nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
KIRISH SO'ZLARI - Birlashgan Millatlar Tashkilotining

MUHOKAZA UCHUN MATERÿALLAR
KIRISH SO'ZLARI
Ushbu qism, Kirish qismida aytib o'tilganidek, ispaniyalik hamkasblarimizning ta'limda Internetdan foydalanish bo'yicha pozitsiyasini aks ettiruvchi materialni o'z ichiga oladi. Bu muammoning turli jihatlariga - hayotning turli sohalarida kompyuter texnologiyalarining tarqalishidan ilhomlangan turli xalqlar madaniyatining o'zgarishiga tegishli; mualliflarning o‘sha o‘zgarishlarning falsafiy talqini; muammoning pedagogik va ma'lum darajada psixologik asoslari va Internet texnologiyalarini ta'limga, shu jumladan masofaviy ta'limga integratsiyalash samaradorligi.
Ushbu qismning materiallari (mualliflar aytganidek) quyidagi manzilga yuboriladi:
o'qituvchilarga turli ta'lim sharoitlarida Internetdan foydalanish imkoniyatlarini ko'rsatish; • o'qituvchilarga
o'zlarining doimiy o'quv jarayonini qo'llab-quvvatlash imkoniyatini taklif qilish va ularning imkoniyatlaridan foydalanish Ta'lim vazifalarida Internet.
Ikkala toifadagi foydalanuvchilar ham Internetning eng mashhur va tez-tez ishlatib turadigan imkoniyatlari haqida bilish uchun maxsus bo'limga murojaat qilishlari mumkin.
Har bir bo'lim va kichik birliklar oldidan kirish qismi bo'lib, unda kichik birlikning asosiy fikrlari shakllantiriladi va ba'zan ularning ba'zilari muhokama qilinadi. Bu o'quvchiga o'z pozitsiyasini shakllantirishga yordam beradi.
42
MAQSADLAR VA NATIJALAR
Ushbu qism quyidagi maqsadlarga qaratilgan:
O'qituvchilarni ta'limda Internetdan foydalanish bilan tanishtirish, uning didaktik imkoniyatlarini bilishga yordam berish. ta'lim konteksti.
Ta'lim xodimlariga yangi echimlarni izlash, kashf qilishda Internetda tanqidiy joylashishga yordam berish ularni doimiy ravishda o'qitish va ta'lim loyihalarini ishlab chiqishda foydalanish uchun elementlar.
Talabalarning kognitiv faolligini ta'minlash uchun o'quv loyihalarida foydalanish mumkin bo'lgan Internet texnologiyalarining ba'zi imkoniyatlarini ko'rsatish.
Shunday qilib, ushbu qism to'rtta birlikdan iborat bo'lib, ular Internetda yuqorida aytib o'tilgan mavzularni qamrab oladi. Pedagoglarga mo`ljallangan bo`limda mavzuning global va nazariy jihatlari yoritiladi; O'qituvchilarga qaratilgan bo'lim esa ta'limda Internetdan foydalanishning amaliy masalalari bilan shug'ullanadi. Shu munosabat bilan, ta'limning asosiy maqsadlariga kelsak, Internetning eng muhim vazifasi informatsion xususiyatdir. Demak, bu yerda asosiy nuqta matnlar va multimedia, maqolalar, videotasvirlar, xizmatlar, odamlar, kompaniyalar va muassasalar orqali hujjatlar va didaktik resurslarni olish imkoniyatlarini taqdim etishdan iborat; Repetitorlik, didaktik materiallardan onlayn foydalanish, telekutubxonalarga tashrif buyurish va virtual kampusga kirish imkoniyatlarini ko'rsatish orqali Internetning didaktik funktsiyasini qo'llab-quvvatlash.
43
|
-toifadagi kabel - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 17/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)7-toifadagi kabel — bu kabelni kelajagi porloq va 600 MGs gacha chastota oraligʻida axborot uzatishi mumkin. EIA/TIA 568 standartiga koʻra texnik koʻrsatgichi mukammal 3, 4 va 5-toifadagi kabellarning 1 MGsdan to kabelni maksimal chastota oraligʻida toʻliq
toʻlqin qarshiligi 100 Om +15 % tashkil qilish kerak. Koʻrinib turibdiki, talablar uncha qattiq emas, toʻlqin qarshilik qiymati 85 dan 115 Om oraligʻida boʻlishi mumkin. Shu yerda aytib olish kerakki, ekranlangan oʻralgan juftlik SPT standart talabiga asosan 150 Om ±15 % boiishi lozim. Kabel va qurilmani impedansini moslash uchun (agarda, ular mos kelmasa), moslovchi transformatorlardan (Baiun) foydalaniladi. Shuningdek, tolqin qarshiligi 100 Om boigan ekranlangan оʻralgan juftlik ham uchrab turadi. Standart qoʻygan ikkinchi muhim koʻrsatgich
— bu turli chastotalarda kabel orqali oluvchi signalni eng koʻp soʻnish koʻrsatgichidir.
Koʻpincha oʻralgan juftlik axborotlarni. faqat bir tomonga uzatish uchun ishlatiladi, yaʻni «Yulduz» yoki «Halqa» topologiya turlarida.
«Shina» topologiyali tarmoqlarda, odatda, koaksial kabel turidan foydalaniladi. Shuning uchun oʻralgan juft kabelni ulanmagan uchiga tashqi moslash qurilmasi (terminator) amalda deyarli qoʻllanilmaydi.
Kabellar ikki turdagi tashqi qobiqda ishlab chiqariladi:
polivinilxloridli qoplamali (PVX, PVC) kabellar arzon va xona sharoitida ishlatilish uchun moʻljallangan;
teflon qoplamali kabellar, nisbatan narxi qimmat va tashqi muhitida foydalanish ham mumkin.
Strukturali kabelli tizimlar – asosan sigʻimi, ishonchliligi va modifikasiyalashgan (turlanish) talablarga xos boʻlishi kerak. Ular gorizontal, vertikal va kampus tarmoqqa boʻlinadi. (1.2.4-jadval.)
1.2.3- jadval.
Oʻralgan juftlik toifadagi kabellar turining koʻrsatkichlari (ISO/IEC 11801 = EN 50173)
|
| |
ÿ Sarlavha va URL - Birlashgan Millatlar Tashkilotining

ÿ Sarlavha va URL
Til
Mamlakat
Qisqacha tavsif (asl tilda va ingliz tilida)
ning darajalari
ta'lim
(quyidagi
YUNESKO
tasnifi)
Maqsad
foydalanuvchilar guruhlari
Kampus virtual va internacionalización de la formasión
http://cvc.cervantes.es/obref/formacion_virtu al/campus_virtual/hidalgo.htm
ispancha
Ispaniya
Teleta'lim: yangi jamiyat ehtiyoji. Teleta'lim shakllari. Teleta'lim CEPADE ning strategik elementi sifatida (Markaz Biznes boshqaruvi bo'yicha aspirantura). Kirish CEPADEda teleta'lim. Braziliyaning amaliy misoli.
5,6
O'qituvchilar,
ma'murlar
Centro de Estudios de Información e Ta'lim tadqiqoti
http://www.fhumyar.unr.edu.ar/ceide/articulo s.htm
ispancha
Argentina Ta'lim tadqiqotlari bo'yicha tadqiqotlar markazining raqamli jurnali va Hujjatlar. Virtual pedagogik stsenariylar, tadqiqot ishlari, o'qituvchining xizmatlari va faoliyati.
0-6
O'qituvchilar
KO'KRAK
http://www.chest.ac.uk/
Ingliz
Birlashgan
Shohlik
CHEST, Oliy ta'lim bo'yicha birlashgan dasturiy ta'minot jamoasi, a'zo sifatida ishlaydi
dasturiy ta'minot, ma'lumotlar, ma'lumotlar, treninglar bilan ta'minlash uchun markazlashtirilgan nuqta
materiallar va boshqa IT bilan bog'liq mahsulotlar Oliy va Keyinchalik Ta'lim sohalari. Asosiy darajada u ta'limga rozi
mingdan ortiq mahsulot uchun chegirmali narxlar va nashr etadi bular CHEST katalogi shaklida. CHEST katalogi
onlayn o'tkaziladi, har kuni yangilanadi va bepul foydalanish mumkin
jamiyat.
4-6
Administratorlar
CiberEduca
115
http://www.cibereduca.com/
ispancha
Ispaniya
O'qituvchilar, psixologlar, mutaxassislar uchun ta'lim portali
didaktika va ota-onalar. Mavjud bo'limlar: Mening psixologim, Mening
O'qituvchi, Onlayn Kurslar, Tadbirlar, Resurslar, Ota-onalar uchun maktab.
0-4
O'qituvchilar
116
Machine Translated by Google
|
Task – topshiriq va masalalarni boshqarish rejimi.
 
TCP (Transmission Control Protocol

|
Task – topshiriq va masalalarni boshqarish rejimi.
TCP (Transmission Control Protocol
|
bet | 214/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Task – topshiriq va masalalarni boshqarish rejimi.
TCP (Transmission Control Protocol)–tarmoqdagi axborot uzatuvini nazorat qilib turuvchi protokol; katta hajmdagi axborotlarning jo’natish muammolarini xal qiladi.
TCP /IP protokoli - Internet tizimida foydalaniladigan protokollar.
Telnet – uzoqdan kirish. abonentga Internet tarmog’idagi istalgan EHMda ishlash imkonini beradi.
Unlinked files –saytning asosiy sahifasi bilan to’g’ridan-to’g’ri bog’lanmagan fayllar miqdori.
URL (Uniform Resourse Locator)- Bu WWW dagi manzil, resursning yagona koʻrsatkichi. Internet orqali kirish mumkin boigan fayl yoki resurs nomi. Protokol nomi, uzel nomi va faylgacha boʻlgan yoʻlni o‘z ichiga oladi.
Usenet (Usenet Wewsq roupe)-tarmoq yangiliklari va tarmoqdagi elektron elonlar doskasini olish.
UUCP–bir Unix-xoctdan boshqasiga axborotlarni nusxalash protokoli. Ko’plab pochta almashuv sistemalari shu protokolga asoslanib tuzilgan.
Uzel–tarmoqning asosiy vazifalarini bajaruvchi tarmoq kompyuteri.
Veronica (Very Easy Rodent–Oriented Vetwide Index to Computer Archives)–kalit so’zlar bo’yicha internet tarmog’ining ommaviy arxivida axborotlarni qidirish sistemasi.
WAIS (Wide Arle Information Service)–kalit so’zlar bo’yicha internet tarmog’ining ma’lumotlar bazasida kuchli axborotlar qidiruv sistemasi.
WAN (Wide-Area Network)- Keng masshtabli (mintaqaviy) maxsus qurilma va dasturlar bilan ta’minlangan alohida tarmoqlami birlashtiruvchi kichik tarmoq.
Whois – Internet tarmog’ining adres kitobi.
WWW (World Wide Web)–hujjatlararo gipermatn aloqa bog’lash qobiliyatiga ega bo’lgan tarqoq ma’lumotlar bazasi sistemasi.
Xost–kompyuter –internetga mustaqil ravishda ulanish xuquqiga ega bo’lgan kompyuterlar.
Xost–tarmoq vazifalaridan tashqari foydalanuvchilarning topshiriqlarini, (dasturlar, hisoblash ishlari va b.q.) bajaruvchi tarmoqning ishchi mashinasi ya’ni, bosh kompyuter.
|
| |
GLOSSARIY - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 210/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)
Abonent - Xizmat ko‘rsatuvchi axborot obyekti (tizim, tarmoq, majmua) bilan o‘zaro ishlash huquqiga ega qurilma, yuridik yoki jismoniy shaxs. Abonentning har qanday foydalanuvchidan farqi shundaki, u xizmat ko‘rsatuvchi axborot obyekti foydalanuvchilari ro‘yxatiga kiritilgan boladi.
Anonim (nomsiz) FTR server - Anonim FTR server tarmoq resurslarining koʻp tarqalgan koʻrinishlaridandir. Bunday serverlar ixtiyoriy foydalanuvchini xost kompyuteri, hatto, u unda ro‘yxatdan o‘tmagan bo‘lsa ham kirishga ruxsat beradi. Ko'p hollarda foydalanuvchi paroli sifatida uning elektron pochta manzili kiritiladi. Anonim FTR serverlar Internet aloqalarida dastur mahsulotlari va boshqa ma’lumotlarni ayriboshlashda muhim rol o‘ynaydi.
ASCII (American Standart Cade for Information inferchange)–matnli axborotlarni almashtirish uchun ishlatiladigan amerika standart kodi.
BOD- Ma’lumotlami uzatish tezligi. U 1 bit/s ga teng.
Brandmauer - Tarmoqlararo toʻsiq, «Firewall» atamasining sinonimi (nemis tilidan «olovli devor» deb tarjima qilinadi).
CAN (Campus-Area Network)- Kampus tarmoq, bir-biri bilan telefon yoki modemlar orqali ulanish, ammo bir-biridan bir muncha uzoqda joylashgan kompyuter lokal tarmoq.
CGI (Common Gateway Interface)–standart interfeys bo’lib, u Web–server bilan berilgan ma’lumotlar va mahsuslashgan internet– ilovalari o’rtasida axborot almashinuvini amalga oshirishga imkon yaratadi.
Clarinet –foydalanish uchun ko’pchilik servis markazlari bilan imzolanadigan katta yangiliklar xizmati.
Cowwents –sharhlarni joylashtirish uchun.
DOMEN (DNS – Domain Name System) – normalarning domen sistemasi; internet tarmog’idagi kompyuter nomlarini IP- adreslariga o’tkazib beruvchi ma’lumotlar bazasining tarmoq sistemasi.
|
| |
-rasm. Juftli - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 15/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)1.2.2-rasm. Juftli oʻram kabel
Bu kamchiliklami bartaraf etish uchun kabel himoyalanadi (ekranlanadi). Toʻqilgan juftlikni (STP) ekranlashtirish vaqtida har bir juftlikni ochiq toʻqilgan fnetall simli qobiq (ekran)ning ichiga joylashtiriladi. Bunday konstruksiya kabelni nurlanishini kamaytiradi, tashqi elektromagnit maydon xalaqitlardan va juft simlaming bir-biriga taʻsirini ham kamaytiradi (crosstalk, перекрестные новодки, chorraha yoʻnalishlar).
Tabiiyki, ekranlashtirilgan oʻralgan juftlik, ekranlashtirilmagan juftlikka nisbatan narxi ancha qimmat boʻladi, ulardan foydalanilganda maxsus ekranlashtirilgan ulovchi moslamalardan (razyom) foydalanish zarur. Shuning uchun ekranlashtirilmagan oʻralgan juftlikka nisbatan ekranlashtirilgan oʻralgan juftlik kam uchraydi. Ekranlashtirilmagan oʻralgan juftlikning asosiy afzalligi kabel uchlariga razyomlarni ulashning osonligi va shuningdek, har qanday shikastlanishlarni taʻmirlashning boshqa turdagi kabelga qaraganda qulayligidir. Qolgan hamma texnik koʻrsatgichlari boshqa turdagi kabellarga nisbatan yomon. Masalan, signalni uzatishda berilgan soʻnish tezligi (kabeldan signal oʻtgan sari uning amplitudasini kamayishi) bu kabellarda koaksial kabel koʻrsatgichiga nisbatan katta. Agarda, kam himoyalanganligini ham hisobga olsak, nima uchun oʻralgan juftlik kabellarining uzunligi kam boʻlishi (100 metr atrofida) tushunarlidir. Hozirgi vaqtda oʻralgan juftliklardan 100 Mbit/s tezlikda axborot uzatish uchun ishlatilmoqda va uzatish tezligini 1000 Mbit/s.ga yetkazish ustida ish olib borilmoqda. Ekranlashtirilmagan oʻralgan juftli kabellaming (UPT) EIA/TIA 568 standartiga koʻra yetti toifasi mavjud:
1-toifadagi kabel — bu oddiy telefon kabeli (oʻralmagan juft sim)
boʻlib, u orqali faqat tovushni uzatish mumkin, axborotni emas. Bu turdagi kabel texnik koʻrsatgichlari katta chekinishlaridan iborat (toʻliq qarshiligi, oʻtkazish yoʻlagi, chorraha yoʻnalishi);
|
| |
Elektron tarjimon - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 211/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Elektron tarjimon – o’ziga yuborilgan matnni bir tildan ikkinchi tilga tarjima qilib beradi.
12.E-mail – Internetning istagan abonenti bilan pochta xabarlarini almashtirish va xabarlarni uzatish servisi.
Faks-servis - tarmoq faks serveridan foydalanib, foydalanuvchiga faksimal aloqa orqali xabarlar jo’natish imkonini beradi.
Fayl–servis – boshqa kompyuterga o’z fayliga kirish imkonini beruvchi kompyuter.
Folders – sayt strukturasini aks ettirish rejimi.
Front Page Express – HTML va Web sahifani yaratish va jihozlash uchun Web sahifa muharriri.
FTP (Filе Transfer Protocol) – foydali uzatuvlar protokoli; kompyuterlararo axborot almashuvining standart usuli.
Gipermediya–foto audio-fayili gipermatn.
Gipertekst–ajratib ko’rsatilgan so’z sistemasi orqali qilaoladigan hujjat.
Gippermatn hujjat –bu boshqa hujjatlarga o’tish uchun aloqa bog’lovchi (murojaat) ni o’zida saqlaydigan hujjat.
Gopher – Internet zaxira va imkoniyatlarni qidirish, ularga bog’lanish va ulardan foydalanish uchun mo’ljallangan interaktiv qobiq foydalanuvchi bilan interfeys menyu sistemasi orqali olib boriladi.
HTML (Hypertext Markyp Languge) – gippermatn hujjatlarini yozish uchun mo’ljallangan til.
HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)–bu internet protokoli hisoblanib, uning yordamida bir formatdagi ikki kompyuter o’zaro bog’lanib, muloqot olib borish imkoniyatiga ega bo’ladi.
Hyperlinks – ichki va tashqi aloqalar strukturasi rejimi.
Internet – dunyodagi turli xil kompyuter tarmoqlari bilan aloqa bog’lab turishni ta’minlovchi texnik vositalar, programma ta’minoti, standart va kelishuvlar yig’indisi.
Internet promouteri - Internet marketingi bilan shugʻullanuvchi, ya’ni axborot mahsulotlari bozorini o‘rganish orqali reklama tadbirlarini tashkil etuvchi, katalog resurslari loyihasi va qidiruv tizimlarida saytlarni qayd qiluvchi reklamalarni to‘g‘ri tarqatuvchi, xizmatlarga vaqtinchalik chegirmalar beruvchi mutaxassis.
|
| |
Internet provayderi - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 212/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)Internet provayderi - Foydalanuvchilarga Internetdan erkin foydalanish xizmatlarini ko‘rsatuvchi kompaniya.
IP (Internet Protocol)- Internet TCP/IP bayonnomalari yig‘masidan iborat tarmoq pog‘onasining bayonnomasi. IP bayonnomada tarmoqdagi har bir kompyuterga toʻrt xonalik IP-manzil (4 bayt) mos qoʻyiladi.
Kliyent–server zaxiralaridan foydalanuvchi kompyuter yoki programma.
LAN (local area NetWork)–geografik bir joydagi lokal tarmoq. Mahalliy (lokal) tarmoq, ya’ni ma’lum bir ofis, bino ichidagi aloqa.
Linked files – sayt asosiy sahifasi bilan bog’langan fayllar miqdori.
MAN (Metropolitan - Area Network) - Katta tezlik bilan aloqa uzatish, katta radiusga (bir necha oʻn kilometr) axborot uzatish imkoniyatiga ega kengaytirilgan tarmoq.
Marshrutizator–(router)–tarmoq paketlarini marshrutlash bilan shug’ullanadigan kompyuter tarmog’i, ya’ni paketlarning tarmoq bo’ylab eng qisqa harakat marshrutlari tanlab beriladi.
Microsoft Front Page –Web-uzelni dasturlashsiz tezda yetkazish va unda professional ravishda tayyorlangan hujjatlarni nashr etish imoniyatini beradigan maxsus vosita hisoblanadi.
MIME (Multipurpose Internet Mail Extension)–grafikani, audio va vidiofayllarni (matndan tashqari) uzatuvchi elektron pochta.
Modified Datea – soni va qaysidir saytning oxirgi o’zgarish vaqtini ko’rsatadi.
Navigation – sayt navigasiyasi rejimi.
Netscape Communication –bu dunyodagi eng ommabop va eng ko’p ishlatiladigan brauzer hisoblanadi.
NNTP (Net News Transfor Protocol)–tarmoq yangiliklarini uzatuvchi protokol.
NOC–Internet tarmoqlari orasida paydo bo’ladigan turli xil muammolarni xal qiluvchi Internet har bir tarmog’ini xususiy ekspluatasion markazi.
|
| |
NSFNET–IP–texnologiyasida tashkil qilingan milliy − ilmiy fondning xususiy tarmog’i.
 
PAP (Password authentication protocol

|
NSFNET–IP–texnologiyasida tashkil qilingan milliy − ilmiy fondning xususiy tarmog’i.
PAP (Password authentication protocol
|
bet | 213/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)NSFNET–IP–texnologiyasida tashkil qilingan milliy − ilmiy fondning xususiy tarmog’i.
PAP (Password authentication protocol)–serverga ulovchi parollar sistemasi.
Pictures – sayt grafik fayllarining miqdori va umumiy hajmi.
POP (Post Office Protocol) – protokol «pochtali ofis». Xost va abonent o’rtasida pochta almashuvi uchun ishlatiladi. Abonent talabi bo’yicha ham almashuv ishlari bajariladi.
Portlar – har xil ilova va qo’shimchalar bilan aloqani qilovchi server dastur raqami (yoki port raqami).
Programma–server – o’z mijozidan buyurtma qabul qiladi, unga ishlov beradi va mijozga kerakli axborotni qaytaradi.
Protokol – ikki va undan ortiq mustaqil qurilma yoki prosessorlar o’rtasida forma va proseduralarga reklama qiluvchi qoida va kelishuvlar yig’indisi.
Reports – sayt to’g’risidagi zaruriy axborotlarni aks ettirish rejimi.
Resurs – foydalanuvchi ixtiyoriga berilish imkoniyati bor bo’lgan sistemaning mantiqiy yoki fizikaviy qismi.
Server – kompyuter–boshqalarga o’z xizmatini tavsiya qiluvchi tarmoq kompyuteri, ya’ni foydalanuvchilarning talablari bilan shug’ullanadi.
Servis markazi – internetga ulangan ko’plab kompyuter sistemalarini quvvatlovchi markaz.
Shlyuz – tarmoqni har xal kompyuter sistemalari bilan bog’lab turuvchi o’zaro harakatdagi tarmoqlararo vosita.
SLIP (Serial Line Internet Protocol) – oddiy modem liniyalarini internetga kirishda ishlatiladigan jaxon darajasidagi protokol.
Slow pages – 30 sekundan ortiq yuklanadigan HTML–fayllar miqdori sust sahifalar.
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol) – xabarlarni jo’natish uchun ishlatiladigan oddiy pochta uzatuv protokoli.
Status satri – foydalanuvchiga dastur tomonidan berilishi lozim bo’lgan barcha xabarlar bu satrda xabar ko’rinishida paydo bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
NSFNET–IP–texnologiyasida tashkil qilingan milliy − ilmiy fondning xususiy tarmog’i.
PAP (Password authentication protocol
|
-toifadagi kabel - Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev

|
Oʻzbekiston respublikasi oliy va oʻrta maxsus ta’lim vazirligi begbo’tayev
|
bet | 16/216 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 7,52 Mb. | | #267965 |
Bog'liq 5ffd2d83d9d2c (1)2-toifadagi kabel — bu oʻralgan juftlikdan iborat kabel boʻlib, axborotni 1MGtsgacha chastota oraligʻida uzatish uchun moʻljallangan. Kabel chorraha yoʻnalishlar darajasiga testlanmaydi. Hozirgi vaqtda juda kam ishlatiladi. EIA/TIA 568 standard 1 va 2-toifadagi kabellami ajratmagan;
3-tolfadagi kabel — bu kabel axborotlarni 16 MGts.gacha chastota oraliqda uzatishga moʻljallangan, oʻralgan juftlikdan tashkil topgan boʻlib, 1 metr uzunlikda ikki sim bir-biriga 9 marotaba oʻralgan, kabel hamma koʻrsatgichlar boʻyicha testlanadi va 100 Om toʻlqin qarshilikka egadir. Mahalliy tarmoqlarga standart tomonidan tavsiya qilingan eng oddiy kabel turi boʻlib, hozirgi vaqtda koʻp tarqalgan. Bu toifa kabellar simpleks metod deb yuritiladi;
4-toifadagi kabel — bu kabel axborotlarni 20 MGts.gacha chastota oraliqda uzatishga moʻljallangan. Kam ishlatiladi, chunki koʻrsatgichlari boʻyicha 3-toifadagi kabel koʻrsatgichlaridan kam farqlanadi. Standart 3-toifadagi kabel oʻmiga 5-toifadagi kabeldan foydalanishni tavsiya etadi. 4-toifadagi kabelni hamma texnik koʻrsatgichi boʻyicha testlash mumkin va 100 Om toʻlqin qarshilikka ega. 1EEE8025 standartli tarmoqda foydalanish uchun yaratilgan kabeldir;
5-toifadagi kabel — bu hozirgi vaqtda eng mukammal kabel boʻlib, 100 MGs chastota oraligʻida axborot uzatishga moʻljallangan. 0ʻralgan juftliklardan tashkil topgan, 1 metr uzunlikda 27 ta oʻramdan kam emas (1 futga 8 ta oʻram). Kabelning hamma koʻrsatgichlari testlanadi va 100 Om toʻlqin qarshilikka ega. Hozirgi zamon yuqori tezlikda ishlovchi tarmoqlarda, yaʻni 100 megabitlik va 1 gigabitlik Ethernet, Post Ethernet va TPFDDT tarmoqlarida foydalanish tavsiya etiladi. 5-toifadagi kabel 3-toifadagi kabelga nisbatan taxminan 30—40
% qimmat. Bu toifadagi kabel optimal variant;
6-toifadagi kabel — bu kabelni kelajagi yaxshi boʻlib, 200 MGs - 500 MGs gacha chastota oraligʻida axborot uzatadi, u va undan yuqori toifadagi kabellardan 10 gigabitli tarmoqlarda ham qoʻllash mumkin;
|
| |
ADABIYOTLAR - Birlashgan Millatlar Tashkilotining

|
Birlashgan Millatlar Tashkilotining
|
bet | 48/133 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 5,97 Mb. | | #137781 |
Bog'liq web education uzADABIYOTLAR
Veselago, VG (1998). Ba'zi bibliografik Internet resurslarini tashkil etish va ulardan foydalanish tajribasi. Hisobotlar IMS-98 konferentsiyasi. S.-Peterburg, dekabr 1998. IMS-98, S.-Peterburg.
Verner, C. (1964). Atamalar ta'rifi. Kattalar ta'limida: Universitet tadqiqotining rivojlanayotgan sohasining konspektlari, tahrirlar. G. Jensen, AA Liveright va W. Hallenback, 27-39. Vashington, DC: Kattalar ta'limi assotsiatsiyasi.
Visser, J., Jain, M., Anzalone, S., Naidoo, G. (1998) Chegarasiz ta'lim1: Ochiq va masofaviy ta'limdan tashqari. 1999 yil 22 martda Butunjahon Internetdan olingan: http://www.unesco.org/education/educprog/ lwf/doc/icde/icde.html.
Vagner, PD, Vagner, TA (1997). Sinfda World Wide Web: Kattalar uchun materialsiz kirish.
Texnologiya o'qituvchisi, 56, 5, 22-25 fevral.
Walsh, J., Reese, B. (1995). Masofaviy ta'limning qamrovi ortib bormoqda. The Journal, jild. 22.
Yang, C., Mur, DM (1996). O'qitish uchun gipermedia tizimlarini loyihalash. Ta'lim texnologiyasi jurnali Tizimlar, 24 (1), 3-30.
Young, JR (1997). O'zining yotoqxonasidan Vanderbilt Junior Internetni tartibga solishga qarshi kuchga aylanadi.
Oliy taÿlim xronikasi, 7, 43, 26 mart, A23-A25.
40
QISM
TA'LIMDA INTERNETDAN FOYDALANISH KO'lami va istiqbollari.
|
| |
Ma’ruzani qisqacha yakunlari

|
Ma’ruzani qisqacha yakunlari
|
bet | 25/64 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 6,57 Mb. | | #110142 |
Bog'liq Ma\'ruza matnlari (5)Ma’ruzani qisqacha yakunlari:
1. Nasadka isitilganda uning har bir elementi isiydi (masalan, g‘isht), bunda u issiqlikni akkumullyatsiyalaydi (+Q). Nasadkaning sovushida akkumullyatsiyalangan issiqlik havoga uzatiladi (—Q). Bu jarayonlarni tezlashtirish uchun elementlar (g‘ishtlar) har ikkala yuzadan simmetrik tarzda isitiladi va sovutiladi. Nasadka orqali harakatlanadigan gaz muhitlari temperaturasining o‘zgarishlari g‘isht yuzasi temperaturasining o‘zgarishi bilan muvofiqlashtiriladi. Bu temperaturalar o‘rtasidagi farq elementga nisbatan tashqi issiqlik almashinish sharoitlari bilan shartlanadi.
2. issiqlikni akkumullyatsiyalash koeffitsienti η bilan baholanadi, ba’zan uni nasadkada elementdan (g‘ishtdan) foydalanish koeffitsienti deb ham ataydilar. η koeffitsient real jarayonda g‘isht tomonidan yutilgan issiqlik miqdorining g‘ishtning ichki issiqlik qarshiligi bo‘lmagan taqdirda akkumullyatsiyalanishi mumkin bo‘lgan issiqlik miqdoriga nisbatini o‘zida taqdim qiladi. Uning qiymati to‘g‘risida ikkita figura maydonlarining nisbati bo‘yicha fikr yuritish mumkin:
η = Fabed /Fagzd
3. Isitish davrida nasadkaning o‘rtacha temperaturasi sovutish davridagi xuddi shunday temperaturadan nasadkaning massa bo‘yicha o‘rtacha temperatura gisterezisi deb ataladigan ∆ qiymatga oshiq bo‘ladi (3.9 rasm): Srednyaya temperatura nasadki v period nagrevaniya bolshe analogichnoy temperaturы v period oxlajdeniya na velichinu Δ, nazыvaemuyu temperaturnыm gisterezisom sredney po masse temperaturы nasadki:
Regeneratorlar va rekuperatorlarning issiqlik hisob-kitobi uslubiyotidagi farq issiqlik uzatish koeffitsientlarini aniqlash usulidan iborat bo‘ladi. Issiqlik uzatish koeffitsientining qiymati nasadkaning balandligi bo‘ylab o‘zgaradi, shu sababli hisob-kitoblarda uning qatlamning yuqorisi va pasti uchun o‘rtacha arifmetik qiymatlaridan foydalaniladi. Regenerator isitiladigan muhitga uzatishi lozim bo‘lgan issiqlik miqdori odatda hisob-kitoblar uchun boshlang‘ich kattalik bo‘lib hisoblanadi, u isitiladigan havoning to‘liq issiqlik sig‘imining uning temperaturasi o‘zgarishiga ko‘paytmasiga teng bo‘ladi, ya’ni Wx∆tx.
Isitish yuzasining maydoni va nasadkaning hajmini aniqlash regeneratorni hisoblashning oxirgi maqsadi bo‘lib hisoblanadi.
|
| |
Davriy ravishda ishlaydigan, bir martalik distillyatsiyalaydigan distillyatsiyalash qurilmalarini hisoblash

|
Davriy ravishda ishlaydigan, bir martalik distillyatsiyalaydigan distillyatsiyalash qurilmalarini hisoblash
|
bet | 55/64 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 6,57 Mb. | | #110142 |
Bog'liq Ma\'ruza matnlari (5)Davriy ravishda ishlaydigan, bir martalik distillyatsiyalaydigan distillyatsiyalash qurilmalarini hisoblash. Aytaylik, kubga joylashtirilgan, yengil qaynaydigan tarkibiy qismning x konsentratsiyasiga ega bo‘lgan W miqdordagi binar aralashmadan yengil qaynaydigan tarkibiy qismning bug‘lardagi y konsentratsiyasiga bo‘lgan cheksiz kichik dW miqdordagi suyuqlik olingan bo‘lsin. Bunda yengil qaynaydigan tarkibiy qismning suyuqlikdagi ulushi x dan x – dx gacha, suyuqlik miqdori esa — W dan W—dW gacha o‘zgaradi. Apparatda (x—dx)(W—dW), kg, tarkibiy qism qoladi va ydW, kg, tarkibiy qism apparatdan bug‘lar ko‘rinishida chiqib ketadi. Cheksiz kichik vaqt oralig‘i uchun moddiy balans tenglamasi quyidagi ko‘rinishga ega bo‘ladi.
xW = (x-dx) (W-dW) + ydW
yoki
xW = xW – Wdx+dWdx – xdW+ydW. (5-9)
dWdx ni ikkinchi tartibli cheksiz kichik kattalik sifatida hisobga olmasdan, quyidagini olamiz:
(5-10)
Bu tenglamani W1 dan (suyuqlikning boshlang‘ich miqdori) W2 gacha (suyuqlikning oxirgi miqdori) va mos ravishda x1 dan (yengil qaynaydigan tarkibiy qismning boshlang‘ich konsentratsiyasi) x2 gacha (uning oxirgi konsentratsiyasi) oraliqlarda integrallash bilan quyidagini olamiz:
(5-11)
y kattalik x ning funksiyasi bo‘lib hisoblanishi sababli, bunda x va u o‘rtasidagi bog‘lanish grafik bilan beriladi, dx/(y—x) ifodani x va y o‘rtasidagi bog‘liqlikni ifodalaydigan muvozanat egri chizig‘i yordamida grafik tarzda integrallash mumkin. Integrallash uslubi 5-3 misolda keltirilgan.
5-3 misol. Boshlang‘ich momentda 43,2 mol-foyiz oltingugurt-uglerod va 56,8 mol-foyiz uglerod to‘rt xloridni o‘z ichiga olgan aralashmani, agar kubdagi qoldiqda oltingugurt-uglerod miqdori 14,7 mol-foyiz bo‘lishi lozim bo‘lsa, oddiy distillyatsiyalashda distillyatning tarkibi hisoblansin.
|
| |
Бухгалтерия - download

Qidiruv: Бухгалтерия
325 бухгалтерия миллий стандартлари ва молиявий
Kalit so„zlar: Moliyaviy hisobotlarning xalqaro standartlari, Buxgalteriya hisobining
0,87 Mb.
3
o'qib
Актуар молия ва бухгалтерия ҳисоби илмий журнали 2024, 4(01), 142-147. 142 Актуар
In this article, the current state of accounting in trading enterprises, as well
471,5 Kb.
7
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
-MA’RUZA Issiqlik trubalarining kapillyar strukturalari

|
-MA’RUZA Issiqlik trubalarining kapillyar strukturalari
|
bet | 30/64 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 6,57 Mb. | | #110142 |
Bog'liq Ma\'ruza matnlari (5)15-MA’RUZA Issiqlik trubalarining kapillyar strukturalari.
I. Issiqlik trubalarining kapillyar strukturalari.
2. Termosifonlar..
Issiqlik trubalarining kapillyar strukturalari
Issiqlik trubasining korpusi va piligi uchun materiallarni tanlashda ularni issiqlik eltuvchi bilan birgalikda qo‘llash imkoniyati asosiy omil (faktor) bo‘lib hisoblanadi (2.10 jadval). Bu shu bilan bog‘lanadiki, kimyoviy reaksiyalar yoki issiqlik eltuvchining parchalanishi, korpus va pilikning korroziyasi va eroziyasi natijasida issiqlik trubasining issiqlik uzatish xususiyati yomonlashishi mumkin. Bunga misol qilib qilib suv-aluminiy issiqlik trubasida gazsimon vodorodning ajralishi bilan suvning gidrolizlanishini ko‘rsatish mumkin. To‘plangan tajribalar, issiqlik eltuvchilar, issiqlik trubasining korpusi va piligi uchun materiallarni tanlash uchun bir qator tavsiyalar berish imkonini beradi.
2.10 jadval. Issiqlik trubalarida materiallar va issiqlik eltuvchilarni birgalikda qo‘llash imkoniyati.
Issiqlik eltuvchilar
|
Metallar
|
Al
|
Cu
|
Fe
|
Ni
|
Ti
|
Azot
Metan
Ammiak
Metanol
Suv
Kaliy
Natriy
|
Ha
Ha
Ha
Yo‘q
Yo‘q
-
-
|
Ha
Ha
-
Ha
Ha
-
-
|
Ha
-
Ha
Ha
Yo‘q
-
-
|
Ha
-
Ha
Ha
Ha
Ha
Ha
|
-
-
-
-
Ha
Yo‘q
Yo‘q
|
Issiqlik trubalarining issiqlik o‘tkazish qobiliyatiga piliklarning xususiyatlari sezilarli ta’sir ko‘rsatadi. Piliklar yuqori K singdiruvchanlik koeffitsientiga, g‘ovaklarning kichik R´ radiusiga va skeletning yetarlicha issiqlik o‘tkazuvchanligiga va suyuq issiqlik eltuvchi bilan yetarlicha namlanishga ega bo‘lishi lozim. Piliklarni tanlashga ko‘p sonli omillar ta’sir ko‘rsatishi sababli pilikni, uning konstruksiyasini tanlash uchun umumiy tavsiyalar berishning iloji yo‘q, buning ustiga singdiruvchanlik koeffitsienti K ning yuqori qiymatlarga, g‘ovaklik radiusi R´ ning kichik qiymatlarga ega bo‘lishi lozimligi talablari bir-biriga ziddir.
Piliklarning ko‘proq keng tarqalgan konstruksiyalari 2.33 rasmda keltirilgan.
Rasm keltiriladi
2.33-rasm. Issiqlik trubalarida piliklar strukturalarining tiplari.
1 – to‘shamalar; 2 – g‘ovak organik moddalar; 3 – ko‘p qatlamli metall to‘rlar; 4 – metall voyloklar; 5 – yopiq kapillyarlar; 6 – kapillyarli qo‘yilmalar; 7 – rezbali ariqchalar (kanavkalar); 8 – to‘rli-kanavkali strukturalar; 9 – bo‘ylama kanavkalar.
Trubani issiqlik eltuvchi bilan to‘ldirishdan oldin trubaning materiali, shuningdek issiqlik eltuvchining o‘zi ham degazatsiyalanishi (gazlardan tozalanishi) lozim. Degazatsiyalash yuqori temperaturali (4000S dan ortiq) issiqlik trubalari uchun ayniqsa muhimdir, chunki temperatura ortishi bilan gazlarning ajralib chiqish intensivligi ham ortadi. Shu sababli issiqlik trubalarining uzoq muddat ishlashi uchun oldindan vakuumlash va payvand choklarning sifatli bo‘lishiga nisbatan ayniqsa qattiq talablar qo‘yiladi.
|
| |
ÿ Sarlavha va URL - Birlashgan Millatlar Tashkilotining

ÿ Sarlavha va URL
Til
Mamlakat
Qisqacha tavsif (asl tilda va ingliz tilida)
ning darajalari
ta'lim
(quyidagi
YUNESKO
tasnifi)
Maqsad
foydalanuvchilar guruhlari
Ciencia, Cultura y Educación sobre Internet 2
http://encuentro-internet2.reuna.cl/
ispancha
Qalampir
1-xalqaro uchrashuvning ijobiy tajribasidan so'ng
2001 yil aprel oyida bo'lib o'tgan "Internet orqali fan, madaniyat va ta'lim2"
Valparaisoda (Chili, Beshinchi hudud) 2-uchrashuv ko'rib chiqilmoqda Chili va Lotin Amerikasi uchun juda qimmatli. 10 dan 12 aprelgacha 2001 yil, milliy universitet va ilmiy jamoalar oldi
yangi texnologiyalarning rivojlanish bosqichi bilan tanishdilar va Internet2 tarmog'ining ba'zi ilovalarini topdi.
5,6
Administratorlar,
o'qituvchilar
CollegeNET
http://www.collegenet.com/
Ingliz
AQSH
Qidiruv tizimi toraytirilgan ideal kollejni tezda topishga yordam beradi mintaqa, kollej sporti, mutaxassislik, o'qish va boshqalar bo'yicha mezonlar, 1500 dan ortiq moslashtirilgan Internetga kirish ilovalari qurilgan kollej va universitet dasturlari uchun.
3,4
Talabalar,
o'qituvchilar,
ma'murlar
CollegeView
www.collegeview.com
Ingliz
AQSH
Sayt bakalavrlar va bitiruvchilar uchun mo'ljallangan kasb tanlash yoki ish qidirish, butunlikni ta'minlaydi
mavzu bo'yicha ma'lumotlar qatori, shu jumladan moliyaviy yordam va
stipendiya.
3-6
Talabalar, ma'murlar
Umumiy asos: Madaniyatlararo o'zini o'zi boshqaradigan o'quvchilar uchun Internet qo'llanmasi
http://lone-eagles.com/guide.htm
Ingliz
AQSH
Ushbu qo'llanma maxsus sozlanishi sifatida foydalanish uchun mo'ljallangan fuqarolar uchun resurs. U o'z-o'zini kuchaytirishning to'rtta darajasini taqdim etadi: O'z-o'zini boshqaradigan o'quvchiga aylanish; Global miqyosda o'z-o'zini nashr qilish; O'quv jamoalarini qurish; Global fuqarolik va ma'rifatli
Kutishlar.
3-6
Talabalar,
o'qituvchilar
Jamiyat ta'lim tarmog'i
http://www.cln.org/
Ingliz
Kanada CLN K-12 o'qituvchilariga texnologiyani integratsiyalashda yordam berish uchun mo'ljallangan
ularning sinf xonalari. CLN-da 265 dan ortiq menyu sahifalari mavjud WWW ta'lim saytlarida bepul manbalarga 5800 ta izohli havolalar - hammasi intuitiv tuzilma doirasida tashkil etilgan. 1996 yil sentyabrdan
165 turli mamlakatlardan tashrif buyuruvchilar 16 milliondan ortiq tashrif buyurishdi
CLN veb-saytida.
0-3
O'qituvchilar
Machine Translated by Google
|
ÿ


  
BECTA
 


Sarlavha va URL

ÿ
BECTA
Sarlavha va URL
Til
Ingliz
Mamlakat
Birlashgan
Shohlik
Qisqacha tavsif (asl tilda va ingliz tilida)
Ta'limda AKTdan foydalanish bo'yicha hukumat boshchiligidagi agentlik BECTA (Britaniya ta'lim kommunikatsiyalari va texnologiyasi
agentlik) axborot va kommunikatsiyalarni baholashga intiladi
texnologiyalar (AKT) amaliyoti; AKTning mavjud ilovalarini qo'llab-quvvatlaydi; rivojlanayotgan texnologiyalar va bog'liq pedagogikani o'rganadi.
ning darajalari
ta'lim
(quyidagi YUNESKO
tasnifi)
2-6
Maqsad
foydalanuvchilar guruhlari
O'qituvchilar,
ma'murlar
Virtual kampuslarni taqqoslash
http://www.benvic.odl.org/index.html
Ingliz
Ispaniya
Virtual shaharchalar loyihalarini taqqoslash tashkiloti tomonidan muvofiqlashtiriladi
Kataloniyadagi ochiq universitet. Benvic taklif qilishga qaratilgan
virtual ta'lim platformalarini baholash uchun qaror qabul qiluvchilar tizimlari. The
BENVIC loyihasi bo'lishi mumkin bo'lgan baholash tizimini ishlab chiqmoqda
ariza berishni istagan boshqa ko'plab muassasalar tomonidan ma'lumotnoma sifatida ishlatiladi
virtual ta'lim tizimi va sifatli muhitga ega bo'lish.
5,6
Administratorlar
Berkeley Digital Library SunSITE
http://sunsite.berkeley.edu/Teaching/
Ingliz
AQSH
O'qitish bo'yicha Internet manbalariga havolalar to'plami va ta'lim (materiallar, rasmlar, o'quv resurslari).
2-4
O'qituvchilar,
talabalar
Ikki tilli ta'lim manbalari Internet
www.edb.utexas.edu/coe/depts/ci/bilingue/ resurslar.html
Ingliz
AQSH
AQShning ikki tilli ta'lim resurslariga havolalar to'plami Internet (ingliz/ispan): davlat serverlari; jurnallar, dayjestlar
va tadqiqot resurslari; Matematika va fan manbalari; maktablar va
loyihalar onlayn. Texas universiteti sayti.
1-6
Administratorlar, o'qituvchilar, talabalar
Blue Web'n Learning Sites Library
http://www.kn.pacbell.com/wired/bluewebn/
Ingliz
AQSH
Mavzu bo'yicha toifalarga ajratilgan 1200 dan ortiq Internet-saytlardan iborat onlayn kutubxona,
sinf darajasi va formati (darslar, tadbirlar, loyihalar, resurslar,
ma'lumotnomalar va vositalar). Blue Web'n eng ko'p kataloglashga harakat qiladi
foydali saytlar - ayniqsa o'quvchilarga qaratilgan onlayn faoliyat.
1-6
O'qituvchilar,
talabalar
Maktab veb-saytini yaratish
http://www.wigglebits.com/
Ingliz
AQSH
Yangi boshlanuvchilar uchun mo'ljallangan maktab veb-saytini yaratish bo'yicha qo'llanma. Bu
qamrab oladi: Katta rasm - nashr qilish kuchi, asosiy HTML, foydalanish veb muharriri, qidiruv tizimini joylashtirish, standartlar, tarmoqli kengligi,
animatsiya va boshqalar; Tafsilotlar - oddiy, bosqichma-bosqich ko'rsatmalar
ergashmoq.
2-6
O'qituvchilar,
talabalar
Dunyo bo'ylab band o'qituvchilar uchun qo'llanma
Veb
http://www.glavac.com/
Ingliz
AQSH
Band o'qituvchilar uchun World Wide Web uchun qo'llanma o'qituvchilarni oladi uning tarixi haqida o'qimay Internetdan foydalanish, qanchalik tez
o'sish yoki kelajak uchun tendentsiyalar. Kitob qanday band ekanligini ta'kidlaydi
o'qituvchi hozir darsda foydalanishi mumkin.
0-6
O'qituvchilar
Machine Translated by Google
|
Mavzu bo’yicha savollar - «oziq-ovqat mahsulotlari texnologiyasi» kafedrasi 5321000-«Oziq-ovqat texnologiyasi» bakalavr...

|
«oziq-ovqat mahsulotlari texnologiyasi» kafedrasi 5321000-«Oziq-ovqat texnologiyasi» bakalavr ta’lim yо‘nalishi uchun
|
bet | 54/107 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,58 Mb. | | #125754 |
Bog'liq portal.guldu.uz-ma`ruzalar kursiMavzu bo’yicha savollar
Oziq-ovqat xavfsizligini baholash qanday tamoyillarga asoslanadi?
Oziq-ovqat xavfsizligini baholash qanday darajalarda aniqlanadi?
Oziq-ovqat xavfsizligini baholash ko’rsatkichlari va koeffisiyentlarini tavsiflang.
5-MAVZU. OZIQ-OVQAT XOM ASHYOSI VA MAHSULOTNING RADIATSION XAVFSIZLIK ASOSLARI.
Reja
Radiоaktiv yuklamalar sharоitida yashоvchi ahоli оvqatlanishini tashkillashtirish va hоlatining gigienik nazоrati.
Radiоnuklidlarning оziq-оvqat xоm ashyosining asоsiy guruhlaridagi kоnsentrasiyasi va taqsimlanishi.
Radiоaktiv yuklama sharоitida ahоli оvqatlanishi tashkillashtirish.
Radiоaktiv nurlanishning insоnga ta’siri havоdagi va yer sathidagi radiоnuklidlar, kоntaktli teri qоplamasi va kiyim-kechaklar iflоslanishi natijasidagi va ichki – nafas оlingan havо va iflоslangan оziq-оvqatlar va suv bilan birga оrganizmga tushadigan (inkоrpоrasiya qilinadigan, ya’ni qo’shilib, bir bo’lib ketadigan) radiоnuklidlar hisоbiga tashqi γ-, β-nurlanishlarni qamrab оladi.
Halоkat yuz bergan vaziyatlarda reaktоrlar va radiоaktiv chiqindilar оmbоrlaridagi radiоnuklidlarning salmоqli miqdоrdagi chiqib ketishi yuz beradi. Reaktоrlar buzilishi va faоl hududning eritishiga оlib keladigan haоlоkatlar ayniqsa alоhida xavf hоsil qilib, bunda yadrо bo’linishining nafaqat gazsimоn va uchuvchi mahsulоtlari, balki salmоqli miqdоrdagi uchmaydigan radiоnuklidlari ham tashqi muhitga tushishi mumkin. Chernоbil AESdagi halоkat natijasida ham xuddi shunaqangi manzara hоsil bo’lgandi. Buzilgan reaktоrning faоl hududidagi radiоnuklidlarning tashlanmalari vaqt bo’ylab cho’zilgan jarayondan ibоrat bo’lgan. Shamоl yo’nalishi o’zgarishi оqibatida radiоaktivlikning keng tarqalishi hоsil bo’lgan. Radiоaktiv bulut o’tgan paytda yomg’ir yoqqan jоylarda iflоslanish darajasi оshgan “dоg’lar” paydо bo’lgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«oziq-ovqat mahsulotlari texnologiyasi» kafedrasi 5321000-«Oziq-ovqat texnologiyasi» bakalavr ta’lim yо‘nalishi uchun
|
-rasm.3Ds Max dasturi oynasi

|
-rasm.3Ds Max dasturi oynasi
|
bet | 4/19 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #262180 |
Bog'liq Kirish. 3D studio max dasturi haqida umumiy tushunchalar1-rasm.3Ds Max dasturi oynasi.
Dastlab, ishni 3Ds Max dasturini atroflicha o’rganib chiqishdan boshlasak, avval dastur yordamida ob’yekt ko’rinishda asosiy maqbul ishlarni amalga oshirish: sodda primitivlarini tuzish, ob’yektlarni belgilash, ularning bir-biriga o’zaro tekislash, proyeksiya oynasidagi aks etish holati va joylashishi, ularni o’zgarti-rish, ma’lum masshtabga keltirish, o’zgartirish va aylantirish mumkin. Bu oddiy amallar 3Ds Max dasturining keyingi asosiy faoliyatiga xizmat qiladi.
Haqiqiy hayotda juda ko’p ob’yektlar o’zida oddiy uch o’lchovli qo’llanmalar amallarini o’zida aks ettirgan. Masalan, stol parallelpipeddan tashkil topgan, stol lampasi esa – silindr va yarim shakldan, avtomobil balloni esa – boshqa yuqoridagilarga o’xshamagan shakllardan tashkil topgan. Katta va kichik darajadagi barcha ko’rgazmalarda amalda uch o’lchovli virtual joylashuv shartlari qo’llanilib kelinmoqda. 3 Ds Max dasturi standart ob’yektlari o’zida “qurilish materiallar”ini tashkil etgani uchun ular yordamida turli ko’rinishlar tashkil etishga ko’maklashadi.
2-rasm.
3D MAX dasturida ob’ektlar tushunchalari
Geometrik ob’ektlar. Geometrik ob’ektlarni ko’rishda juda kuchli va keng tarqalgan 3D paket Discreet kompaniyasi 3D Studio Max dasturini tanlab uning misolida ob’ektlarning asosiy turlari va modellashtirish texnologiyasini ko’rib o’tamiz. Bu dastur yordamida geometrik ob’ektlarning quyidagi turlari qurilishi mumkin.
Splayn chiziqlar (Spline Curves) - boshqa sirt yoki shakllarni ko’rishda ishlatiladigan va shu tartibda qurilgan (Beze yoki Nurbs) chiziqlar. Ularni harakat troyektoriyalarini ifodalash uchun ham ishlatish mumkin.
3-rasm. Chiziq,muloqot chiziqlari.
Masalan, Beze chiziqlari uchun, xususiy holda, boshlang’ich shakl va chiziqlar to’plami aniqlangan bo’lib (masalan, tekst, aylana, ellips) ular keyinchalik aniq shakllar ko’rishda ishlatilishi mumkin.
Poligonal ob’ektlar (polugonal objects) - bular o’zgarib turuvchi parametrlar bilan ifodalanuvchi (masalan uzunlik, radius) poligonal boshlang’ich shakllar (polygonal primitives) yoki polugonal turlardir (polugonal meshes). Poligonal turlar juft-jufti bilan uchlarni tutashtiruvchi qirralar sifatida aniqlanadi. Boshlang’ich shakllar (primitiv) ni ishlatish dizaynerga (dasturga ham) d ob’ekt shaklini o’zgartirishni ancha osonlashtiradi. Shunda 3D - boshlang’ich (primitiv) shakllarni (masalan sfera yoki silindr) namoyish etishda, ularning shakli qirralar yordamida berilgan aniqlikda almashtiriladi. Poligonal d ob’ekt sirti tekis yoqlardan iborat bo’lgani uchun, ularga namoyish silliqligini berishda turli silliqlash algoritmlari foydalaniladi. Bu texnologiya asosan 3D o’yinlarni va virtual borliqni yaratishda keng qo’llanadi.
|
| |
Main menu (Bosh menyu) - Kirish. 3D studio max dasturi haqida umumiy tushunchalar

|
Kirish. 3D studio max dasturi haqida umumiy tushunchalar
|
bet | 3/19 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #262180 |
Bog'liq Kirish. 3D studio max dasturi haqida umumiy tushunchalarMain menu (Bosh menyu). Dastur ekranining yuqori qismda joylashgan va bu menyu 3 Ds Max dasturiga asosiy buyruqlar bilan murojaat qilishni ta’minlaydi. Barcha buyruqlar menyusi toifalar bo’yicha birlashtirilgan. Dastur ishga tushirilganidan so’ng 3Ds Max grafik redaktorning ishchi oynasi ochiladi. Bosh menu quyidagi meny bandlaridan iboratdir File (Файл), Edit (Правка)-tahrirlash, Tools (Сервиc), Group,Views, Great (Создать)-yaratish, Modifiers, Animation, GrafEditor, Rendering (Визуализация)-vizuallash, Customize, MAXScript, Help(Помощь)-yordam.
Main Toolbar (Qurilmalar bosh paneli).Odatda u bosh menyu ostida joylashadi, ammo “suzuvchi” panel ko’rinishida aks ettirilishi yoki ekranning boshqa joyida joylashishi ham mumkin. Toifalar bo’yicha ajratilgan, to’plam bilan birga qurilmalar tarkibida joylashgan yoki yakka bo’lishi mumkin. Dastur amallari va qo’llanuvchi buyruqlar tezkor murojaatlar tugmachasidan tashkil topadi.
Viewports (proyeksiya ekrani) ekranning markazida joylashgan va uning katta qismini egallaydi. To’rtta ajratilgan ko’rinishda devor proyeksiyasi - yuqori Tor (yuqori), yonbosh Left (chap), to’g’risidan yo’naltirilgan Front ( ro’parasidan) va kelajakda rivojlanishni ko’zda tutadigan Perspective (istiqbolli).
Command Panel (buyruqlar paneli). Odatda ekran proyeksiyasining o’ng tomonida joylashgan. Bu panel oltita to’plamdan tashkil topgan va devor ob’yektlarini modefikasiyalash va tashkil etish bo’yicha amallarning bajarilishini ta’minlaydi. Har bir to’plam ob’yektlarni sozlovchi sivatkadan tashkil topgan.
Lover Interface Bar (Interfeysning quyi qatori) Dastur oynasining quyi qismida joylashgan. Turli maydon va tugmachalardan tashkil topgan, uning tarkibiga maydonning aks etish holati va ma’lumotnoma (spravochnik) kiradi, shu bilan birga animasiyalarni qayta tiklash va boshqaruv oynasi proyeksiyasi uchun tugmalar to’plami ham mavjud.
|
| |
-rasm. Yoritishni tashkil etish

|
-rasm. Yoritishni tashkil etish
|
bet | 6/19 | Sana | 10.06.2024 | Hajmi | 1,26 Mb. | | #262180 |
Bog'liq Kirish. 3D studio max dasturi haqida umumiy tushunchalar7-rasm. Qismlar tizimi.
Kameralar (cameras) - kadr tekisligida ob’ekt aksini to’liq nazorat qilish imkonini beradi. Uning eng asosiy tavsifi, ko’rish maydonini aniqlovchi kamera ob’ektivining foks masofasidir. Bu ikki parametr o’zaro bog’liq va mos ravishda gradus va millimetrlarda o’lchanadi. Yana bir muhim tavsif bu qirqim tekisligidir.
U sahna qismining ko’rinish masofasini aniqlaydi.
Fazoni bukuvchilar (space warps) ob’ektlarga tashqi kuchlar ta’sirini ifodalaydi, bu - ma’lum ob’ektlarga ta’sir ko’rsatuvchi kuchlar maydoni deformasiyasi, yoki ob’ekt bo’laklarini sochib yuboruvchi zarbdor to’lqinlarni keltirish mumkin.
9-rasm. Tana a’zolariga ajratildi.
Materiallar sirtning namoyishi xususiyatlarini, ya’ni sirtning sahna yoritilganligi bilan munosabatini aniqlaydi.
Sirtlarning quyidagi xususiyatlari materiallarning yorug’lik bilan munosabatini aniqlaydi:
rang (color);
shaffoflik (transparency);
silliqlik (shiness)
nurning sinish koeffisenti (refractive index) .
Rang va shaffoflik nur sochilishni aniqlaydi. Sinish koeffisenti va silliqlik yordaraida sirtdan shu’lalar va nurli oynaviy qaynatish aniqlanadi.
Material rangini tanlashda quyidagilarni hisobga olish kerak:
Materialni aniq rangini aniqlash.
Rangning to’qliq darajasi.
Rangning yorug’lik darajasi.
Namoyish paytida fotorealistik sifatni olish uchun material xususiyatlarini juda aniq berish kerak. Shu maqsadda grafik dasturlarda turli fikr xususiyatli materiallar andoza (shablon) lari ishlatiladi. Andozalardan foydalanish dizayner ishini keskin osonlashtiradi. Sirt yuzasiga har xil bezaklarni (uzor) tushirish uchun dasturlarda teksturali xaritalar (dekorativ bezak — maps) ishlatiladi. (Masalan devorga terilgan g’isht, timsoh terisidan tayyorlangan buyum) . Oldindan tayyorlangan teksturalar har xil turdagi fayllarda (HMP, TIF, JPG, EPS,..) saqlanishi yoki ularni tez qurish qoidalari ko’rinishida saqlanishi mumkin.
|
| |
Kislotalilik darajasini aniqlash uslublari

|
Kislotalilik darajasini aniqlash uslublari
|
bet | 47/107 | Sana | 21.12.2023 | Hajmi | 1,58 Mb. | | #125754 |
Bog'liq portal.guldu.uz-ma`ruzalar kursiKislotalilik darajasini aniqlash uslublari
Kislotalilik -bu suvli eritmadagi gidroniy ionining miqdori (H3O +) pH bu kontsentratsiyani qanday o'lchaganimiz o'lchovidir.
Bir litri mollarda o'lchanadigan gidroksoniy ionining kontsentratsiyasi taxminan 16 kattalik buyurtmasi bo'yicha o'zgarishi mumkin. Kislotaligi haqida gapirganda eksponentlarni yozishni davom ettirish juda qiyin, shuning uchun pH shkalasi gidroksidi ion kontsentratsiyasi darajasi sifatida aniqlandi
Meva va sabzavotlarda erkin holdagi kislotalar bilan birgalikda ularni taxir tuzlari ham mavjud bo’ladi. Bunday kislotalarga olma va limon kislotalarini misol qilish mumkin. Odatda sabzavot kislotalarining umumiy kislotaligiga 0,7% olma kislotasiga, hisoblanganda, baliq konservalarining tomat qaylasi- 0,5% dan ortiq emas, marinad qiyomlar- 2% dan oshmasligi kerak. Mevalar sharbatining kislotaliligi quyidagidan kam bo’lmasligi kerak: uzumniki-0,2%, olmaniki-0,3%, mandarin-0,5%, olvali-0,8%.
Umumiy kislotalilik deb mahsulotni ishqor bilan titrlangan hamma taxirli (kislotali) qismiga aytiladi. Shuning uchun mahsulot ta’midagi taxirlik uning tarkibidagi kislotalar va ular tuzlarining gidrolizlanishi mahsulotlari tufayli yuzaga keladi. Neytron eritmalar uchun pH-7, taxir, eritmalarida vodorod ionining konsentrasiyasi ortib boradi, ya’ni pH-7, shuningdek ishqorli muhitta esa gidroqsil ionlarining miqdori ortadi, ya’ni pH-7. Mahsulot va konservalarining pH ko’rsatkichi turli xil, ya’ni olma – 2,50-4,114, sabzi-6,77; bodring-6,94; pomidor-4,85; karam-6,32; tomat pastasi-3,5; kompot-4,5.
Hisoblash quyidagi formula asosida olib boriladi:
X=100VCM/(1000m)
Bu yerda: x - % hisobidan ko’p bo’lgan titrlangan kislotalik;
V1- titrlash uchun ketgan natriy gidroksid hajmi, sm3
C - natriy gidrooksidining molyar konsentrasiyasi, mol/dm3
m – namuna og’irligi, g
M – ko’p bo’lgan kislotani molyar massasi, g/mol
Ikki parallel o’tkazilgan tajribalarini natijalarining o’rtacha arifmetik qiymati xatosi 5% dan oshmaganda so’ngi natija sifatida qabul qilinadi.
Vizual uslub: uslubni mohiyati shundan iboratki, tekshirilayotgan eritma natriy gidroksid eritmasi indikator fenolftalein ishtirokida titrlanadi. Konussimon kolbaga pipetka yordamida 25 dan 30sm3 gacha filtratni olinadi. Filtratni shunday miqdori olinadiki, titrlash uchun 10-20sm3 gacha natriy gidroksid eritmasi sarflansin. Kolbadagi filtratga 3 tomchi fenolftalein eritmasi qo’shib, natriy gidrooksid bilan birday chayqatib to’rgan holda 30 s davomida yo’qolmaydigan binafsharang olguncha titrlanadi. Olingan natijalar jadvalga yoziladi.
|
| |