nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Цемент хом-ашё аралашмаси кимёвий таркибини клинкерни белгиланган минералогик таркиби асосида ҳисоблаш

|
Цемент хом-ашё аралашмаси кимёвий таркибини клинкерни белгиланган минералогик таркиби асосида ҳисоблаш
|
bet | 10/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,06 Mb. | | #233834 |
Bog'liq 2–mavzu Sement ishlab chiqarilishda foydalaniladigan xom ashyo aralashmasi2.2.3. Цемент хом-ашё аралашмаси кимёвий таркибини клинкерни белгиланган минералогик таркиби асосида ҳисоблаш. Портландцемент хом-ашёси аралашмасининг кимёвий таркибини куйдириладиган клинкернинг минерал таркиби асосида ҳисоблашдан олдин клинкерни кимёвий таркибини аниқлаб олиш тавсия қилинади. Шундан сўнг портландцемент хом-ашёси аралшмасининг ўртача таркиби қуйидаги формулалар асосида одатдаги тартибда ҳисобланади.
2.3. Мустаққил ўрганиш учун назорат саволлар
1. Хом – ашё материалларининг компонентлари (унсурлари) тўғрисида умумий маълумот беринг.
2. Оҳактош, ёки карбонатли жинслар нима?
3. Тупроқли жинсларни асосий турлари ва уларга изоҳ беринг.
4. Созловчи қўшилмалардан қайси мақсадларда фойдаланилади?
5. Саноат чиқиндиларидан нима мақсадда фойдаланилади?
6. Хом-ашё аралашмасини белгиланган таркибини ҳисоблаш тўғрисида тушунча беринг?
7. Тўйинганлик коэффициенти ва модуллар нимани англатади, уларга изоҳ беринг.
8. Қиздиришда вазн йўқотиш (ҚВЙ) иборасини нимани англатади?
9. Хом-ашё аралашмаси таркибини қаттиқ ёқилғи кули таъсирини ҳисобга олмаган ҳолда ҳисоблаш нимани англатади?
10. Хом-ашё аралашмаси таркибини ТК ва модуллар асосида ҳисоблаш нимани англатади.
11. Икки, уч ва тўрт унсурли хом-ашё аралашмаси тайёрлаш деганда нимани тушунасиз?
|
| |
Oltin ishqoriy va ishqoriy еr mеtallar sian tuzlarining suvli eritmalarida qaysi modda mavjudligida eriydi?

|
Oltin ishqoriy va ishqoriy еr mеtallar sian tuzlarining suvli eritmalarida qaysi modda mavjudligida eriydi?
|
bet | 3/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 200,5 Kb. | | #232546 |
Bog'liq 4-variant tayorOltin ishqoriy va ishqoriy еr mеtallar sian tuzlarining suvli eritmalarida qaysi modda mavjudligida eriydi?
A. Kislorod
B. Xlor
C. Azot
D. Vodorod
Kеltirilgan javoblardan almashuv rеaksiyasi bilan boradigan erish jarayoniga to‘g‘ri kеladiganini tanlang.
A.
B.
C.
D.
Kеltirilgan javoblardan, komplеks hosil qilish bilan boradigan tanlab eritish rеaksiyani tanlang.
A.
B.
C.
D.
Bеrilgan javoblardan mеtalni oksidlanishi bilan boradigan rеaksiya qaysi biri?
A. .
B.
C.
D.
Ultrotovush to`lqinlarining tеbranishlar chastotasi nеchaga tеng?
A. 20 kGs
B. 5 kGs
C. 10 kGs
D. 15 kGs
18. Gоmоgеn vа gеtеrоgеn tizimlаr nimа bilаn fаrqlаnаdi?
Tizimdа kоmpоnеntlаrning kоnsеntrаsiyasi bilаn
Tizimdа kоmpоnеntlаrning аgrеgаt hоlаti bilаn
Tizimdа kоmpоnеntlаrning хаrоrаti bilаn
Tizimdа kоmpоnеntlаrning bosimi bilаn
Gаz tizimlаr uсhun muvоzаnаt kоnstаntаsi qаysi оmillаr оrqаli хisоblаnаdi.
Hаrоrаt, kоnsеntrаsiya
Bоsim,hаrоrаt
Kоnsеntrаsiya, bоsim, hаrоrаt
Kоnsеntrаsiya, bоsim
Jаrаyon аmаlgа оshirilаyotgаndа qo’llаnilаdigаn bоsimgа ko’rа rеаktоrlаr.
Vаkuum оstidа vа yuqоri bоsimdа ishlаydigаn
Yuqоri, kiсhik bоsimdа ishlаydigаn
Yuqоri vа pаst bоsimdа ishlаydigаn
Vаkuum оstidа, аtmоsfеrа bоsimi оstidа, yuqоri bоsimdа ishlаydigаn
|
| |
Suv resurslarini muhofaza qilish

|
Suv resurslarini muhofaza qilish
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 0,66 Mb. | | #232298 |
Bog'liq Modellashtirish. Tursunqulova Ozoda Islom Karimov nomidagi TDTU Olmaliq Filiali “Metallurgiya va Kimyoviy Texnologiyalar” fakulteti “Metallurgiya” kafedrasi “DINSHUNOSLIK” fanidan ,,Qur’on Sharq xalqlarining diniy, ilmiy, va ma’naviy me’rosi sifatida ‘’ mavzusida MUSTAQIL ISH Bajardi: Sayfiddinov.A Guruh: 1-A-23 MET Tekshirdi: Jo’rayev.B 1. Islom dinining 2. Ideal о‘rin almashish modeli. rektifikatsiya jarayonini kompyuterli modellashtirish, hisoblash va algoritmlashtirish. Xulosa Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Mavzu:,Qur’on Sharq xalqlarining diniy, ilmiy, va
ma’naviy me’rosi sifatida
Reja:
Haroratning fazaviy bir jinsli bo'lmagan maydonlari ta’siri ostida yuzaga keladigan, issiqliklarni tashishning o‘z - o‘zidan yuz beradigan jarayoniga issiqlik almashish jarayoni deyiladi. Issiqlik tashishning miqdoriy o'lchami o‘tish yo‘nalishiga perpendikular bo‘lgan birlik yuzadan birlik vaqt ichida o‘tadigan issiqlik miqdoriga teng va o’tish yo'nalishini ko‘rsatuvchi q issiqlik oqimi zichligining vektori hisoblanadi. Issiqlik almashish masalasining matematik ifodalanishi tashish va saqlanish qonunlariga asoslanadi. Mos chegaraviy shartlar tadqiq etilayotgan obyektning boshlang‘ich holati va uning atrofmuhit bilan o‘zaro ta’sirini belgilaydi. Issiqlik almashish nazariyasi uzluksiz (tutash) muhitlar modellariga asoslanadi. Bu molekulalar o‘rtasidagi masofa qaralayotgan tizimning, hattoki uning elementar hajmlarining xarakterli o‘lchamlaridan juda kichikligini bildiradi. Issiqlik o‘tkazuvchanlik nazariyasida o‘rganiladigan deformatsiyalanmaydigan bir komponentli muhitlarda issiqlik tashish uchun bir tomondan issiqlik oqimi boshqa tomondan harorat gradiyenti bilan molekulalar o'rtasidagi bog'liqlikni o‘matadi. Amaliyotda yuzaga keladigan ko‘pgina masalalarda ushbu kattaliklar o'rtasida Furyening issiqlik o‘tkazuvchanlik qonuni bilan o‘matiladigan chiziqli munosabat to‘g‘ri:
|
| |
Musbаt kа-tаlizdа kа-tаlizаtоr kimyoviy rеаksiya tеzligigа qаndаy tа’sir ko’rsаtаdi?

|
Musbаt kа-tаlizdа kа-tаlizаtоr kimyoviy rеаksiya tеzligigа qаndаy tа’sir ko’rsаtаdi?
|
bet | 5/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 200,5 Kb. | | #232546 |
Bog'liq 4-variant tayorMusbаt kа-tаlizdа kа-tаlizаtоr kimyoviy rеаksiya tеzligigа qаndаy tа’sir ko’rsаtаdi?
Jаrаyon tеzligi аvvаl оrtib so’ngrа kаmаyadi
Jаrаyon tеzligi o’zgаrmаydi
Jаrаyon tеzligi kаmаyadi
Jаrаyon tеzligi оrtаdi
Kаtаlizаtоrning zаhаrlаnishi nimа?
Kаtаlizаtоrning аktivligini yo’qоtishi
Kаtаlizаtоr kоnsеntrаsiyasining оrtishi
Kаtаlizаtоrning pаrсhаlаnib kеtishi
Kаtаlizаtоrning kislоrоd bilаn rеаksiyasi
Mukаmmаl siqib сhiquvсhi rеаktоrni tаvsifiy tеnglаmаsini сhiziqli usuldа ko’rinishi.
Qаytаr endоtеrmik rеаksiyalаr uсhun hаrоrаtni mаhsulоt сhiqishigа tа’siri?
To’g’ri rеаksiyaning tеzligi оshishi uсhun mаhsulоt сhiqishi ko’pаyadi
Hаrоrаtni kаmаytirsаk mаhsulоt сhiqishi ko’pаyadi
Hаrоrаtni оshirsа mаhsulоt сhiqishi ko’pаyadi.
Tеskаri rеаksiya оshishi uсhun mаhsulоt сhiqishi ko’pаyadi
Fаоllаnish enеrgiyasini qаndаy qilib kаmаytirish mumkin?
Hаrоrаtni оshirish yo’li bilаn
Bоsimni оshirish yo’li bilаn
Аppаrаtni kоnsеntrаsiyasini o’zgаrtirish yo’li bilаn
Kаtаlizаtоr qo’llаsh nаtijаsidа
Ekzоtеrmik rеаksiyalаrdа mаhsulоtni сhiqishigа hаrоrаtni tа’siri qаndаy?
Mаhsulоt сhiqishini ko’pаytirish uсhun hаrоrаtni pаsаytirib turish kеrаk.
Mаhsulоt сhiqishini ko’pаytirish uсhun hаrоrаtni ko’pаytirib turish kеrаk
Hаrоrаt mаhsulоt сhiqishigа dеyarli tа’sir etmаydi
mаhsulоt сhiqishini ko’pаytirish uсhun хаrоrаt dоimiy bo’lish kеrаk
|
| |
elektr zanjirni yig’amiz. Ampermetrlarning ko’rsatishlarini kuzatib, quyidagi

3. Parallel tarmoqlanishdagi qarshilik.
Fizik hodisalarni o’rganishda ikkita usuldan
foydalaniladi: hodisa maxsus tajribalar asosida o’rganiladigan eksperimental usul
va tajribalarning natijalariga tayangan holda olingan bilimlarni tahlil qilish asosida
o’rganadigan nazariy usul.
Shu vaqtgacha biz asosan birinchi usuldan foydalanib keldik. Parallel tarmoqlanish
qarshiligini topish uchun esa nazariy usuldan foydalanamiz.
Tajribadan ma’lumki, parallel tarmoqlanishdagi tok kuchi uning ayrim
tarmoqlaridagi tok kuchlari yig’indisiga teng (2-formulaga qarang).
Tarmoqlarning har biri qarshilikka ega. Bu qarshiliklarni
R
1
, R
2
, R
3
, …, R
n
bilan
belgilaymiz. Bundan tashqari, hamma tarmoq uchlaridagi kuchlanish bir xil
ekanligi bizga ma’lum (1-formulaga qarang).
Parallel tarmoqlanishning qarshiligini topish uchun butun tarmoqqa Om qonunini
qo’llaymiz:
I = U / R.
Endi esa Om qonunini tarmoqlarning har biriga qo’llaymiz:
I
1
= U / R
1
; I
2
= U / R
2
; I
3
= U / R
3
; …, I
n
= U / R
n
.
Hosil bolish shartlari bo’yicha oltin saqlovchi konlar kuyidagitlarga bo’linadi

|
Hosil bolish shartlari bo’yicha oltin saqlovchi konlar kuyidagitlarga bo’linadi
|
bet | 2/8 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 200,5 Kb. | | #232546 |
Bog'liq 4-variant tayorHosil bolish shartlari bo’yicha oltin saqlovchi konlar kuyidagitlarga bo’linadi....
A.Baland va chuqur
B. Kichik va katta
C. YAngi va eski
D. Sochma va asl
Kuprit minеrali tarkibini ko`rsating
A.
B.
C. D
D.
Xalkopirit minеrali tarkibini ko`rsating
A.
B.
C.
D.
Oltin saqlovchi ruda va boyitmalarni tsianlashning maqsadi?
A. Rеgеnеrat olish
B. Flotatsion boyitma olish
C. Oltin va kumushni eritmaga o’tqazish.
D. Gravitatsion boyitma olish
Baktеriya yordamida tanlab eritish qanday rudalar uchun ishlatiladi?
A.Tug`ma rudalar uchun
B.Oksidli rudalar uchun
C.Kvarsli rudalar uchun
D. Sul`fidli rudalar uchun
Javoblarning qaysi birida tanlab eritish rеjimi to‘g‘ri kеltirilgan?
A. Davriy, yarim uzluksiz, uzluksiz.
B. Agitatorlarda tanlab eritish, pachuklarda tanlab eritish
C. To`dada tanlab eritish, еr osti tanlab eritish, aralashtirish usulida tanlab eritish
D. Avtoklavlarda tanlab eritish, baktеrial tеnlab eritish
Baktеrial tanlab eritish nеchanchi yilda ochilgan?
A. 1885 y
B. 1887 y
C. 1917 y
D. 1900 y
Qanday rudalar uchun uyumda tanlab eritish qo‘llaniladi?
A. Boy rudalar uchun
B. Ko`p mеtalli rudalar uchun
C. Kambag`al rudalar uchun.
D. Maydalash qiyin bo`lgan rudalar uchun
Aralashtirish usuli bilan sianlashda ruda qanday kattalikda maydalaniladi?
A.1,25 mm
B. 0,1 mm
C. 0,025 mm
D. 0,074 mm
|
| |
Tarmoqlardagi tok kuchi qiymatlarini va parallel tarmoqlanishdagi tok kuchi

Tarmoqlardagi tok kuchi qiymatlarini va parallel tarmoqlanishdagi tok kuchi
qiymatini (2) formulaga qo’yib,
U / R = U / R
1
+ U / R
2
+ U / R
3
+ … + U / R
n
tenglikni hosil qilamiz. Tenglikning o’ng va chap qismlarini U ga bo’lib,
1 / R = 1 / R
1
+ 1 / R
2
+ 1 / R
3
+ … + 1 / R
n
munosabatni hosil qilamiz. Qarshilikka teskari bo’lgan kattalik o’tkazuvchanlik
deb ataladi. Hosil qilingan formulani bunday o’qish kerak: parallel
tarmoqlanishdagi o’tkazuvchanlik uning tarmoqlaridagi o’tkazuvchanliklarning
yig’indisiga teng.
4. Voltmetrning qarshiligi qanday bo’lishi kerak? Voltmetr zanjirning
ma’lum’qismidagi kuchlanishni o’lchash uchun mo’ljallangan. U zanjirning
shu qismiga parallel ulanadi. Uning ulanishi zanjirdagi tok kuchini sezilarli
o’zgartirmasligi kerak. Shuning uchun voltmetrning qarshiligi kata bo‘lishi
kerak. Aks holda, undan o’tayotgan tok parallel tarmoqlanishdagi umumiy
tok kuchini orttiradi.
Qarshiligi R bo‘lgan rezistor, induktivligi L bo‘lgan induktiv g‘altak va sig‘imi C
bo‘lgan kodensatorni ketma-ket ulab, zanjir tuzaylik (3.19-rasm) va uning uchlariga
u=Um cosωt o‘zgaruvchan kuchlanish beraylik. Iste’molchilar ketma-ket ulanganligi
sababli ulardan o‘tuvchi tok kuchlari bir xil bo‘ladi. Bu tok kuchi i=I m cosωt (3–20)
qonuniyat bo‘yicha o‘zgarsin. Umumiy kuchlanish esa iste’molchilardagi
kuchlanishlar tushuvlari vektorlari yig‘indisiga teng:
U = UR + UC + UL. (3–21) 60 R L
Bunda: U – zanjirdagi umumiy kuchlanish, UR– rezistordagi kuchlanish,
UC – kondensatordagi kuchlanish va UL – g‘altakdagi kuchlanish. Ularning
amplitudaviy qiymatlarini UR, UC va UL bilan belgilab, vektor diagramma
tuzaylik.
Tok kuchi amplitudasini gorizontal o‘q bo‘ylab yo‘nalgan vektor ko‘rinishida
olaylik (3.19-rasm). Aktiv qarshilikdagi kuchlanish tebranishlari fazasi tok kuchi
tebranishlari fazasi bilan mos keladi. Kondensatordagi kuchlanish tebranishlari tok
kuchi tebranishlaridan faza jihatidan p 2 ga orqada bo‘ladi. G‘altakda esa
kuchlanish tebranishi tok kuchi tebranishidan p 2 ga oldinda bo‘ladi. Vektor
diagrammada kondensatordagi kuchlanish UC= 1 C ·I max va g‘altakdagi
kuchlanish UL= ωL·I max qarama-qarshi yo‘nalishda bo‘ladi. Natijaviy kuchlanish
ULC = UL–UC bo‘ladi. Umumiy kuchlanish (U)ni topish uchun ULC vektorni
UR vektorga qo‘shamiz. 3.20-rasmdan U2 = UR 2 +U2 LC. Bundan umumiy
kuchlanishning maksimal qiymati ifodasi quyidagicha bo‘ladi:
Om qonuniga ko‘ra
Bundan:
Bu ifoda o‘zgaruvchan tokning to‘liq zanjiri uchun Om qonuni hisoblanadi
.
ga ega bo‘lamiz. Bunda:
ifoda o‘zgaruvchan tok zanjirining to‘la qarshiligi deyiladi. Zanjirdagi tok
tebranishlari va kuchlanish tebranishlari orasidagi faza farqini vektor
diagrammadan foydalanib aniqlash mumkin
:
|
IV.FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

|
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborotBog'liq Aktiv va reaktiv qarshiliklarni ketma ket va parallel ulash usullariIV.FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Manba:
Fizika 7-
sinf o’quv qo’llanmasi
Ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2002
Fizika 11-sinf qo’llanmasi
Document Outline - Parallel ulashda tok bir nechta tarmoqqa ajralib ketadi va o’rtasida bir necha orolcha bo’lgan daryoni eslatadi. Parallel ulash haqida gapirilganda, odatda, quyidagi ikki atamadan: “parallel tarmoqlanish” va “parallel tarmoqlanish tuguni” atamalarida...
- U = U1 = U2 = U3 = … = Un. (1-formula)
- 2. Iste’molchilar parallel ulangan zanjirdagi tok kuchi. 59-rasmda tasvirlangan elektr zanjirni yig’amiz. Ampermetrlarning ko’rsatishlarini kuzatib, quyidagi xulosaga kelish mumkin: zanjirning tarmoqlanmagan qismidagi tok kuchi uning ayrim tarmoqlarid...
- I = I1 + I2.
- Agar bizda ikkita emas, balki n ta iste’molchi bo’lsa, u holda tarmoqdagi tok kuchi n ta iste’molchidan o’tayotgan tok kuchlarining yig’indisiga teng bo’ladi:
- I = I1 + I2 + I3 + … + In. (2-formula)
- 3. Parallel tarmoqlanishdagi qarshilik. Fizik hodisalarni o’rganishda ikkita usuldan foydalaniladi: hodisa maxsus tajribalar asosida o’rganiladigan eksperimental usul va tajribalarning natijalariga tayangan holda olingan bilimlarni tahlil qilish asosi...
- I = U / R.
- Endi esa Om qonunini tarmoqlarning har biriga qo’llaymiz:
- I1 = U / R1; I2 = U / R2; I3 = U / R3; …, In = U / Rn.
- Tarmoqlardagi tok kuchi qiymatlarini va parallel tarmoqlanishdagi tok kuchi qiymatini (2) formulaga qo’yib,
- U / R = U / R1 + U / R2 + U / R3 + … + U / Rn
- tenglikni hosil qilamiz. Tenglikning o’ng va chap qismlarini U ga bo’lib,
- 1 / R = 1 / R1 + 1 / R2 + 1 / R3 + … + 1 / Rn
- munosabatni hosil qilamiz. Qarshilikka teskari bo’lgan kattalik o’tkazuvchanlik deb ataladi. Hosil qilingan formulani bunday o’qish kerak: parallel tarmoqlanishdagi o’tkazuvchanlik uning tarmoqlaridagi o’tkazuvchanliklarning yig’indisiga teng. 4. Volt...
- Qarshiligi R bo‘lgan rezistor, induktivligi L bo‘lgan induktiv g‘altak va sig‘imi C bo‘lgan kodensatorni ketma-ket ulab, zanjir tuzaylik (3.19-rasm) va uning uchlariga u=Um cosωt o‘zgaruvchan kuchlanish beraylik. Iste’molchilar ketma-ket ulanganligi s...
- ( U = ( UR + ( UC + ( UL. (3–21) 60 R L
- Bunda: ( U – zanjirdagi umumiy kuchlanish, ( UR– rezistordagi kuchlanish, ( UC – kondensatordagi kuchlanish va ( UL – g‘altakdagi kuchlanish. Ularning amplitudaviy qiymatlarini UR, UC va UL bilan belgilab, vektor diagramma tuzaylik.
- Bundan:
- Bu ifoda o‘zgaruvchan tokning to‘liq zanjiri uchun Om qonuni hisoblanadi.
- ga ega bo‘lamiz. Bunda:
- IV.FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
- Manba:
- Fizika 7-sinf o’quv qo’llanmasi Ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2002
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
|
Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot

Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot
|
Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?

|
Radiotexnika 41. Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?
|
bet | 1/21 | Sana | 14.07.2024 | Hajmi | 9,38 Mb. | | #267549 |
Bog'liq OK Radiotexnika
RADIOTEXNIKA
41.Elektr Signali nima va u qanday parametrlar bilan xarakterlanadi?
Signal deb biror bir fizik jarayonning bir yoki bir nechta parametrini xabarga mos ravishda o‘zgarishiga aytiladi.
Elektr signali deb – elektr jarayonining bir yoki bir nechta parametrini xabarga mos ravishda o‘zgarishiga aytiladi.
Signallarni parametrlari
Real aloqa kanallaridan signallarga xalaqitlar ta’sir qiladi. Agar xalaqit
signal bilan qo‘shilsa bu additiv halaqit buladi. Bunday xalaqitlar ga atmosfera
shovqinlari, atmosfera razryadlari, industrial xalaqitlar va boshqa aloqa
sistemalarini ishlashidan kelib chiqqan xalaqitlar kiradi. Agar xalaqit bilan
signal ko‘paytirilsa bu multiplikativ xalaqit bo‘ladi. Bu turdagi xalaqitlar aloqa
kanallarining parametrlarini tasodifiy o‘zgarishlaridan hosil bo‘ladi.
Signallarni formasini tiklash.Xalaqitlar ikki katta sinfga bo‘linadi :
Aloqa sistemalarining turiga va vazifasiga qarab signallarni qabul qilishida
quyidagi uchta vazifa bajarilishi mumkin :
Signallarni bor yo‘qligini aniqlash
Signalni farqlash
1)Signalning davomiyligi. Ts,[sek].
2)Signalning dinamik diapazoni :Дс
3) Signalning spektr kengligi : Fc , [Gts]
4). Signalning hajmi . Xabarni uzatib olish qobiliyatini ko’rsatadi.
Signalni yoki xabarni hosil bo‘lgan joydan iste’molchiga yetkazish uchun kerak
bo‘lgan texnik qurilmalar va boshqalar to‘plamiga aloqa vositalari deyiladi.
42.RADIOTEXNIKADA UZATILADIGAN AXBOROT TURLARI VA U QANDAY QILIB ELEKTR SIGNALIGA AYLANTIRILADI?
Сигнални ѐки хабарни хосил бўлган жойдан истимолчига етказиш учун керак
бўлган техник курилмалар ва бошқалар тўпламига алоқа системаси дейилади.
|
| |
Korxonaning daromadi turlari - Toshkent davlat agrar universiteti agrologistika va biznes fakulteti buxgalteriya...

21
korxonalarning asosiy faoliyatidan olingan daromadlari, o‘z navbatida, quydagi
guruhlarga ajratiladi: Asosiy bo‘lmagan faoliyatdan olingan daromadlar deganda
bevosita asosiy bo‘lmagan faoliyat turlaridan olingan daromadlar tushuniladi. Bunday
daromadlar Nizomga muvofiq faoliyatdan olingan daromadlar va favqulotda
daromadlarga bo‘linadi. moliyaviy Moliyaviy faoliyatdan olingan daromadlar
deganda qimmatli qog‘ozlar, kiredet va qarzlarni berishdan, valuta operatsiyalaridan
olingan daromadlar tushuniladi. Bularga dividentlar,royalty, foizlar va ijobiy kurs
farqlari
ko‘rinishidagi
daromadlar
kiradi.
Mamlakatimizda
iqtisodiyotni
modernizatsiyalash va ijtimoiy iqtisodiy rivojlantirish, inovatsiya jarayonlarini
jadallashtirish va bozor iqtisodiyoti sharoitida xo‘jalik yurituvchi subyektlarda asosiy
faoliyat daromadlarini samaradorligini oshirish muhim ahamiyatga ega. Islohatlarning
hozirgi bosqichida iqtisodiyotni erkinlashtirishni yanada chuqurlashtirish, uni
moderinzatsiyalash asosida subyektlarning daromad topishi imkoniyatlarini yanada
asosiy vazifa qilib belgilandi. Chunki bozor munosabatlari iqtisodiy manfatlarga
tayanib, unga daromad topish, foyda ko‘rish orqali erishiladi. Mamlakatimiz
iqtisodiyotini mutanosib rivojlantirish, uning samarali tarkibiy tuzilmaga ega
bo‘lishini taminlash va shu orqali barqaror iqtisodiy o‘sish sur'atlariga erishish
vatanimiz taraqqiyoti va xalqimiz farovonligini oshirishning muxim shartlaridan biri
hisoblanadi. Bu maqsadga erishishi uchun esa, eng avvalo iqtisodiyotning barcha
sohalarida shuningdek, xo‘jalik yurituvchi cubektlarda asosiy (operatsion) faoliyat
daromad manbalarini kengaytirish, rivojlantirish zarur bo‘ladi. Asosiy faoliyatdan
olingan daromad (foyda), bu maxsulot sotishdan olingan yalpi foyda bilan davir
xarajatlari orasidagi tafovut va asosiy faoliyatdan ko‘rilggan boshqa daromadlarni
qo‘shish yoki boshqa zararlarni ayirish orqali aniqlanadi:
2-amaliy mashg‘ulot mavzu: Ma’lumotlar bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish. Relyatsion ma’lumotlar bazasini loyihalash Ishdan maqsad

2-amaliy mashg‘ulot mavzu: Ma’lumotlar bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish. Relyatsion ma’lumotlar bazasini loyihalash Ishdan maqsad
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa 2-amaliy mashg‘ulot mavzu: Ma’lumotlar bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish. Relyatsion ma’lumotlar bazasini loyihalash Ishdan maqsad
|
-jadval - 2-amaliy mashg‘ulot mavzu: Ma’lumotlar bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini qurish. Relyatsion...

Relyatsion yondashuv asosiy tushunchalari:
▪
Ma’lumotlar toifasi – relyasion MB saqlanadigan ma’lumot qiymatlari;
▪
Domen – domenlar ma’lumotlarni ayrim asosiy
turlarini aniqlash orqali
o‘rnatiladi;
▪
Atributlar – jadval ustunlar nomlari;
▪
Bog‘lanish – relyation so‘zidan olinib munosabatni bildiradi;
▪
Birlamchi kalit – bu kalit tashqi MB bilan bog‘lanishni o‘rnatish uchun xizmat
qiladi.
Relyatsion MB munosabatlarni o‘zaro bog‘langan to‘plamidir. Har bir munosabat
kompyuterda fayl ko‘rinishida tasvirlanadi.
Nəticə: Sarğaca elektromaqnit daxil edib çıxarmaqla elektrik cərəyanı almaq mümkündür.

Nəticə

|
Nəticə: Sarğaca elektromaqnit daxil edib çıxarmaqla elektrik cərəyanı almaq mümkündür.
Nəticə
|
bet | 3/4 | Sana | 04.05.2021 | Hajmi | 45,33 Kb. | | #14321 | Turi | Dərslik |
Nəticə: Sarğaca elektromaqnit daxil edib çıxarmaqla elektrik cərəyanı almaq mümkündür.
Nəticə: Sabit maqnitin sarğac dolaqlarını kəsib keçən, maqnit selinin ixtiyari dəyişməsi bu sarğacda elekrik cərəyanı yaradır. Bu hadisə elektromaqnit induksiya hadisəsi, təsirlə yaranan cərəyan isə induksiya cərəyanı adlandırılır.
Nəticə: Qapalı naqil konturla hüdudlanmış səthdən keçən maqnit seli dəyişən zaman bu naqildə elektrik cərəyanının yaranması elektromaqnit induksiyası adlanır
Sual 5: İnduksiya cərəyanı yaradan elektrik sahəsi haradan yaranır?
Sual 6: İnduksiya cərəyanının istiqaməti nədən asılıdır?
Təcrübə: Dayaq nöqtəsində asanlıqla fırlana bilən bütöv kəsik Al halqalara sabit maqniti yaxınlaşdıraq. Bütöv halqada induksiya cərəyanı yarandığından o maqnitdən itələnir. Maqniti uzaqlaşdırdıqda isə cəzb olunur.
Qrup şagirdlərindən biri Emili Lens təcrübəsini şagirdlərə nümayiş etdirdikdən sonra Ö.Emili Lensin elm sahəsində ixitirası haqda fikirləri söyləmək.
Nəticə: Bundan belə bir nəticə çıxarmaq olar ki, maqniti yaxınlaşdırdıqda halqanın konturundan keçən maqnit seli artır ф 0 olur. Bu zaman induksiya cərəyanı elə istiqamətdə onun yaratdığı maqnit sahəsi halqanın konturundan keçən maqnit selinin artmasına mane olur. Maqniti uzaqlaşdırdıqda isə halqanın konturundan keçən maqnit seli azalır ф 0 olur.
Nəticə: Bu halda induksiya cərəyanı elə maqnit seli yaradır ki , o da halqadan keçən maqnit selini artırır. Kəsik halqada isə heç bir effekt müşahidə edilmir. Çünki, cərəyanın yaranması üçün kontur qapalı olmalıdır.
Sonra şagirdlərə Lens təcrübəsini sağ əl qaydası ilə göstərilməsini və tabloda izahını göstərirəm.
Sual 7: Elektromaqnitlərdən, elektromaqnit induksiya hadisəsindən həyatda, nəqliyyatda, kənd təsərrüfatında və texnika da hansı məqsədlər üçün istifadə olunur? Hər bir tətbiq sahəsini şagirdlərdən maraqla dinləmək.
Mövzunu tam mənimsətmək məqsədi üçün qrup şagirdlərinə yazılı şəkildə sual verməklə cavablarını dinləmək.
|
| |
Sual 1 : Onda deyin görüm sabit maqnit nədir?

Sual 2

Sual 1 : Onda deyin görüm sabit maqnit nədir?
Sual 2: Sabit maqnit hansı xassələrə malikdir?
Sual 3: Kainatda mövcudluğu haqqında hansı fikirləri söyləyə bilərsiniz?
Sonra komputer vasitəsiylə şagirdlərə mövzu ilə bağlı görüntülər göstərilir. Hər bir görüntü şagirdlərə tam aydınlığı ilə çatdırılır. Görüntülərdən sonra şagirdlərə belə bir sualla müraciət edirəm.
Sual 4: Maqnit sahəsi necədir və öz varlığını necə göstərir?
Komputerdə göstərilən H.Ersted təcrübəsini şagirdlərdən biri göstərməklə belə bir nəticə söylənildi ki, cərəyan keçən naqilin ətrafında maqnit əqrəbinin dönməsinə səbəb, naqilin ətrafında maqnit sahəsinin olmasıdır. Qrup şagirdləri belə bir sual cavab axtarmaq üçün düşünürlər.
Görəsən maqnit sahəsi də cərəyan yarada bilərmi?
Təcrübə 1: Bunun üçün cərəyanın çox cuzi dəyişməsini göstərən qalvonometrə maqnitin N qütbünü daxil edək. Bu zaman nə hiss etdiniz? Maqniti sayğaca daxil edəndə qalvonometrin əqrəbi çox cuzi olaraq sağa meyllənir. Deməli onda söyləyə bilərik ki, maqnitin sahəsi də öz növbəsində elektrik cərəyanı yarada bilər.
Təcrübə 2: Əgər sarğaca daxil edilən sabit maqniti sükunətdə saxlasaq vəya yerindəcə fırlatsaq bu zaman əqrəq sıfır bölgüsünü göstərir. Deməli sarğacda cərəyanın kəsildiyi göstərilir.
Təcrübə 3: İndi isə sabit maqniti sarğacdan çıxaraq bu zaman yenədə sarğacda elektrik cərəyanı yaranır. Ancaq qalvonometrə bu cərəyan əks istiqmətdə olduğunu göstərir. Deməli təcrübələrdən məlum oldu ki, sabit maqnitin sarğac daxilində yer dəyişməsi zamanı dolaqlarda cərəyan yaranır.
Sonra şagirdləri şagirdlər tərəfindən aparılan təcrübələrdən ümumi nəticə haqqında düşünürlər.
Ö.M.Taradey həm tərcümeyi halı , həmdə elm sahəsi haqqında ixtiralarını söyləmək.
Sonra qrup şagirdləri ayrılıqda bir-bir fikirlərini bildirirlər.
|
Ishni bajarish tartibi - 2-amaliy mashg‘ulot mavzu: Ma’lumotlar bazasini loyihalash, mohiyat-aloqa diagrammasini...

2.1-rasmda qurilgan mohiyat - aloqa diagrammasining relyatsion bog‘lanishini
yaratmiz.
2.2-rasm.
Mohiyat-aloqa modelining ko‘rinishi
Tamaddi_xona
jadvalini relyatsion modeliga nisbatan jadvallarini tuzib chiqamiz.
2.2-jadval. Mijoz
jadvali
Kod Stol_id Taomlar_Id Hodim_Id
Ismi
1
1
2
3
Akbar
2
2
2
2
Sayyora
3
1
1
2
Jamshid
4
3
4
4
Bilol
5
3
3
1
Nafisa
2.3-jadval. Stol
jadvali
Kod
1
2
3
4
2.4-jadval. Taomlar_ruyxati
jadvali
ID Boshqaruvchi_ID
Nomi
Narxi
Tayyorlanish_vaqti
1
1
Lavash
27000
10
2
1
Burger
18000
7
3
1
HotDog
8000
5
4
1
Shaurma
23000
10
5
1
Grill
30000
5
2.5-jadval. Boshqaruvchi
jadvali
Kod
Ismi
Familiyasi
Ish_staji
Toifasi
Maoshi
1
Zafar
Qurbonov
5
Oliy
7000000
2.6-jadval. Oshpaz
jadvali.
ID
Ismi
Familiyasi
Mutaxassisligi
Ish_staji
Toifasi
Maoshi
1
Bahrom
Komilov
Lavash
tayyorlovchi
3
Oliy
4500000
2
Erkin
Meyliyev
Burger va
shaurma
tayyorlovchi
4
Oliy
4500000
3
Kamol
Sobirov
HotDog va Grill
tayyorlovchi
2.7-jadval. Hodim
jadvali
Kod
Ismi
Familiyasi
Ish_staji
Maoshi
1
Javohir
Salimov
2
2000000
2
Ma’mura
Naimova
1
1500000
3
Muxriddin
Naimov
2
2000000
4
Sarvinoz
Rajabova
3
2500000
2-Amaliy mashg‘ulot topshirig‘i
1.
Predmet soha bo‘yicha ob’yektlarni aniqlang.
2.
Tanlagan variatingiz bo‘yicha relyatsion ma’lumotlar bazasini yarating va
uni tahlil qiling.
3.
Mohiyat-aloqa diagrammasini tuzing va uni izohlang.
Nazorat savollari
1.
Loyihalash deganda nima tushunasiz?
2.
Ob’ekt nima?
3.
Mohiyat-aloqa modeli diagrammasi qanday tasvirlanadi?
4.
Munosabat nima?
5.
Relyatsion ma’lumotlar bazasi deganda nima tushunasiz?
Hozirgi kunda relyatsion ma’lumotlar bazasining munosabatlar asosida
bog‘lanishlari necha turga bo‘linadi?
|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni

|
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy ta’limdagi o‘rni
|
bet | 1/11 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #102459 |
Bog'liq biorganik kimyo-ishchi dasturi
O‘quv fanining dolzarbligi va oliy kasbiy
ta’limdagi o‘rni
Ushbu fan aminokislotalar, peptidlar, oqsillar, nuklein kislotalar, uglevodlar, quyi molekulali tabiiy birikmalar- polifenollar, terpenlar, alkaloidlar, antibiotiklarning tuzilishlari, konformatsion va fazoviy holatlari, fizikaviy va kimyoviy xossalari, hamda ularning tirik organizmdagi bajaradigan asosiy vazifalari kabi masalalarni qamrab olgan.
“Bioorganik kimyo” fani iqtisoslik fanlar blokiga kiritilgan kurs hisoblanib, 3 kursda o‘qitilishi rejalashtirilgan.
II. O‘quv fanining maqsadi va vazifasi
Fanni o‘qitishdan maqsad – talabalarga bioorganik kimyo fanining nazariy asoslarini, asosiy tushunchalarini, soha bo‘yicha olib boriladigan tadqiqotlar usullarini o‘rgatish hamda ularni amaliyotga tatbiq etish ko‘nikmasini hosil qilishdan iborat.
Ushbu maqsadga erishish uchun fan talabalarni nazariy bilimlar, amaliy ko‘nikmalar, kimyoviy jarayonlarga uslubiy yondashuv hamda ilmiy dunyoqarashini shakllantirish vazifalarini bajaradi.
Fan bo‘yicha talabalarning bilim, ko‘nikma va malakalariga quyidagi talablar qo‘yiladi. Talaba:
bioorganik kimyo fani asoslari, birlamchi va ikkilamchi metabolizm moddalarining vakillari to‘g‘risida tasavvurga ega bo‘lishi;
soha bo‘yicha olib boriladigan tadqiqotlarning usullarini, tirik tabiatdan olinadigan birikmalar va ularning hayotiy faoliyatdagi o‘rnini bilishi va ulardan foydalana olishi;
- o‘rganilayotgan birikmalarni individual holatda ajratib olish, fizik-kimyoviy usullar yordamida tuzilishini aniqlash ko‘nikmalariga ega bo‘lishi kerak.
III. Asosiy nazariy qism (ma’ruza mashg‘ulotlari)
1-mavzu. Xujayra va genomlar
Hujayraga kirish. Prokariotlar va eukariotlar. Eukariotlarda genetik axboroti. Hujayra kimyosi va bioenergetikasi. Kovalent va nokavalent bog‘lanishlar. Hujayra metabolizmi. Hujayra komponentlari.
|
| |
I qrup: MAQNİT - Tarix: Sinif: IX mövzu: Elektromaqnit induksiya hadisəsi Məqsəd

I qrup: MAQNİT : Paralel məftillərdə qarşılıqlı təsir.
qüvvələri şəkildə göstərildiyi kimi olarsa, cərəyanın istiqaməti necə olacaqdır?
1) 2)
II qrup: ERSTED: İstiqməti şəkillərdə göstərildiyi olan paralel cərəyanlar necə qarşılıqlı təsir edir?
+ ф
+
+
c)
-
-
III qrup: AMPER : Troleybus xəttinin 2 hava məftili necə qarşılıqlı təsir edir.
Bir- birini cəzb edir, yoxsa itələyir?
Dərsin üsulu: BİBO metodundan istifadə etməli
Bildiklərimiz
|
Bilmək istərdik
|
Öyrəndik
|
ф = BS Cosx
FA = JBl Sinx
F4 = qVB Sinx
|
Maqnit sahəsi elektrik cərəyanları yarada bilərmi?
|
Elektromaqnit induksiya hadisəsi,həyatda, texnikada tətbiq sahələrinin əhəmiyyətini
|
Qiymətləndirmə:
Bir neçə variantda qiymətləndirmə olar. a) motivasiya fəallığına görə fərdi qiymətləndirmə b) Təcrübə göstərən fəal şagirdlər c) Qrup liderləri və qrupun ayrı-ayrı şagirdlərini qiymətləndirmə
Meyarlar
Qrup
|
Əməkdaşlığa görə
|
Fikir çatdırılmasına görə
|
Təcrübələrin aparılmasına görə
|
Nəticə
|
I Qrup
II Qrup
III Qrup
|
|
|
|
|
C.CABBARLI ADINA 6 SAYLI ORTA MƏKTƏBİN
FİZİKA MÜƏLLİMİ HÜSEYNOVA MAHİRƏ
ƏHMƏD QIZININ FƏAL TƏLİM METODU İLƏ
KEÇƏCƏYİ AÇIQ DƏRSİN İCMALI.
|
Topshiriqlar - 4-Мавзу: Ховузларни ўғитлашда фойдаланиладиган минерал ва органик моддаларни ўрганиш Darsning maqsadi

|
4-Мавзу: Ховузларни ўғитлашда фойдаланиладиган минерал ва органик моддаларни ўрганиш Darsning maqsadi
|
bet | 2/2 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 105,5 Kb. | | #230229 |
Bog'liq балиқдан амалий 4Topshiriqlar.
Topshiriq. Mavzuning mazmunini o’qing.
Topshiriq. Baliqlar o’stiriladigan hovuzdagi har 1 litr suvning tarkibida qaqiqatda 2,0 mg/l fosfor bo’lganda, uning miqdorini mе'yordagi 5,0 mg/l ga еtkazish uchun maydonni 15 ga, o’rtacha chuqurligi 0,9 m bo’lgan hovuzga tarkibida 30 % fosfor bo’lgan supеrfosfatdan 1 marta qancha solinish kеrakligini qisoblab toping.
3-Topshirik. Baliqlar o’stiriladigan hovuzdagi har 1 litr suvning tarkibida qaqiqatda 0,2 mg azot bo’lganda, uning miqdorini mе'yordagi 2 mgG`l ga еtkazish chun, maydoni 55 ga , o’rtacha chuqurligi 0,8 m bo’lgan hovuzga tarkibida 35 % azot bo’lgan sеlitradan qancha solinishini qisoblab toping.
4-Topshiriq. Hovuzning tabiiy baliq maqsuldorligi 220 kgG`ga bo’lib, mavsum davomida unga o’qitlash koeffitsiеnti o’rtacha 2,5 ga tеng bo’lgan 400 kg/ga dan supеrfosfat va ammiak sеlitrasi va oziqa koeffitsiеnti 4 ga tеng bo’lgan 2000 kg/ga aralash omixta oziqa solinadi. Ushbu hovuzning kuzdagi umumiy baliq maqsuldorligi 1240 kg/ga ni tashkil qiladi. O’qitlash va qo’shimcha oziqlantirish hisobiga ushbu hovuzning baliq maqsuldorligi qanchaga ko’payganligini, ko’paygan qismining qanchasi qaysi tadbir hisobiga to’qri kеlishini va baliq maqsulotlari еtishtirishni jadallashtirish hisobiga hovuzning tabiiy baliq maqsuldorligining, o’qit va oziqalarning o’qitlash va oziqa koeffitsеntlarining samaradorligining yaxshilanganlik darajalarini qisoblab toping.
|
| |
Nemertinlа - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 14/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбNemertinlаr tipi. Barchasi dengiz qurtlari bo'lib ko'pchiligi o'rtacha va sovuq suvlarda juda siyrak tropik tropik suvlarda yashaydi. Bular toshli va qumloq litoralning yashovchilari. Ayrimlari qisqichbaqa va mollyuskalarda parazitlik qiladi. Faqat bir tug'ushning turlarigina daryo va kollarde yashaydi.
Saiynali qurtlar tipi. Ko'p qilchiqli qurtlar sinfining vakillari dengizda yashaydi. Ayrimlari 8000 m chuqurlikda o'troq holda hayot kechiradi. Ayrim turlari ichki suvlarda (mis Baykalda) yashaydi. Kam qilchiqli qurtlar chuchuk suvlarda yoki tuproqda,juda sirak dengizda hayot kechiradi. Har bir gektarda yomg'ir chuvalchanglari 10-30 t tuproqni qayta ishlaydi.
Piyavkalar - mustaqil yashovchi yirtqichlar yoki ektoparazitlar - dengizlarda, ichki suvlarda, sirak tuproq ustida yashaydi (namli tropik o'rmonlarda yer usti umurtqali hayvonlarga va odamlarga hujum qiladi).
Saqiynali qurtlarning boshqa sinfining vakillari - dengizda o'troq holda hayot kechiradi.
Mshankalar tipi – dengizlarda siyrak chuchuk suvlarning tubida va suv osti moddalarida hayot kechiradi.
Iyin oyoqlilar tipi - qirilib borayotgan organizmlar. Qazilma turlardan 10000i ma'lum. Hozirgi iyin oyoqlilar ikki qopqoqli baqachanoqlarda yashaydi. Bular bentos, dengiz tuzilishlari bo'lib har xil chuqurlikda yashaydi.
Mollyuskalar tipi – dengiz organizmlari bo'lib, ko'pchiligi chuchuk suvlarda yashaydi. Ayrim dengiz mollyuskalari igna terilarda parazitlik qiladi. Dengizlarda mollyuskalar bentos vakili sifatida ko'zga ko'rinadi. Dengiz va ichki suvlarda ular bentosning umumiy massasining 70-90F ni tashkil qiladi. Dengizlarda har xil chuqurlikda (4800 m gacha) quruqlikda har xil iqlim zonasida, tog'larda 5000 m balandlikda yashaydi. Yer usti mollyuskalari uyquga ketadi, Shimolda - qishgi, Janubda yoz va qishgi. O'simliklar bilan oziqlanuvchilar turlari bilan birga yirtqich turlari ham bor. Ayrim mollyuskalar katta o'lchamga ega. Masalan, dengiz mollyuskasi tridaknaning baqachanog'i 1,35 m ga, 250 kg ga ega. Gigant kalmarlar 18 m uzunlikka ega.
Mollyuskalar orasida qishloq xo'jaligi uchun zararkunandalari ham bor, masalan uzum ulitkasi. Ko'pchilik yalang'och turlari o'simlik va qo'ziqorinlarga ziyon yetkazadi. Marvaridning manbai hisoblanadi. Hozirgi vaqtda Angliyada ozuqa uchun yiliga 2 mlrd ustritsa foydalaniladi. Midiya, uzum ulitkasi ham ozuqaga foydalaniladi.
Bosh oyoqli molyuskalardan karakatitsa, kalmar va sakkiz oyoqlilar foydalanadi.
|
| |
Yegirish sistemalari. Yegirish maxsulotlari assotimentlari

|
Yegirish sistemalari. Yegirish maxsulotlari assotimentlari
|
bet | 1/4 | Sana | 01.01.2024 | Hajmi | 19,62 Kb. | | #129435 |
Bog'liq Yegirish sistemalari. Yegirish maxsulotlari assotimentlari Reja-fayllar.org
Yegirish sistemalari. Yegirish maxsulotlari assotimentlari Reja
Yegirish sistemalari. Yegirish maxsulotlari assotimentlari Reja:
Yigirish texnologiyasining tayyorlash bosqichlaridagi yangiliklar;
Halqali va pnevmomexanik yigirish o’timlari yangiliklari;
Ipni qayta o’rash o’timidagi yangiliklar.
Yigirish texnologiyasining tayyorlash bosqichlaridagi yangiliklar
Ip ishlab chiqarish jarayonlari murakkab jarayonlardan iborat bo’lib, asosan yigirish tizimiga bog’liqdir. Ip olish tizimi, ya‟ni yigirish sistemasida tola turiga, ipning chiziqiy zichligiga, uning nima maqsadda ishlatilishiga qarab texnologik mashinalar va ularning ketma-ketligi tanlab olinadi. Mazkur fanda texnologiyaning masalalariga uning yangi yo’nalishlari va o’zgarishlari nuqtai nazardan yondashiladi. Shuning uchun ayrim o’timlar kengroq, ayrimlari esa qisqaroq tahlil qilinadi. Xom ashyodan boshlab ip yigirishga qadar savollar asosan ikkiga bo’linib, ya‟ni ipga tayyorlov bosqichlari o’timlari va yigirish o’timlari tariqasida ko’rib chiqiladi.
Karda yigirish tizimida tayyorlov bosqichlari o’timlarida titish, tozalash, aralashtirish, tarash, piltalash va piliklash jarayonlari amalga oshiriladi. Qayta tarash tizimida qo’shimcha ravishda qayta tarashga tayyorlash va qayta tarash jarayonlari qo’llaniladi.
Yigirish texnologiyasining boshlang’ich texnologik bosqichi bo’lgan titish jarayoni hozir asosan avtotoytitkichlarda amalga oshirilmoqda. Hozirgi kunda toytitkichlar oldidagi stavkaga qo’yiladigan paxta toylari soni 200 tagacha bo’lishi mumkin. Eng kami qancha bo’lishi kerakligini korxona o’zi hal qiladi, chunki xom ashyoga bog’liqlik hamishadagidek juda kattaligicha qolmoqda. Ilgarilari korxonada kamida uch oylik paxta tolasi zahirasi bo’lishi shart edi. Hozirgi kunda buning iloji yo’q, chunki tolaga oldindan to’lov bilan bog’liq bo’lib, aylanma mablag’ pulini xom ashyoda muzlatib qo’yishga to’g’ri keladi. Shuning uchun korxonalar xom ashyoni juda katta hajmda sotib ololmay, faqat joriy bir oy yoki undan ham kam muddatda saralanma “lot” tuzib qo’ymoqdalar. Shuni aytish kerakki, stavkadagi toylar soni kamida 36 ta bo’lishi kerakligi ta‟kidlanadi. Agar tola loti bir yoki ikkita seleksion navdan iborat bo’lib, komponentlar kamligi uchun vaqtincha kam sonli toylar stavkasidan foydalanilsa bo’laveradi. Keyingi oyda tuzilgan lotda keskin o’zgarishlar bo’lishi natijasida olinadigan ipning fizikmexanik xossalari o’zgarib qolishi mumkin. Odatda lotdagi komponentlar ko’proq va turlicha bo’ladi, chunki hech kim faqat bir xil tolani sotib ololmaydi. Shuning uchun iloji boricha lotga ko’proq toylar qo’yilishi hisobga olinib, avtotoytitkichlar uzunligi 52 metrgacha qilib yasaladi.
|
| |
Biogeografiyaning bo'limlari

|
Biogeografiyaning bo'limlari
|
bet | 5/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбBiogeografiyaning bo'limlari.
Organizmlarning yer shari bo'yicha tarqalishining bir tekis bo'lmasligi har xil sabablar bilan aniqlanadi, bu sabablarni biogeografiya fani o'rganadi va tushuntiradi.
Erning tirik organizmlarini o'rganishning ikki xili bor: geografik, bunda organizmlar jamoasi, shuningdek, yer sharining har xil o’lkalarining flora va faunasi o'rganiladi, taksonomik, bunda yerda ayrim taksonomik kategoriyalar-jamoa, tug'ish, turlarning tarqalishi o'rganiladi.
Shunga bog'liq biogeografiya quyidagi bo'limlarga bo'linadi:
1. Jamoalar geografiyasi: a) jamiyatning umumiy geografiyasi, b) o'simlik qatlami geografiyasi, v) hayvonlar makoni geografiyasi.
2. Organizmlar va ularning populyatsiyalarning geografiyasi:
a) organizmlarning umumiy geografiyasi, b) o'simliklar geografiyasi,
v) hayvonot geografiyasi, g) zamburug'lar geografiyasi.
Mikroorganizmlar geografiyasi ham bor desak bo'ladi, biroq bu bo'lim hali yaxshi ishlab chiqilmagan.
O'simliklar qatlami va o'simliklar populyatsiyasining tarqalish qonuniyatlarining yig'indisini botanik geografiya o'rganadi, hayvonotlar dunyosi va hayvonlar populyatsiyasi geografiyasining yig'indisi - zoologik geografiya (zoogeografiya), biom va biotalarning tarqalish qonuniyatlarining yig'indisi - umumiy biogeografiya tarafidan o'rganiladi.
Biogeografiya muammolari uch bosqichda o'rganiladi:
1. Floristiko-faunistik - fauna, flora va yer yuzasining har xil mintaqalarining flora va biotalarining inventarizatsiyasi.
2. Solishtirma-regional – yer yuzasining flora, fauna, biota, o'simliklar qatlami, hayvonotlar dunyosi bo'yicha regionga bo'linishi (biomlar yig'indisining ham) va bu regionlarning solishtirilishi.
3. Kauzalli-sababli - organizmlar va ular jamiyatining geografik tarqalishiga ekologik omillar ta'sirining ko'rinishi, shuningdek tarixiy omillarning organizmlar va ular jamiyatining hozirgi tarqalishiga geologik tarixi davomida ekologik sharoitlarining o'zgarishining tushintirilishi.
Hozirgi vaqtda biogeografiyada ob'ektni o'rganish sanoq bosqichlari yaxshi rivojlangan. Masalan, flora va faunani o'rganishda baholi ma'lumotlar olish uchun shu regionda yashovchi o'simlik va hayvon turlarining faqat hisoblab qo'ymasdan ularning har bir turiga sanoq baho berish kerak.
|
| |
Tapsırma ha’m sorawlar - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 50/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбTapsırma ha’m sorawlar.
1. O’zbekstan sho’llerinde qanday o’simlik ha’m haywanlar jasaydıW
2. Tog’ay landshaftında qanday o’simlik ha’m haywanlar jasaydıW
3. O’zbekstan tawlarında qanday o’simlik ha’m haywanlar jasaydıW
4. O’zbekstannın’ «Qızıl kitabına» qanday o’simlik ha’m haywanlar kirgenW
FOYDALANIL”AN A’DEBİYaTLAR:
Tiykarg’ı:
1. Voronov A.G. Biogeografiya s osnovami ekologii. M., MGU. 1987.
2. Voronov A.G. Drozdov N.N. Myalo E.G. Biogeografiya mira. M., 1985.
3. Vtorov P.P., Drozdov N.N. Biogeografiya. M., 1974.
4. Vtorov P.P., Drozdov N.N. Biogeografiya materikov. M., 1974.
5. Leme J. Osnovı biogeografii. M., 1976.
6. Yaroshenko P.D. Obshaya biogeografiya. M; Mısl. 1975.
7. Bobrinskiy N.A., Gladkov N.A. Geografiya jivotnıx. M., 1961.
8. Lopatin İ.K. Zoogeografiya. L.1989
9. Hamidov A. Wsimliklar geografiyasi. T., Wqituvchi. 1986.
Qosımsha:
1. Zaxidov T.Z., Meklenburtsev R.N. Priroda i jivotnıy mir Sredney Aziy. t. 1. Tashkent. 1969.
2. Zaxidov T.Z., Meklenburtsev R.N., Bogdanov O.P. Priroda i jivotnıy mir Sredney Aziy. t. 2. Toshkent. 1971.
3. Kultiasov İ.M. Oxunov X.M.- Wsimliklar ekologiyasi. Toshkent. 1990.
4. Rahimbekov R.U. Sredneaziatskaya ekologo-geografichekskaya shkola.
Toshkent. 1986.
5. Rahimbekov R.U. Otechestvennaya ekologicheskaya shkola. Toshkent. 1995
6. Twxtaev A., Hamidov A. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish. T., 1994.
7. Chernova N.M. Bılova A. M. Ekologiya. M., Prosveshenie. 1988
8. Ametov M. Ptitsı Karakalpakii i ix oxrana. Nukus. 1981
|
| |
Biogeografiyaning amaliy ahamiyati

|
Biogeografiyaning amaliy ahamiyati
|
bet | 3/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбBiogeografiyaning amaliy ahamiyati
Biogeografiyaning amaliy ahamiyati juda katta. Biogeografiyani bilmasdan turib tabiiy o'simlik va hayvon resurslarini ratsional foydalana olmaymiz. Inson uchun foydali hayvonlar va o'simliklar yer yuzasida bir tekis tarqalmagan. O'simlik va hayvon xom-ashyosini foydalanishning har xil mintaqada o'zining qulay muddati bo'ladi. Xom-ashyo maxsulotning normasini bilish - bu xom-ashyo bazasiga zarar keltiradi. Shuning uchun bizlar biogeografiyaning qonuniyatlarini, foydali hayvon va o'simliklarning geografik tarqalish qonuniyatlarini, ularning sonining yillar bo'yicha o'zgarishini, har xil mintaqalarda sonlar farqlarini, organizmlar umri va xom-ashyo sifati uchun qulay va noqulay sharoitlarni bilishimiz kerak.
Hozirgi vaqtda ko'pchilik hayvon va o'simlik turlarining soni birdan kamayip ketdi va ularni Xalqaro "Qizil kitob"ga kiritishga to'g'ri keldi. Ularning ko'pchiligi aqlga sig'mas darajada pfoydalanish natijasida yer yuzidan yo'qolib ketdi. Hozir ham ko'pchilik turlar yo'q bo'lib ketish xavfi ostida turibdi. Shuning uchun bu turlarni asrab, ularni ko'paytirishimiz kerak. Noyob turlarni ovlashni ta'qiqlash, noyob o'simliklarni terishni ta'qiqlash, bu turlarga optimal muhitni saqlash biogeografiya qonuniyatlari asosida olib boriladi.
Inson salomatligi uchun yaxshi kurashish biogeografik bilimlarning e'tiborisiz mumkin emas. Ko'pchilik kasalliklar - viruslar, bakteriya, oddiylari, zamburug'lar, parazit qurtlar va boshqa zararkunandalar tomonidan paydo bo'ladi. Atrof muhitning o'zgachaligi shu kasallik chiqaruvchilarning va tarqatuvchilarning yashash imkoniyati bilan aniqlanadi. Masalan: tulyaramiya odamga kasallik hayvonlardan pashshalar, mokretsalar va boshqa hashoratlar orqali yuqadi. odamdan boshqa tulyaremiya bilan ko'pchilik kemiruvchilar, hashoratxo'rlar va boshqa sut emizuvchilar kasallanadi. Bu kasalliklarning, uni chaqiruvchilar, tarqatuvchilar va yuqtiruvchilarning qulay yashash sharoitini, bu sharoit qaysi zona yoki poyasda bo'lishini biz biogeografiya qonuniyatlari orqali bilib olamiz. Buni bilsak biz kasallikning oldini olgan bo'lamiz.
O'simliklar va o'simliklar jamoasi yashash sharoitining indikatori sifatida qo'llaniladi. Ushbu o'simliklarning va hayvonlarning qatnashiga va hajmiga qarab biz atrofning har xil ekanligini: chuqurligini, sho'rlanish darajasini, tuproqning mexanik tarkibini va vazifasini, foydali qazilmalarni bilib olamiz. Hozirgi vaqtda indikatsiya biogeografiyaning yaxshi rivojlangan bo'limi hisoblanadi.
Keyingi yillarda monitoringning muammolari - geografik atrof ustidan kuzatish (aerofoto va kosmik metodlar orqali) keng turda ishlanmoqda. Bu kuzatishlarda ham biogeografiyaning roli katta.
|
| |
Savollar va topshiriqlar - Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya

|
Qoraqolpoq davlat universiteti ekologiya va fiziologiya
|
bet | 4/50 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 424 Kb. | | #263569 |
Bog'liq биогеография лекция узбSavollar va topshiriqlar.
1.Biogeografiya fani nimani o'rgatadi, u qaysi fanlar bilan bog'liq?
2. Biogeografiya fanining rivojlanish tarixini qanday bosqichlarga bo'lish mumkin
3. Biogeografiya fanining rivojlanishiga qaysi olimlar o'zlarining hissasini qo'shgan
4. O'zbekstanda ekologo-geografik maktabning asosini soluvchilar kimlar
5. Biogeografiyaning qanday amaliy ahamiyati bor, xalq xo'jaligining qaysi sohalarida keng qo'llaniladi
Biogeografiyaning asosiy tushunchalari.
Geografik rayonlar bir-biridan undagi yashaydigan mikroorganizmlar, o'simliklar, zamburug'lar va hayvonlarning tarkibi bo'yicha ajratiladi. Masalan, Rossiyaning Evropa bo'limida igna bargli o'simliklar va boshqalar o'sadigan bo'lsa, O'rta Osiyoda esa boshqa o'simliklar o'sadi. Flora deb - shu rayonda yashovchi o'simliklar, mikroorganizm va zamburug'larning yig'indisiga aytiladi.
Shuning bilan bir qatorda shu rayonda hayvonlarning ko'plab turlari -oddiy malyuska, gornostay, bo'ri, kulrang ayiq va boshqa hayvonlar yashaydi. Fauna deb - ma'lum bir rayondagi hayot kechiradigan hayvon turlarining yig'indisiga aytiladi.
U yoki bu rayondagi fauna va floraning yig'indisiga - biota deb aytiladi (Bobrinskiy, 1951).
Bu atamalar faqatgina o'simlik, zamburug' va mikrooragnizm yoki hayvonlarga qo'llanilib qolmasdan, o'simlik yoki hayvonot olamining yirik bo'limlariga ham qo'llaniladi. Masalan, gulli o'simliklar florasi, qushlar faunasi, kemiruvchilar faunasi, sut emizuvchilar faunasi va boshqalar.
O'simliklar, zamburug'lar, mikroorganizmlar va hayvonlar birgalikda hayot kechirib bir-biri bilan har xil aloqada bo'ladi va bir-biriga har xil ta'sir ko'rsatadi. Boshqacha qilib aytganda birgalikda yashovchi organizmlar jamiyatni paydo qiladi. Bu jamiyat turlicha bo'lishi mumkin. Masalan biz o'rmon jamoasi, mikroorganizmlar jamoasi deb ajratishimiz mumkin. Biroq jamiyatlar ichida o'simlik va hayvonlar jamoasi yaxshi o'rganilgan. Shuning uchun biz bundan keyin shular haqida aytamiz.
Jamoa tushunchasi juda keng ma'noda aytiladi. Jamoa deb umumiy o'rmonni, igna bargli o'rmonni ham va boshqalarni aytamiz. Shular ichida aniq jamoani ajratib bilish kerak. Yirik tipologik bosqichlarga tundra, igna bargli o'rmonlar, keng yaproqli o'rmonlar, dala, cho'l, savanna, tog' boshqalar kiradi.
Biom - bu tushunchasi u yoki bu zona va kichik zonalardagi jamoalarning majmuasiga aytiladi.
Shunday qilib flora va fauna birlashib biotani paydo qiladi. O'simliklar qatlami va hayvonot dunyosi yig'indisi jamoalarni va biomlarni paydo etadi.
Bir savol tuqiladi: Evropaning keng yaproqli o'rmonlarining flora va faunasining tarkibi Janubiy Amerikaning flora va faunasidan farqi qanday tushuntiriladi Bu jamoalarning yashash sharoitlari o'xshash va ular o'xshash biotaga ega bo'lishi kerak. Biroq bu unday emas. Bu mintaqalarning geologik tarixi har xil.
Shunday qilib biotalarning tarkibi shu regionning geologik tarixiga bog'liq bo'ladi.
|
| |