nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
yuzaga kelgan davrda kuzatiladi. To‘qima qo‘zg‘alganida qo'zg'aiuvchau-

|
yuzaga kelgan davrda kuzatiladi. To‘qima qo‘zg‘alganida qo'zg'aiuvchau- Pdf ko'rish
|
bet | 201/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotyuzaga kelgan davrda kuzatiladi. To‘qima qo‘zg‘alganida qo'zg'aiuvchau-
ligining o ‘zgarishi to‘qimada moddalar almashinuvining o ‘zgarishiga
bog‘liqdir. Refrakterlik qo‘zg ‘aluvchan to‘qimaning normal faoliyati
uchun zarur holatdir. Chunki mutloq refrakter fazada to‘qimaning
qo‘zg‘alayotgan joyida murakkab bioximik hodisalar sodir bo‘ladi,
oqibatda organik moddalar parchalanib, energiya ajralib chiqadi, to‘qima
shu energiya hisobiga qo‘zg‘aladi.
RITMIK QO‘ZG‘ALISHLAR
Nerv va muskul tolalarida yakka qo‘z g ‘alish faqat fiziologik
eksperiment sharoitida hosil qilinadi. Tabiiy sharoitda organizmda harakat
potensiallari, ya’ni nerv impulslari, yakka-yakka o ‘tmay, balki bir
qanchasi ritmik ravishda, navbatma-navbat bilan o ‘tadi va biri-ikkinchisini
keltirib chiqaradi. Nerv, muskul va boshqa to‘qimalardagi sezuvchi nerv
uchlari - retseptorlarda muayyan ta’sirot tufayli impulslar seriyasi hosil
bo‘ladi va bu impulslar o ‘sha retseptorlardan boshlanadigan markazga
intiluvchi nerv tolalari orqali markaziy nerv tizimiga uzatiladi. Markaziy
nerv tizimining istalgan qismi (nerv markazlari) qo‘z g ‘aIganida ham,
xuddi shuningdek bir qator impulslar hosil b oiib , markazdan qochuvchi
nerv tolalari orqali ishchi organga uzatiladi. Ishci organ skelet muskullari
bo‘lsa, ularda nerv orqali kelgan impulslar ritmiga yarasha qo‘z g ‘alish
paydo boMib, muskullar tegishlicha qisqara boshlaydi.
Optimum va pessimum ta’sir. To‘qima maksimal qo‘zgatilsa,
harakat
potensiallari
hosil
bo‘lgani
bilan,
to‘la,
bekamu-ko‘st
qo‘zg ‘alishlar hosil qilmaydi. To‘qimaning to‘la qo‘zg ‘alishi uchun unga
ta’sir qilayotgan ta’sirot chastotasi va kuchi optimal bo‘lishi kerak.
|
| |
musbat elektr zaryadi borligi, kesigida esa manfiy elektr zaryadi borligi

|
musbat elektr zaryadi borligi, kesigida esa manfiy elektr zaryadi borligi Pdf ko'rish
|
bet | 221/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotmusbat elektr zaryadi borligi, kesigida esa manfiy elektr zaryadi borligi
tekshirishlarda m a’lum bo' ldi. Muskulning zararlangan va zararlanmagan
qismi o ‘rtasida kelib chiqadigan elektr tokiga tinchlik toki deb nora berildi.
Bu tokning shunday nom bilan atalishiga sabab shuki, u muskul
qo‘zg‘almagan va qisqarmagan vaqtda seziladi.
Galvaninning ikkinchi tajribasi, ya ’ni nerv muskulning ustiga
qo‘yi!ganda metalsiz qisqarishi endi tushunarli bo‘lib qoladi. В tajribada
nerv muskulning zararlangan qismi ustiga qo‘yilganda tinchlik toki nervga
ta’sir etib, muskulni qisqartiradi.
Zararlanmagan nerv va muskul qo‘z g ‘alganda bir muncha boshqacha
tok topiladi.
Harakat toklari. Zararlangan to‘qimadagina emas, zararlanmagan
muskul yoki nerv qo‘zg ‘alganda ham elektronlar oqimi o'zgarishini, ya’ni
potensiallar farqi borligini bilish mumkin.
To‘qimaning qo‘zg ‘algan va qo‘zg ‘almagan qismi o ‘rtasida kelib
chiqadigan potensiallar farqi harakat toki deyiladi.
Shu bilan birga qo‘zg‘almagan qism musbat zaryadli, qo‘zg ‘algan
qismi esa manfiy zaryadli bo‘ladi.
Harakat toki muskullar qisqargan vaqtida, nerv tolalarida impulslar
o ‘tayotganda va bezlardan sekret ajralayotganda hosil bo‘ladi. Harakat toki
qo‘z g ‘alishning bir belgisi bo‘Iib, turli to‘qimalarda turli tezlikda va
qo‘z g ‘alish bilan birga tarqaladi. Nerv, muskul va boshqa to'qimalarda
hosil bo‘ladigan harakat tokini sezgir asboblar yordamida yozib olish
mumkin. Q o‘zg ‘almay turgan birorta to‘qimaning ikki nuqtasiga elektrod
o ‘mashtirib, ular galvanometr bilan birlashtirilsa, galvanometrning
strelkasi tebranmaydi, chunki bu vaqtda elektr toki hosil bo‘lmaydi.
Agar to‘qima qo‘zg ‘atilsa, qo‘zg‘alishning to ‘qima bo‘ylab tarqalishi
|
| |
ritmlami yaxshi o ‘zlashtiradi. Shu sababli muskul to‘qimaIari nerv

|
ritmlami yaxshi o ‘zlashtiradi. Shu sababli muskul to‘qimaIari nerv Pdf ko'rish
|
bet | 206/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotritmlami yaxshi o ‘zlashtiradi. Shu sababli muskul to‘qimaIari nerv
to‘qimalarga nisbatan ritmlarni yaxshi o ‘zlashtiradi.
PARABIOZ HAQIDA TUSHUNCHA
Nervning bir qismiga turli usullar (zahar, tuz eritmalari, elektr toki,
mexanik vositalar va shunga o ‘xshashlar) bilan ta’sir etilganda nervning
shu qismidagi labillik o ‘zgaradi. Nervning labilligi kamayadi, ya’ni
nervning shu qismi normal sharoitda o ‘tkaza oladigan impulslarining
hammasini o ‘tkaza olmaydi. Labillik shu qadar pasayishi mumkinki,
nervning bu qismidan qo‘zg ‘alish butunlay o ‘tmaydi.
Xilma-xil ta’sirlar tufayli labillikning bir joyda shu tariqa
kamayishiga sabab shuki, barqaror, tarqalmaydigan qo‘zg‘alish ma’lum bir
doirada paydo bo‘ladi. Ana shu
mahalliy, barqaror, tarqalmaydigan
qo‘zg ‘alish holatini N. Ye. Vvedenskiy parabioz deb atadi (Para-yaqin va
bios- hayot demakdir). Parabiozning uchta bosqichi bor.
N.Ye.Vvedenskiyning bu kashfiyoti fiziologiyaning yanada taraqqiy
qilishida
katta rol o ‘ynadi. Qo‘zg‘alish va tormozlanishning o ‘zaro
320
b o g iiq ekanligi va bu jarayonlarning birligi shu yerda birinchi marta
ochiq-oydin ko‘rsatib berildi.
Birinchi bosqich - transformatsiya fazasi yoki tenglashtiruvchi faza.
Bunda nervning ta’sirlangan qismidan yuqoriroq joyida muskul har xil
chastotali kuchli va kuchsiz ta’sirotlarga javoban bir xil darajada qisqaradi.
Boshqacha aytganda ,nervning o ‘zgargan joyi bu fazada ta’sirotlaming
kuchi va ritmi har xil bo‘lishidan qat'iy nazar, ulami tenglashtirib
o ‘tkazadi.
Ikkinchi bosqich - paradoksal fazadir. Bu davrda kuchli, katta
chastotali ta’sirot, kuchsiz, siyrak qisqarish beradi va kuchsiz, kichik
|
| |
NAZARIY DARS REJASI № 19 - Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"

|
Konimex tuman kasb-hunar maktabi "tasdiqlayman"
|
bet | 43/59 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 302,47 Kb. | | #137354 |
Bog'liq Konimex tuman kasb-hunar maktabi tasdiqlayman -fayllar.org (3)NAZARIY DARS REJASI № 19
Nazariy o’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi
O’quv fanining nomi : Rastr grafikasi asoslari
Dars mavzusi: Ranglar palitrasi va uni boshqarish.
O’quv mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi modeli.
Vaqt: 80 daqiqa
|
Ta’lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’uloti shakli va turi:
|
A
|
O’quv mashg’uloti rejasi:
|
1. Ranglar palitrasi va uni boshqarish.
2. Palitrasini boshqarish
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O’quvchilarda Rastr grafikasi va asoslari fani bo’yicha bilim va ko’nikmalarni hosil qilish
|
O’qitish natijasi:
|
Ushbu Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot mavzusini o’zlashtirish natijasida o’quvchida shakllanadigan asosiy bilim: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot.
ko’nikma: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot bajara oladi, Kompetensiya: Mustahkamlash uchun amaliy mashg’ulot
oid amaliy masalalarni yecha oladi;
|
Pedagogik vazifalar:
1.Mavzu rejasi bilan tanisgtirish.
2. Mavzuni tushuntirish.
3. Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatib berish.
|
O’quv faoliyat natijalari:
1.Mavzuga oid misollarning yechilishini ko’rsatadilar.
2.Mavzuni aytib beradilar.
3. Ranglar palitrasi va uni boshqarish.
tug’risida tushunchaga ega bo’ladi.
|
O’qitish metodlari:
|
Kitob bilan ishlash
|
O’qitish vositasi:
|
Yozuv taxtasi, slaydlar
|
O’quv mashg’ulotini tashkil etish shakli:
|
Yakka tartibda
|
O’qitish sharoiti:
|
Informatika xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Amaliy mashg’ulotlar
|
|
| |
Ijara, lizing va prokat sharoitida asosi vositalar hisobi

Ushbu summa ijaraga beruvchining hisoblshauv schyotiga kelib tushganda
Debet 51 “Hisoblashuv schyoti”
8400
Kredit 76 “Turli debitor va kreditorlar bilan hisoblashuvlar” schyoti
8400
Uzoq muddatli ijaraga olingan asosiy vositalar analitik hisobini ham o‘z asosiy vositalari
kabi inventar kartochkalarda yuritish maqsadga muvofiqdir. Bunda inventar kartochkalar ijara
shartnomalari va asosiy vositalarni qabul qilish-topshirish aktiga asosin to‘lg‘aziladi. Sintetik
hisob esa 13 ASK jurnal-orderda 03 schyot uchun alohida bo‘lim ajratib yuritiladi.
Sanoat namunalari - Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \

|
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ Pdf ko'rish
|
bet | 167/371 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 4,92 Mb. | | #102937 |
Bog'liq BuxgalteriyaSanoat namunalari — ishlab chiqarish-texnika maqsadlaridagi buyumlar va xalq iste’moli
tovarlarining tashqi qiyofasini belgilaydigan badiiy-konstruktorlik yechimlaridan foydalanish
huquqi. Sanoat namunalariga hajmiy model (avtomobil, stanok, mebel va hokazo) yoki yassi
tasvir-sanoat naqshlari (gazlama, gilam gullari, shrift shakli va hokazo) misol bo‘la oladi;
♦
Dasturiy ta’minot — texnik dastur vositalari, avtomatlashtirilgan boshqarish tizimi bo‘yicha
texnik va foydalanish hujjatlari yig‘indisi;
♦
Gudvill — korxonani xarid qilish chog‘ida yuzaga keladi va sotib olinayotgan korxona uchun
haq hamda uning sof (majburiyatlarini chegirgan holdagi) aktivlarining baholovchi (bozor)
qiymati o‘rtasidagi farq;
♦
Tashkiliy xarajatlar — yangi xo‘jalik yurituvchi sub’ektni barpo etish xarajatlari, ya’ni ishni
boshlash xarajatlari;
♦
Franshizalar — bir korxona tomonidan boshqasiga unga qarashli aktivlardan, shu jumladan,
savdo markalari va atamalari kabi nomoddiy aktivlardan foydalanish huquqining berilishi, buning
ustiga, bevosita belgilanishi bo‘yicha mazkur aktivlardan foydalanish hamda taqdim etiladigan
xizmatlar (tovarlar)ning belgilangan sifat standartlariga rioya qilish bunday huquq berilishlarining
majburiy sharti hisoblanadi;
♦
Mualliflik huquqlari — ilmiy, adabiy, musiqa yoki boshqa asarlarni nashr qilish, ijro etish
yoki boshqa turdagi foydalanish huquqi;
♦
Yer va tabiat resurslaridan foydalanish huquqi — xo‘jalik yoki boshqa maqsadlarda yer va
boshqa tabiiy resurslardan foydalanishni ta’minlovchi huquq, ammo yerdan foydalanish huquqi
mazkur yer uchastkasini mulk qilib olishni bildirmaydi.
Nomoddiy aktivlarni baholashda «Nomoddiy aktivlar» nomli 7-son BHMAga asoslanilish
lozim. Nomoddiy aktivlarni baholashda quyidagi baho (qiymat)lardan foydalaniladi:
♦
|
| |
Asosiy vositalar inventarizatsiyasi va uning natijalarini

(ko‘rilgan zarar summasiga)
Kredit 5910 - «Kamomadlar va qiymatliklarning buzilishidan yo‘qotishlar» schyoti – kam
chiqqan asosiy vosita obhektining qoldiq qiymatiga.
Ko‘rilgan zarar summasi daromad (foyda) solig‘ini hisoblashda umumiy belgilangan
tartibda soliqqa tortiladigan bazaga qo‘shiladi.
b) ko‘rilgan zarar summasini xœjalik yurituvchi sub’ektning moliyaviy-xœjalik faoliyati
natijalariga olib borish;
Debet 9900-«Yakuniy moliyaviy natijani hisobga oluvchi schyotlar» schyoti.
Kredit 9430 – «Boshqa operatsion xarajatlar» schyoti
Kamomadning aniq aybdori topilmagan yoki moddiy javobgar shaxslardan undirib olish
imkoni bo‘lmagan hollarda kam chiqqan asosiy vositalarni hisobdan chiqarish quyidagi tartibda
amalga oshiriladi:
a) boshlang‘ich (qayta tiklash) qiymatiga
Debet 9210 – «Asosiy vositalarning chiqib ketishi»
Kredit 0100 – «Asosiy vositalarni hisobga oluvchi schyotlar» (0110-0199)
b) μisoblangan eskirish summasiga
Debet 0200 – «Asosiy vositalar eskirishini hisobga oluvchi schyotlar» (0211-0299)
Kredit 9210-«Asosiy vositalarning chiqib ketishi» schyoti.
v) Ko‘rilgan zarar summasini hisobdan chišarish.
Debet 9430 – «Boshqa operatsion xarajatlar»
Kredit 9210 – «Asosiy vositalarning chiqib ketishi» schyoti.
g) kœrilgan zarar summasini xœjalik yurituvchi sub’ektning moliyaviy-xœjalik faoliyati
natijalariga olib borish:
Debet 9900-«Yakuniy moliyaviy natijalarni μisobga oluvchi schyotlar» schyoti.
Kredit 9430 – «Boshqa operatsion xarajatlar» schyoti
Ko‘rilgan zarar summasi daromad (foyda) solig‘ini hisoblashda umumiy belgilangan
tartibda soliqqa tortiladigan bazaga qo‘shiladi.
Inventarizatsiyada aniqlangan hisobga olinmay qolgan asosiy vositalar obhektlari shularga
o‘xshash obhektlarning oshiqcha chiqish aniqlangan sanadagi bozor qiymati bo‘yicha ularning
haqiqiy ahvolini hisobga olgan holda baholanadi (oshiqcha chiqish sabablari va aybdor shaxslar
keyinchalik aniqlanadi) va buxgalteriya hisobida quyidagicha aks ettiriladi:
a) hisobga olinmay qolgan asosiy vositalarni bozor bahosi bo‘yicha kirim qilish.
Debet 0100 – Asosiy vositalarni hisobga oluvchi schyotlar» (0110-0199)
Kredit 9390 – «Boshqa operatsion daromadlar» schyoti.
Olingan daromad summasi umumiy belgilangan tartibda soliqqa tortiladi.
Hisobga olinmay qolgan asosiy vositalar bo‘yicha amortizatsiya ular asosiy vositalar
tarkibiga qo‘shilgan paytdan boshlab hisob siyosatida belgilangan tartibda hisoblanadi.
Kеchishi - 1-18 cambria 0112. indd

— 385 —
x bob. akushеrlikda va ginеkologik kasalliklarda bеmorlar psixologiyasi
ya, artеrial gipеrtoniya va yurak ishеmik kasalligi xurujlari tashxislari
bilan kardiologiya bo‘limida davolanadilar. Odatda, klimaktеrik sindrom
qancha erta boshlansa, shuncha og‘ir kеchadi va uzoq davom etadi, masa-
lan, 40-45 yoshgacha kuzatilgan mеnopauzada kasallik shunday kеchadi.
Albatta, bu mеhnat faoliyati davri bo‘lganligi bois ham kasallikning og‘ir
kеchi shi bеmorni ishga layoqatsiz qilib qo‘yadi. Xurujlar soni ko‘pligidan
esa bеmorning yaqinlaridan biri uni parvarish qilishga majbur bo‘ladi.
Erkaklarda klimaktеrik sindrom

|
Erkaklarda klimaktеrik sindrom Pdf ko'rish
|
bet | 283/372 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 12,96 Mb. | | #151302 |
Bog'liq Z- Ibodullayev Tibbiyot psixologiyasiErkaklarda klimaktеrik sindrom
Erkaklar klimaksi ayollar klimaksi kabi normal fiziologik jarayondir. U
organizmda qarish davri boshlangandan dalolat bеradi. Erkaklar klimaksi
hеch qanday subyеktiv va obyеktiv simptomlarsiz kеchishi mumkin. Kli-
maks 45 yoshgacha kuzatilsa – erta, 60 yoshdan so‘ng kuzatilsa – kеch kli-
maks dеyiladi. Erkaklarda klimaks kardiologik, urologik va boshqa soma-
tik buzilishlar bilan namoyon bo‘lsa, patologik klimaks haqida so‘z boradi.
Erkaklarda 40-70 yoshlar orasida jinsiy bеzlarda atrofik jarayonlar bosh-
lanadi va androgеnlar sintеzi sustlashadi. Urug‘donlarning tеstostеronga
sеzgirligi pasayadi, moyakda dеgеnеrativ o‘zgarishlar paydo bo‘la bosh-
laydi. Jinsiy a’zolardagi yallig‘lanish kasalliklari, ayniqsa, gipеrplastik
jarayon lar, surunkali alkogolizm, kastrassiya, yurak-qon tomir sistеmasi
kasalliklari klimaksning patologik tarzda kеchishiga turtki bo‘ladi.
Erkaklar klimaksida ham birdan qizib kеtish, yuz, qo‘llar va bo‘yin
sohasining qizib kеtishi, taxikardiya, ko‘z oldi qorong‘ilashuvi, nafas
yеtishmovchiligi, bosh aylanishi kuzatiladi. Albatta, bu jarayonlar kay-
fiyat tushib kеtishi, jahlning tеz ko‘tarilishi, AQB oshishi, bosh og‘riq
va kardialgiya bilan kеchadi. Bu davrda prostata bеzi adеnomasi ka-
salligi ko‘p kuzatilganligi bois siydik ajratish sistеmasi va jinsiy a’zolar
faoliyatining buzilishi kabi bir qator simptomlar yuzaga kеladi. Pеshob
yo‘llaridagi og‘riqlar, siyishning qiyinligi, jinsiy faoliyatning susayishi
shular jumlasidan.
Erkaklar klimaksi ayollarnikiga qaraganda yеngil kеchadi. Biroq erkak-
lar klimaksi klinikasida ham ruhiyat va hissiyotning buzilishlari asosiy o‘rin
tutadi. Bular arzimagan sababdan jahl chiqishi, qo‘rquv, bеzovtalik, uyqu
va xotira buzilishlaridir. Tеrida ajinlar paydo bo‘ladi, mushaklar bo‘sha-
shadi, jismonan va ruhan tеz charchash paydo bo‘ladi. Odatda, erkaklar
klimaksi 2–5 yil davom etib, so‘ng simptomlar sеkin-asta qayta boshlaydi.
Davosi. Erkaklar klimaksida ham davolash muolajasi komplеks tarz-
da olib boriladi. Psixotеrapiya, antidеprеssantlar, trankvilizatorlar, sе-
dativ dorilar, fiziotеrapiya, jismoniy tarbiya, sihatgohlarda davolanish
buyuriladi. Klimaks og‘ir kеchgan holatda androgеnlar (mеtiltеstostеron,
tеstostеron, sustanon), shuningdеk, qo‘shimcha tarzda jinsiy faoliyatni
kuchaytiruvchi dorilar tavsiya qilinadi.
— 388 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
|
| |
Tashxis - 1-18 cambria 0112. indd

|
1-18 cambria 0112. indd Pdf ko'rish
|
bet | 281/372 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 12,96 Mb. | | #151302 |
Bog'liq Z- Ibodullayev Tibbiyot psixologiyasiTashxis. Klimaktеrik sindromda boshqa mutaxassislar ko‘rigi, ya’ni,
ginеkolog, mammolog, endokrinolog, nеvropatolog, kardiolog va albatta
psixolog ko‘riklari zarur bo‘ladi.
Shuningdеk EKG, EEG, kraniogramma, MRT, AQB monitoringi, ichki va
tos a’zolari UTD, mammografiya qilinadi. Elеktrolitlar, qand miqdori, gor-
monlar (estrogеn, progеstеron, qalqonsimon bеz gormonlari) tеkshiriladi.
Atipik hujayralarni aniqlash uchun sitologik tеkshiruvlar ham zarur bo‘li-
shi mumkin.
Davolash. Tashxis to‘g‘ri aniqlangandan so‘ng uning kеchishiga mos
ravishda davolash dasturi ishlab chiqiladi. U bir nеchta bosqichdan ibo-
rat bo‘lib, komplеks tarzda olib borilsa, ijobiy natijaga erishish kafolat-
lanadi. Bular: 1) mеhnat va dam olishni to‘g‘ri tashkil etish; 2) ratsional
ovqatlanish; 3) ratsional psixotеrapiya; 4) psixofarmakotеrapiya (an-
tidеprеssantlar, trankvilizatorlar, sеdativ dorilar, ba’zan nеyrolеptiklar);
5) fiziotеrapеvtik muolajalar va jismoniy tarbiya; 6) bеta-adrеnoblokator-
lar; 7) gormonotеrapiya, vitaminotеrapiya; 8) ostеoporozni bartaraf etish;
9) dam olish sihatgohlarida davolanish.
Jismoniy mashqlar. Bеmorni davolashda oddiy badantarbiyadan tor-
tib, to maxsus jismoniy mashqlargacha buyuriladi. Jismoniy mashqlarning
ijobiy ta’siri juda katta. Bеmor har kuni ertalab 15-20 daqiqa badantarbiya
qilishi, haftasiga 2-3 marotaba sog‘lomlash tirish markazlariga qatnashi va
turli jismoniy mashqlarda ishtirok etishi zarur, ayniqsa, suzishning ahami-
yati katta. Ertalabki sеkin qadamlar bilan yugurish, tushlikdan so‘ng sayr-
ga chiqish ham juda foydali. Jismoniy mashqlar to‘qimalarni kislorod bi-
lan ta’minlanishini kuchaytiradi, yurak faoliyatini mustahkamlaydi, orga-
nizmning turli infеksiyalarga qarshili gini oshiradi. Shuning uchun ham
barcha to‘qimalarda moddalar almashinuvining buzi lishi bilan kеchuvchi
klimaktеrik sindromda rеjali tarzda olib boriladigan sportning yеngil tur-
lari mutaxassislar tomonidan ko‘p tavsiya qilinadi. Shuningdеk, bo‘yin-yеl-
ka sohalarini uqalash buyuriladi. Jismoniy mashqlar bеmorning ruhiyatiga
ijobiy ta’sir ko‘rsatib xurujlar sonini kamaytirishga yoki yеngil o‘tishiga
yordam bеradi.
— 386 —
Zarifboy IBODULLAYEV /// TIBBIYOT PSIXOLOGIYASI
|
| |
Asosiy vositalar hisobini kompyuterlashtirish

obhektlari nomi va inventar raqamini subschyot va tasnifiy guruh chegarasida aniqlash uchun 01
sintetik schyotining xos raqami asosiy vositalar nomlarining xos raqamlari (inventar raqamlari)
bilan birlashtirib qo‘llaniladi.
0200-«Asosiy vositalarning eskirishini hisobga oluvchi schyotlar» schyotining xos raqami
xos raqamlashtirishning ketma-ket metodi bo‘yicha tuziladi va oltita raqamdan iborat bo‘ladi.
Birinchi to‘rtta raqam sintetik schyot, oxirgi ikkitasi ikkita nollar. Shunday qilib, 1210 schyotni
to‘liq xos raqami 021000 bo‘ladi.
0310-«Uzoq muddatli ijara shartnomasi bo‘yicha olingan
asosiy vochitalarni hisobga
oluvchi schyotlar» bo‘yicha ham xos raqam tuzish ketma-ket metod bo‘yicha tuziladi va oltita
raqamdan iborat bo‘ladi. Birinchi ikki raqam sintetik schyot, subschyot bo‘lmaganligi
sababli
uchuinchi raqam o‘rniga nol qo‘yiladi. Oxirgi uchta raqam analitik schyotni bildiradi.
Xos raqamlashtirishning ikkinchi bosqichida hisob nomenklaturalarining xususiy xos
raqamlari o‘rniga asosiy vositalar hisobiga oid xo‘jalik muomalalarining ishchi tasniflagichlarida
guruhlangan, xo‘jalik muomalalarining jamlama xos raqamlaridan foydalaniladi. Bu
tasnifoagichda asosiy vositalar hisobiga oid har bir xo‘jalik muomalasi bo‘yicha 0100, 0200. 0300
va ular bilan aloqa qiladigan schyotlarning xususiy xos raqamlari keltiriladi. Bunda asosiy
vositalar harakatining har bir muomalalalariga tasniflagichda dastlabki hujjatlarda (№52, 53, 54a,
55, 56, 87 shakllar) xususiy xos raqamlar o‘rniga qo‘yiladigan, seriya
tartibli raqamlashtirish
metodi bo‘yicha beriladi.
1-misol. Xo‘jalik muomalasining jamlama xos raqami 3108 foydalanishga topshirilgan
sigirxona binosining kirim qilinganligini bildiradi. U quyidpgi xususiy xos raqamlarini o‘z ichiga
oladi, debet 011001. Kredit 081001.
2-misol. Xo‘jalik muomalasining jamlama xos raqami 3210 yaroqsiz holga kelgan dala
shiyponining hisobdan o‘chirilishini bildiradi. U quyidagi xususiy xos raqamlarni o‘z ichiga oladi:
debet 470213, kredit 011005.
Tasniflagichda asosiy vositalar harakatining ko‘pchilik xo‘jalik muomalalarini bo‘yicha
sintetik sub va analitik schyotlarining xususiy xos raqamlari faqat debeti yoki krediti bo‘yicha
keltiriladi. U holda
agshar tasniflagichda sintetik, sub va analitik schyotlarning faqat debet
bo‘yicha xos raqamlari keltirilsa, kreditining xos raqami kiritilgan algoritm bo‘yicha tashkil topadi
(shakllanadi) va aksincha, agar faqat kreditning xos raqami keltirilsa, schyot debetining xos raqami
avtomatik ravishda shakllanadi. Asosiy vositalar xo‘jalik ichichdagi harakatini aks ettiradigan
xo‘jalik muomalasining xos raqami 3001 bo‘yicha
sintetik schyotlar, subschyotlar va analitik
schyotlar debeti va kreditining xos raqamlari avtomatik ravishda shakllanadi.
Avtomatik vositalar hisobiga oid xo‘jalik muomalalarining tasniflagichidan tashqari,
asosiy podadagi chorva mollari harakatining hisobiga oid muomalalarni xos raqamlashtirish uchun
chorva mollari va parrandalarining harakatiga doir xo‘jalik muomalalarining tsniflagichidan ham
foydalaniladi.
-ilova.
1-masala - 5-маvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i

|
5-маvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i
|
bet | 10/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol4-ilova.
1-masala. Korxona asosiy vositalarining 1 yanvar holati buyicha qiymati 1100 ming so’mni tashkil etib, aprel oyining birinchi o’n kunligida yana 250 ming so’mlik asosiy vosita kirim qilingan. Asosiy vositalarning eskirish qiymati 1 yanvar holatiga 100; 1 fevral holatiga 125; 1 mart holatiga 150; 1 aprel holatiga 250 ming so’mni tashkil etadi. Ushbu ma’lumotlarga asosan korxona mol-mulk solig’ini hisoblang (1-chorak uchun).
Echilishi:
1. Korxona asosiy vositalarining 1-chorakdagi o’rtacha qoldiq qiymatini topishimiz lozim, ya’ni:
QQ 1yanv. = 1100 – 100= 1000 ming so’m;
QQ 1fev. = 1100 –125 = 975 ming so’m;
QQ 1mart = 1100 – 150 =950 ming so’m;
QQ 1apr. = 1350 –250 = 1100 ming so’m.
(bu yerda, QQ - asosiy vositalarning qoldiq qiymati).
O’qq = 1yanv. : 2 + 1 fev. + 1mart + 1apr. : 2/12 = 1000 : 2 + 975+ 950 + 1100 : 2/12 =881.3 ming so’m.
2. Ms = 881.3 x 3.5 % = 30,8 ming so’m.
2-masala. 1-masala va quyidagi ma’lumotlarga asosan mol-mulk solig’ini hisoblang.
1. 1 – korxonada mahsulot eksporti - 15 % ni;
2. 2 – korxonada mahsulot eksporti - 20 % ni;
3. 3 – korxonada mahsulot eksporti - 35 % ni;
4. 4 – korxonada mahsulot eksporti - 50 % ni tashkil etadi.
3-masala. 2008 yil 1 yanvar holatiga mol-mulk solig’i to’lovchi korxonada asosiy vosita va nomoddiy aktivlari bo’lmagan. 13 yanvarda korxona 670 ming so’mga kompyuter, 25 martda esa 290 ming so’mga printer sotib olgan.
2008 yil birinchi chorak uchun mol-mulk solig’ini hisoblang?
4-masala. Korxona mol-mulkining o’rtacha qoldiq qiymati 9003 ming so’mni tashkil etadi, bundan:
Me’yoriy muddatlarda tugatilmagan qurilishning qiymati – 3500 ming so’m;
2275 ming so’mni O’zbekiston respublikasi Vazirlar Maxkamasining qaroriga binoan konservatsiya qilingan.
Joriy davr uchun umumiy tushum 30300 ming so’m, bundan 7300 ming so’mligi korxona o’z mahsulotini erkin valyutaga sotgan.
Joriy davr uchun mol-mulk solig’i necha so’mni tashkil etadi?
|
| |
5-маvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i - bet 4

|
5-маvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solig‘i
|
bet | 4/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solYagona yer solig‘i to’lovchi qishloq xo’jalik tovar ishlab chiqaruvchilari xamda yagona soliq to’lovchi kichik korxonalar, mikrofirmalar mol-mulk solig‘ini to’lamaydilar.
5-ilova
Belgilangan muddatlarda ishga tushirilmagan va foydalanilmagan asbob- uskunalar uchun mol-mulk solig‘ini stavkasini ikki barobar ko’paytirib to’laydilar.
6-ilova
MOL-MULK SOLIG‘I HISOBINI TAQDIM ETISH VA SOLIQNI TO’LASH
IMORAT, BINOLAR VA INSHOOTLARNING EGASI BIR NECHTA BO’LSA, ULARDAN TO’LANADIGAN SOLIQ MIQDORI HAR BIR ODAMNING ULUSHIGA QARAB BELGILANADI.
Hisobot yil yakuning keyingi oy 25-kunidan kechiktirmay to’lov amalga oshirilishi lozim
YANGI QURILGAN YOKI SOTIB OLINGAN BINOLARGA SOLIQ KELGUSI YIL BOSHIDAN BOSHLAB HISOBLANADI.
7-ilova
3. JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK SOLIG‘INI TO‘LOVCHILARI, OBYEKTI VA SOLIQ STAVKALARI
Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig‘ini to‘lovchilari bo‘lib soliq solinadigan mol- mulkga ega bo‘lgan fuqarolar hisoblanadi.
8-ilova
9-ilova
10-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKIGA SOLIQDAN IMTIYOZLAR.
1. “O‘zbekiston qahramoni”, Sovet Ittifoqi qahramoni unvonlariga sazovor bo‘lgan, uchala darajali Shuhrat ordeni bilan taqdirlanganlarning;
2. 1941-1945 yillardagi urush qatnashchilari va partizanlari ularga tenglashtirilgan shaxslar, ichki ishlar va davlat xavfsizligi organlari tarkibida xizmat qilgan shaxslarning, harakatdagi armiya tarkibiga kirgan xarbiy qismlar, shtablar va muassasalarda shtatdagi lavozimlarni egallagan shaxslar. Leningrad shahri qamali bo‘lganlarning va konsentratsion lagerlarning sobiq yosh tutqunlari, xizmatini Afg‘oniston Respublikasida va jangovar harakatlar olib borilgan boshqa mamlakatlarda vaqtincha bo‘lgan qo‘shinlarning hamda cheklangan kontingenti tarkibida o‘tagan harbiy xizmatchilar hamda o‘quv va sinov yig‘inlariga chiqarilgan harbiy xizmatga majburlarning;
|
| |
Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini ijaraga berishdan olingan daromadi soliqqa tortiladimi?

|
Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini ijaraga berishdan olingan daromadi soliqqa tortiladimi?
|
bet | 9/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol9. Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini ijaraga berishdan olingan daromadi soliqqa tortiladimi?
A) Shug‘ullanadigan faoliyatlari stavkalarining eng yuqorisi bo‘yicha bu daromadga ham qat'iy belgilangan soliq solinadi;
B) Soliq solinmaydi;
V) Eng kam ish haqining 3,5 baravari miqdorida soliq solinadi;
G) Bu daromad summasidan Soliq kodeksiga binoan jismoniy shaxslar daromad solig‘i undiriladi.
10. Mol-mulk solig‘ini to‘lash haqidagi to‘lov xabarnomalari soliq to‘lovchilarga qaysi muddatdan kechiktirilmay topshirilishi shart?
A) Joriy yilning 5 yanvarigacha
B) Joriy yilning 25 apreligacha
V) Joriy yilning 15 iyunigacha
G) Joriy yilning 1 mayigacha.
3-ilova.
Guruhlarda ishlash uchun topshiriqlar
1-guruh
1-topshiriq. Ushbu fikr to‘g‘riyoki noto‘g‘riligini aniqlang (javobni asoslang).
Belgilangan muddatlarda tugallanmagan qurilish ob’ekti uchun mol-mulk solig’ini to’lash tartibi qanday belgilangan?
2-topshiriq. Muammoli savolga aqliy xujum usulida javob toping.
Me’yoriy muddatlarda o’rnatilmagan uskunalar uchun mol-mulk solig’ini to’lash tartibi qanday belgilangan?
Mol-mulk solig’idan kimlar soliqdan ozod etiladi?
2-guruh
1-topshiriq. Ushbu fikr to‘g‘riyoki noto‘g‘riligini aniqlang (javobni asoslang).
Pensionerlarning necha kvadrat metr mol-mulki qiymati soliqqa tortilmaydi?
2-topshiriq. Muammoli savolga aqliy xujum usulida javob toping.
Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig’i summasi qaysi davlat organi tomonidan hisoblab chiqariladi?
To’lov xabarnomasi qaysi muddatgacha uchastka soliq inspektorlari tomonidan soliq to’lovchilarga yetkaziladi?
3-guruh
1-topshiriq. Ushbu fikr to‘g‘riyoki noto‘g‘riligini aniqlang (javobni asoslang).
Yillik hisoblangan mol-mulk solig’i qaysi muddatda byudjetga to’lanadi?
2-topshiriq. Muammoli savolga aqliy xujum usulida javob toping.
Mol-mulk solig’ining ob’ekti va bazasi qanday aniqlanadi?
Korxona mol-mulkining o’rtacha yillik qoldiq qiymati qanday tartibda topiladi?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Yuridik shaxs tashkil etmasdan tadbirkorlik faoliyati bilan shug‘ullanuvchi jismoniy shaxsning mol-mulkini ijaraga berishdan olingan daromadi soliqqa tortiladimi?
|
Seminar mashg‘ulotining texnologik kartasi

|
Seminar mashg‘ulotining texnologik kartasi
|
bet | 7/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solSeminar mashg‘ulotining texnologik kartasi
Bosqichlar, vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
|
o‘qituvchi
|
talaba
|
1-bosqich.
Kirish
(5 min.)
|
1.1. Mavzu, reja va kutilayotgan maqsad, seminar mashg‘ulotining rejasi hamda uni o‘tkazish tartibini ma'lum qilinadi. Ekranga baholash mezonini chiqaradi (1-ilova).
|
1.1. Eshitadilar va mavzuni yozadilar
|
2-bosqich. Bilimlarni faollashtirish
(20 min.)
|
2.1. Ekranga testlarni chiqaradi (2-ilova), test oladi va tekshiradi.
2.2. Test natijalarini tahlil qiladi va xatolarga to‘xtalib o‘tadi.
|
2.1. Test savollariga alohtida javob tanlaydi.
2.2. Test natijalarini tahlil qiladi.
|
3-bosqich. Asosiy
(55 min.)
|
3.1. Talabalarni 3 ta guruhga bo‘ladi va topshiriqlarni qaytaradi (3-ilova). Ish yakunlanganda qanday natijaga ega bo‘lishi kutilayotgani bilan tanishtiradi.
Aqliy xujum yordamida muammoli savollarni yechish qoidalari bilan tanishtiradi (4-ilova).
3.2. Taqdimotni namoyishi va o‘zaro baholash natijalarni hal etishni tashkil etadi.
Izohlaydi, javoblarni tartibga soladi, o‘quv jarayonini bajarilishida kkelingan xulosalarga e'tibor qaratadi.
|
3.1. Topshiriqlarni bajaradi: -guruh sardori muammoni hal etishni va prezentatsiyani tayyorlashni tashkillashtiradi.
3.2. Prezentatsiya bilan tanishtiradi. O‘z fikrlarini aytadi, savollar beradi, boshqa guruhlarni baholaydi.
|
4-bosqich.
Yakuniy
(10 min.)
|
4.1. Mavzuni yakunlaydi, ishtirokchilarni baholaydi, rag‘batlantiradi.
4.2. Mustaqil ish uchun topshiriq beradi: kelgusi mavzu bo‘yicha ma'ruzani o‘qib kelish, ma'ruzachilarga savollar tayyorlash.
Referat mavzularini taqsimlaydi, ma'ruzachi, taqrizchi, opponentlarni belgilaydi muhokama tartibi bilan tanishtiradi.
|
Eshitadilar va aniqlashtiradilar.
Referat mavzularini yozib oladilar.
|
|
| |
-ilova.
Ishlarni baholash ko‘rsatkichlari va mezonlari

|
-ilova.
Ishlarni baholash ko‘rsatkichlari va mezonlari
|
bet | 8/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol1-ilova.
Ishlarni baholash ko‘rsatkichlari va mezonlari
Har bir talaba ko‘rsatkich va mezonlar bo‘yicha bal yig‘adi. 0,1 baldan testning to‘g‘ri javobi uchun (maksimal 3 ball)
Guruh
|
1-topshiriq
|
2-topshiriq
|
Javobni lo‘ndaligi (0,5)
|
Umumiy bal
(2,6)
|
Javobning to‘g‘riligi (0,4)
|
Asoslanganligi
(0,4)
|
Ko‘rgazmalilik (sxema) (0,8)
|
Asoslanganlik
(0,5)
|
1
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
2-ilova.
Test.
1. “Soliq” tushunchasiga ta'rif bering.
A) Soliq deganda davlat byudjetiga undiriluvchi majburiy to‘lov tushuniladi;
B) Yuridik shaxslar tomonidan byudjetga undiriladigan to‘lovlar tushuniladi;
V) Jismoniy shaxslar tomonidan byudjetga to‘lanadigan majburiy to‘lovlar tushuniladi;
G) Soliqlar - davlat va jamiyatning pul mablag‘lariga bo‘lgan ehtiyojini qondirish maqsadida qonun tomonidan belgilab qo‘yilgan hajmda va o‘rnatilgan muddatda jismoniy va yuridik shaxslardan davlat ixtiyoriga majburiy ravishda undirib olinadigan to‘lovlardir.
2. Respublikamizda birinchi Soliq kodeksi qachon qabul qilingan va qachondan kuchga kirgan?
A) 1996 yil 15 fevral – 1996 yil 1 mart
B) 1997 yil 24 aprel- 1998 yil 1 yanvar
V) 1997 yil 15 dekabr – 1998 yil 1 yanvar
G) 1998 yil 24 aprel – 1999 yil 1 yanvar
3. O‘zbekiston Respublikasining “Davlat soliq xizmati to‘g‘risida”gi Qonuni qachon qabul qilingan?
A) 1991 yil 15 fevralda;
B) 1997 yil 24 aprel
V) 1997 yil 29 avgust;
G) 1992 yil 27 oktyabrda.
5.O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida soliq tizimiga tegishli moddalarni ko‘rsating.
A) 10, 51
B) 51, 123
V) 14, 111, 4
G) 100, 120, 2
6. Soliqlar va yig‘imlarni to‘lov muddati o‘tkazib yuborilgan xar bir kun uchun penya mikdorini ko‘rsating.
A) 0,1 %
B) 0,05 %
V) 0,2 %
G) 0,07 %
7. Jismoniy shaxslarning mol-mulklari qanday stavkada soliqqa tortiladi?
A) 10
B) 3,5
V) 0,9
G) 0,2.
8. Jismoniy shaxslardan undiriladigan mol-mulk solig‘ini to‘lash muddatlari.
A) Teng ulushlarda 15 iyundan va 15 dekabrdan kechiktirmagan xolda.
B) 1 iyuldan kechiktirmagan xolda.
V) 1 avgustda.
G) 15 dekabrda.
|
| |
-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKIGA SOLINADIGAN SOLIQNI SOLIQ DAVRI UCHUN TO’LASH TENG ULUSHLARDA BIR YILDA IKKI MARTA AMALGA OSHIRILADI

|
-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKIGA SOLINADIGAN SOLIQNI SOLIQ DAVRI UCHUN TO’LASH TENG ULUSHLARDA BIR YILDA IKKI MARTA AMALGA OSHIRILADI
|
bet | 6/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol13-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKIGA SOLINADIGAN SOLIQNI SOLIQ DAVRI UCHUN TO’LASH TENG ULUSHLARDA BIR YILDA IKKI MARTA AMALGA OSHIRILADI:
HISOBOT YILINING 15 IYUNIGA QADAR;
HISOBOT YILINING 15 OKTYABRGA QADAR.
14-ilova
Meros bo’yicha o’tgan mol-mulkdan soliq merosxo‘rlardan meros ochilgan paytdan boshlab undiriladi.
15-ilova
Mol-mulk yo‘q qilingan, butunlay vayron bo’lgan xollarda mol-mulk solig‘i undirish ular yo‘q qilgan yoki butunlay vayron bo’lgan oydan e'tiboran to’xtatiladi
5.2. Seminar mashg‘ulotida o‘qitish texnologiyasi.
Vaqti – 2 soat
|
Talabalar soni: 25-30 nafar
|
O‘quv mashg‘ulotining shakli
|
Muammoli masalalarni hal etish va bilimlarni chuqurlashtirish ko‘nikmalarni rivojlantirish bo‘yicha seminar
|
Seminar mashg‘ulotining rejasi
|
1.Yuridik shaxslar mol-mulk solig‘ini to‘lovchilar va soliqqa tortish ob'ekti.
2.Yuridik shaxslarning mol-mulk solig‘i stavkasi va soliqdan imtiyozlar. Soliq xisobini taqdim etish va soliqni to‘lash.
3.Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig‘ini to‘lovchilari, ob'ekti va soliq stavkalari.
4.Jismoniy shaxslarning mol-mulkiga soliqdan imtiyozlar.
5.Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig‘ini hisoblash va to‘lash muddatlari.
|
O‘quv mashg‘ulotining maqsadi: Yuridik va jismoniy shaxslar mol-mulkiga solinadigan soliq to’g’risidagi bilimlarni shakllantirish va mustahkamlash
|
Pedagogik vazifalar:
Ma’ruzada olingan bilimlarni mustahkamlash va ular asosida konspektlar tayyorlash ko’nikmalarini hosil qilish;
Bilimlarni tizimlashtirish, taqqoslash, umumlashtirish, kichik biznes va tadbirkorlik haqidagi tushunchalarni shakllantirsh;
Adabiyotlar bilan ishlash ko’nikmalarini hosil qilish.
|
O‘quv faoliyatining natijalari:
Talaba:
O`zbekiston Respublikasi soliq tizimiga mol-mulk solig`ining iqtisodiy mohiyatini o’rganadi;
yuridik shaxslardan olinadigan mol-mulk solig`ini undirish ob’ekti va bazasini aniqlaydi;
yuridik shaxslarlardan olinadigan mol-mulk solig`i hisoblash va byudjetga yo’naltirishni o’rganadi;
jismoniy shaxslar to`laydigan mol-mulk solig`i va uning ahamiyatini anglab yetadi;
jismoniy shaxslardan mol-mulk solig`ini undirish tartibini bilib oladi.
|
O‘qitish uslubi va texnikasi
|
Amaliy, muhokama, savol-javob, aqliy hujum, test, blits-so’rov
|
O‘qitish vositalari
|
Ma'ruza matni, o‘quv qo‘llanma, proektor, doska, bo‘r, A32 bichimidagi qog‘oz, marker
|
O‘qitish shakli
|
Guruhiy, individual, jamoda ishlash
|
O‘qitish sharoitlari
|
Proektor, kompyuter texnologiyalari bilan ta'minlangan namunadagi auditoriya.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULKIGA SOLINADIGAN SOLIQNI SOLIQ DAVRI UCHUN TO’LASH TENG ULUSHLARDA BIR YILDA IKKI MARTA AMALGA OSHIRILADI
|
-mavzu. Bog‘lanishli nutq. Og‘zaki hikoya va yozma insho

|
-mavzu. Bog‘lanishli nutq. Og‘zaki hikoya va yozma insho
|
bet | 10/15 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 315,53 Kb. | | #143998 |
Bog'liq SILLABUS YANGI TALQIN -skaner64-mavzu. Bog‘lanishli nutq. Og‘zaki hikoya va yozma insho
Og‘zaki va yozma insho turlari. O‘quvchilar inshosini tahlil qilish va undan keyingi ishlar.
65-mavzu. Nutqiy xatolar va ularni bartaraf etish yo‘llari O‘quvchilar yo‘l qo‘yadigan nutqiy xatolarning asosiy turlari, ularni to‘g‘rilash va oldini olish yo‘llari
66-mavzu.Matn ustida ishlash.Matn turlari tahlili.Ilmiy ommabop asarlar matni tahlili
Ta’lim natijalari (TN)
|
Bilimlar jihatidan:
|
TN1
|
Boshlang‘ich sinf ona tili o‘qitish metodikasining o‘ziga xos xususiyatlarini bilishi kerak
|
TN2
|
O‘qish metodikasi va sinfdan tashqari o‘qish metodikasini bilishi kerak
|
TN3
|
Fonetika, so‘z tarkibi va so‘z yasalishini o‘rgatish metodikasini bilishi kerak
|
TN4
|
So‘z turkumlari, sintaksis hamda punktuatsiya elementlarini o‘rgatish metodikasini bilishi kerak
|
Ko‘nikmalar jihatidan:
|
TN5
|
Ona tili darslarida ta’lim va tarbiya birligi tamoyiliga amal qilishi;
|
TN6
|
Dars jarayoniga ilg‘or va zamonaviy pedagogik texnologiyalarni olib kirish, kompyuter va o‘qitish texnika vositalaridan, turli ko‘rgazma hamda tarqatma materiallardan samarali foydalana olishi;
|
TN7
|
O‘quvchilar bilimini tekshirish va baholash shakllarini aniqlay olishi;
|
TN8
|
Xatolarni kelib chiqish sabablarini aniqlash hamda xatolarning oldini olish va bartaraf qilish ustida ishlash ko’nikmasiga ega bo’lishi kerak
|
|
|
| |
-ilova.
Blits-so‘rov uchun savollar

|
-ilova.
Blits-so‘rov uchun savollar
|
bet | 3/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol1-ilova.
Blits-so‘rov uchun savollar
Jismoniy shaxslardan undiriladigan mol-mulk solig’ining to’lovchilari kimlar?
Jismoniy shaxslarning qanday mol-mulklari soliq solish ob’ekti va bazasi hisoblanadi?
Jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk solig’i stavkalari kimning qarori bilan belgilanadi?
Jismoniy shaxslar mol-mulk solig’i stavkasi 2012 yildan necha foiz qilib belgilangan?
Jismoniy shaxslar mol-mulkini baholash bo’yicha inventarizatsiya qiymati bo’lmasa soliq undirish qandan tartibda amalga oshiriladi?
Jismoniy shaxslarning mol-mulk solig’i summasi qaysi davlat organi tomonidan hisoblab chiqariladi?
|
2-илова.
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI HUDUDIDA JOYLASHGAN UY-JOYLAR, KVARTIRALAR, DALA HOVLI IMORATLARI, GARAJLAR VA BOSHQA IMORATLAR, JOYLAR, INSHOOTLAR SOLIQ SOLISH OBYEKTIDIR.
O’zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi, 273-modda
3-ilova.
1.YURIDIK SHAXSLAR MOL-MULK SOLIG‘INI TO‘LOVCHILAR VA SOLIQQA TORTISH OBYEKTI
Mol-mulk solig‘ini to’lovchilar bo’lib soliq solinadigan o’z mulkiga ega bo’lgan yuridik shaxslar hisoblanadi.
Korxona balansida bo’lgan o’rtacha yillik asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar xamda muddatida ishga tushirilmagan mulklarning qoldiq balans qiymati soliqqa tortish ob'ekti bo’ladi.
4-илова.
2.YURIDIK SHAXSLARNING MOL-MULK SOLIG‘I STAVKASI VA SOLIQDAN IMTIYOZLAR
Yuridik shaxslar mol-mulk solig‘i stavkasini xar yili yangi budjet tasdiqlanayotganda O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasi tomonidan korxonaning yillik qoldiq qiymatidan 2008 yildan bu stavka 3,5 foiz qilib belgilangan.
|
| |
Qahramon onalar, shuningdek o‘n nafar va undan ortiq farzandi bor ayollarning

|
Qahramon onalar, shuningdek o‘n nafar va undan ortiq farzandi bor ayollarning
|
bet | 5/10 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 89,9 Kb. | | #230286 |
Bog'liq 5-ìàvzu. Yuridik va jismoniy shaxslardan olinadigan mol-mulk sol3. Qahramon onalar, shuningdek o‘n nafar va undan ortiq farzandi bor ayollarning;
4. Chernobil AESdagi avariya oqibatlarining tugatishda ishtirok etganlik uchun imtiyozlar olayotgan fuqarolarning (shu jumladan u yerga vaqtinchalik xizmatga yuborilganlarning)
5. Pensionerlarning, shuningdek 1 va 2 guruh nogironlarining;
6. Muddatli xizmat harbiy xizmatchilari va ularning oila a'zolarining xizmatni o‘tash davrida;
7. Harbiy xizmat majburiyatlarini bajarishda yarador, kontuziya bo‘lganlik yoki shikastlanganlik oqibatida yoki frontda bo‘lish tufayli ortirilgan kasallik oqibatida halok bo‘lgan harbiy xizmatchilarning ota-onalari va boshqa turmush qurmagan rafiqalarning (erlarining).
8. O‘zbekiston Respublikasi Mudofaa, Ichki ishlar, Favqulotda vaziyatlar vazirliklari, milliy xavfsizlik xizmati harbiy xizmatchilari jumlasidan bo‘lgan nogironlarning ichki ishlar organlarining xizmat vazifasini ado etayotganda yarador, kontuziya bo‘lganlik yoki shikastlanganlik oqibatida nogiron bo‘lib qolgan boshliqlar va oddiy xizmatchilar jumlasidan bo‘lgan shaxslarning mulklari soliqdan ozod etiladi.
11-ilovа.
Ushbu moddada nazarda tutilgan imtiyozlar mol-mulk egasining tanloviga binoan mol-mulkning faqat bir ob'ektiga taaluqli bo‘ladi. Masalan, ikkita uy bo‘lsa, bittasiga beriladi.
Imtiyozlar faqat mol-mulk imtiyoziga ega bo‘lgan shaxsning mulki bo‘lgandagina berilishi mumkin.
12-ilova
JISMONIY SHAXSLARNING MOL-MULK SOLIG‘INI HISOBLASH VA TO‘LASH MUDDATLARI
Jismoniy shaxslarning mol-mulkiga solinadigan soliq summasi mol-mulkning 1 yanvariga bo’lgan holatiga ko’ra inventarizatsiya qiymatidan va belgilangan stavkadan kelib chiqqan holda hisoblab chiqariladi.
O’zbekiston Respublikasi Soliq kodeksi – 277 modda.
|
| |
VII. Fan o‘qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetensiyalar)

|
VII. Fan o‘qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetensiyalar)
|
bet | 13/15 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 315,53 Kb. | | #143998 |
Bog'liq SILLABUS YANGI TALQIN -skaner3.
|
VII. Fan o‘qitilishining natijalari (shakllanadigan kompetensiyalar)
Talaba bilishi kerak:
– ona tili fanining umumiy tushuncha, qoida, qonun va nazariyalarining o‘zaro bog‘liqligi, ona tili fanining shakllanish va rivojlanishining tarixiy bosqichlari, ona tili fanining keyingi yutuqlari, ona tili fanining nazariy masalalari to‘g‘risida, jumladan, ona tili imlosi, uslubiyati, ona tilimizning rivojlanish tarixi; ona tilimizning lug‘at tarkibi, ona tilimizning fonetika va fonologiyasi, ona tili fanining grammatikasi, ona tili fanining uslubiyati;ona tili fanining imlosi haqida, ona tili ta’limi jarayonini tashkil etishning huquqiy-meyoriy asoslari, ona tilini o‘qitish tarixi, rivojlanishi, fanning obyekti va subyekti, “Ona tili-o‘qish savodxonligi va uni o‘qitish metodikasi”ning tekshirish (ilmiy-tadqiqot) metodlari, boshqa fanlar bilan aloqasi, ona tilini o‘qitishga doir yondashuv va tamoyillar, ona tili va o‘qish savodxonligini o‘qitish metodlari, ona tili va o‘qish savodxonligidan dars turlari va unda qo‘llanadigan innovatsion texnologiyalar, til bo‘limlarini o‘qitishdagi o‘ziga xos yondashuvlar haqida tasavvurga ega bo‘lishi (bilim);
– ona tili fani bo‘yicha leksikasi, fonetikasi, grammatikasi, imlosi, uslubiyati bo‘yicha tahlil qila olish, ona tili va o‘qish savodxonligi darslarini loyihalashtirish va tashkil etish, ona tili ta’limi mazmuni, bu fanlarni o‘qitishda uning qismlari, boblariga xos xususiyatlarini tahlil qila olish, ona tili ta’limida an’anaviy va noan’anaviy dars shakllarini qo‘llash, o‘quvchilar o‘quv biluv faoliyatini faollashtirishga qaratilgan dars usullarni bilishi va ulardan foydalana olishi (ko‘nikma);
– o‘quv ishlarini loyihalashtirish; darsdan tashqari mashg‘ ulotlarni aniq va maqsadli tashkil eta olish, o‘z shaxsiy va kasbiy axborot maydonini loyihalashtirish ko‘nikmalariga ega bo‘lishi (malaka) kerak.
|
|
|
| |
Ayollarda uchraydigan sеksual buzilishlar

— 263 —
v bob. psixosomatik tibbiyot asoslari
da yuqori bo‘ladi, 30 yoshdan so‘ng esa libido biroz pasayib boradi. Qolgan
holatlarda buning aksi kuzatiladi, ya’ni libido 30 yoshdan so‘ng kuchayadi.
Lеkin 45-50 yoshga yеtmasdan jinsiy mayli pasayib boradigan va butunlay
yo‘qoladigan ayollar soni ham ko‘p. Bu ikkala bir-biriga zid holatning aniq
bir statistik ko‘rsatkichlari yo‘q. Ba’zan erkaklar yosh ayollarning jinsiy
hayotga bo‘lgan fiziologik talabini ortiqcha baholab yuborishadi va yoshi
kattaroq ayollarnikini esa past dеb o‘ylashadi. Chunonchi, 30 yoshgacha
bo‘lgan ayollarning aksariyati turmush o‘rtog‘ining jinsiy tomondan juda
faolligini aytishsa, 30 yoshdan oshgandan so‘ng esa ularning sustligidan
shikoyat qilishadi. 16-18 yashar qizlarning jinsiy hayoti 25-30 yashar
ayollarnikidan farq qiladi. Ularning ko‘pchiligi uchun sеvish va sеvilish,
xiyobonlarda sayr qilish, tеz-tеz uchrashib turish, o‘pishib-quchoqlashish
jinsiy aloqaga qaraganda afzal hisoblanadi. Jinsiy yaqinlikka, asosan, yigit-
lar majburlashadi, erta boshlangan (o‘zaro xohish bilan bo‘lsa-da) jinsiy
hayotdan aksariyat qizlar o‘zlarini haqoratlangandеk sеzishadi.
Microsoft Word 03 Kishlok xujaligida buxalteriya xisobi va solikka tortish \ - bet 169

♦
Tekinga olingan taqdirda - huquqlar berilganligi to‘g‘risidagi shartnoma, qabul qilib olish
dalolatnomasi va baholash dalolatnomasi;
♦ Nomoddiy aktivni muassislar tomonidan korxonaning ustav fondiga ularning ulushi tarzida
yoki aktsiyalarning haqini to‘lash hisobiga kiritilganida - ta’sis hujjatlari, qabul qilib olish
dalolatnomasi va baholash dalolatnomasi.
Tegishli shartnomalar asosida korxona mutaxassislari va chetdan jalb etilgan mutaxassislar
kuchi bilan barpo etilgan nomoddiy aktivlar ob’ektlari 0830-«Nomoddiy aktivlarni sotib olish»
hisobvarag‘ining krediti bilan korrespondentsiyada 0410-0490-hisobvaraqlar debeti bo‘yicha
haqiqiy tannarxiga qarab nomoddiy aktivlar sifatida kirim qilinadi.
Boshqa korxona va shaxslardan sotib olingan nomoddiy aktivlar 0830-«Nomoddiy
aktivlarni sotib olish» hisobvarag‘ining krediti bilan korrespondentsiyada 0410-0490-
hisobvaraqlar debeti bo‘yicha kirim qilinadi.
Misol. «Bobur» hissadorlik jamiyati 2001 yil sentyabr oyida qiymati 500000 so‘mlik
dasturiy ta’minotni o‘zga tashkilotdan sotib oldi va uni balansga qabul qilib oldi. Ushbu
muomalaga hisobda quyidagicha provodka beriladi:
♦ Nomoddiy aktiv xarid qilindi:
D-t 0830-«Nomoddiy aktivlarni sotib olish» - 500000 so‘m
K-t 6990-«Boshqa majburiyatlar» - 500000 so‘m.
♦ Nomoddiy aktiv balansga qabul qilindi:
D-t 0430-«Dasturiy ta’minot» - 500000 so‘m
K-t 0830-«Nomoddiy aktivlarni sotib olish» -500000 so‘m.
Boshqa korxona yoki jismoniy shaxslardan tekinga, shuningdek, hukumat organlarining
subsidiyasi sifatida olingan nomoddiy aktivlar 8530-«Tekinga olingan mol-mulk» hisobvarag‘i
bilan korrespondentsiyada 0410-0490-hisobvaraqlar debeti bo‘yicha kirim qilingan sanada ekspert
yo‘li bilan, bozor qiymati bo‘yicha belgilangan bahoda aks ettiriladi.
Ta’sischilar ustav fondiga ulush sifatida kiritgan yoki aktsiyalar haqini to‘lash hisobiga
bergan nomoddiy aktivlarni kirim qilish 4610-«Muassislarning ustav sarmoyasiga ulushlar
bo‘yicha qarzlari» hisobvarag‘i krediti hamda 0410-0490-hisobvaraqlar debetida aks ettiriladi.
Voltaning e ’tirozlari uning o ‘zi isbot etgan quyidagi faktga

|
Voltaning e ’tirozlari uning o ‘zi isbot etgan quyidagi faktga Pdf ko'rish
|
bet | 218/318 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 14,15 Mb. | | #251148 |
Bog'liq G‘ofurov A.T., Fayzullayev S.S. Genetika va evolyutsion ta’limotVoltaning e ’tirozlari uning o ‘zi isbot etgan quyidagi faktga
asoslangan edi: ikki xil metall birlashtirilganda, Galvani tajribasida mis
bilan temir birlashtirilganda potensiallar farqi vujudga keladi, muskulning
qisqarishiga ham sabab shudir.
Galvani bilan Volta o'rtasida qiziq ilmiy munozara boshlandi. Bu
munozara kuchaygan sari tortishuvchi tomonlaming har biri o ‘z
qarashlarining to‘g‘riligini isbot. etish uchun yangi tajribalar qildi.
Galvanining metallarni ishlatmasdan qilgan tajribasi masalani ajrim qilib
berdi. Galvanining ikkinchi tajribasi yoki metallsiz qisqarish deb atalgan
bu tajriba shundan iborat edi: baqaning quymich nervi ajratib olinib,
boldiming ochilgan muskuliga tashlandi: ayni vaqtda muskul qisqardi.
Birinehi holda Voltaning Galvani ikki xil metall o ‘rtasida kelib
chiqqan elektmi ko‘rgan degan da’vosi «hayvonlarda elektr» borligini
shubha ostiga qo‘ygan b o isa , ikkinchi tajriba Galvanining fikrlarini
tasdiqlash uchun hal qiluvchi fakt bo id i.
0 ‘tgan asrning o ‘rtalarida o ‘tkazilgan va ikkilamchi tetanus yoki
ikkilamchi qisqarish deb atalgan tajribalar ayniqsa qiziqarli b o id i. Bir
muskul-nerv preparatining muskuliga ikkinchi muskul-nerv preparatining
nervi qo‘yildi. Birinehi muskul-nerv preparatining nerviga induksion tok
bilan ta’sir etilganda nervi birinehi preparatning muskuli ustiga qo‘yilgan
ikkinchi preparatning muskuli ham qisqardi. Bu hodisa muskul
qo‘zg ‘alganda bioelektr hodisalari keiib chiqadi, bular esa ikkinchi
muskul-nerv preparatining qo‘zg‘alishiga sabab b o ia d i deb tushuntirildi.
328
XIX asming ikkinchi yarmida va XX asrda eng yangi fizik
asboblardan foydalanib o‘tkazilgan tekshirishlar bioelektr hodisalari
|
| |