Mavz: Algaritim va uning xossalar

MAVZ: ALGARITIM VA UNING XOSSALAR
Reja:
Kirish.
1. Algaritim tushunchasi.
2. Algaritim va uning xossalari.
3. Algaritm tushunchasi va algaritm tuzish qoidalari.
Xulosa.
Foydalanilgan adabiyotlar.
KIRISH.
Algoritm — maʼlum bir turga oid masalalarni yechishda ishlatiladigan amallarning muayyan tartibda bajarilishi haqidagi aniq qoida (dastur). Kibernetika va matematikaning asosiy tushunchalaridan biri. Oʻrta asrlarda sanoqning oʻnli tizimi boʻyicha toʻrt arifmetik amal bajariladigan qoidani A. deb atashgan. "Bu qoidalarni matematikaga IX asrda al-Xorazmiy kiritgan. Yevropada bunday qoidalar uning tugilgan yurtiga nisbatan lotinchalashtirilgan (Algoritmus yoki Algorithmus shaklida „algorizm“ deyilgan), keyinchalik „algoritm“ga aylangan". Fanda „Yevklid algoritmi“, „Gʻiyosiddin Koshiy algoritmi“, „Laure algoritmi“, „Markov algoritmi“ deb ataluvchi algoritmlar maʼlum. Algoritm tushunchasi tobora kengayib borib, kibernetikaning nazariy va mantiqiy asosi hisoblangan algoritmlar nazariyasi paydo boʻldi. Oʻzbekistonda bir necha ilmiy tadqiqot muassasalari va hisoblash markazlarida algoritmdan foydalanish sohasida samarali ishlar olib borilmoqda. Masalan, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi „Kibernetika“ ilmiy ishlab chiqarish birlashmasida, Oʻzbekistondagi barcha universitetlarda, Toshkent davlat texnika universitetida, Oʻzbekiston Respublikasi Makroiqtisod va statistika vazirligi qoshidagi Hisoblash markazi va boshqa muassasalarda olib borilayotgan ishlar bunga misol boʻla oladi[1].
Algaritm tushunchasi va algaritm tuzish qoidalari.
Hozirgi paytda algoritm sifatida biror masalani ishlash yoki biror ishni bajarish uchun qilinishi kerak bo’lgan tartiblangan chekli sondagi aniq bir qiymatli ko’rsatmalar ketma-ketligi tushiniladi. Algoritm tushunchasi keng ma’noda tahlil qilish mumkin.
Masalan, biror manzildan boshqa manzilga borish uchun shahar transportidan foydalanib qanday borish mumkin, degan savolga biz ma’lum algoritm tavsiya qilishimiz mumkin. Pazandalik kitobida, masalan, palovni pishirish qoidasi keltiriladi. Bu ham o’ziga xos algoritm hisoblashlar ishlanadigan masala algoritmini biz hisoblash algoritmi deymiz.
Biz asosan hisoblash algoritmlari haqida so’z yuritamiz. Algoritmlarga xos bo’lgan belgi va talablarni sanab o’tamiz. Har qanday algoritm quyidagi asosiy xususiyatlarga ega bo’lishi kerak:
Determinantlik sifati .Berilgan boshlangich qiymatlarda bir qiymatli javob olinishi; Ommaviylik sifati . Ma’lum turdagi masalalar uchun turli boshlangich qiymatlarda yechim olish mumkin bo’lishi; .
Diskretlilik sifati .Algoritmni EHM(Elektron Hisoblash Mashinalari) yoki inson tomonidan bajarilishi mumkinligi shubxasiz bo’lgan ayrim-ayrim sodda bosqichlarga bo’lish mumkinligi.
Natijaviylik sifati . Har qanday boshlangich qiymatlarda ham javobning mavjudligi, bunda «bu holda yechim yo’q» singari axborot ham algoritmning ishlash natijasi deb qabul qilinadi;
Keltirilgan sifatlardan kelib chiqqan xolda algoritmni ifodalash va bajarish qoidalari xaqida so’z yuritish mumkin. Amaliyotda algoritmni ifodalashning uchta asosiy usullari fodalaniladi. Bular matnli ko’rinishi, sxematik(grafik) ko’rinishi, biror algoritmik tildagi (dasturiy) ifodasi.
Odatda tabiat yoki jamiyatda uchraydigan turli muammo, masala yoki jarayonlarni o’rganishni EHM yordamida olib borish uchun, birinchi navbatda, qaralayotgan masala, jarayon - ob’ektning matematik ifodasi, ya’ni matematik modelini ko’rish kerak bo’ladi. Qaralayotgan ob’ektning matematik modelini yaratish juda murakkab jarayon bo’lib, o’rganilayotgan ob’ektga bog’liq ravishda turli soha mutaxassislarining ishtiroki talab etiladi. Umuman, biror masalani EHM yordamida echishni quyidagi bosqichlarga ajratish mumkin.
Misol sifatida, kosmik kemani erdan Zuxro planetasiga eng optimal traektoriya bo’yicha uchirish masalasini xal qilish talab qilingan bo’lsin.
Birinchi navbatda, qo’yilgan masala turli soha mutaxassislari tomonidan atroflicha o’rganilishi va bu jarayonni ifodalaydigan eng muhim - bo’lgan asosiy parametrlarni aniqlash kerak bo’ladi. Masalan, fizik-astronom-injener tomonidan, masala qo’yilishining o’rinli ekanligi, yani planetalar orasidagi masofa va
atmosfera qatlamlarining ta’siri, er tortish kuchini engib o’tish va kemaning og’irligi, zarur bo’lgan yoqilg’ining optimal miqdori va kosmik kemani qurishda qanday materiallardan foydalanish zarurligi, inson sog’lig’iga ta’siri va sarflanadigan vaqt va yana turli tuman ta’sirlarni hisobga olgan holda shu masalaning matematik modelini tuzish zarur bo’ladi. Zikr etilgan ta’sirlarni va fizikaning qonunlarini hisobga olgan holda bu masalani ifodalaydigan birorta differentsial yoki boshqa ko’rinishdagi modellovchi tenglama hosil qilish mumkin bo’ladi. Balki, bu masalani bir nechta alohida masalalarga bo’lib o’rganish maqsadga muvofiqdir. Bu matematik modelni o’rganish asosida bu masalani ijobiy echish yoki xozirgi zamon tsiviliziyatsiyasi bu masalani echishga qodir emas degan xulosaga xam kelish mumkin. Bu fikrlar, yuqorida keltirilgan jadvalning 2 blokiga mos keladi.
Faraz qilaylik biz matematik modelni qurdik. Endi uni EHM da echish masalasi tug’iladi. Bizga Ma’lumki, EHM faqat 0 va 1 diskret qiymatlar va ular
ustida arifmetik va mantiqiy amallarni bajara oladi xolos. SHuning uchun matematik modelga mos diskret modelni qurish zaruriyati tug’iladi (1-rasm, 3-blok). Odatda, matematik modellarga mos keluvchi diskret modellar ko’p noma’lumli murakkab chiziqsiz algebraik tenglamalar sistemasi (chekli ayirmali tenglamalar-sxemalar) ko’rinishida bo’ladi(4-blok). Endi hosil bo’lgan diskret modelni sonli echish usulini–algoritmini yaratish zarur bo’ladi. Algoritm esa tuziladigan programma uchun asos bo’ladi. Odatda, tuzilgan programmani ishchi holatga keltirish uchun programmaning xato va kamchiliklarini tuzatish – sozlash zarur bo’ladi. Olingan sonli natijalar hali programmaning to’g’ri ishlayotganligi kafolatini bermaydi. SHuning uchun olingan natijalarni masalaning mohiyatidan kelib chiqqan holda analiz qilish kerak bo’ladi. Agar olingan natija o’rganilayotgan jarayonni ifodalamasa, masalani 1-rasmdagi sxema asosida qaytadan ko’rib chiqish va zarur bo’lgan joylarda o’zgartirishlar kiritish kerak bo’ladi. Bu jarayon, to kutilan ijobiy yoki salbiy natija olinguncha davom ettiriladi va bu takrorlanuvchi jarayonga Hisoblash eksperimenti deb ataladi. Odatda, hisoblash eksperimenti deganda soddaroq holda, model, algoritm va programma uchligini (triadasini) tushunish mumkin.
Yuqorida qayd qilganimizdek, qo’yilgan biror masalani EHMda echish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo’ladi. Bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. Endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz.
Algoritm bu oldimizga qo’yilgan masalani echish zarur bo’lgan amallar ketma-ketligidir.
Masalan kvadrat tenglamani echish uchun quyidagi amallar ketma-ketligi zarur bo’ladi:
a,b,c- koeffiientlar berilgan bo’lsin, berilgan a,b,c- koeffiientlar yordamida diskriminant Db2-4ac hisoblanadi,
Misol sifatida yana berilgan a, v, s tomonlari bo’yicha uchburchakning yuzasini Geron formulasi bo’yicha hisoblash masalasini ko’rib o’taylik.
a, b, c –uchburchakning tomonlari uzunliklari,
r (abc)2 –perimetrning yarmi hisoblansin,
Tp(r-a)(r-b)(r-c) hisoblansin,
S T hisoblansin.
Yuqoridagi misollardan ko’rinib turibdiki, algoritmning xar bir qadamda bajariladigan amallar tushinarli va aniq tarzda ifodalangan, hamda chekli sondagi amallardan keyin aniq natijani olish mumkin.
Fikr etilgan, tushinarlilik, aniqlik, cheklilik va natijaviylik tushunchalari algoritmning asosiy xossalarini tashkil etadi. Bu tushunchalar keyingi pararaflarda alohida ko’rib o’tiladi.
Algoritm so’zi va tushunchasi IX asrda yashab ijod etgan buyuk alloma Muhammad al-Xorazmiy nomi bilan uzviy bog’liq. Algoritm so’zi Al-Xorazmiy nomini Evropa olimlari tomonidan buzib talaffuz qilinishidan yuzaga kelgan. Al-Xorazmiy birinchi bo’lib o’nlik sanoq sistemasining tamoyillarini va undagi to’rtta amallarni bajarish qoidalarini asoslab bergan.
Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor.
Diskretlilik (CHeklilik). Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo’laklash imkoniyati mavjudligida. Ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko’rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. Agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib qo’llay olmasak, uni algoritm deb bo’lmaydi.
Tushunarlilik. Biz kundalik hayotimizda berilgan algoritmlar bilan ishlayotgan elektron soatlar, mashinalar, dastgohlar, kompyuterlar, turli avtomatik va mexanik qurilmalarni kuzatamiz.
Ijrochiga tavsiya etilayotgan ko’rsatmalar, uning uchun tushinarli mazmunda bo’lishi shart, aks holda ijrochi oddiygina amalni ham bajara olmaydi. Undan tashqari, ijrochi har qanday amalni bajara olmasligi ham mumkin.
Har bir ijrochining bajarishi mumkin bo’lgan ko’rsatmalar yoki buyruqlar majmuasi mavjud, u ijrochining ko’rsatmalar tizimi (sistemasi) deyiladi. Demak, ijrochi uchun berilayotgan har bir ko’rsatma ijrochining ko’rsatmalar tizimiga mansub bo’lishi lozim.
Ko’rsatmalarni ijrochining ko’rsatmalar tizimiga tegishli bo’ladigan qilib ifodalay bilishimiz muhim ahamiyatga ega. Masalan, quyi sinfning a’lochi o’quvchisi "son kvadratga oshirilsin" degan ko’rsatmani tushinmasligi natijasida bajara olmaydi, lekin "son o’zini o’ziga ko’paytirilsin" shaklidagi ko’rsatmani bemalol bajaradi, chunki u ko’rsatma mazmunidan ko’payirish amalini bajarish kerakligini anglaydi.
Aniqlik. Ijrochiga berilayotgan ko’rsatmalar aniq mazmunda bo’lishi zarur. CHunki ko’rsatmadagi noaniqliklar mo’ljaldagi maqsadga erishishga olib kelmaydi. Odam uchun tushinarli bo’lgan "3-4 marta silkitilsin", "5-10 daqiqa qizdirilsin", "1-2 qoshiq solinsin", "tenglamalardan biri echilsin" kabi noaniq ko’rsatmalar robot yoki kompyuterni qiyin ahvolga solib qo’yadi.
Bundan tashqari, ko’rsatmalarning qaysi ketma-ketlikda bajarilishi ham muhim ahamiyatga ega. Demak, ko’rsatmalar aniq berilishi va faqat algoritmda ko’rsatilgan tartibda bajarilishi shart ekan.
Ommaviylik. Har bir algoritm mazmuniga ko’ra bir turdagi masalalarning barchasi uchun ham o’rinli bo’lishi kerak. YA’ni masaladagi boshlang’ich ma’lumotlar qanday bo’lishidan qat’iy nazar algorim shu xildagi har qanday masalani echishga yaroqli bo’lishi kerak. Masalan, ikki oddiy kasrning umumiy mahrajini topish algoritmi, kasrlarni turlicha o’zgartirib bersangiz ham ularning umumiy mahrajlarini aniqlab beraveradi. YOki uchburchanning yuzini topish algoritmi, uchburchakning qanday bo’lishidan qat’iy nazar, uning yuzini hisoblab beraveradi.
Natijaviylik. Har bir algoritm chekli sondagi qadamlardan so’ng albatta natija berishi shart. Bajariladigan amallar ko’p bo’lsa ham baribir natijaga olib kelishi kerak. CHekli qadamdan so’ng qo’yilgan masala echimga ega emasligini aniqlash ham natija hisoblanadi. Agar ko’rilayotgan jarayon cheksiz davom etib natija bermasa, uni algoritm deb atay olmaymiz.
Yuqorida ko’rilgan misollarda odatda biz masalani echish algoritmini so’zlar va matematik formulalar orqali ifodaladik. Lekin algoritm boshqa ko’rinishlarda ham berilishi mumkin. Biz endi algoritmlarning eng ko’p uchraydigan turlari bilan tanishamiz.
Algoritmning so’zlar orqali ifodalanishi. Bu usulda ijrochi uchun beriladigan har bir ko’rsatma jumlalar, so’zlar orqali buyruq shaklida beriladi.
Algoritmning formulalar bilan berilish usulidan matematika, fizika, kimyo kabi aniq fanlardagi formulalarni o’rganishda foydalaniladi. Bu usulni ba’zan analitik ifodalash deyiladi.
Algoritmlarning grafik shaklida tasvirlanishida algoritmlar maxsus geometrik figuralar yordamida tasvirlanadi va bu grafik ko’rinishi blok-sxema deyiladi.
Algoritmning jadval ko’rinishda berilishi. Algoritmning bu tarzda tasvirlanishdan ham ko’p foydalanamiz. Masalan, maktabda qo’llanib kelinayotgan to’rt xonali matematik jadvallar yoki turli xil lotereyalar jadvallari.
Funktsiyalarning grafiklarini chizishda ham algoritmlarning qiymatlari jadvali ko’rinishlaridan foydalanamiz. Bu kabi jadvallardan foydalanish algoritmlari sodda bo’lgan tufayli ularni o’zlashtirib olish oson.
Yuqorida ko’rilgan algoritmlarning tasvirlash usullarining asosiy maqsadi, qo’yilgan masalani echish uchun zarur bo’lgan amallar ketma-ketligining eng qulay holatinni aniqlash va shu bilan odam tomonidan programma yozishni yanada osonlashtirishdan iborat. Aslida programma ham algoritmning boshqa bir ko’rinishi bo’lib, u insonning kompyuter bilan muloqotini qulayrok amalga oshirish uchun mo’ljallangan.
Blok-sxemalarni tuzishda foydalaniladigan asosiy sodda geometrik figuralar quyidagilardan iborat.
Oval (ellips shaklli), u algoritmning boshlanishi yoki tugallashini belgilaydi.
To’g’ri burchakli to’rtburchak, qiymat berish yoki tegishli ko’rsatmalarni bajarish jarayonini belgilaydi.
Parallelogramm, ma’lumotlarni kiritish yoki chiqarishni belgilaydi.
Yordamchi algoritmga murojatni belgilaydi.
Romb, shart tekshirishni belgilaydi va shart bajarilsa "ha", tarmoq bo’yicha, aks holda "yo’q”-tarmog’i bo’yicha amallar bajarilishini ta’minlaydi.
- Strelka - amallar ketma ketligining bajarilish yo’nalishini ko’rsatadi.
Blok-sxemalar bilan ishlashni yaxshilab o’zlashtirib olish zarur, chunki bu usul algoritmlarni ifodalashning qulay vositalaridan biri bo’lib programma tuzishni osonlashtiradi, programmalash qobiliyatini mustahkamlaydi. Algoritmik tillarda blok - sxemaning asosiy strukturalariga maxsus operatorlar mos keladi.
Har qanday murakkab algoritmni ham uchta asosiy struktura yordamida tasvirlash mumkin. Bular ketma-ketlik, ayri va takrorlash strukturalaridir. Bu strukturalar asosida chiziqli, tarmoqlanuvchi va takrorlanuvchi hisoblash jarayonlarining algoritmlarini tuzish mumkin. Umuman olganda algoritmlarni shartli ravishda quyidagi turlarga ajratish mumkin:
chiziqli algoritmlar,
tarmoqlanuvchi algoritmlar,
takrorlanuvchi yoki tsiklik algoritmlar,
ichma-ich joylashgan tsiklik algoritmlar,
rekurrent algoritmlar,
takrorlanishlar soni oldindan no’malum algoritmlar,
ketma-ket yaqinlashuvchi algoritmlar.
Faqat ketma-ket bajariladigan amallardan tashkil topgan algoritmlarga-chiziqli algoritmlar deyiladi. Bunday algoritmni ifodalash uchun ketma-ketlik strukturasi ishlatiladi. Strukturada bajariladigan amal mos keluvchi shakl bilan ko’rsatiladi. CHiziqli algoritmlarning blok - sxemasini umumiy strukturasini quyidagi ko’rinishda ifodalash mumkin.
Boshlash
Kiritiladigan qiymatlar
Algaritim va uning xossalari
Biror masalani EHMda yechish uchun, avval uning matematik modelini, keyin algoritmini va programmasini tuzish kerak bo‘ladi. Bu uchlikda algoritm bloki muhim ahamiyatga ega. Endi algoritm tushunchasining ta’rifi va xossalarini bayon qilamiz. Algoritm bu oldimizga qo‘yilgan masalani yechish zarur bo‘lgan amallar ketma-ketligidir.
Algoritm so‘zi va tushunchasi IX asrda yashab ijod etgan buyur alloma Muhammad al-Xorazmiy nomi bilan uzviy bog‘liq. Algoritm so‘zi Al-Xorazmiy nomini Yevropa olimlari tomonidan buzib talaffuz qilinishidan yuzaga kelgan. Al-Xorazmiy birinchi bo‘lib o‘nlik sanoq sistemasining tamoyillarini va undagi to‘rtta amallarni bajarish qoidalarini asoslab bergan.
Algoritmning asosiy xossalari.Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor
Algoritmning asosiy xossalari.Algoritmning 5-ta asosiy xossasi bor
Diskretlilik (Cheklilik)
Tushunarlilik
Aniqlik
Ommaviylik
Natijaviylik
Diskretlilik (Cheklilik). Bu xossaning mazmuni algoritmlarni doimo chekli qadamlardan iborat qilib bo‘laklash imkoniyati mavjudligida. Ya’ni uni chekli sondagi oddiy ko‘rsatmalar ketma-ketligi shaklida ifodalash mumkin. Agar kuzatilayotgan jarayonni chekli qadamlardan iborat qilib qo‘llay olmasak, uni algoritm deb bo‘lmaydi.
Tushunarlilik. Biz kundalik hayotimizda berilgan algoritmlar bilan ishlayotgan elektron soatlar, mashinalar, dastgohlar, kompyuterlar, turli avtomatik va mexanik qurilmalarni kuzatamiz.
Tushunarlilik. Biz kundalik hayotimizda berilgan algoritmlar bilan ishlayotgan elektron soatlar, mashinalar, dastgohlar, kompyuterlar, turli avtomatik va mexanik qurilmalarni kuzatamiz.
Ko‘rsatmalarni ijrochining ko‘rsatmalar tizimiga tegishli bo‘ladigan qilib ifodalay bilishimiz muhim ahamiyatga ega. Masalan, quyi sinfning a’lochi o‘quvchisi "son kvadratga oshirilsin" degan ko‘rsatmani tushinmasligi natijasida bajara olmaydi, lekin "son o‘zini o‘ziga ko‘paytirilsin" shaklidagi ko‘rsatmani bemalol bajaradi, chunki u ko‘rsatma mazmunidan ko‘paytirish amalini bajarish kerakligini anglaydi.
UNI AMALGA OSHIRISH UCHUN QANDAY OSON?
xususiyatlari algoritm turlari tushunchasi ko'p odamlar uchun, axborot ishlash juda oddiy vazifa bo'lib ko'rinadi, lekin siz birinchi kamida algoritm tushunchasi va algoritm xususiyatlarini va uning ijrochi vakili deb tushunish kerak, chunki aslida u emas. Xususan u to'g'ri qayta ishlash uchun zarur bo'lgan bir algoritm tayyorlash taalluqli.
oddiy misol, muayyan mavzu uchun qo'llanmalarini hisoblanadi. Bu professional qilish uchun bo'lsa, bas, foydalanuvchi oddiygina uni ekspluatatsiya qilish noto'g'ri bo'lardi deb, mavzuni sindirish mumkin yoki u bilan ishlash emas, balki, biz jiddiy uyda haqida gapirish bo'lsa, ba'zi fizik jarohati bo'lishi mumkin ekanligini eslatib o'rganish emas texnologiyasi.
U tugallangan vositasi uchun bayonot qilish haqida murakkab narsa emas, lekin aslida, xalqning katta qismi o'z biror narsa qilish ancha oson, chunki aslida u, shunday emas aslida aytishim ko'p, qanday qilib boshqa birovga bayon qilish uchun u amalga oshiriladi.
Misol uchun, deyarli har bir talaba osonlik undagi barcha xususiyatlari, shuningdek uyali telefonni foydalanishingiz mumkin, va u juda oddiy va intuitiv ko'rinadi. Lekin, aslida, bu savollarga bir poda bor, va siz ham emas, albatta gumon bunday bo'ladi, deb, bu qurilma qo'lida bo'lib hech bir kishiga bir mobil telefondan foydalanish qanday tushuntirish uchun oson emas. Bu algoritm tushunchasini va algoritmini xususiyatlarini tashkil etadi, nima muvofiq, barcha tushuntirish qiyin bo'ladi, bu vaziyatda bo'ladi. harakatlar majmuasini aniq emas va odamlar u qurilmaning normal ishlashi uchun zarur bo'lgani kabi, ularni kutib olish uchun olmaysiz.
QANDAY MUAMMOLAR PAYDO BO'LISHI MUMKIN?
Algoritm tushunchasi va algoritm ketma xususiyatlari
Bu algoritm - Misol uchun, asosan hech narsa, va uning uchun muammo haqida ma'lumot to'liq manbasini biladi har qanday robot uchun pivo choy algoritmi qilish ko'rib chiqaylik. Tushunchasi, turlari, xususiyatlari - barcha Biz bilamiz, lekin quyidagicha ko'pchilik odamlar uchun algoritm bir ruhiy model taxminan hisoblanadi:
kosani ol.
choy qo'ydi.
shakar tushiring.
qaynoq suv quying.
Aralashtiring.
Lekin aslida, bunday algoritm robot hech nafsni tiyish, va butun tartibi uning uchun eng kam ma'lumot majmui kabi, bajarish uchun deyarli imkonsiz edi.
ANIQLIGI HARAKAT - ALGORITM ASOSI
robot u piyola, va maxsus nima siz uni o'tadi bo'lsa ham, u sizning qo'lingizda, uni saqlab qoladi, shu bilan birga, qabul qilish kerak olish edi boshlanishi, bilmaydi, chunki, shuning uchun, harakat aniqligi - asosiy narsa algoritm tushunchasi va algoritm xususiyatlarini hisobga olgan holda, tushunish kabi, u stol ustiga qo'yish jamoasi yo'q edi. Endi choy qo'yish kerak, ammo u yana bir bor imkon qo'llaringizni qilishdir, lekin siz bir qoshiq bilan, siz raqamini bilishingiz kerak bo'ladi mumkin. Shunday qilib algoritm qurish bosqichida hal qilinishi kerak, turli masalalarni katta raqam.
BU NIMA?
algoritm tushunchasi va algoritm aniqlik xususiyatlari
Albatta, algoritm tushunchasi va algoritm xossalari hisobga olgan holda, aniq bayon deyarli abadiy hosil bo'lishi mumkin, lekin bu vaziyatda eng yaxshi harakatlar quyidagi ketma o'xshash bo'ladi:
yozuv bilan shkafi ichida, bir chashka oling "ish".
pastki pastga oshxonada stol ustiga kosani qo'yish.
"Shakar" va "choy" etiketli onini idishlar o'ng dolaba amalga oling, keyin chempionati keyingi stolga qo'ydi.
shkafi bir choy qoshiq olish.
so'zlar "choy" va tepasiga «Shakar" bilan konteyner keyin ikki choy qoshiq bilan Idish piyola biri to'liq choy qoshiq quying.
choy o'z ichiga oladi.
Bu 2/3 uchun to'ldirilgan qadar choynak qaynoq holatga qadar kutib turing, keyin idishga undan suv quyinglar.
Choy qoshiq bir xil 30 soniya idishga suyuqlik bilan aralashtiramiz.
Shunday qilib, algoritm tushunchasi va har bir harakatni amalga algoritm, shuningdek boshqa ko'plab ob'ektlar xususiyatlarini hisobga olgan holda optimal biznes rivoji uchun kelgan bo'ladi. Hatto yuqorida algoritm mukammal deb ataladi, va robot juda ko'p narsa biladi, lekin hatto bu misol, biz aslida biz juda bolalikdan juda yaxshi bilaman ayrim narsalarni bayon qilish uchun qanchalik qiyin tushunish mumkin, deb u beradi mumkin emas.
NIMA BILISH KERAK?
algoritm tushunchasi va algoritm xususiyatlari, aniq ta'rifi
XULOSA.
Avvalo algoritmi qilish qanday bor, u ma'lum bir vazifa uchun boshlang'ich shart-sharoitlar mavjud tartibini aniqlash uchun zarur bo'lgan, va nima qilish bilish kerak. o'z-o'zidan, algoritm allaqachon ma'lum natijasida boshlang'ich ma'lumotlardan natijalari muayyan bir vazifani, hal harakatlar cheklangan oqibat hisoblanadi. Har qanday holatda ham, harakatlar algoritm rivojlantirish birinchilik odam xosdir va bu harakatlar ijrosi bilan shug'ullanadi allaqachon bunday sun'iy yo'ldosh, robotlar, kompyuterlar, ilg'or texnika, turli odamlar yoki qurilmalar har xil, va hatto ba'zi O'yinchoqlar yaqinda ularni bajarish uchun o'rganish.
Al-Xorazmiy - birinchi algoritm tushunchasi va algoritmini xususiyatlarini belgilab kishidir. Jamoatchilik bilan u juda keng ma'noga qabul va o'ziga xos harakatlar har qanday aniq qoidalarini aniqlash boshladi bir muayyan vaqt o'tgach qozongan bu tushuncha. Bugungi kunda bu tushuncha u tasavvur qilish deyarli imkonsiz bo'lgan holda, bunday kompyuter ilm-fan kabi ilm-fan eng muhim tushunchalar, biri sifatida ko'pchilik tomonidan idrok etiladi.
Sam Al-Xorazmiy IX asrda yashagan va u asl arab original, uning arifmetik ishlari bayon yo'qolgan bo'lishi haqiqatni ta'kidlash joizki, lekin bir tarjima, qaysi tomonidan G'arbiy Evropa oxir-oqibat o'nlik pozitsion tizimi bilan tanish bo'lishi mumkin bor qayd va turli arifmetik operatsiyalarni amalga asosiy qoidalari.
Olim ularga chiqilgan qoidalari, har qanday o'qiydi kishi uchun juda aniq edi ishonch hosil qilish uchun harakat qildi. hech to'laqonli matematik ramziy bor edi bir yosh bu erishish uchun, u juda qiyin bo'ldi, lekin olim o'quvchi yuklangan vazifalarni oldini olish, yoki ma'lum harakatlarni o'tish imkoniyatiga ega emas edi, unga muvofiq, uning asarlari oxir-oqibat aniq erishish bilan va ayni vaqtda qattiq og'zaki ko'rsatmalar da ega bo'ldi deb nomlangan yagona kitobida belgilab olimning asarlari lotin tarjimasi "Algorizmi dedi." asta-sekin bilan odamlar qoidalari algoritmlar deb ataladi boshladi, shunday qilib, "Algorizmi", bunday qoidalar muallifi ekanligini vaqt unuta boshlashdi. Shunday qilib, asta-sekin, o'zgardi va bo'lib "u Algorizmi dedi" "algoritm o'qiydi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1.Informatika va informatsion texnologiyalar, M.Aripov va boshqalar. Oliy oquv yurti talabalari uchun darslik. Toshkent-2019 y.
2.Axborot texnologiyalari, M.Aripov va boshqalar. Oliy o‘quv yurti talabalari.
uchun o‘quv qo‘llanma. Toshkent-2019 y.
3.Delphi tilida dasturlash asoslari, Sh.Nazirov. Toshkent-2018 y.
|