Bozorning menejment funksiyasiga ta’siri

|
Bozorning menejment funksiyasiga ta’siri
|
bet | 6/6 | Sana | 12.02.2024 | Hajmi | 33,61 Kb. | | #155142 |
Bog'liq MENEJMENT BOSHQARUV USULLARI4. Bozorning menejment funksiyasiga ta’siri
Bozor muhitining tez o‘zgarishi korxonaga doim "tashvish" keltirib turadi. Aholi daromadi, xarid qilish qobiliyati, mahsulot va xizmatlarga bo‘lgan talab, demografik sharoit tee-tez o‘zgarib turadi.
Masalan, aholi turmush darajasining o‘sishi diltortar tovarlarga ehtiyojni oshiradi. SHunday tovarlarga talabni qondirgan korxona katta foyda oladi. Bozor munosabatlarining o‘zgarishi ishlab chiqarish va boshqarishning o‘zgarishini talab etadi. Menejment funksiyasini o‘zgartirishga ehtiyoj tug‘iladi. YAna quyidagilar qayta ko‘riladi:
rejalashtirish, tashkil etish, muvofiqlashtirish, rag‘batlantirish, hisobga olish, nazorat qilish va boshqalar.
Bozor munosabatlariga o‘gish, barcha Nizom, yo‘riqnomalar qonunga zid me’yoriy huquqiy hujjatlarni qayta qurishni talab etadi. Boshqarish, lizing, moliya va kredit, narx belgilash va rejalashtirishda yangi nizomlar qabul qilinadi. Quyi va yuqori tashkilotlar o‘rtasida oshkoralik kengayadi, boshqaruv organlari funksiyasi o‘zgaradi.
Mehnatning pirovard natijasiga qarab xodimlarni rag‘batlantirish ko‘ndalang turadi. Bunda moddiy rag‘batlantirish bilan birga xodimlarni ma’naviy rag‘batlantirish usuli qo‘llaniladiki, aksariyat hollarda u katta samara beradi.
SHunday qilib menejment funksiyasi hech qachon so‘nmaydi, u doim aniq milliy holatlarni hisobga olgan holda,hamda inson ruhiyatidagi o‘zgarish jarayonlariga qarab takomillashaveradi.
Ishlab chiqarishni boshqarishni takomillashtirishni loyihalashtirishning barcha bosqishlarida iqtisodiy samaradorlik asosiy mezon hisoblanadi. Ishlab chiqarish boshqaruvini takomillashtirishning loyihalashtirish oldi bosqichida, takomillashtirish nimadan iborat bo’ladi boshqaruvning yangi tizimi yuqori darajada samaradormi degan savollar tug’iladi. Loyihalashtirish bosqichida investitsiya hajmidan, xarajatlar guruhidan kelib chiqib yuqori iqtisodiy samaradorlikni iniq usullarini hisoblab chiqiladi. Boshqaruvni takomillashtirishda aniq tadbirlar ishlab chiqilgandan so’ng qo’llanilgandan keyin haqiqiy erishilgan tejamkorlik o’lchovi aniqlanishi zarur.
Boshqarish samaradorligi o‘z tabiati bilan murakkab jarayon. Uni faqat bitta yoki ikkita ko‘rsatkich bilan ifodalab bo‘lmaydi. Buning uchun ko‘rsatkichlar tizimi zarur. Bu tizimni ikkita yirik guruhga bo‘lish mumkin:
Boshqarish tizimi faoliyatini tavsiflovchi miqdoriy ko‘rsatkichlar, ya’ni:
-boshqaruvdagi jonli mehnatning tejalishini tavsiflovchi ko‘rsatkichlar;
-boshqaruv uchun sarflangan moliyaviy resurslarning tejalishini tavsiflovchi ko‘rsatkichlar;
-boshqarish uchun sarflanadigan vaqtni tejalishini tavsiflovchi ko‘rsatkichlar.
Xulosa.
Boshqaruvni jamiyatning iqtisodiy negizi bilan bog'lab, shu bilan birga boshqaruvning ikki - tashkiliy-texnikaviy va ijtimoiy-iqtisodiy tomonlarini hisobga olgan holda o'rganish lozim.
Mamlakatimiz Prezidenti I.A. Karimov o'zining «O’zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo'lida» asarida: «Kuchli ijti moiy siyosat, avvalo, sermahsul mehnat qilish uchun yaxshiroq rag'bat va imkoniyatlar yaratishdan, iqtisodiy yo'l tanlash va faoliyat ko'rsatish erkinligiga bo'lgan kafolatli huquqni qaror toptirishdan, aholining mehnat va ijtimoiy faolligini oshirishdan ham iboratdir», - deb ta’kidlagan edi.
Boshqaruvning mohiyati ishlab chiqarish usuli, ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar darajasi, ishlab chiqarish kuchlari rivojlanishiga bog'liq holda o'zgaradi. Ishlab chiqarishning rivojlanishi va iqtisodiy alo-qalarning murakkablashuvi bilan boshqaruv ham murakkablashadi va mustaqil fan sifatda ajralib chiqadi. Ishlab chiqarish vositalariga mulkchilikning turli shakllari mavjud bo'lgan sharoitda tovar ish lab chiqaruvchilar o'rtasida raqobat vujudga kelib, u ishlab chiqarish ni boshqarish, foydani ko'paytirishga yo'naltiriladi.
Hozirgi kun talabiga asosan oliy o'quv yurtlarida menejment nazariyasini o'qitish katta ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, menejer kadrlarni tayyorlashda bu fanni o'zlashtirish muhimdir.
Menejment nazariyasi fani bo'yicha ma’ruzalarda o'qituvchi talabalarga masalaning mazmuni, mohiyatini tushuntirishi ularning keyingi mustaqil ta’lim olishi uchun asos yaratadi. M a’ruzani yax-shi tinglanish siri shundan iborat-ki, talabalarni ma’ruza boshida qanchalik tushunarsiz va qiyin bo'lishiga qaramasdan, diqqat bilan eshitishga majburlashdan iborat. Diqqat shunday natija beradi-ki, tushunarsiz narsalar, sekin-asta tushunarli bo'lib boradi.
Foydalanilgan adabiyotlar.
1.Karimov I.A. Eng asosiy mezon - hayot haqiqatini aks ettirish. - T.: O ’zbekiston, 2009. - 24 b.
2.Karimov I.A. O ’zbekiston iqtisodiy islohotlarni chuqurlashtirish yo'lida. -T.: O ’zbekiston, 1995.
3.Qosimova D.S. “Menejment nazariyasi”. O’quv – uslubiy majmua.T.: “TDIU”, 2011;
4.Qosimova D.S. “Boshqarish nazariyasi asoslari”. Darslik.T.:“Iqtisodiyot”, 2011.
Internet manzillar.
1.www.google.uz
2.www.hozir.uz
3.www.ziyo.net
|
| |