nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kurs yakunida tinglovchilarning bilim

|
Kurs yakunida tinglovchilarning bilimBog'liq 3-ILOVAKurs yakunida tinglovchilarning bilim,
koʻnikma, malaka va
kompetensiyalariga qoʻyiladigan talablar:
ushbu talablar umumiy oʻrta taʼlim
tashkiloti pedagog-psixologining kasb standarti asosida, tegishli yoʻnalish boʻyicha
umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti psixolog kadrlarining malakasini oshirish mazmuni,
sifati va ularning tayyorgarligi hamda kompetentligiga qoʻyiladigan malaka
talablari bilan belgilanadi.
Kurs hajmi
Uzluksiz kasbiy rivojlantirish kursining hajmi
144 soatni
tashkil etadi.
Mazkur soatlar har bir tabaqa uchun
3 yillik
muddat kesimida quyidagicha
taqsimlanadi.
I tabaqa taʼlim dasturi
– kasbiy mahorati va bilim koʻrsatkichlari yuqori
psixolog kadrlar uchun 3 yil davomida 108 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish va 36 soat mustaqil taʼlim shaklida tashkil etiladi. Jumladan:
birinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish;
ikkinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish;
uchinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish.
II tabaqa taʼlim dasturi – kasbiy mahorati va bilim koʻrsatkichlari yaxshi
boʻlgan psixolog kadrlar uchun 72 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan holda,
36 soat ishlab chiqarishdan ajralgan holda malaka oshirish hamda 36 soat mustaqil
taʼlim shaklida tashkil etiladi. Jumladan:
birinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish;
ikkinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralgan
holda malaka oshirish;
uchinchi yil
– 12 soat mustaqil taʼlim, 36 soat ishlab chiqarishdan ajralmagan
holda malaka oshirish.
|
| |
Identifikator - Dasturlash asoslari

|
Dasturlash asoslari
|
bet | 15/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 88,92 Kb. | | #158115 |
Bog'liq C da massivlar bilan ishlash-fayllar.orgIdentifikator. tomonidan dastur elementlari (funksiya, o'zgaruvchilar, o'zgarmaslar …) uchun ixtiyoriy tanlangan nom. Identifikator tanlaganda quyidagilarga ahamiyat berish kerak:
Identifikator lotin harflaridan boshlanishi shart;
Ikkinchi simvoldan boshlab raqamlardan foydalanish mumkin;
C++ da katta kichik harflar farq qiladi. Ya'ni quyidagilarning har biri alohida
identifikator hisoblanadi: KATTA, katta, KaTTa, kAttA, Katta, KattA, ...
Probel C++ da so'zlarni ajratish uchun ishlatilad i. Shuning uchun identifikatorda probeldan foydalanib bo'lmaydi;
Xizmatchi (int, float, for, while kabi) so'zlardan identifikator sifatida
foydalanib bo'lmaydi; Dasturchi
C++ tilining kalit so'zlariga quyidagilar kiradi:
asm, auto, break, case, catch, char, class, const, continue, default, delete, do, double,else, enum, explicit, extern, float, for, friend, goto, if, inline, int, long, mutable, new, operator, private, protected, public, register, return, short, signed, sizeof, static, struct, swith, template, this, throw, try, typedef, typename, union, unsigned, virtual, void, volatile, while.
Protsessor registrlarini belgilash uchun quyidagi so'zlar ishlariladi:
_AH, _AL, _AX, _EAX, _BH, _BL, _BX, _EBX, _CL, _CH, _CX, _ECX, _DH,
_DL, _DX, _EDX, _CS, _ESP, _EBP, _FS, _GS, _DI, _EDI, _SI, _ESI, _BP, _SP,_DS, _ES, _SS, _FLAGS.
Eslatma. Identifikator tanlashda birinchi belgi sifatida "_" belgisidan foydalanmaslik tavsiya etiladi.
C++ da dastur funksiya yoki funksiyalardan tashkil topadi. Agar dastur bir nechta funksiyadan iborat bo'lsa, bir funksiyaning nomi main bo'lishi shart. Dastur aynan main funksiyasining birinchi operatoridan boshlabbajariladi. Funksiyaning aniqlashishi quyidagicha bo'ladi:
qaytariluvchi_qiymat_toifas i funksiya_nomi ( [parametrlar] )
{funksiya tanasini tashkil qiluvchi operatorlar}
Qoida bo'yicha funksiya qandaydir bir qiymatni hisoblash uchun ishlatiladi. Shuning uchun funksiya nomi oldidan, funksiya qaytaradigan qiymat toifasi yoziladi. Agar funksiya hech qanday qiymat qaytarmaydigan bo'lsa, void toifasi yoziladi. Agar funksiya qaytaradigan qiymat toifasi yozilmagan bo'lsa, int ( utun ) toifali qiymat qaytariladi deb qabul qilinadi.
Xulosa:
Identifikator - o'zgaruvchiga, doimiyga, funktsiyaga, mahalliy tipga yoki foydalanuvchi tomonidan belgilangan boshqa elementga berilgan nom. Identifikatorlar bir yoki bir nechta belgilardan iborat bo'lishi mumkin. O'zgaruvchilar nomlari harf yoki pastki chiziq bilan boshlanishi kerak.
C++ da kalit so'zlarni identifikator sifatida ishlatib bo'lmaydi .
C++ kompilyatori literalning turini uning qiymatidan mustaqil ravishda aniqlashga harakat qiladi .
|
| |
KIRISH - Maktabgacha va maktab ta’limi vazirining 2023-yil 15-dekabrdagi

4
zamonaviy bilim va innovatsiyalar, ilgʻor xorijiy tajribalardan samarali foydalanish
hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini taʼlim-tarbiya jarayoniga keng
tatbiq etish darajasini oshirish hisobiga ularning uzluksiz kasbiy rivojlanishini
nazarda tutadi.
Umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti psixologlarining uzluksiz kasbiy rivojlantirish
kursi namunaviy oʻquv dasturi, umumiy oʻrta taʼlim tashkiloti psixologlari kasbiy
standartida belgilangan kompetensiyalar va diagnostik test natijalari asosida IV
tabaqada shakllantirilgan tayanch oʻquv rejasining 4 ta blok tarkibidagi quyidagi
12 ta oʻquv moduli mazmunini oʻz ichiga oladi:
Axborotga bo‘lgan ehtiyoj - Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik...

|
Shahrisabz davlat pedagogika instituti matematika va informatika kafedrasi media savodxonlik va axborot madaniyati
|
bet | 6/73 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 37,34 Mb. | | #248646 |
Bog'liq Media savodxonlik umk 04 09 2023 06Axborotga bo‘lgan ehtiyoj – aynan ma’lum bir ijtimoiy rol va vazifalarni bajarish uchun lozim bo‘lgan axborotni olishga bo‘lgan ehtiyojdir. Aksariyat hollarda iste’molchi u yoki bu maqsadga erishish uchun nimani bilishi zarurligini anglaydi va o‘z qidiruv ishini ma’lum bir natijaga qaratadi. Masalan, inflyatsiya sharoitida har bir fuqaroni narx-navoning o‘sishi qiziqtiradi. Abiturient oliy ta’lim muassasasiga kirish qoidalariga oid barcha ma’lumotni o‘rganadi. Tadbirkor va moliyachini birinchi navbatda birjadagi narx kotirovkasi qiziqtiradi.
Insonga u yoki bu axborot kanaliga murojaat qilish maqsadi tushunarli. Tanlov xabarning to‘laligi, manbaning ishonchliligi yoki qiziqarligi va h.k. asosida qilinadi. Ammo bu yerda ham manbaning ishonchligini chuqur o‘rganish lozim. Masalan, o‘zini adabiy tanqidchi deb tanishtirgan shaxsning yangi adabiyot bo‘yicha tavsiyalari avvalo muayyan maqsadda berilgan bo‘lishi mumkin.
Demak, axborotni saralash asosida uning iste’molchiga xatto, o‘zi tushunmagan holatda ham qadrliligi yotadi. Axborot manbasini baholashda avvalo inson undan axborotni nima maqsadda olayotganini aniqlash zarur. Mazkur jarayon ishonchli axborot manbalarini aniqlashga yordam beradi. Masalan, quyidagi savollarga javob topishga harakat qilish joiz: ushbu holatda qaysi manba axborot olish uchun eng ishonchlidir? Qaysi manbalar haqqoniy, xolis bo‘la oladi?
Axborot manbalari
Axborot manbasi, odatda, ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan ( ya’ni, keng ommaga qiziq va kerak bo‘lgan) axborotga ega bo‘lgan shaxs yoki tashuvchidir. Jurnalistikada axborot manbalari an’anaviy (rasmiy manbalar, ya’ni hujjatlar, OAV materiallari, hukumat qarorlari, hayotning o‘zi va h.k) va noan’anaviy (“ishonch telefonlari”, ijtimoiy sog‘lomlashtirish markazlari, axlatxonalar, makulatura, ikkilamchi xomashyo, shisha qabul qilish, mashina yuvish va yonilg‘i quyish shahobchalari, bozorlar va h.k.) ga ajratiladi.
Kontent (mazmun, tartib, shakl) sifatiga ko‘ra manbalar uch toifaga bo‘linadi.
|
| |
a) mulk obyektini zlashtiruvchilar

v) aralash mulk;
g) xususiy va shaxsiy mulk;
d) xilma-xil mulk.
7. M ulkning quyidagi shakllaridan qaysi biri alohida olingan m ulk obyekti
va uning natijalari turli m ulkdorlar ishtirokida o'zlashtirilishini bildiradi?
a) xususiy;
b) shaxsiy;
v) jamoa;
g) davlat;
d) aralash.
8. Mulkning davlat tasarrufidan chiqarishning qaysi yo'li erkin tadbirkorlikka
keng im koniyatlar ochib berishni ko'zda tutadi?
a) hissadorlik jamiyatiga aylantirish;
b) jam oa mulkiga aylantirish;
v) ijaraga berish;
g) xususiylashtirish;
d) chiqarilgan cheklar bo'yicha fuqarolarga bepul berish.
9. O 'zbekistonda xususiylashtirishga yondashishning m uhim xususiyati
nim adan iborat?
a) dasturlar asosida bosqichma-bosqich amalga oshiriladi;
b) adresli yo'naltirilganligi;
v )to ‘lovligi;
g) aholi va m ulkdor uchun kuchli ijtim oiy h im o yalar ham da
kafolatlar tizimining yaratilishi;
d) yuqoridagilaming barchasi.
42
6-MAVZU. SOTSIAL-IQTISODIY TIZIMLAR
VA ULARNI 0 ‘ZGARIShl
1-§. Sotsial-iqtisodiy tizim va uning tuzilishi
Iqtisodiy tizim
- b u har bir da vr va m akonda am al qilinadigan iqtisodiy m unosabatlar,
iq tis o d iy o tn i ta s h k il q ilis h s h a k lla ri x o 'ja lik y u ritis h m e x a n iz m i va iq tis o d iy
m u a s s a s a la rn in g o 'z a ro u z v iy b o g 'liq lik a so sid a ta rk ib to p g a n
y a x lit iq tis o d iy
tuzilmasidir.
Download
Farg’ona davlat universiteti San’atshunoslik fakulteti tsmg 22. 28-guruh talabasi G’ufurjonova Mohlaroyimning tat fanidan taqtimoti

|
Farg’ona davlat universiteti San’atshunoslik fakulteti tsmg 22. 28-guruh talabasi G’ufurjonova Mohlaroyimning tat fanidan taqtimoti
|
bet | 1/4 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #254757 |
Bog'liq TSMG 22.28. G\'ofurjonova Mohlaroy11 Reja: 1)Corel Draw haqida umumiy tushuncha 2) Corel Draw imkoniyatlari. - Corel Draw dasturi haqida Kodlashtirishning vektorli usulida geometrik shakllar, egri va togri chiziqlar, aylana, kvadrat, ellips, qism tasvirlar kompyuter xotirasida matematik formula kabi geometrik abstraktciyalar korinishda saqlanadi. Masalan, aylana shaklini kodlashtirish uchun, u alohida piksellar korinishida bolishi shart emas.
.
Corel Draw — bu illyustratsiyalarni vektor grafikasi printsipiga asoslangan holda yaratuvchi va tahrirlovchi dastur hisoblanadi - Corel Draw — bu illyustratsiyalarni vektor grafikasi printsipiga asoslangan holda yaratuvchi va tahrirlovchi dastur hisoblanadi
- Uning radiusi, markaziy nuqta koordinatalari va rangining xotirada saqlanishi etarli boladi. Tortburchak uchun esa uning tomonlari uzunligi, joylashuv orni va rangini xotirada saqlash lozim. Matematik formulalar yordamida turli xildagi shakllarni izohlash mumkin.
COREL DRAW dasturi bir necha xujjatlarni bir vaqtda ochish imkoniyatiga ega, u xolda shu paytda kerak bo’lmagan xujjatlarni yopish kuzda tutilgan. Menyu Fayl (file) bo’limida yoping (Zakryt, Close) komandasi bajarilganda aktiv xujjat yopiladi. Dastur yuqlangandlan so’ng ekranda paydo dastur oynasiga foydalanuvchining interfeysi deyiladi(User1Tzeg t1egtaze). Interfeys inson va kompyuter orasida bog’lovchi bo’lib ishlash uchun panel, asboblar, muloqot oynasi va x.k larni taklif etadi. - COREL DRAW dasturi bir necha xujjatlarni bir vaqtda ochish imkoniyatiga ega, u xolda shu paytda kerak bo’lmagan xujjatlarni yopish kuzda tutilgan. Menyu Fayl (file) bo’limida yoping (Zakryt, Close) komandasi bajarilganda aktiv xujjat yopiladi. Dastur yuqlangandlan so’ng ekranda paydo dastur oynasiga foydalanuvchining interfeysi deyiladi(User1Tzeg t1egtaze). Interfeys inson va kompyuter orasida bog’lovchi bo’lib ishlash uchun panel, asboblar, muloqot oynasi va x.k larni taklif etadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Farg’ona davlat universiteti San’atshunoslik fakulteti tsmg 22. 28-guruh talabasi G’ufurjonova Mohlaroyimning tat fanidan taqtimoti
|
Instituti - bet 9

14
milliondan oshib ketdi. Fanda15 ming yo`nalish va bir necha yuz ming ilmiy
jurnallar mavjud. Yangi energiya manbalari va axborot texnologiyalari– hozirgi
zamon fanining istiqbolli yo`nalishlari. Fanning internatsionalizatsiyalashuvi
tendentsiyalari kuchayib bormoqda, fanning o`zi fanlararo kompleks tahlil
predmetiga aylanmoqda. Uni o`rganishga nafaqat fanshunoslik, fan falsafasi, balki
sotsiologiya, psixologiya va tarix ham kirishmoqda.
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
32
oyoqlari bilan harakatga keltirar hamda ekipajni boshqarar edi. Kulibinning
«samokatka»si avtomobilning yaratilishidagi muhim ixtirolardan biri bo‘ldi.
Keyinroq zanjirli uzatmalar va pnevmatik shinalar vujudga keldi. Yugurish
mashinasi asosida passajirlarga mo‘ljallangan uch g‘ildirakli va sport musobaqalariga
mo‘ljallangan ikki o‘rinli velosipedlar ixtiro qilindi. Bu velosipedlar 1887 yili Djems
Starle va fransuz Anri Peker tomonidan ixtiro qilingan – differensial bilan ta’minlandi.
Differensiallar, velosiped burilayotganda uning etakchi g‘ildiraklarining o‘zaro har xil
chastota bilan aylantirib velosipedning ravon burilishini ta’minlagan.
Velosipedlarning takomillashtirilishi, ayniqsa ularda podshipnik, pnevmatik shinalar
va differensialning qo‘llanilishi keyinchalik avtomobilning yaratilishida katta
axamiyatga ega bo‘ldi.
Bug‘ davri
Suvning qaynashini kuzata turib, inson shuni tushundiki idishdan chiqayotgan
bug‘ bu ob-havoga bog‘liq bo‘lmagan «qo‘lbola shamol». Lekin bug‘ning past bosimi
bironbir jiddiy mexanizmni harakatga keltirishga kamlik qilar edi. Energiya manbaini
katta miqdorda bir joyga to‘plab keyin undan foydalanish imkonini beruvchi vosita
o‘ylab topish zaruriyati tug‘ildi.
Nihoyat 1657 yili italyan Fernando Vebrist tomonidan bug‘ mashinasining
sodda modeli yaratildi (2-rasm).
2-rasm
Fernando Vebristning ushbu modeli XVII asrning oxiriga kelib bug‘ dvigatellari
bo‘yicha ixtirolar zanjirining vujudga kelishiga sababchi bo‘ldi. Xususan 1681 yilda
Angliyada fransiyalik emigrant Deni Papenning bug‘ dvigatellariga bag‘ishlangan
kitobi chop etildi. Deni Papen atmosfera bosimi yordamida porshenni silindr ichida
harakatlanib foydali ish bajarishi mumkinligini isbotlashga urinardi. Boshqacha qilib
aytganda Papen havo nasosini dvigatelga aylantirishga bel bog‘ladi.
O‘txonaning ustiga
joylashgan qozonning
ingichka bo‘g‘zidan
chiqayotgan bug‘
yog‘och g‘ildirakni
harakatga keltiradi.
|
| |
Super kompyuterlar - Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyuter tizimlari

|
Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyuter tizimlari
|
bet | 7/12 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 86,15 Kb. | | #154564 |
Bog'liq Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyute-fayllar.orgSuper kompyuterlar (TOP 500 kompyuterlar)-juda katta tezlikni talab qiladigan va katta hajmdagi masalalarni yechish uchun mo`ljallangan bo`ladi. Bunday masalalar sifatida ob-havoning global prognoziga oid masalalarni, uch o`lchovli fazoda turli oqimlarning kechishini o`rganish masalalari, global informatsion sistemalar va hokazolarni keltirish mumkin. Bu kompyuterlar bir sekundda 10 trillionlab amal bajaradi. Superkompyuterlar bahsida AQSH energetika vazirligining Sandia laboratoriyasida o`rnatilgan 9472 protsessorli Intel ASCI Red kompyuter sistemasi karvonboshilik qilmoqda. Uning tezligi kompyuterlar tezligini o`lchovchi- Linpacr parallel testida 1 TFLOPS (1 TFLOPS-1000 GFLOPS teng, 1GFLOPS esa 1000000 FLOPS, 1FLOPS-sekundiga 1000 amalga teng). Xususan, bu kompyuter yadro sinovlarini va eskirayotgan yadro qurollarini modellashtirishda qo`llaniladi. E’tiborlisi shuki, Tokio universiteti dunyoda to`rtinchi o`rinda turadigan, sekundiga 873GFLOPS amal bajaradigan, 128 protsessorli SGI ASCI Blue kompyuteriga ega. Quyidagi jadvalda Top kompyuterlar haqida ma’lumot keltirilgan:
Rey- Superkompyuter Ishlab chiqaruvchi Shirkat nomi Protsessor Moshnosting rusumi mamlakat soni (GFLOPS)
1 Intel ASCI Red AQSH Intel (AQSH) 9472 1338
2 SGI ASCI Blue AQSH SGI (AQSH) 6144 634
3 SGI T3E1200 AQSH SGI (AQSH) 1084 430
4 Hitachi SR8000 Yaponiya Hitachi(Yaponiya) 128 368
5 SGI T3E900 AQSH SGI (AQSH) 1324 264
Shuni qayd qilish lozimki, superkompyuterlarning ma’lum yo`nalish masalalarini yechishga qaratilgan turlari ham mavjud.
18
|
Algoritmlarda dekompozitsiyalash usullari.
| Dekompozitsiya tushunchasi
Dekompozitsiya — butunni qismlarga bo’lish.
Kompozitsiya — qismlardan butunni yig’ish (yaratish).
Dekompozitsiya — bu masala tuzilishidan foydalanadigan va bitta katta masalani yechimini bir-biriga bog’liq bo'lsa ham, sodda bo’lgan kichik masalalar yechimi bilan almashtirishga imkon beradigan ilmiy usul.
|
19
|
Parallel xisoblashlarga asoslangan kompyuterlar va kompyuter tizimlari.
|
|
|
| |
Metod (yunon. metodos – usul

5
Ta`rif ilmiy bilimni umumlashtirish va tizimlashtirishning oliy shaklidir. U
mavjud ob`ektlar, jarayonlar va hodisalarni umumlashtirib idroklashga, shuningdek,
yangilarini oldindan aytib berishga imkon beruvchi
tadqiqotlarning ilmiy
tamoyillari, qonunlari va usullarini ifodalaydi.
Ilmiy bilim tarkibida ilmiy qonunlar muhim ahamiyatga ega. Ular tabiat,
jamiyat
va tafakkurdagi eng ahamiyatli, barqaror va takrorlanuvchi obektiv ichki
bog’liqliklarni aks ettiradi. Odatda, ilmiy qonunlar
umumiy tushunchalar va
kategoriyalar jumlasiga kiradi. Agarda ilmiy natijaga erishishda vosita sifatidagi
dalil materiallari etarlicha bo’lmasa, unda faraz (gipoteza)dan foydalanadi.
a) birinchi bosqichda (1992 y.)

|
a) birinchi bosqichda (1992 y.) |
bet | 106/122 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | | | #252621 |
Bog'liq T. T. Jum aqulov iqtisod fanlari doktori, professora) birinchi bosqichda (1992 y.);
b) ikkinchi bosqichda (1993 y.);
v) uchinchi bosqichida (1994y.);
g) iqtisodiy islohotlarning ikkinchi bosqichidan (1995 y.) boshlab;
d) barcha bosqichlarda.
7. Narx shakllanishiga qanday omillar ta’sir ko'rsatadi?
a) iqtisodiy xarajatlar;
b) talab va taklif;
v) tovarning nafliligi;
g) raqobat va davlat siyosati;
d) yuqoridagilarning barchasi.
8. Raqobatning barcha shakllari sharoitida narx tashkil topishining
umumiy xususiyatlari nimadan iborat?
a) talab va taklif nisbati asosida shakllanadi;
b) m a’lum darajada iqtisodiy xarajatlarni ifodalaydi;
v) tovar (xizmat va resursjlar nafliligini hisobga oladi;
g) muvozanatni ta ’minlaydi, tartibga solish va raqobat
vositasi hisoblanadi;
d) yuqoridagi barcha xususiyatlar.
9. Raqobatning turli shakllari bir-biridan qanday belgilar bo'yicha farq
qiladi?
a) tarmoqdagi korxonalar soni bo'yicha;
b) tarmoqqa kirish va uni tashlab chiqib ketishning oson yoki
qiyinligi bo'yicha;
v) bir tipdagi yoki tabaqalashgan m ahsulotlar ishlab chiqarilishi
bo'yicha;
g) a) va b) to'g'ri;
d) b) va v) to'g'ri.
10. Tarmoqda bir xil mahsulot ishlab chiqaruvchi juda ko'p korxonalar
mavjud. Alohida korxonalar bozor narxini o'rnata
olmaydi. Yangi
korxonalar tarmoqqa erkin kiradi va amal qilib turganlari erkin chiqib ketadi.
Bu belgilar raqobatning qaysi turi uchun xos?
a) monopoliya;
b) monopolistik raqobat;
v) sof raqobat;
g) oligopoliya;
d) monopsoniya.
11. Quyidagi belgilardan qaysi biri sof monopoliyaga xos emas?
a) bitta firma mahsulotning yagona ishlab chiqaruvchisi;
b) mahsulotning yaqin o'rnini bosuvchilari mavjud emas;
1 6 2
|
| |
Point-to-Point Communication - Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyuter tizimlari

Ko'p yadroli hisoblash tizimlari, bir kompyuterda bir nechta bajaruvchilar (processorlar) yoki yadrolarning mavjudligiga asoslangan tizimlardir. Bu tizimlar, intensiv hisoblash, ma'lumot analizlari, grafik ishlash, ishchi yoki server muhokamalarni parallel ravishda bajarish uchun keng qo'llaniladi. Quyidagi turli ko'p yadroli hisoblash tizimlari mavjud:
SMP (Symmetric Multiprocessing): SMP tizimlari, bir xotira tizimi va bir ko'p yadroli bajaruvchilardan iborat bo'ladi. Barcha bajaruvchilar bir vaqtning o'zida o'ziga xos buyruqlar ishlatishi mumkin, ammo xotiraga ham o'zaro murojaat qilishlari mumkin. Bu tizimlar, oddiy operatsion tizimlar orqali ishlatiladi va boshqa dasturlar uchun parallel ishlashni yengillashtiradi.
NUMA (Non-Uniform Memory Access): NUMA tizimlari, har bir yadroning o'ziga xos xotira va bajaruvchilardan iborat bo'ladi. Har bir yadro o'zining lokal xotirasiga tez murojaat qilishi mumkin, lekin boshqa yadro xotirasiga murojaatlar tez bo'lmaydi. Bu tizimlarda xotira tartibi va sinxronizatsiya muhimdir.
MPP (Massively Parallel Processing): MPP tizimlari, bir nechta ko'p yadroli bajaruvchilardan iborat bo'lib, ulardan har biri o'ziga xos xotira va qo'llanadi. Bu tizimlar, ma'lumot analizlari, intensiv hisoblash va katta miqdordagi ma'lumotlarni parallel ishlash uchun ishlatiladi. Ularning boshqa nomlari shuhrat topgan SIMD (Single Instruction, Multiple Data) va SIMT (Single Instruction, Multiple Threads) tizimlari.
Cluster: Cluster, bir nechta ajratilgan kompyuterlardan iborat tizimdir. Har bir kompyuter o'zining o'ziga xos xotira va bajaruvchilardan iborat bo'ladi. Clusterlar ma'lumotlarni parallel ishlash uchun ajratilgan kompyuterlarga taqsimlash uchun ishlatiladi. Ularning kommunikatsiya uchun o'zaro aloqalar, tarmoqlar va protokollar mavjud bo'ladi.
GPU (Graphics Processing Unit): GPU, intensiv grafik ishlash uchun maxsus yaratilgan hisoblash tizimi bo'lib, ko'p yadroli bajaruvchilardan iborat. Ularning asosiy vazifalari grafik ishlash, 3D modelleme va intensiv hisoblash hisoblashdir. GPUlar xususiy grafik ishlash vazifalarini yengillashtirgan CUDA, OpenCL, Vulkan va boshqa platformalar bilan ishlaydi.
Bu faqat ba'zi ko'p yadroli hisoblash tizimlarining turlari, boshqa turlari ham mavjud bo'lishi mumkin. Har bir tizimning o'ziga xos xususiyatlari, imkoniyatlari va cheklovlari mavjud bo'lishi mumkin, shuning uchun bir xil maqsad uchun mos tizimni tanlash muhimdir.
|
Instituti

Instituti
Download
2,53 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/94
Sana
17.12.2023
Hajmi
2,53 Mb.
#121790
Download
2,53 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Instituti
Download
2,53 Mb.
Matnni ko'rish
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
27
yog’onlashgan boladi; 5) barxan qumlar bir uchi shimolda ikkini uchi esa janubga
yotgan boladi.
«So’z top» o’yini. Bu metoddan darsning hamma qismlarida foydalanish
mumkin. O’qituvchi qushlar, hayvonlar, meva, sabzavotlar haqida bir so’z aytadi,
o’quvchilar davom ettiradilar. O’qituvchi boshlagan so’z qaysi harf bilan tugasa,
o’quvchi shu harfdan boshlangan so’zni aytishi kerak.
Masalan: tulki — ilon — ninachi — it — tipratikan — nortuya — yalqov (panda)
— ayiq — qarg’a — ari va hokazo. Bu usul o’quvchilarni tezkorlik bilan fikr
yuritib, javob berishga hamda xotirasini mustahkamlashga yordam beradi.
«Klaster» usuli. Bu usul o’quvchiga berilgan mavzu bo’yicha erkin o’ylash va
fikrlarini bemalol bayon etish uchun sharoit yaratadi. Bu usulda o’quvchi nimani
o’ylagan bo’lsa, shuni aytadi va yozadi. Yozilgan fikrlar to’g’ri yoki noto’g’ri
bo’lishidan qat’i nazar muhokama qilinmaydi va belgilangan vaqtgacha davom etadi.
Bu sinfning har bir o’quvchisi tomonidan ilgari surilayotgan g’oyalarni
uyg’unlashtirib, ular o’rtasidagi aloqalarni yanada mustahkamlash imkoniyatini
yaratadi. «Klastyer» usuli yangi mavzuni boshlashdan avval o’quvchini darsga
qiziqtirib, shu mavzu bo’yicha oldin egallagan bilimlarini aniqlash maqsadida hamda
o’tilgan mavzuni mustahkamlash uchun o’tkaziladi. Masalan, «O’lkamizdagi uy va
yovvoyi hayvonlar» mavzusi.
«Mozaika», ya’ni mayda bo’laklardan yaxlit ko’rinishni hosil qilish. Bunda
qushlar, hayvonlar, daraxtlar, mevalarning rasmlari bo’laklarga bo’linib, har bir
guruhga alohida tarqatiladi. Guruhlarning qatnashchilari bo’lakchalarni bir butun
ko’rinishga keltiradilar. Guruh sardorlari yaxlit holga kelgan hayvon, meva yoki daraxt
haqida gapirib beradilar.
«To’xtab o’qish» usuli. O’qituvchi matn bilan tanishtirish jarayonida bir necha
marta to’xtab, o’quvchilarga savollar bilan murojaat qiladi. Savollar aynan matnga
tegishli bo’lishi zarur. Yoki o’quvchi matn o’qish jarayonida to’xtatilib, nima haqida
o’qiganligi so’raladi. Bu usul orqali o’quvchilarning diqqati jamlanadi, mustaqil
fikrlash ko’nikmalari shakllanadi.
2
«Zanjir» usuli. Bu usulni she’r, topishmoq, maqollar berilgan darslarda qo’llash
maqsadga mu-vofiqdir. O’quvchilar tartib bilan ketma-ket berilgan she’r misrasi yoki
topishmoq qatorini aytadilar. Bu usul qo’llanganda o’quvchi uyalib qolmasligi uchun
berilgan she’r, maqol, topishmoqni yod olishga majbur bo’ladi.
Xulosa o’rnida shuni aytib o’tishimiz kerak, tabiiy (science) fanlarni o’qitishda
unda foydalaniladigan ya’niy ta’lim olishga va shaxsga yo’naltirilgan metodlarning
ahamiyatli jihatlari haqida to’xtalib o’tildi. To’xtalib o’tilgan nazariy ma’lumotlarni
amaliy-labaratoriya darslarida qo’llanilsa katta yordam beradi.
2
G’ulom Maxmudovich Sayfullayev. Luiza Alimova. Boshlang’ich sinflarda tabiiy fanlarni o`tishda amaliy ishlarni
tashkil etish. B.4.
|
| |
Buyuk pedagog va psixolog

“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
26
tayanamiz. Har bir fanni oʽqitish jarayonida yuzaga
kelgan muammolar albatda
oʽquvchi shaxslik xususiyatlarida (jamoada hamkorlikda ishlash, oʽz fikrini bayon eta
olishligi, ijtimoiy moslashuvchanlik va boshqa shaxslik xususiyatlarga oid).
Shuningdek, taʽlim olish jarayoniga bogʽliq oʽqituvchi tomonidan metod, metodika va
texnologiyalarning mavzuga oid oʽrinli qoʽllana bilishlik. Oʽquvchida oʽrganayotgan
fanga nisbatan qiziqishni orttirishni tajribasiga ega boʽlish talab etiladi. Boshqa fanlar
qatorida tabiiy (science) fanlarni oʽqitishda ham yoʽqorida keltirilgan masalalarga oid
tomonlari mavjud.
Tabiatshunoslik darslarida tabiat burchagida o’stirilayotgan o’simliklardan,
shuningdek gerbariy va ekskursiyadan olib kelingan o’simliklardan foydalaniladi.
Shuningdek, tabiiy ob’ektlardan hayvonlarni o’rganishda ham foydalansa boladi.
Ko’pgina hayvonlarni bolalarga sinfda (jonli tabiat burchagida) ko’rsatish mumkin
bo’lsa ham ekskursiyalarga
afzallik berish kerak boladi, chunki bunda o’quvchilar
faqat ularning tashqi ko’rinishini emas, balki xulq-atvorlari bilan tanishish
imkoniyatiga ega bo’ladilar. Jonsiz tabiatni o’rganishda ham tabiiy tarqatma materiali,
masalan, har xil rangdagi granit, kvars, dala shipati, loy, qum, kal’sit (bo’r, marmar,
ohak, har xil toshko’mir, temir,
mis rudalarining namunalari, shuningdek metallar
hamda qotishmalar) temir, cho’yan, polat, alyuminiy, tuproq namunalari va boshqalar
bo’ lish mumkin. O’ quvchilarga bevosita qabul qilish mumkin bo’lmagan
tabiat
jismlari va hodisalari to’ g’ risida aniq va to’gri tasavvurlar hosil qilish uchun
ko’rsatiluvchi qurollardan foydalaniladi. Tabiatshunoslik bo’yicha
devoriy
o’lkashunoslik suratlaridan, foydalanish mumkin. Ular tabiatning o’lkashunoslik
ob’ektlari to’grisida tasavvur va tushunchalar shakllantirishga yordam beradi.
Sinflarda bosma
rasmlari, ularni ifodalovchi matnlari, o’ quvchilar uchun savol va
topshiriqlari bo’lgan "Kuzatishlar kundaliklari"dan foydalanish zarur. Tabiatshunoslik
materiallarini amaliy o zlashtirishda xarita-sxemalarni chizish katta o’rin tutadi. Ularni
qo’llanish yo’lida (ufq tomonlarini aniqlashda) maktab
hovlisidagi narsalarning
joylashishining oddiy rasmini chizish birinchi qadam bo’ladi. Kartografik tasvirlarni
o’quvchilar tomonidan o’zlashtirishni tekshirish uchun xarita- sxemalardan
foydalanish qulay.
O’quvchilarni amaliy bilimlarini sinash maqsadida 4-sinflarda
quyidagi
muammoli savollarni o’rtaga tashlash mumkin. Yozning jazirama issig’ida cho’lda
turibsiz. Amaliy kuzatish bilimlaringizga tayanib, turgan
joyingizdan orientir olib,
janub tomonni belgilang. Amaliy tabiatni kuzatish natijasida quyidagi faktorlar asosida
janubni aniqlash mumkin: 1) sudralib yuruvchi hayvonlar o’z inini kirish yo’lini doim
janubga qaratadi; 2) qushlar o’z uyasini doimo janub tomonga qo’yadi; 3) osimliklar
shoxlari doimo janub tomonga egilgan; 4) osimlik poyasining
janub tomoni doimo
Filtratsiya suvlarini inshootga, daryo o‘zaniga va qirg‘oqqa ta’siri

|
Filtratsiya suvlarini inshootga, daryo o‘zaniga va qirg‘oqqa ta’siri
|
bet | 1/4 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 3,05 Mb. | | #110002 |
Bog'liq Filtratsiya suvlarini inshootga, daryo o‘zaniga va qirg‘oqqa ta’siri Andijon mashinasozlik instituti Transport va logistika fakulteti Yo’l muhandisligi yo’nalishi 2-bosqich 43-22 guruh talabasi Ibrohimov Muhandislik geologiyasi va gruntlar mexanikasi fanidan tayyorlagan Andijon mashinasozlik instituti Transport va logistika fakulteti Yo’l muhandisligi yo’nalishi 2-bosqich 43-22 guruh talabasi Ibrohimov Muhandislik geologiyasi va gruntlar mexanikasi fanidan tayyorlagan Mustaqil ishi Filtratsiya suvlarini inshootga, daryo o‘zaniga va qirg‘oqqa ta’siri Reja: - Reja:
-
- Gruntli zamindagi gidrotexnika inshoot tubidagi bosimli filtratsiya
- Inshoot zaminidagi gruntlarning tavsifi
- Filtratsiya paytidagi hisobiy holatlar
- Filtratsiyani hisoblash usullari (qarshilik koeffitsenti va uzaytirilgan kontur chizig‘i usuli)
- Qarshilik koeffitsiyentlari usuli
- To‘g‘ri chiziqli kontur filtratsiya usuli
- Uzaytirilgan kontur chiziqli filtrsiya uslubi
- Filtratsiya ko‘rsatkichlarini gidrodinamika to‘ri orqali aniqlash. Gidrodinamika turini yasash usullari. EGDO‘ usuli, grafik usul
- Elektrogidrodinamik o‘xshashlik (EGDO‘) usuli
- Bosimli filtratsiyani boshqarish usullari (drenajlar, shpuntlar va x.k.)
Gruntli zamindagi gidrotexnika inshoot tubidagi bosimli filtratsiya - Gruntli zamindagi gidrotexnika inshoot tubidagi bosimli filtratsiya
- Filtratsiya deganda, suyuqlikning gruntlardagi g‘ovaklik, yoriq (qoyali) orqali harakatiga aytiladi. Bunday gruntlardagi filtratsiya oqimining egallagan fazosiga filtratsiya oblasti deyiladi.
- Filtratsiya oqimi xarakteriga ko‘ra barqaror va nobarqaror bo‘lishi mumkin. Barqaror harakatda filtratsiya oqimi parametrlari vaqt davomida o‘zgarmaydi. Nobarqaror harakatda filtratsiya oqimi tezligi, yo‘nalishi, pyezometrik bosim va suv sarfi vaqt davomida o‘zgaradi. Keyinchalik dimlovchi inshootlardagi byeflarning suv sathlari ayirmalari doimiy qabul qilinib, barqaror harakat o‘rganiladi.
|
| |
Fan rivojlanishining asosiy bosqichlari

10
Platonning bilish nazariyasi juda qiziqarlidir. Uning fikricha, bilim eslatish
demakdir: o`lmas ruh tana qobig’iga kirib joylashgunga qadar chinakam borliqni
kuzatadi, ammo tana qobig’iga kirib joylashganidan so`ng bilgan hamma narsasini
unutadi, shundan
keyingi bilish ilgari bilingan, ammo unutilgan narsalarni eslash
demakdir.
Platonning fikricha, kundalik tasavvurlarda yoki qarashlarda zohir
ziddiyatlarni aniqlash orqali ijodiy fikrlash san`ati «dialektika» san`atidir.
Antik davrning buyuk mutafakkiri
Aristotel (mil.av. 384-322 yillar) o`z ustozi
Platonning qarashlari va ta`limotlarini ijodiy rivojlantirdi. Inson ijodini yangi bilim
olish sharti sifatida o`rgangan Aristotel fikrlash, xulosa chiqarishning to`g’ri,
haqqoniy metodlari va usullari haqidagi fan - mantiq haqida ta`limot yaratdi.
Mantiqni Aristotel «organon» - haqqoniy bilimning universal quroli deb atadi.
Aristotelning falsafiy tizimi uning o`zi va shogirdlari tomonidan amalga
oshirilgan tabiiy ilmiy va ijtimoiy-siyosiy tadqiqotlar bilan uzviy aloqada shakllandi.
Aristotelning qiziqishlari doirasiga mantiq,
psixologiya, bilish nazariyasi,
ontologiya, kosmologiya, fizika, zoologiya, siyosat, etika, iqtisod, pedagogika,
estetika, ritorika masalalari kiradi.
Aristotelning fikricha, har bir real narsa qotib qolgan, passiv, o`ziga nisbatan
befarq materiya bilan faol, harakatchan, tirik shaklning birligi demakdir. Shakl,
ijodiy,
faol negiz sifatida, qotib qolgan, inert materiyaga ta`sir ko`rsatadi, uni
shakllantiradi, rasmiylashtiradi, materiyaga tegishli tus beradi, eng yuksak shakl
yoki shakllar shakli, borliqning etakchisi esa - Xudodir. Shuning uchun ham
Aristotelning falsafasi ob`ektiv idealizmdir.
Aristotelning fikricha, insonni
qurshagan olam uning bilish, o`rganish, tadqiq qilish ob`ektidir.
Miloddan avvalgi III–II asrlarda falsafiy bilim tarkibida statistik mexanika,
gidrostatika, geometrik optika (xususan, ko`zgular haqidagi alohida fan– «ka-
toptrika») farqlanadi va nisbatan mustaqil ahamiyat kasb etadi.
Markaziy Osiyo mutafakkirlari
al-Xorazmiy (783-850) matematika,
al-
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSN Pdf ko'rish
|
bet | 181/194 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 5,34 Mb. | | #121843 |
Bog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
182
multimedia ta'lim axborotlarining kombinatsiyasi, interaktivligi, moslashuvchanligi,
multimedia foydali va samaralidir. lim texnologiyasi.
Interaktivlikni ta'minlash axborotni taqdim etishning boshqa vositalariga nisbatan
raqamli multimedianing muhim yutuqlaridan biridir. Interaktivlik o'quvchining
ehtiyojlariga muvofiq tegishli ma'lumotlarni taqdim etishni o'z ichiga oladi.
Interaktivlik ma'lum darajada ma'lumot taqdim etilishini nazorat qilish imkonini
beradi: o'quvchilar dasturda o'rnatilgan sozlamalarni individual ravishda o'zgartirishi,
natijalarni o'rganishi, foydalanuvchining muayyan so'rovi bo'yicha dastur so'roviga
javob berishi, taqdim etish tezligi va sonini belgilashi mumkin. takrorlash mumkin.
Ammo multimediyadan foydalanishda bir qancha narsalarni yodda tutish kerak.
Multimedia o‘quv materiallari tushunarli, dolzarb va foydalanishga qulay bo‘lishi
kerak. Talabalar multimedia texnologiyalarining barcha imkoniyatlarini to‘liq
o‘rganish va ulardan samarali foydalanish uchun malakali o‘qituvchining yordamiga
muhtoj bo‘ladi. Darsliklardan foydalanishda bo‘lgani kabi multimediyadan
foydalanish ham o‘quv strategiyasi o‘qituvchi nafaqat ma’lumot berish, balki
jarayonga yordam berish, qo‘llab-quvvatlash va boshqarish bilan shug‘ullangandagina
o‘quv jarayoni mazmunini boyitishdan iborat ekanligini bildiradi. mumkin.Darsni
yanada qiziqarli va esda qolarli qilish uchun har bir o'qituvchi o'z ijodkorligidan
foydalangan holda o'z uslublarini yaratishi kerak. Quyida biz bir nechta mertodlarni
tahlil qilamiz.
Almashinish metodi.[3]
Kichik guruhlarning barcha a'zolariga bitta muammo taklif etiladi. Har bir guruh
10 daqiqa davomida o‘z fikrlarini yozadi va javob varaqalarini ikkinchi guruh bilan
almashtiradi. Keyingi guruh oldingi guruh javoblarini baholaydi, agar javob to‘liq
bo‘lmasa, o‘z variantini taklif qiladi.Bugungi mavzu bo‘yicha ona tili o‘qitish
metodikasi mavzusidagi topshiriqlarga misollar:
“Ismlar” mavzusini o`qitish metodikasi.
1-bet: “Ot ot” tushunchasini o`rgatish metodikasi.[2]
2-bet: Otlarni o‘rgatishda qo‘llaniladigan usullar.
3-bet: Ismlar mavzusini mustahkamlash usullari.
Talabalar o'z javoblarini berib, tengdoshlarining javoblarini to'ldirgandan so'ng,
hamma ularni birgalikda muhokama qiladi va eng yuqori ballga loyiq javoblarni
tanlaydi.
Uch guruh metodi.
Guruh 3 ta kichik guruhga bo'lingan va taklif qilingan vazifani uch xil nuqtai
nazardan hal qilish kerak. Masalan: Ona tilini o`qitish muammosi bilan hozir kim
shug`ullanmoqda? Birinchi guruh - pedagoglar, faylasuflar, sotsiologlar, psixologlar
bilan bir qatorda bu borada keng ko'lamli tadqiqotlar olib bormoqdalar, ikkinchi guruh
- bu ish ona tili o'qitish metodikasi va maktab fanini o'rganuvchi tadqiqotchilar,
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 18/19 | Sana | 17.02.2024 | Hajmi | 88,92 Kb. | | #158115 |
Bog'liq C da massivlar bilan ishlash-fayllar.orgFoydalanilgan adabiyotlar.
C++ tilida programmalash asoslari.
Podbelskiy V., Fomin c. C dasturlash. tarbiyaviy
nafaqa. -2-nashr.- m.: moliya va statistika, 2004. -600 b.
pavlovskaya t., shupak y. c++ ob'ektga yo'naltirilgan
dasturlash. ustaxona. - Sankt-Peterburg: Sankt-Peterburg, 2005-265 yillar.
romanlar b. C++ dasturlash bo'yicha seminar: Ta'lim
nafaqa. Novosibirsk: NGTU, 2006.- 432p.
“dasturlash asoslari” fani laboratoriya ishlari uchun uslubiy qo‘llanma 1-
qism. t.: «nisim», 2013.-148b
C++ Ma’lumot turlari
Reja:
1. Ma'lumotlarning asosiy turlari.
2.Belgilar turlari.
3.Satrlar turlari.
C++da ma’lumot turlari ikki kategoriyaga bo’linadi: fundamental va murakkab ma’lumot turlari.
C++ dasturlash tilida har bir o'zgaruvchi yoki o'zgarmasni tipi ya'ni ma'lumot tipi bilan yoziladi.
C++ dasturlash tilida muhim o'zak bo'lgan ma'lumot turlari haqida gaplashib olamiz. C++ dasturlash tilida har bir o'zgaruvchi yoki o'zgarmasni tipi ya'ni ma'lumot tipi bilan yoziladi.
#include
using namespace std;
int main() {
int myNum = 5; // Butun (whole number)
float myFloatNum = 5.99; // O'nli kasr
double myDoubleNum = 9.98; // O'nli kasr Float bilan chegarasi bilan farq qiladi.
char myLetter = 'D'; // Char
bool myBoolean = true; // Boolean (Rost yoki Yolg'on)
string myText = "Hello"; // Satr
}
Ma'lumotlarning asosiy turlari
Ma'lumotlar turi o'zgaruvchini saqlaydigan ma'lumot hajmi va turini belgilaydi:
Raqam turlari
#include
using namespace std;
int main() {
int butun = 13; // Butun (whole number)
}
#include
using namespace std;
int main() {
int mn = 13.15; // Haqiqiy (whole number)
}
Boolean turlari
Boolean ma'lumotlar turi bilan e'lon qilinadi boolkalit so'z va faqat qiymatlarni qabul qilishi mumkin true, yoki false. Qiymat qaytarilganda true = 1 va false = 0.
#include
using namespace std;
int main() {
bool togri = true;
bool yolgon = false;
cout << togri; // Chiqadi 1 (true)
cout << yolgon; // Chiqadi 0 (false)
}
|
| |
Umumiy oʻrta taʼlimda inklyuziv taʼlimni tashkil etish

9
boshlangʻich tayanch korreksion sinflar faoliyatini yoʻlga qoʻyish hamda oʻquv-
tarbiya jarayonini tashkil etish, oʻquvchilarni inklyuziv taʼlim
sinflariga va
boshlangʻich tayanch korreksion sinflarga qabul qilish tartibi; inklyuziv taʼlim
sinflari va boshlangʻich tayanch korreksion sinflarda taʼlim sifatini nazorat
qilish va boshqarish tartibi. Inklyuziv taʼlimni joriy qilish bosqichlari. Umumiy
oʻrta taʼlim muassasalarida inklyuziv taʼlimni
tashkil etishning bosqichma-
bosqich amalga oshirish jarayonlari, xorijiy va milliy tajriba. Inklyuziv taʼlimni
tashkil etishda yuzaga keladigan muammo va yechimlar.
10
II. TAʼLIM-TARBIYA BERISH SAMARADORLIGI VA
FANLARNI OʻZLASHTIRISH SIFATINI OSHIRISH MASALALARI
2.1. Xalqaro yondashuvlar asosida maktab taʼlimi samaradorligini
oshirish
Taʼlim sifatini baholash boʻyicha xalqaro tadqiqotlar talablari asosida
oʻquvchilarning oʻqish va oʻqib tushunish, matematika
va tabiiy fanlarni
oʻzlashtirish sifatini oshirish.
Xalqaro baholash dasturlari natijalari asosida
umumtaʼlim maktablarida taʼlim sifatini oshirishning
milliy
tizimini
takomillashtirish.
Milliy
dasturni
amaliyotga
joriy
etish
hamda
taʼlim-tarbiya
samaradorligini oshirishdagi ustuvor vazifalar. Milliy dasturning mazmun-
mohiyati, yoʻnalishlari, amalga oshirish mexanizmi. Taʼlim muassasasini
rivojlantirish, oʻquvchilarning fanlarni oʻzlashtirish
samaradorligiga erishish,
yetarli shart-sharoitlar yaratish, oʻquvchilarning qiziqishlari va qobiliyatlarini
eʼtiborga olgan holda taʼlim jarayonlarini tashkil etish, maʼnaviy dunyoqarashni
kengaytirish, xorijiy tajribalardan foydalanish.
Taʼlim sohasidagi ilgʻor
xalqaro tajribalar, innovatsion gʻoyalar va
texnologiyalardan amaliyotda foydalanishning samarali yoʻllari. Natijaga
asoslangan boshqaruv (result based management). Pedagog xodimlarning
samaradorlik koʻrsatkichlari (key performance indicators).
Loyihalarni
boshqarish (project management). Umumiy oʻrta taʼlim muassasalarida
loyihaviy taʼlimni joriy etish va boshqarish masalalari.
Kompyuter - Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyuter tizimlari

|
Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyuter tizimlari
|
bet | 4/12 | Sana | 11.02.2024 | Hajmi | 86,15 Kb. | | #154564 |
Bog'liq Turli soxalar uchun mo‘ljallangan super kompyuterlar va kompyute-fayllar.orgKompyuter – inglizcha so`z bo`lib, u hisoblovchi demakdir. U hozirda faqat hisoblovchi bo`lmasdan, matnlar, tovush, video va boshqa ma’lumotlar ustida ham amallar bajaradi. Uning asosiy vazifasi turli ma’lumotlarni qayta ishlashdan iboratdir. Avallo shuni aytish lozimki, ko`pchilikning tushunchasida go`yoki biz kundalikda foydalanadigan faqat shaxsiy kompyuter bor, xolos. Bunga, albatta, sabablar ko`p. Shulardan biri hozirgi zamon shaxsiy kompyuterlari, ilgargi universal deb hisoblangan kompyuterlardan tezligi va xotira hajmi jihatidan ancha oshib ketganligida bo`lsa, ikkinchi tomondan, ko`p masalalarni yechish uchun bu kompyuterlar foydalanuvchilarni qanoatlantirishidadir. Kompyuterlarning amalda turli xillari mavjud: raqamli, analogli (uzluksiz), raqamli – analogli, maxsuslashtirilgan. Ammo, raqamli kompyuterlar foydalanilishi, bajaradigan amallarning universalligi, hisoblash amallarining aniqligi va boshqa ko`rsatkichlari yuqori bo`lgani uchun ular ko`proq foydalanilmoqda. Amalda esa hozir rivojlangan mamlakatda kompyuterlarning besh guruhi keng qo`llanilmoqda.
Kompyuterlarni xotirasining hajmi, bir sekundda bajaradigan amallar tezligi, ma’lumotlarning razryad to`rida (yacheykalarda) tasvirlanishiga qarab besh guruhga bo`lish mumkin:
Xar bir protsessor, ishlab chiqaruvchisidan qa’tiy nazar, quyidaga qator muxim xarakteristikalarga ega bo‘lib, tanlashda shularga e’tibor beriladi:
Takt chastotasi. Protsessor tezligini aniqlovchi eng muxim ko‘rsatkich. M yegagers (MGs) va gigagers (GGs) larda o‘lchanadi, bir vaqt birligida (sekundda) protses sor bajaradigan sikllar sonini anglatadi. Xozirgi kunda asosan chastotasi 2 dan 3 GGs gacha bo‘lgan protsessorlarga talab ortib bormoqda. «Mur qonuniga» muvofiq (Mur – mikroprotsessor ixtirochilaridan biri, Intel korporatsiyasini raxbari), mikroprotsessorlar chastotasi xar bir yarim yilda kamida ikki baravariga o‘sib boradi. P rotsessorni ishlash tezligi birinchi navbatda, shubxasiz takt chasto tasiga bog‘liq, lekin faqat unga emas. Masalan, bir xil chastotali Pentium 4 i Athlon protsessorlari turlicha tezlikda ishlashi mumkin. Demak, boshqa parametrlar xam tezlikka ta’sir ko‘rsatadi.
|
| |
“PEDAGOGS” 
 international research journal ISSN

|
“PEDAGOGS”
international research journal ISSNBog'liq 98-71-PB“PEDAGOGS”
international research journal ISSN:
2181-4027
_SJIF:
4.995
www.pedagoglar.uz
Volume-26, Issue-2, January - 2023
31
koeffitsienti (F.I.K.) 0,15 ga teng bo‘lgan ichki yonuv dvigatelini yaratdi. Bu dvigatel
to‘rt taktli ichki yonuv dvigateli deb ataldi. Mana shu yangi yaratilgan to‘rt taktli ichki
yonuv dvigateli avtomobilsozlikning rivojlanishi uchun poydevor bo‘ldi.
Ko‘p yillar davomida er usti transportini harakatga keltiruvchi asosiy kuch
dastlab ho‘kizlar keyin otlar va boshqa yirik uy xayvonlari bo‘lib kelgan. Lekin
odamlar energiyaning boshqa turi ustida bosh qotira boshladilar, ya’ni
charchamaydigan, kasal bo‘lmaydigan va ochlik nimaligini bilmaydigan energiya
manbalari axtara boshladilar. Bu borada insonga tabiatning o‘zi yo‘l ko‘rsatdi.
Energiya manbai sifatida shamol kuchidan foydalandilar.
Elkanlar shamol yordamida qayiqni xoxlagan yo‘nalishda, xox shamol
yo‘nalishida xox unga qarshi harakatlantirishi mumkin edi.
Dastlabki elkanli aravalar qadimgi misrda eramizdan avvalgi XVII - XVIII
asrlarda paydo bo‘lgan. Misr fir’avnlari cho‘l orqali bir shahardan ikkinchi shaharga
yurishda elkanli aravalardan foydalangan. Keyinchalik elkanli aravalar ma’lum
muddatga unut bo‘ladi.
Stiven yana bir qancha shu kabi ekipajlarni yaratib ular yordamida gollandiya
qirg‘oqlari bo‘ylab SHeveningem va Pitten shaharlari orasida transport qatnovini
vujudka keltiradi. Bu shaharlarninig orasidagi masofa 60 km bo‘lib «vetroxod» bu
masofani 2-3 soatda bosib o‘tgan.
Mexanik I.P.Kulibin 1791 yil vatandoshi Shamshurenkovning «o‘ziyurar
kolyaska» g‘oyasini rivojlantirib, inson muskuli yordamida harakatga keladigan
«samokatka»sini yaratdi.
Rama ostida joylashgan maxovik ekipajning ravon yurishini ta’minlaydi (Rasm
1). Undan tashqari «samokatka»da tezliklar qutisi va tormoz qurilmasi mavjud edi.
Samokatning maksimal tezligi soatiga 30 km ni tashkil etib, kuzovga ikki odam
joylashishi mumkin bo‘lgan, uchinchi odam esa «samokat»ning orqasida turib uni
1-rasm. Kulibinning
«samokatka»si
1791 yil.
|
| |
Fan - tadqiqot faoliyati sohasi

6
Talabalarga fan tushunchasi mohiyatini etkazish ancha mushkul. Ko’p sonli
ta`riflarga ega bo’lgan fan uch asosiy shakl-shamoyilda namoyon bo’ladi.
U yo
faoliyat shakli, yo muayyan fanga doir bilimlar tizimi yoki majmui, yo ijtimoiy
institut sifatida tushuniladi.
“Fan” atamasi ilmiy bilishning alohida sohalarini belgilash uchun ham
qo`llaniladi.
Masalan, matematika fani, fizika fani va h.k. Bunda quyidagi fanlarni
ajratish mumkin:
1) tabiiy fanlar va matematika (fizika, kimyo, geografiya,
mexanika,
biologiya, geologiya, ekologiya va b.);
2) gumanitar va ijtimoiy-iqtisodiy fanlar (filologiya, filosofiya, tarix,
politologiya,
jurnalistika,
psixologiya,
sotsiologiya,
iqtisodshunoslik,
madaniyatshunoslik va b.);
3) texnik fanlar (qurilish, arxitektura, elektronika, metallurgiya, radiotexnika,
elektrtexnika, avtomatik boshqarish va b.);
4) qishloq xo`jalik fanlari (agroinjeneriya, o`rmon ishi, agronomiya,
zootexnika, vetenariya va b.).
J.Bernal fan tushunchasiga amalda ta`rif berish mumkin emasligini qayd
etib, fanning mohiyatiga yaqinlashish imkonini beruvchi yo’llarni belg`ilaydi.
Shunday qilib, fan
1
:
1)
institut
2
;
2) metod;
3) ilmiy an`analarning` shakllanishi;
4) ishlab chiqarishning` rivojlanish omili;
5) e`tiqodlar va insonning` dunyoga munosabatini shakllantiruvchi eng
kuchli omil sifatida namoyon bo’ladi
«Etimologik lug’at»da fanga «
tabiiy hodisalarni kuzatish, tasniflash,
tavsiflash, tajribada sinash va nazariy tushuntirish taomillarini ko’rsatish
vositasi» deb ta`rif berilgan. Bu ta`rif asosan amaliy xususiyat kasb etadi.
E.Agatstsi fan «
ob`ektlar haqidagi fikr-mulohazalarning oddiy majmui
sifatida emas, balki ob`ektlarning muayyan sohasi haqidagi nazariya sifatida»
qaralishi lozimligini qayd etadi
3
.
Fan jamiyatdagi jarayonlarni ijtimoiy tartibga solish omili sifatida amal
qiladi. Fanni olimlar hamjamiyati rivojlantiradi.
Shu sababli fan muayyan
ijtimoiy va kasbiy tashkilotga, rivojlangan kommunikatsiyalar tizimiga ega bo’ladi.
Четдан кириб келаётган бузғунчи ва зарарли оқимларга қарши кураш чоралари

Четдан кириб келаётган бузғунчи ва зарарли оқимларга қарши кураш чоралари
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
22.06.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#265062
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Четдан кириб келаётган бузғунчи ва зарарли оқимларга қарши кураш чоралари
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Ma'lumotlar turlari - Четдан кириб келаётган бузғунчи ва зарарли оқимларга қарши кураш чоралари

2.Ma'lumotlar turlari
REAL - haqiqiy toifadagi ma'lumotlar haqiqiy sonlarni qabul
qiladi va ikki xil ko’rinishda bo‗ladi:
a) qo‗zg‗almas nuqtali haqiqiy sonlar (3.56, 0.88,-150.45);
b)qo‗zg‗aluvchan nuqtali haqiqiy sonlar (0.546=546Е-03,
96.78*100=96.78Е02 va h.k.
CHAR - BЕLGI (simvol) toifadagi ma'lumotlar qiymat sifatida
kodlar jadvalidagi bеlgilarning bittasini qabul qiladi. Bu
ma'lumotlar apostrof ('bеlgisi) ichiga olib yoziladi. Masalan 'F',
'A', 'R', '5', '8' va h.k.)
BOOLEAN - MANTIQIY toifadagi ma'lumotlar. Bu
nom ingliz
matеmatigi Jorj Bul sharafiga shunday dеb ataladi va shu turdagi
o‗zgaruvchilar faqat ikkita qiymat qabul qiladi, TRUE -ROST
yoki FALSE –YOLG’ON.
Bu ma'lumotlar ustida mantiqiy ko’paytirish AND, mantiqiy
qo’shish OR va mantiqiy inkor qilish NOT amallarini bajarish
mumkin
«Ilmiy tadqiqot metodologiyasi» fanining maqsadi

3
Ana shunday hozirgi ilmiy-texnikaviy jadal rivojlanish davrida, ilmiy va ilmiy-
texnikaviy axborotlarning intensiv ravishda ko`payib borishi, turli fanlardagi
bilimlarning
yangilanib borish sharoitida, zamonaviy texnologiyalarning barcha
sohalarga kirib borish davrida oliy o`quv yurtlarida ta`lim yo`nalishi bo`yicha yuqori
malakali
kadrlarni tayyorlash, ayniqsa ularning mustaqil ravishda har bir ishda
ilmiy-ijodiy
yondashish, olingan ilmiy yangiliklarni hayotga tadbiq eta bilishlari
talab etiladi.
Zamonaviy ishlab chiqarish korxonalarida turli nostandart
masalalarni ijobiy
hal qila oladigan, o`z bilimini doimiy ravishda takomillashtirib borishga qobiliyati
bo`lgan, ishlab chiqarish sharoitlarini o`zgarishiga tez ko`nika oladigan, fan-texnika
rivojidan foydalanib ixtiro va yangilik takliflarini yarata oladigan va ularni ishlab
chiqarishga joriy etishda ijodiy faoliyat ko`rsata oladigan soha mutahassislariga
talab katta.
Shuning uchun “Ilmiy tadqiqot metodologiyasi” fani barcha
magistratura mutaxassisliklari bo`yicha ta`lim olayotgan talabalar o`rganishlari
zarur. Bu fan talabalarni ilmiy ijod bilan shug’ullanishga, ilmiy tadqiqot ishini olib
borishga va uning natijalarini ishlab chiqarishga tadbiq
qilish va kelajakda ilmiy
kadrlarni tayyorlashda katta ahamiyatga egadir.