nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Fanlar tasnifi va rivojlanish omillari, ijtimoiy ahamiyati

|
Fanlar tasnifi va rivojlanish omillari, ijtimoiy ahamiyati
|
bet | 168/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAFanlar tasnifi va rivojlanish omillari, ijtimoiy ahamiyati.
Fanlar tasnifi ancha murakkab va ziddiyatli jarayon bo‘lib, bu boradagi fikrlar turli-tuman va hatto qarama-qarshilik jihatlariga ega.
Fanlarning dastlabki muayyan darajada izchil tasnifini biz Aristotel falsafiy merosida ko‘rishimiz mumkin. U o‘sha davrda falsafaga mos kelgan barcha bilimlarni uch qismga: nazariy, amaliy va ijodiy bilimlarga ajratadi.
O‘z navbatida, nazariy bilimlarni Aristotel “birinchi falsafa” – metafizika, matematika va fizikaga ajratadi, bunda u metafizikaga aqliy mushohada yuritish orqali anglab etiladigan oliy asoslar haqidagi fan deb qaraydi.
Aristotel taklif qilgan fanlar tasnifi (mil. av. IV asr)
-
Amaliy bilim
(etika va siyosat)
|
|
Nazariy bilim
|
|
Ijodiy bilim
|
-
Birinchi falsafa (metafizika)
|
|
Matematika
|
|
Fizika (tabiat haqidagi fan)
|
Aristotel formal mantiqqa asos solgan bo‘lsada, uni falsafa (fanlar) tarkibiga kiritmaydi. Uningcha, formal mantiq bilim emas, balki bilishning oliy qurolidir217.
Aristoteldan so‘ng qadimgi Rim qomusiy olimi Mark Varron ham fanlarni tasniflashga urinib, ularni quyidagi holatda ifodalaydi: grammatika, dialektika, ritorika, geometriya, arifmetika, astrologiya, musiqa, meditsinava arxitektura218. Ammo Varron fanlarni tasniflashda ularni umumlashtirmay, balki alohida holatda ifodalydi.
O‘rta asrlarda musulmon arab olimlari fanlarni arab fanlari (poetika, notiqlik san’ati) hamda g‘ayriarab fanlariga (astronomiya, meditsina, matematika) ajratadi219.
SHuningdek, O‘rta asrlarda Yevropa olimlari, hususan Didaskalikonlik Gugo Sen-Viktorskiy tomonidan ham fanlarni tasniflashga urinib ko‘rildi. U fanlarni to‘rtta guruhga ajratadi:
Nazariy fanlar (matematika, fizika);
Amaliy fanlar;
Mexanik fanlar (kema boshqaruvi, qishloq ho‘jaligi, ov, meditsina, teatr);
Mantiq, shu bilan birga grammatika va notiqlik.
Aristoteldan so‘ng eng izchil fanlar tasnifini taklif qilgan olimlar Markaziy Osiyodan chiqqan buyuk mutafakkirlar – Forobiy va Ibn Sinodir.
Forobiy Aflotun va Aristotel ta’limotiga tayanib, fanlarning turkumlashni o‘z tasnifini taklif qildi: 1) til haqidagi fan; 2) mantiq; 3) matematika; 4) fizika (metafizika); 5) siyosat; 6) huquqshunoslik; 7) ilohiyot. Aristoteldan farqli o‘laroq, Forobiy metafizikani “nazariy tafakkur fanlari” bilan “amaliy tafakkur fanlari” o‘rtasidagi bog‘lovchisi deb ko‘rsatdi.
|
| |
-jadval. Shaxsiy sifatlar tizimi

|
-jadval. Shaxsiy sifatlar tizimi
|
bet | 122/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti4-jadval. Shaxsiy sifatlar tizimi
1. Qadriyatlar tizimi
Ijobiy mazmunga
ega qadriyatlar:
|
Salbiylik kasb
etuvchi holatlar:
|
Yaqinlarga oqibat ko‘rsatish, nochorlarga muruvvatli bo‘lish, atrofdagilarga imkon qadar yordam qo‘lini cho‘zish, tinchlikni yoqlash, urushlarni qoralash, xalq baxti-saodati uchun kurashish, hayotni seva olish, har bir hodisadan yaxshilik topa bilish, mehnatsevarlik, kattalarni hurmat qilish, kichiklarni izzatlash, o‘zini ilm olishga rag‘batlantirish, o‘z ustida ishlash, o‘zi mansub bo‘lgan jamoa (oilada, ish joyida, tengdoshlari davrasida) a’zolariga ijobiy quvvat uzata olish, ularni xayrli ishlarni qilishga rag‘batlantirish, shukronalik va kelajakka ishonch hissi bilan yashash, kamtarlik va b.
|
O‘zini past baholash, kamsitilgan hisoblash, manmanlik, alamzadalik, nafrat hissiga egalik, kimlardandir o‘ch, qasd olishga intilish, begonalarning xatti-harakatlari, faoliyatini tahlil qilish, omadsizlik, muvaffaqiyatsizlikka uchraganidan quvonish, atrofdagilarga ishonchsizlik, har kimdan shubhalanish, yaqinlar, hamkasblar, tengdoshlar, qo‘ni-qo‘shnilarning xatti-harakatlarini yoqtirmaslik, ularga “yomonlikni sog‘inish”, noshukrlik, hayotdan norozi bo‘lish, kelajakka ishonchsizlik va h.k.
|
2. Xarakter
Ijobiy:
|
Salbiy:
|
1) ishlab chiqarish faoliyati (mehnat)ga ijobiy munosabatda bo‘lish;
2) o‘zini-o‘zi yuqori baholash; 3) atrofdagi kishilar (alohida shaxsga, jamoa)ga samimiy munosabatda bo‘lish; 4) ijtimoiy va tabiiy borliqqa ijobiy munosabat bildirish; 5) shaxsiy va boshqalarning buyumlariga yomon munosabatda bo‘lish.
|
1).ishlab chiqarish faoliyati (mehnat)ga salbiy munosabatda bo‘lish;
2).o‘zini-o‘zi past baholash;
3).atrofdagi kishilar (alohida shaxsga, jamoa)ga yomon munosabatda bo‘lish;
4).ijtimoiy va tabiiy borliqqa salbiy munosabat bildirish;
5).shaxsiy va boshqalarning buyumlariga salbiy munosabatda bo‘lish.
|
3. Motivlar
|
| |
tijorat(kommersiya) va boshlangich ochiq kodli

tijorat(kommersiya) va boshlangich ochiq kodli
31
|
LMS tizimida yaratiladigan elektron ta’lim resurslari qaysi standartga mos bo‘lishi kerak?
|
SCORM
|
32
|
Moodle LMS ishontirish saytini ko‘rsating
|
Moodle.org
|
33
|
MOOC (Massive Open Online Course (ommaviy ochik onlayn kurs) lar asosan qaysi turdagi ma’lumotlardan iborat?
|
Videma’ruzalar
|
34
|
Qanday kurslar asosida tnglovchilar ma’lum topshiriqlar tuplamini bajarishi shart degan tasdiq yotadi?
|
task-based MOOC
|
35
|
Moodle - bu ...
|
masofali ta’lim platformalaridan biri
|
36
|
MOOKni taqdim etuvchi tizimni ko‘rsating
|
Coursera, EdX, Khan academy
|
37
|
Google Drive funksiyalarni birlashtiradi
|
Tasvirlar va prezentatsiyalar yaratish (Google rasmlari va taqdimotlari)
|
38
|
Google Docs bilan ishlash uchun eng yaxshi brauzerlar
|
Google Chrome va Mozilla Firefox
|
39
|
Google Docs-da qanday operatsiyalarni bajarishingiz mumkin?
|
|
MAVZULARNI MUSTAHKAMLASh UCHUN TEST VARIANTLARI

MAVZULARNI MUSTAHKAMLASh UCHUN TEST VARIANTLARI
1. Gеgеl’ning jamiyat, fuqarоlik jamiyati va insоn mоhiyati haqidagi asarini ko’rsating?
Siyosat
Qоnunlar
Tariх falsafasi
Grajdanin
2. Ijtimоiy falsafa fanining bahs mavzusi?
Оlam, uning mоhiyati, rivоjlanish qоnunlari
Insоnning kеlib chiqishi, yashash tamоyillari
Ijtimоiy bilish, uning shakllari, darajalari
Insоn va jamiyatning mоhiyati, kеlib chiqishi, ijtimоiy taraqqiyot qоnunlari
3. Ijtimоiy falsafa fanining o’rganish оb’еkti?
Jamiyat
Bоrliq;
Aхlоq;
Huquq;
4. Ijtimоiy falsafaning prеdmеtiga ta’rif bеring?
Ijtimоiy hayot sоhalari va insоn bоrlig’i to’g’risidagi fan;
Jamiyat, insоn, ijtimоiy taraqqiyot va ijtimоiy bilishning mоhiyati, qоnuniyatlari va tamоyillari haqidagi fan;
Insоnning jamiyatdagi o’rni haqidagi fan;
5. Ijtimоiy falsafaning asоsiy tushunchalari?
Оntоlоgiya, gnоsеоlоgiya, mеtоdоlоgiya, antrоpоlоgiya;
Jamiyat, insоn, ijtimоiy bоrliq, ijtiоmiy оng;
Etika, estеtika, huquq, siyosat, din;
Madaniyat, fan, qadriyatlar, falsafa.
6. Ijtimоiy falsafa dоirasidagi muammоlarni aniqlang?
Jamiyat taraqqiyotida amal qiladigan qоnunlarni bilish;
Insоnparvarlik, barqarоrlik va siyosatni bilish;
Jamiyatni, insоnni, ijtimоiy taraqqiyotni bilish;
Jamiyatning miqdоriy va sifatiy o’zgarishlarini bilish.
7. Jamiyat va insоn mоhiyatida ziddiyatlar amal qiladi, ziddiyatlarning bоrligi va mutanоsibligi jamiyat va insоn mavjudligida namоyon bo’ladi, ayni vaqtda ziddiyatlar оrasidagi munоsabat taraqqiyotga оlib bоradi dеgan bilish mеtоdini aniqlang?
Mеtafizika
Sinеrgitеka
Gеrmеnеvtika
Dialеktika
8. Ijtimоiy falsafaning funktsiyalarini ko’rsating?
Gumanistik, dunyoqarashlik;
Evristik, kоmmunikativ;
Bahоlash, yo’naltiruvchi;
Nоrmativ, bеlgilоvchi.
|
Ijtimоiy falsafiy bilimlar qaysi davrdan shakllana bоshlagan?

|
Ijtimоiy falsafiy bilimlar qaysi davrdan shakllana bоshlagan?
|
bet | 228/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFA9. Ijtimоiy falsafiy bilimlar qaysi davrdan shakllana bоshlagan?
O’rta asrlardan
Uyg’оnish davridan
YAngi davrdan
Antik davrdan
10. Ijtimоiy falsafaning taraqqiyoti 3 bоsqichdan ibоrat. Birinchi bоsqich qachоn va nimalardan ibоrat?
Ijtimоiy falsafaning maхsus yo’nalish sifatida ajralib chiqishi. Bu XIX asrni o’z ichiga оladi;
Ijtimоiy falsafaning shakllanishi va taraqqiyoti. Bu XIX asrgacha bo’lgan davrni o’z ichiga оladi;
Ijtimоiy qarashlarni yuzaga kеlishi. Bu XVIII asrni o’z ichiga оladi;
Ijtimоiy ta’limоtlarni qarоr tоpishi va rivоjlanishi. Bu XX asrgacha bo’lgan davrni o’z ichiga оladi.
11. “Оdamlar o’rtasidagi tеngsizlikning kеlib chiqishi va uning sabablari haqidagi mulоhazalar” asarining muallifi kim?
Jan Jak Russо
Adam Smit
Tоmas Gоbs
David Rikardо
12. “Jamiyatning kеlib chiqishi asоsida tabiiy ehtiyojni qоndirish yotadi” dеgan nazariyani ilgari surgan оlimni aniqlang?
Оgyust Kant
Abu Nasr Fоrоbiy
О.SHpеnglеr
Abu Rayhоn Bеruniy.
13. “Aхbоrоtlashgan jamiyat” dеganda nimalar nazarda tutiladi?
Bоzоr munоsabati, fan-tехnika va ishlab chiqarish;
Erkinlik, g’оyaviy plyuralizm va хususiy mulk
Mоdеrnizatsiya, qоnun ustuvоrligi va erkinlik;
Infоrmatsiya, ijоdiyot va intеllеktual tехnоlоgiya.
14. “Biz uchun fuqarоlik jamiyati ijtimоiy makоn. Bu makоnda qоnun ustuvоr bo’lib, u insоnning o’zini o’zi kamоl tоptirishiga mоnеlik qilmaydi, aksincha yordam bеradi. SHaхs manfaatlari, uning huquq va erkinliklari to’la darajada ro’yobga chiqishiga ko’maklashadi”. Fuqarоlik jamiyati хususiyadagi ushbu fikr kimga tеgishli?
Gеgеl’
Fоrоbiy
Aristоtеl’
I.Karimоv
15. “Fuqarоlik jamiyati” tushunchasini va nazariy asоslarini yaхlit ta’limоt sifatida ishlab chiqqan muallif va uning asari?
Gеgеl’ “Huquq falsafasi”
Fоrоbiy “Fоzil оdamlar shahri”
Aristоtеl’ “Siyosat”
I.A.Karimоv “Хavfsizik va barqarоr taraqqiyot yo’lida”
|
| |
YUksak ahamiyatga ega texnologiyalar va ixtirolar

|
YUksak ahamiyatga ega texnologiyalar va ixtirolar
|
bet | 174/311 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 4,4 Mb. | | #125403 |
Bog'liq IJTIMOIY-FALSAFAYUksak ahamiyatga ega texnologiyalar va ixtirolar
Gen injeneriyasi;
Internet;
Sutemizuvchilarning klonlashtirilishi;
Atom energetikasi;
Lazer;
Kompyuter virtual reallik;
Kremniyli mikrochiplar;
Volokon-optik aloqa;
Faks;
Mobil telefon aloqasi;
Nanotexnologiyalar;
Topografiya;
Fulleronlar sintezi;
Televidenie;
CDva DVD axborot tashuvchilari;
Radiolokatsiya;
Termoyadro sintezi;
Genomlar rasshifrovkalari uchun molekulyar mikrochiplar;
Reaktiv aviatsiya;
Plastmassa sintezi;
SHarikli avtoruchka;
Zamokli tugma;
Kseroks;
Akvalang;
Perftoran (moviy qon) – qon o‘rnini bosuvchi perftorguglerodli emulsiya.
“Ozoda xona” texnologiyasi;
Pufaksimon kamera;
Elementar zarrachalar tezlatuvchisi;
Rotorli avtomatlashtirilgan liniyalar;
Xujayra tanasining kashf etilishi;
Erning tog‘ jinslari, Oy va meteoritlar yoshini aniqlashning radioizotop usuli.
Nazorat uchun savollar
Fanning ijtimoiy institut sifatidagi fuksiyalarini tushuntirib bering.
Fanning jamiyat taraqqiyotidagi o‘rni nimalarda namoyon bo‘ladi?.
Ilmiy bilimning noilmiy bilimdan farqli jihatlari nimalardan iborat?
Klassik va postnoklassik fanlarning farqli jihatlarini ko‘rsating.
Fan va texnikaning aloqadorligini tushuntiring.
Hozirgi davr fan va texnika bilan bog‘liq muammolar nimalardan iborat?
Fan-texnika inqilobi deganda nimani tushunasiz? Insoniyat tarixida jamiyat taraqqiyotiga kuchli turtki bergan kashfiyot va ixtirolarni sanab bering.
Fanni insonparvarlashtirish deganda nimani tushunasiz?
Fan va ta’lim aloqadorligining zarurati nimalardan iborat?
|
| |
Ta’lim muassasasining rahbari

|
Ta’lim muassasasining rahbari
|
bet | 127/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiTa’lim muassasasining rahbari:
1) xodim hulqiga kuchli ta’sir ko‘rsatadigan omillar majmuini belgilay olishi;
2) xodimlarni samarali mehnatga rag‘batlantirish uchun ularning ruhiyatiga ijobiy ta’sir etadigan muhitni yaratishi;
3) xodimlar bilan faol muloqotga kirishishi, ya’ni, ularning nimalarni xohlashlarini bilishi zarur.
Boshqaruv nazariyasida rahbar tomonidan yo‘l qo‘yilishi mumkin bo‘lgan va ko‘p holatlarda yo‘l qo‘yiladigan xatolarning o‘rganilishiga ham e’tibor qaratilgan. Uzoq yillik tahlillar natijasida umumiy tarzda rahbarlar boshqaruv faoliyatida quyidagi xatolarga yo‘l qo‘yishlari aniqlangan:
Faoliyatda barcha eng oddiy holatlarni hisobga olish layoqatiga ega bo‘lmaslik. Malakali rahbar faoliyat jarayonining eng oddiy unsurlarini ham inobatga ola bilishi kerak. U band bo‘lishiga qaramay, kutilmaganda yuzaga keladigan muammoni ham e’tibordan chetda qoldirmaydi. Agar shaxs, u rahbar yoki oddiy ijrochimi, bundan qat’iy nazar, kutilmaganda yuzaga keladigan vaziyatlarda rejalarni o‘zgartirishga qodir bo‘lsa, bu uning zaifligini ko‘rsatadi, xolos. Muvaffaqiyatga intiluvchi rahbar o‘z ishi bilan bog‘liq barcha ikir-chikirlarga e’tiborli bo‘lishi lozim. Buning uchun u o‘rinbosarlarining xizmatidan foydalana olish layoqatiga ega bo‘lishi zarur.
O‘zaro o‘rin almashishga tayyor bo‘lmaslik. Qobiliyatli rahbar sharoit taqozo etsa, boshqalardan talab qiladigan ishni bajara olishga qodir bo‘ladi. “Kimga qancha berilsa, undan shuncha so‘raladi”, deyiladigan haqiqat barcha iqtidorli rahbarlarga tegishli.
O‘z bilimidan ishda foydalanish emas, balki xodimlarni bilim olishlari uchun mukofotlash. Jahon tajribasida mutaxassislarga faqat bilim olganliklari uchun emas, balki nimanidir uddalay olishlari yoki boshqalarni ana shu ishni bajarishga ishontirganlari uchun haq to‘lanadi.
Ijrochilarning raqobatchi bo‘lishlaridan qo‘rqish. “Egallagan o‘rnimni ijrochi – xodimlardan biri olishi mumkin” deb qo‘rqadigan rahbarning hayotida ertami-kechmi bu hodisa ro‘y beradi. Mahoratli rahbar o‘zi egallab turgan lavozimning barcha “nozik” jihatlarini to‘liq anglay oladigan, uni bajarishga tayyor mutaxassisning imkoniyatidan foydalanib, vakolatni o‘zidan soqit qiladi.
|
| |
- inshootlar qurilishida qurilish m e’yorlari va qoidalari hamda davlat

|
- inshootlar qurilishida qurilish m e’yorlari va qoidalari hamda davlat Pdf ko'rish
|
bet | 158/239 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #145886 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov M- inshootlar qurilishida qurilish m e’yorlari va qoidalari hamda davlat
standartiga rioya qilmaslik;
- yong'in nazorati, gazdan foydalanishning nazorat qilish xodimlari
tomonidan k o ‘rsatilgan y o n g ‘inning oldini olish tadbirlarining bajarilmas-
ligi;
- bolalam ing y o n g ‘in chiqishiga olib keluvchi o ‘yinlariga beparvolik;
- y o n g ‘inga qarshi kurashda qo‘llaniladigan qutqaruv vositalarining
kam ligi sabab b o ‘ladi. Demak, bulardan k o ‘rinadiki, y o n g ‘inlam ing aso
siy sababchilari fuqarolar hisoblanadi. Shuning uchun ham fuqarolarga
aytadigan tavsiyamiz:
«Yong‘inning oldini olish uni o ‘chirishdan af-
zalroqdir».
Yong‘inning oldini olish chora-tadbirlari quyidagilardan iborat:
- tashkilot va muassasalarda doim iy ravishda tekshiruvlar o ‘tkazish,
y o n g ‘in chiqishi va portlashlarga sabab b o ‘luvchi kam chiliklam i zudlik
bilan bartaraf etish;
- qurilish m e’yorlari va qoidalari, davlat standartlariga doir m axsus
buyruqlami so ‘zsiz bajarish;
- muntazam tarzda davlat m axsus tekshiruv idoralari tomonidan
k o ‘rsatilgan kam chiliklam i bartaraf etish va ularga y o ‘l qo'ymaslik;
- y o n g ‘inni bartaraf etish chora-tadbirlarini bilish, qolaversa, y on g‘inni
o ‘chirish uchun birinchi daqiqada bir piyola, ikkinchi daqiqada bir chelak
suv yetarli b o ‘lishini, uchinchi daqiqada esa bir sistem a suv ham yetmay
qolishi m umkinligini yodda saqlash;
- muntazam ravishda aholini y o n g ‘inning oldini olish chora-tadbirla
rini bajarishga va boshqalardan ham talab qilishga o'rgatish.
11.2 Qurilish ashyolari va sanoat inshootlarining
yong‘in xavfi bo‘yicha toifalari
B ino va inshootlam ing y on g‘in xavfsizligi, odatda, ulam ing o'tga chi-
|
| |
Hamkorlik ta’limi texnologiyalarining didaktik mohiyati

|
Hamkorlik ta’limi texnologiyalarining didaktik mohiyati
|
bet | 138/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti1. Hamkorlik ta’limi texnologiyalarining didaktik mohiyati.
Pedagogik hamkorlik g‘oyalari bugungi kunda pedagogik texnologiyalar mazmuniga singdirilgan va “XXI asr ta’lim Konsepsiyasi” asosini tashkil etadi. Hamkorlik pedagogikasi insonparvarlik pedagogikasi bilan uzviy va o‘zaro aloqadordir. Rivojlangan mamlakatlar ta’lim tizimida hamkorlik pedagogikasi ko‘pdan qo‘llab kelinmoqda. Bu g‘oya ilk bor D.Dyui tomonidan XX asrning 20 yillarida ilgari surilgan. Lekin ushbu pedagogikaning metodik tavsifi 70 yillarning oxiri, 80 yillarning boshlarida dunyoning turli mamlakatlarida Rossiya, Buyuk Britaniya, Kanada, G‘arbiy Germaniya, Avstriya, Gollandiya, Yaponiya, va Isroilda matbuotda e’lon qilingan.
Hamkorlik ta’limi – o‘quv jarayonida talabalarning jamoada, kichik guruh va juftlikda bilimlarni birgalikda o‘zlashtirishlari, o‘zaro rivojlanishlari, “pedagog-talaba(lar)” munosabatining hamkorlikda tashkil etilishini ifodalovchi ta’lim bo‘lib, uning asosiy g‘oyasi o‘quv topshiriqlarini jamoada, kichik guruhlarda yoki juftlikda birgalikda, o‘zaro hamkorlikda bajarish sanaladi.
Hamkorlik ta’limiyo‘nalishlari:
ta’limiy hamkorlikka asoslanuvchi munosabatlarni tashkil etish;
talabalarga insonparvarlik g‘oyalari asosida individual yondashish;
ta’lim jarayonida kasbiy va ma’naviy birlikning qaror topishiga erishish.
Hamkorlik ta’limi texnologiyalari – o‘quv jarayonida talabalarning jamoada, kichik guruh va juftlikda bilimlarni birgalikda o‘zlashtirishlari, o‘zaro rivojlanishlari, shuningdek, “pedagog-talaba(lar)” munosabatining hamkorlikda tashkil etilishini ta’minlovchi ta’limiy xarakterdagi texnologiyalar.
Hamkorlik pedagogikasining asosiy g‘oyalari keyinchalik Amerikalik olimlar Djorj Aronson (1978), Rodjers va Devid Djonsonlar( 1987) Robert Slavin, (1990), hamda Isroillik olim Shlomo Sharan (1988) tomonidan taklif qilingan va uslubiy jihatdan tavsiflangan.
Shuningdek, hamkorlik ta’lim texnologiyasining g‘oyalari o‘tgan asrning 80-yillarida J.J.Russo, K.D.Ushinskiy, V.A.Suxomlinskiy, A.S.Makarenko va boshqa novator-pedagoglarning qarashlari asosida shakllangan. Hamkorlik ta’lim texnologiyasi talabalarda intellektual, ma’naviy-axloqiy va jismoniy qobiliyat, qiziqish, motivlarni rivojlantirish asosida dunyoqarashni hosil qilish maqsadini ilgari suradi. Hamkorlik ta’lim texnologiyasi “Cooperative learning”dan farq qilib, u juftlik va kichik guruhda ishlash orqali talabalarning jamoada faoliyat yuritish ko‘nikmalariga ega bo‘lishlarini ta’minlaydi.
|
| |
Hamkorlik ta’lim texnologiyasining tarkibiy elementlari

|
Hamkorlik ta’lim texnologiyasining tarkibiy elementlari
|
bet | 139/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiHamkorlik ta’lim texnologiyasining tarkibiy elementlari:
1. Tayanch konspekt (fizik, matematik va kimyoviy formulalar, tezislar, izohlovchi suratlar, qisqacha xulosalar, ramziy belgilar, sxemalar, grafiklar, jadvallar, diagrammalar)dan foydalanish.
2. Bilimlarni test asosida sinovdan o‘tkazish.
3. Talabalarning o‘zlashtirish ko‘rsatkichlarini baholash.
Hamkorlik ta’lim texnologiyasi tamoyillari:
juftlik va kichik guruh a’zolarining o‘zaro birligi;
juftlik va kichik guruhda har bir a’zoning shaxsiy va guruh muvaffaqiyati uchun javobgarligi;
kichik guruhda hamkorlikka asoslangan o‘quv-bilish faoliyatini tashkil etish;
guruh va jamoa ishining umumiy baholanishi.
Hamkorlik ta’lim texnologiyasining belgilari:
talaba shaxsi, individualligiga e’tibor qaratish;
tayyor bilimlarni o‘zlashtirish va ularni qayta ishlab chiqishni inkor qilish;
talabalarda mustaqil va tanqidiy tafakkurni rivojlantirish;
pedagogga va tengdoshlarga nisbatan ijobiy munosabatning yuzaga kelishini ta’minlash;
talabalarda madaniy muloqot ko‘nikmalarini rivojlantirish;
hamkorlik va o‘zaro tenglikka asoslangan muhitni yaratish.
Hamkorlik ta’lim texnologiyasini qo‘llashda talabalar quyidagi shakllarda ta’lim oladilar:
1) jamoada;
2) kichik guruhda;
3) juftlikda
1-variant: Jamoada ta’lim olish. Har bir talabaning yutuqlaridan jamoa xabardor bo‘ladi, chunki jamoa har bir talaba tomonidan o‘quv materialining muvaffaqiyatli o‘zlashtirilishidan manfaatdor. Zero, jamoaning muvaffaqiyati har bir talaba va uning yutug‘iga, jamoa oldiga qo‘yilgan muammoning yechimiga bog‘liq.
2-variant: Kichik guruhda ta’lim olish. Talabalar 4-5 nafardan bo‘lib, kichik guruhlarga birlashib, blok holida berilgan o‘quv materiali ustida ishlaydi. Har bir talaba material ustida alohida ishlaydi. So‘ngra bir guruhdagi talabalar boshqa guruhlarga 1 nafardan bo‘lib o‘tishadi va o‘zlari o‘rgangan material bo‘yicha ekspert sifatida tengdoshlariga ma’lumot bergandan so‘ng o‘z guruhlariga qaytirib, tengdoshlaridan o‘zlashtirgan ma’lumotlar bilan o‘z jamoasi a’zolarini tanishtiradi. Bunda sheriklarni diqqat bilan tinglash, zarur ma’lumotlarni o‘z daftarlariga qayd etib borish talab qilinadi. Mashg‘ulot so‘nggida o‘qituvchi istalgan talabadan o‘rganilgan mavzu bo‘yicha savollarga javob berishini so‘raydi.
|
| |
Ijobiy mazmunga ega motivlar

|
Ijobiy mazmunga ega motivlar
|
bet | 123/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiIjobiy mazmunga ega motivlar:
|
Salbiy xususiyat kasb etuvchi motivlar:
|
Muayyan xatti-harakat yoki faoliyatni tashkil etish, jarayonda ishtirok qilish, voqea va hodisalarga ijobiy munosabatda bo‘lishga rag‘bat bildirish.
|
Muayyan xatti-harakat yoki faoliyatni tashkil etish, jarayonda ishtirok qilish, voqea va hodisalarga ijobiy munosabatda bo‘lishga rag‘bat bildirmaslik.
|
4. Muayyan sohaga doir bilimlardan xabardorligi
Yuqori darajada:
|
Past darajada:
|
Sohaga oid bilimlarni puxta o‘zlashtirish, ularni amaliyotda samarali qo‘llash ko‘nikma, malakalariga egalik, faoliyatni tashkil etishga ijodiy yondashish.
|
Sohaga oid bilimlarni yetarli darajada o‘zlashtira olmaganlik, ularni amaliyotda samarali qo‘llay olmaslik, bu borada ko‘nikma, malakalarning yetarlicha shakllanmaganligi.
|
5. Boshqaruv faoliyati uslubi
Demokratik:
|
Liberal:
|
Avtoritar:
|
Faoliyatni tashkil etishda ko‘pchilikning fikrini inobatga olish, unga nisbatan o‘z munosabatini bildirish.
|
Faoliyatni tashkil etishda ko‘pchilik tomonidan bildirilayotgan fikrga befarq bo‘lish, unga nisbatan o‘z munosabatini bildirmaslik.
|
Faoliyatni tashkil etishda o‘z fikriga tayanib ish ko‘rish, “faqat mening aytganim bo‘ladi” qabilida ish ko‘rish, boshqalarning fikrini inkor etish.
|
|
| |
Tafakkurning egiluvchanligi

|
Tafakkurning egiluvchanligi
|
bet | 137/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiTafakkurning egiluvchanligi – jamiyatda qabul qilingan va an’anaviy mavjud bo’lgan, aslida to’g’ri deb o’ylangan shablon yo’nalishlar va tamoyillarning zamonaviy taraqqiyot uchun javob bera olmay qolganligini anglash, yangi yo’nalish va choralarni sezish, ularni tafakkur qila olish va shakllantira bilish, o’z faoliyatini yangidan qura olish va masaa yechimining yangi yo’nalishlariga o’zini safarbar eta olishdir.
Prognoz (bashorat) qila olish – o’z sohasi rivojidagi istiqbolli o’zgarishlar mohiyati, kelib chiqish sabablari va yuzaga kelish muddatlarini tafakkur tahlili orqali oldindan anglash tafakkuri hisoblanadi.
Pedagog tafakkuridagi aqlning peshqadamligi va egiluvchanligini maxsus abstract bilimlar asosida tarbiyalshi mumkin. tafakkur maqsadga yo’naltirilgan, ammo shu vaqtgacha ma’lum bo’lmagan va an’anaviy tarzda tajribaga kiritilmagan batamom yangi uisul, yo’l, vositalarning tanlanishi va ishlab chiqilishini anglatadi7.
likni tarbiyalash mezonlari – kasb talablariga javob beruvchi maxsus bilim, ko’nikma, malaka va shaxs sifatlari majmuasidan iborat. U ijtimoiy foydali natijalarni olishga yo’’naltirilgan bo’lib, pedagog unga o’z-o’zini boshqarish natijasida, o’quvchi-talabalar bilan to’g’ri suhbatni tashkil etish orqali erishish mumkin.
XI MAVZU: HAMKORLIK PEDAGOGIKASINING TASNIFIY BELGILARI.
Reja:
Hamkorlik ta’limi texnologiyalarining didaktik mohiyati.
Hamkorlik strategiyalarining istiqbolliligi.
Hamkorlik pedagogikasi va uning asosiy masalalari.
Hamkorlikdagi vaziyatlarni vujudga keltirish metodi
Tayanch tushunchalar: hamkorlik, hamkorlik ta’limi, hamkorlik strategiyasi, hamkorlik ta’lim texnolgiyasi, jamoada, kichik guruhda, juftlikda, xatti-harakatlar yordamida, dahldorlik asosida, jestlar, ohanglar yordamida, muloqotdagi masofa orqali, vizual xarakterdagi o‘zaro hamkorlik, baho, “o‘qituvchi-ota-ona”, “o‘quvchi-ota-ona” ,”o‘qituvchi-o‘quvchi”.
|
| |
likni tarbiyalash mezonlari

|
likni tarbiyalash mezonlari
|
bet | 136/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutilikni tarbiyalash mezonlari – kasb talablariga javob beruvchi maxsus bilim, ko’nikma, malaka va shaxs sifatlari majmuasidan iborat. U ijtimoiy foydali natijalarni olishga yo’’naltirilgan bo’lib, pedagog unga o’z-o’zini boshqarish natijasida, o’quvchi-talabalar bilan to’g’ri suhbatni tashkil etish orqali erishish mumkin.
lik turli vaziyatlarda ta’lim va tarbiyaga oid masalalar yuzasidan qarorlarni qabul qilishda yaqqol namoyon bo’lib pedagogning ijodiy faoliyatini tavsiflaydi. Bugungi bo’lajak pedagoglar o’z faoliyatida albatta ijodiy innovatsion faoliyatga e’tibor qaratish lozim. likning mohiyati – intellect insonning aqliy salohiyati bo’lsa, lik ana shu aqliy salohiyatni maqsadga yo’naltirgan tarzda erkin ishlata olish qobiliyati hisoblanadi. Shu nuqtayi nazardan tafakkur zamonaviy ta’lim jarayonini boshqarishning muhim vazifalarni amalga oshiradi. Pedagogning tafakkur mezonlari quyidagilarni o’z tarkibiga qamrab oladi 6(11-rasm):
Nostandart qarorlar va yechimlar qabul qilishdan cho’chimaslik
Istiqbolni ko’rish
Qarorlarni qabul qilishda cho’chimaslik
Noan’anaviyligi
Tafakkurning
egiluvchanlgi
Tezlikda qaror
qabul qilish
Aqlning
peshqadamligi
PEDAGOGNING TAFAKKUR MEZONLARI
Prognoz qila olish kabi xususiyatlar
Ish vazifasi va sohasiga sodilik
11-rasm. Pedagogning tafakkur mezonlari.
Aqlning peshqadamligi – belgilangan muddatda ko’pchilik o’ylab ko’rishga ulgurmaydigan muammolar bo’yicha bir emas, balki bir necha yechimlarni ko’rsata olish hamda ularning barchasining o’ziha xos salbiy va ijobiy tomonlarini asoslab bera olish qobiliyatidir.
|
| |
Oliy ta’lim muassasalarining o‘quv rejasi va uni amalga oshirish yuzasidan ko‘rsatmalar

|
Oliy ta’lim muassasalarining o‘quv rejasi va uni amalga oshirish yuzasidan ko‘rsatmalar
|
bet | 105/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunOliy ta’lim muassasalarining o‘quv rejasi va uni amalga oshirish yuzasidan ko‘rsatmalar
Auditoriyadan tashqari vaqtda talabalar bilan o‘tkaziladigan tadbirlar;
Talabalarning shaxsi haqidagi ma’lumotlar va o‘zlashtirishi;
61). Talabalar bilimini nazorat qilish va baholashning diagnostik funksiyasining mohiyatini toping.
burch, majburiyat, javobgarlik kabi ahloqiy sifatlar shakllanadi
Bilimlarni tizimlashtiradi, umumlashtiradi, mukammallashtiradi
O‘quv-bilish va aqliy faoliyatni rivojlantirish
talabalar bilimi va ko‘nikmalaridagi nuqsonlar, kamchiliklar, bo‘shliqlar va ularning sabablari aniqlanadi.
62). Kredit-modul tizimida amaliyotga joriy etilishi nazarda tutilgan “blended learning” texnologiyasining ma’nosi to‘g‘ri berilgan javobni toping.
modulli ta’lim
Aralash ta’lim
Majmuali ta’lim
Kompetensiyali ta’lim
63). Talabalarning mustaqil ta’limi topshiriqlari qiyinlik darajasiga ko‘ra qanday shakllantirish zarur?
reproduktiv, qisman-izlanishli, kreativ darajada
reproduktiv, produktiv, qisman-izlanishli darajada
faqat reproduktiv va produktiv darajada
reproduktiv, produktiv, qisman-izlanishli, kreativ darajada
64). Test topshiriqlarining tarbiyaviy funksiyasi berilgan javobni toping
Egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash, rivojlantirish, erishilgan natijalarda o‘zining ulushi muhim o‘rin tutishini e’tiborga olgan shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan holda o‘z-o‘zini rivojlantirishga undaydi
o‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash barobarida, talabalarni o‘z bilimlarini orttirish maqsadida muntazam, tizimli fan asoslarini o‘rganishga undaydi.
o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash, iroda, ongli intizomni vujudga keltirish, shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan bilimlarni orttirishga undaydi
Barkamollikka zamin tayyorlaydigan sifatlar: iroda, ongli intizom, muayyan o‘quv muammolarini hal etishga safarbarlik, chidamlilik, sabr-toqat, yutuqlarga erishish uchun bilimi va kuchini sarf etishi orqali shaxs sifatida rivojlanishiga imkoniyat yaratadi
65). O‘qitish – bu
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
qandaydir ma’noda faqat rasmiy, shu bilan birga norasmiy o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga norasmiy o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
|
| |
Dialektizm va varvarizm - Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 104/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunDialektizm va varvarizm
55). Bakalavriat ta’lim yo‘nalishi namunaviy o‘quv rejasidan o‘rin olgan o‘quv modulidan auditoriyadan tashqari tashkil etiladigan o‘qitish shakllarini toping
ma’ruza, laboratoriya, amaliy va seminar mashg‘ulotlari
kurs ishi, bitiruv-loyiha ishi, mustaqil ta’lim, fan to‘garagi
ma’ruza, laboratoriya, amaliy mashg‘ulotlar, fan to‘garagi
ma’ruza, seminar va amaliy mashg‘ulotlar, kurs ishi
56). Testlar shakliga ko‘ra qanday klassifikatsiyalanadi:
standart, nostandart testlar
bosma, dasturlashtirilgan testlar
reproduktiv, produktiv, qisman-izlanishli, ijodiy (kreativ) testlar
ochiq testlar, yopiq testlar
57). Kredit-modul tizimiga berilgan javobni toping.
yaxlit, muayyan o‘quv natijalariga erishishga qaratilgan, Reyting tizimi mezonlariga ega bulgan tizimli, izchil o‘qish va o‘rganish harakatlari jamlanmasi.
oliy ta’limni tugatishiga asos bo‘ladigan talaba tomonidan to‘plangan ramziy o‘lchov birligi.
oliy ta’limning muayyan bosqichida ushbu ta’lim
o‘qitishning modul texnologiyalari jamlamasi va kredit o‘lchovi asosida baholash modeli
58). Nostandart test topshiriqlariga xos bo‘lgan xususiyatlar berilgan javobni toping.
Ko‘p javobli, rasmli va animatsiyalardan iborat.
1 ta to‘g‘ri javobli, 3 ta muqobil javoblarga ega bo‘lgan yopiq turdagi topshiriqlardan iborat
reproduktiv, produktiv, qisman-izlanishli, ijodiy (kreativ) darajadagi test topshiriqlari;
to‘g‘ri javobni shaklllantirish talab etiladigan test
59). 15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining birinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
Bilish
Amalda qo‘llash
tahlil sintez.
Tushinish
60). HEMISning “O‘quv jarayonini boshqarish” moduli amalga oshiradigan vazifalaridan birini toping.
Modul bo‘yicha onlayn imtihon (joriy, oraliq, yakuniy nazorat) va o‘zlashtirishni hisobga olish tizimi;
|
| |
Mustaqil ravishda qaror qabul qiladi

|
Mustaqil ravishda qaror qabul qiladi
|
bet | 125/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti1. Mustaqil ravishda qaror qabul qiladi. Mavjud vaziyatdan kelib chiqqan holda turli variantlarni ko‘rib chiqadi, zaruriyatga ko‘ra yetakchi mutaxassislar bilan maslahatlashadi, biroq, oxir-oqibatda yakuniy qarorni o‘zi qabul qiladi.
2. Vazifalarni muhim va nomuhim, birinchi va ikkinchi darajali ekanligiga ko‘ra kerakli mutaxassislarga topshiradi. Vazifalarni topshirishda og‘zaki yoki yozma buyruqqa tayanib qolmaydi, aksincha, ularni xushmuomalalik bilan, iltimos va maslahat ohangida bildiradi. Bunda u o‘zini xodimlar zimmalariga yuklatilgan vazifalar bo‘yicha ishni qanday tashkil etishlarini biladigandek tutadi.
3. Hech tortinmay o‘z nuqtai nazarini ifodalay oladi. U jamoa orasida ro‘y berayotgan voqea-hodisalarning tashqi kuchlar ta’sirida ro‘y berayotganligini sezdirmaydi. Bu vaziyatda u o‘zini xuddi qurolli kuchlar tizimida bo‘lgani kabi tutadi. YA’ni, oddiy askar buyruqni generaldan emas, balki o‘z boshlig‘idan eshitadi. Boshliq esa hech qachon “bu generalning buyrug‘i” demaydi, agar bordi-yu, shunday desa, u holda askar oldida obro‘si pasayadi.
4. Ish tartibini o‘zi belgilaydi: qachon, qancha va aynan nima ustida ishlashni rahbarning o‘zi hal qiladi. Bu holat rahbarning boshqalardan kam ishlashini ko‘rsatmaydi, aksincha, shu tarzda jamoa a’zolarining intilishlarini o‘z ish tartibiga qarab belgilashi mumkin. Agarda biror bir xodim ish vaqtidan tashqari qo‘shimcha ishlasa, bunday holat xodimning hozirgi vaziyatidan yuqoriroq bo‘lgan amalni ko‘zlayotganligini bildiradi. Bu esa rahbar uchun xavfli sanaladi.
5. Zarur o‘rinlarda kerakli savolni bera oladi. Hatto zamonaviy qarashlarga umuman rioya etmaydigan kishilar ham axborotga egalik – hukmronlik ekanligini yaxshi bilishadi. Savolga javob berayotgan kishi so‘rayotgan kishiga tobe maqomida turadi. Bekorga “bu yerda savolni men beraman!” iborasi munosabatlar notengligining yorqin namunasi bo‘lib qolmagan.
6. O‘zi zarur deb hisoblaguniga qadar sukut saqlaydi. U bemalol atrofdagilar uning javobini kutayotganligini o‘ylamasdan uzoq jim qolishi yoki aksincha, gapirayotgan shaxsni keskin savol, javob, ibora yoki qo‘l harakati bilan to‘xtatib qo‘yishi mumkin.
|
| |
Xatti-harakatlari - Buxoro davlat pedagogika instituti

|
Buxoro davlat pedagogika instituti
|
bet | 124/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika instituti6. Xatti-harakatlari
Ijobiy:
|
Salbiy:
|
Voqea-hodisalar, jarayon va ijtimoiy subyektlarga nisbatan ijobiy munosabatda bo‘lish, yangiliklar yaratishga intilish, mavjud imkoniyatni ko‘ra olish, har bir imkoniyatdan samarali foydalanishga urinish, atrofdagilarga ijobiy ta’sir ko‘rsatish, ularga ijobiy “quvvat uzatish” va yaxshiliklarga undash.
|
Voqea-hodisalar, jarayon va ijtimoiy subyektlarga salbiy munosabatda bo‘lish, har bir holatda salbiylikni ko‘rish, atrofdagilarga nisbatan ishonchsizlik bildirish, boshqalarning xatti-harakatlarini yoqtirmaslik, atrofdagilarga salbiy ta’sir ko‘rsatish, ularga nisbatan doimo tanqidiy munosabatda bo‘lish.
|
7. Ma’lum faoliyatni tashkil eta olish malakasiga egalik
Ijobiy:
|
Salbiy:
|
Amaliy malakalarni o‘zlashtira olish, sohaga oid ilg‘or yutuqlar, tajribalarni o‘zlashtirishga rag‘bat bildirish, o‘z ustida doimiy izlanish, faoliyatga nisbatan innovatsion, ijodiy munosabatda bo‘lish.
|
Amaliy malakalarni yetarli darajada o‘zlashtira olmaslik, sohaga oid ilg‘or yutuqlar, tajribalarni o‘zlashtirishga intilmaslik, o‘z ustida ishlash ijtimoiy talablardan biri ekanligini anglamaslik.
|
Mahoratli, malakali va o‘ziga xos boshqarish qobiliyatiga ega rahbarni uning qiyofasida aks etayotgan muayyan sifatlar, xatti-harakatlarida ko‘zga tashlanadigan holatlar, atrofdagilar bilan munosabatiga ko‘ra ajratib olish mumkin. Bunday toifaga kiruvchi rahbar o‘zida quyidagi belgilarni namoyon eta oladi:
|
| |
jurnalning fan (predmet) kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili scopus.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi

|
jurnalning fan (predmet) kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili scopus.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi
|
bet | 110/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunjurnalning fan (predmet) kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili scopus.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
jurnalning turli predmetlar kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili OAK.uz resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
32). Qaysi universitet modulining funksiyalari ta’lim xizmatlari va ilmiy izlanishlarni taqdim etish bilan cheklangan, ixtirolarni tijoratlashtirish talab qilinmagan?
Universitet-1.0
Universitet-2.0
Universitet-3.0
Universitet-5.0
33). Bugungi kundagi tadbirkorlik universitetini shakllantirishda barcha darajalardagi boshqaruvchilarning innovatsion va loyihali dastaklardan foydalana oladigan, innovatsion fikrlaydigan yangi turini tayyorlash masalasining yechimi nima hisoblanadi?
yangi institut – “professor-o‘qituvchi” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
yangi institut – “professor-tadbirkor” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
yangi institut – “tadbirkor-doktorant” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
yangi institut – “tadbirkor-ilmiy-pedagogik kadrlar” (faunderlar) klubini yaratish hisoblanadi.
34). Xirsha (h)-indeksi mezoni nimaga asolangan?.
tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olmaslikka asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sifatini va sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sonini, miqdorini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
mezon tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
35). Ta’lim - bu
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
qoidaga ko‘ra norasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab (litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim va norasmiy (litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
37). Ikkinchi akademik tadbirkorlik XX asrning boshida va o‘rtalarida gumanitar fanlar yo‘nalishlarida qo‘llaniladigan qaysi universitetga o‘kazilgan
Stenfordga
Pekinga
Tokioga
Seulga
39). Innovatsiyalarning turlari quyidagilar hisoblanadi:
texnologik; mahsulotli;boshqaruv-marketingli, ijtimoiy va ma’naviy-siyosiy
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
jurnalning fan (predmet) kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili scopus.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi
|
U o‘zini shu tarzda takomillashtirib, yanada yuqoriroq lavozimlar uchun tayyorlaydi, bir-biridan juda uzoq narsalarni ham diqqat markazida tutadi

|
U o‘zini shu tarzda takomillashtirib, yanada yuqoriroq lavozimlar uchun tayyorlaydi, bir-biridan juda uzoq narsalarni ham diqqat markazida tutadi
|
bet | 128/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiU o‘zini shu tarzda takomillashtirib, yanada yuqoriroq lavozimlar uchun tayyorlaydi, bir-biridan juda uzoq narsalarni ham diqqat markazida tutadi. Haqiqat shundaki, malakali rahbarlar boshqalarga ishlash uchun imkoniyat berib, o‘zlari ham katta daromad oladi. Mahoratli rahbar o‘z ustida ishlab, birinchidan, xodimlarining ish samarasiga kuchli ta’sir etadi, ikkinchidan, ularning xizmati ham foydali, ham qimmat bo‘lishini ta’minlaydi.
Tasavvurining boy bo‘lmasligi. Agar rahbarning tasavvuri boy bo‘lmasa, u anglanmagan noma’lum vaziyatlar, kutilmagan tasodiflardan himoyalanish, aniq rejalar tuzish imkoniyatiga ega bo‘lmaydi. Natijada uning ish samaradorligi keskin pasayib ketadi.
Xudbinlik. Barcha yutuqlarni faqat o‘ziniki qilib ko‘rsatgan rahbarga nisbatan xodimlarda ishonchsizlik yuzaga keladi. Hushyor rahbar doimo hurmat, obro‘-e’tiborni xodimlar bilan bo‘lisha oladi. U erishilgan yutuqlar natijasida orttiriladigan obro‘-e’tibor haqiqatdan ham xodimlarning xizmati ekanligini unutmaydi. Shu bilan birga, deyarli barcha xodimlar mehnatlari evaziga manfaat topish istagida ishlashlarini yaxshi tushunishi lozim.
O‘zini tuta olmaslik. Xodimlar o‘z hissiyotini boshqara olmaydigan rahbarni hurmat qilmay qo‘yadilar. Qolaversa, rahbarning o‘zini tuta bilmasligi mavjud “kuch”ni bo‘lib yuboradi, xodimlarini ranjitadi.
So‘zida turmaslik. O‘z vazifasi va xodimlariga sodiq bo‘lmagan rahbar liderlikni uzoq saqlab turolmaydi. Xodimlar bunday rahbar bilan hisoblashmay qo‘yadilar, unga nisbatan salbiy munosabatda bo‘lishadi. Chunki, u shubhasiz ana shunga loyiq. So‘z va ish birligiga erisha olmaslik-har qanday kishilik faoliyatidagi muvaffaqiyatsizlikning eng ko‘p tarqalgan sabablaridan biri.
Boshqarishda soxta obro‘-e’tibor, nufuzga ega bo‘lish. Malakali rahbar yetarli darajada jasur, botir bo‘lmog‘i, biroq, xodimlarda vahima uyg‘otmasligi lozim. Xodimlariga o‘z nufuzi, obro‘sini kuch bilan uqtirmoqchi bo‘lgan rahbar zo‘ravonlik ham ko‘rsata oladi. Iqtidorli rahbar o‘zining ustun jihatlarini ko‘rsatishga ehtiyoj sezmaydi. Aksincha, u bunga boshqa yo‘llar bilan, masalan, xodimlarni tushunishi, ularga hamdard bo‘lishi, rostgo‘yligi, adolatli yondashishi, o‘z ishini juda yaxshi bilishi orqali erishadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
U o‘zini shu tarzda takomillashtirib, yanada yuqoriroq lavozimlar uchun tayyorlaydi, bir-biridan juda uzoq narsalarni ham diqqat markazida tutadi
|
Britaniyalik psixolog Devid Lyuis

|
Britaniyalik psixolog Devid Lyuis
|
bet | 134/200 | Sana | 09.08.2024 | Hajmi | 1,21 Mb. | | #269314 |
Bog'liq Buxoro davlat pedagogika institutiBritaniyalik psixolog Devid Lyuis bolalar ligini rivojlantirishga oid o’qituvchi-pedagoglarga ko’rsatmalar tavsiya qiladi. Namunalar:
Bolalarning savollariga chidam bilan to’g’ri javob bering;
Ularning fikrlarini jiddiy qabul qiling;
Bolalarga o’z ishlari bilan shug’ullanishlari uchun alohida xona yoki burchak ajrting;
Vaqti-vaqti bilan bolalarga ularni yaxshi ko’rishingizni va ularni qanday bo’lsalar shunday qabul qilishingizni namoyon qiling;
Ularga shaxsiy rejalarni ishlab chiqish va qarorlar qabul qilishga ko’maklashing;
Bolani yoshlikdan boshlab o’qib o’rganishga odatlantiring va h.k.
Shu o’rinda oliy o’quv yurti professor-o’qituvchilarga likni shakllantirish uchun quyidagilarni tavsiya qilamiz:
Talabadagi bilag’onlik darajasini tahlil qilib fan asosida mustaqil ishlar berish;
1-bosqich talabalariga axborot resurs markazlari – ARMlarda ilmiy adabiyotlar bilan tanishish va ulardan foydalanish metyodikasini o’rgatish;
Talabalarga turli erkin mavzularda insholar yozish va fikrlash, mantiqiy xulosalar qilishga odatlantirish;
Dars davomida auditoriyadan tashqari mashg’ulotlarda turli mavzular bo’yicha turli mushoiralar tashkil etish;
Turli interfaol usullar orqali (“Baliq skeleti”, “Veyn diagrammasi”, Fikrlar taraqqiyoti” va boshqalar bo’yicha mavzularni izohlash va qiyoslashga odatlantirish;
Mustaqil ma’ruzalar, ilmiy maqolalar, ilmiy dissertatsiyalar yozishda likka asoslash yo’llarini shakllantirish;
“Men buni bajara olaman”, “Buni uddalayman”, degan shiorni o’zida shakllantirish;
Pedagog kompetentligida likni tashkil etish.
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti SH.M.Mirziyoyev 2019 yil 23 avgustdagi xalq ta’limi tizimi xodimlari bilan bo’lgan telemuloqotda quyidagicha fikrlarni bildirganlat: “hozirgi zamon o’qituvchisining asosiy vazifalaridan biri – kasbiy kompetentligi va intellektual salohiyatining yuqoriligi, sadoqatliligi, g’oyaviy e’tiqodligi va o’z kasbini sevishidir. Bu fazilatlar pedagoglarni boshqa kasb egalaridan ajratib turadi”. Bugungi talaba-yoshlarda likni shakllantirish uchun bugungi pedagog namunaviy intellektga ega bo’lishi, zamonaviy ta’lim-tarbiya qonuniyatlarini mukammal bilishi va shu asosda o’z kasbi bilan bog’liq ijodkorlik qilish qobiliyatiga ega bo’lishi lozim. Bugungi professor-o’qituvchi o’z shogirdlariga Vatanga sadoqat, mehr-oqibatlilik, mas’uliyatlilik, tolerantlik, huquqiy masdlahat, innovatsion fikrlash, mehnatsevarlik kabi insoniy fazilatlarni shakllantirishi bilan bir qatorda mantiqiy fikrlashga odatlantirish va ijod qilishni o’rgatishi kerak bo’ladi. Bo’lajak pedagoglarga lik bo’yicha ijodoy faoliyat turlarini shakllantirish quyidagicha bo’ladi. lik bir necha faoliyatni qamrab oladi:
|
| |
Mualliflik huquqi qanday huquqlarga ajraladi?

|
Mualliflik huquqi qanday huquqlarga ajraladi?
|
bet | 10/15 | Sana | 05.10.2024 | Hajmi | 33,13 Kb. | | #273672 |
Bog'liq Pedagogik faoliyatda raqamli kompetensiyalar nazorat savollariMualliflik huquqi qanday huquqlarga ajraladi?
Mualliflik huquqi shaxsiy-nomulkiy va mutlaq mualliflik huquqlariga ajraladi.
Agar mahsulot inson tomonidan o‘z vazifalarini bajarish jarayonida yaratilgan bo‘lsa (masalan, o‘qituvchi masofaviy o‘qitish kursini ishlab chiqqan bo‘lsa), unda u qaysi huquqqa tegishli bo‘ladi?
agar mahsulot inson tomonidan o‘z vazifalarini bajarish jarayonida yaratilgan bo‘lsa (masalan, o‘qituvchi masofaviy o‘qitish kursini ishlab chiqqan bo‘lsa), unda shaxsiy nomulkiy huquqlar muallifga, mutlaq huquqlar esa ish beruvchiga tegishli.
Mualliflik huquqi qachon yuzaga keladi?
Mualliflik huquqi asar yaratilganda yuzaga keladi va ro‘yxatdan o‘tish yoki boshqa rasmiyatchiliklarni talab qilmaydi.
Resurs mualliflari o‘zlarining asarlaridan erkin foydalanishga qarshi bo‘lmasalar, uni qanday litsenziya bilan belgilaydilar?
Ba’zi hollarda, resurs mualliflari o‘zlarining asarlaridan Erkin foydalanishga qarshi emaslar, buni Creative Commons litsenziyasi bilan belgilaydilar. Muallifning ismi barcha holatlarda ko‘rsatiladi.
Pedagog tegishli muassasalarda yaratilgan elektron ta’lim resurslariga mualliflik huquqini qanday rasmiylashtirishi mumkin?
Pedagog tegishli muassasalarda yaratilgan elektron ta’lim resurslariga mualliflik huquqini mustaqil ravishda rasmiylashtirishi mumkin. Pedagog ro‘yxatdan o‘tgan ishlanmalarni ilmiy, o‘quv, o‘quv va uslubiy ishlarning bibliografik ro‘yxatlariga kiritishi mumkin.
Distributiv (inglizcha distribute — tarqatish) nima?
Distributiv (inglizcha distribute — tarqatish) — dasturiy ta’minotni tarqatish shaklidir.
Distributiv - bu dasturni o‘zboshimchalik bilan kompyuterga o‘rnatish qulayligi uchun maxsus ishlab chiqarilgan to‘plam.
“Masofaviy ta’lim” tushunchasi qanday ma’noni anglatadi?
Masofaviy ta’lim – bu istalgan joydan turib, qaysi vaqt bo‘lishidan qat’iy nazar, shaxsiy re’ja asosida o‘qish hamda bilim olish jarayonidir.
|
| |
EDX akademik bepul masofaviy ta’lim platformasiga kim tomonidan asos solingan?

|
EDX akademik bepul masofaviy ta’lim platformasiga kim tomonidan asos solingan?
|
bet | 13/15 | Sana | 05.10.2024 | Hajmi | 33,13 Kb. | | #273672 |
Bog'liq Pedagogik faoliyatda raqamli kompetensiyalar nazorat savollariEDX akademik bepul masofaviy ta’lim platformasiga kim tomonidan asos solingan?
EdX (https://www.edx.org) platformasi Garvard universiteti va Massachusets texnologiya instituti hamkorligidagi onlayn kurslar sohasidagi loyiha bo‘lib, 2012-yilda tashkil etilgan notijorat ta’lim kompaniyasi hisoblanadi.
Udacity notijorat MOOCga kim asos solgan?
Udacity (http://www.udacity.com) xususiy notijorat ta’lim kompaniyasi bo‘lib, Stenford universiteti professorlari Sebastyanom Trun, Devid Stavens va Maykl Sokolski tomonidan tashkil etilgan va investorlarning 20 mln. dollarlik mablag‘i sarflangan.
Udacity loyihasining maqsadi nimadan iborat?
таълимни демократлаштириш Ushbu startapning maqsadi ta’lim sohasini demokratizatsiyalash va o‘zgartirishdan iboratdir. Boshqa shunga o‘xshash platformalardan farqi shundaki, Udacity platformasidagi onlayn kurslarini yaratishda universitet professorlaridan tashqari, yetakchi soha ekspertlarini ham jalb qilinmoqda. Masalan, kompyuter ilmi, dizayn, matematika, texnologik biznes. Bundan tashqari, har bir kurs turli darajada taqdim etilmoqda: boshlovchilar, asosiy va iqtidorli tinlovchilar uchun.
MOOC (Massive Open Online Course (ommaviy ochik onlayn kurs) lar asosan qaysi turdagi ma’lumotlardan iborat?
Vieoma’ruzalardan iborat
MOOC (Massive open online courses) – ommaviy ochiq onlayn kurslar bo‘lib, interfaol usullardan foydalangan holda tayyorlangan va Internet tarmog‘ida ochiq holda joylashtirilgan ta’lim kursiga aytiladi.
Masofali o‘qitish jixatiga nima kirmaydi?
Ananaviy bilimlar nazorati usullari
Masofali o‘qitish tizimi uchun ishlab chikilgan spetsifikatsiya va standartlar tuplami qanday nomlanadi
SCORM
|
| |