nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Основы пакета - bet 296

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 296/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
406
Agarda mavjut xavsizlik tizimi sust bo‗lsa va hujumning joriy etilish ehtimoli ham
shunchalik katta bo‗ladi va tavakkalchilikning qiymati ham ko‗p bo‗ladi.
Xavflarni ikki turga bo‗lish mumkin ongsiz va ongli. Ongsiz xavf alohida
olingan xizmatchilarning malakasiz hatti harakati tufayli va shuningdek tizimning
dasturiy va apparat vositalarining ishonchsiz ishlashining natijasida hosil
bo‗lishidir. Masalan, diskning, disk kontrollerining yoki fayl severining butkul
buzilishi natijasida korxonaning ishlashi uchun juda kerak bo‗lgan axborotlarga
ega bo‗la olmay qolish mumkin. Ongli xavf diskdan axborotlarni sust o‗qish yoki
tizimni monitoring qilish bilan cheklanadi , yoki faol harakatlarni o‗z ichiga oladi,
masalan, tarmoq kompyuterlaridan biriga qonuniy foydalanuvchi ko‗rinishida
qonunga xilof ravishda kirish, tizimni virus-dasturlar yordamida buzish yoki
tarmoqning ichki trafigini ―eshitish‖.
Tarmoqqa qonunga xilof ravishda kirishning usullaridan biri mo‗ralash
orqali, parollar faylini shifrdan chiqarish orqali, parollarni tanlash orqali olingan
yoki tarmoq trafigini tahlillash orqali olingan ―begona― parollarni ishlatish.
Ayniqsa buzg‗unchini axborotdan foydalanishga katta imkoniyatlar berilgan
foydalanuvchining nomidan kirishi juda ham xavflidir, masalan, tarmoq maʻmuri
nomidan. Bu kabi xavflar tarmoqdan qonuniy foydalanuvchilar orasida ham
bo‗lishi mumkin, o‗z mansabiga berilgan imkoniyatdan ortig‗ini amalga oshirishga
urinish orqali. Statistik ma‘lumotlarga asosan aytish mumkunki, tizim xavfsizligini
buzishga bo‗lgan urinishlarning barchasini deyarli yarmi shu korxona xizmatchilari
tomonidan amalga oshirilar ekan.
Buzg‗unchi parollarni tanlashni maxsus dasturlar yordamida amalga
oshiradi, unda ko‗p so‗zlar to‗plami bo‗lgan qandaydir fayldan so‗zlarni tanlash
orqali amalga oshiriladi. Fayl lug‗atning tarkibi insonning psixologik
xususiyatlarini hisobga olgan holda tuzilgan bo‗ladi, masalan, inson parol sifatida
oson esda qoluvchi so‗zlarni yoki harf birikmalarini tanlaydi.
|
| |
Kuchlanishni o„lchash - O‟zbekiston respublikasi oliy va o‟rta maxsus ta‟lim vazirligi a. D. Abdazimov, Е. O‟ljayev, N. N. Omonov

125
Funksiyalarni tanlash muruvatini
μA,
mA yoki A holatga qo„ying va
o„zgarmas yoki o„zgaruvchan tokni o„lchash rejimini tanlash uchun
/
~ tugmani
bosing.
Ulagichlarni yuklama bilan ketma-ket ulang.
Ekranda o„lchanadigan kattalikning qiymati ko„rsatiladi. O„zgarmas tokni
o„lchanganida ekranda avtomatik ravishda qizil ulagichning qutbi ishorasi
tasvirlanadi.
10.4.4. Qarshilikni o„lchash
Qora ulagichni SOM uyachaga ulang, qizilini -
V/Ω/F uyachaga (qizil
ulagichning qutbi ishorasi "+").
Funksiyalarni tanlash muruvatini
Ω holatga qo„ying va o„lagichlarni
o„lchanayotgan qarshiliklarga ulang.
Eslatma:
1. 3.26 M Om dan katta qarshiliklarni o„lchashda asbobga ko„rsatilayotgan
qiymatini barqarorlashtirish uchun bir necha soniya kerak bo„lishi mumkin. Bu
katta qarshiliklarni o„lchashdagi normal holat hisoblanadi.
2. Agar zanjirda uzilish bo„lsa, ekranda "OL" belgisi paydo bo„ladi va bu
chegaralardan oshib ketganligini ko„rsatadi.
3. Zanjirdagi qarshilikni o„lchashda elektr quvvati o„chirilganligini va barcha
kondansatorlarning zaryadsizlanganligiga ishonch hosil qiling.
Motor-testerlar - O‟zbekiston respublikasi oliy va o‟rta maxsus ta‟lim vazirligi a. D. Abdazimov, Е. O‟ljayev, N. N. Omonov

121
tizimlarni diagnostika qilishda muhim ahamiyatga ega (har bir forsunkaning holati
aniqlab beriladi).
2.10.3 - rasm. Mоtоr-tester ekranida uchqun parametrlari
Asbobning o„zgarmas xotirasiga dvigatellar zamonaviy modellarining eng
asosiy xarakteristikalari (silindrlar soni, ularni ishlash tartibi, o„lchanilayotgan
kataliklarning ruxsat etilgan qiymatlari va b.) kiritilgan. Boshqa ko„rsatkichlarni
diagnostika qilish uchun qurilmaning operativ xotirasiga klaviturasi orqali
ma'lumotlar kiritiladi.
Sinov boshlanishida modelning raqamini terishning o„zi
kifoya, qurilma o„zi olgan o„lchov natijalarini ruxsat etilganlar bilan taqqoslaydi.
Kurilmada
diagnostika qiluvchi operator bilan avtomatik muloqat rejimi xam
ko„zda tutilgan, uning ekranida ishlash uchun zarur maslaxatlar, datchiklar va
boshqa qurilmalarni ulash bo„yicha ko„rsatmalar tasvirlab beriladi.
O‟zbekiston respublikasi oliy va o‟rta maxsus ta‟lim vazirligi a. D. Abdazimov, Е. O‟ljayev, N. N. Omonov - bet 42

116
2.9.2- jаdval
O„lchashlar soni
№
1
2
3
4
5
O„rtacha
arifmetik
qiymat, mm
O„rtacha
xatolik, %
O„lchash sathlari,
%
5,0
5,1
5,2
5,3
5,1
O„rta
sathdan
past
ekanligini
o„lchash
natijalari, mm
Absolyut xatolik
Δ, %
HISOBOT MAZMUNI
1. Laboratoriya ishining maqsadi.
2. Laboratoriya stendning prinsipial sxemasi.
3. Tajriba natijalari jadvallari va grafiglari.
4. Xulosa.
NAZORAT SAVOLLARI
1. Idishlardagi suyuqliklar sathi o‟zgarishini nazorat qiluvchi, xabarlovchi
usullar va datchiklarni turlarini ayting.
2. Suyuqliklar sathi o‟zgarishini nazorat qiluvchi, xabarlavchi usullarni,
datchiklar xarakteristikalarini, afzalliklari va kamchiliklarini tushuntirib bering.
3. Obyektdagi suyuqlik sathi o‟zgarishini nazorat qiluvchi va xabarlovchi
qurilmaning tuzilishini, bloklari asosiy vazifalari va ishlash prinsipini ayting.
Obyektdagi suyuqlik o‟zgarishini rostlash oralig‟ini qanday qilib o‟zgartirish
mumkin?
4. Obyektdagi suyuqlik o‟zgarishini nazorat qilish, xabarlash xatoligi nimaga
bog‟liq?
Hisobotni bajardi _______________________"__"______ 20 __y.
f.i.sh., imzo
Hisobotni qabul qildi ______________________"___"_____ 20 __y.
f.i.sh., imzo
Основы пакета - bet 295

|
Основы пакета Pdf ko'rish
|
bet | 295/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)
405
protokolning ishlash mantiqiga asosan taym-aut hosil qilishi mumkin va natijada
barcha boshqa so‗rovlarga serverni javob bermaydigan qilib qo‗yish mumkin.
Sir saqlash, ega bo‗lishlik va butunlikni ta‘minlash tushunchalari nafaqat
axborotga nisbatan ishlatilishi mumkin, uni hisoblash tarmog‗ining boshqa
resurslariga nisbatan ham ishlatish mumkin, masalan, tashqi qurilmalarga va
ilovalarga. Printerga cheklanmagan ravishda ega bo‗lish buzg‗unchiga bosmaga
chiqarilayotgan hujjatlarning nusxasini olish va ko‗rsatkichlarini o‗zgartirish
imkoniyatini yaratadi, bu esa ishlash navbatini o‗zgartirishga va xatto qurilmani
ishdan chiqishiga olib kelishi mumkin. Bosma qurilmasiga joriy etilgan sir saqlash
xususiyatining tatbiq etilishini shunday deb bilish kerakki, faqat ma‘lum qurilmaga
va shu qurilmada ularga biriktirilgan operatsiyalarni bajarishga ruxsat etilgan
foydalanuvchigina ishlashi mumkin. Qurilmaga ega bo‗lish xususiyati - bu
qurilmadan foydalanishga zarurat tug‗ilgan xohishiy vaqt davomida uning ishga
tayyor ekanligini bildiradi. Butunlikni ta‘minlash esa bu qurilmaning
ko‗rsatkichlarini o‗zgarmaslik xususiyati kabi qaralishi mumkin. Tarmoq
qurilmalarining ishlatilishini ochiqligining muhimligi shunchaki emas u
axborotlarning himoyasiga ta‘sir etadi. Qurilmalar turli xizmatlarni havola qilishi
mumkin, masalan, matnni bosmadan chiqarish, faks jo‗natish, internetga kirish,
elektron pochta va boshqalarni, ularni korxonaga iqtisodiy ziyon keltiruvchi
qonunga xilof ravishda ishlatish, shuningdek tizim xavfsizligini buzish ham
bo‗ladi.
Sir saqlashga, ega bo‗lishlikni va (yoki) butunlikni ta‘minlashni buzishga
qaratilgan har qanday hatti-harakat va shuningdek tarmoq resurslarini bekitiqchi
(ruxsatsiz, yshirincha) ishlatilishiga urinish xavf deb ataladi.
Joriy etilgan xavf esa hujum deb ataladi.
Tavakkalchilik – bu muvaffaqiyatli o‗tkazilgan hujum natijasida axborot
resurs egasi ko‗rishi mumkin bo‗lgan ziyon qiymatining ehtimolini baholashdir.
|
| |
-modda. Soliq toʻlovchi tomonidan soliq bazasiga

oshirishga haqli. Bunday tuzatish kiritish summalariga tuzatish kiritilishi lozim boʻlgan soliqlar
boʻyicha soliq davrini (soliq davrlarini) oʻz ichiga oluvchi kalendar yil oʻtgach amalga oshiriladi.
(2-q.)
Soliq toʻlovchi qaysi bitimga nisbatan soliq bazasiga va (yoki) soliq summasiga
mustaqil ravishda tuzatish kiritgan boʻlsa, oʻsha bitimni identifikatsiya qilish imkonini beradigan
maʼlumotlar tegishli aniqlashtirilgan soliq hisobotiga ilova qilinadigan tushuntirishlarda
koʻrsatiladi.
(3-q.)
Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan tuzatishlar kiritish:
1) yuridik shaxslar tomonidan - foyda soligʻi boʻyicha soliq hisobotini taqdim etish uchun
belgilangan muddatlarda;
2) jismoniy shaxslar tomonidan - jismoniy shaxsning jami yillik daromadi toʻgʻrisida
deklaratsiyani topshirish muddatlarida amalga oshirilishi mumkin.
(4-q.)
Ushbu moddaning uchinchi qismiga muvofiq amalga oshirilgan tuzatish kiritish
natijalariga koʻra soliq toʻlovchi tomonidan mustaqil ravishda aniqlangan toʻlanmagan soliqlar
summasi tegishli soliq davri uchun foyda soligʻini (jismoniy shaxslardan olinadigan daromad
soligʻini) toʻlash sanasidan kechiktirilmagan muddatda toʻlanishi kerak. Bunda taqdim etilgan
aniqlashtirilgan hisobot boʻyicha soliq majburiyati yuzaga kelgan sanadan to mazkur moddasining
uchinchi qismida koʻrsatilgan muddat tugaguniga qadar boʻlgan davr uchun toʻlanmagan soliqlar
summasiga penyalar hisoblanmaydi.
(5-q.)
Kalendar yil ichida tugaydigan soliq davrlarining (hisobot davrlarining) yakunlari
boʻyicha soliqlarni (boʻnak va joriy toʻlovlarni) hisoblab chiqarishda soliq toʻlovchi bitimlarning
haqiqiy narxlaridan foydalanishga haqli.
Talab qilinadi - Amaliy audit

|
Amaliy audit
|
bet | 99/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy auditTalab qilinadi:
Hisobdor shaxslarga beriladigan summalarni Kassa muomulalarini yuritish qoidalariga (O’z.R.MB) mos ravishda berilishi va sarflanishi tartibiga rioya qilinishi tekshirilsin.
Hisobdor shaxslar va xodimlarga berilgan summalarning hisoblanishi (berilishini) to’g’riligi va qonuniyligi tekshirilsin.
Hisobdor shaxslarga pul mablag’lari berilishi shartlari to’g’riligi tekshirilsin.
Hisobdor shaxslarga beriladigan summalarning qat’iy, mo’llajallangan maqsadlar bo’yicha sarflanishi to’g’riligi tekshirilsin.
Tekshiruv natijalari bo’yicha hisobdor shaxslarga beriladigan summalarini berish va sarflashdagi summalarni berish va sarflanishidagi buzilishlar qaytnomasi va 2012 yil sentyabr uchun hisobdor shaxslarga summalarning ko’p berilgani va kam berilganligi qaytnomasi tuzilsin.
Xizmat safari xarajatlarini rasmiylashtirishning to’g’riligi (xodimni xizmat safariga yuborish haqida buyruq mavjudligi, xizmat safariga borilgan joy belgisi bo’lgan xizmat safari guvohnomasining mavjudligi, me’yoridan ortiq sutkalik to’lov haqida buyruq mavjudligi tekshirilsin.)
Xizmat safari xarajatlarini qoplash me’yoriga me’yoriga amal qilinishi to’g’riligi va hisobdor shaxslar summalarini O’z.R. Soliq kodeksining ikkinchi qismiga mos ravishda xarajatlarga kiritilishi asosligi tekshirilsin.
Bo’nak hisobotini rasmiylashtirishda soliqqa tortish tartibi to’g’riligi tekshirilsin. Hisobdor shaxslar bilan hisob – kitoblarning buxgalteriya hisobini yuritish to’g’riligi tekshirilsin.
Ilova qilingan bo’nak hisobotlarini “Hisobdor shaxslar bilan hisob – kitoblar” scheti bo’yicha qoldiq – aylanma qaydnoma, jurnal – order, kassirning 6 –son hisoboti bilan taqqoslansin. Taqqoslash natijalari ishchi jadvalda aks ettirilsin.
jadval
Hisobotni taqqoslash natijalari
-
№
|
Hisobot beruvchi
shaxsning F.I.O
|
Lavozimi
|
Bo’nak hisoboti
|
To’langan, so’m
|
To’lanishi kerak edi,
so’m
|
Og’ish (+,-)
|
Sana
|
№
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Adabiyotlar - 3 (79) 2021 pedagogik mahorat

Adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi.
[Elektron resurs]. URL: https://president.uz/oz/lists/view/4057 (Murojjat etilgan sana: 10.02.2021 yil)
2. Patrick W. A. What kind of research is essential to good teaching? //Journal of Chemical Education.
– 1924. – Т. 1. – №. 1. – С. 16.
3. Cooper M. M., Stowe R. L. Chemistry Education Research—From Personal Empiricism to
Evidence, Theory, and Informed Practice //Chemical reviews. – 2018. – Т. 118. – №. 12. – С. 6053-6087.
4. Tytler R., Prain V. A framework for re‐thinking learning in science from recent cognitive science
perspectives //International Journal of Science Education. – 2010. – Т. 32. – №. 15. – С. 2055-2078.
5. Hofstein A. The laboratory in chemistry education: Thirty years of experience with developments,
implementation, and research //Chemistry education research and practice. – 2004. – Т. 5. – №. 3. – С. 247-
264.
6. McDonnell C., O’Connor C., Seery M. K. Developing practical chemistry skills by means of
student-driven problem based learning mini-projects //Chemistry Education Research and Practice. – 2007. –
Т. 8. – №. 2. – С. 130-139.
https://buxdu.uz
3 (79) 2021
PEDAGOGIK MAHORAT
211
7. Gary Thomas A typology for the case study in social science following a review of definition,
discourse and structure. // Qualitative Inquiry. 2011, 17 (6): 511–521 pp.
8. Carriazo J. G. Laboratory projects using inquiry-based learning: an application to a practical
inorganic course //Química Nova. – 2011. – Т. 34. – №. 6. – С. 1085-1088.
9. Reid N., Shah I. The role of laboratory work in university chemistry //Chemistry Education
Research and Practice. – 2007. – Т. 8. – №. 2. – С. 172-185.
10. Николаев Е.Л., Комиссарова Н.И., Григорьева Н.Н., Герасимова М.Н. Потенциал здоровья
студенческой молодежи: личностные и поведенческие факторы риска // Научно-медицинский
вестник Центрального Черноземья. 2010. № 41. С. 16-21.
11. Niyazov L.N. Аnalitik kimyo laboratoriya mashgʼulotlarida keys-stadini qoʼllash imkoniyatlari
//Fan va texnologiyalar taraqqiyoti. – 2018. № 4. – S. 53-57.
12. Niyazov L.N., Nikolayev Ye.L., Safarova N.S. Oliy tibbiyot ta’limida kimyo fanlarini o’qitishda
keys usulini qo’llash masalalari / Monografiya. – Buxoro. – 2020. – 128 b.
13. Laziz Niyazov, Nafisa Safarova and Evgeni Nikolaev The Role of Case Technology in Training
Graduates with Modern Competences / Proceedings of the 35th International Business Information
Management Association (IBIMA). 1-12 April 2020. Seville, Spain. P. 1068-1071.
https://buxdu.uz
|
-BOB. TRANSFERT NARXNI BELGILASHDA

aloqador yoki mustaqil shaxslar ekanligi eʼtiborga olinmaydi. Xuddi shunday qoidalar ushbu
boʻlimda belgilangan hollarda va tartibda ishtirokchilari Oʻzbekiston Respublikasining soliq
rezidentlari boʻlgan bitimlarda qoʻllanilishi mumkin.
(5-q.)
Soliq solish maqsadida daromadlarni hisobga olish budjet tizimiga toʻlanishi lozim
boʻlgan soliq summasining kamayishiga yoki ushbu Kodeksning Maxsus qismiga muvofiq
aniqlanadigan zarar summasining koʻpayishiga olib kelmagan taqdirda, bunday hisobga olish
ushbu moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlariga muvofiq amalga oshiriladi.
(6-q.)
Ushbu moddaning uchinchi va toʻrtinchi qismlarida nazarda tutilgan daromadlarni
aniqlash ushbu boʻlimda belgilangan usullarni qoʻllagan holda transfert narxni belgilash chogʻida
soliq nazorati doirasida, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan amalga
oshiriladi. Mazkur qoida soliq toʻlovchining bitimning haqiqiy narxi oʻrniga soliq summasini
hisoblab chiqarish chogʻida bitimning bozor narxini soliq solish maqsadida mustaqil ravishda
qoʻllash huquqini, agar bu narx haqiqiy narxdan farq qilsa va ushbu moddaning beshinchi qismida
boshqacha qoida nazarda tutilmagan boʻlsa, cheklamaydi.
(7-q.)
Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi transfert narxni belgilashda soliq
nazorati doirasida, ushbu boʻlimda nazarda tutilgan tartibda quyidagi soliqlarning toʻliq hisoblab
chiqarilishi va toʻlanishini tekshiradi:
1) foyda soligʻini;
2) jismoniy shaxslardan olinadigan daromad soligʻini;
3) yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliqni;
4) qoʻshilgan qiymat soligʻini;
5) aksiz soligʻini.
(8-q.)
Yer qaʼridan foydalanganlik uchun soliqqa oid qismi boʻyicha transfert narxni
belgilash chogʻidagi soliq nazorati, agar bitimning taraflaridan biri mazkur soliqni soliq toʻlovchisi
boʻlsa hamda qazib olinishi chogʻida soliq solish advalor soliq stavkasi boʻyicha amalga
oshiriladigan foydali qazilma bitimning predmeti boʻlsa, amalga oshiriladi.
(9-q.)
Qoʻshilgan qiymat soligʻi va aksiz soligʻiga oid qismi boʻyicha transfert narxni
belgilash chogʻidagi soliq nazorati, agar bitimning taraflaridan biri tegishli soliq toʻlovchisi
boʻlmagan yuridik shaxs yoki yakka tartibdagi tadbirkor boʻlsa, amalga oshiriladi.
(10-q.)
Transfert narxni belgilash chogʻidagi soliq nazorati maxsus iqtisodiy zonalar
ishtirokchilarining bunday ishtirokchi boʻlmagan shaxslar bilan tuzilgan bitimlariga nisbatan ham
amalga oshirilishi mumkin.
(11-q.)
Transfert narxni belgilashda soliq nazorati natijasida ushbu moddaning yettinchi -
oʻninchi qismlarida koʻrsatilgan soliq summalari kamaytirilganligi yoki zararning summasi
koʻpaytirilganligi aniqlangan taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tegishli
soliq bazasiga va (yoki) soliq summasiga tuzatishlar kiritishni amalga oshiradi.
III.Yangi mavzu bayoni - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

III.Yangi mavzu bayoni:
Rus xalqi mo`g`ullar istibdodiga arshi hamisha kurashib kelgan. Bu kurash XIV asrda yanada kuchaydi. Ozodlik yo`lidagi kurash avvalo Rusni birlashtirishni taqozo etardi. Rusni yagona davlatga birlashtirmasdan turib, mo`g`ullar istibdodidan qutulib bo`lmas edi. Bu haqiqat tobora ko`proq anglana boshlandi. Rusni birlashtirishdek tarixiy vazifa Moskva knyazligi zimmasiga tushdi. 1327- yilda Moskva knyazi Ivan Kalita (1325 - 1340) Rus knyazliklarida o`lpon yig`ish huquqini qo`lga kiritdi. Ayni paytda knyazlik tobora kuchayib bordi. Rus knyazliklari birin-ketin Moskva knyazligiga bo`ysundirilib borildi. 1367- yilda xarsangtoshlardan qurilgan Kreml Moskvani mustahkam qa`laga aylantirdi. Oltin o`rda xoni Mamay 1380yilda avvalgi hukmronlikni qayta tiklash uchun Rusga qarshi katta qo`shin surdi. Oltin o`rda va Moskva knyazligi o`rtasidagi'hal qiluvchi jang 1380- yilning 8-sentabr kuni bo`lib o`tdi. Bu jang Don daryosi bo`yidagi Kulikovo deb ataluvchi maydonda bp'lib o`tganligi uchun tarixga ,,Kulikovo jangi" nomi bilan kirdi. Rus qo`shiniga Moskva knyazi Dmitriy Ivanovich (Ivan Kalitaning nabirasi) boshchilik qildi.
Kulikovo jangi qanchalik ahamiyatli bo`lmasin, u Rusni Oltin o`rda istibdodidan xalos etgan emas. 1382- yilda Oltin o`rdaning yangi xoni To`xtamishxon (1380 - 1395) Rus yeriga bostirib kirdi va Moskvani ishg`ol etdi. Rus yana o`lpon to`lashga majbur etildi. Oltin o`rda To`xtamishxon hukmronligi davrida Amir Temur imperiyasiga ham tahdid sola boshladi. Oxir-oqibatda Amir Temur unga qarshi yurish qilishga majbur bo`ldi.
1395- yilgi yurishda To`xtamishxon qo`shini butunlay tor-mor etildi. Amir Temur Oltin o`rdaga o`nglanmas zarba berdi. Bu zarbadan so`ng Oltin o`rda o`z harbiy qudratini qayta tiklay olmadi. Amir Temurning g`alabasi Rusning taqdirida katta tarixiy ahamiyatga ega bo`ldi. Bu g`alaba Rusning mo`g`ullar istibdodidan ozod bo`lish onlarini yaqinlashtirdi. Bu inkor etib bo`lmaydigan tarixiy haqiqat edi.
Rus tarixchisi va harbiy mutaxassisi M.Ivankin bunday deb yozgan edi: ,,Muhammad payg`ambarni chin yurakdan e'zozlovchi Amir Temur Oltin o`rdaning butkul kuchsizlanishi va yiqilishining asosiy sababchisi bo 'ldi va bu bilan Rossiyani uning zulmidan xalos bo'lishini...tezlashtirdi". (,,Ikki buyuk sarkarda" asari).
|
-modda. Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya

|
-modda. Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya Pdf ko'rish
|
bet | 289/352 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,93 Mb. | | #248757 |
Bog'liq soliq kodeksi 2023396-modda. Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya
(1-q.)
Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiya soliq toʻlovchining olingan yillik
daromadi toʻgʻrisidagi yozma arizasidan iborat boʻladi.
(2-q.)
Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyaga toʻlangan daromadlar va ushlab
qolingan soliq summalari toʻgʻrisida soliq agentining Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq
qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda
tasdiqlangan shakldagi maʼlumotnomasi ilova qilinadi.
(3-q.)
Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyaning shakli Oʻzbekiston Respublikasi
Davlat soliq qoʻmitasi tomonidan Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan kelishilgan
holda tasdiqlanadi.
(4-q.)
Soliq organi tomonidan soliq toʻlovchi taqdim etgan jami yillik daromadi toʻgʻrisidagi
deklaratsiyada toʻlanishi lozim boʻlgan soliq summasining kamayishiga olib keluvchi xatolar
aniqlangan taqdirda, soliq organi jami yillik daromad haqidagi taqdim etilgan deklaratsiyada
aniqlangan xatolar toʻgʻrisida soliq toʻlovchiga bildirish xati yuboradi.
(5-q.)
Soliq organining xabarnomasini olgan soliq toʻlovchi oʻn kun ichida jami yillik
daromadi toʻgʻrisidagi deklaratsiyaga zarur boʻlgan oʻzgartirishlarni kiritishi shart.
(6-q.)
Agar jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyani oʻzgartirish haqidagi ariza
soliqni toʻlash muddati oʻtguniga qadar berilsa, soliq toʻlovchi ushbu Kodeksda belgilangan
javobgarlikdan ozod etiladi.
(7-q.)
Agar jami yillik daromad toʻgʻrisidagi deklaratsiyani oʻzgartirish haqidagi ariza
soliqni toʻlash muddati oʻtganidan keyin, lekin xatolar soliq organi tomonidan aniqlanguniga qadar
berilsa, soliq toʻlovchi soliqning yetishmayotgan summasini hamda unga tegishli penyani toʻlagan
taqdirda, javobgarlikdan ozod etiladi.
(8-q.)
Soliq toʻlovchi soliq organining taqdim etilgan jami yillik daromad toʻgʻrisidagi
deklaratsiyada aniqlangan xato toʻgʻrisidagi bildirish xatini olgan kun soliq organi tomonidan xato
aniqlangan kun, deb hisoblanadi.
|
| |
-modda. Ayrim toifadagi soliq toʻlovchilar

394-modda. Ayrim toifadagi soliq toʻlovchilar tomonidan olingan daromadlarga soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari Ushbu Kodeks 385-moddasining uchinchi qismida koʻrsatilgan jami yillik daromad
toʻgʻrisidagi deklaratsiya asosida soliq toʻlaydigan soliq toʻlovchilar daromadlarni olish bilan
bogʻliq boʻlgan daromadlar va xarajatlar hisobini yuritishi shart hamda tadbirkorlik faoliyatini
amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan haqiqatda amalga oshirilgan va hujjatlar bilan tasdiqlangan
xarajatlarni daromaddan chegirib tashlash huquqiga ega. Bunda soliq toʻlovchilarning ushbu
Kodeks 385-moddasining uchinchi qismida koʻrsatilgan jami daromadi tovarlarni (xizmatlarni)
realizatsiya qilinishidan olingan daromadlardan, shuningdek ushbu Kodeksning 370-moddasida
koʻrsatilgan boshqa daromadlardan iborat.
395-modda. Mualliflik haqi tarzida olingan daromadlarga soliq solishning oʻziga xos xususiyatlari (1-q.)
Ilm-fan, adabiyot va sanʼat asarlarini yaratganlik hamda ulardan foydalanganlik uchun
mualliflik haqi tarzida daromad oluvchi soliq toʻlovchilar bunday faoliyatni yakka tartibdagi
tadbirkor sifatida davlat roʻyxatidan oʻtmagan holda amalga oshirish huquqiga ega.
(2-q.)
Ushbu moddaga muvofiq daromadlariga soliq solinadigan soliq toʻlovchilar soliqni
soliq organining yozma xabarnomasi asosida toʻlaydi.
(3-q.)
Ilm-fan, adabiyot va sanʼat asarlarini yaratganlik hamda ulardan foydalanganlik uchun
mualliflik haqi olayotgan soliq toʻlovchi daromadlar olish bilan bogʻliq daromadlar va xarajatlar
hisobini yuritishi shart hamda u ijodiy faoliyatni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan, haqiqatda
sarflangan va hujjatlar bilan tasdiqlangan xarajatlarni daromaddan chegirish huquqiga ega, lekin
chegirma olingan jami daromad summasining 30 foizidan koʻp boʻlmasligi kerak.
(4-q.)
Ijodiy faoliyatni amalga oshirish bilan bogʻliq boʻlgan xarajatlarga quyidagilar kiradi:
ilm-fan, adabiyot va sanʼat asarlarini yaratish hamda ulardan foydalanish uchun zarur
materiallar sotib olishga doir xarajatlar;
faqat ilm-fan, adabiyot va sanʼat asarlarini yaratish, nashr qilish, ijro etish yoki ulardan
boshqacha tarzda foydalanish maqsadida foydalaniladigan bino va mol-mulk ijarasiga doir
xarajatlar.
jadval 2012 yil sentyabr uchun “Ramz” MChJda hisobdor shaxslar bilan hisob –

|
jadval 2012 yil sentyabr uchun “Ramz” MChJda hisobdor shaxslar bilan hisob –
|
bet | 100/211 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 13,28 Mb. | | #242509 |
Bog'liq Amaliy auditjadval 2012 yil sentyabr uchun “Ramz” MChJda hisobdor shaxslar bilan hisob –
kitoblarni hisobda to’g’ri aks ettirilganini tekshirish
-
№
|
Muomulalar
mazmuni
|
Hujjat №
|
Summasi,
so’m
|
Hisobotda aks etgan
|
|
|
|
|
D-t
|
K-t
|
Summma,
so’m
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
MUSTAQIL TA’LIM TOPSHIRIQLARI
7-MAVZU. HISOB-KITOB, KREDIT MUOMALALARI VA BOSHQA QARZLAR AUDITI
Hisob-kitob muomalalarining qaysi guruhlari ichki hisob-kitoblarga kiradi. Ularni tekshirishning maqsadi, vazifalari va ma'lumot manbalari nimalardan iborat?
Hisoblangan mehnat haqi va undan ushlanadigan to`lovlar to`g`riligi qanday tekshiriladi?
Hisobdor shaxslar bilan hisob-kitoblarni tekshirish qanday amalga oshiriladi?
Korxona xodimlari bilan boshqa muomalalar bo`yicha hisob-kitoblar qanday tekshiriladi?
Hisob-kitob muomalalarini qaysi turlari tashqi hisob-kitoblarga kiradi?
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar auditida qanday me'yoriy hujjatlardan foydalaniladi?
Auditor mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblar hisobi bo`yicha ichki nazoratning tashkil etilishini tekshirishda qanday ishlarni amalga oshiradi?
Mol yetkazib beruvchilar va pudratchilar bilan hisob-kitoblarni tekshirishda auditor tomonidan qanday usullar qo`llaniladi?
Xaridor va buyurtmachi tashkilotlar bilan hisob-kitoblar auditi qanday amalga oshiriladi?
Da'volar va olingan bo`naklar bo`yicha hisob-kitoblar qanday tekshiriladi?
Budjet bilan hisob-kitoblarni tekshirishda qanday me'yoriy hujjat va ma'lumot manbalaridan foydalaniladi?
Korxonalarning daromad (foyda) solig`ini to`lashi qanday tekshiriladi?
Ijtimoiy sug`urta va ta'minot bo`yicha hisob-kitoblarni tekshirish qanday amalga oshiriladi?
Turli debitor va kreditorlar bilan hisob-kitoblar auditi qanday amalga oshiriladi?
Bankdan olingan kreditlar va bankdan tashqari olingan qarzlar bo`yicha hisob-kitoblar qanday tekshiriladi?
Hisob-kitob va kredit operatsiyalar auditining asosiy manbalari bo`lib nimalar hisoblanadi va ular qanday me'yoriy hujjatlar bilan tartibga solinadi?
Mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan hisob-kitoblar auditining asosiy vazifalari nimalardan iborat?
Mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan hisob-kitob operatsiyalari bo`yicha ichki nazorat tizimi va buxgalteriya hisobi holatini tekshirish uchun auditor nimalar qilishi kerak?
Mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan hisob-kitoblar hisobini tekshirishda auditor tomonidan qanday asosiy me'yoriy hujjatlardan foydalanadi?
Mol yetkazib beruvchi va pudratchilar bilan hisob-kitoblar hisobini tekshirishni maqsadi va ma'lumot manbalari nimalardan iborat?
|
| |
Flops birliklari - Основы пакета

146
operatsii s plavayushey tochkoy v sekundu, sekundiga
suriluvchi nuqtali
operatsiyalar). Bu holda tizimning unumdorligi haqiyqiy sonli (suriluvchi nuqtali
o‗lchamda) axborotlar ustida bajariladigan operatsiyalar sonini,
ularni bajarilish
vaqtiga bo‗lgan nisbatiga teng. Hozirgi zamon sharoitida ko‗pincha quyidagi
birliklar ishlatiladi: megafloplar (1Mflops = 10
6
Flops), gigafloplar (1Gflops = 10
9
Flops), terafloplar (1Tflops = 10
12
Flops).
Bu o‗lchov birligi oldingisidan ikki xususiyat bilan farqlanadi. Birinchidan,
Flops birligida o‗lchanganda faqat haqiqiy sonli axborotlar ustidagi amallar
hisoblanadi,
ikkinchidan, baholashda protsessorning mashina buyruqlari emas
haqiyqiy sonlar ustida bajarilgan operatsiyalar qatnashadi. Farqi shundaki, haqiqiy
sonlar ustida bajariladigan bitta operatsiya (masalan, ko‗paytirish yoki kvadrat
ildiz ostidan chiqarish) turli ketma-ketlikdagi mashina
buyruqlari tomonidan
berilishi mumkin. Haqiqiy sonlar ustidagi operatsiyalarning soni faqat
yechiladigan masalaga bog‗liq va u joriy etiladigan hisoblashlarning mashina
dasturiga bog‗liq emas. Shuning uchun Flops birligida o‗lchash
kompyuter
unumdorligini ancha haqiqiy aks ettiradi.
Afsuski haqiqiy sonlar ustida amlga oshirilmaydigan operatsiyalarda bu
unumdorlikni baholash tizimini qo‗llab bo‗lmaydi, chunki haqiqiy sonli
axborotlarni ustida hisoblashlari kam bo‗lgan yoki umuman bo‗lmagan
dasturlar
(masalan, kompelyatorlar dasturi) uchun Flops birligida unumdorlik ko‗rsatkichi
juda ham kam ekan.
Bu usulning ham oldingi usul kabi kamchiligi mavjud, bu kamchilik
unumdorlikni bajariladigan dasturdan jiddiy bog‗liqligida namoyon bo‗ladi. Xuddi
oldingi holdagi kabi, bu ―tez‖ va ―sekin‖ operatsiyalar o‗rtasidagi turli nisbat bilan
tushuntiriladi,
lekin endi dasturdagi emas, yechiladigan masaladagi. Undan
tashqari, qisqa siklli dasturlar uchun, qachonki siklning
barcha buyruqlari bir
vaqtda keshda joylasha olgan bo‗lsa, u holda mashinaning unumdorligi operativ
xotiraga murojaat etilishi kerak bo‗lgan siklli dasturlarga nisbatan yuqori bo‗lar
-modda. Jami yillik daromad toʻgʻrisidagi

(11-q.)
Agar soliq toʻlovchi jami yillik daromadi toʻgʻrisidagi deklaratsiyani taqdim etmagan
boʻlsa, shuningdek oldin taqdim etilgan deklaratsiyada notoʻgʻri maʼlumotlar aniqlangan va (yoki)
soliq toʻlovchi tomonidan jami yillik daromadi toʻgʻrisidagi deklaratsiyaning oʻzgarganligi
haqidagi arizani ushbu Kodeks 396-moddasining oltinchi qismida belgilangan muddatlarda taqdim
etmagan taqdirda, soliq organi soliq summasini oʻzidagi mavjud axborot asosida hisoblashga va
toʻlanishi lozim boʻlgan, hisoblangan soliq summasi toʻgʻrisida soliq toʻlovchiga oʻn kunlik
muddatda toʻlov xabarnomasini topshirishga haqli. Soliq toʻlovchi tomonidan jami yillik daromadi
toʻgʻrisidagi deklaratsiya yoki toʻgʻrilangan deklaratsiya taqdim etilgan taqdirda, soliqning
yakuniy summasi ushbu deklaratsiyani hisobga olgan holda aniqlanadi.
+ 
001011 
- 
001011 
Natija 
111001 
100011 
Ikkilik sanoq tizimida 
ko‗paytirish

|
+
001011
-
001011
Natija
111001
100011
Ikkilik sanoq tizimida
ko‗paytirish Pdf ko'rish
|
bet | 121/354 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 5,65 Mb. | | #119800 |
Bog'liq Основы пакета (1)155
+
001011
-
001011
Natija
111001
100011
Ikkilik sanoq tizimida
ko‗paytirish amali
Hisoblashlar
Ikkilik sanoq tizimida
bo‗lish amali
Hisoblashlar
101101
x 101
101101
000000
101101
101101
/ 101
01
010
0101
Natija
11100001
1001
Talabalarga sanoq tizimi bo‘yicha vazifalar
10011001-01110111
10110011+00110101
10110111*10011000
110110/100
10111011-00010111
10000011+00111101
10110111*111
101011/100
11001011-00110111
11100011+00001101
11000111*100
111011/111
11111011-00111111
10011011+00101101
1001111*101
101010/101
01111001-00111001
10111011+00101010
011001111*1011
101111/101
01111001-00111001
10111011+00101010
011001111*1011
111001/111
00111101-00011111
10001011+00101111
01010101*1110
110011/101
Nazorat va muhokama savollari
1. EHM guruhlari haqida umumiy ma‘lumotlarni bering.
2. Kompyuterlarni bajaradigan vazifasi bo‗yicha turlarga ajrating.
3. Mikrokompyuterlarning asosiy turlarini keltiring.
4. Shaxsiy kompyuterlarning qisqacha ko‗rsatgichlarini keltiring.
5. Hisoblash mashinalarining asosiy turlarini sanab bering.
6. Shaxsiy kompyuterning blok sxemasini chizib tushuntiring.
7. ShK xotira qurilmalarining vazifasini tushintiring.
8. Matematik sooprotsessor nima va uning vazifasi.
9. Uzilish kontrolleri nima va uning vazifasi.
10. Kompyuter unumdorligini nima aniqlaydi.
11. Mikroprotsessorning qisqa tafsilotini bering, uning tarkibi va vazifasi.
12. Pentium 4 MP muhim xususiyatlarini tushuntiring.
13. ―MP konveyeri‖ tushunchasini tushuntirib bering.
|
| |
Faollashtiruvchi savollar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

125
Yarim o’tkazgichli mikroelektronikaning fizik asoslari, integral sxemalar haqida
tushuncha, ChIPlar, mikroelektron priborlar va qurilmalarning tuzilish prinsipi, tezkor
va doimiy hotira qurilmalarini tashkil etish va ishlatish asoslari,Intel, Intel Celeron
- yarim o’tkazgichli mikroelektronikaning fizik asoslari, integral sxemalar
haqida tushuncha, ChIPlar, mikroelektron priborlar va qurilmalarning tuzilish prinsipi,
tezkor va doimiy hotira qurilmalarini tashkil etish va ishlatish asoslari,
mikroprotsessorlar, mikroprotsessorlar zamonaviy kompyuterlarning mikroelektron
asosi sifatida, mikroprotsessorlarning ishlash va faoliyat kursatish tamoyilari,
kompyuter texnikasi va uni rivojlanish tarixi, EHM avlodlari va ularning
klassifikasiyasi, kompyuterning arxitekturasi va ishlash prinsiplari, mashina tili
tushunchasi, kompyuterning asosiy va atrof qurilmalari va ularning xarakteristikalari,
kanalli va shinali sistemotexnika, mikroprotsessor va kompyuter xotirasi, uzishlar
tizimi, registrlar va xotiraga murojaat etish modeli, prosessorning ish rejimlari, shaxsiy
kompyuterning tashqi qurilmalarini boshqarish tamoyillari, ma’lumotlarni kiritish-
chiqarishning bazaviy tizimi, mashinaga mo’ljallangan dasturlash tili, kompyuter
arxitekturasini rivojlanishining zamonaviy tendensiyalari.
“Kompyuterning zamonaviy texnik va dasturiy ta’minoti”
Т-схема - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti axborot texnologiyalari...

135
vaqti MP ning ichki taktli chastotasiga bog’liqdir va 6— 10 ns ga etadi, qiymatlarni
processor—xotira bo’yicha maksimal uzatish tezligi 528 Mbayt/s (!) (haqiqatda
processor—kesh xotira bo’yicha uzatish tezligiga teng). SD RAM xotirasi SHK ning
unumdorligini umumiy 25 % ko’paytiradi va ayniqsa jonli videografikalarni ko’rib
chiqishda va uch o’lchamli grafika bilan ishlashda qulaydir.
Aslida ta’kidlash kerakki, oxirgi raqam SHK kesh-xotirasiz ishlashga xosdir —
kuchli kesh bor bo’lganda unumdorlikdagi yutuq bir necha foizlarni tashkiletishi
mumkin.
Xotiraning har bir yacheykasi o’zining yagona adresiga (qolgan hammasidan farq
qiladigan) egadir. Asosiy xotira TeEQQ va DEQQ, uchun umumiy adres
kengligiga egadir.
Registrli kesh-xotira
Registrli
kesh-xotira — nisbatan katta sig’imli yuqori tezlikli xotira bo’lib, u AX
va MP o’rtasida buferdir va amallar bajarish tezligini oshirish imkonini beradi.
Uniberishgeneratoriningtaktlichastotasi
40
MGcvaundanyuqoribo’lgan
SHK
lardayaratishmaqsadgamuvofiqdir.
Kesh-
xotiraregistrlarigafoydalanuvchimurojaat egaolmaydi, shuninguchun ham unikesh
(Cache)
deb
nomlangan,
buingliztilidantarjimaqilganda
«maxfiy
joy»
ma’nosinibildiradi.
Kesh-xotirada MP olgan yoki o’z ishining yaqin taktlarida oladigan qiymatlar
saqlanadi, bu qiymatlarga tezda murojaat qilish dasturning navbatdagi buyruqlarini
bajarish vaqtini qisqartirish imkonini beradi. Dasturningbajarilishvaqtida AX
danbirmunchailgariuqilganqiymatlarkesh-xotiragayoziladi.
Natijalarniyozishprincipibo’yichakesh-xotiraningikki tipi bor:
•
«teskariyoziladigan» kesh-xotirada
amallarning natijalari u AX ga yozilishidan
oldinkesh-xotirada qayd qilinadi, keyin esakesh-xotira nazoratchisi bu qiymatlarni
mustaqil ravishda AX ga qaytadan ko’chirib yozadi;
• «to’g’ridan to’g’ri yoziladigan» kesh-xotirada amallarning natijalari bir vaqtning
o’zida parallel ravishda ham kesh-xotiraga, ham AX gayoziladi.
80486 MP laridan boshlab mikroprotsessorlar o’zining
sozlangan xotirasiga (
yoki 1-darajali kesh-xotiraga)
ega, shu bilan, xususan, ularning yuqori unumdorligi
kelib chiqadi. Pentium va Pentium Pro mikroprotsessorlari qiymatlar uchun alohida va
buyruqlar uchun alohida kesh-xotiraga ega: Pentium da bu xotira sig’imi katta emas —
8 Kbaytdan, Pentium MMX da — 16 Kbaytdan, Pentium Pro da 1-darajali kesh-
xotiradan tashqari, mikroprotsessor platasiga sozlangan va mikroprotsessorning taktli
chastotasida ishlaydigan, sig’imi 256 yoki 512 Kbayt bo’lgan 2-darajali kesh-xotira
ham mavjuddir.
-BOB. SOLIQ MONITORINGI - Oʻzbekiston respublikasining soliq kodeksi (Yangi tahriri) Oʻzbekiston Respublikasining

(3-q.)
Soliq toʻlovchilar uchun soliq monitoringi ixtiyoriydir.
(4-q.)
Soliq monitoringi soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror asosida soliq organi
tomonidan amalga oshiriladi.
(5-q.)
Yuridik shaxs, agar uning oldingi yil uchun daromadlari yillik moliyaviy hisobot
maʼlumotlariga koʻra kamida besh milliard soʻmni tashkil etgan boʻlsa, soliq monitoringini
oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza bilan soliq organiga murojaat qilishga haqli.
(OʻzR 14.09.2021-y.
OʻRQ-714-son Qonuni tahriridagi qism)
(6-q.)
Yuridik shaxs soliq organiga soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisida ariza taqdim
etgan yildan keyingi kalendar yil soliq monitoringi oʻtkaziladigan davrdir.
(7-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish soliq monitoringi oʻtkaziladigan yilning 1-yanvaridan
boshlanadi va soliq monitoringi oʻtkazilgan davrdan keyingi yilning 1-iyulida tugallanadi.
Kompyuter arxitekturasi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi guliston davlat universiteti...

123
Sistema dasturiy ta'minotga odatda operasion sistema va qobiqlar, qo'shimcha dasturiy
ta'minotga ega yordamchi vazifalarni bajaradigan har xil dastur va dasturiy majmualar
kiradi (masalan, matn muharriri, elektron jadval, grafik dasturlar va hokazo).
Bundan tashqari, dasturiy ta'minot tarqatilishi va targ'ib qilinishi bo'yicha quyidagi 3
ta turga ajratiladi:
- Software - qiymati 100% to'langanidan keyin o'rnatilib, foydalaniladigan
dasturiy ta'minot.
- Shareware - aprobasiya, ya'ni sinovdan o'tkazish muddatiga ega bo'lgan (odatda 7
kundan 40 kungacha, yoki bir necha bor kirib ishlashga) yoki imkoniyatlari cheklangan
dasturiy ta'minot. Undan foydalanib, zarurligi aniqlanganidan keyin xarid qilish
mumkin.
- Freeware - mutlaqo bepul dasturiy ta'minot. Aksariyat hollarda reklama sifatida
yoki dasturchilarning ilk ishlanmalari tarqatiladi.
Kompyuterga dasturiy ta'minotni o'rnatish jarayoni installyasiya deyiladi, uni o'chirish
esa deinstallyasiya deb ataladi. Biror bir dasturiy ta'minotni o'rnatishdan oldin sistema
talablarini, ya'ni kompyuterga qo'yiladigan talablarni ko'rib chiqib, mosligini aniqlash
lozim. Agarda kompyuterning konfigurasiyasi dasturning sistemaga bo'lgan talablariga
javob bermasa, u holda mazkur dastur ishlamaydi yoki noto'g’ri ishlaydi.
Dasturiy ta'minotni o'rnatishga mo'ljallangan nusxasi odatda zich holatdagi majmua
shakliga ega bo'lib distributiv deb nomlanadi. Distributiv aksariyat hollarda kompakt-
diskda joylashgan bo'ladi, lekin zarurat tug'ilsa, uning nusxasini qattiq disk yoki boshqa
ma'lumot saqlash vositasiga ko'chirish mumkin.
Har bitta distributiv lisenzion shartnoma (yoki kelishuv)ga ega bo'lib, o'rnatish
uchun zarur bo'ladigan maxsus kalit yoki maxfiy parolga ega bo'ladi (cd-key). Mazkur
parol yoki kalit kiritilmaguncha dasturiy ta'minotni o'rnatib bo'lmaydi.
hokazo.
-modda. Soliq monitoringini muddatidan oldin tugatish

organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) mazkur bildirishnoma asosida u olingan kundan eʼtiboran
ikki kun ichida hujjatlarni (axborotni) va tushuntirishlarni taqdim etish muddatlarini uzaytirishga
yoki muddatlarni uzaytirishni rad etishga haqli boʻlib, bu haqda alohida qaror chiqariladi.
(10-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish davomida soliq organi yuridik shaxs tomonidan ilgari
soliq organiga tasdiqlangan koʻchirma nusxalar koʻrinishida taqdim etilgan hujjatlarni talab
qilishga haqli emas.
-modda. Soliq organining asoslantirilgan fikri

asoslantirilgan fikrni tayyorlash uchun zarur boʻlgan hujjatlarni (axborotni) talab qilib olish uchun
bir oyga uzaytirilishi mumkin.
(12-q.)
Soliq organi asoslantirilgan fikrni yuborish muddatini uzaytirish toʻgʻrisida tegishli
qaror qabul qilingan kundan eʼtiboran uch kun ichida yuridik shaxsga yozma shaklda xabar qiladi.
(13-q.)
Yuridik shaxs soliq organining asoslantirilgan fikriga roziligi toʻgʻrisida shu
asoslantirilgan fikrni tuzgan soliq organini mazkur asoslantirilgan fikr bajarilganligini tasdiqlovchi
hujjatlarni (ular mavjud boʻlgan taqdirda) ilova qilgan holda asoslantirilgan fikr olingan kundan
eʼtiboran bir oy ichida xabardor qiladi.
(14-q.)
Yuridik shaxs asoslantirilgan fikrni soliq organining buxgalteriya (soliq) hisobidagi
va soliq hisobotidagi asoslantirilgan fikrda bayon etilgan nuqtayi nazarini eʼtiborga olish orqali,
aniqlashtirilgan soliq hisobotini berish orqali yoki boshqa usulda bajaradi.
(15-q.)
Yuridik shaxs soliq organining asoslantirilgan fikriga rozi boʻlmagan taqdirda, u
olingan kundan eʼtiboran bir oy ichida soliq organiga oʻz eʼtirozlarini taqdim etadi. Mazkur
eʼtirozlarni olgan soliq organi ular olingan kundan eʼtiboran uch kun ichida bu eʼtirozlarni oʻzida
mavjud boʻlgan barcha materiallar bilan birga Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasiga
oʻzaro kelishuv tartib-taomili tashabbusi bilan chiqish uchun yuborishi shart.
(16-q.)
Soliq organi soliq monitoringi tugagan sanadan eʼtiboran ikki oydan kechiktirmay
yuridik shaxsni soliq monitoringini oʻtkazish jarayonida ushbu yuridik shaxsga yuborilgan,
bajarilmagan asoslantirilgan fikrlar mavjudligi (mavjud emasligi) toʻgʻrisida xabardor qiladi.
-modda. Axborotga doir hamkorlik reglamenti

(2-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizaning shaklini Oʻzbekiston
Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi tasdiqlaydi.
(3-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza bilan birga quyidagilar taqdim etiladi:
1) belgilangan shakl boʻyicha axborotga doir hamkorlik reglamenti;
2) soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisida ariza taqdim etgan yuridik shaxsda bevosita va
(yoki) bilvosita ishtirok etadigan hamda bunday ishtirok ulushi 25 foizni tashkil etadigan jismoniy
va yuridik shaxslar toʻgʻrisidagi axborot;
3) soliq solish maqsadi uchun amaldagi hisob siyosati.
(4-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisida ariza taqdim etgan yuridik shaxs soliq organi
tomonidan soliq monitoringini oʻtkazish yoki uni oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul
qilinguniga qadar chaqirib olish haqidagi yozma ariza asosida uni chaqirib olishi mumkin.
(5-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi ariza chaqirib olingan taqdirda berilgan deb
hisoblanmaydi.
(6-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi arizani va ushbu moddaning uchinchi
qismiga muvofiq yuridik shaxs tomonidan taqdim etilgan hujjatlarni (axborotni) koʻrib chiqish
natijalari boʻyicha soliq organining rahbari (rahbar oʻrinbosari) ariza berilgan yilning 1-noyabriga
qadar quyidagi qarorlardan birini qabul qiladi:
1) soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qarorni;
2) soliq monitoringini oʻtkazishni rad etish haqidagi qarorni.
(7-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisidagi qaror asoslantirilgan boʻlishi
kerak.
(8-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazishni rad etish toʻgʻrisida qaror qabul qilish uchun
quyidagilar asosdir:
1) ushbu moddaning uchinchi qismiga muvofiq hujjatlarni (axborotni) taqdim etmaslik yoki
toʻliq hajmda taqdim etmaslik;
2) ushbu Kodeksning 169-moddasi beshinchi qismida nazarda tutilgan shartlarga rioya
etmaslik;
3) axborotga doir hamkorlik reglamentining belgilangan shakl va talablarga nomuvofiqligi.
(9-q.)
Soliq monitoringini oʻtkazish toʻgʻrisidagi qaror (soliq monitoringini oʻtkazishni rad
etish haqidagi qaror) qabul qilingan kundan eʼtiboran besh kun ichida arizachiga yuboriladi.
Hozirgi sharoitda xarid logistikasi tutgan o ‘mining oshishi

—
bozorni zarur tovarlar bilan to ‘ydirish
m aqsadida ishlab
chiqaruvchilar o ‘rtasida raqobat kuchayishi.
Bu o ‘zgarishlarning barchasi korxonaning har xil turlari —
ishlab chiqarish, iqtisodiyot, moliyaviy faoliyat ko‘proq inoddiy-
texnik ta ’m inotga bog'lanishiga olib keldi. T a ’m inot
tizim ida
samara bermayotgan keng zonalar mavjudligi, ularni ratsional-
lashtirish esa katta iqtisod berishi mumkinligi aniq bo‘ldi. Ishlab
chiqarishining moddiy ta ’minot jarayonlarini
tashkil etishga va
ularni boshqarishga yangicha yondashuvlarni am alga oshirish
zaruriyati tug'ildi.
70—80-yillarda o ‘tkazilgan ilm iy-tadqiqot ishlari va ishlab
chiqarishning moddiy ta’m inot tizimini mukamallashtirish bo‘yicha
amaliy tadbirlar natijasida xarid logistikasi shakllandi,
u moddiy
ishlab chiqarish sohalarining faoliyat ko‘rsatish sharoitlariga va
bozor sharoitida m ahsulotlarning aylanishiga mos kelardi.
10.2. Materiallarni xarid qilish jarayoni va uning
asosiy bosqichlari
Materiallarni xarid qilish jarayoni o ‘zining tarkibiga bir qator
logistik o ‘zaro bog'langan ishlar turlarini jamlaydi. M ateriallar
xarid qilish jarayonining quyidagi bosqichlari ajratiladi: arizalarni
tuzish,
arizalar tahlili, yetkazib beruvchilarni tanlash, buyurt-
malami joylashtirish, buyurtm alar bajarilishini nazorat qilish, xarid
qilish jarayonining tugatilishi.
Xarid bozorini tadqiqot qilish

5. Mahsulotni yetkazib berishni tashkil qilish.
M ah su lo tn i yetkazib b erish n i n a zo rat qilishning m uhim
vazifalaridan bid uning sifatini nazorat qilish b o ‘lib, reklamatsiyalar
va yaroqsiz m ahsulot m iqdorini hisobga olishdir. M ahsulot
vetkazishni nazorat qilish o ‘z vaqtida yetkaziladigan m ahsulot-
larning m uddatini kuzatish (m uddatidan
ilgari yoki kechikib
yetkazilishi), talabnom alarni rasm iylashtirish m uddatlarini ku
zatish, tran sp o rtd a tashish m u d d atlari, shuningdek,
m oddiy
vositalar zaxiralarining ahvoli nazorat qilinadi.
-modda. Bitimlarning shartlarini taqqoslash

(5-q.)
Bitim shartlarining taqqoslanishini tahlil qilishda, ushbu Kodeksning 193-moddasiga
muvofiq hujjatlarni tayyorlash va taqdim etishda soliq toʻlovchi oʻz faoliyati toʻgʻrisidagi
axborotdan tashqari hamma foydalanishi mumkin boʻlgan har qanday axborot manbalaridan,
shuningdek oʻzi bilan oʻzaro bogʻliq boʻlgan, xuddi shunday faoliyatni amalga oshirayotgan
shaxslarning faoliyati toʻgʻrisidagi axborotdan foydalanishga haqli.
(6-q.)
Agar soliq toʻlovchiga nisbatan transfert narx belgilashda soliq nazorati
oʻtkazilayotganda Oʻzbekiston Respublikasi Davlat soliq qoʻmitasi ushbu soliq toʻlovchi
tomonidan mustaqil shaxslar bilan tuzilgan taqqoslanadigan bitimlar toʻgʻrisidagi axborotga ega
boʻlsa, bunday bitimlarni tahlil etiladigan bitim bilan taqqoslashda Oʻzbekiston Respublikasi
Davlat soliq qoʻmitasi bozor narxlarining oraligʻini aniqlash uchun ushbu axborotdan
foydalanishga haqli.
Xarid byudjetini tayyorlash

10.5. Iste’molni aniqlash va tahlil qilish
M oddiy oqim larni sam arali boshqarishning
m uhim sharti
b o iib , ehtiyojlarni oldindan ko ‘ra bilish hisoblanadi. U larni
aniqlash uchun quyidagi uslublar qoilaniladi:
— ishlab chiqarish rejasi va ishlab chiqarilayotgan mahsulot
o ‘ziga xos xususiyatlari bilan mos holda
olib boriladigan hisobning
determ inant uslublari;
— hisobning statistik uslublari;
— mutaxassislarning xulosalariga
tayangan holda subyektiv
baholash.
Yuqorida aytib o ‘tilgan usullar klassifikatsiyasi 10.2-rasmda
ko‘rsatilgan.
—
Основы пакета - bet 114

145
1.6.3.MIPS va Flops birliklari
MIPS birligi. Hisoblash tizimlarining quvvatini ancha aniq baholash uchun
vaqt birligi ichida tizim tomonidan bajariladigan mashina buyruqlar sonini
ko‗rsatishga asoslangan yo‗nalish ishlatiladi. Qayd qilishimiz kerakki, agarda
barcha tizim tomonidan bajariladigan buyruqlar soni hisobga olinsa, bu
ko‗rsatkichni ko‗p protsessorli mashinalar unumdorligini baholash uchun ham
ishlatish mumkin.
Hisoblash tizimlarining unumdorligini hisoblashdagi bu yondashishda
baholash MIPS (Million Instructions Per Second–million mashinnix komand v
sekundu, sekundiga million mashina buyrug‗i) birligida amalga oshiriladi, unda
kompyuterning quvvati mashina buyruqlarining (ko‗rsatmalar) bajarilish sonini
bajarilish vaqtining nisbatiga teng. Unumdorlikni baholash usulining farqi
quyidagicha, markaziy protsessor bajarayotgan hisoblashlarning amallarida
axborotlar o‗lchami inobatga olinmasligida, yaʻni dastur buyruqlarining butun
sonli va haqiqiy sonlar ustida bajariladigan amallardan tashkil topgan real
aralashmasi ishlatiladi. Bu usulni ko‗rinib turgan qulayligi–uning oddiyligi va
tushunarligidadir.
MIPS birligining ishlatilishdagi kamchiligi bu natija protsessorning
buyruqlar tizimiga bog‗liqligi. Shuning uchun turli buyruq tizimiga ega bo‗lgan
protsessorlarni baholash uchun taqqoslash murakkab. Undan tashqari, ma‘lumki,
turli buyruqlar protsessor tomonidan turli vaqt davomida bajariladi, turli dasturlar
o‗z tarkibida ―tezroq‖ va ―sekinroq‖ buyruqlar nisbati turlichadir. Shuning uchun
bitta kompyuterda turli dasturlar bajarilganda kompyuterning unumdorligi
haqidagi baholash turlicha bo‗ladi, bu esa ko‗rsatkichni keng miqyosda
ishlatilishiga to‗sqinlik qiladi.