nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti - bet 3

|
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti
|
bet | 3/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 12,38 Kb. | | #110041 |
Bog'liq Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti-fayllar.orgBoston modeli. Boston strategik boshqaruv modelining xususiyatlarini AKT korxonalari AKT korxonalarining Boston modeli tuzish. BCG modeli biznesning pozitsiyalari, tashkilotdagi har bir bo'linma va, albatta, strategik istiqbollar to'g'risida o'zaro bog'liq xulosalarni aniqlash uchun ishlatiladi. Ushbu matritsa yordamida tashkilot rahbariyati portfelni shakllantiradi, chunki turli tarmoqlar va biznes bo'linmalariga barcha kapital qo'yilmalarning kombinatsiyasi aniqlanadi. Ushbu modelning afzalligi: BCG matritsasi strategiyalar uchun turli xil variantlarni taklif qiladi. Bozor ulushining oshishi va biznesning o'sishi bilan "savol belgisi" osongina "yulduz" ga aylanadi va "pul sigir" strategiyasiga amal qilgan holda, ya'ni bozor ulushini saqlab qolgan holda, biznes ham muhim bo'lgan daromadni saqlab qoladi. moliyaviy innovatsiyalar va har bir o'sib borayotgan biznes turi duch keladigan muammolarni hal qilish uchun. Uchinchi variant - "hosil" deb atalmish, biznes bozor ulushi kamaygan taqdirda ham qisqa muddatli foydaning maksimal ulushini oladi. Bu kuchli biznes uchun strategiya emas. Uchinchi variant - "hosil" deb atalmish, biznes bozor ulushi kamaygan taqdirda ham qisqa muddatli foydaning maksimal ulushini oladi. Bu kuchli biznes uchun strategiya emas. Qadimgi "ladybuglar" va "savol belgilari" shunday harakat qiladi, ular undovga aylana olmadi. Agar qiyin biznesga sarmoya kiritish imkoniyatlari tugasa va pozitsiyalar hali ham yaxshilanmasa, bu ish uchun ham strategiya mavjud. Korxona tugatilib, olingan mablag‘lar sanoatning boshqa tarmoqlariga sarflanadi. Afzalliklari va kamchiliklari BCG modelining afzalliklari, birinchidan, u eng uzoq muddatli maqsadlarga erishish uchun tashkilotga kiradigan barcha biznes bo'linmalari o'rtasidagi munosabatlarni tahlil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Ikkinchidan, ushbu model biznes rivojlanishining turli bosqichlarini butun va uning har bir bo'linmasini tahlil qilishga qodir. Va eng muhim afzallik: model sodda va tushunarli, ammo shunga qaramay, biznes portfelini (ya'ni, tashkilotning qimmatli qog'ozlari) yig'ish uchun ajoyib yondashuvni taklif qiladi.
|
| |
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti - bet 2

|
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti
|
bet | 2/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 12,38 Kb. | | #110041 |
Bog'liq Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti-fayllar.orgBiznesni rivojlantirish va shakllantirish jarayonida atrof-muhitning doimiy o'zgarishini hisobga olgan holda boshqaruv faoliyatini olib borish zarurligini tushunish asta-sekin rivojlandi. Natijada strategik boshqaruvni amalga oshirish mexanizmini tavsiflovchi ko'plab strategik boshqaruv modellari paydo bo'ldi. O'tmishda amalda bo'lgan va bugungi kunda mavjud bo'lgan ko'plab shunga o'xshash tushunchalar mavjud. Biznesni rivojlantirish va shakllantirish jarayonida atrof-muhitning doimiy o'zgarishini hisobga olgan holda boshqaruv faoliyatini olib borish zarurligini tushunish asta-sekin rivojlandi. Natijada strategik boshqaruvni amalga oshirish mexanizmini tavsiflovchi ko'plab strategik boshqaruv modellari paydo bo'ldi. O'tmishda amalda bo'lgan va bugungi kunda mavjud bo'lgan ko'plab shunga o'xshash tushunchalar mavjud. Tompsonning strategik boshqaruv modeli juda mashhur edi. Bu uzoq muddatda boshqaruv jarayonining ketma-ketligini tushunish imkonini beruvchi eng batafsil tushunchalardan biridir. Ushbu model, Tompsonning fikriga ko'ra, kompaniya uchun rejalarni to'g'ri qurish jarayonini ta'minlaydigan 4 ta asosiy elementni aks ettiradi. Ushbu komponentlar strategik tahlil, tanlash, amalga oshirish va monitoringni o'z ichiga oladi. Tompson strategik menejment jarayonini o'zaro bog'liq bo'lgan va mantiqiy ravishda bir-birini almashtiradigan dinamik bosqichlar jamoasi sifatida ko'rib chiqishni taklif qildi. Ularning har biri o'rtasida ma'lum bir mantiqiy bog'liqlik mavjud. Ushbu bosqichlarning har biri bir-biriga va butun boshqaruv jarayoniga ta'sir qiladi. Boston modeli. Boston strategik boshqaruv modelining xususiyatlarini AKT korxonalari AKT korxonalarining Boston modeli tuzish. BCG modeli biznesning pozitsiyalari, tashkilotdagi har bir bo'linma va, albatta, strategik istiqbollar to'g'risida o'zaro bog'liq xulosalarni aniqlash uchun ishlatiladi. Ushbu matritsa yordamida tashkilot rahbariyati portfelni shakllantiradi, chunki turli tarmoqlar va biznes bo'linmalariga barcha kapital qo'yilmalarning kombinatsiyasi aniqlanadi. Ushbu modelning afzalligi: BCG matritsasi strategiyalar uchun turli xil variantlarni taklif qiladi. Bozor ulushining oshishi va biznesning o'sishi bilan "savol belgisi" osongina "yulduz" ga aylanadi va "pul sigir" strategiyasiga amal qilgan holda, ya'ni bozor ulushini saqlab qolgan holda, biznes ham muhim bo'lgan daromadni saqlab qoladi. moliyaviy innovatsiyalar va har bir o'sib borayotgan biznes turi duch keladigan muammolarni hal qilish uchun. Uchinchi variant - "hosil" deb atalmish, biznes bozor ulushi kamaygan taqdirda ham qisqa muddatli foydaning maksimal ulushini oladi. Bu kuchli biznes uchun strategiya emas.
|
| |
Boshqa modellar - Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti

|
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti
|
bet | 5/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 12,38 Kb. | | #110041 |
Bog'liq Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti-fayllar.orgBoshqa modellar
Boshqa modellar
Strategik boshqaruv modeli boshqa taniqli iqtisodchilar tomonidan ishlab chiqilgan. Demak, bu jarayonga nisbatan mumkin bo'lgan qarashlardan biri Linch yondashuvidir. U boshqaruv modelini ikki versiyada taqdim etdi. Birinchi yondashuv Tompson tomonidan taklif qilingan universal usuldan farq qilmadi. Ikkinchi yondashuv - strategik rejalarni ishlab chiqish va amalga oshirishda moslashuvchan monitoring.
Devid modeli boshqaruvning 3 bosqichini o'z ichiga oladi. Ushbu kontseptsiyaga ko'ra, avval strategiya shakllantiriladi, keyin u amalga oshiriladi. Keyin natijalar baholanadi.
Xulosa Xulosa Strategik boshqaruv modellarini shakllantirish va qo'llash xususiyatlarini ko'rib chiqib, nafaqat bunday rejalashtirishning ahamiyatini, balki har qanday tashkilot uchun bunday yondashuvlarni qo'llashni ochadigan istiqbollarni ham tushunish mumkin. Ushbu jarayonni amalga oshirishning zamonaviy usullari va texnologiyalari tashkilotga atrof-muhitning o'zgaruvchan holatiga tezda javob berishga imkon beradi. Foydalanilgan adabiyotlar Foydalanilgan adabiyotlar 1. Karimova V.M. .- T., 2002 2. Prof. /. SHoumarov tahr. ostida.- T.: SHarq, 2001 3. Petrovskaya L.A. “Kompetentnost v obщenii”. Sotsial management trening. M., Universitet, 1989. 4. Shipun N.I. i dr. “Osnovы upravlencheskoy deyatelnosti”. 1999 5. Sheynov V. “Psixologiya i etika delovogo kontakta”. M., Amalfeya, 1997. 6. Vecher L. Sekretы delovogo obщeniya. Minsk, 1996. 7. Kornilova T. Vvedenie va eksperiment. M., 1997. 8. CHaldini R.Strategiya vliyaniya. M., 2000.
http://fayllar.org
|
| |
Amaliy dasturiy ta`minot - Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari

|
Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari
|
bet | 4/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiAmaliy dasturiy ta`minot
Kompyuterning dasturiy ta`minoti orasida eng ko’p kullaniladigani amaliy dasturiy ta`minot (ADT)dir. Bunga asosiy sabab — kompyuterlardan inson faoliyatining barcha sox^alarida keng foydalanishi, turli predmet soxalarida avtomatlashtirilgan tizimlarning yaratilishi va kullanishidir. Amaliy dasturiy ta`minotni quyidagicha tasniflash mumkin.
Muammoga yo’naltirilgan ADTta quyidagilar kiradi:
—buxgalteriya uchun DT;
—personali boshqarish DT;
— jarayonlarni boshqarish DT;
— bank axborot tizimlari va boshkalar.
Umumiy matssadli ADT — soxa mutaxassisi bo’lgan foydalanuvchi axborot texnologiyasini kullaganda uning ishiga yordam beruvchi ko’plab dasturlarni uz ichiga oladi. Bo’lar:
— kompyuterlarda ma`lumotlar bazasini tashkil etish va saklashni ta`minlovchi ma`lumotlar bazasini boshqa rish tizimlari (MBBT);
— matnli hujjatlarni avtomatik ravishda bichimlash tiruvchi, ularni tegishli xrlatda rasmiylashtiruvchi va chop etuvchi matn muharrirlari;
— grafik muharrirlar;
— hisoblashlar uchun qulay muhitni ta`minlovchi elek tron jadvallar;
— taqaimot k.ilish vositalari, ya`ni tasvirlar xrsil qilish, ularni ekranda namoyish etish,
slaydlar, animatsiya, filmlar tayyorlashga mo’ljallangan maxsus das turlar.
Ofis ADT idora faoliyatini tashkiliy boshqarishni ta`minlovchi dasturlarni uz ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi:
— rejalovchi yoki organayzerlar, ya`ni ish vaktini re jalashtiruvchi, uchrashuvlar bayonnomalarini, jadvallarni tuzuvchi, telefon va yozuv kitoblarini olib boruvchi dasturlar;
— tarjimon dasturlar, ya`ni berilgan boshlangich matnni ko’rsatilgan tilga tarjima qilishga mo’ljallangan dasturlar;
— skaner yordamida ukilgan axborotni tanib oluvchi va matnli ifodaga binoan uzgartiruvchi dasturiy vositalar;
— tarmoqdagi uzoq masofada joylashgan abonent bilan foydalanuvchi orasidagi o’zaro muloqotni tashkil etuvchi kommunikatsion dasturlar.
Multimedia dasturiy vositalari dasturiy maxsulotlarning nisbatan yangi sinfi hisoblanadi. U ma`lumotlarni k.ayta ishlash muxitining uzgarishi, lazerli disklarning paydo bo’lishi, ma`lumotlarning tarmoqdi texnologiyasining rivojlanishi natijasida shakllandi.
|
| |
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari va unda qo’llaniladigan dasturlar haqida tushuncha

|
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari va unda qo’llaniladigan dasturlar haqida tushuncha
|
bet | 5/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiDasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari va unda qo’llaniladigan dasturlar haqida tushuncha
Hozirgi paytda dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalarini yaratish bilan bog’liq yo’nalish tez sur’atlar bilan rivojlanmokda. Bunday uskunaviy vositalar dasturlar yaratish va sozlash uchun quvvatli va qulay vositalarni tashkil etadi. Ularga dasturlar yaratish vositalari va Case-texnologiyalar kiradi.
Dasturlar yaratish vositalari. Ushbu vositalar dasturlar yaratishda ayrim ishlarni avtomatik ravishda bajarishni ta’minlovchi dasturiy tizimlarni o’z ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi:
— kompilyator va interpretatorlar;
— dasturlar kutubxonasi;
— turli yordamchi dasturlar.
Kompilyator dasturlash tilidagi dasturni mashina kodidagi dasturga aylantirib beradi. Interpretator yuqori darajadagi dasturlash tilida yozilgan dasturning bevosita bajarilishini ham ta’minlaydi.
Dasturlar kutubxonasi oldindan tayyorlangan dasturlar to’plamidan iborat.
Dasturlar yaratish vositalariga Mikroassembler, SI, SI++, Delphi, Visual Basic va boshqalar kiradi.
CASE-texnologiyasi informatikaning hozirgi paytda eng tezkor rivojlanayotgan sohalaridan biridir.
CASE — Computer Aided Sistem Engineering — axborotlar tizimini avtomatlashtirilgan usulda loyihalash degani bo’lib, CASE-texnologiyasi turli mutaxassislar, jumladan, tizimli tahlilchilar, loyihachilar va dasturchilar ishtirok etadigan ko’pchilikning qatnashishi talab etiladigan axborot tizimlarini yaratishda qo’llaniladi.
Case-texnologiyalari vositalari nisbatan yangi, 80- yillar oxirida shakllangan yo’nalishdir. Ulardan keng ko’lamda foydalanish qimmatligi tufayli chegaralangandir.
Case-texnologiyasi — murakkab dasturiy tizimlarni tahlil etish, loyixalash, ishlab chiqarish va kuzatib turish texnologik jarayonini avtomatlashtiruvchi dasturiy ta’minotdir. Case-texnologiyasining asosiy yutug’i - kompyuterlarning mahalliy tarmog’ida ishlayotgan mutaxassislarni birgalikda, hamkorlikda loyiha ustida ishlashini tashkil eta olishi, loyihaning ixtiyoriy fragmentini eksport-import qila olishligi va loyihani tashkiliy boshqara bilishligidadir.
|
| |
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti - bet 4

|
Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti
|
bet | 4/5 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 12,38 Kb. | | #110041 |
Bog'liq Boshqaruv tamoyillari Mustaqil ish taqdimoti-fayllar.orgUchinchi variant - "hosil" deb atalmish, biznes bozor ulushi kamaygan taqdirda ham qisqa muddatli foydaning maksimal ulushini oladi. Bu kuchli biznes uchun strategiya emas. Qadimgi "ladybuglar" va "savol belgilari" shunday harakat qiladi, ular undovga aylana olmadi. Agar qiyin biznesga sarmoya kiritish imkoniyatlari tugasa va pozitsiyalar hali ham yaxshilanmasa, bu ish uchun ham strategiya mavjud. Korxona tugatilib, olingan mablag‘lar sanoatning boshqa tarmoqlariga sarflanadi. Afzalliklari va kamchiliklari BCG modelining afzalliklari, birinchidan, u eng uzoq muddatli maqsadlarga erishish uchun tashkilotga kiradigan barcha biznes bo'linmalari o'rtasidagi munosabatlarni tahlil qilish uchun ishlatilishi mumkin. Ikkinchidan, ushbu model biznes rivojlanishining turli bosqichlarini butun va uning har bir bo'linmasini tahlil qilishga qodir. Va eng muhim afzallik: model sodda va tushunarli, ammo shunga qaramay, biznes portfelini (ya'ni, tashkilotning qimmatli qog'ozlari) yig'ish uchun ajoyib yondashuvni taklif qiladi. Ikkita kamchilik bor. Birinchisi, ushbu model yordamida biznes imkoniyatlari har doim ham to'g'ri baholanmaydi va barcha imkoniyatlar hisoblanmaydi. Barcha ichki va tashqi o'zgarishlar hali tugallanmagan bo'lsa, ular bozorni tark etishni maslahat berishlari mumkin va biznesning mavqei hali ham yaxshilanishi va hatto muvaffaqiyatli bo'lishi mumkin. Misol uchun, yetmishinchi yillarda ma'lum bir fermer zo'rg'a va keyin ekologik toza mahsulotlar uchun modaga kirdi va uning biznesi "pul sigir" ga aylanishi mumkin edi, lekin BCG modeli bu imkoniyatni oldindan ko'ra olmaganligi sababli, u sotilgan. Ikkinchi kamchilik - bu pul oqimlariga (naqd pul) haddan tashqari e'tibor va aslida u deyarli har doim investitsiyalar tomonidan qo'llab-quvvatlanadi, bu yo'l ancha samarali. Ultra tez o'sishga e'tibor ham unchalik yaxshi emas, chunki u biznesni yaxshilash uchun yangi va samaraliroq boshqaruv usullarini qo'llash imkoniyatini ko'rmaydi. Ikkita kamchilik bor. Birinchisi, ushbu model yordamida biznes imkoniyatlari har doim ham to'g'ri baholanmaydi va barcha imkoniyatlar hisoblanmaydi. Barcha ichki va tashqi o'zgarishlar hali tugallanmagan bo'lsa, ular bozorni tark etishni maslahat berishlari mumkin va biznesning mavqei hali ham yaxshilanishi va hatto muvaffaqiyatli bo'lishi mumkin. Misol uchun, yetmishinchi yillarda ma'lum bir fermer zo'rg'a va keyin ekologik toza mahsulotlar uchun modaga kirdi va uning biznesi "pul sigir" ga aylanishi mumkin edi, lekin BCG modeli bu imkoniyatni oldindan ko'ra olmaganligi sababli, u sotilgan. Ikkinchi kamchilik - bu pul oqimlariga (naqd pul) haddan tashqari e'tibor va aslida u deyarli har doim investitsiyalar tomonidan qo'llab-quvvatlanadi, bu yo'l ancha samarali. Ultra tez o'sishga e'tibor ham unchalik yaxshi emas, chunki u biznesni yaxshilash uchun yangi va samaraliroq boshqaruv usullarini qo'llash imkoniyatini ko'rmaydi.
|
| |
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari

|
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
|
bet | 3/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiDasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
Hozirgi paytda dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalarini yaratish bilan bogaiq yunalish tez sur`atlar bilan rivojlanmoqaa. Bunday uskunaviy vositalar dasturlar yaratish va sozlash uchun kuvvatli va qulay vositalarni tashkil etadi. Ularga dasturlar yaratish vositalari va Casetexnologiyalar kiradi.
Dasturlar yaratish vositalari. Ushbu vositalar dasturlar yaratishda ayrim ishlarni avtomatik ravishda bajarishni ta`minlovchi dasturiy tizimlarni uz ichiga oladi. Ularga quyidagilar kiradi: —kompilyator va interpretatorlar;
—dasturlar kutubxonasi;
—turli yordamchi dasturlar.
Kompilyator dasturlash tilidagi dasturni mashina kodidagi dasturga aylantirib beradi. Interpretator yukrri darajadagi dasturlash tilida yozilgan dasturning bevosita brjarilishini ham ta`minlaydi.
Dasturlar kutubxonasi oldindan tayyorlangan dasturlar to’plamidan iborat.
Dasturlar yaratish vositalariga Makroassembler MASM, Visual Cutt for WINDOWS Professional Edition kompilyatori, Visual Basic for WINDOWS va boshqalar kiradi.
Sistemaviy dasturiy ta’minot va ularning turlari.
Tizimli dasturiy ta`minot (SDT) Quyidagilarni bajarishga qaratilgan: —kompyuterning va kompyuterlar tarmog’ining ishonchli va samarali
ishlashini ta`minlash;
— kompyuter va kompyuterlar tarmog’i apparat qismining ishini tashkil qilish va profilaktika ishlarini bajarish.
Tizimli dasturiy ta`minot ikkita tarkibiy qismdan — asosiy (bazaviy) dasturiy ta`minot va yordamchi(xizmat ko’rsatuvchi) dasturiy ta`minotdan iborat. Asosiy dasturiy ta`minot kompyuter bilan birgaliqaa Yetkazib berilsa, xizmat ko’rsatuvchi dasturiy ta`minot alohida, qo’shimcha tarzda olinishi mumkin.
Asosiy dasturiy ta`minot (haze software) — bu, kompyuter ishini ta`minlovchi dasturlarining minimal to’plamidak iborat. Ularga quyidagilar kiradi:
—operatsion tizim (OT);
—tarmoq operatsion tizimi.
Yordamchi (xizmat ko’rsatuvchi) dasturiy ta`minotga asosiy dasturiy ta`minot imkoniyatlarini kengaytiruvchi va foydalanuvchining ish muhitini (interfeysni) qulayroq tashkil etuvchi dasturlar kiradi. Bo’lar tashxis qiluvchi, kompyuterning ishchanligini oshiruvchi, antivirus, tarmoq ishini ta`minlovchi va boshka dasturlardir.
Shunday qilib, tizimli dasturiy ta`minotni sxematik ravishda quyidagicha tasvirlash mumkin.
Operatsion tizim (OT). Kompyuterning yoqilishi bilan ishga tushuvchi ushbu dastur kompyuterni va uning resurslarini (tezkor xotira, disqaagi urinlar va hokazo) boshqaradi, foydalanuvchi bilan muloqotni tashkil etadi, bajarish uchun boshqa dasturlarni (amaliy dasturlarni) ishga tushiradi.
OT foydalanuvchi va amaliy dasturlar uchun kompyuter qurilmalari bilan qulay muloqotni(interfeysni) ta`minlaydi.
|
| |
Set to 1 if we are implementing the user interface pot, switch, etc

|
Set to 1 if we are implementing the user interface pot, switch, etc
|
bet | 1/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #108104 |
Bog'liq 2 amaliy ish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYaLARI VA KOMMUNIKATSIYaLARINI RIVOJLANTIRISh VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOShKENT AXBOROT TEXNOLOGIYaLARI UNIVERSITETI
AMALIY
TOPShIRIQ №2
Bajardi:R va MAF ta’lim yo‘nalishi
811-20-guruh talabasi
Istamov Feruzjon.
Toshkent 2023
#include
#include
#include
// set to 1 if we are implementing the user interface pot, switch, etc
#define USE_UI_CONTROL 0
#if USE_UI_CONTROL
#include
#endif
// Turn on debug statements to the serial output
#define DEBUG 0
#if DEBUG
#define PRINT(s, x) { Serial.print(F(s)); Serial.print(x); }
#define PRINTS(x) Serial.print(F(x))
#define PRINTX(x) Serial.println(x, HEX)
#else
#define PRINT(s, x)
#define PRINTS(x)
#define PRINTX(x)
#endif
// Define the number of devices we have in the chain and the hardware interface
// NOTE: These pin numbers will probably not work with your hardware and may
// need to be adapted
#define HARDWARE_TYPE MD_MAX72XX::PAROLA_HW
#define MAX_DEVICES 11
#define CLK_PIN 13
#define DATA_PIN 11
#define CS_PIN 10
// HARDWARE SPI
MD_Parola P = MD_Parola(HARDWARE_TYPE, CS_PIN, MAX_DEVICES);
// SOFTWARE SPI
//MD_Parola P = MD_Parola(HARDWARE_TYPE, DATA_PIN, CLK_PIN, CS_PIN, MAX_DEVICES);
// Scrolling parameters
#if USE_UI_CONTROL
const uint8_t SPEED_IN = A5;
|
| |
Elektromexanik mashinalar davri

|
Elektromexanik mashinalar davri
|
bet | 8/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiElektromexanik mashinalar davri.
Mexanik hisoblash mashinalarida mos qurilmalar qo`l kuchi bilan harakatga keltirilar edi. Endi mana shu vazifani elektr energiyasi yordamida amalgam oshiruvchi hisoblash mashinalari paydo bo`la boshladi. Shuning uchun ham bunday mashinalar elelktromexanik hisoblash mashinalari deyiladi. Elektromexanik hisoblash mashinalarining deyarli hammasida sonlar mashinaga maxsus tugma (klavish) yordamida kiritiladi. Bunday mashinalardan Rossiyada Odner arifmometri kabi ishlaydigan o`nta tugmali “VK-1” mashinasi, keyinroq esa, barcha arifmetik amallarni bajarish uchun yetarli sonda tugmalari bo`lgan hisoblash mashinalari yaratildi. Shuni aytish kerakki bunday mashinalar mexanik mashinalarga nisbatan takomillashtirilganligiga qaramay, unda mutaxassis laborant 8 soatlik ish kunida hammasi bo`lib, 2000 amal bajara olar edi.
Elektron hisoblash mashinalar davri.
Elektromexanik mashinalar ham o`z navbatida, XX asr fan va texnikasi taraqqiyoti ehtiyojlarini qoniqtira olmay qoldi. Bu mashinalarda hisoblash jarayoni ko`p vaqt talab qilishi, ya’ni ishlash tezligi va amal aniqligining kichikligi sababli yanada tezroq hisoblaydigan yangi xil mashinalar yaratish zaruriyati tug`ildi. Shu boisdan ham hisoblash mashinalarida yuqoridagi talablarni amalga oshirishga zamin yaratuvchi electron lampalardan foydalanish ustida jadallik bilan tadqiqot olib borila boshlandi. Shu maqsad yo`lida 1942-45 yillarda birinchi bo`lib AQShdagi Pensilvaniya universitetida axborotlarni saqlash imkoniyatiga ega bo`lgan electron lampalar yordamida raqamli hisoblash mashinasi yaratildi. 30 tonna( ba’zi manbalarda 70 tonna) o`girlikdagi, 150 kvadrat metrli xonani egallagan va 18 mingta elektron lampaga ega bo`lgan ulkan hisoblash mashinasi “ENIAK” deb nom oldi.
1946 yili amerika olimi Djon Fon Neyman (1903-1957) shunday elektron hisoblash mashinalarini qurishni matematik jihatdan asoslab berdi. Bu hil mashinalar hisoblash texnikasi tarixida keskin burilish yasadi, fan-texnikaning turli sohalari jadal rivojlanishiga turtki bo`ldi.Keyinroq, AQShda va Buyuk Britaniyada “ADVAK”, “EDSAK”, “SEAK”, “BINAK”, “UNIVAK” va boshqa mashinalar yaratildi. Umuman, 1950 yilelektron hisoblash mashinalarining taraqqiyotining boshlanishi bo`ldi.
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari

|
Reja: Shaxsiy kompyuterning tashkiliy qismlari
|
bet | 46/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika institutiAsosiy adabiyotlar:
M.Aripov, M.Muhammadiyev. Informatika, informasion texnologiyalar. Darslik.
T.: TDYuI, 2004 y.
С.С.Ғуломов ва бошқалар. Ахботор тизимлари ва технологиялари. Дарслик. Тошкент, “Шарқ”, 2000 й.
M.Mamarajabov, S.Tursunov. Kompyuter grafikasi va Web-dizayn. Darslik. T.:
“Cho‘lpon”, 2013 y.
U.Yuldashev, M.Mamarajabov, S.Tursunov. Pedagogik Web-dizayn. O‘quv qo‘llanma. T.: “Voris”, 2013 y.
M.Aripov, M.Fayziyeva, S.Dottayev. Web texnologiyalar. O‘quv qo‘llanma. T.: “Faylasuflar jamiyati”, 2013 y.
B.Moʻminov. Informatika. O‘quv qo‘llanma. T.: “Tafakkur-boʻstoni”, 2014 y.
Qo‘shimcha adabiyotlar
Мирзиёев Шавкат Миромонович. Эркин ва фаровон, демократик Ўзбекистон давлатини биргаликда барпо этамиз. Ўзбекистон Республикаси Президенти лавозимига киришиш тантанали маросимига бағишланган Олий Мажлис палаталарининг қўшма мажлисидаги нутқ / Ш.М. Мирзиёев. – Тошкент : Ўзбекистон, 2016. - 56 б.
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Фармони. Ўзбекистон республикасини янада ривожлантириш бўйича ҳаракатлар стратегияси тўғрисида. (Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 6сон, 70-модда)
M.Aripov, M.Fayziyeva, S.Dottayev. Web texnologiyalar. Oʻquv qoʻllanma. Toshkent, “Faylasuflar jamiyati”. 2013.
R. Xamdamov va b. Ta’limda axborot texnologiyalari. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” T. :, 2010 y.
Sh.I.Razzoqov, Sh.S.Yoʻldoshev, U.M.Ibragimov. Kompyuter grafikasi: Oʻquv qoʻllanma. Toshkent: Noshir, 2013.
Toyloqov N. Amaliy matematik dasturlash va kompyuterning dasturiy ta’minoti. Toshkent, Mehnat. , 2000 y. 7. А.Кореский. Установка, настройка и использование ОС Microsoft XP. Компъютерная литература, Москва, 2003 г.
Борзенко А. IBM PC: устройство, ремонт, модернизаsия. М. : Компъютер. Пресс. 1995 г.
Гребенюк Е.И. Технические средство информатизации. Москва, Асафета.
Информатика. Проф. Н. В. Макарова, Т. :, 2006 г.
Каримова Д. Компъютерные технологии управление трудом. Т. :, “Фан”,
2001 г.
Internet saytlari
www.gov.uz– O‘zbekiston Respublikasi hukumat portal
www.lex.uz- O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari milliy bazasi
www.ziyonet.uz – Axborot ta’lim portali
www.edu.uz– Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi portali
www.tdpu.uz – Nizomiy nomidagi TDPU rasmiy sayti
www.amazon.com
|
| |
-MAVZU: DASTURLAR VA APPARAT TA’MINOTI, INTERFEYS TUSHUNCHASI, UNING TURLARI

|
-MAVZU: DASTURLAR VA APPARAT TA’MINOTI, INTERFEYS TUSHUNCHASI, UNING TURLARI
|
bet | 2/46 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 13,72 Mb. | | #249645 |
Bog'liq davlat pedagogika instituti2-MAVZU: DASTURLAR VA APPARAT TA’MINOTI, INTERFEYS TUSHUNCHASI, UNING TURLARI
Reja:
Kompyuterning dasturiy ta`minoti
Sistemaviy dasturiy ta`minot
Amaliy dasturiy ta`minot
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
Kompyuterning dasturiy ta`minoti bilan tanishib chiqaylik. Barcha dasturiy ta`minotlarni uchta kategoriya bo’yicha tasniflash mumkin:
sistemaviy dasturiy ta`minot;
amaliy dasturiy ta`minot;
dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari
Sistemaviy dasturiy ta`minot (Sistem software) —kompyuterning va kompyuter tarmoqlarining ishini ta`minlovchi dasturlar majmuasidir.
Amaliy dasturiy ta`minot (Application program package) — bu aniq bir predmet soxasi bo’yicha ma`lum bir masalalar sinfini yechishga mo’ljallangan dasturlar majmuasidir.
Dasturlash texnologiyasining uskunaviy vositalari — yangi dasturlarni ishlab chiqish jarayonida qo’llaniladigan maxsus dasturlar majmuasidan iborat vositalardir.
Bu vositalar dasturchining uskunaviy vositalari bo’lib xizmat qiladi, ya`ni ular dasturlarni ishlab chiqish(shu jumladan, avtomatik ravishda ham), saqlash va joriy etishga mo’ljallangan.
Sun`iy intellekt tizimlari. Bu soxadagi izlanishlarni turt yunalishga bo’lish mumkin:
— Ijodiy jarayonlarni imitatsiya k.iluvchi tizimlar.
Ushbu yunalish kompyuterda uyinlarni (shaxmat, shashka va h.k.) avtomatik tarjima qilishni va boshqalarni amalga oshiradigan dasturiy ta`minotni yaratish bilan shugullanadi.
—Bilimlarga asoslangan intellektual tizimlar.
Ushbu yunalishdagi muhim natijalardan biri ekspert tizimlarning yaratilishi hisoblanadi. Shu tufayli sun`iy intellekt tizimlarini ma`lum va kichik soxdparning eksperti sifatida tan olinishi va qo’llanishi mumkin. — EHM larning yangi arxitekturasini yaratish.
Bu yunalish sun`iy tafakkur mashinalari (beshinchi avlod EHMlari) ni yaratish muammolarini urganadi. — Intellektual robotlar.
Bu yunalish oldindan quyilgan manzil va maqsadga erisha oladigan intellektual robotlar avlodini yaratish muammolari bilam shugullanadi.
|
| |
Yo’l qurilishida shartnoma munosabatlari va tender savdolari

|
Yo’l qurilishida shartnoma munosabatlari va tender savdolari
|
bet | 1/3 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 87,52 Kb. | | #112841 |
Bog'liq yol xojaligi Mustaqil ish Yo’l qurilishida shartnoma munosabatlari va tender savdolari Reja: - 1) Yo‘l qurilishda shartnoma munosabatlari.
- 2) Yo‘l qurilishda tender savdolarini tashkil etish.
- 3) Xulosa
- 4) Foydalanilgan adabiyotlar
O‘zbekiston Respublikasida investitsiya faoliyatida kapital qurilish buyurtmachi va pudratchi o‘rtasidagi harakatdagi me’yoriy hujjatlar asosida tuzilgan shartnoma asosida olib boriladi.
Ob’ekt qurilishiga shartnoma tanlov savdolari natijalari bo‘yicha belgilangan qurilishning butun davriga yangi qurilishga, ishlab turgan korxonalarni kengaytirish, rekonstruksiya qilish va texnika bilan qayta jihozlashga to‘ziladi.
Shartnoma O‘zbekiston Respublikasining Fuqorolik Kodeksi, “Xo‘jalik yurituvchi sub’ektlar faoliyatining shartnomaviy – xuquqiy bazasi to‘g‘risida” gi O‘zbekiston Respublikasi Qonuni hamda kapital qurilish sohasidagi boshqa normativ – huquqiy harajatlar talablariga muvofiq to‘ziladi.
Qurilishda pudrat shartnomasi tanlov savdolari natijalari bo‘yicha aniqlangan shartnomaviy joriy narx bo‘yicha belgilangan tartibda tanlov savdolari natijalari tasdiqlangandan keyin o‘n kun muddat ichida to‘ziladi.
Investitsiya faoliyatida kapital qurilishni mablag‘ bilan ta’minlashni ochish uchun buyurtmachi tomonidan xizmat ko‘rsatuvchi bankka quyidagilarni taqdim etadi:
Investitsiya faoliyatida kapital qurilishni mablag‘ bilan ta’minlashni ochish uchun buyurtmachi tomonidan xizmat ko‘rsatuvchi bankka quyidagilarni taqdim etadi: - Qurilishlarning aniq mo‘ljalli ro‘yxati (loyiha-qidiruv ishlarining aniq ro‘yxati);
- Qurilishning titul ro‘yxati;
- Buyurtmachi bilan pudratchi o‘rtasida tuzilgan shartnoma nusxasi;
- Pudratchi tashkilotining qurilish tavakkalchiliklarini sug‘o‘rtalash yuzasidan shartnomasi nusxasi;
- Qurilish – montaj ishlarini bajarishga “Davarxitektqurilish” qo‘mitasining ro‘yxati.
Qurilishlarning aniq ro‘yxati – ob’ektlar ro‘yxatini, shuningdek ulardan foydalanish yo‘nalishlari bo‘yicha ishlar va xarajatlar hajmini o‘z ichiga oluvchi har yili buyurtmachilar tomonidan ajratilgan limitlar doirasida to‘ziladigan moliyaviy xujjat.
|
| |
«Korrelyatsion- regression tahlil» mavzusi bo‘yicha mustaqil ishlash uchun masala 1-Masala

|
«Korrelyatsion- regression tahlil» mavzusi bo‘yicha mustaqil ishlash uchun masala 1-Masala
|
bet | 1/2 | Sana | 20.02.2024 | Hajmi | 16,08 Kb. | | #159174 |
Bog'liq 6.Amaliy 1.
«Korrelyatsion- regression tahlil» mavzusi bo‘yicha
mustaqil ishlash uchun masala
1-Masala. Mamlakatda o‘rtacha oliy go‘sht ishlab chiqarish xajmi 130 ming t. va uning dispersiyasi 100, 1 kg go‘shtning o‘rtacha oylik bahosi 1200 so‘m, o‘rtacha kvadratik tafovuti esa 360 so‘m. Taklif bilan baho orasidagi korrelyasiya koeffitsienti 0,88. Regressiya va elastiklik koeffitsientlarini toping.
2-Masala. Marketing tekshirishlariga ko‘ra poyafzal taklifi 1% oshganda bozor bahosi 2% pasayishi aniqlangan. O‘rtacha yillik poyafzal ishlab chiqarish xajmi 72 mln.juft va uning o‘rtacha kvadratik tafovuti 7 mln.juft, o‘rtacha moyillik baho (1 juft poyafzal bahosi) 4500 so‘m 30% variatsiya koeffitsienti bilan aniqlangan bo‘lsa, u holda regressiya va korrelyasiya koeffitsientlari qanday qiymatga ega. Regressiya tenglamasini miqdoran ifodalab ko‘ring.
3-Masala. Yil davomida mamlakat aholisining go‘sht mahsulotiga o‘rtacha oylik talab 120 ming t, o‘rtacha kvadratik tafovuti 6 ming t, 1 kg go‘shtning o‘rtacha oylik bozor bahosi 1000 so‘m, o‘rtacha kvadratik tafovuti esa 250 so‘m. Talab bilan bozor bahosi orasidagi korrelyasiya koeffitsienti 0,85. Regressiya va elastiklik koeffitsientlarini aniqlang. Regressiya tenglamasini miqdoran ifodalang.
4 - Masala. Bir tarmoqqa qarashli 10 ta korxona bo‘yicha joriy yil uchun bir ishchiga nisbatan ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori va elektr bilan qurollanganlik to‘g‘risida quyidagi ma’lumotlar berilgan:
|
| |
Begmatova M.Kh., Abdullaeva Sh.B., Isroilhujaeva A. //

Oriental Renaissance: Innovative,
(E)ISSN:2181-1784
educational, natural and social sciences
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(11), November, 2023
JISMONIY TARBIYA O‘QITUVCHILARINING KASBIY
KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISHDA INTEGRATIV
YONDASHUVNING AHAMIYATI
Yuldasheva Nargiza Egamberdiyevna
Jismoniy tarbiya va sport bo‘yicha mutaxassislami qayta tayyorlash va malakasini
oshirish instituti Farg‘ona filiali “Sport psixologiyasi, ijtimoiy-tabiiy fanlar” kafedrasi
mudiri
Oriental Renaissance: Innovative

821
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
SECONDARY SPECIAL EDUCATION SYSTEM.
Berlin Studies Transnational
Journal o f Science and Humanities,
7(1.5 Pedagogical sciences).
12. Siddikov, B., & Djalalov, B. (2020, December). MODERNIZATION OF
EDUCATION-THE FUTURE INNOVATIVE COMPETENCE OF TEACHERS AS
A MAIN FACTOR OF FORMATION. In
Конференции.
13. Ахмедов, Б. А., Сиддиков, Б. С., & Джалалов, Б. Б.
(2020).
МОДЕРНИЗАЦИЯ
ОБРАЗОВАНИЯ-ОСНОВНОЙ
ФАКТОР
В
ФОРМИРОВАНИИ
ИННОВАЦИОННОЙ
КОМПЕТЕНЦИИ
БУДУЩИХ
УЧИТЕЛЕЙ.
Academy
, (9 (60)), 20-22.
14. Джалалов, Б. Б. (2018). Развитие профессиональной компетентности
педагогических кадров в условиях глобализации как педагогическая проблема.
In
international scientific review o f the problems and prospects o f modern science
and education
(pp. 53-55).
15. Джалалов,
Б.
Б.
(2022).
BO
‘LAJAK
O
‘QITUVCHILARNING
INNOVATSION
KOMPETENTLIGINI
SHAKLLANTIRISHDA
SMART-
TA’LIMNING IMKONIYATLARI.
УЧИТЕЛЬ
, 3(4).
16. Юлдашева,
Н.
(2022).
ОЛИЙ
КАСБИЙ
ТАЪЛИМ
ТИЗИМИДА
ЖИСМОНИЙ ТАРБИЯ ВА СПОРТ МУТАХАССИСЛАРИНИНГ НАЗАРИЙ
ТАЙЕРГАРЛИГИНИ ШАКЛЛАНТИРИШ.
Инновационные исследования в
современном мире: теория и практика,
7(28), 69-77.
17. Юлдашева, Н. Э. (2020). Развитие профессиональной компетентности
воспитателя дошкольной образовательной организации.
International scientific
review
, (LXXIII), 82-84.
18. Юлдашева, Н. Э. (2023). ИССЛЕДОВАНИЕ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ
КОМПЕТЕНТНОСТИ
СТУДЕНТОВ
ФАКУЛЬТЕТА
ФИЗИЧЕСКОЙ
КУЛЬТУРЫ
ПО
ДИСЦИПЛИНАМ
ЕСТЕСТВЕННО-НАУЧНОГО
ЦИКЛА.
GOLDEN BRAIN,
, 7(13), 205-210.
822
|
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
Genetik jihatdan integratsiya-uzviylik, fanlararo aloqadorlik, o‘zaro aloqadorlik
va nihoyat o‘zaro bir-birini to‘ldiruvchi, kengaytiruvchi hamda chuqurlashtiruvchi,
o‘quv fanlari mazmunini eng kamida DTSlari darajasida sintezlab, mantiqan
tugallangan mazmun, shaklning oliy darajasi. Chunki predmetlararo aloqadorlikning
har qaysi quyi darajasi, o‘rganilayotgan o‘quv fanlari doirasida ma’lum didaktik
birliklar
orasida
o‘rnatilib,
ularni
o‘rganish
mazmuni
va
muddatlarini
muvofiqlashtirishni ko‘zda tutadi. Bundan farqli o‘laroq, integrativ aloqadorlik
asosida tashkil etilgan o‘quv fani yoki integratsiyalab o‘rganilayotgan fan, hodisa
yoki jarayonlarni yaxlit tizim shaklida har tomonlama aloqadorlik va munosabatlar
nuqtai nazaridan talqin etishni talab etadi.
Bu o‘z navbatida hozirgi va istiqbol talablariga javob beradigan, mustaqil fikr
yurituvchi va ijodiy
faoliyat ko‘rsatuvchi,
malakali
mutaxassis
shaxsini
shakllantirishga imkon beradi. Chunki u taxsil oluvchilardan faqatgina tahlil qilish va
sintezlash operatsiyalarini talab qilish bilan chegaralanib qolmasdan, balki
mavhumlashtirish, algoritmlashtirish, turkumlash, shartli belgilar yordamida
ifodalash,
sabab-oqibatli
aloqadorlikni
aniqlash,
tahlil
etish,
sintezlash,
tizimlashtirish, modellashtirish kabi yuksak darajali tafakkurlash operatsiyalarini
talab etadi. Bu operatsiyalar o‘rganilayotgan obyektning barcha muhim jihat va
xususiyatlarini ajratib olib (tabaqalashtirib), mohiyati va mazmunini anglab yetish va
ularni umumlashtirish orqali amalga oshiriladi. Demak, integratsiya har doim ham
uning ikkinchi tomoni bo‘lgan tabaqalashtirish (differensiatsiya)ga tayangan holda,
rivojlanib boradi yoki aksincha[10, 48-52].
Integratsion ta’lim yo‘nalishlarining muayyan aspektlarini tahlil qilishda
M.N.Berulava,
M.Pak,
N.Y.Borisova,
K.Y.Kolesina,
R.Z.Mustafina,
D.T.Mugallimova, S.I.Yakimenko va boshqalarning ishlaridan foydalanildi.
M.N.Berulavaning tadqiqotida integratsion ta’lim pedagogik hodisa sifatida
qaraladi. U bugungi kunda integratsiya muammosiga ikki xil mazmunli va jarayonli
yondashuv mavjudligini ko‘rsatib, ikkinchisiga nisbatan e’tibor qaratadi.
M.N.Berulavaning fikriga ko‘ra, integratsiya - bu ta’lim vositalari, shartlari va
metodlarini qo‘llash jarayonidir, integratsiyaning ma’lum bir natijalari ta’lim
oluvchilar bilimlarini sintez qilish natijasida ko‘rinadi[3, 48-49].
Psixologik-pedagogik
adabiyotlarda
pedagogik
jarayonda
integratsiya
tushunchasiga turli yondashuvlar ishlab chiqilgan. K.Y. Kolesina integratsion
yondashuv asosida ta’lim jarayonini tashkil qilish natijaviylik va ishonchlilikning
oshishini ta’minlaydi, deb ta’kidlaydi. U integratsiyaning umumdidaktik jihatlarini
ta’lim jarayoni mazmunining moddiy va ma’naviy jihatlari sifatida ko‘rib chiqadi.
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
M a’lumki, tinglovchilar o‘zi biladigan narsalar orqali o‘tiladigan tushunchalarni
yaxshi anglaydi, esda tutadi va bu faoliyatni mustaqil ishlarda aniqlik bilan bajaradi.
Tinglovchilar mustaqilligi va mustaqil faoliyati uchun eng samaralisi bu laboratoriya
mashg‘ulotlari.
Amaliyot shuni ko‘rsatadiki, kompyuter dasturlaridan foydalanish an’anaviy
ta’lim usullari bo‘yicha katta afzalliklarga ega. Ammo ta’lim jarayonida axborot
texnologiyalaridan foydalanish an’anaviy ta’limning to‘liq o‘rnini bosmasligi kerak,
faqat uni samaraliroq qilishi lozim.
ADABIYOTLAR (REFERENCES)
1.
Dehqonova
O.Q.
Maktab
fizika
ta’limida
fanlar
integratsiyasini
takomillashtirish: p.f.b.f.d. (PhD) dissertatsiya. - Farg‘ona, 2023. - B. 17.
2.
Hasanboyev J., To‘raqulov Х., Haydarov M., Hasanboeva О., Pedagogika
fanidan izohli lug‘at. - Toshkent: «Fan va texnologiya» nashriyoti, 2008. - 480 b.
3.
Muslimov Sh.N. Bo‘lajak texnologik ta’lim o‘qituvchilarining kasbiy grafik
kompetentligini
rivojlantirish
metodikasini
takomillashtirish:
p.f.b.f.d(PhD)
dissertatsiya. - Toshkent, 2020. - B. 48-51.
4.
Macmillan English Dictionary for Advanced Learners.Macmillan Publishers
Limited. - England. 2002. 1692 p.
5.
Бeзрукoвa, В.С. Пeдaгoгичecкaя интeгрaция: cyrn,HocTb, cocraB, мexaнизмы
рeaлизaции / В.С.Бeзрyкoвa // Интeгpaциoнныe npo^ccbi в пeдaгoгичecкoй
тeoрии и npaKTme: Сб. Hay4. Трyдoв.aвтoрeф. Диcc....кaнд.пeд.нayк. -
Свeрдлoвcк: СГИПИ,1999. - С. 3 - 25
6.
Брякoвa
И.Е.
Мeтoдичecкaя
cиcтeмa
фoрмирoвaния
крeaтивнoй
кoмпeтeнтнocти cтyдeнтoв-филoлoгoв пeдaгoгичecкoгo By3a: aвтoрeф. дис.
.. .дoкт.пeд.нayк. - Сaнкт-Пeтeрбyрг: 2010. - С. 51.
7.
K m e ^ ^ К.Ю. Пocтрoeниe прoцecca oбyчeния нa интeгрaтивнoй ocнoвe:
Aвтoрeф. дисс... кaнд. тед. нayк. -Р.н/Д., 1995. - Б. 18.
8.
0 ‘zbek tilining izohli lug‘ati. “0 ‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy
nashriyoti, -T.: 2006. 3 jild. -557 b.
9.
0 ‘zbekiston
Milliy
Ensiklopediyasi.
-Toshkent,
0 ‘zbekiston
milliy
ensiklopediyasi, 2004. 8-jild. - B. 55.
10. Эльдов
А.Б.
/Интeгрaтивный
пoдxoд
KaK
тeoрeтичecкaя
ocнoвa
ocyщecтвлeния шкoльнoгo физичecкoгo экcпeримeнтa. -М:. Рязaнь, 2007. - C.
48-52.
11. Egamberdievna,
Y. N.
(2021).
IMPROVING THE PEDAGOGICAL
COMPETENCE OF THE TEACHER OF PHYSICAL EDUCATION OF THE
Djalalov Baxromjon Begmurzayevich

|
Djalalov Baxromjon BegmurzayevichBog'liq Oriens Yuldasheva DjalalovDjalalov Baxromjon Begmurzayevich
Jismoniy tarbiya va sport bo‘yicha mutaxassislarni qayta tayyorlash va malakasini
oshirish instituti Farg‘ona filiali “Sport psixologiyasi, ijtimoiy-tabiiy fanlar” kafedrasi
dotsenti, pedagogika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD)
ANNOTATSIYA
Mazkur maqolada integratsiya, integratsiyalash, pedagogik integratsiya
tushunchalarining etimologiyasi (kelib chiqishi) va mazmuni yoritib berilgan.
Shuningdek,
jismoniy
tarbiya
o ‘qituvchilarining
kasbiy
kompetentligini
rivojlantirishda integrativ yondashuvning o ‘ziga xos xususiyatlari haqida batafsil
so ‘z yuritilgan.
Kalit s o 'zlar: integratsiya, integratsiyalash, integrativ yondashuv, kasbiy
kompetentlik, o ‘quv fanlari, umumkasbiy va mutaxassislik fanlari, tinglovchi.
ABSTRACT
This article describes the etymology (origin) and meaning o f the concepts o f
integration, integration, pedagogical integration. Also, specific features o f the
integrative approach to the development o f professional competence o f physical
education teachers are discussed in detail.
Key words: integration, integration, integrative approach, professional
competence, academic subjects, general professional and specialist subjects, listener.
KIRISH
Integratsiya - o‘qitishning maqsad va omillarini bir butun qilib birlashtirish.
Integratsiyalash - lotincha «integer» - umumiylik, «integerara» - umumiylikni
to‘ldirish, yaratish, tiklash demakdir. Ta’lim mazmunidagi uyg‘unliklarni ta’minlash
muammolari ham integratsiyalashning shug‘ullanadigan sohasi hisoblanadi. U
tushunchalarni umumlashtirishni o‘rgatish[2].
0 ‘zbek tilining izohli lug‘atida «Integratsiya (lot. integratio) - tiklash, qaytadan
|
| |
Sharipova G.S. // - I- a r c h I v e google s c h o la r 0 R

|
I- a r c h I v e google s c h o la r 0 RBog'liq Oriens Yuldasheva DjalalovSharipova G.S. // Kichik biznes va xususiy tadbirkorlikning rivojlanishi, uning
mamlakat ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotiga ta ’siri...................................................... 823
Teshabayev D.B. // New models for analysing the financial statements of
organisations...............................................................................................................
833
Ataqulova M.N. // Biologiya fanlarini o ’qitishda interfaol metodlardan
foydalanish samaradorligi...........................................................................................
840
Odinayeva G.Sh. // Kibermakondagi axborot xurujlariga qarshi kurashishda
yoshlarning o ’rni........................................................................................................
846
Ahmedova D.R. // Fors tilida polisemiyaning f e ’llar orqali namoyon bo ‘lishi....
855
Yusupova M.I. // Lingvokulturologiktadqiqotlarda lingvokognitiv konseptlar.... 878
Х,амраев
С.А.
// Мамлакатимизда мулкдорлик
ва
тадбиркорлик
тамойиллари мустаукамланишининг маънавий - маърифий омиллари.......
884
Гофуров Ё.К., Маматкулов Б.Х. // Пути модернизации зенитно
самоходной установки ЗСУ-2-4 «Ш илка»............................................................
893
Эшдавлатова
Г.Э.
//
Пахта
толали
матоларга
гул
босишда
цуюцлаштирувчилар цулланилишининг амалий ж щ ат лари..............................
905
Xoljigitov A.M., Eshdavlatov O.Z. // Birinchi tu g ’imdagi sigirlarning eksterer
k o ’rsatkichlari..............................................................................................................
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
Qadim zamonlardan beri mustaqil (masalan, tabiat, jamiyat, insoniy fikrlash
faoliyati) va turli sohalardagi bilimlarning rivojlanishida susayishlar kuzatildi.
XX asrning oxiriga kelib, fanlar integratsiyasi jarayoni boshlanishi farqlash
bilan bog‘liq ravishda hukmronlik qilishga imkon berdi. Ilgari yangi ilmlar bilimlarni
ajratish hisobiga paydo bo‘lgan bo‘lsa, endi ular o‘zaro ta’sirlar, bilimlar
integratsiyasi tufayli qayta paydo bo‘lishga kirishdilar (biogeokimyo, biofizika,
mikroelektronika, plazmokimyo va boshqalar). Ular asosiy fanlar (matematika, fizika,
biologiya, falsafa va boshqalar)ning amaliy tadqiqotlar sohasiga yanada chuqur kirib
borishi bilan mavjud bo‘ldi.
Bugungi kunga kelib jahondagi mamlakatlarning 70 foizi ta’lim tizimida
integrativ xarakterdagi o‘quv dasturlari va darsliklaridan foydalanib kelmoqda.
Buyuk Britaniya ta’lim tizimida asosan integrativ fanlar joriy etilgan. Niderlandiyada
alohida o‘quv predmetlari, Irlandiyada fan va texnika bloklarida barcha o‘quv fanlari
mujassamlashtirilgan. Avstraliyada integratsiyalashgan fanlar, Yaponiya, Shimoliy
Irlandiya, Uels, Gong-Long, Germaniyada integratsiya alohida fan sifatida o‘qitiladi.
Koreya va Shvetsariyada integratsiyalashgan fanlar yoki predmetlar alohida o‘qitiladi.
O‘zbekistonda hozirda bu sohada dastlabki qadamlar qo‘yilmoqda.
Ta’lim integratsiyasidan foydalanish natijasida pedagogik, psixologik jihatdan
ta’lim maqsadlarini amalga oshirishda qulay shart-sharoit vujudga keladi;
umumdidaktik talablar uzviylikda bajariladi; o‘quvchining vaqti, kuchi tejaladi;
ortiqcha ruhiy va jismoniy zo‘riqishlarning oldi olinadi, ta’lim samaradorligi oshadi.
O‘quvchilar zarur ko‘nikma va malakalarni, tushunchalar hamda bilimlarni o‘quv
predmetlari mazmunini uyg‘unlashtirish natijasida har tomonlama chuqur
o‘zlashtirish imkoniga ega bo‘ladilar.
O‘qitish jarayoni mazmunini integratsiyalash - o‘quvchi shaxsini rivojlantirish
va o‘zini o‘zi rivojlantirishga yo‘naltirilgan olam haqidagi yaxlit tushunchalarni
shakllantirish maqsadida ta’limning ma’lum tizimi doirasida mazmunning tuzilmaviy
komponentlari o‘rtasidagi aloqalarni o‘rnatish jarayonidir.
J.B.Ergashev fikriga ko‘ra integratsiya - tizimning, bir butun organizmning bir-
biridan farq qiluvchi alohida bo‘laklarining o‘zaro bog‘langanligini anglatuvchi
hamda xuddi shu holatni keltirib chiqaruvchi jarayon.
N.M.Ahmedovaning tavsifi bo‘yicha integratsiya - o‘zaro bog‘langan holda
rivojlantirish, bir butun qilib birlashtirmoq, yaxlit holga keltirmoq ekani ta’kidlanadi.
Integratsiya turli xil qism va elementlarni bir butunlikka birlashtirish jarayoni.
Integratsiya jarayonlari tashkillashtirilgan tizimlarda bo‘lishi mumkin - bu holda ular
tizim butunlik darajasini va tashkillashtirilgan darajasini ko‘taradi.
I- a r c h I v e google s c h o la r 0 R

I- a r c h I v e google s c h o la r 0 R
Download
337,78 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/15
Sana
12.06.2024
Hajmi
337,78 Kb.
#263038
Download
337,78 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
I- a r c h I v e google s c h o la r 0 R
Download
337,78 Kb.
Matnni ko'rish
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
kamchiliklari mavjudligini ko‘rsatdi, ma’lum bir grafika asosida integratsiyalashgan
ta’limni samarali amalga oshirish ta’minlash kerak[4, 48-51].
Umumkasbiy va mutaxassislik fanlari integratsiyasi asosida tinglovchilaming
kasbiy kompetentligini rivojlantirishga doir materiallar mazmuni va ularni tanlash
prinsiplarini o‘rganishga oid o‘quv-metodik, didaktik, ilmiy adabiyotlar tahlilidan
ma’lum bo‘ldiki, mazkur tanlangan materiallardan o‘quv jarayonida foydalanish
ta’lim-tarbiyaviy
ishlarni
mazmun
va
sifat
jihatdan
takomillashtirishga,
tinglovchilarda nazariy bilim, amaliy ko‘nikma va malakalarning shakllanishiga keng
imkoniyat yaratib beradi.
Umumkasbiy va mutaxassislik fanlari integratsiyasi asosida tinglovchilarning
kasbiy kompetentligini rivojlantirishga doir tanlangan materiallar quyidagi
muammolarni hal etishi zarur:
1. Tinglovchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishga doir tanlangan
materiallardan o‘qitish samaradorligini oshirishda ma’ruza va amaliy mashg‘ulotlarda
qanday an’anaviy, noan’anaviy metodlar hamda shakllarni qo‘llab foydalanish
kerakligi aniqlashtirilishi shart.
2. Tinglovchilarning kasbiy kompetentligini rivojlantirishga doir tanlangan
materiallar mazmuni sodda, qisqa, lo‘nda va eng muhimi tugallangan matnda
ifodalangan bo‘lishi lozim.
3. Tanlangan materiallar mazmuni va undagi faktlar haqqoniy bo‘lishi zarur.
4. Tanlangan materiallar mazmuni va sinov savollari aniq hamda tushunarli
bo‘lishi talab etiladi.
Umumkasbiy va mutaxassislik fanlari integratsiyasi asosida tinglovchilarning
kasbiy kompetentligini rivojlantirishga doir materiallarni o‘qitish metodikasi
bo‘yicha olib borilgan ilmiy-tadqiqotning nazariy va pedagogik tajriba-sinov
ishlarining amaliy natijalari, olingan ilmiy xulosa va tavsiyalar quyidagi talablarga
bo‘ysunishi shart:
- tanlangan materiallar umumkasbiy va mutaxassislik fanlari konsepsiyalari,
DTSlari, dasturlari va o‘quv rejalarida o‘z mazmunlarini topgan bo‘lishi;
- fan-texnika-ishlab chiqarishning hozirgi zamon taraqqiyoti talablariga javob
berishi;
- tanlangan materiallarning takrorlanmasligi;
- tinglovchilar uchun notanish, qiyin atamalarning bo‘lmasligi kabilar.
Yuqorida ta’kidlangan fikrlarga asoslanib, aytish mumkinki umumkasbiy va
mutaxassislik fanlari integratsiyasi asosida tinglovchilarning kasbiy kompetentligini
rivojlantirishga oid tanlangan materiallar bilan ularni ma’ruza va amaliy
mashg‘ulotlarda tanishtirish maqsadga muvofiq.