nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
məcmusu hesab olunur - T texniki kolleci

Mövzu 16.
Avtomobil nəqliyyatı ilə daşımaların texniki istismar göstəriciləri.
Avtomobil nəqliyyatı vasitələrinin məhsuldarlığını hesablamaq üçün nəqliyyat işi
anlayışına nəzər salmaq lazımdır. Nəqliyyatın işi dedikdə müəyyən miqdarda yükün (və ya
sərnişinin) verilmiş məsafəyə yerdəyişməsi başa düşülür. Bu zaman yükün yerdəyişməsi prosesi
yerinə yetirilmiş ton-kilometriərin, yüklənmə və boşaldılması isə daşınan yükün tonlarla miqdarı
ilə ölçülür.
Avtonəqliyyat vasitələrinin məhsuldarlığını hesablamaq üçün bir daşıma tsikli ərzində
görülən işi araşdırmaq lazımdır. Daşıma tsikli ərzində yerinə yetirilən nəqliyyat işi göstəricilər
sistemi ilə xarakterizə olunur.
Bir gediş ərzində danınan yükün kütləsinin
g
Q avtomobilin nominal yük götürmə
qabiliyyətinə
q
olan nisbətinə
avtomobilin yük götürmə qabiliyyətindən statik istifadə əmsalı
deyilir
q
Q
g
s
Avtomobilin yüklə hərəkəti zamanı bütün yol boyu orta yüklənməsi
avtomobilin yük
) Bunlardan hansı orqanoleptik nəzarətə daxil deyil?

109) Bunlardan hansı orqanoleptik nəzarətə daxil deyil?
A) Mexaniki qarışıqların olub-olmaması
B) Dərmanın rəngi
C) Dərmanın xarici görünüşü
D) Dərmanın qoxusu
E) Dərmanın ümumi həcmi
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. səh 90
110) Bu maddələrdən hansı tam keyfiyyət və miqdari analizə məruz qalmaya bilər?
A) Civə dixlorid
B) Gümüş nitrat
C) Xloroform
D) Atropin sulfat
E) Xlorid turşusu
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva “Əczaçılığın menecmenti”.I hissə. Bakı 2002. səh 91
111) Ştatında provizor-analitik olan apteklərdən il ərzində fərdi hazırlanan dərmanların və aptekdaxili tədarükün ümumi sayının neçə faizi nəzarət-analitik laboratoriyasına analizə göndərilməlidir?
A) 0,2%
B) 0,4%
C) 0,1%
D) 0,5%
E) 0,3%
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti”, I hissə. Bakı 2002. Səh 89
112) Ştatında provizor-analitik olmayan apteklərdən il ərzində fərdi hazırlanan dərmanların və aptekdaxili tədarükün ümumi sayının neçə faizi nəzarət-analitik laboratoriyasına analizə göndərilməlidir?
A) 0,1%
B) 0,4%
C) 0,3%
D) 0,5%
E) 0,2%
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 89
|
) Narkotik dərman preparatlarının qalığı nəzarət-analitik laboratoriyalarında nə qədər müddətdə saxlanıla bilər?

113) Narkotik dərman preparatlarının qalığı nəzarət-analitik laboratoriyalarında nə qədər müddətdə saxlanıla bilər?
A) Şəhər apteklərindən daxil olanlar -10 gün, kənd apteklərindən daxil olanlar -15 gün
B) Şəhər apteklərindən daxil olanlar -10 gün, kənd apteklərindən daxil olanlar -20 gün
C) Şəhər apteklərindən daxil olanlar- 15 gün, kənd apteklərindən daxil olanlar- 20 gün
D) Şəhər apteklərindən daxil olanlar -5 gün, kənd apteklərindən daxil olanlar- 10 gün
E) Şəhər apteklərindən daxil olanlar -5 gün, kənd apteklərindən daxil olanlar -15 gün
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 93
114) Nəzarət-analitik laboratoriyası tərəfindən tərtib edilmiş aktda hansı göstərici olmamalıdır?
A) Reseptin nömrəsi
B) Reseptin tərkibi
C) Xəstənin adı
D) Dərmanların qiyməti
E) Hazırlayan şəxsin imzası
Ədəbiyyat: Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin “MNL haqqında əsasnamə”si
115) Malın buraxılması üçün tərtib olunan “Müşayiətedici sənəd” aptek anbarının hansı şöbəsində qeydiyyatdan keçirilir?
A) Təchizat
B) Plan-iqtisad
C) Təsərrüfat
D) Ekspedisiya
E) Qəbul
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 83
|
) Dəmiryol malın gəlməsi barədə məlumatı günün hansı vaxtına qədər bildirməlidir?

124) Dəmiryol malın gəlməsi barədə məlumatı günün hansı vaxtına qədər bildirməlidir?
A) Saat 12-yə qədər
B) Saat 21 -ə qədər
C) Saat 15- ə qədər
D) Fərqi yoxdur
E) Saat 18- ə qədər
Ədəbiyyat: С.З.Умаров, И.Ф.Наркевич, Н.Л.Костенко, Т.Н.Пучинин. «Медицинское и фармацевтическое товароведение». Москва 2004. Səh 132
125) Məhdud yararlılıq müddətinə malik dərmanlar aptek anbarına daxil olduqda, yararlılıq müddətinin neçə %-ni özündə saxlayır?
A) 60%
B) 40%
C) 50%
D) 80%
E) 70%
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 76
126) Aptek anbarına təqdim olunan normativ sənədlərdən hansı əczaçılıq tələblərinə uyğun deyildir?
A) Sahə ölçüləri
B) Mala olan tələbat
C) Bağlanan müqavilə
D) Malın hərəkət göstəricisi
E) Dərman vasitələri və tibbi təyinatlı malların saxlanma şəraiti
Ədəbiyyat: Azərbaycan Respublikasının Səhiyyə Nazirliyinin 2 oktyabr 2006- cı il tarixli 153 saylı əmri
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
|
bet | 6/6 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 0,58 Mb. | | #130547 |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR.
1. Hacking: The Art of Exploitation" - Jon Erickson.
2. The Web Application Hacker's Handbook" - Dafydd Stuttard va Marcus Pinto
3. Ghost in the Wires: My Adventures as the World's Most Wanted Hacker" - Kevin Mitnick
4. "Security Engineering: A Guide to Building Dependable Distributed Systems" - Ross J. Anderson
5. Metasploit: The Penetration Tester's Guide" - David Kennedy, Jim O‘Gorman, Devon Kearns va Mati Aharoni
6. Stamp Mark. Information security: principles and practice. USA, 2011.
7. Fеrgussion N., Shnayеr B. Praktichеskaya kriptografiya. Pеr. s ang. M.: Izdatеliskiy dom “Viliyams”, 2005 - 424 s.
8. Shnayеr B. Prikladnaya kriptografiya. Protokoli, algoritmi, isxodniе tеksti na yazikе Si. M.: izdatеlistvo TRIUMF, 2003 -816 str.
9. Shangin V.F. «Informasionnaya bеzopasnosti kompiyutеrnix sistеm i sеtеy», Uchеbnoе posobiе. Izdatеliskiy Dom "FORUM" INFRA-M.: 2018 g.
10. S.K.Ganiеv, D.Ya.Irgashеva, K.A.Tashеv. Bеzopasnosti Bazi Dannix. T. “Aloqachi”, 2017, 224 c.
11. Daemen, J. va Rijmen, V. "Rijndael: The Kengaytirilgan shifrlash standarti."Dr. Dobb's Jurnal, 2001 yil mart, PP. 137-139.
12. https://www.knowledgefactory.net/2019/10/java-blowfish-encryption-and-decryption-with-example.html
13. Gudin, D. Xakerlar Androidning 4 ta muhim zaifliklaridan foydalanishgan. Ars Technica 2021.
14. Qiu, P.; Vang, D.; Lyu, Y.; Tyan, R.; Vang, C.; Qu, G. Voltjockey: intel sgx-ga yangi dinamik kuchlanish miqyosidagi xatoga qarshi hujum . IEEE Trans. Hisoblash. Aided Des. Integr. Sxema tizimi.
15. Gao, J.; Syu, Y.; Jiang, Y.; Liu, Z.; Chang, V.; Jiao, X.; Sun, J. Em-fuzz: Xotirani tekshirish orqali kengaytirilgan dasturiy ta'minot fuzzing. IEEE Trans. Hisoblash. Aided Des. Integr. Sxema tizimi.
16. Melotti, D.; Rossi-Bellom, M.; Continella, A. Google titan m chipini teskari o‘zgartirish va fuzzing. In Reversing Proceedings and Hujumga yo‘naltirilgan tendentsiyalar simpoziumi
17. Cheng, J.; Liu, V.; Quyosh, N.; Peng, Z.; Quyosh, C.; Vang, C.; Bi, Y.; Ven, Y.; Chjan, X.; Chjan, P.; va boshqalar. Mashinani o‘rganish past tushish regulyatori yordamida quvvatni differentsial tahlil qilishda kuchlanish o‘lchovi bilan hujumga qarshi chora. Int. J. Circuit Theory
18. Aminuddin, A. Ilova qaroqchiligini oldini olish uchun RSA va AES kriptografiyasi yordamida Android aktivlarini himoya qilish. Axborot va kommunikatsiya texnologiyalari boÿyicha 2020-yil 3-xalqaro konferentsiya (ICOIACT) materiallarida, Yogyakarta, Indoneziya
|
| |
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK - bet 10

bu erda - normal elektrod potentsialidir. Agar metall 1 g-ekv o’ziga monand kation saqlovchi 1 litr eritmaga tushirilsa, normal elektrod potentsiali vujudga keladi. berilgan metall uchun berilgan haroratda doimiy qiymat bo’lib, shu metall uchun xarakterli qiymatdir. Metallarning kuchlanish qatori ko’rib chiqiladi. Metallarning kuchlanish qatori ularning normal elektrod potentsiallari asosida tuzilgan. Bu qatorda vodorodgacha bo’lgan qatorda joylashgan metallar manfiy potentsialga, vodoroddan keyin joylashganlari esa musbat qiymatga ega bo’ladi.
Polyarizatsiya hodisasi - Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK

Polyarizatsiya hodisasi: Bu mavzuda biz parchalanish kuchlanishi (napryajeniya, razlojeniya) ajralish potentsiali (potentsial vыdeleniya), o’ta kuchlanish (perenapryajeniya) degan tushunchalar bilan tanishib, polyarografik tahlil usulini tushunib olishimiz kerak. Chunki bu tushunchalar polyarografik tahlil usulining nazariy asosini tashkil etadi va ko’pgina dorivor moddalarni tahlil qilishda qo’llanishi mumkin. Polyarografik tahlil usuli bilan analitik kimyo, farmatsevtik kimyoni o’qiyotganda batafsil tanishasizlar, shunday qilib ushbu ma’ruzada polyarografiyaning nazariy asoslari bilan tanishasizlar.
Polyarizatsiya (qutblanish) xodisasini Daniel-Yakobi elementida ko’rib chiqamiz.
Elektrodlarni galvanometr orqali ulasak, tok hosil bo’lganligini ko’ramiz. Bu elementning dastlabki elektr yurituvchi kuchi (EYuK) ga to’g’ri keladi. E = Cu - zn = 0,34 - (-0,76) = 1,1V (agar normal elektrodlar bo’lsa). Galvanik elementni ishlash borasida elektrod potentsiallari kamayadi. Natijada EyuK ni ham pasayishi kuzatiladi. ZnZn+++2e- reaktsiyasi natijasida hosil bo’lgan elektronlar (+) elektrod tomon yo’naladi va mis ioni bilan to’qnashadi. Cu+++2e-Cu misni qaytarilishi sodir bo’ladi. SHunday qilib, galvanik elementni ishlash vaqtida Zn ionlari ortadi Zn ham ortadi, chunki
Cu++ kamayadi. Demak Sg’ ham kamayadi, chunki
|
Polyarografik tahlil usuli - Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK

Polyarografik tahlil usuli.
Demak, biz elektrokimyoviy tahlil usullaridan elektr o’tkazuvchanlikka asoslangan konduktometrik tahlilni va potentsiallar skachokgini aniqlashga asoslangan potentsiometriyani bilamiz. Elektrokimyoviy tahlilning yana biri polyarografiyadir.
Polyarografik usul suyultirilgan eritmalarda tok kuchining kuchlanishga bog’liqligini o’rganishga asoslangan. Demak, potentsiometriyada sistemaga tashqaridan tok berilmasa, polyarografiyada tashqaridan tok berilishi shart (sxema).
fon sifatida Na2SO4 kabi I - gurux metalllarining yaxshi eruvchan tuzlarini olish mumkin. Agar tashqaridan berilayotgan kuchlanishni o’zgartirib (qarshilik yordamida) voltmetr bilan o’lchab borsak, milliampermetrning o’zgarib borishi kuzatiladi. Tok kuchi J ning O’ ga bog’liqlik grafigi polyarizatsion egri chiziq yoki polyarogramma deyiladi
Agar eritmada faqat Na2SO4 suvli eritmasi bo’lsa, O’ ni o’zgartirish bilan quyidagi grafikni olish mumkin.
Grafikda to 1,7V gacha egri chiziqning bir xilda o’sib borishi, xali eritmada elektroliz boshlanmaganligini ko’rsatadi. 1,7V dan so’ng egri chiziqning birdan ko’tarilishi tok kuchini ortishi elektroliz boshlanganligidan dalolat beradi. Ammo eritmadan elektrodga Na+ ioni ajralib chiqa boshlaydi degani emas. CHunki Na, K, Li kabi metalllarni ion xolda metallga o’tkazish uchun 2V dan ko’proq kuchlanish kerak. Bu tok kuchining ortishi, eritmadagi H+ ionining qattiqligiga bog’liq. Demak katod reaktsiyasi: N+ + e N
N + N N2 ko’rinishda bo’ladi.
Agar shu Na2SO4 eritmasiga ozgina eritmasidan ZnSO4 qo’shib kuchlanish E ni boshqatdan noldan boshlab oshirsak, quyidagi egri chiziqni olish mumkin (1), kontsentratsiyasini oshirsak (2), agar Zn++ o’rniga Fe++ qo’shsak (3) egri chiziqlarni olish mumkin.
|
ábra - Mágneses szalagon rögzítő magnetofon

6.4. ábra - Mágneses szalagon rögzítő magnetofon
Az analóg, azaz a hanghullámok és a hordozóanyag felületén létrehozott hullámok analógiáján (megfelelésén) alapuló hangrögzítésnek a mechanikai és mágneses eljárások mellett harmadik útja is létezik: az optikai. Már Scott phonautographja is látható nyomokat hoz létre, a hangok visszajátszásra alkalmas technológia részévé azonban csak az 1910-es évek végén váltak az optikai jelek. A rádiócső feltalálója, Lee de Forest 1919-ben szabadalmaztatta a phonofilmet, mely filmszalagra fényképezett hullámformák alakjában őrzi meg a hangot, s a filmszalagon keresztülhaladó, s ezért vibráló fényt egy fényérzékeny alkatrész segítségével alakítják vissza hallható hullámokká. A technológiát mindmáig alkalmazzák a mozifilm-szalagok hangsávjában (6.5. ábra, a szalag jobb oldali harmada).
6.5. ábra - Filmszalag hangsávjai: jobb oldalon analóg hangjel, bal oldalon és középen digitális hangjelek.
A hangrögzítés digitális (azaz számokon alapuló) technikáját az 1980-as években fejlesztették ki. Lényege, hogy a felvevő berendezés másodpercenként több tízezer alkalommal megméri a hanghullámokat alkotó változó légnyomást, helyesebben a légnyomás szintjének megfelelő elektromos jel szintjét, és minden egyes mérési eredményt (angolul sample-t, azaz mintát) egy-egy szám formájában tárol el. Ezek a számok azután tovább másolhatóak a különböző elveken működő, sokféle adathordozó valamelyikére: CD-re, mágneslemezre – vagy éppen filmszalagra (a 6.5. ábrán látható filmszalag bal kétharmadán látható jelek a mintákat leíró számokat fekete és fehér pontok segítségével fejezi ki).
|
yerdəyişmə 
və gediş - T texniki kolleci

dayanacaqda düşdüyü ana qədər tsikl kimi baxılan sadə nəqliyyat yerdəyişməsi
marşrut gedişi
adlanır. Marşrut gedişi nəqliyyat növünün dəyişdirilməməsi ilə xarakterizə olunur. YDM və TM
arasında bir və ya bir neçə marşrut gedişindən təşkil olunmuş nəqliyyat yerdəyişməsi
şəbəkə
gedişi adlanır.
Beləliklə, şəbəkə gedişi sadə və mürəkkəb ola bilər. Mürəkkəb şəbəkə gedişləri sadələrdən
yolda nəqliyyat növünün (və ya marşrutun) dəyişdirilməsi ilə fərqlənir. Bir nəqiiyyat vasitəsinin
digərinə dəyişdirilməsi həmişə bir marşrut gedişinin qurtarması və digərinin başlanması
deməkdir.
Qeyd etmək lazımdır ki, marşrul və şəbəkə gedişlərinin fərqinin aydınlaşdınlması
nəqliyyat hesabatlarında və sərnişin daşımalarının həcminin təyin olunmasmda böyük əhəmiyyət
kəsb edir.
Mürəkkəb yerdəyişmələri yerdəyişmə zənciri ilə qarışıq salmamaq məsləhətdir. İstənilən
sadə və mürəkkəb yerdəyişmə YDM və TM arasında, heç bir aıalıq TM - nə dəyməmək şərti ilə
həyata keçirilən yerdəyişmədir, belə ki, istənilən TM - nə təşrif buyurmaq baxılan
yerdəyişmənin sonu deməkdir.
Yerdəyişmə zənciri ardıcıİ yerinə yetirilən bir neçə yerdəyişmənin
) Aşağıdakılardan hansı aptek anbarının vəzifəsini daha dəqiq ifadə edir?

116) Aşağıdakılardan hansı aptek anbarının vəzifəsini daha dəqiq ifadə edir?
A) Aptekləri, MPM-i və digər müəssisələri dərman vasitələri, tibbi təyinatlı mallar təmin edir.
B) Yalnız aptekləri dərman vasitələri ilə, tibbi təyinatlı mallarla və tibbi avadanlıqla təmin edir
C) Yalnız aptekləri dərman vasitələri ilə təmin edir.
D) Aptekləri, MPM-i və digər müəssisələri dərman vasitələri, tibbi təyinatlı mallar və tibbi avadanlıqla təmin edir.
E) Yalnız aptekləri dərman vasitələri ilə və tibbi təyinatlı mallarla təmin edir.
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 75
117) Aptek anbarında mal ehtiyatının ölçüsünün səviyyəsini bilmək üçün hansı əmsallardan istifadə olunur?
A) Qalıq əmsalından
B) Bölgü əmsalından
C) İtki əmsalından
D) Təminatlı ehtiyat əmsalından
E) Amortizasiya əmsalından
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 79
|
Nəqliyyat vaxtı - T texniki kolleci

Bu üç əsas kəmiyyətdən - nəqliyyat kütləsi, nəqliyyat yolu və nəqliyyat vaxtı - yeni törəmə
kəmiyyətlər
z
y
x
T
L
Q
ifadəsinin köməyi ilə yaranır,
burada Q - nəqliyyat kütləsi (daşıma həcmi), t: L - nəqliyyat yolu (daşıma məsafəsi), km; T -
nəqliyyat vaxtı, saat: x, y, z - qüvvət göstəriciləridir. Daşıma prosesinin ən mühüm
natural
göstəricilərinə daşıma
həcmi
Q (x=l. y=0. z=0) və yük və ya sərnişin dövriyyəsi
P (x=l. y=l, z=0) aiddir.
Nəqliyyat məhsulunu ölçmək üçün «tran» adlanan göstərici P-v
2
təklif olunmuşdur.
Törəmə kəmiyyət kimi tranın alınması yuxarıdakı ifadədə x=l, y=3, z= - 2 yazmaqla alınır. Bu
göstəricinin təklif olunmasında məntiqi mühakimə ondan ibarətdir ki, daşımaların hansı vaxt
ərzində yerinə yetirildiyini nəzərə almağa imkan verən çatdırma siiıətlərində olan müxtəlillik
görünsün. Lakin bu göstəricinin tətbiqi halında nəqliyyat məhsulunun həcminin təyini və
nəqletmə prosesinin keyfiyyət və səmərəsinin qiymətləndirilməsi məsələləri çətinləşir. «Tran» -
a keçid çatdırma sürətinin süni surətdə artınlmasına gətirib çıxara bilər.
ƏHALİNİN NƏQLİYYAT HƏRƏKƏTLİLİYİ
Əhalinin istehsal və mədəni - məişət ehtiyacları ilə əlaqədar yerdəyişmələri yaşayış
evlərinin mənzillərində, zavod və fabriklərdə işçi yerində, mağaza və univermaqlarda, teatr və
kinoteatrların tamaşaçı zallarında, kütləvi istirahət yerlərində və s. başlayır və qurtarır. Bütün bu
obyektlər sadəcə olaraq
cazibə mərkəzləri və ya
nəqiiyyat cəzibə mərkəziəri adlanırlar.
Sərnişin daşımalarında, adətən adamların YDM - nin qapısından TM - nin qapısına qədər
olan yerdəyişmələrinə baxılır.
Sərnişin daşımalarında əhalinin yerdəyişməsini xarakterizə edən əsas anlayışlar
)Diskret məlumat verilişi şəbəkəsinin strukturu,ağacvari struktur

|
)Diskret məlumat verilişi şəbəkəsinin strukturu,ağacvari struktur
|
bet | 6/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar13)Diskret məlumat verilişi şəbəkəsinin strukturu,ağacvari struktur
Ağacvari şəbəkədə son məntəqədə biri digəri ilə ilgək əmələ gətirməyən kanallar vasitəsilə birləşirlər. İstənilən son məntəqələr arasında yalnız bir yol var.
Belə şəbəkələr az etibarlı olur. belə şəbəkələrin budaqlarının sayı n-1 -ə bərabərdir. Ağacvari strukturun özü bir neçə qovşaqlara bölünür: xətvari, ulduzvari, radial, radial-qovşaq. Bu qovşaqlardan ən geniş yayılanı radial-qovşaqdır.
14) Diskret məlumat verilişi şəbəkəsinin strukturu,torvari struktur
T orvari şəbəkələrdə son məntəqələr özlərinə yaxın bir neçə məntəqələrlə ilgəkvari birləşirlər və onun da üzükvari və çox nöqtəli formaları var
Bu üsullarda son məntəqələr arasında rabitənin yaradılması müxtəlif üsulla aparılır. Adətən mərkəzləşdirilmiş üsullardan geniş istifadə olunur.
15) Elektron kommutasiya mərkəzlərinin funksiyaları:
Elektromexaniki stansiyalarda olan çatışmayan cəhətlər informasiya verilişində müəyyən problemlər yaratdığına görə kommutasiya avadanlıqlarının proqram prinsipli elektron texnologiyalarla əvəz etmək zərurəti yaratmışdır. Bu baxımdan da proqram prinsipli elektron stansiyaları KES (kommutasiya elektron stansiyaları) və KEYS (kommutasiya elektron yarımstansiyaları) tətbiqinə zərurət yaranmışdır. Bundan başqa kommutasiyalı inteqral stansiyalar da mövcuddur. Bu tip stansiyalarda abonentlərin sayı 512 – dən 6144 - ə qədər KES –də 360 – dan 11520 - ə qədər KİS ( kommutasiya inteqral stansiyalar) – də olur. xidmət növləri kimi adi rabitə, konfrans rabitə və dövri rabitə mümkündür. Elektron stansiyalar kolektiv xidmətli abonent teleqrafından, bilavasitə birləşmə və verilənlərin ötürülməsi şəbəkələrində istifadə edilir. Kommutasiya elektron stansiyaları respublika və vilayət mərkəzlərində qurulur. Bu stansiyalar vasitəsilə aşağıdakı proseslər həyata keçirilir.
Artıq yüklərin qəbulu – teleqramların indeksləşdirilməsi , danışıqların qeydi, tarifləşdirmə və s.
Həddən çox qəbul olunmuş informasiyaların təşkili
Qarşılıqlı təsir siqnalların səhvdən qorunması
Cədvəl üzrə və qısaldılmış nömrə ilə rabitənin təşkili
Bu stansiyalarda veriliş sürəti 50-2400 bit/san olur. səhv ehtimalı 10-7 – dir.
|
| |
)Sənədli elektrik rabitəsinin xidmətləri

|
)Sənədli elektrik rabitəsinin xidmətləri
|
bet | 8/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar19)Sənədli elektrik rabitəsinin xidmətləri:
Sənədli rabitə vahid elektrik rabitənin tərkib hissəsidir. Bunlar qeyri-telefon informasiyalarının böyük bir tərkib hissəsinin verilmələrini həyata keçirir və elektron rabitələrin ↓ - kı xidmətlərini təmin edir.
Teleqraf və teleteks xidmətləri
Qəzet səhifələrinin verilməsi
Verilənlərin ötürülməsi; telefaks, bürofaks, konfrans, elektron poçtu; multimedia. Telematik xidmətlərə həm də (teleks) xidməti (televiziya proqrami ilə paralel sorğu informasiyalarının verilməsi) aiddir.
Teleqraf rabitəsi göstərilən xidmətlərin formalarına, informasiyanın verilmə üsullarına və texniki vasitələrin xarakterlərinə görə xüsusi yer tutur.
20)Teleqraf rabitəsi şəbəkələrinin funksiyaları:
Teleqraf rabitə şəbəkəsi istifadəçilər arasında teleqraf məlumatlarının mübadiləsini həyata keçirir. Bu şəbəkələr ↓ - kı funksiyaları yerinə yetirir.
Verilmş müddətdə müxtəlif kateqoriyalı teleqramlardan istifadəçilərdən qəbul edilməsi və çatdırılması
Dövlət müəssisələri, təşkilatları və idarələri arasında teleqraf danışıqlarının aparılması
Kommutasiya olunmayan diskret kanalların icarəyə verilməsi
Beynəlxalq teleqramların və teleqraf danışıqlarının həyata keçirilməsi
21)Teleqraf rabitə şəbəkələrinin tərkibi:
Teleqraf rabitə şəbəkələrinin tərkibinə 3 növ şəbəkə daxildir:
Ümumxidmət teleqraf şəbəkəsi. Bu şəbəkə üzrə şəhər rabitə şöbələrində (ŞRŞ), rayon rabitə qovşaqlarında yaxud bilavasitə teleqraf mərkəzlərində qəbul olunan teleqramlar verilir ünvançılara, idarələrə, müəssisələrə çatdırılır.
Abonenet teleqraf şəbəkəsi. Son abonenet qurğuları arasında teleqramlar verilişi aparılır.
Teleks.- Beynəlxalq abonent teleqraf şəbəkəsi. Ölkəmizdə və xaricdə abonentlər arasında teleqram verilişləri aparılır.
Qovşaqlar arasındakı teleqraf kanalları I şəbəkənin kanalları əsasında yaradılır. Teleqraf şəbəkəsi kombinasiya olunmuş ierarxiyalı prinsipdə qurulur. Yüksək dərəcəli qovşaqlar “biri hər biri” prinsipilə; aşağı dərəcəli qovşaqlar “radial qovşaq” prinsipilə qurulur.
BQ – baş qovşaq. Bu qovşaqlar Respublika və vilayət mərkəzlərində qurulur.
VQ – vilayət qovşağı. Vilayət mərkəzlərində yerləşdirilir.
RQ – rayon qovşaqları. Rayon mərkəzlərində qurulur.
Teleqraf şəbəkələrinin tərkibinə daxil olan kommutasiyalı şəbəkələr alçaq sürətli şəbəkələrdir. Bundan başqa teleqraf şəbəkələri perspektiv və kombinasiyalı strukturlara da malikdir. Perspektivli teleqraf şəbəkələri magistral bolgə daxili və yerli şəbəkələrə bölünür. Kombinasiyalı TŞ – ri kanal kommutasiya və məlumat kommutasiyalarının ardıcıl və paralel qoşulması üsulları ilə qurulur.
|
| |
) Kommutasiya üsulları - Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri

|
Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri
|
bet | 5/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar11) Kommutasiya üsulları:
Kommutasiya üsuluna görə DMVŞ 2 qrupa bölünür: Kross (calaq) və kommutasiyalı (KrK)
DMVŞ – də əsasən operativ kommutasiyadan geniş istifadə olunur.
Operativ kommutasiya 4 qrupa bölünür:
Kanal kommuyasiyası (KK); Məlumat kommutasiyası (MK)
Paket kommutasiyası (PK); Hibrid kommutasiyası (HK)
Şəbəkənin iki son məntəqəsi arasındakı teleqraf və verilənlərin ötürülməsi kanallarının yaradılması üçün kanalların müvəqqəti bilavasitə birləşməsini təmin edən kommutasiya üsuluna kanal kommutasiyası deyilir. Şəbəkənin kommutasiya mərkəzinin hər birində məlumatın qəbulunu, onun yaddaş qurğularına yazılması və ünvana uyğun olaraq sonrakı verilişini həyata keçirən kommutasiya üsullarına məlumat kommutasiyası deyilir. Məlumatın müəyyən paketlərə bölünməsini təmin edən və onların kommutasiya mərkəzlərinə qəbul olunmasını yaddaş qurğularına yazılmasını və sonrakı verilişini həyata keçirən kommutasiya üsuluna paket kommutasiyası deyilir. Paket kommutasiyasının 2 növü var:
Virtual paket kommutasiyası (V-PK)b və dataqramlı paket kommutasiyası (D-PK).
Bir məlumatın bütün paketləri vahid marşurtla verilirsə onda belə kommutasiya V-PK – sı adlanır. Paketin hər biri sərbəst marşurt üzrə verilirsə belə kommutasiya üsuluna D-PK deyilir. Eyni bir kommutasiya mərkəzlərindəməlumatın bir hissəsini KK rejimində, II hissəni MK yaxud PK rejimində verilmələrini həyata keçirən kommutasiya üsuluna hibrid kommutasiyası deyilir.
12)Diskret məlumat verilişi şəbəkəsinin strukturu,tam rabitəli struktur:
DMVŞ-ri fiziki və topoloji struktura bölünür:
Fiziki struktur txniki vasitələrin eləcədə təyinatlı və mürəkkəbliyinə görə müxtəlif tətbiq variantları zamanı öz aralarında qarşılıqlı əlaqə ardıcıllığının geniş təsvirini verir. Topoloji strukturda isə kommutasiya qovşaqlarının son qurğularının və kanal dəstələrinin tipindən asılı olmayaraq onların oz aralarında qarşılıqlı fəaliyyətini təyin edir. DMVŞ – nin strukturu tam rabitəli, ağacvari və torvari olmaqla 3 qrupa bölünür:
Tam rabitəli
Bu şəbəkədə bütün qovşaqlar öz aralarında biri hər biri prinsipi ilə rabitə kanalları vasitəsilə birləşirlər. Belə şəbəkələrda birləşdirici rabitə kanallarının sayı (n-1) ( burada n – kommutasiya mərkəzlərinin sayıdır). Bu cür şəbəkələrdən kiçik rabitə sahələrində etibarlı rabitə yaratmaq üçün istifadə olunur. Teleqraf şəbəkələrinin əsas qovşaqları bu prinsipdə birləşirlər
|
| |
) Diskret məlumat veriliş şəbəkələrinin ölçüsünə görə növləri

|
) Diskret məlumat veriliş şəbəkələrinin ölçüsünə görə növləri
|
bet | 4/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar8) Diskret məlumat veriliş şəbəkələrinin ölçüsünə görə növləri:
Ölçülərinə görə 2 qrupa bölünür:Lokal və Qlobal
Qlobal şəbəkələr çox böyük (beynəlxalq, milli və regional) ərazini, lokal şəbəkələr isə ölçücə məhdud bir sahəni əhatə edirlər. Bu şəbəkələrin tərkibinə onlarla və yüzlərlə KM, minlərlə və onminlərlə AM, personal EHM, nəhayət on minlərlə rabitə kanalları daxildir. LŞ – lər bir qayda olaraq bir binanın, müəssisənin və idarənin nəzdində yerləşə bilirlər. Bu şəbəkələrin ölçüsü bir neçə klometrdən çox olmurlar. Struktrunun növünə görə DMVŞ – ri ierarxiyalı və ierarxiyasız şəbəkələr kimi 2 qrupa bölünürlər:
Qlobal şəbəkələr ierarxiyalı struktura malik olub bir neçə ierarxiyaya malikdirlər. LŞ –lərin qurulmasında ierarxiyasız strukturdan istifadə olunduğu üçün onlar yalnız bir ierarxiya pilləsindən ibarətdirlər.
9) Qlobal şəbəkə haqqında:
Qlobal şəbəkələr (Wide Area Networks, WAN) — Ərazi kompüter şəbəkələri də adlandırırlar. Onlar region,dövlətlər, kontinent və ya bütün Yer kürəsində yayılmış çoxlu sayda abonentlərə xidmət etmək üçün yaradılıb.Əlaqə kanallarının uzunluğunun böyük olmasına görə qlobal şəbəkələrin qurulması böyük xərclər tələb edir, bura kabellərin və onların çəkilmə işlərinin qiyməti, kommutasiya avadanlıqlarının və kanalın lazımi keçirmə zolağını təmin edən aralıq gücləndirici qurğuların xərcləri, həmçinin böyük ərazilərdə yayılmış şəbəkə qurğularının işçi vəziyyətdə saxlanması və istismarı xərcləri də daxildir.Qlobal şəbəkələr adətən böyük telekommunikasiya şirkətləri tərəfindən abonentlərə pullu xidmət etmək üçün yaradılır.Qlobal şəbəkələrin qiymətinin baha olmasını nəzərə alaraq istənilən tip verilənləri: kompüter verilənlərini, telefon danışıqları, fakslar, teleqramlar, televiziya görüntüləri, teletekst (iki terminal arasında verilənlərin ötürülməsi), videotekst (şəbəkədə saxlanılan verilənlərin öz terminalına götürmək) və s. verilənləri ötürə bilən vahid qlobal şəbəkənin yaradılma tendensiyası meydana gəlmişdir.
10) Lokal şəbəkə haqqında:
Lokal kompüter şəbəkələri yaxud LAN (ing. Local Area Network) — eyni mühitdə və çox böyük olmayan ərazidə (bir otaq, bir bina, bir müəssisə və s. daxilində) qurulan şəbəkə. Bu şəbəkələrdə kompüterlərarası məsafə adətən 1–2 km-dən çox olmur. Lokal kompüter şəbəkələri müxtəlif topologiya (struktur) üzrə qurulur.
|
| |
Simpleks kanallar - Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri

|
Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri
|
bet | 2/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablarSimpleks kanallar – veriliş bir istiqamətli aparılır.
Yarım dubleks kanal – veriliş növbə ilə iki istiqamətdə aparılır.
Dubleks kanal – veriliş eyni zamanda iki istiqamətdə aparılır.
Son zamanlar ORX – dan istifadə olunur. Şəbəkənin idarə olunmasıda 2 qrupa bölünür.
1.Şəbəkəli – informasiya seli idarə olunur
2.Aparatlı - ayrı – ayrı qurğular idarə olunur.
4)Kommutasiya mərkəzləri və onun tərkibi:
Şəbəkənin fiziki strukturunun ən vacib elementlərindən biri kommutasiya qovşaqları hesab olunur. Onlar özlərində informasiyanın qəbulu, işlənməsi, paylanması və ötürülməsi üzrə komleks qurğuları birləşdirilər. Kommutasiya qovşaqlarının əsas funksiyası informasiyanın paylanmasıdır. KQ – nın tərkibinə informasiyanın paylanması qurğusu, idarəetmə qurğusu və yaddaş qurğusu daxildir.
Müxtəlif kommutasiya üsulunu həyata keçirən qovşaqlar informasiyanın paylanması qurğularının və YQ-nun həcmi ilə fərqlənirlər. Kanal kommutasiya qovşaqları üçün İPQ müxtəlif tipli qurğular formasında həyata keçirilir və bu cür qovşaqlarda yaddaş şərti olaraq “0” qəbul olunur.
İstənilən KQ – nin əsas funksiyaları aşağıdakı kimidir:
Məlumatın işlənməsi, ünvanın təhlili, formatın yoxlanması və s.
Məlumatın idarə olunması - məlumatın növbəyə qoyulması, istiqamətə görə paylanması, məlumatın saxlanılması və aktivləşdirilməsi.
Digər qovşaqlarla əlaqə - qonşu şəbəkənin işinə nəzarət, qarşılıqlı əlaqə zamanı protokol qaydalarına riayət, ötürmə və qəbul prosedurunun sinxronlaşdırılması.
Sənədli telekommutasiya şəbəkələrində kanal kommutasiyası və məlumat kommutasiyası qovşaqları təşkil edilir. Kanal kommutasiyasının qovşaqlarının struktur tərkibinə aşağıdakı adiddir.
Giriş və çıxış birləşdirici xətləri
Xətt avadanlıqları bloku
Kommutasiya bloku
Ünvan təhlili bloku
İdarəetmə bloku
Məlumat kommutasiyası qovşaqlarının tərkibinə aşağıdakılar aiddir:
Giriş – çıxış birləşdirici abunə xətləri
Operativ yaddaş bloku
Xət avadanlıqları bloku
Uzunmüddətli yaddaş bloku
Ünvan təhlili bloku
İdarəetmə bloku
|
| |
) Teleakusion xidməti - Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri

|
Sənədli elektrik rabitə sistemləri və şəbəkələri
|
bet | 22/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar49) Teleakusion xidməti:
Teleaksion - ənənəvi auksiondan onunla fərqlənir ki, onun iştirakçıları müxtəlif yerlərdə olub xidmət mərkəzi ilə rabitə kanalları ilə birləşirlər və satışa qoyulmuş mallarla birbaşa olurlar.is olaqanda olurlar. Auksionda iştirak etmək xidmətin istifadəçiləri aparıcı auksiona iştirakçıların siyahısına qoşulmaq üçün ödənişli sifariş verirlər.Bu sifarişdə təşkilat,onun ünvanı,vəzifəsi,məhsul şəxsin soy adı,adı,atasının adı,birləşmə telefonu maliyyə rekivitləri göstərilir.Bundan sonra iştirakçıların hər biri satışa qoyulan mallar haqqında olan informasiyalara daxil olmaq haqda şəxsi parol alırlar.
50) Telemağaza xidməti:
Özündə elektrik rabitəsi şəbəkələrinin köməyi ilə alıcı və satıcı arasında mal əməliyyatının aparılmasını həyata keçirən sistemi təcəssüm etdirir. Mahiyyətcə bu, videoteks xidmətlərinin imkanlarını genişləndirilməsidir, onun xidmətlərinə seçilən məhsullar və malların sifarişi üzrə sorğu xaraterli xidmətlərin əlavə olunmasıdır. Telemağaza xidmətində satışa çıxarılan mallar haqda olan bütün iyeraxiya prinsipində qurulur. Malın növü onları satan mağazaların siyahısı, bu mağazalardakı çeşidləri və qiymətləri, malların xarakteristikaları haqda tam məlumat, ödəniş qaydaları, alış qiyməti. Istifadəçi menyu üzrə arzulanan malı seçir və özünün ödəmə rekvizitləri barədə məlumat verərək onu sifariş edir. Bundan sonra telemağazaya satıcıya , alıcıya göndərmək üçün faktına təqdim edir.
|
| |
) Verilənlərin ötürülməsi şəbəkəsi

|
) Verilənlərin ötürülməsi şəbəkəsi
|
bet | 14/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar32) Verilənlərin ötürülməsi şəbəkəsi:
Verilənlərin ötürülməsi şəbəkələri 1960 – cı ilin əvvəlində yaranmışdır. Bunun əsas səbəbi aşağıdakılar idi:
Hesablama tenikasının inkişafında böyük irəliləyişin olması
Hesablama texnikasının sürətlə rabitə texnikasına tətbiq olunması
Uzaq istifadəçi terminalları ilə RHM – lər arasında rabitənin və eləcədə paylanmış hesablama sistemlərinin yaranması
Ənənəvi teleqraf şəbəkələri ilə müqayisədə VÖ şəbəkələrinə, düzgünlüyünə,VSsür-nə və etibarlığa görə ciddi tələblər qoyulur. VÖ – si şəbəkəsi dedikdə EHM – lər və onlar arasında VÖ – nin həyata keçirən aparat və proqram vasitələrinin məcmusu başa düşülür. VÖŞ – ri aşağıdakı təsnifatlara bölünür:
Şəbəkənin növlərinə görə - Ənənəvi və xüsusi şəbəkələr
Veriliş sürətlərinə görə - Aşağı sürət 200 bit/s. Orta sürət 20Kb/s, yüksək sürət 200 – dən böyük
Ölçülərinə görə - Qlobal regional, Lokal
Kommutasiya üsullarına görə - KK – kanal kommutasiyası, MK – məlumat kommutasiyası, PK – paket kommutasiyası, hibrid kommutasiyası
Kanalların yerləşməsinə görə
Yerüstü, radio və peyk şəbəkələri
İdarəetmə üsullarına görə - Mərkəzləşdirilmiş , mərkəzləşdirilməmiş
Zonaya görə idarə olunma
Ənənəvi şəbəkələrə misal ümumixidmət teleqraf şəbəkəsi, abonent teleqraf şəbəkəsi, teleks.
Xüsusi şəbəkələr asixron, sinxron, dataqramlı, virtual.
33) Verilənlərin ötürülmə şəbəkəsinin yaranma səbəbləri:
Verilənlərin ötürülməsi şəbəkələri 1960 – cı ilin əvvəlində yaranmışdır. Bunun əsas səbəbi aşağıdakılar idi:
Hesablama tenikasının inkişafında böyük irəliləyişin olması
Hesablama texnikasının sürətlə rabitə texnikasına tətbiq olunması
Uzaq istifadəçi terminalları ilə RHM – lər arasında rabitənin və eləcədə paylanmış hesablama sistemlərinin yaranması
Ənənəvi teleqraf şəbəkələri ilə müqayisədə VÖ şəbəkələrinə, düzgünlüyünə,VSsür-nə və etibarlığa görə ciddi tələblər qoyulur. VÖ – si şəbəkəsi dedikdə EHM – lər və onlar arasında VÖ – nin həyata keçirən aparat və proqram vasitələrinin məcmusu başa düşülür
|
| |
) Malı qəbul edən sifarişçi təchizat şöbəsindən nə almalıdır?

122) Malı qəbul edən sifarişçi təchizat şöbəsindən nə almalıdır?
A) Qablama vərəqini
B) Sifariş-tələbnaməni
C) Tədarük qaiməsinin surətini
D) Hesab-fakturanın surətini
E) Mal-nəqliyyat qaiməsinin surətini
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 81
123) Aptek anbarında malın qəbulu üçün təşkil edilmiş qəbul komissiyasının vəzifəsinə nə daxil deyildir?
A) Yararsız malların sonrakı istiqamətini həll etmək
B) Malın keyfiyyətini və miqdarını yoxlamaq
C) Malı uyğun sənədlərlə qanuniləşdirmək
D) Malı qəbul etmək üçün sifarişləri komplektləşdirmək.
E) Malın yararlılıq müddətini yoxlamaq
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002. Səh 77
|
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK - bet 16

Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
bet
16/34
Sana
02.01.2020
Hajmi
1,54 Mb.
#8184
1
...
12
13
14
15
16
17
18
19
...
34
bu tenglamadagi
berilgan temperaturada
doimiy qiymatga ega
,
Download
1,54 Mb.
1
...
12
13
14
15
16
17
18
19
...
34
Download
1,54 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Elеktrodda sodir bo`ladigan jarayonlar. Nеrnst tеnglamasi. Galvanik elеmеntlar. EyuK
Download
1,54 Mb.
)Ümumi xidmət teleqraf şəbəkəsi

|
)Ümumi xidmət teleqraf şəbəkəsi
|
bet | 9/22 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 442,87 Kb. | | #116950 |
Bog'liq Sənədli elektrik rabitə şəbəkələri və sistemləri fənnindən suallar və cavablar22)Ümumi xidmət teleqraf şəbəkəsi:
Ümumxidmət teleqraf şəbəkələrində son məntəqələr arasındakı rabitə bilavasitə birləşmə yolu ilə yaradılır. Birləşmə baş tutmadıqda onların arasında keçid yaradıla bilir. Teleqramların qəbulu və çatdırılması SM – dən başqa həm də teleqraf və və poçtla həyata keçirilə bilər. Teleqraf şəbəkələrinin inkişafının müxtəlif mərhələklərində ümumxidmət teleqraf şəbəkələri məlumat kommutasiyası MK, kasnal kommutasiyası KK və onların kombinasiyası əsasında qurulurlar. Perspektivdə bu şəbəkənin qurulmasında yalnız MK və paket kommutasiyası PK istifadə olunacaq. Kombinasiyalı şəbəkə hansı kommutasiya metodunun əsas rol oynamasından asılı olmayaraq KK + MK yaxud MK + KK adlanır.bütün sahələrdə (yerlidən başqa) KK – dan və MK üsulu istifadə olunan şəbəkə bilavasitə birləşmə şəbəkəsi adlanır. Bu metod yaxın keçmişə qədər ümumxidmət teleqraf şəbəkələrdə geniş istifadə olunurdu. Bu metodun mahiyyəti bu və ya digər rabitə şöbələrinə (RŞ) kommutasiya qovşağı vasitəsilə başqa rabitə şöbəsi ilə birləşmə təqdim etməkdədir. Bilavasitə birləşmə sisteminin struktur sxemi aşağıdakı kimidir.
Son
Məntəqə
ÇC
ABK
ÇC
Yerli
Xətt
giriş
S +Q kanal
tranzit kanal
S+V
tranzit
S+B kanal
Ç
I
x
I
ş
s on yerli
məntəqə xətt
Bilavasitə birləşmə sistemi ilə teleqram vermək üçün bir son məntəqənin teleqrafçə çağırış cihazlarında çağrılan SM – in nörələrini yığır və kommutasiya cihazları avtomatik olaraq uyğun birləşməni yaradır. Şəbəkənin aşağı hissələrində kanalların sayı adətən çox kiçik (2,3) olur. ona görə bu kanallar magistral kanallara nisbətən tez-tez məşğul olurlar. Rədd ehtimalı artdıqca çağırışların tez-tez artması ehtimalı da artır. Son kommutasiya qovşağına aşağı birləşmə kommutatoru birləşib. Beləliklə, bilavasitə birləşmə sistemi kombinə olunmuş bir sistemdir:magistral sahədə o, KK prinsipini, aşağı hissədə isə MK- ya əsaslanan repertatorlu qəbul verilişi həyata keçirir.
|
| |
Ondes Martenot - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

2. Ondes Martenot
A thereminnel lényegében azonos módon hozza létre a hangot, ám másféle játéktechnikai lehetőségeket kínál Maurice Martenot (1898–1890; 5.5. ábra) francia muzsikus találmánya, az ondes Martenot (ejtsd: ond mártöno). Martenot Tyermennel közös vonása, hogy (zongora- és zeneszerzés-tanulmányai mellett) csellózni is tanult, és az ő egyszólamú elektronikus hangszere is képes volt a csellón és más vonós hangszereken könnyen megvalósítható glisszandó és vibrátó kivitelére.
5.3. ábra - Maurice Martenot és hangszere
Az ondes Martenot 1928-as első változatai két egységből álltak. A hangmagasságot egy, a tokjába porszívóvezeték módjára visszatekeredő zsinór kihúzásával és visszaengedésével lehetett szabályozni, a zsinór végén gyűrű volt a jobb kéz hüvelykujja számára. A hangerőt és a hangindítás élességét a bal kéz határozta meg egy, a gázpedálhoz hasonlóan működő kallantyú lenyomásával.
Az első két változatot 1929-ben követő harmadikban a hangmagasságot szabályozó gyűrűs zsinór egy ál-zongorabillentyűzet fölé volt vízszintesen kifeszítve, és olyan hurkot alkotott, mely az álbillentyűzet két szélén elhelyezett csigákon fordult meg – tehát a zászlófelvonó zsinór elvén működött. Az 1930-as harmadik változat hagyományos zongorabillentyűzetet alkalmazott, így glisszandót nem tett lehetővé. A ma is használt 1933-as negyedik változat az első kettő és a harmadik típus szintézise, tehát egyaránt található rajta zongorabillentyűzet és gyűrűs zsinór. Az üvegből készült hangerőszabályzó billentyű és a regiszterkapcsolók egy kis fiókban kaptak helyet (5.6. ábra). A gyűrű mozgatásakor vagy a zongorabillentyűk lenyomásakor a hang még nem szólal meg, csak a hangerőszabályzó megbillentésekor.
5.4. ábra - Az ondes Martenot fiókja
További lényeges eltérés a thereminhez képest a hangszínszabályozás kifinomultsága. A T, G, 8, N, C, O és g jelekhez tartozó kapcsolókhoz különböző hullámformák tartoznak, a D betűkkel párosított számok alatti kapcsolók pedig különleges hangszórókat hoznak működésbe. Az ondes Martenot-hoz a hagyományoson kívül további háromféle, kiegészítőkkel ellátott hangszóró tartozik: az egyik egy kisméretű gonggal, a másik rezonánshúrokkal, a harmadik pedig zengető rugókkal van felszerelve – ezek mindegyike sajátos aurát kölcsönöz a hangnak.
|
A b I t u r I y e n t r u X s a t n o m a s I

Ushbu ruxsatnoma pasportsiz haqiqiy deb
hisoblanmaydi!
Bilimni baholash agentligining rasmiy telegram kanali:
t.me/BaholashUz
A B I T U R I Y E N T R U X S A T N O M A S I
2023/2024-o‘quv yili uchun qabul
ID
1550351
F.I.Sh.:
MUSURMANOVA NARGISA
TUROBOYEVNA
Pasport:
AD 2148094
Tug‘ilgan sana:
20.02.1980
Test topshirish fanlari:
Kasbiy ijodiy imtihon
Kasbiy ijodiy imtihon
Majburiy fanlar (1.1)
Test
topshirish manzili
Test sinovi topshirish hududi va hududga kelish vaqti:
Toshkent shahri,
13-avgust, soat 13:30
Test topshirish manzili:
Toshkent shahri Amir Temur ko‘chasi 107-uy
Test topshirish joyi:
“O‘zekspomarkaz” milliy ko‘rgazmalar majmuasi, 1-pavilon (1-bino)
2
- smena,
18
- guruh
Ta'lim tili:
o‘zbekcha. Test topshirish alifbosi:
lotin
Tanlov ustuvorligi:
davlat granti
TANLANGAN TA'LIM YO‘NALISHLARI
1
Sirtqi
Chirchiq davlat
pedagogika universiteti
Jismoniy madaniyat
IMTIYOZLAR
Sizda imtiyoz mavjud emas!
ABITURIYENTGA ESLATMA
• 2023-yil 13- avgust soat 13:30 ga qadar test topshirish hududiga yetib kelib, nazorat posti
orqali ruxsatnoma va pasportingiz (ID-karta) bilan hududga kirishingiz zarur (Shaxsi
tasdiqlanmagan va kechikib kelgan talabgorlar test sinoviga qo‘yilmaydi).
• Javoblar
varaqasini buklash, belgilanmagan joylarga yozish taqiqlanadi.
• Test sinovlarini topshirish vaqtida guruhdan zarurat bilan chiqqan talabgorga qo‘shimcha
vaqt berilmaydi.
• Mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob,
uyali telefon, kompyuter,
telekommunikatsiya
qurilmalari va boshqa vositalar, shpargalkalar olib kirishga harakat qilgan yoki olib kirgan
talabgorlar test sinovidan chetlatiladi. Shuningdek, test materiallarini
boshqa talabgorga
uzatish, yordam berish hamda bir-biri bilan gaplashish, test materiallariga ziyon yetkazish,
hududdan tashqariga olib chiqish, test sinovlari uchun ajratilgan vaqt tugaganidan so‘ng test
materiallarini topshirishdan bosh tortish sizni test sinovlaridan chetlatishga asos bo‘ladi.
Natijani ko‘rish
uchun havola
ábra - Oskar Sala és a mixtur-trautonium

5.7. ábra - Oskar Sala és a mixtur-trautonium
Paul Hindemith Des kleinen Elektromusikers Lieblinge (A kis elektrozenész kedvencei) címmel 1930-ban hét trautonium-triót írt, 1931-ben pedig versenyművet komponált trautoniumra és vonószenekarra. Alfred Hitchcock The Birds (Madarak) című, 1963-as filmjének készítésekor Oskar Salát kérte fel a mű hangeffektusainak elkészítésére: a filmben hallható „madárhangok” a mixtur-trautoniumon születtek. A hangszer szerepelt az 1950-es Bayreuthi Ünnepi Játékokon is, Richard Wagner Parsifaljának harangjait helyettesítették vele.
Ezek a harangok, melyek a grál-lovagok bevonulását az 1. és 3. felvonásban kísérik, az opera 1882-es ősbemutatója óta állandó problémát jelentettek. Igazi harangokat nem lehetett használni, mert ezek egyrészt elnyomják a többi hangszert, másrészt olyan nem-harmonikus részhangokat tartalmaznak, melyek zavaróan hathatnak. Az ősbemutatóra ezért zongoraszerű eszközt építettek a szükséges négy hangnak megfelelő négy húrcsoporttal, csoportonként öt-öt húrral. Ezt tam-tamokkal, gongokkal és staccato hangokat játszó tubával egészítették ki, ekképp igyekezve kikeverni a megfelelő hangzást.
A kísérletezés az opera egész interpretáció-történetében folytatódott és összekapcsolódott az elektronikus zene történetével is. A trautonium „bevetése” előtt már 20 évvel, 1931-ben megpróbálták elektronikus eszközökkel helyettesíteni a harangokat, akkor Jörg Mager (1880–1839) partiturophon nevű hangszerével. A fejezet elején olvasható listában felsoroltak közül Mager nevéhez fűződik a sphärophon, melyet 1921 és 1928 között fejlesztett ki, többek között mikrotonális (félhangnál kisebb hangközöket alkalmazó) zenei elképzeléseinek megvalósítása céljából.
|
) Aptek anbarına daxil olan malların qəbulu üçün neçə gün təsdiqlənmişdir?

118) Aptek anbarına daxil olan malların qəbulu üçün neçə gün təsdiqlənmişdir?
A) Adi mallar üçün 10 gün, tez xarab olan mallar üçün 1 gün, istehsalat-texniki təyinatlı məhsullar üçün 30 gün
B) Adi mallar üçün 20gün, tez xarab olan mallar üçün 10 gün, istehsalat-texniki təyinatlı məhsullar üçün 60 gün
C) Adi mallar üçün 1 ay, tez xarab olan mallar üçün 7 gün, istehsalat-texniki təyinatlı məhsullar üçün 45 gün
D) Adi mallar üçün 5 gün, tez xarab olan mallar üçün 3 gün, istehsalat-texniki təyinatlı məhsullar üçün 60 gün
E) Adi mallar üçün 15 gün, tez xarab olan mallar üçün 5 gün, istehsalat-texniki təyinatlı məhsullar üçün 90 gün
Ədəbiyyat: M.N.Vəliyeva, Ş.A.Cabbarova, E.A.Quliyeva. “Əczaçılığın menecmenti” I hissə. Bakı 2002.Səh 77
|
ábra - ProTools sokcsarnonás interfész - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/4/47/Protools9screen.png

|
ábra - ProTools sokcsarnonás interfész - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/4/47/Protools9screen.png
|
bet | 58/67 | Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 5,35 Mb. | | #6298 |
14.2. ábra - ProTools sokcsarnonás interfész - http://upload.wikimedia.org/wikipedia/en/4/47/Protools9screen.png
A DAW elsődleges funkciói – a felvétel, a vágás és a sávok keverése – olyan eljárások, melyekre mindenféle stúdióban szükség van. A szoftverek általában rendelkeznek saját hangátalakító parancsokkal is, összetettebb effekteket, hangátalakítási műveleteket azonban moduláris szerkezetüknek köszönhetően, különböző gyártók által fejlesztett pluginok segítségével lehet végrehajtani.
|
| |
ábra - Edison-féle hengeres fonográf (1899 körül)

6.2. ábra - Edison-féle hengeres fonográf (1899 körül)
A rádiótechnika forradalmát lehetővé tevő elektroncsövek aztán az 1920-as évek közepére a hangrögzítés forradalmát is elhozták. A hangokat ettől az időtől kezdve már mikrofonokkal vették fel, s a vágótűt nem maga a hang, hanem az annak megfelelő elektromos rezgések hozták mozgásba. A mikrofonok érzékenysége és az elektronikus jelerősítés révén a felvételek sokkal hűbben adták vissza az eredeti hangzást, a rögzített tartomány a mély és a magas hangok irányába egyaránt jelentősen kitágult. A nagyobb barázdasűrűségű, alacsonyabb fordulatszámú, és ezért nagyobb játékidejű LP lemezt 1948-ban vezették be.
A rezgő elektromosság mágneses hatásait fémdróton rögzítő magnetofont (6.3. ábra) az 1890-es évek végén találták fel, ám ez a technológia csak az 1940-es és 50-es évek fordulójára fejlődött ki annyira, hogy a gyakorlatban is elfogadható eredménnyel lehessen használni.
6.3. ábra - Fémdróton rögzítő magnetofon (Webster-Chicago 228-1, 1951)
A drótos magnetofont hamarosan leelőzte a 30-as évek elején feltalált szalagos társa (6.4. ábra). A stúdiók az 1950-es évek elejétől kezdték alkalmazni a szalagos technikát, s a következő három évtizedben minden felvételt ennek segítségével készítettek – a hanglemezek gyártása is magnószalagra rögzített mesterfelvétel felhasználásával történt.
|
ábra - Charles Dodge - Az elektronikus zene története Szigetvári Andrea Az elektronikus zene története

13.6. ábra - Charles Dodge
Az analízis-újraszintézis másféle technikáit példázza Charles Dodge (1942–; 13.7. ábra) amerikai zeneszerző Speech Songs című 1974-es, négy darabból álló ciklusa: az első három darab formánskövetést, az utolsó LPC-t alkalmaz. Dodge a barátja, Mark Strand szürreális verseit a saját előadásában magnószalagra vette, majd ezt a hanganyagot a Bell Labs beszédszintetizátorai segítségével alkotta újra, egymástól függetlenül manipulálva a hangmagasságokat és sebességeket, ismétléseket iktatva be, alapvetően azonban megtartva a nyelv hangzóinak természetes, „egyszólamú” zenéjét.
A Speech songs utolsó darabjához hasonlóan LPC-t használ Dodge Any Resemblance is Purely Coincidental című kísérleti darabja. Enrico Caruso egy 1907-es felvételéből, melyen Leoncavallo Bajazzók című operájának egyik áriája hallható, a Utahi Egyetem két munkatársa, Thomas Stockham és Neil J. Miller az 1970-es évek elején elkükönítették Caruso hangját. Dodge ezt a zenekari kísérettől elkülönített énekhangot manipulálta és látta el élő zongorakísérettel, mely néha Leoncavallo eredetijéből merít, máskor szabadon dialogizál a manipulált felvétellel.
13.7. ábra - Paul Lansky
Paul Lansky (1944–; 13.8. ábra) amerikai zeneszerző 1985-ös Idle Chatterje az előző fejezetben ismertetett granuláris szintézist kombinálja az LPC-vel.
David Aaron Jaffe (szintén amerikai, 1955–) Silicon Valley Breakdown című, 1982-ben készített négycsatornás műve a húrok fizikai modellezésének példája. Jaffe 1981-ben egy nyolc gitárra és magnószalagra hangszerelt művön dolgozott, és a szalagra eredetileg FM-szintetizált hangokat akart felvenni, ám ezek nem illeszkedtek elég jól a gitárhangokhoz. Egy Mozart-zongoranégyes próbája közben beszélt problémájáról a kamaraegyüttes brácsásának, Alex Strongnak, aki – mint a Karplus-Strong algoritmus egyik atyja – saját módszerét ajánlotta neki. Jaffe az algoritmus fejlesztésével, finomításával jutott el a Silicon Valley Breakdownban hallható, rendkívül természetes hatású és változatos húrhangokig.
|