nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mavzu-2 - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

tarmog’idan ma’lumotlarni yozish mumkin. Va aksincha, doimiy xotiradagi
ma’lumotlarni turli ko’rinishlarda chiqarish qurilmalariga uzatish mumkin:
printerga, monitorga, audio dinamikka va hokazo.
4.Protsessor(CPU). Kompyuterga foydalanuvchi tomonidan berilgan buyruqlarni
qayta ishlab, bajarish, kompyuter ichida raqamli ma’lumotlarni qayta
ishlash kabi
vazifalarni aynan protsessor bajaradi. Protsessor hamma qurilmalar bilan ,,aloqa
bo’lib turadi’’. Kompyuterning ishlash tezligi aynan protsessorning takt chastotasiga
bog’liq bo’ladi.
5.Videokarta (VGA). Videokarta monitorga uzatilishi kerak bo’lgan qo’zg’almas
yoki harakatli,ikki o’lchamli (2D) yoki uch o’lchamli (3D) rang-tasvirlarining hisob-
kitobini qiladi. U kompyuterning asosiy protsessoriga va tezkor xotirasiga haqiqiy
yordamchi vazifasini o’taydi
6.Modem. Agar kompyuterdan internetga mavjud telefon tarmog’I yoki liniyalari
orqali ulanmoqchi bo’lsak, bizning kompyuter va tashqi tarmoq o’rtasidagi
bog’lanish va moslashish jarayonlarini aynan modem bajaradi
7.DVD (CD)ROM.DVD disklardan ma’lumotlarni doimiy xotiraga olish uchun bu
disklarni DVD disk yurituvchiga qo’yish lozim.U lazer nuri yordamida diskka
,,o’yib’’ yozilgan raqamli ma’lumotlarni kompyuterga ,,o’qib,tushirib beradi’’
8.BIOS. Bu doimiy xotira qurilmasi bo’lib,
unga kompyuter ,,ishlab keta olishi’’
uchun yetarli bo’lga dastlabki ma’lumotlar,san, vaqt yozib qo’yilgan bo’ladi.
Kompyuterni o’chirib, qayta yoqqanimizda ham sana, vaqt saqlanib turadi. Buning
uchun tangaga o’xshash yordamchi batareyka o’rnatilgan. Yuqorida sanab o’tilgan
qurilmalar tizim blokining ichida joylashgan bo’ladi. Endi, ba’zi qurilmalar borki
ularsiz ham ish bitmaydi. Masalan, klaviatura-uning yordamida ma’lumot va
buyruqlar kiritiladi. Sichqoncha-u monitordagi belgilarni oson ,,tanlash’’ uchun
yordam beradi.Monitor (display, ekran)-uni asosiy qurilmalardan desak ham
bo’ladi. Axir kompyuterda bajarilayotgan ishlarni qayerdandir
bilib turishimiz
kerak.
Ona plataning form-faktori — bu ona plataning xajmi, mahkamlash joylari,
protsessorning qay tartibda oʻrnatilishini aniqlovchi standart.
•Eskirgan: Baby-AT; Mini-ATX; polnorazmernaya plata AT; LPX.
•Zamonaviy: ATX; microATX; FlexATX; NLX; WTX, CEB.
•Kiritilayotgan: Mini-ITX i Nano-ITX; Pico-ITX; BTX, MicroBTX i PicoBTX
Shunday ona platalar bor hech qaysi form-faktorga mos kelmaydi. Mashxur ona
plata ishlab chiqaruvchi kompaniyalar:
Asus, Gigabyte, MSI, Intel, Biostar, Elitegroup, ASRock.
Ona plataning oʻrnatilgan modelini DMI orqali bilish mumkin. Linuxda dmidecode
utilitasi orqali, Windowsda — SIW yoki AIDA64 orqali bilib olish mumkin.
Mobil kompyuterlarning (noutbuk) ona platasi stoʻl
kompyuterlarining ona
platasidan ancha farq qiladi va ularda koʻp qurilmalar oʻrnatilgan boʻladi. Masalan,
(videokarta), oddiy kompyuterlarda ona plataga oʻrnatiladi. Bu, oʻz navbatida,
noutbuklarning oz quvvat ishlatishga va xajmini kichikligini taʼminlaydi.
Buzilish sabablari - Shaxsiy kompyuter arxitekturasi va unga xizmat ko

Buzilish sabablari Ularning ko'pi bo'lishi mumkin, lekin eng keng tarqalgan narsa - bu qizib ketish.
Southbridge ko'p jihatdan chipsetdir. Shuning uchun u yuqori sifatli sovutishga
muhtoj. Agar kompyuter yoki noutbukning sovutish tizimi noto'g'ri ishlayotgan
bo'lsa, unda tekshirgich yonib ketishi ehtimoli katta. Jismoniy shikastlanish ham
juda mashhur. To'g'ri joyda kichik zarba etarli - va chipsetning mo'rt tuzilishi tuzatib
bo'lmaydigan darajada zarar ko'radi. Va bu xizmat ko'rsatish markaziga to'g'ridan-
to'g'ri yo'l. Siz usiz qilolmaysiz.
Shuningdek, janubiy ko'prik hududida anakartga suyuqlik tushishi ehtimoli juda
yuqori. Qisqa tutashuv paydo bo'lishi uchun bir tomchi etarli. Tekshirgich juda tez
yonib ketadi. Nosozlikning yana bir keng tarqalgan sababi - chipset nuqsonlari.
Ammo tekshirish juda oson, chunki ishlab chiqaruvchilar nuqsonli tekshirgichlar
ro'yxatini joylashtiradilar. Ular baribir buziladi. Va janubiy ko'prik bo'ladimi yoki
shimol bo'ladimi farqi yo'q.
Ta'mirlash Muammo shundaki, bunday komponentni ta'mirlash mumkin emas. Faqat janubiy
ko'prikni almashtirish yordam beradi. Haqiqat shundaki, odam chipsetni ta'mirlay
olmaydi, chunki u yuqori texnologiyali robotlar tomonidan yaratilgan. Odamga
aniqlik etishmaydi. Va bunday vositalar hech kimda yo'q. Shunday qilib, siz hali
ham xizmat ko'rsatish markaziga tashrif buyurmasdan qilolmaysiz. Ko'prikni yarim
narxga o'zgartirishni va'da qilgan biron bir "hunarmand" ning qo'liga
kompyuteringizni bermang. Bunday bo'lajak mutaxassis nafaqat barcha ko'priklarni,
balki boshqa juda nozik kompyuter qismlarini ham o'ldirishi mumkin. Iltimos, faqat
mutaxassislarga murojaat qiling. Agar sizda janubiy ko'prik o'rniga anakartga
qasddan nuqsonli tekshirgich o'rnatilgan bo'lsa va ishlab chiqaruvchi buni tasdiqlasa,
uni sotib olgandan so'ng darhol o'zgartirishingiz mumkin. Bu sizga bir tiyinga
tushmaydi, chunki bu kafolatdir. Sizda shunchaki nuqsonsiz o'rnatilgan chipset
bo'ladi. Kechiktirmaslik va darhol vakolatli xizmat ko'rsatish markaziga murojaat
qilish yaxshiroqdir, chunki bu ishni noma'lum muddatga qoldirganda oqibatlari juda
achinarli bo'lishi mumkin.
Blaug M. Ekonomicheskaya mo’sl v retrospektive. M.: Delo, 1991, - 307-

82
Umumiy ko`rinishda (bitimning muayyan shartlarini hisobga olmasdan
turib) shartnomaning uchta turi qiyosiy ustunliklarini, O.Uilyamson fikriga ko`ra,
quyidagicha tarzda namoyon etish mumkin (10.1-jadval).
7.1-jadval
Shartnomaning qiyosiy ustunliklari
Qiyosiy monitoring xarajatlari parametrlari
Shartnoma xillari
klassik
neoklassik
implitsit
1. Rag`batlar kuchi
QQ
Q
0
2. Nazorat qilish samaradorligi
0
Q
QQ
3. Ishtirokchilarning kutilmagan holatlarga
avtonom moslashishi
QQ
Q
0
4. Ishtirokchilarning kutilmagan holatlarga
kelishilgan tarzda moslashishi
0
Q
QQ
5. Nizolarni hal etish huquqiy tadbirlarining
qulayligi
QQ
Q
0
Izoh: QQ- eng samarali; Q- yetarlicha samarali; 0 - samarasiz
.
Misol tariqasida korxona rahbarlarining korxonalar sohasiga taalluqli
bo`lmagan faoliyat turini mustaqil ravishda yoki chetki tashkilotlarga pudrat
(neoklassik shartnoma) asosida bajarishni afzal ko`rishiga oid ma’lumotlari 10.2-
jadvalda keltirilgan.
7.2-jadval
Korxonalarda (implitsit shartnoma asosida) amalga oshiriladigan
faoliyat turi ulushining tahlili
Faoliyat turi
Mustaqil ravishda (implitsit
shartnoma asosida) bajarish ulushi,
foizda
1990-1992 - O`zbekiston respublikasi davlat soliq qo`mitasi soliq akademiyasi m. I. Kutbitdinova «institutsional...

83
Firma ichki tuzilmalarining turli variantlarini
ham huddi shu tariqa
taqqoslash mumkin. Butlovchi qismlarning alohida turlarini ishlab chiqarish bilan
shug`ullanuvchi tarkibiy bo`linmalar yo unitar, yoki xolding, yoxud
multidivizional tuzilma doirasida o`zaro hamkorlik qiladi, deylik.
Unda barcha
axborot oqimi markazlashgan unitar tuzilmada axborotni qidirish xarajatlari eng
kam va xolding tuzilmada eng yuqori, chunki bo`linmalar
hatto faqat moliyaviy
ko`rsatkichlarni nazorat qiluvchi bosh ofisda ham bir biri haqidagi axborotga ega
bo`la olmaydi. Muzokaralar yuritish xarajatlari unitar korxonada eng kam,
bo`linmalari tarqoq joylashgan xoldingda esa - eng yuqori. O`lchash
xarajatlari
xoldingda yuqori, u yerda yagona standartlarni joriy etish vazifalari qo`yilmaydi.
Shartnoma tuzish xarajatlari bosh ofis va bo`linmalar o`rtasidagi huquqlarni
chegaralash qiyinligi tufayli multidivizional tuzilmada eng yuqori. Monitoring
xarajatlari xoldingda eng past. U yerda bo`linmalarning
opportunistik xatti-
harakatlari ustidan nazorat bozor mexanizmlari asosida amalga oshiriladi.
Transaksiya xarajatlari miqdorining tafsiloti 10.3-jadval ko`rinishida berilgan.
Shimoliy va janubiy ko'prik nima uchun javobgardir?

avtobusiga va janubiy ko'prikka ulanadi. Shunday qilib, shimoliy ko'prik
CPU-ni
grafik adapter, xotira va janubiy ko'prik bilan bog'lash uchun javobgardir.
Shuningdek, tizim shinasi, operativ xotira va videoadapterning ishlash parametrlari
shimoliy ko'prikka bog'liq.
Oddiy kompyuterning blok diagrammasi.
Janubiy ko'prik tashqi qurilmalar bilan ishlash va anakartning boshqa funktsiyalari
uchun javobgardir. Unga PCI Express, PCI, PATA, RAID, USB, Ethernet, Firewire
tekshirgichlari va boshqalar kiradi. Shuningdek, janubiy ko'prik
quvvatni
boshqarish, BIOS doimiy xotirasi va uzilishlar uchun javobgardir. Janubiy
ko'prikning protsessor bilan o'zaro ta'siri shimoliy ko'prik orqali amalga oshiriladi.
Janubiy ko'prik to'g'ridan-to'g'ri kompyuterga ulangan
tashqi qurilmalar bilan
ishlagani uchun uning buzilish ehtimoli shimoliy ko'prikning buzilish ehtimoliga
qaraganda ancha yuqori. Ko'pincha janubiy ko'prikning erta o'limining sababi USB
ulagichidagi qisqa tutashuv yoki nosoz haydovchining ulanishi. Chipsetning
shimoliy qismi
ham ishlamay qolishi mumkin, ammo bu uning uchun odatiy
muammo.Shuni ta'kidlash kerakki, ko'prik
buzilgan taqdirda, butun anakartni
tashlash kerak emas. Ko'pgina hollarda, chipni shunga o'xshash taxtadan yangisini
yoki ishlatilganini almashtirish bilan hal qilish mumkin. Ammo,
bunday tartib
odatda faqat qimmat anakartlarda amalga oshiriladi, chunki bu byudjet modellarida
iqtisodiy jihatdan mumkin emas. Shaxsiy kompyuterlar va noutbuklarning ozmi-
ko'pmi savodli foydalanuvchilarining barchasi janubiy ko'prik
kabi tushunchalar
haqida eshitgan bo'lishi mumkin. Biroq, eshitish boshqa, uning nima ekanligini va
nima uchun ekanligini anglash boshqacha. Ushbu komponentlar ishlamay qolganda,
ta'mirlovchilar "Shimoliy / Janubiy ko'prik yoqib yuborildi, almashtirishga muhtoj"
kabi yuzsiz ibora bilan cheklanadilar. Va hech kim kambag'al foydalanuvchiga
uning kompyuterida aynan nima bo'lganini tushuntirishdan bezovta bo'lmaydi. Va
buni bilish juda foydali.
-sinf biologiya - 11 sinf Biologiya Olimpiada test savollari

|
11 sinf Biologiya Olimpiada test savollari
|
bet | 2/2 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 25,14 Kb. | | #120308 |
Bog'liq 11 sinf Biologiya @talimiy hujjatlar11-sinf biologiya
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
10
|
11
|
12
|
13
|
14
|
15
|
16
|
17
|
B
|
D
|
A
|
B
|
A
|
A
|
A
|
A
|
C
|
B
|
D
|
A
|
D
|
A
|
D
|
C
|
B
|
18
|
19
|
20
|
21
|
22
|
23
|
24
|
25
|
26
|
27
|
28
|
29
|
30
|
|
|
|
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
A
|
|
|
|
|
31.Siniekalogiya
32.Ultrabinafsha,infraqizil,ko’rinadigan
33.Sutlama, kaktus
34.Produtsent, konsument, Redutsent
35.Raqobat,parazitizm,yirtqichlilik
36.Qisqichbaqa va aktiniya
37.Shamol tezligi, o’rtacha harorat, yog’ingarchilik miqdori, gazlar bosimi, gazlar miqdori , nurlanish jarayoni
38.Organizmlarning kun uzunligiga javob reaksiyasi
39.Tuban hayvonlar va tuban o’simliklar
40. (a) sovvuqqonli organizm , (b) issiqqonli organizmga misol keltirsin
|
| |
O’qitish usullari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 74/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’qitish usullari:
| | |
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
| | |
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
O’qitish sharoitlari:
|
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-so’rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
O’QUV MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
| |
Ish bosqichlari va vaqti - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 123/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishIsh bosqichlari va vaqti
|
O’qituvchi:
|
|
O’quvchi:
1-bosqich. O’quv mashg’ulotiga kirish
(10 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi.
1.2. Avvalgi mavzuga savollar orqali bog‘lanadi.
|
1.1.Eshitadilar, yozib oladilar.
1.2.E’tibor beradilar. javob beradilar
|
2-bosqich Asosiy
(60 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish;
1. Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi, hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi. Maqsad va vazifani belgilanishi;
2. Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi.
3. Mustaqil ish uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4. O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatgichlari bilan tanishtiradi
O’quvchilar bilimini faollashtirish;
5. Tezkor-so’rov, savol-javob, va boshqalar orqali bilimini faollashtiradi.
Yangi o’quv materiali bayoni;
6. Amaliy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayoni tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy xolatlarni yozdiradi
7. Slaydlar namoyishi va sharxlash
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash;
8. Mustaxkamlash uchun savollar
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhga ishlash qoidasi bilan tanishtiradi.
Har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
10. Guruhlarda ishlaydi, bajarish jarayoni kuzatiladi, maslaxatlar beradi.
11. Ish vaqti tugagach, guruhlar taqdimotini tashkil etadi. Guruhlar bir-biri bilan savol-javob beradi, o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi.
12. Guruhlar ishi o’zaro baholashni o’tkazadi.
13. Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etilishini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog’lanadi.
|
Uyga vazifani taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar. Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar. Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar
|
|
| |
O’qitish usullari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 122/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’qitish usullari:
| | |
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
| | |
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
O’qitish sharoitlari:
|
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-so’rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
O’QUV MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
| |
Transaksiya xarajatlarining ordinalistik nazariyasi asosida

81
Transaksiya xarajatlarini o`lchash o`tgan asr oxirida foydalilikni o`lchash
yuzasidan munozaralar jarayonida qo`yilgan muammoga o`xshash
muammoni
keltirib chiqaradi:
Munozaralar chog`ida foydalilikni o`lchashning kardinal usuliga muqobil
variant sifatida J.Ejuort va I.Fisher foydalilikning turli darajalari nisbatini aniqlash
va ularning mutlaq miqdorini baholashga nisbatan da’volardan bosh tortishdan
iborat bo`lgan ordinalistik yondashuvni taklif etishdi. Transaksiya
xarajatlari
nazariyasi ham ushbu yo`nalishda rivojlanmoqda. Iqtisodiy tashkilotlarni qiyosiy
tahlil qilishda hech qachon alohida olingan tashkiliy shakllar tadqiq etilmaydi, ular
faqat mavjud muqobil variantlarga nisbatan ko`rib chiqiladi.
Turli shartnomalarda va tashkiliy kontekstlarda yuzaga keladigan
transaksiya xarajatlarini taqqoslash ularning miqdorini
ekspertiza yo`li bilan
baholash
orqali chegaralash imkonini beradi. Turli variantlarga aniqliklarkiritish
transaksiya xarajatlarini pul shaklida o`lchashning takomillashmagan usullaridan
bosh tortish imkonini beradi. U holda muayyan bitimni
amalga oshirishning
optimal shaklini tanlash algoritmi ikkita bosqichni o`z ichiga oladi. Birinchi
bosqichda turli xildagi: klassik, neoklassik va implitsit shartnomalardan
foydalanishda yuzaga keladigan transaksiya xarajatlari taqqoslanadi.
R
Agar, ekspert baholarga ko`ra, eng kam xarajatlar implitsit shartnomalardan
foydalanish bilan bog`liq bo`lsa, u holda
ikkinchi bosqichda unitar, xolding,
multidivizional va aralash kabi muqobil tashkiliy tuzilmalar doirasida yuzaga
keladigan transaksiya xarajatlarini taqqoslash mumkin.
Agar foydalilikni sifat jihatdan funksional bog`liqlikdagi aniqlik bilan
o`lchash mumkin bo`lsa, u holda birinchi va ikkinchi hosila naflilik ma’nosini
kasb etadi; birinchi hosilaning miqdori eng yuqori naflilikning ko`rsatkichi
hisoblanadi, manfiy belgili ikkinchi hosila esa eng
yuqori nafni kamaytiruvchi
qonunning amal qilishini anglatadi.
-mavzu. Dizel dvigatelining ta’minlash tizimi

15-mavzu. Dizel dvigatelining ta’minlash tizimi
Reja:
1.Dizel dvigateli ta’minlash tizimining umumiy tuzilishi va ishlashi.
2.Dizel dvigatelida aralashma hosil qilish.
3.Dizel dvigateli ta’minlash tizimi uskunalarining tuzilishi va ishlashi.
Tayanch iboralar: yuqori bosimli yonilg'i nasosi, yonilg'i xaydash nasosi, forsunka, dag'al filtr, mayin filtr, gilza, plunjer, ilgarilatib purkovchi avtomatik mufta, barcha rejimli rostlagich.
Dizel dvigateli ta’minlash tizimining umumiy tuzilishi va ishlashi.
Dizel ta’minlash tizimining karbyuratorli dvigatel ta’minlash tizimidan farqi ish aralashmasini hosil qilish va uni alangalatish usulidadir.
Karbyuratorli dvigatelda kiritish taktida silindrlarga karbyuratorda havo va benzindan tayyorlangan yonuvchi aralashma kiritilsa, dizelda esa sof havo kiritiladi. Siqish taktini oxirida karbyuratorli dvigatelda ish aralashmasi elektr uchqunidan alangalansa, dizelda esa silindrda siqilgan havoga dizel yonilg’isi purkaladi. Purkalgan yonilg’i mayda tomchilarga ajralib, yonish kamerasining butun xajmiga taqsimlanib, bug’lanadi, havo bilan aralashadi va ish aralashmasini hosil qilib o’z-o’zidan alangalanadi. Dizelda yonilg’ini yetarli darajada mayda zarrachalarga ajratish va yonilg’i mash’alini uzoqqa otiluvchanligini ta’minlashga, yonilg’ini yuqori bosim ostida purkalishi evaziga erishiladi.
Dizel ta’minlash tizimini samaradorligini oshirishda yonilg’i uzatuvchi asboblar va aralashma tayyorlash asboblari bilan birgalikda yonish kamerasining shakli hamda ularda havo harakatini va yonilg’i kiritishni tashkil qilishni ta’siri alohida ahamiyatga egadir. Keltirilgan omillar birgalikda quyidagilarni ta’minlashi lozim: dvigatel tirsakli valining aylanishlar chastotasi va yuklanmaga bog’liq ravishda yonilg’ini mumkin qadar aniq dozalash; yonilg’ini muayyan (aniq) paytda (lahzada), ya’ni porshenni yuqori chekka nuqtaga kelishini o’rnatilgan burchagida uzatish; uzatishni valni buralish (aylanish) burchagi bo’yicha optimallash; yonilg’ini yonish kamerasini butun hajmi bo’yicha yaxshi to’zitish va taqsimlash; nasos va forsunkalarni dastlabki sozlangan holatini buzmasdan dvigatelni uzoq vaqt (muddat) ishlatish.
|
-mavzu: Ko’priklarning vazifasi va turlari

Vaqt:80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ________nafar.
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi:
|
Aqliy hujum, ikkiyoqlama tahlil usuli, grafik organayzeridan foydalangan holda.
|
O’quv mashg’ulot rejasi:
|
1.Ko’priklarning vazifasi o’rganish
2.Ko’priklarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumot.
3.Ko’priklarning ishlash uslubi
|
O’quv mashg’ulot maqsadi:a) ta’limiy:mavzuga oid nazariy bilimlarni egallash va mustahkalmlash. O’zlashtirgan bilim va ko’nikmalarni amaliy faoliyatda qo’llash.
b) tarbiyaviy:milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakllantirish: o’quvchilarda insonparvarlik, mehr-shavqat tuyg’ularini shakllantirish.
с) rivojlanuvchi:O’quvchilarni fikrlash qobiliyatini o’stirish; mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’llash.
|
Pedagogik vazifalar:
|
O’quv faoliyati natijalari:
|
1) Ko’priklarning vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladi
2) Ko’priklarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilarga tushuntiriladi
|
1) Ko’priklarning vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladio’quvchilar tushunadilar va amaliyotda qo’llaydilar
2) Ko’priklarning tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilar tushunadilar va BKMga ega bo’ladilar
|
| |
СИСТЕМЕ - download

Qidiruv: СИСТЕМЕ
Положение металлов в Периодической системе Д. И. Менделеева. Особенности строения атомов, свойства
Mendan kichik tangalar yasaladi, qo’ng’irolarda tovush chiqarishni yaxshi ko’raman
6,29 Mb.
4
o'qib
Лекция Основные сведения об операционной системе
Xx ст стандартом ос для 32-разрядных пк стала сис- тема Windows 98. Она имеет ряд особенностей и преимуществ перед другими операционными системами
Лекция
0,67 Mb.
12
o'qib
Наманганский филиал ташкентского международного университета кимё кафедра "Точные науки"
Syllabus по предметам и исходя из введенного расписания занятий. Учебно-методические материалы, подготовленные преподавателями кафедры, размещены в системе Moodle
17,99 Kb.
1
o'qib
Kvadrat tenglama va uning ildizlari Rashidov Anvarjon Sharipovich Buxoro davlat pedagogika instituti Aniq fanlar kafedrasi dotsenti Xalilova Munisa Xayrulloyevna Buxoro davlat pedagogika instituti 3-bosqich talabasi Annotatsiya
«Найди подходящее» и «Верно-неверно» в системе образования. В ходе учебных занятий организуется внедрение метода оценки основных компетенций, сформированных у студентов при оценке их знаний
0,64 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ish bosqichlari va vaqti - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 75/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishIsh bosqichlari va vaqti
|
O’qituvchi:
|
|
O’quvchi:
1-bosqich. O’quv mashg’ulotiga kirish
(10 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi.
1.2. Avvalgi mavzuga savollar orqali bog‘lanadi.
|
1.1.Eshitadilar, yozib oladilar.
1.2.E’tibor beradilar. javob beradilar
|
2-bosqich Asosiy
(60 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish;
1. Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi, hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi. Maqsad va vazifani belgilanishi;
2. Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi.
3. Mustaqil ish uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4. O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatgichlari bilan tanishtiradi
O’quvchilar bilimini faollashtirish;
5. Tezkor-so’rov, savol-javob, va boshqalar orqali bilimini faollashtiradi.
Yangi o’quv materiali bayoni;
6. Amaliy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayoni tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy xolatlarni yozdiradi
7. Slaydlar namoyishi va sharxlash
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash;
8. Mustaxkamlash uchun savollar
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhga ishlash qoidasi bilan tanishtiradi.
Har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
10. Guruhlarda ishlaydi, bajarish jarayoni kuzatiladi, maslaxatlar beradi.
11. Ish vaqti tugagach, guruhlar taqdimotini tashkil etadi. Guruhlar bir-biri bilan savol-javob beradi, o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi.
12. Guruhlar ishi o’zaro baholashni o’tkazadi.
13. Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etilishini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog’lanadi.
|
Uyga vazifani taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar. Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar. Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar
|
|
| |
Maqsad
. Har bir foydalanuvchi oʻzining shaxsiy kabinetiga kirish ma’lumot olishi yoki joylashtirishi 
mumkin. 
Vaziyat bayoni

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
93
Software names:
1. Linux, Unix, Prezi, FsCapture; 4. Paradox, Far manager, Machintosh;
2. iSpring, CourseLab, Windows; 5. Mandriva, FoxPro, Chrome, Opera;
3. Doppix, Mandriva, Access; 6. Macromedia Flash, Nova, CorelDraw;
Teacher answer:
Interfaol ta’lim metodlari koʻpincha turli shakllardagi oʻquv mashgʻulotlari
bilan bir vaqtda
qoʻllanilmoqda. Bu texnologiyalar oʻquv mavzusi maqsadidan va mavzuning mazmunidan kelib chiqib,
darsning turli bosqichlarida turlicha qoʻllanishi mumkin. Maktab oʻquvchilarining yosh xususiyatlarini
hisobga olib, fanni oʻqitishda gʻoyat samarali boʻlgan qator oʻyinli texnologiyalar ishlab chiqilgan. Odatda
insonning asosiy faoliyat turi uch koʻrinish: mehnat faoliyati, oʻyin faoliyati, oʻquv faoliyatida shakllanadi.
Ularning barchasi oʻzaro bogʻliq holda sodir boʻladi. Oʻquvchilarning maktabdagi oʻquv
materiallari
asosidagi aqliy harakatlarini shakllanish qonuniyatlari oʻyin faoliyatlarida tarkib topadi. Bu metodlarni
qoʻllash mashgʻulot ishtirokchilarining faolliklarini oshirib, ta’lim samaradorligini
yaxshilashga xizmat
qiladi.
Xulosa.
Interfaol ta’lim metodlaridan dars jarayonida foydalanish oʻquvchilarni mustaqil
izlanishlariga, oʻziga boʻlgan ishonchni oshirishga,
zukkolik, hozirjavoblik qobiliyatlarini rivojlanishiga
zamin tayyorlaydi. Interfaol ta’lim metodlari oʻquvchi ongida mavzuni toʻliq mustahkamlashiga,
undagi
bilim, koʻnikma va malakalarni rivojlanishiga, dasturlash tillariga mukammal oʻrganishga, hayotda oʻz
oʻrnini topishiga yordam beradi. Xulosa qilib aytganda, umumiy oʻrta maktabda
zamonaviy dasturlash
tillarini oʻqitilishi oʻquvchilarda dasturlash muhitida ishlash va mustaqil dastur tuzish, mamlakatimizning
turli sohalari
uchun ilovalar yaratish, zamonaviy axborot texnologiyalari vositalaridan foydalanish
koʻnikmalarini shakllantirishga va ularning amaliy ishlarida yangi qirralarning ochilishiga zamin hozirlaydi.
- mavzu: Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining ishlash uslubi

Vaqt:80 daqiqa
|
O’quvchilar soni: ________nafar.
|
O’quv mashg’ulotining shakli va turi:
|
Aqliy hujum, ikkiyoqlama tahlil usuli, grafik organayzeridan foydalangan holda.
|
O’quv mashg’ulot rejasi:
|
1.Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish
2.Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining tuzilishi xaqida umumiy ma’lumot.
3.Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining ishlash uslubi
|
O’quv mashg’ulot maqsadi:a) ta’limiy:mavzuga oid nazariy bilimlarni egallash va mustahkalmlash. O’zlashtirgan bilim va ko’nikmalarni amaliy faoliyatda qo’llash.
b) tarbiyaviy:milliy g’oya va mafkurani o’quvchilar ongida shakllantirish: o’quvchilarda insonparvarlik, mehr-shavqat tuyg’ularini shakllantirish.
с) rivojlanuvchi:O’quvchilarni fikrlash qobiliyatini o’stirish; mavzuni o’rganish borasida o’quvchilarni ijodiy yondoshishga yo’llash.
|
Pedagogik vazifalar:
|
O’quv faoliyati natijalari:
|
1) Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladi
2) Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilarga tushuntiriladi
|
1) Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining vazifasi o’rganish o’quvchilarga tushuntiriladio’quvchilar tushunadilar va amaliyotda qo’llaydilar
2) Dizel dvigatellari ta’minlash tarmog’ining tuzilishi xaqida umumiy ma’lumoto’quvchilar tushunadilar va BKMga ega bo’ladilar
|
| |
ILOVALAR - Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev...

Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
61b762c5e6d666.07483815
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Toshkent axborot texnologiyalari universiteti ganiev salim karimovich karimov madjit malikovich tashev komil axmatovich axborot xavfsizligi
|
O’qitish usullari - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 80/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishO’qitish usullari:
| | |
ma’ruza, blits- so‘rov, grafik- organayzer
| | |
O’quv faoliyatini tashkil etish shakli:
|
Umumjamoa, juftlikda ishlash
|
O’qitish vositalari:
|
Darsliklar, ma’ruza matni, slaydlar, tarqatma materiallar. Kompyuter, proektor, doska, bo‘r, jadvallar, sxema va rasmlar.
|
O’qitish sharoitlari:
|
Amaliy mashg‘ulotini o‘tish uchun sinf xonasi talabalar soniga mos stol va stullar bilan jixozlangan bo‘lishi shart. Auditoriyada doska, elektr toki bo‘lishi zarur. Didaktik vositalarni qo‘llash uchun barcha sharoitlar yaratilishi kerak, ya’ni sinf xonasini kerakli vaqtda nim qorong‘i bo‘lishini ta’minlash maqsadida sinf xonasining derazalariga qora parda tortish kerak.
|
Qayta aloqaning usul va vositalari:
|
Tezkor-so’rov, savol-javob, test, misol va mashqlar, bajarilgan o’quv topshiriqlarni baholash.
|
O’QUV MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
| |
Ish bosqichlari va vaqti - Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot

|
Mavzu: Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishi xaqida umumiy ma’lumot
|
bet | 81/160 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #240565 |
Bog'liq Mavzu Kirish Xavfsizlik texnikasi o’rganish. Avtomobil tuzulishIsh bosqichlari va vaqti
|
O’qituvchi:
|
|
O’quvchi:
1-bosqich. O’quv mashg’ulotiga kirish
(10 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1.1. Mavzu, uning maqsadi, o‘quv mashg‘ulotidan kutilayotgan natijalar ma’lum qilinadi.
1.2. Avvalgi mavzuga savollar orqali bog‘lanadi.
|
1.1.Eshitadilar, yozib oladilar.
1.2.E’tibor beradilar. javob beradilar
|
2-bosqich Asosiy
(60 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish;
1. Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi, hamda o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar beradi, ularni baholaydi. Maqsad va vazifani belgilanishi;
2. Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi va yozib olishlarini aytadi.
3. Mustaqil ish uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
4. O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarini baholash mezoni va ko’rsatgichlari bilan tanishtiradi
O’quvchilar bilimini faollashtirish;
5. Tezkor-so’rov, savol-javob, va boshqalar orqali bilimini faollashtiradi.
Yangi o’quv materiali bayoni;
6. Amaliy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o’qitish jarayoni tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy xolatlarni yozdiradi
7. Slaydlar namoyishi va sharxlash
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash;
8. Mustaxkamlash uchun savollar
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhga ishlash qoidasi bilan tanishtiradi.
Har bir guruhga topshiriq beradi va baholash mezoni bilan tanishtiradi. Ishni bajarish yo’riqnomasini beradi.
10. Guruhlarda ishlaydi, bajarish jarayoni kuzatiladi, maslaxatlar beradi.
11. Ish vaqti tugagach, guruhlar taqdimotini tashkil etadi. Guruhlar bir-biri bilan savol-javob beradi, o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatadi.
12. Guruhlar ishi o’zaro baholashni o’tkazadi.
13. Mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etilishini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog’lanadi.
|
Uyga vazifani taqdim etadilar
Savollarga javob beradilar
Mavzu nomi va rejasini yozib oladilar. Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Yozib oladilar.
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar.
Topshiriqlarni bajaradilar
Kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bir guruh o’z topshiriq varaqlari bo’yicha faoliyatini boshlaydi
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar. Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar
|
|
| |
Adabiyot darslarida muzeylarga ekskursiya uyushtirish

|
Adabiyot darslarida muzeylarga ekskursiya uyushtirish
|
bet | 87/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiAdabiyot darslarida muzeylarga ekskursiya uyushtirish
Adabiyot darsining noan’anaviy shakllaridan yana biri adabiy ekskursiya darsidir. 0‘quvchilaming mustaqil ijodiy tafakkur qubiliyatini rivojlantirish maqsadida ushbu usul qoTlanadi. Maklabda XIV-XIX asrlar hayoti ifodalangan asarlami Biz yuqorida aytib o‘tdik XIV-XIX asr tarixini. adabiyotini ii'iganayotgan davrda ayniqsa, adabiy ekskursiyalar muhim nliiiiniyatga ega. Biz bilamizki, adabiyot o’qiluvchisining vazifasi o’quvchiga odob-axloqni, vatanga muhabbat, yurtga sadoqatli bo'lish k.ibi tuyg'ulami shakllantirishdir. 0‘quvchilarning fan asarlarini puxln egallashlarida, fanlararo aloqani mustahkarnlashda; oTkamiz o’trrnshini chuqur o’rganish va shu asosda bugungi kun voqea- hodisalarini reran mushohada qilishimiz lozim.
Demak adib hayoti va ijodini o'rganishda muzeylarga sayohat uyushlirish, u yerdagi portret va asarlar, ko’rgazmalami bevosita adib hayoti bilan bog1 lagan holalda o'quvchiga yetkaza olish o'qituvchi mahoratiga bog’liq. Xususan, O'zbekiston Milliy axborot markazi “0‘zbekkino” Milliy agentligi buyurtmasi asosida “Oybek - uy muzeyi” haqida batafsil ma'lumot beruvchi videofilm yaratilgan. Alisher Navoiy, Bobur, G’afur G'ulom, Oybek, Abdulla Qahhor, Muhammad Yusuf hayoti va faoliyatiga bag'ishlangan audio-video materiallar ta’limning maxsus saytlaiida joylashtirilgan. Bu elektron manbalardan dars jarayonida samarali foydalanish murnkin.
G’afur G‘ulom, Oybek, Abdulla Qahhor kabi adiblarimiz ijodini o‘rganayotgan paytda ham adabiy ekskursiya usulidan foydalanish niumkin. Masalan, G’afur G’ulom ijodini o’rganish jarayonida o’quvchilarga shoir haqida t^i’lumot beriladi va shoir uy-muzeyiga ekskursiya uyushtiriladi. О quvchilarning u yerda shoir haqida yanada to’laroq ma’lumot olishga muvaffaq bo ladilar. Chunk! shoiming esdaliklari, suratlari, shoir foydalangan buyumlari, hattoki, uning chalgan tanburi-yu, o’qigan “Qur’on” kitoblari o’quvchida umrbod esda qoladigan tuyg’uni paydo qiladi. Bu adibga bo'lgan mehr va hamnafaslik tuyg’usidir.
Umuman olganda, adabiy ekskursiya darslari o’quvchida katta qiziqish uyg’otadi. Darsm nazariy jihatdan o'rganib turib, uni amaliyotga tatbiq qilsagina samarali natijaga erishish mumkin.
|
| |
Yopiq kompaniya korporativ siyosati transparentliligining bosh

|
Yopiq kompaniya korporativ siyosati transparentliligining bosh Pdf ko'rish
|
bet | 104/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfYopiq kompaniya korporativ siyosati transparentliligining bosh
maqsadi ushbu kompaniya egalari bo'lmish investor-ishtirokchilaming
huquqlarini himoyalash va qonuniy manfaatlarini hamda risklarini
pasaytirilishini ta’minlashga qaratilgan bo'lib, o‘z ichiga sifatli ochib
berilishi majburiy va ixtiyoriy bo'lgan informatsiyalar hamda ularga
qo'yilgan qonuniy sifat talab lari tizimini oladi.
Bunda transparentlilikning bosh vazifasi yopiq kompaniyaning
ichki va bozorlardagi faoliyati shaffofliligini hamda bunda sodir bo‘lishi
mumkin bo'lgan har turdagi risklar, tovlamachiliklar va qonunbuzar-
liklami zaruriy va yetarli informatsiyalar tizimini shakllantirish, nazorat
qilib tartiblashtirish va rivojlantirish orqali oldini olish va pasaytirilishini
ta’minlashdan iborat.
Transparent!ik turli usullar va shakllarda amalga oshirilib, ular
yopiq kompaniyalaming moliya bozoridagi faoliyatini tartiblashtirish
konsepsiyalari va modellaridan kelib chiqqan mexanizm tarkibiga
kimvchi ma’lum qonuniy-me’yoriy hujjatlar bilan belgilanadi.
Informatsiyani ochib berish shakllari turlicha boMishi mumkin,
masalan, yopiq kompaniyalar faoliyati to'g'risidagi hisobotlar va
informatsiyalaming standart shakllari. Bunday standart shakllarda
tuzilgan va to'ldirilgan hisobot va informatsiyalar qonunchilik
hujjatlariga muvofiq belgilangan sifat darajasida,
muddatlarda,
hajmlarda va tartibda ochib berilishi va taqdim etilishi talab qilinadi.
Yopiq kompaniya to'g'risida quyidagi ma’lumotlar oshkoralikni
talab qiladi:
- jamiyatning rekvizitlari va faoliyati predmeti to'g'risidagi
ma’lumotlar;
-jamiyat organlarining tarkibi va vakolatlari to'g'risidagi, shu
|
| |
ligi munosabati bilan, MChJ va QMJlarda (katta yoki kichildigiga

|
ligi munosabati bilan, MChJ va QMJlarda (katta yoki kichildigigaBog'liq Korporativ siyosat pdfligi munosabati bilan, MChJ va QMJlarda (katta yoki kichildigiga
hamda mulkdorlari boMmish ishtirokchilarining soniga qarab) taftish
komissiyasi bo‘lishi (15dan ortiq bo‘tsa) yoki boMmasligi hamda
kuzatuv kengashini tuzilishi yoki tuzilmasligi nazarda tutilishi mumkin.
Bundan ko'rinib turibdiki, agar kuzatuv kengashi tuzilib, alohida
taftish komissiyasi boMmasa, yoki kuzatuv kengashi va taftish
komissiyasi boMmasa, korporativ boshqamv siyosati modeli «anglo-
sakson» modeliga yaqin boMadi Agar kuzatuv kengashi va taftish
komissiyasi boMsa, unda «Germancha» modelga o‘xshash boMadi.
Aytish joizki, O'zbekistonda yopiq aksiyadorlik jamiyatlari, MChJ
va ochiq aksiyadorlik jamiyatlari o‘rtasidagi oraliq shakl boMib, yopiq
kompaniya sifatida MDH davlatlariga xos o‘tish iqtisodiyotidagi
(ko'proq xususiylashtirish modeli) mahsuli sifatida namoyon boMganlar.
Bunda yopiq aksiyadorlik jamiyatlari (AJ) ham ochiq AJlar ham
MChJlaming
ayrim
xususiyatlarini
bir
tarafdan
o‘zlarida
mujassamlashtirgan boMsa, ikkinchi tomondan esa o‘ziga xos
xususiyatlari bilan farqlanadi. Buni AJlarga hamda MChJ va QMJlarga
oid tegishli qonur.lardan ko‘rish mumkin.
Fikrimizcha, yopiq AJ shakli MDH mamlakatlarida boMib o‘tgan
ommaviy xususiylashtirish jarayoniga mos ravishda tashkil etilgan.
Boshqacha qilib aytilsa, ular, asosan, kichik davlat korxonalarini
vaucherli
(xususiylashtirish
kuponi
yoki
cheki
asosida)
xususiylashtirishga mos ravishda tuzilgan. Chunki bunda vaucherga
aksiyalar ayirboshlash (maxsus chek auksionlari orqali) zarurati boMgan.
0 ‘zbekistonda esa bunday xususiylashtirish qoMlanmagan boMib, yopiq
|
| |
Bern, Sic or sky, Ericsson, Ford motors. Me.Donalds

|
Bern, Sic or sky, Ericsson, Ford motors. Me.DonaldsBog'liq Korporativ siyosat pdfBern, Sic or sky, Ericsson, Ford motors. Me.Donalds, Sony, Nissan,
Toyota, L ’Oreal Paris, Lukoil va h.k. Ko'pincha bozorda raqobatbardosh
yopiq kompaniyalaming кофогейК' boshqaruvi siyosatida strategik
investor sifatida yirik ochiq kompaniyalar ishtirok etadilar. Bunday holat
yopiq kompaniyalaming biznes-faoliyatiga, korporativ boshqaruvi va
menejmentiga, umuman olganda, o'sishiga va bozordagi o‘z o‘mini
kengaytirishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Pirovard natijada, bunday yopiq
kompaniyalar yoki alohida (mustaqil) ochiq kompaniyalarga ayianadi
yoki yirik ochiq kompaniyalar tomonidan yutib yuboriladi yoki ularga
qo‘shilib ketadiiar.
Yopiq kompaniyalar ochiqlaridan farqli ommaviy va uzluksiz
ravishda katta hajmlardagi aksiyadorlik kapitalini qimmatli qog'ozlar
bozori orqali ommaviy ravishda jalb qilishga moMjallanmaganlar,
tashkillashgan fond bozori (fond birjalari) talablariga moslashmaganlar.
Bundan tashqari, ulaming korporativ boshqaruvi siyosatiga xos boMgan
108
cheklangan mulk tuzilmasi yangi mulk egalarini (yangi investorlami)
kiritilishiga va kompaniyani ochilishiga ko‘proq to‘sqinlik qiladi.
0 ‘zbekistonda yopiq kompaniyalaming korporativ boshqaruvi
siyosati modeli va mexanizmi ilg‘or jahon tajribasi va mamlakatda
xususiylashtirish negizida tuzilgan MChJlaming boshlang‘ich faoliyati
tajribasi jihatlarini o'ziga olgan holda oyoqqa turish bosqichini boshidan
kechirmoqda. Bunda O'zbekistonning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi
modelidan (o'tish iqtisodiyoti modeliga mansub) kelib chiqilib MChJ va
QMJlarda korporativ boshqaruv siyosatining aralash modeli tanlangan-
|
| |
jumladan, jamiyat ishtirokchilari umumiy yigMlishining mutlaq vakola­

|
jumladan, jamiyat ishtirokchilari umumiy yigMlishining mutlaq vakola Pdf ko'rish
|
bet | 105/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfjumladan, jamiyat ishtirokchilari umumiy yigMlishining mutlaq vakola
tiga kimvchi masalalar to'g'risidagi, jamiyat organlari tomonidan
qarorlar qabul qilish tartibi to'g'risidagi, shu jumladan, qarorlar bir
ovozdan yoki kvalifikatsion ko'pchilik ovoz bilan qabul qilinadigan
masalalar to'g'risidagi ma’lumotlar;
-jamiyat ustav fondining miqdori to'g'risidagi ma’lumotlar,
- jamiyatni har bir ishtirokchisi ulushining miqdori va nominal
qiymati to'g'risidagi ma’lumotlar;
- jamiyat
ishtirokchilarining
huquqlari
va
majburiyatlari
to'g'risidagi ma’lumotlar;
- jamiyat ishtirokchisining jamiyatdan chiqish tartibi va uning
oqibatlari to'g'risidagi ma’lumotlar;
113
- jamiyat ustav fondidagi (ustav kapitalidagi) ulushning (ulush bir
qismining) boshqa shaxsga o‘tishi tartibi to'g'risidagi
m a’him otlar
-jamiyatning hujjatlarini saqlash tartibi hamda jamiyat tomonidan
jamiyat ishtirokchilariga va boshqa shaxslarga beliadigan informatsiya
turlari, shakllari va hajrnlari hamda axborot taqdim etish tartibi
to‘g‘risidagi ma’lumotlar;
-
jamiyatning
vakoiatxonalari
va
filiallari
to'g'risidagi
ma’lumotlar;
-jam iyat boshqaruv organlari tarkibi, faoliyati to'g'risidagi ichki
me’yoriy hujjatlar, ma'lumotlar, hisobotlar va ulaming bavonnomalari;
- jamiyatning moliyaviy-xo'jalik faoliyati, foyda va zararlari
to'g'risidagi ma’lumotlar va hisobotiar;
- qonun hujjatlariga zid bo'lmagan boshqa ma’lumotlar.
Transparentlilikni ta’minlash borasida administrativ va kompa
|
| |
информационные - download

|
Qidiruv: информационные | Курсовой проект по дисциплине Информационные технологии на курсовую работу для студента «3» курса ис-дн Курсовой проект 6,44 Mb. 8 | o'qib | | Информационные технологии в образовании S. Tursunov, I. Nazarov. Ta’limda axborot texnologiyalari. Darslik. Toshkent: "Adabiyot uchqunlari", 2019. 1-tom, 4-64 b 6,18 Mb. 6 | o'qib | | Информационные технологии в образовании S. Tursunov, I. Nazarov. Ta’limda axborot texnologiyalari. Darslik. Toshkent: "Adabiyot uchqunlari", 2019. 1-tom, 4-64 b 16,48 Mb. 8 | o'qib | | Информационные модели – основа проектирования кис At hayotiy tsiklining barcha bosqichlarida bir qator izchil modellarni yaratish va izchil o'zgartirish jarayoni 0,77 Mb. 6 | o'qib | | “pedagogs” international research journal issn: 2181-4027 sjif: 995 Статья предназначена для использования школьными учителями, студентами и аспирантами, изучающими информационные технологии в образовании, а 0,67 Mb. 5 | o'qib | | Конспект лекций по дисциплине «Математическое моделирование» для студентов направления 5521900 «Информатика и информационные технологии» Mavzu: Rekurent modellashtiriuvchi algoritmlar yordamida usliksiz tizimlardagi о‘tkinchichi jarayonlarni hisoblash Конспект лекций 2,04 Mb. 1 | o'qib | | Kompyuter tarmoqlarini loyihalash va qurish Учебное пособие предназначено для самостоятельными изучающими сетевые технологии, студентами бакалавриата по направлению 5110100 «Математика и информатика», магистрантами направления 5А110102 «Информационные технологии в образовании» 22,91 Kb. 1 | o'qib | | Публичная информация. Современные информационные технологии Xix в. "ручные" технологии: перо, чернильница, книга, элементарные ручные средства счета. Коммуникации осуществлялись путем доставки конной почтой писем, пакетов, депеш Презентация 1,8 Mb. 4 | o'qib |
1
| |
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar

|
Mavzuni mustahkamlash uchun savollar
|
bet | 82/133 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #134002 |
Bog'liq Ўзбек тили ва адабиети таълимида ахборот технологиялари Word variantiMavzuni mustahkamlash uchun savollar:
O'qituvchilar uchun qo‘shimcha Internet sayt va resurslar,
ZiyoNet portalining ahamiyati.
I. O'quv muassasalari uchun yaratilgan saytlardagi berilgan mnlcritillar.
•I Internet tarmog'i va uning asosiy xizmatlari.
■ . O'zbekiston milliy Internet resurslan haqida gapiring.
6. O'zbekiston Respublikasi ochiq ma’lumotlar portalining unkoniyatlari.
Asosiy tushunchalar:
Elektron nochta (Электронная почта, Electronic Mail) - lnrmoqning eng ommaviy xizmat turi bo'lib, foydalanuvchilar iiriasida elektron xabariar almashish imkoniyatini beradi.
Elektron pochta manzili (Электронный почтовый адрес, Electronic mail address) - elektron pochtaning har bir abonenti ega ho'lgan haxsiy manzil.
Eoydalanuvchi (Пользователь, User) — Kompyuterdan loydnlanuvchi shaxs. Agar Kompyuter tarmoqqa ulangan bo'lsa, iitign nisbatan tarmoq foydalanuvchisi termini ishlatiladi.
Global tarmoq (глобалная сет, global set), (INTERNET ) hii-biridan ancha uzoqda joylashgan kompyutcrlarni o'zaro bog'lab, nxhorot almashuvini ta’minlab beruvehi tarmoq.
Sayt (сайг, Site) - Internet tarmog'ida ma’lumotni o'zida saqlab liinivchi sahiia yoki sahifalar.
www.zivonet.uz - axborot- ta’lim portal. Bu porlalda barcha in I ini muassasalari uchun ta’lim resurslari joylashtirilgan.
www.adabivot.uz - adibiar hayoti va ijodi haqida ma’luraot ln ruvchi maxsus sayt.
www.milliv.kutub.uz Alisher Navoiy nomidagi O'zbekiston Milliy kunubxonasining elektron sayti.
Adabiyotlar:
Karimov I.A Adabiyotga e'tibor, ma’naviyatga, kelajakka < 'iibor T.: O'zbekiston. 2009. Umumiy o'rta ta’lim maktablari, akademik-litsey va kasli- hunar kollejlari adabiyot darsliklari.
Aripov M.M., Muxammadiyev J.LJ. Informatika. Axborot texnologiyalari. Oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun darslik. - T„ 2005.
http://natlib.uz - Alisher Navoiy nomidagi 0‘zbekiston Milliy kutubxonasi sayti.
http://ensiklopediva.uz - 0‘zbekiston Milliy ensiklopediyasi sayti.
http://zivouz.uz - 0‘zbek va jahon adabiyoti portal.
|
| |
iloji 
yo‘q - Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash

|
Toshkent moliya instituti huzuridagi moliya-bank xodimlarining malakasini oshirish va ularni qayta tayyorlash Pdf ko'rish
|
bet | 142/191 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 6,87 Mb. | | #121679 |
Bog'liq Korporativ siyosat pdfiloji
yo‘q.
Aksiyadorlaming umumiy yig'ilishida jismoniy va yuridik shaxslaming
maqsadi, investitsion istiqbol va imkoniyatlar borasidagi qiziqishlami
ko'pincha bir-biriga mos kelmasligini ko‘rishimiz mumkik. Bundan
tashkari кофога1з1уа rahbariyati biznesning turli muammoli masalalari
bo'yicha tezkor qaror qabul qilish imkoniyatiga ega bo'lishi shart.
0 ‘zgaruvchan bozor sharoiti boshqaruvda mushkullik keltirib chiqarib,
aksioyadorlar кофогаЫуа boshqamvini o‘z zimmasiga olishni
istamaydilar. Korporatsiya strategiyasi va faoliyati uchun mas’uliyat
qoida tariqasida boshqamv va uning komandasiga (menejmentga)
yuklanadi. Bu komanda a’zolari boshqamv tomonidan shakllantiriladi.
Aksiyadorlar huquqlarini k^oratsiya faoliyatiga ta’sir ko'rsatishi
quyidagi fundamental masalalarda namoyon bo'ladi: boshqamv
из
a’zolarini saylash yoki tarkibiga ta’sir ko‘rsatuvchi vositalar qoMlash,
kompaniyaning ta’sis hujjatlariga o'zgartirishlar va qo'shimchalar
kiritish, favqulodda xarakterdagi shartnomaiarga rozilik bildirish va
aksiyadorlik jamiyatlari to‘g‘risidagi qonunda va kompaniya ichki
me’yoriy hujjallarida ko'rsatib o‘tilgan va boshqa masalalardan
(auditomi tanlash va tasdiqlash, boshqaruv a’zolarining to‘g‘ridan-
to‘g‘ri
tavsiya
etish,
aksiyalami
garovga
qo‘yish,
foydani
taqsimlanishini tasdiqlash va h.k.) iborat.
Aksiyadorlar shaxsan o‘zi yoki o'zining ishtirokisiz (ishonchli
vakili orqali) ovoz berish imkoniyatiga ega boMishi lozim. Har ikkala
yo‘sinda berilgan ovoz bir xil kuchga ega boMishi kerak. Bunda
|
| |