nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Qarshilik termoo‘zgartkichlari - Haroratni o‘lchash. Haroratni o‘lchash hakida asosiy ma’lumotlar va o‘lchov asboblarining...

Qarshilik termoo‘zgartkichlari
Qarshilik termoo‘zgartkichlari –260 dan 750 °C gacha bo‘lgan
chegarada haroratni o‘zgarishi uchun qo‘llaniladi. O‘tkazgichni
xususiyatiga asoslangan ishlash prinsipi haroratni o‘zgarishi
bilan
o‘zining
elektr
qarshiligi
o‘zgaradi.
Qarshilik
termoo‘zgartkichlarini asosiy qismlari sezgir element, himoya
armatura va biriktiruvchi simlar va ulash uchun qisqichli
o‘zgartkichlar
qalpoqlar
hisoblanadi.
Misli
termoo‘zgartkichlarni sezgir elementlari emalli izolyatsiya
qobig‘ karkasga o‘ralgan bifilyar sim yoki karkassiz yupqa
devorli metal qobig‘li simga ega bo‘ladi. Himoya armaturaga
sezgir element joylashtiriladi.
Platinali
(oqoltinli)
sim
izolyatsiya
qatlamiga
ega
bo‘lmaydi.
Shuning
uchun
platinali
spirallar
keramik
poroshokka to‘ldirilgan keramik karkasni yupqa kanallariga
mo‘ljallangan. Bu poroshok izolyator vazifasini bajarib,
kanallardagi spirallar holatini belgilashni amalga oshiradi va
tarmoqlar orasidagi qisqa tutashuvlarga to‘sqinlik qiladi.
Qarshilik termoo‘zgartkichlari –260 dan 1100
o
C gacha
diapazonda haroratni o‘lchash uchun ishlab chiqariladi va
quyidagicha moslangan. Yuklanadigan va yuzali, statsionar va
ko‘chma; germetik bo‘lmagan va germetik, oddiy, changdan
himoyalangan,
suvdan
himoyalangan,
portlashdan
himoyalangan, agressiv muhitdan himoyalangan va tashqi
ta’sirlarga ega qilib, kichik inertsion, o‘rta va katta inertsionlik,
oddiy va titrash qurilmali, bittalik va ikkitalik, 1 – 3 aniqlik
klassi qilib ishlab chiqariladi. TSMU–420 tipdagi qarshilikli
termoo‘zgartkichlarning tuzilishi 5.3 – rasmda keltirilgan.
3 – rasm. Qarshilikli termoo‘zgartkich. 1 – sezgir element (termojuft); 2
– berkitish va mahkamlash gaykasi; 3 – termoelektrik o‘zgartgichining
o‘lchov boshchasi; 4 – nazorat o‘lchov asbobi bilan sezgir element
(termojuft) orasidagi bog‘lanish joyi; 5 – texnik yo‘riqnoma va
ma’lumoti.
Qarshilik
termoo‘zgartkichlari
quyidagi
o‘zgartirishning nominal statikali xarakteristikali qilib
ishlab chiqariladi: platinali – 10P, 50P, 100P, misli – 10M,
50M, 100M. Xarakteristikani shartli belgisini soni 0 °C da
termoo‘zgartkichlarni qarshiligini ko‘rsatadi.
Ustunligini soniga ko‘ra yuqori aniqlik va o‘zgartkich
xarakteristikasini stabilligi, kriogen haroratini o‘lchash
imkoniyati, ko‘rsatkichni masofali uzatish va avtomatik
himoya qilishni amalga oshirish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Kamchiligi sifatida esa ob’yekt nuqtasida haroratni
o‘lchashga yoki individual ta’minot manbai, muhim inertlik
talab qilinadigan o‘lchaydigan vositaga mo‘ljallanmagan
sezgir elementining katta hajmga ega bo‘ladi.
|
Sellyulozalar asosidagi kompazitsion materiallar o’zbekistonda qog’oz ishlab chiqarish reja SELLYULOZALAR ASOSIDAGI KOMPAZITSION MATERIALLAR.4444

|
Sellyulozalar asosidagi kompazitsion materiallar o’zbekistonda qog’oz ishlab chiqarish reja
|
bet | 1/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 481,94 Kb. | | #236226 |
Bog'liq SELLYULOZALAR ASOSIDAGI KOMPAZITSION MATERIALLAR.4444 SELLYULOZALAR ASOSIDAGI KOMPAZITSION MATERIALLAR O’ZBEKISTONDA QOG’OZ ISHLAB CHIQARISH Reja - Reja
- Sellyulozalar asoslari
- Sellyuloza makromolekulalari
- Mikrokristallik sellulozani klassik va yuqori chastotali to‘lqinli nurlanish ta’sirida olish usullari
- Respublikamizda sellyuloza - qog‘oz sanoati
- Sellyulozalar asoslari
- Sellyuloza (frans. cellulose, lot. cellula — hujayra) - angidro-Bglyukozalarning elementar zvenolaridan tuzilgan polisaxarid: (C6H5O5)l; poli-1,4 p-D-glyukopiranozil- D-glyukopironozadan iborat. Sellyuloza makromolekulalarida angidroglyukoza zvenolari bilan bir qatorda boshqa monosaxarid (geksozalar va pentozalar) hamda uron kislota boʻlishi mumkin. Sellyuloza, asosan, baʼzi oʻsimlik urugʻlari tukida, mas, chigit tukida (97—98%), yog'ochda (40—50%, quruq modda hisobida), kanop poya tolasi, oʻsimlik qobigʻining ichki qatlami (mas, zigʻir, ramida 80—90%, jutda 75% va h.k.), bir yillik oʻsimlik poyalari (qamish, makkajoʻxori, boshoqli oʻsimlik, kungaboqar)da 30—40% boʻladi, Kartoshka tugunagida 20% Toza holdagi Sellyuloza taʼmsiz, tolasimon oq modda.
Sellyuloza (frans. cellulose, lot. cellula — hujayra) - angidro-Bglyukozalarning elementar zvenolaridan tuzilgan polisaxarid: (C6H5O5)l; poli-1,4 p-D-glyukopiranozil- D-glyukopironozadan iborat. - Sellyuloza (frans. cellulose, lot. cellula — hujayra) - angidro-Bglyukozalarning elementar zvenolaridan tuzilgan polisaxarid: (C6H5O5)l; poli-1,4 p-D-glyukopiranozil- D-glyukopironozadan iborat.
- Bu strategiya davlat va jamiyat qurilishini takomillashtirishga, qonun ustuvorligini ta’minlash va sud-huquq tizimini yanada isloh qilishga, iqtisodiyotni yanada rivojlantirish va liberallashtirishga, ijtimoiy sohani rivojlantirishga, xavfsizlik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglikni ta’minlash, chuqur o‘ylangan, o‘zaro manfaatli va amaliy ruhdagi tashqi siyosat yuritishga asoslangan.
|
| |
Kengayish - Haroratni o‘lchash. Haroratni o‘lchash hakida asosiy ma’lumotlar va o‘lchov asboblarining klassifikatsiyasi....

5. Nurlanish termometrlari.
Ular orasida eng ko‘p
tarqalganlari:
a)
optik
pirometrlar–issiq
jismning
ravshanligini o‘lchash asbobi; b) rangli pirometrlar (spektral
nisbat
pirometrlari)–jismning
issiqlikdan
nurlanishi
spektridagi
energiyaning
taqsimlanishini
o‘lchashga
asoslangan;
s)
radiatsion
pirometrlar–issiq
jism
nurlanishning quvvati o‘zgarishiga asoslangan. Nurlanish
termometrlari haroratni kontaktsiz o‘lchash usuli asosida
ishlaydi.
Haroratni
o‘lchashda
ishlab
chiqarish
sanoat
tashkilotlarida haroratni o‘lchash vositalaridan foydalanish
chegaralari 5.1 – jadvalda keltirilgan.
5.1 – jadval
Ishlab chiqarish sanoat haroratini o‘lchash
vositalaridan
foydalanish
chegaralari
O‘lchashni kontaktsiz metodlari jism va muhit haroratiga
hech qanday ta’sir ko‘rsatmaydi, biroq ular murakkab jarayon
bo‘lib, ularning metodik xatoliklari kontakt metodlariga
nisbatan ancha katta hisoblanadi.
Haroratni kontaktli issiqlik o‘zgartkichlari –260 dan 2200
°C gacha diapazonda, kontaktsiz vositalari esa harorati 20 dan
4000 °C gacha diapazonda seriyali ishlab chiqariladi.
S.Q Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

Kompyuter grafikasi va dizayn fanidagi materiallami o ‘rganish
natijasida quyidagilami bajara olish mumkin2:
-
rasmlar bilan ishlash;
- ko ‘p bo‘g ‘inli statik rasmlar bilan ishlash;
- grafik muharrirlar imkoniyatlaridan foydalanish;
- turli maqsadlardagi grafik paketlami qo‘llagan holda rang-barang
grafik obyektlarni yaratish;
- nashrga tasvirlami tayyorlash.
Kompyuter grafikasi fani asosan elektron
rasm va tasvirlar bilan
ishlashni o ‘rgatadi. Hozirgi kunda grafik dasturlar soni juda ko‘p
b o iib
ular ishlash prinsipiga k o'ra har xil grafikada ishlashi mumkin. Masalan:
R astrli grafika
bilan
ishlovchi dasturlar
Paint, Adobe Photoshop,
CorelPhotoPaint
va boshqalar (grafik muharrirlarning umumiy ro‘yxati
1.1-jadval).
l. l-jadval. Grafik muharrirlar ro ‘yxati
№
Grafik muharrir
Izoh
1.
Adobe
Photoshop
Rastrli grafikani qayta ishlash
uchun moijallangan
2.
TwistedBrush Pro
Studio 15.74
Tasvirlarni chizish va tahrirlashga moijallangan
grafik muharrir
3.
CorelDraw Graphics
Suite X4
Vektorli grafika bilan ishlashga moijallangan
grafik muharrir
4.
3D
Studio Max
3D-modellashtirish, animatsiya
va vizualizatsiya
uchun moijallangan
5.
Adobe Flash CS3
Professional
Professional animatsiyali Flash-fayllami yaratishga
moijallangan dastur.
6.
PaintNET
Grafik muharrir (standart Paint dasturini o‘mini
bosuvchi)
7.
AutoCAD 2010
Eng murakkab loyihalarni chizishga moijallangan
dastur
8.
Adobe Illustrator CS3
Har qanday murakkablikdagi vektorli tasvirlami
yaratishga moijallangan
9.
Adobe Creative Suite 5
Master Collection
Loyihalarni chizish va qayta ishlashga
moijallangan dastur
10. ZBrush 3.0
Ikki va uch oichamli loyihalashga moijallangan
grafik muharrir
11. The GIMP
Rastrli grafik muharrir
2
Rastrli grafikada tasvirlar kichik nuqtalardan -

rassom chizgan rasm yoki fotografiya
texnik vositalari yordamida
kompyuterga kiritiladi8.
О
1.1-rasm. R astrli grafikada piksellarning ko‘rinishi.
Oxirgi paytda rastrli tasvirlarni kompyuterga kiritish uchun
raqamli foto va videokameralardan foydalanilmoqda.
Shu sababli rastr
grafikasini asosiy maqsadi tasvimi yaratish emas,
balki mavjud tasvimi
qayta ishlashdir.
Rastrli grafikaning ijobiy tomonlari sifatida quyidagilami ko‘r-
satish mumkin:
- universalligi (bu formada har qanday tasvimi taqdim etish mum
kin);
- shakllantirishning soddaligi;
- rang jilolarini berish aniqligining yuqoriligi.
Ushbu usulning salbiy tomonlari sifatida quyidagilami ko‘rsatish
mumkin:
- rastrli grafik bloklar hajmining juda kattaligi;
- ulaming masshtabi o‘zgarganda tasvir sifatining pasayishi.
Rastrli grafikada har bir tasvimi kodlash
va saqlash uchun katta
hajmdagi xotira talab etiladi. Tasvirdagi juda kichik obyektlarni ko‘rish
uchun uning masshtabini kattalashtirib bo‘lmaydi. Bu rastrli tasvirlami
qayta ishlash jarayonida ba’zi bir muammolami
paydo b o iish iga olib
keladi9.
S.Q Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

|
S.Q Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchunBog'liq Kompyuter grafikasi darslik4 S.Q Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun
darslik. T. Choipon. 2013 v 377-bet.
9
ular o ‘ziga mos axborot texnologiyalardan foydalanib grafik obrazlarini
yaratish va o‘zgartirish imkoniyatlarini beradi .
Grafik muharrirlar quyidagi axborot texnologiyalaridan foydala-
nadi:
- tijorat grafikasi;
- tasviriy grafika;
- ilmiy grafika.
Tijorat grafikasining axborot texnologiyasi aylanma diagrammalar,
ustunli gistogrammalar, chiziqli grafiklar hamda boshqa tipdagi ikki va
uch oicham li grafik ko‘rinishda elektron jadvalli muharrirlarida, ma’-
lumotlar bazalarida va alohida lokal fayllarda saqlanayotgan axborot
lami ekranga akslantiradi.
Tasviriy grafikaning texnologiyasi turli xil matnli hujjatlar uchun
regulyar va noregulyar struktura ko‘rinishdagi foydalanuvchining rasm-
lari (piksel grafikasi) tasvirini yaratish imkoniyatlarini beradi. Tasviriy
grafika texnologiyasini amalga oshiruvchi muharrirlar foydalanuvchiga
chiziq qalinligi va rangi, palitra quymasi, matnni yozish uchun slirift,
oldin yaratilgan grafik obrazlarini tanlash uchun vosita beradi. Bundan
tashqari, foydalanuvchi rasmni о ‘chirish, qirqish va uning qismini bir
joydan boshqasiga surishi mumkin.
Ammo, tasvirlami slaydda, maxsus effektlar va ulami jonlantirish
rejimida ko‘rish imkoniyatlarini beruvchi (CorelDraw, Stonyboard,
3DStudioMAX va boshqalar) informatsion grafik texnologiyalar ham
bor.
Ilmiy grafikaning texnologiyasi kartografiya masalalari, kimyoviy,
matematik va boshqa formulalami o‘z ichiga oluvchi ilmiy hisoblash-
|
| |
lami bezab joylashtirish uchun xizmat qiladi

5) Turli texnologik jarayonlami boshqarish - real dunyo masshta-
bida interfaol rejimda ishlash. Texnologik jarayonni eng kerakli nuqta-
lariga o‘matilgan dastlabki axborot manbai boigan datchiklardan ke-
layotgan axborotlar qiymatini vizual idrok qilish;
6) Nashr ishlarini avtomatlashtirish va chop etishni elektron usuli.
Reklama va san’at - qanday dir fikmi ifodalash va estetik yoqimli tas-
virlar orqali jamoani diqqatini tortish.
1. Kompyuter grafikasi tu r la ri
6
Kompyuter grafikasi tasvirlarni shakllantirish usullariga b ogiiq
holda 3 turga boiinadi:
1. Rastrli grafika;
2. Vektorli grafika;
3. Fraktal grafika.
Ular bir-birlaridan tasvir ko‘rinishdagi axborotlarni hosil qilish va
qayta ishlash texnologiyalari bilan farq qiladi.
Rastrli grafika vositasida shakllangan tasvir asosan elektron va po-
ligrafiya nashriyotlarida qoilaniladi. Rastrli tasvir ikki oich ovli massiv
(matritsa) ko‘rinishdagi nuqtalar to‘plamidan iborat bo‘lib, ular piksellar
deb ataladi. Rastrli tasviming eng kichik elementi pikseldan iborat (1.1-
rasm).
Rastrli grafika7.
Gidrogeneratorlarda - Microsoft Word А4 син ва узгар doc

9
chulg‘amiga nisbatan aylanadi va unda
elektromagnit induksiya qonuniga
asosan, o‘zgaruvchan EYK hosil qiladi.
Agarda stator pazlarida simmetrik (ya’ni fazalarining magnit o‘qlari
fazoda 120
el. ga siljigan bo‘lib, fazalarining elektr qarshiliklari va
o‘ramlar soni bir xil) uch fazali chulg‘am joylashtirilgan bo‘lsa, bu
chulg‘amda moduli bo‘yicha teng va vaqt bo‘yicha 120
el.
ga siljigan
EYK larning simmetrik sistemasi induksiyalanadi (hosil bo‘ladi). Faza
chulg‘amlarida induktsiyalanadigan EYK larning chastotasi:
f
1
=
pn / 60
bunda: p–chulg‘amning juft qutblari soni;
n–rotorning aylanish chastotasi,
ayl./min.
Agar sinxron generatorning uch fazali yakor chulg‘ami tashqi simmetrik
yuklamaga ulansa, undan yakorning doiraviy aylanma magnit maydonini
vujudga keltiruvchi simmetrik o‘zgaruvchan toklar sistemasi o‘tadi. Bu
maydonning statorga nisbatan aylanish chastotasi
n
1
= 60 f
1
/ p
Bu formulalardan f
1
ning qiymatini qo‘yib, n
1
=n ekanligini aniqlaymiz.
Demak, qo‘zg‘atish va yakor chulg‘amlarining
magnit maydonlari bir-
biriga nisbatan qo‘zg‘almas bo‘lib, mashinaning natijaviy magnit
maydonini hosil qilar ekan. Shu tariqa
sinxron generatori mexanik
energiyani elektr energiyaga aylantiradi.
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

o ‘matilgan datchiklar yordamida axborotlami avtomatik ravishda yig‘a-
di hamda kompyuterga uzatadi4.
Matn ко 'rinishda berilgan axborotlami qayta ishlash texnologi-
yalari
M a’lumki, eng ko ‘p tarqalgan kompyuter texnologiyalari quyi-
dagilardan iborat:
- matnli m aium otlam i tahrir qilish;
- jadval va grafik ko‘rinishdagi m a’lumotlarga ishlov berish.
Matnlar bilan ishlash uchun matn muharrirlaridan foydalaniladi.
Hozirgi paytda ko‘plab matn muharrirlari ishlab chiqilgan.
Umuman
ularning vazifasi bitta, ammo beradigan imkoniyatlari va ulami amalga
oshirish vositalari turlicha. Bu grafik muharrirlari
va elektron jadval-
larga ham taalluqlidir.
Formatlash vositasining yordamidan foydalanib hujjatni tashqi
ko‘rinishini yaratish, stilini o ‘zgartirish, tagiga chizish,
kursiv harflarini
ajratish, simvollar o ‘lchamlarim o‘zgartirish, satr boshini ajratishi, ulami
o‘ng, chap tomonlari va markazga nisbatan tekislash va ramka (hoshiya)
ichiga olish mumkin.
Jadval ко 'rinishda berilgan axborotlami qayta ishlash texnologi
yalari
Jadval ko‘rinishidagi hujjatlar har qanday korxonada hujjat
aylanishining katta qismini tashkil qiladi.
Elektron jadval kompyuter
xotirasida joylashgan ikki o ‘lchamli massivning satrlari va ustunlarini
o‘zida ifodalaydi.
Jadval muharrirlari ko‘plab moliyaviy va m a’muriy masalalami
yechish imkonini beradi. Masalan, oylik
maoshni hisoblash va boshqa
hisobga olish masalalari: sotuv hajmini, bozor o'sishini, daromadlami
tahlil qilish; foiz stavkalari
va soliqlarini tahlil qilish; moliyaviy
deklaratsiyalar va balans jadvallarini tayyorlash; sotish hajmini va struk-
turasini hisobga olish uchun
hisobchi daftarini yuritish; smeta kal-
kulyatsiyasi; pul cheklarini hisobga olish; byudjetga
va statistikaga oid
hisoblashlar.
Tasvir ко
‘rinishda berilgan axborotlami qayta ishlash texnologi
yalari
Ixtiyoriy matn yoki hujjatda grafiklar, diagrammalar,
chizmalar,
rasmlar, yorliqlarini kiritish ehtiyoji grafik muharrirlarini yaratish zaru-
riyatini hosil qiladi. Grafik muharrirlar qurol vositalardan iborat bo‘lib,
Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja Amir Temur davrida Movaraunnahrda olib borilgan bunyodkorlik ishlari 3

|
Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati Reja
|
bet | 1/9 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 90,3 Kb. | | #120712 |
Bog'liq Amir Temur davrida Movaraunnahrda olib borilgan bunyodkorlik ishlari 3
Amir Temur va Temuriylar davri madaniyati va san’ati
Reja:
Amir Temur davri madaniyati va uning asosiy xususiyati
Amir Temur tomonidan bunyod etilgan bo’g’lar va ularning tuzilishi
Oq Saroy binosining qurilishi.
Kirish
Dunyo ilmiy jamoatchiligining Amir Temur shaxsiga bo„lgan e‟tiborini hisobga olib, YUNESKO tomonidan Parijda “Temuriylar davrida ilm-fan, madaniyat va maorifning gullab yashnashi” haftaligi o’tkazildi. Bu tadbirlar samarasi o’laroq, Amir Temur hayoti va faoliyatiga oid yangi tadqiqotlar, manbalar ilmiy muomalaga kiritildi. Ta‟kidlaganidek: “bizning tariximizda Amir Temurday ulug’ siymo bor ekan, uning qoldirgan merosi, pandu o’gitlari bugungi hayotimizga hamohang ekan, oldimizda turgan bugungi muammolarni yechishda bizga qo’l kelayotgan ekan, bizning bu merosni o„rganmasdan, ta’riflamasdan, targ’ibot qilmasdan haqqimiz yo’q”. Mustaqillik yillarida Amir Temur shaxsi va davriga oid shu qadar ko’plab manbalar tarjimasi amalga oshirildi, tarixiy-ilmiy, ilmiy-ommabop adabiyotlar yaratildiki, bu ularni tarixshunoslik nuqtai nazaridan tizimlashtirish, ilmiy tahlil etish, yutuq va kamchiliklarini aniqlash zarurligini ko„rsatadi. Bu esa zamonaviy tarix fani uchun dolzarb hisoblandi.
Arxitekturada yangi uslub vujudga kelgan (masalan, Bayonqulixon maqbarasi). O‘sha davrning me’morchilik namunalari Shohi Zinda kompleksida saqlangan. Bu davrda me’morchilik rivojlanishiga Amir Temur va uning avlodlari o‘zlarining ulkan beqiyos hissalarini qo‘shgan.
O’rta Osiyo zaminida temuriylar davri ilm-fan, adabiyot, san’at sohlarida kamolot bosqichiga ko’tarildi. Тemuriylar davlatining qudrati ayniqsa me’morchilikda namoyon bo’ldi. Oqsaroy peshtoqida bitilgan «Qudratimizni ko’rmoq istasang-binolarimizga boq!» degan yozuv Тemur davlatining siyosiy vazifasini ham anglatar edi. Тemur davrida Movarounnahr shaharlari qurilishida istehkomlar, shoh ko’chalar, me’moriy majmualar keng ko’lam kasb etadi. Ilk o’rta asrlardagi shaharning asosiy qismi bo’lgan «Shahriston»dan ko’lam va mazmuni bilan farq qiluvchi «hisor» qurilishini Samarqand va Shahrisabzda kuzatish mumkin. Тemur davrida Kesh shahar qurilishi yakunlandi. «Hisor»ning janubi-g’arbida hukumat saroyi Oqsaroy va atrofida rabotlar, bog’-rog’lar qurildi.
Тemur saltanat poytaxti Samarqandni bezatishga alohida e’tibor berdi. Shaharda «Hisori», qal’a, ulug’vor inshoatlar va tillakor saroylar bunyod ettirdi. Samarqandga
kiraverishdagi Ko’hak tepaligida Cho’pon ota maqbarasi Ulug’bek davrida qurilgan1.
|
| |
-rasm. Ayon qutbli kam quvvatli sinxron mashinaning

7
turbogeneratorning va bug‘ mashinasining
gabariti va massasini ancha
kamaytirishga imkon beradi.
Dunyoda eng katta quvvatli turbogenerator (1200 MW) «Elektrosila»
OAJ da (Sankt-Peterburg, Rossiya) tayyorlanib Kostroma issiqlik elektr
stansiyasida ishlab turibdi.
1.5-rasm. Gidrogеnеratorlarning konstruktiv sxеmalari osma (a)
va soyavon (b) tiplari:
1 – ustki krеstovina (ya’ni rotorni yuqoridan ko‘targich); 2 – yonbosh
tayanchi; 3–yo‘naltiruvchi
podshipniklar; 4–rotor; 5– stator; 6–pastki
tayanch; 7– val flanеtsi (ya’ni turbina va generator vallarini
birlashtiruvchi detal);
1.4-rasm. Ayon qutbli (a) (bunda: 1 – kontakt
halqalar; 2 – gеnеrator rеjim uchun tinchlantirish,
motor rеjimi uchun esa ishga tushirish chulg‘ami;
3 – qo‘zg‘atish chulg‘ami; 4 – rotor yarmosi);
noayon qutbli (b) (bunda: 1 – kontakt halqalar;
2 – qo‘zg‘atish chulg‘amining bandaji, ya’ni
kamari; 3 – rotor tanasi (yarmosi); 4 – vеntilyator;
5 – val sinxron mashinalari rotorlarining umumiy
ko‘rinishi; noayon qutbli sinxron mashina
rotorining ko‘ndalang kеsimi (s) (bunda
6 – qo‘zg‘atish chulg‘ami)
8
Atom elektr stansiyalarida reaktorlar ishlab chiqargan bug‘ning bosimi
nisbatan kam bo‘lganligidan, turbina va turbogeneratorlarning
aylanish
chastotasi n=1500 ayl/min (2p=4) qilib ishlatish tejamli hisoblanadi.
Quvvati 200 – 300 MW bo‘lgan turbogeneratorlar texnik jihatdan eng
takomillashgan, tejamli va ishonchli hisoblanadi.
Stator va rotor chulg‘amlarini ichidan
suv bilan sovitishda
turbogeneratorlarning eng katta quvvatini 2 mln. kW gacha oshirish
imkoniyati bo‘ladi xolos. Bitta turbogeneratorning
quvvatini yana ham
oshirishni, faqat rotor chulg‘amini tayyorlashda o‘ta o‘tkazuvchan
materialdan foydalanganda erishish mumkin (bunday turbogeneratorni
krioturbogenerator deyiladi). Bunda hozirgi
ishlab turgan quvvatlardagi
turbogeneratorlarning FIK ni oshirish va materiallar sarfini 23 marta
kamaytirish imkonini beradi.
Hozirgi vaqtda quvvati 100 MW gacha bo‘lgan turbogeneratorlarni havo
bilan sovitish sistemasi qo‘llanila
boshlandi, istiqbolda esa bunday
sistemani quvvati 200 MW gacha bo‘lgan turbogeneratorlarda qo‘llash
mumkinligi isbotlangan. Bu holda konstruksiya ancha oddiy bo‘lib,
turbogeneratorning tannarxi ham kamayadi.
Davlat hokimiyati va mahalliy o'zini o'zi boshqarish organlari bilan moliyaviy munosabatlarni amalga oshirish

|
Davlat hokimiyati va mahalliy o'zini o'zi boshqarish organlari bilan moliyaviy munosabatlarni amalga oshirish
|
bet | 2/2 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 44,5 Kb. | | #150265 | Turi | Referat |
Bog'liq Byudjet mexanizimi tushinchasi1. Davlat hokimiyati va mahalliy o'zini o'zi boshqarish organlari bilan moliyaviy munosabatlarni amalga oshirish
Zamonaviy davlat o'zining qadimiy vazifalarini bajarishdan tashqari (mudofaa, boshqaruv, ichki xavfsizlikni saqlash) iqtisodiy vazifalarni ham bajaradi. Zamonaviy davlat amalga oshiradi davlat tomonidan tartibga solish iqtisod. Buni ta'minlash uchun davlatning iqtisodiyotga aralashuvi zarur samarali rivojlanish iqtisodiyotning barcha tarmoqlari, chunki daromadlarni faqat bozorda taqsimlash unchalik samarali emas va shu sababli ishlab chiqarish bo'lmagan sektor qoldiq hisobidan moliyalashtiriladi.
Davlat sog'lom raqobatni, jamoat mahsulotlarini rivojlantirish zarurligini, inflyatsion jarayonlarni to'xtatishni, aholining bandligini tartibga solishni ta'minlashi shart. Nafaqat zamonaviy bozor iqtisodiyotga aralashishni, balki ijtimoiy sohani saqlab qolish, ijtimoiy adolatsizlik va tengsizlikni bartaraf etish zarurati kabi muhim masalani hal qilishni ham talab qiladi. Har qanday jamiyatda keksa va keksa fuqarolar, kasallar va nogironlar, ko'p va kam ta'minlangan oilalar, ishsizlar bor va aynan demokratik davlat bunday fuqarolarga g'amxo'rlik qiladi va doimiy ravishda ko'payib borayotgan ijtimoiy xarajatlarni o'z zimmasiga oladi. Davlatning iqtisodiyotga aralashuvi byudjet kabi universal shakl bilan ta'minlanadi.
Iqtisodiyotni tartibga solish byudjet daromadlarini shakllantirishda va xarajatlarni amalga oshirishda sodir bo'ladi.
Byudjet mablag'lari tijorat tashkilotlariga ularning faoliyatini davlat tomonidan qo'llab -quvvatlash doirasida yuboriladi. Bozor transformatsiyasi sharoitida moliyaviy resurslar manbalarida byudjet mablag'larining ulushi tijorat tashkilotlari sezilarli darajada tushib ketdi. Shunga qaramay, tijorat tashkilotlari byudjet mablag'larini subsidiyalar, byudjet sarmoyalari va byudjet ssudalari shaklida olishlari mumkin. Tijorat tashkilotlarini byudjet mablag'lari bilan ta'minlash qat'iy maqsadli bo'lib, qoida tariqasida, tanlov asosida amalga oshiriladi. Ba'zida tijorat tashkilotining boshqa moliyaviy manbalaridan byudjet mablag'larini ajratish qiyin. Shunday qilib, davlat yoki shahar buyurtmasi uchun to'lov shaklida olingan byudjet mablag'lari sotishdan tushgan tushum sifatida aks ettiriladi.
|
| |
IQ ISM
ZAMONAVIY GRAFIK DASTURLAR VA ULARNING

|
IQ ISM
ZAMONAVIY GRAFIK DASTURLAR VA ULARNINGBog'liq Kompyuter grafikasi darslikIQ ISM
ZAMONAVIY GRAFIK DASTURLAR VA ULARNING
IMKONIYATLARI TO‘G‘RISIDA UMUMIY TUSHUNCHALAR
I BOB. KOMPYUTER GRAFIKASI HAQIDA TUSHUNCHA
l-§ . Kompyuter grafikasi va dizayn
Turli xil illyustratsiyalar (rasmlar, grafiklar, roliklar, animatsiyalar,
bannerlar va boshqalar) yaratishda va tayyor grafik formatdagi m a’-
lumotlami o‘zgartirishda kompyuter grafikasidan keng foydalaniladi.
Kompyuter grafikasi va uning tarkibiy qismi b o ig a n grafik va turli
tasvirlar axborot texnologiyasida muhim o ‘rinni egallaydi. Kompyuter
grafikasi fani asosan elektron rasm va tasvirlar bilan ishlashni o ‘rgatadi.
Hozirgi kunda grafik dasturlar soni juda ko‘p b o iib ular islilash
prinsipiga ko‘ra har xil grafikada ishlashi mumkin .
Bizga m a’lumki kompyuter grafikasi yordamida saytlami dizayni
mukamallashtiriladi. Saytlami bezash uchun turli xil illyustratsiyalar
(rasmlar, grafiklar, roliklar, animatsiyalar, bannerlar va boshqalar) ya
ratishda va tayyor grafik formatdagi m a’lumotlami o ‘zgartirishda
kompyuter grafikasidan keng foydalaniladi. Kompyuter grafikasi va
uning tarkibiy qismi bo‘lgan grafik va turli tasvirlar axborot texno
logiyasida muhim o‘riimi egallaydi. Pedagogika oliy ta’lim mu-
assasalarida ta’lim olayotgan talabalarga kompyuter grafikasi va dizayn
fanlarini o'rgatish, ularga grafik axborot texnologiyalari haqidagi bi-
limlami beradi va professional faoliyatida ulardan samarali foyda-
lanishga tayyorlaydi. Boshqacha aytganda har qanday bo'lajak o‘qi-
tuvchi, kelajakda o‘zinmg fani bo‘yicha elektron o‘quv resurslarini
yarata olishi kerak. Bu bilan esa ta’lim samaradorligiga erishiladi. O'qi-
tuvchi dasturlash texnologiyasidan yaxshi xabardor bo‘lsin. Ammo u
yaratgan resurslari talabalami o ‘ziga tortadigan dizayn bilan boyitil-
magan bo‘lsa, u holda har qanday dasturiy mahsulotning o‘qitish ja-
rayonidagi samaradorligi past bo‘ladi. Shuning uchun ham dasturlash
bilan birga kompyuter grafikasini ham mukammal o‘rganish talab qi
linadi.
|
| |
Izoh: Har qanday o‘zgarmas funksiyani P0(x)=a0 – 0-darajali ko‘phad deb qarash mumkin. 
1-TA’RIF

Izoh: Har qanday o‘zgarmas funksiyani P0(x)=a0 – 0-darajali ko‘phad deb qarash mumkin.
1-TA’RIF: Ikkita ko‘phad nisbatidan iborat funksiya ratsional kasr yoki ratsional funksiya deyiladi.
Odatda ratsional kasr R(x) kabi belgilanadi va, ta’rifga asosan,
(2)
ko‘rinishda bo‘ladi.
Masalan,
ratsional kasrlardir.
Izoh: Har qanday Qm(x) ko‘phadni maxraji P0(x)=1 bo‘lgan ratsional kasr kabi qarash mumkin va shu nuqtai nazardan ko‘phadlar ba’zan butun funksiyalar deb ataladi.
Ma’lumki, m/n oddiy (sonli) kasrda maxraj suratdan katta, ya’ni n>m bo‘lsa, bu kasr to‘g‘ri, n≤m holda esa noto‘g‘ri kasr deyiladi. Bu tushuncha ratsional kasrlar uchun quyidagicha kiritiladi.
2-TA’RIF: Agar (2) ratsional kasrda maxrajning darajasi n>m bo‘lsa, u to‘g‘ri, n≤m holda esa noto‘g‘ri ratsional kasr dеb aytiladi.
Masalan,
to‘g‘ri,
noto‘g‘ri ratsional kasrlar bo‘ladi.
Har qanday noto‘g‘ri m/n (m>n) oddiy kasrni
ko‘rinishda, ya’ni butun son va to‘g‘ri kasr yig‘indisi kabi ifodalash mumkin. Xuddi shunday tasdiq noto‘g‘ri ratsional kasrlar uchun ham o‘rinli bo‘ladi, ya’ni ular uchun ushbu tenglikni hosil qilish mumkin:
. (3)
Bunda Lm–n(x) va Gr(x) ko‘rsatilgan tartibli ko‘phadlar bo‘ladi.
Demak, har doim noto‘g‘ri ratsional kasrni ko‘phad (butun funksiya) va to‘g‘ri ratsional kasr yig‘indisi kabi ifodalash mumkin.
Masalan,
noto‘g‘ri ratsional kasr suratini maxrajiga ustun usulida bo‘lib, uni
ko‘rinishga keltira olamiz.
Har qanday ko‘phad darajali funksiyalarning algebraik yig‘indisi sifatida oson integrallamadi va uning integrali yana ko‘phaddan iborat, ya’ni elementar funksiya bo‘ladi. Demak, (3) tenglikka asosan, har qanday ratsional kasrni integrallash masalasi to‘g‘ri ratsional kasrni integrallash masalasiga olib keladi. Shu sababli kelgusida faqat to‘g‘ri ratsional kasrlarni integrallash bilan shug‘ullanamiz.
|
Sinov savollari - Microsoft Word А4 син ва узгар doc

78
МUNDARIJA
1. 1-laboratoriya ishi. Sinxron generatorning
salt ishlash va
yuklanish tavsiflarini tekshirish ……………………….
3
2. 2-laboratoriya ishi. Sinxron generatorning tashqi va
rostlash tavsiflarini tekshirish ……………………….…....
15
3. 3-laboratoriya ishi. Sinxron motorni elektr tarmog‘iga
parallel ulash va U-simon tavsiflarini tekshirish …………
21
4. 4-laboratoriya ishi. Uch fazali sinxron motorning ish
tavsiflarini tekshirish ………………………….…..……...
27
5. 5-laboratoriya ishi. Mustaqil qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok
generatorini yakor aylanish tezligi n=n
n
=const bo‘lgan
sharoit uchun tekshirish
………………………………….
31
6. 6-laboratoriya ishi. Mustaqil qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok
generatorini, rostlash, tashqi va qisqa tutashish tafsiflarini
tekshirish …………….…………………………………...
41
7. 7-laboratoriya ishi. Parallel qo‘zg‘atishli o‘zgarmas tok
motorini tekshirish ………………………………….…..
57
8. 8-Laboratoriya ishi. Parallel va aralash qo‘zg‘atishli
o‘zgarmas tok motorini tekshirish ..…………………...
68
10. Adabiyotlar ……………….……………………………… 77
Muharrir: Sidikova K.А
Musahhih: Adilhodjaeva Sh.M
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

12. Adobe InDesign CS3
Har qanday dizayndagi
chop etiladigan va Internet
nashrlarini loyihalashga moijallangan professional
dastur
13. Xara Xtreme Pro
rastrli va vektorli grafikani qollagan holda
professional web-grafikani yaratish uchun
moijallangan grafik muharrir
14. Adobe Fireworks CS3
Web-saytlar uchun moijallangan grafikani
tayyorlashga moijallangan grafik muharrir
15. Corel Painter 11
Illyustratsiyalar chizish va tayyorlashga
moijallangan dastur
Rastrli grafik muharrirlarida har bir tasvir nuqta y a’ni
piksel
asosida quriladi. Bu dasturlar yordamida yaratilgan fayllar *.bmp, *.jpg,
*.psd, *.tif va boshqa formatlarda saqlanishi mumkin. Bu turdagi fayllar
ranglari yorqinligining juda
sifati bilan ajralib turadi, ulaming
kamchiligi sifatida esa tasvimi kattalashtirish bilan uning sifati yo'qolib
borishini va xotiradan ko‘p joy egallashini aytib o‘tish lozim.
Shuning
uchun k o ‘pincha ulardan tayyor rasmlami qayta ishlashda foydalanish
tavsiya qilinadi3.
2-§. Axborot va uni taqdim etishning turli ko‘rinishlari
Hozirgi kunda inson faoliyatining turli sohalari ichida o ‘zining
muhimligi bilan ajralib
tumvchi soha - bu taslikiliy, y a’ni ishlab
chiqarish va xo‘jalik hamda ijtimoiy jarayonlami boshqamv sohasidir.
Busiz barcha sohalarda faoliyat yuritib bo‘lmaydi.
Boshqamv axboroti
jarayon hisoblanib, tizimlar holatini qanday o‘zgarishiga qarab qo‘yilgan
maqsadga erishish uchun yetakchi yo'nalishdir. Har qanday tizim to ‘g ‘ri
va teskari aloqa tamoyilidan iborat.
M a’lumki, axborotlarni insonlar bir-biriga uzatish jarayonida matn
ko‘rinishdagi, jadval ko‘rinishdagi,
tovush ko‘rinishdagi, tasvir
ko‘rinishdagi signallardan foydalanadi.
Axborotlarni
uzatish turli xil usullarda, y a’ni xabarchi yordamida,
pochta orqali,
transport vositalari yordamida, aloqa tarm ogldan uzoq
masofaga uzatish yordamida amalga oshiriladi. Aloqa tarmog‘i bo‘yicha
uzoq masofaga uzatish usulida m alum otlam i
uzatish vaqtini sezilarli
darajada kamaytiradi. Buning uchun maxsus texnika vositalari mavjud.
Axborotlarni yig‘ish va hisobga olishni texnik vositalari ish joyida
S.Q.Tursunov va boshqalar. Kompyuter grafikasi va web-dizayn. Pedagogika OTMlari talabalari uchun

firm alar ishlab chiqaradi. Kompyuter grafikasi uchun yana zarur vosi-
talardan bin bu maxsus peroli grafik planshet hisoblanadi. Planshetga
grafik pero bilan xuddi qalamda qog‘ozga chizgandek chiziladi.
Bu esa
rasm chizuvchilarga katta imkoniyatlar beradi. Bu planshetlami Wacom
firmasi ishlab chiqaradi. Grafik peroda iste'mol
elementi va birlash-
tiruvchi kabel boim aydi. Pero oddiy ruchkaga o ‘xshaydi. Grafik peroni
orqasiga aylantirilib, huddi o ‘chirg‘ich bilan o‘chirgandek o‘chiriladi.
Kompyuterlarga rasmlar va suratlami
kiritish uchun skanerlardan
foydalaniladi. Yuqori sifatli skanerlami Agfa va UMAX firmalari ishlab
chiqaradi.
Grafik ishlami printersiz tasaw ur qilish mumkin.
Lekin grafikani
qog‘ozga chiqarish uchun lazer printerlaridan foydalangan m a’qul.
Lazer printerida oq-qora tasvirlar va xomaki rasmlar chop qilinadi.
Lekin chop qilingan rasmlar rangsiz bo‘lsa o‘z go‘zalligini yo‘qotadi15.
Yuqori sifatli realistik tasvirlarni chop qilish uchun fotografik
printerlardan foydalaniladi. Foto printerlardan eng
sifatlisi Epson, Stylus
photo seriyasidagi printerlar hisoblanadi.
Bu printerlar uchun maxsus
qogozlardan foydalaniladi.
Savol va topshiriqlar:
1. Raqamli fotokamera va skaner qanday maqsadda ishlatiladi?
2. Printerlar haqida m a’lumot bering?
3. Grafik pero qanday vazifani bajaradi?
5-§. Yorug‘lik. Rang. RGB, CMY, HSV rang sistem alar
5.1. Rang haqida umumiy tushuncha
Kompyuter tizimlarida ranglami taqdim etish usullarini o ‘rganish
uchun a w al ba’zi umumiy jihatlam i к о ‘rib chiqamiz.
Rang - bu bizning y o ru g iik nurlami idrok etishimizning
omillaridan biridir. Nur yoki rang bilan tadqiqotchilar
azaldan qiziqib
kelganlar. Bu sohadagi olamshumul yutuqlardan biri Isaak Nyutonning
oq y o ru giik nurining tashkil etuvclii qismlarga ajratilislii bo‘yicha 1666
yilda o ‘tkazgan tajribalaridir. Ilgari oq
nur eng sodda nurdir degan
tasaw ur mavjud edi. Nyuton buni inkor qildi. Nyuton tajribalarining
mohiyati quyidagicha: oq yoru g iik nuri (quyosh nuridan foydalanildi)
4-labaratoriya ishi Mavzu

4-labaratoriya ishi
Mavzu: TCP/IP – manzil tuzilishini o‘rganish. TCP/IP protokoli bilan ishlash.
Ishning maqsadi: kompyuter tarmoqlarida ulanish parametrlarini testlashning dasturiy vositalari bilan ishlash va TCP/IP protokoli sozlamalarini tekshirishni o’rganish.
TCP/IP
TCP/IP protokol steklari (Transmission Control Protocol/Internet Protocol) bugungi kunda eng ko‘p tarqalgan va fundamentaldir.
U har qanday o‘lchamdagi mahalliy tarmolarda ishlaydi. Undan tashqari protokollardan Internet global tarmog‘ida ishlash imkonini beruvchi yagona protokoldir.TCP/IP protokollar stekiga turli bosqichlarda ishlovchi ko‘p protokollar kiradi, lekin o‘z nomini u ikkita TCP va IP protokollar nomidan olgan.TCP (Transmission Control Protocol) – transport protokoli, TCP/IP protokollar stekidan foydalanib tarmoqda axborotlarni uzatishni boshqarish uchun xizmat qiladi.
IP (Internet Protocol) – tarmoq bosqich protokoli, turli tarmoqdan iborat bo‘lgan tarmoqlarda axborotlarni yetkazish uchun transport protokollarining biridan foydalanadi, masalan, TCP yoki UDP.
TCP/IP stekning quyi bosqichi axborot uzatishning standart protokollaridan foydalangani uchun uni har qanday tarmoq texnologiyasi qullanganda va har qanday operatsion tizimli komp’yuterlarda ishlatish mumkin bo‘ladi. Azaldan TCP/IP protokoli global tarmoqlarda foydalanish uchun loyihalashtirilgan, aynan shuning uchun u maksimal ravishda moslashuvchandir. Xususan paketlarni qism-
larga ajratish imkoni bo‘lgani uchun ham aloqa kanalining sifati e’tiborga olinmasa ham, axborot albatta o‘z manziliga yetkaziladi. IP – protokolining mavjudligi uchun ham turli segmentli tarmoqlar o‘rtasida ham axborot uzatish mumkin bo‘ladi.TCP/IP – protokolining kamchiligi shundan iboratki, tarmoqda ma’murlashtirish murakkablashadi.
Ikkita komoyuter orqali lokal tarmoq yaratish uchun quyidagi ketma-ketlikni bajarishimiz kerak:
Birinchi navbatda kompyuterimizda boshqa foydalanuvchilar kirishiga ruxsat beramiz. Buning uchun “Центр управления сетями и общим доступом” bo’limiga kiramiz va quyidagi oynani ko’ramiz:
Bu oynadan “Изминить дополнителные параметры общего доступа” bo’limiga kiramiz va u yerdagi sozlamalardan lokal tarmoq foydalanuvchilari tarmoqqa kirishi uchun ruxsat beramiz:
Keyin asosiy oynadan “Ethernet” bo’limiga kiramiz.
U hosil bo’lgan oynadan “svoystva”ga kiramiz va “4 TCP/IPv4” tanlanadi:
Keyingi oynada biz IP manzilni kiritamiz va ok tugmasini bosamiz:
Bu ishlarni lokal tarmoq kabeliga ikkala kompyuter tarmoq platalariga ulangan holatda bajaramiz. Yuqoridagi manzilni kompyuterlardan birinchisiga beramiz. O’rtadagi aloqani shu IP manzil orqali quyidagicha tekshirishimiz mumkin:
Ikkinchi kompyuterdagi ma’lumotlardan foydalanish uchun Ikkinchi kompyuterni IP adresini quyidagicha yozib bog’laniladi.
Bu oyna ikkinchi kompyuterdagi ruxsat berilgan papkalar ro’yxati hisoblanadi.
ikki kompyuter tarmoq orqali bog’lanildi va ma’lumot almashish jarayoni tashkil qilindi.
|
Courselab dasturi yordamida test yaratish annotatsiya

|
Courselab dasturi yordamida test yaratish annotatsiya
|
bet | 1/4 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 329 Kb. | | #233568 |
Bog'liq COURSELAB DASTURI YORDAMIDA TEST YARATISH — копия
Sayyora Normirza qizi Azizova
Nizomiy nomidagi Toshkent Davlat Pedagogika Universiteti
Magistratura bo‘limi 1-bosqich talabasi
COURSELAB DASTURI YORDAMIDA TEST YARATISH
ANNOTATSIYA
Mazkur maqolada CourseLab dasturidan foydalanib test yaratish texnologiyalari asosida pedagogik dasturiy vositalar yaratib va o‘quvchilarning bilimlarini nazorat qilish to‘g‘risida tavsiyalar berilgan.
Kalit so‘zlar: CourseLab, slayd, tahrirlash oynasi, dastur muhiti, dastur interfesi.
Сайёра Нормирза кизи Азизова
Ташкентский Государственный Педагогический Университет
имени Низомий магистрант 1 курса
СОЗДАТЬ ТЕСТ С ПОМОЩЬЮ ПРОГРАММЫ COURSELAB
АННОТАЦИЯ
В этой статье даются советқ о том, как создавать педагогические программнқе инструменты на основе технологий создания тестов с помощью CourseLab и отслеживать знания студентов.
Ключевые слова: CourseLab, слайд, редактирования, среда приложения, интерфейс приложения.
Sayyora Normirza kizi Azizova
Tashkent State Pedagogical University named after Nizami
Master's degree 1st year student
CREATE A TEST WITH THE COURSELAB PROGRAM
ANNOTATION
This article provides advice on how to create pedagogical software tools based on test creation technologies using CourseLab and monitor students' knowledge.
Keywords: CourseLab, slide, edit window, application environment, application interface.
__________________________________________________________________
CourseLab — bu Internet tizimida, masofaviy ta’lim tizimlarida, kompakt disk yoki boshqa har qanday saqlash qurilmalarida ishlatish uchun mo‘ljallangan interaktiv ta’lim materiallari (elektron darsliklar) tayyorlash uchun mo‘ljallangan kuchli va ishlatish oson bo‘lgan dasturiy vositadir.
CourseLab – kuchli, ammo ulardan foydalanish oson interaktiv elektron kurslarni yaratish dasturi,masofaviy ta’lim tizimlarida foydalanish uchun mo‘ljallangan, CD yoki boshqa vositalarda saqlash mumkin. CourseLab muhitida yaratilgan o‘quv materiallari va testlar, SCORM 2004 xalqaro standartiga (standart, masofaviy (elektron ta’lim) ) mos keladi.1
Elektron ta’limiy kurslar muharriri bo'lmish CourseLab WebSoft kompaniyasi tomonidan ishlab chiqarilgan. WebSoft kompaniyasi – zamonaviy axborot tizimlari va dasturiy komplekslarni ishlab chiqaruvchisi hisoblanadi. Kompaniya axborot texnologiyalari bozorida 1999 yildan ish boshlagan. Hozirda CourseLab dasturining CourseLab 3.1 va CourseLab 2.7 versiyalari keng qo‘llanilmoqda.
Courselab dasturida test yaratish quyidagi ketma-ketlikda amalga oshiriladi:
Slaydni tahrirlashning normal rejimiga o‘tish “Вид-Обычный” (1-rasm) yoki slayd panelini tez almashtirish tugmasidan foydalaning.
|
| |
Kompleks sonlar haqida tushunchalar

|
Kompleks sonlar haqida tushunchalar
|
bet | 4/7 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 22,34 Kb. | | #150978 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat matematika fanidan Mavzu1.3.Kompleks sonlar haqida tushunchalar. Ratsional funksiyalarni integrallash bo‘yicha keyingi tasdiqlarni ifodalash uchun bizga kompleks son tushunchasi kerak bo‘ladi. i2= –1 yoki tenglik bilan aniqlanadigan i belgi mavhum birlik deb ataladi. Mavhum birlik yordamida manfiy sondan ham kvadrat ildiz olish imkoniyati paydo bo‘ladi. Masalan,
.
Mavhum birlik i va x, y haqiqiy sonlar orqali z=x+yi kabi aniqlanadigan ifodalar kompleks sonlar deyiladi. Bunda y=0 desak, z=x haqiqiy son hosil bo‘ladi, ya’ni kompleks sonlar to‘plami haqiqiy sonlarni o‘z ichiga oladi.
Ikkita z1=x1+y1i, z2=x2+y2i kompleks sonlarning yig‘indisi, ayirmasi va ko‘paytmasi algebraik ikkihadlar yig‘indisi, ayirmasi va ko‘paytmasi kabi aniqlanadi:
Masalan, z1=3+4i, z2=5–2i kompleks sonlar uchun
z1+z2=8+2i, z1–z2=–2+6i, z1z2=23+14i.
Ikkita x+yi va x–yi ko‘rinishdagi kompleks sonlar qo‘shma kompleks sonlar deyiladi. Qo‘shma kompleks sonlar yig‘indisi 2x va ko‘paytmasi x2+y2 doimo haqiqiy son bo‘ladi.
Agar x2+px+q=0 kvadrat tenglamaning diskriminanti D=(p/2)2–q<0 bo‘lsa, unda bu tenglama ikkita a±ib ko‘rinishdagi qo‘shma kompleks sonlardan iborat ildizlarga ega bo‘ladi .
Masalan, x2–8x+25=0 kvadrat tenglamada diskriminanti
D=(–4)2–25=–9 va
bo‘lgani uchun, bu tenglamaning ildizlari x1=4–3i va x2=4+3i qo‘shma kompleks sonlardan iborat ekanligi kelib chiqadi.
0>
|
| |
Eng sodda ratsional funksiyalar va ularni integrallash. Q

1.2.Eng sodda ratsional funksiyalar va ularni integrallash. Quyidagi ko‘rinishdagi to‘g‘ri ratsional kasrlarni qaraymiz:
I. , II. , III. , IV. .
Bunda A, B, a, p, q–haqiqiy sonlar, k=2,3,4, .... , va x2+px+q kvadrat uchhad haqiqiy ildizlarga ega emas, ya’ni uning diskriminanti D=p2 – 4q<0 deb olinadi.
3-TA’RIF: Yuqorida kiritilgan RI(x) – RIV(x) mos ravishda I–IV tur eng sodda ratsional kasrlar deb ataladi.
Eng sodda ratsional kasrlarni integrallash masalasini qaraymiz.
I va II turdagi oddiy kasrlarni integrallash jadval integrallariga oson keltiriladi:
;
.
III turdagi eng sodda RIII(x) ratsional kasrning integralini hisoblash usuli oldingi paragrafda (I3 integral) ko‘rilgan edi. Shunday bo‘lsada, bayonimizni to‘liq bo‘lishi va hisoblashlarni so‘ngi nuqtasigacha yetkazish maqsadida , bu usulni biz qarayotgan
hol uchun yana bir marta eslatamiz:
.
Endi IV turdagi eng sodda RIV(x) kasrning integralini hisoblaymiz:
.
Bu yerdagi
,
integrallarni hisoblaymiz:
;
Bu tenglikdagi oxirgi integralga bo‘laklab integrallash formulasini qo‘llaymiz. Buning uchun integral ostidagi ifodani
ko‘rinishda bo‘laklaymiz. Bu holda du=dt va
bo‘lgani uchun , bo‘laklab integrallash formulasiga asosan, ushbu tenglikni hosil qilamiz:
.
Natijada Jk integralni hisoblash uchun
formulani hosil etamiz. Bu yerdan Jk integralni hisoblash uchun ushbu
(4)
rekkurent formula o‘rinli ekanligini ko‘ramiz. Bu rekkurent formula bo‘yicha Jk integralni hisoblash xuddi shu ko‘rinishdagi, ammo k parametrining qiymati bittaga kichik bo‘lgan Jk–1 integralni hisoblashga olib keladi. O‘z navbatida Jk–1 integralni hisoblash Jk–2 integralga keltiriladi va bu jarayon quyidagi J1 jadval integrali hosil bo‘lguncha davom ettiriladi:
.
Jk integral uchun hosil qilingan ifodaga t va σ o‘rniga ularning
qiymatlarini qo‘yib, bu integral javobini topamiz.
Shunday qilib, I–IV turdagi eng sodda ratsional kasrlar elementar funksiyalarda integrallanuvchi va ularning integrallari logarifmik, arctg(ax+b) ko‘rinishdagi teskari trigonometrik funksiyalar hamda ratsional kasrlar orqali ifodalanadi.
0>
|
avtomobillarning texnik tayyorgarlik koeffitsienti

|
avtomobillarning texnik tayyorgarlik koeffitsienti
|
bet | 5/5 | Sana | 18.02.2024 | Hajmi | 28,85 Kb. | | #158376 |
Bog'liq 12-mavzu avtotransport vositalari va ular ish faoliyati hisobi-fayllar.orgavtomobillarning texnik tayyorgarlik koeffitsienti. Bu ko‘rsatkich ma’lum davrda jami texnik soz hamda yuk tashish (yo‘lovchi tashish) uchun yaroqli bo‘lgan avtomobillar sonini ularning shu davrda jami ro‘yxatdagi soniga bo‘lish orqali topiladi.
avtomobillarni ishga chiqish koeffitsienti. Bu ko‘rsatkich ma’lum davrda jami ishga chiqqan avtomobillar sonini shu davrda xo‘jalikda mavjud bo‘lgan jami avtomobillar soniga bo‘lish orqali topiladi.
ishdagi avtomobil-kunlar soni. Bu ko‘rsatkich ma’lum davrdagi jami avtomobil-kunlar sonini shu davrdagi avtomobillarni ishga chiqish koeffitsientiga ko‘paytirish orqali topiladi.
ishda bo‘lmagan avtomobil-kunlar soni. Bu ko‘rsatkich ma’lum davrda xo‘jalikdagi jami avtomobil-kunlar sonidan jami ishdagi avtomobil-kunlar sonini ayirish orqali topiladi. Avtoxo‘jaliklarda ishda bo‘lmagan avtomobil-kunlar soni ob’ektiv va sub’ektiv sabablarga ko‘ra yuz beradi. CHunonchi, dam olish hamda bayram kunlariga, shuningdek rejadagi texnik ko‘rik va ta’mirlash ishlariga to‘g‘ri keladigan avtomobil-kunlari soni ob’ektiv sabablar hisoblanadi. Yo‘lga chiqib, turli tasoddifiy holatlarga ko‘ra ish vaqtini to‘liq o‘tamasdan xo‘jalikka qaytgan, shuningdek haydovchining berilgan topshiriqni bajarmaganligi va shu kabi boshqa holatlarga ko‘ra ishda bo‘lmagan avtomobillarga to‘g‘ri keluvchi avtomobil-kunlari soni sub’ektiv sabablar hisoblanadi. Bundayin sabablarga ko‘ra vujudga kelgan avtomobil-kunlar soni tuzilgan maxsus dalolatnomalar asosida hisobga olinadi.
naryaddagi avtomobil-soatlar soni. Bu ko‘rsatkich ma’lum davrda xo‘jalikdagi jami avtomobil-kunlar sonini avtomobillarning naryadda bo‘lgan o‘rtacha sutkalik soatlari soniga ko‘paytirish orqali topiladi.
Avtomobillar ish vaqtidan foydalanish koeffitsienti. Bu ko‘rsatkich avtomobillarning harakatdagi vaqtini naryadda bo‘lgan vaqtiga bo‘lish orqali topiladi.
bosib o‘tilgan masofaning foydalilik koeffitsienti. Bu ko‘rsatkich avtomobillarning ma’lum davrda yuk bilan bosib o‘tgan masofasini jami yuk bilan va yuksiz bosib o‘tgan masofasiga bo‘lish orqali topiladi.
yuk ko‘tarish imkoniyatidan foydalanish koeffitsienti. Bu ko‘rsatkich avtomobillar tomonidan ma’lum davrda haqiqatda tashilgan yuk hajmini ularning shu davrga to‘g‘ri keladigan jami yuk tashish imkoniyatiga bo‘lish orqali topiladi.
http://fayllar.org
|
| |
III. 
. 
XULOSA - Referat matematika fanidan Mavzu

|
Referat matematika fanidan Mavzu
|
bet | 7/7 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 22,34 Kb. | | #150978 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat matematika fanidan MavzuIII.
.
XULOSA
Har qanday aniqmas integral elementar funksiyalar orqali ifodalanishi shart emas ekanligi oldin ta’kidlab o‘tilgan edi. Shu sababli elementar funksiyalarda ifodalanadigan integrallar sinfini topish masalasi paydo bo‘ladi. Bu masalaning xususiy bir javobi sifatida ratsional funksiyalardan olingan integrallarni ko‘rsatish mumkin. Bunda dastlab I-IV turdagi eng sodda ratsional funksiyalarni integrallash usuli ko‘rsatiladi. So‘ngra, ixtiyoriy ratsional funksiyani ularning algebraik yig‘indisi kabi yozish mumkinligidan foydalanib, umumiy holda ratsional funksiyadan olingan integrallarni hisoblash amalga oshiriladi. Bu integrallar logarifmik, arctg(ax+b) ko‘rinishdagi teskari trigonometrik funksiyalar hamda ratsional kasrlar, ya’ni elementar funksiyalar orqali ifodalanadi.
http://fayllar.org
|
| |
Recommendations and guidelines for the implementation o f assembly

|
Recommendations and guidelines for the implementation o f assembly Pdf ko'rish
|
bet | 218/218 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 10,66 Mb. | | #266045 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslik44.2. Recommendations and guidelines for the implementation o f assembly
drawings of assembled unit products........................................................................233
44.3.Recommendations and guidelines for reading and detailing parts o f
assembly drawings
246
45-§.Printout o f finished graphic works in the AutoCAD program................... 262
45.1. Printing o f executed graphic works in the AutoCAD program directly
from the screen (1- w ay)............................................................................................. 262
45.2. Save drawings done in AutoCAD in formats .jpg and .pdf........................265
45.3. Printout o f completed drawings in AutoCAD by transferring the image to
Word (2nd way)............................................................................................................ 267
45.4. A way to transfer an image to Word using «Print-Skreen» («PrtSc-SysRq»).268
46-§. Variants o f individual tasks for completing the assembly drawing o f
products and guidelines and recommendations...................................................... 269
Bibliography.................................................................................................................. 289
303
|
| |