Dars tipi: 
yangi bilimlar berish. 
Dras turi

Dars tipi:
yangi bilimlar berish.
Dras turi:
nazariy.
Darsda qo`llaniladigan o`qitish metodlari:
ma`ruza, suhbat, taqdimot,
tushuntirish.
Fanlararo bog`lanish:
texnika, texnologiya, matematika, informatika,
fizika, iqtisodiy bilim asoslari va b.
Dars jihozi:
tarqatma materiallar, kompyuter, ekran, ishlab chiqrish sohalariga
oid slaydlar, ko`rgazmalar va h.
Drasning borishi:
I.
Tashkiliy qism.
II.
O`tilgan mavzuni so`rash.
O`tilgan mavzu yuzasidan savol-javob
o`tkaziladi:
1.
Texnologiya so`zining ma`nosini aytib bering.
2.
Kimyoviy va fizik texnologik jarayonlar haqida gapirib bering.
3.
Mehnat ta`limi daslarida amalga oshiriladigan jarayonlar haqida gapiring.
4.
Texnologik jarayonlarga misol keltiring.
III.
Yangi mavzu bayoni.
Reja:
1.
Fan-texnika taraqqiyotini jadallashtirishning asosiy yo`nalishlari.
2.
Yangi materiallar va zamonaviy texnologiyalar.
1.
Fan-texnika taraqqiyotini jadallashtirishning asosiy yo`nalishlari.
Zamonaviy fan-texnika taraqqiyoti yutuqlarini egallash, ishlab chiqarishning fan
yutuqlari va mehnat ko`p sarflanadigan tarmoqlarini jadal rivojlantirish kerak.
Mashinasozlik, radioelektronika, asbobsozlik korxonalarini tubdan yangilash va
yangilarini qurish hamda chiqarilayotgan mahsulotlarni yangilash vazifasi bugungi
kunda dolzarb bo`lib turibdi.
Fan-texnika taraqqiyoti jadallashtirish-davlatimiz iqtisodiy siyosatining tub
masalasidir. Barcha ilg`or yangiliklarni tez va keng miqyosda o`zlashtirish, ishlab
chiqarish kuchlarini sifat jihatdan yangilash eng muhim vazifadir. Shunga ko`ra
resurslar fan-texnika taraqqiyotining barcha sohalarini kompleks avtomatlashtirishni,
ishlab chiqarish texnologiyasi va yangi materiallar tayyorlashni rivojlantirish ko`zda
tutilmoqda.
Yangi texnologiyalar masalan, plazma, lazer, impuls, radiatsiya, quyosh
energiyasidan foydalanish, nanotexnologiya va sanoatda sezilarli o`rin olmoqda.
Ulardan ko`zlangan maqsad mehnat unumdorligini ancha oshirish, resurslardan
foydalanish samaradorligini yuksaltirish, ishlab chiqarishda energiya va material
sarfini kamaytirishdir. Qishloq xo`jaligida, xususan dehqonchilik va chorvachilikda
ham industrial, intensiv texnologiyaga o`tish, biotexnologiya metodlarini qo`llash
amalga oshirilmoqda.
Xo`jalik faoliyatining turli sohalarida avvalo, asbob-anjomlarni, texnologik
jarayonlarni loyihalashtirishda hamda boshqarishda avtomatlashtirilgan tizimlarni
joriy etish lozim, kerakli mahsulotni tayyorlashga tez va isrofgarchiliksiz
moslashadigan
kompleks-avtomatlashgan
ishlab
chiqarishni
barbo
qilish
moljallanmoqda. Yuksak samarali texnikaning yangi avlodlarini yaratish va joriy
etishni jadallashtirish, mashinalar tizimlarini hamda texnologik asbob-uskunalar
komplekslarini ishlab chiqarishga o`tish vazifasi qo`yilmoqda.
Xalq xo`jaligini kompyuterlashtirish keng tus olib borayotgani sababli ishlab
chiqarishning barcha sohalarini yanada mukammal hisoblash texnikasi vositalari
bilan ta`minlash zarur. Bu tadbir iqtisod va boshqarishning informatsion-texnik
bazasini tubdan qayta qurishni amalga oshirish imkonini beradi.
Fan-texnika taraqqiyotining yo`nalishlaridan biri- oldindan belgilangan
xossalarga, ayniqsa, progressiv konstruksion xossalarga ega bo`lgan, jumladan,
sintetik, kompozitsion, o`ta toza va boshqa materiallar yaratishdir. Ularni ishlab
chiqarishga joriy etish metallar va qotishmalarni, qimmatli tabiiy materiallarni tejash
imkonini beradi.
Energiyani tejashga, uning yangi manbalaridan foydalanishga katta ahamiyat
berilmoqda. Quyosh energiyasi, shamol energiyasi va boshqa muqobil energiya
manbalardan foydalanishni keng rivojlantirish mamlakatimiz energetika sanoatini
sifat jihatdan yangi asosda qayta qurish va organik yoqilg`ining o`ta kamyob turlari
sarflanishini kamaytirish imkonini beradi.
Yuqori kategoriyadagi sifatli sanoat mahsulotlari ishlab chiqarishni ancha
ko`paytirish, texnikaning ishonchligini oshirish va ekspluatatsiya muddatlarini
uzaytirish mo`ljallanmoqda. Shu maqsadda sifatni boshqarishning kompleks tizimi
joriy etilmoqda. Fan-texnikaning istiqbolli yutuqlari asosida detallar, qismlar va
texnologiyalarni
tarmoqlar
hamda
tarmoqlararo
unifikasiyalash
amalga
oshirilmoqda.
Fan-texnika taraqqiyotining yuqorida ko`rib chiqilgan va boshqa barcha turdagi
yo`nalishlarini muvoffaqiyatli amalga oshirish fanning ishlab chiqarish bilan
maksimal darajada yaqinlashuviga, “Ilmiy g`oya- ishlab chiqarish- joriy etish”
jarayonning tezlashuviga yordam beradi. Shunga ko`ra ilmiy- ishlab chiqarish
birlashmalarining
tarmoqlari
rivojlantirilmoqda,
tarmoqlararo
ilmiy-texnik
komplekslar, ya`ni fan bilan ishlab chiqarishni birlashuvining prinsipial yangi shakli
kengaytirilmoqda.
Jamiyatning ijtimoiy rivojlanishi, moddiy ishlab chiqarish sohasining
rivojlanishi va murakkablashib borishi, fan-texnika taraqqiyoti omili rolining o`shib
borishi nomoddiy nematlarga bo`lgan talabning ko`payishiga olib keladi.
Fan-texnika taraqqiyotini rivojlantirishda, ko`p mehnat va ilm-fan yutuqlaridan
foydalanish talab qilinadigan zamonaviy yangi ishlab chiqarishni o`zlashtirishda
tashabbuskor bo`lish, respublikamizning kelajak yo`lini ochib berishi lozim. Shuning
uchun biz tanlagan bosh yo`l –respublikaning barcha tabiiy boyliklarini – paxta,
metallar, pilla, gaz, meva- zabzavot va boshqa mahsulotlarni qayta ishlashni
ko`paytirishdan iborat hisoblanadi. Bu vazifani fan-texnika yutuqlariga asoslangan
sermehnat ishlab chiqarishni, malakali mutaxassis va mehnatkashlarning barcha
tabaqa vakillari saviyasining o`sishini ta`minlamasdan bajarib bo`lmaydi. Bu esa o`z
navbatida ishga ijodiy, qiziqish bilan yondashish, kam sarflab eng yuqori natijalarga
va mahsulotning yuksak sifatli bo`lishiga erishish uchun intilish-olg`a tomon
harakatning, xalq farovonligini va mamlakatimiz qudratini oshirishning garovi
hisoblanadi.
|