nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Dispers faza zarrachalari tasirlashuviga ko’ra

|
Dispers faza zarrachalari tasirlashuviga ko’ra
|
bet | 8/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari24.Dispers faza zarrachalari tasirlashuviga ko’ra.
Dispers faza zarrachalari tasirlashuvi bo‘yicha sinflanish turi.
Barcha dispers sistemalar o‘zidagi dispers fazalarning kinetik xususiyati bo‘yicha quyidagilarga bo‘linadi:
1) Erkin (bog‘lanmagan) dispers sistemalar ─ dispers faza zarrachalari o‘zaro bog‘lanmaydi va erkin harakatlanish xususiyatiga ega bo‘ladi
(liozollar,aerozollar, suspenziya va emulsiyalar).
2) Bog‘langan dispers sistemalar ─ sistema fazalaridan biron – biri erkin harakatlanish imkoniyatiga ega bo‘lmaydi (gellar, ko‘piklar va h.k.).
25.Aerozol va Liozol misollar.
Aerozol (tuman, sprey, tutin, chang)
Liozo(Ko‘pik , Emulsiyalar (sut) Kolloid eritmalar, suspenziyalar
26.Ultratovush va peptizatsiya usuli haqida malumot.
Ultratovush tebranishlar ham yirik zarrachalarni maydalashga yordam beradi. Bunda maydalanishi lozim bo‘lgan modda dispersion muhitga tushirib ultratovush maydonida ma’lum vaqt saqlanadi.
Peptizatsiya (kimyoviy usul). Peptizatsiya ikki turga farqlanadi.
- Bevosita peptizatsiya
- Bilvosita peptizatsiya
Bevosita peptizatsiyada cho‘kmaga qo‘shilayotgan elektrolitning o‘zi peptizator vazifasini bajaradi. Bilvosita peptizatsiyada esa peptizator vazifasini bevosita qo‘shilayotgan modda emas balki qo‘shilayotgan modda bilan cho‘kma orasidagi reaksiya mahsuloti bajaradi.
27.Kolloid eritmalarini olish usullarini sanang.
Kolloid eritma zarrachalarining kattaligi jixatdan oraliq holatda bo‘lganligi sababli ularni olish usullari 2 ga bo‘linadi:
1. Disperslash
2. Kondensatsiyalash
Disperslash usuli yirik zarrachalarni maydalashga asoslangan bo‘lsa kondensatsiyalash usuli kichik zarrachalarni kolloid zarrachalar kattaligigacha kattalashtirishga asoslangan usuldir.
Disperslashni amalga oshirish uchun
maydalashni uyidagi usullarini qo`llash
mumkin:
─ Mexanik usul
─ Ultratovush yordamida
─ Kimyoviy usul
─ Elektr toki yordamida
|
| |
Furan va uning tibbiyotdagi ahamiyati

|
Furan va uning tibbiyotdagi ahamiyati
|
bet | 3/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari5.Furan va uning tibbiyotdagi ahamiyati
Furan tarkibida bitta (kislorod) geteroatom saqlovchi besh a'zoli geterohalqali birikmadir. Furan rangsiz xloroform hidiga ega bo'lgan suyuq modda.
Furan xossalari jihatidan pirrolga o'xshash. Pirrol kabi furan molekulasi ham atsidofob xossaga ega. Furan o'zi tibbiyotda ishlatilmaydi, uning hosilasi bo'lgan furfurol (furan-2-karbaldegid)ning turli xil hosilalari tibbiyotda dorivor modda sifatida ishlatiladi. Furfurolning 5-nitrohosilalari furatsilin va furazolidon kuchli bakteritsid xossaga ega.
6.Pirrol pirrolidin 3 pirrolidin birikmalarini yozing.
Pirrol kuchli qaytaruvchi ta'sirida (HI) qaytarilganida pirrolin va pirrolidinlarni hosil qiladi:
7.Pirrol galogenlanish reaksiya mexanizmini yozing va u haqida nomlang.
8.Porfin
Tetrogidropirrol birikmalari makrotsiklik halqaga ega bo'lib, porfin yadrosini hosil qiladi.
Porfin hosilalaridan porfirinlar barqaror aromatik sistemalardir. Porfirinlarga gemoglobin tarkibiga kiruvchi protoporfirinlar misol bo'la oladi.
Ular molekulasidagi pirrol yadrolari o'rinbosar sifatida metil, vinil va ẞ-karboksietil guruhlarni saqlaydi. Porfirinlar tabiatda metallar bilan kompleks holida uchraydi.
Masalan, porfirinning magniyli kompleks birikmasi xlorofilln-ing asosi hisoblanadi. Temir II bilan hosil qilgan kompleks birikma si gem deb ataladi.
O'zida porfirin halqasi saqlovchi dorivor modda- larga vitamin B12, kiradi. Vitamin B12, (sianokobalamin) organizmda qon ishlab chiqishda qatnashadi. Vitamin B12 da kobalt (III) ioni to'rtta pirrol yadroning azot atomi bilan bog'langan, beshinchi va oltinchi ligand vazifasini sianid ion va benzimidazol geterohalqasining azot atomi bajaradi
9.Bilirubinoidlar
Gemoglobin va tarkibida gem saqlovchi oqsillarning biologik oksidlanishi mahsulotlaridan biri chiziqsimon tetrapirrol saqlovchi moddalardir, ular bilirubinoidlar deyiladi.
Bilirubinoidlar ichida eng ahamiyatlisi bilirubin- zarg'aldoq rangga ega boʻlib, safro tarkibiga kiradi. Sariq kasallikda gem saqlovchi moddalar ko'plab parchalanadi va oqibatda qonga ko'plab bilirubinlar ajralib chiqadi. Natijada teri qoplamalarining sarg'ayib ketishi kuzatiladi.
|
| |
Surxondaryo viloyatining turizm salohiyati

Наука и научный потенциал: основа
Устойчивого инновационного развития
общества (Ташкент, 15 мая 2022 года)
38
SURXONDARYO VILOYATINING TURIZM SALOHIYATI
Abdullayev Bunyod O‘tkirovich
Termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlashi instituti “Agrobiznes,
buxgalteriya hisobi va raqamli texnologiya” kafedrasi katta o‘qituvchisi.
bunyod.abdullayev2792@gmail.com.
Annotatsiya: Maqola Surxondaryo viloyatining turizm salohiyati yani
Boysun, Sariosiyo, Sherobod va Oltinsoy tumanlarida joylashgan hududlar nomi
Omonxona tog‘li hududi, Xo‘jamayxona tog‘li hududi, Sangardak sharsharasi,
Sariosiyo tumani Xonjiza tog‘ hududi, Sherobod tumani “Qizilolma” mahallasi
Shalqon qishlog‘i dam olish zonasi, Xo‘jaikon tuz g‘ori tabiiy sog‘lomlashtirish
sihatgohi, Xo‘jaipok dam olish maskanlarining Hududlari sharoiti, imkoniyatlari va
infratuzilmalar bilan ta’minlanganligi haqida ma’lumotlar bilan yoritilgan.
Kalit so‘zlar: Boysun, Sariosiyo, Sherobod, Oltinsoy, Sangardak, Xonjiza, tog‘,
hudud, Shalqon, Xo‘jaipok, infratuzilma.
Аннотация: Статья Туристический потенциал Сурхандарьинской
области: Байсунский, Сариосийский, Шерабадский и Алтынсайский районы
Омонханский горный район, Ходжамайхонский горный район, Сангардакский
водопад, Сариосийский район, Ханджизинский горный район, махалля и зона
отдыха «Гызылолмаг» Шерабадского района, природная лечебница
Ходжайконская соляная пещера, Зоны отдыха Ходжаипок освещаются
информацией об условиях, возможностях и инфраструктуре.
Annotation:Article Tourism potential of Surkhandarya region: Boysun,
Sariosiya, Sherabad and Altynsay districts Omonkhana mountainous area,
Khojamaykhona mountainous area, Sangardak waterfall, Sariosiya district,
Khanjiza mountainous area, Sherabad district’s “Qizilolmag” mahalla i recreation
area, Khojaikon salt cave natural health resort, Khojaipok recreation areas are
covered with information about the conditions, opportunities and infrastructure.
|
Barbitur kislota haqida malumot - Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar...

|
Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar qarshi -2023
|
bet | 7/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari21.Barbitur kislota haqida malumot.
Barbitur kislota mochevinaga natriy alkogolyat ishtirokida malonat kislota yoki uning dietil-efirini ta’sir ettirib hosil qilinadi. Barbitur kislota riboflavin, piramidin, violurat va mochevina kislotalarini olishda ishlatiladi. Uning amino va metilen guruhlaridagi vodorod atomlarini tegishli radikallar bilan almashtirib, tibbiyotda qoʻllaniladigan barbshpuratlar deb ataluvchi dori preparatlar olinadi
Barbituratlar juda kuchli tinchlantiruvchi va uyqu chaqiruvchi preparatlar. Hozirgi vaqtda ularning psixiatriyada ishlatiladiganlarining soni o'nta atrofida va juda cheklangan. Bu moddalar trankvilizatorlar qatoriga kiritilgan. Trankvilizatorlar nomi lotin so'zi tran- quillo - <«tinchlantirish» dan kelib chiqadi. Ular psixotrop prepa- rat bo'lib markaziy asab sistemasiga ta'sir ko'rsatadi. Qo'rquv, bezovtalik va boshqa emotsional taranglik holatlarida tinchlantira di. Barbituratlarni ishlatishdan bir qancha muammolar kelib chiqadi. Birinchi navbatda o'rganib qolish muammosi. Bu kasallik narkomaniya bilan teng - barbituromaniya deyiladi.
22.Dispers sistema muhitning agregat holatiga ko’ra necha turga bo’linadi
Dispers sistema muhitlariing agregat holatiga ko‘ra quyidagilar o‘zaro farqlanadi:
1) Liozollar ─ dispers muhiti suyuq agregat holatida bo‘lgan zollar.
2) Aerozollar ─ dispers muhiti gaz agregat holatida bo‘lgan zollar.
3) Qattiq zollar ─ dispers muhiti va fazasi qattiq agregat holatida bo‘lgan zollar
23.Dispers sistemalarning sinflanishi.
Sistema, zarrachalarning dispersligi bo‘yicha, quyidagi turlarga bo‘linadi:
1. Molekulalar – ion dispers sistemalar 1 gacha 10 gacha
2. Kolloid dispers sistemalar 1 dan 100 gacha
3. Dag‘al dispers sistemalar 100 dan ortiq.
Dispers muhiti suyuq bo‘lgan kolloid eritma zol deb ataladi. Agar ulardagi dispers muhit suv bo‘lsa ─ gidrozollar, organik erituvchi bo‘lsa ─ organozollar (benzol-benzozol, spirt-alkozol, efir-eterozol) deb ataladi.
|
| |
Gistidin aminokislota haqida ahamiyati

|
Gistidin aminokislota haqida ahamiyati
|
bet | 5/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari14.Gistidin aminokislota haqida ahamiyati.
Tarkibida imidazol qoldig'i saqlovchi biologik faol moddalarga misol tariqasida gistidin aminokislotasini keltirish mumkin:
Bu aminokislota piridin azoti hisobiga gemdagi temir bilan birikib, uning oksidlovchilik va qaytaruvchilik xossalarini ta'min- lashda ishtirok etadi. Bundan tashqari, uning dekarboksillangan mahsuloti gistamin biogen aminlar turkumiga mansubdir.
Gistamin qon tomirlarini kengaytirib, u yerga ko'plab leykotsitlar kelishini ta'minlaydi va oshqozon shirasi sintezini kuchaytiradi.
15.Gistotsid hujayra va gistamin haqida malumot.
Normal holatda gistamin maxsus hujayra (gistiotsit)larning tarkibiy qismi sifatida saqlanadi va oddiy hollarda organizmga zarar yetkazmaydi. Allergiya hurujida esa qonga ajralib chiqadi. Turli to'qimalarda uning miqdori turlicha. Ma'lumki teri, bronxlar, ovqat hazm bo'lish yo'llari to'qimalarida uning miqdori katta bo'ladi. Aynan shu a'zolar allergiya hurujiga moyilligi yuqori bo'ladi.
Erkin gistamin juda katta faolik- ka ega: u silliq mushaklarni spazm holatiga keltiradi (shu jumladan, bronxlar mushaklarini), ingichka qon tomirlarining kengayishiga va arterial qon bosimining pasayishiga, to'qimalarda shishlar hosil bo'lishi- ga, teriga toshma sochilib ketishiga olib keladi. Shuningdek, organizmda adrenalin miqdori ko'payib, arteriolalar torayadi, yurak urushi tez- lashadi va oshqozon shirasi ajralishi kuchayadi.
Gistaminning bir qancha miqdori markaziy asab sistemasi- da bo'lib, taxminlarga ko'ra neyromediatorlik vazifasini o'taydi. Shuning uchun ham gistaminning ba'zi bir lipofil antagonistlari markaziy gistamin retseptorlarini blokirovka qilib qo'yadi.
16.Antigistamin preparatlarini sanang.
17.Pirazol va uning tibbiyotdagi ahamiyati.
Pirazol - tarkibida ikkita geteroatom saqlovchi besh a'zoli geterohalqali birikma.
Pirazol molekulasida ikkita geteroatom yonma-yon joylashgan. U amfoter xossaga ega va pirrol singari as- sotsiatlar hosil qiladi. Tabiatda uning hosilalari mavjud emas. Bu geterohalqali birikma asosida og'riqni qoldi- ruvchi (analgetik) dorivor moddalar olingan.
|
| |
Dispergirlash usullari tozalash - Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar...

|
Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar qarshi -2023
|
bet | 9/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari28.Dispergirlash usullari tozalash.
O‘z navbatida kolloid eritmalarni tozalashda quyidagi usullardan foydalaniladi:
- Dializ
- Elektrodializ
- Ultrafiltratsiya
Dializ yarim o‘tkazgichli membranadan o‘tadigan aralashmalardan kolloid eritmalarni tozalash usulidir. Yarim o‘tkazgichli membranaga kollodiy
sellofanini misol keltirish mumkin.
Dializ o‘tkaziladigan asbobga dializator deb aytiladi.
Elektrodializ. Elektr toki yordamida o‘tkaziladigan dializga elektrodializ deb aytiladi. Elektdializ o‘tkaziladigan asbobga elektrodializator deb aytiladi.
Elektrodializning dializdan farqi – kolloid eritmalarni elektr maydoni ta’sirida juda tez (minutlar va soatlar davomida) tozalanishidir
Ultrafiltratsiya uslubi kolloid eritmaning maxsus yarimo‘tkazgich
membranadan filtrlab o‘tkazishga asoslangan. Bunda filtratga o‘lcham qiymati kichik bo‘lgan zarrachalar o‘tadi, filtrda esa kolloid zarrachalar tutib qolinadi.
Ultrafiltratsiya jarayonini tezlatish maqsadida tozalanilayotgan kolloid eritmaga bosim bilan tasir etiladi
29.Suniy buyrak jarayoni.
Sunʼiy buyrak, gemodializator xastalangan buyraklarning chiqaruv funksiyasini vaqtincha oʻtaydigan apparat. Asosiy vazifasi oʻtkir va surunkali buyrak yetishmovchiligida suv elektrolit va kislotaishqor balansini, qon tarkibini normal saklash, moddalar almashinuvi mahsulotlarini va turli zaharlanishlardan hosil boʻlgan toksinlarni, shuningdek, shishganda organizmdagi ortiqcha suvni chiqarib tashlashdan iborat (gemodializ).
Gemodializ muolajasi samaradorligi gemodializatorlarni dializlovchi yuzasi maydoniga bogʻliq. Dializator texnik xususiyatlarining yaxshilanishi, Sunʼiy buyrak apparatlarining takomillashtirilishi, qonning dializator orqali aylanib oʻtishi tezligining oshishi (AVF takomillashishi) gemodializdagi bemorlar hayotining uzayishiga olib keldi. Shuningdek, bemorlarni davolanishga psixologik tayyorlash ham katta ahamiyatga ega.
|
| |
Tetragidrotiofen haqida malumot - Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar...

|
Qarshi davlat unversiteti tibbiyot fakulteti tibbiy kimyo oraliq savollariga javoblar qarshi -2023
|
bet | 4/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari10.Tetragidrotiofen haqida malumot.
Tiofenning gidrogenlangan (qaytarilgan) shakli tetragidrotiofen biologik ahamiyatga ega bo'lgan moddalar tarkibiga kiradi.
Tetragidrotiofen organizmda oqsil va yog'larning almashinuvi- da katta ahamiyat kasb etuvchi biotin (vitamin H) tarkibiga kiradi. Vitamin <> ning organizmda yetishmasligi oqsil va yog' almashinuvi buzilishi va teri kasalliklariga olib keladi.
11.Triptofan va triptamin haqida malumot.
Bir qator moddalar tarkibida pirrol benzol bilan kondensirlangan sistema ko'rinishda uchraydi. Bu modda indol yoki benzopirrol deb nomlanadi. Uning yadrosi oqsillar tarkibiga kiruvchi geteroha- lqali aminokislota triptofanni hosil qiladi. Bu modda "almashtirib bo'lmaydigan" aminokislotalardan bo'lib, oqsilli oziqa moddalar bilan organizmga kelib tushadi. Bundan tashqari, triptofan muhim neyromediator gormon serotoninni hosil qiladi. Chirituvchi bak- teriyalar ta'sirida triptofandan triptamin hosil bo'ladi. U juda zaharli modda bo'lib, oqsil chirishida hosil bo'ladi. Keyingi bosqichlarida avval skatol, keyin esa indolga qayta aylanadi. Skatol va indol no- hush hidli moddalar bo'lib, chiqindi moddalar tarkibiga kiradi
12.LSD preparat haqida malumot.
Bir qator moddalar tarkibida pirrol benzol bilan kondensirlan- gan sistema ko'rinishda uchraydi. Bu modda indol yoki benzopirrol deb nomlanadi. Uning yadrosi oqsillar tarkibiga kiruvchi geteroha- lqali aminokislota triptofanni hosil qiladi. Bu modda "almashtirib bo'lmaydigan" aminokislotalardan bo'lib, oqsilli oziqa moddalar bilan organizmga kelib tushadi. Bundan tashqari, triptofan muhim neyromediator gormon serotoninni hosil qiladi. Chirituvchi bak- teriyalar ta'sirida triptofandan triptamin hosil bo'ladi. U juda zaharli modda bo'lib, oqsil chirishida hosil bo'ladi. Keyingi bosqichlarida avval skatol, keyin esa indolga qayta aylanadi. Skatol va indol no- hush hidli moddalar bo'lib, chiqindi moddalar tarkibiga kiradi
13.Imidazol va uning malumot
Imidazol - tarkibida ikkita geteroatom saqlovchi besh a'zoli geterohalqali birikmadir. Imidazol o'zi- da tabiati jihatidan farq qiladigan ikkita azot atomini saqlaydi.
Pirrol azoti o'zida kislotali xossalarini mujassamlashtirgan bo'lsa, piridindagi azot asosli xossani beradi.
Molekulasida ham asos, ham kislota xossasini namoyon qiladigan guruhlar bo'lgani uchun imidazol amfoter xossaga ega. U kuchli kislotalar va ishqorlar bilan reaksiyaga kirib tuzlarni hosil qiladi.
Tabiati jihatdan kislota (=NH) va asos (-N=) xossalarini namoyon qiladigan azot atomlarining bo'lishi vodorod bog'lari hisobiga assotsiatlar hosil bo'lishiga olib keladi.
Bu esa o'z navbatida ba'zi geterohalqalarda prototrop tauto meriya kelib chiqishiga (proton tashilish hisobiga shakllanadigan tautometriya) sabab bo'ladi.
|
| |
Tiazol Oksazol uning tibbiyotdagi ahamiyati

|
Tiazol Oksazol uning tibbiyotdagi ahamiyati
|
bet | 6/22 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 350,34 Kb. | | #229858 |
Bog'liq Tibbiy kimyo javoblari18.Tiazol Oksazol uning tibbiyotdagi ahamiyati.
Tiazol va oksazollarni imidazol halqasida bitta azot atomini kis- lorod va oltingugurt atomlariga almashingan hosilasi sifatida ko'rish mumkin. Kuchsiz asoslar, ular elektrofil o'rin olish reaksiyasiga qiyin kirishadi.
Tiazol halqasi vitamin B, tiamin va kokarboksilaza kofermenti tarkibida bo'ladi.
Bakteritsid xususiyatga ega sulfanilamid norsulfazolda tiazol halqasi sulfamid guruhidagi aminoguruhning geterohalqali o'rin- bosaridir. To'intirilgan tiazolidin esa penitsillinlar tuzilishining bir qismi sifatida uchraydi
19.Pellagra kasalligi haqida malumot.
Pellagra kasalligi hujayra devorlarini o'ziga xos shikastlani- shi natijasida kelib chiqqan kasallik bo'lib, unda insonda gapdan adasish, tushkunlikka tushish, qayd qilish, bosh og'rig'i, ko'ngil aynashi, ich ketishi,dermatitlar, terini qurib ketishi va boshqa no- hush belgilar kuzatiladi. Bu kasallikni 3D kasalligi deb ham nomla- shadi, chunki u o'z ichiga demensiya, dermatit, diareya belgilarini.
Kam rivoglangan mamlakatlarda pellagra kasalligi hali ham ochlikning asorati sifatida uchrab turadi.
20.Nikotin kislota va vitamin PP haqida malumot.
Nikotin kislota yoki vitamin PP bir qator davolovchi xususiyat- larga ega, shuning uchun ham uni tibbiyotda faqat vitaminli qo'shim- cha deb emas, to'liqqonli davolovchi vosita deb tan olishgan. Bu modda XIX asrdayoq ma'lum edi, ammo 1937-yilda u pellagra kasal- ligini davolash uchun vitamin PP sifatida ma'lum bo'ladi.
Vitamin PP ning vazifasi insonni shu kasallikdan asrashdan iborat. Bu moddaning oziq-ovqatdagi miqdori odam organizmini toʻliq qondiradi. Vitamin PP sut mahsulotlari, jigar, un mahsulotlarida ko'p miqdorda bo'ladi. Uni pishirish yoki qovurish bilan sifatini pasaytirib bo'lmaydi.
Shuni ham aytib o'tish kerakki, u gormonlar ishlab chiqarilishida, gemoglobin va eritrotsitlar hosil bo'lishida ham ishtirok etadi. U uglevod va yog'larni energiyaga o'tkazib beradi va modda almashinuvini tezlatadi. Vitamin PP ning ikkita faol shakli bor: nikotin kislotaning o'zi va nikotinamid.
|
| |
XK rusumli mayda ifloslikdan tozalash uskunasining texnalogik ko’rsatkichlari

1XK rusumli mayda ifloslikdan tozalash uskunasining texnalogik ko’rsatkichlari.
Paxta bo’yicha mak.unumdorligi, t/soat
1-2 navlar 7
3-5 navlar 5
O’natilgan quvvati,kvt jami 12
Aylanishlar soni, ayl/daq.
Taminlovchi valiklar uchun 0-14
Qoziqli baraban uchun 480
Texnologik tirqishlar, mm:
Qoziqli baraban qoziqlar bilan to’r orasi 12-14
Gabarit o’lchamlar, mm
Uzunligi 3945
Kengligi 2683
Balandligi 1843
Massasi, kg 3100
Barcha tоzalash mashinalarni lоyihalashda ularga quyidagi texnоlоgik talablar qo`yiladi:
1. Ishlоv berilayotgan xоm ashyoga kamrоq mexanik ta`sir etish maqsadida ilоji bоricha ishchi barabanlar sоnini kamaytirish bilan yuqоri tоzalash samaradоrligiga erishish.
2. Texnоlоgik mashinaning tоzalash samaradоrligi yuqоri darajada bo`lib, uning ish unumdоrligi оshishi bilan kamayib ketishiga yo'l qo`ymaslikka erishish.
3. Tоzalash jarayonida tоla va chigitning tabiiy xususiyatlariga salbiy ta`sir etmaslik.
4. Yuqоri tоzalash samaradоrlikni ta'minlagan xоlda yuqоri ish unumdоrlikka erishish.
5. Tоzalash jarayonini avtоmatik bоshqarish tizimini yaratish.
Qoziqli baraban korpusi silindr shaklida bo’lib, korpus bir butun qilib tayyorlanmagan. Korpus to’rt qismga bo’linadi va ular bir-biriga bolt gaykalar yordamida mahkamlanadi. Korpus 3 mm qalinlikdagi listdan shtampovka yordamida tayyorlanadi. Qoziqchalarning diametri 12mm , uzunligi 50mm qilib tayyorlanadi va ular korpusga tashqi tomondan shtampovka yordamida biriktiriladi, ichki tomondan esa payvandlanadi. Qoziqchalar orasidagi masofa 50mm. Barabanning uzunligi 1890 mm, val bilan birgalikda esa 1927 mm hisoblanadi. Korpus yon devorining diametri 280 mm, korpus bilan birgalikdagi diametri esa 310 mm Korpusning har bir qatorida 37 tadan qoziqchalar bo’ladi. Baraban valining diametri 50mm bo’lib, uning shkiv o’rnatiladigan tomoni uzunligi 275 mm, ikkinchi tomoni esa 95 mm hisoblanadi. Barabanning mustahkamligini ta’minlash uchun korpus o’rtasiga devor qo’yilgan.
Qoziqli baraban korpusi va qoziqchalar СТ3СП ГОСТ14637-89 markadagi konstruksion po’latdan, korpus yon devori SCH18 markali cho’yandan tayyorlanadi.
СТ3СП po’latning kimyoviy tarkibi (%)
|
Machine learning - Mustaqil ish mavzu: Katta ma'lumotlar uchun Business Intelligence Bajardi: Sodiqov Sohib. Qabul...

|
Mustaqil ish mavzu: Katta ma'lumotlar uchun Business Intelligence Bajardi: Sodiqov Sohib. Qabul qildi: toshkent – 2023 Mavzu: Katta ma'lumotlar uchun Business Intelligence Reja
|
bet | 2/10 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 99,84 Kb. | | #129290 |
Bog'liq Katta ma\'lumotlar uchun Business IntelligenceMachine learning(mashinali o'qitish) - o'zi o'rganadigan dasturlar yaratish amaliyoti va nazariyasi, sun'iy intellektning katta qismi.
Dasturchilar o'z algoritmlariga xususiy hollarda umumiy qonuniyatlarni aniqlashni o'rgatishadi. Natijada, kompyuter, inson avvaldan ko'rsatib o'tgan buyruqlaridan emas, balki, o'z shaxsiy malakasidan kelib chiqib qaror qabul qiladi. Bunday o'qitishning juda ko'p metodlari data mining'ga oid bo'lishi mumkin.
Mashinali o'qitishga birinchi tarifni 1959-yilda amerikalik informatik Artur Samuel bergan. U sun'iy intellekt elementlariga ega bo'lgan shashka o'yini, dunyoda birinchi o'zi o'rganadigan dasturni yaratgan.
Deep learning(chuqur o'qitish) - yanada murakkab va yanada mustaqil bo'lgan o'zi o'qidigan dasturlar yaratadigan mashinali o'qitish turi. Oddiy mashinali o'qitish hollarida boshqariladigan malaka yordamida kompyuter bilimlarni aniqlab oladi: dasturchi algoritmga ma'lum misollarni ko'rsatadi, xatolarni qo'lda to'g'rilaydi. Deep learningda esa, tizim o'zi o'z funksiyalarini loyihalaydi, ko'p darajali hisob-kitoblar amalga oshiradi va atrof-muhit haqida xulosalar qiladi.
Odatda chuqur o'qitishni neyron tarmoqlarga tadbiq qilishadi. Bu texnologiya asosan rasmlarni qayta ishlashda, nutqni tanishda, neyromashina tarjima, farmatsevtikadagi hisoblashlarda va boshqa zamonaviy texnologiyalarda qo'llaniladi. Asosan Google, facebook va Baidu tomonidan loyihalarga tadbir qilinadi.
Sun'iy neyron tarmog'i - oddiy protsessorlar(sun'iy neyronlar) birlashtirilgan tizimi bo'lib, insonning nerv tizimini imitatsiya qiladi. Bunday struktura evaziga, neyron tarmoqlari dasturlanmaydi, ular o'qitishadi. Huddi haqiqiy neyronlar kabi, protsessorlar signallarni oddiygina qabul qilishadi va boshqa protsessorlarga o'zatishadi. Shu bilan birga, boshqa butun tizim algoritmlar bajara olmaydigan murakkab topshiriqlarni bajaradi.
1943-yilda amerikalik olimlar Uorren Makkalok va Uolter Pittslar sun'iy neyron tarmog'i tushunchasini fanga kiritishgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mustaqil ish mavzu: Katta ma'lumotlar uchun Business Intelligence Bajardi: Sodiqov Sohib. Qabul qildi: toshkent – 2023 Mavzu: Katta ma'lumotlar uchun Business Intelligence Reja
|
Science and innovation

SCIENCE AND INNOVATION
INTERNATIONAL SCIENTIFIC JOURNAL VOLUME 1 ISSUE 8
UIF-2022: 8.2 | ISSN: 2181-3337
1275
ZAMONAVIY HAYOTDA LAZERLAR VA ULARNING TUTGAN O‘RNI
Tolegenova Madina Tolegenovna
Nizomiy nomidagi TDPU Fizika va uni o‘qitish metodikasi kafedrasi o‘qituvchisi
Umarov Lazizbek Azizbek o’g’li
4-kurs talabasi
https://doi.org/10.5281/zenodo.7493033
Annotatsiya. Bugungi zamonaviy hayotning deyarli barcha fan sohalarida — ishlab
chiqarish jarayonlarida o‘zining o‘rnini mustahkamlab borayotgan lazer va lazerga xos ayrim
texnologik jarayonlar haqida maqolada munozara aks etadi. Rivojlanih sur’atlarida lazer va
lazerli texnologiyalarning ahamiyati maqola mazmunini ochishda asos bo‘ladi.
Kalit so‘z va iboralar: lazer, fan, texnologiya, ishlab chiqarish, lazer ixtirosi, ishlov
berish, lazer nuri.
ЛАЗЕРЫ И ИХ МЕСТО В СОВРЕМЕННОЙ ЖИЗНИ
Аннотация. Статья содержит обсуждение лазера и некоторых
технологических процессов, специфичных для лазера, укрепляющего свои позиции
практически во всех научных областях современной жизни - производственных
процессах. Важность лазера и лазерных технологий в темпах развития является
основанием для раскрытия содержания статьи.
Ключевые слова и фразы: лазер, наука, технология, производство, лазерное
изобретение, обработка, лазерный свет.
LASERS AND THEIR PLACE IN MODERN LIFE
Abstract. The article contains a discussion about the laser and some technological
processes specific to the laser, which is strengthening its position in almost all scientific fields
of today's modern life - production processes. The importance of laser and laser technologies
in the development pace is the basis for opening the content of the article.
|
buyurdi va xaotik - 1 gerts nima. Ovoz nima: uning hajmi, kodlanishi va sifati. Ovoz tezligi soatiga km va soniyada metr

|
1 gerts nima. Ovoz nima: uning hajmi, kodlanishi va sifati. Ovoz tezligi soatiga km va soniyada metr
|
bet | 3/3 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 175,36 Kb. | | #133662 |
Bog'liq 1 gerts nimabuyurdi va xaotik... Ular buyurtma qilingan va davriy (ma'lum vaqtdan keyin takrorlangan) bo'lsa, biz ma'lum bir chastota yoki ohangni eshitamiz.
Ya'ni, biz chastotani ma'lum vaqt oralig'idagi hodisaning takrorlanish soni sifatida belgilashimiz mumkin. Shunday qilib, tovush to'lqinlari xaotik bo'lsa, biz ularni shunday qabul qilamiz shovqin.
Ammo to'lqinlar tartibga solingan va vaqti-vaqti bilan takrorlanganda, biz ularni soniyada takrorlanadigan tsikllar soni bilan o'lchashimiz mumkin.
Audio namuna olish tezligi
Ovozni tanlash tezligi - bu 1 soniya ichida signal darajasini o'lchashlar soni. Hertz (Hz) yoki Gertz (Hz) ilmiy o'lchov birligi bo'lib, hodisaning soniyada necha marta takrorlanishini aniqlaydi. Biz ushbu qurilmadan foydalanamiz!
Audio namuna olish tezligi
Ehtimol, siz bunday qisqartmani tez-tez ko'rgansiz - Hz yoki Hz. Masalan, ekvalayzer plaginlarida. Ularda o'lchov birliklari gerts va kilogerts (ya'ni 1000 Gts).
Odatda, odam 20 Hz dan 20 000 Hz (yoki 20 kHz) gacha bo'lgan tovush to'lqinlarini eshitadi. 20 Gts dan kam bo'lgan har qanday narsa infratovush... 20 kHz dan yuqori bo'lgan har qanday narsa ultratovush.
Keling, EQ plaginini ochib, uning qanday ko'rinishini ko'rsataman. Siz bu raqamlar bilan tanish bo'lsangiz kerak.
Ovoz chastotalari
Ekvalayzer yordamida siz inson eshitadigan diapazonda ma'lum chastotalarni susaytirishingiz yoki kuchaytirishingiz mumkin.
Kichik bir misol!
Bu erda menda 1000 Gts (yoki 1 kHz) da hosil qilingan tovush to'lqinining yozuvi bor. Agar kattalashtirib, uning shakliga qarasak, uning to'g'ri va takroriy (davriy) ekanligini ko'ramiz.
Takroriy (davriy) tovush to'lqini
Bir soniya ichida bu erda minglab takroriy tsikllar sodir bo'ladi. Taqqoslash uchun biz shovqin sifatida qabul qiladigan tovush to'lqinini ko'rib chiqaylik.
Buzilgan ovoz
Muayyan takrorlanish chastotasi yo'q. Bundan tashqari, o'ziga xos ohang yoki ohang yo'q. Ovoz to'lqini ishlamay qolgan. Agar biz ushbu to'lqinning shakliga qarasak, unda takrorlanadigan yoki davriy hech narsa yo'qligini ko'rishimiz mumkin.
Keling, to'lqinning to'yingan qismiga o'tamiz. Biz kattalashtiramiz va u doimiy emasligini ko'ramiz.
Masshtablashda tartibsiz to'lqin
Tsikllik yo'qligi sababli, biz ushbu to'lqinda biron bir aniq chastotani eshita olmaymiz. Shuning uchun biz uni shovqin sifatida qabul qilamiz.
|
| |
Rolikli toʻxtatgichlar - Mavzu: Toʻxtatgichlar tuzilishi va sozlashni oʻrganish Reja

|
Mavzu: Toʻxtatgichlar tuzilishi va sozlashni oʻrganish Reja
|
bet | 3/4 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 327,37 Kb. | | #124461 |
Bog'liq MTTM TAQDIMOT 2Rolikli toʻxtatgichlar.
Elektromagnitli ikki kolodkali toʻxtatgich (T.I.T)
Bu turdagi toʻxtatgichni kolodkalari shkivga (biriktirish muftasi) prujina 1 bilan siqiladi. Prujina kolodkalariga richaglar 4 va 5 tortqi 2, shtok 3 orqali ta’sir qiladi. Chigʻir elektrodsirkulini tok tarmogʻiga ulangan tok elektromagnit gʻaltagidan oʻtib, gʻaltak va yakor 6 ni yaqinlashtiriladi. Yakor oʻz navbatida prujina 1 ni qisadigan va asosiga sharnirli mahkamlangan 5 richaglar siljiganda toʻxtagich kolodkalari bilan shkif orasida tirqish hosil boʻladi.
Bu tirqish yukni koʻtarish va tushirishda mexanizm barabanining erkin aylanishini ta’minlaydi. Kolodkalarning qochishini cheklash uchun rostlovchi vintli 8, tirgak 7, bor. Prujina kuchi gayka 9, kolodkaning qochishini esa gayka 10 bilan rostlanadi. Richag 5 ni oʻz joyga qaytarish uchun yordamchi prujina 11 oʻrnatilgan.
Elektromagnit gʻaltagini elektr tarmogʻidan prujina 1 kerilib, tortqi shkiv orasida normal bosim hosil boʻladi. Natijada shkivning aylanishiga toʻsqinlik qiluvchi ishqalanish hosil boʻladi.
TIT (TKT) markali tormoz sxemasi
Toʻxtatgichlarni sozlash
1. T.I.T. Turidagi toʻxtatgichlarni sozlash usullari.
1.1 Gayka 10 ni qoʻzgʻatmay kalit bilan ushlab turiladi va magnit yakorini kerakli masofaga qaytguncha toʻxtatgich shtogi 3 ni aylantiriladi. Yakorni normal yurish nominal harakatni 50-70% tashqil qilish kerak.
1.2 Asosiy prujina sozlanadi, gayka 9 mahkam ushlanib kontrgayka 10 yordamida toʻxtatgich shtogi aylantiriladi. Natijada prujina 3 siqiladi, yoki keriladi.
1.3 Toʻxtatgich kolodkalari va shkiv orasidagi yuzaga keladigan tirqishni kichraytirish uchun, sozlash bolti 6 ni siljitib kolodka va shkiv orasida oraliq masofa bir qiymatga keltiriladi.
Elektrogidravlik turtgichli ikki kolodkali
toʻxtatgich (T.I.T-300)
Bunday toʻxtatgichni kolodkalari 20 va 21 richaglari 7 va 27 ga barmoqlar 26 vositasida sharnirli qilib mahkamlangan. Richaglar 7 va 27 ni bir tomoni 1 asosga barmoq 6 bilan qoʻzgʻaluvchi qilib mahkamlangan. Ularni ikki tomoni bir biriga oʻq 24 orqali bogʻlangan. Oʻq 24 ning oʻng tomoni richag 27 ga gaykalar 22 va 25 hamda barmoq 23 vositasida, chap tomoni esa richag 7 ga barmoq 18 bilan qoʻzgʻaluvchi qilib mahkamlangan uch yelkali richag 19 ni kichik yelkasiga barmoq 17 bilan bogʻlangan.
Uch yelkali richag 19 ni oʻrta yelkasiga barmoq 18 yordamida oʻq 8 mahkamlangan. Bu oʻq richag 7 ga payvandlangan tirgak 16 ni teshigi orqali qoʻzgʻaluvchan qilib oʻtkazilgan boʻlib unga prujina 14 kiydirilgan. Prujinani yuqori tomoni tirgak 15 ga taqaladi, ikkinchi tomoni esa qalpoq 10 va gayka 9 vositasida oʻqdan chiqib ketmaydigan qilib qisilgan.
Uch yelkali richag 19 va 9 katta yelkasiga 13 barmoq vositasida elektrogidroturtgich 12 ni qoʻzgʻaluvchan oʻqi mahkamlangan. Kolodaka bilan shkiv orasidagi tirqishni vint 2 va gayka 3 yordamida sozlanadi.
|
| |
Og’ir jismoniy ishlar uchun ishlab chiqarish xonalari, ish joyidagi havoning harorati, nisbiy namligi va harakat tezligining me’yorlari

Og’ir jismoniy ishlar uchun ishlab chiqarish xonalari, ish joyidagi havoning harorati, nisbiy namligi va harakat tezligining me’yorlari
yil fasli
|
Havoning harorati ºC
|
nisbiy namligi, %
|
Havoning harakat tezligi, m/s
|
sovuq
|
16-18
|
60-40
|
0.3
|
iliq
|
18-21
|
60-40
|
0.5
|
issiq
|
20-30
|
60-30
|
0.5-1.0
|
Payvandlash jarayonida turli xil zararli gazlar va aerozollar ajralib chiqadi. Buni oldini olish uchun birinchi navbatda payvandlovchi zarur himoya vositalaridan foydalanishi lozim. Bundan tashqari payvandlash postida zararli gazlarni so’rish qurilmalari bo’lishi lozim.
Shaxsiy himoya vositalari -asosan inson tana a’zolari ( nafas olish yo’llari, yuz, ko’z, bosh, eshitish a’zolari, teri va boshqalar.) himoyalovchi vositalarga bo’linadi.Shaxsiy himoya vositalari qo’llanilishiga qarab bir necha sinflarga bo’linadi.
1.Himoya kostyumlari(pnevmo,gidrokostyum,skafandrlar).
2.Maxsus kiyimlar( kurtkalar, shimlar, kostyumlar, xalat, fortyuk, nimcha va palto’lar).
3.M axsus oyoq kiyimlar ( etik, yarim etik, botinka, kalish va boshqalar).
4.Boshni himoyalash vositalari (kaska, shlem, shapka, qalpoq va shlyapalar).
5.Qo’lqoplar, ko’zoynaklar, shovqindan himoyalovchi vositalar, himoya tasmalari, poyondoz qo’l ushlagich va boshqalar.
6.Teri a’zolarini saqlovchi dermotologik vositalar ( sovun, pasta, krem va mazlar).
7.Odam boshini mexanik va elektr tokidan himoyalovchi vositalar.
Pаyvаndchining ish o‘rni yaxshi yoritilgаn bo‘lishi kеrаk. Kаbinаlаrdа, yig‘ish mаydоnchаlаridа vа аyniqsа sig‘imlаr (idishlаr) ichidа ishlаgаndа elеktr xаvfsizligigа аsоsiy e’tibоrni qаrаtish zаrur, yoyni tа’minlаsh mаnbаlаri, drоssеllаr, biriktirgich-аjrаtgich kоrpuslаri, pаyvаndlаsh stоllаrini yеrgа ulаshning аmаldаgi mе’yorlаri vа qоidаlаrigа qаt’iy аmаl qilish zаrur. Sig‘imlаr ichidа pаyvаndchi himоyalоvchi kuzаtuvchi bilаn ishlаshi kеrаk.
|
Xulosa va takliflar - Mashinasozlik texnologiyasi

Xulosa va takliflar
Xulosa o’rnida shuni ta’kidlash joizki, paxta sanoati O’zbekiston Respublikasi iqtisodiyotining asosiy tayanchlaridan biri hisoblanadi. Ma’lumki, paxtani dastlabki ishlash sohasida keyingi yillarda davr talabiga ko’ra yuz berayotgan o’zgarishlar, joriy etilayotgan yangi texnika va texnologiyalar, paxtani dastlabki ishlashda ko’proq va sifatli tola ishlab chiqarish bilan tannarxini kamaytirish ishlari olib borilmoqda. Sifatli paxta tolasi olish paxta tozalash korxonalaridagi tozalash mashinalarining sozligiga bevosita bog’liq.
Men bu bitiruv malakaviy ishimda paxta tozalash korxonalarida ishlatiladigan qoziqli baraban korpusini yig’ish va payvandlashni loyihalash bo’yicha ish olib bordim. Paxtani iflosliklardan tozalashda qoziqli baraban asosiy konstruksiya hisoblanadi. Konstruksiyani yig’ish va payvandlash ishlarini loyihalashdan oldin konstruksiya materialini o’rganib chiqdim. Undan so’ng korpus materialining xossalariga va payvandlanuvchanlik xususiyatlaridan kelib chiqib payvandlash usulini tanladim. Payvandlash usulini tanlashda ikki xil usulni solishtirib, eng samaralisini tanlab oldim. Shu alohida aytish kerakki, konstruksiyani yig’ish va payvandlashda eng ko’p vaqt qoziqchalarni korpusga payvandlash ishlariga sarf bo’ladi. Shuning uchun quyidagi takliflarim mavjud: payvandlash ishlarini osonlashtirish maqsadida yangi payvandlash moslamasini yaratdim. Bu moslama qoziqchalarning korpusga perpendikulyar va bir-biriga nisbatan parallel payvandlanishini ta’minlaydi, payvandlash uchun vaqt kamroq sarf bo’ladi va payvandlash jarayoni ham osonlashadi.
Bir so’z bilan aytganda, bitiruv malakaviy ishimni bajarishda paxta tozalash jihozlari va uskunalari haqida juda ko’p yangi ma’lumotlarga ega bo’ldim va shu o’rinda to’rt yil davomida olgan bilimlarimni yanada mustahkamlab oldim.
|
Toʻxtatgichlarning turlari

|
Toʻxtatgichlarning turlari
|
bet | 2/4 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 327,37 Kb. | | #124461 |
Bog'liq MTTM TAQDIMOT 22.Toʻxtatgichlarning turlari
Friktsion toʻxtatgichlar. Koʻtaruvchi mexanizm valiga mahkamlangan shkiv 1 va alohida kulachok 2 dan iborat boʻladi. Kulachok oʻz massasi yoki prujina ta’siri ostida shkivga qisiladi. SHkiv yuzasi bilan kulachok orasidagi ishqalanishni oshirish uchun kulachokka pona shakli beriladi. Friktsion toʻxtatgichlar ravon ishlaydi, ammo unchalik ishonchli boʻlmaydi va ish yuzalari notekis yeyiladi. SHuning uchun ham yuk koʻtaruvchi mashinalarda asosan xrapovikli va rolikli toʻxtatgichlar ishlatiladi.
Friktsion toʻxtatgich.
A) yassi ishqalanish; b) ponasimon yuzali.
Xrapovikli toʻxtagichlar. Bu toʻxtatgichlar koʻtarish mexanizmi yuritmasi vali 2 ga oʻrnatilgan xrapovik yoki tishli gʻildirak 1, mexanizmning qoʻzgʻalmas elementiga mahkamlangan oʻq 3 va shu oʻqqa oʻrnatilgan tirgak 4 dan tashkil topadi. Yuk koʻtarganda xrapovik val bilan birgalikda strelka koʻrsatgan yoʻnalishda aylanadi, tirgak esa bemalol uning tishidan sirpanib oʻtadi. Valning aylanish yoʻnalishini oʻzgartirish vaqtida tirgak xrapovik tishga tiraladi va yukning pastga tushib ketishiga toʻsqinlik qiladi. Yukni tushirish vaqtida tirgakni xrapovik bilan ilashishdan chiqarish kerak.
Xrapovikli toʻxtatgich.
a) toʻxtatgich sxemasi; b) sobachka hisobi.
Rolikli toʻxtatgichlar . Korpus 1, vtulka 2 va vtulka chuqurchalariga qoʻyilgan roliklar 3, prujina 4 va shtift 5 dan iborat. Vtulka val 5 ga qarama-qarshi yoki u bilan bir tomonga, lekin valning aylanish tezligiga nisbatan kam tezlikda aylansa, vtulka korpusida erkin aylanadi. Agar vtulka val bilan bir tomonga aylanib, tezligi undan ortib ketsa, roliklar vtulka bilan birga korpus 1 orasiga qisilib qoladi. Shundan keyin korpus vtulka ham val bilan birgalikda aylanadi. Chunki vtulkaning aylanish tezligi ortib ketishiga roliklar yoʻl qoʻymaydi.
Roliklar qattiqligi HRC 59...63 boʻlgan SHX15 markali poʻlatdan tayyorlanadi. Ulanish soni kichik boʻlgan ayrim mexanizmlarda qattiqligi HRC 60...62 boʻlgan U8A markali poʻlat ishlatiladi.
Korpus va vtulka SHX15 (HRC 59...63), 40X (HRC 45...56), U10 (HRC 60...64) markali poʻlatdan tayyorlanadi. Yuk koʻtaruvchi mashinalarda ishlatiladigan rolikli toʻxtatgichlarda rolikning uzunligi, odatda, lp = (1…4) d deb olinadi, bunda d – rolik diametri.
|
| |
Katta ma'lumotlardan foydalanishning asosiy muammolari

|
Katta ma'lumotlardan foydalanishning asosiy muammolari
|
bet | 7/10 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 99,84 Kb. | | #129290 |
Bog'liq Katta ma\'lumotlar uchun Business IntelligenceKatta ma'lumotlardan foydalanishning asosiy muammolari
Katta narxga qo'shimcha ravishda, Big Data-ni turli sohalarda amalga oshirishga to'sqinlik qiluvchi asosiy omillardan biri bu qayta ishlanadigan ma'lumotni tanlash muammosi, ya'ni qaysi ma'lumotni olish, saqlash va tahlil qilish kerakligini aniqlash va bu hisobga olinmasligi kerak.
Yana bir katta ma'lumotlar muammosi axloqiy masaladir. Boshqacha qilib aytganda, mantiqiy savol tug'iladi: bunday ma'lumotlarni yig'ish (ayniqsa foydalanuvchini bilmasdan) shaxsiy hayotning chegaralarini buzish deb hisoblash mumkinmi?
Google va Yandex qidiruv tizimlarida saqlanadigan ma'lumotlar IT gigantlariga doimiy ravishda o'z xizmatlarini takomillashtirish, foydalanuvchilarga qulay va yangi interfaol dasturlarni yaratishga imkon beradi. Buning uchun qidiruv tizimlari Internetda foydalanuvchi faoliyati to'g'risidagi ma'lumotlar, IP manzillari, joylashuv ma'lumotlari, qiziqishlar va onlayn xaridlar, shaxsiy ma'lumotlar, pochta xabarlari va hokazolarni to'playdi. Bularning barchasi Internetda foydalanuvchi harakatlariga qarab kontekstual reklama namoyish qilish imkonini beradi. Bunday holda, odatda foydalanuvchilarning roziligi so'ralmaydi va o'zingiz haqingizda qanday ma'lumotlarni taqdim etishni tanlash imkoniyati berilmaydi. Ya'ni, sukut bo'yicha, Big Data keyinchalik sayt ma'lumot serverlarida saqlanadigan barcha narsalarni to'playdi.
Shundan kelib chiqib, ma'lumotlarni saqlash va ulardan foydalanish xavfsizligi bilan bog'liq quyidagi muhim masala kelib chiqadi. Masalan, iste'molchilar o'z ma'lumotlarini avtomatik ravishda uzatadigan bu yoki boshqa tahliliy platforma xavfsizmi? Bundan tashqari, ko'plab biznes vakillari katta hajmdagi ma'lumotlarni samarali boshqarish va ularning yordami bilan muayyan biznes muammolarini hal qilishga qodir yuqori malakali tahlilchilar va marketologlarning etishmasligini ta'kidlamoqdalar.
Big Data-ni amalga oshirishdagi barcha qiyinchiliklarga qaramay, biznes ushbu yo'nalishga investitsiyalarni ko'paytirishni rejalashtirmoqda. Gartner tadqiqotiga ko'ra, ommaviy axborot vositalari, chakana savdo, telekommunikatsiya, bank va xizmat ko'rsatish kompaniyalari Big Data investitsiya sohalarida etakchi hisoblanadi.
|
| |
Yoyli dаstаkli pаyvаndlаsh rеjimlаri

Yoyli dаstаkli pаyvаndlаsh rеjimlаri
Pаyvаndlаsh rеjimi dеgаndа pаyvаndlаsh jаrаyonidа bаjаrilаdigаn shаrtlаr yig’indisi tushunilаdi. Pаyvаndlаsh rеjimi pаrаmеtrlаri аsоsiy vа qo’shimchа pаrаmеtrlаrgа bo’linаdi. Pаyvаndlаsh rеjimining аsоsiy pаrаmеtrlаrigа tоkning kаttаligi, turi vа qutbi; elеktrоdning diаmеtri, kuchlаnish, pаyvаndlаsh tеzligi vа elеktrоd uchining ko’ndаlаng tеbrаnish kаttаligi kirаdi, qo’shimchа pаrаmеtrlаrgа — elеktrоd qulоchining kаttаligi, elеktrоd qоplаmаsining tаrkibi vа yo’g’оnligi, аsоsiy mеtаllning bоshlаng’ich hаrоrаti, elеktrоdning fаzоdаgi vаziyati (vеrtikаl, qiya) vа pаyvаndlаsh vаqtidа buyumning vаziyati kirаdi.
Elеktrоd simining diаmеtri pаyvаndlаnаdigаn mеtаll qаlinligigа qаrаb tаnlаnаdi
Uchmа-uch birikmаlаrni pаyvаndlаshdа pаyvаndlаnаyotgаn mеtаll qаlinligigа nisbаtаn elеktrоd simi diаmеtri
3-jadval.
Payvandlanadigan
Metal qalinligi, mm
|
0.5-1.5
|
1.5-3
|
3-5
|
6-8
|
9-12
|
13-20
|
Elektrod simining
Diametri, mm
|
1.5-2.0
|
2-3
|
3-4
|
4-5
|
4-6
|
5-6
|
Elеktrоd diаmеtri kаttа bo’lsа, pаyvаndlаshdа ish unumi оshаdi, lеkin pаyvаndlаnаdigаn mеtаll erishi mumkin, vеrtikаl vа ship hоlаtdаgi chоklаrni ishlаsh qiyinlаshаdi, chоk tubi chаlа erishi mumkin. Shuning uchun hаm ko’p qаtlаmli chоkning birinchi qаtlаmi hаmmа vаqt diаmеtri 4 – 5 mm elеktrоd bilаn pаyvаndlаnаdi. U-simоn ishlаngаn chоkning bаrchа qаtlаmlаrini bir xil (mаksimаl yo/l qo’yilgаn diаmеtrli) elеktrоd bilаn pаyvаndlаsh mumkin.
Vеrtikаl vа ship chоklаr diаmеtri 5 mm dаn оrtiq bo'lmаgаn elеktrоdlаr bilаn pаyvаndlаnаdi. Chаtim (hаr jоydаn tutаshtirish) chоklаr vа eritib yotqizilаdigаn kichik kеsimli vаliklаr diаmеtri 5 mm dаn оrtmаydigаn elеktrоdlаr bilаn bаjаrilаdi. Tоk kuchi kаm bo’lsа, issiqlik pаyvаndlаsh vаnnаsigа yеtаrli dаrаjаdа kеlmаydi vа аsоsiy mеtаll bilаn eritilgаn mеtаll yaxshi birikmаsligi mumkin. Nаtijаdа pаyvаnd birikmаning mustаhkаmligi kеskin kаmаyadi. Tоk hаddаn tаshqаri kuchli bo’lgаnidа, pаyvаndlаshni bоshlаgаndаn kеyin sаl vаqt o’tishi bilаn elеktrоd qizib kеtаdi, uning mеtаli tеz erib chоkkа оqib tushаdi. Nаtijаdа chоkkа eritib qo’shilаdigаn mеtаlldаn оrtiqchа tushаdi, elеktrоdning suyuq mеtаli erimаgаn аsоsiy mеtаllgа tushib qоlgudеk bo’lsа, chаlа pаyvаndlаngаn jоylаr hоsil bo’lish xаvfi tug’ilаdi.
Kаm uglеrоdli po’lаtni pаstki hоlаtdа uchmа-uch qilib pаyvаndlаsh uchun tоk miqdоrini tаnlаshdа аkаd. K. K. Xrеnоvning quyidаgi fоrmulаsidаn fоydаlаnsа hаm bulаdi:
Ipаy=(20+6)d,
Bunda, Ipаy – tоk, A;
d – elеktrоd mеtаll stеrjеnining diаmеtri, mm.
Vеrtikаl vа ship chоklаrni pаyvаndlаshdа pаstki hоlаtdаgi chоklаrni pаyvаndlаshdаgigа nisbatan tоk qiymаti 10–20 % kаm bo’lаdi.
Birikmаlаrni ustmа-ust vа tаvr shаklidа pаyvаndlаshdа kаttа tоk ishlаtilishi mumkin. Chunki bundаy hоllаrdа erib tеshilish hоllаri kаm bo’lаdi.
Yoy bilаn dаstаki pаyvаndlаshdа kuchlаnish mеtаllning to’lа pаyvаndlаsh chuqurligigа kаm tа‘sir qilаdi, hаttо bu tа‘sirni nаzаrgа оlmаsа hаm bo’lаdi. Chоkning kеngligi elеktrоd kuchlаnishigа to’g’ri bоg’lаngаn. Kuchlаnish оrtgаnidа chоkning kеngligi оrtаdi.
|
Educational Research in Universal Sciences issn: 181-3515 volume

Educational Research in Universal Sciences
ISSN: 2181-3515 VOLUME 2 | ISSUE 9 | 2023
https://t.me/Erus_uz Multidisciplinary Scientific Journal September, 2023
4
ELEKTRON TIJORAT RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Ashurov Shuhratbek Qudrat o‘g‘li
Jamoat xavfsizligi universiteti magistratura talabasi
Mirazova Shoxista Davron qizi
Jamoat xavfsizligi universiteti magistratura talabasi
Maxmudov Nurislom Ilxom o‘g‘li
Jamoat xavfsizligi universiteti magistratura talabasi
ANNOTATSIYA
Maqolada hozirgi kunda o‘zining iqtisodiyotda o‘z o‘rnini mustahkamlab
kelayotgan Elektron tijorat to‘g‘risida. Elektron tijorat
sohasining rivojlanish
istiqbollari, me’yoriy huquqiy hujjatlar shakllangankigi hamda ko‘rsatkichlari tahlil
qilinadi.
Kalit so‘zlar: elektron tijorat, YaIM, mobil abonentlar, savdo aylanmasi.
АННОТАЦИЯ
Статья посвящена
электронной коммерции, которая в настоящее время
укрепляет свои позиции в экономике. Будут проанализированы
перспективы
развития сферы электронной коммерции, сформированы нормативные правовые
акты и показатели.
Ключевые слова: электронная коммерция, ВВП, мобильные абоненты,
оборот продаж.
ABSTRACT
The article is devoted to e-commerce, which is currently strengthening its position
in the economy. Prospects for the development
of e-commerce will be analyzed,
regulatory legal acts and indicators will be formed.
Keywords: e-commerce, GDP, mobile subscribers, sales turnover.
KIRISH
XXI asrda insonlarning ajralmas bir qismiga aylangan internet oldingi davrlardagi
faoliyatlarni bir muncha osonlashtirdi. 1980-yillarda bir-biri bilan elektron hujjatlar
almashuvchi individual foydalanuvchilar soni oshganidan soʻng, 1990-yillarda eBay
va Amazonning yuksalishi elektron tijorat sanoatida inqilob qildi. Iste’molchilar endi
Uskunalarning xavfsiz ishlash shartlari

Uskunalarning xavfsiz ishlash shartlari
Konstruksiyani yig’ish va payvandlash jarayonida bir necha turdagi uskuna va jihozlar, turli xil moslamalardan foydalaniladi. Ulardan foydalanishda xavfsizlik qoidalariga rioya etish zarur hisoblanadi. Masalan, qoziqli barabanni yig’ish flanesni valga o’rnatishdan boshlanadi. Buning uchun birinchi navbatda val komplektlash moslamasiga o’rnatiladi. Agar val moslamaga yaxshi o’rnatilmasa flanesni o’rnatish jarayonida qo’zg’alib tushib ketishi mumkin.
Payvandlash jarayonida asosan elektr toki bilan ishlaydigan jihozlardan foydalaniladi. Bunday jihozlarning xavfsiz ishlashi uchun tok manbalarini va yoyni ta'minlash bilan bog’liq bo’lgan hamma simlarni ishonchli izolyasiyalash, payvandlash apparatlarining korpuslarini yerga ulash zarur. Ta'minlash manbalarining, apparat yashiklarining korpuslari, yordamchi elektr jixozlar ham yerga ulanishi kerak. Yerga ulovchi simlarning kesimi kamida 25 mm2 bo’lishi zarur. Payvandlash jixozini faqat navbatchi elektr montyori tarmoqqa ulaydi, uzadi va remont qiladi. Payvandchilarga bu ishlarni bajarish man qilinadi.
Elektr toki bilan shikastlanish xavfining oldini olish. Eritib payvandlashda o’zgarmas tokda salt ishlash kuchlanishi 110 V gacha yetadigan, o’zgaruvchan tokda 80 V bo’lgan, plazma vositasida payvandlash va kesishda 170-200 V bo’lgan ta'minlash manbalaridan foydalaniladi. Shuning uchun bu manbalar yoy uzilganida ularni ko’pi bilan 0,5 s mobaynida uzib qo’yadigan avtomatik qurilmalarga ega bo’lishi kerak. Odam tanasi elektr qarshiligi kattaligining o’zgarib turishini hisobga olib (masalan, quruq terida qarshilik 8000-20 000 Om ni tashkil qiladi, qo’llar nam bo’lganida, terida shikastlanishlar bo’lganida qarshilik 400-1000 Om gacha kamayadi), 12 V dan oshmaydigan kuchlanish (ko’chma yoritish) xavfsiz hisoblanadi. Agar payvandchi tor xonada ishlasa va metall sirtlari katta yuzaga tegib tursa, elektr toki bilan shikastlanish xavfini kamaytirish uchun quyidagi tadbirlarga amal qilish zarur:
Ta'minlash manbalarida yuqori kuchlanishli avtomatik vklyuchatellardan foydalanish.
Elektrod tutkichning ishonchli tuzilishi va yaxshi izolyasiyalanishi, u elektrod tutkichning tok elituvchi qismlarining payvandlanayotgan buyumga yoki payvandchi qo’llariga tasodifan tegib ketmasligini kafolatlaydi. Tuzuk va quruq korjoma va qo’lqoplar bilan ishlash. Tor bo’lmalarda va berk bo’shliqlarda ishlashda albatta rezina kalishlar va gilamchalar, kuchlanishi 6-12 V dan oshmaydigan yoritish manbalaridan foydalanish. 1-4 punktlarda ko’rsatilgan talablarga rioya qilish bilan bir qatorda, elektr toki bilan shikastlanishning oldini olnsh maqsadida, yuqori kuchlanish zanjiriniig klemmalariga va qisuvchi boltlariga tegish avtomatlarning elektrod uzatuvchi va yuritish mexanizmlari elektr dvigatellarining klemmalar o’rnashgan joy qopqopini olish, apparat yashiklari va
transformatorlarning eshikchalarini ochish hamda ularni rostlash va shu kabilar man qilinadi.
|
TIT (TKTG-300) markali tormoz sxemasi

|
TIT (TKTG-300) markali tormoz sxemasi
|
bet | 4/4 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 327,37 Kb. | | #124461 |
Bog'liq MTTM TAQDIMOT 2TIT (TKTG-300) markali tormoz sxemasi.
T.K.T.G. turidagi toʻxtatgichni sozlash
- Gidrouzatgich shtogini normal yoʻli belgilanadi. Gayka 21 yordamida richagni chap tomonga siljitiladi va avval boʻshatib qoʻyilgan gayka 25 buraladi. Gayka 25 ni burash gidrotutgich shtogi porshenini nominal yoʻliga taxminan teng qiymatga (30 - 60%) yetguncha balandlikka koʻtariladi. Buning natijasida kolodka bilan shkiv orasida yuzaga keladigan tirqish yoʻqotiladi.
- Kerakli tormozlanish vaqtini belgilash uchun zarur boʻlgan toʻxtatish momentini beradigan qilib prujina sozlanadi. Buning uchun gayka 9 buralib yoki yuqoriga siljitiladi.
- Kolodka bilan shkiv orasidagi oraliq masofa bir xil qiymatga keltirish. Bu usulda turtgich shtogi yuqori holatga keltiriladi va sozlash bolti 3 yordamida kolodka bilan shkiv oʻrtasidagi oraliq masofa bir xil qiymatga keltiriladi. Sozlash tugagandan soʻng bolt 3 gayka 2 bilan boʻshab ketmaydigan qilib qotiriladi
Foydalanilgan adabiyotlar:
- Hemis resurslari
- Maʼruzalar matni 2023y
- Yangi majmua
Eʼtiboringiz uchun raxmat
|
| |