nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 33

|
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
bet | 33/45 | Sana | 30.12.2019 | Hajmi | 1,38 Mb. | | #6532 |
A) heksaqonal
B) rombik
C) moneklin
D) müstəvi
E) düz xətt
538. Kvarsın quruluşunu kim öyrənmişdir?
A) Breq və Qibbs
B) Mendeleyev
C) Om
D) Lents
E) Budnikov
538. Qızdırdıqda və soyutduqda kristalların səthində elektrik yükünün yaranması nə hadisəsidir?
A) piroelektrik
B) termoqrafik
C) ionlaşma
D) polyarlaşma
E) neytrallaşma
539. Tridmitin hansı modifikasiyaları var?
A) , ,
B) , ,
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Порт
Порт-рақамлари - R e j a: 4 Tarmoqlararo ekranlar

|
R e j a: 4 Tarmoqlararo ekranlar
|
bet | 8/8 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 8,35 Mb. | | #251314 |
Bog'liq 3-ma\'ruza (3)Порт
Порт-рақамлари
Порт рақамлари узунлиги 16 бит бўлганлиги сабабли улар 0 дан 65 535 гача ўнлик қийматига ега бўлиши мумкин.TCP/IP порт рақамларини учта тоифага ажратади:
● Машҳур порт рақамлари (0–1023). Энг универсал дастурлар учун ажратилган
● Рўйхатдан ўтган порт рақамлари (1024–49151). У қадар кенг қўлланилмайдиган бошқа дастурлар
● Динамик ва хусусий порт рақамлари (49152 - 65535). Иловаларда исталган киши фойдаланиши мумкин
File Transfer Protocol (FTP)
Secure Shell (SSH), Secure Shell File Transfer Protocol (SFTP),
Secure Copy (SCP)
Telnet
Trivial File Transfer Protocol (TFTP)
20 (data) and 21 (control)
22
23
69
80
139
443
989 (data) and 990 (control)
Стандарт тармоқ портлари
Hypertext Transfer Protocol (HTTP)
NetBIOS
Hypertext Transfer Protocol Secure (HTTPS)
FTP Secure (FTPS)
Порт ишлаш ҳолатлари
Очиқ
портга бириктирилган дастур ёки хизмат ҳар қандай кўрсатмаларни тинглаётганлигини англатади. Хост тизими сканерга хизматнинг мавжудлиги ва тинглаши ҳақида жавоб қайтаради
Ёпиқ
портда ҳеч қандай жараён тингланмаслигини билдиради. Хост тизими ушбу хизмат мавжуд емаслиги ва уланиш уринишлари рад етилиши ҳақидаги жавобни қайтаради
Блокланган
хост тизими ушбу порт рақамига оид ҳар қандай сўровга жавоб бермаслигини англатади
Порт рақамлари хизматлар билан боғланганлиги сабабли, агар бузғунчи маълум бир
портга кириш мумкинлигини билса, бу қандай хизматлардан фойдаланилаётганлигини
кўрсатиши мумкин. Масалан, агар 20 порт мавжуд бўлса, бузғунчи тармоқда FTP
ишлатилаётганини тахмин қилиши мумкин. Оқибатда у ўз ҳужумларини ушбу
хизматга йўналтириши мумкин.
Порт сканнерлари
E’tiboringiz uchun rahmat!!!
|
| |
Windows 2000 Mixed (aralash Windows 2000)

|
Windows 2000 Mixed (aralash Windows 2000)
|
bet | 8/9 | Sana | 06.10.2024 | Hajmi | 46,1 Kb. | | #273725 |
Bog'liq Active Directory-ning eng yaxshi tajribalari (1)Windows 2000 Mixed (aralash Windows 2000). Windows NT va Windows 2000/2003-ning har xil versiyalari kontrollerlariga ega bo'lishga ruxsat beriladi. Bundan tashqari, agar Windows 2000/2003 serverlari teng bo'lsa, unda NT server, yuqorida aytib o'tilganidek, faqat zaxira domen boshqaruvchisi sifatida ishlay oladi.
Windows 2000 Native (Tabiiy Windows 2000). Windows Server 2000/2003-da ishlaydigan kontrollerlarga ruxsat berilgan. Ushbu daraja ko'proq funktsionaldir, ammo uning cheklovlari mavjud. Masalan, siz domen kontrollerlarining nomini o'zgartira olmaysiz.
Windows Server 2003 oraliq (Windows Server 2003 Intermediate). Windows NT bilan bir qatorda Windows Server 2003 bilan ishlaydigan kontrollerlarga ruxsat beriladi. Masalan, Windows NT serverida ishlaydigan asosiy domen boshqaruvchisi W2K3 ga yangilanganda ishlatiladi. Ushbu daraja Windows 2000 Native darajasiga qaraganda biroz ko'proq funktsional imkoniyatlarga ega.
Windows Server 2003. Domenda faqat Windows Server 2003 bilan ishlaydigan domen kontrollerlariga ruxsat berilgan va ushbu darajada siz Windows Server 2003 katalog xizmatining barcha imkoniyatlaridan foydalanishingiz mumkin.
Domen o'rmonining funktsional darajasi domenlar bilan deyarli bir xil. Faqatgina istisno shundaki, Windows 2000 ning bitta darajasi mavjud bo'lib, unda o'rmonda Windows NT bilan ishlaydigan kontrollerlardan, shuningdek Windows Server 2000/2003 dan foydalanish mumkin.
Shuni ta'kidlash kerakki, domen va o'rmonning funktsional darajasini o'zgartirish qaytarib bo'lmaydigan ishdir. Ya'ni, orqaga moslik yo'q.
Korobko I. Active Directory - qurilish nazariyasi. // "Tizim ma'muri", № 1, 2004 yil - C. 90-94. ().
Markov R. Windows 2000/2003 domenlari - biz ishchi guruhdan voz kechamiz. // "Tizim ma'muri", № 9, 2005 yil - C. 8-11. ().
Markov R. Windows 2K serverini o'rnatish va sozlash. // "Tizim ma'muri", № 10, 2004 yil - C. 88-94. ().
Active Directory Service - Kengaytiriladigan va kengaytiriladigan Active Directory katalog xizmati (Active Directory) sizga tarmoq manbalarini samarali boshqarish imkonini beradi.
Faol katalog - bu tarmoq ob'ektlari to'g'risidagi ma'lumotlarning ierarxik ravishda tashkillashtirilgan saqlanadigan ombori, bu ma'lumotlarni topish va undan foydalanish uchun qulay vositalarni ta'minlaydi. Active Directory ishlaydigan kompyuterga domen boshqaruvchisi deyiladi. Deyarli barcha ma'muriy vazifalar Active Directory bilan bog'liq.
Active Directory texnologiyasi standart Internet protokollariga asoslangan va tarmoq tarkibini aniq aniqlashga yordam beradi, Active Directory domenini noldan qanday foydalanish haqida batafsilroq ma'lumotni bu erda o'qing ..
|
| |
tashkiliy birlik - 11-amaliy mashg‘ulot. Active Directory katalogi xizmati bilan tanishish

|
11-amaliy mashg‘ulot. Active Directory katalogi xizmati bilan tanishish
|
bet | 4/9 | Sana | 06.10.2024 | Hajmi | 46,1 Kb. | | #273725 |
Bog'liq Active Directory-ning eng yaxshi tajribalari (1)tashkiliy birlik - qoida tariqasida, kompaniya tarkibini aks ettiruvchi kompyuterlarning kichik guruhi;
domeni - umumiy katalog ma'lumotlar bazasini baham ko'radigan kompyuterlar guruhi;
domen daraxti - doimiy nomlar oralig'ini almashadigan bir yoki bir nechta domenlar;
domen o'rmoni - katalog ma'lumotlarini almashadigan bir yoki bir nechta daraxt.
Jismoniy tuzilishga quyidagi elementlar kiradi.
pastki tarmoq - berilgan IP-manzil va tarmoq niqobi berilgan tarmoq guruhi;
sayt (sayt) - bir yoki bir nechta pastki tarmoq. Sayt katalogga kirishni sozlash va ko'paytirish uchun ishlatiladi.
Katalogda uchta turdagi ma'lumotlar saqlanadi: domen ma'lumotlari, sxemalar ma'lumotlari va konfiguratsiya ma'lumotlari. AD faqat domen kontrollerlaridan foydalanadi. Domen ma'lumotlari barcha domen kontrollerlarida takrorlanadi. Barcha domen nazoratchilari teng, ya'ni. har qanday domen boshqaruvchisidan qilingan barcha o'zgarishlar boshqa barcha domen kontrollerlarida takrorlanadi. Sxema va konfiguratsiya ma'lumotlari daraxt yoki o'rmonning barcha domenlarida takrorlanadi. Bundan tashqari, individual domenning barcha ob'ektlari va o'rmon ob'ektlari xususiyatlarining bir qismi global katalogga (GC) ko'chiriladi. Bu shuni anglatadiki, domen boshqaruvchisi daraxt yoki o'rmon sxemasini, daraxt yoki o'rmonning barcha domenlari uchun konfiguratsiya ma'lumotlarini va o'z domeni uchun barcha katalog ob'ektlari va xususiyatlarini saqlaydi va ko'paytiradi.
GC saqlanadigan domen boshqaruvchisi o'rmon uchun sxema ma'lumotlarini, barcha o'rmon domenlari uchun konfiguratsiya ma'lumotlarini va o'rmon ichidagi barcha katalog ob'ektlarining cheklangan to'plamlarini (faqat GC serverlari o'rtasida takrorlanadi) o'z ichiga oladi va katalog ob'ektlari va xususiyatlarini o'z ichiga oladi. sizning domeningiz.
Domen nazoratchilari har xil operatsiyalarning bosh rollariga ega bo'lishi mumkin. Operatsiyalar ustasi ko'p boshli ko'paytirish modelida bajarish uchun noqulay bo'lgan vazifalarni hal qiladi.
Bitta yoki bir nechta domen boshqaruvchisiga tayinlanishi mumkin bo'lgan beshta operatsiya bosh roli mavjud. Ba'zi rollar o'rmon darajasida, boshqalari domen darajasida noyob bo'lishi kerak.
ADning har bir o'rmonida quyidagi rollar mavjud:
|
| |
Taqdimotlar yaratish uchun 7 ta eng yaxshi xizmatlar va dasturlar

|
Taqdimotlar yaratish uchun 7 ta eng yaxshi xizmatlar va dasturlar
|
bet | 1/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #232363 |
Bog'liq ELBEK EGAMQULOV tAQDIMOT TAYYORLAVCHI DASTURLAR Taqdimotlar yaratish uchun 7 ta eng yaxshi xizmatlar va dasturlar - O’zbeksinton-Finlandiya pedogogika inisututi Matematika Informatika yo’nalish 303-gurux talabasi Egamqulov Elbek tamonidan tayyorlandi
Microsoft PowerPoint dasturi Platformalar : Windows, macOS, veb, Android va iOS. Ushbu dastur shu qadar mashhurki, uning nomi uy nomiga aylandi. Taqdimot dasturi haqida gap ketganda, ko'pchilik foydalanuvchilar uchun PowerPoint birinchi navbatda aqlga keladi. - Ushbu dastur shu qadar mashhurki, uning nomi uy nomiga aylandi. Taqdimot dasturi haqida gap ketganda, ko'pchilik foydalanuvchilar uchun PowerPoint birinchi navbatda aqlga keladi.
- Shunisi e'tiborga loyiqki, bu mashhurlik munosibdir. PowerPoint zamonaviy, interaktiv taqdimotlar yaratish uchun zarur bo'lgan barcha xususiyatlarni taqdim etadi. Ko'p sonli tahrirlash vositalari, fon rasmlari, shablonlar va shriftlar, Internetda jamoada ishlash, video, audio, jadvallar va grafiklarni qo'shish qobiliyati - bularning barchasi va boshqalar PowerPoint-da.
- Darhaqiqat, juda ko'p xususiyatlar va sozlamalar mavjudki, bu mo'l-ko'llik Ajam foydalanuvchini chalkashtirib yuborishi mumkin. Ammo murakkab, professional taqdimotlar yaratadigan mualliflar uchun PowerPoint juda mos keladi.
Apple Keynote · Platformalar : macOS, web va iOS. - Apple Keynote — Microsoft PowerPoint bilan teng sharoitda bemalol raqobatlasha oladigan taqdimot dasturlari dunyosidagi yana bir og'ir vaznli dastur. Keynote g‘oyalaringizni professional ko‘rinishga keltirish uchun chiroyli effektlar, mavzular, shriftlar va ko‘p qirrali matnni tahrirlash vositalariga ega. Loyiha Internet orqali hamkorlikda ishlash imkonini beradi va PowerPoint formatlari bilan mos keladi.
- Ikki mahsulot o'rtasidagi asosiy farqlar qo'llab-quvvatlanadigan platformalar narxi va sonini o'z ichiga oladi. Shunday qilib, Apple Keynote-ning Windows (u sayt orqali mavjud bo'lsa-da) va Android uchun versiyalari yo'q, lekin u iOS qurilmalari va Mac kompyuterlarining barcha egalariga bepul taqdim etiladi.
|
| |
Rasm 51. Kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni maxsus signal tiklagichlari repiterlar

Rasm 51. Kompyuter tarmoqlarida ma'lumotlarni maxsus signal tiklagichlari repiterlar
yoki qaytargichlari uzatish
Nazorat savollari
1. Kompyuter tarmog‗ining asosiy tushunchalari
2. Kompyuter tarmog‗ining asosiy qurilmalari
3. Internet tarmogi resurslari
4. Internetda axborot kidiruv tizimlari
5. Internet ijtimoiy tarmok xizmatlari
6. Internetda interaktiv xizmatlar
7. Internet tarmogi xizmatlari
8. Internet tarmog‗ida manzillari
9. Elektron pochta
10. Internet tarixi
141
BOB-12. ZAMONAVIY GIPERMATN TEXNOLOGIYASI
12.1. HTMLni belgilash tili to‘g‘risida
HTML tili. Htmlni belgilash tili to‘g‘risida umumiy ma'lumot. Butun
dunyo o‘rgimchagi to‘ri –World Wide Web (WWW) HTML gipermatn
bog‘lanish tili yordamida tuzilgan Web-sahifalardan iborat HTML ancha
murakkab til (Standart Generalived Marnup Language) SGMLning
hisoblanadi. Ananaviy tushuncha bo‘yicha HTML butunlay dasturlash tili
hisoblanmaydi. HTML–hujjatni belgilash tili. HTML–hujjatni tadqiq qilishda
matnli hujjatlar teg(tag)lar bilan belgilanadi. Ular maxsus burchakli ishoralar bilan
o‘rlagan bo‘ladi, (< va >). Teglar matnlarni formatlashda va matnga har xil
nomatn elementlarni masalan, grafiklar, qo‘shimcha ob'ektlar va shu kabilarni
o‘rnatishda ishlatiladi.HTML tilining asosiy qoidalari quyidagicha:
1 - qoida. HTMLdagi istalgan harakat teglar bilan aniqlanadi. Bitta teg
(chap) harakatning bosh qismida, ikkinchisi esa, (o‘ng) oxirida turadi. Bunda
teglar « < » yoki « > » ishoralar bilan yonma-yon turadi. Yolg‘iz o‘zi
ishlatiladigan teglar ham mavjud.
2 - qoida. Brauzer darchasidagi burchakli qavs ichiga joylashtirilgan istagan
teg yoki boshqa instruktsiya tashqariga chiqarilmaydi va HTML–fayl uchun ichki
buyruq hisoblanadi
Demak, WWW sistemasidan qandaydir hujjat yoki xabar olsangiz, ekranda
yaxshi formatlangan, o`qish uchun qulay matn paydo bo`lganini ko`rasiz. Bu shuni
anglatadiki,WWW hujjatlarida qandaydir ma'lumotlarni ekranda boshqarish
imkoniyati ham
mavjud. Hujjatlar tayyor, siz foydalanuvchiningqaysi
kompyuterda ishlashini bilmaysiz, hujjatlar aniq bir kompyuter platformalariga
mo`ljallangan yoki qaysidir format bilan saqlanishini oldindan ayta olmaysiz.
Kompyuterda ishlayotgan foydalanuvchi qaysi terminalda ishlashidan qat'iy nazar,
yaxshi formatlangan hujjatni olish kerak.
142
Bu muammoni HTML andoza tili hal qiladi. HTML ( Hyper Text Markup
|
HTML – hujjat tuzilishi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
|
< TABLE BORDER ALIGN= ―left‖> - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika institutiBog'liq QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик< TABLE BORDER ALIGN= ―left‖>
Bu erda tegi uchun ikkita parametr berilgan. Moxiyatsiz
ko‘rsatilgan birinchi parametr BORDER. Ikkinchi parametr ALIGN left
mohiyatiga ega. Shuni esda tutish lozimki, hamma teglar o‘zining individual
parametriga ega bo‘lishiga qaramay, shunday bir qator parametrlar mavjudki,
ularni bo‘limining barcha teglarida ishlatish mumkin. Bu parametrlar
CLASS, ID, LANG, LANGUAGE, STYLE va TITLE lardir. Parametrlar CLASS,
ID, STILElar Internet Explorerning 3.0 versiyasidan boshlab va Netscapening 4.0
versiyasidan boshlab quvvatlanib keladi. Bu parametrlar uslub (stil) lardan
fodalanilganda kerak bo‘ladi. Parametrlar LANG, LANGUAGE, TITLE lar faqat
Internet Explorerning 4.0 versiyasidan boshlab quvvatlanib keladi. Bu parametrlar
mos kelgan foydalanadigan tillarni ko‘rsatadilar (masalan, Rossiya uchun
LANG=ru), skript yozish tilini (masalan, LANGUAGE=Java Script) va boshqalar.
Zamonaviy HTMLda til teglari va unda ko‘rsatilgan qiymatlar bilan birga,
boshlang‘ich HTML-kodda stsenariy kodlari (Java Script yoki VB Script) ham
yoziladi. Ular to‘g‘risida keyingi mavzularda batafsil so‘z yuritamiz.
Keling, endi HTML – hujjat yozishni boshlashda ishlatiladigan teg
to‘g‘risida so‘z yuritsak.HTML - hujjatini yozishni boshlashda ishlatiladigan
birinchi teg bu tegidir. U har doim hujjat yozuvining boshida bo‘lishi
lozim. Yakunlovchi teg esa shakliga ega bo‘lishi kerak. Bu teglar, ular
orasida joylashgan yozuvning hammasi butun bir HTML-hujjatini anglatishi
145
bildiradi. Aslida esa hujjat oddiy matnli ASCII-faylidir. Bu teglarsiz brauzer
hujjati forMatni aniqlab, tarjima qila olmaydi. Ko‘pincha bu teg parametrga ega
emas. HTML 4.0 versiyasiga qadar VERSION parametri mavjud edi. HTML 4.0
da esa VERSION o‘rniga parametri paydo bo‘ldi. Yodga olishimiz
lozim, 1997 yil iyun oyida HTML–standartining 4.0 versiyasi e'lon qilindi va 1997
yil dekabrida rasmiy standartga aylandi. Bugun bu qabul qilingan (yuqorida aytib
o‘tganimizdek) standartlarning eng oxirgisidir. Umuman, HTML hujjat standart
hisoblanishi uchun yana prolog (muqaddima) ham kerak. Hujjatga qanday ishlov
berishiga qarab u o‘rnatiladi. Prolog quyidagi ko‘rinishga ega:
Prolog bu maxsus ko‘rinishga ega bo‘lgan yolg‘iz teg. Bu teg ochuvchi
oldida HTML–hujjatning eng oldiga o‘rnatiladi va HTML 4.0–
spetsifikatsiyasiga qat'iy mos kelgan holda rasmiylashtirilgan hujjat hisoblanadi.
|
| |
Sarlavhaga 
oid 
ma'lumot - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

149
BOTTOMMARGIN –hujjatning
quyi
chegaralarini
piksellarda
belgilaydi.
BGCOLOR –hujjat
fonining
ranglarini
belgilaydi.
BGPROPERTIES –agar FIXED qiymati o‘rnatilmagan bo‘lsa, fon tasviri
aylantirilmaydi.
LEFTMARGIN – chap chegaralarni piksellarda belgilaydi.
LINK –
xali
ko‘rib
chiqilmagan
ssilkaning
ranggini
belgilaydi.
RIGHTMARGIN – hujjat o‘ng chegarasini piksellarda o‘rnatadi.
SCROOL –
brauzer darchalari xarakatlantirish (prokrutka) yo‘laklarini o‘rnatadi.
TEXT –
matn rangini aniqlaydi.
TOPMARGIN – yuqori chegarasini piksellarda o‘rnatadi.
VLINK –
ishlatilgan
murojaat
rangini
belgilaydi.
BOTTOMMARGIN,
LEFTMARGIN, RIGHTMARGIN va TOPMARGIN pametrlari matn chegarasi
va darcha chetlari orasidagi masofani piksellarda belgilaydi.
va teglari
Bu teglar mazkur sahifaga nisbatan kimdadir savol yoki fikr tug‘ilib qolgan
taqdirda kimga murojaat qilish kerakligi to‘g‘risidagi axborotlarni o‘z ichiga oladi.
teglari bu axborotlarni asosiy blokdan ajratib olish uchun
ishlatiladi. Uy sahifasiga bu teglarni kiritish uchun quyidagi qadamlarni bajaring:
Dreamweaver, Nestcape Composer - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
|
Language - gipermatn belgilash tili

Language - gipermatn belgilash tili). WWW sistemasi uchun hujjat tayyorlashda
ishlatiladi. HTML hujjatning tuzilishini ifodalovchi uncha murakkab bo`lmagan
buyruqlar majmuidan iborat. HTML buyruqlari orqali matnlarni istagancha
shaklini o`zgartirish, ya'ni matnning ma'lum bir qismini ajratib olib boshqa faylga
yozish, shuningdek boshqa joydan turli xil rangli tasvirlarni qo`yish mumkin. U
boshqa hujjatlar bilan bog`laydigan gipermatnli aloqalarga ega. 90-yillarning
o‘rtalarida internet tarmog‘ining eksponentsial o‘sishi oqibatida HTML tili
ommaviy tus oldi. Bu vaqtga kelib, tilni standartizatsiyalash zarurati tug‘ildi,
chunki ko‘p kompaniyalar Internetga kirish uchun ko‘plab dasturiy ta'minotlar
ishlab chiqdilar, to‘xtovsiz o‘sib borayotgan (HTML instruktsiyasi bo‘yicha)
o‘zlarini variantlarini tavsiya qildilar. HTML tili teglarini qo‘llash bo‘yicha
yagona bir qarorga kelish payti yaqinlashgan edi.
World Wide Web Consortium (qisqacha–WZS) deb nomlangan tashkilot
HTML standarti (spetsifikatsiya)ni yaratish ishlarini o‘ziga oldi. Uning vazifasiga
brauzerlar tadqiqotchi kompaniyalarning har xil takliflarini hisobga olgan holda
tilning zamonaviy rivojlanish imkoniyatlari darajasini aks ettiruvchi standartni
yaratish kiradi. Spetsifikatsiyaning tasdiqlash sxemasi quyidagilardan iborat: WZS
konsortsiumi standart loyihasini tayyorlaydi. Muhokama qilingandan so‘ng, uning
ishchi (draft) varianti chiqariladi, so‘ngra uni ma'lum bir davrga yana muhokama
qilish uchun tavsiya qilinadi. Istagan xohlovchi odam HTML standartining yangi
teg va versiyalari muhokamasida ishtirok etishi mumkin. Muhokama davri
tugagandan keyin, standartning ishchi varianti tavsifnoma hisoblanadi, ya'ni
HTML spetsifikatsiyaning rasmiy tan olingan varianti bo‘ladi. Qabul qilingan
standart (Document Type Definition - hujjat xilini aniqlash) DTD deb
ataladi.Internetda birinchi marta ko‘rsatilgan (taqdim qilingan) HTMLdagi DTD–
standartning 1.0 versiyasi bo‘ldi. So‘ngra 1995 yil noyabr oyida WWW uchun
ancha aniq va o‘ylab qilingan 2.0 versiya yaratildi.1996 yil sentyabr oyida bir
necha oylik muxokamadan so‘ng 3.2 versiya tasdiqlandi (3.0 versiya nashr
qilinmadi).
143
1997 yil iyun oyida HTML–standartining 4.0 versiyasi e'lon qilindi va 1997
yil dekabrida rasmiy standartga aylandi. Bugun bu qabul qilingan standartlarning
eng oxirgisidir.
Active Directory va DNS - 11-amaliy mashg‘ulot. Active Directory katalogi xizmati bilan tanishish

|
11-amaliy mashg‘ulot. Active Directory katalogi xizmati bilan tanishish
|
bet | 9/9 | Sana | 06.10.2024 | Hajmi | 46,1 Kb. | | #273725 |
Bog'liq Active Directory-ning eng yaxshi tajribalari (1)Active Directory va DNS
Active Directory domen nomlari tizimidan foydalanadi.
Active Directory-dan foydalanib, kompyuterda akkauntlar yaratiladi, ular domenga ulanadi, kompyuterlar, domen kontrollerlari va tashkiliy bo'linmalar (OT) boshqariladi.
Active Directory ma'muriyat va yordamchi vositalar tomonidan boshqariladi. Quyidagi vositalar snap-in MMC (Microsoft Management Console) shaklida amalga oshiriladi:
Active Directory - foydalanuvchilar va kompyuterlar (Active Directory Users and Computers) sizga foydalanuvchilar, guruhlar, kompyuterlar va tashkiliy bo'linmalarni boshqarish imkonini beradi;
Active Directory - Domenlar va Ishonchlar (Active Directory Domains and Trastts) domenlar, domen daraxtlari va domen o'rmonlari bilan ishlashda ishlatiladi;
Active Directory - saytlar va xizmatlar (Active Directory saytlari va xizmatlari) sizga saytlar va pastki tarmoqlarni boshqarish imkonini beradi;
Resultant Policy to'plami joriy foydalanuvchi yoki tizim siyosatini ko'rish va siyosatdagi o'zgarishlarni rejalashtirish uchun ishlatiladi.
Microsoft Windows 2003 Server-da siz ushbu qismlarga bevosita Ma'muriy vositalar menyusidan kirishingiz mumkin.
Yana bir ma'muriy vosita - Active Directory Schema birikmasi - katalog sxemasini boshqarish va o'zgartirishga imkon beradi.
Active Directory ob'ektlarini boshqarish uchun keng qamrovli ma'muriy vazifalarni bajarishga imkon beradigan buyruqlar satri vositalari mavjud:
DSADD - Active Directory-ga kompyuterlar, kontaktlar, guruhlar, OP va foydalanuvchilarni qo'shadi.
DSGET - Active Directory-da ro'yxatga olingan kompyuterlar, kontaktlar, guruhlar, VUPlar, foydalanuvchilar, saytlar, subnetlar va serverlarning xususiyatlarini namoyish etadi.
DSMOD - Active Directory-da ro'yxatdan o'tgan kompyuterlar, kontaktlar, guruhlar, VUPlar, foydalanuvchilar va serverlarning xususiyatlarini o'zgartiradi.
DSMOVE - bitta ob'ektni domen ichidagi yangi joyga ko'chiradi yoki harakatlanmasdan ob'ekt nomini o'zgartiradi.
DSQXJERY - belgilangan belgilarga muvofiq Active Directory-dagi kompyuterlar, kontaktlar, guruhlar, VUPlar, foydalanuvchilar, saytlar, subnetlar va serverlarni qidiradi.
DSRM - ob'ektni Active Directory-dan o'chiradi.
NTDSUTIL - sayt, domen yoki server haqidagi ma'lumotlarni ko'rishga, ustalar operatsiyalarini boshqarishga va Active Directory ma'lumotlar bazasini saqlashga imkon beradi.
http://hozir.org
|
| |
Tekshirish boshqaruvchilar o'rtasidagi tarmoq aloqalari. 
 
Sozlamalarni tekshiring. 

 

Moslashtiring

Tekshirish boshqaruvchilar o'rtasidagi tarmoq aloqalari.
Sozlamalarni tekshiring.
Moslashtiring tashqi domenlarning nomini aniqlash.
Havola yarating ishonchli domendan.
Tekshirish boshqaruvchisiga murojaat qilinadigan aloqani yarating.
Yaratilgan bir tomonlama munosabatlarni tekshiring.
Agar ehtiyoj paydo bo'ladi ikki tomonlama munosabatlarni o'rnatishda - o'rnatishni amalga oshirish.
Global katalog
Bu o'rmonda barcha ob'ektlarning nusxalarini saqlaydigan domen boshqaruvchisidir. Bu foydalanuvchilarga va dasturlarga hozirgi o'rmondan foydalanib istalgan domendagi ob'ektlarni qidirish imkoniyatini beradi atributni aniqlash vositalariglobal katalogga kiritilgan.
Global katalog (GC) har bir domendagi har bir o'rmon ob'ekti uchun cheklangan atributlarni to'plamini o'z ichiga oladi. U o'rmonda domen katalogining barcha bo'limlaridan ma'lumotlarni oladi, standart Active Directory nusxalash jarayonidan foydalanib ko'chiriladi.
Sxema atribut nusxa ko'chirilishini aniqlaydi. Imkoniyat bor qo'shimcha funktsiyalarni sozlashular Active Directory sxemasidan foydalangan holda global katalogda yaratiladi. Umumjahon katalogga atribut qo'shish uchun replikatsiya atributini tanlang va "Nusxalash" opsiyasidan foydalaning. Shundan so'ng, atribut global katalogga chiqariladi. Atribut parametrining qiymati isMemberOfPartialAttributeSet rost bo'ladi.
Uchun manzilini bilib oling global katalog, siz buyruq satriga kiritishingiz kerak:
Dsquery serveri - ggc
Faol katalogda ma'lumotlarni ko'paytirish
Replikatsiya bu har qanday boshqaruvchida bir xil darajada tegishli ma'lumotlarni saqlash zarur bo'lganda amalga oshiriladigan nusxalash protsedurasi.
U ishlab chiqargan operatorsiz. Replikatsiya tarkibining quyidagi turlari mavjud:
Ma'lumot nusxalari barcha mavjud domenlardan yaratiladi.
Ma'lumotlar sxemalarining nusxalari. Ma'lumotlar sxemasi Active Directory o'rmonidagi barcha ob'ektlar uchun bir xil bo'lganligi sababli, uning nusxalari barcha domenlarda saqlanadi.
Konfiguratsiya ma'lumotlari. Kontrollerlar orasida qurilish nusxalarini ko'rsatadi. Ma'lumot o'rmonning barcha domenlariga tegishli.
Replikalarning asosiy turlari - sayt ichida va sayt ichida.
Birinchi holda, o'zgarishlardan so'ng, tizim kutmoqda, keyin o'zgarishlarni yakunlash uchun sherikni replika yaratish to'g'risida xabardor qiladi. O'zgarish bo'lmasa ham, replikatsiya jarayoni ma'lum vaqtdan keyin avtomatik ravishda sodir bo'ladi. Kataloglarga tanqidiy o'zgarishlar kiritilgandan so'ng darhol nusxalash amalga oshiriladi.
Saytda ko'paytirish tartibi o'rtasida sodir bo'ladi tarmoqning minimal yuklanishi, bu ma'lumot yo'qotilishini oldini oladi.
Muxtasar qilib aytganda, AD barcha nashr etilgan manbalar uchun bitta boshqaruv punktidan foydalanishga imkon beradi. AD yadrosi X.500 nomlash standarti bo'lib, manzilni aniqlash uchun Domen nomlari tizimi (DNS) va asosiy protokol sifatida katalogga kirishning engil protokoli (LDAP) ishlatiladi.
AD tarmoqning mantiqiy va jismoniy tuzilishini birlashtiradi. AD mantiqiy tuzilishi quyidagi elementlardan iborat.
|
LibreOffice Impress · Platformalar : Windows, macOS, Linux, Android va iOS

|
LibreOffice Impress · Platformalar : Windows, macOS, Linux, Android va iOS
|
bet | 2/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #232363 |
Bog'liq ELBEK EGAMQULOV tAQDIMOT TAYYORLAVCHI DASTURLARLibreOffice Impress · Platformalar : Windows, macOS, Linux, Android va iOS. - Impress PowerPoint va boshqa professional taqdimot dasturlariga soddalashtirilgan muqobildir. Ushbu dasturda chiroyli interfeys, ba'zi dizayn xususiyatlari va jamoalarda ishlash uchun onlayn funktsiyalar mavjud emas. Bundan tashqari, mobil qurilmalar uchun Impress ilovalari jiddiy ravishda olib tashlandi.
- Boshqa tomondan, ko'plab raqobatchilardan farqli o'laroq, dastur mutlaqo bepul, barcha platformalarda mavjud va hatto Windows XP kabi eski OS versiyalari bilan ham mos keladi.
Google Slides · Platformalar : Internet, Chrome, Android va iOS. - Google Slides jamoalarda ishlaydigan juda ko'p foydalanuvchilarni jalb qildi. Buning sababi shundaki, ishlab chiquvchilar loyihaning onlayn qismida eng yaxshi ishlagan holda taqdimotlarni hamkorlikda tahrirlashga alohida e'tibor berishgan. Siz real vaqtda hamkasblaringiz bilan slaydlarni tahrirlashingiz mumkin. Har bir foydalanuvchi tomonidan kiritilgan o'zgarishlar maxsus jurnalda qayd etiladi.
- Biroq, siz taqdimotlarni oflayn rejimda tahrirlashingiz va saqlashingiz mumkin. Faqat brauzer kengaytmasini o'rnating. Google Slides-da siz PowerPoint-da topilgan asosiy slayd xususiyatlarining ko'pini topasiz. Bundan tashqari, Google xizmati PowerPoint formatlari bilan ajoyib ishlaydi, o'rganish juda oson va bepul.
Prezi · Platformalar : Windows, macOS, veb, Android va iOS. - Ro'yxatdagi boshqa dasturlar orasida Prezi ajralib turadi. Ushbu loyihani yaratuvchilar odatiy slayd formatidan voz kechishdi. Taqdimotingiz matn, video, rasmlar va boshqa ma'lumotlarni joylashtirishingiz mumkin bo'lgan katta xaritaga o'xshaydi. Namoyish vaqtida tasvir slayddan slaydga emas, balki xaritaning bir qismidan ikkinchisiga o‘tadi. Shu bilan birga, kerakli joylar chiroyli effektlar yordamida kattalashtiriladi.
- Prezi-dan biznes taqdimotlari uchun ham foydalanish mumkin, lekin u g'oyalarni ijodiy tarzda taqdim etish uchun eng yaxshisidir . Dizaynerning mahoratiga ega bo'lmasdan ham, siz har qanday mavzuni qiziqarli tarzda taqdim eta oladigan dinamik chiziqli bo'lmagan taqdimotni yaratishingiz mumkin. Prezi-da juda ko'p dizayn xususiyatlari mavjud. Hamkasblar bilan onlayn ishlash imkoniyati ham mavjud.
|
| |
Kanva · Platformalar : Web, Android

|
Kanva · Platformalar : Web, Android
|
bet | 3/3 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,78 Mb. | | #232363 |
Bog'liq ELBEK EGAMQULOV tAQDIMOT TAYYORLAVCHI DASTURLARKanva · Platformalar : Web, Android. - Canva - har doim taqdimot o'tkazmaydigan, lekin tezda oddiy, ammo zamonaviy narsalarni yaratmoqchi bo'lganlar uchun mukammal vosita. Xizmat tayyor fon rasmlari, grafik elementlar tasvirlari va shriftlarning katta to'plamini taklif etadi. Bundan tashqari, ijodingizga musiqa va video qo'shishingiz mumkin .
- Tayyor taqdimotni PPTX formatida eksport qilish mumkin, parallaks effektli bir sahifali sayt yoki HTML kod sifatida kiritilgan navigatsiya paneli bilan mobil sayt sifatida nashr etiladi. Bundan tashqari, ma'ruzachi rejimi va tinglovchilar savollar yuborishi mumkin bo'lgan jonli efir mavjud. Bepul va pullik versiyalarda taqdimotlarni birgalikda tahrirlash mumkin.
- Canva-dan foydalanish mutlaqo bepul, chunki Canva Pro obunasi brend tasvirlari kutubxonalari va sozlashlariga cheksiz kirishni xohlaydiganlar uchun ko'proq.
WPS Office · Platformalar : Windows, macOS, Linux, Android. - WPS Office - bu Xitoy ishlab chiqaruvchilarining Microsoft Office-ning analogidir. U PowerPoint fayllarini to'liq qo'llab-quvvatlaydi. To'plamga kiritilgan taqdimot dasturi PowerPoint bilan deyarli bir xil xususiyatlarni taqdim etadi. Ko'p animatsiyalar, effektlar va slaydlar orasidagi o'tishlar mavjudligida.
- Bu erda foydalanuvchi interfeysi juda o'ziga xosdir - bu Microsoft-dan mahsulotlarni nusxalash va shu bilan birga o'zingizga tegishli narsalarni o'ylab topishga urinishdir. Lekin buni aniqlash oson. WPS Office sizga o'zingizning bulutingizga kirish imkonini beradi, shuning uchun siz hujjatlarga hammualliflik qilishingiz va ularga istalgan qurilmadan kirishingiz mumkin.
- WPS Office-ning salbiy tomoni - bu reklamalarning mavjudligi va premium versiyaga o'tish talabi. Pulli versiyada siz shablonlar kutubxonasiga bepul kirishingiz mumkin. Aks holda, har bir shablon uchun siz 9,99 dollar to'lashingiz kerak bo'ladi.
|
| |
tezkor xotira qurilmasi - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

24
Protsessor – bu kompyuterning asosiy mikrosxemasidir
yoki boshqacha
aytganda kompyuterning ―miyasi‖. U xotirada joylashgan dasturiy kodlarni
bajarishni va barcha qurilmalar ishini boshqaradi. Uning
ishni bajarish tezligi
kompyuterning tezligini anqlaydi. Protsessor maxsus yacheykalardan tashkil
topgan bo`lib, ular registrlar deb ataladi. Shu registrlarda
buyruqlar joylashgan
bo`lib, protsessor tomonidan boshqariladi. Protsessorning ishi shundan iboratki
xotiradan ma‘lum bir buyruqlar ketma – ketligi va ma‘lumotlarni
tanlanib
bajariladi.
ShK larda albatta, markaziy protsessor (Central Processing Unit - CPU )
bo`lishi shart. U barcha asosiy operatsiyalarni (amallarni) bajaradi. Ko`pincha ShK
qo`shimcha soprotsessorlardan tuzilgan bo`lib, ular ma‘lum
bir maxsus
funksiyalarni effektiv bajarish uchun mo`ljallangan bo`ladi. Masalan, matematik
soprotsessor raqamli
berilganlarni qayta ishlaydi, grafik soprotsessorlar grafik
tasvirlarni qayta ishlaydi va h.k.
Mikroprotsessor kompyuterning amal bajaradigan qismi bo`lib, u
ma‘lumotlarni berilgan dastur asosida qayta ishlaydi.
Birinchi mikroprotsessorlar
1971 yilda amerikaning Intel firmasi tomonidan ishlab chiqilgan.
Mikroprotsessor asosan arifmetik - mantiqiy va boshqarish qurilmalaridan
tashkil topgan. Mikroprotsessor 140 tacha turli arifmetik
va mantiqiy amallarni
bajaradi. Arifmetik – mantiqiy qurilma boshqaruv qurilmasi boshqaruvida
protsessorga kelayongan berliganlarni arifmetik va mantiqiy ko`rinishga
aylantiradi.
ShK
larning
tezligi
mikroprotsessorlar
tezligiga
bog`liqdir.
Mikroprotsessorning tezligi esa o`z navbatida
uning razryadiga va taktik
chastotasiga bog`liqdir.
Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova - bet 30

Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Kristalloqrafiya və rentgenoqrafiya” fənninin test sualları 050611- metallurgiya Mühəndisliyi qrup 1126aö Tərtib etdi: dosent N.İ.Əmiraslanova
|
Avtomatlashtirish - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
|
Литература……………… - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

Литература……………….....................................................................
Приложения ………………………………………………………….......
9
Kirish
Sizning diqqatingizga taklif etilayotgan ushbu darslik oliy o’quv yurtlarining
talabalari uchun mo’ljallangan bo’lib, o’quvchilarning texnik oliy ta’lim
muassasalarining ―Arxitektura va qurilishi‖ bakalavriat yo’nalishlarining o’quv
rejalarida mavjud "Qurilishda axborot texnologiyalari" fani mazmuni bilan to’la
ravishda tanishishni maqsad qilib va ushbu fanga axborot kommunikasiya
texnologiyalari(AKT)ni qo’llash natijasida yangi integrallashgan va kengaytirilgan
"Qurilishda axborot texnologiyalari" fani vujudga keldi va ikki fan o’zora
integrallashuvi natijasida fanlarning uzluksiz, bir-biri bilan mantiqiy chambarchas
bog’langanligi natijasida saxoning xozirgi kundagi dolzarb yonalishi grafik
fil‘trlar, grafik texnologiyalari bilan ishlash vositalari, dastur paketlari, grafik
resurslari, grafik jadvallar tuzish, rastrli va vektorli muxarrirlari va Elektron office,
MS Excell, Photoshop, Corel Draw, Power Point, AvtoCad, Paint, Lira PK va 3D
Max kabi dasturlarda ishlash imkonoyati tug‘ildi.
"Qurilishda axborot texnologiyalari" faniga aniqlilik va murakkab bo’lgan
formulalarni echish tezlashga imkon beradi.
Hozirga kunga kelib ta’limda "Qurilishda axborot texnologiyalari" fanini
uzluksiz o’qitishga barcha sharoitlar mavjud deb hisoblaymiz, ularning asosiylari
quydagilar ikki fanning integrallashuviga kiruvchi materiallarning hajmi,
mazmuni, ahamiyati va muhimligi bilan farq qiladigan "Qurilishda axborot
texnologiyalari" fanining mantiqiy bog‘langan dasturining mavjudligi;
fanlarni ixtisoslashtirilgan dasturda, ya‘ni bakalavriyat yo‘nalishlarining
o‘ziga xos hususiyatlarini hisobga olgan holda o‘qitish imkoniyati;
fanlarning dasturida axborot texnologiyalari caxosining rivojlanishini
hisobga olish mumkinligi.
"Qurilishda axborot texnologiyalari" darsligi 27 bobdan iborat bo‘lib har bir
bob o’qitishning o’ziga xos xususiyatlaridan biri sifatida modul tizizmini
ko’rsatish mumkin, chunki bu tizim talabalar bilimining turli-tumanligini hisobga
oladi.
|
http://www.WZ.org/TR/REC.html 4u-971218

146
dastur orqali HTML sahifa yaratish mumkin.
Masalan: Windows muxitidagi matn
muxarrirlari:
Notepad,
TextPad UltraEdit,
EdutPlus.
Ana
shunday
matn
tahrirlovchi
oddiy
dasturlardan
biri
o'lgan
Notepad(
Bloknot), Windows muhitida ishlovchi har bir kompuytreda
mavjud.Ba'zi matn muxarrirlarida HTML hujjatni web brauzerda sinab ko‘rish
tugmasi mavjud.HTML hujjatni yaratishga mo‘ljallangan maxsus dasturlar
(HTML muxarrirlar) ham mavjud:
FrontPage,
Adobe GoLive,
Macromedia
Rasm 50. Kompyuter halqa (ring), bunda har bir kompyuter axborotni tarmoqlarida

140
har
qanday
nuqtasida
qisqa
tutashtiruv
tarmoqni
hammasini
ishdan
chiqaradi. Shinadagi asbob – uskunalarni har qanday ishdan chiqishini
lokalizatsiya qilish juda qiyin, chunki hamma adapterlar parallel ulangan va qaysi
biri ishdan chiqqanligini bilish uncha oson emas.―Shina‖ topologiyali tarmoqning
aloqa liniyalari bo‗yicha o‗tadigan axborotli signallar kuchsizlanadi va hech
tiklanmaydi, bu esa aloqa liniyalarning yig‗indi uzunligiga qattiq cheklanishlar
qo‗yadi, bundan tashqari har bir abonent tarmoqdan uzatuvchi abonentning
masofasiga bog‗langan har xil darajali signallar olishi mumkin. Tarmoqli asbob –
uskunalarning qabul qiluvchi uzellariga qo‗shimcha talablar qo‗yadi. ―Shina‖
topologiyali tarmoq uzunligini uzaytirish uchun ko‗pincha birnechta segmentlar
ishlatiladi (ularning har biri shina deyiladi).Maxsus signal tiklagichlari repiterlar
yoki qaytargichlari (51-rasm) yordamida bir birovi bilan ulanadi.
Axborotni xavfsizligi, kiberjinoyatchilik va axborotga tahdidlar. 1-Mavzu: Axborotni muhofaza qilish, axborot xavfsizligi va uning zamonaviy konsepsiyasi. Tayanch iboralar

6
I-Bob. AXBOROTNI XAVFSIZLIGI, KIBERJINOYATCHILIK VA
AXBOROTGA TAHDIDLAR.
1-Mavzu:Axborotni muhofaza qilish, axborot xavfsizligi va uning zamonaviy
konsepsiyasi.
Tayanch iboralar:
axborot, axborot xavfsizligi, ommaviy axborot, maxfiy
axborot, hujjatlashtirilgan axborot, konfedensial axborot.
Axborot xavfsizligi
– tasodifiy va atayin qilingan hujumlardan himoyalanish.
Axborot xavfsizligi ko‗p qirrali faoliyat sohasi bo‗lib,
unga faqat tizimli va
kompleks yondashuv muvaffaqiyat keltirishi mumkin
O‗zbekiston Respublikasining 2002-yil 12-dekabrdagi №439-II-sonli
«Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‗g‗risida»gi
qonunida axborot va
uning turlari to‗g‗risida quyidagi ta‘riflar keltirilgan:
axborot
– manbalari va taqdim etilish shaklidan qat‘iy nazar shaxslar,
predmetlar, faktlar,
voqealar, hodisalar va jarayonlar to‗g‗risidagi ma‘lumotlar;
axborotni muhofaza etish – axborot borasidagi xavfsizlikka tahdidlarning oldini
olish va ularning oqibatlarini
bartaraf etish choratadbirlari;
ommaviy axborot
– cheklanmagan doiradagi shaxslar uchun mo‗ljallangan
hujjatlashtirilgan axborot, bosma, audio, audiovizual hamda boshqa xabarlar va
materiallar;
hujjatlashtirilgan axborot
– identifikatsiya
qilish imkonini beruvchi
rekvizitlari qo‗yilgan holda moddiy jismda qayd etilgan axborot;
maxfiy axborot
– foydalanilishi qonun hujjatlariga
muvofiq cheklab
qo‗yiladigan hujjatlashtirilgan axborot. Ushbu ta‘rif O‗zbekiston Respublikasi
Vazirlar Mahkamasining «O‗zbekiston Respublikasi Prezidentining «Milliy
axborot resurslarini muhofaza qilishga doir qo‗shimcha
chora-tadbirlar
to‗g‗risida» 2011-yil 8-iyuldagi PQ–1572-son qarorini amalga oshirish chora-
tadbirlari haqida»gi 2011-yil 7-noyabr 296sonli qarorida quyidagicha ifodalangan:
maxfiy axborot
– O‗zbekiston Respublikasi
qonun hujjatlariga muvofiq
foydalanish cheklangan, davlat sirlariga mansub axborot mavjud bo‗lmagan
hujjatlashtirilgan axborot.
Texnologiyalar - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti
|
Kb =1024 bayt - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

18
Axborot resurslari - alohida hujjatlar, hujjatlarning alohida tо‗plamlari,
axborot tizimlaridagi (kutubxonalardagi, arxivlardagi, fondlardagi, ma‘lumotlar
banklaridagi va boshqa axborot tizimlaridagi) hujjatlar va hujjatlarning tо‗plamlari.
Ommaviy axborot – bunga cheklanmagan
doiradagi shaxslar uchun
mо‗ljallangan hujjatlashtirilgan axborot, bosma, audio, audiovizual hamda boshqa
xabarlar va materiallar kiradi.
Axborot tizimi - axborotni tо‗plash, saqlash, izlash, unga ishlov berish
hamda undan foydalanish imkonini beradigan, tashkiliy
jihatdan tartibga solingan
jami axborot resurslari, axborot texnologiyalari va aloqa vositalari.
Rasm 2. Ma‘lumotlarning grafik tasviri

16
Bu turkumlash tasvirni kо‗rib idrok qilish mexanizmi bilan emas,
balki
ularni taqdim etish va qayta ishlashga yondashish bilan bog‗liq.
Animatsiya.
Animatsiya
ma‘lum tezlikda tasvirlarni almashtirish
mahsulidir. Bunda ma‘lum vaqt oralig‗ida, ma‘lum sondagi bir xil о‗lchamga ega
bо‗lgan tasvirlar tezkor almashtiriladi. Natijada multiplikatsiyaga о‗xshash
harakatlanuvchi (animatsion) tasvir hosil bо‗ladi.
Filmlar va video
ma‘lumotlarning asosini animatsiyalar tashkil etadi, chunki filmlar namoyishida bir
soniyada 25-30 ta tasvir tezkor almashtiriladi. Shundan qilib, videofilm tarkibidagi
tasvirlarni hisoblab chiqish mumkin, ya‘ni bir soatlik film 3600 soniyani, undagi
tasvirlar esa 90 mingtani tashkil etadi.
Animatsiya orqali quyidagilarni amalga oshirish mumkin:
matn axborotini qismlashni;
tasvir qismlarining sо‗zsiz harakati jarayonini;
rasm harakatlarini;
tarixiy janglarning sо‗zsiz harakatini;
fizik va kimyoviy jarayonlarni;
texnologik jarayonlarni;
tabiiy hodisalar jarayonini;
siyosiy hodisalar jarayonini;
ijtimoiy hodisalar jarayonini.
Nazorat savollari
1. Axborot tushunchasi.
2. Axborotning turlari.
3. Axborot xossalari.
4. Axborot о‗lchov birliklari.
2.2.Axborotning xossalari, axborot texnologiyalari tushunchasi
Axborot birliklari, axborotning о‗lchov va hajm tushunchalari. Har qanday
mahsulotning о‗lchov birligi mavjud, masalan litr, metr, kilometr, kilogramm, volt,
17
amper, kubometr va boshqalar. Xuddi shunga о‗xshash axborotning ham о‗lchovi
mavjud. Ikkilik sanoq tizimida axborotning eng
kichik birligi bit xisoblanadi, bir
bit bu bitta ―1‖ yoki bitta ―0‖. Bunda signalning mavjudligi ―1‖ bilan yoki yо‗qligi
―0‖ bilan ifodalanadi. Bitlarning butun deb qaraladigan tutash ketma-ketligi bayt
deb ataladi. Bayt 8 bitga teng deb qabul qilingan.
Shuningdek katta hajmdagi
ma‘lumotlar sig‗imini о‗lchash uchun kilobayt (kb), megabayt (mb), gigabayt (gb),
terrabayt (tb) va h.k. о‗lchamlar mavjud:
-BOB. QURILISHDA AХBОRОT TЕХNОLОGIYALARI FANINING

|
-BOB. QURILISHDA AХBОRОT TЕХNОLОGIYALARI FANININGBog'liq QURILISHDA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI FANIDAN Дарслик1-BOB. QURILISHDA AХBОRОT TЕХNОLОGIYALARI FANINING
MAQSADI, VAZIFALARI
1.1. ―Qurilishda axborot texnologiyalari‖ faniga kirish.
Qurilishda aхbоrоt tехnоlоgiyalari fanini o‘rganishdan maqsad quyidagilar
haqida mukammal bilimga ega bo‘lishdan ibоrat:
infоrmatika va aхbоrоt tехnоlоgiyalari fanining taraqqiyoti;
aхbоrоtlar va ularning tasnifi;
aхbоrоtlarning kompyuterda tasvirlanishi;
kоmpyutеr avlоdlari;
kоmpyutеr qurilmalari va ularning ishlash prinsiplari;
dasturlash haqida ma‘lumоtlar.
Fanning asоsiy vazifasi – milliy iqtisоdiyotda iqtisоdiy va tехnоlоgik
jarayonlarni tashkil qilish va bоshqarish masalalarini hal qilishda infоrmatika
fanining yutuqlaridan, ya‘ni matеmatik mоdеllashtirish, algоritmlar tuzish, aхbоrоt
ta‘minоtini tayyorlash, dasturlardan fоydalanish va masalalarni kоmpyutеrda
yеchishni o‘rganishdan ibоrat.
Aхbоrоt tехnоlоgiyalarining asоsiy uchta yo‘nalishi mavjud.
Birinchi yo‟nalish aхbоrоtni uzatish, yig‘ish va qayta ishlashning tехnik
vоsitalarini rivоjlantirish nazariyasi bilan bоg‘liq. U o‘z ichiga hisоblash
kоmplеkslarini, lоkal va glоbal hisоblash tarmоqlari, alоqa nazariyasini оlgan kеng
ilmiy-оmmaviy sоhadir.
Ikkinchi yo‟nalish ma‘lumоtlarni qayta ishlash bo‘yicha har хil amaliy
vazifalarni hal etish yuzasidan turli katеgоriyadagi fоydalanuvchilar uchun tехnik
vоsitalar bilan samarali ishlashni tashkil qilish imkоnini bеradigan, dasturiy
ta‘minоtni ishlab chiqishga yo‘naltirilgan, matеmatik va amaliy fanlar kоmplеksini
o‘z ichiga оlgan dasturlashtirishdir.
Uchinchi yo‟nalish – avtоmatlashtirilgan usulda turli darajadagi vazifalarni
hal etish mоdеllari, algоritmlari, tartibi, tехnоlоgiyasini ishlab chiqish va tashkil
qilishdir. Infоrmatika o‘zarо alоqadоr uch qismdan ibоrat: algоritmik vоsitalar,
dasturiy vоsitalar va tехnik vоsitalar.
|
| |
Axborotlarni uzatish - O‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta‘lim vazirligi jizzax politexnika instituti

15
Axborotlarni uzatishning turli xil usullari mavjud bо‗lib,
ular kompyuter
dasturlari yordamida, pochta orqali, transport vositalari yordamida, aloqa tarmog‗i
orqali uzatish mumkin. Aloqa tarmog‗i orqali axborotlarni qisqa vaqt ichida uzoq
masofaga uzatish mumkin (rasm 1).
Axborotlarning tuzilishi shakllari va turkumlanishi.
Axborotning turlari: matn, tasvir,
animatsiya, audio va video. Ma‘lumki,
axborotlarni insonlar bir-biriga uzatish jarayonida matn kо‗rinishdagi, jadval
kо‗rinishdagi, tovush kо‗rinishdagi va tasvir kо‗rinishdagi ma‘lumotlardan
foydalanadi.
Matn. Matn – bu ma‘lumotlarni ifodalash shakli bо‗lib,
u mazmunan
yagona, yaxlit va tanlangan tilning belgilari ketma-ketligidan iborat. Matn hujjat
asosidir. Axborot tizimiga
matn kiritish klaviatura, nurli pero,
mikrofon, yoki
skaner yordamida amalga oshiriladi. Matnlarga ishlov berish matn muharriri deb
ataluvchi maxsus amaliy dasturlar majmuasi tomonidan amalga oshiriladi. Tarmoq
orqali matnlar ma‘lumotlar bо‗laklari kо‗rinishida uzatiladi.
Tasvir. Tasvir – bu biror voqea, hodisa yoki jarayonlarni о‗zida ifodalagan
rasm bо‗laklari va ranglardan iborat ma‘lumotdir. Foto, manzara,
matematik
funksiyalar grafigi(rasm 2)., statistik ma‘lumotlar diagrammasi va shunga о‗xshash
ma‘lumotlar tasvir hisoblanadi. Kompyuter yordamida tasvirlarga ishlov berishni
tо‗rt guruhga ajratish maqsadga muvofiq hisoblanadi:
1. Kulrang va
rangli tasvirlar;
2. Ikki xil va bir necha ―rangli‖ tasvirlar;
3. Uzluksiz egri va tо‗g‗ri chiziqlar;
4. Nuqtalar yoki kо‗pburchaklar iborat tasvirlar.
Ism Sharif pnr raqam Tashrif buyuradigan davlat Ariza idorasi Xizmat turlari Uchrashuv sanasi Barcode

Ism Sharif pnr raqam Tashrif buyuradigan davlat Ariza idorasi Xizmat turlari Uchrashuv sanasi Barcode
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
22.01.2024
Hajmi
0,84 Mb.
#142791
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ism Sharif pnr raqam Tashrif buyuradigan davlat Ariza idorasi Xizmat turlari Uchrashuv sanasi Barcode
Download
0,84 Mb.
Matnni ko'rish
tril(A) - - +3-мавзу-mo' da Матлаб(57-110). doc

82
0 1 0 3 4
0 0 0
-2 1
0 0 0
-1 1
0 0 0 0
-1
RESHAPE - matrisa o’lchamini o’zgartishni amalga oshirdi.
>> A=[-1 0 2 0; 0 1 2 -1; -1 -2 -3 2]
A =
-1 0 2 0
0
1 2
-1
-1 -2
-3 2
>>
reshape(A,2,6) % matritsa elementlarining soniga qarab ixtiyoriy
o`lchamdagi matritsani hosil qiladi.
ans =
-1
-1 1 2
-3
-1
0 0
-2 2 0 2
tashqi
funksiyalar - +3-мавзу-mo' da Матлаб(57-110). doc

72
qadam musbat bo’lib, boshlang’ich qiymat oxirgi qiymatdan katta bo’lsa, u xolda
dastur xatolik beradi.
Misollar ko’rib chiqaylik:
>> 3 : 8
ans = 3 4 5 6 7 8
>> K = 0 : 3: 15
K= 0 1 3 6 9 12 15
>> m= 10 : -2 . 2
m= 10 8 6 4 2
>> 0 : pi/2 : 2* pi
ans = 0 1.5708 3.1416 4.7124 6.2832
>> 5 : 2
ans = Empty matrix : 1 by 0
MATLABning imkoniyatlaridan biriga, muxim tushunchalardan biri bo’lgan
“Matnli izoxlar” kiradi.
Matnli izoxlar dasturni tushunarli bo’lishiga va ularni
vazifalarini ochib berishga mo’ljallangan bo’lib, ularni dasturni ixtiyoriy joyiga
qatordagi
% belgisidan keyin yozish mumkin bo’ladi. Masalan:
% Kasr chiziqli funksiyaning grafigi;
% Funksiyaning o’sish oralig’i
m - fayl yaxshi yozilgan hisoblanadi, agar uning matnli izoxi to’la keltirilgan bo’lsa.
Simulink bloklari - +3-мавзу-mo' da Матлаб(57-110). doc

71
2.2. MATLABda funksiyalar va sozlangan funksiyalar
Endi funksiya tushunchasini keltiramiz.
Funksiya - o’zining argumentlari
ustida ma’lum bir shakl almashtirishlarni bajaruvchi va unda hosil qilingan natijalarni
qaytarish xususiyatiga ega bo’lgan noyob nomli obyektdir. Funksiyalar bir nechta
argumentlarga ega bo’lib bir emas, bir nechta natijani qaytaradigan bo’lsa
quyidagicha yoziladi:
[y1,y2, …] = func (x1, x2, …),
bu erda x1, x2, …, y1,y2, … - mos ravishda kirish va chiqish parametrlari deyiladi.
MATLABdagi elementar funksiyalar ro’yxati bilan
help elfun buyrug’i,
maxsus funksiyalar ro’yxati bilan esa
help specfun buyrug’i orqali tanishish mumkin.
Bu funksiyalar MATLABdagi sozlangan ichki funksiyalarga kiradi, ya’ni ularga
argumentlari bilan murojaat qilib, qiymatlarini olishimiz mumkin.
MATLABda
Ifodalarni oddiy ko’payrivchiga ajratish

96
Bir necha uzgarivchilarga ega bo’lgan ifodalarni xususiy hosilalarini xam
diff
buyrug’i yordamida olish mumkin masalan cos
) ifodaning x,y,z bo’yicha xususiy
hosilalari mos ravishda
-
, -
, -
teng. Bu MATLABda
quyidagicha bajarialdi:
>>syms x y z
>>diff(cos(x*y/z)x)
ans=
-sin(x*y/z)*y/z
>>diff(cos(x*y/z))
ans=
-sin(x*y/z)*x*y/z^2
Har xil o`zgarivchilarga nisbatan bir necha xususiy hosilalarni olish uchun
diff
buyrug’i ko’p marta ishlatilishi kerak, masalan cos
) ifodani avval x keyin y va
undan keyin z bo’yicha xususiy hosilasi quydagicha olinadi:
>>syms x z y
>>diff(diff(diff(cos(x*y/),x,)y,)z,)
ans=
-sin(x*y/z)*x^2*y^2/z^4+3*cos(x*y/z)*x/z^3*y+sin(x*y/z)z^2