
0
100%
*
(T)
U
)
н
(
U
(T)
U
δ
АКИБ
АКИБ
АКИБ
=
−
=
(2.16)
|