nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Taklif etilayotgan model - Muxandislik va energetikaning dolzarb muammolari, innovatsion yechimlar

Taklif etilayotgan model
Xavfsizlik tahdidlarining ko'p tasniflari odatda tahdidlarni tasniflash uchun bir yoki ikkita
mezondan foydalanish bilan cheklanadi, boshqalari esa tahdidlarning to'liq bo'lmagan ro'yxatini
taqdim etadi (barcha tahdidlar tasniflashda qamrab olinmaydi) va ularning toifalari bir-birini
istisno qilmaydi. Bu xavfsizlik tahdidlari nisbatan barqaror bo'lgan barqaror muhit (kichik
tashkilot) uchun etarli bo'lishi mumkin, ammo doimiy o'zgaruvchan muhitda tashkilotlar ichki
tahdidlardan himoya qila olmaydi.
Bundan tashqari, mavjud
tahdidlar ishida asosiy
muammolarni aniqlash mumkin. Bizning modelimiz ortidagi asosiy g'oya ko'pgina tahdidlarni
tasniflash mezonlarini birlashtirish va ularning potentsial ta'sirini ko'rsatishdir.
Yuqorida
keltirilgan umumiy ko'rinishdan olingan mezonlar tasnifi ro'yxati:
Ichki yoki tashqi tahdidning kelib chiqishi.
Tahdidlarni
keltirib chiqaradigan agentlar, (biz uchta asosiy sinfni aniqlandi)
insoniy, ekologik va texnologik.
Zararli yoki zararli bo'lmagan tizimdagi tajovuzkorlarning maqsadi
Qasddan yoki tasodifiy tahdidni keltirib chiqargan insonning niyati. Ushbu mezon
hujum xatti-harakatlarini va uning niyatini tushunish uchun to'liq
zararli xatti-
harakatlarni qayta qurish imkonini beradi. Bu tergovchilarga ishni yuqori aniqlik
bilan yakunlashda yordam berish uchun bashorat qilinadigan omilni taqdim etadi
va shuning uchun xavflarni kamaytiradi va haqiqiy agentni qo'lga olish bo'yicha
qaror qabul qilishni tezlashtiradi.
Tahdidlar ta'siri: Tahdid ta'siri tahdid harakati
natijasida yuzaga keladigan
xavfsizlik buzilishidir.
Bizning modelimiz uchun biz quyidagi tahdid ta'sirlarini aniqladik:
Axborotni yo'q qilish, Axborotni buzish, Axborotni o'g'irlash, yo'qotish, axborotni oshkor
qilish, foydalanishni rad etish, imtiyozlarni oshirish va noqonuniy foydalanish.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.
Lindqvist U, Jonsson E. How to systematically
classify computer security
intrusions. IEEE Symposium on Security and Privacy; 1997. 154163. 2.
2.
Gordon LA, Loeb MP, Lucyshyn W, Richardson R. CSI/FBI Computer Crime and
Security Survey – 2006. 11th Annual CSI/FBI
Computer Crime and Security
Survey; 2006.
3.
https://cyberleninka.ru/article/n/axborot-xavfsizligi-xavfini-baholash
Kiberxavfsizlikda inson omili - Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi...

14
darajasiga ega protokoldan foydalanilganda ham foydalanuvchining noto’g’ri
harakati sababli xavfsizlik buzilishi mumkin [13]. Endi parolga asoslangan
autentifikasiya usulini ko’rib chiqaylik. Odatda foydalanuvchilar esda saqlash oson
bo’lgan parollardan foydalanishga harakat qiladilar. Biroq, bunday yo’l tutish
buzg’unchi uchun parollarni taxminlab topish imkoniyatini oshiradi. Boshqa
tomondan esa, murakkab parollardan foydalanish va ularni turli eltuvchilarda
saqlash (masalan, qog’ozda qayd etish) esa, ushbu muammoni yanada oshirib
yuboradi.
Bu misollar inson omil tufayli turli joylar va holatlarda xavfsizlik
muammolari kelib chiqishi mumkinligini ko’rsatadi. Inson omili tufayli yuzaga
keladigan xavfsizlik muammolariga ko’plab misollar keltirish mumkin. Biroq,
keltirilgan holatlardagi eng muhim jixat shundaki, xavfsizlik nuqtai nazaridan
“tenglamadan” inson omilini olib tashlash zarur. Boshqacha aytganda, inson omili
ishtirok etmagan tizimlar ishtirok etgan tizimlarga nisbatan xavfsizroq bo’ladi.
4-rasm. SSL protokolidagi xavfsizlik ogohlantirishi
Download
Kodlash va shifrlash orasidagi farq

|
Kodlash va shifrlash orasidagi farq |
bet | 9/149 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | | | #270811 |
Bog'liq kiberxavfsizlik-asoslari2.1.2. Kodlash va shifrlash orasidagi farq
Aksariyat hollarda foydalanuvchilar ma’lumotni
shifrlash
va
kodlash
tushunchalarini bir xil deb tushunishadi. Aslida ular turlicha tushunchalardir.
Kodlash
– ma’lumotlarni osongina asliga qaytarish uchun hammaga (hattoki
hujumchiga ham) ochiq bo’lgan sxema yordamida ma’lumotlarni boshqa formatga
o’zgartirish. Kodlash ma’lumotlardan foydalanish qulayligini ta’minlash uchun
amalga oshiriladi va hamma uchun ochiq bo’lgan sxemalardan foydalaniladi.
Masalan,
ASCII, UNICODE, URL Encoding, base64
. Quyidagi 6-rasmda
ASCII
standarti asosida kodlash sxemasi keltirilgan.
Shifrlash
jarayonida ham ma’lumot boshqa formatga o’zgartiriladi. Biroq, uni
faqat ma’lum shaxslar (deshifrlash kalitiga ega bo’lgan) qayta o’zgartirishi mumkin
bo’ladi. Shifrlashdan asosiy maqsad ma’lumotni maxfiyligini ta’minlash bo’lib, uni
qayta o’zgartirish ba’zi shaxslar (deshifrlash kalitiga ega bo’lmagan) uchun
cheklangan bo’ladi.
Dekodlash
jarayoni ham deshifrlash jarayoni kabi kodlash uchun teskari
jarayon hisoblanib, biror ochiq sxema yordamida o’zgartirilgan ma’lumotlar xuddi
shu sxema asosida teskarisiga o’zgartiriladi [18]. Masalan, ASCII asosida “Z” ni 16
sanoq tizimiga o’zgartirilganda (kodlaganda) u “5A” ga teng bo’lgan bo’lsa, “5A”
ni dekodlash jarayonida u “Z” ga qayta o’zgartiriladi.
19
De
c
He
x
Oc
t
B
ina
ry
C
ha
r
De
c
He
x
Oc
Download |
| |
Kerkxofs prinsipi - Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

18
hattoki qurilmalarda yozilgan algoritmlarni qayta tiklash (aniqlash) mumkin.
Bundan tashqari
yana bir muhim jihat shundaki, uzoq vaqt sir tutilgan kriptotizim
ommaga oshkor bo’lishi xavfsiz emasligi isbotlangan. Sir tutilgan
kriptotizimlar
kichik doiradagi foydalanuvchilar (mutaxassislar) tomonidan ishlab chiqilgani va
testlanganligi bois, ko’p sonli foydalanuvchilar (ommaga oshkor etilganida)
tomonidan testlanishi natijasida uning xavfsiz emasligi ko’p hollarda aniqlangan.
Bunga misol sifatida, Microsoft tomonidan kriptotizimlarni ishlab
chiqishda
Kerkxofs prinsipiga amal qilinmaganligi va buning natijasida teskari muhandislik
asosida olingan ma’lumotlarni
http://web.elastic.org/~fche/mirrors/
cryptome.org/beale-sci-crypt.htm
havolasida ko’rish mumkin [13].
Download
ELEKTROLIZ YORDAMIDA VODOROD ISHLAB CHIQARISH

|
ELEKTROLIZ YORDAMIDA VODOROD ISHLAB CHIQARISH
|
bet | 15/16 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,53 Mb. | | #105330 |
Bog'liq ramazon2.4. ELEKTROLIZ YORDAMIDA VODOROD ISHLAB CHIQARISH
Ko'rinib turibdiki, yaqin kelajakda uglerod xomashyosi yordamida vodorod ishlab chiqarish usullari asosiy hisoblanadi. Shu bilan birga, metan bug'ini isloh qilish jarayonining xom ashyo va ekologik cheklovlari suvdan vodorod olish jarayonlarini rivojlanishini rag'batlantiradi. Suvdan vodorod olish usullari orasida elektroliz, termokimyoviy va termoelektrokimyoviy usullari atom-vodorod energiyasi konteksida eng katta qiziqish uyg'otmoqda.
Birinchi marta suvning kislorod va vodorodga elektrolitik parchalanishi 1800-yilda amalga oshirildi va ushbu usulning sanoat rivojlanishi 1888-yildan boshlandi. Suvni elektroliz qilish kelajakda vodorod ishlab chiqarishning eng istiqbolli texnologiyasidir, ammo hozirgi paytda uning narxi yuqori bo'lganligi sababli ushbu usulning dunyo vodorod ishlab chiqarishdagi ulushi 5% dan oshmaydi (5-jadval). Elektroliz texnologiyasining eng jozibali xususiyatlari ekologik toza (albatta, ishlab chiqarish sharti bilan asosiy energiya atrof-muhitning ifloslanishi bilan bog'liq emas), keng ko'lamli ishlashga ega qurilmalarni yaratish imkoniyati (soatiga bir necha litrdan yuzlab m3 vodorodgacha), foydalanish qulayligi va ishlatishda qulaylik, ishlab chiqarilgan vodorodning yuqori tozaligi va qimmatbaho yon mahsulot - gazsimon kislorod mavjudligi. Ushbu usul arzon gidroenergetikaning muhim manbalariga ega bo'lgan bir qator mamlakatlarda keng qo'llanilgan. Eng yirik elektrokimyoviy komplekslar Kanada, Hindiston, Norvegiya, Misrda joylashgan.
Suvni parchalanishining turli usullaridan (elektrokimyoviy, termal, termokimyoviy, biokimyoviy, fotokimyoviy va boshqalar) elektrolitik usul texnik jihatdan eng rivojlangan bo'lib, bu iste'mol qilingan elektr energiyasidan 70% ga yaqin foydali energiya yordamida vodorod ishlab chiqarishga imkon beradi. Jarayonni yanada takomillashtirish bilan nazariy jihatdan bu ko'rsatkichni 80% gacha, yuqori haroratli elektroliz bilan esa 80-90% gacha oshirish mumkin. Hozirgi vaqtda elektrolizni amalga oshirishning uchta usuli mavjud [5].
|
| |
Nazorat savollari - Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad...

17
−
yigirma sakkizta belgidan (harfdan) iborat lotin alfaviti;
−
ikki yuzi ellik oltita belgidan iborat ASSII kompyuter belgilarining alfaviti;
−
binar alfavit, ya’ni 0 va 1 belgilardan iborat alfavit;
−
sakkizlik va o’n oltilik sanoq sistemalari belgilaridan iborat alfavitlarni
keltirish mumkin.
Simmetrik
shifrlarda ma’lumotni shifrlash va deshifrlash uchun bir xil kalitdan
foydalaniladi. Bundan tashqari
ochiq kalitli
(
assimetrik
) kriptotizimlar mavjud
bo’lib, unda shifrlash va deshifrlash uchun turli kalitlardan foydalaniladi. Turli
kalitlardan foydalanilganligi bois, shifrlash kalitini oshkor qilsa bo’ladi va shuni
uchun ochiq kalitli kriptotizim deb ataladi. Ochiq kalitli kriptotizimlarda shifrlash
kaliti
ochiq kalit
deb atalsa, deshifrlash kaliti
shaxsiy kalit
deb ataladi. Simmetrik
kalitli kriptotizimlarda esa kalit -
simmetrik kalit
deb ataladi.
Download
Respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot - bet 14

30
ochiq matn sifatida
𝑃𝑃
1
=
𝐾𝐾𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿𝐿
= 011 010 100 100
ni olgan bo’lsin. Bu holda u
ochiq matnga mos taxminiy kalitni quyidagicha hisoblaydi:
K
I
L
L
Taxminiy
𝑃𝑃
1
:
011 010 100 100
𝐶𝐶
1
:
010 001 110 111
Taxminiy
𝐾𝐾
:
001 011 010 011
Olingan kalit
𝐾𝐾
yordamida esa ikkinchi shifrmatndan ochiq matnni hisoblaydi:
𝐶𝐶
2
:
101 001 010 111
Taxminiy
𝐾𝐾
:
001 011 010 111
Taxminiy
𝑃𝑃
2
:
100 010 000 100
L
I
E
L
Hisoblangan kalit
𝐾𝐾
ikkinchi ochiq matn
𝑃𝑃
2
uchun mos bo’lmagani sababli,
hujumchi taxmin qilgan birinchi ochiq matni
𝑃𝑃
1
ni noto’g’riligini biladi. Shu tarzda
hujumchi qachonki birinchi ochiq matnni
𝑃𝑃
1
=
𝐿𝐿𝐿𝐿𝐾𝐾𝐿𝐿
tarzida taxmin qilsa, ikkinchi
ochiq matnni to’g’ri
𝑃𝑃
2
=
𝐾𝐾𝐿𝐿𝐾𝐾𝐿𝐿
topa oladi.
Download
O‘rantilgan tizimlar

|
O‘rantilgan tizimlar
|
bet | 1/2 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 19,57 Kb. | | #236786 |
“O‘RANTILGAN TIZIMLAR” FANI DOIRASIDA MUSTAQIL ISH VAZIFALARINI BAJARISH BO’YICHA KO’RSATMALAR
Mustaqil ishning tarkibi
Mustaqil ish hajmi 12-15 varaq atrofida bo‘lib quyidagi qismlardan tashkil topgan bo‘lishi kerak:
Mustaqil ishni rasmiylashtirish bo‘yicha ko‘rsatmalar.
Mustaqil ish kompyuterda tayyorlanib hisobot qismini bayon qilish kompyuter matnida (A4 o‘lchamida), hajmi 12-15 betdan iborat (shrift o‘lchami 14 nomi Times New Roman) va uning chizmalari A4 o‘lchamida 2-3 varaqni tashkil qilishi kerak, o‘ngdan 1,5 sm, chapdan 3 sm, yuqoridan 2 sm, pastdan 2 sm qoldirib matn joylashtiriladi. Varaqning pastki qismining o‘rtasiga sahifa nomeri qo‘yiladi. Grafik yoki chizmalar kompyuterda yoki qalamda chizg‘ichdan foydalanib GOST larga rioya qilingan holda amalga oshirilishi kerak. Rasmlar nomi 1-rasm. Rasm nomi shaklida rasmning pastki qismi o’rtasidan yozilishi kerak. Jadvallar nomi 1-jadval. Jadval nomi shaklida jadvalning o’ng tepa qismidan yozilishi kerak.
Kirish. Bu bo‘limda axborotlarni izlash va ajratib olish usullari tadbiq sohalari haqida ma’lumot keltiriladi. Mustaqil ish maqsadi yoritiladi. Kirish qismining hajmi 2-3 betdan oshmasligi kerak.
Asosiy qismida. Asosiy qismda berilgan vazifa doirasida mavzuga tegishli ma’lumotlar ko’rib chiqiladi hamda ko’rilayotgan masalaning aniq natijalari (ma’lumotlari) keltiriladi. Bunda berilgan ma’lumotlar aniq misollar va asoslar asosida berilishi, statistik ko’rinishda chizmlar va rasmlar bilan to’ldirilishi lozim. Asosiy qismni yoritishda muallifning fikrlari ham bo’lishi talab etiladi.
Xulosa qismida umumiy qilingan ish bo‘yicha asosiy xulosalar kelitiriladi va kelajakda qilinadigan ishlar yoki takliflar ko‘rsatiladi. Hajmi 1-2 bet bo‘lishi mumkin.
|
| |
Axborot xavfsizligi va kiberxavfsizlik o’rtasidagi farq

12
KIBERXAVFSIZLIK
Ma’lumotlar
xavfsizligi
Dasturiy ta’minot
xavfsizligi
Tashkil etuvchilar
xavfsizligi
Ijtimoiy xavfsizlik
Tashkilot xavfsizligi
Tizim xavfsizligi
Aloqa xavfsizligi
Inson xavfsizligi
3-rasm. Kiberxavfsizlikning bilim sohalari
“
Ma’lumotlar xavfsizligi
” bilim sohasi ma’lumotlarni saqlash, ishlash va
uzatishda himoyani ta’minlashni maqsad qiladi. Mazkur bilim sohasida himoyani
to’liq amalga oshirish uchun matematik va analitik algoritmlardan foydalaniladi.
“
Dasturiy ta’minot xavfsizligi
” bilim sohasi foydalanilayotgan
tizim yoki
axborot xavfsizligini ta’minlovchi dasturiy ta’minotlarni ishlab chiqish va
foydalanish jarayoniga e’tibor qaratadi.
“
Tashkil etuvchilar xavfsizligi
” bilim sohasi katta tizimlarda integrallashgan
tashkil etuvchilarni loyihalashga, sotib olishga, testlashga,
tahlillashga va texnik
xizmat ko’rsatishga e’tibor qaratadi. Tizim xavfsizligi gohida tashkil etuvchilar
xavfsizligidan farq qiladi. Tashkil etuvchilar xavfsizligi ularning qanday
loyihalanganligiga, yaratilganligiga, sotib olinganligiga,
boshqa tarkibiy qismlar
bilan bog’langanligiga, qanday ishlayotganligiga va saqlanayotganligiga bog’liq
bo’ladi.
“
Aloqa xavfsizligi
” bilim sohasi tashkil etuvchilar o’rtasidagi aloqani
himoyalashga etibor qaratib, o’zida fizik va mantiqiy ulanishni mujassamlashtiradi.
“
Tizim xavfsizligi
” bilim sohasi tashkil etuvchilar,
ulanishlar va dasturiy
ta’minotdan iborat bo’lgan tizim xavfsizligining jixatlariga e’tibor qaratadi. Tizim
xavfsizligini tushunish uchun nafaqat, uning tarkibiy qismlari va ularning
bog’lanishini tushunish, balki yaxlitlikni hisobga olish talab etiladi. Ya’ni, tizimni
13
to’liqligicha ko’rib chiqish talab etiladi. Mazkur bilim sohasi “Tashkil etuvchilar
xavfsizligi” va “Aloqa xavfsizligi” bilim sohalari bilan bir qatorda, tashkil etuvchilar
bog’lanishining xavfsizligi va undan yuqori tizimlarda foydalanish masalasini hal
qiladi.
“
Inson xavfsizligi
” bilim sohasi kiberxavfsizlik bilan bog’liq inson hatti
harakatlarini o’rganishdan tashqari, tashkilotlar (masalan, xodim) va shaxsiy hayot
sharoitida ma’lumotlarni va shaxsiylikni himoya qilishga e’tibor qaratadi.
“
Tashkilot xavfsizligi
” bilim sohasi tashkilotni kiberxavfsizlik tahdidlaridan
himoyalash va tashkilot vazifasini muvaffaqqiyatli bajarishini madadlash uchun
risklarni boshqarishga e’tibor qaratadi.
“
Ijtimoiy xavfsizlik
” bilim sohasi jamiyatda u yoki bu darajadagi ta’sir
ko’rsatuvchi kiberxavfsizlik omillariga e’tibor qaratadi. Kiberjinoyatchilik,
qonunlar, axloqiy munosabatlar, siyosat, shaxsiy hayot va ularning bir-biri bilan
munosabatlari ushbu bilim sohasidagi asosiy tushunchalar hisoblanadi.
Demak, aytish mumkinki, kiberxavfsizlik sohasi
axborot texnologiyalari
mutaxassislari uchun zarur soha hisoblanadi.
Download
Tadqiqotning maqsadi - Matbaa texnologiyalari

|
Matbaa texnologiyalari
|
bet | 3/26 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 250,41 Kb. | | #261142 |
Bog'liq Xolmuminov BMITadqiqotning maqsadi toʻqimachilik korxonalari marketing faoliyatini takomillashtirish yuzasidan ilmiy, uslubiy va amaliy takliflar ishlab chiqishdan iborat.
Tadqiqotning vazifalari.Ushbu maqsaddan kelib chiqib, unda quyidagi vazifalar belgilangan:
toʻqimachilik sanoati mahsulotlari bozori va uning xususiyatlarini oʻrganish;
toʻqimachilik mahsulotlari bozorida marketing faoliyatini shakllanish jarayonlari va rivojlanishini tahlil qilish;
toʻqimachilik sanoati mahsulotlari bozorini oʻrganishda marketing tadqiqotlari usullaridan foydalanishning uslubiy asoslarini ishlab chiqish;
toʻqimachilik sanoati mahsulotlari bozorini rivojlanishida marketing tadqiqotlaridan foydalanishning jahon tajribasini tadqiq qilish.;
toʻqimachilik korxonalarida samarali assortiment siyosatini rivojlantirishning uslubiy asoslarini o`rganish;
toʻqimachilik mahsulotlari bozorida prognozlash usullarini takomillashtirish.
Tadqiqot ob'ekti sifatida to`qimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotish bilan shugʻullanayotgan korxonalar tanlangan.
Tadqiqot predmeti toʻqimachilik mahsulotlarini ishlab chiqarish va sotish faoliyati bilan shugʻullanuvchi korxonalarda marketing tadqiqotlarini samarali oʻtkazish jarayonida vujudga keladigan iqtisodiy munosabatlar hisoblanadi.
Tadqiqotning usullari.Tadqiqot jarayonida statistik guruhlash, qiyosiy tahlil,iqtisodiy-statistik baholash,segmentlash,eksperiment,korrelyatsion-regression tahlil, prognozlash,soʻrov,diskriminant tahlil va boshqa usullardan foydalanilgan.
Tadqiqotning tuzilishi va hajmi.Bitiruv malakaviy ishning tarkibi kirish, ikkita bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati va ilovalardan tashkil topgan boʻlib, umumiy hajmi ______ betni tashkil etadi.
1-BOB: TOʻQIMACHILIK MAHSULOTLARI BOZORIDA MARKETING TADQIQOTLARIDAN FOYDALANISHNING NAZARIY VA USLUBIY ASOSLARI
|
| |
boshdaruv tizimi - Informatsion texnologiyalar

|
Informatsion texnologiyalar
|
bet | 13/87 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 184,87 Kb. | | #143131 |
Bog'liq Informatsion texnologiyalar-fayllar.orgboshdaruv tizimi
sifatida belgilanadi.
Boshqariladigan
obyekt
kirish
oqimlarini
(masalan,
xom-ashyo,
materiallar) chiqish mahsulotlariga (tayyor mahsulot) aylantirish bo‘yicha
operatsiyalar yig‘indisini bajaradi.
Boshqaruvchi qism oldiga qo‘yilgan maqsadga erishish jarayonida
boshqariluvchi obyektni tashkil etish uchun zarur bo‘lgan operatsiyalar
yig‘indisini bajaradi.
Axborot konturi. Boshqaruvchi qism boshqariluvchi jarayonga muayyan
ta’sir ko‘rsatadi. Boshqaruvchi qism boshqaruvni amalga oshirishi uchun unga
boshqariladigan jarayonni boshqarish maqsadida aniq holatini qiyoslash talab
etiladi, chunki shu bois boshqariladigan jarayon boshqaruvchi qismga ta’sir
ko‘rsatadi. Ikkala qismning bir-biriga o‘zaro ta’siri axborotni uzatish shaklida
amalga oshiriladi. Shu tariqa boshqaruv tizimida doimo yopiq axborot konturi
mavjud bo‘ladi.
29
Boshqarish tizimining ishlashi. Boshqarish tizimining ishlashi axborot
bazasida, oldiga qo‘yilgan maqsadga muvofiq holda boshqariladigan obyekt,
uning kirish va chiqishlari holati bo‘yicha amalga oshiriladi. Obyektni
boshqarish boshqaruvchi ta’sirni uzatish yo‘li bilan amalga oshiriladi . Tashqi
muhit bilan aloqa tizimi strelka bilan ko‘rsatilgan . Boshqarishning asosiy
tamoyili — teskari aloqa tamoyilidir (yopiq sikl bo‘yicha boshqarish).
Boshqarish jarayoni muayyan maqsadga erishishga yo‘naltirilgan. Shundan
kelib chiqib boshqarish jarayonini boshqariladigan obyektdagi jarayonga
muvofiq keluvchi maqsad va hajm o‘rtasidagi farqni kamaytirishga intilish
sifatida ko‘rib chiqish mumkin.
Boshqarish tizimining ishlashi tasodifiy yoki muttasil ta’sirlar manbai
bo‘lgan tashqi muhit bilan o‘zaro ta’sir sharoitlarida ro‘y beradi, ular boshqarish
obyekti chiqishida ham, boshqaruv jarayoni kechishida ham kamchilik
chiqarishi mumkin. Boshqarish jarayonida to‘g‘ri va teskari aloqa kanallari
bo‘yicha tizimning boshqaruvchi va boshqariluvchi qismlari o‘rtasida axborot
almashinuvi kechadi. Oldiga qo‘yilgan maqsadlarni bajarish uchun tizimning
boshqaruvchi qismi boshqariluvchi obyektga axborot uzatishning to‘g‘ri kanali
bo‘yicha boshqaruvchi ta’sirlar jo‘natadi. Teskari aloqa kanali bo‘yicha
boshqariluvchi obyektdan boshqarish jarayoni holati va boshqaruvchi ta’sir
bajarilishi natijalari haqida axborot kelib tushadi.
Tizimning boshqaruvchi qismi kirishida keladigan axborot ta’sir ko‘rsatadi.
U boshqarish obyektidan (masalan, xom-ashyo, materiallar keltirilganligi
haqidagi ma’lumotlar) tashqaridan hamda ichkaridan olingan ma’lumotlarni
o‘z ichiga oladi.
Ko‘rilganlardan kelib chiqilsa, boshqarish mohiyatini boshqariluvchi
obyektga boshqaruvchi ta’sir ko‘rinishida yetkaziluvchi qarorlar qabul qilish
uchun barcha kelib tushuvchi axborotni tizimning boshqariluvchi qismida qayta
ishlash, deb izohlash mumkin.
30
|
| |
BOB. KIBERXAVFSIZLIKNING ASOSIY TUSHUNCHALARI

8
Hozirgi kunda axborot texnologiyalari sohasida faoliyat yuritayotgan har bir
mutaxassisdan kiberxavfsizlikning fundamental bilimlariga ega bo’lishi talab etiladi.
Demak, kiberxavfsizlik fani sohasining tuzilishini quyidagicha tasvirlash mumkin
(2-rasm).
Download
-jadval - Matbaa texnologiyalari

1.1-jadval
Investisiyalar::
|
2017y.
|
2021 y
|
2022 y
|
Investisiyalarning umumiy miqdori
|
250
|
243
|
340
|
Shu jumladan: xorijiy investisiyalar
|
134
|
171
|
165
|
“Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi tomonidan investisiyalarning oʻzlashtirilishi (mln.doll.)
Toʻqimachilik mahsulotlari ishlab chiqaruvchi sub'ektlarda bozordagi hatti- harakatlarini tez oʻzgartira olishlari va moslashuvchanligi bilan ixtisoslashgan yoki umumiy bozorlardagi ustun tomonlarga ega boʻladi, bu bilan iqtisodiy yoki moliyaviy jihatdan qiyin holatlarga tushib qolish holatlarini tez oʻzgartira olish imkoniyatiga egadirlar.Oʻzbekiston uchun toʻqimachilik sanoatini rivojlantirish davlat ahamiyati darajasida ustuvorlik bermoqda va qoʻllab-quvvatlamoqda.Ushbu soha mamlakatda eng yirik mehnat bozori,mulkdorlarning oʻrta sinfini shakllantirishning asosiy omili, millionlab odamlar uchun daromad va farovonlik manbai hisoblanadi. Xususan, 2017-yili sohada 218 ming kishi mehnat faoliyati bilan shugʻullangan boʻlsa, 2022-yilga kelib bu koʻrsatkich 410 ming kishini tashkil edi.(1.2 –jadval)
1.2-jadval
“Oʻztuqimachiliksanoat” uyushmasi tarkibidagi korxonalarda ish bilan band boʻlgan xodimlar soni. (ming kishi)
|
Ruxsat beradi: Ruxsat beradi

|
Ruxsat beradi: Ruxsat beradi
|
bet | 7/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2Ruxsat beradi: Ruxsat beradi: - ushbu mahsulotlar tayyorlanadigan materiallarning teksturasi va teksturasini o'tkazish bilan kelajakdagi mahsulotlarning prototipini yaratish;
- mahsulot dizaynini materialda amalga oshirishdan oldin har qanday nuqtai nazardan ko'ring.
Uch o'lchovli olish uchun Samolyotdagi tasvirlar quyidagi bosqichlarni talab qiladi: - modellashtirish - sahna va undagi ob'ektlarning uch o'lchovli matematik modelini yaratish.
- rendering (vizualizatsiya) - tanlangan jismoniy modelga muvofiq proyeksiyani qurish.
- olingan tasvirni chiqish qurilmasiga - monitor yoki printerga chiqarish.
ko'rsatish (vizuallashtirish)
modellashtirish
Tijorat dasturlari :
Autodesk 3ds Max
Mayya
Newtek Lightware
Softimage XSI
Sidefx Houdini
Karkidon 3D
Kino 4D
Moho
ZBrush
Bepul dasturiy ta'minot: Blender _
K-3D
Wings3D
Ilova uch o'lchovli grafika - Sanoatda modellashtirish;
- Kino;
- Landshaftlar, binolar va interyerlarni modellashtirish;
- Dori;
- arxeologiya;
- Reklama;
- Kompyuter o'yinlari va boshqalar.
Fraktal grafika "Bulutlar shar emas, tog'lar konus emas, qirg'oq chiziqlari aylana emas, daraxt po'stlog'i silliq emas va chaqmoq yo'li bilvosita." zamonaviy fraktalning otasi geometriya va fraktal so'zlar "Ko'p narsalar biz uchun tushunarsizdir, chunki bizning tushunchalarimiz zaif emas, balki bu narsalar bizning tushunchalarimiz qatoriga kiritilmagan." Kozma Prutkov Fraktal (lot. fractus - maydalangan, singan, singan) o'ziga cheksiz o'xshash geometrik figura bo'lib, uning har bir bo'lagi masshtab kichrayganda takrorlanadi. - Fraktal (lot. fractus - maydalangan, singan, singan) o'ziga cheksiz o'xshash geometrik figura bo'lib, uning har bir bo'lagi masshtab kichrayganda takrorlanadi.
- Fraktallar, ayniqsa samolyotda, kompyuter yordamida qurilish qulayligi bilan go'zallik uyg'unligi tufayli mashhurdir.
|
| |
Rastr tasvir juda kichik elementlardan iborat mozaika - pikseldir

|
Rastr tasvir juda kichik elementlardan iborat mozaika - pikseldir
|
bet | 3/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2Rastr tasvir juda kichik elementlardan iborat mozaika - pikseldir. Piksel (piksel) - tasvirning elementar birligi, ya'ni. rangi mustaqil ravishda o'rnatilishi mumkin bo'lgan rasmning eng kichik maydoni, odatda kvadrat shaklga ega. Rastrli tasvirlar masshtabga (kattalashtirish yoki kichraytirishga) juda sezgir. Rastr tasviri kichraytirilganda, bir nechta qo'shni nuqtalar bittaga aylantiriladi, shuning uchun tasvirning nozik detallarining ko'rinishi yo'qoladi. - Rastrli tasvirlar masshtabga (kattalashtirish yoki kichraytirishga) juda sezgir. Rastr tasviri kichraytirilganda, bir nechta qo'shni nuqtalar bittaga aylantiriladi, shuning uchun tasvirning nozik detallarining ko'rinishi yo'qoladi.
Tasvirni kattalashtirganda, har bir nuqtaning o'lchami kattalashadi va yalang'och ko'z bilan ko'rish mumkin bo'lgan qadam effekti paydo bo'ladi . - Tasvirni kattalashtirganda, har bir nuqtaning o'lchami kattalashadi va yalang'och ko'z bilan ko'rish mumkin bo'lgan qadam effekti paydo bo'ladi .
Rastr grafik muharrirlari fotosuratlar va chizmalarni qayta ishlashning eng yaxshi vositasidir, chunki ular ranglar va yarim tonlarning gradatsiyalarini uzatishda yuqori aniqlikni ta'minlaydi. Rastr grafik muharrirlari fotosuratlar va chizmalarni qayta ishlashning eng yaxshi vositasidir, chunki ular ranglar va yarim tonlarning gradatsiyalarini uzatishda yuqori aniqlikni ta'minlaydi. Raster grafik muharrirlar - raqamli fotosuratlar va skanerlangan tasvirlarni qayta ishlash vositasi - ranglar palitrasi va alohida piksel rangini o'zgartirish orqali tasvir sifatini yaxshilashga imkon beradi;
- tasvirlarning yorqinligi va kontrastini oshirish;
- kichik tasvir kamchiliklarini (chizishlar, egilish izlari va boshqalar) olib tashlang.
- qora va oq tasvirni rangli tasvirga aylantirish imkonini beradi; turli xil tasvirni o'zgartirish effektlaridan foydalaning.
Dasturlar Uchun ish Bilan rastr grafika - Bo'yamoq
- Adobe PhotoShop
- GIMP
- Corel PhotoPaint
- fotostiler
- Rasm nashriyotchisi
- Rassom
- Fauve Matisse
- Corel Paint Shop Pro skrinshoti
|
| |
Markazda eng oddiy element - fraktal deb ataladigan teng qirrali uchburchak mavjud

|
Markazda eng oddiy element - fraktal deb ataladigan teng qirrali uchburchak mavjud
|
bet | 8/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2Markazda eng oddiy element - fraktal deb ataladigan teng qirrali uchburchak mavjud Tomonlarning o'rta segmentida teng qirrali uchburchaklar asl fraktal uchburchakning tomondan = 1/3 a bo'lgan tomoni bilan qurilgan. O'z navbatida, birinchi avlod ob'ektlari bo'lgan tomonlarning o'rta segmentlarida ikkinchi avlod uchburchaklari dastlabki uchburchakning 1/9 a qismidan qurilgan. Shunday qilib, kichik ob'ektlar butun ob'ektning xususiyatlarini takrorlaydi. Meros jarayoni cheksiz davom ettirilishi mumkin. Olingan ob'ekt fraktal figura deb ataladi. Mavhum kompozitsiyalarni qor parchasi yoki kristall bilan solishtirish mumkin. - generator deb ataladigan cheklangan sonli bog'lanishli ixtiyoriy siniq chiziqni aniqlaylik . Keyinchalik, undagi har bir segmentni generator bilan almashtiramiz (aniqrog'i, generatorga o'xshash singan chiziq). Olingan singan chiziqda biz yana har bir segmentni generator bilan almashtiramiz. Cheksizlikka davom etib, chegarada biz fraktal egri chiziqni olamiz.
Ushbu turdagi fraktal oddiy geometrik konstruktsiyalar orqali olinadi. Odatda, bu fraktallarni qurishda ular shunday qilishadi: ular "urug'" - aksioma - fraktal quriladigan segmentlar to'plamini oladilar. Algebraik fraktallar - Ular algebraik formulalar, ba'zan juda oddiy formulalar asosida qurilganligi sababli o'z nomlarini oldilar. Algebraik fraktallarni olishning bir necha usullari mavjud.
Stokastik fraktallar Ushbu fraktallar sinfining tipik vakili " plazma" dir . Uni qurish uchun to'rtburchaklar oling va uning har bir burchagi uchun rangni belgilang. Keyinchalik, biz to'rtburchakning markaziy nuqtasini topamiz va uni to'rtburchak burchaklaridagi ranglarning o'rtacha arifmetik qiymatiga va ba'zi tasodifiy songa teng rang bilan bo'yamiz. Xususiyatlari fraktal - shaklning o'ziga o'xshash ko'plab qismlardan iborat geometrik figura;
- o'ziga o'xshash/taxminan o'ziga o'xshash tuzilma;
- miqyosdan qat'i nazar, ahamiyatsizlik;
- shkalaning o'zgarmasligi aniq yoki taxminiy;
- kasr metrik o'lchami.
|
| |
y.
  
2021 y - Matbaa texnologiyalari

|
Matbaa texnologiyalari
|
bet | 6/26 | Sana | 07.06.2024 | Hajmi | 250,41 Kb. | | #261142 |
Bog'liq Xolmuminov BMI2017y.
|
2021 y
|
2022 y
|
Jami ish oʻrinlar soni
|
219
|
378
|
410
|
Shu jumladan : erkaklar
|
61
|
105
|
114,8
|
ayollar
|
158
|
273
|
295,2
|
Oʻzbekiston toʻqimachilik sanoatini rivojlantirish uchun katta xom ashyo, eng avval yuqori sifatli toʻqimachilik mahsulotlari bozorida marketingdan foydalanish tamoyillari va xususiyatlari va arzon mehnat resurslari, hamda nisbatan qimmat boʻlmagan energiya manbalariga ega. bu esa, oʻz navbatida yaqin yillar ichida respublika iqtisodiyotining ustuvor sohalaridan biri – toʻqimachilik sanoati mahsulotlarining salohiyatini oshirishni taqozo qiladi.
Tahlillar shuni koʻrsatadiki, 2017–2022 yillar oraligʻida bevosita toʻqimachilik sanoatida umumiy qiymati 2850 mln.dollarlik 204 ta loyiha amalga oshirilgan. (3-jadval)
1.3-jadval
“Oʻztoʻqimachiliksanoat” uyushmasi tomonidan 2017 – 2022 yillar oraligʻida foydalanishga topshirilgan loyihalar
Loyihalar soni va qiymati
|
2017y.
|
2021 y
|
2022 y
|
Loyihalar soni
|
33
|
85
|
86
|
Loyihalar qiymati
|
260
|
783
|
841
|
Foydalanishga topshirilgan loyihalar sonini ortib borishi bilan bir qatorda uyushma tasarrufidagi korxonalarning ishlab chiqarish quvvatlari ham yil sayin oshib bormoqda. Agar 2021-yili 862 ming tonnalik ip kalava ishlab chiqarilgan boʻlsa, bu koʻrsatkich 2024-yilga borib 990 ming, 2026-yilga borib 1032ming tonnaga yetkaziladi (1.4-jadval)
|
| |
Компьютерная графика - bet 2

|
Компьютерная графика
|
bet | 2/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2yoki displeyda harakatlanuvchi tasvirlarni olish: Rassom ekranda harakatlanuvchi ob'ektlarning boshlang'ich va oxirgi pozitsiyalarining chizmasini yaratadi, barcha oraliq holatlar kompyuter tomonidan hisoblab chiqiladi va tasvirlanadi, bu harakat turining matematik tavsifi asosida hisob-kitoblarni amalga oshiradi. Multimedia kompyuter ekranidagi yuqori sifatli tasvirlarning tovushli birikmasidir. Grafik muharrir - bu grafik tasvirlarni yaratish, tahrirlash va ko'rish uchun mo'ljallangan dastur Rasmlarni belgilash usullari - 2D grafika (2D - inglizcha ikki o'lchovdan - "ikki o'lchov") kompyuter grafikasi grafik ma'lumotlarni taqdim etish turiga va undan kelib chiqadigan tasvirni qayta ishlash algoritmlariga ko'ra tasniflanadi.
Bo'linadi: - rastr; - vektor; - fraktal. - 3D grafika (3D - inglizcha uch o'lchovdan - "uch o'lchov") uch o'lchovli fazodagi ob'ektlar bilan ishlaydi. Odatda natijalar tekis rasm, proektsiyadir. Uch o'lchovli kompyuter grafikasi kino va kompyuter o'yinlarida keng qo'llaniladi.
Kompyuter grafikasi turlari deganda biz tasvirlarni monitor tekisligida saqlash usulini tushunamiz.
Kompyuter grafikasining turlari tasvirni shakllantirish tamoyillari bilan farqlanadi
Raster grafika san'ati Rastrli grafik tasvirlar grafik axborotni analogdan raqamli shaklga o'tkazish jarayonida, masalan, qog'oz yoki plyonkada mavjud chizmalar va fotosuratlarni skanerlash jarayonida shakllanadi. Grafik muharrir yordamida to'g'ridan-to'g'ri kompyuteringizda rastrli grafik tasvirni yaratishingiz mumkin
Grafik axborotni analog va diskret tasvirlash misollari
Rastr tasvir juda kichik elementlardan iborat mozaika - pikseldir.
|
| |
grafik ibtidoiy nuqta - Компьютерная графика

|
Компьютерная графика
|
bet | 5/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 20
- grafik ibtidoiy nuqta uning koordinatalari (X, Y) bilan belgilanadi; chiziq - boshi (X1, Y1) va oxiri (X2, Y2) koordinatalari;
- to'rtburchak – diagonal koordinatalar (X1, Y1) (X2, Y2);
- aylana - markazning koordinatalari (X, Y) va radius (R) va boshqalar.
X
0
A(x1,y1)
B(x2,y2)
O(x,y)
R
y
B(x2,y2)
A(x1,y1)
A(x,y)
Vektor chizmalarining yaqin analoglari:
- multfilmlar slaydlari,
- matematik funktsiyalarni grafikda tasvirlash.
Chiziq vektor grafikasining elementar ob'ektidir . Har qanday ob'ekt singari, chiziq ham xususiyatlarga ega: shakli (to'g'ri, egri), qalinlik, rang, uslub (qattiq, nuqta). - Chiziq vektor grafikasining elementar ob'ektidir . Har qanday ob'ekt singari, chiziq ham xususiyatlarga ega: shakli (to'g'ri, egri), qalinlik, rang, uslub (qattiq, nuqta).
Chiziq matematik jihatdan yagona ob'ekt sifatida tavsiflanadi va shuning uchun vektor grafikasi yordamida ob'ektni ko'rsatish uchun ma'lumotlar miqdori rastr grafikasiga qaraganda sezilarli darajada kamroq. - Chiziq matematik jihatdan yagona ob'ekt sifatida tavsiflanadi va shuning uchun vektor grafikasi yordamida ob'ektni ko'rsatish uchun ma'lumotlar miqdori rastr grafikasiga qaraganda sezilarli darajada kamroq.
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
9
9
10
10
Vektor tasvirida bu uchta chiziqlar, ularning har biri uning uchlari koordinatalari bilan tavsiflanadi
Qator (3,2) – (3,8)
LINE (4.5) – (7.2)
Qator (4,5) – (7,8)
Vektorli grafik ob'ektlar osongina o'zgartiriladi va o'zgartiriladi, bu tasvir sifatiga deyarli ta'sir qilmaydi. Masshtab, aylanish, egrilik tasvir sifatiga ta'sir qilmaydi.
|
| |
Yaqin analoglar - rasm, fotografiya

|
Yaqin analoglar - rasm, fotografiya
|
bet | 4/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2 Ilova: - rang soyalarini uzatishda va yarim tonlarning silliq oqimida yuqori aniqlikni talab qiladigan tasvirni qayta ishlash uchun.
Masalan, uchun: - retush, fotosuratlarni qayta tiklash;
- fotomontaj, kollajlar yaratish va qayta ishlash;
- tasvirlarga turli xil maxsus effektlarni qo'llash;
Vektor grafika - Vektorli grafikada ob'ektlar, doiralar va chiziqlarning matematik tavsiflari yordamida tasvir tuziladi.
- ob'ektga yo'naltirilgan grafikalar yoki chizilgan grafikalar deb ataladi .
Vektorli grafikada ob'ektlar turli ob'ektlarni birlashtirish orqali yaratiladi. - Vektorli grafikada ob'ektlar turli ob'ektlarni birlashtirish orqali yaratiladi.
- Vektor grafik elementlarini tahrirlashda ushbu elementlarning shaklini tavsiflovchi to'g'ri va egri chiziqlar parametrlari o'zgaradi.
Vektorli grafika o'lchamlaridan mustaqil, ya'ni. sifatni yo'qotmasdan, turli ruxsatlarga ega bo'lgan turli xil chiqish qurilmalarida ko'rsatilishi mumkin. - Vektorli grafika o'lchamlaridan mustaqil, ya'ni. sifatni yo'qotmasdan, turli ruxsatlarga ega bo'lgan turli xil chiqish qurilmalarida ko'rsatilishi mumkin.
- Vektor tasviri tasvir elementlarini matematik egri chiziqlar bilan tasvirlash, ularning ranglari va bandligini ko'rsatishdan iborat.
Vektorli grafika elementlari (obyektlari). Ob'ektlar va ularning atributlari - Vektorli grafikaning asosiy mantiqiy elementi geometrik ob'ektdir.
Qabul qilingan ob'ektlar oddiy geometrik shakllar (ibtidoiy deb ataladigan - to'rtburchaklar, doira, ellips, chiziq), kompozit shakllar yoki ibtidoiylardan qurilgan shakllar, ranglarni to'ldirish, shu jumladan gradientlar. Grafik ob'ektning joylashuvi va shakli ekran bilan bog'langan grafik koordinatalar tizimida ko'rsatilgan. - Grafik ob'ektning joylashuvi va shakli ekran bilan bog'langan grafik koordinatalar tizimida ko'rsatilgan.
- Odatda kelib chiqishi ekranning yuqori chap burchagida joylashgan.
|
| |
Energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi

|
Energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi
|
bet | 3/3 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 186,5 Kb. | | #112123 |
Bog'liq Energetikani texnika taraqqiyotiga ta’siri Reja Texnika taraqqi (1)3. Energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi
Elektr va issiqlik energiyasi ishlab chiqaradigan energiya tizimi bevosita yoqilg’i ta’minlash tizimi, ya’ni birlamchi energiya manbalari, bilan bog’langan.
Energiya tizimining qurilishi va ishlashi ko’p hollarda tabiiy omillarga bog’liq, masalan suv havzalarining joylashishi yoki energiya manbalari va iste’molchilarining geografik joylashishi.
Biosferaning holati, uning ifloslanganlik darajasi, energetik qurilmalarning ishga bog’liq holda energiya tizimlarining ishiga va ularning texnik tavsiflariga cheklanishlar kiritadi.
Energiya tizimini boshqarish nafaqat biosfera ta’siri jihatidan olib borilishi kerak, balki yoqilg’i ta’minlash tizimining omili, sanoatni va transportni energiyaga ehtiyoji omili va boshqa omillarni ham e’tiborga olish kerak. Bularni hammasi muhandis-energetiklarni keng miqyosida tayyorlash kerakligi to’g’risida guvohlik beradi.
Z amonaviy muhandis nafaqat maxsus texnik doirada yaxshi fikrlashi kerak, balki qabul qilinayotga qarorlarni atrof muhitga ta’sirini ko’ra bilishi lozim. Masalan, suv elektr stansiyasi qurilishda, katta joydagi erlarni suvga ko’milishi oqibatida aholini yashash joylaridan ko’chirishga to’g’ri keladi, bu o’z navbatida odamlarning kundalik hayotini o’zgartirishga va qishloq xo’jaligiga zarar etkazishga olib keladi.
Bundan tashqari bu stansiyaning qurilishi tabiat mikroklimatiga ham ta’sir etadi.
Rasm 2. Energiya tizimining boshqa tizimlar bilan bog’liqligi
Foydalanilgan adabiyotlar:
Fedorov A.A. Kameneva V.V. Osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. M.: Energoatlmizdat 1984
Yermilov A.A. Osnovi elektrosnabjeniya promishlennix predpriyatiy. M.: Energoatomizdat,1983
Gladilin L.V. Osnovi elektrosnabjeniya gornix predpriyatiy. M.: Nedra, 1980
Konavalova L.L., Rojkova L.D. Elektrosnabjeniya promishlannix predpriyatiy i ustanovok. M.: Energoatomizdat, 1989
Pravila ustroystva elektroustanovok. M.: Energoatomizdat, 1985
Spravochnik po elektrosnabjeniyu i elektroobrudovaniyu. T.1 i 2. M.: Energoatomizdat, 1986, 1987
Nasritdinov Sh.G. Kon elektrotexnikasi, III kism, Toshkent-1995.
|
| |
Vektorli grafik ob'ektlar osongina o'zgartiriladi va o'zgartiriladi, bu tasvir sifatiga deyarli ta'sir qilmaydi. Masshtab, aylanish, egrilik tasvir sifatiga ta'sir qilmaydi

|
Vektorli grafik ob'ektlar osongina o'zgartiriladi va o'zgartiriladi, bu tasvir sifatiga deyarli ta'sir qilmaydi. Masshtab, aylanish, egrilik tasvir sifatiga ta'sir qilmaydi
|
bet | 6/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2Vektorli grafik ob'ektlar osongina o'zgartiriladi va o'zgartiriladi, bu tasvir sifatiga deyarli ta'sir qilmaydi. Masshtab, aylanish, egrilik tasvir sifatiga ta'sir qilmaydi.
Vektor tasvirini kattalashtirish
Grafikaning aniq va aniq konturlarni saqlash muhim ahamiyatga ega bo'lgan sohalarida, masalan, turdagi kompozitsiyalarda, logotiplarni yaratishda va hokazolarda vektor grafikasi ajralmas hisoblanadi.
Vektor muharririda siz har doim "orqaga qaytishingiz" mumkin: tasvirning istalgan komponentini tanlang va uning xususiyatlarini o'zgartiring.
Vektorli grafikalar qolgan qismiga ta'sir qilmasdan chizmaning alohida qismlarini tahrirlash imkonini beradi, Vektorli grafikalar qolgan qismiga ta'sir qilmasdan chizmaning alohida qismlarini tahrirlash imkonini beradi, Vektorli grafikalar bilan ishlash dasturlari : - Corel Draw
- Adobe Illustrator
- Fraktal dizayn ifodasi
- AutoCAD
- Adobe Flash
- Fantaziya
- Macromedia FreeHand
- Xara Xtreme
- Inkscape
- OpenOffice.org Draw
Ilova: 3D grafika - Uch oʻlchovli grafika (3D, 3 oʻlchamli, ruscha 3 oʻlchamli) — kompyuter grafikasining boʻlimi, uch oʻlchamli obʼyektlarni tasvirlash uchun moʻljallangan texnika va vositalar toʻplami (ham dasturiy, ham apparat).
Uch o'lchovli kompyuter grafikasi ob'ektga yo'naltirilgan. - Uch o'lchovli kompyuter grafikasi ob'ektga yo'naltirilgan.
- Texnik chizmalarni qo'llab-quvvatlash uchun katta imkoniyatlarga ega.
- Grafik muharrirlardan foydalanib, siz qismlar va mashinasozlik mahsulotlarining vizual tasvirlarini, shuningdek, binolar va me'moriy ob'ektlarning tartibini yaratishingiz mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Vektorli grafik ob'ektlar osongina o'zgartiriladi va o'zgartiriladi, bu tasvir sifatiga deyarli ta'sir qilmaydi. Masshtab, aylanish, egrilik tasvir sifatiga ta'sir qilmaydi
|
Galogenlar va ular birikmalarining qo‘llanilishi - bet 5

|
Galogenlar va ular birikmalarining qo‘llanilishi
|
bet | 5/5 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 94,54 Kb. | | #150111 |
Bog'liq Galogenlar va ular birikmalarining qo‘llanilishiXlor birikmalarining qishloq ho’jaligidagi ahamiyati. Galogenlar muhim biokimyoviy ahamiyatga ega. Xloridlar va xloratlar qishloq ho’jaligida keng ko’lamda ishlatilmoqda. O’zida xlor saqlovchi o’g’itlarga NH4Cl, KCl, KCl·NaCl, KCl·MgCl2·2H2O -lar kiradi va bu o’g’itlar tuproqning sho’rlanishini oshirmaydi. Xloratlar NaClO3, Mg(ClO3)2, Ca(ClO3)2 - lar gerbitsid va defoliant modda sifatida ishlatiladi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO‛YXATI
Francis A. Carey. Organic chemistry, University of Virginia, fourth edition- 2012 (darslik)
Anatol Malijevskґy.Physical chemistry inbrie., 2005(darslik)
A. Abdusamatov “Organik kimyo” Toshkent – 2005(darslik)
A. Abdusamatov, S. Zakirov, R.Ziyayev “Fizik va kolloid kimyo” Toshkent -2013. (darslik)
|
| |
Microsoft Word 2-Laboratoriya ishlanmasi

Microsoft Word 2-Laboratoriya ishlanmasi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
22.11.2023
Hajmi
0,55 Mb.
#103733
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word 2-Laboratoriya ishlanmasi
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Fraktal grafikalarning asosiy farqi

|
Fraktal grafikalarning asosiy farqi
|
bet | 9/9 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 4,62 Mb. | | #109704 |
Bog'liq blendir 2 - Fraktal grafiklar, vektor va uch o'lchovli grafiklar kabi, hisoblashdir. Uning asosiy farqi shundaki, tasvir tenglama yoki tenglamalar tizimi yordamida tuzilgan. Shuning uchun barcha hisob-kitoblarni amalga oshirish uchun kompyuter xotirasida formuladan boshqa hech narsa saqlanishi shart emas.
Analoglar - Tabiatda:
- qon tomirlari tarmog'i - Daraxtlar Traxeya va bronxlarning oldingi ko'rinishi Analoglar - Tabiiy fanlar:
Fraktallar g'ovakli materiallarni modellashtirishda, masalan, neft-kimyoda qo'llaniladi. Biologiyada ular populyatsiyalarni modellashtirish va ichki organlar tizimini (qon tomir tizimini) tavsiflash uchun ishlatiladi. Analoglar - Adabiyot:
- Adabiy asarlar orasida matnli, strukturaviy yoki semantik fraktal xususiyatga ega bo'lganlar mavjud. Matn fraktallarida matn elementlari cheksiz ravishda takrorlanadi:
- shoxlanmagan cheksiz daraxt, har qanday takrorlashdan o'ziga o'xshash ("Ruhoniyning iti bor edi...",...)
- Tarmoqqa aylanmaydigan cheksiz matnlar ("Peggi kulgili g'oz bor edi...") va kengaytmali matnlar ("Jek qurgan uy") ...
Analoglar - Kompyuter grafikasi:
- Daraxtlar, butalar, tog' landshaftlari, dengiz yuzasi va boshqalar kabi tabiiy ob'ektlarning tasvirlarini qurish.
- Fracplanet 4.0 Art Dabbler Ultra fraktal Fraktal Explorer ChaosPro Apofiz Mystica
|
| |
Davr xarajatlari quyidagi turlarga bo‘linadi

|
Davr xarajatlari quyidagi turlarga bo‘linadi
|
bet | 2/3 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #105667 |
Davr xarajatlari quyidagi turlarga bo‘linadi: - mahsulotlarni sotish bilan bog‘liq bo‘lgan barcha xarajatlar; - ma’muriy xarajatlar, ularga tarmoqni, korxonani boshqarish bilan bog‘liq bo‘lgan barcha xarajatlar; - boshqa operatsion xarajatlar, jumladan, loyihalarni tuzish bilan bog‘liq xarajatlar va hokazo. Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlarga barcha turdagi kreditlar bo‘yicha, mol-mulkning ijara haqi to‘lovlari hamda qimmatli qog‘ozlarni chiqarish, sotish, tarqatish bilan bog‘liq bo‘lgan xarajatlar kiradi. Favqulodda xarajat va zararlar esa korxonalarning odatdagi faoliyatidan chetga chiquvchi hodisalar yoki operatsiyalar natijasida vujudga keladigan va ro‘y berishi kutilmagan odatdan tashqari xarajatlar kiradi. Masalan, zilzila, sel kabi tabiiy ofatlar natijasida ko‘rilgan zararlar. Korxonalarda amalga oshiriladigan xarajatlarni ayrim belgilariga ko’ra turkumlash mumkin. Jumladan, korxonalardagi xarajatlarni o‘zgaruvchan va doimiy xarajatlarga bo‘lish mumkin. Doimiy xarajatlar ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmiga bog‘liq bo‘lmagan holda amalga oshiriladi. Masalan, ijaraga olingan asosiy vositalarga to‘lanadigan ijara haqi, asosiy vositalarning amortizatsiya summasi va boshqalar doimiy xarajatlar tarkibiga kiradi. O‘zgaruvchan xarajatlar ishlab chiqariladigan mahsulot hajmining o‘zgarishi bilan bevosita bog‘liqdir. Ishlab chiqariladigan mahsulotlar miqdorining ko‘payishi o‘zgaruvchan xarajatlar ko‘proq sarflanishini taqozo etadi. Ularga xomashyo, mehnatga to‘lanadigan ish haqi, elektroenergiya xarajatlari va boshqa xarajatlar kiradi. Korxonalarda xarajatlar mahsulot yetishtirish jarayonida bevosita hamda bilvosita sarflanadigan xarajatlarga ham turkumlanadi. Bevosita xarajatlar mahsulotlarni yetishtirishda bevosita qatnashadi. Masalan, xomashyo, yoqilg‘i va boshqalar. Bilvosita xarajatlar esa mahsulot yetishtirishda bevosita ishtirok etmasada, korxonada mahsulot yetishtirish uchun zarur hisoblanadi. Masalan, korxonani boshqarish xarajatlari, ombor xo‘jaligi xarajatlari va hokazo.
|
| |
Tannarx - 6-mavzu: qishloq xo’jaligi infratuzilmasining turlari va ahamiyati

|
6-mavzu: qishloq xo’jaligi infratuzilmasining turlari va ahamiyati
|
bet | 3/3 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #105667 |
Tannarx deganda mahsulotning bir birligini (kg, dona, litr) ishlab chiqarish uchun sarflangan xarajatlar nazarda tutiladi. Uni aniqlash uchun xarajatlarning umumiy summasi shu xarajatlar yordamida ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga taqsimlanadi. Korxonalarda tannarx quyidagi formula yordamida aniqlanadi: Bunda: T – mahsulot, ish yoki xizmatning tannarxi; X – qilingan xarajatlarning summasi; YM – yalpi yetishtirilgan mahsulot, jami bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmatlar miqdori. Korxonalarda mahsulotlar tannarxining quyidagi turlari aniqlanadi: - reja tannarxi; - ishlab chiqarish tannarxi; - to‘liq tannarxi. Reja tannarxi korxonalarda tuziladigan turli rejalarda aks ettiriladi. Bunda, odatda korxonada amalga oshirilishi rejalashtirilayotgan xarajatlar summasi ishlab chiqarilishi rejalashtirilayotgan mahsulot miqdoriga bo’linadi. Korxonalarda xarajatlarni oqilona, maqsadga muvofiq sarflashga harakat qilish, ya’ni moddiy, pul va mehnat xarajatlarini tejash, shu orqali yetishtiriladigan mahsulotlarning, bajariladigan ish va xizmatlarning tannarxlarini pasaytirishga erishish lozim. Buning uchun: 1) korxonada mavjud bo‘lgan barcha ishlab chiqarish vositalaridan yil davomida tadbirkorlik bilan oqilona, samarali foydalanish; 2) xarajatlarni tejaydigan yangi texnika, samarali texnologiyalarni joriy etish natijasida ishlab chiqarish jarayonlarining yuqori darajada mexanizatsiyalashganlik, avtomatlashganlik darajasini oshirib, mehnat unumdorligini yuksaltirish; 3) Korxonalarda xodimlarning mahsulot tannarxini pasaytirishdan moddiy manfaatdorligini ta’minlovchi iqtisodiy mexanizmlarni joriy etish; 4) Korxonaning ixtisoslashuvi va joylashuvini to’g’ri tashkil etish; 5) Korxonalarning boshqa korxonalar bilan o’zaro aloqalarini to’g’ri tashkil etish va hokazo. E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT! E’TIBORINGIZ UCHUN RAHMAT!
|
| |
1. Tog‘ jinslarini maydalash usullari (yanchish, zarba, ishqalash, parchalash)

1. Tog‘ jinslarini maydalash usullari (yanchish, zarba, ishqalash, parchalash).
2. Maydalovchi va kukunlovchi mashinalar klassifikatsiyasi (tegirmonlar, maydalagichlar).
3. Barabanli va bolg‘ali tegirmonlarning ishlash prinsipi. (sharli, zarbli,)
4. Kolosnikli elaklarning tuzilishi (sim g’alvir, qo’zg’almas, qo’zg’aluvchan, kolosniklar,
podshipniklar).
5. Oziqlantirgichlar tuzilishi (plastinasimon, lentasimon).
6. Maydalashning asosiy qonunlari (maydalagichlar, tegirmonlar,
kukunsimon, usullari).
7. Kukunlovchi mashinalar konstruksiyasiga ko‘ra turlari (tegirmonlar, sharli,
tebranuvchan,).
8. Barabanli maydalagichlarning ish unumdorligi va sarf bo‘lgan quvvati (burchak,
erkin
tushish, aylanishlari, tezligi)
9. Valikli elaklarning ishlash prinsipi (valiklar, disk,
reduktor, tasmali o’zatgich).
10. Lentasimon oziqlantirgichning ishlash prinsipi (lentali, aylanma) .
11. Jinslarning maydalanish darajasi (maydalash, kukunlash).
12. Miqdorlovchi uskunalar turlari (meyyorlagichlar,
saralovchi, hajimli, vazinli,).
13. Gidrotsiklonlar, gidromexanik klassifikatorlarning konstruksiyalari (siklon, prinsipi).
14. Erkin tushishda aralashtiruvchi qorishtirgichlarning klassifikatsiyasi (egiluvchan,
gorizontal, baraban, qorishtirgich).
15. Po‘lat armaturani to‘g‘rilash va qirqish uchun stanoklari (kesuvchi, dastgohlar).
16. Tebratuvchi maydonlarning qo‘llanilishi soxalari (silkituvchi, stollar,).
17. Texnologik liniyaga joy tayyorlash (texnologiyalar, maydon).
18. Sexlarda asbob-uskunalarni o‘rnatish va montaj qilish (bunkerlar, tambalar,
meyyorlagichlar).
19. Plastinasimon oziqlantirgichning ishlash prinsipi (oziqlantirgich, plastinasimon).
20. Jag‘li maydalagichlarning ishlashi va ishlatilishi (oddiy,
murakkab, qamrash, burchak)
21. Konusli maydalagichlarning ishlashi va ularning qo‘llanilishi (tashqi, ichki, konus).
22. Havoli separatorlarning ishlashi va ularning konstruksiyalari (gorizontal,
siklonli,
markazdan qochma).
23. Silkituvchi stollar (tebratuvchi, maydon, silkitib,).
24. Montaj qilingan mashinalarni yuksiz va yuk bilan sinash, ekspluatatsiyaga topshirish
(mashinalar, sinash,).