OPTİMUM SİQNAL QƏBUL - 1 кодирование сигналов

|
1 кодирование сигналов
|
bet | 32/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем27 OPTİMUM SİQNAL QƏBUL
27.1 Ümumi məlumat
Optimal qəbulun mahiyyəti ən böyük səs-küy toxunulmazlığını təmin edən ötürülən siqnalı təcrid etmək üçün ötürmə kanalının çıxışında alınan rəqsin belə çevrilməsindən istifadə etməkdir. Belə çevrilmələrin toplusu alqoritm adlanır verilmiş siqnalı verilmiş kanal üzrə ötürərkən onun optimal qəbulu .
Rəqəmsal rabitə sistemlərində, bir qayda olaraq, element-element qəbulu istifadə olunur. Element-element ( simvol-simvol ) qəbulu, əvvəllər qəbul edilmiş siqnaldan asılı olmayaraq, ötürülən siqnal haqqında qərarın hər bir siqnal üçün ayrıca qəbul edildiyi bir qəbul üsuludur.
Siqnal qəbulu nəzəriyyəsində müxtəlif optimallıq meyarlarından istifadə olunur. Qəbulun optimallıq meyarı, qəbul edilmiş siqnalın işlənməsinin ən yaxşı kimi qiymətləndirildiyi bir işarədir. Onun seçimi iş şəraitindən asılıdır.
Diskret siqnalları ötürərkən meyardan geniş istifadə olunur ideal müşahidəçi ( Kotelnikov meyarı ). Buna görə qəbuledici optimal hesab olunur ki, bu da ümumi səhv ehtimalının minimumunu təmin edir. Formada yazılmışdır:
.
Ümumi xəta ehtimalı əsas siqnalların hər birinin səhv ehtimalının riyazi gözləntisi kimi hesablanır :
,
siqnalın ötürülməsi ehtimalı haradadır ;
- ilkin siqnalların ümumi sayı.
Praktikada ən çox rast gəlinən hal ikili ilkin siqnalların AMn, FSK və PSK üsulları ilə yaradılan siqnallarla əlavə Gauss səs-küyü olan kanalda ötürülməsidir.
Əlavə müdaxilə, ani dəyərləri siqnalın ani dəyərlərinə əlavə olunan müdaxilədir. Qauss səs-küyü Qauss (normal) ehtimal paylanması ilə stasionar erqodik təsadüfi prosesdir.
Cədvəl 27.1 – Qauss səs-küyü ilə optimal qəbulun alqoritmləri.
Modulyasiya növü
|
Alqoritm
|
AMn
|
|
FSK
|
|
FMn
|
|
Cədvəldə istifadə olunan simvollar:
- “1” və “0” simvollarına uyğun gələn ikili ilkin siqnallar;
- müxtəlif amplitudalı (AMn ilə), tezliklərlə (FSK ilə) və ya fazalı (PSK ilə) modullaşdırılmış müddət siqnalları;
- siqnal enerjisi ;
- qəbul edilmiş siqnal və səs-küyün cəmi.
Yuxarıda göstərilən alqoritmlər iki yolla həyata keçirilə bilər: korrelyatorlar əsasında, uyğunlaşdırılmış filtrlər əsasında.
Korrelyator ( aktiv filtr ) üç blokdan ibarət bir cihazdır: çarpan, generator və inteqrator - və siqnalların skalyar məhsulunu hesablamaq üçün istifadə olunur . Siqnalların mürəkkəb formaları olduqda istifadə olunur.
Buna görə də Şəkil 27.1-də göstərilən sxemlər optimal korrelyasiya qəbulediciləri adlanır.
Şəkil 27.1 – Korrelyatorlar üzrə optimal koherent qəbuledicilərin blok sxemləri: a – AMN siqnalları; b – FSK siqnalları; c – PSK siqnalları.
İstifadə olunan simvollar:
- forması aşkar edilmiş siqnalların formasına uyğun gələn istinad siqnal generatorları;
- çarpan;
- inteqrator;
- həlledici cihaz.
AMn və PSK ilə siqnal qəbuledici sxemləri bir kanallıdır (bir emal şöbəsi var), FSK ilə olanlar isə iki kanallıdır (iki emal şöbəsi var). RU-da inteqrasiya nəticəsi AMn üçün siqnal enerjisinin yarısına, PSK üçün isə sıfıra bərabər olan hədd ilə müqayisə edilir və ya inteqrasiya nəticələri FSK üçün bir-biri ilə müqayisə edilir. Kommutasiya qurğusunun çıxışında bərabərsizlik işarəsindən asılı olaraq ilkin siqnallar yaranır.
Generatorları, inteqratorları və həllediciləri idarə etmək üçün xüsusi cihazdan alınan sinxronlaşdırıcı saat impulsları istifadə olunur. Bu impulslar inteqrasiya intervalının başlanğıcını və sonunu və qəbul edilmiş siqnal haqqında qərar qəbul etmə anını müəyyən edir.
Uyğun filtr (MF) sabit parametrlərə və impuls reaksiyasına malik passiv xətti filtrdir:
,
ixtiyari mütənasiblik əmsalı haradadır ;
bu süzgəcin uyğunlaşdırıldığı müddəti olan siqnal ;
- filtr gecikməsi və ya istinad anı.
İmpuls reaksiyası xətti dördqütbün kifayət qədər böyük amplituda olan çox qısa düzbucaqlı impuls şəklində təsirə reaksiyasıdır.
Siqala uyğunlaşdırılmış filtrin impuls reaksiyası bu siqnalın güzgü görüntüsü ilə üst-üstə düşür, müddətə görə zaman oxu boyunca müsbət istiqamətdə sürüşür .
Şəkil 27.2 – Ona uyğun gələn filtrin siqnal və impuls reaksiyası .
SF-nin çıxışındakı siqnalın forması girişdəki siqnalın formasından əhəmiyyətli dərəcədə fərqlənir. SF çıxışında siqnal-küy nisbəti xətti filtrlər üçün əldə edilə bilən maksimumdur. SF, uyğunlaşdırıldığı siqnala istinad zamanı çıxış siqnalının maksimum mümkün ani dəyərini təmin edir. Rəqəm baxımından bu siqnalın enerjisinə bərabərdir.
Şəkil 27.2 – SF-nin giriş və çıxışında siqnalların forması.
Qəbuledici sxemlərdəki SF-lər generatorları, çarpanları və inteqratorları əvəz edir.
Şəkil 27.3 – SF-də optimal koherent qəbuledicilərin blok sxemləri: a – AMN siqnalları; b - FSK siqnalları; c – PSK siqnalları.
|
| |