SSI texnologiyasi - 6-ma‘ruza: Jaxon o’rgimchak uyasi va Web texnologiyalar tushunchasi

|
6-ma‘ruza: Jaxon o’rgimchak uyasi va Web texnologiyalar tushunchasi
|
bet | 5/11 | Sana | 05.01.2024 | Hajmi | 237,66 Kb. | | #130638 |
Bog'liq 6-Ma\'ruza
Agar siz ushbu atamani inglizchadan so‘zma-so‘z tarjima qilsangiz, sizga quyidagilar kiradi: "server tomonini yoqish". Ushbu burchakli interlinear masalaning mohiyatini etkazishda yaxshi ishlaydi. SSI texnologiyasi veb- serverga HTML- kontentni HTML- sahifalarni matniga boshqa manbalardan, matn yoki gipermatndan, matn yoki gipermatndan kiritishga imkon beradi. Hujjatning yakuniy yig‘ilishi server tomonidan HTML sahifasi foydalanuvchi brauzeriga yuborilishidan oldin amalga oshiriladi. Barcha montaj operatsiyalari oxirgi foydalanuvchidan mutlaqo yopiq; u o‘zi ko‘rayotgan sahifada qo‘shimchalar yoki
qarzlar borligini bilmasligi ham mumkin.
SSI texnologiyasining afzalliklari qanday? Javob aniq. Umumiy foydalanish uchun umumiy ma’lumotlar bir marta tayyorlanadi va maxsus ko‘rsatmalarga muvofiq, uni ishlatadigan barcha sahifalarga kiritiladi. Qo‘shimchalar sarlavhalar va altbilgilarga nomzodlar, takrorlanuvchi maketlar, sahifalarni o‘rnatuvchi rolini bajaradigan standart jadvallar, meta-tavsiflovchilar, bo‘limlar ro‘yxati, boshqaruv tugmalari va boshqalar.
Server tomonidagi qo‘shimchalar HTML- sahifalardir. Ularni boshqa gipermatnli hujjatlardan ajratish uchun ularga kengaytma beriladi. SHTML iste’molchilar hujjatlari SSI hujjatlarini kiritish uchun ma’lum bir ko‘rsatmani o‘z ichiga olishi kerak. Bu shunday ko‘rinishi mumkin:
- # include virtual = "share.shtml" ->
Sahifani ko‘rish uchun so‘rov olgandan so‘ng, server <# include >
iborasini SHARE.SHTML fayli tarkibiga almashtiradi. Shuni ta’kidlash kerakki, bunday tuzilmalarga faqat serverlar qodir; brauzerlar uchun yo‘riqnomalarni kiritish oddiy sharhlardir va shuning uchun ular qayta ishlanmaydi.
Ba’zi bir Internet-provayderlar SSI texnologiyasidan foydalanuvchiga beradigan nisbiy erkinlik nomaqbul maqsadlarda ishlatilishi mumkinligidan qo‘rqishni taqiqlaydi.
WWW manzili
Butunjahon Internet tarmog‘idagi resurslarga murojaat qilish uchun URL manzillari (Uniform Resource Locator) ishlatiladi. URL qat’iy formatda (2.4-rasm) bilan yozilgan.
URL tuzilishi
Keling, manzilning asosiy tarkibiy qismlarini ko‘rib chiqamiz.
Protokol. WWW mijozlari va serverlari qanday aloqa qilishini tavsiflovchi qism. Odatda, maxsus HyperText Transfer Protocol (HTTP) ishlatiladi. Manzil kichik harflar bilan yozilgan ( http : //). Ushbu protokol sukut bo‘yicha WWW muhitida qabul qilinadi, shuning uchun uning tavsifi qoldirilishi mumkin.
Server nomi. Bu siz izlayotgan ma’lumotlarni saqlaydigan hisoblash tizimining nomi. Ushbu hisoblash tizimi odatda server deb nomlanadi. Server nomi www prefiksi bilan yoki bo‘lmasdan, masalan, www.macromedia.com domen nomi sifatida yozilishi mumkin. Boshqa usul - bu ismni IP- manzil shaklida ifodalash, masalan 199.227.52.143.
Port. Port raqami bitta serverdagi jarayon orqali murojaat qilish uchun talab qilinadi. Standart port ko‘pincha ishlatiladi va uni tashlab qo‘yish mumkin.
Qidiruv yo‘li. Faylning joylashishiga olib boradigan kataloglar va kataloglar zanjiri. Ushbu zanjirning elementlari oldinga siljishlar bilan ajratilgan /.
Fayl. Faylning nomi kengaytmasi bilan birga (kengaytma talab qilinadigan platformalarda). Agar fayl nomi olib tashlangan bo‘lsa, veb- brauzer standart faylni qidiradi. Fayl nomi ko‘pincha index.htm yoki index.html kabi ko‘rinadi. Brauzerning reaktsiyasi va keyingi harakatlar fayl nomi kengaytmasiga bog‘liq. Masalan, grafik fayl kengaytmalari (. GIF yoki JPG ) rasmlarni tomoshabinga yuklashni, arxivlar bilan bog‘liq kengaytmalarni (. ZIP,.RAR va boshqalarni ) mijoz kompyuterida saqlashni boshlaydi.
Parcha. Bu URLning ixtiyoriy qismi. U maxsus belgi bilan boshlanadi # (xash), so‘ngra langar nomi yoki ba’zan shunday deyiladi, langar belgisi. Bu gipermatnli hujjatning bir qismini belgilaydigan maxsus yorliq. Ismga langar
belgisini kiritish butun sahifani emas, balki uning ma’lum bir qismini manzil qilish imkonini beradi.
HTTP aloqasi Internetdagi eng keng tarqalgan imkoniyat emas. Internet-ob’ekt manzillari boshqa aloqa usullari va protokollarni o‘z ichiga olishi mumkin. Keling, ulardan ba’zilarini sanab o‘tamiz.
Protokol nomi Ro‘yxatdan o‘tish qoidalari
|
| |