) Loyihalarni boshqarishni asosiy faoliyatlari nima?

|
) Loyihalarni boshqarishni asosiy faoliyatlari nima?
|
bet | 2/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 115,56 Kb. | | #242113 |
Bog'liq Kompyuter injiniringi” fakulteti di21-11 guruh talabasi jumaqulo2) Loyihalarni boshqarishni asosiy faoliyatlari nima?
Loyihani boshqarish har qanday tashkilotning samarali faoliyatining asosiy elementlaridan biridir, ayniqsa, tez o‘zgaruvchan biznes muhiti va raqobat sharoitida. Jahon amaliyotida loyihalarni boshqarish ko‘p yillar davomida faol qo‘llanilmoqda va ko‘plab kompaniya va tashkilotlar faoliyatining ajralmas qismi hisoblanadi.
Jahon amaliyotida loyihalarni boshqarishning o‘ziga xos xususiyatlaridan biri loyiha yoki tashkilot doirasida muayyan loyiha yoki vazifa uchun eng samarali yondashuvni tanlash imkonini beruvchi turli metodologiya va yondashuvlardan foydalanish qobiliyatidir.
Hozirgi vaqtda loyihalarni boshqarish yangi metodologiya va texnologiyalarning paydo bo‘lishi tufayli rivojlanish va takomillashishda davom etmoqda. Bundan tashqari, jahon amaliyotida loyihalarni boshqarish turli sohalarda, jumladan, IT, qurilish, ishlab chiqarish, marketing va boshqa ko‘plab sohalarda keng qo‘llanilayapti, bu uning zamonaviy dunyoda ahamiyati va dolzarbligidan dalolat beradi.
Loyihani boshqarish — bu muayyan natijalarga erishish uchun loyiha ishini rejalashtirish, tashkil etish, boshqarish va nazorat qilish jarayoni. Bu korxonalar uchun mahsuldorlikni oshirish, xarajatlarni kamaytirish va ish sifatini yaxshilash uchun muhim vositadir. Loyihani boshqarish, shuningdek, loyihani amalga oshirish vaqtini nazorat qilish va xavflarni minimallashtirish imkonini beradi. IT-loyihalarida loyihalarni boshqarish, ayniqsa, muhimdir, chunki bu sohada natijaga ta’sir qiladigan ko‘plab omillar mavjud. Bu sizga jamoa ishini boshqarish, jarayonlarni optimallashtirish, xatarlarni boshqarish va loyihani belgilangan muddatlarda va byudjet doirasida saqlashni ta’minlaydi.
IT-loyihalari yuqori sifat standartlariga javob berishi kerak, shuning uchun bugungi kunda ko‘plab muvaffaqiyatli kompaniyalar loyihalarni boshqarish tizimisiz qila olmaydi. Bunday tizimdan foydalanish loyiha bilan bog‘liq xato va muammolarni aniqlash va bartaraf etish, ularning oldini olish bo‘yicha o‘z vaqtida choralar ko‘rishga yordam beradi.
Shunday qilib, loyihalarni boshqarish IT sohasidagi biznes maqsadlariga erishish uchun zarur vosita bo‘lib, jamoaning sifati va samaradorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin.
Loyihaning hayot aylanishi — loyihaning bosqichlari yoki bosqichlari ketma-ketligi. Loyihaning umumiy hayot siklida quyidagi bosqichlarni ajratish mumkin:
Loyihani boshlash (Initiation stage)
Loyihaning ushbu bosqichi loyihaning maqsad va vazifalarini baholaydi, uning ko‘lamini belgilaydi va loyiha va biznes strategiyasi o‘rtasidagi aloqalarni o‘rnatadi.
Xorijiy IT amaliyotidan misollar:
- Google mobil qurilmalar uchun yanada ochiq va moslashuvchan platformani taklif qilish maqsadida 2003 yilda Android loyihasini ishga tushirgan.
- Apple o‘z iste’molchilari uchun innovatsion mobil telefon yaratish maqsadida 2005 yilda iPhone loyihasini ishga tushirgan.
Loyihani rejalashtirish (Planning stage)
Loyihaning ushbu bosqichi loyiha rejasini ishlab chiqish, uni baholash va tasdiqlash, shuningdek, loyiha jamoasi ichida aniq rol va mas’uliyatni belgilashni o‘z ichiga oladi.
Xorijiy IT amaliyotidan misollar:
- Amazon har bir loyiha uchun batafsil rejalashtirishni amalga oshiradi, jumladan rejalashtirilgan vaqt va byudjet, texnologiya, resurslardan foydalanish va hokazo.
- Microsoft mahsulot dizayni, ishlab chiqish, sinovdan o‘tkazish va chiqarishni o‘z ichiga olgan ish jadvali va loyiha kalendarini ishlab chiqadi.
Loyihani amalga oshirish (Execution stage)
Loyihaning ushbu bosqichida loyiha jamoasi mahsulotni yaratish, loyiha rejasiga muvofiq vazifalarni bajarish va yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan muammolarni aniqlash va tuzatish ustida ishlashni boshlaydi.
Xorijiy IT amaliyotidan misollar:
- Facebook o‘z ishini Facebook ilovasi, API va boshqalar kabi mahsulotlarini prototiplash va sinab ko‘rishdan boshladi.
- Google yangi mahsulotlar, asosiy yangilanishlar va hokazolar ustida ishlaydigan ishlab chiqish guruhlari bilan loyihalarni amalga oshiradi.
Monitoring va nazorat bosqichi (Monitoring and control stage)
Ushbu bosqichda loyiha rejasiga muvofiqligini ta’minlash, muammolar va xavflarni aniqlash uchun loyihaning bajarilishi nazorat qilinadi.
Xorijiy IT amaliyotidan misollar:
- Netflix real vaqt rejimida loyihani kuzatish va nazorat qilish imkonini beruvchi loyihalarni boshqarish tizimidan foydalanadi.
- Apple loyiha hayotiy siklining turli bosqichlarini o‘lchash va xavfni boshqarish uchun samaradorlik ko‘rsatkichlaridan foydalanadi.
Yopilish bosqichi (Closure stage)
Loyihaning ushbu bosqichida mahsulotni yaratish va uni buyurtmachiga etkazib berish bo‘yicha ishlarni yakunlash, shuningdek, loyiha natijalarini baholash va loyiha jarayonlarini takomillashtirish imkoniyatlarini aniqlash.
|
| |