nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
İnfraqırmızı texnologiya - Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləri

Bu texnologiyanın ikinci variantı – infraqırmızı emitentlər və detektorlar dəstidir. Lövhənin
bütün səthi infraqırmızı torla örtülüdür, toxunma yeri hansı şüanın kəsilməsi ilə müəyyən edilir.
İnfraqırmızı və ultrasəs texnologiyası yalnız xüsusi bir markerin istifadə edilməsi ilə işə
salına bilər. Müstəviyə toxunan zaman marker ultrasəs və infraqırmızı siqnal verir. Lövhənin
səthində zədə alacaq heç bir sensor yoxdur. İnfraqırmızı və ultrasəs texnologiyası Hitachi və
Panasonic firmasının köhnə modellərində istifadə olunmuşdur, hal-hazırda interaktiv əlavələr
üçün xarakterikdir.
Elektromaqnit texnologiyası da xüsusi markerdən istifadəni tələb edir. Onun yerləşməsi
lövhə üzərindəki sensorlar vasitəsilə müəyyən edilir. Bu texnologiya, Activboard və İnterwrite
interaktiv lövhələrində istifadə olunur. Həmin bu texnologiyadan kompyuter monitorunu
əvəzləyən interaktiv panellərdə, həmçinin planşetlərdə istifadə olunur.
“Micropoint” texnologiya lövhənin bütünlüklə simsiz idarə edilməsinə təminat verir.
Markerə yerləşdirilən kamera toxunuşun nöqtə koordinatlarını müəyyənləşdirir. Elek-tron
markerə yerləşdirilən Bluetooth-ötürücü, kompyuterə toxunuş nöqtə koordinat-larını ötürür,
lövhə isə bu zaman nə qidalanma, nə də simsiz rabitə tələb etmir. Bu texnologiya Eno seriya
lövhələrində istifadə olunur.
Mövzu 17 
Məktəb saytı. Yaradılması və idarəedilməsi

|
Mövzu 17
Məktəb saytı. Yaradılması və idarəedilməsiBog'liq İKTMövzu 17
Məktəb saytı. Yaradılması və idarəedilməsi
Veb-sayt HTTP/HTTPS protokolları vasitəsilə İnternetdə müraciət etmək mümkün olan,
vahid mövzulu veb-səhifələrin sistemidir. Veb saytların ümumi yığımı Ümumdünya
hörümçək torunu yaradır. Dövlət qurumları, müxtəlif idarə, təşkilat, müəssisə və şirkətlər
öz xidmətləri və imkanları haqqında məlumatları yaymaq üçün veb-saytlardan istifadə
edirlər. Veb-saytlar konkret məzmuna malik olan informasiya platforması kimi və ya
gəlir qazanmaq üçün yaradılır.
Ölü sayt - (ing.gravesite, ru. мертвый узел)
1. Fəaliyyət göstərən, ancaq heç bir dəstəyi olmayan veb-sayt.
2. İstifadəçilər arasında qabaqcadan nəzərdə tutulmuş populyarlığı olmayan veb -sayt.
Veb saytların səhifələri ümumi domen ünvan altında birləşmiş olurlar və eyni məntiqi
struktura malikdirlər. Veb sayt anlayışı hostinq, server, provayder, domen, şəbəkə və s.
anlayışlarla
sıx
bağlıdır. İnternet
texnologiyaları inkişaf
etdikcə
bir serverdə
(kompüterdə) çoxlu sayda domen və veb saytlar yerləşdirmək mümkündür.
Tarixi
Dünyada ilk veb-sayt 6 avqust 1991-ci ildə Tim Barners-Li (Tim Burners-Lee) tərəfindən
yaradılmışdır. Həmin saytda o, World Wide Web (WWW) yeni texnologiyası haqqında
ümumi anlayış verərək, URL ünvanlaşma sistemi və HTML dili haqqında danışır. Həmin
saytda veb-serverlərin və veb brauzerlərin (veb səyyahların) qurulması və işi ilə bağlı
da informasiya verilirdi. Həmin sayt dünyada ilk İnternet-kataloqdur. Belə ki, Tim
Barners-Li burada digər saytlara keçidlərin siyahısını da göstərdi.
Tim
Barners-Li
hesab
edirdi
ki, hipermətnlərdən
istifadə
etməklə
şəbəkələrdə informasiya mübadiləsini çox sürətlə və effektiv aparmaq mümkündür. Bu
ideyanı həyata keçirmək üçün o, hələ 1980-cı ildə Enquire proqram təminatını
yaratdı. 1991-ci ildə CERN-də WWWstandartı təsdiq olundu. Tim Barners-Li veb-
texnologiyasının – HTTP, URI/URL və HTML atası hesab edilir
|
| |
Həcm texnologiyası - Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləri

|
Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləriBog'liq İKT Həcm texnologiyası barmaqdan istifadəyə icazə verir, amma buna rəğmən lövhənin səthi çox
möhkəm və davamlı olur. Toxunma yeri lövhə səthinin elektrik həcminin dəyişdirilməsi ilə
müəyyən edilir. Bu texnologiya eyni anda bir neçə barmaq toxunu-şunu müəyyənləşdirə bilər.
Bu texnologiyadan Panasonic interaktiv lövhə istehsalında istifadə edilir.
Bu şəkildə, interaktiv lövhələrdə istifadə edilən texnologiya, lövhədə nə ilə işləməyin
mümkün olduğunu (xüsusi elektron marker tələb olunurmu yoxsa istənilən predmet-dən istifadə
etmək olarmı), lövhə zədələnməyə qarşı nə dərəcədə davamlıdır, onun sanksiyadankənar
istifadəsi imkanlarını məhdudlaşdırmaq çətindirmi və s. müəyyənləşdirir. Müxtəlif istehsalçıların
interaktiv lövhələri və onların imkanları kataloqda təqdim edilmişdir.
Son zamanlar interaktiv lövhələr ultraqısafokuslu projektorlar vasitəsilə istifadə edilir. Bu
lövhə ilə aparılan işi daha rahat edir.
Bəzi interaktiv lövhələr eyni anda barmaq və markerlə toxunuşu müəyyənləşdirmək
qabiliyyətinə malikdir. Çox istifadəçisi olan lövhələr bir neçə texnologiyaların istifadəsi ilə
yaradıla bilər; və onların funksional imkanları bu baxımdan fərqlənir.
Lövhələrdən harada istifadə edilir?
İnteraktiv lövhələrdən təhsil və iş yerində istifadə edilir. Təhsil müəssisələrində sinif otaqları
interaktiv lövhələrlə təmin edilir. İnteraktiv lövhələrin əsas istehsalçıları təhsildə istifadə etmək
məqsədilə interaktiv lövhələr hazırlayırlar: interaktiv dərslərin keçirilməsi, fərqli materialların
elektron formada təqdim edilməsi üçün gərəkli olan proqram təminatı ilə təmin edirlər. İnteraktiv
lövhələrdən həm məktəbəqədər, həm məktəb, həm də ali təhsil müəssisələrində istifadə edilir.
İş sahəsində interaktiv lövhələrdən iclasların və danışıqların keçirilməsi zamanı istifadə edilir.
Bu sahədə istifadə etmək üçün hazırlanan lövhələr daha sadə proqram təminatına sahibdir: hazır
materialların nümayiş etdirilməsi üçün standart proqramlar v.s (məsələn, Microsoft Office). Bu
cür proqram təminatını mənimsəmək və onunla işləmək istənilən şəxs üçün asandır.
|
| |
İnteraktiv lövhə ilə necə işləyirlər?

|
İnteraktiv lövhə ilə necə işləyirlər?Bog'liq İKT İnteraktiv lövhə ilə necə işləyirlər?
İnteraktiv lövhə ilə işləməyə başlamaq kifayət qədər asandır. Kompyuter siçanı əvəzinə
marker və ya barmaqdan istifadə olunur. Rəsm alətini seçməklə təsvir üzərində qeydlər aparmaq
olduqca asandır.
Hər bir interaktiv lövhənin proqram təminatının çətinlik dərəcəsindən asılı olaraq, bütün
funksiyaları yerinə yetirmək üçün az və yaxud daha çox vaxt tələb oluna bilər, amma bütün
interaktiv lövhələr üçün ümumi olan əsas funksiyalarla işləmək üçün xüsusi hazırlıq tələb
olunmur. Lövhələrin proqram təminatı, işə yeni alətin cəlb edil-mə prosesini asanlaşdırmaq və
onun uyğunlaşması üçün tələb olunan vaxtı qısaltmaq məqsədilə aydın şəkildə həyata keçirilir.
İnteraktiv lövhələrdə işin öyrədilməsi əsasən tədris müəssisə-lərində tələb olunur – burada təkcə
lövhənin əsas alətləri ilə işləmək yox, həmçinin interaktiv dərslərin yaradılması üsulları ilə
tanışlıq da vacibdir.
Hansı interaktiv lövhələr var?
İnteraktiv lövhələr, lövhə üzərində marker yaxud barmağın yerini müəyyən edən müxtəlif
texnologiyaların tətbiqi ilə istehsal olunur.
Bazarda ən çox yayılanlar aşağıdakılardır:
- Rezistiv texnologiya;
- İnfraqırmızı texnologiya;
- İnfraqırmızı və ultrasəs texnologiya vəhdəti;
- Elektromaqnit texnologiyası;
- “Micropoint” texnologiyası;
- Həcm texnologiyası.
Rezistiv texnologiyaya əsaslanan interaktiv lövhələrin müstəvisi, aralarında sensorlar
yerləşdirilən iki hissədən ibarətdir. Üst səthə istənilən predmetlə toxunan zaman, sensorlar
toxunma yerini müəyyən edir və dərhal alınan məlumatı kompyuterə ötürürlər. Rezistiv
texnologiya kompyuter proqramlarını idarə edir və əllə yaxud istənilən başqa bir predmetlə
qeydlər aparmağa imkan yaradır. Bu texnologiyanın çatışmazlığı – müstəvinin zədələnməsi
nəticəsində bütün lövhənin sıradan çıxma
ehtimalı yüksəkdir. Bu texnologiya SMART və digər
istehsalçılarının istehsal etdiyi interaktiv lövhələrdə reallaşdırılır.
|
| |
Veb səhifə məlumatının idarə edilməsi və naviqasiyası

3
Məktəbin bir çox saytında aşağıdakı əsas məlumatlar var:
▪
Məktəb fəaliyyəti, təqvim planları və avtobus planları üçün təqvimlər;
▪
Siyasət hesabatları (məsələn, geyim kodu, İnternet istifadə, iştirak);
▪
Fərdi şagird nailiyyətləri və ya qrup nailiyyətləri haqqında məktəb xəbərləri;
▪
Akademik tələblər, kurs təsviri və tələb olunan kurs işi daxil olmaqla, məktəbdə təhsil
tədbirləri haqqında məlumat;
▪
Məktəbdən əlavə təhsil fəaliyyəti ilə bağlı məlumatlar (məsələn, klublar və idman proqramı);
▪
Müəllim web səhifələrinə və həmçinin kadr və fakültə əlaqə məlumatlarına istinadlar;
Bəzi saytlar da daxil olmaqla əlavə məlumat verə bilər:
▪
Məktəbin akademik proqramını dəstəkləyən məktəbdən kənarda olan təşkilatlara və ya veb
saytlara istinadlar (məsələn, Kollec Şurası - Xan Akademiyası)
▪
Şagird məlumatlarını ehtiva edən proqram təminatı (Naviance, Powerschool, Google
Classroom)
▪
Formalara keçidlər (məsələn, icazə slips, kurs qeydiyyat, iştirak imtina, transcript istəkləri,
pulsuz və azaldılmış nahar) kağız nüsxələrinin bahalı reproduksiyasını azalda bilər;
▪
İdarə heyəti, idarə heyəti üzvləri üçün əlaqə məlumatları, yığıncaqlar protokolu, gündəmə və
iclas proqramları kimi qaynaqlar;
▪
Məlumat gizliliyinə dair siyasət kimi rayon siyasəti;
▪
Tələbələrin və müəllimlərin şəkilləri;
▪
Müəllimlər, administratorlar, tələbələr və valideynlər üçün xəbərlər və təqvimlər kimi
məlumat mübadiləsi üçün forum və ya müzakirə səhifəsi;
▪
Məktəb sosial media hesablarına linklər (Facebook, Twitter və s.).
Məktəb veb saytına yerləşdirilən məlumat gündə 24 saat, həftədə 7 gün, ildə 365 gün olacaq.
Buna görə məktəb saytında olan bütün məlumatlar vaxtında və dəqiq olmalıdır. Ödənilmiş
materiallar çıxarılmalı və ya arşivlənməlidir. Gerçək zamanlı məlumatlarda maraqlı tərəflərə
məlumatın verildiyi güvən verəcəkdir. Bu günə qədər məlumat müəllimi veb saytları üçün
xüsusilə vacibdir və tələbələr və valideynlərin görməsi üçün tapşırıq və ya ev tapşırıqlarını
təqdim edir.
Dasturlash fanidan bajargan ishi Amaliy topshiriq-1 Bajardi: Barchinoy Chiniqulova Guruh: 061-22 guruh

|
Dasturlash fanidan bajargan ishi Amaliy topshiriq-1 Bajardi: Barchinoy Chiniqulova Guruh: 061-22 guruh
|
Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 96,12 Kb. | | #251153 |
Bog'liq Amaliy 1 O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI MUHAMMAD Al- XORAZMIIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Dasturlash fanidan bajargan ishi
Amaliy topshiriq-1
Bajardi: Barchinoy Chiniqulova
Guruh: 061-22 guruh
Toshkent-2024
1-AMALIY MASH’GULOT
1-topshiriq
Dastur sharti:
|
Bir necha xil yengil avtomobillar nomi, markalari va ularning narxlari berilgan. Ulardan narxi 60 mln va 80 mln oraliqdagi narxli avtomobil haqidagi ma’lumotlarni chop etuvchi dastur tuzing.
|
Dastur kodi:
#include
#include
using namespace std;
struct Avtomobil{
string nomi;
string markasi;
int narxi;
};
int main(){
Avtomobil avtomobillar[]={
{"Avtomobil1","MarkaA",55000000},
{"Avtomobil2","MarkaB",65000000},
{"Avtomobil3","MarkaC",75000000},
{"Avtomobil4","MarkaD",85000000},
{"Avtomobil5","MarkaE",70000000}
};
int n=sizeof(avtomobillar)/sizeof(avtomobillar[0]);
int minNarx=60000000;
int maxNarx=80000000;
cout<<"Narxi "<
for(int i=0;iif(avtomobillar[i].narxi>=minNarx && avtomobillar[i].narxi<=maxNarx){
cout<<"Nomi: "<}
}
return 0;
}
Dastur natijasi:
|
| |
) Mentol məlhəm əsasında necə həll edilir?

1005) Mentol məlhəm əsasında necə həll edilir?
A) Əridilmiş məlhəm əsasında həll edilir
B) Xloroformda həll edilir
C) Efirdə həll edilir
D) Bitki yağında həll edilir
E) Suda həll edilir
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri Bakı;2005 səh 186
1006) Suspenziyon məlhəmin tərkibində dərman madələsinin miqdarı 5%-dən az olarsa, dərman maddəsi nə ilə qarışdırılıb, məlhəmin tərkibinə verilir?
A) Kakao yağı ilə
B) Vaselin yağı ilə
C) Lanolinləilə
D) Efir yağı ilə
E) Distillə suyu ilə
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005 səh 188
|
) Vişnevski linimentinin tərkibinə hansı bitki yağı daxildir?

1002) Vişnevski linimentinin tərkibinə hansı bitki yağı daxildir?
A) Gənəgərçək yağı
B) Günəbaxan yağı
C) Dəlibəng yağı
D) Efir yağı
E) Batbat yağı
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, S. Ə. Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989, səh 149
1003) Streptosid, bor turşusu məlhəm əsası ilə hansı növ məlhəm əmələ gətirir?
A) Qarışıq tipli məlhəm
B) Ekstraksion məlhəm
C) Emulsion məlhəm
D) Suspenzion məlhəm
E) Homogen məlhəm
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005 səh 186
1004) Kollarqol məlhəmi necə hazırlanır?
A) Birbaşa bitki yağında həll edilir vazelinlə qarışdırılır
B) Birbaşa lanolinlə qarışdırılır
C) Uçucu mayelərdə həll edilir vazelinlə qarışdırılır
D) Birbaşa vazelinlə qarışdırılır
E) Destillə suyunda həll edilir, emulqatorla qarışdırırlır, məlhəm əsasına verilir
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı;2005 səh 188
|
Ellenőrző kérdések - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

4. Ellenőrző kérdések:
Milyen elektronikai találmány tette lehetővé az 1920-as évek elektrofon hangszereinek kifejlesztését?
Ki és mikor találta fel a theremint?
Milyen különleges hangszórókat szokás az ondes Martenot-hoz kapcsolni?
Milyen különleges spektrumot lehet létrehozni a trautoniumon a harmonikus felhangsoron kívül?
Ki volt a trautonium egyetlen virtuóza?
6. fejezet - A konkrét zene
1. A hangrögzítés rövid története
A hang megörökítésének lehetősége az elektroakusztikus zene létrejöttének egyik legfontosabb előfeltétele volt. A hangrögzítés története Édouard-Léon Scott de Martinville (1817–1879) francia nyomdász és könyvkereskedő találmányával, az 1857-ben bejegyzett phonautograph-fal kezdődött (6.1. ábra). Scott készüléke az emberi külső és középső fül működését utánozta: a hang rezgésbe hozta a gipsztölcsér alján lévő membránt, mely a hallócsontocskáknak megfelelő emeltyűk végén elhelyezett irónt mozgatott. Az irón – melynek beiktatásával megszakadt az emberi hallószervvel mutatott analógia – egy lámpakorommal bevont papírhengeren mozgott, a hangrezgések látható nyomát hozva létre.
6.1. ábra - Phonoatutograph
Az így létrejött rajzolatok, a történelem első hangképei a maguk korában csak a hullámok fizikájával kapcsolatos vizsgálatokat segíthették, lévén a készülék a hangok visszajátszását nem tette lehetővé. Párizsi archívumok megőrizték Scott 1860 körül készült néhány hangrajzát, s az ezeken rögzített hangok másfél évszázad néma lét után, 2008-ban meg is szólaltak, miután a Berkeley Lab munkatársai a papírokat beszkennelték és a hullámformákat számítógéppel lejátszották. Az egyiken feltehetőleg maga Scott énekli az Au claire de la lune kezdetű francia népdal első sorát, egy másikon pedig Tasso Aminta című pásztorjátékának elejét szavalja.
6.1. hang: Scott hangja 1860-ból, amint az Au clair de la lune-t énekli
6.2. hang: Scott hangja 1860-ból, amint Tasso versét szavalja
Scott felvételei 18 évvel előzték meg a visszajátszható hangrögzítés technikájának születését, Thomas Alva Edison (1847–1931) 1878-as szabadalmát, a hengeres fonográfot (6.2. ábra). Edison találmányától már egyenes út vezetett a hangrögzítés modern technikájáig. Edison barázdált hengereit 1888-ban követték Emile Berliner (1851–1929) német származású amerikai mérnök barázdált korongjai, a gramofonlemezek. Az 1920-as évekig a lemezfelvételek kizárólag mechanikai úton készültek, elektromosság használata nélkül: a barázdát vágó tűt maguk a hangforrásból származó rezgések mozgatták.
|
Veb-saytın strukturu - Mövzu №1 İnformasiya cəmiyyəti, onun xüsusiyyətləri

2
sənədlərini təzələdikdə şəkilləri yenidən səhifəyə yerləşdirmək lazım gəlmir. Digər
tərəfdən həmin qrafik təsvirləri saytın digər səhifələrində də istifadə etmək olar. Veb
saytda yerləşən hiperistinadların düzgün işləməsi, sənədlərin düzgün açılması və hər
şansı bir resursa müraciət edildikdə brauzerin səhv haqqında informasiya verməsinin
qarşısını almaq üçün aşağıdakı qaydalara riayət edilməlidir.
Direktoriyanın adları, HTML sənədlərinin adları və genişlənmələri, qrafik faylların adları
təyin olunmalıdır. Bu adlar latın əlifbasında və kiçik reqistrlərində yazılmalıdır. Bu
adların uzunluqları 8 simvoldan çox olmamalıdır. HTML sənədlərində faylların adları
məna kəsb etməlidirlər, yəni gələcəkdə faylın məzmunu yaddan çıxarsa, bu halda faylın
adına baxmaqla onun hansı mövzuya aid olduğu təyin olunacaq.
Veb-saytın strukturu 3 tipə bölünür:
Xətti struktur
Şəbəkə strukturu
İerarxik struktur
Veb-saytın optimallaşdırılması
Veb-saytın optimallaşdırılması – saytın hərtərəfli yaxşılaşdırılmasına yönəlmiş
tədbirlərdəndir.
Optimallaşdırmanın məqsədi veb-saytın rahatlığının təmin edilməsi, yüklənmə sürətinin
artırılması, yüksək keyfiyyətli kontentin təqdim edilməsi, onun axtarış sistemlərinin
tələblərinə uyğun olaraq tənzimlənməsi və sairədir.
Alqoritm
Veb saytı işləyərkən aşağıdakı alqoritmlər ardıcıl olaraq yerinə yetirilməlidir:
Məqsədin qoyuluşu və əsas məsələlərin təyin edilməsi
Gələcək tematik bölmələrin siyahısının yaradılması
Resursların məntiqi və fiziki strukturlarının işlənməsi
Dizayn eskizinin, saytın komponovkasının, görünməz verstal cədvəlin hazırlanması
Mətn materiallarının hazırlanması
Qrafik materialların hazırlanması
Vektor şəkillərinin yayılmış (rastrovıy) formata eksport edilməsi, şəkillərin
optimallaşdırılması
Web-səhifələrin şablonlarının hazırlanması
Web-səhifələrin maşın koduna çevrilməsi
) 40%- 200 ml qlükoza məhlulu hazırlamaq üçün neçə qram qlükoza lazımdır?

993) 40%- 200 ml qlükoza məhlulu hazırlamaq üçün neçə qram qlükoza lazımdır?
A) 100,0
B) 88,0
C) 120,0
D) 40,0
E) 60,0
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri Bakı 2005 səh 243
994) 20%-300 ml natrium bromid məhlulu hazırlamaq üçün neçə ml destillə suyu lazımdır? Natrium bromidin həcm artma əmsalı 0,29-dur
A) 240 ml
B) 282,6 ml
C) 320 ml
D) 268 ml
E) 300 ml
Ədəbiyyat: И.А.Муравьев «Технология лекарственных фарм» Москва «Медицина» 1988 səh 189
995) Sulu çıxarışların tərkibinə yazılan duzlar, şərbətlər nə vaxt əlavə edilir?
A) Qəbulu zamanı
B) Dəmləməkdən əvvəl
C) Dəmləmə müddətində
D) Süzməkdən qabaq
E) Hazır çıxarışlara
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 130
996) Kollarqol məlhəm əsası ilə birlikdə hansı növ məlhəm əmələ gətirir?
A) Ərinti
B) Ekstraksion
C) Homogen
D) Emulsion
E) Suspenzion
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005 səh 189
997) Göstərilən maddələrindən sink salisilat pastasının tərkibinə hansı daxildir?
A) Əsası bismut nitrat
B) Bor turşusu
C) Norsulfazol
D) Streptosid
E) Salisil turşusu
Ədəbiyyat: Ə.İ.İsmayılov, F.Ə.Təhməzov. “Dərman formalarını texnologiyası” Bakı 1989 səh 162
|
) Linimentlər hansı məlhəmlərə aiddir?

998) Linimentlər hansı məlhəmlərə aiddir?
A) Suspenzion məlhəmlərə
B) Emulsion məlhəmlərə
C) Məhlul məlhəmlərə
D) Maye məlhəmlərə
E) Ərinti məlhəmlərə
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri”Bakı;2005 səh 175
999) Pastaların tərkibində bərk dərman maddəsinin miqdarı neçə faiz olur?
A) 5%-dən çox
B) 25%-dən çox
C) 10%-dən çox
D) 20%-dən çox
E) 50%-dən çox
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, K.Y.Əliyeva “Əczaçılıq texnologiyası üzrə təcrübə məşğələləri” Bakı 2005 səh 191
1000) X DF-da neçə faizli spirt qəbul edilmişdir?
A) 90%-li
B) 40%, 70% və 90%
C) 40%, 70%, 90% və 95%
D) Ancaq 95%-li
E) 30%, 40%, 70% və 95%
Ədəbiyyat: F.Ə.Təhməzov, Ə.İ.İsmayılov, C.Ə.Tağıyev “Dərman formalarının texnologiyası” Bakı 1989 səh 84
1001) 95%-li spirtdən 40% -100 ml spirt hazırlamaq üçün neçə milli litr spirt və su götürmək lazımdır?
A) 95 ml spirt, 5 ml su
B) 40 ml spirt, 30 ml su
C) 42 ml spirt, 60 ml su
D) 40 ml spirt, 60 ml su
E) 42 ml spirt, 62 ml su
Ədəbiyyat: XDF səh 1016 cədvəl N 4, Moskva 1968
|
) Aptek anbarından buraxılan bakteriya preparatları yararlılıq müddətinin neçə %-ni özündə saxlamalıdır?

127) Aptek anbarından buraxılan bakteriya preparatları yararlılıq müddətinin neçə %-ni özündə saxlamalıdır?
A) 80%
B) 50%
C) 60%
D) 70%
E) 40%
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 76
128) Bu göstəricilərdən hansı topdansatış təşkilatların funksiyasına aid deyildir?
A) Dərman vasitələrinin keyfiyyəti üzrə tələb olunan sənədləri əldə etmək
B) Nomenklatura üzrə müqavilələri tərtib etmək
C) Qiymət qaydalarına riayət etmək
D) Əhalinin sağlamlıq göstəricisini müəyyən etmək
E) Əczaçılıq bazarında dərmanlara olan tələb və təklifləri öyrənmək
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 84
|
Matlab matrislərlə iş üçün nəzərdə tutulub. 
Derive

3
Bu paketin çoxlu sayda imkanlarının olmasına baxmayaraq, qeyri-standart giriş və əlverişsiz
çıxış riyazi simvollarına, çoxlu sayda əməliyyat nəticələrini qeyri-adekvat təsvirinə və səhvlərin
zəif diaqnostikasına malikdir ki, bu da sistemin öyrənilməsində çoxlu zəhmət tələb edir.
MATHCAD sistemi
Mathcad Professional 12 olduqca sadə və Windows əlavələri üçün vahid standart interfeysə
malikdir. Belə ki, proqramın əsas interfeys pəncərəsi aşağıdakı elementlərdən ibarətdir:
Başlıq sətri;
Menyu sətri;
Standart alətlər və formatlaşma paneli;
Xüsusi alətlər panelləri;
İşçi sahə;
Cari vəziyyət sətiri.
Başlıq sətri vasitəsilə proqramın interfeys pəncərəsini bağlamaq, bütün ekran boyu böyütmək və
ya normal ölçüsünə nail olmaq, qapamaq və ekranda yerini dəyişmək olar.
Proqramın “intellectual” imkanları menyu sətri və alətlər panelləri vasitəsilə reallaşır. Menyu
sətri 9 ədəd menyudan:
File (Fayl), Edit (Redaktə), View (Görünüş), İnsert (Daxiletmə),
) Hansı işçi aptekin inzibati-təsərrüfat heyətinə daxil deyildir?

145) Hansı işçi aptekin inzibati-təsərrüfat heyətinə daxil deyildir?
A) Müdir
B) Kassir
C) Mühasib
D) Sürücü
E) Müdir müavini
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 19
146) Hansı işçi aptekin əczaçı-köməkçi heyətinə daxil deyildir?
A) Köşk satıcısı
B) Sürücü
C) Kassir
D) Qablayıcı
E) Sanitar-yuyucu
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 19
147) Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 153 saylı əmrinə əsasən aptekin inzibati-məişət otaqlarının sahəsi nə qədər olmalıdır?
A) 30 m2-dən az olmamalıdır
B) 40 m2- dən az olmamalıdır
C) 25 m2-dən az olmamalıdır
D) 35 m2-dən az olmamalıdır
E) 50 m2-dən az olmamalıdır
Ədəbiyyat: Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 2. X.2006-cı il 153 saylı əmri
148) Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 153 saylı əmrinə əsasən aptek köşkünün ümumi sahəsi nə qədər olmalıdır?
A) 25 m2-dən az olmamalıdır
B) 35 m2-dən az olmamalıdır
C) 50 m2-dən az olmamalıdır
D) 40 m2-dən az olmamalıdır
E) 20 m2-dən az olmamalıdır
Ədəbiyyat: Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin 12. X. 2006-cı il 153 saylı əmri
|
Ichki fotoeffektning kvant chiqishi

|
Ichki fotoeffektning kvant chiqishi
|
bet | 11/17 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #238481 |
Bog'liq FOTOKUCHAYTIRGICHLAR MAVZUSINING MAZMUNI VA O‘TISH METODIKASI2.Ichki fotoeffektning kvant chiqishi: Faraz qilaylik, yarimo’tkazgich chastotasi ichki effektning bo’sag’aviy chastotasidan katta bo’lgan yorug’lik bilan yoritalayotgan bo’lsin. Bo’sag’aviy chastota xususiy yarimo’tkazgichlarda taqiqlangan zona kengligi bilan va kirishmali yarimo’tkazgichlarda donor va akseptorli kirishmalarning ionizatsiya energiyasi bilan aniqlanadi. Valent zonaning yoki kirishmali sathlarning elektronlari tomonidan fotonning yutilishida shunga mos keluvchi kvant o’tishlar ro’y beradi. Natijada fotoo’tkazuvchanlikni vujudga keltiruvchi qo’shimcha (noturg’un) zaryad tashuvchilar paydo bo’ladi.
Yarimo’tkazgichli moddaning eng muhim xarakteristikalaridan biri ichki fotoeffektning kvant chiqishi – bitta yutilgan fotonga to’g’ri keluvchi optik generatsiyalangan zaryal tashuvchilar soni – hisoblanadi. O’tkazuvchanlik elektronlarining ( ) va teshiklarining ( ) kvant chiqishlari mavjud. Sof yarimo’tkazgichda ( )= .
Kirishmasiz germaniy uchun bog’liqlik 11-rasmda ko’rsatilgan. Foton energiyasi taqiqlangan zona kengligi darajasiga yetganda zaryad tashuvchilarning generatsiyasi boshlanadi. yetarlicha tez ning kattaligi birga yaqin qiymatga erishadi. Foton energiyasi taqiqlangan zona kengligidan 2 – 3 marta oshganida zarbali ionizatsiya yo’li bilan olingan qo’shimcha zaryad tashuvchilarning generatsiyasi tufayli kvant chiqishning keyingi o’sishi ro’y beradi: bunda birdan katta qiymatga erishadi. Kvant chiqishning o’sishiga qarshilik qiluvchi raqobatlashuvchi jarayonlar bo’lib, o’tkazuvchanlik elektronlarining uyg’otilishiga, eksitonlarning va fononlarning tug’ilishiga olib keluvchi fotonlarning yutilish jarayonlari hisoblanadilar. YArimo’tkazgichda mos keluvchi markazlar mavjudligida yarimo’tkazgichga tushuvchi fotonlarning bir qismi fotolyuminessensiya jarayonlarida qatnashadilar.
Faraz qilaylik, yarimo’tkazgichning hajm birligida vaqt birligi ichida energiyali ta foton yutilayotgan bo’lsin. U holda
(11)
kattalik zaryad tashuvchilarining yorug’lik generatsiyasining tezligi (yarimo’tkazgichning hajm birligida vaqt birligi ichida generatsiyalanuvchi berilgan belgili zaryad tashuvchilar soni) hisoblanadi.
|
| |
Ichki fotoeffekt - Namangan davlat universiteti fizika fakulteti fizika yo

|
Namangan davlat universiteti fizika fakulteti fizika yo
|
bet | 10/17 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,99 Mb. | | #238481 |
Bog'liq FOTOKUCHAYTIRGICHLAR MAVZUSINING MAZMUNI VA O‘TISH METODIKASIIchki fotoeffekt
1. Ichki fotoeffekt;
2. Ichki fotoeffektning kvant chiqishi;
3. Fotoo’tkazuvchanlik uchun asosiy xarakteristik munosabat;
4. Yarimo’tkazgichlarning fotoo’tkazuvchanligi:
5. Fotorezistorlar, fotoelementlar;
6. o’tishdagi fotoeffekt;
7. Dember effekti;
8. Fotomagnitoelektr effekt (Kikoin-Noskov effekti);
9. Fotoelementlar, fotoqarshiliklar;
10. Ichki fotoeffekt asosida ishlaydigan fotoelementlar.
11-rasm.
1.Ichki fotoeffekt: Ma’lumki, yorug’lik ta’sirida modda sirtidan elektronlarning ajralib chiqishi va ularning boshqa muhitga, xususan vakuumga o’tish hodisasi fotoelektron emissiyasi deyiladi, hodisaning o’zi esa tashqi fotoeffekt deb ataladi. Bundan tashqari, ichki fotoeffekt deb ataladigan hodisa ham borki, u yarimo’tkazgichlarda va dielektriklarda kuzatiladi. Yarimo’tkazgichlar va dielektriklar tomonidan yorug’likning yutilishi turli xil kvazizarrachalarning –elektronlar, teshiklar, fononlar va boshqalarning tug’ilishiga olib keladi. Bu hodisalarning barchasini ichki fotoeffekt singari qarash mumkin. Biroq, fotoeffekt deyilganda faqat zaryad tashuvchilar – o’tkazuvchanlik elektronlarining va teshiklarining yorug’lik tufayli tug’ilishi nazarda tutiladi. Bunda ikki xil hodisalar: fotoo’tkazuvchanlik va foto - EYK ning paydo bo’lishi ro’y berishi mumkin. Ichki fotoeffektni 1873 yilda birinchi bo’lib, amerikalik fizik U.Smit selenni yorug’lik bilan yoritganda, uning qarshiligi o’zgarishini kuzatgan. Ichki fotoeffektda optik jihatdan uyg’otilgan elektronlar yoritilgan jism ichida qolaverib jismning elektr neytralligini buzmaydi. Bunda moddadagi zaryadlarning konsentratsiyasi yoki ularning harakatchanligi o’zgaradi, natijada tushayotgan yorug’lik nuri ta’sirida moddaning elektr xususiyatlari o’zgaradi.
Ichki fotoeffekt faqatgina yarimo’tkazgichlar va dielektriklarda bo’ladi. Bunday fotoeffektni bir jinsli yarimo’tkazgichlarni yoritganda ularning o’tkazuvchanliklari o’zgarishidan aniqlash ham mumkin. Fotoo’tkazuvchanlik deb ataladigan bu hodisa asosida yorug’lik qabul qilgichlar, ya’ni fotorezistorlarning katta guruhi kashf qilingan va muttasil mukammallashtirilmoqda. Fotorezistorlarda asosan kadmiy selenidi va sul’fidi qo’llaniladi.
|
| |
Lokal şəbəkənin istifadə yolları

Burulmuş cütlüklü naqillər bir birinə burulmuş, üzəri ekranlaşdırılmış naqillərdir. İki növ
burulmuş naqillər var:
1. Ekranı olmayan hörülmüş cüt naqillər – UTP (Unshielded Twisted Pair)
2. Ekranlı hörülmüş cüt naqillər – STP (Shielded Twisted Pair)
Bəzi hallarda bir neçə burulmuş cüt naqillərdən ibarət olan kabeldən istifadə edilir. Belə
kabellərdə naqillərin hamısının üstü bir qoruycu təbəqə ilə örtülür. Kabellərdə qoruyucu
təbəqədən informasiyaların elektrik sahəsi ilə təhrif olunmasının qarşısını almaq, eləcə də
naqillərin özünü kənar təsirlərdən qorumaq məqsədilə istifadə edilir. Normal xarakteristikaya
malik UTP kabellər 5 növə ayrılır:
1. Çox istifadə edilən kabellər - bunlarla yalnız danışıqlar ötürülür;
2. 4 naqilli kabellər - bunlarla verilənləri 4 Mgb/san ilə ötürmək mümkündür;
3. 4 cüt burulmuş və ya hörülmüş naqilli kabellər - kabelin hər metri 9 dəfə burulmuş olur.
Belə kabellərlə verilənlərin ötürülmə sürəti 10 Mgb/sanyə qədər olur.
4. 4-4 burulmuş naqillər - bunlarla verilənlərin ötürülmə sürəti 16 Mgb/sanyə qədər
mümkündür.
5. 4 ayrı-ayrı cütlüklü burulmuş naqillər - bunlarla verilənlərin ötürülmə sürəti 100 Mgb/san
qədər olur.
Qoşalaşdırılmış naqillər mis örtüklə ekranlaşdırılır. Bu da onun xarici maneələrdən tam
qorunmasını təşkil edir. Bu cür qoşalaşdırılmış kabellər RG-45 ailəsinə məxsusdur.
Optik telli kabellər - verilənlərin maksimal sürətlə ötürülməsində istifadə edilir. Verilənlər optik
tellərlə modulyasiyaedilmiş işıq impulsları ilə ötürülür.
Belə kabellərlə siqnallar iki texnologiyadan biri ilə ötürülür:
1. Modullaşdırılmış
2. Modullaşdırılmamış
Modullaşdırılmış siqnallar - diskret və ya işıq impulsları ilə rəqəm siqnalları formasında
ötürülür. Kabellə verilənlərin bu üsulla ötürülməsi yuxarı və aşağı tezlik arasında yerləşən aralıq
tezliklərdə aparılır. Ötürülən siqnallar, nəticə etibarilə, gecikdirilir və kiçilir. Bu səbəbdən də
modullaşdırılmış siqnallar uzaq məsafələrə ötürüləndə siqnal gücləndiriciləri kimi
təkrarlayıcılardan istifadə edilir.
Modullaşdırılmamış siqnallar - sistemlərdə verilənlərin müxtəlif tezliklərdə analoq siqnalları
şəklində ötürülməsi üçün istifadə edilir. Siqnallar fasiləsiz elektromaqnit və ya işıq dalğaları kimi
kodlaşdırılır. Modullaşdırılmamış siqnalların təhrif olunmasının qarşısını almaq üçün
gücləndiricilərdən istifadə edilir.
Biznes jarayonlarni boshqarish

|
Biznes jarayonlarni boshqarish
|
bet | 1/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 289,39 Kb. | | #236634 |
Bog'liq Biznes jarayonlari boshqarish 1-amaliy ish
O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
BIZNES JARAYONLARNI BOSHQARISH fanidan
1-amaliy ish
“Biznesni ro’yxatdan o’tkazish va uning huquqiy asoslari”
Guruh: OEL003-2
Bajardi: Fayzullayev M.
Tekshirdi:Kurbanova Maftuna.
Toshkent-2024
Kristal suvlar: gazlangan suv ishlab chiqarish biznes-rejasi
1. Sarlavha sahifasi:
“Kristal suvlar” korxonasi savdo logatiplaridan na’munalar
Korxona joylashgan manzil:Andijon viloyati,Andijon shaxar,MuhammadYusuf ko’chasi 6a-uy.
Hududiy filiallar:Toshkent sh. ,Namangan sh. ,Buxoro sh. ,
Buyurtma va Korxona bilan bog’lanish: tel:+998979958080,+998979839898
Elektron pochta:fayzullayevmuhammadali655@gmail.com
2. Maxfiylik memorandumi:
Bu Memorandum, "Crystal Suvlar" kompaniyasi (keyingi o'rinlarda "Kompaniya") va uning xodimlari, sheriklari, yetkazib beruvchilari va boshqa aloqador shaxslar(keyingi o'rinlarda "Taraf") o'rtasidagi mahfiy ma'lumot va ma'lumotlarning himoyasi bo'yicha kelishuvning shartlarini belgilaydi.
Mahfiy Ma'lumotning Aniqlanishi-Bu Memorandum doirasida "mahfiy ma'lumot" quyidagilarni o'z ichiga oladi, lekin ular bilan cheklanmaydi: biznes strategiyalari, mijozlar ro'yxati, moliyaviy ma'lumotlar, mahsulot formulalari, dasturiy ta'minot, texnologiyalar, marketing rejalari va boshqa kompaniyaning raqobatdosh ustunligini ta'minlovchi yoki potentsial ravishda ta'minlovchi barcha ma'lumotlar.
|
| |
Mahfiyligini Ta'minlash Majburiyatlari

|
Mahfiyligini Ta'minlash Majburiyatlari
|
bet | 2/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 289,39 Kb. | | #236634 |
Bog'liq Biznes jarayonlari boshqarish 1-amaliy ishMahfiyligini Ta'minlash Majburiyatlari-Taraf,unga ishonib topshirilgan yoki u bilan bo'lishilgan har qanday mahfiy ma'lumotni qat'iy mahfiy sifatida saqlaydi va faqat belgilangan maqsadlar yo'lida foydalanadi. Taraf, mahfiy ma'lumotni uchinchi shaxslarga oshkor qilmaslikka va uni faqat shunday uchinchi shaxslarga oshkor qilishga majbur bo'lgan taqdirda, kompaniyaning yozma roziligini olishga majbur.
Mahfiyligini Ta'minlash Muddati-Bu Memorandumning mahfiyligini ta'minlash majburiyatlari, uning imzolanish sanasidan boshlab [29.03.2023] yil davomida amal qiladi.
Huquqiy Oqibatlar-Tarafning ushbu Memorandum shartlarini buzishi kompaniyaga zarar yetkazishi mumkin, shu sababli bu kabi buzilishlar uchun javobgarlik qonun hujjatlarida belgilangan tartibda belgilanadi.
Qo'shimcha Shartlar- Ushbu Memorandumning har qanday sharti qonun hujjatlariga zid keladigan bo'lsa, o'sha shart haqiqiy emas deb hisoblanadi, ammo qolgan qismi to'liq kuchda qoladi.
Imzo- Ushbu Memorandum, "Kristal Suvlar" kompaniyasi va Taraf o'rtasidagi kelishuvni tasdiqlaydi va ularning roziligi bilan imzolanadi.
Kompaniya nomi: Kristal Suvlar
Vakilning ismi va lavozimi: Fayzullayev M. Kompaniya direktori
Sana: 29.03.2024
Taraf (Xodim/Shirkat):Bisyor Shirkat
Vakilning ismi va lavozimi: Kamolov A. Menejer
Sana: 29.03.2024
3. Mundarija:
Biznes tavsifi
Missiya bayonoti
Mahsulot/xizmat tavsifi
Ishlab chiqarish doirasi
Marketing rejasi
Moliyaviy reja
Boshqaruv
Yakuniy xulosa
4. Biznes tavsifi (rezyume):
Crystal Suvlar - bu yuqori sifatli gazlangan suv ishlab chiqarishga qaratilgan startap. [Andijon shaxar]da joylashgan Crystal Suvlar iste'molchilarga tetiklantiruvchi, sog'lom va ekologik toza ichimlik variantini taqdim etishni maqsad qilgan.
|
| |
Korxonaning maqsadi - Biznes jarayonlarni boshqarish

5. Korxonaning maqsadi :
Bizning vazifamiz iste'molchilarga barqaror ishlab chiqarish amaliyotlari orqali atrof-muhitga ta'sirimizni minimallashtirgan holda ularni yuqori sifatli, tabiiy ta'mli gazlangan suv bilan ta'minlash orqali shakarli ichimliklarga sog'lomroq alternativani taklif qilishdir.
6. Mahsulot/xizmat tavsifi:
Crystal Suvlar mahalliy buloqlardan olingan tozalangan suvdan foydalangan holda turli xil ta'mdagi gazlangan suv ishlab chiqaradi. Mahsulotimiz iste'molchilarga toza va tetiklantiruvchi ta'mni taqdim etuvchi sun'iy lazzatlar, ranglar va tatlandırıcılardan holi bo'ladi.
7. Ishlab chiqarish doirasining tavsifi:
Dastlab, Crystal Suvlar standart 500 ml va 1 litrli idishlarda gazlangan suv ishlab chiqarishga e'tibor qaratadi. Biz iste'molchilarning turli xohish-istaklarini qondirish uchun kattaroq shisha o'lchamlari va ko'p paketlarni o'z ichiga olish uchun mahsulot qatorimizni asta-sekin kengaytiramiz.
8. Marketing rejasi (strategiya):
Crystal Suvlar ko'p qirrali marketing strategiyasini qo'llaydi, jumladan:
Raf joyini saqlash va mahsulotimizni targ'ib qilish uchun mahalliy sotuvchilar bilan hamkorlik qilish.
Brend xabardorligini yaratish va maqsadli auditoriyamiz bilan bog'lanish uchun ijtimoiy media platformalari va ta'sir qiluvchi marketingdan foydalanish.
Brendga sodiqlik va xayrixohlikni rivojlantirish uchun jamoat tadbirlarida va homiyliklarda ishtirok etish.
Sinov va takroriy xaridlarni rag'batlantirish uchun aktsiyalar va chegirmalar taklif qilish.
9. Moliyaviy reja:
Moliyaviy reja quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Boshlang’ich mablag’ 600 mln sum
200 mln korxona dizayini va qurilishi uchun
100 mln uskunalar
50 mln mahsulot brendlari
150 mln qadoqlashga
100 mln xodimlar maoshi (Har bir xodimiga 5 mln gacha oylik maosh)
Uskunalar, jihozlar va dastlabki inventarizatsiya uchun boshlang'ich xarajatlar.
Bozor tadqiqotlari va prognoz qilingan o'sishga asoslangan savdo prognozlari.
Ishlab chiqarish, marketing va qo'shimcha xarajatlarni o'z ichiga olgan operatsion xarajatlar.
Foyda va zararlar to'g'risidagi hisobot, pul oqimlari prognozlari va zararni tahlil qilish.
|
Tədris prosesində elektron laborator proqramlarından istifadə

2
məhdudlaşdırılmasında, tənlik və sistem tənliklərin həl lində başlanğıc yaxınlaşmanın
seçilməsində, həllər sayının təyinində və s. əvəz olunmazdır.
Müasir riyazi TPP- i müxtəlif koordinat sistemlərində (dekart, polyar, silindrik və sferik)
şkalalarla (xətti və loqarifmik) ikiölçülü və üçölçülü qrafiklərin qurulması, oxların
qiymətləndirilməsi, əyrinin qeyd olunması, müxtəlif yazılara və s. imkan verən vasitələrə
malikdir. Qrafiki çərçivəyə salmaq, əyri xətti müxtəlif qalınlıqla vermək mümkündür. Əyrilər
parametrik şəkildə verilə bilər.
Paketlər kompleksinə yüzlərlə əlavə funksiya və prosedurlar daxildir ki, bu da sahələr üzrə
qruplaşdırılaraq subpaketdə tətbiq olunur. Məsələn, Mathematica 2.2 –də aşağıdakı subpaketlər
mövcuddur:
− tenzor analizi və onun tətbiqi;
− siqnalların analizi və süzcəklərin işlənməsinin təminatı;
− qeyri –səlis çoxluqlar məntiqi;
− dinamik sıraların analizi;
− maliyyə hesabatları;
− optik sistemlərin hesabatı.
Riyazi paketlərin tərkibinə ənənəvi proqramlaşdırma vasitələrinin analoqu daxildir ki, bu da
sistemlərin idarə olunmasına və hesablama mərhələlərinin təkrarına imkan verir. Paket dilində
ayrıayrı məsələlərin proqramlaşdırma nəticəsinin fayl şəklində tərtib edərək, diskə yazmaq və
sonradan bu fayldan lazım olduqda çoxlu sayda istifadə etmək mümkündür. Bu cür sistemlərin
tətbiqi hətta təcrübəli riyaziyyatçılar üçün də faydalıdır. Amma yadda saxlamaq lazımdır ki, bu
sistemlər axtarış tədqiqatları üçündür, kütləvi hesabat üçün deyil.
Hal-hazırda çox geniş yayılan riyazi paketlər aşağıdakılardır:
MathCad fərdi kompyuterlərdə mürəkkəb olmayan hesabatlar üçün tətbiq olunur və olduqca
əlverişlidir. MathCad sistemi əvvəl riyazi məsələlərin həlli üçün yaradılıb. Amma 1994-cü ildən
başlayaraq simvol riyaziyyatı alətlərini tətbiq etməklə riyazi məsələlərin həlli üçün MathCad
universal alətə çevrildi. Bu paket riyazi asılılığı təsvir edən təbii giriş dilinə və Word Equation
düstur redaktorunun təqdim etdiyi düymələrə malikdür. MathCad sistemi Clipborad, OLE
mübadilə vasitələri olan Windows –un tam tətbiqi proqramıdır. MathCad vasitələri ilə
quraşdırılmış eksportlara uyğun olaraq qrafiklər çox asan yerinə yetirilir. Paket Word tipli
redaktorun köməyi olmadan sənəd tərtib etməyə imkan verən mətn redaktoru ilə təchiz olunub.
Aydın funksiyalar dərslərin hazırlıq vaxtını qısaldır

yaza yaxud rəsm çəkə bilərsiniz, təsviri yaxud mətni öz faylınıza yükləmək imkanınız da var –
Sizin yenidən proqram təminatına keçmək kimi bir ehtiyacınız yoxdur, hər şey birbaşa SMART
Notebookda baş verir.
- Dərsin tam inteqrasiyası
SMART Notebook SMART-ın digər məhsullarını birləşdirən aparıcı məhsul hesab olunur.
Lövhədə eyni anda 4-ə qədər toxunuşu tanıya bilən funksiyaya malikdir. Bir dəfədə bir neçə
tələbə, dərsdən ayrılmadan bir məsələ üzərində işləyə bilərlər. Qiymətləndirmə testlərini
SMART Response sisteminin köməkliyi ilə həyata keçirə bilərsiniz.
“Sehirli lələk”
Bu “üçü birində” alətindən təsvirin yaxınlaşdırılması, vurğulanması və qeydlərin yazılması
üçün istifadə edin. 10 saniyədən sonra yoxa çıxacaqdır.
- “Qalereya SMATY” dəsti
50 ən yaxşı təsvirlərlə, flash-alətlərlə, video və audio fayllarla işləyə bilərsiniz. Dərsə,
tarixi
şəxsiyyətlərin portretlərini, xəritələri, diaqramları və digər təhsil obyektlərini əlavə edə
bilərsiniz.
- Avtomatik bərabərləşdirmə
SMART Notebook səhifələrini bu alət vasitəsilə format edə bilərsiniz, səhifələri
uyğunlaşdırır, qarşı-qarşıya təsvir və digər obyektləri yerləşdirir.
- Jestlərin dəstəklənməsi
İki əldən istifadə etməklə obyektləri genişləndirin, onların proporsiyalarını dəyişdirin,
səhifələri vərəqləyərək çevirin.
Menejment (Menejment) - Xodimlar - Ish jadvali

|
Menejment (Menejment) - Xodimlar - Ish jadvali
|
bet | 4/4 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 289,39 Kb. | | #236634 |
Bog'liq Biznes jarayonlari boshqarish 1-amaliy ish10. Menejment (Menejment) - Xodimlar - Ish jadvali:
Boshqaruv: [Asoschi Fayzullayev M./Bosh direktor nomi] [Asosiy boshqaruv xodimlari] tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan umumiy operatsiyalarni nazorat qiladi.
Ish jadvali 2 smenali 12 saotlik (6 soatdan) rejimda.
Ish vaqti 8:00 20:00
1-smena 8:00 dan 14:00 gacha, 13:00 da abed
2-smena 14:00 dan 20:00 gacha
Xodimlar: Boshlanishiga 30 ta ishchi xodimlar,qolgan texnologiyalar yordamida, keyinchalik korxona kengayishiga qarab. Crystal Suvlar dastlab ishlab chiqarish xodimlari, savdo vakillari va ma'muriy xodimlardan iborat kichik jamoani yollaydi.
Ish jadvali: Ishlab chiqarish bozor talabini qondirish va sifat nazorati va samaradorlikni ta'minlash uchun haftada [smenalar soni] kun ishlaydi.
11. Yakuniy xulosa:
Crystal Suvlar iste'molchilarga barqarorlik va ijtimoiy mas'uliyatni o'z zimmasiga olgan yuqori sifatli, xushbo'y mahsulotni taklif qilish orqali o'sib borayotgan gazlangan suv bozorining muhim qismini egallashga tayyor. Ishonchli biznes-reja bilan biz muvaffaqiyatga erishish va ichimliklar sanoatiga ijobiy hissa qo'shish qobiliyatimizga ishonchimiz komil.
|
| |
Moyli urugʻlаrni sаqlаsh tаrtiblаri

|
Moyli urugʻlаrni sаqlаsh tаrtiblаri
|
bet | 13/25 | Sana | 18.07.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #267834 |
Bog'liq Omonov Bahodir BMIMoyli urugʻlаrni sаqlаsh tаrtiblаri. Moyli urug‘lаmi sаqlаshdа quyidаgi usullаr qo‘llаnilаdi:
1) urug‘lаrni quruq holdа sаqlаsh;
2) urug‘lаrni sovitilgаn holdа sаqlаsh;
3) hаvoning ishtirokisiz sаqlаsh.
Fаol shаmollаtish kuchli bosim ostidа urug‘lаr mаssаsidаn hаvo o‘tkаzish yo‘li bilаn bаjаrilаdi.
Quruq holdа sаqlаsh. Yog‘li urug‘lаrni bu holdа sаqlаsh judа keng tаrqаlgаn bo‘lib, eng аrzon vа oson usuldir. Mа’lumki, quruq holdа sаqlаnаyotgаn xomаshyo nаmligi kritik nаmlikdаn imkoni borichа pаst bo‘lishi lozim. Pаst nаmlik bilаn sаqlаnаyotgаn xomаshyo tаrkibidа oksidlаnish jаrаyoni sust, nаfаs olish nihoyаtdа sekin, mikroorgаnizmlаming tа’siri judа kаm bo‘lаdi. Chunki pаst nаmlikdа sаqlаnаyotgаn xomаshyo yаrim аnаbioz holdа boiаdi.
Sovitilgаn holаtdа sаqlаsh tаrtibi. Moyli urug‘lаming kаm issiqlik vа hаrorаt o‘tkаzuvchаnligini hisobgа olib, ulаmi sаqlаshdаn oldin bir mаrotаbа sovitib olinsа, bu holаt uzoq muddаt sаqlаnib turishi mumkin.
Аlbаttа, sovitilgаn xomаshyo tаrkibidа bаrchа аks tа’sir etuvchi jаrаyonlаr sust kechаdi, lekin bu usuldа sаqlаsh uchun omborxonаlаr deyаrli germetik bo‘lishi vа mаxsus sovitish moslаmаlаri bilаn jihozlаngаn bo‘lishi lozim. Bu esа, аlbаttа, judа qimmаt turаdi.
Hаvosiz joy dа sаqlаsh. Yuqoridа o‘rgаnilgаn mа’lumotlаrdаn mа’lumki, xomаshyo hаvosiz joydа sаqlаnsа, undа fаqаtginа аnаerob nаfаs olish jаrаyoni bo‘lаdi. Bu esа, o‘z o‘midа, xomаshyoni nisbаtаn uzoqroq vаqt sаqlаsh imkonini berаdi. Lekin hаvosiz joydа sаqlаsh uchun omborxonа nihoyаtdа germetik bo‘lishi shаrt. Bundаy omborxonаlаmi qurish kаttа mаblаg‘ tаlаb qilаdi.
Turli moyli urugʻlаrni sаqlаshning oʻzigа xosligi. Bаrchа turdаgi moyli urug‘lаr uchun ishlаtilаyotgаn omborxonаlаr quruq bo‘lishi, pol yer osti suvlаridаn izolаtsiyаlаngаn, devorlаr oqlаngаn yoki moylаngаn bo‘lishi lozim. Tom yomg‘ir vа qor suvlаrini o‘tkаzmаsligi, eshiklаr zich yopilishi kerаk. Omborxonа urug‘ tаshlаnishidаn oldin bаrchа chiqindilаrdаn, hаr xil kemiruvchilаrdаn tozаlаnishi vа mumkin bo'lgаn dori vositаlаri bilаn dezinfeksiyа qilinishi kerаk. Аsosiy tаlаb shundаn iborаtki, omborxonа tozа, quruq vа yаxshi ventilаtsiyаlаnаdigаn bo'lishi shаrt. Sаqlаshning аsosiy usullаri yirik o‘lchаmli urug‘lаr uchun to‘kib sаqlаsh, mаydа o‘lchаmli urug‘lаr uchun esа qoplаrdа, mаxsus konteynerlаrdа yoki siloslаrdа sаqlаshdir.
(5-rаsm)
Kаnаkunjut urug‘ining nаmligi 6% gаchа bo‘lgаndа omborxonаgа to‘kilib, urug‘ning qаlinligi 5 m gаchа bo‘lgаn qаlinlikdа sаqlаnishi mumkin. Аgаr nаmligi 6% dаn yuqori bo‘lsа, undа sаqlаnаyotgаn urug‘ning qаlinligi 3 m gаchа kаmаytirilishi kerаk. Аgаr kаnаkunjut urug‘i qop yoki konteynerlаrdа sаqlаnsа, ulаmi to‘kilаdigаn urug‘ bilаn аrаlаshtirmаslik lozim.
Kаttop, rаps bu urug‘lаming o‘lchаmlаri mаydа bo‘lishigа qаrаmаsdаn nаmligi 8% gаchа bo‘lgаndа, to‘kish yo‘li bilаn sаqlаsh mumkin. Nаmligi yuqori bo‘lgаndа uzoq sаqlаmаsdаn, qаytа ishlаsh lozim.
|
| |
Ózbekstan ekonomikalıq geografiya páni, predmeti maqseti hám

|
Ózbekstan ekonomikalıq geografiya páni, predmeti maqseti hámBog'liq Nukus davlat pedagogika instituti kelishilgan Ózbekstan ekonomikalıq geografiya páni, predmeti maqseti hám
wazıypaları. Qala hám awıl xalqı. Migraciya hám onıń túrleri. Ózbekstannıń
sanaat kárxanaları hám olardıń jaylasıwları. Mashina qurılısı kompleksleri,
metallurgiya sanaatı, reńli hám qara metallurgiya, jeńil sanaat hám onıń tarmaqları,
azıq awqat sanaatı hám onıń tarmaqları, awıl xojalıqlar sanaatına sıpatlama,
Ózbekstan transportları, Ullı jipek jolınıń jańadan tikleniwi.
Sırt el mámleketler ekonomikalıq geografiyası páni, predmeti maqseti
hám wazıypaları. Dúńya júzi xalqınıń jaylasıw nızamlıqları, qalalar geografiyası,
urbanizaciya hám agromelioraciya, dúńya júzi tábiǵıy resurlardıń hár qıylılıǵı
mineral resurslar, neft`, gaz, tas kómir jer astı baylıqları haqqında túsinik. Dúńya
júzi topıraq, ósimlik hám suw mashqalaları. Dúńya júzi okean resursları,
Rawajlanǵan hám rawajlanıp atırǵan mámleketlerde sanaat kárxananalarınıń
rawajlanıw dárejesi. Awıl xojalıǵınıń rawajlanıw máseleleri. Dúńya júzinde azıq-
awqat mashqalaları, sharwashılıq geografiyası. Xalıq aralıq ekonomikalıq
baylanıslıqlar. Evropa elleriniń ekonomikalıq integraciyası.
Geografiya oqıtıw metodikası páni, maqseti hám wazıypaları. Geografiya
oqıtıw metodikası páni tariyxı, onıń búgingi kúndegi aktual` mashqalaları, aldıńǵı
pedagogikalıq texnologiyalar menen tanıstırıw. Geografiya oqıtıw formaları
(sabaq, ekskursiya, baqlawlar, sabaqtan hám mektepten tısqarı jumıslar) olardı
shólkemlestiriw hám ótkeriw metodları menen tanıstırıw: oqıwshılarda geografiya
pánine baylanıslı bilim hám kónlikpelerdi qáliplestiriw, olardıń bilimin qadaǵalaw
hám bahalaw jolları haqqında bilimler beriw. Studentlerge joqarı oqıw orınlarında
úyreniletuǵın geografiya pánleri mazmunı haqqında bilimler beriw; oqıtıwdıń
metod hám usılları, olardı tálim processinde qollaw formaların anıqlaw; sırt ellerde
geografiya páninde qollanılatuǵın tájriybelerdi úyreniw.
|
| |
T I Y K A R Ǵ I B Ó L I M

53
Oqıwshılar jámááti haqqında túsinik. Oqıwshılar jámááti túrleri. Oqıwshılar
jámáátiniń shólkemlesiw hám rawajlanıw basqıshları. Oqıwshılar jámáátin
jedellestiriw jolları.
Tárbiya metodları
Tárbiya metodları haqqında túsinik. Tárbiya metodların klassifikatsiyalaw.
Tárbiya metodlarına sıpatlama.
Ilimiy dunyaǵa kóz-qarastı rawajlantırıw
Ilimiy dunyaǵa kóz-qarastı rawajlandırıw. Oqıwshılardıń aqıl tárbiyası
Puqaralıq hám huqıq tárbiyaları
Puqaralıq hám huqıq tárbiyaları haqqında túsinik. Puqaralıq hám huqıq
tárbiyalarınıń wazıypaları. Puqaralıq hám huqıq tárbiyaların beriw jolları.
Matematikalıq programmalastırıw páni boyınsha baǵdarlama

50
sistemaları. Bul funkciyalarınıń tablicası. Bul algebrası. Ózara baylanıslı hám
baylanıssız funkciyalar. Sızıqlı funkciyalar kópligi. Aytımlar esabın kurıw.
Predikatlar esabınıń sáykesligi hám tolıqlıǵı. Algoritm tusinigi. Evklid algoritmi.
Cherch tezisi. Klini tezisi. Úles rekursiv funkciyalar. Úles funkciyalardıń
anıqlanıw oblastı. Mánisler kópligi. PR- operatorı. Minimizaciya operatorı.
Arifmetik funkciyalardıń premitiv rekursivligin kórsetiw. Rekursiv hám sanap
shıǵıwshı kóplikler. Universal funkciyalar. Algoritm teoriyasında universal
funkciya tusinigi. Tyuring mashinasınıń alfavitleri. Algoritmlik sheshilmeytuǵın
mashqalalar. Bóleklik rekursiv funkciyalardı Tyuring mashinalarında esaplaw.
PAYDALANILATUǴIN ÁDEBIYATLAR

205
30. Lomakin V. X. Mirovaya ekonomika. -M., 1998.
31. Medkov V.M. Demografiya.- M., 2003. 2004.
32. Mil`kov F.N. Obshee zemlevedenie. -M.: Vısshaya shkola, 1990.
33. Savcova T.M. Obshee zemlevedenie. -M.: Akademiya, 2003.
34. Soliev A va boshqalar Mintaqaviy iqtisodiyot. –T., 2003.
35. Soliev A., Nazarov M., Qurbonov Sh. O‘zbekiston hududlari ijtimoiy -iqtisodiy
rivojlanishi . –T.: ―Mumtoz swz‖, 2010.
36. Soliev A.S. Iqtisodiy va ijtimoiy geografiyaning dolzarb masalalari.-T., 1995.
37. Soliev A.S., Qarshiboeva L.-Iqtisodiy geografiyaning nazariy va amaliy
muammolari. T., 1999.
38. Soliev A.S., Mahamadaliev R.Y.-Iqtisodiy geografiya asoslari. T., 1995.
39. Social`no-ekonomicheskaya
geografiya
zarubejnogo
mira.
pod
red.
V.V.Vol`skogo. –M., 2003.
40. Fizicheskaya geografiya mirovogo okeanov. -M., Izd-vo Moskovskogo
Universiteta, 1998 g.
41. Hasanov I. O‘zbekiston tabiiy geografiyasi (máruzalar matni).-T., WzMU, 2000.
42. Hasanov I., Ǵulomov P.N. O‘zbekiston tabiiy geografiyasi (1-qism). Wquv
qwllanma.-T.: Wqituvchi, 2007
43. Hasanov I., Ǵulomov P.N., Qayumov A. O‘zbekiston tabiiy geografiyasi (2-qism).
Wquv qwllanma.-T.: Universitet, 2010
44. Sharigin A., Chistobaev G. Ekonomicheskaya i social`naya geografiya. -M.,
1991.
45. Shubaev P.P. Umumiy er bilimi -T.: 1975.
46. Ekonomicheskaya i social`naya geografiya stran blijnego zarubej`ya. Pod red.
M.Ratanova. –M., 2004.