nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
TOMONLARNING JAVOBGARLIGI

3. TOMONLARNING JAVOBGARLIGI
3.1. Mazkur Shartnoma bo‘yicha majburiyatlarning bajarilmagani yoki tegishli tarzda bajarilmagani uchun tomonlar O‘zbekiston Respublikasining amaldagi qonunchiligiga muvofiq javobgar bo‘ladi.
3.2. Abonent tomonidan mazkur Shartnoma shartlari tegishli tarzda bajarilmasligi natijasida yuzaga keladigan zararlarni Abonent Jamiyatga qoplab berishi shart.
3.3. To‘lov muddatlari buzilgan taqdirda, shuningdek Abonent tomonidan mazkur Shartnoma muddatidan oldin bekor qilinganida, yuqorida ko‘rsatilgan shartnomalarning amal qilish muddati davomida istalgan paytda, xususan Abonent tomonidan har oylik to‘lov to‘lanmaganida yoki o‘z vaqtida, ya’ni 5 (besh) taqvim kunidan ko‘p vaqt davomida to‘lanmaganida, Abonent Aksiyadan chiqarib yuboriladi va shunga mos ravishda telefonga aksiya narxi bo‘yicha ega bo‘lish huquqidan mahrum bo‘ladi. Bu holda Abonent nizosiz tartibda Jamiyatga telefonning mazkur Sharnomaga 1-Ilovada ko‘rsatilgan aksiyadan tashqari to‘liq qiymatini qoplashga majbur.
3.4. Abonent tomonidan mazkur Shartnomaning 3.3., 4.3.3-bandlaridagi talablarni bajarish muddatlari buzilgan taqdirda, Abonent Jamiyatga telefonning aksiyadan tashqari qiymatidan tashqari har bir kechiktirilgan kun uchun kechiktirilgan to‘lov summasining 0,4% miqdorida, biroq telefonning aksiyadan tashqari qiymatining 50% dan oshmaydigan miqdorda penya to‘laydi.
3.5. Telefonning har qanday sababga ko‘ra yo‘qotilishi Abonentni mazkur Shartnoma shartlarini bajarish bo‘yicha majburiyatlardan ozod etmaydi.
3.6. Abonentning aybi bilan telefon ishdan chiqqanida, yo‘qolganida, o‘g‘irlanganida, qayta sotilganida hamda o‘zlashtirilganida, agar buning natijasida Abonent Shartnoma shartlariga amal qilmagan bo‘lsa, Abonent mazkur Shartnomaning 3.3. va 3.4-bandlariga muvofiq Jamiyat oldida to‘liq javobgar bo‘ladi.
|
HISOB-KITOB SHARTLARI VA TARTIBI

2. HISOB-KITOB SHARTLARI VA TARTIBI
2.1. Telefondan foydalanish uchun Aksiya ishtirokchilariga maxsus chegirma bilan tadqim etiladigan bir martalik to‘lov $1,00 (bir AQSH dollari) ekvivalentini tashkil etadi. Ushbu to‘lov O‘zR MBning hisob-kitoblar kunidagi davlat kursi bo‘yicha so‘mda amalga oshiriladi.
2.2. Chegirma faqat Aksiya ishtirokchilariga tegishli.
2.3. Aksiyada qatnashish uchun majburiy va zarur shartlar:
-
telefondan foydalanish uchun Jamiyatga 1$ ekvivalenti miqdorida bir martalik to‘lovni (O‘zR MBning hisob-kitoblar kunidagi davlat kursi bo‘yicha so‘mda) amalga oshirish;
-
Lineykadan tanlangan paketni Operatorda muvaffaqiyatli tarifikatsiya qilish uchun kamida 2 (ikki) oyga to‘lovni amalga oshirish bilan birga ulash;
|
BIR MARTALIK TO‘LOV - Shartnoma № Toshkent sh. 20 y

|
Shartnoma № Toshkent sh. 20 y
|
bet | 3/12 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 124 Kb. | | #709 |
BIR MARTALIK TO‘LOV – Abonentning Aksiya shartlariga roziligini tasdiqlovchi, Aksiya ishtirokchilarining telefonni foydalanishga olganlik uchun to‘laydigan to‘lovi (ta’minlovchi to‘lov).
TELEFONNING AKSIYADAN TASHQARI NARXI – telefonning Aksiyadan tashqari bozor qiymati.
AKSIYA ("$1 lik telefon" Aksiyasi) – Operator abonentlari bo‘lgan o‘z ishtirokchilariga Paketlar lineykasini taqdim etuvchi Aksiya.
PAKETLAR LINEYKASI - 12 oy davomida har oylik belgilangan to‘lov evaziga Operatorning kafolatli chiqish qo‘ng‘iroqlari, SMS va internet hajmini o‘z ichiga oluvchi Aksiya bo‘yicha beshta – “Hammasi 15 ga”, “Hammasi 35 ga”, “Hammasi 50 ga”, “Hammasi 60 ga” yoki “Hammasi 70 ga” paketlaridan istalgan biri hamda Aksiya ishtirokchilariga mazkur Shartnomada ko‘rsatilgan shartlarda foydalanish uchun Jamiyat tomonidan taqdim etiladigan yakuniy terminal uskuna ko‘rinishidagi maxsus bonus.
SHARTNOMA – Abonentning Aksiyada qatnashish shartlarini, Jamiyat tomonidan Aksiya doirasida taqdim etiladigan Telefon bo‘yicha tomonlarning huquq va majburiyatlarini belgilovchi Jamiyat va Abonent o‘rtasida tuzilgan mazkur Shartnoma.
|
| |
Shartnomada qo‘llanilgan ta’riflar

|
Shartnomada qo‘llanilgan ta’riflar
|
bet | 2/12 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 124 Kb. | | #709 |
Shartnomada qo‘llanilgan ta’riflar
-
JAMIYAT – ulanishni hamda «COSCOM» MCHJ CHEK (Ucell SB) (quyida – Operator) bilan hamkorlikdagi "$1 lik telefon" aksiyasining (quyida – Aksiya) tashkiliy-texnik tomonlarini yuritishni amalga oshiruvchi, shuningdek aksiyada ishtirok etayotgan yakuniy terminal uskunalari (telefonlar/smartfonlar)ni taqdim etuvchi va ularga texnik xizmat ko‘rsatuvchi «MOBILE INNOVATIONS» MCHJ yoki uning vakolatli bo‘linmalari.
-
ABONENT (ISHTIROKCHI) – "$1 lik telefon" Aksiyasining ishtirokchisi, mazkur Shartnomani hamda Operatorning Paketlar lineykasidan biriga ulangan «COSCOM» MCHJ CHEK tarmog‘ida PREPAID uyali radiotelefon aloqasi tizimi xizmatlarini taqdim etish to‘g‘risidagi Shartnomani tuzgan va Aksiyada uning shartlariga muvofiq qatnashayotgan jismoniy shaxs.
-
TELEFON – Aksiya ishtirokchilariga shu Aksiya shartlariga muvofiq tarzda taqdim etiladigan yakuniy terminal uskuna (mobil telefonlar/smartfonlar).
-
|
| |
NIZOLARNI HAL ETISH - Shartnoma № Toshkent sh. 20 y

4. NIZOLARNI HAL ETISH
4.1. Tomonlar o‘rtasidagi mazkur Shartnoma bo‘yicha nizolar va kelishmovchiliklar iloji boricha muzokaralar yo‘li bilan hal etiladi.
4.2. Agar nizolar va kelishmovchiliklar muzokaralar yo‘li bilan hal etilmasa, ular O‘zbekiston Respublikasi qonunchiligi tomonidan belgilangan Jamiyat joylashgan joy bo‘yicha sud tartibida hal etiladi.
4.3. E’tirozlarni taqdim etish tartibi:
4.3.1. Abonent tomonidan mazkur Shartnoma majburiyatlari bajarilmagan va tegishli tarzda bajarilmagan taqdirda Jamiyat mazkur Shartnomaning 3.3-bandiga muvofiq Abonentga yozma e’tirozni taqdim etadi.
4.3.2. Mazkur Shartnomaning 3.3-bandiga muvofiq qarzdorlikni uzish to‘g‘risidagi talabnoma ilova qilingan e’tiroz Abonentning (yuridik/haqiqiy) manzili, propiska manzili bo‘yicha 20 taqvim kuni davomida yuborilishi mumkin.
4.3.3. Bunday talabnoma u taqdim etilgan paytdan boshlab 3 (uch) taqvim kuni va/yoki talabnoma buyurtma xati bilan yuborilgan sanadan boshlab 10 (o‘n) taqvim kuni ichida Abonent tomonidan qondirilishi kerak. Abonent tomonidan Shartnoma shartlari buzilgan taqdirda, uning 3.3 va 3.4-bandlariga muvofiq talabnomada ko‘rsatilgan summani to‘lash ishlari Abonent tomonidan Jamiyat kassasi orqali to‘lash yoki Jamiyat hisobraqamiga pul o‘tkazish yo‘li bilan to‘liq miqdorda amalga oshiriladi.
5. FORS-MAJOR
5.1. Mazkur shartnoma bo‘yicha o‘z majburiyatlarini qisman va to‘liq bajarmaganligi uchun, agar bunday bajarmaslik Shartnoma tuzilganidan keyin favqulodda xarakterdagi voqea-hodisalar natijasida yuzaga kelgan, Tomonlar oldindan ko‘ra olmagan yoki oqilona choralar bilan oldini olib bo‘lmagan yengib bo‘lmas kuch holatlarining oqibati bo‘lsa, Tomonlardan hech biri javobgar bo‘lmaydi. Majburiyatlarning bajarilishi ushbu holatlar va ularning oqibatlari davriga to‘xtaydi.
|
SHARTNOMA PREDMETI - Shartnoma № Toshkent sh. 20 y

1. SHARTNOMA PREDMETI
1.1. Jamiyat Operator bilan hamkorlikdagi Aksiya doirasida, mazkur Shartnomaga 1-Ilova asosida, mazkur Shartnoma shartlarida Abonentga har oylik Paketlar lineykasiga ulangan telefonni foydalanishga berish, Abonent esa uni qabul qilish majburiyatini oladi.
1.2. Mazkur Shartnoma faqat «COSCOM» MCHJ CHEK va Abonent o‘rtasida uyali aloqani taqdim etish to‘g‘risida 20__y. “____”___________da tuzilgan №__________________-conli Shartnoma shartlari bilan birgalikda amal qiladi va yuqorida tilga olingan Shartnomadan ajralgan holda qo‘llanmaydi.
|
to‘liq 12 (o‘n ikki) oy davomida ulangan paketdan tanaffuslarsiz foydalanish

to‘liq 12 (o‘n ikki) oy davomida ulangan paketdan tanaffuslarsiz foydalanish.
Ulangan paketdan to‘liq 12 (o‘n ikki) oy foydalangandan so‘ng telefon Aksiya shartlariga muvofiq biror-bir qo‘shimcha to‘lovlarsiz Abonent mulkiga aylanadi.
2.4. Abonent Aksiyada ko‘ngilli ravishda qatnashadi, uning barcha shartlarini qabul qiladi hamda Aksiyada qatnashish davrida unda quyidagi tanlash imkoniyatlari borligi haqida xabardor qilingan: Aksiya bo‘yicha taqdim etiladigan telefonlar/smartfonlardan istalgan birini Aksiyada ko‘zda tutilgan chegirmalarsiz hamda Aksiya shartlariga amal qilish majburiyatlarini zimmasiga olmasdan turib aksiyadan tashqari to‘liq qiymati bo‘yicha erkin savdoda xarid qilishi mumkin. Aksiyada qatnashadigan telefonlarning aksiyadan tashqari to‘liq qiymati mazkur Shartnomaga 1-Ilovada ko‘rsatilgan.
2.5. Abonent Operator tarmog‘ida uyali radiotelefon aloqasi tizimi xizmatlarini o‘zi tanlagan Operator tarif rejasiga muvofiq tariflar bo‘yicha to‘laydi.
2.6. Abonent tomonidan to‘lov har oyda, tegishli oyning 1-sanasiga qadar, ulanilgan paketning oylik qiymatini oldindan to‘lash yo‘li bilan amalga oshiriladi.
|
Ma’lumotlar bazasi” fanidan 11-amaliy topshiriq Bajardi: Farmonov Abdullojon Tekshirdi: Uralova Iroda Toshkent 2024

|
Ma’lumotlar bazasi” fanidan 11-amaliy topshiriq Bajardi: Farmonov Abdullojon Tekshirdi: Uralova Iroda Toshkent 2024
|
Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 252,97 Kb. | | #242596 |
Bog'liq 11.11.11
MUHAMMAD AL-XOZAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Ma’lumotlar bazasi” fanidan
11-amaliy topshiriq
Bajardi: Farmonov Abdullojon
Tekshirdi: Uralova Iroda
Toshkent 2024
11 – Amaliy mashg’ulot
Mavzu: Murakkab so‘rovlar yaratish. TOP, LIMIT yoki ROWNUM
Ishdan maqsad: Berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidan foydalanib TOP, LIMIT yoki ROWNUM lardan foydalanishni o`rganish.
Masalani qo`yilishi: Predmet soha ma`lumotlar bazasi shakllantirilgandan so`ng undan unumli foydalanishni tashkil etish maqsadida TOP, LIMIT yoki ROWNUM lar orqali so`rovlar yaratish.
Uslubiy ko`rsatmalar: SQL LIMIT va SQL TOP operatorlarining vazifasi belgilangan satrlarni chaqirishdan iborat. SQL TOP operatori MS SQL Serverda ishlaydi, SQL LIMIT operatori esa MySQLda va Oracle da ROWNUM operatori ishlaydi ularnig vazifasi bir hil.
SQL Server / MS Access Syntax:
SELECT TOP number|percent column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition;
MySQL Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE condition
LIMIT number;
Oracle Syntax:
SELECT column_name(s)
FROM table_name
WHERE ROWNUM <= number;
SELECT TOP 3 * FROM Customers;
Misol. SQL da ishlash
SELECT * FROM Customers
LIMIT 3;
SELECT * FROM Customers
WHERE ROWNUM <= 3;
Ishni bajarish tartibi
SELECT * FROM xodimlar;
So`rov: SELECT * FROM xodimlar LIMIT 4;
Buyrug`ini kiritamiz natijada birinchi to’rtta satr hosil bo`ladi
Natija:
2.So`rov: Select lavozimi FROM xodimlar LIMIT 2;
Buyrug`ini yozamiz, natijada 2, 3 satrlar hosil bo`ladi.
Natija:
3.So`rov: select xodimlar_id ,FISH from xodimlar order by FISH desc limit 2,3;
Natija:
XULOSA:
Xulosa qilib aytganda ushbu amaliy topshiriqdan berilgan predmet soha ma`lumotlar bazasidan foydalanib TOP, LIMIT yoki ROWNUM lardan foydalanishni o`rgandim.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.youtube.com
2htttp/wikipediya.uz
|
| |
FOYDALANISHGA QABUL QILISH-TOPSHIRISH DALOLATNOMASI

|
FOYDALANISHGA QABUL QILISH-TOPSHIRISH DALOLATNOMASI
|
bet | 12/12 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 124 Kb. | | #709 |
FOYDALANISHGA QABUL QILISH-TOPSHIRISH DALOLATNOMASI
Paket
|
Telefon/smart-fon modeli
|
Telefonning IMEI kodi
|
Telefonning aksiyadan tashqari narxi, $*
|
Aksiya ishtirokchilari uchun aksiya narxi, $*
|
Abonent (Aksiya ishtirokchisi)ning imzosi
|
Hammasi 15 ga
|
Prime R149
|
|
90
|
1
|
|
Hammasi 35 ga
|
Prime K908
|
|
210
|
1
|
|
Hammasi 50 ga
|
Prime K919i
|
|
300
|
1
|
|
Hammasi 60 ga
|
Prime K7
|
|
360
|
1
|
|
Hammasi 70 ga
|
Prime K21
|
|
420
|
1
|
|
* O‘zR MBning hisob-kitoblar kunidagi davlat kursi bo‘yicha so‘mda
Abonent telefonni tekshirdi. Abonentda telefon to‘plamining butligiga va uning tashqi ko‘rinishiga e’tirozlar yo‘q.
TOMONLARNING IMZOSI
Jamiyat tomonidan Abonent (Ishtirokchi)
«MOBILE INNOVATIONS» MCHJ ______________________________________
(imzo)
__________________________
(muhr, imzo)
|
| |
Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish - bet 4

|
Suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarish
|
bet | 4/4 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 1,79 Mb. | | #151918 |
Bog'liq Презентация Microsoft PowerPointTabiiyki suyuq azotli o’g’itlar ishlab chiqarilgandan so’ng ekin maydoni va parniklarga yetib borguniga qadar normal haroratda saqlanishi va yuk eltuvchi avtomashinaga zarar yetkazmasligi kerak. Buning uchun suyuq azotli o’g’itlarga maxsus idishlar ichlab chiqariladi. BIOBANK SERIYASI Katta quvvat va kam energiya iste'moli, Suyuqlik darajasini kuzatish tizimi va tashish aravasi mavjud, Vakuum kafolati: 5 yil Xarakterli 1. Bug 'va suyuqlik fazasi uchun mavjud 2. Turli quvvatlar uchun mavjud 3. Barqaror haroratni nazorat qilish 4. Ilg'or harorat monitoringi tizimi, suyuqlik darajasini kuzatish tizimi va signalizatsiya tizimi 5. Avtomatik suyuq azot to'ldirish tizimi 6. Mikroprotsessor tizimi
|
| |
Qobiqlar - 7-Mavzu. Ma’lumotlarni obyektli bog`lash texnologiyasi

|
7-Mavzu. Ma’lumotlarni obyektli bog`lash texnologiyasi
|
bet | 10/14 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 40,23 Kb. | | #254880 |
Bog'liq Data base security - lecture 7Qobiqlar
Qobiqlar (masalan, NORTON COMANDER) O‘z vaqtida tizimli MS DOS fayllaridan foydalanuvchining yanada qulay interfeysini tashkillashtirish uchun paydo bo'lgandi. FAR kabi zamonaviy qobiqlar faylli tizim bilan ishlashda foydalanuvchiga odatiy muhitni ta’minlash uchun qo‘llaniladi.
Muayyan funksiyalar, jumladan fayllarni arxivlashtirish, kompyuterni viruslar yuqishidan tekshirish, axborotga uzoqlashgan daxlni amalga oshirish va boshqa funksiyalar bajarilishini ta’minlovchi dasturlar hamda tizimlarni utilitlarga kiritish qabulqilingan.
Amaliy dasturlar va tizimlar muayyan foydalanish vazifalarini hal etishga yo‘naltirilgan.
Foydalanuvchilarni ikki xilga ajratiladi:
• dastur ishlab chiquvchilar;
• kompyuter tizimlardan o‘z maqsadlariga erishish uchun
foydalanuvchi nodasturchilar.
Utilitlar
Utilitlar deganda to‘g‘ridan to‘g‘ri operatsiyalar tizim tarkibiga kirmaydigan, lekinfayllarni arxivlash, kompyuterni virus bilan zararlanmaganligini tekshirish, axborotlarga masofadan turib ruxsatli foydalanish kabi boshqa ishlarni bajarish funksiyalarini ta’minlovchi dasturlar va tizimlar tushuniladi. Amaliy dasturlar va tizimlar muayyan foydalanuvchining aniq masalalarini hal qilishga mo‘ljallangan bo‘ladi. Dasturlar ishlab chiquvchilar keyingi paytda, odatda dasturlash tizimlariga va ishlab chiqish muhitlariga integratsiya qilinayotgan kompilyatorlar, jamlovchilar, sozlovchilar kabi maxsus instrumental vositalaridan foydalanishadi. Zamonaviy dasturlash, muhitlari, masalan Delphi, Visual C++ dasturiy mahsulotlar ishlab chiqishning vizual texnologiyasini ishlatadi va dasturchilar uchun o‘z ishlanmalariga kiritishlari mumkin bo‘lgan komponentlarning boy kutubxonalarini taqdim etishga imkon beradi.
CASE dasturiy ta ’minotni ishlab
chiqish
Assess, FoxPro, Oracle kabi ma’lumotlar bazalarini yaratishning instrumental komplekslari, intellektual tizimlar, masalan ekspert, ta ’limiy tizimlar, bilimlar nazorati tizimlari va shu kabilarni yaratish vositalari ham ushbu guruhga mansubdir.
Ushbu yo‘nalishdagi socnggi yutuq — CASE dasturiy ta ’minotni ishlab
chiqishning ERwin, BPwin, Paradigm Plus, Rational Rose kabi vositalaridir.
Foydalanuvchi-nodasturchilar zamonaviy talablarga muvofiq dasturiy mahsulotlar yaratish va ularning operatsion tizim bilan o'zaro harakatlanishi spetsiflkasi muammolarida professionallar bo‘lmasligi shart. Ular uchun aniq predmet sohaga mo‘ljallangan maxsus dasturiy mahsulotlar ishlab chiqiladi. Bunday mahsulotlarni
shartli ravishda umumiy ahamiyatli mahsulotlarga, professional muhitlar yoki paketlarga, o‘rgatuvchi tizimlarga, ko‘ngilochar dasturlarga va hokazolarga ajratish mumkin.
Umumiy ahamiyatli dasturlardan foydalanuvchilarning turli guruhlari foydalanadi. Matnli muharrirlar, masalan WinWord, shuningdek, Excel tipidagi elektron jadvallar, grafik muharrirlar, umumiy ahamiyatli axborot tizimlari ularga mansubdir.
|
| |
Yоshlаrdа milliy g‘urur, milliy оr-nоmus vа milliy iftiхоr fаzilаtlаrini

93
muhimdir. Bu jаrаyоn millаtni о‘z qоbig‘idа о‘rаlаshib qоlish хаvfidаn оzоd еtаdi,
ungа jаhоn miqyоsidа tаfаккur yuritish imкоniyаtini bеrаdi. Insоniyаt uсhinсhi
ming yilliк sivilizаtsiyаsidа shundаy tаrаqqiyоt yо‘lini qо‘lgа кiritdi.
Yоshlаr mа’nаviyаtini оshirish mаsаlаlаrining birlаmсhi yокi iккilаmсhi
vаzifаlаri yо‘q. Ulаrning bаrсhаsi bir yо‘lа hаmdа dоimiy diqqаt-е’tibоr mаrкаzidа
turmоg‘i кеrак. Shuning uсhun tа’lim-tаrbiyа, bilim vа dunyоqаrаshgа каttа
аhаmiyаt bеrilmоqdа. Biz bugun fuqаrоlаrning еrкinligi vа mustаqil tаfаккurigа
аsоslаngаn jаmiyаt qurаyоtgаn екаnmiz, yоshlаrimizgа jаmiyаtdа mutlаq еrкinliк
bо‘lmаsligini, mustаqil fiкrlаsh mаs’uliyаtsizliк vа burсhni unutish еmаsligini
tushuntirib bоrishimiz zаrur. Fuqаrо еrкinligi vа yаngi ijtimоiy tuzum tоmоnidаn
каfоlаtlаnsа-dа, fuqаrоlаrning jаmiyаt mаnfааtlаrigа mоs кеlmаydigаn mutlаqо
еrкin хаtti-hаrакаtlаrning каfоlаti еmаs. “Mеn mutlаqо еrкin fuqаrоmаn, mustаqil
tаfаккurli insоnmа, bilgаnimni qilаmаn” qаbilidа yаshаsh tаrzini о‘zgаrtirish
insоnning ijtimоiy vа milliy mоhiyаtigа еgа аqidаdir.
Axborotning himoyalanganligini ta’minlash

|
Axborotning himoyalanganligini ta’minlash
|
bet | 13/14 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 40,23 Kb. | | #254880 |
Bog'liq Data base security - lecture 7Axborotning himoyalanganligini ta’minlash
Loyihalanayotgan tizim foydalaniladigan axborotning himoyalanganligini (konfidensialligini) ta ’minlash alohida bo‘lib, tarmoqlar mavjudligi sharoitlarida yetarlicha murakkabdir. Himoyalanganlikni ta ’minlash uchun axborotni kodlashtirish va foydalanuvchi identifikatsiyalash kabi sof dasturiy himoya vositalari bilan birga maxsus tashkiliy usullardan ham foydalaniladi.
Davlat va tijorat sirlari bilan bog‘liq axborot saqlanadigan tizimlarga eng qattiq talablar qo‘yiladi. Dasturiy mutanosiblikning talablari ko'rsatilgan dasturiy
ta’minotni birgalikda o`rnatish imkoniyatidan tortib, to u bilan o‘zaro harakatini ta’minlashgacha bo‘lgan o‘zgarishni tushunish mumkin, masalan ma’lumotlar almashinuvi va h.k. Hammasidan ko‘ra ko‘proq dasturiy ta’minotning ishlashi mazkur operatsion tizim boshqaruvi ostida bo‘lishini ta’minlashga to‘g‘ri keladi.
Biroq qandaydir dasturdan ma’lumotlar olishni yoki unga ayrim ma’lumotlarning berilishini ko‘zda tutish talab qilinishi mumkin. Ushbu holatda berilayotgan ma’lumotlar formatlarini aniq ta’kidlab ko‘rsatish zarur.
Apparatli mutanosiblik
Apparatli mutanosiblik talablari asosan dasturiy ta’minot ishlaydigan uskunaning minimal konfiguratsiyasi tarzida shakllantiriladi. Agar nostandart uskunadan foydalanish nazarda tutilayotgan bo‘lsa, uning uchun axborot bilan almashinuv interfeyslari yoki protokollari ko‘rsatilishi shart. Bu borada Windows sinfidagi operatsion tizimlar uchun qurilmaning operatsion tizim bilan o‘zaro harakatlanishini ta’minlovchi drayver-dasturlar mavjud bo‘lmagan qurilmalar nostandart hisoblanadi.
Tizim samaradorligi hisoblash
Tizim samaradorligi hisoblash moslamasining har bir resursi bo‘yicha alohida baholanadi. Ko‘pincha quyidagi mezonlardan foydalaniladi:
• tizim javobi vaqti (foydalanilayotgan uskuna tez hakarakatlanishiga mansub bo‘luvchi) — foydalanuvchi bilan interaktiv tartibda o`zaro ishlovchi tizimlar va real vaqt tizimlari uchun;
• operativ xotira hajmi — operativ xotiraning hajmi cheklangan tizimlarda ishlovchi mahsulotlar uchun masalan MS DOS;
• tashqi xotira hajmi — tashqi xotiradan, masalan ma’lumotlar bazalaridan intensiv foydalanadigan mahsulotlar uchun;
• xizmat ko‘rsatiluvchi tashqi qurilmalar miqdori — tashqi qurilmalar, masalan datchiklar bilan intensiv o‘zaro harakatlanishni amalga oshiruvchi mahsulotlar uchun.
|
| |
Reja: a masalaning qo’yilishi

A) Masalaning qo’yilishi:
1) Lokal tarmoqda masofadan kompyuterlarni nazorat qilish dasturlari
vazifalari, maqsadlari va ularning turlari bilan tanishish;
2) Radmin Server,
Radmin Viewer, LiteManager Server va LiteManager
Viewer dasturlari vazifalarini o’rganish va ushbu dasturlarda ishlash;
B) Ishning maqsadi:
Lokal tarmoqda masofadan kompyuterlarni nazorat qilish dasturlari shu
jumladan Radmin va LiteManager dasturi vazifalarini o’rganish
va ushbu
dasturlarda ishlash ko’nikmasiga ega bo’lish;
D) Mavzuning nazariy asoslari:
Bir vaqtlar masofadan turib boshqarish dasturlari faqat bir kishi turli
idoralarda va turli qavatlarda joylashgan o'nlab va hatto yuzlab kompyuterlarga
xizmat ko'rsatishi kerak bo'lgan korxonalarda kerak edi.
Bugungi kunda bu
dasturlarning ishlatish sohasi ancha keng.
Birinchidan, ko'p xonadonlarda bittadan ortiq kompyuter mavjud va tezroq
ma'lumot uzatish uchun ular o'rtasida tarmoq hosil qilinadi. Agar kompyuterlar
turli xonalarda bo'lsa, u holda masofadan boshqarish
uchun dastur bir vaqtning
o'zida ikkita kompyuterda stuldan turmasdan ishlashga imkon beradi.
Ikkinchidan, ko’pchilik odamlar doimiy ravishda ikkita (uydagi va ishdagi)
kompyuterlar bilan ishlaydi.
Bir so'z bilan aytganda, masofadan boshqarish uchun dastur,
ularning
ixtiyorida bir nechta kompyuterga ega bo'lgan har bir kishi uchun zarurdir.
Masofaviy boshqarish uchun ko'pgina dasturlar ikki qismdan iborat - server
va mijoz (bu "tomoshabin" deb ham ataladi). Birinchisi masofaviy mashinada,
ya'ni boshqarishni xohlaganingizda o'rnatiladi. Mijoz
qismi boshqa kompyuterni
boshqarishni rejalashtirgan kompyuterga o'rnatiladi. Mijoz ishlashi uchun server
qismi uzoq kompyuterda ishlaydigan bo'lishi kerak, shuning uchun uzoq
kompyuterga o'rnatishda darhol dasturni "Ishga tushirish" ga qo'ygan ma'qul.
Bundan
tashqari, agar kompyuterda xavfsizlik devori ishlatilsa, masofadan
turib boshqarish dasturlari bilan ishlashga imkon
beradigan qoida yaratish kerak,
aks holda xavfsizlik devori kompyuterga ulanish tashqi tomondan hujum bo'lib,
ulanishni oldini oladi.
Boshqaruv - fan va san'at kabi

|
Boshqaruv - fan va san'at kabi
|
bet | 2/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 427,31 Kb. | | #243757 |
Bog'liq Alijonov Shohjahon maxsusBoshqaruv - fan va san'at kabi. Boshqaruv eng qadimgi san'at “mahorat” va eng yangi fan hisoblanadi. Ilm-fan sifatida menejment doimo to'plangan bilimlar majmuii va ularni qosh usullari. Boshqaruv psixologiyasi insonning boshqa shaxsga, guruhga yoki jamiyatga ta'siri haqida yangi ma'lumotlarni doimiy ravishda izlashda, bu ta'sirning mexanizmlarini tushunish va tushuntirish va uni takomillashtirish yo'llarini tushunish uchun4 . Boshqaruv psixologiyasi o'z tadqiqot mavzusiga ega – u boshqaruv jarayonini tashkil etish qonunlarini o'rganadi va bu jarayon davomida odamlar o'rtasidagi munosabatlarni o'rganadi, tadqiqot obyektning o'ziga xos xususiyatlariga mos keladigan metodologik asoslarni belgilaydi, boshqaruv obyektga faol ta'sir qilish tizimini va usullarini ishlab chiqadi va o'rganilayotgan jarayonlarni oldindan bilish va prognozlash usullarini belgilaydi5 . Psixologik hodisalarning tavsifi va ularni tizimga kiritish, naqshlarni oshkor qilish va amaliy xulosalar va tavsiyalarni ishlab chiqish uchun ular o'rtasidagi nedensel aloqalarni aniqlash — bu menejment psixologiyasining ilm-fan sifatida asosiy vazifasidir. Bundan tashqari, psixologiya fan sifatida boshqaruv tizimida ishlashning samaradorligi va sifatini oshirish uchun boshqaruv faoliyatining psixologik shartlari va xususiyatlarini tahlil qiladi. Boshqaruv jarayoni menejerlar faoliyati orqali amalga oshiriladi, unda ma'lumki, asosiy yo'nalishlar quyidagilar: tashkilotning boshqaruv quyi tizimining holati va o'zgarishlarini tashxislash va prognozlash, subordinatorlar faoliyati dasturini shakllantirish, rahbarning faoliyatini optimallashtirish.
Shu bilan birga, u ijodiy tasavvurni rivojlantiradi, axloqiy o'z taqdirini o'zi belgilashga va shaxsning o'zligini anglashga yordam beradi, estetik ta'm va ideallarni shakllantiradi. Agar san'at atrofimizdagi dunyoni o'rganish va majoziy modellashtirishga qaratilgan faoliyat bo'lsa, unda boshqaruv san'ati ushbu printsipga javob beradi, chunki rahbar doimiy ravishda yuzaga keladigan haqiqiy vaziyatlarni o'rganib chiqishi va qabul qilingan boshqaruv qarorining variantlarini ijodiy modellashtirishi kerak. Biroq, bu maxsus san'at, chunki u psixologiya, mantiq, ritorika, axloqiy, falsafa, huquqning jahon yutuqlarini, shuningdek, shaxsga ta'sir o'tkazish usullarini o'zlashtirdi8 . Anri Fayolning universal boshqaruv tamoyillari (1841-1925);
mehnat taqsimoti
vakolat va mas'uliyat
intizom
bir boshli
yo'nalish birligi
umumiy manfaatlarga bo'ysunish
xodimlarni mukofotlash
Markazlashtirish
qoyalar zanjiri
Buyurtma
Adolat
ish joyining barqarorligi
Tashabbus
korporativ ruh
Menejment bo'yicha kadrlar tayyorlash-bu juda foydali investitsiyalardan biridir, chunki bu vazifani bajarish orqali biz yuqori iqtisodiy yutuqlar darajasiga ko'tarilishimiz va ijtimoiy muammolarni hal qilishimiz mumkin. Shunday qilib, samarali boshqaruv uchun uning nazariy asoslarini bilish, amaliy tajribaga ega bo'lish va nazariya va amaliyotdan ijodiy foydalanish, ya'ni fan va boshqaruv san'atiga ega bo'lish kerak.
|
| |
Axborot xavfsizligini joriy qilish uchun tayanch nuqta

|
Axborot xavfsizligini joriy qilish uchun tayanch nuqta
|
bet | 6/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.orgAxborot xavfsizligini joriy qilish uchun tayanch nuqta. Axborot xavfsizligini boshqarish bo‘yicha alohida tadbirlar axborot xavfsizligini boshqarish uchun amal qilinadigan prinsiplar sifatida qabul qilinishi va uni joriy qilish uchun tayanch nuqta bo‘lib xizmat qilishi mumkin. Bunday tadbirlar qonun hujjatlarining asosiy talablariga asoslanadi yoki axborot xavfsizligi sohasida umumiy qabul qilingan amaliyot sifatida qabul qilinishi mumkin.
Qonunchilik nuqtayi nazaridan axborot xavfsizligini boshqarish bo‘yicha asosiy choralar quyidagilar hisoblanadi:
- ma’lumotlami muhofaza qilish va shaxsiy axborotning konfidensialligi;
- tashkilot hujjatlarini muhofaza qilish;
- intellektual mulkka egalik qilish huquqi.
Axborot xavfsizligi sohasida umumiy qabul qilingan amaliyot sifatida hisoblangan axborot xavfsizligini boshqarish bo‘yicha tadbirlar quyidagilami o‘z ichiga oladi:
- axborot xavfsizligi siyosatini hujjatlashtirish;
- axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha majburiyatlami taqsimlash;
- axborot xavfsizligi qoidalariga o‘qitish;
- ilovalardagi axborotga to‘g‘ri ishlov berish;
- texnik zaifliklami boshqarish strategiyasi;
- tashkilotning uzluksiz ishini boshqarish;
- axborot xavfsizligi mojarolarini va takomillashtirisblarini boshqarish.
Sanab o‘tilgan tadbirlami ko‘pgina tashkilotlar va axborot muhiti uchun qo'llasa bo‘ladi. Ushbu standartda keltirilgan barcha tadbirlar muhim hisoblansa ham, qandaydir choraning o‘rinli bo‘lishi tashkilot to‘qnash keladigan muayyan xavflar nuqtayi nazaridan belgilanishi kerak. Demak, yuqorida ta’riflangan yondashish axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha tadbirlami
joriy qilish uchun tayanch nuqta bo‘lib hisoblanishiga qaramay, u xavflami baholashga asoslangan axborot xavfsizligini boshqarish bo‘yicha tadbirlarni tanlashning o‘rnini bosmaydi. Muvaffaqiyatning eng muhim omillari. Tajriba shuni ko‘rsatadiki, tashkilotda axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha tadbirlarni muvaffaqiyatli joriy qilish uchun quyidagi omillar halqiluvchi hisoblanadi:
- axborot xavfsizligi maqsadlari, siyosatlari va muolajalarining
biznes maqsadlariga muvofiqligi;
- xavfsizlik tizimini joriy qilish, madadlash, monitoringini o‘tkazish va modemizatsiya qilishga yondashishning korporativ madaniyat bilan muvofiqligi;
- rahbariyat tomonidan real qo‘llab-quvvatlash va manfaatdorlik;
- xafsizlik talablarini, xavflarni baholash va xavflarni boshqarishni aniq tushunish.
|
| |
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016)

|
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016)
|
bet | 3/3 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,68 Kb. | | #160446 |
Bog'liq psixolog-faoliyatining-etik-muammosi-kasbiy-me-yorlarning-o-ziga-xosligi Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016)
Passport: http://sjifactor.com/passport.php?id=22257
ularning muloqot qila olish qobiliyatini mavjudligi hisoblanadi. Etika jihatidan psixolog o‘z ma’naviy qadriyatlariga ega bo‘lishi talab qilinadi. Bunda u mijozning shaxsiyatiga tegmasligi kerak. Mijoz bilan albatta shirin momalada bo‘lishi talab qilinadi.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Григорович J1.A. Введение в профессию “психолог”. М, 2004.
Карандашев В.Н. Психология: Введение в профессию. М, 2009.
Ковалева А.И. Носкова О.Г. Моя профессия психолог. МГУ, 2007
http://textshare.tsx.org
http://www.mgimo.ru/fileserver
http://www.ssu.runnet.ru
Uzbekistan
www.scientificprogress.uz
Page
|
| |
Axborot xafsizligining zaruratlari

|
Axborot xafsizligining zaruratlari
|
bet | 4/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.orgAxborot xafsizligining zaruratlari.Axborot va uni saqlab turuvchi jarayonlar,axborot tizimlari va tarmoq infratuzilmasi biznesning bebaho aktivlari bo’lib hisoblanadi. Axborot xavfsiligini aniqlash, ta’minlash, saqlab turish va yaxshilash tashkilotning raqobatbardoshliligi, qadrliligi, daromadliligi, qonun hujjatlariga muvofiqligini va ishbilarmonlik obro‘sini ta’minlashda katta ahamiyatga ega. Tashkilotlar, ulaming axborot tizimlari va tarmoqlar xavfsizlikning turli kompyuter firibgarligi, ayg‘oqchilik, zararkunandalik, vandalizm, yong‘inlar yoki suv toshqinlari kabi tahdidlar bilan ko‘proq to‘qnashmoqdalar. Zararming bunday kompyuter viruslari, kompyutemi buzib ochish va xizmat ko’rsatishdan bosh tortish kabi hujumlar manbalari keng tarqalmoqda, tajovuzkor bo‘lib bormoqda va ko‘proq mahorat bilan shakllanmoqda. Axborot xavfsizligi biznesning jamoat va xususiy sektorida, shuningdek, kritik infratuzilmalami muhofaza qilishda muhim. Axborot xavfsizligi ikkala sektorda ham yordam berishi kerak,masalan, elektron hukumatni yoki elektron biznesni joriy qilishda tegishli xavflardan mustasno bo‘lish yoki ulami kamaytirish uchun. Umumiy foydalanishdagi tarmoqlaming va xususiy tarmoqlaming birgalikda ishlashi, shuningdek, axborot resurslaridan birgalikda foydalanishi axborotdan foydalanishni boshqarishni qiyinlashtiradi. Ma’lumotlarga taqsimlab ishlov berishdan foydalanish tendensiyasi markazlashtirilgan nazorat samaradorligini susaytiradi. Ko‘pgina axborot tizimlarini loyihalashda xavfsizlik masalalari e’tiborga olinmas edi. Texnik vositalar bilan erishilishi mumkin bo‘lgan xavfsizlik darajasi bir qator cheklashlarga ega, binobarin, tegishli boshqaruv vositalari va protseduralar bilan ta’minlanishi kerak. Axborot xavfsizligini boshqarish bo‘yicha zarur tadbirlami tanlash puxtalik bilan rejalashtirish va detallashtirishni talab qiladi. Axborot xavfsizligini boshqarish, kamida tashkilot barcha xodimlarining ishtirok etishiga muhtoj. Shuningdek, yetkazib beruvchilar, mijozlar yoki aksiyadorlaming ishtirok etishi ham talab qilinishi mumkin. Bundan tashqari, begona tashkilot mutaxassislarining maslahatlari kerak bo‘lib qolishi mumkin. Agar axborot xavfsizligi sohasini boshqarish bo‘yicha tadbirlar axborot tizimini loyihalashtirish bosqichida texnik topshiriqqa kiritilsa, ancha arzonga tushadi va samaraliroq bo‘ladi.
|
| |
Tashkilotda tegishli qo ‘llanmalarni ishlab chiqish

|
Tashkilotda tegishli qo ‘llanmalarni ishlab chiqish
|
bet | 7/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.orgTashkilotda tegishli qo ‘llanmalarni ishlab chiqish. Ushbu standart tashkilotning muayyan ehtiyojlariga kerakli qo‘llanmalar ishlab chiqish uchun tayanch nuqta sifatida baholanishi kerak. Ushbu standartda keltirilgan yo‘riqnomalar va tadbirlaming hammasi ham qo‘llashga yaroqli bo‘lavermaydi. Bundan tashqari, ushbu standartga kiritilmagan qo‘shimcha choralar kerak bo‘lib qolishi mumkin. Bu holda auditorlar va biznes bo‘yicha sheriklar tomonidan o‘tkaziladigan muvofiqlik tekshimvini yengillashtiradigan, bir vaqtda bir necha tomondan qilingan havolalaming saqlanishi foydali bo‘lishi mumkin.
Xulosa
Men bu mustaqil ishni bajarish jarayonida axborot xafsizligiga oid xalqaro standartlarni chuqur o’rgandim deb ayta olaman. Shuningdek men ISO/IEC 27001:2005 va ISO/IEC 27002:2005 xalqaro standartlarini ham o’rgandim.Tajribalar shuni ko‘rsatadiki, tashkilotda axborot xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha tadbirlarni muvaffaqiyatli joriy qilish uchun quyidagi omillar halqiluvchi hisoblanadi:1. axborot xavfsizligi maqsadlari, siyosatlari va muolajalariningbiznes maqsadlariga muvofiqligi, 2 xavfsizlik tizimini joriy qilish, madadlash, monitoringini o‘tkazish va modernizatsiya qilishga yondashishning korporativ madaniyat bilan muvofiqligi; 3 rahbariyat tomonidan real qo‘llab-quvvatlash va manfaatdorlik;4 xafsizlik talablari, xavflarni baholash va xavflarni boshqarishni aniq tushunishdir.
Foydalanilgan adabiyotlar
1. S.K.G’aniev, M.M. Karimov, K.A. Toshev «Axborot xavfsizligi. Axborot - kommunikatsion tizimlari xavfsizligi», «Aloqachi» 2008 yil
2. Akbarov D. Ye. “Axborot xavfsizligini ta’minlashning kriptografik usullari va ularning qo‘llanilishi” – Toshkent, 2008
3. Axborot texnologiyasi. Axborotning kriptografik muhofazasi. Ma’lumotlarni shifrlash algoritmi. O‘z DSt 1105:2009
Foydalanilgan internet saytlar
1. http://fayllar.org
2. library.ziyonet.uz
3. http://www.security.uz
http://fayllar.org
|
| |
Axborot xavfsizligi talablarini aniqlash

|
Axborot xavfsizligi talablarini aniqlash
|
bet | 5/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.orgAxborot xavfsizligi talablarini aniqlash. Tashkilot o‘zining axborot xavfsizligiga bo‘lgan talablarini quyidagi uchta muhim omilni hisobga olib, aniqlashi muhim:
- biznesning global strategiyasi va tashkilotning maqsadlarini e’tiborga olib, tashkilotda olingan xavflami baholash yordamida tashkilot aktivlariga tahdidlar aniqlanadi, tegishli aktivlaming zaifligi va tahdidlar paydo bo‘lish ehtimoli,shuningdek, kelib chiqishi mumkin bo‘lgan oqibatlar baholanadi;
- tashkilot, uning savdo sheriklari, pudratchilar va xizmatlami yetkazib beruvchilar, qoniqtirilishi kerak bo‘lgan yuridik talablar, qonun hujjatlarining talablari, tartibga soluvchi va shartnomaviy talablar, shuningdek, ushbu tomonlaming ijtimoiy madaniy muhiti boshqa omil bo‘lib hisoblanadi;
- o‘zining ishlashini ta’minlash uchun tashkilot tomonidan ishlab chiqilgan prinsiplar, maqsadlar va talablaming maxsus to‘plami yana bir omil bo‘lib hisoblanadi.
Axborot xafsizligi xavflarini baxolash. Axborot xavfsizligiga qo‘yiladigan talablar xavflami muntazam baholash yordamida aniqlanadi. Axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlarga ketgan sarf-xarajatlar axborot xavfsizligining buzilishi natijasida tashkilotga yetkazilishi mumkin bo'lgan zarar miqdoriga mutanosib bo`lishi lozim. Ushbu baholashning natijalari axborot xavfsizligi bilan bog'liq xavflami boshqarish sohasida aniq choralar va ustuvorliklarini belgilashga, shuningdek, ushbu xavflami minimumga keltirish maqsadida axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlami joriy qilishga yordam beradi. Mavjud tadbirlaming samaradorliligiga ta’sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan har qanday o'zgarishlami hisobga olish uchun xavflar tahlilini vaqti-vaqti bilan takrorlab turish kerak.
Axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlarni tanlash. Axborot xavfsizligiga qo'yiladigan talablar belgilanganidan va xavflar aniqlanganidan so'ng xavflami qabul qilsa bo'ladigan darajagacha pasayishini ta’minlaydigan, axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlami tanlash va joriy etish kerak. Ushbu tadbirlar ushbu standartdan, boshqa manbalardan tanlab olinishi, shuningdek, axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tashkilotning o'ziga xos ehtiyojlarini qondiradigan tadbirlar ishlab chiqilishi mumkin. Axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlami tanlash xavflami qabul qilish mezonlariga, xavflarga baho berish variantlariga asoslangan tashkiliy qarorlarga va xavflami tashkilotda qabul qilingan boshqarishga umumiy yondashishga bogiiq. Ushbu tanlovni tegishli milliy va xalqaro qonun hujjatlari va normalar bilan muvofiqlashtirish kerak. Ushbu standartda keltirilgan axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha ba’zi tadbirlar axborot xavfsizligini boshqarish uchun amal qilinadigan prinsiplar sifatida qabul qilinishi va ko'pgina tashkilotlar uchun qo'llanishi mumkin. Bunday tadbirlar quyiroqda “Axborot xavfsizligini joriy qilish uchun tayanch nuqta” sarlavhasi ostida batafsilroq ko`rib chiqiladi.
|
| |
Tekshirish (AXBT monitoringi va tahlili)

|
Tekshirish (AXBT monitoringi va tahlili)
|
bet | 3/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.orgTekshirish (AXBT monitoringi va tahlili)
|
Jarayonlaming AXBT siyosati va maqsadlariga muvofiqligini baholash va zarurat bo‘lganida samaradorligini o‘lchash. Natijalaming yuqori rahbariyat tomonidan tahlil qilinishi.
|
Harakat (AXBTni qo‘llab quvvatlash va takomillashtirish)
|
AXBT ichki auditlari natijalariga rahbariyat tomonidan qilingan tahlil yoki uzluksiz takomillashtirish maqsadida boshqa manbalardan olingan ma’lumotlarga asoslangan tuzatuvchi va ogohlantiruvchi harakatlami bajarish.
|
ISO/IEC 27002:2005 - “Axborot texnologiyasi. Xavfsizlikni ta’minlash metodlari. Axborot xavfsizligini boshqarishning amaliy qoidalari.
Axborot - biznesning boshqa muhim aktivlari kabi qiymatga ega bo‘lgan aktiv va shunday ekan, u tegishli ravishda muhofaza qilingan bo‘lishi kerak. Bu o‘zaro aloqalar bilan doimo rivojlanayotgan amaliy ish muhitida ayniqsa muhim. Hozirgi vaqtda ushbu o‘zaro aloqalar natijasida axborot tahdidlar va zaifliklaming о‘sib borayotgan soni va turli xiliga duchor bo‘lmoqda. Axborot turli shakllarda mavjud bo‘lishi mumkin. U qog‘oz eltuvchida joylashtirilgan bo‘lishi, elektron ko‘rinishda saqlanishi, pochta orqali yoki telekommunikatsiyaning elektron vositalaridan foydalanib uzatilishi, plyonkadan namoyish qilinishi yoki og‘zaki ifodalanishi mumkin. Axborot mavjudligining shaklidan, uni tarqatish yoki saqlash usulidan qat’iy nazar u doim adekvat muhofazalangan bo‘lishi kerak.
Axborot xavfsizligi - axborotni biznesning uzluksizligini ta’minlash, biznes xavflarini minimumga keltirish va investitsiyalami qaytarishni hamda biznes imkoniyatlarini maksimal oshirish maqsadida tahdidlaming keng spektridan muhofaza qilish demakdir.
Axborot xavfsizligiga dasturiy ta’minotning siyosatlari, metodlari, muolajalari, tashkiliy tuzilmalari va dasturiy ta’minot funksiyalari tomonidan taqdim etilishi mumkin bo‘lgan axborot xavfsizligini boshqarish bo'yicha tadbirlaming tegishli kompleksini amalga oshirish yo‘li bilan erishiladi. Ko‘rsatilgan tadbirlar tashkilotning axborot xavfsizligi maqsadlariga erishishini ta’minlashi kerak.
|
| |
Raqamli texnologiyalarni davlat boshqaruvini rivojlantirishda ishlatiladigan atamalar lug'ati

Raqamli texnologiyalarni davlat boshqaruvini rivojlantirishda ishlatiladigan atamalar lug'ati
Download
229,35 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
22.11.2023
Hajmi
229,35 Kb.
#103127
Download
229,35 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Raqamli texnologiyalarni davlat boshqaruvini rivojlantirishda ishlatiladigan atamalar lug'ati
Download
229,35 Kb.
Matnni ko'rish
-misol - Reja: Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida

|
Reja: Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida
|
bet | 2/7 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 160,02 Kb. | | #253703 |
Bog'liq 1. Axborot xavfsizligi sohasiga oid xalqaro standartlar haqida. -fayllar.org1-misol. Axborot xavfsizligining buzilishi tashkilot uchun jiddiy moliyaviy yo‘qotishlaming va yoki qandaydir qiyinchiliklaming sababi bo‘la olmaydi degan talab qo‘yilishi mumkin.
2-misol. Qandaydir jiddiy mojaro, masalan, sayt yordamida elektron savdoni amalga oshirayotgan tashkilot saytining buzilishi natijasida yuzaga keladigan holat uchun - tashkilot buzilish oqibatlarini minimumga keltirish uchun yetarli bilim va tajribaga ega bo‘lgan mutaxassislarga ega bo‘lishi kerak.
1-rasm. AXBT jarayonlariga PDCA modelini qo‘llash.
Ushbu standart tashkilotga amaldagi AXBTni boshqa boshqamv tizimlarining tegishli talablari bilan moslashtirish yoki integratsiya qilish imkonini beradi.
Boshqa boshqarish tizimlari bilan moslashuv. Ushbu standart boshqa boshqaruv standartlari bilan moslashuvini yaxshilash va integratsiya qilish uchun ISO 9001:2000 [2] va ISO 14001:2004 [3] standartlari bilan muvofiqlashtirilgan. Kerakli tarzda loyihalashtirilgan bitta boshqaruv tizimi barcha ushbu standartlaming talablariga javob berishga qodir. 3.1-jadvalda ushbu standartning ISO 9001:2000 va ISO 14001:2004 standartlari bilan o‘zaro bog‘liqligi ko‘rsatilgan.
Rejalashtirish (AXBTni ishlab chiqish)
|
Tashkilotning umumiy siyosati va maqsadlarida e’lon qilingan natijalarga erishish maqsadida siyosat va maqsadlami belgilash, xatarlami boshqarish va axborot xavfsizligini takomillashtirish bilan bog‘liq bo‘lgan jarayonlar va protseduralami aniqlash.
|
Amalga oshirish (AXBTni joriy etish va uning ishlashi)
|
AXBT siyosati, metodlari, jarayonlari va protseduralarini joriy etish va uning ishlashi.
|
|
|
| |
Liderlikka oid nazariyalar

|
Liderlikka oid nazariyalar
|
bet | 6/10 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 427,31 Kb. | | #243757 |
Bog'liq Alijonov Shohjahon maxsusLiderlikka oid nazariyalar
Liderlik hodisasi to’g’risida gap ketar ekan, liderlik nazariyalari xaqida ham qisqacha to’xtalib o’tish o’rinlidir. Hozirgi kunga qadar liderlik to’g’risida asosan uchta nazariya mavjud:
Xarizmatik nazariya
Birinchisi ''liderlik sifatlari nazariyasi"dir yoki xarizmatik nazariya. Uning mohiyati shuki, hamma ham lider bula olmaydi, ayrim shaxslarda shunday sifatlar yig’indisitug’ma mavjud bo’lib, ular uning guruhda lider bo’lishini ta’minlaydi. Masalan, 1940 yilda amerikalik K. Berd 79 sifatdan iborat bo’lgan liderlik qirralari ro’yxatini tuzdi. Bu ro’yxatda jumladan tashabbuskorlik muloqotga kirisha olish, yumor hissi, o’ziga ishonch, tez va aniq qarorlar qabul kila olish, tashkilotchilik kabi sifatlar bor edi. Lekin bu nazariyaning xatoligi shunda ediki, birinchidan, u yuqoridagi sifatlar qanday qilib namoyon bo’ladi-yu, qanday shakllanishini tushuntirib bera olmadi, ikkinchidan, so’roqlar mobaynida birorta sifat ham mutlaq ko’p marta qayd etilmadi.
Vaziyatga bog’liqlik nazariyasi
Ikkinchi nazariya liderlikning vaziyatga bog’liqligi nazariyasidir. Bu yerdagi asosiy g’oya— lider vaziyatning mahsuli degan g’oyadir. Har bir odamda liderlik sifatlari bor, lekin ayrim vaziyatlar ayrim shaxslarning o’zlarini ko’rsatishlari, lider bo’lishlari uchun qulay hisoblanadi.
Sintetik nazariya
Yuqoridagi ikki nazariyani tanqid qilish natijasida paydo bo’lgan uchinchi nazariya liderlikning sintetik nazariyasidir. Bu nazariya liderni guruhiy munosabatlarning bevosita mahsuli deb qaraydi, liderning ruyobga chiqishida guruhning birlamchi rolini ilgari suradi.
Psixolog A.N. Leontyevning faoliyat konsepsiyasiga tayangan holda, liderlikni faoliyat mahsuli, guruhning ushbu faoliyatga munosabati va guruhda qabul qilingan normalar va ijtimoiy kutishlarga kim ko’proq javob berishiga qarab liderni aniqlash mumkin. Ijtimoiy kutishlar nazariyasi hozirda ko’pchilik tomonidan ma’qul yondashishlardan biri deb qabul qilinmoqda.
|
| |
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016)

|
Scientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016)
|
bet | 2/3 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 15,68 Kb. | | #160446 |
Bog'liq psixolog-faoliyatining-etik-muammosi-kasbiy-me-yorlarning-o-ziga-xosligiScientific Journal Impact Factor (SJIF 2022=5.016) Passport: http://sjifactor.com/passport.php?id=22257
Professional faoliyatda amaliy psixolog albatta hamma uchun mas’uliyatli bo‘lishi zarur.
Amaliy psixolog o‘z vazifasini sidqidildan bajarishi lozim, u atrofdagilarning so‘zlariga qarab o‘zgarmasligi zarur.
Psixologning vazifasi mustaqil va avtonom tarkibga ega, u hech kimga bo‘ysunmaydi. Uning psixologik nuqtai nazardagi qarori yakuniy natijaga ega bo‘lishi zarur.
Psixologning qarorini inkor qilish huquqiga faqat maxsus komissiya ega ular yuqori malakali mutaxassislar hisoblanib ularga bunday huquqlar berilgan.
Psixolog haqqoniy va samimiy bo‘lishi zarur.
Unda kasbiy mas’uliyat hissi bo‘lishi lozim.
Psixolog himoyachi sifatida ham ishtirok etishi mumkin, u o‘z mijozlarining psixologik holatlarini himoya qiladi.
U psixodiagnostik va psixokorreksion ishlarni amalga oshirayotgan vaqtida ehtiyotkor bo‘lishi zarur.
Agar psixolog mijozining haq- huquqlar poymol qilinayotgan bo‘lsa, u buni yuqori tashkilotlarga yetkazish imkoniyatiga egadir.
U siyosiy g‘oyalardan, ijtimoiy g‘oyalardan, falsafiy fikrlardan xoli bo‘lishi
zarur.
Amaliy psixolog psixodiagnostik, psixokorreksion, psixterapevtik
natijalarni mutaxassis bo‘lmaganlarga ko‘rsatish huquqiga ega emas.
U insonlarga zarar ko‘rsatadigan holatlardan uzoqroq bo‘lishi talab qilinadi.
Psixolog o‘zining qila olmaydigan ishlari haqida mijozga va’da bermasligi
kerak.
Psixolog ota-onaga, yoki yuqori mansabdagi insonlarga mijozi haqida
tafsilotlarni bermasligi zarur.
U o‘rganilmagan metodikalarni mijozlarida qo‘llash huquqidan mahrumdir.
Psixolog albatta sir saqlashni bilishi zarur, u mijozining sirini xech kimga aytmasligi zarur.
Psixologik maslahatda albatta o‘z me’yorlariga amal qilishi talab qilinadi.
Agar psixolog shu me’yorlarni buzsa albatta uning hatti-harakatlari amaliy psixologlar kollegiyasida ko‘rib chiqiladi va tegishli jazo qo‘llaniladi.
Xulosa: Amaliy psixologning kasbiy mahorati uning bilimlari texnikasi va inson muomalasining psixoterapevtik texnologiyasini yaxshi bilishida deb hisoblaniladi, u suhbatga kirisha olishi va insonlarni o‘ziga jalb qila olishi, ularni ishontira olishi zarur bo‘ladi. U o‘zida ishonch uyg‘ota olishi talab qilinadi va insonlarga psixologik ta’sir o‘tkaza olishi zarur bo‘ladi. Demak bo‘lajak amaliy psixologlar uchun birinchi talab
|
| |
Tarmoq qo'llanishini oshirish (Broadband Accessibility)

Tarmoq qo'llanishini oshirish (Broadband Accessibility): Fuqarolar va
tashkilotlar uchun tez-tez tarmoqga kirish va undan foydalanishning yaxshi
sharoitlarini ta'minlash uchun qo'llanadigan texnologiyalar va loyihalar.
21. Tarmoqni rivojlantirish (Network Development): Tarmoq tizimlarini
kengaytirish, yangilash va tarmoq boshqarishini osonlashtirish jarayonlarini
o'rganish.
22. Mijozlarga qulaylik (User Convenience): Fuqarolar va tashkilotlar uchun
davlat boshqaruvini oson va qulay qilish maqsadida qo'llaniladigan
texnikalar va xizmatlar.
23. Shifoxona (Cryptography): Ma'lumotlarni himoya qilish uchun shifrlash,
ma'lumotni shifrlash, va shifrlangan ma'lumotni ochishni o'rganish.
24. Aloqa protokollari (Communication Protocols): Ma'lumot almashuvini
tuzish va aloqa protokollari, shu jumladan IP, TCP/IP, va HTTP/HTTPS
kabi.
25. Maxfiylik huquqi (Privacy Rights): Fuqarolar va tashkilotlar
maxfiyliklarini himoya qilish va maxfiylik huquqlarini muhofaza qilish
uchun qonunlar va ta'limotlar.
26. Elektronlashtirilgan shaxsiy hujjatlar (Digital IDs): Fuqarolar va
tashkilotlar uchun elektronlashtirilgan shaxsiy hujjatlarni olish, saqlash va
ularni qo'llashning usullari.
27. Elektronlashtirilgan sayohatlar (E-visas): Tashkilotlar va tashrif
buyuruvchilar uchun elektronlashtirilgan sayohatlar va vizalarni tuzish va
ishlab chiqarishning texnikasi.
28. Biometrik identifikatsiya (Biometric Identification): Fuqarolar va
tashkilotlar uchun biometrik identifikatsiyani (qo'llab-quvvatlovchi
identifikatsiya usullari, masalan, ansambli, retina skaneri, yuz
identifikatsiyasi) qo'llash.
29. Davlat elektron xizmatlari (Government E-services): Fuqarolar va
tashkilotlar uchun elektron xizmatlarni taqdim etish, ma'lumotlarni olish va
davlat ishlarini osonlashtirish texnikasi.
30. Davlat internet sayti (Government Website): Davlatning rasmiy internet
sayti va unda fuqarolarga tarmoq orqali ma'lumotlarni taqdim etish
texnikasi.
Bu atamalar va lug'atning boshqa so'zlari, davlat boshqaruvi va raqamli
texnologiyalarni rivojlantirish sohasida ko'p mashhur va keng qo'llanadigan
atamalardir. Davlatlar, raqamli texnologiyalarni rivojlantirishni o'zlashtirish uchun
bu atamalarni qo'llab-quvvatlashadi.
|