“Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” (Economics and Innovative Technologies) ilmiy elektron jurnali

|
“Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” (Economics and Innovative Technologies) ilmiy elektron jurnaliBog'liq 10 Akramova“Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” (Economics and Innovative Technologies) ilmiy elektron jurnali
http://iqtisodiyot.tsue.uz/journal
92
4.
Respublikamizda faoliyat olib borayotgan ko’plab Korporativ boshqaruv tizimiga
ega bo’lgan korxonalarning samarali faoliyat yuritishini ta'minlash maqsadida korporativ
boshqaruv tizimini takomillashtirish uchun aksiyadorlik jamiyatining boshqaruvi
javobgarligini oshirish bo’yicha aniq chora-tadbirlar belgilanishi lozim. Mazkur sharoitda
quyidagi takliflarni amalga oshirish maqsadga muvofiqdir:
-korporativ boshqaruv sohasida O’zbеkiston Rеspublikasi qonunchilik bazasini
takomillashtirish, korporativ tuzilmalarining faoliyatini takomillashtirish chora-tadbirlarini
ishlab chiqish;
-O’zbekiston Respublikasi korporativ boshqaruv tizimi uchun hali yangi bo’lgan
―Korporativ maslahatchi lavozimini korxonalarda joriy qilishni yo’lga qo’yish. Bu lavozim
aksiyadorlik jamiyati mulkdorlari o’rtasida, uning ijro organi va kuzatuv kеngashi o’rtasida
muntazam samarali muloqotni ta‘minlab turuvchi хodimdir;
-korporativ boshqaruv tuzilmalari tarkibida korporativ xulq tushunchasini keng targ‘ib
qilish , buning vositasida esa korxona samaradorligini oshirish;
-aksionerlik jamiyati boshqaruv jarayonidagi ma'lumotlarning ochiqlik darajasini,
shuningdek aksionerlik jamiyati boshqaruv organlarining hissadorlar yoki aksiyadorlar oldida
muntazam ravishda hisobot berib borishini ta'minlash;
-korporativ tuzilmalar faoliyatida boshqaruv axborot tizimlari rivojlanish
strategiyalarining samarali joriy etilishini ta'minlash;
-yuqori darajadagi xizmat ko’rsatish va mahsulot ishlab chiqarish bilan
shug’ullanuvchi korporativ tuzilmalar amaliyotiga tovar hayotiylik siklining matritsaviy
boshqarish tizimini joriy etish orqali ishlab chiqarishda samaradorlikka erishish.
Shunday qilib, tahlillarimizdan xulosa qilish mumkinki, IXXT tamoyillariga to‘liq mos
keladigan aktsiyadorlik jamiyatlari tomonidan korporativ boshqaruv tizimining samarali
faoliyat ko‘rsatishi, shuningdek, korporativ boshqaruv samarali amalga oshirilishi uchun
O‘zbekistonda yetarli shart-sharoitlar yaratilgan. Biroq O‘zbekiston korporativ
boshqaruvidagi ayrim zaif tomonlarni aniqladik, bu yerda ayrim korporativ boshqaruvning
global tamoyillaridan qisman amalga oshiriladi yoki umuman amalga oshirilmaydi. Shuni
inobatga olib, tavsiya va takliflar ishlab chiqdik va yanada takomillashtirish borasida quyidagi
chora-tadbirlarni ham amalga oshirish lozim, deb hisoblaymiz.
Eksportni qo‘llab-quvvatlashning moliyaviy mexanizmlaridan kengroq foydalanish.
Xususan, tashqi bozorlarda milliy tovarlarni xarid qilinishini kreditlar orqali ragʼbatlantirish
va buning uchun zarur institutsional asoslarni barpo etish. Bu o‘rinda gap turli
mamlakatlarda amal qiluvchi eksport-import banki funktsiyalarini amalga oshirish xususida
ketmoqda.
Real sektor korxonalarining tashqi iqtisodiy faoliyati bo‘yicha hisob-kitoblar
uzluksizligini taʼminlash maqsadida xalqaro hisob-kitoblar shakllaridan samarali foydalanish.
Maʼlumki, korxonalarning eksport-import shartnomalari bo‘yicha hisob-kitoblarning sezilarli
qismi qoplangan akkreditivga to‘gʼri kelmoqda. Аyni paytda, rezerv akkreditiv uchun
komission
to‘lovlarning
mijoz
zimmasiga
tushishi
ishlab
chiqaruvchilarning
modernizatsiyalash maqsadida import qilgan uskuna va jihozlarining qimmatlashishiga
sabab bo‘lmoqda.
O’zbekiston Respublikasi korporativ boshqaruv kodeksining Umumiy qoidalar
bo’limining 11-punktida “Agar ushbu Kodeksning ba'zi tavsiyalariga rioya qilishning iloji
|
| |