Annotatsiya - Rekreatsiya va turizm geografiyasi

|
Rekreatsiya va turizm geografiyasi
|
bet | 58/59 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 0,56 Mb. | | #142301 |
Bog'liq TURIZM DARSLIK
Mazkur o‘quv qo‘llanmada sanoat va qishloq xo’jaligi geografiyasining nazariy masalalari, jumladan, hozirgi zamon mazmuni, tadqiqot obyekti va predmeti, shakllanishi hamda rivojlanish xususiyatlari, uning ichki tuzilishi, tadqiqot usullari yoritilgan. Ma’lumki, “Sanoat va qishloq xo’jaligi geografiyasi” fani oliy ta’lim tizimida yuqori malakali geograflarni tayyorlashda muhim ahamiyatga ega. U talabalarda bevosita sanoat, ya’ni ishlab chiqarish bilan bog‘liq yoki ijtimoiy- iqtisodiy geografiyaning mazmuni, zamonaviy tuzilishi, maqsad va vazifalari, ilmiy va amaliy ahamiyatiga doir bilimlarni shakllantiradi. Ushbu fanni o‘qitishning dolzarbligi O‘zbekiston Respublikasi milliy iqtisodiyotini bozor munosabatlariga asoslangan holda to‘g‘ri tashkil etishda yangi ilmiy g‘oya va tushunchalar hamda qonuniyatlardan, ishlab chiqarish kuchlarini joylashtirish sohasida jahon tajribalarida erishilgan yutuqlardan unumli foydalanish zarurligi bilan belgilanadi.
Ushbu qo‘llanmada tabiat va jamiyatning o‘zaro munosabatlari, sanoat tarmoqlari, ishlab chiqarishni hududiy tashkil etish, qishloq xo’jaligi tarmoqlarining joylashish xususiyatlari va unga ta’sir etuvchi omillar haqida umumiy tushunchalar, fanning tarkibiy tuzilishi: ishlab chiqarishni tashkil etish shakllari, tog‘-kon sanoati, yoqilg‘i sanoati, elektro-energetika majmui, metallurgiya majmuasi, mashinasozlik majmuasi, kimyo majmuasi, yengil sanoat majmuasi, oziq-ovqat sanoati; hududiy modellar; qishloq xo’jaligi; dehqonchilik, chorvachilik to‘g‘risida dastlabki bilimlar berilgan.
Glossariy
Faol turizm-chet ellik sayyohlarning mamlakatga yoki mahalliy sayyohlarning mamlakatning ma'lum bir mintaqasiga kelishi.
Turizm turi
Turizmning bir turi-bu ma'lum bir maqsad bilan amalga oshiriladigan turistik sayohatlar sinfidir.
Ichki turizm
Ichki turizm-Rossiya Federatsiyasida doimiy yashaydigan shaxslarning Rossiya federatsiyasi ichidagi sayohatlari.
Kirish turizmi
Kirish turizmi-Rossiya Federatsiyasida doimiy yashamaydigan shaxslarning Rossiya federatsiyasi doirasidagi sayohatlari.
Sayohat turizmi Export tourism
Sayohat turizmi-Rossiya federatsiyasi qonunchiligiga binoan- Rossiya Federatsiyasida doimiy yashaydigan odamlarning boshqa mamlakatga sayohatlari.
Turizm geografiyasi
Turizm geografiyasi - geografik intizomni o'rganish:
turizmning hududiy tashkiloti;
turistik resurslarni, turizmning moddiy bazasini va turizm infratuzilmasini joylashtirish.
Guruh turizmi-bir guruh odamlarning (shu jumladan oilaning) o'z rejasiga yoki sayyohlik kompaniyasining rejasiga muvofiq sayohati.
Biznes turizmi
Biznes turizmi-ishbilarmonlarning biznes maqsadlari bilan boshqa mamlakatga sayohatlari.
Bolalar turizmi
Bolalar turizmi-bu maktab yoshidagi bir guruh bolalarning rahbar va qo'llanma-tarjimon hamrohligida uyushtirilgan sayohati.
Shaxsiy turizm
Shaxsiy turizm-bu o'z rejasiga muvofiq bir kishining sayohati. Turizm tarixi
Turizm tarixi-turizmni vaqtincha davriylashtirish, uning rivojlanishidagi ichki bir hil bosqichlarni ajratishga intilish.
Turizm tushunchasi
Turizm kontseptsiyasi-turizmni rivojlantirishning asosiy yo'nalishlarining hozirgi holati va prognoziga oid ilmiy qarashlar to'plami.
Xorijiy turizm
Xalqaro turizm-boshqa mamlakatga turizm. Xalqaro turizmning asosiy turlari: reaktsion, ilmiy, Kongress, ijtimoiy, ixtisoslashgan va yoshlar, shuningdek "uchinchi" yoshdagi turizm.
Yoshlar turizmi
Yoshlar turizmi-guruh rahbari va tarjimon-yo'riqnoma hamrohligida bir guruh yoshlarning uyushgan sayohati.
Ilmiy turizm
Ilmiy turizm-dasturga ekskursiya sayohatlari kiritilgan kongresslar, simpoziumlar, ilmiy seminarlar va boshqalarga tashrif buyurish uchun turizm.
Ta'lim turizmi
Ta'lim turizmi-asosiy maqsadi o'qitish bo'lgan turistik faoliyat turi. Sog'liqni saqlash turizmi
Sog'lomlashtirish turizmi-turizm, uning asosiy maqsadi har qanday kasalliklarni davolash yoki oldini olishdir. Odatda sog'liqni saqlash turizmi sog'liqni saqlash va sog'lomlashtirish muassasalariga tashrif buyurish bilan bog'liq.
Uyushgan turizm
Uyushgan turizm-bitta sayyoh yoki bir guruh sayyohlarning sayohat kompaniyasi tomonidan belgilangan aniq yo'nalish va qoidalar bo'yicha sayohati. Shu bilan birga, sayyohlar va sayyohlik kompaniyasi o'zaro talablar va majburiyatlar bilan bog'liq.
Passiv turizm
Passiv turizm-bir mamlakat fuqarolarining boshqa mamlakatga sayohati yoki sayyohlarning mamlakatning bir mintaqasidan boshqasiga ketishi.
Kashshoflar lageri
Pioner lageri-SSSRda-maktab yoshidagi bolalar uchun dam olish uchun ijtimoiy muassasa. Pioner lagerlari mavsumiy xarakter va smenali xizmat bilan ajralib turadi. Odatda kashshof lagerlar xodimlar farzandlari uchun dam olishni tashkil etish uchun idoralar va korxonalar tomonidan tashkil etilgan va moliyalashtirilgan.
Plyaj sayyohligi
Plyaj sayyohligi-plyajdagi dam olish joylariga sayohat. Kognitiv turizm
Kognitiv turizm-ma'lum bir dasturga muvofiq tarixiy va madaniy diqqatga sazovor joylar va noyob tabiiy ob'ektlar bilan tanishish uchun sayohat.
Doimiy turizm
Doimiy turizm-bu sayyohlik mintaqalariga yil davomida va nisbatan teng tashrif.
Dam olish huquqi
Dam olish huquqi-insonning mehnat huquqi, quyidagilarni nazarda tutadi:
ish kunining davomiyligini konstitutsiyaviy yoki qonuniy cheklash;
dam olish kunlari va bayramlarni belgilash;
yillik pullik ta'til olish huquqi. Sarguzasht turizm
Sarguzasht turizm-bu sog'liq uchun katta xavf tug'dirmasdan o'zlarini sinab ko'rishni istagan sayyohlarning ehtiyojlarini qondiradigan turizm: safari sayohatlari, to'siqlar bilan maxsus marshrutlardan o'tish.
Dam olish kemasi-yurish, dam olish, havaskor sport, turizm, boshqa sog'lomlashtirish va madaniy maqsadlar uchun mo'ljallangan kema.
Professional dam olish
Lotin tilidan.Qayta tiklash-qayta tiklash
Kasbiy dam olish-xodim tomonidan mehnat faoliyati davomida sarflangan va o'z xizmat vazifalarini malakali bajarish uchun zarur bo'lgan kuchlarni tiklash uchun dam olish.
Rekrealogiya
Rekrealogiya-bu rekreatsion tizimlar haqidagi fanlararo fan.
Madaniyatning rekreativ funktsiyasi
Madaniyatning rekreatsion funktsiyasi - madaniyatning hissa qo'shish qobiliyati:
insonning ruhiy kuchlarini tiklash;
uning ma'naviy salohiyatini yangilash va normallashtirish. Dam olish geografiyasi
Dam olish geografiyasi - bu geografiyadagi jismoniy va ma'naviy kuchlarni tiklash va rivojlantirishga qaratilgan odamlar faoliyatining hududiy qonuniyatlari va xususiyatlarini o'rganadigan ilmiy yo'nalish.
Dam olish zonasi
Dam olish zonasi - Rossiya Federatsiyasida - shahar atrofi yoki shaharda aholining dam olish joylarini tashkil qilish uchun mo'ljallangan va parklar, bog'lar, shahar o'rmonlari, o'rmon bog'lari, plyajlar va boshqa ob'ektlarni o'z ichiga olgan maxsus ajratilgan hudud. Dam olish zonalariga alohida muhofaza qilinadigan tabiiy hududlar va tabiiy ob'ektlar kiritilishi mumkin.
Dam olish tarmog'i
Dam olish tarmog'i - mamlakatda yoki mintaqada joylashgan dam olish muassasalari to'plami.
Rekreatsion tarmoqlarni rivojlantirishning asosiy ko'rsatkichi 1 ming kvadrat metr uchun rekreatsion muassasalardagi o'rindiqlar soni. km hudud.
Dam olish tizimi
Dam olish tizimi-bu ijtimoiy (o'z-o'zidan) boshqariladigan tizim bo'lib, unda:
Markaziy quyi tizim turizm subyektlari hisoblanadi; a
maqsad funktsiyasi ularning dam olish ehtiyojlarini to'liq qondirishdir.
Dam olish tizimi o'zaro bog'liq quyi tizimlardan iborat: dam oluvchi sayyohlar, tabiiy majmualar, moddiy baza va dam olish infratuzilmasi, xizmat ko'rsatuvchi xodimlar va boshqaruv organlari.
Rekreatsion rayonlashtirish
Rekreatsion rayonlashtirish-xususiyatlarning bir xilligi printsipi, rekreatsion foydalanish tabiati bo'yicha hududni ajratish.
Dam olish ehtiyojlari
Dam olish ehtiyojlari-inson kuchlarining psixofiziologik va ma'naviy-intellektual rivojlanishiga bo'lgan ehtiyoj.
> > Dam olish resurslari
Rekreatsion resurslar-tabiiy va antropogen geosistemalar, tabiiy jismlar va hodisalar, artefaktlarni aks ettiruvchi turistik resurslarning bir qismi:
dam olish faoliyati uchun qulay xususiyatlarga va iste'mol qiymatiga ega; va
dam olishni tashkil qilish va belgilangan vaqtda odamlarning ma'lum bir kontingentini yaxshilash uchun foydalanish mumkin.
Dam olish xizmatlari
Dam olish xizmatlari - dam olish, odamlarning kuchi va sog'lig'ini tiklash, bo'sh vaqtdan foydalanish bilan bog'liq xizmatlar.
Dam olish tumani
Dam olish tumani - rekreatsion rayonlashtirish natijasida ajratilgan tuman.
Havaskor turizm Uyushmagan turizm Salf-made tourism
Havaskor turizm-turistik savdo apparatlarini jalb qilmasdan, sayyohlar tomonidan mustaqil ravishda tashkil etiladigan faol sayohat usullaridan foydalangan holda sayohat. Shu bilan birga, turistik xizmatlar uchun to'lov odatda ulardan foydalanganda amalga oshiriladi.
Mavsumiy turizm
Mavsumiy turizm-sayyohlarning yilning ma'lum vaqtlarida alohida turistik mintaqalarga tashrifi.
Oilaviy turizm
Oilaviy turizm-sayyohlarning oila a'zolari bilan sayohati.
Ijtimoiy turizm Social tourism
Ijtimoiy turizm-davlat tomonidan ijtimoiy ehtiyojlar uchun ajratilgan mablag'lardan subsidiyalangan sayohatlar.
Sport turizmi
Sport turizmi-bu turizmning bir turi bo'lib, unda sayohatning asosiy maqsadi yashash joyida mashq qila olmaydigan sport bilan shug'ullanish istagi: yaxtachilik, tog ' chang'isi, kategorik yurish, velosiped safari va boshqalar.
> > Statsionar turizm
Statsionar turizm-dam olish yoki bir joyda qolish bilan bog'liq turizm.
Hududiy rekreatsiya tizimi
Hududiy dam olish tizimi - elementlar o'rtasidagi munosabatlar hudud vositachiligida bo'lgan dam olish tizimi.
Dam olish faoliyati turi
Rekreatsion faoliyat turi-bu boshlang'ich rekreatsion mashg'ulotlarning bir hil guruhlanishi, ularning har biri ma'lum bir guruhning boshqa barcha boshlang'ich rekreatsion mashg'ulotlari uchun bir-birining o'rnida va alternativ.
Turizm
Turizm-fuqarolarning doimiy yashash joyidan vaqtincha chiqib ketishi:
sog ' lomlashtirish, kognitiv, kasbiy-biznes, sport, diniy va boshqa maqsadlarda;
mamlakatda yoki vaqtincha yashash joyida pullik faoliyat bilan shug'ullanmasdan .
Valyuta ayirboshlash turizmi
Valyutasiz almashinuv turizmi-ma'lum kunlar davomida taqdim etilayotgan xizmatlarning tengligi asosida turistik guruhlarning o'zaro sayohatlari.
Valyuta ayirboshlash turizmi
Valyuta ayirboshlash turizmi-turli mamlakatlarning sayyohlik kompaniyalari tomonidan amalga oshiriladigan turistik guruhlar almashinuvi, sheriklar tomonidan kelishilgan valyutada dastlabki xizmatlar uchun to'lov. Odatda, ikki tomonlama shartnomalar bir kunlik xizmatning valyuta qiymatini belgilaydi.
Tourist; Traveller
Sayyoh-Rossiya federatsiyasi qonunchiligiga binoan-ketma-ket 24 soatdan 6 oygacha bo'lgan davrda pullik faoliyat bilan shug'ullanmasdan yoki kamida bir kecha-kunduzda dam olish, ta'lim, kasbiy-biznes, sport, diniy va boshqa maqsadlarda mamlakatga yoki vaqtincha yashash joyiga tashrif buyuradigan fuqaro.
Turistik baza
Turistik baza-dam olish maskanida vaqtincha dam olish uchun moslashtirilgan bino va inshootlar majmuasi bilan maxsus ajratilgan maydon.
Turizm sanoati Turizm sanoati
Travel industry; Tourist industry Turizm sanoati-jami:
mehmonxonalar va boshqa turar joylar;
transport vositalari;
umumiy ovqatlanish ob'ektlari va ko'ngilochar vositalar;
kognitiv, biznes, sog'lomlashtirish, sport va boshqa maqsadlar uchun ob'ektlar;
|
| |