Konservativ bo`g`in(ξ - O‟zbekiston respublikasi oliy

Konservativ bo`g`in(ξ = 0). Uzatish funksiyasi
W ( p)
K
1 p2T 2
(6.4.22)
Chastotali harakteristikalari quyidagicha ifodalanadi (6.4.15-rasm)
W ( j)
K
1 2T 2
– amplituda faza chastotali funksiyasi;
A( j)
K –
1 2T 2
0;
amplituda chastotali funksiya; ()
;
1
T
1
T
булганда; булганда.
– faza chastotali funksiya;
L() 20 lg A() 20 lg K 40 lgT
funksiya.
– logarifmik amplituda chastotali
Konservativ bo`g`inning œtkinchi funksiyasi
h(t) K (1 cos1t);
1
1 T
bœlib, amplitudasi «K» ga teng bœlgan 1
chastotali sœnuvchi bœlmagan
garmonik tebranishlarni ifodalaydi (6.4.15v-rasm).
L(ω)
б) 20lgK
φ(ω)
в)
ω1=1/T
-π
lgω
t
6.4.15-rasm. a) AFX; b) LACHX va LACHX; v) œtkinchi harakteristika.
Ikkinchi tartibli inersial bo`g`in(ξ ≥ 1). Bunda har akteristik tenglamaning ildizlari faqat haqiqiy qismga ega bo‘ladi va bu bo`g`inni ketma-ket ulangan ikkita birinchi tartibli inersial (aperiodik) bo`g`insifatida ko‘rsatish mumkin, ya‘ni
T
bunda T1,2
W ( p)
.
K
(1 pT1)(1 pT2 )
, (6.4.23)
6. Birinchi tartibli tezlatuvchi (tezlatgich) bo`g`in. Bu bo`g`inquyidagi tenglama bilan ifodalanadi:
y(t) K x(t) T dx . (6.4.24)
dt
Uni proporsional va differensiallagich bo`g`inlarning parallel ulanishi yordamida ќosil qilish mumkin.
(6.4.25) tenglamaning Laplas tasviri
y( p) Kx( p) Tpx( p)
orqali bu bo`g`inning uzatish funksiyasi aniqlanadi
W ( p) y( p) K (1 pT ) . (6.4.25)
x( p)
CHastotali uzatish funksiyasi
W ( j) K(1 jT ) K jKT
kœrinishga ega.
Bunda
A( ) W ( j) K
( ) arctg V () arctgT
U ( )
20lg K ,
L ( )
0 1 булганда,
T
a
20lg K 20lgT ,
1
T
булганда.
Bu harakteristikalar 6.4.16-rasmda keltirilgan.
+
б) в)
ω=0
6.4.16-rasm. a)AFX; b) LCHX; v) LFCHX.
Vaqt harakteristikalari h(t) va ω(t) quyidagi ifodalar bilan aniqlanadi.
h( t) 1 pT ) 1 K
1(t) KT (t);
( t) h( t) K T ( t) ( t) .
p
L K (1 0
Differensiallagich bo`g`inlar kabi tezlatgich bo`g`inlarni ideal kœrinishda amalga oshirish mumkin emas, chunki real qurilmalarda, sistemalar tarkibida kichik parametrga ega bœlgan inersialliklar albatta bœladi. Ular uzatish funksiyasi W(p) ning maxrajidagi polinomlar orqali har akterlanadi. Odatda W(p) maxrajidagi polinomlarning tartibi uning suratidagi polinomlar tartibidan ancha yuqori bœladi.
Bolim bo‟yicha nazorat savollari
Laplas almashtirishi va uning asosiy xossalarini aytib bering?
Uzatish funksiyalari deb nimaga aytiladi?
Chastotaviy harakteristikalar turlarini ayting?
Vaqt harakteristikalari to‘g‘risida tushuncha bering?
Elementar bo`g`inlar va ularning harakteristikalari. Proporsional bo`g`in.
Elementar bo`g`inlar va ularning harakteristikalari. Integral bo`g`in.
VII-BOB. Elektr isitish uskunalarining har orat rejimlarini avtomatik rostlash
Qishloq xo‟jaligida elektr isitish uskunalarini avtomatlashtirish xususiyatlari
Qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishi yosh mollar va parrandalar etishtirish, mollarni asrash, chorvachilik va dalachilik maxsulotlari olish, saqlash va ularga ishlov berish uchun ko‘p miqdorda issiqlik energiyasi talab etadi. CHorvachilikning issiqlik energiyasiga talabi umumiy energiya iste‘molining 80-90% ini tashkil etadi.
Xozir xo‘jaliklar va chorvachilik fermalari issiqlikni yonilg‘i yoqib ishlatiladigan uskunalar-mayda qozonxonalar va past bosimli ayrim qozonlar, issiqlik generatorlari va boshqalardan oladi. Bularning kamchiligi ularning sermetalligi, issiqlik energiyasining qimmatligi, yong‘in xavfining zo‘rligidir. Mayda qozonlar xizmat ko‘rsatishga ko‘p mexnat talab etadi, fermani chiqindilar va yonish maxsulotlari bilan iflos qilib, mollarning maxsuldorligini pasaytiradi, avtomatlashtirishga imkon bermaydi. Bundan tashqari, o‘choqlarni
yoqilg‘i bilan ta‘minlash va issiqlikni ishlab chiqarish ob‘ektlariga taqsimlash qiyin bo‘ladi.
Shu bilan bir qatorda, qishloq xo‘jalik ishlab chiqarishida elektr isitish uskunalari tobora keng ko‘lamda joriy etilmoqda. Bunday uskunalar qator afzalliklarga ega: isitish jarayonini to‘la avtomatlashtirish mumkin; maxsus ko‘lamda joriy etilmokda. Bunday uskunalar qator afzalliklarga ega: isitish jarayoni to‘la avtomatlashtirish mumkin; maxsus qozonxona, trubalar, boyler va xokazolarga, yoqilg‘i omborlariga, yoqilg‘i va kul tashishga zarurat qolmaydi; asosiy har ajatlar kam bo‘ladi, ishlab chiqarish maydonlari katta bo‘lmaydi; sanitariya-gigiena sharoitlari yaxshilanadi, isitish jarayoni yuqori texnikaviy darajada bajarish (materiallarni tekis va tanlab isitish) mumkin bo‘ladi; yong‘in xavfi kam bo‘ladi.Amalda shunday jarayonlar borki, bunda elektrik isitish iqtisodiy foydali bo‘libgina qolmay, yagona eng ratsional usul bo‘lib xisoblanadi: tuxumlarni inkubatsiya qilib, yosh mollarni va parrandalarni elektr bilan maxalliy isitish, elektrik payvandlash va boshqalar.Elektrik isitish uskunalarini atvomtalashtirish chorva va parranda saqlanadigan binolarda, qishloq xo‘jalik maxsulotlari omborida, issiqxona va parniklarda optimal har orat yaratishga imkon beradi. Natijada mollar va parrandalarning maxsuldorligi, qishloq xo‘jalik ekinlari hosildorligi oshadi, qishloq xo‘jalik maxsulotlari omborda saqlanayotganda kam nobud bo‘ladi. Avtomatlashtirishda qo‘l mexnati qisqaradi, elektr energiyasi sarfi kamayadi. Har orat rejimlarni bir darajada saqlaydigan oddiy qurilmalar ishlatilganda ham elektr energiyasi 30% gacha tejaladi.
Inkubatorlarda jo‘jalarni ochirish uchun ma‘lum mikroiqlim yaratish va uni saqlash zarur, bu mikroiqlim parrandalar turi va inkubatsiya davriga qarab har xil bo‘ladi. Bu vazifa ishlab chiqarish jarayonlarini elektromexanizatsiya- lashtirish va avtomatlashtirish asosida muvaffaqiyatli xal etilgan.
Don quritish jarayoni avtomatlashtirish tufayli quritish jarayonining asosiy kattaliklarini aniq kontrol qilish va rostlash, sifatli maxsulot olish, uni uzoq
saqlash mumkin bo‘ladi.Qishloq xo‘jaligini avtomtalashtirish yuqori samarali bo‘lishiga qaramay, umuman olganda xalq xo‘jaligining boshqa tarmoqlarini avtomatlashtirish darajasidan ancha orqada. Qishloq xo‘jalik ishlab chiqarshida avtomatikaning sust joriy etilishiga ishlab chiqarish jarayonlarining kam elektrlashtirilgani, agronomlar va boshqa mutaxassislar tomonidan avtomatlshatirish oldiga konkret talablarnig qo‘yilmagani, bu soxada ishlayotgan kadrlar malakasining pastligi sabab bo‘lmoqda.
Qishloq xo‘jalik elektr isitish uskunalarini avtomatlashtirish tizimini ishlab chiqishda quyidagi xususiyatlarni xisobga olish zarur.
Qishloq xo‘jalik ob‘ektlarining ulardagi ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish nuqtai nazaridan murakkabligi.
Bularda rostlanadigan kattaliklar (xavo va tuproq har orati, namligi va boshqalar) ichki va tashqi faktorlarga bog‘liq; ta‘sir etuvchi faktorlarning o‘zi ham sutka va yil ichida o‘zgarib turadi.
Rostlanadigan kattalikni (masalan, har oratni) qishloq xo‘jalik ob‘ektlarining ko‘p joyida nazorat qilish talab etiladi.
Ba‘zi qishloq xo‘jalik uskunalarida har oratni (masalan, quritish jarayonida don har oratini) aniq o‘lchash qiyin.
Jonli organizmlarda (mol, parranda, o‘simliklar) issiqlik rejimini rostlash zarur bo‘ladi.
SHu munosabat bilan har qanday ARTning berk tizimi umumiy talablarni qondirishi, jumladan, tizim turg‘un bo‘lishi, bar-qaror rejimda ART ning xatosi berilgandan ortiq bo‘lmasligi, o‘tkinchi jarayoni sifatli bo‘lishi zarur, shuningdek, qishloq xo‘jalik elektrik isitish uskunalarini avtomatik rostlash tizimlarining puxta ishlashi muxim aham iyatga ega. ART ning puxta ishlashi uchun juda mustaxkam o‘tkazgichlardan foydalanib, kontaktsiz avtomatlashtirish vazifasini xal etish zarur.
Elektrik isitish uskunalari bilan jixozlangan ob‘ektlar soni ko‘p va ular
(elektrik bruderlar va jixozlangan parrandachilik fermalari, parniklar,
issiqxonalar va xokazolar) bir-biriga yaqin joylashganda har qaysi ob‘ektdagi har oratni rostlash sifatini oshirish uchun avtonom har orat rostlagichlari (bitta parrandaxonada 400 dan ortiq rostlagich bo‘ladi) ko‘p nuqtali har orat rostlagichlari bilan almashtiriladi.
|