-chizma
 
21-chizma - Kurs ishi mavzu: Burchaklar chizish va ularni teng bo’laklarga bo’lish. Abduraxmonova Zebo....

|
Kurs ishi mavzu: Burchaklar chizish va ularni teng bo’laklarga bo’lish. Abduraxmonova Zebo. Qo’qon – 2024 Mundarija
|
bet | 7/9 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,93 Mb. | | #238457 |
Bog'liq abduraxmonovaZebo02120-chizma
21-chizma
II. Bob. Chizmachilik darslarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish va eskizlar yaratish
2.1. Burchaklar bilan ishlash va ularga qo’yiladigan talablar.
Sanoatda bir marta foydalanish uchun mo`ljallangan konstruktorlik hujjatlari eskiz deb ataladi. Eskizlarda chizma asboblaridan foydalanmasdan («kulda») ko`z bilan chamalangan masshtabda chiziladi.
Eskizdan detalning ish chizmasini chizish uchun foydalanish mumkin, shunga ko`ra eskizda detalning shakli, uning o`lchamlari ruxsat etiladigan chetga chiqishlari, materiali, sirtning sifati to`g`risidagi ma`lumotlar beriladi.
Detalning asliga qarab eskizini chizishda detalning alohida elementlarining shakliga jiddiy e`tibor berish kerak. Masalan, detalni qo`yishdagi nuqsonlar eskizda aks ettirilmasligi lozim.
Bosh ko`rinish detalning shakli va o`lchamlari to`g`risida to`laroq tasavvur beradigan qilib tanlab olish lozim. 10-shakl, a da frontal proyeksiyalar tekisligiga proyeksiyalash yo`nalishi strelka bilan ko`rsatilgan, shunday proyeksiyalangan tasvir (bosh ko`rinish yoki frontal qirqim) detal to`g`risida anig` tasavvur beradi.
Aylanma jismdan iborat bo`lgan vallar, o`qlar, chervyaklar, tishli g`ildiraklar, prujinalar va shunga o`xshash detallarning aylanish o`qlarini eskiz yoki chizmaning asosiy yozuviga parallel qilib joylashtirish lozim.
Eskizlarni tuzish tartibi.
Avvalo eskiz formatini ramka bilan chegaralash va pastki o`ng burchagida asosiy yozuv va texnikaviy talablar yozuvlari uchun joy qoldirish lozim.
Detal eskizini tuzishning keyingi bosqichi-ko`rinishlar, qirqimlar va kesimlar sonini belgilash..
Tasvirlar proyeksion bog`lanishi saqlangan holda va ko`rinishlar orasida o`lchamlar, yuza g`adir-budurligi belgilar, yozuv va boshqalarni qo`yish uchun yetarlicha joy qoldirish lozim.
Detallarning kontur qiyofalari yumshok qalam bilan yurgizib chiqiladi, qirqimlar bajariladi, yuzalar g`adir-budurliklarining shartli belgilari qo`yiladi (11-shakl, v).
Olingan tasvirlarda chiqarish va o`lcham chiziqlari. O`lcham chiziqlarini detalning ichki va tashqi sirtlari uchun aloxida gruppalanib qo`yiladi. O`lcham chiziqlari iloji boricha detal tasviri konturidan tashqariga chiqarib o`tkazilishi kerak.
Avval gabarit o`lchamlarining, o`qlar orasidagi masofalarning, teshiklar diametrlarining o`lcham chiziqlari, so`ngra qo`yiladi.
O`lcham chiziqlari qo`yiladigandan keyin detal kronsirkul, nutromer, lineyka, shtangersirkul, rezba o`lchash va boshqa asboblardan foydalanib o`lchanadi. Shu bilan bir vaqtda o`lcham sonlari quyib chiqiladi.
Detallarning ish chizmalari buyumning asliga qarab olingan eskiz bo`yicha yoki buyumning konstruktor tuzgan ish chizmasi bo`yicha ishlanadi. Odatda, ish chizmalari buyum tarkibiga kiruvchi har bir detal uchun tuziladi.
Detalning ish chizmasi eskizdan farh hilib, chizma asboblari bilan aniq masshtabda chiziladi. Asl imzolar bilan rasmiylashtirilgan bunday chizmalar asl nusxalar deb ataladi. Asl nusxalardan turli usullarda nusxalar ko`chiriladi, bunday nusxalar dublikatlar deb ataladi. Dublikatlar yorug`lik vositasida nusxalar ko`chirib ko`paytiriladi, bu nusxalardan foydalanib, detallar ko`plab tayyorlanadi.
Detal chizmasidagi tasvirlar soni, ya`ni ko`rinishlar, qirqimlar, kesimlar va chiqarish elementlari soni eng kam, lekin detal shaklini to`g`ri tasvirlash uchun yetarli bo`lishi lozim. Detalning ish chizmasida o`lchamlar, sirtlarning g`adir-budurligi, sirtlar shakli chetga chiqishlari, materialga qo`yiladigan talablar, sirtlarning qoplanishi to`g`risidagi ko`rsatmalar va boshqalar ko`rsatiladi.
O`lcham sonlari va yozuvlari kamida 3,5 o`lchamdagi shriftlar bilan yoziladi.
O`kuv jarayonida detalning qaysi buyum yoki yig`ma birlik tarkibiga kirishi noma`lum bo`lganligidan detal shartli ravishda belgilanadi, masalan, MCh 00 00 07, bu yerdaa indeks MCh 00 mashinasozlik chizmachiligini, 07 son – chizmachilik kabinetidan olingan, eskizi tuziladigan detalning nomeri.
Chizmalarda yozuvlari va texnikaviy talablarni qo`yish qoidalari GOST 2.316-68 da bayon qilingan.
Texnikaviy talablar chizmaning asosiy yozuvni yuqorisiga joylashtiriladi. Bu texnikaviy talablarda detalda yoki tayyor buyumda grafikaviy tasvirlab ko`rsatilmagan hamma zarur bo`lgan talablar ko`rsatiladi.
Texnikaviy talablarni iloji boricha quyidagi tartibda bayon qilish lozim:
a) materialga, termik ishlashga va shunga uxshashlarga quyiladigan talablar;
b) o`lchamlar, o`lchamlarning chekli chetga chiqishlari, sirtlarning shakllari va ularning o`zaro joylanishi, massasi va shunga o`xshashlar;
v) sirtlarning sifatiga quyiladigan talablar, sirtlarga ishlov berish, qoplamlari to`g`risidagi ko`rsatmalar.
|
| |