1-mavzu: "Akademik yozuv" fanining mazmuni va vazifalari. Yozuv jarayoni

1-mavzu: "Akademik yozuv" fanining mazmuni va vazifalari. Yozuv jarayoni
Ma’ruza
1-mavzu: “Akademik yozuv” fanining mazmuni va vazifalari.
Yozuv jarayoni.
Reja:
|
1.
|
Fanning mazmuni va vazifalari.
|
2.
|
Til va yozuv.
|
3.
|
O‘zbek yozuvlari tarixi.
|
4.
|
Yozuv jarayoni.
|
1-reja ►
Korxonalarda ish qog‘ozlarini davlat tilida yuritishga o‘tish qiyinchilik bilan kechmoqda. Buning sabablaridan biri davlat tilida ish yuritish bo‘yicha tegishli qo‘llanmalar, uslubiy ishlarning kamligi bo‘lsa, ikkinchisi, bu sohada hali mutaxassislar tayyorlashga kirishilmaganligi, ishlab turgan mutaxassis xodimlarning hujjatchilik bo‘yicha malakasini oshirish borasida yetarlicha ish qilinmayotganidir.
O‘zbekiston Respublikasi Oliy va o ‘rta maxsus ta’lim vazirligi 1996- yil 14-noyabrda O ‘zbekiston Respublikasining “Davlat tili haqida ” (yangi tahrirda)gi Qonunni bajarish tadbirlari to‘g‘risida 267-sonli buyruq chiqardi.
Unda oliy o ‘quv yurtlarida xodimlar va talabalar uchun “Davlat tilida ish yuritish, hujjatchilik va atamashunoslik” kurslarini 1997-yildan e ’tiboran doimiy ravishda tashkil etish qat ’iy qilib qo‘yilgan.
1. Fanning mazmuni va vazifalari.
TATU Qarshi filiali direktori yuqorida qayd etilgan ko‘rsat-
madan kelib chiqib, talabalar uchun dastlab “Mutaxassislik tili” fanidan, keyinchalik “Akademik yozuv” fanidan nazariy va amaliy mashg‘ulotlar o‘tishni tashkil etdi.
Ma’lumki, boshlang‘ich tashkilotlardan tortib davlatning oliy organlarigacha hujjatlarga tayanib ish yuritadi. Yuqorida ta’kidlanganidek, yaqin vaqtlargacha hujjatlarning aksariyati rus tilida rasmiylashtirilar edi. O‘zbek tilida ayrim hujjatlargina yuritilar, ular ham rus tilidagi hujjatlar andozasiga asoslanar edi.
O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishib, demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyati qurish yo‘lidan borayotgan bugungi kunda dunyo andozalari darajasidagi bilimdon, zukko, har tomonlama yetuk texnik mutaxassis kadrlarni tayyorlash muhim ahamiyat kasb etmoqda. Mazkur fan talabalarga matnlar, ularning turlari, har bir matnda aks etishi lozim bo‘lgan ma’lumotlar, axborotlar, ijtimoiy-iqtisodiy, siyosiy-ma’naviy hayotimizga oid hamda o‘rganayotgan mutaxassisliklariga doir terminlar, ularni tanlashdagi o‘ziga xos xususiyatlarni o‘rgatish uchun mo‘ljallangan.
Bu esa ta’lim andozalariga yangi, zamonaviy fanlarni kiritish orqali amalga oshiriladi. Endilikda respublikamizdagi barcha korxonalarda yuritiladigan hujjatlarni o‘zbek tili qonun-qoidalariga mos ravishda rasmiylashtirilishiga erishishdek ulkan vazifa hammamizning oldimizda turibdi.
“Akademik yozuv” fani “Davlat tili haqida”gi Qonunning quyidagi moddalariga tayanadi:
“Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi” va “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun talablaridan kelib chiqqan holda Toshkent moliya institutida iqtisodchi-bakalavrlarga “Akademik yozuv” fani kiritildi.
Shunga ko‘ra institut talabalari uchun “Akademik yozuv” kursining kiritilishi maqsadga muvofiq ish bo‘ldi.
Fanning maqsadi -
iqtisodiyot sohasida bilimli, zukko, og‘zaki va yozma savodxonligi yetuk mutaxas sisni tayyorlash uchun talabalarda iqtisodiy til bilimlarini - so‘z va terminlarni qo‘llash, gap va matnlarni to‘g‘ri va mantiqli tuzish, nutqiy etiket va notiqlik mahorati bo‘yicha bilim, ko‘nikma va malakani shakllantirishdir.
“Akademik yozuv” fani fanlar bilan chambarchas bog‘liqdir. Bakalavr o‘z mutaxassislik fanlari bilan bir qatorda kompyuter texnologiyalari, ish yuritish va hujjatchilik to‘g‘risida mukammal bilimga ega bo‘lmasdan turib, o‘z fikrini axborot texnologiyalari sohasiga qo‘yiladigan talablar asosida aniq va ravshan ifoda eta olmaydi. Shunga ko‘ra, bo‘lajak texniklar o‘ziga xos xususiyatlaridan puxta xabardor bo‘lmog‘i lozim.
Bakalavrlar o‘z ixtisosligidan kelib chiqqan holda, O‘zbekiston texniklar yuksaltirishga, uni jahonda munosib o‘rin egallashiga hissa qo‘shadi, chet mamlakatlarda va yurtimizda davlatimiz manfaatini himoya qiladi, kuch-qudratini namoyish etadi. Shunga ko‘ra, bo‘lajak texniklar davlat tili - o‘zbek tilini mukammal, aniq va ravshan egallashlari shart. Shuning uchun dasturda texnologik bilimlariga alohida urg‘u berildi.
Mazkur o‘quv kursining o‘qitilishi muayyan amaliy yo‘nalishga ega bo‘lib, bakalavr axborot texnologiyalari bo‘yicha nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni, o‘z sohasiga oid so‘zlarni va hujjatlarni to‘g‘ri yozish malakasini hosil qilishni ko‘zda tutadi. Til va yozuv. Til- aloqa quroli, u vosita. Nutq esa shu aloqa jarayonini amalga oshirishga xizmat qiladi.
|