Mavzu: Ekologik xavfsizlikning huquqiy asoslari va barqaror rivojlanish

|
Mavzu: Ekologik xavfsizlikning huquqiy asoslari va barqaror rivojlanish
|
bet | 1/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #248865 |
Bog'liq 33.22-GURUH TALABASI O’ROLOV CHORSHANBI EKOLOGIK SAMARADORLIK VA BARQAROR RIVOJLANISH - IQTISODIYOT YO’NALISHI (sirtqi)
- 33-22 -GURUH TALABASI
- O’ROLOV CHORSHANBINING
- ATROF-MUHIT VA TABIIY RESURSLAR IQTISODIYOTI
- FANIDAN TAYYORLAGAN
- TAQDIMOTI
- Reja:
- O’zbekiston Respublikasi ekologik qonunchiligi
- Tabiatni muhofaza qilishga oid qonunlar
- Barqaror rivojlanish haqida tushuncha
- EKOLOGIK SAMARADORLIK VA BARQAROR RIVOJLANISH
1992-yil 9-dekabrda qabul qilingan “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida” gi qonun ekologiya sohasidagi asosiy qonun hisoblanadi. - Atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari Konstitustiyaning 50,54, 55 va 100-moddalarida berilgan.
- Konstitustiyaning 50-moddasida “Fuqarolar atrof — tabiiy muhitga ehtiyotkorona munosabatda bo‘lishga majburdirlar”
- 55-moddasiga muvofiq “Yer, yer osti boyliklari, suv, o‘simlik va hayvonot dunyosi hamda boshqa tabiiy zaxiralar umummilliy boylikdir, ulardan oqilona foydalanish zarur va ular davlat muhofazasidadir”
- Konstitutsiyaning 100-moddasiga binoan ilk bor shahar, tuman, viloyat mahalliy hokimiyatlariga o‘z ma’muriy-hududiy bo‘linmalarida atrof-muhitni muhofaza qilish vakolati topshirilgan
- 5 iyun Butunjahon atrof-muhitni muhofaza qilish kuni deb belgilandi.
- “Tabiatni muhofaza qilish to‘g‘risida”gi — “Qonunning maqsadi inson va tabiat o‘rtasidagi munosabatlar uyg‘un muvozanatda rivojlanishini, ekologiya tizimlari, tabiat komplekslari va ayrim ob’ektlar muhofaza qilinishini ta’minlashdan, fuqarolaming qulay atrof-muhitga ega bo‘lishi huquqini kafolatlashdan iboratdir” deb ta’kidlanadi.
- Qonunning 12-moddasiga binoan “0 ‘zbekiston Respublikasi aholisi o‘z salomatligi va kelajak avlodning salomatligi uchun qulay tabiiy muhitda yashash, o‘z salomatligini atrof-muhitning zararli ta’siridan muhofaza qilish huquqiga ega”
- Tabiatni muhofaza qilishga oid qonunlar
- “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida” (06,05,1993);
- “Muhofaza etiladigantabiiy hududlar to’g‘risida” (1993);
- “Atmosfera havosini muhofaza qilish to‘g‘risida” (27,12,1996);
- “Hayvonot dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida” (26,12,1997)
- “O’simlik dunyosini muhofaza qilish va undan foydalanish to‘g‘risida” (26,12,1997)
- “Yer va yerda foydalanish kodekisi” (1998)
- “Chiqindilar to‘g‘risida” (05,04,2002)
- “Yer osti boyliklari to‘g‘risida” (13,12,2002)
- “Ekologik ekspertiza to‘g‘risida” (25,05,2000)
- “Muhofaza etiladigan tabiiy hududlar to‘g‘risida” (03,12,2004) va boshqa qonunlar qabul qilingan
- “Suv va suvdan foydalanish to‘g‘risida”
- Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo‘llaniladi:
- yer osti suvlari — yer sathidan pastda yer qobig‘ining tog‘ jinslari qatlamlarida joylashgan suvlar;
- er usti suvlari — yer qobig‘ining ustida joylashgan suvlar;
- melioratsiya obyektlari — kollektor-drenaj va yer usti tashlama suvlarini to‘plash hamda ularni sug‘oriladigan yerlardan tashqariga chiqarib tashlashga ko‘maklashadigan, kollektorlarni va kollektor-drenaj tarmog‘ini, vertikal drenaj quduqlarini, melioratsiya nasos stansiyalarini (agregatlarini) va kuzatuv tarmog‘ini o‘z ichiga oladigan suv xo‘jaligi obyektlari;
- suvlar — suv obyektlarida to‘plangan barcha suvlar majmui;
- suv iste’moli (suvni iste’mol qilish) — yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun suv resurslaridan ularni suv obyektidan belgilangan tartibda olgan holda foydalanish;
- suv iste’molchilari uyushmasi — yuridik shaxs bo‘lgan suv iste’molchilari tomonidan suvga doir munosabatlar sohasidagi o‘z faoliyatlarini muvofiqlashtirish, shuningdek umumiy manfaatlarini ifodalash va himoya qilish uchun ixtiyoriy asosda tashkil etiladigan nodavlat notijorat tashkiloti;
- suv iste’molchisi — o‘z ehtiyojlarini qondirish uchun suv obyektidan suv resurslarini belgilangan tartibda oluvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
- suv obyekti — suvlar doimiy ravishda yoki vaqtincha to‘planadigan va suv rejimining o‘ziga xos shakllari va belgilari bo‘lgan tabiiy (jilg‘alar, soylar, daryolar va boshqalar) hamda sun’iy (ochiq va yopiq kanallar, shuningdek kollektor-drenaj tarmoqlari) suv oqimlari, tabiiy (ko‘llar, dengizlar, yer osti suvli qatlamlari) va sun’iy (suv omborlari, sel suvlari to‘planadigan joylar, hovuzlar va boshqalar) suv havzalari, shuningdek buloqlar va boshqa obyektlar;
- suv obyektlarini muhofaza qilish — suv obyektlarini saqlash va tiklashga qaratilgan tadbirlar tizimi;
- suv rejimi — suv obyektlari va tuproq-gruntda suv sathi, tezligi, sarfi va hajmining vaqt bo‘yicha o‘zgarishi;
- suv resurslari — foydalaniladigan yoki foydalanilishi lozim bo‘lgan suv obyektlari suvlari;
- suv xo‘jaligi — iqtisodiyotning suv resurslarini va suv obyektlarini o‘rganish, hisobga olish, boshqarish, ulardan foydalanish, ularni muhofaza qilish, shuningdek suvlarning zararli ta’siriga qarshi kurashishni qamrab oluvchi tarmog‘i;
- suv xo‘jaligi obyekti — suv resurslarini to‘plash, boshqarish, yetkazib berish, ulardan foydalanish, ularni iste’mol qilish, ajratib berish va muhofaza qilish maqsadida suv xo‘jaligi faoliyati amalga oshiriladigan suv obyekti;
- suvdan foydalanish — yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan suv resurslarini suv obyektidan olmagan holda ulardan o‘z ehtiyojlari uchun foydalanish;
- suvdan foydalanuvchi — suv resurslarini suv obyektidan olmagan holda ulardan o‘z ehtiyojlari uchun foydalanuvchi yuridik yoki jismoniy shaxs;
- suvlarning zararli ta’siri — suv toshishi, suv bosishi, zax bosishi va suvlarning o‘zga ta’sirlari natijasida ayrim tabiiy-xo‘jalik obyektlari va hududlarning yuvilishi, buzilishi, loyqa cho‘kishi, botqoqlanishi, sho‘rlanishi va boshqa salbiy hodisalar;
- transchegaraviy suv obyektlari — ikki va undan ortiq davlatlar chegaralarini kesib o‘tadigan yoki shunday chegaralarda joylashgan suv obyektlari;
- transchegaraviy suvlar — ikki va undan ortiq davlatlar chegaralarini kesib o‘tadigan yoki shunday chegaralarda joylashgan har qanday yer usti yoki yer osti suvlari”;
- Ekologiya sohasida huquqbuzarlik sodir etilganda quyidagi ma’muriy jazo choralari qo‘llanilishi mumkin:
- 2) ma’muriy huquqbuzarlikni sodir etish quroli hisoblangan yoki bevosita shunday narsa bo'lgan ashyoni musodara qilish;
- 3) muayyan shaxsni unga berilgan maxsus huquqdan (masalan, ov qilish huquqidan) mahrum etish.
- Ekologik jinoyat sodir etishda aybli deb topilgan shaxslarga nisbatan quyidagi asosiy jazolar qo‘llanilishi mumkin:
- 1) jarima;
- 2) muayyan huquqdan mahrum qilish;
- 3) axloq tuzatish ishlari;
- 4) qamoq;
- 5) ozodlikdan mahrum qilish
- HOZIRGI AVLOD KO’Z O’NGIDA MA-
- HALLIY VA REGIONAL EKOLOGIK IN-
- QIROZ VAZIYATLARI KUZATILMOQDA.
- BUNDA INSON TOMONIDAN O’ZGAR-
- TIRILGAN TABIATNING IJTIMOIY TA-
- RAQQIYOTIGA TA’SIRINING KESKIN
- ORTISHI KUZATILADI.
- INSONIYAT TARIXIDA EKOLOGIK IN-
- QIROZLAR KO’PLAB KUZATILGAN.
- ULARNING NATIJASIDA MILLIONLAB
- GEKTAR YERLAR CHO’LGA AYLANGAN,
- MINGLAB O’SIMLIK VA HAYVON TUR-
- LARI QIRILIB KETGAN,O’RMONLAR-
- NING MAYDONI QISQARGAN,GULLAB
- YASHNAGAN SIVILIZATSIYALAR INQI-
- ROZGA YUZ TUTGAN.
- ATROF MUHITDAGI KATTA KO’LAMI-
- DAGI SALBIY EKOLOGIK O’ZGARISH-
- LAR 17-ASRDAN BOSHLANGAN VA 20-
- ASRNING BOSHLARIGA KELIB YER YU-
- ZIDAGI EKOLOGIK SISTEMALARNING
- 20% BUZILGAN.
- 1968-YILI 10 TA DAVLATDAN 30 KISHI-
- DAN IBORAT FAN,MADANIYAT,MAORIF,
- BIZNES VAKILLARI “RIM KLUBI” DEB
- NOMLANGAN NODAVLAT TASHKILOTINI
- TUZISHDI.KLUB A’ZOLARI INSONIYAT-
- NING HOZIRGI VA KELAJAKDAGI MU-
- RAKKAB AHVOLINI MUHOKAMA QILISH
- VA INQIROZDAN CHIQISH YO’LLARINI
- O’RGANISHNI ASOSIY MAQSAD DEB
- BELGILADILAR.1972-YIL 13-MARTDA
- “RIM KLUBI” UCHUN TAYYORLANGAN
- “O’SISH CHEGARALARI” MA’RUZASI
- E’LON QILINDI.MA’RUZADA SAYYORAMIZ
- KELGUSI EKOLOGIK HOLATINI BA-
- SHORAT QILISH BO’YICHA GLOBAL MO-
- DEL TAHLIL QILINGAN.MODELDA SAYYO-
- RADA O’SISHNI VA UNING CHEGARASINI
- BELGILAYDIGAN 5 ASOSIY OMIL:AHOLI
- SONI,QISHLOQ HO’JALIK ISHLAB CHI-
- QARISHI,TABIIY RESURSLAR,SANOAT
- ISHLAB CHIQARISHI VA ATROF MUHIT-
- NING IFLOSLANISHI ASOS QILIB OLIN-
- GAN.
- 1972-YIL 5-IYUNDA STOK-
- GOLMDA BIRLASHGAN MILLAT-
- LAR TASHKILOTI (BMT)NING
- ATROF MUHIT BO’YICHA BIRIN-
- CHI UMUMJAHON KONFERENSI-
- YASI O’TKAZILDI.UNDA 113
- DAVLAT VAKILLARI QATNASH-
- DILAR.EKOLOGIK RIVOJLANI-
- SHNING ASOSIY TALABLARI
- KONFERENSIYADA QABUL QI-
- LINGAN 26 PRINSIPDAN IBO-
- RAT “STOKGOLM DEKLARATSI-
- YASI”DA KELTIRILGAN.BU
- PRINSIPLARDAN BIRIDA”HAR
- BIR INSON QULAY ATROF MU-
- HITDA YASHASH HUQUQIGA
- EGA VA TARAQQIYOTGA ERI-
- SHADIGAN DARAJADA BO’LISHI
- KERAK” DEB TA’KIDLANDI.
- QABUL QILINGAN “TADBIRLAR
- REJASI” 109 BANDDAN IBORAT.
- STOKGOLM KONFERENSIYASI-
- DAN KEYIN JAHON HAMJAMIYATI
- EKOLOGIK YO’NALTIRILGAN
- TARAQQIYOTGA ERISHISH BO’-
- YICHA DASTLABKI QADAMLARNI
- TASHLADI.1975-YILI AHOLI
- SONI 4 MILLIARD,1987-YILI
- 5 MILLIARDDAN OSHDI.DUNYO-
- NING TURLI CHEKKALARIDAGI
- EKOLOGIK INQIROZ VAZIYAT-
- LARI CHUQURLASHDI.OROL
- DENGIZINING QURISHI,SHIMO-
- LIY AFRIKA MAMLAKATLARIDAGI
- QURG’OQCHILIK,CHERNOBEL
- AES HALOKATI,OKEANLARNING
- NEFT MAHSULOTLARI BILAN
- IFLOSLANISHI,”OZON TUYNUK-
- LARI”MUAMMOLARI CHEGARA
- BILMASLIGI,REGIONAL VA GLO-
- BAL OQIBATLARI BILAN NAMO-
- YON BO’LDI.
- BARQAROR RIVOJLANISH DE-
- GANDA HOZIRGI AVLODLAR
- HAYOTIY EHTIYOJLARINI KEL-
- GUSI AVLODLAR EHTIYOJLA-
- RINI QONDIRISHGA ZARAR
- YETKAZMASDAN AMALGA
- OSHIRILADIGAN RIVOJLANISH
- TUSHUNILADI. BARQAROR
- RIVOJLANSH MAZMUN BO’-
- YICHA EKOLOGIK RIVOJLANISH
- TUSHUNCHASIGA JUDA YA-
- QINDIR.1992-YILNING 3-4-IYUN
- KUNLARIDA BRAZILIYANING
- RIO-DE JANEYRO SHAXRIDA BMT
- NING ATROF MUHIT VA RIVOJ-
- LANISH BO’YICHA KONFERENSI-
- YASI BO’LIB O’TDI.UNDA 179
- DAVLATLARNING RAHBARLARI,
- HUKUMAT VAKILLARI,EKSPERT-
- LAR,NODAVLAT TASHKILOTLARI
- ILMIY VA ISHBILARMON DOIRA-
- LARIVAKILLARI QATNASHDILAR.
- HOZIRGI VAQTDA RIVOJLANA-
- YOTGAN MAMLAKATLAR AHOLISI
- GFR YOKI AQSH AHOLISI HAYOT
- DARAJASIGA YETISHISHI
- UCHUN YANA BIR YER SAYYO-
- RASI RESURSLARINI O’ZLASH-
- TIRISH LOZIM BO’LDI. YER ESA
- KOINOTDA YAGONADIR.TABIAT
- VA JAMIYATNING MUTANOSIB
- RIVOJLANISHI-KOEVOLYUTSIYA
- DEB YURITILADI. JAMIYATNING
- RIVOJLANISH SUR’ATLARI JUDA
- YUQORI,TABIAT EVOLYUTSI-
- YASI TEZLIGI O’ZGARMAYDI.KO-
- EVALYUTSIYAGA ERISHISH
- UCHUN JAMIYAT O’ZINING
- AYRIM EHTIYOJLARIDAN VOZ
- KECHA OLISHI LOZIMDIR.
- 21-ASRGA KELIB ATROF-MUHIT-
- GA TA’SIR SUR’ATI YUQORILI-
- GICHA QOLMOQDA.BARQAROR
- RIVOJLANISH YO’LIDAGI SA’YI
- HARAKATLAR IJOBIY NATIJALA-
- RINI BERMOQDA
- 21-ASR BOSHLARIGA KELIB
- RIVOJLANGAN DAVLATLARDA
- EKOLOGIK INQIROZNING
- OLDINI OLISH TADBIRLARIGA
- ICHKI YALPI MAHSULOT
- (IYAM)NING 1,5-2,5%ULUSHI
- SARFLANISHI LOZIM.ATROF-
- MUHIT ANCHA AYANCHLI
- HOLGA TUSHIB QOLGAN
- MAMLAKATLARDA ESA BU
- KO’RSATGICH 4-5%DAN KAM
- BO’LMASLIGI KERAKLIGI
- TA’KIDLANADI.EKOLOGIK
- TA’LIM TARBIYANI RIVOJLAN-
- TIRISH,JAMOATCHILIK ROLINI
- OSHIRISH,EKOLOGIK TEXNO-
- LOGIYALARNI JORIY QILISH
- BARQAROR RIVOJLANISHNI
- TA’MINLASHDA MUHIM
- AHAMIYATGA EGADIR.
- HOZIRGI VAQTDA TABIAT VA
- INSON HAYOTINING EKOLO-
- GIK XAVF OSTIDA QOLISH
- JARAYONI YANADA MURAK-
- KABLASHIB,MUSHKULLASHIB
- BORMOQDA.ATROF-MUHIT
- BILAN JAMIYAT O’RTASIDAGI
- ALOQALAR MUVOZANATI-
- NING BUZILISHI TABIIY
- HOLATGA PUTUR YETKAZ-
- MOQDA.YER YUZI TABIAT-
- NING BARQARORLIGI,TUR-
- G’UNLIGI VA UNING O’ZIGA
- XOS QONUNLARINI INSONI-
- YAT TOMONIDAN BUZILISHI-
- NING ASOSIY SABABLARIDAN
- BIRI KISHILARNING ATROF-
- MUHIT MUHOFAZASI HAQIDA-
- GI BILIMLARINING YETISH-
- MASLIGI HAMDA TABITNING
- KELAJAKDAGI EKOLOGIK
- HOLATINI KO’RA BILMASLIK-
- LARIDIR.
- O’ZBEKISTONDA “TABIATNI
- MUHOFAZA QILISH TO’G’RISI-
- DA”GI QONUNDA “…BARCHA
- TA’LIM MUASSALARIDA EKOLO-
- GIK TA’LIM MAJBURIY”DEB BEL-
- GILANGAN.O’RTA MAKTAB,LIT-
- SEY VA KOLLEJLARDA EKOLOGI-
- YA BO’YICHA ALOHIDA FAN
- O’QITILISHI ZARURDIR.BU
- BARQAROR RIVOJLANISH
- UCHUN TA’LIMNING ASOSINI
- TASHKIL QILISHI LOZIMDIR.
- BMT BARQAROR RIVOJLANISH
- UCHUN TA’LIMNI 2005-2014-
- YILLAR DAVOMIDA HAR BIR
- MAMLAKATDA AMALGA OSHI-
- RISHNI REJALASHTIRGAN.21-
- ASR EKOLOGIYA ASRI BO’LISHI
- SHUBHASIZDIR.HAR BIR INSON
- ONA SAYYORAMIZ TABIATIGA
- ZIYON YETKAZMASDAN O’ZGAR-
- TIRISHI,TABIIY BOYLIKLARDAN
- OQILONA FOYDALANISH KERAK.
|
| |