O'qitishning reproduktiv metodini qachon qo'llash mumkin?

|
O'qitishning reproduktiv metodini qachon qo'llash mumkin?
|
bet | 4/6 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 53,14 Kb. | | #233750 |
Bog'liq 2TIf8iqQlv85Acak6HULAGzQazhsEFVy94nSLeNAO'qitishning reproduktiv metodini qachon qo'llash mumkin?
Bu usullar o'quvchilarning yangi tushuncha, hodisa va qonunlarni bilishdagi ijodiy faolliklari darajasini baholash asosida qismlarga ajratiladi. Reproduktiv usullar o'quvchilarning o'quv materiallarini mustahkamroq eslab qolishlarini ta’minlash, bilishga doir faoliyatni bevosita boshqarish, kamchiliklarni tez aniqlash uchun amaliy ko'nikma va malakalarni tarkib toptirish maqsadida qo’llaniladi.
Reproduktiv usullar - o'quv materialining mazmuni, asosan, axborot xarakterida bo'lsa, amaliy harakatlarning usullarini ta’riflasa, o'quvchilarning bilimlarini mustaqil qidirib ola bilishlari uchun juda yangi hisoblansa, vaziyatlarni hal qilish uchun tayyor bilimlar yo'q bo’lsa, samarali qo'llanadi.
Bu usulda tafakkur qilish katta samara beradi. Reproduktiv usulda o'quvchilar ilgari yoki yaqinda egallagan bilimlarini qo'llaydi.
Muammoli ta’lim nima? Qanday qilib muammoli vaziyat yaratish mumkin?
Muammoli deyilganda o'quv materialini o'quvchilar ongida ilmiy izlanishga o'xshash bilish vazifalari va muammolari paydo bo’ladigan qilib o'rganish tushuniladi.
O'quvchilarning fikrlash faoliyatida mantiqiy to'g'ri, ilmiy xulosalarni izlash va o'zlashtirishga rag'batlantiradigan muammoli vaziyatlar vujudga keladi.
Har qanday ta’lim o'quvchi uchun muammolidir. O'quvchi ongida muammoli vaziyatni vujudga keltirish, o'quvchining faol fikrlash faoliyati o'quv materialini puxta o'zlashtirib olishlari haqida sharq pedagoglari qimmatli fikrlar aytib o'tganlar.
Mutafakkir Abu Rayhon Beruniy (937-1048) didaktik qarashlarida o'quvchilarni o'qitish hamda tarbiyalash jarayonida, birinchidan, turli mavzularda mulohazalar yuritishni, o'quvchining zerikmasligini, zo'riqmasligini ta’kidlagan.
Muammoli vaziyatda:
• o'quvchi uchun bilish qiyinchiligiga ega, ya’ni o'rganilayotgan muammo ustida fikr yuritish;
• o'quvchilarda bilishga qiziqish o'yg'otish;
• tahlil jarayonida o'quvchilarning avvalgi tajribasi va bilimiga suyanish.
Ta’lim jarayonida muammoli vaziyatni vujudga keltirish, undan foydalanish usullarini yaratish, ta’lim tizimining har bir bosqichida o'rganiladigan fanlarga xosdir.
Muammoli vaziyat fanning mazmuni o'ziga xos xarakter xususiyatlari, uni o'rganish usullarini hisobga olgan holda yaratiladi.
Ta’lim jarayonida o'qitishning induktiv va deduktiv usullariga ehtiyoj sezilmoqda. Qanday holda induktiv va deduktiv usullar qo‘llaniladi? Ayniqsa, deduktiv o'qitishga talab va e’tibor kuchaydi. Bu usulda tafakkur qilish katta samara beradi. Induktiv yoki deduktiv usullarni qoilash o'rganilayotgan mavzu mazmunini ochishning ma’lum mantig'ini - xususiydan umumiyga yoki umumiydan xususiyga o‘tishni tanlashni anglatadi.
Induktiv usullar texnik qurilmalarni o'rganishda va amaliy topshiriqlarni bajarishda keng qo’llaniladi.
Deduktiv usul o'quv materialini tezroq o'tishga yordam beradi, tafakkurni birmuncha faol rivojlantiradi.
Nazariy materialni o'rganishda anchagina umumiy holatlardan ayrim oqibatlarni aniqlashni talab qiluvchi masalalarni echishda deduktiv usulni qo’llash, ayniqsa, foydalidir
|
| |