O`zgaruvchi va konstantalarni qo`llanishiga misol

Operator | Nomlanishi | Ta'rifi | Misol |
+
|
Qo'shish
|
Ikkita ob'yektning yig'indisini hisoblaydi
|
3 + 5 ifoda 8 ni beradi;
'a' + 'b' ifoda 'ab' ni beradi.
|
–
|
Ayirish
|
Ikkata sonning farqini beradi. Agar birinchi operand mavjud bo'lmasa, uning qiymati 0 ga teng deb olib ketiladi.
|
-5.2 manfiy qiymat beradi,
50 – 24 ning qiymati esa 26 ga teng.
|
*
|
Ko'paytirish
|
Ikkita son ko'paytmasini beradi yoki satrni ko'rsatilgan miqdorda takrorlangan yangi satrni qaytaradi.
|
2 * 3 ifoda 6 beradi.
'xa' * 3 ifoda 'xaxaxa' ni qaytaradi.
|
**
|
Darajaga ko'tarish
|
x sonini y darajaga ko'tarilganda hosil bo'lgan qiymatni qaytaradi.
|
3**4 ifoda 81 ni qaytaradi (ya'ni 3*3*3*3)
|
/
|
Bo'lish
|
'x' ni 'y' ga bo'lganda hosil bo'lgan bo'linmani qaytaradi.
|
4 / 3 ifoda 1.3333333333333333 ni beradi.
|
//
|
Qoldiqsiz bo'lish
|
Bo'lishdan hosil bo'lgan bo'linmaning qoldiqsiz butun qismini qaytaradi.
|
4 // 3 ifoda 1 ni qaytaradi.
|
%
|
Qoldiqlik bo'lish
|
Bo'lishdan hosil bo'lgan qoldiqni qaytaradi.
|
8 % 3 ifoda 2 ni beradi.
-25.5 % 2.25 ifoda 1.5 ni beradi.
|
<<
|
Chapga surish
|
Bit sonni chapga ko'rsatilgan miqdorda suradi.
|
2 << 2 ifoda 8 ni beradi. Ikkilik sanoq tizimida 2 soni 10 ko'rinishiga ega bo'ladi. Chapga 2 bit miqdorida surish 1000 beradi, bu o'nlik sanoq tizimida 8 ni beradi.
|
>>
|
O'ngga surish
|
Bit sonni o'ngga ko'rsatilgan miqdorda suradi.
|
11 >> 1 ifoda 5 ni beradi. Ikkilik sanoq sistemasida 11 soni 1011 ko'rinishida bo'ladi uni 1 bit o'ngga sursak 101 hosil bo'ladi va bu onlik sanoq tizimida 5 ni beradi.
|
&
|
'Va' bit operatori
(Побитовое И)
|
Sonlar ustida 'va' bit operatsiyasini bajaradi.
|
5 & 3 ifoda 1 ni beradi
|
|
|
'Yoki' bit operatori (Побитовое ИЛИ)
|
Sonlar ustida 'yoki' bit operatsiyasini bajaradi.
|
5 | 3 ifoda 7 ni beradi
|
^
|
'shartlik yoki' bit operatori
(Побитовое ИСКЛЮЧИТЕЛЬНО
ИЛИ)
|
Sonlar ustida 'shartlik yoki' bit operatsiyasini bajaradi.
|
5 ^ 3 ifoda 6 ni beradi
|
~
|
'Emas' bit operatori Побитовое НЕ
|
'Emas' bit operatsiyasi x soni uchun -(x+1) ga to'g'ri keladi.
|
~5 ifoda 6 ni beradi.
|
<
|
Kichik
|
X qiymat y qiymatdan kichikligini aniqlaydi. Hamma qiyoslash operatorlari True yoki False qaytaradi. Bu so'zlardagi katta xarflarga e'tibor bering.
|
5 < 3 False qaytaradi
3 < 5 ifoda esa True qaytaradi. Ixtiyoriy bir – biri bilan bog'langan ifodalar tuzish ham mumkin:
3 < 5 < 7 ifoda True ni qaytaradi
|
>
|
Katta
|
X qiymat y qiymatdan katta ekanligini aniqlaydi.
|
5 > 3 ifoda True ni qaytaradi.
|
<=
|
Kichik yoki teng
|
x qiymat y qiymatdan kichik yoki teng ekanligini aniqlaydi.
|
x = 3; y = 6; x <= y ifoda True qaytaradi.
|
>=
|
Katta yoki teng
|
x qiymat y qiymatdan katta yoki teng ekanligini anqlaydi.
|
x = 4; y = 3; x >= 3 ifoda True qaytaradi.
|
==
|
Teng
|
Ob'yektlarning tengligini tekshiradi
|
x = 2; y = 2; x == y ifoda True qaytaradi.
x = 'str'; y = 'stR';
x == y ifoda False qaytaradi.
x = 'str'; y = 'str';
x == y ifoda True qaytaradi.
|
!=
|
Teng emas
|
Ob'yektlar teng emasligi to'g'riligini tekshiradi.
|
x = 2; y = 3; x != y ifoda True qaytaradi.
|
Not
|
Mantiqiy 'emas'
(Логическое НЕ)
|
Agar x True bo'lsa, operator False qaytaradi. Agar x False bo'lsa operator True qaytaradi.
|
x = True; not x ifoda False qaytaradi.
|
And
|
Mantiqiy 'va' (Логическое И)
|
x and y ifoda False qaytaradi agar x False bo'lsa. Aks holda y ning qiymatini qaytaradi.
|
x = False; y = True;
x and y ifoda False qaytaradi, sababi
x равно False. Bu holda Python y ning qiymatini tekshirib o'tirmaydi sababi 'and' operatoridan chapdagi ifoda qismi False ga teng va butun ifoda qiymati boshqa oparatorlar qiymatlariga bog'liqsiz ham False bo'ladi.
|
Or
|
Mantiqiy 'yoki'
|
x or y agar x True ga teng bo'lsa True qaytaradi aks xolda y ning qiymatini qaytaradi.
|
x = True; y = False;
x or y ifoda True qaytaradi.
|