nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Nazorat uchun savollar - Yuksak ma’naviyatli shaxsni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari 1 – ma’ruza mashg‘ulot

|
Yuksak ma’naviyatli shaxsni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari 1 – ma’ruza mashg‘ulot
|
bet | 69/89 | Sana | 26.09.2024 | Hajmi | 478,28 Kb. | | #272518 |
Bog'liq Ta\'lim tarbiyaning dolzarb muammolari majmuaNazorat uchun savollar:
1.“Kreativlik” tushunchasi qanday ma’noni anglatadi?
2.“Kreativ pedagogika”ning maqsadi nimadan iborat va u qanday vazifalarni hal qiladi?
3.“Kreativ peagogika”ning ob’ekti va predmetini nima tashkil etadi?
4“Kreativ pedagogika”ning asosiy kategoriyalari qaysilar?
5“Kreativ pedagogika” qanay fanlar bilan o‘zaro aloqadorlikda rivojlanadi?
Tayanch tushunchalar:
Kreativ ta’lim – bu ta’lim oluvchining ijodiy qobiliyatini rivojlantirishga, takomillashtirishga yo‘naltirilgan ta’lim bo‘lib, u ta’lim oluvchidagi yaratuvchanlik, bunyodkorlik qobiliyatlarni o‘stirishga xizmat qiladi. Creato – lotincha so‘z bo‘lib, u yaratuvchanlik, ijodkorlik ma’nolarni anglatadi. Bularni, ya’ni, ijodkorlik va yaratuvchilik metodlarini tadqiq etishni kreativ pedagogika o‘rgatadi.
Iste’dod – alohida insonlarga xos tabiiy sifat bo‘lib, uning faoliyati ijtimoiy jamiyatda namoyon bo‘ladi. Iste’dod kishilik jamiyati bilan bevosita bog‘liq. Iste’dod insonlarga xos noyob fazilatdir. Ma’naviyati, madaniyati rivojlangan jamiyatda har qanday iste’dod shakllanadi, kamol topadi.
Interfaol mashg‘ulot – o‘qituvchi va o‘quvchilar o‘zaro faol ishtirok etadigan mashg‘ulot. Bunda jarayon o‘zaro hamkorlikda kechadi.
Interfaol metod – bu ta’lim beruvchi va ta’lim oluvchilarning o‘zaro teng muloqot va ta’sirdagi dars jarayonini amalga oshirish usuli. «Interfaol» so‘zi «interaktiv» so‘zining o‘zbek tilidagi bayoni. «Interaktiv» so‘zi inglizchadagi Interakt so‘zidan olingan bo‘lib, u Inter – «o‘zaro», akt – «harakat, ta’sir, faollik» ma’nolarini bildiradi.
Ijod – insonning yangi moddiy va ma’naviy ne’matlar yaratish faoliyati. Unda inson tafakkuri, xotirasi, tasavvuri, diqqati, irodasi faol ishtirok etadi, butun bilimi, tajribasi, iste’dodi namoyon bo‘ladi.
Ijod dastlab inson tasavvurida tug‘iladi, keyin ijodga taalluqli masalalar yuzasidan izlanishlar olib boriladi.
Ijod – fan va texnikani, madaniyatni boyitadi, rivojlantiradi.
|
| |
Ijod erkinligi – - Yuksak ma’naviyatli shaxsni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari 1 – ma’ruza mashg‘ulot

|
Yuksak ma’naviyatli shaxsni shakllantirishning nazariy-metodologik asoslari 1 – ma’ruza mashg‘ulot
|
bet | 70/89 | Sana | 26.09.2024 | Hajmi | 478,28 Kb. | | #272518 |
Bog'liq Ta\'lim tarbiyaning dolzarb muammolari majmuaIjod erkinligi – har kim ilm, texnika, adabiyot, san’at va madaniyat sohalarida erkin ijod qilish huquqiga ega. Bu huquqdan foydalanish natijasida ilm–fan, texnika rivojlanadi. Bundan davlat ham, ijodkor ham manfaatdor bo‘ladi (Konstitutsiyaning 42 – moddasi).
Ijodiy yondashuv (IYO) – bu pedagogikada zamonaviy yo‘nalish bo‘lib, u ta’lim oluvchilarning muammolarini hal qilish qobiliyatlarini rivojlantirishga qaratilgan faoliyat bo‘lib, mustaqil ravishda qaralayotgan faoliyatning yangi yo‘nalishlarini topishga undash jarayonidir.
Ijodiy faoliyat – bu barcha ruhiy va aqliy kuchlarni ishga solib insonning aniq bir maqsadga intiluvchanligi, maxsus xissiy holati –ilhomlanishi, shuningdek, ruhiy kechirmasi, muammoni jon-jahti bilan hal etish istaklari majmuasi.
Ijodiy qobiliyatlar – bu yangilik yaratish zarurligi va mumkinligni tushunish, muammoni ifodalay olish, g‘oya farazini ilgari surish uchun kerak bo‘ladigan bilimlarni ishga sola bilish qobiliyatlari, farazni nazariy va amaliy tasdiqlash, muammoni hal qilishni izlash hamda topish, natijada yangi original mahsulotlar yaratish (ilmiy kashfiyot, ixtiro, san’at asari, tavsifnoma va h.k.) qobiliyatlaridir (Alimov N.N.).
Ijodiyot – inson aql zakovatining barcha ijobiy sifatlarini o‘zida mujassamlashtirgan, yangilik yaratish bilan bog‘liq bo‘lgan alohida faollik va mustaqil faoliyat turi. Ijodiyot fan, texnika, madaniyat, san’at va ishlab chiqarishda namoyon bo‘ladi.
Ijtimoiy bilimdonlik – eng avvalo obro‘-e’tibor, ya’ni ilmiy-pedagogik xodimning ijtimoiy jihatdan etukligi, ma’lum axloqiy tamoyillarga egaligi, shaxsiy tajriba va kuzatishlar asosida o‘z mustaqil fikrlarini shakllantira olish, boshqa shaxslarga ta’sir ko‘rsata olishligi, shaxslararo va yakka shaxs bilan guruh orasidagi muhitlarni yaxshilay olish kabi qobiliyatlar majmuasidir.
Adabiyotlar ro‘yxati
Karimov I.A. Buyuk kelajak sari - T., O‘zbekiston, 1998 y.
Karimov I. A. Barkamol avlod orzusi. T., O‘zbekiston 1999 y.
Karimov I.A. Barkamol avlod – O‘zbekiston taraqqiyotining poydevori. T.1997 y.
Munavvarov A.K. – Pedagogika, T., “O‘qituvchi” 1996 y.
Mavlonova R.A., To‘raeva O.T., Holikberdiev K.M. Pedagogika, T., O‘qituvchi, 1999
Tursunov I., Nishonaliev U., Pedagogika kursi T.1997
Innovatsion ta’lim texnologiyalari / Muslimov N.A., Usmonboeva M.H., Sayfurov D.M., To‘raev A.B. – T.: “Sano standart” nashriyoti, 2015. – 150 b.
Yo‘ldoshev J.G‘., Usmonov S. Ilg‘or pedagogik texnologiyalar. – T.: O‘qituvchi, 2004.
Ro‘zieva D., Usmonboeva M., Holiqova Z. Interfaol metodlar: mohiyati va qo‘llanilishi / Met.qo‘ll. – T.: Nizomiy nomli DTPU, 2013. – 115 b.
Tolipov O‘., Usmonboeva M. Pedagogik texnologiyalarning tadbiqiy asoslari – T.: 2006. – 260 b.
|
| |
-MAVZU: BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI TAYYORLASHDA PEDAGOGIK INNOVATSIYALARDAN FOYDALANISH

|
-MAVZU: BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI TAYYORLASHDA PEDAGOGIK INNOVATSIYALARDAN FOYDALANISH
|
bet | 41/89 | Sana | 26.09.2024 | Hajmi | 478,28 Kb. | | #272518 |
Bog'liq Ta\'lim tarbiyaning dolzarb muammolari majmua9-MAVZU: BO‘LAJAK O‘QITUVCHILARNI TAYYORLASHDA PEDAGOGIK INNOVATSIYALARDAN FOYDALANISH
REJA:
1. Pedagogik texnologiyaning tasnifi, qonuniyatlari, tamoyillari va mezonlari.
2. Ta’lim-tarbiya jarayonini texnologiyalashtirish asoslari.
3. Innovatsion ta’lim texnologiyalarining mohiyati, turlari va nazariy asoslari.
4. Ta’limning innovatsion shakllari.
Mustaqil ish: Yoshlarda kitob o‘qish madaniyatini shakllantirishda oila va maktab hamkorligi
Tayanch tushunchalar: Innovatsiya, texnologiya, ta’lim texnologiyasi, ta’lim metodi, ta’lim metodikasi, ta’lim texnologiyasining markaziy muammosi.
1. Pedagogik texnologiyaning tasnifi, qonuniyatlari, tamoyillari va mezonlari. Ayni vaqtda Respublika ijtimoiy hayotiga shiddatli tezlikda axborotlar oqimi kirib kelmoqda va keng ko‘lamni qamrab olmoqda. Axborotlarni tezkor sur’atda qabul qilib olish, ularni tahlil etish, qayta ishlash, nazariy jihatdan umumlashtirish, xulosalash hamda tinglovchiga yetkazib berishni yo‘lga qo‘yish ta’lim tizimi oldida turgan dolzarb muammolardan biri hisoblanadi. Ta’lim-tarbiya jarayoniga pedagogik texnologiyani tadbiq etish yuqorida qayd etilgan dolzarb muammoni ijobiy hal etishga xizmat qiladi. O‘qituvchining samarali faoliyat ko‘rsatishga undovchi darsning metodik ishlanmasini puxta ishlab chiqishdan farqli o‘laroq, ta’lim texnologiyasi tinglovchilar faoliyatiga nisbatan yo‘naltirilgan bo‘lib, u tinglovchilarning shaxsiy hamda o‘qituvchi bilan birgalikdagi faoliyatlarini qamrab oladi.
Texnologiya (yunon. “techne” – mahorat, san’at, “logos” – tushuncha, ta’limot) – muayyan (ishlab chiqarish, ijtimoiy, iqtisodiy va b.) jarayonlarning yuksak mahorat, san’at darajasida tashkil etilishi
Ta’lim texnologiyasi (ingl. “an educational technology”) – ta’lim (o‘qitish) jarayonining yuksak mahorat, san’at darajasida tashkil etilishi. Ta’lim texnologiyasi – ta’lim maqsadiga erishish jarayonining umumiy mazmuni, ya’ni, avvaldan loyihalashtirilgan ta’lim jarayonini yaxlit tizim asosida, bosqichma- bosqich amalga oshirish, aniq maqsadga erishish yo‘lida muayyan metod, usul va vositalar tizimini ishlab chiqish, ulardan samarali, unumli foydalanish hamda ta’lim jarayonini yuqori darajada boshqarish.
|
| |
Chin (sin) sulolasi hukmronligi - Cho‘lpon nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi Toshkent — 2019 R. Farmonov, U....

71
Iqtisodiy hayot. XVI
asr boshlariga kelib, Xitoyda agrar soha rivoj-
lanishning ancha yuqori darajasiga erishgan bo‘lib, u mamlakat iqti-
sodida muhim o‘rin tutardi. Ish qurollari oddiy bo‘lsa-da, dehqonlar
aholining asosiy oziq-ovqati bo‘lgan sholidan yuqori hosil olardi.
Ular
yangi texnologiyalar, masalan, sholi ekishning uyali usulini,
sifatli urug‘ tayyorlash kabilarni joriy qilgandi. Xitoy dehqonlari sho-
lidan tashqari, paxta yetishtirishda ham katta yutuqlarni qo‘lga kirit-
dilar.
Xitoyda yerga egalik qilishning ikkita asosiy turi –
davlat va xu-
susiy yer egaligi mavjud edi. Ammo xususiy yerlar XVI asr davomida
kamayib bordi. Dehqonlarning yerlari asta-sekin katta yer egalari,
sudxo‘rlar va amaldorlarning qo‘llariga o‘tdi. Yerlarning katta qismi
bevosita imperatorning mulkiga aylandi.
Dehqonlar
yerlarni ijaraga olib, ekin ekardi. Ijara haqi hosilning
50 foizini tashkil etardi va bu dehqonlarni holdan toydirib, ularning
noroziligiga sabab bo‘lardi. Bu davrda soliqlar
ham doimiy oshib bor-
di. Ular natural holda sholi bilan olinar va faqat XVI asrdan soliqlar
kumush tanga bilan to‘lana boshlandi. Bu qiyinchiliklar bir qator deh-
qonlar qo‘zg‘olonlariga olib kelib, ular
butun imperiya hududini qam-
rab oldi.
Shaharlarda aholi soni qishloqqa nisbatan ancha kam edi. Shahar-
liklar, asosan, hunarmandchilik va savdo bilan shug‘ullanardi. Gazla-
ma ishlab chiqarishda o‘z davri uchun ancha mukammal bo‘lgan dast-
gohlar, shu jumladan, suv bilan aylantiriluvchi qurilmalar ham qo‘lla-
nilardi.
Binolar qurilishida ko‘tarish moslama (kran)lariga o‘xshash quril-
malardan foydalanilardi. O‘sha paytlardan
saqlanib qolgan binolar
bugungi kunda ham o‘zining mukammalligi va mahobati bilan kishini
hayratga soladi. Yirik va mustahkam kemalar qura oladigan xitoylik
kemasozlar ham texnik yutuqlarga erishgan edi.
Xitoy texnik taraqqiyotda G‘arbdan tobora ortda qolib ketayotgan
bo‘lsa-da, to XVIII asrning oxirigacha u
iqtisodiy jihatdan dunyoning
eng qudratli davlatlaridan biri bo‘lib qoldi.
- ma’ruza mashg‘uloti texnologik xaritasi

|
- ma’ruza mashg‘uloti texnologik xaritasi
|
bet | 40/89 | Sana | 26.09.2024 | Hajmi | 478,28 Kb. | | #272518 |
Bog'liq Ta\'lim tarbiyaning dolzarb muammolari majmua9- ma’ruza mashg‘uloti texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat
|
o‘qituvchi
|
o‘quvchi
|
1-bosqich
Kirish
(10daq)
|
Tashkiliy boshlanish.
1.1. O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligini va davomatini tekshiradi.
Tayanch bilimlarni “Muzyorar” orqali faollashtirish.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
1.2. Mavzuning nomi, rejasi, maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi.
1.3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
1.4. O‘quvchilarga muammoli savollar beradi.
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadilar.
Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar.
Diqqat qiladilar.
|
2-bosqich
Asosiy
(60 daqiqa)
|
2.1. Slaydlarni Power point tartibida namoyish va sharhlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. (2-ilova).
2.2. Jalb qiluvchi savollar beradi.
2.3. Mavzuning har bir qismi bo‘yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi.
2.2. Mavzuning asosiy xususiyatlarini yoritadi. Innovatsiyalarning pedagogik jarayondagi ahamiyatini tushuntiradi.
2.3.Yangi o‘quv materialini mustahkamlash.
Mavzu bo‘yicha savollar beradi.
|
Kuzatadilar.
Savollarga javob beradilar, ma’lumotlarni daftarga qayd qiladilar.
Diqqat qiladilar.
Berilgan qo‘shimcha savollarga javob beradilar.
|
3-bosqich
Yakuniy
(10daq)
|
Mashg‘ulot yakuni.
3.1.Mavzu bo‘yicha yakunlaydi, qilingan ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida ahamiyatga ega ekanligi muhimligiga O‘quvchilar e’tiborini qaratadi.
3.2. Faol ishtirok etgan o‘quvchilarni rag‘batlantirdi.
Uyga vazifani berilishi.
Mavzu bo‘yicha test savollariga tayyorlanish.
|
Diqqat qiladilar, xulosalar qiladilar.
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib oladilar.
|
|
| |
Ma’lumotlar o‘zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlar dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o‘zaro ta’sirlari bilan bog‘liq muammolar haqida ma’lumot bering

|
Ma’lumotlar o‘zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlar dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o‘zaro ta’sirlari bilan bog‘liq muammolar haqida ma’lumot bering
|
bet | 1/19 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 223,53 Kb. | | #131742 |
Bog'liq 18-25
18-bilet
1. Ma’lumotlar o‘zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlar dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o‘zaro ta’sirlari bilan bog‘liq muammolar haqida ma’lumot bering
Qadim qadimdan o‘qish, o‘rganish mobaynida modellardan foydalanib kelingan. Simulyatorlar o‘quv jarayonining qariyib barcha jabhalarida: boshlang‘ich ta`limdan boshlab oliy o‘quv yurtlarigacha, oddiy til o‘rganishdan to ishlab chiqarish sohalarigacha qo‘llanilishi mumkin. Keyingi vaqtlarda hattoki tibbiyot sohasida ham simulyatorlardan foydalanilmoqda. Zamonaviy axborot texnologiyalari ta`lim sohasida yangi vosita va usullarni yaratish imkonini beradi. Bu masalani hal qilishda kompyuterda laboratoriya ishlarini yaratish eng muhim va murakkab hisoblanadi. Endilikda virtual o‘lchov asboblari yordamida yaratilgan kompyuterdagi о‘lchov asboblaridan foydalanish talab etilmoqda.
О‘quv laboratoriyasidagi virtual asbob (VA) - qo‘shimcha maxsus dasturiy ta`minot va turli o‘lchov modullari, masalan, ko‘p funktsional kirish - chiqish platasi bilan ta`minlangan kompyuterdir. VA o‘lchanayotgan axborotni yig‘ish, qayta ishlash va aks ettirishni avtomatlashtirish imkonini beradi, foydalanuvchi uchun qulay interfeysga ega, uning dasturiy va apparat vositalari esa an`anaviy o‘lchov vositalariga xos bo‘lgan vazifalami amalga oshirish imkonini beradi, natijalarni monitor ekranida foydalanuvchiga qulay shaklda aks ettiradi
VA dasturiy ta`minoti ham Visual C++, Visual Basic va boshqalar kabi standart vositalar hamda maxsus dasturlar yordamida tuzilishi mumkin. Hozirgi kunda maxsus dasturiy ta`minot sifatida National Instruments kompaniyasining Multisim amaliy dasturiy paketi eng mos va qulay hisoblanadi.
O‘lchov jarayonlarini avtomatlashtirish bo‘yicha yaratilayotgan zamonaviy apparat vositalarining deyarli barchasi Multisim platformasi bilan mos keladi. Mazkur muhitda ilovalar yaratish vizual vositalar yordamida amalga oshiriladi va dasturlash bo‘yicha maxsus bilimga ega bo‘lish talab qilinmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar o‘zgartiruvchi standart sxemalarni qamragan analog tizimlar dunyosi bilan kompyuterlar tizimlarining o‘zaro ta’sirlari bilan bog‘liq muammolar haqida ma’lumot bering
|
Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning iqtisodiyot

28
korxonalarining yillik mahsulot ishlab chiqarishining o`sishi 2,5 %dan kam
bo`lmagan holatdagina amalga oshadi. Buning uchun hududlardagi kichik
tadbirkorlik korxonalarning respublika bo`yicha ishlab chiqarilgan YAIM dagi
ulushi istiqbolda qo`yidagi holatda o`sib borishiga erishish zarur (inertsion
tarzda).
Albatta, bu ko`rsatgach rivojlangan davlatlarda, masalan AQSH da 75-82%,
YAponiyada 81 %ni, Italiyada 74 %ni tashkil etadi. Respublikamiz kichik
biznesning bunday ko`rsatkichlarga erishishi tadbirkorlik faolligi orqali amalga
oshadi. Istiqbolda kutiladigan natijalar asosan kichik tadbirkorlikning faol
rivojlanishi evaziga ro`y beradi. Bu esa ular tomonidan ishlab chiqariladigan
mahsulot miqtsorining o`sish dinamikasini ta`minlaydi.
Hududlar bo`yicha mahsulot ishlab chiqarish hajmining istiqbolda o`sib
borish dinamikasini korxonalar mikdorining o`sib borish holati bo`yicha
tahlil etsak, bu holat qo`shimcha yangi kichik korxonalarning tashkil etilishi
hisobiga amalga oshadi.
YAratilgan imkoniyatlardan samarali foydalangan hududlarda yalpi
hududiy mahsulotning yuqori sur`atlar bilan o`sishi ta`minlanadi.
Jumladan kichik korxonalarning ishlab chiqarish samaradorligini oshirish
evaziga istiqbolda ko`zlangan natijalarga erishish ta`minlanadi.
Milliy iqtisodiyotning raqobatbardoshligi iqtisodiy faoliyat jarayonlari
va uning natijalarini aks ettiruvchi ko`rsatkichlarda kichik biznes ulushining
yuqori bo`lishiga ham bog’liq ekanligi shubhasizdir.
Kam xarajat xisobiga yangi ish o`rinlari yaratish imkoiiyati, yirik biznes kirib
bora olmaydigan bozor segmentlarini egallay olish qobiliyati, ayniksa, xizmat
ko`rsatish sohasi va uncha katta bo`lmagan mahalliy resurs bazalarini
o`zlashtirishda
juda
qulay
tashkiliy
shakl
ekanligi
kichik
biznesni
rivojlantirishning aqamiyati beqiyosligini ko`rsatadi. SHu sababli ham kichik
biznesni
jadal
rivojlantirish
masalasi
maqsulot
ishlab
chiqarishni
mahalliylashtirish, xizmat ko`rsatish soqasini rivojlantirish, shuningdek,
mamlakatning eksport salohiyatini oshirish masalalari bilan chambarchas
bog’langan.
İstismar parametrlərinin - Microsoft Word II -an imp.+

|
Microsoft Word II -an imp.+
|
bet | 124/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -anİstismar parametrlərinin hüdud qiymətləri
İdarəetmə impulsunun maksimal əks gərginliyi - 1V; Bağlı vəziyyətdə maksimal sabit gərginlik - 100V; Açıq vəziyyətdə maksimal sabit cərəyan - 75mA; İdarəetmə elektrodunda sabit cərəyan - 15ma Açıq vəziyyətdə maksimal impuls cərəyanı - 0,5A; Orta səpələnmə gücü - 200mVt; Ətraf mühitin temperaturu - -60. +70C
КУ202А, КУ202Б, КУ202В, КУ202Г, КУ202Д, КУ202Е, КУ202Ж, КУ202И, КУ202К, КУ202Л, КУ202М, КУ202Н
Böyük güclü dəyişdirici element qismində tətbiq üçün nəzərdə tutulublar.
Sərt çıxışlara malik olan dəmir korpusda buraxılırlar. Kütləsi 25q.
İstismar parametrlərinin hüdud qiymətləri
Sabit və ya orta cərəyan - 10A;
İdarəedici elektrodun düz cərəyanı – 300mA Trinistorun düz (bağlı vəziyyətdə) və əks gərginliyi, V:
КУ202А, КУ202Б üçün
|
-
|
25
|
КУ202В, КУ202Г üçün
|
-
|
50
|
КУ202Д, КУ202Е üçün
|
-
|
100
|
КУ202Ж, КУ202И üçün
|
-
|
200
|
КУ202К, КУ202Л üçün
|
-
|
300
|
КУ202М, КУ202Н üçün
|
-
|
400
|
Müxtəlif markalı və müxtəlif parametrlərə hesablanmış tiristorların nümunələrinin fotogörünüşü aşağıdakı şəkildə verilmişdir.
Şək. 7
|
| |
Tiristor və simistorlar - Microsoft Word II -an imp.+

|
Microsoft Word II -an imp.+
|
bet | 123/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -an Tiristor və simistorlar
Tiristor yarımkeçirici açar element olub, üç əsas işçi vəziyyətlə: tətbiq olunan düz gərginliyi blokladığı bağlı, əks gərginliyi blokladığı cərəyan keçirmədiyi, əsas cərəyanı keçirdiyi açıq vəziyyəti ilə xarakterizə edilən cihazdır. Tiristorların bağlı vəziyyətdən açıq vəziyyətə keçməsi zamanı qoşma və ayırma keçid prosesləri baş verir.
Üç elektrodlu tiristor, həm də simistor idarə elektroduna verilən idarəetmə impulsu köməyi ilə qoşulur (işə salınır), ikielektrodlu dinistorlarda isə qoşulma tətbiq olunan düz gərginliyin uyğun qiymətində baş verir.
Д235А, Д235Б, Д235В, Д235Г tipli tiristorlar.
Bağlanmayan tiristorlar qrupuna aid olub, silisumlu diffuziya-ərintili p-n- p-n struktura malikdirlər. Bu tip tiristorların açılması idarəetmə impulsu ilə
bağlanması isə ya anod cərəyanının qısa müddətli kəsilməsi, ya da anoda əks gərginliyin tətbiq olunması ilə təmin edilir. Orta güclü dəyişdirici element qismində tətbiq üçün nəzərdə tutulublar. Sərt çıxışlara malik olan dəmir korpusda buraxılırlar. Kütləsi 6,5q.
Əsas elektrik parametrləri:
Açıq vəziyyətdə Iaç. = 2 А, Iidarə =50mA və Tətr.=+25C olduqda - 2V;
Açan impuls idarəetmə gərginliyi - 5V;
Bağlı vəziyyətdə düz sabit cərəyan - 2mA;
Sabit əks cərəyan Uəks = Uəks.max olduqda - 2mA;
İstismar parametrlərinin hüdud qiymətləri
İdarəetmə impulsunun maksimal əks gərginliyi - 1V; Bağlı vəziyyətdə maksimal sabit gərginlik - 100V; Açıq vəziyyətdə maksimal sabit cərəyan - 2A; Açıq vəziyyətdə maksimal impuls cərəyanı - 10A; Orta səpələnmə gücü - 4Vt; Ətraf mühitin temperaturu - -60. +70C
КУ101А, КУ101Б, КУ101Г, КУ101Е tipli tiristorlar.
Az güclü dəyişdirici element qismində tətbiq üçün nəzərdə tutulublar.
Elastik çıxışlara malik olan metallikşüşə hermetik korpusda buraxılırlar . Kütləsi 2,5q.
|
| |
Çoxkaskadlı gücləndiricilər

Çoxkaskadlı gücləndiricilər
Bir kaskadlı gücləndiricilərin güclənmə əmsalı böyük olmadığından böyük güclənmə əmsalı almaq üçün bir neçə kaskadın ardıcıl qoşulması yolu ilə alınan çoxkaskadlı gücləndiricilərdən istifadə edilir. Bu halda ayrı-ayrı kaskadların giriş və çıxış siqnallarının həm sabit, həm də dəyişən cərəyana görə uzlaşdırılması məsələsi ortaya çıxır. Kaskadlararası uzlaşmanın üç növü: transformator ilə əlaqə, RC-əlaqə və qalvanik əlaqə mövcuddur.
Transformator və RC – dövrə tipli əlaqələr dəyişən cərəyan gücləndiricilərində, qalvanik əlaqə isə sabit cərəyan gücləndiricilərində tətbiq edilir. Müasir texnologiya ilə yaradılan gücləndirici qurğularda əsasən RC və qalvanik əlaqələr istifadə edilir.
RC - əlaqəli gücləndiricilərin əsas problemi kaskadlararası əlaqə elementlərinin düzgün seçilməsidir. Bu elementlər gücləndiricinin buraxma zolağını təyin etdiklərindən onların seçilməsində əsas kriteriya kimi tezlik təhriflərinin səviyyəsi götürülür. RC - əlaqəli gücləndiricinin sxemi şəkil 2.33 - də verilmişdir.
Sxemdəki Ca1,Ca2 kondensatorları ayırıcı kondensatorlardır və ayrı-ayrı kaskadların rejimlərini sabit cərəyana görə ayırmaq üçün nəzərdə tutulmuşdur. Sxemdəki Ce kondensatorunun vəzifəsi kaskadın dəyişən cərəyana görə güclənmə əmsalını artırmaqdır; yəni bu kondensator gücləndiricinin tezlik xarakteristikasının aşağı tezlik oblastına uyğun hissəsini formalaşdırmaq üçündür. Ayırıcı və emitter dövrə elementlərinin qiymətləri (Ca və Ce ) buraxma zolağının aşağı tezlik sərhədinin qiymətinə və tezlik təhriflərinin tələb olunan qiymətinə görə hesablana bilər.
Əgər gücləndirici qurğuda tezlik xarakteristikasının yuxarı tezlik oblastının formalaşdırılması nəzərdə tutulmayıbsa, onda buraxma zolağının yuxarı sərhədi istifadə olunan yarımkeçirici cihazların məxsusi tezlik
xüsusiyyətləri ilə təyin olunur. Tezlik xarakteristikasının yuxarı tezlik oblastının formalaşdırılması üçün çıxış gərginliyinə görə ümumi ardıcıl mənfi əks əlaqədən istifadə olunur. Bu halda gücləndiricinin giriş müqaviməti artır, çıxış müqaviməti isə azalır. Belə əlaqə yaratmaq üçün emitter müqavimətini ardıcıl qoşulmuş iki müqavimətə bölmək lazımdır. Bu prinsip şəkil 2.34 - də göstərilən üç kaskadlı gücləndiricidə yerinə yetirilmişdir.
Şəkil 2.33. RC-əlaqəli gücləndiricinin sxemi
Burada 1-ci və 2-ci kaskadlar ümumi emitterlidir və sükunət rejiminin temperatur stabilliyini təmin etmək üçün hər birində yük cərəyanına görə ardıcıl mənfi əks rabitə tətbiq edilmişdir. 3-cü kaskad emitter təkrarlayıcısıdır. 1-ci kaskadın emitter müqavimətinin iki hissəyə bölünməsi ilə bu kaskadda, sükunət rejiminin tələb olunan stabilliyi şəraitində, dəyişən cərəyana görə güclənmə əmsalı kifayət qədər olur.
Şəkil 2.34. Üç kaskadlı RC - əlaqəli gücləndirici qurğu
|
Tranzistorlu elektron qurğularının qida sxemləri

|
Tranzistorlu elektron qurğularının qida sxemləri
|
bet | 41/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -anBu sahifa navigatsiya:
- Qeyd
Tranzistorlu elektron qurğularının qida sxemləri
Tranzistorlu qurğuların çıxış dövrələrinin qidalanmasının iki variantı mümkündür. Birinci variantda tranzistor, yük və qida mənbəyi ardıcıl qoşulmuş olur (şəkil 2.47). Burada VT1 tranzistorundakı ÜE-li kaskad VT2 tranzistorundakı ÜB-lı kaskada yüklənir. VT2 tranzistorunun bazasına bu halda Uq mənbəyindən sabit gərginlik verilir. İkinci variantda yük tranzistora paralel qoşulur (şək. 2.48). Bu halda tranzistora gərginlik vermək üçün onun kollektoruna drossel L və ya rezistor R kimi əlavə elementlər qoşulur.
Giriş dövrəsinin qida gərginliyi tranzistorun seçilmiş iş rejimini, yəni onun VAX-nın seçilmiş hissəsində işçi nöqtənin yerdəyişməsini təmin etmək üçündür. Belə mənbələr sürüşmə gərginliyi mənbələri adlanır.
Şək. 2.47. Yük tranzistora ardıcıl qoşulduqda qidalandırılma sxemi
Şək. 2.48. Yük tranzistora paralel qoşulduqda qidalandırılma sxemi.
a) drossellə və b) rezistorla gərginlik verilmə sxemi
Real gücləndirici qurğularda giriş və çıxış dövrələri üçün ayrıca sürüşmə gərginliyi mənbələrindən istifadə olunması səmərəsizdir. Bipolyar tranzistorun baza və kollektor gərginlikləri eyni işarəli olduqlarından sürüşmə cərəyanı mənbəyi kimi çıxış dövrəsinin qida mənbəyindən istifadə etmək olar. Bu məqsədlə qida mənbəyi ilə baza aralığına yüksək müqavimətli R1 rezistor qoşmaq lazımdır. Bu halda bazanın sürüşmə gərginliyi bölücü rezistorlar (R1, R2) vasitəsilə yaradılır.
Qeyd: Elektron sxemlərdə istifadə olunan elementlərin, o cümlədən tranzistorların və digər yarımkeçirici cihazların şərti qrafiki işarələnməsi əlavə 1-də, ən geniş yayılmış cihazların əsas parametrləri, istismar şərtləri tətbiq sahələri, onlar əsasında qurulan bəzi elektron qurğularının sxemlərinin ilkin hesabatına nümunələr əlavə 2-də, əlavə 3-də yarımkeçirici elektron cihazlar və onlar əsasındakı elektron qurğularının parametrlərinin və qoşulma sxemlərinin təhlilinə misallar verilmişdir.
|
| |
İlkin gücləndirici - Microsoft Word II -an imp.+

|
Microsoft Word II -an imp.+
|
bet | 34/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -anİlkin gücləndirici. İlkin gücləndiricinin vəzifəsi detektordan alınan ilkin elektrik siqnalını bütün tezlik zolağında güc gücləndiricisinin işləyə bilməsi üçün lazım olan səviyyəyə qədər gücləndirməkdir. Belə gücləndiricilərin tezlik zolağı böyük (Fy / Fa >> 1 ) olur. Odur ki, gücləndiricinin kollektor dövrəsinə yük müqaviməti kimi qeyri-seçici Zk, aperiodik və aktiv müqavimət (rezistor) Rk qoşula bilər. İkikaskadlı ilkin gücləndiricinin sxemi şəkil 2.24 - də göstərilmişdir.
Sxemdə Rk müqaviməti vasitəsilə kollektora qida gərginliyi verilir və həmin müqavimətdə də siqnal gərginliyinin güclənmiş qiyməti alınır. Yük rolunu növbəti kaskadın giriş müqaviməti görür. Giriş müqaviməti aşağı və orta tezliklərdə aktiv, yuxarı tezliklərdə isə kompleks və tutum xarakterli olur. Kaskadlararası əlaqə Ca tutumu ilə yaradılır və onun vəzifəsi siqnalın dəyişən toplananını buraxmaq, sabit toplananının əvvəlki kaskadın kollektorundan sonrakı kaskadın girişinə verilməsinin qarşısını almaqdır. Göründüyü kimi, gücləndiricinin bütün elementləri aperiodikdir, odur ki, belə gücləndiricilər bəzən aperiodik gücləndiricilər adlanır.
Şəkil 2.24. İkikaskadlı ilkin gücləndiricinin sxemi
Gücləndiricinin tezlik xarakteristikasından göründüyü kimi, aşağı və yuxarı tezliklərdə onun güclənmə əmsalı azalır. Bunun səbəbini aydınlaşdırmaq üçün gücləndiricinin ekvivalent sxeminə baxaq (şəkil 2.25).
Şəkildə tranzistor keçiriciliyi gek olan idarəolunan cərəyan mənbəyi SUb kimi göstərilmişdir. Rk <<1/ gek olduğundan, gek keçiriciliyini nəzərdən atmaq
olar. Orta və yuxarı tezliklərdə Ca kondensatorunu da nəzərə almamaq olar. Bunları nəzərə almaqla ümumi ekvivalent sxemi aşağı, orta və yuxarı tezlik oblastlarında aşağıdakı kimi təsvir etmək olar (şəkil 2.26 a,b,c ). a və b sxemlərindəki ekvivalent müqavimət Rekv
R 1 R 2 ( r r )
Rekv =
R 1 R 2
b . son . kas
eb . son . kas .
R 1 R 2 r r
R 1 R 2
b . son . kas .
eb . son . kas .
kimi təyin olunur. Aşağı tezlik oblastında SUb cərəyan mənbəyini daxili müqaviməti Rk olan SUb Rk gərginlik mənbəyi ilə əvəz edirik
Şəkil 2.25. Gücləndiricinin ekvivalent sxemi
Şəkil 2.26. Gücləndiricinin aşağı, orta və yuxarı tezliklərdə ekvivalent sxemləri
Tezlik xarakteristikasının tənliyi Y güclənmə əmsalının modulundan ibarətdir. Y üçün aşağı tezliklərdə
Ya = Uçıx.a / Uçıx.orta
ifadəsini yazmaq olar.
a və b sxemləri üçün
r
Uçıx.a =
S U R R
b k ekv
|
| |
2 .1-jadval - Texnologik jarayonlarni nazorat qilish va avtomatlashtirish

Analogli boshqariluvchi parametrlar (rostlagichlar)
Pozitsiya
№
Rostlanuvchi o‘zgaruvchi
Klapanga
chiqish(%)
Boshqarish
rejimi
Rostlash
turi
FIRC-120 TK-1 dan chiqqan siqilgan gaz sarfi
50.0
Avto.
Lok.
FIRC-130
Qurilmadan chiqqan gaz sarfi
50.0
Avto.
Lok.
NS-001
E -l
dan kondensatni chiqarib
tashlash chizig‘idagi qulf
0.0
Dast.
--
NS-002
X -l sovitgichga suv uzatish
chizig‘idagi qulf
50.0
Dast.
--
NS-003
E -l idish saqlagichi klapani
boypasidagi qulf
00.0
Dast.
--
NS-130
FIRC-130
asbobining sozlovchi
klapani boypasidagi qulf
0.0
Dast.
--
IR C -200
So‘ruvchi E -l idishdagi bosim
50.0
Avto.
Lok.
FIRC-210 TK-1 kompressor chiqishida gaz bosimi
50.0
Avto.
Lok.
22.3-jadval.
Əməliyyat gücləndiricilərinin təsnifatı

|
Əməliyyat gücləndiricilərinin təsnifatı
|
bet | 46/142 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,55 Mb. | | #255298 |
Bog'liq Microsoft Word II -an Əməliyyat gücləndiricilərinin təsnifatı
Yüksək cəldliyə malik enli zolaqlı gücləndiricilər sürətlə dəyişən siqnalların çevrilməsi üçün istifadə edilir. Onlar çıxış siqnalının yüksək sürətlə artması, kiçik qərarlaşma müddəti, güclənmənin geniş tezlik diapazonu ilə xarakterizə olunurlar. Digər parametrlərinə görə isə ümumi təyinatlı gücləndiricilərdən geri qalırlar.
Yüksək dəqiqliyə malik gücləndiricilər maneənin yüksək səviyyəsi ilə xarakterizə olunan zəif elektrik siqnallarının çevrilməsi üçün istifadə edilir və sürüşmə gərginliyinin və onun temperatur dreyfinin kiçik qiyməti ilə, böyük güclənmə əmsalının və sinfaz siqnalın söndürülməsi ilə, böyük giriş müqaviməti və küyün kiçik səviyyəsi ilə xarakterizə olunurlar. Onların sürüşmə gərginliyi
Usür. 250 mkV, temperatur dreyfi Usür / T 5 mkB/ 0C, güclənmə əmsalı
Ku0 150000 ətrafında olur.
Ümumi təyinatlı gücləndiricilər gətirilmiş yekun xətası 1% səviyyəsində olan cihazların yaradılmasında istifadə edilir. Belə ƏG kiçik dəyəri və parametrlərin orta səviyyəsi (Usür – vahid mV-larla, Usür / T- onlarla
mkV/0C, Ku0 – on minlərlə) ilə xarakterizə olunurlar.
Kiçik giriş cərəyanına malik gücləndiricilər giriş kaskadı sahə tranzistorlarında yaradılan gücləndiricilərdir. İgir 100pA.
Çoxkanallı gücləndiricilər ümumi təyinatlı və mikrogüclü gücləndiricilərdən ancaq kanalların ayrılma əmsalı ilə fərqlənir. Onlar aparatların kütlə və həndəsi ölçülərinin yaxşılaşdırılmasına və enerji sərfinin azaldılmasına xidmət edirlər.
Güclü və yüksək voltlu gücləndiricilər çıxış kaskadları güclü və yüksək voltlu elementlərdə yaradılan gücləndiricilərdir. Çıxış cərəyanı İçıx 100 mA, çıxış gərginliyi Uçıx 15V ətrafında olur.
Mikrogüclü gücləndiricilər istifadə olunan gücün hədd qiymətindən kənara çıxması mümkün olmayan hallarda (məs., avtonom qida gərginliyi olan cihazlarda, gözləmə rejimində işləyən cihazlarda) tələb olunan gücləndiricilərdir.
Bir sıra ƏG-nin parametrləri əlavə 2-də verilmişdir.
|
| |
Narsaning geometrivasini qistnan qayta loyihalash

15.12-shakl.
15.12-shakl,
a va
b dagi detaining geometrik shaklini belgilangan
chiziq (chiziqqa nuqtalar qo ‘yilgan) b o‘yicha o ‘zgartirish talab qilinsa, u
15.12-shakl, c/dagidek ko‘rinishga o ‘tadi.
Detalga foydali o ‘zgartirish kiritish lozim bo‘lsa, u vaqtda, detalga
kiritilishi kerak bo ‘lgan o ‘zgartirish sharti yozma ravishda berliadi va u
orqali detaining yangi chizmasi chiziladi.
-shakl.
a)
b)
A V A - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

B. Uchta teshik berilgan. Birinchisi
V, ikkinchisi
H va uchinchisi
W
tekislikklardagi proyeksiyalar o'm i. Shu teshiklardan tig4z o ‘tadigan
detallami loyihalang (15.7-shakl,
a, b, d, e va /).
C. Bir butun simdan yasalgan modelning ikkita proyeksiyasi bo ‘yicha
uchinchi proyeksiyalarini aniqlang va yaqqol tasvirlarini bajaring
(15.8-shakl,
a, b, d, e , f g).
Loyihalashga oid ijodiy masalalar. Konstruktor mehnatini o ‘z ichiga
olgan masalalami o ‘rganish va ulami imkon qadar yechishga harakat qilish
orqali loyihalashga ijodiy yondashish mumkin. Hayotda uchrab turadigan
har qanday buyumga yangi konstruktiv element kiritilsa, unda qanday
o ‘zgarish ro‘y benshini ko‘z oldingizga keltirib ko‘ring. Konstruktiv
elementlar (teshiklar, o'yiqlar va boshqalar) shaklini biroz o'zgartirish,
burchaklami yumaloqlash kabilar kiritilib, yangi foydali sifatlar berish
orqali buyumning og‘irligini kamaytirish, pishiqligini oshirish, ishlov
berishni soddalashtirish, foydalanishga qulay, ko‘rinishidan chiroyli
bo ‘lishliga erishish mumkin. Bu o ‘ziga xos sermehnat ish bo‘lib, idrokli
va sabr-toqatli bo‘lishni talab qiladi.
Loyihalashni o ‘rganish maqsadida turli ijodiy masalalami yechish
mashq qilinadi. Turli moslamalami yasash y o Lli bilan shug'ullanishga,
ba’zi qo‘pol ishlangan buyumlami chiroyli, o ‘ziga jalb etadigan
darajada qayta loyihalash lozim bo‘ladi. Buning uchun ulam ing shakliga
o'zgartirish kiritlladi. Shundan keyin buyum go‘zallashgan bo‘lsa, qayta
badiiy loyihalangan bo'ladi.
Ж
dxh
07 
Ф1хГ7 - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

Ж
dxh
07
Ф1хГ7
2.55-shakl.
2
2.56-shakl.
а)
2.57-shakl.
chiziqlari ham o ‘qdan yoki o ‘z chizig‘idan biroz o ‘tkazib yozib q o ‘yiladi.
Shuningdek, aylana diam etrini k o ‘rsatish ham aylana to 'la yoki qism an
tasvirlangan b o ‘lishidan q a t’iy nazar o 'lch a m ch izig 'i aylana m arkazidan
biroz o 'tk az ib q o 'yiladi (2 .5 8 -shakl).
Teshiklar aylana b o 'y ic h a bir-biridan baravar uzoqlikda joylashgan
b o 'lsa , ulam ig m arkazlari orasidagi o'lcham lar, odatda, qo'yilm aydi,
65
46
2.58-shakl.
2.59-shakl.
faqat teshiklam ing soni va o 'lch am i ko'rsatilad i (2.59 -shak l,
a, b).
Bir
xil diam etrli teshiklam ing o 'lch am larini q o 'y ish d a ulardan bittasini chi
zib, o 'lch a b qo'yiladi. Q olganlari esa m arkaz chiziqlari bilan belgilanadi
(2 .59-shakl,
d).
B uyum ning sim m etrik joy lashgan ikki elem entining (teshiklaridan
tashqari) o 'lcham lari faqat bir m arta, ulam ing soni k o 'rsatilm ag an holda,
q o 'yiladi va odatda, ham m a o'lcham lari bir yerga guruhlashtiriladi
(2 .6 0 -shakl).
Bir xil teshiklar soni to 'la ko'rsatiladi, u lam ig o'lcham lari esa faqat
bir m arta ko'rsatiladi. A gar biror buyum da bir necha xil elem ent (m asalan,
teshiklar) uchrab qolsa, u holda bu elem entlardan birortasining o'lch am i
va chetki elem entlari orasidagi o 'lch am lam i k o 'rsatib , qolganlarini esa
elem entlar o'rtasidagi oraliqlar sonini oraliqlar o'lch am ig a ko'paytm asi
k o 'rin ish id a ko 'rsatish m um kin (2 .4 4 -shakl,
b
da 14x20=280 va
66
|
Example: "A well-organized classroom is conducive to productive learning."

|
Example: "A well-organized classroom is conducive to productive learning."Bog'liq Speaking Part3 (2)Example: "A well-organized classroom is conducive to productive learning."
Question 2
: Do you think computers will one day replace teachers in the classroom?
Answer
: While computers and technology have significantly impacted education, it is
unlikely that they will completely replace teachers in the classroom. Teachers provide
valuable interpersonal interactions,
mentorship
, and adaptability that computers cannot
replicate. However, technology can enhance teaching by offering tools for
personalized
learning
, providing resources, and making education more accessible. The future of
education is likely to involve a balance between human educators and technology.
High-level vocabulary with examples:
1)
Mentorship
(noun) - The guidance and support provided by an experienced or
knowledgeable person.
Example: "Teachers often provide mentorship to students, helping them develop
essential life skills."
2)
Personalized learning
(collocation) - Tailoring educational experiences to individual
students' needs and preferences.
Example: "Technology allows for personalized learning, catering to each student's
strengths and weaknesses."
Question 3
: How has teaching changed in your country in the last few decades?
Answer
: Teaching in my country has undergone significant changes in recent decades. The
traditional lecture-style teaching has evolved into more interactive and
student-centered
approaches. The integration of technology, such as smart boards and online resources, has
transformed the learning experience. Additionally, there is a growing
emphasis
on fostering
critical thinking and practical skills alongside theoretical knowledge. This shift reflects the
recognition that education needs to prepare students for the demands of a dynamic and
technology-driven world.
|
| |
-shakl.
2.67-shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

I ll bob. GEOMETRIK YASASHLAR
M ashinasozlik vapro y ek sio n chizm achilikdagi chizm alar, qurilishda-
gi bino va inshootlarning loyihalari binolam i bezash uchun chizilgan
geom etrik naqshlar va grafikaning k o ‘p turlari geom etrik yasashlardan
tarkib topgan. G eom etrik yasashlar, asosan, chizm a asboblari, sirkul,
ch izg 'ic h va o 'c h irg 'ich lard a n foydalanib bajariladi. Sirkul va chizg'ich-
ning vazifasi barcha o ‘quvchilarga m a ’lum. M aktablarda bu asboblardan
foydalanib, bir qator eng sodda m asalalam i yechish o ‘rganiladi: berilgan
nuqtadan o ‘tib, berilgan to 'g 'r i chiziqqa perpendikular yoki parallel
to 'g 'r i chiziqlar o ‘tkazish, berilgan kesm ani bir nechta teng b o'lak ka,
berilgan burchakni teng ikkiga boT ish va tutashm ali shaklni yasash ka-
bilar.
automation
becomes more prevalent.
High-level vocabulary with examples

@
M
ult
iLe
ve
lR
ec
or
d
34
challenges, from climate change to healthcare. However,
ethical concerns
and regulatory
issues may pose challenges as technology continues to evolve.
High-level vocabulary with examples:
1)
Advancements
(noun) - Developments or improvements in technology or knowledge.
Example: "The future will likely bring significant advancements in renewable energy
technology."
2)
Ethical concerns
(noun) - Questions related to morality or values in technological
development.
Example: "Ethical concerns surrounding data privacy will be a key focus in the future
of technology."
Uniforms
Example: "Historic places enrich the cultural fabric of an area, deepening residents'

@
M
ult
iLe
ve
lR
ec
or
d
33
Answer
: Modern technology brings a
plethora
of advantages to our lives. It significantly
enhances convenience and efficiency, allowing tasks that once took hours to be completed in
minutes. Technology enables global connectivity, fostering communication and collaboration
across borders. Moreover, it drives innovation in various fields, such as medicine and
transportation, leading to improved healthcare and more
sustainable
practices.
High-level vocabulary with examples:
1)
Plethora
(noun) - A vast or excessive quantity of something.
Example: "Modern technology provides a plethora of information and resources at
our fingertips."
2)
Sustainability
(noun) - The ability to maintain or support something over the long term.
Example: "Technology plays a vital role in achieving sustainability by enabling
eco-friendly practices."
Question 2
: Do you think there are any disadvantages to technology?
Answer
: While modern technology offers numerous advantages, it is not without its
downsides
. Excessive screen time, particularly among young people, can lead to health
issues and reduced social interaction. There are also concerns about privacy breaches and
cybersecurity threats. Moreover, reliance on technology may diminish certain skills and job
opportunities as
Answer - Speaking Part3

|
Speaking Part3Bog'liq Speaking Part3 (2)Answer
: Indeed, tourism isn't without its negative impacts. Overcrowding at popular tourist
destinations can strain local resources and
infrastructure
. Additionally, excessive tourism
can lead to environmental degradation, such as pollution and habitat destruction. It can also
alter the
authenticity
of local culture and traditions, making it essential to manage and
regulate tourism carefully.
High-level vocabulary with examples:
1)
Infrastructure
(noun) - The basic physical and organizational structures needed for the
operation of a society.
Example: "Heavy tourism can strain the infrastructure of a small town, affecting the
lives of its residents."
2)
Authenticity
(noun) - The quality of being genuine and true to its original form.
Example: "Preserving the authenticity of a cultural experience is crucial for
sustainable tourism."
Question 3:
What kinds of tourists are likely to visit your country in the future?
Answer
: Anticipating future tourists, my country is likely to see a diverse range of travelers.
Nature enthusiasts seeking adventure in our
scenic landscapes
, history buffs exploring our
heritage sites, and cultural aficionados interested in experiencing local traditions are all
expected to visit. With increased awareness of sustainability, responsible and
eco-conscious
tourists
are also likely to contribute to the future visitor demographic.
High-level vocabulary with examples:
1)
Scenic landscapes
(collocation) - Beautiful and picturesque natural surroundings.
Example: "My country's scenic landscapes, including mountains, forests, and
coastlines, attract nature enthusiasts."
2)
Eco-conscious tourists
(collocation) - Travelers who prioritize environmentally friendly
and sustainable practices.
|
| |
High-level vocabulary with examples

|
High-level vocabulary with examplesBog'liq Speaking Part3 (2)High-level vocabulary with examples:
1)
Law enforcement
(noun) - Organizations responsible for enforcing laws, such as the
police.
Example: "Uniforms in law enforcement help officers project authority and maintain
a professional image."
2)
Brand image
(collocation) - The perception and representation of a brand in the eyes of
consumers.
Example: "Uniforms in the service industry contribute to a strong and consistent
brand image."
Question 3
: Should companies ask employees about the design of their uniforms?
Answer
: Involving employees in the design of their uniforms can have several advantages. It
fosters a sense of ownership and pride among employees, as they feel valued and engaged in
the
decision-making process.
Additionally, it ensures that the uniforms are comfortable and
functional for the specific job roles, enhancing overall job satisfaction and performance.
However, companies should strike a balance between employee input and maintaining a
professional and
cohesive appearance
that aligns with the brand image.
High-level vocabulary with examples:
1)
Decision-making process
(collocation) - The series of steps involved in reaching a choice
or conclusion.
Example: "Incorporating employee input into uniform design is a positive aspect of
the decision-making process."
2)
Cohesive appearance
(adjective) - A harmonious and consistent look or image.
Example: "Uniforms contribute to a cohesive appearance for employees, reflecting the
company's identity."
Abror Rahmatullayev
Telegram: @MultiLevelRecord
@
M
ult
iLe
ve
lR
ec
or
d
36
|
| |
tesh. МЮ
С - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

|
‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi Pdf ko'rish
|
bet | 35/237 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 13,35 Mb. | | #116299 |
Bog'liq Chizmachilik.I.Raxmonov. 20162 tesh. МЮ
С
.
1:100
Z J
a !
b)
2.61-shakl.
2.62-shakl.
2 .4 6 -shakl,
b
da 5x15=75 o 'lch am lar). Aylana yoki aylana teshiklam ing
o'lcham lari k o 'rsatilg an deb qo'yiladi. Aylana yoyi o'lch am in i k o 'rsa -
tishda o 'lch a m ch izig 'i aylana yoyiga kontsentrik ravishda o'tkaziladi.
B unda chiqarish chiziqlari burchak bissektrisaga parallel chiziladi va
o'lcham soni ustiga « п » belgisi qo'yiladi (2.49-shakl,
e
va 2.61-shakl,
ti).
Aylana yoyi o'lch am in in g chiqarish chiziqlarini radial y o 'n alish d a
o 'tk azish m um kin. B unda bir necha konsentrik aylana yoylari m avjud
b o 'lsa, quyidagi o 'lch a m qaysi yoyga tegishli ekanligini 2 .4 9 -shakl,
e
dagidek ko'rsatiladi. B urchak o'lcham lari graduslarda, m inutlarda va
sekundlarda k o 'rsatiladi.
M asalan: 90“, 60°, 30°, 10° va hokazo k o 'rin ish d a
belgilanadi
(2 .4 9 -shakl,
e).
Q iyalik o 'lch am i soni oldiga « Z » belgisi qo 'y ilad i. B unda uning uchi
qiyalik tom on y o 'n a lg a n b o 'lish i kerak (2.62-sh akl. va 2 .6 3 -shakl,
a).
K onuslikni ifodalovchi o 'lch a m soni oldiga uchi konus uchi tom on
yo 'n alg an « 0 » belgi q o 'y ilad i (2 .6 3 -shakl,
b
).
45° burchak ostida ishlagan faska o 'lch am lari 2 .6 4 -shakl,
a, b
va
2 .66 -shaklda ko'rsatilg an d ek qo'yiladi. 45° burchakdan boshqa burchak-
67
а)
2.63-shakl.
Ъ)
2.64-shakl.
2.65-shakl.
li faskalam ing o ‘lcham i um um iy qoidalariga asosan, ikki chiziqli
o ic h a m i (2.6 4-shakl,
e)
yoki bitta chiziqli va bitta burchak o ‘lcham i bi
lan q o 'y ilad i (2.64-shakl,
d).
A gar detal sim m etrik holda ikki tom onga jo ylashgan bir xil diam etrli
faskaga ega b o 'lsa , u holda faskaning birida o 'lch a m beriladi va soni
nechtaligi k o 'rsatilm aydi ( 2 .2 .6 5 -shakl).
B uyum dagi bir xil o 'lcham dagi faska teshik va shunga o 'x sh a sh ele
m entlar soni 2.66, 2 .67-shakllarda k o 'rsatilgan dek belgilanadi.
D etalga o 'lch a m q o 'y ish m isoli 2 .6 8 -shaklda berildi.
68
|
| |
-shakl - ‘z b e k ist 0n respublikasi oliy va ‘rta maxsus ta’lim vazirligi

transportirdagi 0
nuqta burchakning
uchi
(A)ga
to ‘g ‘ri kelsin. B urchak
CAB
ning qiym ati daraja (gradus)
hisobida transportir shkalasi b o '
yicha aniqlanadi.
AB
tom onning
A
uchidan beril
gan gradus qiym ati b o ‘yicha bur
chak yasash uchun transportim i
shunday q o ‘yish kerakki, uning mar-
kazi (0 nuqta)
AB
to ‘g ‘ri ch izig 'n in g
A
nuqtasiga to ‘g ‘ri kelsin, so ‘ngra trasportir shkalasidagi berilgan
gradus
soniga m os kelgani (m asalan, 55°)
N
nuqta bilan belgilanadi. Transportir
olib q o ‘yiladi va
N
nuqta orqali
A С
kesm a o ‘tkaziladi. N atijada izlangan
CAB
burchagiga ega b o ‘linadi (3 .8 -shakl).
l- § . Parallel to‘g‘ri chiziqlar o ‘tkazish

с
А
1
о
7
в
3.2-shakl.
3.3-shakl.
3 .2 -shaklda esa sirkul yordam ida parallel to 'g 'r i chiziq o ‘tkazish
k o ‘rsatilgan. Bu yerda
AB
to 'g 'r i chiziqqa parallel qilib berilgan / m aso-
fada
CD
to 'g 'ri chiziq o'tkazilg an. Bunig uchun
AB
to 'g 'r i chiziqning
istalgan ikki nuqtasidan, m asalan, / va 2 nuqtalarda radiusi
R=l
b o 'lg an
aylana yoylari chiziladi, keyin aylanalarga urinm a qilib
CD
to 'g 'r i chiziq
o 'tkaziladi.
B ir-biriga nisbatan perpendikular jo ylashgan to 'g 'r i chiziqlam i
o 'tk azish d a q o'llaniladigan qoidalardan
foydalaniladi, y a ’ni uchbur-
chaklik va sirkul ishlatiladi. Buni quyidagi m isollarda k o 'rish m um kin.
1-misol.
AB
to 'g 'r i chiziqda joylashgan С nuqtadan
shu to 'g 'ri
chiziqqa perpendikular to 'g 'r i chiziq chiqarilsin (3.3-shakl). M isolni
yechishda uchburchaklikdan foydalanilsin.
Yechish.
U chburchaklikning biror kateti yoki gipotenuzasi
AB
to 'g 'r i
chiziq bilan jipslashtiriladi, so 'n g ra uning gipotenuzasiga ikkinchi uch
burchakning kateti jipslashtiriladi. K eyin ikkinchi uchburchaklik siljiti-
ladi, y a ’ni uning ikkinchi katetidan С nuqta orqali to 'g 'r i chiziq
o'tkaziladi, bu chiziq berilgan
AB
to 'g 'r i chiziqqa perpendikular bo 'lad i.
2 - misol.
AB
to 'g 'r i chiziqning
A \a .B
nuqtalari orasida jo ylashg an С
nuqta orqali shu to 'g 'r i chiziqqa perpendikular chiqarilsin (3 .4 -shakl).
M isol sirkul va chizg'ich yordam ida yechilsin.
Yechish.
1 - u s u l. С nuqtadan ixtiyoriy
R
radius bilan aylana yoyi
chiziladi. Bu yoy bilan
AB
to 'g 'r i chiziqning kesishgan 7 va 2 nuqtalari-
dan ixtiyoriy
R
radius bilan yana yoylar chiziladi. Bu yoylam ing o 'z aro
Internet
Question 1 - Speaking Part3

|
Speaking Part3Bog'liq Speaking Part3 (2)Internet
Question 1
: Do you think people take notice of advertisements on the internet?
Answer
: Yes, people tend to notice internet advertisements, although their level of
engagement varies. Online ads are
omnipresent
, and consumers often come across them
while browsing websites, using social media, or searching for products. Marketers employ
various strategies to capture attention, such as
targeted ads
based on user behavior. While
many internet users are accustomed to ads, their effectiveness depends on factors like
relevance and presentation.
High-level vocabulary with examples:
1)
Omnipresent
(adjective) - Widely or almost everywhere at the same time.
Example: "Internet advertisements have become omnipresent, appearing on nearly
every webpage and platform."
2)
Targeted ads
(collocation) - Advertisements tailored to specific audiences based on user
data.
Example: "Targeted ads aim to deliver content that aligns with the interests and
behavior of the user."
Question 2
: How do you think it will change people's buying habits in the future?
Answer
: Internet advertising is expected to continue influencing people's buying habits in the
future. With the rise of e-commerce, consumers are increasingly turning to online shopping.
Advertisements, often
personalized
, guide purchasing decisions. Additionally, the
convenience of online shopping and the availability of product information affect how people
choose and buy products. As a result, traditional
brick-and-mortar
retail may face
challenges.
High-level vocabulary with examples:
1)
Personalized
(adjective) - Tailored to individual preferences or characteristics.
|
| |