nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-rasm. Taqsimlangan boshqarish tizimi arxitekturasi

|
-rasm. Taqsimlangan boshqarish tizimi arxitekturasi
|
bet | 7/12 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 45,82 Kb. | | #107659 |
Bog'liq 4,4-Амалий16.3-rasm. Taqsimlangan boshqarish tizimi arxitekturasi
Taqsimlangan tizim arxitekturasi quyidagi afzalliklarga ega:
bog’lovchi kabel va o`tkazuvchi simlarning minimal miqdori, bu mexatronika tizimlarni sozlash va ishlatishni qulay va ishonchli qiladi;
harakatni boshqarishning zamonaviy hisoblash algoritmlari va usullarini (aniq bo`lmagan mantiq, neyron tarmog’i) qo`llash imkoniyati;
ochiq arxitektura printsiplarini qo`llash, bu konfiguratsiyalarni o`zgartirish va yangi funktsiyalarni yechish uchun tizimni kengaytirish imkonini yaratadi;
tizimning ishonchliligi, ishlash vaqtida diagnostika ishlarini o`tkazish imkoniyati.
Misol tariqasida «MilanDriveAUMA» intellektual mexatron modulini ko`rib chiqamiz. Modul texnologik jarayonlarni markazlashmagan avtomatlashtirilgan tizimlar uchun ishlatiladi. Yaxlit korpusda sinxron dvigatel, elektron va axborot qurilmalar hamda taqsimlangan mexatron tizimni yaratish uchun interfeys bloklar konstruktiv ravishda birlashtirilgan (16.4- rasm).
16.4-rasm. «MilanDriveAUMA» intellektual mexatron moduli
Elektr bog’lanish bloklari modulni is`temol manbasiga, umumiy kompyuter shinasiga, kirish/chiqish bloklariga va RS-232 tipidagi interfeysga ulanish imkoniyatini beradi. Profibus-DP yoki CAN-Open interfeyslariga ulanish ham mumkin. Kontrollerning dasturiy ta`minoti yuritmalarni boshqarish, shu jumladan elektravtomatikani interpolyatsiyalash va boshqarishni amalga oshiradi. Holat bo`yicha teskari aloqa datchigi sifatida aylanuvchi transformator qo`llaniladi. Ba`zi bir modifikatsiyalarida o`rnatilgan tormoz qurilmasi ham mavjud.
Aylanuvchi transformа́tor — o`zgaruvchan tok elektrik mikromashinasi, rezol’ver, u aylanish burchagini amplitudasi aylanish burchagiga proportsional yoki burchakning funktsiyasi bo`lgan elektr kuchlanishga o`zgartiradi.
16.5-rasmda SIEMENS firmasiining SIMODRIVE POSMO A (16.5-rasm, a) va SIMODRIVE POSMO SI (16.5-rasm, b) IMM lari keltirilgan.
|
| |
Intellektual mexatronika modullariga tushuncha

Intellektual mexatronika modullariga tushuncha
Intellektual mexatron modullar (IMM)ning yaratilishi mexatronika rivojlanishining zamonaviy bosqichi asosiy xususiyati hisoblanadi. Mexatron harakat modullaridan farqi ularda qo`shimcha ravishda mikroprotsesssorli hisoblash qurilmalari va kuchli elektron o`zgartirgichlar o`rnatilgan bo`ladi. Bu esa IMMlarga intellektuallik xossalarini beradi.
Intellektual mexatron modullar uchun modullik printsipi xos bo`lib hisoblanadi. KONTROLLER + KUCH O`ZGARTIRGICH + DVIGATEL + MEXANIZM + DATCHIK modullarining birlashmasi va kontrollerning belgilangan DASTURIY TA`MINOTI bo`lgan taqdirda intellektual mexatron ijro etuvchi mexanizm bo`lib hisoblanadi. Ammo bu elementar modullar asosida yasalgan ijro etuvchi mexanizmlar berilgan talablarga hamma vaqt ham javob bera olmaydi. Zamonaviy yuqori texnologik intellektual modul (IM)larni yaratishga mexatron yondoshish mexanik, elektromexanik, elektron, elektrotexnik, kompyuter va interfeys elementlarining o`zaro hamkorligi, oraliq energiya va ma`lumotlar hosil bo`lishini minimallashtirish, hamda elektr va mexanik interfeyslarning alohida blok sifatida ishlashini talab qiladi. Bu talablar ijrochi mexanizmlarining ixchamligi, aniqligi va tannarxi kabi ko`rsatgichlarni yaxshilashga olib keladi.
Intellektual mexatron modul (IMM)larda zamonaviy mexatron modullarning 3 ta komponentlari birlashtirilgan – elektromexanik, elektron va kompyuterli.
Mexatron modullarning zamonaviy rivojlanishi ularning ta`sirini ko`p funktsional harakatlarining intellektuallashtirish bo`lib hisoblanadi: yangi avlod modullari o`z tashkil etuvchilari – elektromexanik, elektron va kompyuter yo`nalishlarini birlashtirilgan. Texnik jihatdan intellektual mexatronik modullarini rivojlantirish mikroprotsessor tizimlarining jadal rivojlanishi bilan bog’liqdir. Ishlab chiqarish texnologiyalarining rivojlanib borishi mikroprotsessorlar narxining pasayishiga va rentabelligining oshirishga va shu sababli uni amaliyotga keng qo`llashga olib keladi.
Harakatlanish mexatron modullarning intellektuallashuvi interfeysli birlashish nuqtasiga qarab 3 yo`nalishga bo`linadi:
Boshqaruv kontrollerini yuqori bosqichdagi kompyuter bilan yaxlit apparat-dastur boshqaruv kompleksiga bog’lovchi integrallashgan interfeyslarni yaratish.
Boshqaruv kontrollerlari va kuch o`zgartirgichlarni integratsiyalash orqali intellektual kuch modullarini yaratish.
Barcha oddiy o`lchov vazifalaridan tashqari signallarga kompyuterli ishlov beruvchi va ularni dasturlarga mos ravishda o`zgartiruvchi intellektual sensorlarini yaratish.
Kompyuterli boshqarish qurilmalari (KBQ)ning mexatron modullarda texnik qo`llash usullarining ko`rib chiqamiz.
|
Takrorlash va mustaqil ishlash uchun savollar

|
Takrorlash va mustaqil ishlash uchun savollar
|
bet | 9/12 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 45,82 Kb. | | #107659 |
Bog'liq 4,4-АмалийTakrorlash va mustaqil ishlash uchun savollar
1.Intellektual mexatron modullarning boshqalardan farqi?
2. Mexatron harakatlarni boshqarish masalasini nechta asosiy qismlarga ajratish mumkin?
3. Harakat kontrolleri blok-sxemasini tushuntiring.
4. Intellektual kuch modullariga misollar keltiring.
5. Intellektual sensorlar qanaqa vazifalarni bajaradi?
6. IMMlarni qo`llashdan ijobiy natijalar qanaqa?
http://fayllar.org
“Intellekt” (intelligence) termini lotinchadan (intellectus) so‘zidan kelib chiqib - aql, idrok, fikr, mulohaza ya’ni insonning fikrlash qobiliyati ma’nosini anglatadi. Intellekt - inson miyasining intelektual masalalarni yechish qobiliyatiga aytiladi. Ushbu jarayon asosan tajriba asosida ma’lumotlarni qabul qilib, eslab qolish va maqsadli bilimlarni o‘zgartirish, hamda har xil sharoitlarda moslashtirishga asoslangan bo‘ladi. Yuqoridagi ta’rifda keltirilgan “bilim” so‘zi insonning faqat sezish organlari orqali olinadigan ma’lumotlar emas, balki bizni qamrab olgan tabiyatdagi barcha ob'yektlar bir - biri bilan bog‘liqligi hisoblanadi. Har bir inson turgan joyining atrofidagi barcha ko‘zga ko‘ringan va eshitayotgan ma’lumotlarni miyasida saqlaydi. Shuning uchun bilim - bu amaliyotda tekshirilgan va mantiqiy aniqlangan haqiqat fikr natijasi hisoblanadi. Asosan, bilim insondagi tushuncha, fikrlash va nazariya hisoblanadi, hamda hayot jarayonida o‘rganish natijasida rivojlanib boradi. Sun’iy intellekt (artificial intelligence) esa - bu avtomatik tizimlarning o‘ziga inson intellektining alohida funktsiyalarini bajara olish qobiliyatiga aytiladi. Masalan, oldin olingan tajriba asosida tanlab va tashqi ta’sirlarni tahlil etib optimal savolga javob qabul qilish hisoblanadi. Yuqorida keltirilganlarni amalga oshirish uchun va intellektual masala oddiy masalalardan farqini bilish uchun albatta “algoritm” terminidan foydalaniladi. Algoritm - bu har qanday masalani yechish uchun aniq ketma - ketlik yo‘lini aniqlab va ko‘rsatib beruvchi qoida hisoblanadi. Intellektual masalalar - bu shunday algoritm yaratish yoki topish kerakki, u aniq fikrlash, mantiqiy isbotlangan va juda yuqori darajali aniqlik bilan Yechimini topish kerak bo‘lgan masalalar hisoblanadi. Intellektual tizim (IT) - bu dasturiy ta’minotga ega bo‘lgan texnikaviy qurilma (kompyuter) bo‘lib, tashqi xolat va ta’sirlarga qarab o‘z parametrlarini sozlab, masalani yechish qobiliyatiga ega bo‘lgan qurilma hisoblanadi.
|
| |
Elektroforez sistemi kullanim talimati

|
Elektroforez sistemi kullanim talimati
|
Sana | 29.12.2019 | Hajmi | 62,65 Kb. | | #6319 |
|
ELEKTROFOREZ SİSTEMİ
KULLANIM TALİMATI
|
Dok. No
|
CH-TL-0356
|
İlk Yayın Tarihi
|
10.07.2018
|
Revizyon Tarihi
|
-
|
Revizyon No
|
0
|
Sayfa No
|
|
Elektroforez için kullanılacak tankın boyutuna uygun olan jel dökme kalıbına uygun hacimde agaroz jel hazırlanır ve kalıba dökülür.
Agaroz jel bulunan bu kalıp uygun olan yürütme tankına yerleştirilir, jeli yaklaşık 2mm geçecek şekilde 1X TAE tamponundan tanka doldurulur, örnekler jele yüklenir.
Tankın kapağı – (siyah) ve +(kırmızı) akım yönüne uygun olarak takılır.
Kapakta bulunan – ve + uçlar güç kaynağına yine – ve + kuyularına dikkat edilerek bağlanır.
“Set/Enter” ve yön tuşları kullanılarak Volt, mA, Watt ve Time seçenekleri ayarlanarak “Run/Stop” tuşuna basılarak elektroforez başlatılır.
Elektroforez sonlandırılmak istendiğinde “Run/Stop” tuşuna basılır, güç kaynağı “On/Off” tuşundan kapatılır, tank kapağının kabloları çıkarılır, tankın kapağı çıkarılır ve agaroz jel tanktan alınır.
Güç kaynağı “On/Off” tuşu ile açılır.
Hazırlayan
|
Onay
|
Kalite Sistem Onayı
|
|
Araş. Gör. Emrah ÖZÇELİK
|
Prof. Dr. Uygar Halis TAZEBAY
|
Prof. Dr. Muhammed Hasan ASLAN
|
|
|
|
|
| |
Mexatronik modul va tizimlarning intellektual sensorlari

|
Mexatronik modul va tizimlarning intellektual sensorlari
|
bet | 5/12 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 45,82 Kb. | | #107659 |
Bog'liq 4,4-Амалий4.Mexatronik modul va tizimlarning intellektual sensorlari
Intellektual sensorlarni yaratish bu –mexanik harakat parametrlarini o`lchash, ularni o`zgartirish va berilgan algoritmlarga mos kompyuterli qayta ishlash funktsiyalarini bitta axborot-o`lchash modulida birlashtirish demakdir. Struktura nuqtai-nazaridan qaraganda so`z mexatron modulning sensor va kompyuter bloklarini integrallashtirish haqida boradi. Sensorlarni intellektuallashtirish o`lchash ishlarini aniqligini oshirish imkonini beradi. Aniqlikning oshishiga dasturlash asosida sensor modulida shovqinlarni filtrlash, kalibrovkalash, kirish/chiqish xarakteristikalarini chiziqlashtirish, ayqash aloqalarni kompensatsiyalash, nolni gisterislash va dreyflash sabab bo`ladi.
Mexatron modullarda, avval aytib o`tkanimizdek, harakatlanuvchi sistema elementlarining joriy holati haqidagi ma`lumotlarni yig’ish, ularni real vaqt rejimida qayta ishlash va signallarni tesqari aloqa orqalikompyuter boshqarish qurilmasiga yetkazish uchun sensorlar xizmat qiladi. Tipik o`lchash kattaliklari – bu modul va sistemalarni boshqarish uchun foydaniladigan axborotlar: ijrochi dvigatellar tomonidan amalga oshiriladigan harakat (chiziqli yoki aylanma), tezlik, tezlanish va moment; ishchi organ (masalan, shpindel)ga ta`sir qiluvchi tashqi kuchlar; ishchi organ (masalan, sanoat robotining qo`li yoki nazorat-o`lchash mashinasining sezgir organi)ning fazodagi holati va orientatsiyasi.
Zamonaviy enkoderlarning (aylanish burchagini o`lchovchi sensorlarning) ajralib turadigan afzalliklari: ham harakatni, ham harakat tezligini o`lchash imkoniyati; o`lchashdagi yuqori aniqlik va past shovqinlar; ko`plab qayta o`lchash; konstruktiv ixchamlilik va mexatron modul ichiga o`rnatish imkoniyati.
Absolyut enkoderlar chiqish signalini real vaqt rejimida kompyuterli qayta ishlash uchun qulay bo`lgan kod shaklida chiqaradi.
Enkoderlarni intellektuallashrish uchun ular korpusida mikroprotsessor o`rnatiladi. Mikroprotsessor quyidagi vazifalarni bajaradi: datchik axborotini kodlashtirish, o`lchash xatoliklarini aniqlash, signalni masshtablashtirish va standart protokol orqali joriy kodni harakat kontrolleriga uzatish.
Enkoderlarni yaratishning zamonaviy tendentsiyasi konstruktiv elementlarni (val, podshipniklarni) va kodlovchi disk, fotoelement va mikroprotsessorni bitta sensor modulida birlashtirishni ko`zga tutadi.
|
| |
Texnologiyalari universiteti kompyuter arxitekturasi

O’yin uchun komputer yaratish
Ishning maqsadi:
Hozirgi kunda hamma qiziqayotgan o’yin
uchun
komputer yig’ish. Kerakli qurulmalar ketma ketligi va xarakteristikasi
O'yin kompyuterining birinchi komponenti, ularning eng muhimi - grafik
karta, bu erda protsessor va anakart bor, lekin o'yin o'ynash uchun
birinchi navbatda grafik karta e'tiborga olinishi kerak. sizning oldingizda
ekranda paydo bo'ladigan barcha tasvirlar va grafikalar, va bu albatta
o'yinlarda juda muhim.
Ekranga kelsak, bu sizning kompyuteringizning grafik qobiliyatidan
bahramand bo'lish uchun qurbon bo'lolmaydi va siz uchun ham juda ko'p
variantlar mavjud, agar byudjetingiz qattiq bo'lsa, siz 1080/60Hz
chastotali 75p ekranni olishingiz mumkin.
Grafik kartadan so'ng protsessorning o'rni keladi va, albatta, bu
kompyuterning eng muhim qismlaridan biri, ayniqsa, o'yin haqida. Juda
kuchli protsessorlar ishlab chiqaradigan ko'plab kompaniyalar bor va
ularning eng mashhurlari Intel Core i9/10 va AMD Ryzen 3000/2000
protsessorlari, qaysi toifadagi protsessorlarni tanlasangiz ham, yaxshi
ishlashi va qolganlari bilan mos kelishiga e'tibor qaratish lozim.
O'yin kompyuterini qurish uchun anakartni tanlash qaysi port
protsessorga mos kelishiga bog'liq. Masalan, Intel Core i i protsessorining
1200 -avlodi LGA 460 uyasiga asoslangan B4 chipsetini o'z ichiga olgan
anakartni talab qiladi, u ham 450 -avlod Intel Core i protsessorlarini
qo'llab -quvvatlaydi. AMD protsessorlari kerak bo'lsa -da, AM550
rozetkasi va BXNUMX yoki BXNUMX chipiga asoslangan anakartni
tanlang.
Agar byudjet cheklangan bo'lsa, bo'sh joylari 120 Gb - 1 TB bo'lgan
SATA SSD kartasini tanlang. Agar sizda zamonaviy anakartlarda maxsus
PCIE portiga ulangan NVME SSD kartasi bo'lsa, u SATA SSD -ga
qaraganda 6 barobar tezroq ishlashini ta'minlaydi. 120 GB dan boshlab
bir nechta o'lchamlarda mavjud.
Intellektual mexatronika modullariga misollar

5.Intellektual mexatronika modullariga misollar
Intellektual mexatronika modullari (IMM) bu zamonaviy harakat modullarining uchinchi avlodidir. Mexatron harakat modullari bilan taqqoslaganda IMM mexanik va axborot qismlarini, dvigatellarni, boshqaruvchi va elektron qurilmalarni (kuchli o`zgartirgichlarni) o`z tarkibiga kiritgan konstruktiv va funktsional yaxlit modulni tashkil qiladi. Bunday yaxlitlik ularga intellektuallik xususiyatini beradi va foydalanuvchini interfeys muammosidan xalos qiladi.
IMMlarni qo`llashdan ijobiy natijalar quyidagilar:
Yuqori bosqichlarga murojaat qilmasdan murakkab harakatlarni mustaqil amalga oshirish. Bu modullarning avtonomligini, hamda o`zgaruvchan va noma`lum tashqi muhit sharoitida ishlash qobiliyatini oshiradi.
Modullar va markaziy boshqarish qurilmalari orasidagi kommunikatsiyalarning soddalashuvi. Bu tizimning xalaqit qiluvchi signallardan himoyalanishini oshiradi.
Nosozliklarni kompyuterli tashxis qo`yish yo`li bilan aniqlash va avtomatik himoyalash orqali tizimlarning ishonchligini oshirish.
IMM asosida tarqatilgan boshqarish tizimlarini tarmog’lanish usuli bilan yaratish. Kerakli dasturiy ta`minotni ta`minlagan holda apparat-dasturiy platformalarni qo`llash.
Quchli o`zgartiruvchilarni va sensorlarni intellektuallashtirish. Bu o`lchashlarni aniqlashtirishga, shovqinlarni filtrlashga, kirish/chiqish xarakteristikalarni chiziqlashtirishga olib keldi.
IMM quyidagi elementlardan iborat:
Dvigatel (aylanma va ilgarilanma harakatlanuvchi va h.k.);
Mexanik o`zgartichgich (tishli, tasmali, vintli va h.k.);
Tesqari bog’lanish datchiklari;
Kuchli o`zgartirgichlar (holat, tezlik, tok, temperatura, vibratsiya va h.k.);
Bog’lanish vositalari.
Zamonaviy elementlar bazasida tayyorlangan boshqaruvchi kontrollerlar ixcham va ishonchli mexatron mahsulotlarni yaratish imkonini beradi.
Yuqorida aytib o`tilgan barcha elementlar loyilovchi tomonidan yagona korpusga konstruktiv birlashtiriladi. IMMlar bilan ishlash uchun foydalanuvchi IMMni kommunikatsion magistral orqali boshqaruvning yuqori bosqichdagi kompyuter bilan bog’lash kerak bo`ladi. Natijada biz taqsimlangan boshqarish tizimiga ega bo`lamiz.
Uning strukturasi 16.3-rasmda keltirilgan. Bunda qurilmalar orasida aloqa almashinuvi umumiy shina printsipi asosida qurilgan kompyuter tarmog’i orqali amalga oshiriladi.
|
Aminokislotalar almashinuvining umumiy va xususiy yo‘llari

|
Aminokislotalar almashinuvining umumiy va xususiy yo‘llari
|
bet | 3/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Aminokislotalar almashinuvining umumiy va xususiy yo‘llari.
Aminokislotalar almashinuvining umumiy yo‘llari.
Transaminlanish: aminotransferazalar, B6 vitaminining kofermentlik vazifasi.
Dezaminlanish.
Aminokislotalarning dekarboksillanishi. Biogen aminlar: gistamin, serotonin, aminomoy kislota, katexolaminlarni hosil bo‘lishi va funksiyalari.
Azot almashinuvining oxirgi mahsulotlari: ammoniy tuzlari va siydikchil biosintezi
Giperammoniemiyalar.
Alohida aminokislotalar almashinuvi.
Aminokislotalar almashinuvining buzilishlari.
|
2
|
6
|
14-noyabr-26-noyabr 2022 yil
|
| |
Nukleotidlar almashinuvi.
Purin nukleotidlarining biosintezi. Inozin kislota - adenil va guanil kislotalarning o‘tmishdoshi sifatida.
Purin nukleotidlarining katabolizmi.
Pirimidin nukleotidlarining parchalanishi va biosintezi.
Dezoksiribonukleotidlar biosintezi. Timidil nukleotidlar sintezi.
Purin va pirimidin nukleotidlari biosintezining koordinatsiyasi va buzilishlari (giperurikemiya, oratatsiduriya).
| | |
2
| | |
Semestr bo’yicha jami:
|
12
|
Amaliy va laborator mashg‘ulotlar
№
|
Sana
|
Mashg‘ulot mavzusi
|
Soat
|
1
|
5-10 sentyabr 2022 yil
|
|
|
| |
Biologik oksidlanish - Tasdiqlayman”

|
Tasdiqlayman”
|
bet | 5/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Biologik oksidlanish.
Energiya almashinuvi. Biologik oksidlanish to’g’risida tushuncha.
Nafas zanjiri, uning organizmda ATF sintezining asosiy yo’li ekanligi.
Elektron tashuvchilarning oksidlanish-qaytarilish potensiallari.
ADFning fosforillanish yo’llari (substrat va oksidlanishli fosforillanish).
Oksidlanish bilan boruvchi fosforillanishning mexanizmi.
Nafas nazorati, P/O ko’rsatkichi.
Nafas zanjiri ingibitorlari, oksidlanishli fosforillanishning ajratuvchilar.
TMI:
Energiya almashinuvi boshqarilishi.
Mitoxondrial kasalliklar.
|
3
|
4
|
26-30 sentyabr 2022 yil
|
Katabolizmning umumiy yo‘llari.
Katabolizmning ahamiyati.
Pirouzum kislotasining oksidlanib dekarboksillanishi.
Piruvatdegidrogenaza multiferment sistemasi.
Krebs sikli, uning vazifalari, boshqarilishi.
TMI:
1. Gipoenergetik holatlar.
|
3
|
5
|
3-8
oktyabr 2022 yil
|
| |
Uglevodlar almashinuvi va funksiyalari.
Ovqat tarkibidagi asosiy karbonsuvlar va ularning organizmdagi ahamiyati.
Karbon suvlarning hazmlanishi va so’rilishi, bu jarayonlarni yoshga bog’liqligi. Bijg’ish
Sutni ko’tara olmaslik.
So’rilgan monosaxaridlarning to’qimalardagi taqdiri.
Jigar va muskullarda glikogen biosintezi va uning safarbar etilishi.
Glikogen to’planishi va safarbar bo’lishining idora etilishi. Glikogensintaza va fosforilaza fermentlarning fosforillangan, defosforillangan shakllari.
TMI:
Glikogen kasalliklari (glikogenoz va aglikogenozlar).
Glyukoza tashuvchilarining tuzilishi, spesifikligi, klinik ahamiyati.
| | | |
3
| | | |
6
|
10-15 oktyabr 2022 yil
|
|
|
| |
Murakkab lipidlar almashinuvi. Xolesterin metabolizmi. Yog‘lar almashinuvini boshqarilishi

|
Murakkab lipidlar almashinuvi. Xolesterin metabolizmi. Yog‘lar almashinuvini boshqarilishi
|
bet | 8/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Murakkab lipidlar almashinuvi. Xolesterin metabolizmi. Yog‘lar almashinuvini boshqarilishi.
Sterinlar va steridlar. Xolesterin va uni organizmdagi ahamiyati, biologik vazifasi, yoshga bog’liqligi.
Xolesterin biosintezi, ularni boshqarilishi.
Xolesterinni qonda tashilishi, LXAT fermentining ahamiyati.
Yog’larning jamg’arilishi, safarbarlanishi va almashinuvining buzilishi. Bolalarda kuzatiladigan yog’ bosishning mexanizmi.
Giperxolesterinemiya, ateroskleroz kasalligi paydo bo’lishining biokimyoviy asoslari.
O’t-tosh kasalligining biokimyoviy asosi va davolash.
Meyoriy lipid kursatkichlari, uni yoshga bog’liqligi.
Amaliy ish: Qonda xolesterin miqdorini fermentativ usulda biokimyoviy analizatorda aniqlash.
TMI:
Xolesterin tashilishida qatnashuvchi apo-oqsillar
Yog’ bosish, semirish, giperlipidemiya, sfingolipidozlar.
Dislipoproteinemiya turlari.
| | | |
4
| | | |
11
|
14-19 noyabr 2022 yil
|
Oqsillarning hazmlanishi, aminokislotalarning so‘rilishi va to‘qimalararo taqsimlanishi.
Oqsillarning axamiyati, azot muvozanati va oqsillarning biologik qiymati. Tana oqsillarining dinamik holati uni yoshga bog’liqligi.
Oqsillarning oshqozon-ichak yo’llarida xazmlanishi va so’rilishi, ularni yoshga bog’liqligi.
Normal va patologik oshqozon shirasi. Oshqozon shirasining oqsillarni hazmlanishidagi ahamiyati.
Bolalarda oksillar parchalanishining uziga xosligi. Bolalarda kuzatiladigan ovqat allergiyasi.
Oqsillarni ichakda chirishi va chirish mahsulotlarini zararsizlantirish.
Oqsillarning tur va to’qima spesifikligi, ontogenezda uni o’zgarib borishi.
TMI:
1. Oshqozon suyuqlig’i tashxisining klinik ahamiyati.
2. Giperasid holatlarda va oshqozon-ichak yara kasalliklarida antasid preparatlarni qo’llashning biokimyoviy asoslari.
3. Parenteral ovqatlanish va uni klinik ahamiyati.
4. O’tkir pankreatit kelib chiqishi va davolashning biokimyoviy asoslari.
|
3
|
12
|
21-26 noyabr 2022 yil
|
| |
|
| |
O’zbekistonning eng yangi tarixi fani

|
O’zbekistonning eng yangi tarixi fani
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 176,57 Kb. | | #232392 |
Bog'liq O’ZBEKISTONNING ENG YANGI TARIXI FANI ZABIROVA NARGIZA Iqtisodiy islohotlar, xususiy mulkchilikning shakllanishi. O‘zbekistonda bozor munosabatlarining rivojlanishi REJA: - Sanoat, avtomobilsozlik sohasining rivojlanishi.
- Mamlakat iqtisodiyotining modernizasiya va diversifikasiya qilinishi, bank-moliya tizimini mustahkamlash borasidagi chora-tadbirlar.
- Soliq tizimidagi islohotlar.
Sanoat, avtomobilsozlik sohasining rivojlanishi. - Avtomobilsozlik sanoati Oʻzbekistonda yangi sohalardan biri hisoblanadi, lekin u qisqa muddat ichida juda katta oʻsishga erishdi. Oʻzbekistonda 1996-yildan chiqa boshlagan UZDaewooAuto mashinalarini hozirda dunyoga mashhur Chevrolet brendi oʻrin olgan.
Mashinalarni ishlab chiqarishni birinchi bosqichi 1992-yilda Janubiy Koreyaning DaewooMotors kompaniyasi bilan tuzilgan manfaatli shartnomadan boshlangan, oʻshanda Oʻzbekistonning Avtoqishxoʻjamash va Daewoo kompaniyasi 50 % ga 50 % ulushli shartnoma imzolangan va manashu shartnoma avtomobilsozlikda juda katta burilish yasadi. 1993-yilda UzDaewooAvto kompaniyasi davlat roʻyhatiga olindi va Andijon viloyatining Asaka shahrida korxona qurish ishlari boshlandi va uning umumiy summasi 658 million dollarni tashkil etgan. Avtomobillarni ishlab chiqaradigan zavod oʻshanda Koreyaning eng zamonaviy texnalogiyalari bilan jihozlandi, malakali ishchilar qabul qilindi va shu jumladan 1000 ga yaqin oʻzbekistonlik yoshlar Koreyaga borib ish oʻrganib kelishdi. Zavodda birinchi mashinaning ishlab chiqarilishi 1996-yildan boshlandi va birinchi bolib Damas rusumli avtomobil mart oyidan boshlab Tico, iyun oyidan Nexia rusumli mashinalar ishlab chiqarila boshladi. 1996-yil 19-iyulda zavodning ochilish marosimi boʻlib oʻtdi va unda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Islom Karimov ishtirok etdi. Zavodning ilk yillarida barcha butlovchi qismlar xorijdan keltirilgan, keyinchlik esa mashinalarning butlovchi qisimlarini tayyorlaydigan kichik korxonalar oʻzlashtirilgan va shu yerning oʻzida tayyorlangan. 2000-yil OʻzDAEWOOavto zavodiga ISO - 9001 sersifikati berildi va 2001-yil zavodning yangi yanada zamonaviy linyasi ishga tushirildi. Buning natijasida yangi Matiz rusumli yangi avtomobil rusumi ishlab chiqarila boshladi, keyinchalik yana bir yangi Lasetti rusumli mashina ishlab chiqarish yoʻlga qoyildi. 2007-yilda UzDaewooAvto kompaniyasi negizida General -Motors korporatsiyasi bilan hamkorlikda GM-Oʻzbekiston kompaniyasi tashkil etildi va buning natijasida eng zamonaviy Kaptiva , Epika , Takuma kabi mashinalar Chevrolet brendi ostida ishlab chiqarildi. 2010-yilda Chevroletning eng zamonaviy avtomibillaridan boʻlgan Spark rusumli mashinalar ishlab chiqarildi. Shu tariqa avtomobilsozlikning mustahkam poydevori yaratildi.
|
| |
birinchidan - O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja

|
O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja
|
bet | 5/29 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 181,09 Kb. | | #229804 | Turi | Referat |
birinchidan, normaning mantiqiy mazmuni ya`ni obyektiv voqelik predmetlari yoki holatlari haqida nimanidir tasdiqlaydigan fikrdan kelib chiqadi;
ikkinchidan, obyekt va subyekt birligida norma bilan tartibga solinadigan u yoki bu ijtimoiy munosabat sifatida tushuniladigan – huquqiy norma mazmunidir;
uchinchidan, davlat ijtimoiy munosabatlarni ma`lum bir tarzda tartibga solishga intilishida aks etadigan huquqiy norma-larining amr mazmunini kasb etishi, bunda davlat ixtiyoridagi imkoniyatlardan foydalaniladi.
Agar huquqiy normani mavjudligini zaruriyat nuqtai nazardan kо`rib chiqadigan bо`lsak, unda amr qilish zaruriyatga erishish vositasi bо`lib chiqadi. U majburiylik subyektlarining xulk-atvoriga davlat ta`sirini о`tkazish imkonining timsoli bо`lib chiqadi.
Huquq normasining mazmuni ma`lum bir shaklda beriladigan eng kо`p uchraydigan shakllardan biri bu qonunchilikning normativ qoidalaridir.
Huquqiy norma va uni mazmuni asosiy belgilarini aniqlar ekanmiz, huquqning barcha qoidalari ham norma hisoblanadimi yoki ularga faqat xulq-atvor qoidalari tegishlimi – degan savol tug`iladi.
Har qanday huquq tizimi qoidalari shunchalik boyki, ularning hammasini ham xulq-atvor qoidalari, ya`ni kishilar о`z faoliyatlarida rioya kilishlari kerak bо`lgan etalon deb bо`lmasa kerak. Bularga ma`lum bir yuridik tushunchalarni, huquq prinsiplarini, huquqni tartibga solishning vazifa va maqsadlarini, yuridik texnika qoidalari kiradi. Qonunchilikning yanada rivojlana borishi manbai xarakteriga ega bо`lgan qoidalarning soni oshishiga sabab bо`ladi. Ular huquq tizimining barkamolligini kо`rsatib, unga mantiqiy izchillik bag`ishlaydi va huquqni qullash faoliyatida bir hillikni ta`minlaydi.
Xulq-atvor qoidalari bо`lmagan qonunchilik normalari turlichadir. Ular haqiqatan ham subyektga xulq-atvorning u yoki bu variantini tavsiya etavermaydi, yuridik ish yechimi asosiga har kim va har vaqt ham kuyilavermaydi. Ammo uning hammasi normativdir va hukm etish xarakteriga ega.
|
| |
REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari

|
REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari
|
bet | 2/29 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 181,09 Kb. | | #229804 | Turi | Referat |
REFERAT
Mavzu: Huquq normalari tushunchasi, belgilari
Bajardi: ______________________
Tekshirdi: ______________________
HUQUQ NORMALARI TUSHUNCHASI, BELGILARI
Reja:
1. Huquq normalari tushunchasi, belgilari va о`ziga xos xususiyatlari.
2. Huquq normalarining turlari.
3. Huquq normalarining tuzilishi.
«Norma» sо`zi, lotinchadan tarjima qilinganda, «qoida», «namuna» ma`nosini anglatadi.
Huquq normasi - davlat tomonidan belgilanadigan, kafolatlanadigan va muhofaza qilinadigan barcha uchun majburiy xulq-atvor qoidalaridir.
Huquq normasi umumiy xulq-atvor qoidasi sifatida:
birinchidan, hayotiy munosabatlardagi tipik, takrorlanib turadigan narsalarni umumlashtirish zarurati natijasida shakllanadi;
ikkinchidan, kо`p marta qо`llashga mо`ljallangan bо`ladi;
uchinchidan, hamisha qandaydir umumiy belgilarga ega bо`lgan shaxslar (harbiy xizmatchilar, vrachlar va sh.k)ga qaratilgan bо`ladi.
Huquq normasi davlat bilan uzviy aloqadordir.
Huquq normasi:
davlatning (xalqning) irodasini aks ettiradi;
davlat tomonidan normativ hujjatlarda shakllantiriladi;
davlatning irodasi sifatida namoyon bо`ladi;
davlat tomonidan muhofaza qilinadi;
davlat nuqtai-nazaridan eng muhim bо`lgan ijtimoiy munosabatlarni mustahkamlaydi.
Huquqning asosiy vazifasi - ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish. Huquq normasi umummajburiy tusga ega. Huquq normasi huquq tizimidagi ilk hujayra hisoblanadi.
Huquq alohida normalar, xulq-atvor qoidalaridan tashkil topgan. Ular birgalikda u yoki bu davlatning huquqiy tizimini tashkil etadi.
Yuridik norma - huquqning birlamchi bosh elementi bо`lib, butun huquqiy tizimning о`zagini tashkil qiluvchi tushunchadir.
Huquqni shakllantirish va uni amalga oshirish, qonun chiqarish, barcha yuridik tushuncha va nazariyalar bevosita yohud bilvosita yuridik normalarga tayanadi.
Yuridik norma (huquqiy norma) – davlat xokimiyat kо`rsatmasi kо`rinishida ifodalangan va ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi umummajburiy qoida.
Huquqiy norma – bu ham meyoriy qoida, lekin belgilangan tarzda shakllantirilgan, ya`ni qonunchilikda ifodalanganligi bilan ajralib turadi. Meyoriy huquqiy qoida huquqning elementidir.
Ijtimoiy meyorlarning bircha sifatlariga ega bо`lgan holda yuridik normalar – ularning davlat bilan bevosita aloqadorligiga ham egadir.
О`zida odamlarning xulq-atvoriga umumijtimoiy va davlat ta`siri xususiyatlarini jamlagan holda, alohida ifodalanish va huquqbuzarliklarda muxofaza etish shakliga ega bо`lgan yuridik normalar tartibga soluvchi imkoniyatlarga egadir.
Huquq normasi qо`yidagi о`ziga xos belgilarga ega;
|
| |
-rasm. SIEMENS - Intellektual interfeyslar. Intellektual kontrollerlar. Intellektual (neyronli) kompyuterlar. Intellektual...

16.5-rasm. SIEMENS firmasining intellektual mexatronika modullari
a- SIMODRIVE POSMO A; b-SIMODRIVE POSMO SI
Yana bir misol tariqasida "Animatics Corp." (AQSh) va "Siemens" (Germaniya) firmalarining harakatlar ketma-ketligi erkin dasturlanadigan bir koordinata bo`yicha boshqariladigan harakatlarni amalga oshiradigan mexatron modullarni aytish mumkin.
16.6-rasm. "Siemens" kompaniyasining intellektual mexatron moduli
16.6-rasmda "Siemens" kompaniyasining intellektual mexatron moduli ko`rsatilgan. Bu modulda kuchli o`zgartirgich va boshqaruv qurilmasi dvigatel bilan bir korpusda konstruktiv birlashtirilgan. Shteker texnikasi yordamida raqamli kirish va diagnostik signallar beriladi, hamda dvigatel va kuchli o`zgartirgichlar bilan elektrik aloqani amalga oshiriladi. Markaziy boshqarish qurilmasi va boshqa modullar bilan aloqa standart shina "Profibus" orqali amalga oshiriladi.
16.7-rasmda valtsovkali birikmalarni bajarish uchun mo`ljallangan IMMning kinematik sxemasi ko`rsatilgan. Valtsovkali birikmalar avtomobillarning zamonaviy elektrjihozli qurilmalarni (elektrbenzonasos, benzinni sepuvchi forsunkalar, o`t oldirish katushkalari)ni yig’ishda qo`llaniladi.
16.7-rasm.Intellektual mexatron modul kinematik sxemasi
1-shar-vintli uzatma; 2-3- silindrik to’g’ri tishliuzatma; 4- shpindel; 5- qattiq kulachokli mufta; 6-7 - silindrik to’g’ri tishli uzatma; 8- qo’zg’aluvchan shlitsali yig’ma birlashma; 9-korpus; 10-quloqchalar; 11-holat datchiklari blokining harakatchan elementi
Modulning chiqish zvenosi bo`lib shar-vintli uzatma xizmat qiladi. Modul ikkita kinematik zanjirdan tarkib topgan: M1 elektrdvigatel va 2-3 to`g’ri tishli silindrik uzatmali gaykani aylantirish zanjiri hamda M2 elektrdvigatel va to`g’ri tishli silindrik uzatmali 6-7 kulachokli mufta va shpindel orqali aylanadigan yuruvchi vint zanjiri. Shesternya 7 ning ichi bo`sh bo`lib, undan shpindelga aylanishlar harakatchan shlitsali birikma 8 orqali uzatiladi. Korpus 9da modulni texnologik jihozga mahkamlash uchun quloqchalar 10 bor. Yuritma elektrdvigatellari vallarining aylanish chastotasini o`lchash uchun BR1 va BR2 taxogeneratorlar ishlatiladi. Yuruvchi vintning o`q bo`yicha holatini hamda shpindelning korpusga nisbatan holatini aniqlash uchun holat datchiklari bloki qo`llaniladi. Bu blokning harakatchan elementi 11 yuruvchi vint uchida joylashtirilgan.
Modul yig’ish uchun kerakli harakatlarni amalga oshiradi:
valtsovka kallakchali shpindelni detal bilan kontaktlashishgacha ilgarilanma harakat;
valtsovkalash vintli va aylanma harakati;
shpindelning ilgarilanma yuqoriga birlamchi holatiga harakati.
Bu harakatlar gayka va vintning aylanish chastotalarini moslashtirish orqali amalga oshiriladi. Harakatning har qaysi bosqichida bu chastotalarni o`zgartirish qonuniyatini aniqlash jarayonni boshqarishning algoritmik ta`minoti vazifasidir.
|
Turizmning Rivojlanish Bosqichlari

SYNERGY: JOURNAL OF ETHICS AND GOVERNANCE
Andijon Davlat Universiteti, Ijtimoiy
Turizm(faoliyat yo´nalishlari bo´yicha) 2
Ushbu maqolada Turizmni rivojlanish bosqichlari va turlari aks ettirilgan.
Maqolada
Mustaqillikdan keyingi davrda qilingan turistik islohotlar va turizmning yangi sohalarga
birlashuvi yozilgan. Turizmga ta´sir etuvchi omillar: tabiiy,
madaniy, siyosiy, huquqiy,
Kalit so´zlar:
Havaskorlik..
Hozirgi zamon xorijiy ilmiy adabiyotlarida "Turizm"
tushunchasini aniqlashga
yondashuvlar mavjud. Bu yondashuvlarni turlicha belgilarga qarab bir necha guruhlarga
bo´lishimiz mumkin:
Turizm odamlarni yo´nalish bo´yicha aniq obyektga tashrif buyurishi
yoki maxsus qiziqishini
qondirish va doimiy yashash joyiga qaytib kelishi
Turizm dam olishni va bo´sh vaqtni o´tkazishning ommaviy shaklidir;
Turistlar "vujudga keltiruvchi" mintaqada doimiy ravishda potentsial iste´molchilarga sayohat
chorlovchi jarayonlari kechadi.
Tranzit so´zining ma´nosi
orqali passajirlar va yuklarni olib o´tish tushiniladi. Turistlar o´z maqsadi sari yo´l olar ekan, bir
muncha vaqt tranzit mintaqa deb ataluvchi mazilgohlarda dam olishlari mumkin. Bu eng avval
bir transportdan boshqa transportga joyi. Tranzit mintaqalari funksiyalaridan
biri shundan
iboratki, turistlarga umumiy ovqatlanish kompaniyalari tomonidan masalan restoran, kafe,
oshxona va shu kabi joylardan xizmatlar ko´rsatiladi.
Qiziqarlisi shundaki
tarixiy obidalar, muzeylar yoki ko´ngilochar joylar bo´lsa turistlar
bu yerlarda bir necha kun
qolsa bo´ladi.
"Destinatsiya" lotincha so´zdan kelib chiqqan bo´lib turar joy ma´nosini anglatadi. Bu atama
XX-asrning 90-yillarida
turizm
Destinatsiya atamasini aniqlashtirish uchun ikki xil yondashuv. Birinchi yondashuvda
destinatsiya ma´lum geografik chegaraga ega territoriya sifatida talqin etiladi.
Ikkinchi
yondashuvda esa destina
Shunday qilib Destinatsiya sayohatchilarni vaqtinchalik bo´lishga jalb etadi. Shunga qaramasdan
Mavzu bo‘yicha muammoli savollar va topshiriqlar

|
Mavzu bo‘yicha muammoli savollar va topshiriqlar
|
bet | 2/2 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 23,77 Kb. | | #247650 |
Bog'liq 3 mavzu ИТМMavzu bo‘yicha muammoli savollar va topshiriqlar:
ilmiy tadqiqot ishini rejalashtirishda uning dolzarbligi nimalarga asosan aniqlanadi?
ilmiy tadqiqot ishining metodologik asoslari va unga mos davlat me’yoriy xujjatlarning uni rejalashtirishda qanday ahamiyat kasb etadi?
ilmiy tadqiqot ishini olib borishda tadqiqotchining shaxsiy kuzatuvlari deganda nimani tushunasiz? Siz o‘z ijodiy faoliyatingiz bo‘yicha «G‘oyalar» nomli daftar yuritasizmi?
ijodiy faoliyatini rejalashtirishdan olingan natijalarning adekvatligini qanday tekshirasiz?
reja bilan loyiha hamda xulosalarda qanday uyg‘unlik bo‘lishi mumkin?
Tadqiqotchiga mavzu materiallaridan ijodiy faoliyatda foydalanishga tavsiyalar:
ilmiy tadqiqot ishini olib borishda davlat hujjatlarini, mazkur soqaning rivojlanishida foydalaniladigan yoki foydalanishi mo‘ljallanadigan ilmiy – metodologik asoslar hamda fan – texnika yutuqlari e’tiborga olinishi lozim;
mavzuga oid ma’lumotlarni axborot ko‘rinishiga keltirish ham ilmiy tadqiqot ishi ni rejalashtirishda o‘z aksini topmog‘i lozim;
ilmiy – nazariy (metologik) tadqiqotlarni olmib borishda ularning natijalarini tadqiqot ob’ektiga adekvatligini tekshirish lozim.
|
| |
About the experience of teaching turkish as a first language

|
About the experience of teaching turkish as a first language
|
bet | 1/2 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 2 Mb. | | #240000 |
Bog'liq Sobirxonova Ziyoda
TURK TILINI BIRINCHI TIL SIFATIDA O‘QITISH TAJRIBASI HAQIDA
ABOUT THE EXPERIENCE OF TEACHING TURKISH AS A FIRST LANGUAGE
Sobirxonova Ziyoda Temurxon qizi,
Alisher Navoiy universiteti Ona tili va
adabiyoti ta’limi fakulteti 3-kurs talabasi
Ilmiy rahbar: Klaraxon Mavlonova (DSc) dotsent
ziyodasobirxonova@gmail.com +998934488177
Annotatsiya. Xorijiy tillarning birinchi til sifatida o‘rgatilishi, ona tilini o‘rgatishdagi xorij tajribalari, O‘zbekistonda ona tilini o‘rgatish usullari va ko‘zlangan maqsadlar ushbu maqolamizda yoritilgan. Xorijda turk tilining 1-til sifatida o‘rgatishdagi metod va usullari, o‘quvchilar ona tillarini o‘rganishlari orqali shakllanishi kerak bo‘lgan ko‘nikma va malakalari, dasrliklarning 4K (to‘rt nutqiy ko‘nikma) asosida shakllantirilgani, Turkiya davlatidagi til o‘qitish metod va topshiriqlari to‘liq tahlilga tortildi, mavzularning yangicha yo‘nalishda berilganligi tadqiq etilib, yangi ma’lumotlar atroflicha o‘rganildi. Turk tili va adabiyot darsliklarining yutuq va kamchiliklari ko‘rib chiqildi.
Kalit so‘zlar: nutqiy kompetensiya, malaka, ko‘nikma, turk tili va adabiyoti, o‘quv dasturi, DTS, nutqiy ko‘nikma, lingvistik ko‘nikma.
Annotation. The teaching of foreign languages as a first language, foreign experiences in teaching the mother tongue, methods of teaching the mother tongue in Uzbekistan and the intended goals are covered in this article. Methods and methods of teaching Turkish as a 1st language abroad, skills and competences that should be formed in students by learning their mother tongue, the formation of textbooks based on 4K, methods and assignments in Turkish language teaching are complete. it was analyzed, it was studied that the topics were given in a new direction, and new information was found and presented. The achievements and shortcomings of Turkish language and literature textbooks were reviewed.
|
| |
Glyukoza katabolizmi va glukoneogenez. Pentozofosfat yo‘lining ahamiyati

|
Glyukoza katabolizmi va glukoneogenez. Pentozofosfat yo‘lining ahamiyati
|
bet | 6/21 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 51,36 Kb. | | #99229 |
Bog'liq 2022 й. Menejment, tibbiy biologiya, tibbiy biomuhandislik va om (1)Glyukoza katabolizmi va glukoneogenez. Pentozofosfat yo‘lining ahamiyati.
Aerob glikoliz – glyukozaning asosiy katabolitik yo’li ekanligi va uning fiziologik ahamiyati.
Glikogenoliz.
Vodorodni sitozoldan mitoxondriyaga o’tkazilishining mokki mexanizlari.
Anaerob glikoliz, tarqalishi va ahamiyati. Spirtli achish.
Glyukoneogenez. Kori va glyukoza-alanin sikli.
Glyukoliz va glyukoneogenezning kalit fermentlari va ularning boshqarilishi.
Glyukoza oksidlanishining pentozfosfat yo’li, ahamiyati.
TMI:
Jigarda glikoliz va glikoneogenezni boshqarilishi.
Katexolaminlar va glyukokortikoidlarning uglevodlar almashinuviga ta’siri
|
3
|
7
|
17-22 oktyabr 2022 yil
|
| |
Fruktoza va galaktoza almashinuvi. Glyukoza gomeostazi, boshqarilishi.
Fruktoza almashinuvi, bolalarda irsiy fruktozemiya.
Galaktoza almashinuvi, irsiy galaktozemiya.
Qonda qand miqdorining boshqarilishi va uni yoshga bog‘liqligi.
Glikoprotein va proteoglikanlar. Ularning karbonsuv qismlari haqida tushuncha.
Amaliy ish: Qonda glyukoza miqlorini glyukometr asbobida va fermentativ usulda biokimyoviy analizatorda o‘lchash.
TMI:
Uglevodlar almashinuvi boshqarilishining buzilishlari
| | | |
3
| | | |
8
|
24-29 oktyabr 2022 yil
|
|
|
| |
Foydalangan adabiyotlar va internet sytlari

|
Foydalangan adabiyotlar va internet sytlari
|
bet | 6/6 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 35,09 Kb. | | #100599 |
Bog'liq Kibir jinoyatFoydalangan adabiyotlar va internet sytlari
Moore, R. (2005) "Cyber crime: Investigating High-Technology Computer Crime, " Cleveland, Mississippi: Anderson Publishing.
↑ Definition, Statistics, & Examples“ (en). Encyclopedia Britannica. Qaraldi: 25-may 2021-yil.
↑ Bossler, Adam M.; Berenblum, Tamar (2019-10-20). „Introduction: new directions in cybercrime research“. Journal of Crime and Justice. 42-jild, № 5. 495–499-bet. doi:10.1080/0735648X.2019.1692426. ISSN 0735-648X.
↑ Definition, Statistics, & Examples | Britannica“ (en). www.britannica.com. Qaraldi: 14-dekabr 2021-yil.
↑ „BUFFETT: This is 'the number one problem with mankind'“. Business Insider. Qaraldi: 17-may 2021-yil.
↑ „Warren Buffett: 'Cyber poses real risks to humanity'“ (en-US). finance.yahoo.com. Qaraldi: 17-may 2021-yil.
↑ „Cyber crime costs global economy $445 billion a year: report“. Reuters (9-iyun 2014-yil). Qaraldi: 17-iyun 2014-yil.
↑ „Cybercrime To Cost The World 80.5 Trillion Annually By 2025“ (en-US). Cybercrime Magazine (4-mart 2018-yil). Qaraldi: 17-may 2021-yil.
↑ „#Cybercrime— what are the costs to victims - North Denver News“. North Denver News (17-yanvar 2015-yil). Qaraldi: 16-may 2015-yil.
↑ Lewis, James (February 2018). „Economic Impact of Cybercrime - No Slowing Down“ (PDF).
↑ „The Global Risk Report 2020“ (PDF). World Economic Forum. 15th Edition-jild. 15–yanvar 2020–yil. 102-bet.
↑ Netherlands. „Less traditional crime, more cybercrime“ (en-GB). Statistics Netherlands. Qaraldi: 17-may 2021-yil.
↑ Gordon, Sarah (25–iyul 2006–yil). „On the definition and classification of cybercrime“. Journal in Computer Virolo
|
| |
1. Statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati. Statistik jadvallarning turlari. Statistik jadvallarni tuzish qoidalari

Mavzu: Statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati.
Reja:
1. Statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati.
2. Statistik jadvallarning turlari.
3. Statistik jadvallarni tuzish qoidalari.
4. Statistik jadvallarni o’qish va tahlil qilish.
5. Statistik ko’rsatkichlarni grafiklarda tasvirlashning ahamiyati.
6. Statistik jadvallar va grafiklardan amaliyotda foydalanish.
7. Statistik ma’lumotlarni tahlil qilishda statistik jadvallar va statistik grafiklardan kompleks foydalanish va uning ahamiyati.
Statistik ma’lumotlarni shunday taqdim etish kerakki, ulardan foydalanish qulay bo’lsin, ularni o’qish va tushunish oson bo’lsin. Ularni taqdim etishning eng kamida 3 ta usuli mavjud: matnda so’z bilan bayon etish, jadval zuhurida va grafiklar orqali tasvirlash.
Ma’lumotlarni so’z bilan matnda bayon etish ko’rinishda yaxshi yo’lga o’xshab tuyulsa ham, ammo sub’ektning mahoratiga, ma’lumotlarni talqin qilishdagi o’ziga xoslikka bog’liq. Bundan tashqari, bu holda ularni har taraflama tushunish, bog’lanishlarini payqash birmuncha og’irlashadi.
1. Statistik jadvallarning mohiyati va ahamiyati..
Jadval statistik ma’lumotlarni yaqqol, ixcham va umumlash-tirib taqdim etish usulidir
Statistik axborotlarni jadvalda ifodalash so’z bilan bayon etishga qaraganda o’rganilayotgan voqealarni ravshan va jozibali qilib tasvirlaydi.
Statistikadagi jadvallar logarifmlik, karra va boshqa jadvallardan tubdan farq qiladi. Ular ijtimoiy - iqtisodiy hayotimiz, turmushimizning turli tomonlarini ta’riflovchi ko’rsatkichlarni yaqqol va ixcham shaklda, o’zaro bog’lanishda ifodalab, umumiy va o’ziga xos xususiyatlarini oydinlashtiradi.
Jadvallar yotiq va tik to’g’ri chiziqlar kesilmalaridan tuzilgan geometrik shakl bo’lib, qator va ustunlardan tarkib topadi. Ularda o’rganilayotgan ob’ektlar va ularning ko’rsatkichlari joylashtiriladi. Har bir qator va ustun o’z nomiga, jadval esa umumiy sarlavhalarga ega bo’lib, bular jadvalning asosiy unsurlari hisoblanadi.
Agarda jadval qatorlari va ustunlari o’z nomlariga hamda umumiy sarlavhaga ega bo’lib, sonlar bilan to’ldirilmagan bo’lsa, u jadval maketi deb ataladi. Har bir jadval qisqa, aniq va tushunarli, shu bilan birga ma’lumotlar ma’nosini oydinlashtiradigan sarlavhaga ega bo’lishi kerak.
Umumiy sarlavhada jadvalda joylashgan sonlarning asosiy ma’nosi ifodalangan bo’lishi va shuningdek, qaysi hudud, qaysi davrga nisbatan olinganligi ko’rsatilgan bo’lishi, shuningdek, o’lchov birligi ham berilgan bo’lishi lozim.
Statistik jadval chuqur ma’noga ega bo’lib, ijtimoiy voqea va hodisalarni ifodalashi bo’yicha uni o’ziga xos mantiqiy gapga o’xshatish mumkin. SHuning uchun har bir statistik jadvalning egasi va kesimi mavjuddir. Har xil ko’rsatkichlar orqali ta’riflanayotgan statistik to’plam jadvalning egasi, ko’rsatkichlar esa jadvalning kesimi hisoblanadi. Jadvalning egasi, odatda, jadvalning chap qismida, kesimi esa o’ng tomonida bo’ladi. Lekin ular aksincha joylanishi ham mumkin (jadval 4.1 ga qaralsin).
|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi

|
Sut va sut maxsulotlari texnologiyasi
|
bet | 1/9 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 1,02 Mb. | | #102791 |
Bog'liq (Ro\'ziboyeva)SUT VA SUT MAHSULOTLARI TEXNOLOGIYASI
TOSHKENT KIMYO-TEXNOLOGIYA INSTITUTI YANGIYE R FILIALI NOORGANIK MODDALAR KIMYOVIY TEXNOLOGIYASI FAKULTETI S 601-21-KT GURUH TALABASI RO‘ZIBOYEVA FERUZANING OZIQ-OVQAT TEXNOLOGIYASI ASOSLARI FANIDAN MUSTAQIL ISHI
SUT VA SUT MAXSULOTLARI TEXNOLOGIYASI: REJA:
SUT texnologiyasi.
Achitilgan sut mahsulotlari texnologiyasi.
Sariyog’ texnologiyasi.
Pishloq texnologiyasi .
Bolalar ovqatlanishi uchun sutli mahsulotlar texnologiyasi.
Sut texnologiyasi:
SUT-Juda qimmatli oziq-ovqat maxsuloti hisobladi.U dispers muhit (plazma-mineral tuzlar va sut qandining eritmasi), kolloid faza (oqsil va tuzlar) va kichik dispers faza (sut yog’i) dan tashkil topgan. Sutning tarkibida o’rtacha 3,8% yog’i, 4,7% sut qandi, 3,3% oqsil, 0,7% mineral moddalar va 87,5% suv mavjut. Bolalarning sog’lom bo’lishi,ularning aqliy va jismoning jihatdan rivojlanishi uchun sut va sut mahsulotlarning ahamiyati juda katta ekanligini hakimlar va olimlar ilmiy jihatdan isbotlaganlar.Shuning uchun yoshavlodni bunday mahsulotlar bilan ta’milash ularning kuchli va aqlan sog’lom bo’lib o’sib, mamlakatimiz taraqqiyotiga hissa qo’shishlariga qaratilgabn muhim vosita deb qarash mumkin.
SUT MAHSULOTLARNI ISHLAB CHIQARISH:
Sut va sut mahsulotlari ishlab chiqarish sanoati sut va pishloq mahsulotlari, sarig’yog’ va konservalari ishlab chiqarish kabi asosiy tarmoqlarga ega.Sut mahsulotlari ishlab chiqarish tarmog’I aholini turli pasterizatsalangan va sterilizatsiyalangan sut va qaymoq,achitilgan sut mahsulotlari,sariyog’,pishloq,muzqaymoq bilan ta’minlaydi.Oxirgi yillarda sut va sut mahsulotlarining yangi assortimentini ishlab chiqarishga e’tibor berilmoqda.Buning uchun sut mahsulotlari ishlab chiqarish korxonalarini rekonstruksiyalash,ularni yangi,takomillashgan texnika va texnologiyalar bilan boyitishga qaratilgan amaliy ishlar olib borilmoqda.Sut va sut mahsulotlari ishlab chiqarish texnologiyasini rivojlantirish –yangi fizik usullarini qo’llash yo’li bilan amalga oshirilmoqda.
|
| |
Birinchidan - O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja

|
O’zbekiston respublikasida davlat shaklining o’ziga xos xususiyatlari reja
|
bet | 3/29 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 181,09 Kb. | | #229804 | Turi | Referat |
Birinchidan, jamiyat, shaxs yoki ijtimoiy guruh uchun kadr qimmatli bо`lgan eng muhim ijtimoiy munosabatlarni о`zida aks ettiradi. Bunda adolat va erkinlik g`oyalari bilan belgilanadigan normadagi ijtimoiy munosabatlar – birinchi galda idrok etish va qonuniy mustahkamlash predmeti bо`ladilar.
Zararli, noxush ijtimoiy xulq atvor ham normalarda aks etadi, lekin о`z о`zidan emas, balki nizoli vaziyatlarni tartibga solish vositasi bilan aks etadi. Yuridik normalarda ijtimoiy vokelik, uning yо`nalishlari va rivojlanish istiqbollarini aks ettirishning murakkabligi, xatto nobop normalar qabul qilishga olib kelishi mumkin. Huquqda ijtimoiy voqelikni aks ettirish subyekti bо`lib davlat huquq ijodkor organlarining faoliyatini ilmiylik prinsiplariga har doim ham asoslanavermasligi hato normalar paydo bо`lishiga sabab bо`ladi.
Huquqiy normalarda aks ettiriladigan ijtimoiy munosabatlarning muhimligi darajasi normaning qonunchilik iyerarxik pogonasida egallagan о`rnini belgilaydi. Eng muhim ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi normalar yuridik jihatdan katta ahamiyatga ega bо`lgan normativ huquqiy hujjatlar bо`lgan konstitusiyalarda, konstitusiyaviy qonunlarda ifodalanadi.
Ikkinchidan, huquq normasi tartibga soluvchi ijtimoiy munosabatlarning modeli sifatida namoyon bо`ladi.
Modellashtirish – bu ongda ijtimoiy reallikning analogini tiklash yо`li bilan tabiiy va ijtimoiy hodisalarni idroq etish jarayonidir. Qonun chiqaruvchi ongida shakllantirilgan xudq-atvorning namunaviy variantlari, ijtimoiy hodisalar haqidagi tasavvurlar modeli shaklida ifodalanadi.
Modelni ifodalash vositalari turli-tuman: tabiiy tillar, formulalar, konstruksiyalar, raqamlar va hokozalar.
Huquqiy norma faqat xulk-atvor emas, balki ijtimoiy munosabatlarning holati, ularning xususiyatlari, obyekti va subyekti tarkiblarini ham muvofiqlashtiradi. Bu holda u huquqiy holat va tushunchalar, huquqiy tartibga solish chegaralari, metodlari, prinsiplari haqida, huquqiy muvofiqlash va huquqiy zidlik, huquqiylik va nohuquqiylik haqida ma`lumot beradi. Ijtimoiy munosabatlar sifatida normativ-huquqiy hujjatda mustahkamlangan yuridik normalar ijtimoiy voqealikning huquqiy vositachilikdagi tо`laroq ifodasini aks ettiradi. Aynan shuning uchun ham har qanday davlat va davrning qonunchilik yodgorliklarini о`rganish – davlat, jamiyat va davr hayoti, turmushi va huquqi haqida kо`pgina ishonchli axborotlar beradi. О`zidagi mavjud axborot va ijtimoiy munosabatlarni modellashtirishda alohida xarakter kasb etishi tufayli huquq normasi ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish xossasiga egadir. Ijtimoiy munosabatlarni aks ettirar ekan, huquq normasi shu sababdan mazmunga ega bо`ladi va uning ifodalanishi о`ziga xos shaklga egadir.
|
| |