nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Xrom(Cr) - Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning...

|
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
bet | 7/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliXrom(Cr) - Xrom(Cr)
- Xrom (yun. chroma — rang , boʻyoq, birikmalari yorqin rangli boʻlgani uchun, lot. Chromium), Cr — Mendeleyev davriy sistemasining VI guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib rakami 24, atom massasi 51,996. Xrom (kimyoviy element)ning 4 ta barqaror izotopi mavjud: 50Cr (4,31%), 52Cr (83,76%), 53Cr (9,55%) va 54Cr (2,38%). Xrom (kimyoviy element)ning sunʼiy radioaktiv izotoplaridan eng muhimi 51Cr (T1/2=27,8 kun).
- Xrom (kimyoviy element)ni dastlab fransuz kimyogari Xrom (kimyoviy element)Voklen 1797 y. tabiiy qoʻrgʻoshin (II)xromat — krokoit (PbCrO4) minerali tarkibidan topgan. Sof Xrom (kimyoviy element)ni Bunzen xrom (I)xlorid eritmasini elektrolizlab olgan.
Xossalari - Xossalari
- Xrom – oq yaltiroq metall, qattiq, mo’rt. U qaytaruvchi, 2 tadan 6 tagacha elektron beradi. Shuning uchun kimyoviy reaksiyalarda sharoitiga qarab +2, +3 va +6 oksidlanish darajasiga ega bo’ladi.
- Xrom kislorod bilan xona temperaturasida oksidlanmaydi. Ftor bilan oson reaksiyaga kirishadi. Temperatura ta’sirida oltingugurt, kremniy va brom bilan ta’sirlashadi. Maydalangan holda suvni parchalaydi.
- 2Cr + 6H2O =2Cr(OH)3 + 3H2O
- Suyultirilgan HCl da erib va H2SO4 da erib, xrom +3 tuzlariga aylanadi:
- 2HCl + Cr = CrCl2 + H2
- 4HCl + 4CrCl2 + O2 = 4CrCl2 + 2H2O
- HNO3, zar suvida ( 1:3 HNO3 va HCl ) oddiy temperaturada zar suvini passivlashtiradi. Lekin HCl da uzoq vaqt qaynatilsa vodorod ajraladi. Keyin bu reaksiya sovuqda ham davom etadi. Passivlangan xrom o’zini nodir metallga o’xshab tutadi,
Xromning olinishi. Sof metallni alyuminlotermiya usuli bilan olish mumkin. - Xromning olinishi. Sof metallni alyuminlotermiya usuli bilan olish mumkin.
- 2Al + Cr2O3 = Al2O3 + 2Cr + 456 kJ
- 2Cr2O3 + 3Si = 2SiO2 + 4Cr
- Fe(CrO2)2 + 4C = 4CO + Fe + 2Cr
- Laboratoriyada xrom olish uchun temir xromitdan dastlab xrom (III)- oksid olinadi. Buning uchun xromli temirtosh kislorod va soda bilan suyuqlantiriladi. Keyin natriy xromatdan uglerod yordamida xrom (III)-oksidi olinadi.
- 4Сr2FeO4 + 7O2 + 8Na2CO3 = 8Na2CrO4 + 2Fe2O3 + 8CO2
-
- 3C + 2Na2CrO4 =3CO + 2Na2O +Cr2O3
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
Qo’llanilishi - Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning...

|
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
bet | 9/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliQo’llanilishi. Kaliy dixromat terichilik, tekstil, lak bo’yoq va farmatsevtika sanoatida ishlatiladi. Qo’rg’oshin xromat sariq bo’yoq tayyorlashda ishlatiladi. Kaliy dixromat va konsentrlangan sulfat kislota tehg miqdorda aralashtirilsa, xrompik deyiladi. Bu aralashma bilan kimyoviy idishlarni yuviladi - Qo’llanilishi. Kaliy dixromat terichilik, tekstil, lak bo’yoq va farmatsevtika sanoatida ishlatiladi. Qo’rg’oshin xromat sariq bo’yoq tayyorlashda ishlatiladi. Kaliy dixromat va konsentrlangan sulfat kislota tehg miqdorda aralashtirilsa, xrompik deyiladi. Bu aralashma bilan kimyoviy idishlarni yuviladi
Temir - Temir
- Temir eng ko’p tarqalgan kimyoviy elementlardan biri hisoblanadi. Uning yer qobig’idagi miqdori 5% (massa) ga boradi. U tuproq, har xil minerallar, gemoglobin, xlorofil tarkibida bo’ladi. Temirni kometalarda, saturn xalqasida va quyoshda borligi aniqlangan. Temir erkin holda meteoritlar tarkibida uchraydi.
- Temirning eng muhim rudalari
- Magnitli temirtosh yoki magnetit Fe3O4 ,bunda temirning miqdori 73 % ga boradi.
- Qizil temirtosh - Fe2O3(60%) va qo’ng’ir temirtosh -Fe2O3 *nH2O (60%). Temir shpatlari ham ma’lum
Fizik xossalari. Kimyoviy toza temir oq kumushsimon metall. U alyuminiydan bir oz qattiqroq.Oltin va kumushga nisbatan yumshoq. Agar motorni yakori toza temirdan yasalsa uning quvvati kremniyli temirga qaraganda 2 marta ortishi aniqlangan. - Fizik xossalari. Kimyoviy toza temir oq kumushsimon metall. U alyuminiydan bir oz qattiqroq.Oltin va kumushga nisbatan yumshoq. Agar motorni yakori toza temirdan yasalsa uning quvvati kremniyli temirga qaraganda 2 marta ortishi aniqlangan.
- Temirni to’rtta allotropik shakl o’zgarishlari ma’lum. Bularga alfa, betta va gamma temirlar kiradi. Alfa temir 769o C gacha , betta temir esa 910 oC gacha , gamma temir 1400 oC va sigma (4 shakl o’zgarish) 1510 oC gacha mavjud. Agar temir tarkibida C,Si? Mn bo’lsa ular aralash holida bo’ladi.
- Toza temir suyuqlanish temperaturasi 1539oC lekin 600oC da yumshoq bo’lib qoladi. 1000o C da sim qilib cho’zilishi va bir-biriga ulanishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari - bet 13

|
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
bet | 13/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliMis (P)nitrat, Cu(NO3)2havorang gifoskopik kristall modda. Suvda, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Suvli eritmalaridan 3, 6, va 9 molekula suvli kristallogidratlar koʻrinishida kristallanadi. 1,5 va 2,5 molekula suvli kristallogidratlari ham maʼlum. Mis ishlab chiqarishda, misli katalizator va fungitsit sifatida, matolarni boʻyashda ishlatiladi. - Mis (P)nitrat, Cu(NO3)2havorang gifoskopik kristall modda. Suvda, organik erituvchilarda yaxshi eriydi. Suvli eritmalaridan 3, 6, va 9 molekula suvli kristallogidratlar koʻrinishida kristallanadi. 1,5 va 2,5 molekula suvli kristallogidratlari ham maʼlum. Mis ishlab chiqarishda, misli katalizator va fungitsit sifatida, matolarni boʻyashda ishlatiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
Web-elementary - bet 10

10. Tasvir chizish maydonida yarim aylana chizishbuyrug'i ?
A) maydon_nomi.arc(x,y,r,0,2*Pi,false)
B) maydon_nomi.arc(x,y,r,0,Pi,false)
C) maydon_nomi.rect(x,y,x,y)
D) maydon_nomi.fillStyle
11. Tasvir chizish maydonida chizilgan shakllar ichki rangini o'zgartirish buyrug'i ?
A) maydon_nomi.figureStyle
B) maydon_nomi.fonStyle
C) maydon_nomi.strokeStyle
D) maydon_nomi.fillStyle
12. Tasvir chizish maydonida chiziqlar chizish buyrug'i ?
A) maydon_nomi.fill()
B) maydon_nomi.stroke()
C) maydon_nomi.line()
D) maydon_nomi.figure()
13. Tasvir chizish maydonida shakllar ichini bo'yash buyrug'i ?
A) maydon_nomi.fill()
B) maydon_nomi.stroke()
C) maydon_nomi.line()
D) maydon_nomi.figure()
14. Tasvir chizish maydonida matnni sozlash buyrug'i ?
A) maydon_nomi.font()
B) maydon_nomi.text()
C) maydon_nomi.stroke()
D) maydon_nomi.fill()
15. Tasvir chizish maydonida matnni sozlash buyrug'i ?
A) maydon_nomi.textBaseline
B) maydon_nomi.textAlign
C) maydon_nomi.strokeStyle
D) maydon_nomi.strokeText()
JAVOBLARNI TEKSHIRISH
QAYTADAN BOSHLASH
Mustaqil bajarish uchun amaliy loyiha.
Mustaqil bajarish uchun amaliy loyiha.
1) Yangi .html faylni yaratib, uning ichida O'zbekiston Respublikasi bayrog'ini rastr
grafika usulida chizing
tasvir chizish uchun rastr soha yarating
ikkita qizil chiziqlar chizing
ikkita to'rtburchaklarni yarating va ichini ko'kdan->yashilga
grandient rang bilan
bo'yang
uchta tilda respublika nomini yozing
Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq

|
Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq
|
bet | 4/6 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 307,2 Kb. | | #269936 |
Bog'liq 3-tajriba E va S2 SIRTQI2. Laboratoriya ishini bajarish uchun topshiriq.
2.1. Mikrosxemaning uzatish va kirish xarakteristikalarini o‘lchash.
2.1.1. K155ЛА3 mikrosxemada mavjud to‘rtta 2 YoKI - EMAS elementlarning ixtiyoriy biridan foydalanib, 5.14.3 – rasmda keltirilgan sxemani yig‘ing (misol tariqasida bir sxemaning chiqishlari tartibi keltirilgan).
5.14.3 – rasm. O‘lchash sxemasi.
IMS kirishlaridan biriga kirish kuchlanishi bering, ikkinchisiga (ishlatilmayapganiga) esa manbaning “+” qutbini ulang. E1 kirish kuchlanishini 0...5 V oralig‘da o‘zgartirib borib kirish IKIR=f(UKIR) hamda uzatish xarakteristikasini UChiq=f(UKIR) o‘lchang. O‘lchash natijalarini jadvalga kiriting.
2.1.2. UKIR=U0 ≈ 0,4 V bo‘lganda va UKIR=U1 2,4 V bo‘lganda mos ravishda iste’mol I0ist. va I1ist. toklarini o‘lchang (U0 va U1 sath qiymatlari pasport ko‘rsatmalaridan olinadi).
2.2. Mikrosxema yuklama qobiliyatini o‘lchash.
Oldingi bandda tadqiq etilgan sxemadan foydalaning. IMS kirishiga pasport ko‘rsatmasidagi mantiqiy nol qiymatini Ukir=0,4 V bering. IMS chiqishiga yuklama qarshiliklari: RYu=10k Om, 1 kOm, 470 Om, 100 Om berib, yuklama chiqish xarakteristikasini UChiq=f(RYu) o‘lchang.
2.3. Mantiqiy mikrosxema tezkorligini tadqiq etish.
5.14.4 – rasmda keltirilgan sxemani yig‘ing. O‘lchashni osonlashtirish maqsadida kechikish vaqtini uzaytirish maqsadida to‘rtta mikrosxema ketma – ket ulangan (olingan natijani to‘rtga bo‘lish kerakligi yoddan ko‘tarilmasin).
Kirish (A nuqta) va chiqish (B nuqta) ga ostsillografni ulang. Bu vaqtda IMS chiqishiga ostsillograf pultida o‘rnatilgan kuchlanish bo‘luvchisi 1:10 orqali ulanishi kerak. Bu holat ulanish kabeli sig‘imi va ostsillograf ta’sirini 10 marotabaga kamaytirishga imkon beradi. (Kirish zanjiri past Omli bo‘lgani uchun, bu yerda bu holat talab etilmaydi).
Kirishga amplitudasi 5 V va chastotasi 1 kHz bo‘lgan to‘g‘ri burchakli impulslar beriladi. Oldi va orqa frontlarning kechikish vaqtlarini (t0,1kech , t1,0kech) aniqlang.
5.14.4 – rasm. O‘lchash sxemasi.
|
| |
Metallik уaltirоg‘i , odatda kulrang tus va shaffof emaslik barcha metallar uchun xos xususiyatdir, bu erkin elektronlarning borligi bilan bog‘liq

|
Metallik уaltirоg‘i , odatda kulrang tus va shaffof emaslik barcha metallar uchun xos xususiyatdir, bu erkin elektronlarning borligi bilan bog‘liq
|
bet | 2/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliMetallik уaltirоg‘i , odatda kulrang tus va shaffof emaslik barcha metallar uchun xos xususiyatdir, bu erkin elektronlarning borligi bilan bog‘liq. - Metallik уaltirоg‘i , odatda kulrang tus va shaffof emaslik barcha metallar uchun xos xususiyatdir, bu erkin elektronlarning borligi bilan bog‘liq.
- Metallarning elektr o ‘tkazuvchanligi yaxshiligi ularda erkin elektronlar borligi bilan tushuntiriladi; bu elektronlar ozgina potensiallar ayirmasi ta’sirida ham manfiy qutbdan musbat qutbga tomon harakat qiladi.
Temperatura ko‘tarilishi bilan atomlarning (ionlarning) tebranishi kuchayadi, bu esa elektronlarning bir yo‘nalishda harakatlanishini qiyinlashtiradi va bu bilan elektr o‘tkazuvchanlikning kamayishiga olib keladi. Past temperaturalarda esa, aksincha, tebranma harakat juda kamayib ketadi va elektr o‘tkazuvchanlik keskin ortadi. Kumush bilan misning elektr o‘tkazuvchanligi eng katta. Ulardan keyin oltin, aluminiy, temir keladi. Mis bilan birgalikda aluminiydan ham elektr simlar tayyorlanadi - Temperatura ko‘tarilishi bilan atomlarning (ionlarning) tebranishi kuchayadi, bu esa elektronlarning bir yo‘nalishda harakatlanishini qiyinlashtiradi va bu bilan elektr o‘tkazuvchanlikning kamayishiga olib keladi. Past temperaturalarda esa, aksincha, tebranma harakat juda kamayib ketadi va elektr o‘tkazuvchanlik keskin ortadi. Kumush bilan misning elektr o‘tkazuvchanligi eng katta. Ulardan keyin oltin, aluminiy, temir keladi. Mis bilan birgalikda aluminiydan ham elektr simlar tayyorlanadi
O‘tkazuvchanligi bor metallmaslarda temperatura ko'tarilishi bilan o'tkazuvchanlik ortadi, bunga sabab kovalent bog'lanishlarning uzilishi hisobiga erkin elektronlar sonining ko£payishidir. Past temperaturalarda esa metallmaslar erkin elektronlari yo‘qligi sababli tok o£tkazmaydi. Metallar bilan metallmaslarning fizikaviy xossalaridagi asosiy farq ana shundadir. - O‘tkazuvchanligi bor metallmaslarda temperatura ko'tarilishi bilan o'tkazuvchanlik ortadi, bunga sabab kovalent bog'lanishlarning uzilishi hisobiga erkin elektronlar sonining ko£payishidir. Past temperaturalarda esa metallmaslar erkin elektronlari yo‘qligi sababli tok o£tkazmaydi. Metallar bilan metallmaslarning fizikaviy xossalaridagi asosiy farq ana shundadir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Metallik уaltirоg‘i , odatda kulrang tus va shaffof emaslik barcha metallar uchun xos xususiyatdir, bu erkin elektronlarning borligi bilan bog‘liq
|
Texnikada ishlatilishi - Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir...

|
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
bet | 8/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliTexnikada ishlatilishi. Po’lat ishlab chiqarish sanoati xrom ishlatiladigan 1-2% Cr tutgan po’latlarqattiq va mustahkam bo’ladi. Po’latda 12% xrom bo’lganda zanglamaydigan po’lat hosil bo’ladi. Xrom metal buyumlarni qoplashda ishlatiladi. Masalan, el –tiral, nixrom, xromal. - Texnikada ishlatilishi. Po’lat ishlab chiqarish sanoati xrom ishlatiladigan 1-2% Cr tutgan po’latlarqattiq va mustahkam bo’ladi. Po’latda 12% xrom bo’lganda zanglamaydigan po’lat hosil bo’ladi. Xrom metal buyumlarni qoplashda ishlatiladi. Masalan, el –tiral, nixrom, xromal.
- Terichilik sanoatida xrom tuzlaridan pishiq xromli terilar olishda ishlatiladi. Cr3+ birikmalari barqaror.
- Ishqoriy muhitda Cr3+ ----- Cr6+
- Cr3+ – yashil va ko’k binafsha
- Cr6+ – sariq (xromatlar)
- Cr6+– jigarrang (bixromat)
-
- CrO – qora kukun
- Cr(OH)2 – sariq rangli
- CrCl2 – rangsiz kristall suvda eriydi.
- Cr2O3 – xromli oxra, yashil rangli kukun t=19000C
Xrom (III) – oksidini soda yoki ishqorlar bilan suyuqlantirish natijasida meta- va ortoxromatlar hosil bo’ladi. - Xrom (III) – oksidini soda yoki ishqorlar bilan suyuqlantirish natijasida meta- va ortoxromatlar hosil bo’ladi.
- CrCl3 + 3NaOH = Cr(OH)3 + 3NaCl
- Cr(OH)3 + 3HCl =CrCl3 + 3H2O
- Cr(OH)3 + 3NaOH = Na3Cr(OH)6
- HCrO2 – metoxromitlar
- H3CrO3 – ortoxromitlar
- Cr2O3+ 2NaOH = 2NaCrO2 + H2O
- Cr2O3+ 6NaOH = 2Na3CrO3 + 3H2O
Xrom (III) gidroksidi kuchli oksidlovchilar ta’sirida ishqoriy muhitda Cr+6 birikmalariga o’tadi. - Xrom (III) gidroksidi kuchli oksidlovchilar ta’sirida ishqoriy muhitda Cr+6 birikmalariga o’tadi.
- 2Na3[Cr(OH)6] + 3Br2 + 4NaOH = 2Na2CrO4 + 6NaBr + 8H2O
- [Cr(OH)6]3- + 2OH- - 3e = CrO42- +4H2O
- Br2 + 2e = 2Br-1
-
- Na3[Cr(OH)6] o’rniga Cr(OH)3 ni olish mumkin
- Xrom birikmalaridan Cr+3 kationi ko’k rangli xrom (III) sulfat, xrom (III) nitrat,xrom (III)xlorid , xrom (III) anion holda bo’lsa, yashil rangli bo’ladi. Masalan, natriy xromit, kaliy xromit.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Metallarning fizik va kimyoviy xossalari. Metallarning aktivlik qatori. Xrom,Temir va Misning fizik-kimyoviy xossalari
|
Metallarning kislotalar bilan o‘zaro ta’siri oksidlanish-qaytarilish jarayonidir. Vodorod ioni oksidlovchi bo'lib, metalldan elektronni biriktirib oladi

|
Metallarning kislotalar bilan o‘zaro ta’siri oksidlanish-qaytarilish jarayonidir. Vodorod ioni oksidlovchi bo'lib, metalldan elektronni biriktirib oladi
|
bet | 5/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliMetallarning kislotalar bilan o‘zaro ta’siri oksidlanish-qaytarilish jarayonidir. Vodorod ioni oksidlovchi bo'lib, metalldan elektronni biriktirib oladi: - Metallarning kislotalar bilan o‘zaro ta’siri oksidlanish-qaytarilish jarayonidir. Vodorod ioni oksidlovchi bo'lib, metalldan elektronni biriktirib oladi:
- Ca - 21 = Ca2+ 2H+ + 2e = H, Ca + 2H + = C a 2+ + H
- Metallarning aktivligi kamroq metallar tuzlarining suvdagi eritmalari bilan o ‘zaro ta’sirini ushbu misolda ko'rsatish mumkin:
- Ni + CuS04 = NiS04 + Cu Ni - 2 eT= Ni2+ | 1 Cu2+ +2F= Cu 2
- Bu holda elektronlar aktivroq metall (Ni) atomlaridan ajraladi va aktivligi kamroq metall ionlariga (Cu2+) birikadi. Aktiv metallar suv bilan reaksiyaga kirishadi, bunda suv oksidlovchi bo‘ladi.
Masalan: - Masalan:
- Na-e = Na+ 2H20 + 2F= H2 + 20НГ 2Na + 2H20 = 2Na+ + 20H“ + H2 T
- Gidroksidlari amfoter bo‘lgan metallar, odatda, kislotalarning eritmalari bilan ham, ishqorlarning eritmalari bilan ham reaksiyaga kirishadi. Masalan:
- Be + 2HC1 = BeCl2 + H2 T Be + 2NaOH + 2H20 = Na2[Be(OH)4] + H2 t
Shunday qilib, metallarning metallmaslar, kislotalar, aktivligi kamroq metallar tuzlarining eritmalari, suv va ishqorlar bilan o‘zaro ta’siri ularning asosiy kimyoviy xossasi — qaytaruvchilik xususiyatini tasdiqlaydi. - Shunday qilib, metallarning metallmaslar, kislotalar, aktivligi kamroq metallar tuzlarining eritmalari, suv va ishqorlar bilan o‘zaro ta’siri ularning asosiy kimyoviy xossasi — qaytaruvchilik xususiyatini tasdiqlaydi.
- Metallar bir-biri bilan ham kimyoviy birikmalar hosil qilishi mumkin. Ularning umumiy nomi — intermetall birikmalar yoki intermetallidlar. Bularga ba’zi metallarning surma bilan hosil qilgan birikmalari misol bo‘la oladi: Na2Sb, Ca3Sb2, NiSb, Ni4Sb, FeSb (x= 0,72-0,92). Ularda ko'pincha metallmaslar bilan hosil qilgan birikmalariga xos bo'lgan oksidlanish darajasiga rioya qilinmaydi. Odatda, bular bertollidlar bo'ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Metallarning kislotalar bilan o‘zaro ta’siri oksidlanish-qaytarilish jarayonidir. Vodorod ioni oksidlovchi bo'lib, metalldan elektronni biriktirib oladi
|
Metallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom (shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan oson kesish mumkin

|
Metallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom (shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan oson kesish mumkin
|
bet | 4/13 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 416,76 Kb. | | #142201 |
Bog'liq Taqdimot.guliMetallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom (shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan oson kesish mumkin. - Metallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom (shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan oson kesish mumkin.
- Metallar kristall tuzilishli bo‘ladi. Ularning ko‘pchiligi kubsimon panjara hosil qilib kristallanadi
Metallarning kimyoviy xossalari - Metallarning kimyoviy xossalari
- Metallarning atomlari valent elektronlarini ancha oson beradi va musbat zaryadlangan ionlarga aylanadi. Shuning uchun metallar qaytaruvchilar hisoblanadi. Ularning asosiy va eng umumiy kimyoviy xossasi ana shundan iborat.
Ravshanki, metallar qaytaruvchilar sifatida turli xil oksidlovchilar bilan, jumladan, oddiy moddalar, kislotalar, aktivligi kamroq bo‘lgan metallarning tuzlari va ba’zi boshqa birikmalar bilan reaksiyalarga kirishadi. Metallarning galogenlar bilan hosil qilgan birikmalari galogenidlar, oltingugurtli birikmalari — sulfidlar, azotli birikmalari — nitridlar, fosforli birikmalari — fosfidlar, uglerodli birikmalari — karbidlar, kremniyli birikmalari — silitsidlar, bromli birikmalari — bromidlar, vodorodli birikmalari —gidridlar deyiladi va h.k. Bu birikmalarning ko‘pchiligi yangi texnikada muhim sohalarda ishlatiladi. Masalan, metallarning boridlaridan radiotexnikada, shuningdek, yadro texnikasida neytronli nurlanishni rostlovchi va undan muhofaza qiluvchi materiallar sifatida foydalaniladi. - Ravshanki, metallar qaytaruvchilar sifatida turli xil oksidlovchilar bilan, jumladan, oddiy moddalar, kislotalar, aktivligi kamroq bo‘lgan metallarning tuzlari va ba’zi boshqa birikmalar bilan reaksiyalarga kirishadi. Metallarning galogenlar bilan hosil qilgan birikmalari galogenidlar, oltingugurtli birikmalari — sulfidlar, azotli birikmalari — nitridlar, fosforli birikmalari — fosfidlar, uglerodli birikmalari — karbidlar, kremniyli birikmalari — silitsidlar, bromli birikmalari — bromidlar, vodorodli birikmalari —gidridlar deyiladi va h.k. Bu birikmalarning ko‘pchiligi yangi texnikada muhim sohalarda ishlatiladi. Masalan, metallarning boridlaridan radiotexnikada, shuningdek, yadro texnikasida neytronli nurlanishni rostlovchi va undan muhofaza qiluvchi materiallar sifatida foydalaniladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Metallar qattiqligi jihatdan bir-biridan farq qiladi. Eng qattiq metall — xrom (shishani qirqadi), eng yumshoqlari — kaliy, rubidiy va seziy. Ularni pichoq bilan oson kesish mumkin
|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 47/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Алфред В. Ахо., Джон Э. Хопкрофт, Джефри Д. Ульман. Структура данных и алгоритмы//Учеб.пос., М. : Изд.дом: "Вильямс", 2000, - 384 с.
Бакнелл Джулиан М. Фундаментальные алгоритмы и структуры данных в Delphi//СПб: ООО «ДиаСофтЮП», 2003. 560с.
Роберт Седжвик. Фундаментальные алгоритмы на C++. Анализ, Структуры данных, Сортировка, Поиск//К.: Изд. «ДиаСофт», 2001.- 688 с.
Динман М.И. С++. Освой на примерах//СПБ.:БХВ-Петербург, 2006,
384.
Шилдт, Герберт. Полный справочник по С#//М. : Изд. дом
"Вильямc", 2004, 752 с.
Вирт Н. Алгоритмы и структуры программы//М., Мир, 1985.
Лойко В.И. Структуры и алгоритмы обработки данных. Учебное пособие для вузов.- Краснодар: КубГАУ. 2000. - 261 с., ил.
Knuth, D. E. (1968). The Art of Computer Programming Vol. I: Fundamental Algorithms, Addison – Wesley, Reading, Mass. (Русский перевод: Кнут Д. Искусство программирования для ЭВМ. Том 1: Основные алгоритмы. – М., «Мир», 1976. Русский перевод переработанного издания: Кнут Д. Искусство программирования. Том 1: Основные алгоритмы. – М., Издательский дом «Вильямс», 2000.)
Джон Бентли. Жемчужины программирования. СПб.: Питер, 2002.-272 с.
Акбаралиев Б.Б. Конспект лекций по курсу “Маълумотлар тузилмаси ва алгоритмлар” для студентов по специальности 5521900 “Информатика и информационные технологии”, Ташкент, 2008 г.
Акбаралиев Б.Б. Методические указания к лабораторным работам по курсу “Маълумотлар тузилмаси ва алгоритмлар” для студентов по
специальности 5521900 “Информатика и информационные технологии”, Ташкент, 2008 г.
Xudoyberdiyev M.X., Akbaraliyev B.B. “Ma‟lumotlat tuzilmasi va algoritmlar” fanidan amaliy mashg„ulotlar uchun topshiriqlar (uslubiy ko„rsatmalari bilan). Toshklent, 2013 y.
|
| |
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya - bet 14

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 14/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Navbat
Navbat bu FIFO (First In - First Out - "birinchi kelgan – birinchi ketadi"), shunday o„zgaruvchan uzunlikdagi ketma-ketlik, ro„yhatki, unda tuzilmaga elementlar faqat bir tomondan, ya‟ni navbatning oxiridan qo„shiladi va elementlarni tuzilmadan chiqarish boshqa tomondan, ya‟ni navbat boshidan amalga oshiriladi. Navbat ustida bajariladigan asosiy amallar
yangi elementni qo„shish,
elementni chiqarib tashlash,
uzunligini aniqlash,
navbatni tozalash.
Navbatni statik xotirada vektor ko„rinishida ifodalashda 2 ta parametr, ya‟ni navbat boshini (navbatning 1-elementini) va oxirini (navbatning oxirgi elementini) ko„rsatuvchi ko„rsatkichlar olinadi (2.1-rasm).
chiqish kirish
Navbat boshi
R=9
Navbat oxiri
2.1-rasm. Navbat tuzilmasi
Navbatga yangi element kiritilayotganda navbat oxiri ko„rsatkichi ko„rsatayotgan adresga yoziladi va shundan keyin navbat oxiri ko„rsatkichi bittaga oshiriladi. Navbatdan elementni o„chirishda navbat boshi ko„rsatkichi ko„rsatayotgan adresdagi element o„chiriladi va shundan keyin bu ko„rsatkichning qiymati bittaga oshiriladi. Navbatga elementlar kiritilganda navbat oxiri ko„rsatkichi shu navbat uchun ajratilgan xotira sohasining oxiriga yetib qoladi. Bunda navbat to„lgan hisoblanadi.
Agar navbatdan elementlar o„chiriladigan bo„lsa, navbat boshida bo„sh joy ajratiladi. Vaholanki, navbat oxiri ko„rsatkichi chegaraga yetib qolganligi sababli, navbatga yangi element kiritib bo„lmaydi. Shu sababli navbatda har safar element o„chirilganda qolgan barcha elementlar bitta oldinga surilishi kerak bo„ladi. Natijada navbat oxirida bo„sh joy ochiladi. Bu holatda navbat boshi ko„rsatkichiga xojat qolmaydi. Lekin shuni aytish kerakki, bu yondashuv bir muncha noqulay hisoblanadi. Shuning uchun har safar elementlarni surib o„tirmaslik uchun navbatni halqasimon shaklda tashkil etamiz. Ya‟ni bunda xotirada navbat sohasining oxiriga yetib borilganda navbat boshiga o„tib ketiladi. Ushbu holatda navbat boshi va oxiri ko„rsatkichlari xotiradagi navbat sohasining boshini ko„rsatadi. Bu ikkala ko„rsatkichlarning tengligi navbatning bo„shligini anglatadi. Halqasimon navbatda element qo„shish amali o„chirish amalidan ko„proq bajarilsa, navbat oxiri ko„rsatkichi navbat boshi ko„rsatkichiga “yetib oladi”. Bu holat navbat to„laligini anglatadi. Halqasimon navbatda elementni o„chirish ikkala ko„rsatkich ko„rsatayotgan bitta adresda amalga oshiriladi. Bunday navbatning uzunligi boshi va oxiri ko„rsatkichlari farqi bilan aniqlanadi.
|
| |
Machine Translated by Google Jerri Porras

Garvard Business Review - dunyodagi eng yirik biznes jurnali.
Biz strategik biznesni
rejalashtirish muammolariga bag'ishlangan HBR Top 10 maqolalar seriyasining yangi nashrini
taqdim etishdan faxrlanamiz. Agar kompaniyangiz strategik rejalashtirishga ko'p kuch sarflasa,
lekin siz natijalardan norozi bo'lsangiz, unda bu kitob siz uchun. HBRning rejalashtirishga oid yuzlab
maqolalaridan biz amaliy nuqtai nazardan eng foydalilarini tanladik.
Ulardan siz kompaniya
strategiyasini ishlab chiqishda qanday raqobatbardosh kuchlarni hisobga olish kerakligini
bilib olasiz; qaysi ko'rsatkichlarni hisobga olish muhim va qaysi biri yo'q; Qaror qabul qilishni kimga
topshirishi kerak? Va eng muhimi: qanday qilib ajoyib strategiyani ajoyib natijalarga aylantirish.
©
Porras D., 2011
© Alpina Digital, 2011
ISBN 978-5-9614-4262-5
ISBN 978-5-9614-4262-5
Strategiya / D.
Porras - Alpina Digital, 2011 - (Garvard Business
Review: 10 ta eng yaxshi maqola)
Porras D.
Machine Translated by Google
Tarkib
4
E. Pauers, O. Gadish, R. Stil... “Strategiya”
13
15
6
19
6
6
I. Operatsion samaradorlik strategiya emas Operatsion
samaradorlik: shart
Strategiya nima?
22
lekin
yetarli emas
izchillik zarur
Kirish qismining oxiri.
23
II. Strategiya noyob faoliyatga tayanadi Strategik pozitsiyalarning
kelib chiqishi III. Barqaror strategik pozitsiya
murosaga kelishni talab qiladi IV. Strategik ustunlik va barqarorlik
uchun
Machine Translated by Google
© Garvard Business
School Publishing Corporation,
2011 Harvard Business Review Press (AQSh) bilan kelishilgan holda Aleksandr Korjenevski
agentligi (Rossiya) orqali
nashr etilgan © Rus tilidagi nashriyot, tarjima, dizayn.
Alpina Publisher MChJ, 2016 yil
Loyiha rahbari
M. Shalunova
Korrektor
N. Vitko
Kompyuter tartibi
K. Svishchev
Muqova
dizayni Buga
Barcha huquqlar himoyalangan. Ish faqat shaxsiy foydalanish uchun mo'ljallangan. Ushbu
kitobning elektron nusxasining hech qanday qismini mualliflik huquqi egasining yozma ruxsatisiz
ommaviy yoki jamoaviy foydalanish uchun har qanday shaklda yoki biron-bir vosita bilan, shu
jumladan Internetda yoki korporativ tarmoqlarda joylashtirish mumkin emas. Mualliflik huquqini
buzganlik uchun qonun mualliflik huquqi egasiga 5 million rublgacha kompensatsiya to'lashni
nazarda tutadi (Ma'muriy javobgarlik to'g'risidagi kodeksning 49-moddasi), shuningdek, 6
yilgacha ozodlikdan mahrum qilish tarzidagi jinoiy javobgarlik. yillar (Rossiya Federatsiyasi
Jinoyat kodeksining 146-moddasi).
FireFox, Yandex - Web-elementary

Yangi HTML hujjatni yaratish ikkinchi usuli:
Kerakli papka ichidagi bush maydonga sichqonchaning o'ng tugma yordamida oyna kontekst
menyusini ochib,
ichidan "Sozdat"
"Sozdat" bo'limining
"Tekstoviy dokument"
"Tekstoviy dokument" buyrugini tanlaymiz.
Yaratilgan yangi matn hujjatimizning nomiga ihtiyoriy nom va albatta nom ohirida maxsus
.html
.html
kengaytmasini yozib
Enter
Enter tugmasini bosamiz.
Ushbu biz tomonimizdan yaratilgan html kengaytmali hujjatimizni kompyuterdagi ihtiyoriy web-
brauzer dasturlar (
Internet Explorer, Google Chrom, Opera, Netscape Navigator, Mozila FireFox,
Internet Explorer, Google Chrom, Opera, Netscape Navigator, Mozila FireFox,
Safari, Yandex, Microsoft Edge,
Safari, Yandex, Microsoft Edge, va ...) yordamida sichqoncha bilan ikki marta tezkor bosib ochib
ko'rishimiz mumkin.
Agar Bizga ushbu biz tomonimizdan yaratilgan html kengaytmali
hujjatimizni qayta ochib,
tahrirlash, o'zgartirish yoki ichidagi HTML kodni ko'rib chiqish kerak bo'lsa, u holda sichqonchaning
o'ng tugma yordamida faylimiz kontekst menyusini ochib, ichidan
"Otkrit s pomoshyu"
Fan hozirgi zamon ishlab chiqarishining asosiy omili sifatida

150
ishlab chiqarishni fan bilan to‘yintirish va fanni ishlab chiqarishning bevosita
omiliga, iqtisodiy taraqqiyotning qudratli kuchiga aylantirish kechmoqda.
Ishlab chiqarishning fan bilan to‘yinganlik darajasini ifodalash uchun alohida
ishlab chiqarishning fan bilan to‘yinganlik ko‘rsatkichidan foydalana
boshlanganligi bejiz emas. Bunda fan va ishlab chiqarishni rivojlantirishning
ilgari tarqoq bo‘lgan jarayonlari yagona, bo‘g‘inlar bo‘yicha doimo taraqqiy
etib boruvchi tizimga birlashadi: «fan + texnika + texnologiya + ishlab
chiqarish».
Shubhasiz, fan-texnika inqilobi ham ziddiyatlardan holi emas (6.5-
chizmaga qarang).
Bir tomondan u, odamlar imkoniyatini kengaytirishi, ular faoliyatining
samaradorligini oshirishi, mehnatini yengillashtirishi va yoqimli qilishi,
turmush sharoitini yaxshilashi bois odamlarning imkoniyatlarini kengaytiradi.
Ammo boshqa tomondan, u qator muammolarni va salbiy hodisalarni keltirib
chiqaradi. Masalan, ishsizlik muammolari (texnika, mashinalar va avtomatlar
ishlab chiqarishdan odamlarni siqib chiqaradi); inson hayotining ekologiya va
texnika xavfsizligi muammolari; yalpi qirg‘in qurollaridan muhofaza qilish
muammolari; axborotlar urushi xavfi, «elektron ta’sir» shular jumlasidandir.
Ne’matlar
Fan texnika inqilobi

151
qodir», deb uning rolini oshirib ko‘rsatadi. Pessimistlar esa boshqa -
antisentizm va texnofobiya g‘oyalarining tarafdoridir. Bu g‘oyalar fan -
texnika taraqqiyotining insonlar hayotidagi rolini qora bo‘yoqlar bilan
tasvirlashadi: fan va texnika muammolarini hal etish o‘rniga, uni
chuqurlashtiradi, deb hisoblashadi. Ammo aniq yo‘lni nazarimizda ana shu
yondashuvlar emas, murasasozlik ta’minlashi lozim. Turmushning muqarrar
qarama-qarshiliklari borasida to‘g‘ri yo‘l tutuvchi realistlar ana shu
yondashuvga amal qiladilar: ular imtiyozlardan eng yuksak samaradorlikka
erishganlari holda, muammolarni yumshatishga harakat qiladilar.
Har holda ongli hukumat rahbarlari fanning gullab-yashnashi, taraqqiyoti
haqida g‘amxo‘rlik qiladilar. «Fan – ajoyib dori, ammo bu dori o‘zi
saqlanadigan idish yaxshi bo‘lmaganligi sababli tez buziladi», deb ta’kidlagan
edi uzoqni ko‘ra biladigan faylasuflardan biri – Monten.
Mantiqiy toifa - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 5/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Mazkur toifa mantiqiy mulohazalarning to„g„riligini aniqlash uchun, turli xil dasturlash tillarida turlicha ifodalaniladigan ifodalarni 2 ta ko„rinishda aniqlaydi. Mantiqiy ma‟lumotlar ustida quyidagi mantiqiy operatsiyalarni bajarish mumkin: konyunktsiya (va), dizyunktsiya (yoki) va inkor (yo„q), hamda qiyinroq bo„lgan ekvivalentlik, implikatsiya, chiqarib tashlash va boshqa operatsiyalar. Yuqorida keltirilgan ixtiyoriy operatsiyaning natijasi – mantiqiy qiymatga ega bo„ladi.
Mantiqiy qiymatni xotirada saqlash uchun bitta bit yetarli.
Asosiy mantiqiy funksiyalarning chinlik jadvali
Mantiqiy toifa tavsifi
1.3-jadval
1.4-jadval
Toifa ko„rinishi
|
Mazkur toifadagi o„zgaruvchining qabul
qiladigan qiymat oralig„i
|
O„zgaruvchining kompyuter xotirasidan egallaydigan joyi
|
Bool
|
true , false
|
1 bayt
|
C++ da and mantiqiy amalining yana bir yozilish shakli &&, or yoki ||, not
yoki ! va “inkor-yoki” amali xor kabi yozilishi mumkin. bool toifasiga bitta misol ko„rib chiqamiz. #include
using namespace std; int main()
{ bool b=true; bool s=false;
bool d1=not b || s; bool d2=b && s; bool d3=b xor s;
cout< "< "<
system("PAUSE");
}
Natija: 0 0 1
|
| |
Tabla de contenido

OBJETIVO DE ESTE DOCUMENTO 1
¿QUIÉN NECESITA ESTE SOFTWARE? 3
DESCRIPCIÓN GENERAL DE LOS COMPONENTES DEL SISTEMA DE IMPRESIÓN 3
Componentes de software del administrador de red 3
Utilidad Crear disco 3
Administración y configuración de controladores 6
HP Web Jetadmin 7
Utilidad HP LaserJet para Macintosh OS 7
Componentes de software de usuario final 7
Controladores 7
Estado de la impresora y alertas 7
Adobe Acrobat Reader 8
Desinstalación 8
Documentación de la impresora 8
II. INFORMACIÓN DE ÚLTIMA HORA 8
II. INFORMACIÓN DE ÚLTIMA HORA 8
PROBLEMAS CONOCIDOS Y SOLUCIONES 8
PROBLEMAS SOLUCIONADOS 8
III. INSTRUCCIONES DE INSTALACIÓN 8
III. INSTRUCCIONES DE INSTALACIÓN 8
OPCIONES DE INSTALACIÓN 9
INSTALACIÓN DEL SOFTWARE EN WINDOWS 95, 98, ME, NT 4.0, 2000 Y XP 9
Instalación del sistema de impresión desde un CD-ROM, una descarga de Internet o un disquete 9
Sólo controlador 9
Selección de puerto 10
DESINSTALADOR 10
Inicio del Desinstalador 10
IV. ASISTENCIA TÉCNICA 10
IV. ASISTENCIA TÉCNICA 10
ATENCIÓN AL CLIENTE 11
WEB 11
INFORMACIÓN ADICIONAL SOBRE LOS SERVICIOS DE ASISTENCIA TÉCNICA Y SOFTWARE DE HP 11
V. NOTAS LEGALES 11
V. NOTAS LEGALES 11
AVISOS DE MARCAS COMERCIALES 11
GARANTÍA DE SOFTWARE, LICENCIA Y COPYRIGHT 11
Garantía 11
Licencia 11
Copyright 11
mamlakatlaridagi yomg`irdan keyingi qo`ziqorindek tungi barlarning ko`payishi

|
mamlakatlaridagi yomg`irdan keyingi qo`ziqorindek tungi barlarning ko`payishiBog'liq 5-Seminarmamlakatlaridagi yomg`irdan keyingi qo`ziqorindek tungi barlarning ko`payishi
odamlarda mardlik, jasorat va halollik kabi sifatlarning yuqolishiga olib keldi ».
Bugun ko`ngilxushlik g`oyasiga griftor bo`lgan g`arbning ba’zi yoshlari maishiy
buzuqlik kasaliga mubtalo bo`lgan. Biz maishiy buzuqlik deb atayotgan holat ular uchun
balki shaxsiy erkinlikdir. Chunki so`ngi yillarda g`arbda maishiy buzuqlik, meyorsiz erkinlik -
saddizmni inson hayoti uchun foydali deguvchilar ham ko`payib qolgan. Shu o`rinda saddizm
tushunchasiga qisqacha izoh berib o`tsak, “saddizm “ atamasi frantsuz yozuvchisi Markiz de Sad
nomi bilan bog`liq tushuncha. Yozuvchining “Sadomda 120 kun“, “Fohishaxonalar falsafasi “
singari tubandan – tuban mazmundagi kitoblarida insonning eng tuman illatlarga giriftor bo`lishi
mumkinligi tasvirlanadi. Sad o`z asarlarida odamlarni ma’naviy buzuqlikning xoxlagan izmiga
solish mumkin, faqat ularning ma’naviyatini egallasak bas, kerak bo`lsa biz o`zga yurt odamlarini
shunday o`z ta’sirimizga olishimiz kerakki, toki, ularning o`zlari bizga yukinib kelsin, degan
qarashlarni ilgari suradi. Natijada bugun « Markiz de Sad asarlarining qayta –qayta nashr
etiliyotgani, maishiy buzuqlikka bag`ishlangan kinolar va asarlarning ko`payib
boriyotgani, hatto, ba’zi mamlakatlarda fohishaxonalar ochishga ruxsat borligi, har yili
badavlat arab mamlakatlariga Osiyodan 4 millionga yakin ayollar « uy xizmatchisi »
niqobi ostida keltirilayotgani saddizmning ommaviy hodisa bulib qolayotganidan
dalolat beradi » deb bemalol aytish mumkin.
Bugun insoniyatning taraqqiyotiga salbiy ta’sir qiluvchi shunday buzg`unchi g`oyalar
yaratilmokdaki, bu g`oyalar inson ma’naviyatini faqat zalolat sari etaklashga xizmat qiladi,
xolos. G`arb dunyosidagi sog`lom fikrli insonlarni tashvishga solayotgan, o`ziga xos
karashlarni mujassam etgan bir xil jins egalarining o`zaro oila qurayotganligi achinarli
holdir. Sharqda bunday holat azaldan qoralanib kelingan. Ahmad Yassaviy aytganlaridek,
bunday buzuq qarashdagi odamlarning hayvondan nima farqi qoladi. «…besaqolbozlik
|
| |
1. T. Livetning “Garverd biznes revyu” maqolasi haqida. Olomoncha madaniyat oqibatlari

1. T. Livetning “Garverd biznes revyu” maqolasi haqida. Olomoncha madaniyat oqibatlari
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/12
Sana
20.02.2024
Hajmi
0,62 Mb.
#159498
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. T. Livetning “Garverd biznes revyu” maqolasi haqida. Olomoncha madaniyat oqibatlari
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Haqiqiy toifa - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 4/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Haqiqiy toifaga kasr qismlari bor chekli sonlar to„plami kiradi. Haqiqiy sonlar ustida turli matematik amallarni bajarish mumkin. Bu amallarning natijalari ham haqiqiy toifaga kiradi. Bu yerda ham binar amallarga nisbatan masalaning
yechimlari mantiqiy toifaga tegishli bo„ladi.
Kompyuter xotirasida haqiqiy sonlar asosan qo„zg„aluvchan nuqta formatida saqlanadi.
937,56 = 93756 * 10-2 = 0,93756 * 103=0,93756E3
0,002355=2,355*10-3=2,355E-3
Xotiraga haqiqiy sonlar yozilayotganda uning uchun ajratilgan xotira sohasining 1-bitiga E simvolidan chapdagi mantissa ishorasi 1 ta bitga, keyin mantissa, undan keyin E – ya‟ni har doim 10 soniga teng deb olinadigan eksponenta belgisi darajasining ishorasi 1 ta bitga, so„ngra uning darajasidagi son, ya‟ni E simvolidan o„ngdagi son yoziladi (1.2-rasmga qarang).
0 1 9 10 11 15
Mantissa ishorasi
|
mantissa
|
Tartib ishorasi
|
tartib
|
1.2-rasm. Haqiqiy sonlarni xotiraga yozilish shakli
Haqiqiy (kasr) qiymatli toifaga tegishli o„zgaruvchilarni e‟lon qilish uchun
float, double, long double xizmatchi so„zlaridan foydalanish mumkin.
1.2-jadval
Haqiqiy toifa shakllari
Toifa ko„rinishi
|
Mazkur toifadagi o„zgaruvchining qabul
qiladigan qiymat oralig„i
|
O„zgaruvchining kompyuter xotirasidan egallaydigan joyi
|
Float
|
+/- 3.4E-38 … +/-3.4E+38
|
4 bayt
|
Double
|
+/- 1.7E-308 … +/- 1.7E-308
|
8 bayt
|
long double
|
+/- 1.7E-308 … +/- 1.7E-308
|
8 bayt
|
Berilgan m va n haqiqiy sonlari ustida quyidagi amallarni bajarish dasturini ko„rib chiqaylik.
using namespace std; int main()
{
float m,n; cin>>m>>n; float k1=m+n; float k2=m-n; float k3=m*n;
cout<
system("PAUSE");
}
C++ da ushbu toifalarni oldiga signed va unsigned kalit so„zlarini qo„yib toifalarni modifikatsiyalash mumkin. Masalan,
signed float unsigned float signed double unsigned double signed long double
unsigned long double
|
| |
tirik jon, har qanday jamoa uchun zarur bo`lgan xilma-xil boylik va kechinmaga ega

G`arbda uning makoni sershovqin musiqalari, turli – tuman rangli chiroqlar bilan bezalgan tungi
barlar. Minglab yoshlarni o`ziga ohangrabodek chorlayotgan bu tungi barlarning mijozlari,
afsuski, kundan – kunga ko`payib bormoqda. Tungi barlar. Balki ular kimlarningdir iqtisodiy
manfaati uchun, xolis maksadda tashkil etilgandir. Ammo bugungi tungi barlarning aksariyat
muxlislari bu yoshlar, hali ona suti og`zidan ketmagan, kayfu – safoga berilgan,
ko`ngilxushlikka mukkasidan ketgan yosh yigit – qizlardir. eng achinarli tamoni shundaki,
tungi barlar ichkilikbozlik, turli tartibsizlik va giyoxvandlik kuchasidagi bekat vazifasini
o`tamokda. G`arbda tungi barlarlarda sang`ish aksariyat ota – onalar tamonidan tabiiy hol
sifatida qabul qilinadi. Yu. Xabermas kabi sog`lom fikrli odamlar fikricha:
«G`arb
Massivlar - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 8/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Massiv bu bir toifaga mansub elementlar to„plami bo„lib, uning 2 xil ko„rinishi mavjud: 1 o„lchovli va 2 o„lchovli massivlar. 1 o„lchovli massivda har bir element 1 ta indeksga, 2 o„lchovli massiv (matritsa) da esa elementlar 2 ta indeksga ega bo„ladi. 1 o„lchovli massivda elementlarning indeksi ularning turgan o„rni, ya‟ni tartib raqami bilan belgilanadi. 2 o„lchovli massivlarda esa elementlarning 1-indeksi uning joylashgan satri va 2-indeksi esa u joylashgan ustun tartib raqami bilan belgilanadi. Har ikkala holatda ham massiv elementlari indekslari 0 dan boshlanadi. C++ dasturlash muhitida massivlarni e‟lon qilish uchun ularning oldiga toifasi ko„rsatilib, massivga nom va [] kvadrat qavs ichida massiv uzunligi, ya‟ni elementlar soni ko„rsatiladi, ya‟ni masalan: int a[10]; char b[10][20];
1 o„lchovli massiv - a[0],a[1],…,a[n]
2 o„lchovli massiv - a[0][0],a[0][1],…,a[0][m]
a[1][0],a[1][1],…,a[1][m]
… a[n][0],a[n][1],…,a[n][m]
Ikki o„lchamli massiv elementiga murojaatni amalga oshirish uchun uning indeksi qiymatlari zarur bo„ladi. Fizik bosqichda ikki o„lchamli massiv ham xuddi bir o„lchamli massiv kabi ko„rinishga ega bo„ladi hamda translyatorlar massivni qator yoki ustun ko„rinishida ifodalaydi.
#include using namespace std; int main()
{
int a[2][3],s=0; for(int i=0;i<2;i++) for(int j=0;j<3;j++){
cin>>a[i][j];
s+=a[i][j];
}
cout< system("pause");
}
Agar massiv toifasi char bo„lsa, u holda massiv satr hisoblanadi, ya‟ni simvollar ketma-ketligi. Satr belgilariga murojaat xuddi massivdagi kabi indeks bilan amalga oshiriladi. Masalan:
char str[10]; str[0]=’q’;
Satrlar ustida turli amallarni bajarishga mo„ljallangan bir qancha funksiyalar mavjud. Satr uzunligini aniqlash strlen() bilan amalga oshiriladi. Satrlarga oid misol ko„ramiz. Berilgan satrdagi unli harflarni ajratib ko„rsating.
#include using namespace std; int main(){
char str[20]; cin>>str;
int l=strlen(str); for(int i=0;i
if(str[i]=='a'||str[i]=='o'||str[i]=='i'||str[i]=='e'||str[i]=='u'|| str[i]=='y')
cout< system("pause");
}
Natija: dastur
au
|
| |
sohalarda bo'lgani kabi ma'naviyatga ham o'z ta'sirini o'tkazmoqda

|
sohalarda bo'lgani kabi ma'naviyatga ham o'z ta'sirini o'tkazmoqdaBog'liq 5-Seminarsohalarda bo'lgani kabi ma'naviyatga ham o'z ta'sirini o'tkazmoqda. Avvalo, globallashuv –
bu ijtimoiy, siyosiy va iqtisodiy jarayondir. Shuningdek, xalqlarning madaniyatiga kuchli ta'sir
etuvchi hodisa sifatida o'rganiladi. U dunyoda iqtisodiy integratsiyaning ijobiy omili va milliy
iqtisodiyotning natijali o'zgarishga ko'makchi sifatida qabul qilingan. Ammo, dunyoda axborot
almashinuvining o'sishi bilan u madaniyat, ilm-fan sohasiga ham kirib keldi. Natijada
millat madaniyatiga ta'sir etuvchi ma'naviy tahdidlar insoniyat oldiga yangi muammolarni keltirib
chiqaradi. Chetdan kirib kelayotgan, mamlakatimiz fuqarolari, ayniqsa, yoshlar ongini
individualizm, egotsentrizm g'oyalari bilan zaharlovchi ushbu ma'naviy-mafkuraviy tahdidlarga
qarshi turishimiz zarur. Bebaho boyligimiz milliy ma'naviyatimiz va qadriyatlarimizga hurmat
ruhini shakllantirgan holda ma'naviy tahdidlarni oldini olishga erishishimiz mumkin. Bugungi
kunda jamiyatimizda kechayotgan bunday jarayonlarda e'tiborli bo'lish, yoshlarni to'g'ri yo'lga
boshlash lozim. Bunda:
– ularda, turli xildagi ma'naviy tahdidlarga qarshi immunitetni shakllantirish;
– yoshlarni ma'naviy merosimiz namunalari bilan muntazam ravishda tanishtirib
borish;
– yosh bolalarga mobil telefonlar va kompyuter o'yinlarining inson sog'ligi, ma'naviyati,
ongiga yetkazadigan salbiy ta'sirlari haqida tushuntirish ishlari olib borish lozim.
Shundagina biz yoshlarimizni, shu bilan birga xalqimizni har qanday yovuz kuchlar va ma'naviy
tahdidlar to'fonidan omon saqlaymiz, ular qalbida yurtga sadoqat, vatanga muhabbat tuyg`ularini
shakllantira olamiz. XXI asr boshlariga kelib dunyo mamlakatlari o’rtasida o’zaro ta’sir shu qadar
kuchayib ketdiki, bu jarayondan to’la ihotalanib olgan birorta ham davlat yo’q. Globallashuvning
turli mamlakatlarga o’tkazayotgan ta’siri ham turlicha. Bu hol dunyo mamlakatlarining iqtisodiy,
axborot, ma’naviy salohiyatlari va siyosati qanday ekani bilan bog’liq.
Globallashuv (globalizatsiya) – lotincha «glob» sshzidan olingan bshlib, aynan uni
«dumaloqlashuv», «quralashuv» deb tarjima qilish mumkin. yer sharining, yer kurrasining fan-
texnika yutuqlari tufayli insoniyat ixtiyoridagi huddi bir butun sharga, kuraga aylanishini
tushuntirish uchun ishlatiladi. Insoniyat taraqqiyoti Ayni vaqtda ishlab chiqarish kuchlarining
rivojlanish jarayonidir. Bu jarayon asardan asarga, ming yillar davom etgan…
Globallashuv - turli mamlakatlar iqtisodi, madaniyati, ma’naviyati, odamlari o’rtasidagi
o’zaro ta’sir va bog’liqlikning kuchayishidir. Globallashuvga berilgan ta’riflar juda ko’p. Fransuz
tadqiqotchisi B.Bandi ta’rifida globallashuv jarayonining 3 o’lchovli ekaniga urg’u beriladi:
|
| |
Belgili toifa - Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya

|
Zbekiston respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekommunikatsiya
|
bet | 6/47 | Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 490,46 Kb. | | #99136 |
Belgili toifaga belgilarning chekli to„plami yoki liter, ularga lotin alifbosidagi harflar va unda yo„q kirill harflar, o„nlik raqamlar, matematik va maxsus belgilar kiradi. Belgili ma‟lumotlar hisoblash texnikasi bilan inson o„rtasidagi aloqani o„rnatishda katta ahamiyatga ega. Belgili toifadagi o„zgaruvchilar ustida turli matematik amallarni bajarish mumkin. Bunda amallar belgilarning ASCII kodlari ustida bajariladi. Shu sababli, belgili toifalarni taqqoslash ham mumkin va taqqoslashlarning natijalari bool toifasiga kiradi. C++ tilida belgili toifalarning qiymatlari qo„shtirnoq ichida beriladi va u bitta belgidan iborat bo„lishi mumkin.
1.5-jadval
Belgili toifa shakllari
Toifa ko„rinishi
|
Mazkur toifadagi
o„zgaruvchining qabul qiladigan qiymat oralig„i
|
O„zgaruvchining kompyuter xotirasidan egallaydigan joyi
|
char(signed
char)
|
-128…127
|
1 bayt
|
unsigned
char
|
0…255
|
1 bayt
|
wchar_t (kengaytiril gan simvolli
tip)
|
0…65535
|
2 bayt
|
Satr (qator) – bu qandaydir belgilar ketma-ketligi bo„lib, satr bitta, bo„sh yoki bir nechta belgilar birlashmasidan iborat bo„lishi mumkin. C++ tilida satrlarni e‟lon qilish belgilar massivi shaklida amalga oshiriladi. Bu haqda keyinroq batafsil to„xtalamiz.
Belgili toifadagi o„zgaruvchilar ustida o„zlashtirish, taqqoslash va turli matematik amallarni bajarish mumkin. Bunda agar belgili toifalar ustida matematik amallar bajariladigan bo„lsa, belgilarning ASCII kodlari olinadi.
Belgilar va qatorlarga doir quyidagi sodda dasturni keltiramiz:
#include using namespace std; int main()
{ char x='a'; char y='b'; char min;
cout<<”belgilar yig‘indisi=”< simvollarni ASCII kodlarini yig‘indisi - 195
cout< "< b ni ekranga chiqarish if(x>y) min=y;
else min=x;
cout<<”min=”< system("pause");
}
Natija: belgilar yig‘indisi=195 a b
min=a
|
| |
Globallashuv - 1. T. Livetning “Garverd biznes revyu” maqolasi haqida. Olomoncha madaniyat oqibatlari

eshik va derazalarimdan kirayotgan havo dovul bo’lib uyimni ag’dar-to’ntar qilib tashlashi,
o’zimni esa yiqitib yuborishini ham istamayman».
SHuning uchun ham milliy istiqlol g’oyasi bugungi globallashuv jarayonida uyimizni,
hayotimizni toza havo bilan ta’minlab, ayni paytda, «dovullar»dan saqlash omili ekanligini
anglash mumkin.
Globallashuvning ijobiy tomoni shundan iboratki, u xalqlarning, davlatlarning, milliy
madaniyat va iqtisodiyotlarning yaqinlashishini tezlashtiradi, ularning rivojlanish uchun yangi
imkoniyatlar ochadi.
Globallashuvning salbiy tomoni shundan iboratki, ko’p ming-ming mayda, qoloq etnik
guruhlar va millatlarning madaniyati, tili, rasm-rusmlari jahon bo’ylab kuchayib borayotgan
globallashuv jarayonlarida kata millatlar, yirik milliy madaniyatlar, boy tillar bilan raqobatlasha
olmay, o’z-o’zidan faol ijtimoiy-iqtisodiy, lisoniy-zaboniy hayotdan chetga chiqib qolmoqda.
Bunday sharoitda har bir ongli fuqaroning vazifasi – o’z millatining raqobatbardoshligini
ko’tarish, buning uchun uning faol siyosati, tadbirkor iqtisodiyoti, madaniyatida salmoqli yutuqlari
uchun kurashishdir. Buning uchun mustaqil O’zbekistonning har bir fuqarosi 4 ta sifatga ega
bo’lishi kerak: 1) zamonaviy mutaxassis bo’lishi; 2) o’zbek davlat tili, rus tili, ingliz tillarini
mukammal bilishi; 3) doim o’z bilim doirasini yangilab borishi va 4) tadbirkor-tashabbuskor
bo’lishi kerak
Globallashuv jarayoni murakkab hodisa

vujudga kelgan qarashlar va ularning mexanizmlarini chuqur o’ylab ko’rishni, balki ko’p jihatdan
qayta baholashni ham talab qiladi. «Sovuq urush» davrida xalqaro munosabatlarga asos bo’lgan
ko’p qoidalar, tamoyillar va g’oyalarni tubdan qayta ko’rib chiqish talab qilinmoqda. Butun dunyo
yaxlit va bir-biriga bog’liq tizim bo’lib bormoqda, unda o’zi - o’zidan qanoatlanishga va
mahdudlikka o’rin yo’q. Bu hol hozirgi xalqaro munosabatlarni shakllantirganda,
xalqaro
tuzilmalar bilan o’zaro aloqalarda va ularning faoliyatida ishtirok etganda mutlaqo yangicha
yondashuvlarni ishlab chiqishni zarur qilib qo’ymoqda»
1
.