nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
DropBox tizimi xavfsizligi - 15-Ma’ruza Mavzu: “Bulutli” husoblash tizimlarida axborot xavfsizligi Reja

|
15-Ma’ruza Mavzu: “Bulutli” husoblash tizimlarida axborot xavfsizligi Reja
|
bet | 3/5 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 22,54 Kb. | | #260056 |
Bog'liq 15-Mavzu.Bulutli husoblash tizimlarida axborot xavfsizligi.DropBox tizimi xavfsizligi. Ushbu ma’lumot saqlash tizimi IaaS modelida asoslangan bo‘lib, ma’lumotni saqlashda Amazon Cloud S3 tizimidan foydalanadi. Ushbu tizim haqida quyidagi xavfsizlik qaydlarini keltirish mumkin:
DropBox tizimining Windows, Linux va OS X operatsion tizimi uchun ilovalari Python dasturlash tilida yozilgan bo‘lib, uni bir nechta interfeysi mavjud. Har bir interfeysda o‘zining xavfsizlik sozlanishlari mavjud.
Web. Ushbu interfeys zamonaviy internet bravzerlari orqali amalga oshirilib, bu interfeys orqali foydalanuvchi ma’lumotni yuklash, saqlash, ko‘rish va taqsimlash imkoniyatiga ega bo‘ladi.
ShK uchun ilova interfeysi. Ushbu interfeys sinxronilashgan mijoz ilovasi bo‘lib, fayllar lokal oflayn saqlanadi. Ushbu interfeys foydalanuvchiga tizimni to‘liq boshqarish imkoniyatini beradi. Ushbu interfeysda barcha amallar bravzerdan foydalanmagan holda amalga oshiriladi.
Mobil interfeys. DropBox ilovalari iOS, Android, Windows va BlackBerry tizimida ishlaydigan mobil telefonlar uchun mavjud bo‘lib, foydalanuvchiga barcha fayllarni boshqarish imkoniyatini beradi. Bundan tashqari ushbu interfeys fayllarni oylayn tarzda boshqarish imkoniyatini beradi.
DropBox tizimi ma’lumotni saqlashda Amazon S3 fayllarni saqlash tizimidan foydalanadi. Umumiy holda DropBox tizimi xavfsizligi quyidagi, ma’lumot almashinuvida xavfsizlik, ma’lumotni saqlashda xavfsizlik, kalitlarni boshqarish va sertifikat tekshiruvi parametrlaridan iborat.
Ma’lumot almashinuvida xavfsizlik. DropBox ilovasi va server orasida ma’lumot almashinuvida xavfsizlikni ta’minlashda, DropBox Secure Sockets Layer (SSL)/Transport Layer Security (TLS) tarmoq protokolidan foydalanadi. Ushbu tarmoq protokoli orqali xavfsiz kanal hosil qilinadi va ma’lumot 128-bitli AES (Advanced Encryption Standard) shifrlash algoritmidan foydalanib shifrlanadi. Bundan tashqari autentifikatsiyalash qayd yozuvida (authentication cookies) ma’lumotni o‘g‘irlanishidan saqlash uchun HTTP Strict Transport Security (HSTS) mexanizmidan foydalanadi.
DropBox o‘rtadagi odam hujumini oldini olish uchun ochiq ishonarli sertifikatdan foydalanadi. Ushbu sertifikat orqali foydalanuvchi haqiqiyligi ta’minlangandan so‘ng, ma’lumot almashinish amalga oshiriladi.
Ma’lumot saqlashda xavfsizlik. Ma’lumotni saqlashda DropBox tizimida AES shifrlash algoritmidan foydalaniladi va shifrlangan ma’lumot bloklar tarzida saqlanadi. Ma’lumotning o‘zgarishida faqat o‘zgargan blok almashtiriladi.
Kalitlarni boshqarish. DropBox kalitlarni boshqarish infratuzilmasi cheklangan boshqaruvga ega bo‘lgan operativ, texnik va protsedurali xavfsizlik boshqaruvi asosida qurilgan. Shifrlash kalitlarini hosil qilish, almashish va saqlash desentralizatsiya jarayonlari uchun taqsimlanadi.
|
| |
SANOAT KORXONALARI FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISH MANBALARI VA ULARDAN OQILONA FOYDALANISH

|
SANOAT KORXONALARI FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISH MANBALARI VA ULARDAN OQILONA FOYDALANISH
|
bet | 3/3 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 66 Kb. | | #146662 |
Bog'liq 11- variant Sanoat korxonalari faoliyatini moliyalashtirish manbalari va ulardan oqilona foydalanishSANOAT KORXONALARI FAOLIYATINI MOLIYALASHTIRISH MANBALARI VA ULARDAN OQILONA FOYDALANISH
Daviat investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini bahoinvestitsiya faoliyatini moliyalashtirish, investitsiya va ularni pasaytirish aniq tasavvurga va mustahkam pozitsiyaga ega bo'lmoqlari darkor. Darslikning 1-7 -boblarida investitsiyalarning mazmun-mohiyati, turlari va iqtisodiyotni rivojlantiri;;;hdagi roli, investitsiya jarayonlarining mazmuni va asosiy bosqichlari, investitsiya va investitsiya siyosati, iqtisodiyotni rivojlantirishda invest itsiyalarning roU, xorijiy investitsiyalarni jalb qilishda erkin sodiy hududlarning ahamiyati, investitsiya muhiti, investitsiya faoliyatida kapital qurilish va investitsiya dasturi Investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash masalalari darslikning 8-bobida qilingan. 9-IS-bobJarida faoliyatiui moliyalashtirishga doir umumnazariy masalalar (investitsiya faoliyatini moliyalashtirish maubalari va usullari, investitsiyalarni moliyalashtirishda vositalar, kreditlash, inveslitsiyalarni moliyalashtirishning lizing mexanizmi, loyihaviy moliyalashtirish, 4 faoliyatini moliyalashtirish, nomoddiy aktivlarga yo'naltirilgan investitsiyalami moliyalashtirish) o'z topgau. Darslikning 16-bobi investitsiya riskIarining mohiyati, xususiyatlari, turlari, taWil qilish va baholash ... " ... .u.u. boshqarish va pasaytirish yo'llariga bag'isWangan. Darslikda har bir va mohiyati bayon etilganidan so'ng bahs-muuozara va nazorat uchun savollami Uv\ .. Investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholash masalalari darslikning 8-bobida qilingan. 9-IS-bobJarida faoliyatiui moliyalashtirishga doir umumnazariy masalalar (investitsiya faoliyatini moliyalashtirish maubalari va usullari, investitsiyalarni moliyalashtirishda vositalar, kreditlash, inveslitsiyalarni moliyalashtirishning lizing mexanizmi, loyihaviy moliyalashtirish, 4 faoliyatini moliyalashtirish, nomoddiy aktivlarga yo'naltirilgan investitsiyalami moliyalashtirish) o'z topgau.
|
| |
Centralizovane mreže - Aplikacioni nivo

Centralizovane mreže
Kod centralizovane mreže, directory sistem, koji čuva listing peer-ova i šta oni nude, koristi klijent-server paradigmu, ali memorisanje (storing) i privlačenje (downloading) fajlova obavlja se korišćenjem peer-to-peer paradigme. Zbog ovakve organizacije, P2P mreža se ponekad naziva hibridna P2P mreža. Napster (on line music file sharing service) je tipičan primer centralizovane P2P mreže. Kod ove mreže, peer se prvo registruje kod centralnog servera. Nakon toga, peer predaje svoju IP adresu kao i listu svojih deljivih fajlova. Da bi izbegao kolaps u radu sistema Napster je za ove poptrebe koristio nekoliko servera (vidi sliku 1).
Slika 1. Centralizovana mreža
Peer koji traži pojedini fajl, predaje pitanje (query) centralnom serveru. Server pretražuje svoj direktorijum i odaziva se sa IP adresom čvorova koji raspolažu kopijom tog fajla. Peer zatim kontaktira jedan od čvorova i download-uje fajl. Direktorijum konstantno se ažurira kako se čvorovi pridružuju ili napuštaju peer, tj. mrežu.
Kod centralizovanih mreža održavanje direktorijuma je jednostavno, ali one imaju nekoliko nedostataka. Kao prvo, istovremeni pristup direktorijumu od strane većeg broja peer-ova dovodi do pojave intenzivnog komunikacionog saobraćaja što za posledicu ima sporiji rad mreže. Kao drugo, centralni serveri su podložni napadima hakera, a ako oni otkažu, pada ceo sistem.
Decentralizovane mreže
Decentralizovane P2P mreže nisu zavisne od centralizovanog directory sistema. Kod ovog modela, peer-ovi međusobno su uređeni u overlay-mrežu, koja se ponaša kao logička mreža a nalazi se na vrhu fizičke mreže. U zavisnosti od toga na koji način čvorovi u overlay mreži su povezani, decentralizovane P2P mreže se mogu podeliti na nestrukturne i strukturne.
1.2.1 Nestrukturne mreže
Kod nestrukturne P2P mreže čvorovi su povezani na proizvoljan (random) način. Pretraživanje kod nestrukturne P2P mreže nije tako efikasno jer pitanje (query) da bi se pronašao fajl obavlja se na principu plavljenja (flooding), što dovodi do generisanja značajnog saobraćaja, a da se pri tome i ne dobije odgovor. Tipične mreže ovog tipa su Ginutella i Freenet.
1.2.2 Strukturne mreže
Strukturne mreže za potrebe povezivanja čvorova koriste unapred definisani skup pravila tako da se pitanje (query) mogu brže i efikasnije razrešavati. Najjednostavnija tehnika koja se koristi za ovu namenu je Distributed Hash Table (DHT). DHT se koristi kod velikog broja aplikacija kakve su Distributed Data Structure (DDS), Content Distributed System (CDS), Domain Name System (DNS), i P2P deoba fajlova. Popularan P2P file-sharing protokol koji koristi DHT je BitTorrent.
|
Poruke tipa odziv - Aplikacioni nivo

|
Aplikacioni nivo
|
bet | 4/15 | Sana | 23.09.2020 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #11557 |
Poruke tipa odziv
Poruke tipa odziv čini linija status, zaglavlja, i ponekad telo (vidi sliku 4)
Slika 4 Poruka tipa odziv
Uniformni lokator resursa (URL)
Klijentu koji želi da pristupi dokumentu potrebna je adresa. Da bi olakšao pristup dokumentima koji su distribuirani po celom svetu , HTTP koristi koncept lokatora. Uniformni lokator resursa (Uniform Resource Locator- URL) predstavlja standard za specifikaciju bilo kog tipa informacije na Internet-u. URL definiše četiri stvari: metod, host računar, port, i put (vidi sliku 5).
Slika 5 URL
Metod je protokol za izbavljanje dokumenata, na primer HTTP.
Host je računar kod koga je locirana informacija, mada ime računara može da bude u alijazi. Web stranice su obično zapamćene u računarima, a računarima su data alias imena koja obično počinju sa karakterima www. Ovo nije obavezno, ipak, kao host može da bude bilo koje ime dato računaru koje se odnosi na tu web stranicu.
URL može opciono da sadrži broj porta servera. Ako je port uključen, on treba da se ubaci izmedju hosta i puta, i treba da bude izdvojen simbolom ״ : ״.
Put se odnosi na ime-putanje fajla, a ukazuje gde je ta informacija locirana. Naglasimo da put može u sebi da sadrži kose crte ״ / ״ koje kod Unix operativnog sistema izdvajaju direktorijume od subdirektorijuma i fajlova.
|
| |
Mavzu: O’zgarmas tok motorlarini ishga tushurish

|
Mavzu: O’zgarmas tok motorlarini ishga tushurish
|
bet | 1/8 | Sana | 03.06.2024 | Hajmi | 0,94 Mb. | | #259526 |
Andijon mashinasozlik inistituti elektro texnika fakulteti Elektr energetika yo’nalishi k04-22 gurux talabasi Toxirov Sarvarbekning “Elektr Mashinalar” fanidan tayyorlagan mustaqil ishi Mavzu:O’zgarmas tok motorlarini ishga tushurish Reja. Kirish. O’zgarmas tok matorlari haqida. Asosiy qisim. O`zgarmas tok motorlarining turlari. O`zgarmas tok motorlarini ishga tushirish. O`zgarmas tok motorlarining aylanish tezligini rostlash Xulosa. Foydalanilgan adabiyotlar. O’zgarmas tok motorlari hozirgi vaqtda asosan elеktr transportlarida: mеtro, trollеybus, tramvayda kеng qo’llaniladi, chunki barcha elеktr motorlar orasida faqat o’zgarmas tok dvigatеllarini aylanish tеzligini ravon, bir tеkis boshqarish mumkin. O’zgarmas tok gеnеratorlarini kuchlanishi ravon boshqariladi, shu xossasiga muvofiq, bu motorlar avtomatika va tеlеmеxanika zanjirlarida kеng qo’llaniladi. O’zgarmas tok mashinalari qaytaruvchan xossasiga ega. Barcha o’zgarmas tok motorlari gеnеrator rеjimida va gеnеratorlar dvigatеl rеjimida ishlay oladi. Mashinaning aylanuvchi qismi – yakor dеyiladi. YAkorning o’zagi ham elеktrotеxnik po’lat tunukasimon varaqlardan tsilindr shaklida tuzilgan. Yakorning ariqchalarida chulg’am joylashtiriladi. CHulg’am ayrim sеktsiyalardan iborat bo’lib, chulg’am sxеmasiga muvofiq kеtma – kеt ulanuvchi ikki sеktsiyani tutashtiradigan uchlari kollеktor plastinkalariga ulanadi. Kollеktor alohida mis plastinkalardan tsilindr shaklida yasaladi. Har bir kollеktor 50-80 ta plastinkadan tuzilgan. Kollеktor tashqi manbadan elеktr enеrgiyasini yakorga uzatishni ta’minlaydi. O’zgarmas tok motorlari hozirgi vaqtda asosan elеktr transportlarida: mеtro, trollеybus, tramvayda kеng qo’llaniladi, chunki barcha elеktr motorlar orasida faqat o’zgarmas tok dvigatеllarini aylanish tеzligini ravon, bir tеkis boshqarish mumkin. O’zgarmas tok gеnеratorlarini kuchlanishi ravon boshqariladi, shu xossasiga muvofiq, bu motorlar avtomatika va tеlеmеxanika zanjirlarida kеng qo’llaniladi. O’zgarmas tok mashinalari qaytaruvchan xossasiga ega. Barcha o’zgarmas tok motorlari gеnеrator rеjimida va gеnеratorlar dvigatеl rеjimida ishlay oladi. Mashinaning aylanuvchi qismi – yakor dеyiladi. YAkorning o’zagi ham elеktrotеxnik po’lat tunukasimon varaqlardan tsilindr shaklida tuzilgan. Yakorning ariqchalarida chulg’am joylashtiriladi. CHulg’am ayrim sеktsiyalardan iborat bo’lib, chulg’am sxеmasiga muvofiq kеtma – kеt ulanuvchi ikki sеktsiyani tutashtiradigan uchlari kollеktor plastinkalariga ulanadi. Kollеktor alohida mis plastinkalardan tsilindr shaklida yasaladi. Har bir kollеktor 50-80 ta plastinkadan tuzilgan. Kollеktor tashqi manbadan elеktr enеrgiyasini yakorga uzatishni ta’minlaydi.
|
| |
Aplikacioni nivo - bet 7

HTML
Hypertext Markup Language (HTML) je jezik za kreiranje web stranica. Termin markup language je pozajmljen od industrije za publikovanje knjiga. Pre nego što se knjiga složi i štampa, tehnički urednik čita rukopis i daje zamerke. Na osnovu ovih zamerki slovo-slagač zna kako da formatira tekst. Tako na primer, ako tehnički urednik ukaže da deo linije treba da bude štampan bold, on podvlači talasasto taj deo linije. Na isti način podaci web stranice se formatiraju radi interpretacije od strane browser-a.
Objasnimo ideju na jednom primeru. Da bi učinili deo teksta koji se u HTML-u prikazuje boldiran, neophodno je da na početku i kraju teksta postavimo marker, kako je to prikazano na slici 11.
Slika 11 Markeri za boldiranje
Oba markera i predstavljaju instrukcije za browser. Kada browser uoči dva markera, on zna da tekst izmedju ta dva markera treba da bude boldiran (vidi sliku 12).
Slika 12 Efekat markera za boldiranje
HTML nam dozvoljava da koristimo samo ASCII karaktere, kako za glavni tekst tako i instrukcije za formatiranje. Na ovaj način, svaki računar može da prihvati ceo dokumenat kao
ASCII dokumenat. Glavni tekst su podaci, a instrukcije za formatiranje se mogu koristiti od strane browser-a za formatiranje podataka.
Struktura web stranice
Web stranicu čine dva dela: zaglavlje i telo.
Zaglavlje
Zaglavlje (head) predstavlja prvi deo web stranice. Zaglavlje sadrži naslov stranice i druge parametre koje browser koristi.
Telo
Aktuelni sadržaji stranice nalaze se u telu, koje sadrži tekst i markere. Dok tekst predstavlja aktuelna informacija koja se sadrži u okviru stranice, markeri (tagovi) definišu pojavljivanje (izgled) dokumenta. Svaki HTML marker predstavlja ime iza koga sledi opciona lista atributa, sve zatvoreno u okviru zagrade manje od i veće od, tj.< >.
Nakon atributa, ako je prisutan, sledi znak jednakosti, i vrednost atributa. Neki od markera mogu da se koriste kao samostalni, dok se drugi koriste u parovima. Oni koji se koriste u parovima nazivaju se početni (startni) i krajnji markeri, respektivno. Startni marker može da ima atribute i vrednosti. Krajnji marker ne može imati atribute ili vrednosti, ali mora da ima simbol "/" ispred imena.
Markeri
Browser donosi odluku o strukturi teksta na osnovu markera, a to su obično markeri ugradjeni u tekst. Marker (tag) se zatvara sa dve zagrade < i >, i obično se markeri javljaju u parovima. Početni marker startuje imenom markera, a završni marker počinje sa "/" iza čega sledi ime markera.
Marker može da ima listu atributa, pri čemu iza svakog atributa sledi znak jednakosti i vrednost koja se pridružuje tom markeru. Na slici 13 prikazan je format markera.
Slika 13 Početni i krajnji markeri.
|
Arhitektura pretraživaća (browser-a)

Arhitektura pretraživaća (browser-a)
Veći broj proizvodjaća nudi komercijalne pretraživaće koje interpretiraju i prikazuju web dokumente. Obično svi pretraživači koriste skoro istu arhitekturu. Svaki browser standardno čine sledeće tri celine: kontroler, klijent programi, i interpreteri.
Kontroler prihvata ulaze sa tastature ili miša i koristi klijent programe da bi pristupio dokumentu. Nakon što se pristupilo dokumentu, kontroler koristi jedan od interpretera da bi na ekranu prikazao dokumenat. Klijent programi mogu da prestavljaju jedan od metoda (protokola) koje smo prethodno analizirali, kakvi su HTTP, FTP, ili TELNET. Interpreter može biti HTML ali Java, sve u zavisnosti od tipa dokumenta (vidi sliku 8).
Slika 8 Browser arhitektura
Dokumenti kod www-a mogu biti grupisani u sledeće tri velike kategorije: statičke, dinamičke, i aktivne (vidi sliku 9). Tip kategorije se zasniva na trenutku kada se odredjuju sadržaji dokumenta.
Slika 9 Kategorije web dokumenata
Statički dokumenti
Statički dokumenti su dokumnti fiksnog-sadržaja koji se kreiraju i pamte u serveru. Klijent može da dobije samo kopiju tog dokumenta. Drugim rečima, sadržaj fajla se odredjuje u trenutku kada se fajl kreira, a ne kada se koristi. Naravno da se sadržaj fajla u serveru može da se promeni, ali korisnik nije taj koji to može da uradi. Kada klijent pristupi dokumentu, predaje mu se kopija dokumenta. Korisnik zatim može da koristi program za pretraživanje (browsing program) sa ciljem da prikaže dokumenat (vidi sliku 10)
Slika 10 Statički dokumenat
|
Zajednički gateway - Aplikacioni nivo

Zajednički gateway interfejs
Zajednički gateway interfejs (Common Gateway Interface – CGI) je tehnologija kojom se kreiraju i manipuliše se dinamičkim dokumentima. CGI predstavlja skup standarda koji definišu kako treba napisati dinamički dokumenat, kako ulazne podatke dostaviti programu, i kako treba koristiti izlazne podatke.
CGI nije novi jezik, umesto toga, on dozvoljava programerima da koriste neki od sledećih jezika kakvi su C, C++, Bourne Shell, C Shell, TcL, ili Perl. Jedina stvar koju CGI definiše je skup pravila i naziva kojih programer mora da se pridržava.
Korišćenje common kod CGI-a ukazuje da standard drefniše skup pravila koja su zajednička za bilo koji jezik ili platformu. Termin gateway u ovom slučaju znači da je CGI program gateway tipa koji se može koristiti za pristup drugim resursima kakve su baze podataka, grafički paketi, i dr. Termin interfejs u ovom slučaju znači da postoji skup unapred definisanih termina, promenljive, pozivi, i drugo, koje se može koristiti od strane bilo kog CGI programa.
CGI program
CGI program u svojoj najednostavnijoj formi je kod napisan na jednom od jezika koji podržavaju CGI. Bilo koji programer koji može kodirati sekvencu zamisli (ideja) u programu, a zna sintaksu jednog od prethodno'pomenutih jezika može kreirati jednostavan CGI program.
Aktivni dokumenti
Kod velikog broja aplikacija, neophodno je da postoji program koji će se izvršavati na strani klijenta. Ove aplikacije se nazivaju aktivni-dokumenti. Tako na primer, pretpostavimo da želimo da izvršimo program koji kreira animiranu grafiku na ekranu, ili interaguje sa korisnikom. Programu je definitivno potrebno da se izvršava na strani klijenta gde se odvija animacija ili interakcija. Kada browser zahteva aktivni dokumenat, server šalje kopiju dokumenta u formi bajt-koda. Dokument se zatim izvršava na strani klijenta (browser-a) kako je to prikazano na slici 15.
Slika 15 Aktivni dokumenat
Na strani servera aktivni dokumenat je memorisan u formi binarnog koda. Treba naglasiti, da se ne stvara overhead (ne unosi dodatno režijsko vreme) na strani servera kakav je to slučaj sa dinamičkim dokumentima. I pored toga što se aktivni dokumenat ne izvršava od strane servera, on se memoriše kao binarni dokumenat koji se izvlači od strane klijenta. Kada klijent primi dokumenat, on ga može zapamtiti u svoju memorijsku oblast. Na ovaj način, klijent može ponovo da izvršava dokumenat bez da izda drugi zahtev.
Aktivni dokumenat se prenosi od servera ka klijentu u binarnoj formi. To znači da dokumenat može da bude komprimovan na strani servera, a dekomprimovan na strani klijenta, pri čemu se štedi kako na propusnosti tako i na vremenu prenosa.
|
World Wide Web (www) - Aplikacioni nivo

|
Aplikacioni nivo
|
bet | 5/15 | Sana | 23.09.2020 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #11557 |
World Wide Web (www)
World Wide Web, ili web, predstavlja skladište informacije rasejane po celom svetu, ali zajednički povezane u jednu celinu. WWW je jedistven po kombinaciji koju karakterišu osobine fleksibilnosti, prenosivosti, i user-friendly (bliskost sa korisnikom). Ove osobine čine da www, u odnosu na druge servise koji se nude od strane Internet-a, bude po mnogo čemu različitit i specifičan.
WWW projekat je bio iniciran od strane CERN-a (European Laboratory for Particle Physics) sa ciljem da se kreira sistem koji će za potrebe naučnih istraživanja manipulisati sa distribuiranim resursima.
Danas, WWW je distribuirani klijent-server servis, kod koga klijent koristeći browser može da pristupi servisu koristeći server. Ipak treba naglasiti da je dostupni servis distribuiran na veći broj lokacija koje se nazivaju web sites (vidi sliku 6).
Slika 6 Distribuirani servisi
Hypertext i Hypermedia
WWW koristi koncept hypertext-a i hypermedia. Kod hypertext okruženja, informacija je zapamćena u skupu dokumenata koji su zajednički povezani koristeći koncept pokazivaća. Neka stavka se može pridružiti drugom dokumentu koristeći pokazivać (pointer). Čitalac koji pretražuje po dokumentu može da predje na drugi dokument izborom (klikom) na stavke koje su povezane sa drugim dokumentima. Na slici 7 prikazan je koncept hypertext-a. Dok hypertext dokumenti sadrže samo tekst, hypermedia dokumenti mogu da sadrže slike, grafike, i zvučne tonove.
Slika 7 Koncept hypertext-a
Jedinica hypertext-a ili hypermedia koja je dostupna na Web-u naziva se stranica (page). Glavna stranica organizacije ili individue zove se home-page.
|
| |
Saqlanish qonunlarining taxminiy bajarilish shartlari

2.3. Saqlanish qonunlarining taxminiy bajarilish shartlari.
ifodadan ko`rinib turibdiki, jism yoki jismlar sistemasi impulsining o`zgarishi faqat jismga yoki jismlar sistemasiga ta’sir etuvchi kuchning kattaligiga bog`liq bo`lmay, balki uning ta’sir etish vaqtiga ham bog`liqdir.
Kuch yetarlicha kichik vaqt ta’sir etganda jism impulsi ning o`zgarishi juda kichik bo`lishi mumkin. Demak, tashqi kuchlar qisqa vaqt ta’sir etgan holda ochiq jismlar sistemasi uchun ham impulsning saqlanishi to`g`risida ma’lum aniqlik bilan aytish mumkin.
Mana shu aytilganga rangli varaqdagi ko`rsatilgan fotosurat yorqin misol bo`la oladi. O`q apelsinni teshib o`tganligini ko`rib, o`qning apelsinga ta’sir kuchi juda ekanligiga ishonch hosil qilish mumkin. Biroq apelsin qo`zg`almas (u mahkamlanmagan bo`lsa ham). Bunga sabab shuki, o`q tezligi juda katta, o`qning apelsin bilan o`zaro ta’sirlanish vaqti juda qisqa, shu sababli impuls o`zgarishi juda kichik bo`ladi.
Shunga o`xshash hodisani qo`zg`almas aylanish o`qiga bo`lgan jismga kattaligi ancha katta bo`lgan kuchlar momentining qisqa muddatli ta’siri misolida ko`rish mumkin. O`q eshikka tekkanda uni oson teshib o`tadi, biroq eshik ochilmaydi, ya’ni uning impuls momenti deyarli o`zarmaydi. Xuddi shu eshikni unga barmoq bilan uzoq vaqt ta’sir etib ochish mumkin.
|
Saqlanish qonunlari va inersial sanoq sistemasini tanlash

Saqlanish qonunlari va inersial sanoq sistemasini tanlash. Klassik nisbiylik prinsipining mazmuni shunga olib keladiki, bunda barcha inersial sanoq sistemalarida istalgan mexanikaviy hodisalar bir xilda o`tadi. Nyutonning ikkinchi qonuni ifodasiga
kiruvchi barcha kattaliklar istalgan inersial sanoq sistemasiga nisbatan invariant. Demak, Nyutonning ikkinchi qonuni ham invariantdir.
Mexanikada saqlanish qonunlari Nyuton qonunlarining davomi bo`lib hisoblanadi va istalgan inersial sanoq sistemalarida bajariladi. Biroq bu xulosa noto`g`ri bo`lib tuyulishi mumkin, chunki tezlik, demak, jism impulsi va kinetik energiyasi nisbiy kattalikdir. Agar jism impulsi yoki energiyasi bitta inersial sanoq sistemasida saqlansa, u holda ular istalgan boshqa sanoq sistemalarida saqlanishini ko`rsatamiz.
Faraz qilaylik, berk jismlar sistemasining impulsi biror inersial sanoq sistemasida bo`lsin. Bu sanoq sistemaga nisbatan tezlik bilan harakatlanmoqda. Agar qandaydir jismning tezligi bitta sanoq sistemasida ga teng bo`lsa, u holda uning ikkinchi sanoq sistemasiga nisbatan tezligini tezliklarni qo`shish qonunidan topish mumkin. . Demak, jism sistemasining impulsi ikkinchi sanoq sistemasida quyidagiga teng:
(12)
bunda jismlar sistemasidagi umumiy massa.
Inersial sanoq sistemalarining nisbiy harakat tezligi o`zgarmas kattalikdir. Demak, P impuls ham o`zgarmas kattalik bo`ladi. Jismlar sistemasi impulsining turli inersial sanoq sistemalaridagi qiymati turlicha, biroq doimo o`zgarmas kattalik:
(13)
ga farq qiladi.
Agar berilgan jismlar sistemasi uchun impulsning saqlanish qonuni bitta inersial sanoq sistemasida bajarilsa, u holda bu qonun istalgan boshqa sanoq sistemasida ham bajariladi.
Faraz qilaylik, berk jismlar sistemasining to`la mexanikaviy energiyasi biror inersial sanoq sistemasida quyidagiga teng bo`ladi:
(14)
Birinchi sanoq sistemasiga nisbatan o`zgarmasn tezlik bilan harakatlanayotgan ikkinchi sanoq sistemasiga o`tishda jismlar sistemasining potensial energiyasi o`zgarmaydi, chunki u faqat jismlarning o`zaro joylashishiga bog`liq bo`ladi. Sistemaning ikkinchi sanoq sistemadagi to`la energiyasi quyidagiga teng bo`ladi:
Algebraik o`zgartirishlardan so`ng quyidagibi hosil qilamiz:
.
(15)
Sanoq sistemasining nisbiy harakat tezligi va berk jismlar sistemasining impulsi P o`zgarmas kattaliklar bo`lgani uchun, sistemaning to`la energiyasi ham o`zgarmas kattalik bo`ladi. Berk jismlar sitemasi to`la energiyasining qiymati tuli inersial sanoq sistemalarida turlicha bo`ladi, biroq quyidagi o`zgarmas kattalikka farq qiladi:
.
Demak, agar berk jismlar sanoq sistemasining to`la energiyasi bir inersial sanoq sistemasida saqlansa, u holda u istalgan boshqa sanoq sistemalarida ham saqlanadi.
|
Jismlar sistemasi va sanoq sistemasini tanlash

Jismlar sistemasi va sanoq sistemasini tanlash. Jismlar sistemasini tanlash masalaning shartidan aniqlanadi. Faraz qilaylik, masalan, bizni “Yer-Oy” jismlar sistemasining impulsi qiziqtirayotgan bo`lsin. Ushbu masalani yechishda boshqa jismlarning shu sistemaga ta’sirini hisobga olmaymiz, ya’ni jismlar sistemasini berk deb hisoblaymiz.
Aytilgan jismlarning impulsini aniqlash uchun sanoq sistemasini tanlash kerak. Yerdan turib Oy harakatini kuzatganda, Oy impulsi Yerning tortishish kuchi ta’siri natijasida uzluksiz o`zgarib borishiga amin bo`lamiz. Yer ushbu sanoq sistemasida qo`zg`almas, demak, uning impulsi o`zgarmas bo`lib qoladi va nolga teng bo`lib qoladi.
“Yer-Oy” berk jismlar sistemasining “Yer” sanoq sistemasidagi impulsi saqlanmaydi.
“Yer-Oy” jismlar sistemasi massalarining markazi bilan bog`liq bo`lgan sanoq sistemasida sistemaning impulsi saqlanadi. Haqiqatan, Oyning Yer bilan o`zaro ta’sir kuchlarining ta’siri va aks ta’siri teng, biroq qarama-qarshi yo`nalgan.
Bu kuchlarni o`zaro ta’sir etuvchi jismlarning massalari va ular olgan tezlanishlar orqali ifodalash mumkin:
yoki
Tenglikning ikkala qismini ta’sir vaqti davomiyligi ga ko`paytirib, quyidagini hosil qilamiz:
yoki
Nima uchun impulsning saqlanish qonuni bir berk jismlar sistemasi uchun ba’zi hollarda bajarilmay, ba’zi hollarda esa bajariladi?
Ko`rilgan misolda birinchi sanoq sistemasi (“Yer”) ning ikkinchi sanoq sistemasi (“Yer-Oy” sistemasining massa markazi) dan prinsipial farqi shundan iboratki, bunda birinchi sanoq sistemasi noinersial, ikkinchisi esa, masalaning shartida qabul qilinganidek inersialga yaqin.
Shunday qilib, impulsning saqlanish qonuni berk jismlar sistemasi uchun faqat inersial sanoq sistemalaridagina bajariladi.
|
Impuls saqlanishi qonunlarining vektor va algebraik shakllari

Impuls saqlanishi qonunlarining vektor va algebraik shakllari. Jismning impulsi vektor kattalik bo`lgani uchun, tanlangan koordinatalar sistemasida o`qlarga proyeksiyalash mumkin va impulsning tashkil etuvchilari ni hosil qilamiz.
Berk jismlar sistemasida shu sistemaning impuls kattaligi o`zgarmas bo`ladi:
(10)
impuls qiymatining o`zgarmasligi uning koordinata o`qlariga proyeksiyalari kattaligi qiymati o`zgarmasligini bildiradi:
(11)
(10 va 11) ifodalar impulsning saqlanish qonunining vektor va algebraik shaklda yozilishidir.
Agar jismlar sistemasi berk bo`lmasa, ya’ni unga tashqi kuchlar ta’sir etayotgan bo`lsa, u holda bu sistemaning to`la impulsi saqlanadi. Sistemaga ta’sir etuvchi kuchlarning yo`nalishi bilan mos keluvchi OZ o`qning yo`nalishini tanlashda impulsning OZ o`qqa proyeksiyasi o`zgaradi. Biroq impulsning OX va OY o`qlarga proyeksiyalari o`zgarmaydi, chunki kuchlar bu yo`nalishlarda ta’sir qilmaydi.
Ochiq jismlar sistemasi uchun impulsning saqlanish qonunini qo`llab bo`lmaydi, biroq impulsning koordinata o`qlariga ba’zi proyeksiyalari o`zgarmas qoladi, chunki bu koordinata o`qlari yo`nalishida qo`yilgan kuchlarning teng teng ta’sir etuvchisi nolga teng.
|
Makroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiyotning mutanosibligi ta’minlandi

|
Makroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiyotning mutanosibligi ta’minlandi
|
bet | 11/16 | Sana | 29.09.2024 | Hajmi | 51,23 Kb. | | #272928 |
Bog'liq 1-mavzu kirishMakroiqtisodiy barqarorlik va iqtisodiyotning mutanosibligi ta’minlandi.
Eksport hajmi sezilarli ravishda, ya’ni 11,6 foizga o‘sdi, eksport qilinayotgan mahsulotlar tarkibi va sifati yaxshilanib bormoqda. Buning natijasida xomashyo bo‘lmagan tayyor tovarlarning ulushi 70 foizdan ziyodni tashkil etmoqda. Tashqi savdo aylanmasidagi ijobiy saldo 1 milliard 120 million dollardan oshdi.
Inflyatsiya darajasining o‘sish sur’ati prognoz ko‘rsatkichlari doirasida saqlab qolindi va 7 foizdan oshmadi.
2012-yilda soliq yukini kamaytirish siyosati davom ettirildi. Kichik korxona va mikrofirmalar uchun yagona soliq to‘lovi stavkalari 6 foizdan 5 foizga tushirilgani, yakka tartibdagi tadbirkorlar uchun belgilangan soliq stavkasi esa sezilarli tarzda, ya’ni o‘rtacha ikki barobar kamaytirilgani buni yaqqol tasdiqlaydi.
Shularga qaramasdan, davlat byudjetining daromadlar qismi bo‘yicha ko‘rsatkichlari to‘liq bajarildi, erishilgan profitsit yalpi ichki mahsulotga nisbatan 0,4 foizni tashkil etdi.
Davlat jami xarajatlarining asosiy qismi, ya’ni qariyb 59,2 foizi ijtimoiy soha va aholini ijtimoiy himoya qilish chora-tadbirlarini amalga oshirishga qaratildi, uning 34 foizdan ortig‘i ta’lim, 14,5 foizdan ko‘prog‘i sog‘liqni saqlash sohalarini moliyalashtirishga yo‘naltirildi.
Bugungi kunda, dunyoning ko‘plab mamlakatlarida davlat qarzining ortib borishi bilan bog‘liq muammolar saqlanib qolayotgan bir sharoitda, O‘zbekistonimiz chetdan qarz olish bo‘yicha puxta o‘ylangan siyosat olib borishi natijasida davlatimiz qarz hajmining ulushini nisbatan past darajada ushlab qolishga va o‘z majburiyatlariga to‘liq javob beradigan mamlakat sifatida barqaror obro‘-e’tiborini saqlab qolishga erishdi. 2013-yilning 1yanvar holatiga ko‘ra, O‘zbekistonning jami tashqi qarzlari miqdori yalpi ichki mahsulotga nisbatan 16,0 foizdan oshmagani, bu ko‘rsatkich esa xalqaro mezonlar bo‘yicha “o‘rtachadan ham kam” darajada baholangani buni isbotlab bermoqda.
Mamlakatimiz moliya-bank tizimi barqaror va ishonchli faoliyat yuritib, yuqori ko‘rsatkichlarni namoyon etib kelmoqda. 2012-yilda bank tizimining jami kapitali 24,3 foizga, so‘nggi uch yilda esa ikki barobar ko‘paydi.
Bugungi kun.da kapitalning yetarlilik darajasi 24,0 foizdan oshib, bu esa qabul qilingan umumiy xalqaro standartlardan 3 barobar ortiqdir. 2012-yil yakunlari bo‘yicha bank tizimining likvidligi 65,0 foizdan ortmoqda, bu esa talab etiladigan minimal darajadan 2 barobar yuqoridir.
|
| |
Dinamički dokumenti - Aplikacioni nivo

|
Aplikacioni nivo
|
bet | 8/15 | Sana | 23.09.2020 | Hajmi | 3,39 Mb. | | #11557 |
Dinamički dokumenti
Dinamički dokumenti nemaju unapred definisani format. Umesto toga, dinamički dokumenat se kreira od strane web servera, uvek kada browser zahteva dokumenat. Kada zahtev pristigne web server izvršava aplikacioni program koji kreira dinamički dokumenat. Server vraća izlaz programa kao odziv browser-u koji je zahtevao dokumenat. S obzirom da se "taze" dokumenat kreira kod svakog zahteva, sadržaji dinamičkog dokumenta mogu da variraju od jednog zahteva do drugog. Veoma jednostavan primer dinamičkog dokumenta predstavlja dobijanje vremena i datuma od strane servera. Vreme i datum su tipovi informacije koje su dinamičke po tome što se menjaju od trenutka do trenutka. Klijent može da zahteva od servera da izvršava program, kakav je program "date" kod Unix-a, i da predaje rezultat tog programa klijentu. Na slici 14 prikazani su koraci slanja i odazivanja na dinamički dokumenat.
Slika 14 Dinamički dokumenat
Server koji manipuliše sa dinamičkim dokumentima obavlja sledeće korake:
Server ispituje URL kako bi odredio da li on definiše dinamički dokumenat
Ako URL definiše dinamički dokumenat, server izvršava program
Server predaje (šalje) izlaz programa klijentu (browser-u)
|
| |
Saqlash va qo'llab-quvvatlash (Maintenance and Support)

|
Saqlash va qo'llab-quvvatlash (Maintenance and Support)
|
bet | 4/7 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 151,63 Kb. | | #257867 |
Bog'liq DI1-amaliy6. Saqlash va qo'llab-quvvatlash (Maintenance and Support): Dasturiy ta'minot ishga tushirilgandan keyin uning ishlashini ta'minlash, yangilashlar va tuzatishlar kiritish. Foydalanuvchilarga qo'llab-quvvatlash xizmatlari ko'rsatiladi.
7. Loyihani boshqarish (Project Management): Dasturiy injiniring loyihasini muvaffaqiyatli bajarish uchun rejalashtirish, monitoring va boshqarish faoliyatlari. Bu jarayon resurslarni taqsimlash, muddatlarni belgilash, va jamoa ishini tashkil etishni o'z ichiga oladi.
8. Konfiguratsiyani boshqarish (Configuration Management): Dasturiy ta'minotning turli versiyalarini boshqarish, o'zgarishlarni nazorat qilish va hujjatlashtirish jarayonlari. Bu jarayon dasturiy ta'minotning barqarorligini ta'minlashga yordam beradi.
9. Sifat ta'minoti (Quality Assurance): Dasturiy ta'minotning sifatini ta'minlash uchun belgilangan jarayonlar va metodologiyalarga rioya qilinishini ta'minlash. Bu faoliyat sifat nazorati va auditlarni o'z ichiga oladi.
Ushbu faoliyatlar dasturiy injiniringning muvaffaqiyatli amalga oshirilishi va yuqori sifatli dasturiy mahsulot yaratishda muhim ahamiyatga ega.
4.Dasturiy injiniring va kompyuter ilmi o’rtasida qanday farq bor?
Kompyuter ilmi nazariya va tushunchalarga e’tiborni qaratadi; dasturiy injiniring amaliy ishlab chiqish va foydali dasturiy ta’minotni yetkazib berishga e’tibor qaratadi.
asturiy injiniring va kompyuter ilmi o'rtasidagi farqlar quyidagilardir:
1. Maqsad va Yo'nalish
Dasturiy Injiniring (Software Engineering):
Maqsad: Amaliy dasturiy ta'minotni yaratish, boshqarish, va saqlash jarayonlariga qaratilgan. Bu yo'nalish tizimatik va strukturalangan yondashuvni qo'llaydi.
Yo'nalish: Talablarni tahlil qilish, loyihalash, amalga oshirish, sinovdan o'tkazish, va dasturiy ta'minotni ta'minlashga qaratilgan. Katta miqyosdagi dasturiy ta'minot loyihalarini boshqarish, sifatni ta'minlash, va samarali ishlab chiqarish jarayonlari muhim hisoblanadi.
|
| |
Dasturiy ta’minot nima? - Samarqand-2024 y Mustaqil ish topshiriqlari

|
Samarqand-2024 y Mustaqil ish topshiriqlari
|
bet | 2/7 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 151,63 Kb. | | #257867 |
Bog'liq DI1-amaliy2. Dasturiy ta’minot nima?
Dasturiy ta'minot muhandisligi (inglizcha dasturiy ta'minot muhandisligi) - bu amalga oshirishga tayyor dasturiy ta'minotni rejalashtirish, ishlab chiqish, ishlatish va saqlash uchun usullar, vositalar va fanlar tizimi.
Dasturiy ta'minot muhandisligi - ishlab chiquvchilar yoki ularning jamoalarining nazariy va muhandislik faoliyati mahsuloti sifatida kompyuter dasturlarini yaratish usullari va vositalarini o'rganadigan kompyuter fanining bir tarmog'i.
Dasturiy injiniringning asosiy mezonlari: unumdorlik, sanoat va sifat.
Dasturiy ta'minot muhandisligining maqsadi dasturiy ta'minotni samarali yaratishdir. Dasturiy ta'minot mavhum va nomoddiydir. U jismoniy tabiatga ega emas, fizik qonunlarni rad etadi va ishlab chiqarish jarayonlari tomonidan qayta ishlanmaydi. Dasturiy ta'minotning soddalashtirilgan ko'rinishi dasturiy ta'minot tizimlarining imkoniyatlari uchun jismoniy cheklovlar yo'qligini ko'rsatadi. Boshqa tomondan, moddiy tarkibning etishmasligi ba'zan dasturiy ta'minotni o'ta murakkab va shuning uchun "ob'ekt" ni tushunishni qiyinlashtiradi.
Ko'pchilik dasturiy ta'minot atamasini kompyuter dasturlari bilan tenglashtiradi. Bu juda cheklangan vakillik. Dasturiy ta'minot nafaqat dasturlar, balki barcha tegishli hujjatlar, shuningdek, dasturlarning to'g'ri ishlashi uchun zarur bo'lgan konfiguratsiya ma'lumotlaridir. Dasturiy ta'minot tizimlari dasturlar to'plamidan, ushbu dasturlarni o'rnatish uchun zarur bo'lgan konfiguratsiya fayllaridan va tizimning tuzilishini tavsiflovchi hujjatlardan iborat bo'lib, foydalanuvchilarga tizimni qanday ishlatishni tushuntirish uchun ko'rsatmalarni o'z ichiga oladi va ko'pincha foydalanuvchi bu erda mumkin bo'lgan veb-sayt manzilini o'z ichiga oladi. ushbu dasturiy mahsulot haqida eng so'nggi ma'lumotlarni toping.
Dasturiy ta'minot bo'yicha mutaxassislar dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqadilar, ya'ni. iste'molchiga sotilishi mumkin bo'lgan dasturiy ta'minot. Dasturiy ta'minot mahsulotlari ikki turga bo'linadi.
|
| |
Kompyuter Ilmi - Samarqand-2024 y Mustaqil ish topshiriqlari

|
Samarqand-2024 y Mustaqil ish topshiriqlari
|
bet | 6/7 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 151,63 Kb. | | #257867 |
Bog'liq DI1-amaliyKompyuter Ilmi:
Ta'lim: Algoritmlar va ma'lumotlar tuzilmalari, hisoblash nazariyasi, operatsion tizimlar, tarmoq, va sun'iy intellekt.
Umuman olganda, dasturiy injiniring amaliy dasturiy ta'minot yaratishga qaratilgan bo'lsa, kompyuter ilmi hisoblashning nazariy asoslarini o'rganishga qaratilgan. Ikkala soha ham bir-birini to'ldiradi va hisoblash texnologiyalarining turli jihatlarini qamrab oladi.
5.Dasturiy injiniring va tizim injiniring o’rtasida qanday farq bor?
Dasturiy injiniring va tizim injiniring o'rtasidagi farqlar quyidagilardan iborat:
1. Ko'pchilik Yopiq Muhit
Dasturiy Injiniring (Software Engineering):
Yo'nalish: Asosan dasturiy ta'minot tizimlarini loyihalash, ishlab chiqish, sinovdan o'tkazish va saqlashga qaratilgan.
Maqsad: Dasturiy ta'minotni yaratish va uning funksionalligi, samaradorligi, va sifatini ta'minlash.
Elementlar: Algoritmlar, kod, dasturiy arxitektura, foydalanuvchi interfeysi, ma'lumotlar bazasi.
Tizim Injiniring (Systems Engineering):
Yo'nalish: Murakkab tizimlarning umumiy arxitekturasini va integratsiyasini loyihalash, ishlab chiqish, sinovdan o'tkazish va saqlashga qaratilgan.
Maqsad: Kompleks tizimlarning barcha komponentlari (dasturiy ta'minot, apparat ta'minoti, odamlar, jarayonlar) o'rtasida muvofiqlik va integratsiyani ta'minlash.
Elementlar: Apparatura, dasturiy ta'minot, inson elementlari, jarayonlar, logistika, boshqaruv tizimlari.
2. Yondashuv va Faoliyat
Dasturiy Injiniring:
Yondashuv: Dasturiy ta'minotni rivojlantirish jarayoniga tizimli va metodologik yondashuv. Talablarni aniqlash, dizayn, kodlash, sinov va saqlash jarayonlariga qaratilgan.
Faoliyat: Talablarni yig'ish, dizayn va arxitektura, kodlash, sinovdan o'tkazish, integratsiya, joylashtirish va qo'llab-quvvatlash.
|
| |
Učenci, ki prihajajo peš - OŠ dobrpolje šolsko leto 2017/2018 načrt šolskih poti

Učenci, ki prihajajo peš
Promet se je v zadnjih letih bistveno povečal in zato so najbolj izpostavljeni v prometu pešci, predvsem mlajši. Učence je potrebno vsakodnevno opozarjati na varno hojo v šolo in domov. Že v začetku šolskega leta se pri razrednih urah učenci pogovorijo z razrednikom o varnih poteh v šolo. Velik poudarek damo na kulturno obnašanje v prometu, poznavanje pravil v prometu predvsem v situacijah, v katerih se lahko znajdejo učenci na kateri izmed šolskih poti.
Učenci pešci prihajajo v šolo iz Vidma.
Površine za varno gibanje pešcev so v središču Vidma so urejene, saj so tu pločniki. Izven središča Vidma pa pločnikov ni, zato so poti nevarne. Na občinski svet za preventivo in varnost v cestnem prometu je bil podan predlog o ureditvi pločnikov na celotni površini vasi Videm. Svet je ta predlog obravnaval in predlog podal na Agencijo za ceste Republike Slovenije.
|
Učenci, ki prihajajo v šolo s kolesom

Učenci, ki prihajajo v šolo s kolesom
Zakon o varnosti cestnega prometa pravi, da lahko otrok, ki je star najmanj 8 let, v prometu samostojno vozi kolo, če je opravil usposabljanje za vožnjo skolesom in je uspešno opravil kolesarski izpit.
Učenec sme na cesto le s tehnično brezhibnim kolesom. V obvezno opremo kolesa sodijo zvonec, luč za osvetljevanje ceste, zadnja rdeča luč, zadnji rdeči odsevniki, rumeni odsevniki v pedalih, brezhibna zadnja in prednja zavora, bočni odsevniki.
Kolesar, mlajši od 14 let, mora med vožnjo nositi na glavi pripeto atestirano zaščitno čelado.
Za kolesarje veljajo isti predpisi glede vožnje po cestah in glede udeležbe v prometu kot za ostale udeležence v prometu.Ko učenci kolesarijo, morajo biti zelo previdni in hkrati pozorni na veliko stvari:
- ker v naši občini ni kolesarskih stez ali pasov, vozijo ob desnem robu vozišča v smeri vožnje, in sicer čim bližje robu (ne več kot en meter od roba) vozišča,
- ponoči in ob zmanjšani vidljivosti morajo imeti na sprednjem delu kolesa prižgano belo luč za osvetljevanje ceste, na zadnji strani kolesa pa rdečo pozicijsko luč. Tu mora biti nameščen še rdeč odsevnik, na obeh straneh pedalov mora imeti rumene ali oranžne odsevnike, na kolesih pa rumene ali oranžne bočne odsevnike,
- učenci promet skrbno opazujejo in predvidijo ravnanje drugih udeležencev,
- še posebej so pozorni na vozila, ki kolesarja dohitevajo in prehitevajo,
- v križiščih so učenci še posebej previdni, z roko odločno nakažejo smer in se pri tem prepričajo, ali so jih opazili. Če je situacija nejasna, učenci sestopijo s kolesa in grejo čez križišče peš.
Kolo mora biti parkirano oziroma postavljeno tako, da ne more pasti ter da ne ovira prometa in na za-to namenjenem mestu pred šolo (kolesarnica).
|
Odgovornost - OŠ dobrpolje šolsko leto 2017/2018 načrt šolskih poti

8. Odgovornost
Na roditeljskem sestanku na začetku šolskega leta staršem predstavimo prometno varnostni načrt šole. Z učenci razredne stopnje prehodimo varne poti v okolici šole in pregledamo varnostni načrt šole. Učence opozorimo na obvezno pravilno nošenje kresničke ob slabi vidljivosti in mraku. Učence na ekskurzijah navajamo na primerno ravnanje v avtobusu in v ostalih prometnih sredstvih. Ob zaključku šolskega leta učence opozorimo na nevarnosti v poletnih mesecih, saj se poveča promet koles z motorjem. Prometno varnostni načrt je namenjen staršem, učenkam in učencem ter učiteljicam, učiteljem in drugim strokovnim delavcem v pomoč pri prometni vzgoji šoloobveznih otrok.
Z njim nikakor ne prenašamo odgovornosti v prometu na šolo in njene delavce, ampak je varnost otrok v prometu še vedno del starševske odgovornosti.
9. Zaključni del
S prometno varnostnim načrtom morajo biti seznanjeni vsi učenci v šoli. O njem naj razpravljajo učenci v razredih, pri razrednih urah ter pri ostalih oblikah dela. Za učence na razredni stopnji je priporočljiv ogled varnih šolskih poti in prehodov za pešce. Pri izvajanju prometno varnostnega načrta sodelujejo vsi učitelji razrednega in predmetnega pouka ter oddelkov podaljšanega bivanja, starši in zunanji dejavniki, ki skrbijo za prometno varnost in vzgojo udeležencev v cestnem prometu.
Predloge in pripombe, ki bi kakor koli izboljšali prometno varnost učencev, sporočite vodstvu šole.
S prometno varnostnim načrtom so seznanjeni:
- učitelji šole
- šolska skupnost
- svet šole
- občinski svet za preventivo v cestnem prometu
10. Viri
Klein, Ulrich: Pazi, promet!, Tehniška založba Slovenije, Ljubljana 2000
- Zakon o pravilih cestnega prometa
|
Šolski okoliš - OŠ dobrpolje šolsko leto 2017/2018 načrt šolskih poti

Šolski okoliš
V šolski okoliš OŠ Dobrepolje spadajo naslednja naselja:
Videm
Zdenska vas
Hočevje
Cesta
Predstruge
Vodice
Ponikve
Podpeč
Podgora
Kompolje
Zagorica
Podgorica
Bruhanja vas
Mala vas
Organiziran šolski prevoz
Občinski sveti za preventivo in vzgojo v cestnem prometu so zadolženi tudi za oceno in izdajo mnenje o varnih ali nevarnih šolskih poteh na podlagi 56. člena Zakona o osnovni šoli.
Osnovna šola lahko sama ali na pobudo staršev predlaga lokalni skupnosti organiziranje brezplačnega prevoza za tiste učence, katerih varnost je na poti v šolo ogrožena. Občinski svet za preventivo in vzgojo v cestnem prometu preuči prometno situacijo. V skladu s kriteriji za varne šolske poti sprejme ugotovitev glede utemeljenosti predloga šole. Pri pripravi mnenja sodeluje s Policijo, upravljavcem cest, prometnimi strokovnjaki, učitelji itd. Pri odločitvah o nujnosti prevoza učencev zaradi večje ogroženosti na šolski poti je potrebno upoštevati tudi zahteve o varnosti pri prevozih otrok (ustrezna postajališča ali varne površine, s katerih lahko učenci vstopajo in izstopajo iz vozila, ustreznost samega vozila pogojem vožnje skupine otrok itd.).
V okviru organiziranih prevozov, morajo biti vsi potniki med vožnjo ustrezno pripeti z varnostnimi pasovi tako na avtobusih kot tudi na šolskih kombijih (razen za avtobuse, ki vozijo znotraj naselja v oddaljenosti do 10 km).
Otroci do višine 150 cm morajo biti ustrezno zavarovani v otroških varnostnih sedežih, skladno z navodili proizvajalca.
Otroci morajo sedeti vsak na svojem sedežu, pripeti ter brez šolskih torbic.
|
O'zbekiston eng yangi tarixidan 300 ta test

|
O'zbekiston eng yangi tarixidan 300 ta test
|
bet | 1/15 | Sana | 02.07.2024 | Hajmi | 47,3 Kb. | | #266429 |
Bog'liq Tarix
O'zbekiston eng yangi tarixidan 300 ta test.
1.O’zbekistonning eng yangi tarix fani metodologiyasini nechta qismga bo’lib o'rganiladi ?
B)3
2. Qaysi yili “O’zbekistonning yangi tarixini tayyorlash va nashr qilish haqida” qaror qabul qilingan?
B) 1993-yil
3. “O’zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi huzurida O’zbekistonning eng yangi tarixi bo’yicha Jamoatchilik kengashi faoliyatini tashkil etish to’g’risida”gi qarori qachon qabul qilingan?
B) 2016-yil 19-yanvar
4.O'zbekiston Respublikasining Birinchi Prezidenti Islom Karimovning “Tarixiy xotirasiz kelajak yo’q” asari qaysi yilda chop etilgan ?
A) 1998-yil
5.Qachondan boshlab Respublikamizning Oliy o’quv yurtlarida O’zbekistonning eng yangi tarixi fanini o’qitish yo’lga qo’yildi ?
B) 2018-2019 uquv yili
6. Nechinchi yilda qabul qilingan qarorga binoan Oliy va O’rta maxsus ta’lim vazirligi huzurida O’zbekistonning eng yangi tarixi jamoatchilik kengashi tashkil etilgan ?
C) 2016-yil avgust
7. “O’zbek xalqining kelib chiqish tarixi” nechta davrga bo’lib o’rganish maqsadga muvofiq ?
C) 3
8. Kim “O'zbek xalqining kelib chiqish tarixi” ni 7 ta davrga bo'lib o'rganish maqsadga muvofiqligini ilgari surgan?
C) E.Rtveladze
9. Bir necha ming yillik tarixga ega bo’lgan, uzoq yillar davomida nishonlab kelingan “ Navruz” bayrami nechinchi yilda bekor qilingan ?
B) 1984-yil
10. 1985- yilga kelib Respublikamizda sho’rlangan yerlar va sug’oriladigan maydonlar necha foizini tashkil etgan ?
C) 55 foiz
11. O’zbekistonning taraqqiyot yo’lini har tomonlama puxta asoslab bergan asarni aniqlang ?.
A)"O’zbekistonning o’z istiqlol va taraqqiyot yo’l"
12.1992-yil 26-sentabrda O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining loyihasi umumxalq muhokamasi uchun matbuotda e’lon qilinib va qancha taklif va mulohazalar bildirildi?
|
| |