I. SHaxs strukturasiga mo’ljallanganligiga ko’ra

|
I. SHaxs strukturasiga mo’ljallanganligiga ko’ra
|
bet | 10/36 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 175,96 Kb. | | #145269 |
Bog'liq 1-mavzu Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyat-fayllar.orgI. SHaxs strukturasiga mo’ljallanganligiga ko’ra:
Bilim, ko’nikma va malakalarni shakllantirishga mo’ljallangan pedagogik texnologiyalar.
Aqliy faoliyat usullarini shakllantirishga qaratilgan aqliy faoliyat texnologiyalari.
Estetik va axloqiy munosabatlarni tarkib toptirishga mo’ljallangan hissiyotli-axloqiy texnologiyalar.
Ijodiy faoliyatni rivojlantirishga qaratilgan evristik texnologiyalar.
II. Mazmuni va tuzilishiga ko’ra:
Ta’lim-tarbiya berishga qaratilgan texnologiyalar;
Dunyoviy va diniy ta’limga mo’ljallangan texnologiyalar;
Umumta’lim va kasb ta’limi texnologiyalari;
Insonparvarlik va texnokrat texnologiyalari;
Xususiy predmet texnologiyalari;
Monotexnologiya va kompleks (majmua) texnologiyalari.
Ta’lim-tarbiya jarayonida o’quvchi shaxsining tutgan o’rniga ko’ra pedagogik texnologiyalar quyidagi guruhlarga ajratiladi:
Avtoritar texnologiyalar;
Didaktotsentrik texnologiyalar;
SHaxsni har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan texnologiyalar;
Insonparvarlik va hamkorlik texnologiyalari.
Erkin tarbiya texnologiyalari.
IV. Hozirgi zamon ta’lim tizimida hukmronlik qilayotgan an’anaviy ta’limni mazmunan yangilash va ta’lim-tarbiya jarayonini tashkil etishni tubdan o’zgartirishga qaratilgan texnologiyalarni didaktik maqsadlariga ko’ra quyidagi guruhlarga ajratish mumkin:
Pedagogik munosabatlarni insonparvarlashtirish va demokratlashtirish asosidagi pedagogik texnologiya;
O’quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagogik texnologiya.
Ta’lim jarayonini tashkil etish va boshqarishning samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar.
O’quv materialini didaktik jihatdan takomillashtirish va qayta ishlash asosidagi pedagogik texnologiya.
Xalq pedagogikasi metodlaridan foydalanishga asoslangan pedagogik texnologiya.
Quyida shu texnologiyalarga qisqacha to’xtalamiz.
1. Pedagogik munosabatlarni insonparvarlashtirish va demokratlashtirish asosidagi pedagogik texnologiya;
Mazkur texnologiya o’qituvchi va o’quvchi shaxsi o’rtasidagi munosabatlarni mukammalashtirish, o’quvchi shaxsiga individual yondashish, ta’lim-tarbiya jarayonini demokratlashtirish, ta’lim mazmunini insonparvarlik g’oyalari bilan boyitishni nazarda tutadi.
2. O’quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagogik texnologiya. Mazkur texnologiya Geografiyani o’qitishda o’quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta’lim-tarbiya jarayonining samaradorligini oshirishga imkon yaratadi. Bu texnologiyalar guruhi didaktik-o’yin, rivojlantiruvchi, muammoli, modulli va kommunikativ ta’lim texnologiyalarini o’z ichiga oladi.
3. Ta’lim jarayonini tashkil etish va boshqarishning samaradorligini oshirishga qaratilgan pedagogik texnologiyalar. Ushbu texnologiyalar Geografiyani o’qitishda ta’lim jarayonini maqsadga muvofiq tashkil etish va boshqarish orqali samaradorlikni oshirishga imkon beradi. Ularga dasturli o’qitish, differentsial ta’lim, ta’limni individuallashtirish, guruhli va jamoaviy hamkorlik uyg’unlashtirilgan ta’lim texnolgiyalari kiradi.
4. O’quv materialini didaktik jihatdan takomillashtirish va qayta ishlash asosidagi pedagogik texnologiya. Mazkur texnologiya o’quv materialini didaktik jihatdan takomillashtirish va qayta ishlash orqali o’quvchilarning bilimlarni o’zlashtirish jarayonining samaradorligini oshirish, aqliy faoliyatni bosqichma-bosqich shakllantirish orqali mustaqil va erkin fikrlashni rivojlantirishni nazarda tutadi.
5. Xalq pedagogikasi metodlaridan foydalanishga asoslangan pedagogik texnologiya. Mazkur texnologiya shaxs kamoloti va tabiiy rivojlanishi ta’lim-tarbiya jarayonining uzviyligiga asoslanadigan tarbiya texnologiyalaridan iborat. Geografiyani o’qitishda ushbu texnologiyalardan foydalanish o’quvchilarni mustaqillik printsiplari va Ona-Vatanga sadoqat, milliy va umuminsoniy qadriyatlarga hurmat ruhida tarbiyalash, ular qalbi va ongiga milliy istiqlol g’oyalarini singdirish imkonini beradi.
Yuqorida qayd etilganidek, pedagogik texnologiyalar ta’lim jarayonida lokalь (modul) va xususiy metodik darajada qo’llaniladi.
Geografiya o’qituvchisi o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarishni takomillashtirish maqsadida avval darsning ma’lum bosqichida lokalь (modul) darajada qo’llashi maqsadga muvofiq. Bunda avval yangi mavzu o’rganilib, o’quvchilarning o’zlashtirgan bilim, ko’nikma malakalarini nazorat qilish va baholashda nazorat testlari, turli o’yin mashqlar, musobaqa, trening o’tkazadi. O’quvchilarning bu faoliyatga kirishishi va muayyan ko’nikma va malakalarni egallagandan so’ng, pedagogik texnologiyalarga asoslangan darslarni o’tkazishi, ya’ni xususiy metodik darajada qo’llashi mumkin.
Xususiy metodik darajada darsning barcha bosqichlari pedagogik texnologiya talablari asosida tashkil etiladi. Bunda o’qituvchi o’rganiladigan mavzuning ta’limiy, tarbiyaviy va rivojlantiruvchi maqsadlaridan kelib chiqqan holda qaysi texnologiyadan foydalanish, mazkur texnologiya asosida o’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etishning o’ziga xos xususiyatlari, darsda o’quvchilarning bilishi lozim bo’lgan o’quv topshiriqlari, o’quvchilarning o’zlashtirgan bilimini nazorat qilish va baholash yo’llarini belgilashi lozim.
Biz pedagogik texnologiyalarning o’ziga xos xususiyatlari, mohiyati va mazmuniga ko’ra ikki guruhga ajratdik:
Pedagogik jarayonning xarakteri, borishi va mazmunini o’zgartirishda qo’llaniladigan pedagogik texnologiyalar.
Geografiya darslarida foydalaniladigan texnologiyalar.
|
| |