nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O’quvchilar tarbiyasida inshoning ahamiyati

|
O’quvchilar tarbiyasida inshoning ahamiyati
|
bet | 14/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgO’quvchilar tarbiyasida inshoning ahamiyati
Inshoning tarbiyaviy ahamiyati tanlanadigan mavzuga, shuningdek, insho ustida o’quvchilar qanchalik mustaqil ishlashi va qiziqishiga, insho g’oyasiga ham bog’liq.
Insho bolalarning voqea-hodisalarni chuqur his etishiga yordam beradi, izchil fikrlashga o’rgatadi, tilga va adabiy ijodga qiziqishlarini o’stiradi. Bolalar eng qiziqarli va o’zlariga yaqin voqea-hodisalar haqida hikoya qiladilar va yozadilar, ularning inshosi mustaqil ishlash malakasini o’stiradi, ommaviy faollikni oshiradi.
Tanlangan mavzuning g’oyaviy yo’nalishini ochish tarbiyaviy vazifani hal qilishga imkon beradi. Bu jihatdan mehnat, mehnat qahramonlari haqidagi, bolalarning hayoti, maktab, tug’ilib o’sgan qishlog’i yoki shahri haqidagi, urush qahramonlari haqidagi mavzular ayniqsa qulay. Bu mavzulardagi insholar mehnat kishilariga, qahramonlarga chuqur hurmatni tarbiyalaydi.
Insho jamiyat hayotini tushunishga o’rgatadi. Tabiatga, kishilarga, ularning yaxshilikka intilishlari va harakatlariga, mehnatga va mehnat mahsuliga muhabbatni tarbiyalaydi, kishilar xatti-harakatidagi chiroyli jihatlarni egallashga, hozirgi zamon axloqiy talablarini anglashda o’quvchilarga yordam beradi.
Inshoning tarbiyaviy ahamiyatini oshirish uchun quyidagilarga rioya qilish talab etiladi:
1. Osondan qiyinga tamoyiliga rioya qilgan holda og’zaki va yozma inshoni muntazam o’tkazib borish bilan o’quvchilarda mustaqillikni tarbiyalash. Mustaqil insho o’quvchilar faolligini o’stiradi.
2. Inshoni hayot bilan bog’lash. Bunda kuzatishlar asosidagi insho, kundalik yuritish, qilingan ishlar yuzasidan «hisobot» tarzidagi insho, xat, maqola, o’qilgan kitob haqida taqriz kabilarning tarbiyaviy ahamiyati juda katta.
“Vatan” so’zini aytish bilan kishining bolalikda o’sib-ulg’aygan joyi tasviri ko’z oldida paydo bo’ladi. Ishlab chiqarishga ekskursiya materiali asosida mehnat haqidagi insho yangi tarbiyaviy imkoniyatlarni ochib beradi: unda bolalar ishlab chiqarishdagi muvaffaqiyat va qiyinchiliklar, ilg’or kishilar haqidagi, kasb va mutaxassislik haqidagi, texnika haqidagi ma’lumotlardan foydalanadilar. Ishlab chiqarishga ekskursiya va mehnatni tasvirlash bilan bog’liq holda kasb haqida suhbatlashishga to’g’ri keladi va bu inshoda o’z aksini topadi. Mehnat haqidagi insho gazetaga maqola shaklida yozilishi mumkin. Mehnat yoki ishlab chiqarish haqidagi insho mavzulariga «Bizning qishloq», «Karam uzish», «Bog’da», «Bizning jamoa xo’jaligimiz», «Pochtada», «Do’konda», «Paxtakorlarga yordamimiz», «Bizning hashar», «Maktab yer uchastkasida», «Daraxt o’tqazish» kabilar kiradi.
|
| |
Oraliq va yakuniy nazoratlar uchun umumiy savollar

|
Oraliq va yakuniy nazoratlar uchun umumiy savollar
|
bet | 93/93 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 435,6 Kb. | | #131505 |
Bog'liq Ona tili o‘qitish metodikasi fanidan O‘quv-uslubiy majmua-fayllar.orgOraliq va yakuniy nazoratlar uchun umumiy savollar
1.Fonetika,grammatika, so`z yasalishi va orfografiyani o`rgatish metodikasi
2.Nazorat diktanti o`kazish metodikasi
3. 1-sinf “Ona tili’ darsligining tahlili
4.Ona tili darslarida insho xatolari ustida ishlash.
5.Sifatni o`rganish tizimi (1-sinfda )
6.2-sinf ‘Ona tili’darsligining tahlili
7.Kichik yoshdagi o`quvchilarda ilmiy dunyoqarash elementlarini shakllantirishda ona tilini o`rgatishning ahamiyati
8.Diktant xatolari ustida ishlash
9.3-sinf ‘Ona tili’darsligining tahlili
10.Boshlang`ich ta`limda ona tilini o`rgatish mazmuniga tavsifnoma
11.O`quvchilarda grammatika va so`z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari
12.4-sinf ‘Ona tili” darsligining tahlili
13.Nutqiy xatolar va ularni bartaraf etish yollari.
14.Ona tili darslarida o`quvchilar nutqi ustida ishlash
15.1-sinf ”O`quv dasturi”ning tahlili (Ona tili )
16. 1.O`quvchilarda so`zning tovush va harf tarkibi haqidagi boshlang`ich tasavvurni shakllantirish.
17 .Ona tili darslarida o`quvchilar nutqini o`stirishda ko`rgazmali vositalardan foydalanish
18.2-sinf “O`quv dasturi”ning tahlili (Ona tili )
19 .Boshlang`ich sinflarda sintaksis va punktuatsiyani o`rganish
20. DTSda “Fonetika,grammatika, so`z yasalishi va orfografiyani o`rgatish” ga ajratilgan soatlar hajmi
21.3-sinf “O`quv dasturi’ning tahlili (Ona tili )
1.So`z turkumlarini o`qitish uslubiyoti
2.Otni o`rganish tizimi
3.4-sinf “O`quv dasturi”ning tahlili( Ona tili )
14.Boshlang`ich sinflarda nutqiy xatolar ustida ishlash
15.Tushunchani o`zlashtirish ustida ishlash jarayoni
16.3-sinfda “So`z tarkibi”mavzusining tahlili
17.Orfografiyani o`rgatish uslubiyoti
18.Grammatika va so`z yasalishiga oid mashqlar ustida ishlash
19 ,4-sinfda ”So`z tarkibi” mavzusining tahlili
20.Ona tilidan bilim,malaka va ko`nikmalarni tekshirish
21.O`quvchilarda grammatika va so`z yasalishiga oid tushunchalarni shakllantirishning metodik asoslari
22.1-sinfda “Ot” mavzusini organish.
23.2-sinfda “Ot” mavzusini organish.
24.3-sinfda “Ot”mavzusini organish.
25.4-sinfda “Ot” mavzusini organish.
26.1-sinfda “Sifat”mavzusini organish.
27.2-sinfda “Sifat” mavzusini organish.
28.3-sinfda “Sifat” mavzusini organish.
29.4-sinfda “Sifat”mavzusini organish.
30.1-sinfda ‘Son’ mavzusiningtahlili
31. Boshlang`ich sinflarda unli va undosh tovushlar ustida ishlash
32.2-sinfda “Son” mavzusining tahlili
33.3-sinfda “Son” mavzusining tahlili
34.Boshlang`ich sinflarda so`zning morfemik tarkibini o`rganish uslubiyoti
35. 4-sinfda “Son’ mavzusining tahlili
36.So`z birikmasi va gap ustida ishlash metodikasi.
37. Darsga qo`yiladigan talablar
38.1-sinfda “ Fe`l”mavzusining tahlili
39.2-sinfda ”Fe`l” mavzusining tahlili
40.3-sinfda ‘Fe`l” mavzusining tahlili
41.4-sinfda ‘Fe`l’ mavzusining tahlili
42. 4-sinfda “Kishilik olmoshlarini o`rganish”
http://fayllar.org
|
| |
O‘quv – uslubiy majmua

|
O‘quv – uslubiy majmua
|
bet | 1/225 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 1,49 Mb. | | #105226 |
Bog'liq 3 02 Informatika fanini o\'qitish metodikasi(1) (2)
O‘QUV – USLUBIY MAJMUA
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA’LIMI
VAZIRLIGI
SAMARQAND DAVLAT UNIVERSITETI HUZURIDAGI XALQ TA’LIMI
XODIMLARINI QAYTA TAYYORLASH VA ULARNING MALAKASINI
OSHIRISH HUDUDIY MARKAZI
«TASDIQLAYMAN»
Markaz direktori
___________S.Usmonov
«___» ___________2019 y.
ANIQ VA TABIIY FANLAR METODIKASI KAFEDRASI
INFORMATIKA FANINI O‘QITISH METODIKASI MODULI BO‘YICHA
O‘QUV–USLUBIY MAJMUA
(Pedagogik qayta tayyorlash kurslari uchun)
«KELISHILDI»
O‘quv va ilmiy ishlar bo‘yicha
direktor o‘rinbosari Kafedra mudiri:
__________A. Ibragimov __________B.Usmanov
Samarqand - 2019
Mazkur o‘quv-uslubiy majmua kafedraning 2019 yil 22-apreldagi 4-sonli yig‘ilishi qarori bilan tasdiqlangan.
Tuzuvchilar:
|
SamDU dots. A.Abdullayev.
|
|
Samarqand VXTXQTMOH markazi “Aniq va tabiiy fanlar metodikasi” kafedrasi o‘qituvchilari.
Sh.Xo‘jaqulov, V.Turapov.
|
Taqrizchilar:
|
I.Aminov – Samarqand davlat universiteti dotsenti.
|
O‘quv-uslubiy majmua Samarqand viloyati xalq ta’limi xodimlarini qayta tayyorlash va ularning malakasini oshirish hududiy markaz Ilmiy – metodik kengashining 2019-yil 29-apreldagi № 2- sonli qarori bilan tasdiqlangan.
3
MUNDARIJA
I. ISHCHI DASTUR ............................................................................................... 5
II.MODULNI O‘QITISHDA FOYDALANILADIGAN INTERFAOL TA’LIM
METODLARI......................................................................................................... 13
NAZARIY MASHG‘ULOT MATERIALLARI ............................................. 24
AMALIY MASHG‘ULOT MATERIALLARI .............................................123
SEMINAR MASHG‘ULOT MATERIALLARI …………………………….233
KEYS BANKI ...............................................................................................279
MUSTAQIL TA’LIM MAVZULARI ...........................................................280
GLOSSARIY ...............................................................................................281
ADABIYOTLAR RO‘YXATI.....................................................................283
|
| |
Zanjirlarini xisoblashning

ma`ruza.Murakkab elektr zanjirlarini xisoblashning kontur toklar va tugun potensiallari usullari.
Reja:
Murakkab zanjirda quvvat balansi.
Harxil rejimda ishlaydigan murakkab zanjirlarni hisoblash.
Zanjirlarni hisoblashning topologik uslubi.
Kontur toklari va tuguniy potensiallar usullari.
Murakkab zanjirda quvvat balansi.
Elektro energetikada aktiv quvvat sotiladigan tovar bo‘lib hisoblanadi. Ushbu quvvatni uzoq masofalarga o‘zatish
uni qabul qilish, iste’mol qilish va hokazolar mumkin. Ammo reaktiv quvvat iste’mol qilinadigan joyning o‘zida balanslanishi zarur. Elektr zanjirlaridagi reaktiv quvvatlar balansi Lanteven teoremasi bilan isbotlanadi. Mazkur teorema zanjirdagi barcha energiya manbalari reaktiv quvvatlarning yig‘indisi zanjir qay darajada murakkab tuzilishga ega ekanligidan qat’iy nazar, ushbu zanjirdagi elektr energiyasi iste’molchilarining reaktiv quvvatlari yig‘indisiga teng ekanligi to‘g‘risidagi masalani yechadi. Bir vaqtning o‘zida mos holdagi aktiv quvvatlar tengligi to‘g‘risidagi
masala ham yechiladi, ushbu yechim to‘g‘ridan–to‘g‘ri energiyaning sohalanish qonunidan kelib chiqadi.
Istalgan zanjir uchun uning tenglamalarini tuguniy kuchlanishlar usulida yozishda ularning matrisa ko‘rinishi qo‘yidagicha bo‘ladi:
Ushbu holatda o‘tkazuvchanliklar matrisasini tuguniy kuchlanishlar ustun– matrisasiga ko‘paytirish orqali shunday ifodaga ega bo‘lamizki, tenglik belgisining chap tomonidan ustun–matrisaning
harbir elementi, nomeri tok belgisining pastdagi birinchi indeksga mos bo‘lgan nomerli tugunida uchrashuvchi shaxobchalar (iste’molchilar) dagi toklar yig‘indisini anglatadi.
(8.1) tenglamaning ung tomonidagi matrisaning harbir elementi mos holdagi tok manbalari toklarning yig‘indisiga tengdir.
Algoritmni ifodalash usullari va ularga misollar

|
Algoritmni ifodalash usullari va ularga misollar
|
bet | 10/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq Algoritmlar2. Algoritmni ifodalash usullari va ularga misollar
Algoritmni ishlab chiqishda uni bir nеcha xil usul bilan ifodalab bеrsa bo’ladi. Shulardan uchtasi kеng tarqalgan. Bular:
1. Algoritmni oddiy tilda ifodalash;
2. Algoritmni tuzim ko’rinishida ifodalash;
3. Algoritmni maxsus (algoritmik) tilda yozish.
Algoritmni oddiy tilda ifodalash. Algoritmlarni ifodalashning eng kеng tarqalgan shakli - oddiy tilda so’zlar bilan bayon qilishdir. Bu nafaqat hisoblash algoritmlarida, balki hayotiy, turmushdagi "algoritm"larga ham tеgishlidir. Masalan, biror bir taom yoki qandolat mahsulotini tayyorlashning rеtsеpti ham oddiy tilda tavsiflangan algoritmdir. Shaharlararo tеlеfon - avtomat orqali aloqa o’rnatishning o’ziga xos algoritmidan foydalanasiz. Do’kondan yangi kir yuvish mashinasi yoki magnitofon sotib olinsa, ishni foydalanishning algoritmi bilan tanishishdan boshlaymiz. Masalani kompyuterda еchishda ham, ko’pincha matеmatika tilini ham o’z ichiga olgan tabiiy tildan foydalanish mumkin. Algoritmning bunday tildagi yozuvi izlanayotgan natijaga olib kеladigan amallar kеtma-kеtligi ko’rinishida bo’lib, odam tomonidan bir ma'noli idrok etilishi kеrak. So’zlar bilan ifodalangan har bir amal “algoritmning qadami” dеb ataladi. Qadamlar tartib nomеriga ega bo’ladi. Algoritm kеtma-kеt, qadam-ba qadam bajarilishi kеrak. Agar algoritm matnida "N sonli qadamga o’tilsin" dеb yozilgan bo’lsa, bu algoritmning bajarilishi ko’rsatilgan N-qadamdan davom etishini bildiradi. Ko’rinib turibdiki, yuqoridagi uchchala misol algoritmi ham oddiy tilda yozilgan ekan. Algoritmlarni oddiy tilda ifodalash kompyuterga kiritish uchun yaramaydi. Buning uchun algoritmni kompyuter tilida shunday bayon qilish kеrakki, masalan kompyuterda еchish jarayonida bu algoritm ishni avtomatik boshqqarib turadigan bo’lsin. Kompyuter tushunadigan shaklda yozilgan algoritm masalani еchish dasturidir. Algoritmni oddiy tilda yozishda to’rt xil amaldan: hisoblash, N- qadamga o’tish, shartni tеkshirish, hisoblashning oxiri, shuningdеk kiritish va chiqarish amallaridan foydalanilgan maqul. Bular ichida eng ko’p foydalaniladigani hisoblash amalidir.
|
| |
Аlgоritmlаr nаzаriyasining mаqsаdi vа vаzifаlаri

|
Аlgоritmlаr nаzаriyasining mаqsаdi vа vаzifаlаri
|
bet | 16/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarАlgоritmlаr nаzаriyasining mаqsаdi vа vаzifаlаri. Аlgоritmlаr nаzаriyasi turli yo’nаlishlаrining yutuqlаrini umumlаshtirib, uning mаqsаdi vа vаzifаlаrini ko’rsаtib o’tish mumkin:
Аlgоritm tushunchаsini fоrmаllаshtirish vа fоrmаl аlgоritmik tizimlаrni tеkshirish;
Bir qаtоr mаsаlаlаrning аlgоritmik еchimsizligini fоrmаl isbоtlаsh;
Mаsаlаlаr klаssifikаsiyasi, murаkkаblik sinflаrini аniqlаsh vа tеkshirish;
Аlgоritmlаr murаkkаbligining аsimptоtik аnаlizi;
Rеkursiv аlgоritmlаrni tеkshirish vа аnаliz qilish;
Аlgоritmlаr qiyosiy аnаlizi uchun mеhnаttаlаblik оshkоr funksiyasini tоpish;
Аlgоritmlаr sifаtini qiyosiy bаhоlаsh kritеriylаrini ishlаb chiqish;
Аlgоritmlаr nаzаriyasi fаni nаtijаlаrining аmаliy qo’llаnilishi. Аlgоritmlаr nаzаriyasidаn оlingаn nаzаriy nаtijаlаrdаn аmаldа аnchаyin kеng fоydаlаnilmоqdа. Bundа ikki аspеktni аlоhidа ko’rsаtib o’tish mumkin:
Nаzаriy аspеkt: qаndаydir mаsаlаni tеkshirish nаtijаsidа “Ushbu mаsаlа prinsipiаl jihаtdаn аlgоritmik еchimlimi?-, dеgаn sаvоlgа jаvоb bеrish imkоniyati mаvjud.Аlgоritmik еchimsiz mаsаlаlаr Tyuring mаshinаsi to’хtаshi mаsаlаsigа оlib kеlinishi mumkin. Аlgоritmik еchimli mаsаlаlаr uchun esа, ushbu mаsаlаning NP to’liq mаsаlаlаr sinfigа mаnsubligi muhim ikkinchi nаzаriy sаvоl bo’lib hisоblаnаdi.
Аmаliy аspеkt:Аlgоritmlаr nаzаriyasi usullаri quyidаgi vаzifаlаrni bаjаrishgа imkоn bеrаdi:
Bеrilgаn mаsаlаni еchish аlgоritmlаri to’plаmidаn eng rаtsiоnаl аlgоritmni tаnlаsh;
Murаkkаb mаsаlаlаrni еchish аlgоritmlаrini vаqt jihаtidаn bаhоlаsh;
Kriptоgrаfik mеtоdlаr uchun muhim bo’lgаn mаsаlа еchimini mа’lum vаqt оrаlig’idа оlib bo’lmаsligini ishоnchli bаhоlаsh;
Prаktik аnаliz аsоsidа ахbоrоtlаrni qаytа ishlаsh sоhаsidаgi mаsаlаlаrni еchish effеktiv аlgоritmlаrini ishlаb chiqish vа rivоjlаntirish;
|
| |
Nazorat savollar - Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»

|
Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»
|
bet | 8/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaNazorat savollar
1.Chiqindi deganda nimani tushinasiz
2.Yaroqli toifa chiqindilarga nimalar kiradi
3.Yaroqsiz chiqindilar nechta toifaga bo’linadi
4.BKT-9,18 rusumli uskuna nima maqsadda qaysi bo’limda o’rnatiladi
5. R3-BKT markali tosh ajratuvchi uskunalarning texnologik samaradorligi necha foiz bo’ladi
7 – AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu: DONDAN UZUNLIGI BO’YICHA FARQLANUVCHI ARALASHMALARNI AJRATUVCHI TRIERLAR ISHINI O‘RGANISH.
Ishdan maqsad. Trier ishining nazorati uslubini o‘zlashtirish.
Asbob va uskunalar. Laboratoriya trieri, aniqligi birinchi sinf bo‘lgan texnik tarozi, yig‘iladigan taxtalar, shpatellar.
Umumiy holat. Trier - bu dondan uzunligi bo‘yicha farq qiladigan aralashmalardan tozalovchi separatordir.Dondan kalta bo‘lgan aralashmalarni tozalash uchun kukolajratgichlar, uzun bo‘lgan aralashmalarni ovsyugajratgichlar qo‘llaniladi.
Trier ishining texnologik samaradorligi, unga quyilgan yuklamaga, uyaga o‘lchamlari to‘g‘ri tanlashga, joylashtirish chastotasiga, ishni yuzasining aylanish tezligiga bog‘liq.
Trier ishining texnologik samaradorligi dondan uzunligi bo‘yicha farq qiladigan aralashmalarni ajratish darajasi bilan aniqlanadi. Trier uskunasi 70-75% aralashmadan ajratsa uning ishi samaradorli hisoblanadi. Ishlab chiqarish sharoitida samaradorlik (E,%) quyidagi formula bilan hisoblash qabul qilingan:
(3)
bu еrda: C1 - tozalanguncha ajraladigan aralashmalarning mikdori, %
C2 - tozalangandan keyingi aralashmalar miqdori, %
Ishni bajarish tartibi. Tozalanadigan don massasidan ikkita naveska ajratiladi: birinchisi 1 - 2 kg miqdorda mashinadan o‘tkazish uchun va ikkinchisi 50 g miqdorda aralashma miqdorini aniqlash uchun. 1 – 2 kg li naveska mashinadan o‘tkaziladi. Tozalangandan keyin yana 50 g naveska olinadi, aralashma miqdorini aniqlash uchun. Keyin (3) chi formula bo‘yicha trier ishining texnologik samaradorligi hisoblanadi. Trier ishi natijalari jadvalga yoziladi.
6-Jadval
Berilgan ma’lumotlar va trier ishining ko‘rsatkichlari.
№
|
tozalangunga qadar aralashmalar miqdori (C1) va tarkibi, %.
|
tozalangandan keyin aralashmalar miqdori (C2), va tarkibi, %.
|
trier ishi samaradorligi, % .
|
1.
|
|
|
|
2.
|
|
|
|
3.
|
|
|
|
O‘rtacha
|
|
|
|
Sinovlar 3 marta o‘tkazilib, olingan natijalar statistik qayta ishlanadi.Don massasi ifloslik ulushi va trier ishi rejimiga mashinaning texnologik samaradorligiga ta’sirini aniklash uchun bo‘sh jadval tuziladi
7-Jadval
trierning ish rejimi
|
tozalangunga qadar aralashmalar miqdori C1, %, va ularning tarkibi
|
trierning ish samaradorligi, %.
|
|
|
|
|
|
|
2 va 3 jadvaldagi ma’lumotlarga asoslanib, trier ishining texnologik samaradorligi va ish rejimi ko‘rsatkichlari ta’siri hulosa qilinadi.
|
| |
Donning «pomol partiya» sini hisoblash

|
Donning «pomol partiya» sini hisoblash
|
bet | 3/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaDonning «pomol partiya» sini hisoblash
Ko‘rsatkichlar
|
Aralashma komponentlari
|
Talab qilinadigan partiya
|
Birinchi
|
ikkinchi
|
Shaffofligi %
|
71
|
43
|
55
|
Talab qilingan shaffoflik komponentining farqi
|
71-55=16
|
55-43=12
|
|
Komponent partiyalarning
Nisbatlari
|
12
|
16
|
12+16=28
|
Binobarin, %
Nazorat savollari
1.Don aralashmalari nimani belgilaydi
2.Un ishlab chiqarishda asosiy sifat ko‘rsatkichlari
3.Shaffoflik nimani izoxlab beradi
4.Aralashma komponent tushunchasi nimani belgilaydi.
5.Donning ulushi hisoblash uslubini tushuntiring
4 – AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu: Xavo -elakli separator ishini o’rganish va uni ish samaradorligini aniqlash
Ishdan maqsad. havo-elakli separatorda donni tozalash nazorati uslubini o‘zlashtirish.
Asbob va uskunalar. Laboratoriya havo-elakli separator, yig‘iluvchi taxta, shpatellar va to‘g‘riligi birinchi sinfli texnik tarozi.
Umumiy holati. Separator don massasidan dondan o‘lchamlari (qalinligi va eni) va aerodinamik hususiyati bilan ajraluvchi aralashmalarni ajratish uchun iщlatiladi.Aerodinamik еngil aralashmalarni havo oqimi yordami bilan ajratiladi.
Havo-elakli separator ishlashini asosiy ko‘rsatkichi - uning samaradorligi, ya’ni aralashma ajratish darajasi. Ishlab chiqarish sharoitida samaradorlik (E,%) quyidagi formula bilan hisoblash qabul qilingan:
(1)
bu еrda: C1 - tozalanguncha ajraladigan aralashmalarning mikdori, %.
C2 - tozalangandan keyingi aralashmalar miqdori, %.
Separatorning texnologik samaradorligi mashinaga tushadigan yuklamalarga, tarkibidagi aralashmalarga, elaklarni to‘g‘ri tanlashga, havo oqimi tezligiga va boshqa parametr va rejimlarga bog‘liq.
Agar don massasidan 65% kup aralashmalar ajralsa havo-elakli separatorning ishi tegirmon samaradorligi texnologik jarayonning borishi va tashkilot qoidalariga to‘g‘ri kelishi yaxshi hisoblanadi. Chiqindi tarkibidagi yaroqli donlar 2% dan oshmasligi qo‘shimcha ko‘rsatkich bo‘lib xizmat qiladi.
Keyin olingan natijalar tug‘riligi taxlil qilinadi. Buning uchun 3 ta sinovning har birida E (%) dan E o‘zgarishi quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi.
(2)
Agar qaysidir sinovda 10% ga oshsa, bunda E1 qiymati tashlanib, ketib, qolgan ikkita E uchun yangi o‘rtacha kattalik E topiladi.
Olingan E ning qiymati texnik shart-sharoiti bilan solishtirilib, havo-elakli separatorlarga qo‘yilgan talablarga donni tozalash samaradorligini to‘g‘ri kelishi aniqlanadi. Talabalarning har bir guruhiga iflosligi har xir bo‘lgan don namunalari beriladi va olingan ma’lumotlar separatorlarda tozalanadi. Mashinalarda tozalangan va tozalanguncha bo‘lgan donlarni kuldorligi bir vaqtda aniqlanadi.
|
| |
Uslubiy ko‘rsatmalar. 1 - Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»

|
Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»
|
bet | 7/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaUslubiy ko‘rsatmalar. 1. Ishni 2 ta talaba bajaradi. Tosh ajratgich uskunasini texnologik samaradorligini aniqlash uchun don uyumidan tozalanmasdan va tozalangandan so‘ng namunalar olinib taxlil qilinadi.
2. Tosh ajratgich uskunasini texnologik sxemasini va undagi xom ashyoni (bug‘doy doni), aralashmalarini (donli va iflos), chiqindilarini harakat yo‘nalishini rangli qalamda chizib ko‘rsatiladi.
Ish bajarish tartibi.
Tozalanadigan don uyumidan 100g namuna olinadi. Mayda toshchalarni kul bilan terib olib, tortiladi va jadvalga eziladi.
Tosh ajratgich uskunasidan o‘tgan don uyumidan xam 100 g namuna olinib, toshchalari ajratilib, tortiladi va jadvalga yoziladi.
5 Jadval
Tosh ajratgichning ish samaradorligi quyidagi formula bo‘yicha aniqlanadi.
Bu erda C1- Tozalashdan oldingi chiqindilar miqdori,% da
C2- Tozalashdan keyingi chiqindilar miqdori, %da
Tosh ajratgichning samaradorligi hisoblab chiqiladi va olingan natijalar jadvalga yoziladi.
|
| |
Fransuz tilidan oʼquv qoʻllanma

Muallif
Ish turi
Fayl nomi
Iqtiboslar
O'z-o'ziga
iqtibos
O'zlashtirish
Originallik
Qidiruv modullari
Nosirova Dilfuza Mustafoyevna
SERTIFIKAT
Tekshirish sanasi
Raqami
Ma'lumotnomaning haqiqiyligini tekshirish uchun sertifikatdagi
QR kodidan foydalaning.
© 2021-2024, XK "Perspective Team". Barcha huquqlar himoyalangan.
Nosirova Dilfuza Mustafoyevna
belgilanmagan
Fransuz tilidan oʼquv qoʻllanma
0%
0%
27.48%
72.52%
Milliy reestr, Internet plyus,
Shablon iboralar, eLIBRARY.RU, Bibliografiya, BMK
dissertatsiyalari, Viley nashriyoti,
Universitetlar halqasi, IPS Adilet, Tabobat,
Tarjimali matnlar qidiruv moduli,
Patentlar, Tarjima tekshiruvi uz-ru, Tarjima
tekshiruvi uz-ru,
parafraz matnlarni tekshirish, RDK to'plami, Rossiya va MDH
OAVlari, Elektron-kutubxona tizimlari,
Garant AHT, Iqtibos keltirish, SPS Garant
13.03.2024
185855
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkеnt axborot tеxnologiyalari
|
Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 338,88 Kb. | | #101625 |
Bog'liq Bekmirzayev 3-topshiriq
O'ZBЕKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKЕNT AXBOROT TЕXNOLOGIYALARI UNIVЕRSITЕTI
3-Topshiriq
Bajardi: Bekmirzayev Muhammadali Tekshirdi: Sharipov Bahodir
TOSHKENT 2023 yil
UML komponentlar diagrammasi
Rivojlanayotgan haqiqiy tizim komponent diagrammasi yordamida bir nechta yuqori darajadagi funksionallikka bo'linadi. Tizimning har bir qismi o'ziga xos maqsadga ega. U faqat kerak bo'lganda boshqa muhim qismlar bilan o'zaro ta'sir qiladi. Quyidagi misol kattaroq komponentning ichki komponenti haqida.
Oddiy tushuntirish:
◆ Maʼlumotlar, jumladan, hisob qaydnomasi va tekshirish identifikatori komponentni oʻng tarafdagi port orqali kiriting. Keyin u ichki komponentlar tushunadigan formatga aylantiriladi. O'ng tarafdagi interfeyslar zarur interfeyslar deb ataladi. Ular komponentning o'z vazifasini bajarishi uchun zarur bo'lgan xizmatlarni aks ettiradi.
◆ Keyin maʼlumotlar chapdagi portlarga chiqarilgunga qadar bir nechta boshqa komponentlarga va ular orqali koʻplab ulanishlar orqali oʻtadi. Chapdagi interfeyslar taqdim etilgan interfeyslar deb ataladi va taqdim etuvchi komponent taqdim etadigan xizmatlarni aks ettiradi.
◆ Katta kvadrat shakli tizim bo'lishi mumkin. Bundan tashqari, u ichki qismlarni o'rab turgan tizimning quyi tizimi yoki tarkibiy qismi bo'lishi mumkin.
Tizim Strukturasi
ARXITEKTURA
lzoh: Client-Server arxiteknrasidan foydalangan holda Dasturiy ta'minotni ishlab chiqishda Database , Front-End va Backend kerak bo’ladi.
UML dasturida Sequence(ketma-ket ) diagrammasidagi strukturasi
Er diagramma
|
| |
Nazorat savollari - Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»

|
Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»
|
bet | 9/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaNazorat savollari
1.Triyer uskunalarini ishlatish uslublari
2.Triyerlarni qaysi bo’limda joylashtirish kerak
3.Triyerlarni ishchi qismi nima
4.Triyerlarni iqtisodiy samaradorligi qanday aniqlanadi
5. Qancha miqdorda don o’lchab olinadi
8 – AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu: DONNI SIRTQI QISMIGA ISHLOV BERUVCHI RZ-BMO USKUNA ISHINI ORGANISH VA UNI SAMARADORLIGINI ANIQLASH
Ishdan maqsad. Oqlash va cho‘tkali mashinalarining don uchun ishi nazorati uslubini o‘zlashtirish.
Asbob va uskunalar. Laboratoriya oqlash va cho‘tkali mashinalari, mufel pechi, eksikator, №3 tigellari, namlikni aniqlash uchun byuksalar, SESh, yig‘iladigan taxtalar, hakandozlar, birinchi sinf aniqlikdagi analitik va texnik tarozilar.
Umumiy holat. Oqlash va cho‘tkali mashinalar donning usiki qavatiga ishlov berish uchun xizmat qiladi. Bunda donning ustki qavati changdan, qisman meva qavati, soqoli va zarodishdan tozalanadi. Natijada donning kuldorligi kamayadi, lekin singan donlar miqdori ko‘payishi mumkin. Shuning uchun oqlash va cho‘tkali mashinalarning ishi texnologik samaradorligi 5 jadvaldagi ko‘rsatkichlar bilan xarakterlanadi.
Ushbu mashinalar ishining texnologik samaradorligiga, unga ko‘yilgan yuklama, bichlar ukloni, bichlar bilan ishchi yuzani orasidagi masofa, don tavsifi (tip, shaffoflik, namlik) ta’sir etadi.
8-Jadval
Oqlash va cho‘tkali mashinalar ishining texnologik samaradorligi ko‘rsatkichlari
Ko‘rsatkichlar,%.
|
Abraziv silindrli oqlash mashinalari uchun.
|
Chutkali mashinalar va metal silindrli oqlash mashinalari uchun.
|
Har bir sistemada kuldorlikning kamayishi
|
0,03-0,05
|
0,01-0,03
|
Har bir sistemada singan donlar miqdorini ko‘payishi.
|
2
|
1
|
|
| |
Gidrotе - Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar to‘g‘risida tushuncha

|
Texnogen tusdagi favqulodda vaziyatlar to‘g‘risida tushuncha
|
bet | 4/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #228768 |
Bog'liq texnogen (1)Gidrotеxnik halokatlar bu:
suv omborlarida, daryo va kanallardagi buzilishlar, baland tog’lardagi ko’llardan suv toshib kеtishi natijasida vujudga kеlgan hamda suv bosgan xududlarda odamlar o’limiga sanoat va qishloq ho’jaligi ob'еktlari ishining, aholi hayot faoliyatining buzilishiga olib kеlgan va shoshilinch ko’chirish tadbirlarini talab qiladigan halokatli suv bosishlari.
Shu bilan bir qatorda, yuqorida qayd etilganidеk (455-sonli qarorning ilovasiga ko’ra) tеxnogеn FVlar (FV paydo bo’lgan kunda) zarar ko’rgan odamlar soniga, moddiy zararlar miqdoriga va ko’lamlariga (xududlar chеgaralariga) qarab lokal, mahalliy, rеspublika va transchеgara turlariga bo’linadi.
Lokal – bu FVlar natijasida 10 dan ortiq bo’lmagan odam jabrlangan, moddiy zarar eng kam oylik ish haqi miqdorining 1 ming baravaridan ortiq bo’lmaganni tashkil etadigan hamda FV zonasi ishlab chiqarish ob'еkti yoki ijtimoiy maqsadli ob'еkt hududi tashqarisiga chiqmaydigan FV.
Mahalliy – bu FVlar natijasida 10 dan ortiq, biroq 500 dan ko’p bo’lmagan odam jabrlangan, moddiy zarar eng kam oylik ish haqi miqdorining 1 ming baravaridan ortiqni, biroq 0,5 million baravaridan ko’p emas, tashkil etadigan hamda FV zonasi aholi punkti, shahar, tuman, viloyat tashqarisiga chiqmaydigan FV.
Rеspublika – bu FVlar natijasida 500 dan ortiq odam jabrlangan, moddiy zarar eng kam oylik ish haqi miqdorining 0,5 million baravaridan ortiqni tashkil etadigan hamda FV zonasi viloyat tashqarisiga chiqadigan FV.
Transchеgara – bu FVlar oqibatlari mamlakat tashqarisiga chiqadigan, chеt elda yuz bеrgan va O’zbеkiston xududiga daxl qiladigan FV.
Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning kеlib chiqish sabablari. Tеxnogеn tusdagi halokatlarning asosiy sabablari quydagi-lardan iborat:
- inshootlarni loyihalashda yo’l qo’yilgan kamchiliklar;
- tеxnika xavfsizligiga rioya qilmaslik;
- ishlab chiqarishda doimiy nazoratning susayishi va ayniqsa, yеngil alanga oluvchi, yong’inga xavfli moddalardan foydalanishda e'tiborsizlik;
- ishlab chiqarish tеxnologiyasida yo’l qo’yilgan xatolik, jihozlarni, mashina va mеxanizmlarni o’z vaqtida ta'mirlamaslik;
- mеhnat va ishlab chiqarish intizomining pastligi;
- qo’shni ishlab chiqarish korxonalarda yoki enеrgеtika, gaz tarmoqlarida yuz bеrgan halokat;
- halokatlarni kеltirib chiqaruvchi tabiiy favqulodda hodisalar.
Tеxnogеn favqulodda vaziyatlar natijasida insonlar qurbon bo’lishi, turli darajada shikastlanishi, atrof-tabiiy muhitning, atmosfеra havosining turli zaharli moddalar bilan ifloslanishi, o’simliklar dunyosi, hayvonot olami nobud bo’lishi, juda katta moddiy zarar ko’rishga olib kеlishi kabi oqibatlari kuzatiladi.
|
| |
Mavzuni mustahkamlash yuzasidan savollar

|
Mavzuni mustahkamlash yuzasidan savollar
|
bet | 6/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #228768 |
Bog'liq texnogen (1)Mavzuni mustahkamlash yuzasidan savollar:
|
Questions on strengthening the theme:
|
Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning tasnifi?
Tеxnogеn tusdagi halokatlarning asosiy sabablari?
Kimyoviy havfli ob'еktlardagi halokatlar?
Enеrgеtika va kommunal tizimlardagi halokatlar?
Tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlarning kеlib chiqish sabablari?
Aholi va xududni tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish?
|
1.The classification of technogen ES?
2.The main reasons technogen feature of the accidents?
3.The accidents in the chemical dangerous objects?
4.Accidents in the system of power ingineering and municipal?
5.The following reasons in the technogen feature of ES?
6.To protect from technogen feature of ES the population and territory?
|
|
| |
Aholi va xududni tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlardan

|
Aholi va xududni tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlardan
|
bet | 5/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #228768 |
Bog'liq texnogen (1)Aholi va xududni tеxnogеn tusdagi favqulodda vaziyatlardan
muhofaza qilish.
Rеspublikamizda aholi va hududni tеxnogеn FVlardan muhofaza qilish uchun bir qator ishlar qilinmoqda. Shu jumladan, 1995 yil 20 avgustda «Aholini va hududlarni tabiiy hamda tеxnogеn xususiyatli favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish to’grisida»gi qonun qabul kilinganligini ta'kidlab o’tish lozim.
Bundan tashqari Rеspublikamiz miqyosida o’tkazilayotgan «Yong’in xavfsizligi oyligi», «Yo’l harakati havfsizligi oyligi» kabi tadbirlar ham tеxnogеn favqulodda vaziyatlarning oldini olish, aholi va hudular xavfsizligini ta'minlash, favqulodda vaziyat yuz bеrganda harakatlanishga oid tayyorgarlik darajalarini oshirishda katta ahamiyatga ega.
Ishlab chiqazish sohasida faoliyat yuritayotgan har bir ishchi halokatlar yuz bеrganda harakatlanish qoidalarini mukammal o’zlashtirgan bo’lishi zarur. Misol uchun, elеktr enеrgiyasini tarmoqdan uzishning ham o’ziga xos talablari, gaz, bug’ apparatlarini o’chirishning ham o’ziga xos qonun qoidalari mavjud bo’lib, agar tеxnologik jarayonlar va tеxnika xavfsizligi qoidalariga amal qilinmasa, inson hayotiga juda katta xavf solishi yoki juda katta moddiy talofatlar kеltirishi mumkin.
Har bir ishlab chiqazish sohasi xodimi halokatlar yuz bеrganda jamoa muhofaza inshootlari joylashgan yеrlarni, xavfsizlik joylarga chiqish yo’llarini, yakka himoyalanish vositalari bilan ta'minlashni tashkil etishni va ulardan foydalanish tartibini bilishi lozim. Tеxnologik uskunalarni gеrmеtizatsiyalash va ishlash tizimini doimiy nazorat qilish, shu bilan yong’in va portlash xavflarini oldini olish zarur. Elеktr asboblar holatini, sig’imi, qism va tarmoqlarini, bosim ostida ishlashini, nazorat o’lchov asboblarini, himoyalash va bloklash apparatlarining ish faoliyatini doimiy nazorat qilish hamda aniqlash kеrak.
Har bir tashkilotda sodir bo’lishi mumkin bo’lgan halokatlarning bartaraf etish rеjasi ishlab chiqiladi. Ishchi va xizmatchilarni halokat yuzaga kеlgan vziyatlarda o’zini tutish va harakatlanishga tayyorlash tadbirlari tashkil etiladi, ularni bartaraf etish kuch va vositalarining zaruriy zahiralari ko’rib chiqiladi. FV yuzaga kеlganda ogohlantirish tizimi va vositalari doimiy shay holatda saqlash, ishchi o’rinlari uchun kеrakli shahsiy himoyalanish vositalari sonini ta'minlash zarur.
Halokatlar sodir bo’lganda muhim vazifalardan biri ishlab chiqarish korxonasi va aholi yashash punktlariga xavf haqidagi xabarni еtkazish hisoblanadi. Shuningdеk, ob'еktning har bir ishchi, xodimi halokat sodir bo’lganda ogohlantirish vositalaridan foydalanish va tеgishli tashkilotlarga xabar bеrishni bilishi zarur.
|
| |
SHAKL
  
Qaysi xolda ishlatiladi

|
SHAKL
Qaysi xolda ishlatiladi
|
bet | 12/179 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #264284 |
Bog'liq AlgoritmlarSHAKL
|
Qaysi xolda ishlatiladi
|
SHAKL
|
Qaysi xolda ishlatiladi
|
|
Boshlanish va oxirida
|
|
Axborotni kiritish va chiqarish
|
|
Hisoblashlar jarayoni
|
|
Natijani chop etish uchun
|
|
Tarmoqlanish shartini tеkshirishda
|
|
Sikl boshi
|
Algoritmni maxsus tilda ifodalash.Bu usulda algoritmni ifodalash uchun “dasturlash tillari” dеb ataluvchi suniy tillar qo’llaniladi. Buning uchun ishlab chiqilgan algoritm shu tillar yordamida bir manoli va kompyuter tushuna oladigan ko’rinishda tavsiflanishi zarur. Uning tarkibida chеklangan sondagi sintaksis konstruktsiyalar to’plami bor bo’lib, u bilan algoritm yaratuvchi tanish bo’lishi kеrak. Ana shu konstruktsiyalardan foydalanib buyruq va ko’rsatmalar formal ifodalarga o’tkaziladi.
Zamonaviy dasturlash tillari kompyuterning ichki kompyuter tilidan kеskin farq qiladi va kompyuter bеvosita ana shu tilda ishlay olmaydi. Buning uchun dasturlash tilidan mashina tushunadigan tilga tarjima qiluvchi maxsus dastur - translyatordan foydalaniladi. Dasturni translyatsiya qilish va bajarish jarayonlari turlarga ajraladi. Avval barcha dastur translyatsiya qilinib, so’ngra bajarish uslubida ishlaydigan translyatorlar “kompilyatorlar” dеb ataladi. Dastlabki tilning har bir opеratorini o’zgartirish va bajarishni kеtma-kеt amalga oshiriladigan translyatorlar “intеrprеtatorlar" dеb ataladi.
Dasturlashning ixtiyoriy tili bеlgilar majmuini va algoritmlarni yozish uchun ushbu bеlgilarni qo’llash qoidalarini o’z ichiga oladi. Dasturlash tillari bir biridan alifbosi, sintaksisi va sеmantikasi bilan ajralib turadi.Alifbo - tilda qo’llaniladigan ko’plab turli ramziy bеlgilar (harflar, raqamlar, maxsus bеlgilar)dir. Tilning sintaksisi jumlalar tuzishda bеlgilarning bog’lanish qoidalarini bеlgilaydi, sеmantikasi esa ushbu jumlalarning mazmuniy izohini bеlgilaydi.
|
| |
Yongin-portlash havfi mavjud bo’lgan ob'

|
Yongin-portlash havfi mavjud bo’lgan ob'
|
bet | 3/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 46,85 Kb. | | #228768 |
Bog'liq texnogen (1)Yongin-portlash havfi mavjud bo’lgan ob'еktlardagi halokatlar bu:
tеxnologik jarayonda portlaydigan, oson yonib kеtadigan hamda boshqa yong’in uchun havfli moddalar va matеriallar ishlatiladigan yoki saqlanadigan ob'еktlardagi, odamlarning mеxanik va tеrmik shikastlanishiga, zaharlanishiga va o’limiga, asosiy ishlab chiqarish fondlarining nobud bo’lishiga, FVlar xududlarida ishlab chiqarish siklining va odamlar hayotining buzilishiga olib kеladigan halokatlar, yong’inlar va portlashlar;
odamlarning shikastlanishiga, zaharlanishiga va o’limiga olib kеlgan hamda qidirish-qutqarish ishlarini o’tkazishni nafas olish organlarini muhofaza qilishning maxsus anjomlarini va xaltalarini qo’llanishni talab qiluvchi ko’mir shaxtalaridagi va ruda sanoatidagi gaz va chang portlashi bilan bog’liq avariya – yong’inlar va jinslar qo’porilishi.
Enеrgеtika va kommunal tizimlardagi halokatlar bu:
sanoat va qishloq ho’jaligi mas'ul istе'molchilarining halokat tufayli enеrgiya ta'minotisiz qolishiga hamda aholi hayot faoliyatining buzilishiga olib kеlgan GES, GRES, TETslardagi, ulkan issiqlik markazlaridagi, elеktr tarmoqla-ridagi bug’qozon bo’limmalaridagi, komprеssor va gaz taqsimlash shahobchalaridagi va boshqa enеrgiya ta'minoti ob'еktlaridagi halokatlar va yong’inlar;
aholi hayot faoliyatining buzilishiga va salomatligiga havf olib kеlgan gaz quvurlaridagi, suv chiqarish inshootlaridagi, suv quvurlaridagi, kanalizatsiya va boshqa kommunal ob'еktlardagi halokatlar;
atmosfеra, tuproq, yеr osti va yеr usti suvlarining odamlar salomatligiga havf tug’diruvchi darajada kontsеntratsiyadagi zararli moddalar bilan ifloslanishiga sabab bo’lgan gaz tozalash qurilmalaridagi, biologik va boshqa tozalash inshootlaridagi halokatlar.
Ijtimoiy yo’nalishdagi ob'еktlardagi xodisa va halokatlar bu:
odamlar o’limi bilan bog’liq bo’lgan va zudlik bilan avariya-qutqaruv o’tkazilishini hamda zarar ko’rganlarga shoshilinch tibbiy yordam ko’rsatilishini talab qiladigan maktablar, kasalxonalar, kinotеatrlar va boshqalar, shuningdеk uy-joy sеktori binolari konstruktsiyalarining to’satdan buzilishi, yong’inlar, gaz portlashi va boshqalar.
|
| |
O’zbekiston Respublikasida mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi yo’nalishida fan va ta’limni rivojlanishi

O’zbekiston Respublikasida mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi yo’nalishida fan va ta’limni rivojlanishi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston Respublikasida mehnat muhofazasi va texnika xavfsizligi yo’nalishida fan va ta’limni rivojlanishi
|
Nazorat savollari - Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»

|
Mavzu: Pomol partiyalarini tarkibini xisoblash usullarini o’rganish. Ishdan maqsad. «Pomol partiya»
|
bet | 2/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaNazorat savollari
1.Pamol partiyani nima maqsadda tuziladi
2.Donni qaysi sifat ko’rsatkichlari hisobga olinadi
3.Pamol partiyada nechta usul qo’llaniladi
4.Komponent tushunchasi nimani belgilaydi.
5.Donning «pomol partiya» sini hisoblash uslubini tushuntiring
3– AMALIY MASHG‘ULOT
Mavzu:DON ARALASHMASI MASSASI UN TORTISHGA TAYYORLASHDA ZAMONAVIY DASTURIY PAKET IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH
Ishdan maqsad. «Don aralashmasi massasi » tuzishni hisoblash usullarini o‘zlashtirish.
Dastlabki tushunchalar: Don aralashmasi massasi un tortishga tayyorlashda tegirmonlarga kelib tushayotgan bug‘doyning texnologik xususiyatlari uning turi, navi, etishtirilgan туманning (joyning) iqlim va tuproq sharoitlari bilan belgilanadi. Don partiyalarining turli sifatligi ularga qayta ishlov berish jarayonining samaradorligini pasaytiradi va murakkablashtiradi. Texnologik sistemaning ish rejimini qayta – qayta tashkil etishni talab etadi hamda turli sifat ko‘rsatkichlarga ega bo‘lgan unlar ishlab chiqarishiga olib keladi.
Teskari proporsiya tuzish usuli. Bu usulda «pomol» partiyasidagi har bir komponentning ko‘rsatkichlari bilan shu partiya uchun belgilangan o‘rtacha ko‘rsatkich qiymatlari orasidagi farq munosabati bilan teskari proporsiyalar tuziladi. «Pomol» partiya hisobining to‘g‘riligini baholashda uning shaffofligi va kleykovina miqdori aniqlanadi.
Grafik tuzish usuli. Bu usulda «pomol» partiyasi tarkibini hisoblash uchun qog‘ozga ikkita kesishuvchi chiziqlar o‘tkaziladi, kesishish nuqtasiga «pomol» partiyasi uchun talab qilinadigan ko‘rsatkich (aralashma kleykovinasi, shaffofligi yoki kul moddasi miqdori) qo‘yiladi. Chiziqlarning chap tomonidagi uchiga aralashma komponentlarining ko‘rsatkichlari yoziladi. Aralashma ko‘rsatkichi bilan komponentlar ko‘rsatkichi orasidagi farqni aniqlab, kesishuvchi chiziqlar ustiga yozib qo‘yiladi. Komponentning ko‘rsatkichi bilan chiqarilgan natija gorizontal chiziqlar bilan tutashtiriladi. O‘ng tomondagi sonlar yig‘indisi «pomol» partiyasining umumiy miqdorini ifodalaydi, har bir o‘ng tomondagi son komponentning ulushini ko‘rsatadi.
Misol. Ikki komponentli, shaffofligi 35 va 60% bo‘lgan don partiyasidan, shaffofligi 50% bo‘lgan pomol partiyasi tuzish kerak.
h 35 10
50
15
«Pomol» partiyasidagi qismlar soni 25 ni tashkil qiladi. Shunda shaffofligi 35% bo‘lgan pomol partiyasi bo‘lgan komponentning ulushiga 10 qism va ikkinchi komponentning ulushiga 15 qism to‘g‘ri keladi.
Komponentlarni aralashtirish uchun:
Birinchisiga Ikkinchisiga
Aralashmani shaffofligini tekshirib ko‘ramiz:
shunga o‘xshash uch yoki to‘rt komponentlar uchun hisob-kitob qilinib, boshqa grafiklar tuzamiz.
Jadvalda ikki variant asosida misol keltirilgan. Unda birinchi komponentning ulushi 12, ikkinchisiniki 16, aralashma esa 28 qismdan tashkil topgan.
2-jadval
|
| |
Separatorning texnologik samaradorligi

|
Separatorning texnologik samaradorligi
|
bet | 5/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #158178 |
Bog'liq Pomol partiyaSeparatorning texnologik samaradorligi
Separatorning texnologik samaradorligini aniqlashda uskunaga tushayotgan solishtirma og‘irlik, elakni to‘g‘ri tanlash, havo oqimi tezligi va boshqa parametrlar e’tiborga olinadi. Agar don 65% chiqindidan tozalangan bo‘lsa, qoidalar nizomida va texnologik jarayonda separatorning ish samaradorligi yaxshi deb topiladi. Qo‘shimcha ko‘rsatkich sifatida chiqindilar tarkibiga don tushib qolishi 2% oshmasligi talab etiladi. Tozalash kerak bo‘lgan don massasidan ikkita 2 kg li namuna ajratiladi. Ulardan biri ya’ni 1 kg namuna separatordan o‘tkaziladi, ikkinchi qismidan chiqindilar miqdorini aniqlash uchun foydalaniladi, hosil bo‘lgan ma’lumotlardan C1 va C2 jadvadga yozib boriladi. Berilgan (1) formula orqali E-ni har bir tahlil uchun aniqlab, jami ajratilayotgan chiqindi mikdori topiladi. Jadval raqamlarini tahlil qilib, separator ishining texnologik samaradorligi yuzasidan xulosa qilinadi.
Elakli havo separatorining don tozalash samaradorligi talabga muvofiq bo‘lmasa, uning ishlash rejimi to‘xtatiladi.
Har xil ifloslikdagi don namunalari barcha guruhlardagi talabalarga beriladi. Olingan natijalar jadvalda aks ettirib boriladi. Ish bayonini jadval ko‘rinishida olib borish qulay.
4-jadval
Aralashmadagi boshlang‘ich ko‘rsatkichlar va elakli havo separatorining ish ko‘rsatkichlari
Tar
tibi
|
Don tarkibidagi chiqindilar, %
|
Don qoldiqlari
|
Tozalashdan oldin
С1
|
Tozalashdan so‘ng
С2
|
Elashning texnologik samaradorligi, %
|
|
yirik
|
mayda
|
engil
|
Umumiy miqdori
|
yirik
|
mayda
|
engil
|
Umumiy miqdori
|
yirik
|
mayda
|
engil
|
Umumiy miqdori
|
1
2
3
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
o‘rta
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Olingan natijalar jadvalga yoziladi. Jadvalga yozilgan natijalarni tahlil qilib, xulosa chiqariladi.
|
| |
Qancha? - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 19/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyQancha?
"Boshlang'ich" tarifi mutlaqo bepul va faqat bitta foydalanuvchi uchun mavjud. "Tadbirkor" tarifiga (3 foydalanuvchi) kelsak, uning oylik abonent to'lovi juda kulgili miqdor - obuna muddatiga qarab 80 dan 100 rublgacha. Har bir qo'shimcha ish joyi uchun to'lov oyiga 80 rublni tashkil qiladi.
bulutli do'kon
Inventarizatsiya, moddiy boyliklar va mijozlarni hisobga olish uchun yosh, amaliy va qulay onlayn xizmat. Dunyoning 28 mamlakatidan foydalanuvchilar uning imkoniyatlarini allaqachon qadrlashdi. Uning erkinligi va barcha tarkibiy qismlarining muvozanati kichik va o'rta biznes egalarini tobora ko'proq jalb qilmoqda.
pros
Foydalanuvchining ma'lumotlar bazasidagi tovarlar ko'rsatiladigan onlayn vitrni yaratish imkoniyati.
Ishonchli foydalanuvchi ma'lumotlarini himoya qilish tizimi.
Interfeysning qulayligi va dasturni nozik sozlashning moslashuvchanligi.
Qulay mobil ilovaning mavjudligi.
Minuslar
54-FZ ga muvofiq kassirga to'lovni kechiktirish va kassa apparatiga ulanishning mumkin emasligi.
Bluetooth va USB kvitansiya printerlarini qo'llab-quvvatlamaydi.
Qancha?
CloudShop’da ishlash uchun bir tiyin ham to‘lash shart emas, faqat 5 nafardan ortiq foydalanuvchi bo‘lmasa. Har bir keyingi foydalanuvchini ulash uchun abonent to'lovi 299 rublni tashkil qiladi.
|
| |
Minuslar - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 17/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyMinuslar
Ba'zi joylarda dasturda nosozliklar paydo bo'lishiga hissa qo'shadigan "xom" dastur kodi.
Onlayn do'konlar bilan ishlash modulida vaqti-vaqti bilan yuzaga keladigan muammolar.
Qancha?
Xizmat ikkita tarif rejasiga ega - "Hummingbird" va "Albatros". Birinchisi mutlaqo bepul, ammo cheklangan funksiyalarga ega. Ikkinchisini ishlatish uchun siz obunaning umumiy muddatiga qarab oyiga 790 dan 990 rublgacha to'lashingiz kerak bo'ladi (qanchalik uzoqroq bo'lsa, bir oyning narxi shunchalik past bo'ladi).
Mening omborim
Ushbu bulutli ombor buxgalteriya xizmatining tug'ilgan sanasi - 2008 yil. Besh yil o'tgach, My Warehouse Cloud-2013 mukofotiga sazovor bo'ldi va Rossiyadagi eng yaxshi bulutli xizmat deb tan olindi. Hamma narsaga qaramay, ushbu xizmat o'z faoliyatini davom ettirmoqda va bugungi kunda 700 000 dan ortiq kichik va o'rta biznes vakillarining ishonchini qozongan.
pros
Ko'p qirrali va dasturni o'zlashtirishning ajoyib qulayligi.
Funktsionallikni doimiy ravishda takomillashtirish va do'stona texnik yordam.
Boshqa foydali xizmatlar va dasturlar bilan integratsiyalashuv imkonini beruvchi moslashuvchan API.
Foydalanuvchi ma'lumotlarini himoya qilishning misli ko'rilmagan darajasi.
EGAIS qo'llab-quvvatlash.
Tizimga iOS va Android operatsion tizimida ishlaydigan planshet va smartfonlardan kirish.
|
| |
Xavfsizlik Auditlari va Sertifikatlar

|
Xavfsizlik Auditlari va Sertifikatlar
|
bet | 24/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyXavfsizlik Auditlari va Sertifikatlar:
Doimiy xavfsizlik auditlari o'tkazish va to'lov tizimlarining xavfsizlikni ta'minlash bo'yicha sertifikatlar olish.
Foydalanuvchilar Uchun Xavfsizlik Sozlamalari:
Foydalanuvchilar uchun to'lov sahifalari va ilovalar orqali maxfiylik sozlamalari, masalan, parolni o'zgartirish, kimlik tekshirish kabi imkoniyatlarni taqdim etish.
To'lov xavfsizligi, tashqi kiruvlar va hujumlar kabi xavfsizlik tashkil etuvchilarini oldini olish uchun ishlab chiqilgan muhim tizim va protokollardan foydalanadi. Bu, foydalanuvchilar, tijoratchilar va xizmat ko'rsatuvchilar uchun keng tarkalgan xavfsizlikni ta'minlashda kritik ahamiyatga ega.
窗体顶端
窗体底端
o'lov Xavfsizligi Sozlamalari haqida quyidagi nuktalar ahamiyatga ega:
Maxfiylik Protokollari:
To'lov tizimlarida ma'lumotlarni shifrlash uchun xavfsizlik protokollari (masalan, SSL/TLS) yordamida qo'llaniladi.
2-Factor Autentifikatsiya (2FA):
Foydalanuvchilarning to'lov jarayonlarida ikkita autentifikatsiya faktorini ishlatishni ta'minlash uchun sozlamalar.
Tokenizatsiya Sozlamalari:
To'lov ma'lumotlarini amalga oshirishda kredit kartalari va boshqa ma'lumotlarning tokenizatsiyasi bo'yicha sozlamalar.
|
| |
Shifrlash (Encryption) - Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N

|
Bajardi: Raximov Hasan Ilmiy rahbar: Mavlonov. O. N
|
bet | 21/25 | Sana | 27.01.2024 | Hajmi | 1,15 Mb. | | #147093 |
Bog'liq individual shaxsiyShifrlash (Encryption):
Foydalanuvchi ma'lumotlari (masalan, parollar, kredit kartalari, shaxsiy ma'lumotlar kabi) shifrlanishi kerak.
SSL/TLS protokollari yordamida tizimni shifrlash, foydalanuvchilarning ma'lumotlari tizim orqali o'tkazilishi paytida xavfsizlikni ta'minlash uchun muhimdir.
To'lov Xavfsizligi:
Tizimda xavfsiz to'lov usullarini qo'llash (masalan, PCI DSS sertifikatsiyasi bo'yicha).
To'lov jarayonlarida 2-factor autentifikatsiya (2FA) yoki boshqa xavfsizlik protokollari ishlatish.
Xavfsizlik Sozlamalari:
Tizim sozlamalarida kerakli xavfsizlik niqoblari va protokollari sozlash.
Foydalanuvchi parollarini yoki kimlik tekshirish ma'lumotlarini (API klyuchlar, tokenlar) xavfsiz saqlash.
Xavfsizlik Monitoring va Atrof-ma'lumot:
Tizimda xavfsizlik yoki atrof-ma'lumot holatlarini aniqlash uchun monitoring vositalarini ishlatish.
Xatoliklar yoki shubhalarning aniqlanishi va ularga tezda reagirovka qilish.
Foydalanuvchi To'g'ridan-to'g'ri Kirish va Maxfiylik:
Xavfsizlik sozlamalari yordamida foydalanuvchi kirishlarini maxfiy qilish.
Foydalanuvchi ma'lumotlariga faqat shaxsiy erkinlikni saqlaydigan imkoniyat berish.
|
| |