Ranglarning tabiatda hosil bo'lishi haqida nimalarni bilasiz?  
2

|
Ranglarning tabiatda hosil bo'lishi haqida nimalarni bilasiz?
2
|
bet | 14/45 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 4,97 Mb. | | #251300 |
Bog'liq DURADGORr1. Ranglarning tabiatda hosil bo'lishi haqida nimalarni bilasiz?
2. Bo'yoqlarning qo'shilishi oqibatida qanday ranglar hosil bo’ladi?
3. Mashhur olimlar haqida gapiring.
5-MAVZU: Xomashyo va arralangan materiallar ishlab chiqarish. Xomashyo omborlari. Xomashyolarni tilishga tayyorlash.
Reja:
1. Arralangan materiallar .
2. Xom ashyoni tilishga tayyorlash.
3. Xomashyo omborlari.
Tayanch iboralr: yog’och,detal,buyumlar,yelim, bo’yoq
Yogʻochga ishlov berish jihozlari — yogʻochga zarur shakl va oʻlcham berishda qoʻllaniladigan asbob hamda stanoklar. Ularning yordamida yogʻochdan turli xil materiallar va yarim fabrikatlar (taxta, brus, faner, qipik, plitalar, yogʻoch plitalar va boshqalar), buyum hamda qurilmalarning detallari (mebel, vagon, kema va boshqalar yasash uchun); tayyor buyumlar (deraza, eshik, muzika asboblari, mebel va boshqalar) tayyorlanadi. Yogʻochga ishlov berish jihozlari bilan yogʻoch arralanadi, tilinadi, teshiladi, frezalanadi, silliklanadi, yoʻniladi, randalanadi, oʻyiladi, kesiladi va yoriladi. Ular dastaki va mexanik xillarga boʻlinadi.
Dastaki asboblarga arralar, randalar, iskana, burgi, drellar (parmalar toʻplami bilan), jilvirlar va boshqalar kiradi. Ular ustaxonalarda, qurilish maydonlarida, ishlab chiqarish korxonalarida qoʻllaniladi. Mexanik yogʻochga ishlov berish jihozlari, asosan, stanokka yoki mashinaga oʻrnatib ishlatiladi.
Bajaradigan ish turiga kura ular yogʻoch kesish, tilish, egish, yigish, yelimlash va pardozlash asbob hamda jihozlariga boʻlinadi. Yogʻoch detallarni yigʻish uchun dastaki, elektr va pnevmatik asboblardan foydalaniladi. Sanoatda yogʻoch kesish, tilish, randalash, egish, bukish stanoklari keng tarqalgan.
Bu stanoklar bilan zarur oʻlcham va shakldagi yogʻoch zagotovka, detal hamda buyumlar tayyorlanadi. Yogʻoch kesish va tilishda arra; frezalashda — freza; randalashda — randa; parmalashda — parma; oʻyishda — oʻygich; silliklashda — jilvir va boshqalardan foydalaniladi.
Yogochdan chiqqan qipiq va payrahadan boshqa materiallar (masalan, plitalar) ishlab chiqarishda foydalanish mumkin. Yogʻochga ishlov berish stanoklari arrali stanoklar; ilgarilanmaqaytma harakatlanadigan yoki qoʻzgʻalmas pichoqli randalash stanogi; detallarga doiraviy keskich bilan ishlov beradigan frezalash stanogi; teshik yoki oʻyiqlar ochish uchun ishlatiladigan parmalash stanogi; fanerlar, gugurt choʻplari, gugurt qutilari va boshqalar tayyorlaydigan yoʻnish stanoklari; yumaloq shaklli detallar tayyorlaydigan tokarlik stanoklari; detallarni silliklash uchun ishlatiladigan jilvirlash stanoklaridan iborat.
Egish stanoklari changʻilar, mebellar yasash uchun yogʻochni egib beradi. Yelimlab yigʻish stanoklariga yelim surkash, shchit yigʻish stanoklari, uzel va buyumlarni yigʻish qurilmalari, pardozlash stanoklari ga boʻyash, qoplama (himoya va bezak) qoplash va jilolash mashinalari kiradi. Koʻp qatlamli fanerlar, yogʻoch plitalar, yogʻoch plastinalar yasash uchun yogʻochni zichlashda presslar ishlatiladi.
Shuning uchun yog'ochni bo'yash ushbu bo'yoq va laklar yordamida yog'ochning rangini, yorqinligini, teksturasini va relyefini o'zgartirish, unga chiroyli tashqi ko'rinish berish va atmosfera omillari (suv, zaif) ta'siridan himoya qilishni osonlashtirish uchun amalga oshiriladi. kislotalar, ishqorlar va boshqalar). Ma'lumki, yog'och yuzasi namlikni intensiv ravishda o'zlashtiradi, buning natijasida mahsulotning elementlari shakli va o'lchamlarini o'zgartiradi va tezda ifloslanadi. Bo'yoq va lak qoplamalari bunga to'sqinlik qiladi. Qoplamaning tashqi ko'rinishi ishlatiladigan materiallarning sifatiga va mahsulot yoki elementning sirtining duradgorlik sifatiga bog'liq.
Uchragan barcha turdagi bo'yoq va laklar shaffof, shaffof va maxsus bo'linadi.
Shaffof qoplamalar yupqa qatlami shaffof bo'lgan materiallardan (neft-qatronlar va spirtli qoplamalar, nitrolaklar, laklar va boshqalar) foydalanish orqali olinadi. Yaxshi tuzilishga ega bo'lgan olijanob qattiq yog'och turlaridan tayyorlangan mahsulotlar odatda turli xil shaffof laklar bilan qoplangan.
Opak qoplamalar yupqa qatlami shaffof bo'lmagan bunday materiallardan olinadi (yog 'va emal bo'yoqlari, nitro emallari, perxlorvinil emallari va boshqalar). Shaffof qoplamani hosil qiluvchi materiallar, bo'yoqlar ignabargli va boshqa turdagi yog'ochlardan (qarag'ay, archa, lichinka, archa, sadr va boshqalar) ishlab chiqariladi.
Maxsus qoplamalar (zargarlik, kumushlash, bronzalash, metalllashtirish, dekalkomaniya) va boshqalar. buyurtma bo'yicha elementning butun yuzasini yoki faqat uning ayrim qismlarini qoplash uchun qo'llaniladi.
Bo'yash va laklash uchun materiallarni tanlash mahsulot yoki element ishlatiladigan ekspluatatsiya shartlariga bog'liq. Foydalanish shartlariga ko'ra, duradgorlik qurilish mahsulotlari va bo'yash yoki lak bilan bo'yash kerak bo'lgan elementlarni uch guruhga bo'lish mumkin:
o'zgaruvchan atmosfera omillari ta'siriga duchor bo'lgan mahsulotlar va elementlar (eshiklar va derazalar, verandalar, balkon eshiklari, darvozalar, fabrikada ishlab chiqarilgan uy devorlari va boshqalar).
mahsulotlar va chelak elementlari mexanik ta'sirlarga va aşınmaya, suv bilan namlanadi. kuchsiz kislotalar, ishqorlar va boshqalar eritmalari. (pol, ichki oyna oynalari, deraza tokchalari, oshxona va hammom eshiklari, hojatxonalar va kir yuvish xonalari, zinapoyalar, balustradalar va boshqalar);
mahsulotlar va elementlar. vaqti-vaqti bilan gigiena ishlari amalga oshiriladigan (devor va shiftlar zımpara bilan qoplangan kontrplak, panellar, pilasterlar, ustunlar, kornişlar, o'rnatilgan uy mebellari, qimmatbaho yog'och bilan qoplangan, lift kabinalari, ichki eshiklar, qimmatbaho yog'och bilan qoplangan va boshqalar).
Mahsulotlar yoki elementlarning birinchi guruhi masmrn bo'yoqlari va emallari, perklorvinil emallari va yog'li laklar bilan bo'yalgan bo'lishi kerak; yog'li bo'yoqlar, nitroemal va nitropaints bilan ikkinchi guruh; uchinchi guruh qatronlar (spirtli) laklar, jilolar, moyli laklar va nitro laklar bilan, keyinchalik sirtni parlatish bilan.
Bo'yash va laklash uchun materiallarga laklar, rang beruvchi moddalar, yog'li emal bo'yoqlari, nitrobo'yoqlar va laklar kiradi.
Firnisi - o'simlik moylari, yog'lar va organik mahsulotlarni qayta ishlash mahsuloti; ular quritgandan keyin sirtda himoya plyonka hosil qila oladigan lak-qatronlarni o'z ichiga olmaydi va bo'yoqlarni tayyorlash va suyultirish, shuningdek bo'yash kerak bo'lgan sirtlarni astarlash uchun ishlatiladi. Asosiy xom ashyoga ko'ra firnisislar ikki turga bo'linadi: o'simlik moylari va yog'lardan tayyorlangan firnisis va organik mahsulotlardan tayyorlangan firnisis. O'simlik moyidan tayyorlangan laklar - zig'ir va kanop yog'i tashqi ko'rinishdagi mahsulotlarni va I toifadagi binolarning elementlarini bo'yash uchun ishlatiladigan ranglar tarkibi uchun ishlatiladi.
Yarim tabiiy laklar (oksol, oksol-qorishma va boshqalar) yog'och, metall va II toifadagi quruq gipsli binolarning ichki va tashqi buyumlarini va elementlarini bo'yash uchun moyli bo'yoqlar tayyorlash uchun ishlatiladi.
Sun'iy qoplamalar, masalan, sintol, karbonol, shifer qoplamasi va boshqalar. ular ichki va tashqi yog'och buyumlarni bo'yash uchun mo'ljallangan ranglarni tayyorlash uchun ishlatiladi. Ushbu turdagi laklar o'tkir, yoqimsiz hidga ega.
Bo'yash materiallari ikki guruhga bo'linadi: pigmentlar va pigmentlar. Organik kelib chiqishi pigmentlari va metall tuzlari mahsulotlar va yog'och elementlarning sirtlarini bo'yash uchun ishlatiladi. Organik o'g'itlardan sintetik va gumuslilari eng ko'p qo'llaniladi.
Sintetik siydiklar suvda eriydigan va spirtli va boshqa kimyoviy eritmalarda eriydiganlarga bo'linadi. Duradgorlik buyumlari va elementlarini bo'yashda eng ko'p yorug'likka chidamli va so'nmaydigan to'g'ridan-to'g'ri va kislotali suvda eriydigan bo'yoqlardan foydalaniladi.
Yog'ochni bo'yash uchun chirindi eritmalaridan dog'lar ishlatiladi, ular eritma va qo'shimchalarning konsentratsiyasiga ko'ra yog'ochni turli ranglarda bo'yash uchun ishlatiladi, bu esa bo'yash uchun sirtga ma'lum rang beradi. Yog'och yuzalarni bo'yash uchun temir sulfat, permanganat va kaliy bikromatning metall tuzlari ham ishlatilishi mumkin. Ular bir xil ohangda va etarlicha chuqur bo'lgan rangni ta'minlaydi.
Suvda eruvchan bo'yoqlarga yog'och sirtini turli tonlarda quyuq rangga bo'yash uchun kashtan dog'i va yog'ochni qizil-kashtan rangga bo'yash uchun qizil dog' kiradi.
Yog'och uchun kislotali kashtan bo'yog'i (kontsentratsiyasi 1 dan 2% gacha) yog'ochni turli xil tonlarda kashtan rangida bo'yadi.
Kislota qizil rangli yog'och dog'i, kislotali qizil va kislotali to'q sariq rangli aralashmalar yog'ochga maun rangini beradi. Temir sulfat va kaliy bixromatning 2:1 nisbatda aralashmasi olxa va eman daraxtiga to'q qizil rang beradi. Rang ohangining yaxshiroq chuqurligini olish uchun 5 litr siydik eritmasiga yong'oq dog'ining 10% eritmasiga 1 g kaltsiylangan yoki kaustik soda qo'shiladi. 0,5 litr rang berish eritmasi uchun 1 g miqdorida ohanglarni nozik sozlash uchun za'faron, nigrosin, kislota qizil, shuningdek, boshqa pigmentlardan foydalanish mumkin.
Yog'ochni turli xil ranglarda bo'yash uchun siz ba'zi metallarning eruvchan tuzlaridan ham foydalanishingiz mumkin, bu avval sirtni ba'zi metallar tuzlarining suvli eritmasi bilan va quritgandan keyin ishlab chiqaruvchining suvli eritmasi bilan ishlov berishdan iborat. Metall eritmalar va ishlab chiquvchilarning turli konsentratsiyasini birlashtirib, yog'och sirtining kerakli rangini olish mumkin. Yorliqda. 1 rang berish uchun metall tuzlarini eritish uchun retsept beradi.
Nazorat uchun savollar:
1.Yog’och yuzasi haqida qanday ma’lumotlarga egasiz?
2. Yog'ochni bo'yash uchun chirindi eritmalaridan qanday foydalaniladi.
3. Sun'iy qoplamalar nimalardan iborat?
“YOG‘OCHGA ISHLOV BERISH TEXNOLOGIYASI” fanidan
|
| |