nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
1-amaliy ish: 1-topshiriq

|
1-amaliy ish: 1-topshiriq
|
bet | 1/3 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 71,11 Kb. | | #129635 |
Bog'liq 1-Amaliy 1-topshiriq
1-amaliy ish:1-topshiriq
Reja:
Kirish.
Nazariy qism.
Amaliy qism.
Misollar.
Kirish
EHM - bu elektron raqamli qurilmadir. Elektron qurilma deyilishiga sabab har qanday ma’lumotlar EHM da elektr signallari orqali qayta ishlanadi. Raqamli deyilishiga sabab EHM da har qanday ma’lumot sonlar yordamida tasvirlanadi.
Sonlarni yozish usuliga sanoq sistemasi deb ataladi. Sonlarni yozish uchun har bir sanoq sistemasida o‘ziga xos turli belgilar to‘plamidan foydalaniladi. Foydalanilgan to‘plamdagi belgilar ularning soni, sanoq sistemasini xarakterlovchi asosiy kattaliklardir. Sanoq sistemasida foydalaniladigan belgilar soni sanoq sistemasining asosini tashkil etadi. Berilgan sanoq sistemasida sonlarni yozishdagi foydalanilgan belgilar soniga qarab, o‘nlik, ikkilik, sakkizlik, o‘n oltilik va boshqa sanoq sistemalarni kiritish mumkin. Shu bilan birga sanoq sistemalarini pozision va nopozision turlarga ajratish mumkin. Pozitsion sanoq sistemasida berilgan sonning qiymati sonni tasvirlovchi raqamlarning egallagan o‘rniga bog‘liq bo‘ladi. Misol sifatida, 0,1,2,3,. . . ,9 arab raqamlaridan tashkil topgan o‘nlik sanoq sistemani qarash mumkin. Nopozitsion sanoq sistemalarida, belgining qiymati uning egallagan o‘rniga bog‘liq emas. Misol sifatida rim raqamlari sanoq sistemasini keltirish mumkin. Masalan, XX sonida X raqami, qayerda joylashganiga qaramasdan o‘nlik sanoq sistemasidagi 10 qiymatini anglatadi.
Nazariy qism.
Quyidagi jadvalda o‘nlik sanoq sistemasida berilgan 1 dan 16 gacha sonlarning ikkilik, sakkizlik va o‘n oltilik sanoq sistemalaridagi ko‘rinishi keltirilgan.
|
| |
Arrasimon o'zgartirish algoritmi va matrisasi

Arrasimon o‘zgartirish quyidagi jihatlar bilan boshqa o‘zgartirishlardan farq qiladi.Bu qismda ortogonal o’zgartirishlar keltirilgan.Bu o’zgartirishlar quyidagi jihatlar bilan boshqa o’zgartirishlardan farq qiladi[15].
O’zining vektorlari orasida vektor komponentlar bilan bir xil
Qisman monotonning vektor uzunligining sakrashini maksimal miqdordan minimal miqdorgacha tushiradi.
Matritsa o’zgarishlarining o’zining asosiy xususiyatlariga ega.
Tez algoritmli o’zgartirish imkoniyati mavjud.
Yuqori darajadagi konsentratsiya ta’minlanadi energiya ko’rinshida. Vektorning uzunligi bo’yicha N=2 qisman o’zgartirish mos keladi. Arrasimon o’zgartirishning 2-tartibi shunday:
(2.10)
Arrasimon o’zgartirishli matritsa 4-tartibi quyidagi ko’rinishdagi formula orqali yoziladi:
(2.11)
Yoki,
(2.12)
Bu yerda а 4 va b 4 haqiqatdan tanlash o’rinli koeffisiyentlar, qachon matritsa S4 ortogonalnoy bo’lsa, a uzunligi sakrashlarning doimiy 2 – vektorining o’zgarishlari doimiylik talabidan foydalanib sakrashning uzunligini topish mumkin. a4=2b4 ortogonalnost talabidan S4 ST =1 ko’rsatiladi, b4=1/51/2
(2.13)
Tekshirsh qiyin emas, matritsa S4 o’rta yetarli mavjud.Undan tashqari o’zining sekventli o’zgartirishlariga ega.Sonlarning qatori qisqarishi bilan 0 dan 3 gacha. Arrasimon o’zgartirishli matritsa N=8 quyidagi ko’rinishga ega:
(2.14)
Matritsani qurish S4, koeffisiyentlar a8 va b8 tanlanadi. Qiya vektor teng o’lchamlilarni o’ldiradi va sakrashlarni hamma qatorlar o’rta normal ko’rinadi vektorlar bilan a matritsani o’z asosiy xususiyatlarga ega.
Umumiy aloqadorlik rekurenli formula olish mumkinm?matritsaga taalluqli arrasimon o’zgartirishlar N- va (N/2)-tartibda.
(2.15)
Bu yerda IN – birlik matritsa N-ning tartibi. Doimiy aNva bN rekurent aloqa bo’yicha topish mumkin.
(2.16)
(2.17)
(2.18)
Yoki bu formula orqali topish mumkin:
(2.19)
(2.20)
Ushbu rasmda arrasimon o’zgartirishlarning grafik funksiyalari keltirilgan N=16.
|
Tashkiliy-ma'muriy usullar

|
Tashkiliy-ma'muriy usullar
|
bet | 4/7 | Sana | 13.12.2023 | Hajmi | 26,48 Kb. | | #118109 |
Bog'liq 5-мавзу (6)Tashkiliy-ma'muriy usullar boshqaruv organlarining o’zaro aloqada ishlashini, boshqaruv munosabatlarini aks ettirib, boshqariluvchi ob'ektlarga ma'muriy ta'sir ko’rsatishning butun mexanizmini ifodalaydi.
Shu bilan birga, ma'muriy yoki to’g’ridan-to’g’ri boshqaruv usuli xo’jalik yurituvchi sub'ektning tanlash erkinligini cheklab qo’yadi, muayyan huquqiy chegaralarini belgilaydi. O’z mohiyatiga ko’ra ma'muriy boshqarish bozorga xos bo’lgan tartibga solish harakatiga to’sqinlik qiladi.
Biroq, rivojlangan bozor sharoitida ham boshqarishning ma'muriy usullari o’z ahamiyatini saqlab qoladi va zarur bo’lganda ulardan foydalaniladi. Xususan, bozor iktisodiyoti rivojlangan hamma mamlakatlarda ma'muriy usullar vositasida monopoliyaga qarshi siyosat amalga oshiriladi. Davlat bozorning monopollashtirilishiga to’sqinlik qiladigan ma'muriy cheklovlar tizimini belgilaydi, monopol kompaniyalar faoliyatini direktiv yo’sinda boshqaradi.
Ma'muriy usullardan;
iste'molchilarning huquqlarini himoya qilish;
atrof-muhitni muhofaza qilish;
xavfli texnologiyalardan foydalanish, zararli ishlab chiqarish chiqitlarini chiqarib tashlashni ta'qiqlash;
odamlar sog’lig’iga zararli mahsulotni reklama qilishni ta'qiqlash kabi sohalarda faol foydalaniladi.
Boshqarishning tashkiliy-ma'muriy usullari ikki shaklda:
- tashkiliy ta'sir ko’rsatish usullari;
- farmoyish berish usullari shakllarida namoyon bo’ladi.
Tashkiliy usullarning bu ikkala shakli birgalikda qo’llaniladi, bir-birini to’ldiradi va rivojlantiradi. har ikkala shaklning uyg’unlashuvi ishlab chiqarish sharoitlarini hisobga olingan holda optimal bo’lishi kerak.
Tashkiliy ta'sir ko’rsatish turli tashkiliy choralarni, ya'ni:
- ishlab chiqarish va boshqarishning tashkiliy strukturalarini belgilash;
- ichki tartib-qoidalarini o’rnatish;
- boshqariluvchi va boshqaruvchi tizimlar o’rtasida optimallik va oqilona nisbatni o’rnatish kabilarni o’z ichiga oladi.
Farmoyish berish yo’li bilan ta'sir ko’rsatish barcha boshqarish bo’limlari va organlarining (uyg’un) ishlashini joriy ta'minlab turishdan iborat bo’lib, bunga e'lon qilinadigan yozma yoki og’zaki ko’rsatmalar berish, yozma shaklda nashr etilgan yoki og’zaki buyruqlar vositasi bilan erishiladi.
Tashkiliy ta'sir ko’rsatish boshqariladigan ob'ekt (korxona)ni loyihalash bosqichidan boshlanadi. So’ngra reglamentlash, normalash ishlari bajariladi.
Jinoiy javobgarlik - bu mansab bilan bog’liq jinoyat sodir etilganda sud tomonidan qo’llaniladigan jazodir. Shunday qilib:
Moddiy javobgarlikka - moddiy zarar etkazish, intizomiy javobgarlikka - intizomiy nojo’ya harakat, ma'muriy javobgarlikka - ma'muriy huquqbuzarlik, jinoiy javobgarlikka - jinoyat asos bo’ladi.
|
| |
mavzu / soat / juftlik Atrof olam bilan tanishtirish. Reja

|
mavzu / soat / juftlik Atrof olam bilan tanishtirish. Reja
|
bet | 1/3 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 130 Kb. | | #247974 |
Bog'liq 1 mavzu atrof olam (2)
|
1-mavzu / 2 soat / 1 juftlik
Atrof olam bilan tanishtirish.
|
Reja:
1.Аtrоf-оlаm vа tаbiаt fаni predmeti, mаqsаdi vа vаzifаsi.
2.Jоnli-jоnsiz tаbiаt.
Tayanch so‘z va iboralar:tabiat, metodikasi tushunchalar, Maktabgacha ta’lim muassasalarida tabiat burchaklarini tashkil etish,jonli-jonsiz tabiat.
Mashg`ulot maqsadi:
Talabalarga tabiat haqidagi fan uning metodikasi tushunchalar, darsni tashkil etish tabiat haqidagi bilimlarni bolalarga etkazib berishda pedagogik texnologiyalar yondashish yo’llari. Maktabgacha ta’lim muassasalarida tabiat burchaklarini tashkil etish va undagi ishlar haqida tushunchalar berish.
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar ro`yxati:
1.“Ilk qadam” davlat o‘dasturi. O‘zbekiston Respublikasi. Maktabgacha ta'lim tashkilotlari uchun davlat o‛quv dasturi /Takomillashtirilgan ikkinchi nashr/.Тoshkent-2022-yil, 96 b
2.Rasulxo‘jaeva M.A. Bolalarni hayvonot olami bilan tanishtirish orqali ahloqiy sifatlarini shakllantirish texnologiyasi. T.: “Ilm-Ziyo-Zakovat”, 2020 y
3.Djanpeisova G.E., Rasulxo‘jaeva M.A.Tabiat bilan tanishtirish. T.: Innovatsiya Ziyo, 2020.- 320 b
4.Z.T.Radjapova. Ilm-fan va tabiat markazi. Tabiat in’omlaridan dizayn. O‘quv-qo‘llanma.Тоshkent: “Innovatsion rivojlanish nashriyot-matbaa uyi”, 2022-yil Tabiat haqida tushuncha O'simliklar dunyosi, hayvonot olami yosh qalbning to'g'ri o'sib , tabiatda bo'ladigan voqea hodisalarning sirasrorini o'rganib voyaga yetishida katta manba bo'lib xizmat qiladi. Tabiat bilan inson o'rtasidagi uyg'unlikni ta'minlashda ekologik ta'limtarbiyaning roli nihoyatda katta. Ta'lim tizimining barcha bosqichlarida amalga oshiriladigan uzluksiz ekologik ta'lim va tarbiya insonning tabiatiga, qolaversa, o'ziga nisbatan yangi munosabatlarning shakllanishini taqozo etadi. Bu o'z navbatida barkamol insonning shakllanishida poydevor bo'lib xizmat qilishi mumkin. Tabiatga nisbatan muhabbat uyg'otish ona Vatanga, uning tabiat yodgorliklari, tarixiy obidalari, xalqimizning an'analariga hurmat ruhida tarbiyalashga, yuksak ma'naviyatli shaxsning shakllanishiga olib keladi.
|
| |
Mustaqil ish 2

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARI VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Mustaqil ish 2 Elektron to’lov tizimlari
Bajardi:To’laganov Fathulla
Tekshirdi: Naim Nodira Abdujalilovna
Toshkent-2023
Mavzu: Virtual sug’urta tizimi
Sug'urta, sug'urta kompaniyasi bilan o'rtasida tuziladigan o'tkir moliyaviy shartnomani ifodalaydi. Sug'urta turi va shartlari o'z vaqti va shaklidan qaror qilingan, bu esa kompaniya, sug'urta olayotgan narsa (masalan, avtomobil, uy, hayot sig'urta qilish, va boshqa narsalar) va sug'urta olayotgan shaxsning faktik holatiga bog'liq.
Turli Sug'urta Turlari: Sug'urta kompaniyalari hayot, avto, uy, kasalxonaga, moliya, malakali sug'urta turlari kabi bir nechta turdagi sug'urtalarni taklif qiladi. Siz o'zingiz uchun qanday sug'urta turi kerakligini aniqlashingiz kerak.
Sug'urta Shartlari: Sug'urta shartlari, sug'urta turi, pul mablag'i, sug'urta muddati, xavfsizlik shartlari, sug'urta kompaniyasi tomonidan qo'yilgan shartlar va boshqa ta'kidlash kerak bo'ladigan nuqtalarni o'z ichiga oladi. Ular bilan tanishib chiqing.
Sug'urta Muddati va Narxi: Sug'urta muddati va narxi o'zingizning moliyaviy holatingizga va talablaringizga mos kelishi kerak.
Sug'urta Kompaniyasini Tanlash: Sug'urta kompaniyasini tanish va ularning takliflarini solishtiring. Sizning ehtiyojlaringiz va moliyaviy ko'plabliklarinizni ko'zda tutib, eng yaxshi sug'urta kompaniyasini tanlashingiz kerak.
Sug'urta Polisini Tuzish: Tanlagan sug'urta kompaniyasi bilan moliyaviy shartnomaning barcha shartlarini va talablarni tuzishni o'rganing.
Muddati Tugashidan Oldin Ta'kidlash: Sug'urta muddati tug'aganida, shu muddatni uzaytirish va yoki yangi sug'urta polisi tuzish to'g'risida biror qo'shimcha qadamni o'rganing.
Virtual sug'urta tizimi, moliyaviy mamlakatlarda sug'urta sohasida yangi yondashuvni olib borayotgan innovatsion yondashuvlardan biri. U sug'urta sohasidagi barcha jarayonlarni avtomatlashtirish, ma'lumotlar vaqtida nazorat qilish, sug'urta polislari tuzilishini batafsil yuritish va hokazo, ko'p asosiy vazifalarni o'z ichiga oladi.
|
11-Ma’ruza. Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish

11-Ma’ruza.
Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish
Reja:
1. Foydalanishni boshqarish
2. Foydalanishni diskresion boshqarish usuli (Discretionary access control, DAC)
3. Foydalanishni mandatli boshqarish usuli (Mandatory access control, MAC)
4. Foydalanishni rollarga asoslangan boshqarish usuli (Role-based access control, RBAC)
5. Foydalanishni atributlarga asoslangan boshqarish usuli (Attribute-based access control, ABAC)
Kalit so’zlar: foydalanishni boshqarish, foydalanishni diskresion boshqarish usuli (Discretionary access control, DAC), foydalanishni mandatli boshqarish usuli (Mandatory access control, MAC), foydalanishni rollarga asoslangan boshqarish usuli (Role-based access control, RBAC), foydalanishni atributlarga asoslangan boshqarish usuli (Attribute-based access control, ABAC), foydalanishni boshqarish matrisasi, ACL yoki S-list.
Foydalanishni boshqarish
Avtorizasiya ruxsatlarni nazoratlashning autentifikasiyadan o’tgan foydalanuvchilar uchun harakatlarni cheklash bilan shug’ullanuvchi qismi bo’lib, aksariyat hollarda foydalanishni boshqarish modellari yordamida amalga oshiriladi. Ushbu ma’ruzada ma’lumotlarga nisbatan foydalanishni mantiqiy boshqarish tartibi bilan tanishib chiqiladi.
Foydalanishni boshqarish subyektni obyektga ishlash qobilyatini aniqlashdir. Umumiy holda foydalanishni boshqarish quyidagi diagramma bilan tavsiflanadi (11.1-rasm):
11.1-rasm. Foydalanishni boshqarish
Hozirda tizimlarda obyektlarni boshqarish uchun turlicha usullar mavjud bo’lib, ularga quyidigalarni misol keltirish mumkin:
diskresion foydalanishni boshqarish usuli (Discretionary access control, DAC);
mandatli foydalanishni boshqarish usuli (Mandatory access control, MAC);
rolga asoslangan foydalanishni boshqarish usuli (Role-based access control, RBAC);
attributlarga asoslangan foydalanishni boshqarish usuli (Attribute-based access control, ABAC).
Tizimda ushbu foydalanish usullari bir-biridan alohida-alohida foydalanilishi talab etilmaydi va ularning kombinasiyasidan ham foydalanish mumkin (11.2-rasm).
11.2-rasm. Foydalanishni boshqarish tizimlari
|
Finlandiya turizmi Diqqatga sazovor joylar

|
Finlandiya turizmi Diqqatga sazovor joylar
|
bet | 1/3 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 302,43 Kb. | | #143416 |
Bog'liq Finlandiya turizmi
Finlandiya turizmi
Diqqatga sazovor joylar
Koli milliy bogʻida sayr qilayotgan odamlar
Finlandiya oʻzining koʻplab koʻllari bilan mashhur, ular 200 000 ga yaqin (500 m 2 / 0,12 akr dan katta). Tampere Finlandiya Leyklandidagi eng katta shahar boʻlib, boshqa yirik shaharlari — Jyväskylä, Mikkeli, Lahti, Joensuu, Lappeenranta, Kuopio va Savonlinna . Finlandiya, shuningdek, ajoyib suv sifati va dengiz, daryolar va suv yoʻllari atrofidagi yashil chuqur oʻrmonlarga ega.
Qish mavsumida Finlandiya changʻi va togʻ changʻisi uchun imkoniyatlar yaratadi. Mashhur togʻ- changʻi kurortlarining koʻpchiligi Laplandiyada Arktik doiradan shimolda joylashgan, ammo istisnolar mavjud: Oulu provinsiyasining shimoliy-sharqiy qismidagi Kuusamo va Yamsadagi Himos, atigi 200 kilometr (120 mi) . Xelsinki shimolida.
Finlandiya boʻylab Santa Klaus (Joulupukki) odatda Laplandiyadagi Korvatunturi togʻida yashaydi deb hisoblanadi. Bundan tashqari, Finlandiyaning Laplandiyadagi eng yirik shaharchasi Rovaniemida xarakterga bagʻishlangan ikkita tematik park mavjud: Santa Klaus qishlogʻi va Santa Park . Finlandiya Laplandiyasi (Rovaniemi va uning atrofi) ham mamlakatdagi qutb qutblarini koʻrish uchun eng yaxshi joy.[6]
Mamlakatdagi yana bir mavzu parki — Naantali chekkasida joylashgan Moomin World . Park Tove Jansson tomonidan yaratilgan mashhur Moomins franshizasiga asoslangan.
Vappu deb nomlangan yilning eng katta piknigi 30-aprel — 1-may kunlari boʻlib oʻtadi. Bayram mamlakatning har bir shahar va qishloqlarida boʻlib oʻtadi.[7]
Finlandiyadagi muzeylar
Finlandiyada 1869-yildan 1920-yillargacha foydalanilgan, Finlandiya temir yoʻl muzeyida saqlanuvchi Britaniyaning 0-6-0 " Neilson and Company „ 0-6-0 parovozi mashaqqatli tiklangan.
Sanʼat galereyalari
Ateneum
Kiasma
Sinebrychoff sanʼat muzeyi
Xelsinki sanʼat muzeyi
Amos Reks
|
| |
O’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi

O’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi
Download
267,39 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
25.11.2023
Hajmi
267,39 Kb.
#105361
Download
267,39 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi
Download
267,39 Kb.
Matnni ko'rish
Jismoniy madaniyat fakulteti Mavzu: Kasbiy amaliy jismoniy tayyorgarlik Bajardi: Ilmiy rahbar: Urganch-2024

|
Jismoniy madaniyat fakulteti Mavzu: Kasbiy amaliy jismoniy tayyorgarlik Bajardi: Ilmiy rahbar: Urganch-2024
|
bet | 1/10 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 132,5 Kb. | | #235091 |
Bog'liq Z. M. Bobur nomli
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
Jismoniy madaniyat fakulteti
Mavzu: Kasbiy amaliy jismoniy tayyorgarlik
Bajardi:
Ilmiy rahbar:
Urganch-2024
Mavzu: Kasbiy-amaliy jismoniy tayyorgarlik
REJA:
Kirish
Mehnat faoliyatining asosiy davrida jismoniy tarbiya
Mutaxassislar mehnat sharoiti va ularning jismoniy tayyorgarligiga qo‘yiladigan talablar
Qishloq xo‘jaligidagi mutaxassislarga
4. Abt (avtomatik boshqarish tizimi), ehm mutaxassislarining mehnati
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
KIRISH
Jismoniy tarbiya darslarida jismoniy mashqlardan to‘g‘ri foydalanish, o‘quvchilarning jismoniy rivojlanishi va tayyorgarligiga ijobiy ta’sir etadi, harakatga bo‘lgan ehtiyojini ma’lum darajada qoplaydi.
O‘quvchilarning jismoniy tayyorgarligini yuqori bo‘lishi jismoniy tarbiya dasturi materiallarining o‘zlashtirilishiga va sog‘ligini mustahkamlashiga yordam beradi.
Umumta’lim maktablaridagi bolalarning jismoniy tarbiya darslarida jismoniy tayyorgarlikni oshirishning asosiy yo‘nalishlaridan biri o‘quvchilarning yoshiga, rivojlanishiga va jinsiga qarab me’yorlangan mashqlardan, harakatli o‘yinlardan foydalanish samarali ta’sir ko‘rsatadi.
Bolalar va o‘smirlarni harakat faolligi cheklangan. Bolalarning bog‘chadan maktabga kelishlari bilan ularning harakat faolligi 50 foizga kamayadi. Kam harakatlilik oqibatida turli hil kasalliklar kelib chiqishi mumkin. Harakat faolligini oshirishda harakatli o‘yinlarni o‘rni beqiyosdir. Boshlang‘ich sinflarning jismoniy tarbiya darslarida va darsdan tashqari mashg‘ulotlarida harakatli o‘yinlardan keng foydalaniladi.
Jismoniy tarbiya darslari ko‘pincha turli o‘yinlardan iborat bo‘ladi. Bu harakatli o‘yinlar yordamida jismoniy tarbiya mashg‘ulotlari qiziqarli o‘tkaziladi va o‘quvchilarda turli ko‘nikmalarini hosil qiladi.
|
| |
Foydali qazilmalarni qazib olishda ventilyatorlarning ahamiyati. Reja

|
Foydali qazilmalarni qazib olishda ventilyatorlarning ahamiyati. Reja
|
bet | 1/4 | Sana | 10.02.2024 | Hajmi | 131,96 Kb. | | #154291 |
Bog'liq Mavzu shaxta ventilyatorlari-fayllar.org
Foydali qazilmalarni qazib olishda ventilyatorlarning ahamiyati.
Reja:
1. Shaxta ventilyatorlari haqida umumiy ma’lumot
2. SHaxta markazdan kochma ventilyatori VTSO-1.0
3. Ventilyator uskunalarini avtomatik va masofadan boshqarish
4. Shaxta shamollatish tizimlari
Xulosa
Markazdan qochma ventilyator ishchi g’ildirak keltiruvchi va chiqaruvchi
moslamalardan tuzilgan bo’lib, kirituvchi qismi konfuzor bo’lib, chiqaruvchi qismi
spiralsimon yo’lakdan iborat.
Markazdan qochma ventilyatorlar asosan bir pog’onali bo’ladi.Markazdan qochma
ventilyatorlar qo’yidagicha tasniflanadi:
1. Hosil qilinadigan bosimiga qarab:
- kichik bosimli ventilyatorlar (h<1kPa);
- o’rtacha bosimli ventilyatorlar (1kPa- yuqori bosimli ventilyatorlar (3kPa2. Aylanish tezligiga qarab;
- sekin aylanuvchi;
- tez aylanuvchi;
3. Havo oqimining yo’nalishiga qarab:
- havoni bir tomonlama oluvchi ventillar;
- havoni ikki tomonlaima oluvchi ventillar;
4. Rotorning aylanish yo’nalishiga qarab:
- o’nga aylanuvchi ventilyatorlar;
- chapga aylanuvchi ventilyatorlar.
O’nga yoki chap tomonga ventilyator rotorining aylanishi, agar yuritgich tomonidan qaralganda soat strelkasi bo’ylab aylansa o’ng, soat strelkasiga teskari aylansa chap tomonga aylanadigan deb qabul qilingan.
Agarda ishchi g’ildirak old tomoniga yo’naltiruvchi apparat o’rnatilgan bo’lsa, uning kuraklari burchagi Q ni o’zgartirib ventilyator qurilmasini ish rejimini boshqarish mumkin. Markazdan qochma ventilyatorlarning F.I.K. st>0,6 bo’lishi kerak. Hozirgi paytda kon sanoatida bir qancha turdagi markazdan qochma ventilyatorlar qo’llaniladi: VTSP, VTSO, VTSD, VSHTS, VTSP, VTSZ (bunda: V-ventilyator, TS-markazdan qochma, O-bir tomonlama havo so’ruvchi, D-ikki tomonlama havo so’ruvchi, SH-SHurflar uchun, Plaxmlar o’tish uchun, Z-boshqariladigan qanotchalik.
VTS seriyadagi ventilyatorlar katta va iqtisodiy jihatdan kam samarali, shuning uchun hozirgi paytda ishlab chiqarilmaydi.
VTSO ventilyatorlar 1-ishchi g’ildirak, venilyator valiga konsol joylashgan, val
2, podshipniklar 3, spiralsimon qobiq 4 va radial diffuzordan tuzilgan. Ishchi g’ildirak old tomonida o’qi yo’naltiruvchi apparat 5 joylashgan bo’lib, kuraklari bir paytning o’zida buraladi. Ventilyator yuritma bilan to’g’ridan-to’g’ri tishlik mufta 6 yordamida ulangan. Yuritma va ventilyator VTSO bir umumiy ramaga 7 ga mahkamlangan.
Katta ventilyatorda qobiqning pastki yarimi va diffuzor betondan tayyorlanadi. VTSD seriyadagi ventilyatorlarda ishchi g’ildirak kuraklari ortga qayrilgan ( 2=1080) bo’lib, yuqori F.I.K. ega.
|
| |
Xalqaro logistik xizmatlar

|
Xalqaro logistik xizmatlar
|
bet | 1/6 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 123 Kb. | | #149304 |
Bog'liq XALQARO LOGISTIK XIZMATLAR ND 2023-2024 3-kurs
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
JIZZAX POLITEXNIKA INSTITUTI
“Tasdiqlayman”
Jizzax politexnika instituti rektori
____________A.Usmankulov
____03.07.2023-yil
Ro`yxatga olindi: №BD 61040100-2.12
03.07.2023-yil
“XALQARO LOGISTIK XIZMATLAR”
fanining
O‘QUV DASTURI
OLIY TA’LIMNING
Bilim sohasi:
|
1000000 -
|
Xizmatlar
|
Ta’lim sohasi:
|
104000 -
|
Transport xizmatlari
|
Ta’lim yo‘nalishlari:
|
61040100 -
|
Transport logistikasi (avtomobil transporti)
|
Jizzax 2023-yil
Fan modul kodi
XLX2603
|
O’quv yili
2023-2024
|
Semestr
6
|
Kreditlar
3
|
Fan modul turi
tanlov
|
Ta’lim turi
O’zbek, rus
|
Haftadagi dars soatlari
6
|
1
|
Fan nomi
|
Auditoriya mashg’ulotlari (soat)
|
Mustaqil ta’lim (soat)
|
Jami yuklama (soat)
|
Xalqaro logistik xizmatlar
|
44
|
46
|
90
|
2
| I. O’quv fanining maqsadi va vazifasi
Fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarga multimodal tashuvlar bo‘yicha nazariy asoslarni, transport sohasiga doir huquqiy normalarni, xalqaro huquq normalarini, multimodal tashuvlarni boshqarishning qonuniy asoslarini o‘rgatish hamda ularni amaliyotda tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilishdan iborat.
O‘quv fanining asosiy vazifasi transport tizimining hozirgi holatini o‘rganish, mamlakat transport tizimiga kiruvchi asosiy transport turlarining o‘ziga xos xususiyatlari bilan tanishtirish, har xil transport turlarining asosiy ish ko‘rsatkichlari, tavsifi, o‘zaro yondashuvining muammolari va shakllarini o‘rgatishdan iborat. Transport ta’minotini baholashning asosiy qoidalari, mamlakat transport tizimida har xil transport turlarining roli, ularning o‘zaro hamkorlikda ishlashini tashkil etish va ulardan foydalanish bo‘yicha nazariy bilimlar berish va amaliy ko‘nikmalar hosil qilishdir.
|
3
|
II. Asosiy nazariy qism. (ma’ruza mashg’ulotlari)
Fan tarkibiga quyidagi mavzular kiradi:
1-mavzu. Xalqaro logistikaning rivojlanishining mohiyati va omillari
Xalqaro logistikaning rivojlanish istiqbollari. Zamonaviy globallashgan iqtisodiyotda globallashish, transport va avtotransport. O‘zbekiston iqtisodiyoti va transport majmuasining hozirgi kundagi holati va rivojlanish istiqbollari. Xalqaro savdo-sotiq va transportirovka qilishning hozirgi kundagi holati va rivojlanish tendensiyalari. O‘zbekistonning tashqi savdo aloqalari va xizmatlarni eksport qilish.
|
|
| |
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12

Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/20
Sana
09.01.2024
Hajmi
0,68 Mb.
#133336
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12
Download
0,68 Mb.
Matnni ko'rish
Mashinaning puxtalik koʻrsatkichlariga foydalanish sharoitining taʼsirini tahlil qilish

|
Mashinaning puxtalik koʻrsatkichlariga foydalanish sharoitining taʼsirini tahlil qilish
|
bet | 1/4 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 54,5 Kb. | | #105593 |
Bog'liq Mashinaning puxtalik koʻrsatkichlariga foydalanish sharoitining taʼsirini tahlil qilish
Mashinaning puxtalik koʻrsatkichlariga foydalanish sharoitining taʼsirini tahlil qilish
Reja:
1. Mashinalar ishonchliligi.
2. Detallarning ishga layoqatliligi.
3. Mashinasozlikda ishlatiladigan materiallar.
Ishonchlilik - bu obyekt (mashina)ning ishlatish (foydalanish)ning berilgan sharoitlarda talab etilayotgan vazifaning bajarilishini ta’minlaydigan barcha ko‘rsatkichlami belgilangan chegarada vaqt davo`lida saqlab turish xossasidir.
Texnika sohasida ishonchlilikning ustuvorligi uning darajasi to`l ma'noda ishlab chiqarishni avto`latlashtirish, ish jarayonlari va tashishni jadallashtirish, material va quvvatni tejash, axborotni saqlash, qayta ishlash va uzatish kabi sohalardagi texnikaning taraqqiy etishini aniqlashdan iboratdir.
Hozirgi zamon texnik vositalari o'zaro ta'sirlashuvchi mexanizmlar, apparatlar va asboblardan iborat. Masalan, oddiy tikuv mashinasi bir necha o ‘n yoki yuz detaldan iborat bo`lsa, zamonaviy raketalami uchirish va radioboshqarish majmuaviy tizimi o"n millionlab elementlardan tashkil topgan. Birorta mas’ul elementning ishdan chiqishi, albatta, butun tizimdagi ish maro`lining buzilishiga olib keladi. «Kursk» ato`l suvosti kemasining halokati, Chemobil ato`l elektrostansiyasidagi portlash, neft tashuvchi katta sig‘imli tankerlardagi ishlatish va tashish talablarining buzilishi hammamizga ma’lum bo'lgan insoniyat uchun halokatli ekologik ofatlarga olib keldi.
Jihozlar, mashinalaming yetarli darajada ishonchli emasligi ta’mirlashdagi katta sarflarga, mashinalaming ishsiz turib qolishiga, aholini elektroenergiya, suv, gaz, transport vositalari bilan ta’minlanishining uzilib qoiishiga olib keladi.
Ishonchlilik tushunchalari va atamalari standartlashtirilgan. Mashinalar ishonchliligining asosiy ko’rsatkichlariga raddiyasizlik, umrboqiylik, ta’mirlashga moyillik va saqlanuvchanlik kiradi.
Raddiyasizlik (tor ma’noda, ishonchlilik) - ishlash muddatida yoki berilgan vaqt davo`lida mashinaning ishga yaroqliligini uzluksiz saqlashi xossasi.
Umrboqiylik - belgilangan texnikaviy xizmat va ta’mirlash tizimida mashinaning chegaraviy holatgacha ishga yaroqliligini davo`liy saqlay olish xossasidir.
Ta’mirlashga moyillik - mashinaning texnikaviy xizmat va ta’mirlash yo'li bilan raddiya va buzilishlaming yuz berish sabablarini aniqlash va oldini olish, ishga yaroqli holda ushlab turish va shu holga tiklanishga moslanuvchiligidir.
Saqlanuvchanlik- mashinaning saqlash va transportirovkadan so'ng raddiyasizlik, umrboqiylik va ta’mirlashga yaroqlilik ko'rsatkichlari qiymatlarini saqlash xossasidir. Bu xossaning amaliy ahamiyati zahiradagi detal, qism va mashinalarni hamda mavsumiy ishlatiladigan texnikani yana ishlatishda yaqqol ko'rinadi.
|
| |
Mavzu: Korporativ huquq normalari, ularning turlari va xususyatlari

|
Mavzu: Korporativ huquq normalari, ularning turlari va xususyatlari
|
bet | 1/5 | Sana | 13.08.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #269420 |
Bog'liq 22 mavzu Mavzu: Mas’uliyati cheklangan jamiyatining boshqaruv organi: ijroiya organi va uning vakolatlari Topshirdi: Baratova Zilola Tekshirdi: Shamsiddinova Ozoda
Corparote and Business Law II
Toshkent Xalqaro moliyaviy boshqaruv va texnologiyalar universiteti
1. MChJdagi boshqaruv organlarining o'zbek modeli. - 1. MChJdagi boshqaruv organlarining o'zbek modeli.
- 2. Ijroiya organi nima?
- 3. Ijrochi direktorning majburiyatlari (vakolatlari).
Reja:
MChJdagi boshqaruv organlarining o'zbek modeli ikki darajali yoki uch darajali bo'lishi mumkin. - MChJdagi boshqaruv organlarining o'zbek modeli ikki darajali yoki uch darajali bo'lishi mumkin.
- Ikki darajali boshqaruv organlari:
- (1) oliy organ - aktsiyadorlar darajasi (bir nechta aktsiyadorlar yoki yagona ta'sischining yig'ilishi); va
- (2) ijro etuvchi (individual yoki jamoaviy); yoki
- Uch darajali boshqaruv organlari:
- (1) oliy organ - aktsiyadorlar darajasi (yig'ilish yoki yagona ta'sischi);
- (2) vositachi organ - kuzatuv kengashi (ixtiyoriy); va
- (3) ijro etuvchi (individual yoki jamoaviy);
1. MChJdagi boshqaruv organlarining o'zbek modeli.
Ijroiya organi - bu bosh direktorning funktsiyalarini bajaradigan organ - kompaniyaning kundalik boshqaruv operatsiyalarini amalga oshiradigan haqiqiy boshqaruv organi. Ushbu organ majburiydir. Bu individual yoki jamoaviy bo'lishi mumkin. - Ijroiya organi - bu bosh direktorning funktsiyalarini bajaradigan organ - kompaniyaning kundalik boshqaruv operatsiyalarini amalga oshiradigan haqiqiy boshqaruv organi. Ushbu organ majburiydir. Bu individual yoki jamoaviy bo'lishi mumkin.
2. Ijroiya organi nima?
|
| |
Kəsici
alətlərin - Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12

|
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12Bog'liq konspekt56. Kəsici
alətlərin
itilənməsi
texnoloji
proseslərinin
optimallaşdırılması modelinin qurulması
Səh 175
57. Kəsici alətlərin itilənməsi texnoloji proseslərinin təcrübi tədqiqi
Səh 181-188
58. Maya dəyərinə qoyulan məhdudiyyəti nəzərə almaqla
maksimum emal məhsuldarlığının təmin edilməsi prosesinin
analizi
59. Müstəvi
yan
pardaqlama
sxemlərinin
parametrik
optimallaşdırılması zamanı texniki və texnoloji məhdudiyyət
şərtləri
Səh.195
60. Xətti optimallaşdırma məsələsinin qrafiki həlli
|
| |
Tug'ilganlik haqidagi guvohnoma - 1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan...

|
1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda
|
bet | 9/11 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #124725 |
Bog'liq Himoya qilish konvensiyasini o’qib o’rganish reja Bola huquqlar-fayllar.orgTug'ilganlik haqidagi guvohnoma. Ushbu hujjat nima? Qaysi haqida to'g'ri, u eslatadi? (Oh ism qilish huquqi) .
Yurak. Qaysi huquqi yurakni anglatadimi? (Oh g'amxo'rlik va sevish huquqi)
Uy. Uy nima uchun bu erda edi? Qaysi haqida to'g'ri, u eslatadi? (Oh mulkka bo'lgan huquq)
Konvert Konvert sizga nimani eslatdi? (Hech kimda yo'q huquqi boshqa odamlarning xatlarini va diqqat bilan o'qing)
Astar. Qaysi haqida to'g'ri Bu kitob o'xshaydimi? (Oh ta'lim olish huquqi) .
O'yinchoq o'rdak va o'rdak. Ushbu o'yinchoqlar nimani eslatadi? (Oh bolaning onasi bilan bo'lish huquqi)
Xulosa qilib aytganda, yozuvchi A so'zlarini keltirmoqchiman. Lixanova: « Bolaning yashash huquqi va huquqi ota-onani ajratib bo'lmaydi inson huquqlari, va chaqaloq - birinchi navbatda. Ammo bu sud emas, ko'r Themis ham uni bular bilan ta'minlaydi huquqlariva biz ko'rib turibmiz - ota-onalar, o'qituvchilar, qo'shnilar, yo'lovchilar. Biz qanday ko'ramiz? Bu oson savol emas. ”
1. «Bola huquqlari to'g'risida» gi qonunga binoan bola quyidagilar hisoblanadi:
a) tug'ilgan kundan 18 yoshgacha;
b) tug'ilgan kundan boshlab 10 yoshgacha;
v) tug'ilgan kundan 16 yoshgacha
2. Bolalar quyidagi teng huquqlarga ega:
a) agar ular bitta mamlakatda tug'ilgan bo'lsa;
b) agar ular qonuniy nikohda tug'ilgan bo'lsa;
v) teng ijtimoiy ahvol;
d) teng mulk holati;
e) turli xil holatlardan qat'iy nazar.
3. Bola bilan shafqatsiz, qo'pol va shafqatsiz munosabatda bo'lish:
a) ota-onalar;
b) qarindoshlar;
g) bolaning tengdoshlari.
4. Bolaning tarbiyasi, ota-onalarning yoki ularning o'rnini bosuvchi shaxslarning muayyan diniy dunyoqarashiga asoslanib, davlat:
a) taqiqlaydi;
b) hech qachon unga xalaqit bermaydi;
v) agar u bolaning hayoti va sog'lig'iga tahdid solmasa, unga aralashmaydi;
d) o'quv yurtlaridagi marosimlar paytida nazorat qilish.
|
| |
Vaziyat raqami 4 - 1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda

|
1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda
|
bet | 6/11 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #124725 |
Bog'liq Himoya qilish konvensiyasini o’qib o’rganish reja Bola huquqlar-fayllar.orgVaziyat raqami 4.
O'rta maktab o'quvchisi: tort qancha turadi?
Barmaid: Yigirma to'qson.
O'rta maktab o'quvchisi (ishonadi): Bir marta, 50, 60 ... etarli emas!
Beshinchi sinf o'quvchisi (yon panelga yaqinlashadi): menga pirog bering.
Barmaid: Ammo ertalab o'zgarishlarni qaerdan topaman? Kichkina narsani qidirib toping!
Beshinchi sinf o'quvchisi: onam menga atigi 50 rubl berdi.
Barmaid: Endi men o'z narsalarimni almashaman. Mana o'zgarish, yo'qotmang.
O'rta maktab o'quvchisi: Hey, bolam, senda 5 rubl bormi? Va o'n? Xo'sh, sizdan 5 rubl oldim. Yaxshi, bolam, yordam berdim. Boring ...
O'qituvchi: Yaxshi ishlangan yigitlar. Siz allaqachon o'z huquqlaringizni yaxshi bilasiz. Ammo, shuningdek, inson nafaqat huquqlarga, balki majburiyatlarga ham ega ekanligini doimo yodda tutishingiz kerak.
1. Ayting-chi, burch nima? (Bolalar javob berishadi).
doskaga yozilgan)
2. Siz qanday majburiyatlarga egasiz? (Bolalar javob berishadi: yaxshi o'rganish, tabiatni muhofaza qilish, Vatanni sevish).
O'qituvchi: Sizning asosiy vazifangiz - ta'lim olish va mamlakatimizda yaxshi mutaxassis bo'lish uchun yaxshi o'qish. Bugun siz boshqa vazifani bajardingiz.
Unga kim ism qo'yishi mumkin? "Boshqalarning huquqlarini hurmat qiling."
Siz o'z huquqlaringizni boshqa odamlarning huquqlaridan ustun qo'yolmaysiz, shunda sizning huquqlaringiz hurmat qilinadi. Axloqning oltin qoidasini eslang: "Hech qachon boshqalarga o'zingiz uchun xohlamagan narsani qilmang".
Bu so'zlar qadimgi faylasuf - Xitoy mutafakkiri Konfutsiyga tegishli.
Bugun qanday muhim hujjatlar bilan tanishdingiz?
Ular qaysi tashkilotga qabul qilingan?
Nima uchun bolalar huquqlari inson huquqlaridan ajralib turadi? (Bolalar alohida g'amxo'rlik, himoya va e'tiborga muhtoj).
Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiya bolalar hayotida katta ahamiyatga ega. U sizning huquqlaringizni himoya qilish, xafagarchilik va zo'ravonlikdan himoya qilish uchun yaratilgan.
Ko'zgu:
Talabalarni fikrlashga va quyidagi savollarga qisqa javoblarni berishga undash mumkin:
1. Sizning huquqlaringiz ko'proq ko'rib chiqilishini ta'minlash uchun nima qilishimiz kerak deb o'ylaysiz?
2. Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyaning asosiy qoidalarini muhokama qilganingizdan keyin siz uchun nima aniq emas va nimaga aniqlik kiritilishi kerak?
Keyin o'qituvchi darsni umumlashtiradi:
Shunday qilib, Konventsiya bolaga katta huquqlarni beradi. Ammo konventsiya sehrli tayoq emas, balki qiyin paytlarda siz o'zingizning hayot yo'lingizga ishonishingiz mumkin.
Viktorina darsining oxirida natijalar e'lon qilinadi, g'oliblar taqdirlanadi.
|
| |
Beləliklə, dekompozisiya ideyasının məğzi ondadır ki, qlobal optimallaşdırma

dedikdə, lokal məsələlərin həllər çoxluğunun qlobal məsələnin həllinə uyğun olması başa
düşülür.
20. Optimallaşdırma riyazi modellərinin strukturu
Riyazi proqramlaşdırmada adətən iki istiqamət fərqləndirilir:
• birinci istiqamətdə determinə edilmiş məsələlərin həlli nəzərdə tutulur, yəni bütün ilkin
informasiya irəlicədən tamamilə məlum olur.
• ikinci isiqamətdə stoxastik proqramlaşdırma məsələləri həll edilir. Bu zaman ilkin
informasiya qeyri-müəyyənliyə malik elementlərdən ibarət olur və ya bəzi parametrlər ehtimal
nəzəriyyəsinin məlum göstəricilərinə malik təsadüfi xarakter daşıyırlar.
Belə ki, istehsal şəraitində hissənin mexaniki emal proseslərinin layihələndirilməsi zamanı
hıssənin və kəsən alətin materialının xüsüsiyyətləri haqqında tam informasiya əldə etmək
mümkün olmur. Stoxastik proqramlaşdırmanın əsas çətinliklərindən biri ilkin informasiyanın
analiz edilməsinin çətinliyi səbəbindən məsələnin qoyuluşunun formalaşdırılmasıdır.
Maşınqayırma istehsal proseslərində, xüsusilə də avtomatlaşdırılmış istehsalatda kəsmə
prosesi, emal edilən hissənin dəqiqliyinə və keyfiyyətinə qoyulan tələblərin kifayət qədər
yüksək etibarlıqla yerinə yetirmək şərti ilə əmək məhsuldarlığının maksimum qiymətini təmin
etməklə müşaiət olunmalıdır. Həmçinin kəsmə prosesində kəsən alətdən istifadə müddətinin
maksimum artırılması şərti də ödənməlidir. Kəsmə prosesinə daimi olaraq həyacanlandırıcı
faktorların təsir etdiklərini də nəzərə alsaq, onda baxdığımız məsələnin həllinin mürəkkəbliyi
haqqında tam təsəvvür əldə etmək olar
Əsas anlayışlar və təriflər M1 s28 29 30

3. Əsas anlayışlar və təriflər M1 s28 29 30
4. Kibernetika, kibernetikanın əsas vəzifəsi
Kibernetika yunan dilindən tərcümədə «idarəetmə incəsənəti» mənasını verir.
Kibernetikanın əsas vəzifəsi idarəetmə üsulunun axtarılmasıdır. Maşınqayırma
texnologiyasında faktiki olaraq texnoloji proseslərin və əməliyyatların
layihələndirilməsinin bütün məsələləri idarəetmə məsələlərinə aiddirlər. Qarşıya
qoyulan məqsədə çatmaq üçün prosesin təşkili məsələsinə idarəetmə deyilir.
İdarəedilən fiziki sistem idarəetmə obyekti adlanır.
5. Tədqiqat obyektinin ilkin öyrənilməsi. Faktorların aprior
rütbələnməsi
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması zamanı aşağıdakı mərhələlər tələb
olunan ardıcıllıqla yerinə yetirilməlidir:
• tədqiqat obyektinin ilkin öyrənilməsi;
• məqsəd funksiyası və ya optimallaşdırma kriteriyasının müəyyən edilməsi;
• faktorların aprior rütbələnməsi;
• əsas parametrlərin (giriş, funksional və çıxış) ayırd edilməsi;
• məhdudiyyət sisteminin qurulması;
• optimallaşdırma modelinin tərtibi;
• optimallaşdırma məsələsinin həlli metodunun seçilməsi;
• optimallaşdırma metodunun tətbiqi, başqa sözlə desək: optimallaşdırma
məsələsinin həlli.
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması zamanı tədqiqat obyektinin ilkin
öyrənilməsi, prosesin baş verməsini xarakterizə edən parametrlərin müəyyən
edilməsi, bu parametrlərin optimallaşdırma nəticəsinin keyfiyyətinə təsir
dərəcələrinə görə aprior rütbələnməsi vacib məsələlərdəndirlər.
6. Optimallaşdırma kriteriyaları
Texnoloji prosesin idarəedilmə
keyfiyyətini
xarakterizə
edən
kriteriya
optimallaşdırma kriteriyası (və ya məqsəd funksiyası) adlanır.
Optimallaşdırma kriteriyaları aşağıdakı qruplara ayrılır:
• iqtisadi: minimum maya dəyəri, minimum xərclər, maksimum gəlir, minimum
enerji xərcləri, minimum əmək tutumu və s.
• texniki-iqtisadi: maksimum məhsuldarlıq, minimum ədəd vaxtı, əsas və köməkçi
vaxt, maksimum etibarlıq, stabillik, avadanlığın faydalı iş əmsalının maksimum
qiyməti və s.
• texnoloji: dəqiqlik, keyfiyyət göstəriciləri, səthin keyfiyyəti (kələ-kötürlük,
mikrobərklik, qalıq gərginlikləri və s.), məmulun fiziki-kimyəvi xassələri, alətin
davamlığı və s.
• istismar: yeyilməyə davamlıq, yorulma möhkəmliyi, kontakt sərtliyi, dayaq sahəsi
və s.
• müxtəlif: psixoloji, estetik, təhlükəsizlik, ekoloji və s.
|
Məhdudiyyət şərtləri - Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12

|
Texnoloji proseslərin optimallaşdırılması konspekt Fənnin məqsədi və əsas məqsədləri m1 s12Bog'liq konspekt7. Məhdudiyyət şərtləri
Optimallaşdırma məsələsinin X həllinə daxil olan istənilən Xn həll elementi
istəniələn qiymət ala bilməz. İstənilən Xn elementi müəyyən fiziki qanunlardan,
texnoloji sistemin imkanlarından, optimallaşdırılan idarəetmə obyektinə qoyulan
tələblərdən və s. asılı olaraq hər hansı bir intervalda qiymət ala bilər. Bu səbəbdən
istənilən Xn elementi üçün məhdudiyyət və ya məhdudiyyət şərtləri qoyulur. Bu
məhdudiyyət şərtləri riyazi bərabərlik və ya qeyri-bərabərlik şəklində ifadə olunur.
Məhdudiyyət şərtləri məxsus olduqları obyektlərə görə müxtəlif ola bilər. Texnoloji
proseslər üçün ən çox təsadüf olunan məhdudiyyət şərtləri aşağıdakılardır:
• texniki məhdudiyyət: dəzgahın texniki göstəriciləri (əsas elektrik mühərrikinin
gücü, şpindelin dövrlər sayı, veriş, dəzgahın sərtliyi və s.), alətin texniki
göstəriciləri (davamlılıq, sərtlik, möhkəmlik və s.), tərtibatın texniki göstəriciləri
(dəqiqlik, sərtlik və s.);
• keyfiyyət məhdudiyyəti: tələb olunan hədlərdə dəqiqlik, səthin kələ-kötürlüyü,
mikrobərkliyi, qalıq gərginliklər, mikroçatlar və s.;
• funksional məhdudiyyət: texnoloji prosesin yerinə yetirilməsində prosesin
funksional əlamətləri kimi, kəsmə gücü, kəsmə temperaturu, elastiki deformasiya
və yerdəyişmələr və s.;
• texniki-iqtisadi məhdudiyyət: alətin sərfi, alətin yeyilməsi, məhsuldarlıq, maya
dəyəri və s.
8. Məqsəd funksiyası
Mövcud variantlar içərisindən lazım olanının seçilməsi optimal idarəetmənin təyini
məsələsinin qoyuluşuna gətirib çıxarır. Mövcud variantlar içərisindən birinin
seçilməsi əvvəlcədən müəyyən edilmiş kriteriyadan asılı olur. Ona görə də bu
kriteriya
məqsəd funksiyası adlanır. Məqsəd funksiyası idarəedilmə keyfiyyətini
kəmiyyətcə xarakterizə etdiyindən, ona keyfıyyət funksiyası, həmçinin
optimallaşdırma kriteriyası da deyirlər.
sərhəd şərtləri daxilində optimallaşdırma kriteriyası və ya məqsəd funksiyası
göstərilən şərti ödəməlidir:
|
| |
"Qora tuflilar" o'yini - 1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda

|
1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda
|
bet | 3/11 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #124725 |
Bog'liq Himoya qilish konvensiyasini o’qib o’rganish reja Bola huquqlar-fayllar.org"Qora tuflilar" o'yini: O'qituvchi quyidagilar uchun joy almashishni taklif qiladi:
O'zini ehtiyotkorlik bilan hisoblaydi;
- ... chiquvchi;
- ... bepul;
"... baxtli."
O'qituvchi: ko'rib turganingizdek, barchamiz bir-birimizdan farq qilamiz, ammo qandaydir tarzda umumiy til topishimiz, boshqa odamlarning fikrlarini hurmat qilishimiz, boshqalarga nisbatan bag'rikeng bo'lishimiz kerak.
O'qituvchi: 1989 yil 20-noyabrda Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bosh Assambleyasi butun dunyo bo'ylab bolalar huquqlarini himoya qilishni tartibga soluvchi muhim hujjat - Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyani qabul qildi. Konventsiya bola huquqlarining ro'yxati emas, balki davlatlar ushbu huquqlarni himoya qilish majburiyatini olgan majburiyatlarning ro'yxati.
Birlashgan Millatlar Tashkilotining Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyasi - bu bola huquqlari to'g'risidagi hujjat, 54 moddadan iborat bo'lib, ularning har biri alohida huquqni tavsiflaydi. Konventsiya, agar mamlakat qonunlariga ko'ra voyaga etmagan yoshga etmagan bo'lsa, 18 yoshga etmagan bola sifatida tan olinadi.
Ushbu Konventsiyani imzolagan mamlakat barcha bolalarga istisnosiz ushbu huquqlarni berish majburiyatini oladi. Hozirgi kunda ko'pgina davlatlar Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyani imzolagan (bizning mamlakatimiz ushbu hujjatga 1990 yil 13 iyulda qo'shilgan).
majburdirlar (8-modda).
1. Bola huquqlarini himoya qilish nega muhim? ("Bola o'zining jismoniy va ruhiy yetukligini hisobga olgan holda, tug'ilishdan oldin ham, keyin ham maxsus himoyaga va parvarishga, shu jumladan tegishli huquqiy himoyaga muhtoj").
2. Nima uchun Konventsiya zarur? (barcha mamlakatlarda o'ta og'ir sharoitda yashaydigan bolalar bor, bunday bolalar alohida e'tiborga muhtoj; bolani himoya qilish va barkamol rivojlantirish; har bir mamlakatda bolalarning yashash sharoitlarini yaxshilash).
Agar bir nechta talabalar munozarada faol ishtirok etsa va qolganlari jim bo'lishsa, o'qituvchi qolganlarini faollashtirishi mumkin. Buning uchun turli xil fokuslar mavjud:
|
| |
Bola so'z erkinligi huquqiga ega - 1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan...

|
1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda
|
bet | 10/11 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #124725 |
Bog'liq Himoya qilish konvensiyasini o’qib o’rganish reja Bola huquqlar-fayllar.org5. Bola so'z erkinligi huquqiga ega:
a) shartsiz;
b) ega emas;
v) agar u boshqa odamlarga zarar etkazmasa.
6. Davlat bolani bitta yoki ikkala ota-onadan ajrata olish huquqiga ega:
a) zarurat tug'ilganda davlat manfaatlarini ko'zlab;
b) huquqi yo'q;
v) agar bola manfaati uchun zarur bo'lsa.
7. Bola quyidagilarni o'rganishi mumkin:
a) u tanlagan maktabda;
b) u mahalliy hokimiyat tomonidan yuborilgan maktabda;
c) uning aqliy qobiliyatiga mos keladigan maktabda.
8. O'smir qaysi yoshdan mustaqil ishlash huquqiga ega:
a) 18 yoshdan boshlab;
b) 16 yoshdan boshlab;
v) kasb-hunar ta'limi beruvchi muassasani tugatgandan so'ng.
9. Bolalar mustaqil bolalar tashkilotlariga kirish huquqiga ega:
a) agar ushbu tashkilotlarning faoliyati o'z mamlakatining qonunlariga zid bo'lmasa, boshqalarning huquqlari va erkinliklariga putur etkazmasa;
b) bunday huquqqa ega emas;
v) kattalar etakchisining majburiy ishtirokida bo'lishi shart;
d) shartsiz.
10. Ota-onasi bilan o'z uyida yoki davlat kvartirasida istiqomat qiluvchi bola ushbu turarjoy huquqiga ega:
a) har doim va har qanday sharoitda;
b) faqat ota-onasi bilan birga bo'lganida;
c) ota-onalar tirikligida.
11. Zo'ravonlik va shafqatsizlik madaniyati belgilari bo'lgan filmlar, kitoblar, dasturlar:
a) tegishli ruxsat olgandan keyin ma'lum bolalar auditoriyasi uchun foydalanish mumkin;
b) har qanday sharoitda ishlatilishi mumkin;
v) qonun bo'yicha ta'qib qilinsa;
d) agar ota-onalarning yozma roziligi olingan bo'lsa, bolalar uchun foydalanish mumkin.
12. Bolalar xarbiy harakatlarda ishtirok etishlari mumkin:
a) agar vatan manfaatlari talab qilsa;
b) agar ota-onaning roziligi bo'lsa;
c) ular qila olmaydi.
13. Jismoniy yoki aqliy zaifliklari bo'lgan bolalar:
a) ota-onalari yordami bilan o'zi tanlagan maktabga borish;
b) maxsus o'quv yurtlarida o'qish;
v) tibbiy ma'lumotnoma bo'yicha o'qimaslik.
|
| |
Fotoelektronik qurilmalar - O’zbekiston respublikasi axborot texnalogiyalari va kommunikatsiyalarni rivojlantirish vazirligi

Fotoelektronik qurilmalarning ishi ichki va tashqi fotoeffektlar hodisalariga
asoslangan. Asosan yarimo'tkazgichli fotoelektronik qurilmalarda ishlatiladigan
ichki fotoelektrik effekt shundan iboratki, optik nurlanishning nurlanish energiyasi
ta'sirida elektronlar ularni atomlararo bog'lanishlardan ozod qilish uchun qo'shimcha
energiya oladi va valentlik zonasidan o'tkazuvchanlik zonasiga o'tadi, natijada
yarimo'tkazgichning elektr o'tkazuvchanligi sezilarli darajada oshadi. Bunday holda,
Eynshteyn nazariyasiga ko'ra, optik nurlanishning yorug'lik kvantlari (fotonlari)
energiyasi yarimo'tkazgich tarmoqli oralig'idan oshib ketishi kerak. (36)
Binobarin, fotoelektr effekti faqat yarimo'tkazgichga "qizil chegara" deb
nomlangan ma'lum bir chegara qiymatidan kamroq to'lqin uzunligi λ f bo'lgan
nurlanish ta'sirida bo'lishi mumkin.
bu erda f f - materialning spektral sezgirligining uzun to'lqinli chegarasi, mkm;
c - yorug‘likning vakuumdagi tezligi;
- Plank doimiysi;
- taqiqlangan zonaning kengligi (3-rasm), ZP, VZ energiya zonalarining
chekkalari bilan cheklangan, elektron voltlarda (eV).
Shuni ta'kidlash kerakki, fotoelektronik qurilmalarning imkoniyatlari har xil
nurlanish manbalarining energiyasiga duch kelganda kengayishi mumkin. Bunday
manbalar ikkala foton manbalari (quyosh energiyasi, gamma nurlanish, rentgen
nurlari) va yuqori energiyali zarralar manbalari (elektron qurol, beta nurlanish, alfa
zarralar, protonlar va boshqalar) bo'lishi mumkin.
Dars maqsadi - 1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda

|
1. Bola huquqlari to‘g‘risida konvensiya Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyadan foydalangan holda
|
bet | 2/11 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 39,88 Kb. | | #124725 |
Bog'liq Himoya qilish konvensiyasini o’qib o’rganish reja Bola huquqlar-fayllar.orgDars maqsadi:talabalarni Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiyada mustahkamlangan asosiy huquqlari bilan tanishtirish; asosiy huquqiy hujjatlar: "Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasi", "bola huquqlari to'g'risidagi konventsiya" kontseptsiyasini shakllantirishga hissa qo'shish, "huquqlar", "majburiyatlar" tushunchalarini shakllantirish; bag'rikenglik, o'zaro tushunish va tenglikni tarbiyalash.
Dars maqsadi:
Bolalarni huquqiy hujjatlar paydo bo'lishi tarixi, ularning bola hayotidagi ahamiyati bilan tanishtirish;
Badiiy ishlar misolida Konventsiya moddalari bilan tanishish;
Huquq va majburiyatlarning birligini ko'rsatish;
Talabalarning huquqiy bilimlarini kengaytirish, ularni amalda qo'llash qobiliyatini rivojlantirish;
· Huquqiy shaxsni, boshqa shaxs huquqlarini hurmat qilishni tarbiyalash.
Usullarisuhbat, guruhda ishlash, manba bilan ishlash, interfaol o'yin, viktorina.
Kerakli jihozlar:bola huquqlari to'g'risidagi konventsiya matni.
Darsning borishi:
Tashkiliy moment
Bugun biz siz bilan insonning ehtiyojlari: kattalar ham, bolalar ham hayotimiz adolatli, shu sababli quvonchli va baxtli bo'lishi, huquq va majburiyatlar haqida muhim suhbatlashdik. Bilimlarni yangilash
Tasavvur qiling, qutida juda yoqimli narsa bor, lekin taqiqlangan. Qutini ochmang! Endi har biringiz imo-ishoralar bilan, so'zsiz, bu mavzuda nima qilganini va ushbu qutida nimani tasavvur qilganini ko'rsatasiz.
Bolalar, qutida nima borligini ko'rmoqchimisiz?
Nega qog'ozni yozmadingiz? (Bo'ldi qoida - olmang)
- Dunyoning barcha bolalarining qonuni nima?
O'qituvchi qutini ochadi va olib chiqadi kitob Bola huquqlari to'g'risidagi konventsiya.
- Bizning bugungi vazifamiz - siz yashayotgan asosiy qonunlar bilan tanishish.
Bir paytlar, ming yillar oldin, odamlar Yerda paydo bo'lgan. Bir vaqtning o'zida ular bilan birga asosiy savollar paydo bo'ldi.
1. Odamlar nima qilishlari mumkin va mumkin emas?
2. Ular nima qilishlari shart va nimalar majburiy emas?
3. Ular nimaga ega va nimaga ega emaslar?
|
| |