nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ilk elektron xabar - Internet tarixi article · January 021 citations reads 24,920 author

Birinchi sayt
Dunyodagi eng birinchi sayt 1991 yilning 6 avgustida paydo bo‘lgan,
u Tom
Berners-Li tomonidan ishlab chiqilgan. Sayt axborot matnli veb-sahifa ko‘rinishida
bo‘lib, unda grafiklar bo‘lmagan.
Tom Berners-Li
Biroq bu veb-sahifa tufayli 90-yillar interfeysi bilan tanishish hamda saytlarning
ichki va tashqi mazmunida erishilgan o‘zgarishlarni sezish imkoni paydo bo‘ldi.
Internet rivojanishining dastlabki bosqichida uni, asosan,
AQSH mudofaa
departamenti mablagʻ bilan taʼminlagan. 70-yillar oxiriga kelib esa, asosan, uch
taʼminlash manbai ajralib turdi: xukumat, un-tlar va tadqiqot laboratoriyalari (shu
jumladan mustaqillari ham). 80-yillarda Internet oʻziga xos tarzda universal
koʻlamlargacha rivojlana boshladi. Oʻsha davrda Internet
vositasida uzatiladigan
informatsiyaning oʻsishi "oyiga 20 foizdan koʻpaytirib borish" shiori ostida bordi.
Mac, AQSH ning asosiy tarmogʻi bir sekundda 165 mln. bayt informatsiyani qayta
ishlaydi va uzatadi. Bu surʼat bir sekundda "Brittanika" ensiklopediyasi"ni uzatish
uchun yetarli. 80-yillar oʻrtalarida Internetni jamoat va tijorat tarmoklariga ulash
natijasida Internet tizimi ham koʻlam, ham sifat jihatidan rivojlandi. 90-yillarda
Internet tizimini boshqarish borasida tub oʻzgarishlar yuz berdi.
Internetdan
foydalanuvchilar
soni,
mas, AQSH da
55
mln., Xitoyda 55
mln., Yaponiyada 8
mln.dan
oshib
ketdi.
Keyingi
oʻrinlarni Angliya, Kanada, Germaniya davlatlari egallagan, RF millionli chegarani
egallamoqda. Oʻzbekistonning deyarli barcha hududlarida xalqaro Internet
tarmogʻiga ulanish Oʻz PAK Davlat kompaniyasining
xalqaro kanallari orqali
taʼminlanadi. Respublikada 50 ga yaqin Internet-provayder roʻyxatga olingan.
Oʻzbekistonda Internetdan foydalanuvchilar soni 300000 dan ortiq. Internet tizimida
Oʻzbekistonning 300 dan ortiq sayti faoliyat koʻrsatmoqda (2002).
[1]
1950-chi yillar davomida barcha kompyuterlarni yagona kommunikatsion tarmoqqa
ulash
ehtiyoji
tugʻildi.
Bu
ehtiyoj markazlashmagan
toʻr, navbat
nazariyasi va paketlar kommutatsiyasi kabi sohalarda tadqiqotlarni olib borishga
olib keldi. Bu voqealarning natijasida AQShda ARPANETning paydo boʻlishi
voqealarning keyingi rivojlanishiga turtki boʻldi.
Dastlabki TCP/IP protokoliga asoslangan tarmoq tizimi 1984-yil AQSh Milliy
Fanlar Akademiyasida yaratilib, keyinchalik u NSFNet loyihasiga aylandi. 1995-yil
internetning tijorat versiyalari paydo boʻla boshladi.
1991-yil CERN Butunjahon oʻrgimchak toʻri loyihasini eʼlon qildi. Bu voqea Tim
Berners-Lee tomonidan HTML, HTTPlarning yaratilishi
va CERNda dastlabki
veb-sahifalarni paydo boʻlishidan 2 yil keyin sodir boʻldi. 1993-yil
birinchi
internet brauzer Mosaicning 1.0 versiyasi paydo boʻldi va 1994-yilda internetga
ommaviy qiziqish tugʻila boshladi. 1996 yildan internet soʻzidan keng foydalana
boshlandi, biroq u asosan, Butunjahon oʻrgimchak toʻrini anglatadi.
Shu bilan birga internet 10 yil
ichida juda tez tarqalib ketdi, uning ochiq
arxitekturaga asoslanganligi, birovning mulki emasligi, markaziy
Vektorli grafika bilan ishlashga mo‘ljallangan dasturni toping?

21.Vektorli grafika bilan ishlashga mo‘ljallangan dasturni toping?
*a)Corel Draw
b)MS Paint, Adobe Photoshop, Corel Draw
c)Adobe Photoshop, Corel Draw
d)Corel Draw, Adobe Photo Paint
22.Fraktal grafika qaerda ishlatiladi va uning eng kichik elementi nima?
*a)Maxsus dasturlashda ishlatilib, uning eng kichik elementi uchburchakdan iborat
b)Nashriyot tizimlarida ishlatiladi, to‘g‘ri chiziq eng kichik elementi
c)Reklama roliklarini tayyorlashda ishlatilib, eng kichik elementi nuqtadan iborat
d)Hujjatlar tayyorlashda ishlatilib, eng kichik elementi pikseldan iborat
23. Informatika kursining o‘quv-metodik ta`minoti
*a) O‘quv dasturlari, darsliklar, o‘quv va uslubiy qo‘llanmalari, o‘quv va uslubiy majmualar, elektron o‘quv- metodik materiallar.
b)Darslik va o‘quv qo‘llanmalar
c)Davriy nashrlardagi, oliy va o‘rta maxsus ta`lim va xalq ta`limi vazirliklari nashrlaridagi uslubiy materiallarni va me`yoriy hujjatlar
d)Elektron o‘quv- metodik materiallar.
24.«Informatika» kursining dasturiy ta`minoti
*a)Komp’yuterlarning tayanch dasturiy ta`minoti va informatika kursining ma`lum bir mavzularini o‘rganishga yordam beradigan pedagogik dasturiy vositalar kompleksidan tashkil topadi
b)YAngi dasturiy mahsulotni ishlab chiqishda u yoki bu ma`lum dasturiy mahsulot
c)Xalq ta`limi vazirliklari nashrlaridagi uslubiy materiallarni va me`yoriy hujjatlar
d)Elektron o‘quv- metodik materiallar
25. Pedagogik dasturiy vositalar
*a)O‘quv o‘yin dasturlari; o‘rgatuvchi va mashq qildiruvchi dasturlar; test dasturlari; elektron o‘quv materiallarini yaratish uchun uskunaviy dasturiy vositalar; ma`lumotnoma tizimlari va boshqalar
b)O‘quv o‘yin dasturlari; o‘rgatuvchi va mashq qildiruvchi dasturlar; test dasturlari;
c)Elektron o‘quv materiallarini yaratish uchun uskunaviy dasturiy vositalar;
d)Komp’yuterlarning tayanch dasturiy ta`minoti va informatika kursining ma`lum bir mavzularini o‘rganishga yordam beradigan pedagogik dasturiy vositalar kompleksi
|
Ishlab chiqarish jarayonining mazmuni

2. Ishlab chiqarish jarayonining mazmuni
Ishlab chiqarish jarayoni - bu kishilarni o’zlarining iste’moli uchun zarur bo’lgan moddiy va ma’naviy ne’matlarni yaratishga qaratilgan maqsadga muvofiq faoliyatidir.
Moddiy va ma’naviy ne’matlar yaratish, turli xizmatlar ko’rsatish jarayoni kishilar iqtisodiy faoliyatining asosiy tomonidir.
Ma’lumki, har qanday ishlab chiqarish, birinchi navbatda, mehnat jarayonidir yoki boshqacha qilib aytganda, tabiatdagi bor narsalarning ko’rinishini o’zining iste’moli uchun muvofiq holga keltirish uchun qilingan mehnat faoliyatidan iboratdir. Ana shu mehnat jarayonida kishilar, eng avvalo, tabiat bilan, uning kuchlari va ashyolari bilan hamda bir-birlari bilan o’zaro ma’lum munosabatda bo’ladilar.
Kishilar o’zlarining ongli maqsadga muvofiq unumli mehnati bilan tabiat moddalarining shakllarini o’zgartiradilar va iste’moli uchun zarur bo’lgan mahsulotni vujudga keltiradilar. Mehnat jarayonida kishilar bilan tabiat o’rtasida moddalar almashinuvi bilan birga insonning o’zi ham har tomonlama kamol topib boradi, ya’ni kishilar o’zining mehnatga bo’lgan qobiliyatini, bilimini oshiradi va ularni amalda qo’llashni kengaytirib boradi.
Shunday qilib, ishlab chiqarish jarayoni iste’mol qiymatlarni vujudga keltirish uchun maqsadga muvofiq qilinadigan harakatdir, tabiat yaratgan narsalarni kishi iste’moli uchun o’zlashtirib olishdir, kishi bilan tabiat o’rtasidagi modda almashuvining umumiy, kishi hayotining abadiy tabiiy sharoitidir.
Ehtiyojlar turi qancha ko’p bo’lsa shunga binoan ishlab chiqarishning tarmoq va sohalari ham kengayib boradi. Ularni o’rganish oson bo’lishi uchun ishlab chiqarish ikki katta sohaga: moddiy ishlab chiqarish va xizmat kursatish sohalariga bo’linadi.
Moddiy ishlab chiqarish sohalarida (sanoat, qishloq xo’jaligi, qurilish va boshqalar) zaruriy moddiy ne’matlar yaratiladi, xizmat ko’rsatish sohalarida esa turli xil ma’naviy ne’matlar yaratiladi hamda xizmatlar ko’rsatiladi. Bu ikki soha bir-biri bilan chambarchas bog’langan holda rivojlanadi va bir-biriga ta’sir ko’rsatadi.
Respublika milliy iqtisodiyotida tovarlar ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish sohalarining YaIMdagi mutlaq miqdori va nisbiy ulushi quyidagi ma’lumotlar bilan tavsiflanadi (2.1-jadval).
Moddiy ishlab chiqarish sohasi o’z navbatida ikki bo’linmadan — birinchi va ikkinchi bo’linmalardan iborat bo’ladi. Birinchi bo’linmada ishlab chiqarish va xizmat ko’rsatish korxona va tashkilotlarining ishlab chiqarish iste’moli uchun zarur bo’lgan vositalar — stanok, mashina, asbob-uskuna, xom ashyo va turli materiallar ishlab chiqariladi. Ikkinchi bo’linmada esa xalq iste’moli uchun zarur bo’lgan iste’mol tovarlari ishlab chiqariladi.
|
Microsoft Excel dasturida qanday resurs tayyorlanadi?

15.Microsoft Excel dasturida qanday resurs tayyorlanadi?
*a)Ishchi kitob bir nechta elektron jadvaldan iborat bo‘lib, unda hisoblash ishlari olib boriladi
b)Rasm, hujjat
c)Komp’yuter dasturi
d)Taqdimot
16.Microsoft Excel dasturida qanday masalalar echiladi ?
*a)Matematik, statistik, mantiqiy, iqtisodiyot, buxgalteriya, moliya, matnli, axborotli
b)Matematik, statistik, mantiqiy, tibbiyot, iqtisodiyot, buxgalteriya, moliya, kartografiya
c)Har qanday sohadagi, turli murakkablikdagi masalalar
d)Faqat matematik, trigonometrik masalalar
17.Microsoft Excel dasturida diagrammalar nima asosida quriladi?
*a)Elektron jadvalga kiritilgan ma`lumotlar asosida
b)Diagrammaning tipini va ko‘rinishini tanlash asosida
c)Diagrammaning tipini tanlash asosida
d)Diagrammaning ko‘rinishini tanlash asosida
18.Grafik muharrirlar to‘g‘ri keltirilgan qatorni toping?
*a)MS Paint , Adobe Photoshop, Corel Draw
b)MS Word, MS Paint, Adobe Photoshop, Corel Draw
c)MS Excel, MS Paint, Adobe Photoshop, Corel Draw
d)Home Site, MS Paint, Adobe Photoshop, Corel Draw
19. Rasmli grafika bilan ishlashga mo‘ljallangan dasturlarni toping?
*a)MS Paint, Adobe Photoshop
b)MS Paint, Adobe Photoshop, Corel Draw
c)Adobe Photoshop,Corel Draw
d)Corel Draw, Adobe Photo Paint
20. 1 dyuym nimaga teng?
*a)2,54 sm
b)100 pikselga
c)25,4 cm
d)2 mm
|
Axborot tizimlari va axborot texnologiyasidan nimasi bilan farqlanadi?

44.Axborot tizimlari va axborot texnologiyasidan nimasi bilan farqlanadi?
*a)Axborot texnologiyalarining maqsadi – maqsadga yo‘naltirilgan birlamchi axborotni qayta ishlash ta`sirida foydalanuvchiga zarur bo‘lgan axborotni olish, axborot tizimlarining asosiy maqsadi-axborotlarni uzatish va saqlash tashkilotchisidir
b)Axborot texnologiyalarining asosiy maqsadi – maqsadga yo‘naltirilgan birlamchi axborotni qayta ishlash ta`sirida foydalanuvchiga zarur bo‘lgan axborotni olish
c)Axborot tizimlarining asosiy maqsadi – axborotlarni uzatish va saqlash tashkilotchisidir
d)Axborot texnologiyalarini bilmagan holda, axborot tizimlarining funktsiyalarini amalga oshirib bo‘lmaydi
45. Berilganlarga ishlov beruvchi axborot texnologiyalaridan boshqaruvning qaysi darajasida foydalaniladi?
*a)Operatsion
b)Funktsional
c)Taktik
d)Strategik
46.Insonning amaliy eski harakatlarini avtomatizasiyalashga yo‘naltirilgan axborot texnologiyalarini yaratish qaysi vaqtdan boshlandi?
*a)XX asrning 60-70-y
b)XX asrning 50 -60-y
c) XX asrning 70- 80-y
d)XX asrning 80-90-y
47 Strategik masalalarni echishga yo‘naltirilgan axborot texnologiyalarini yaratish qaysi vaqtdan boshlandi?
*a)XX asrning 80-y.dan
b)XX asrning 70-y.dan
c)XX asrning 90-y.dan
d)XXI asr boshidan
48. Axborot texnologiyalarining "qo‘l" davrining vositalari…bo‘lgan *a)Pero, siyoh, kitob va tovush
b)Kitob va tovush
c)Siyoh va kitob
d)Pero, kitob va tovush
|
Integratsiyalashgan ta'limning mohiyati qaysi qatorda keltirilgan?

|
Integratsiyalashgan ta'limning mohiyati qaysi qatorda keltirilgan?
|
bet | 144/144 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 438,29 Kb. | | #116243 |
Bog'liq 3D kitob yaratish imkonini beruvchi dasturni ko’rsating-www.hozir.org15. Integratsiyalashgan ta'limning mohiyati qaysi qatorda keltirilgan?
a) Differensial ta'lim
b) Anomal bolalarni maxsus muassasalarda o‘qitish
c)*Nogiron bolalar uchun barcha sharoitlarni yaratgan holda me'yorda rivojlangan tengdoshlari orasida o‘qitish
d) Nogiron bolalarni me'yorda rivojlangan tengdoshlari orasida o‘qitish
16.Ijtimoiy yetishmovchilik tushunchasiga nimalar kiradi?
a) * O’z-o’ziga hizmat qilish qobiliyatining cheklanganligi
b) Jismoniy mustaqillikning cheklanganligi
c) Iqtisodiy musaqillikning cheklanganligi
d) O’z-o’ziga hizmat qilish qobiliyatining cheklanmaganligi
17.O‘zbekiston Respublikasi «Bola huquqlarining kafolatlari to‘g‘risida»gi Qonunining 3-bobi qanday nomlanadi?
a) «Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan bolalar huquqlarining qo‘shimcha kafolatlari» deb nomlanadi
b) * «Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan bolalarning ta'lim olish huquqlarining kafolatlari» deb nomlanadi
c) «Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan bolalarning bepul ta'lim olish huquqlari» deb nomlanadi
d) «Ijtimoiy himoyaga muhtoj bo‘lgan bolalarning salomatligini tiklashning qo‘shimcha kafolatlari» deb nomlanadi
18.Bolaning kamol topishida «yaqin rivojlanishi hududi» qanday o‘rin egallaydi?
a) yaqin rivojlanish bir qadar oqsaydi
b) dolzarb va yaqin rivojlanish birga boradi
c) * yaqin rivojlanishi hududi bir qadam oldinda boradi
d) PAT darslarini o‘tkazishda yetakchilik kiladi.
19. Iqlim o’zgarishi bo’yicha Xalqaro Konvensiya qachon imzolangan?
a) 18.05.1993 y, 22.05. 2012 y.
b) * 26.06. 1993 y, 15.12.2015 y.
c) 19.07.1995y, 15.12.2013 y.
d) 31.08.1995 y, 15.12.2014 y.
20.BMT “Nogiron shaxslar huquqlari to’g’risida”gi Deklaratsiyani qachon qabul qildi?
a) * 1975 yil
b) 1979 yil
c) 1989 yil
d) 1990 yil
http://hozir.org
|
| |
YAngilik kiritishning muxim sharti nima?

9.YAngilik kiritishning muxim sharti nima?
*a)Muloqotning Yangi vaziyatini tugrilash
b)O‘qituvchining madaniyat va muloqotini shakllantirish
c)O‘qituvchining o‘z bilim va ilmiy faoliyatini namoyon qilish
d)O‘z bilimlarini kengaytirish va chuqurlashlirish
10. Informatikani o‘qitish jarayonini tashkil etishda birmuncha keng tarqalgan yondashuvlarni belgilang.
*a)Individual, guruhli, frontal
b)Izohli-tasvirli, texnologik, ijodiy
c)Stapionar, erkin-eksternat
d)Nazariy va amaliy
11. Informatika o‘qituvchining pedagogik faoliyati turlari - bu ...
*a)Konstruktiv, tadqiqotchilik, kommunikativ, tashkilotchilik, diagnostic
b)O‘quvchi faoliyatini tashkil etish va boshqarish
c)SHakllantiruvchi va rivojlantiruvchi
d)Ta`lim beruvchi, tarbiyalovchi, rivojlantiruvchi
12.Word so‘zining ma`nosi nima ?
*a)So‘z
b)Gap
c)Ifoda
d)Jaxon
13. Windows operatsion tizimiga xos bo‘lmagan (eskirgan tushuncha keltirilgan) javobni toping?
*a)Buyruqli qator (buyruq matnini kiritish qatori)
b)Menyu qatori
c)Uskunalar paneli
d)Holat qatori
14. Windows operatsion tizimidagi standart matn muharrirdari keltirilgan qatorni toping?
*a)Word PAD, Bloknot
b)Microsoft Word, Bloknot
c)Microsoft Word, Word PAD
dMicrosoft Word, Microsoft Excel
|
-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi

|
-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi
|
bet | 15/17 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 161,52 Kb. | | #246472 |
Bog'liq So\'g\'diyona Praktika1-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi.
Bunda mulkchilik munosabatlaridan kelib chiquvchi huquqiy vakolatlarni muayyan er maydoniga mulkchilik sharoitidagi 4 ta holat orqali ko’rib chiqamiz.
Birinchi holat. Erning mulkiy egasi zamindor bo’lib, erda uning o’zi mehnat qiladi va tabiiyki, ishlab chiqarish natijasini ham o’zi o’zlashtiradi.
Ikkinchi holat. Zamindorning erda ishlash uchun vaqti etarli bo’lmaganidan yollanma ishchi mehnatini qo’llay boshladi. Natijada erdan foydalanish, ya’ni uning iste’mol xususiyatlaridan bevosita foydalanish huquqi ishchiga o’tdi. Bunda zamindor ishchining mehnati uchun ma’lum ish haqi to’laydi, biroq, ishlab chiqarish natijasini o’zlashtirishni o’z ixtiyorida saqlab qoladi.
Uchinchi holat. Zamindor erning holatini va yollanma ishchi ustidan nazorat uchun ham vaqt to’a olmay, erni uzoq muddatga ijarachiga to’shirdi. Ijarachi erga egalik qiluvchi va, unda shaxsan o’zi ishlagani uchun, erning foydalanuvchisiga aylandi. Ishlab chiqarish natijasini zamindor (ijara haqi ko’rinishida) va ijarachi birgalikda o’zlashtiradi.
To’rtinchi holat. Endi ijarachining o’zi ham erda mehnat qilmay, yollanma ishchidan foydalana boshladi. Natijada er bo’yicha mulkiy huquqlarning yanada tabaqalanishi ro’y berdi: erdan foydalanuvchi – ishchi, uning egasi – ijarachi (ijara shartnomasi muddati davomida), tasarruf etuvchisi – zamindor. Ishlab chiqarish natijasi ijarachi va zamindor o’rtasida taqsimlanib, ishchi uchun ish haqi to’lanadi.
Mulkchilik munosabatlari uning ob’ektlari va sub’ektlari bo’lishini shart qilib qo’yadi. Mulkka aylangan barcha boylik turlari mulkchilik ob’ektlaridir. Mulk ob’ekti bo’lib, inson yaratgan moddiy va ma’naviy boyliklar, tabiiy boyliklar, aqliy mehnat mahsuli, insonning mehnat qilishi qobiliyati - ishchi kuchi va boshqalar hisoblanadi. Mulk ob’ektida asosiy bo’g’in - bu ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish hisoblanadi. Ishlab chiqarish vositalari kimniki bo’lsa, ishlab chiqarilgan mahsulot ham unga tegishli bo’ladi.
Real hayotda ishlab chiqarish vositalarining umumlashish darajasi turli xil, ya’ni ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish vositalari bilan qo’shilishi turli darajada va turli shakllarda amalga oshiriladi. Shunga mos ravishda mulk sub’ektlari vujudga keladi. Mulk sub’ekti jamiyatda ma’lum ijtimoiy-iqtisodiy mavqeiga ega bo’lgan, mulk ob’ektini o’zlashtirishda qatnashuvchilar, mulkiy munosabatlar ishtirokchilari bo’lib, ular jamoa, sinf, tabaqa yoki boshqa ijtimoiy guruhlarga birlashgan bo’ladi. Ayrim kishilar, oilalar va davlat ham mulkchilik sub’ekti bo’lib chiqadi.
Mulk ob’ektlari va sub’ektlari yordamida mulkchilik munosabatlari va huquqlarini yanada yaqqolroq tushunish mumkin. Mulkchilik munosabatlari – bu mulk ob’ektini o’zlashtirish bo’yicha mulk sub’ektlari o’rtasidagi iqtisodiy munosabatdir. Bu qoidani quyidagi tasvir orqali ifodalash mumkin:
СУБЪЕКТ
СУБЪЕКТ
|
| |
-jadval

Respublika YAIMda tovarlar va xizmatlar ulushi

2.1-jadval
Respublika YAIMda tovarlar va xizmatlar ulushi
Ko’rsatkichlar
|
2003 yil
|
2004 yil
|
2005 yil
|
2006 yil
|
Mlrd.
so’m
|
%
|
Mlrd.
so’m
|
%
|
Mlrd.
so’m
|
%
|
Mlrd.
so’m
|
%
|
Yalpi ichki mahsulot
|
9837.8
|
100.0
|
12189.5
|
100.0
|
15923.4
|
100.0
|
20759.3
|
100.0
|
Shu jumladan:
Ishlab chiqarilgan tovarlar qiymati
|
4810.7
|
48.9
|
5899.7
|
48.4
|
8327.9
|
52.3
|
10836.4
|
52.2
|
Ko’rsatilgan xizmatlar qiymati
|
3679.4
|
37.4
|
4583.2
|
37.6
|
5907.6
|
37.1
|
7618.7
|
36.7
|
Sof soliqlar
|
1347.7
|
13.7
|
1706.6
|
14.0
|
1687.9
|
10.6
|
2304.3
|
11.1
|
*Manba: O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi ma’lumotlari.
Birinchi bo’linmada ishlab chiqarishdan chiqqan tovarlar shu yilning o’zida ikkinchi bo’limda va xizmat ko’rsatish sohalarida ishlab chiqarish vositasi sifatida ishlatilishi mumkin, ikkinchi bo’linmada yaratilgan tovarlar va nomoddiy soha xizmatlari o’z navbatida birinchi bo’linma uchun zarurdir. Shuning uchun ular o’rtasida doimo iqtisodiy aloqalar va munosabatlar sodir bo’lib turadi.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida har qanday ishlab chiqarish, bir tomondan iste’mol qiymatni (foydani) yaratishdir, ikkinchi tomondan, moddiy vositalar va mehnatning sarflanishi, yangi qiymatning yaratilishi, boshqacha qilib aytganda, qiymatning o’sish jarayonidir.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarish jarayonining ikki tomonini quyidagicha ifoda etishimiz mumkin (2.2-chizma).
Ishlab chiqarish jarayonini ikki tomonlama tahlil qilib o’rganish uning mazmunini to’g’ri tushunish imkonini beradi va turli xil chalkashliklar, munozarali tortishuvlarga chek qo’yadi. Bu yerda shuni hisobga olish lozimki, oldingi ishlab chiqarish jarayonining mahsuli bo’lib, shu ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etayotgan ishlab chiqarish vositalari qiymati ko’paymagan xolda o’zi qancha qiymatga ega bo’lsa shu miqdorda aniq mexnat bilan ishlab chiqarilgan tovarlar va xizmatlar qiymatiga o’tkaziladi.
Ishchi kuchi va ishlab chiqarish vositalari
(natural shakllari)
Mexnat jarayoni yoki naflilikning Yaratilishi va
ko`payishi jarayoni
Iste'mol qiymati , Yani nafliligi
Ishlab chiqarish omillari
Ishlab chiqarish jarayoni
Natija: tovar va xizmatlar
Kapital: ishlab chiqarish vositalari va ishchi kuchi qiymati
Qiymatning o`sish jarayoni
Sarflangan va qo`shilgan qiimat
2.2-chizma. Ishlab chiqarish jarayonining ikki tomoni
|
Axborot texnologiyalari­ning "qo‘l" davrining vositalari kommunikasiyalari...bo‘lgan

49.Axborot texnologiyalarining "qo‘l" davrining vositalari kommunikasiyalari...bo‘lgan
*a)Pochta va chopar
b)Aviatsiya va pochta
c)Pochta va poezd
d)Avtomobil’, pochta va chopar
50.Axborot texnologiyalarining "mexanik" davri...dan boshlangan
*a)XIX asrning ikkinchi yarmidan
b)XIX asrning oxiridan
c)XX asrning boshidan
d)XX asrning 30-yy
51.Axborot texnologiyalari "mexanik" davrining vositalari...bo‘lgan
*a)YOzuv mashinasi, telefon, diktofon va mukammallashgan pochta
b)Telefon va diktofon
c)Diktofon va mukammallashgan pochta
d)YOzuv mashinasi, telefon va diktofon
52.Axborot texnologiyalari "elektrik" davri…dan boshlangan
*a)XX asrning 40-60-yy
b)XX asrning 50-60-yy
c)XX asrning 60-70-yy
d)XX asrning 70-80-yy
53.Axborot texnologiyalari " elektrik" davrining vositalari...bo‘lgan
*a)Katta EHM va ularning programm ta`minoti, elektrik yozuv mashinalari, kserokslar, kichik diktofonlar
b)Katta eHM va ularning programm ta`minoti
c)Katta eHM, elektrik yozuv mashinalari va kserokslar
d)Katta eHM va ularning programm ta`minoti, kichik diktofonlar
54.Axborot texnologiyalari "elektron" davri...dan boshlangan
*a)XX asrning 70-y.
b)XX asrning 60-y.
c)XX asrning 80-y.
d)XX asrning 90-y.
|
Server deb nimaga aytiladi?

32.Server deb nimaga aytiladi?
*a)Bosh komp’yuterga aytiladi
b)Internetga ulangan komp’yuterga aytiladi
c)Boshqa komp’yuter yoki programmalarga xizmat ko‘rsatadigan komp’yuter yoki programmaga aytiladi
d)Maxalliy tarmokka ulangan kompterga aytiladi
33.16 lik sanok sistemasida 8+5 nechaga teng?
*a)D
b)13
c)12
d)C
34.Global tarmoq qanday tarmoq?
*a) Dunyoning ixtiyoriy davlatidagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lovchi tarmoq.
b)Biror tuman, viloyat yoki respublika mintaqasidagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lovchi tarmoq. c)Biror bino yoki bir-biriga yaqin joylashgan komp’yuterlarni o‘zaro axborot almashish imkonini beruvchi tarmoq.
d)Respublika mintaqasidagi komp’yuterlarni o‘zaro bog‘lovchi tarmoq.
35.Web brauzerlar to‘g‘ri berilgan qatorni aniqlang?
*a)Internet Explorer, Netscape Communicator va Lynx
b)Netscape Communicator, Internet Explorer va Paint
c)Lynx, Internet Explorer va Microsoft Word
d)Internet Explorer, Lynx va Power Point
36. O‘zbekistonda qachondan boshlab Internet Provayderlar xizmat ko‘rsata boshladi?
*a)1997 yildan
b)1990 yildan
c)1995 yildan
d)1980 yildan
37. 2 lik sanok sistemasida 1 ni 1 ga qo‘shish nechaga teng?
*a)10
b)1
c)0
d)11
38. O‘ziga ulangan komp’yuterlarga hizmat ko‘rsatuvchi va boshqa tarmoqlarga chiqish imkoniyatini beruvchi komp’yuter nima deb ataladi?
*a)Server
b)Portativ komp’yuter
c)Shaxsiy komp’yuter
d)Asosiy komp’yuter
|
-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi

|
-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi
|
bet | 13/17 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 161,52 Kb. | | #246472 |
Bog'liq So\'g\'diyona Praktika1-jadval. Mulkchilik munosabatlari va huquqiy vakolatlarning taqsimlanishi.
Bunda mulkchilik munosabatlaridan kelib chiquvchi huquqiy vakolatlarni muayyan er maydoniga mulkchilik sharoitidagi 4 ta holat orqali ko’rib chiqamiz.
Birinchi holat. Erning mulkiy egasi zamindor bo’lib, erda uning o’zi mehnat qiladi va tabiiyki, ishlab chiqarish natijasini ham o’zi o’zlashtiradi.
Ikkinchi holat. Zamindorning erda ishlash uchun vaqti etarli bo’lmaganidan yollanma ishchi mehnatini qo’llay boshladi. Natijada erdan foydalanish, ya’ni uning iste’mol xususiyatlaridan bevosita foydalanish huquqi ishchiga o’tdi. Bunda zamindor ishchining mehnati uchun ma’lum ish haqi to’laydi, biroq, ishlab chiqarish natijasini o’zlashtirishni o’z ixtiyorida saqlab qoladi.
Uchinchi holat. Zamindor erning holatini va yollanma ishchi ustidan nazorat uchun ham vaqt to’a olmay, erni uzoq muddatga ijarachiga to’shirdi. Ijarachi erga egalik qiluvchi va, unda shaxsan o’zi ishlagani uchun, erning foydalanuvchisiga aylandi. Ishlab chiqarish natijasini zamindor (ijara haqi ko’rinishida) va ijarachi birgalikda o’zlashtiradi.
To’rtinchi holat. Endi ijarachining o’zi ham erda mehnat qilmay, yollanma ishchidan foydalana boshladi. Natijada er bo’yicha mulkiy huquqlarning yanada tabaqalanishi ro’y berdi: erdan foydalanuvchi – ishchi, uning egasi – ijarachi (ijara shartnomasi muddati davomida), tasarruf etuvchisi – zamindor. Ishlab chiqarish natijasi ijarachi va zamindor o’rtasida taqsimlanib, ishchi uchun ish haqi to’lanadi.
Mulkchilik munosabatlari uning ob’ektlari va sub’ektlari bo’lishini shart qilib qo’yadi. Mulkka aylangan barcha boylik turlari mulkchilik ob’ektlaridir. Mulk ob’ekti bo’lib, inson yaratgan moddiy va ma’naviy boyliklar, tabiiy boyliklar, aqliy mehnat mahsuli, insonning mehnat qilishi qobiliyati - ishchi kuchi va boshqalar hisoblanadi. Mulk ob’ektida asosiy bo’g’in - bu ishlab chiqarish vositalariga egalik qilish hisoblanadi. Ishlab chiqarish vositalari kimniki bo’lsa, ishlab chiqarilgan mahsulot ham unga tegishli bo’ladi.
Real hayotda ishlab chiqarish vositalarining umumlashish darajasi turli xil, ya’ni ishlab chiqaruvchilarning ishlab chiqarish vositalari bilan qo’shilishi turli darajada va turli shakllarda amalga oshiriladi. Shunga mos ravishda mulk sub’ektlari vujudga keladi. Mulk sub’ekti jamiyatda ma’lum ijtimoiy-iqtisodiy mavqeiga ega bo’lgan, mulk ob’ektini o’zlashtirishda qatnashuvchilar, mulkiy munosabatlar ishtirokchilari bo’lib, ular jamoa, sinf, tabaqa yoki boshqa ijtimoiy guruhlarga birlashgan bo’ladi. Ayrim kishilar, oilalar va davlat ham mulkchilik sub’ekti bo’lib chiqadi.
Mulk ob’ektlari va sub’ektlari yordamida mulkchilik munosabatlari va huquqlarini yanada yaqqolroq tushunish mumkin. Mulkchilik munosabatlari – bu mulk ob’ektini o’zlashtirish bo’yicha mulk sub’ektlari o’rtasidagi iqtisodiy munosabatdir. Bu qoidani quyidagi tasvir orqali ifodalash mumkin:
СУБЪЕКТ
СУБЪЕКТ
|
| |
5-amaliy mashgulot

5-amaliy mashgulot
Download
71,36 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
18.06.2024
Hajmi
71,36 Kb.
#264172
Download
71,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
5-amaliy mashgulot
Download
71,36 Kb.
Matnni ko'rish
Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning turliligi. Multfilm yaratish texnologiyasi - bet 23

121
Bu jarayon phasing deb ataladi va u qora tana go'shti yordamida shaffof
filmda ham amalga oshiriladi. Fazovshikdan keyin, animatorlarning ixtiyorida,
qora konturlar bilan chizilgan qaxramon bilan tayyorlangan deyarli tayyor
multfilmlar olinadi.
Rassom qahramonlarining shaffof film yon teskari bo'yoqlardan to'ldiring.
Fazovshiklar ular ranglar yordamida qahramon bilan har bir kadrni bo'yoq,
zalivschiklar rassomlar olinadi keyin.
Bu jarayon kontur bosing va zalivschikov soddalashtirish uchun emas, balki
shaffof film teskari tomoni hisoblanadi. Rol o'zgaruvchan qachon biron dog' ko'zda
bo'ladi va u qahramonlar kiyim rangini o'zgartirish, deb tuyuladi, chunki bu
bosqichda rassomlar rasmlar katta sonini bo'yash, gullar barcha ranglar rol bir
qat'iy rioya talab qiladi.
3.16-rasm. Qaxramonni asosiy ranglarini aniqlash
O‘quv faniga ajratilgan soat*

|
O‘quv faniga ajratilgan soat*
|
bet | 22/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgO‘quv faniga ajratilgan soat*
| | |
Fanning bir va ikki semestr davomida o‘tilishiga qarab ajratiladigan kreditlar
| |
1-semestr
|
2-semestr
| |
120
|
4
|
-
|
180
|
6
|
-
|
240
|
4
|
4
|
300
|
4
|
6
|
360
|
6
|
6
|
* Ushbu taqsimot magistraturaga ham taalluqli.
6.2. Magistratura.
Barcha turdagi auditoriya va auditoriyadan tashqari o‘quv ishlarini o‘z ichiga olgan o‘quv yuklamasining hajmi bir o‘quv yili uchun 60 kredit, bir semestr uchun 30 kredit qilib belgilanadi. 1 kredit 30 akademik soat o‘quv yuklamasiga tengdir.
Reyting (baholash) tizimi asosida ta’lim jarayonini amalga oshirayotgan oliy ta’lim muassasalari uchun barcha turdagi auditoriya va auditoriyadan tashqari o‘quv ishlarini o‘z ichiga olgan o‘quv yuklamasining eng yuqori hajmi haftasiga 54 akademik soat qilib belgilanadi.
Ishlab chiqarishdan ajralgan holda (kunduzgi) o‘qish shakli uchun auditoriya mashg‘ulotlari va ilmiy faoliyatning eng yuqori hajmi haftasiga 36 akademik soat qilib belgilanishi lozim.
Uqishning me’yoriy muddati quyidagicha taqsimlanadi:
|
| |
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar

|
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar
|
bet | 1/7 | Sana | 10.09.2024 | Hajmi | 31,23 Kb. | | #270831 |
Bog'liq 2-mavzu
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar.
Dasturiy ta'minotni konstruksiyalash — bu dasturiy ta'minotni ishlab chiqish jarayonining muhim bosqichi bo'lib, unda tizimning tarkibiy qismlari loyihalashtiriladi, modullarga bo'linadi va har bir qismning o'zaro ishlash tamoyillari aniqlanadi. Bu bosqich dasturiy ta'minot arxitekturasining samaradorligi, kengayuvchanligi va mustahkamligini ta’minlaydi.
Dasturiy ta'minotni to'g'ri konstruksiyalashning ahamiyati:
Kengayuvchanlik va texnik xizmat ko'rsatish: Dasturiy ta'minotni to'g'ri konstruksiyalash tizimni kengaytirish va unga o'zgartirish kiritishni osonlashtiradi. Kodlar o'zgarishlarga moslashuvchan bo'lishi kerak.
Kengayuvchanlik va texnik xizmat ko'rsatish dasturiy ta'minotni ishlab chiqishning juda muhim jihatlari hisoblanadi. Ular dasturiy ta'minotning uzoq muddatli ishlashi va rivojlanishini ta'minlaydi. Bu ikki tushunchaning mohiyati va ular o'rtasidagi bog'liqlikni tushunish muhimdir.
1. Kengayuvchanlik (Scalability):
Kengayuvchanlik dasturiy ta'minotning vaqt o'tishi bilan, yangi talablar paydo bo'lganda yoki hajmi oshganda uni o'zgartirish imkoniyatlarini ifodalaydi. Bu dasturiy ta'minot yangi funksiyalarni qo'shishni, resurslar hajmini kengaytirishni va tizimni samarali ishlashini ta’minlashga qaratilgan.
Yangi funksionallarni qo'shish: Kengayuvchan tizimlar osonlik bilan yangi modullar yoki funksionallarni qo'shish imkonini beradi. Bunda eski kodni qayta yozish yoki katta o'zgartirish kiritish talab qilinmaydi.
Resurslarni oshirish: Kengayuvchan dasturiy ta'minot qo'shimcha xotira, saqlash joyi yoki tarmoqqa ulanadigan qurilmalarni qo‘llab-quvvatlash imkoniyatiga ega bo'ladi.
O'sish imkoniyatlari: Kengayuvchan tizimlar keng miqyosda ishlashi uchun moslashtiriladi, ya’ni foydalanuvchilar soni ko‘payganda yoki ma'lumotlar oqimi oshganda ham tizim barqaror ishlay oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash asoslari. Dasturiy ta’minotni to‘g‘ri konstruksiyalashning ahamiyati. Dasturiy ta’minotni konstruksiyalash bilan bog‘liq vazifalar
|
Ta’limni aiohidalashtirish prinsipi

|
Ta’limni aiohidalashtirish prinsipi
|
bet | 10/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.org8. Ta’limni aiohidalashtirish prinsipi. Mashg'ulot olib borishning sinf – dars shakli mavjud, ya’ni bunda jamoa holda o‘quv faoliyati tashkil qilinadi. Ayrim o‘quvchi-talabalar bunda tez o‘zlashtirish qobiliyatiga, ayrimlari sekin o'zlashtirish qobiliyatiga egadir. Kimdir u fanga, kimdir boshqasiga qiziqadi. Bolalarning yosh xususiyati ham o'zlashtirishga ijobiy yoki salbiy ta’sir qiladi. Shu sabablarga asoslanib ta’lim berish darajalashtiriladi (differensiyalashtirish) va alohidalashtiriladi (individuallashtirish). Darajalashtirish ikki xil ma’noda bo'ladi:
Birinchidan, ta’limning mazmuniga nisbatan ijtimoiy talablarga, o'quvchilarning moyilligiga muvofiq darajalashtirilgan tarzda yondoshuv (alohida fanlar bo'yicha maktablar va boshqa tilda): Bunday yondoshuv individual qiziqishlardan, o'quvchilarning qobiliyatlaridan yaxshiroq foydalanishga yordam beradi;
Ikkinchidan, sinfni qobiliyatlilar va o'qitish darajasi bo'yicha bir necha guruhlarga bo'linadi; Qoloq va o'rta o'qiyotgan o'quvchilarga nisbatan alohida yondoshish talab qilinadi. Alohida yondoshish yordamida o'quvchilarda aqliy harakat va fikrlash jarayonlari shakllanadi.
Shunday qilib, o'quvchi-talabalarning bilimini mustahkam o'zlashtirishlariga,
bilim va malakani egallashlariga barcha ta’lim prinsiplarini - tushunarlilik, tizimlilik, ilmiylik, ko'rgazmalilik, onglilik va o'quvchilar faoliyatini amaliyotga tadbiq etish bilan erishiladi.
Yuqorida qayd etilgan prinsiplarning barchasi qamrovli (kompleks) tarzda qo’llanilmaydi. Ularning har biriga ijodiy tarzda yondashiladi.
Ta’lim prinsiplarni qo'llashda quyidagi tavsiyalarga rioya qilish kerak.
1. O'qituvchi faqat bir ta’lim prinsipiga suyanmasligi kerak. Asosan ularning tartibiga, ilmiy asoslangan maqsad tanlashga, metodlami belgilashga va o'quvchilar
faoliyatini tashkil qilish vositalarini ajratishga va o'quv jarayonini tashkil qilishga e’tibor berish lozim.
2. O'qituvchi har bir prinsip va ularning tartibiga, asosiy qonunlar va qonuniyatlarni hayotga tatbiq etuvchi, hoziri davr ta’lim konsepsiyasining negizi deb bilishi kerak.
3. O'qituvchi pedagogik jarayonning o'zaro ta’sir etuvchi qismlarini bilishi hamda ta’lim prinsipi qonuniyatlariga suyangan va pedagogik jarayonning uyg'unlikda bo'lishiga erishgan holda, qismlarning o'zaro ta’sirini tartibga solishi kerak.
|
| |
Nazorat savollari - Mundarija kirish bob. Kompyuter animasiyasi tarixi. To’liq metrajli animasiya Bob. Animatsiyaning...

131
yaratadi. Tasvirlar har doim bir-biridan juda farq qiladi va haqiqiydir, bu harakatlar
to'g'ri chiziqda rivojlanishi mumkin bo'lgan bir nechta chizmalardan qochish juda
oson. Shohidon kollejidan Jon shunday deydi: «Axir, yoylar sizning ikkinchi
tabiatingizga aylanadi va avtomatik tarzda amalga oshiriladi - hayotning jinsi men
ularni qilayotganimni hatto tushunmagan edim». Bizning vaqtimiz bo'lmagan (men
kabi) kishilarimiz uchun esda tutishingiz kerak bo'lgan barcha narsalar
quyidagicha: rahbar animatorning ishi tomoshabinni harakatning burma va silliq
ekanligiga ishontiradi.
Stenariy va animatsion rolikni raskadrovka qilish filmi

111
ko'rib chiqishga harakat qilmoqdamiz. Harakat nima? Bu nimani anglatadi?
Harakatni soddalashtirish va keskinlashtirish uchun, u "jonlantirilgan" bo'lib,
fikrni,
hissiyotlarni, dramatik taranglikni keltirib chiqaradimi? "Klassik" yoki
"to'liq" animatsiyada vaqtning eng aniq ta'rifi. Har qanday animatsiya turiga har
qanday vaqtni kiritish mumkin emas. Shunday bo'lsa-da, biz ko'rkam shaklida bir
animatsiya vaqt tabiatda vaqtni aks qanday asosiy tushuncha berish umid qilamiz,
va bu boshlab, qanday qilib, bu animatsion film maksimal ta'siri
bilan bunday
murakkab va ko'rinmas tushunchasini foydalanish mumkin.
Vaqtni belgilash vaqti nimani anglatadi? Vaqt - bu harakatga ma'no beruvchi
animatsiya qismidir. Harakatlar bir xil ob'yektni turli joylarga tortib, ular orasidagi
bir nechta oraliq rasmlarni kiritish orqali osongina yaratilishi mumkin. Natijada,
ekranda bir harakat paydo bo'ladi, lekin bu hali animatsiya bo'lmaydi. Tabiatda,
ob'yektlar nafaqat harakat qilishadi. Nyutonning birinchi qonuni, ob'yektlar tashqi
kuchlar ularga ta'sir o'tkazganda harakat qilishini aytadi. Shunday qilib,
animatsiyada harakatning o'zi ikkinchi
darajali ahamiyatga ega, eng muhimi, bu
harakatning maxfiy sababi bo'lib xizmat qiladi. Jonsiz narsalarda bu sabablar tabiiy
kuchlar, birinchi navbatda tortishish bo'lishi mumkin. Jonli mavjudotlar uchun,
xuddi o'sha tashqi kuchlarga qo'shimcha ravishda,
harakatning sababi
mushaklarning qisqarishi va eng asosiysi, kayfiyat va barcha belgilarni harakatga
keltirishi mumkin. A belgisidan A belgisidan belgini ko'chirish uchun siz ushbu
harakatga ta'sir qiluvchi kuchlarni hisobga olishingiz kerak.
Birinchidan, yerning
tortishish kuchi, yerni yerga bosib turadi. Ikkinchidan, belgi dizayn, uning
individual qismlari va mushaklar o'zaro tortishishni bartaraf etadi. Uchinchidan,
ruhiy sabablar yoki qaxramonlar harakatlari uchun motivatsiyasi bor - egilayotib
bo'lsa, xush kelibsiz mehmonlar yoki qurol bilan tahdid qildi. Jonli aktyor buni
amalga oshirib, mushaklarni harakatga keltiradi va
tortishishlarni avtomatik
ravishda yengib chiqadi va barcha diqqatni o'yinga qaratadi. Animator shuningdek,
yassi va vaznsiz chizmalarni og'irlik va zichlik hissi bilan ta'minlashga majbur
qiladi va ayni paytda mazali o'yinni yaratadi. Vaqtni jonlantirishning har ikkalasida
ham asosiy rol o'ynaydi.
112
Tayming. Filmning g'oyasi darhol tomoshabinga murojaat qilishi kerak. Bu
yerda sahifalarni qaytarib olish mumkin emas, o'tkazib yuborilganni qayta o'qing.
Tez katta hajmdagi animatsiyani yaratish uchun syujetli panelni

250
10. To'plar mos keladigan raqamlarni ko'rsatib, aylanadi.
11. O'rtacha to'pni oshiring.
12. Qora
qora rangda qora rangda, faqatgina raqamlar ekranda ko'rinadi.
Siz sahnalar uchun boshqa g'oyalaringiz bo'lishi mumkin. Bunday holda,
ularni xotirjam torting.
Kadr raqamlarini qo'shish.Agar hikoyangiz mavjud bo'lsa, endi har bir harakat
sodir bo'lganda o'ylab ko'rishingiz kerak. Kameraning
vaqt va tavsifiga oid
hikoyalar havolalari haqidagi har bir tasavvurga qo'shing. Quyida Time
Configuration dialog oynasida 15 kvadrat / soniya kvadrat tezligi o'rnatilganligi
haqidagi sinxronizatsiya qanday ishlashi mumkinligi haqida ma'lumot berilgan:
Rasmni ochish. Tosh sahnidagi pauza. (0.0 - 3.0 soniya, 1-45 ramkalar).
1. To'p jinsning chekkasiga siljiydi. (3.0 dan 5.0 soniya, 46-75 gacha kadrlar).
2. To'p uzilib qoladi va toshning chetidan "ko'rinadi". (5.0 dan 7.0 soniyasiga, 76-
105 gacha).
3. To'p tezda ikki marta chayqaladi va joyiga qaytadi. (7.0 dan 10.0 soniya,
kadrchalar 106-150).
4. To'p toshning chetiga tushadi. (10,0 dan 10,5 soniyagacha, kadrlar 151-158).
5. Kuz. Qoya yoritilgan. Kuzda, to'p cho'zilib ketadi. (10,5 dan 13 soniya, kadrlar
159-195).
6. Top to'pga urilib tushadi. Shiqillaganlar sindiradi. Yer shiddatlidir. (13 dan 13,5
soniya, kadrlar 196-203).
7. To'pdan ko'z yumadi. (13,5 dan 14,0 sekundgacha, kadrlar 204-210).
8. Orqa fonda to'pning surati. Panlarni yig'ish va to'plash. (14,0 dan 15,0 soniya,
kadrlar 211-225).
9. To'plar birma-bir siljiydi va sonlarni ko'rsatadi. Bir pauza. (15.0 - 18.0 soniya,
kadrlar 226-270).
10. O'rtacha to'pni oshiring. (18.0 dan 19.0 soniyagacha, kadrlar 271-285).
11. Top qora bo'lib, ekranda faqat raqamlar ko'rinadi. (19.0 dan 20.0 soniyagacha,
286-300 kadrlar).
251
Siz oddiy hikoya yaratish, oddiy hikoya yaratish
va oddiy animatsiya uchun
ssenariyni yaratish jarayonini boshladingiz. Bunday oddiy animatsiyani yaratishda
ham senkronizatsiya qilish va turli sahnalarni yaratish uchun kalit tasmalar ustida
ishlash kerak. Film stenariysi va skript ishlamasdan haqiqiy animatsiyani qanday
yaratishni tasavvur qiling.
-rasm. Osmon o`par bino. 
SAVOL VA TOPSHIRIQLAR

31
BMP
(ingliz tilidagi Bitmap Picture) – rastrli tasvir.
GIF
(Graphics Interchange Format) – tasvirlar almashish formati. Bir faylda bir
necha tasvirlari saqlay oladi va soda animatsiyalar uchun juda qulay.
TIFF
(ingliz tilidagi Targed Image File Format) - belgilab chiqilgan tasvir fayli
formati. Rasmlarni tayyorlashga ishlatiladigan eng keng tarqalgan rastr formatlardan
biri TIFF (Target Image File Format), 1986 yilda Aldus korporatsiyasi tomonidan
yaratilgan bo`lib, grafik fayllarni IBM-mos keluvchi kompyuterlardan Makintoshga
yoki aksincha, o`tkazish paytida paydo bo`ladigan qiyinchiliklarni bartaraf etadi.
JPEG
(Joint Photographic Experts Group) - fotografiya ekspertlarining birlashgan
guruhi (Yevropa ittifoqi) tomonidan ishlab chiqilgan.
JPEG tasvirni zichlashi,
kichraytirishi mumkin, bu tasvir sifatini pasayishiga olib keladi.
PCX
(PC eXchange) - shaxsiy kompyuterda ma’lumot almashish formati.
RAW
(ingliz tilida raw) - xom, hali tayyor emas, degan ma’noni bildiradi. Sifatli
fotoapparatlarda olingan suratlarni saqlash uchun ishlatiladi.
PNG
(Portable Network Graphics) - tarmoq uchun portativ (ixcham) grafikasi
formati. Ushbu format yosh va GIF va JPEG formatlarining afzalliklarini
birlashtiradi. Bu sizning rasmingiz sifatini yo`qotmasdan sezilarli darajada siqish
imkonini beradi.
PDF
(ingliz tilida Portable Document Format) - elektron hujjatlar formati.
2.3-rasm. Tasvir formatlari.
Animatsiyaning asosiy tamoyillari. 12 tamoyil (Disney tamoyillari)

103
3.3-rasm. Animatsiyaning birinchi tamoyiliga
misol
B iborasi birinchi tamoyilni namoyish etadi: to'p uchish vaqtida va uning
qattiq yuzasiga ta'siri paytida deformatsiyalanadi, bu tomoshabinga unga
qo'llaniladigan kuch va uning moddiy qismi haqida fikr beradi. Aksincha, shakl A
animatsiyasi butunlay dinamikadan mahrum
1-Tamoyil. Siqish va cho’zish. Eng muhim tamoyil -" Siqish va cho’zish",
uning maqsadi ob'yektlarga og'irlik va moslashuvchanlik hissi berishdir. U
o'ynayotgan to'p yoki oddiy murakkab narsalarga qo'llanishi mumkin.
Inson
yuzining mushaklari kabi tuzilmalar. Haddan tashqari nuqtada olingan, siqilgan va
abartılı bir darajada raqamga cho'zilib, ifoda beruvchi kulgili effekt beradi. Haqiqiy
animatsiyada esa, ushbu tamoyilning eng muhim jihati shundaki, uning shakli
o'zgarganda ob'yekt hajmi o'zgarmaydi. Agar to'pning uzunligi vertikal ravishda
cho'zilgan bo'lsa, kenglik (va uch o'lchovli tasvirdagi chuqurlik)
gorizontal
ravishda to'g'ri kelishi kerak.
2-tamoyil. Tayyorlanish yoki oldindan mo’ljalni olish(Teskari harakat). Rad
qilish harakati tomoshabinni harakatga tayyorlash uchun va ishni yanada aniqroq
qilish uchun ishlatiladi. Qaytib kelgan raqqos dastlab tizzalarini sakrash uchun
burishadi; Zimba ishlab chiqaradigan golfchi birinchi navbatda tayoqni silkitib
qo'yishi kerak.
Bu usul shuningdek, kamroq jismoniy harakatlar uchun ham
foydalanish mumkin, masalan, belgining tashqi ko'rinishini oldindan ko'rish yoki
uni olishdan oldin ob'yektga e'tibor berish kabi belgilarning ko'rinishi. Maxsus
effektlar uchun ajablantiradigan elementni yaratish uchun tayyorgarlik ko'rib
chiqilishi mumkin. Natijada, tomoshabin bosimni kuchaytirish tuyg'usini boshdan
kechiradi. Bu ta'sir odatda "ajablanib hazil" deb ataladi. Video o'yinlarda
animatsiyani sakrashning jiddiy muammosi - oldindan taxmin qilinadigan vaqt
yo'qligidir. Aktyor tugmachani bosgandan keyingina
uning ekranli shakli zudlik
bilan sakrashi kerak bo’ladi. Istisnolar nodir (masalan, Fors birinchi tamoyili)
hisoblanadi.
3-tamoyil. Sahnaboplik (tomoshabinning rasmini qanday ko'rishini doimiy
qayd etilishi).Ushbu tamoyil teatr yoki kino tomosha qilish uchun juda mos keladi.
104
Uning maqsadi jamoatchilik e'tiborini jalb qilish va sahnada nima muhim
bo'lganini, nima yuz berayotganini va nima sodir bo'lishi kerakligini
tushuntirishdir. Jonston va Tomas bu fikrni harakatda, shaxsda,
ifoda yoki
kayfiyatda bo'lishidan qat'i nazar, uni "aniq va tushunarsiz fikrlash taqdimoti" deb
belgilashgan. Bunday ravshanlik turli xil vositalar bilan, masalan, ramka kadrlarni
yorug'lik va soya yordamida, kameraning burchagi va joylashuvi bilan
ta'minlanishi mumkin. Ushbu tamoyilning mohiyati e'tiborni diqqat-e'tibordan
chetda
qoldirib, ortiqcha tafsilotlardan qochishdir.
3.4-rasm. Animatsiyaning to’rtinchi tamoyiliga misol
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish

167
6.4.54-rasm. Beshburchak shakli
2. Instrumentlar satrida joylashgan
Искажение
bo`limini tanlaymiz. Shundan so`ng
uskunalar satrida hosil bo`lgan
Заготовки
bandidan
Кручение
bo`limini tanlaymiz.
6.4.55-rasm. Shaklning burish oynasi
3. Shakl o`rtasidagi qora rangli yo`nalish strelkasini ushlab qarama-qarshi tomonga
ya’ni o`ngdan chap tomonga qarab yuritamiz. Shunda bizga quyidagi shakl hosil
bo`ladi.
6.4.56-rasm. Shaklning umumiy ko`rinishi
o‘qitishning me’yoriy muddati

|
o‘qitishning me’yoriy muddati
|
bet | 16/89 | Sana | 19.02.2024 | Hajmi | 458,85 Kb. | | #158634 |
Bog'liq “tasdiqlayman” O‘quv ishlari bo‘yicha prorektor-fayllar.orgo‘qitishning me’yoriy muddati — ta’lim oluvchilar tomonidan o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarini o‘zlashtirilishi uchun belgilangan muddat;
o‘quv fanlari bloki — o‘quv rejalarida belgilangan fanlar majmualari, qoida tariqasida “majburiy fanlar” bloki va “tanlov fanlari” blokiga ajratiladi;
o‘quv reja — oliy ta’limning muayyan bakalavriat ta’lim yo‘nalishi yoki magistratura mutaxassisligi bo‘yicha o‘quv faoliyati turlari, o‘quv fanlari va kurslarining tarkibi, ularni o‘rganishning izchilligi, soatlar va kreditlardagi hajmini ta’lim davrining to‘liq muddati uchun belgilaydigan hujjat;
o‘quv yuklama — o‘quv dasturlarni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan akademik soatlar hajmi;
o‘quv fani — ta’lim jarayonida muayyan ta’lim yo‘nalishi va mutaxassisliklar bo‘yicha o‘zlashtirilishi zarur bo‘lgan tegishli ilmiy, ishlab chiqarish, iqtisodiy, ijtimoiy sohalardan saralab olingan bilim va ko‘nikmalar tizimi;
o‘quv yili — oliy ta’lim muassasasida bir ta’lim kursini yakunlashga mo‘ljallangan o‘quv faoliyati davri. O‘quv yili ikki kalendar yil bilan belgilanadi, masalan, 2021/2022 o‘quv yili;
o‘quv semestri — oliy ta’lim muassasasida o‘quv yilining yarmini tashkil etuvchi o‘zaro bog‘langan fanlarning ma’lum majmuini o‘zlashtirishga mo‘ljallangan va ular bo‘yicha yakuniy nazorat bilan tugallanadigan qismi. Ayrim hollarda o‘quv semestri o‘quv yilining uchdan bir qismini tashkil etishi mumkin;
o‘quv dasturi — ta’lim mazmunini belgilovchi o‘quv fanining asosiy mavzulari, mazmuni, o‘zlashtirilishining eng maqbul usullari, axborot manbalari ko‘rsatilgan hujjat;
malaka amaliyoti — o‘quv jarayonining nazariy bilimlarini mustahkamlash, amaliy ko‘nikma hosil qilish, o‘quv rejalari va o‘quv dasturlarning ma’lum (yakuniy) qismidagi mavzu bo‘yicha materiallar to‘plash uchun o‘tkaziladigan bir qismi;
yakuniy davlat attestatsiyasi — bakalavr yoki magistr akademik darajasiga qo‘yiladigan malaka talablariga muvofiq holda, ma’lum talab va tartib asosida (fanlar bo‘yicha davlat attestatsiyasi, bitiruv malakaviy ishi yoki magistrlik dissertatsiyasi himoyasi) bitiruvchi tomonidan oliy ta’lim o‘quv reja va o‘quv dasturlarining o‘zlashtirish darajasi hamda sifatini baholash jarayoni;
|
| |
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish

CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish. 1. Avvalo
Файл
>
Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini tanlab yangi sahifa hosil
qilamiz. So`ng instrumentlar satrida joylashgan
Свободная форма
yoki
F5
tugmasini bosib egri chiziq chizib olamiz. Shu egri chiziq ustida “
v
” harfiga
o`xshash shakl chizamiz.
6.4.41-rasm. Egri chiziqlarning umumiy ko`rinishi
2. Instrumentlar satrida joylashgan
Перетекание
bo`limidan
перетекание
bandini
tanlab kursorni to`g`ri chiziq ustiga qo`yib chizib olamiz va quyidagi shakl hosil
bo`ladi. Rang berish uchun shaklni belgilab,
Палитра
bo`limidan kerakli rang ustiga
sichqoncha
o`ng tugmasini bosib
tanlaymiz. Shaklni instrumentlar satrida
joylashgan
Инструментов выбора
buyrug`i orqali belgilab, uskunalar satrida
joylashgan
Перетекание объектов
bandiga 50 sonini kiritamiz va shu yerda
joylashgan
Перетекание по часовой стрелке
bandini
tanlaymiz.
6.4.42-rasm. Ranglarni uyg`unlashtirish
3. Instrumentlar satrida joylashgan
Инструмент создания форм
yoki
F10
tugmasini
tanlab shakl ko`rinishini o`zgartiramiz.
163
6.4.43-rasm. Shaklning umumiy ko`rinishi
CorelDRAW dasturida turli shakllar hosil qilish. 1. CorelDraw dasturini ishga tushiramiz va
Файл
>
Создать
yoki
Ctrl+N
tugmalarini tanlab yangi sahifa hosil qilamiz. So`ng instrumentlar satrida
joylashgan
Многоугольник
yoki
Y
tugmasini bosib olti burchak chiziq olamiz.
6.4.44-rasm. Olti burchak chizmasi
2. Instrumentlar satrida joylashgan
Вытягивание
tanlaganda uskunalar satrida
Заготовки
bandidan
Вытягивание вверх
bo`limini tanlaymiz.
6.4.45-rasm. Shakl ko`rinishi o`zgartirish
164
3. Rang berish uchun
Палитра
bandidan kerakli rang ustida sichqoncha
o`ng
tugmasini bosib
tanlaymiz.
6.4.46-rasm. Shaklga rang berish
4. Uskunalar satrida joylashgan
Тип вытягивания
bo`limi orqali shakl ko`rinishini
o`zgartirish mumkin.
6.4.47-rasm. Shakl ko`rinishi turini tanlash
5. Shaklni 3D formatda burish uchun uskunalar satridan joylashgan
Вытянуть
поворот
bo`limini tanlaymiz.
6.4.48-rasm. Shaklni 3D formati bo`ylab burish
165
6. Yuqorida keltirilgan bo`limlar orqali shaklni kerakli ko`rinishda sozlab olamiz.
6.4.49-rasm. Shaklning umumiy ko`rinishi