Operatsion tizimlarda hisoblash jarayon

|
Operatsion tizimlarda hisoblash jarayon
|
bet | 2/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 21,65 Kb. | | #242030 |
Bog'liq Texnologiyalar vazirligi muhammed al-xorezmiy nomidagi toshkent Operatsion tizimlarda hisoblash jarayon
Ma'lumotlarni hisoblashda tizim siz ko’rsatgan senariy, yil, davr, shaxs va qiymat uchun hisoblash qoidalarini bajaradi. Masalan, oldingi oyning yopilish qoldiqlaridan foydalanib, joriy oyning ochilish qoldiqlarini hisoblashingiz mumkin.
Xuddi shu yil ichidagi barcha oldingi davrlar uchun hisoblash qoidalari, agar ular ilgari bajarilmagan bo’lsa, ham amal qiladi. Hisoblash qoidalari manba sub'ektlarini birlashtirmaganligi yoki tarjimani boshqarmaganligi sababli, holat (masalan, tarjima yoki konsolidatsiyaga muhtoj) hujayradan olib tashlanmaydi.
Kirish hisoblari joriy bo’lmasa ham, hisoblash ushbu ma'lumotlardan hisoblangan hisoblarni olish uchun foydalanadi.
Hisoblash-bu bir yoki bir nechta ma'lumotni bir yoki bir nechta natijalarga aylantiradigan qasddan qilingan jarayon. Ushbu atama algoritmdan foydalanishni aniq arifmetik hisoblashdan tortib, tanlovda strategiyani hisoblashning noaniq strategiyasiga yoki ikki kishi o’rtasidagi muvaffaqiyatli munosabatlar imkoniyatini hisoblashga qadar turli xil hislarda qo’llaniladi.
Masalan, 7 ni 6 ga ko’paytirish oddiy algoritmik hisoblashdir. Black–Scholes modelidan foydalangan holda moliyaviy vositalar uchun adolatli narxni baholash yanada murakkab algoritmik hisoblashdir.
Ijtimoiy so’rovlardan kelib chiqadigan saylov natijalarini statistik baholash algoritmik hisob-kitoblarni ham o’z ichiga oladi, ammo aniq javoblardan ko’ra imkoniyatlar doirasini keltirib chiqaradi.
Hisoblash degani, raqam yoki miqdor holatida matematik jihatdan aniqlash yoki mavhum muammo bo’lsa, mantiq, aql yoki aql-idrok yordamida javobni chiqarish. ingliz so’z lotin hisob kelib chiqadi, dastlab o’t pufagi kichik tosh ma'nosini (lotin calx dan).
Bundan tashqari, hisoblash uchun ishlatiladigan tosh yoki abakusda hisoblagich sifatida ishlatiladigan kichik tosh (lotincha abacus, yunoncha abax) degan ma'noni anglatadi.
Abakus yunonlar va rimliklar tomonidan Slayd qoidasi va elektron kalkulyatordan oldin arifmetik hisob-kitoblar uchun ishlatiladigan asbob bo’lib, temir panjaralarda siljigan teshikli toshlardan iborat edi.
Masalan, ishlatilgan protsessorni boshqarish algoritmi asosan OSni vaqtni taqsimlash, ommaviy yoki real vaqtda tizim sifatida ishlatilishini aniqlaydi.
Resurslarni bir nechta jarayonlar o'rtasida samarali taqsimlashni tashkil etish vazifasi juda murakkab va bu murakkablik asosan resurslarni iste'mol qilish bo'yicha so'rovlar paydo bo'lishining tasodifiy xususiyati bilan yuzaga keladi.
Multiprogramma tizimida xizmatlarni talab qilish navbatlari bir vaqtda bajariladigan dasturlardan umumiy kompyuter resurslariga: protsessor, xotira sahifasi, printer, diskka qadar shakllanadi.
Operatsion tizim ushbu navbatlarga xizmat ko'rsatishni turli algoritmlarga muvofiq tashkil etadi: kelish tartibida, ustuvorliklar asosida, davra-robin xizmati va boshqalar.
Da'volar bo'yicha optimal xizmat ko'rsatish intizomlarini tahlil qilish va aniqlash amaliy matematikaning maxsus yo'nalishi - navbat kutish nazariyasining predmeti hisoblanadi. Ushbu nazariya ba'zan operatsion tizimlarda navbatni boshqarish algoritmlarining samaradorligini baholash uchun ishlatiladi.
Ko'pincha, operatsion tizim amaliyot bilan sinovdan o'tgan empirik navbat algoritmlarini ham amalga oshiradi.
Shunday qilib, resurslarni boshqarish har qanday operatsion tizim funktsiyalarining muhim qismidir, ayniqsa ko'p dasturlashtirilgan.
Kengaytirilgan mashinaning funktsiyalaridan farqli o'laroq, resurslarni boshqarish funktsiyalarining aksariyati operatsion tizim tomonidan avtomatik ravishda amalga oshiriladi va dastur dasturchisi uchun mavjud emas.
|
| |