nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY

|
ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIYARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
62
Uy vazifasini to'g'ri bajarilishini tekshirish (6 daqiqa).
Frontal so'rov (4 daqiqa).
Yangi materialni tushuntirish (o'n daqiqa).
Yangi material bo'yicha frontal so'rov (besh daqiqa).
Doskada mashq bajarish (o'n daqiqa).
Darsni yakunlash (3 daqiqa).
Uy vazifasini e'lon qilish va unga tushuntirishlar (1 daqiqa).
Biroq, yuqoridagi misol o'qituvchining harakat nomlari bilan cheklanmaydi: u darsning har bir qismi
nimani o'z ichiga olishini yozma ravishda qisqacha tushuntirishi kerak(masalan, talabalarga qanday
savollar berildi, qanday mashq bajarildi, qanday material tushuntirildi, nimalar kiritilgan nutqni
qizdirish(ta'limni nazarda tutgan holda imperativ kayfiyat taklif qilingan fe'llar).
Mavzu:
Bluzka bichish va tikish texnologiyasi
Darsning shiori:
“ Kamolga yetkazar har kasb-u hunar,
Ilmdan baxt topar inson muqarrar”.
Alisher Navoiy
Darsning maqsadi:
a)
Ta’limiy:
oʻquvchilarda mustaqil ijodiy izlanish, bluzka oʻlchamlarini olish hamda bichish
toʻgʻrisida toʻliq ma‟lumotlar berish;
b)
Tarbiyaviy:
oʻquvchilarda vaqtning qadriga yetish,undan unumli foydalanish, irodaning
sifatlarini,ya‟ni; dadillik,qat‟iyat,intizomlilik,oʻziga va oʻz kuchiga ishonish,oʻzini idora qila
bilish,ogʻir vazmin boʻlish singari fazilatlarni rivojlantirishga ham harakar qilish kerak. Mana shu
sifatlarning hammasi birga qoʻshilib,mehnatga boʻlgan qobiliyatni shakllantirishini oʻrgatish;
c)
Rivojlantiruvchi:
oʻquvchilarda faollik va ijodkorlik, ulardagi individual rivojlanishini qullab-
quvvatlash, ruhiy ilhomlanish,yangi modellar yaratishda insondagi zavqlanish tuygʻularini
rivojlantirish;
|
| |
Moddiy resurslar ta’minoti rejasi bajarilishi tahlili

243
yalarni bo‘shashini ta’minlaydi. Joriy zaxiralarni optimallashtirishda
xorijiy mamlakatlarda bir qancha modellardan foydalaniladi. Ulardan
keng tarqalgani iqtisodiy jihatdan asoslangan buyurtma modeli (EOQ –
tovarlarni yetkazib berishning o‘rtacha miqdori modeli)dir. Bu
modelning asosiy maqsadi zaxiralarni xarid
etish va uni saqlash bilan
bog‘liq xarajatlarni mumkin qadar qisqartirishdan iborat. Xarajatlar ikki
guruhga bo‘lib o‘rganiladi:
1) tovarlarni tashish xarajatlari;
2) tovarlarni omborlarda saqlash xarajatlari;
Tovarlarni omborlarda saqlash xarajatlari (
sak
Z
) quyidagicha
aniqlanadi:
*
2
sak
sak
RPP
Z
S
=
n
,
RPP – kelib tushgan bir partiyadagi tovarni o‘rtacha miqdori;
sak
S
- tovar birligini saqlash xarajati.Bu formula orqali xulosa qilish
mumkinki, tovar birligini saqlash xarajati o‘zgarmagan holda jami tovar
mahsulotini omborda saqlash xarajatlari bir partiyadagi tovarni o‘rtacha
miqdorini kamaytirish hisobiga pasaytirishga erishish mumkin.
Matematik formula tarzida
EOQ quyidagicha ifodalanadi:
2*
*
jq
sak
VPP B
EOQ
S
=
,
bunda,
EOQ – tovarlarni yetkazib berishning o‘rtacha miqdori;
VPP – xomashyo va materiallarga bir yillik talab;
B
jq
– bir birlik buyurtmani joylashtirish qiymati.
Ishlab chiqarish zaxirasini (
опт
PZ
) o‘rtacha optimal miqdori quyidagi
formula orqali ifodalanadi:
2
опт
EOQ
PZ
=
Rivojlangan mamlakatlarda zaxiralar
harakatini nazorat qilish
tizimida ABC – analiz, XVZ – analiz va logistika keng tarqalgan.
ABC – analiz boshqaruv muammolari yechimini aniqlashga qaratil-
gan.
Bu nazorat turi ishlab chiqarish jarayoni, mahsulot yetkazib beruv-
chilar, mahsulot guruhlari va ularni sotish bozori, iste’molchilarning
kategoriyalari bo‘yicha boshqaruv qarorlarini ishlab chiqadi. Zaxiralar
harakatini nazorat qilish tizimida barcha zaxiralar uch guruhga bo‘lib
o‘rganiladi.
244
A – kategoriyasiga tegishli zaxiralar bahosi qimmat bo‘lgan buyurt-
malar bo‘lib ularni nazorat qilish doimiy tusga ega.
V – kategoriya tarkibiga operatsion
jarayonning uzluksizligini
ta’minlashda muhim bo‘lmagan tovar – moddiy qiymatliklar kiradi. Bu
guruhdagi zaxiralar har oyda bir marotaba nazorat qilinadi.
S – kategoriya tarkibiga arzon qiymatlikka ega bo‘lgan tovar
moddiy qiymatliklar kiradi. Moliyaviy natijalarni shakllanishida bu
guruhdagi zaxiralar muhim rol o‘ynamaydi. Har kvartalda bir marotaba
zaxira xarajati nazorat qilinadi.
XVZ – analizda materiallar ishlatilishi bo‘yicha
strukturaga
bo‘linadi.
X – guruhiga doimiy ishlatiladigan
materiallar, V – guruhiga mav-
sumiy, Z – guruhiga doimiy xarakterga ega bo‘lmagan materiallar
kiradi.
Zaxiralarni boshqarishda logistika asosiy rolni o‘ynaydi. U tovarlar
harakatini «mol yetkazib beruvchi – korxona – iste’molchi» sikllarini
muvofiqlashtiradi, iste’molchiga materiallar, mahsulotlarni o‘z
muddatida, sifatli yetkazib berilishini kafolatlaydi. Buning natijasida
omborda tovarlarni saqlash muddatlari qisqarishi tufayli zaxiralar
aylanishi tezlashadi, korxona faoliyati samaradorligi ortadi.
Namangan Institute of Engineering and Technology

|
Namangan Institute of Engineering and Technology Pdf ko'rish
|
bet | 184/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq ТўпламNamangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.169
С помощью формулы /4/
Nu = αd/λ
ж
(9)
определяем значение конвективного теплообмена между жидкостью и стенкой
змеевика (d= 0,025 м, λ
ж
= 0,648 Вт/м град), которая дает величину
α
1
= 264,8 Вт/м
2
град.
Далее определяем значение коэффициента конвективного теплообмена между
нагреваемой водой в первом баке-аккумуляторе и внешней стенкой теплообменника –
змеевика α
2
.Для этого используем формулу для расчета теплообмена при внешнем обтекании
тел. /4/:
Nu
ж
= C(Gr Pr)
n
ж
(10)
Так как у нас Ra = (GrPr) = 47883,7, то согласно условию /4/:
5х10
2
˂
(GrPr)
˂
2х10
7
(11)
Следовательно /4/, значения коэффициентов в уравнении (10) равны: С=0,54, n = 1/4.
Расчеты дают величину Nu = 7,98.
Расчеты при значениях внешнего диаметра змеевика 0,028 м и коэффициенте
теплопроводности воды при 20
о
С, равном 0,640 Вт/м град по формуле (10) дают величину α
2
=
182,5 Вт/м
2
град.
Для изогнутой трубы вводится поправочный коэффициент /4/:
ε = 1 + 1,77 (d/R) (12)
где d – внешний диаметр трубы и R – радиус змеевика ( в нашем случае R= 0,125 м). Тогда
значение ε= 1,39.
Следовательно, окончательно для α
2
получим величину (α
2
хε):
α
2
= 253,6 Вт/м
2
град.
Коэффициент теплопередачи от греющей воды, поступающей в змеевик к нагреваемой
воде, находящейся в МБА для 1 метра трубы змеевика будет равен /5/:
k = { (1/πd
1
α
1
) + [1/πλ
c
ln(d
1
/d
2
)] + (1/πα
2
)}
-1
(13)
Расчеты дают для данного коэффициента величину k= 10,75 Вт.
Змеевик (его виток) имеет средний радиус кривизны 0,26 м и длина одного витка
составляет 0,71 м. Длина всего змеевика, имеющего в нашем случае пять витков,
соответственно будет равна 3,54 м. С учетом прямых участков змеевика она будет равна 3,6
м. Тогда площадь теплообмена змеевика составит 0,31 м
2
.
Количество передаваемого со всей поверхностью змеевика теплота при разности
температур (теплоносителей) внутренней и наружной поверхностей стенок змеевика Δt за
время Δτ определится как
Q = kLΔt Δτ (14)
Для нагрева воды массой m от температуры t
1
= 20
о
С до температуры t
2
=50
о
С
необходимо Q = С
p
m(t
2
-t
1
) Дж энергии.
Нами рассчитаны время, необходимое для нагрева различного количества воды- от 20
до 40 литров в МБА СВУ до 50
о
С, когда она считается пригодной для использования в бытовых
целях /7/ в зависимости от плотности падающего интегрального солнечного излучения.
При этом нами использовалась эмпирическая зависимость температуры воды,
выходящей из солнечного водонагревательного коллектора (СВК) СВУ от плотности
интегрального солнечного излучения, которые были получены во время экспериментов с СВУ.
Как показывают эксперименты, при правильном соотношении объема БА и площади
СВК максимальное значение температуры воды на выходе из СВК доходит до 80-85
о
С (при
максимально наблюдающихся плотностях интегрального солнечного излучения 850-900
Вт/м
2
) /1/.
|
| |
-rasm. Quyosh elementlari konstruksiyalari

|
-rasm. Quyosh elementlari konstruksiyalari Pdf ko'rish
|
bet | 181/693 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 15,56 Mb. | | #228860 |
Bog'liq Тўплам1-rasm. Quyosh elementlari konstruksiyalari
Agar sirt yuzasidan p-n o'tishgacha bo'lgan masofa nurning kirish chuqurligidan(1/a dan) kichik
bo'lsa, elektron-teshik juftliklar p-n o'tishdan ichkarida ham hosil bo'ladi. Agar p-n o'tish juftlik hosil
bo'lgan joydan diffusion uzunlikchalik masofa yoki undan kamroq masofada bo'lsa, zaryadlar
diffuziya jarayoni natijasida p-n o'tishga yetib kelib, elektr maydoni ta’sirida ajratilishi mumkin.
Elektronlar p-n o'tishning elektron bor bo'lgan qismiga (n-qismiga), teshiklar p-qismiga o'tadi.
Tashqi p- va n -sohalarni birlashtiruvchi elektrodlarda(kontaktlarda) potentsiallar ayirmasi
hosil bo'lib, natijada ulangan yuklanma qarshiligi orqali elektr toki oqa boshlaydi. p-n
o'tishgadiffuziyalangan asosiy bo'lmagan zaryad tashuvchilar, potentsial to'siq bo'lganligi sababli,
ikkiga ajratiladi.
Ortiqcha hosil bo'lgan (to'siq yordamida ajratilgan) va to'plangan, n-sohadagi elektronlar va p-
sohadagi teshiklar p-n o'tishdagi mavjud hajmiy zaryadni kompensatsiya qiladi, ya’ni mavjud bo'lgan
elektr maydoniga qarama-qarshi elektr maydonini hosil qiladi. Yoritilish tufayli tashqi elektrodlarda
potentsiallar ayirmasi hosil bo'lishi bilan birga yoritilmagan p-n o'tishdagi mavjud potentsial
to'siqning o'zgarishi ro'y beradi.Hosil bo'lgan foto EYuK bor bo'lgan potentsial to'siq qiymatini
kamaytiradi. Bu esa o'z navbatida qarama-qarshi oqimlarning paydo bo'lishini, p-qismdan teshiklar
oqimini hosil qiladi. Bu oqimlar bo'lishini ta’minlaydi, Ya’ni elektronlar p-n o'tishga qo'yilgan elektr
kuchlanishi ta’siri natijasida to'g'ri yunalishdagi tok bilan deyarli teng bo'ladi. Yoritilish jarayoni
boshlangan vaqtdan boshlab ortiqcha (muvozanatdagiga nisbatan) zaryadlarning to'planishi
(elektronlarning n-sohada va teshiklarning p-sohada) potentsial to' siq balandligini kamaytiradi, yoki
boshqacha qilib aytganda elektrostatik potentsialni pasaytiradi Bu esa o'z navbatida tashqi
yuklanmadan oqayotgan tok kuchini oshiradi va qarama-qarshi oqimlar hosil qiluvchi elektronlar va
teshiklar oqimini p-n o'tishdan o'tishini ta’minlaydi. Yorug'lik tufayli hosil bo'lgan ortiqcha juftliklar
soni p-n o'tish yoki tashqi yuklanma orqali ketayotgan juftliklar soniga teng bo'lganda statsionar
muvozanat hosil bo'ladi. Odatda bu hol yoritilish jarayonining mingdan bir soniyasi davomida ro'y
beradi.
|
| |
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining oldini olish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiq hisoblanadi

|
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining oldini olish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiq hisoblanadi
|
bet | 229/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining oldini olish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiq hisoblanadi:
o‘zaro shartnomaviy munosabatlarda tomonlarning mas’ulligi va ularning shartnoma shartlariga qat’iy amal qilishi;
muddati o‘tkazib yuborilgan har qanday to‘lovlar summasi bo‘yicha huquqiy javobgarlik shartlarini belgilash;
hisob-kitoblarning zamonaviy shakllaridan foydalanish;
dargumon qarzlar bo‘yicha rezervlar tashkil qilish mexanizmini ishlab chiqish va hokazo.
Xulosa o‘rnida aytish mumkin-ki, debitorlik va kreditorlik qarzlari tahlili bu debitorlik va kreditorlik qarzlari holatiga baho berish va ularni
1 В.В.Бочаров «Управление денежным оборотом предприятий и корпораций» –М.: «Финансы и статистика». 2001. C. 40.
nazorat qilishda juda muhim jarayon sanaladi. Debitorlik va kreditorlik qarzlarini boshqarish va muddati o‘tgan qarzlarni kamaytirish yuzasidan ko‘riladigan chora-tadbirlarning samaradorligi birinchi navbatda ushbu jarayonning qanday o‘tkazilishiga bog‘liq. Bunda muddati o‘tgan debitorlik va kreditorlik qarzlari tahliliga katta e’tibor berish kerak. Chunki muddati o‘tgan debitorlik va kreditorlik qarzlari korxona faoliyati uchun salbiy oqibatlarga olib kelishi mumkin. Xorijiy mamlakatlar olimlari debitorlik qarzlarining vaqtida qaytarilmasligi bois ko‘riladigan zararlarni hisoblash bo‘yicha ba’zi ko‘rsatkichlarni taklif qilishadi. Bu ko‘rsatkichlar mamlakatimiz iqtisodiyoti uchun juda ham o‘rinli bo‘lmas, ammo ularni hisoblash orqali mavjud vaziyatni qisman bo‘lsa ham baholash imkoniga ega bo‘lamiz.
Mavzu bo‘yicha tayanch iboralar:
debitorlik qarzlari to‘g‘risida tushuncha va ularni tahlil etish uslubi;
debitorlik qarzlarining umumiy hajmi, tarkibi va vujudga kelish muddati bo‘yicha tahlil etish uslubi;
kreditorlik qarzlari to‘g‘risida tushuncha va ularni tahlil etish uslubi;
kreditorlik qarzlarining umumiy hajmi, tarkibi va vujudga kelish muddati bo‘yicha tahlil etish uslubi;
qarzlarni kamaytirish yo‘llari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining oldini olish uchun quyidagi chora-tadbirlarni amalga oshirish maqsadga muvofiq hisoblanadi
|
Umumiy pul oqimlari tahlili

490
chiqimi esa 3654801 ming so‘mni tashkil qilib, shundan, 2927038 ming
so‘mi yoki 80,09 foizi xo‘jalik faoliyatidan bo‘lgan pul mablag‘larining
chiqimiga, 727646 ming so‘mi yoki 19,91 foizi esa to‘langan soliqlar
hissasiga to‘g‘ri kelmoqda. Buning
natijasida korxonaning pul
mablag‘lari qoldig‘i yil boshidagi 7657 ming so‘mdan yil oxiriga kelib
9491 ming so‘mga ko‘paygan. Bunday natijalarni umuman olganda
korxona uchun ijobiy baholasak ham bo‘ladi.
Shuni xulosa qilib aytish
mumkinki, korxonada pul mablag‘larining harakati faqatgina asosiy
xo‘jalik faoliyatida bo‘lgan.
Takrorlash uchun savollar

|
Takrorlash uchun savollar
|
bet | 230/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Takrorlash uchun savollar:
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlari deganda nimani tushu- nasiz?
Debitorlik va kreditorlik qarzlari qanday sabablarga ko‘ra vujud- ga keladi?
Debitorlik qarzlarining tarkibi va tuzilishi qanday tahlil etiladi?
Kreditorlik qarzlarining tarkibi va tuzilishi qanday tahlil etiladi?
Debitorlik va kreditorlik qarzlarining yuzaga chiqish muddatlari bo‘yicha qanday davrlarga bo‘lib o‘rganiladi?
Debitorlik qarzlarining aylanuvchanligi va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar qanday tahlil etiladi?
Kreditorlik qarzlarining aylanuvchanligi va uning o‘zgarishiga ta’sir etuvchi omillar qanday tahlil etiladi?
Debitorlik va kreditorlik qarzlarini kamaytirish yo‘llarini ko‘rsatib o‘ting.
Debitorlik va kreditorlik qarzlarini kamaytirishning mamlakat iqtisodidagi o‘rni va roli?
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarini nazorat etuvchi tashkilotlar va ularning huquqiy mezonlari?
Majburiyatlarni sotish va sotib olish degani nima?
Debitorlik va kreditorlik majburiyatlarining korxona moliyaviy holatiga ta’siri?
Mustaqil o‘rganish uchun topshiriqlar::
topshiriq.
Quyida ilova qilingan «Debitorlik va kreditorlik qarzlari haqidagi ma’lumotnoma» ma’lumotlari asosida korxonaning debitorlik va kreditorlik qarzlarini tahlil eting, xulosalar yozing va takliflar bering.
t/r
|
Debitor, kreditor vazirlik, idora, konsern va boshqalarning nomlari
|
|
|
| |
Namangan Institute of Engineering and Technology

Namangan Institute of Engineering and Technology nammti.uz 10.25.2023
Pg.170
Результаты расчетов сведены в номограмму, которая показана на рис.1 Здесь будет
номограмма.
Рис.1. Номограмма для определения оптимального объема малого бака-аккумулятора СВУ в зависимости от плотности солнечного излучения. Как видно из рисунка, между временем нагрева воды в баке-аккумуляторе и плотностью
интегрального солнечного излучения при всех рассмотренных объемах бака-аккумулятора
наблюдается экспоненциальная зависимость.
Таким образом, используя номограмму можно определить оптимальный объем МБА
или, имея неизменный объем МБА можно определить время, необходимое для нагрева воды
в нем до температуры 50
о
С, что по санитарно-гигиеническим нормам пригодна для
использования в качестве горячей воды для бытовых нужд /7/.
Литература 1.Разработка и исследование малоинерционной солнечной водонагревательной
установки//Наука, образование, техника. -2020. -№ 7. –С.88-93.
2. Солнечная водонагревательная установка. Бюллетень изобретений, 2017, №2.
3. Чугуев Р.Р. Гидравлика.Учебн. Для вузов. Л., Энергия, 1985, 600с.
4. Краснощеков Е.А., Сукомел А.С. Задачник по теплопередаче. М.-Л:. Госэнергоиздат,
1983, 224 с.
5. Михеев М.А., Михеева И.М. Основы теплопередачи. М:. Энергия, 1983, 319 с.
6.Кутателадзе С.С. Теплопередача и гидродинамическое сопротив-ление. Справочное
пособие. М:. Энергоатомиздат, 1990, 366 с.
Namangan Institute of Engineering and Technology nammti.uz 10.25.2023
Pg.171
O‘ZBEKISTON ELEKTR TIZIMIDA ELEKTR TA’MINOTI ISHONCHLILIGINI BAHOLASHDAGI MUAMMOLAR Z.M.Hamidjonov 1 , Sh.V.Xamidov 2 1
Farg‘ona Politexnika instituti
2
O‘zbekiston FA Energetika muammolar instituti
Korxonaning pul oqimini tahlil qilishda moliyaviy tahlil quyidagi

488
• operatsion faoliyatdagi pul mablag‘larining harakatiga baho berish;
• korxonaning joriy, investitsiya va moliyaviy faoliyatlari bo‘yicha
pul mablag‘larining sof kirimini va chiqimini aniqlash hamda baho
berish;
• pul mablag‘lari kirimi bo‘yicha
manbalarini, chiqimi bo‘yicha
harakatlarining tarkibini chuqur o‘rganish;
• pul mablag‘lari miqdorining optimal variantini aniqlash;
• korxonaning valuta mablag‘lari harakatini o‘rganish va unga ta’sir
etuvchi omillarga baho berish;
• korxonani sof pul oqimlarida ijobiy saldoni ko‘paytirish imko-
niyatlarini aniqlash va hokazolar.
13.2. Umumiy pul oqimlari tahlili
Pul mablag‘lari harakatini tahlil qilish moliyaviy ahvol va
moliyaviy natijalarni tahlil qilish o‘rtasidagi tahliliy ish hisoblanadi. Pul
mablag‘lari harakati to‘g‘risidagi hisobotdagi umumlashtirish obyekti
korxonaning bank schotlari va kassadagi pul mablag‘lari hisoblanadi.
Ushbu hisobotni tuzishda pul mablag‘larining
ekvivalentlari ham pul
mablag‘lariga tenglashtiriladi. Pul mablag‘lari va ularning ekvivalent-
larining muomalaga kirib kelishi va chiqib ketishi korxonaning operat-
sion, investitsion va moliyaviy faoliyatdagi pul mablag‘lari
harakati
to‘g‘risidagi hisobotda ochib beriladigan pul oqimlarini tashkil qiladi.
Korxonalarda pul mablag‘larining harakati bir necha jarayonlar
bo‘yicha sodir bo‘ladi. Bugungi kunda korxonalarda pul oqimi asosan
to‘rtta jarayon bo‘yicha sodir bo‘ladi. Bularga:
__ operatsion faoliyatida pul mablag‘larining sof kirimi (+),
chiqimi (–);
__ investitsiya faoliyatidagi sof pul oqimlarining kirimi yoki
chiqimi;
__ moliyaviy faoliyatdagi pul mablag‘larining sof kirim yoki
chiqimi;
__ soliqqa tortish (to‘langan soliqlar).
Pul oqimlarini faoliyat turiga ko‘ra ajratish
foydalanuvchilarning
hisobot ma’lumotlariga nisbatan turli talablar bilan bog‘liq. Operatsion
faoliyatda kompaniyaning xo‘jalik jarayonini pul mablag‘lari bilan
ta’minlab turish imkoniyatini baholash va
ishlab chiqarish quvvatla-
489
rining kengayishi natijasida oborotning oshishi tendensiyalarini aniqlash
muhim. Investitsiyalarga yo‘naltirilgan mablag‘lar bo‘lajak ishlab
chiqarish quvvatlarining shakllangan xo‘jalik faoliyati darajasini va
belgilangan rentabellik hamda likvidlik darajalarini
qanchalik saqlay
olish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. Pul oqimlari to‘g‘risidagi moliyaviy
tusdagi ma’lumotlar kompaniya mulkdorlari va kreditorlarining kompa-
niyada shakllantirilayotgan pul oqimlariga nisbatan kelgusidagi
da’volari nuqtayi nazaridan qiziqish uyg‘otadi.
Quyida real sektorda faoliyat yuritayotgan xo‘jalik
yurituvchi sub-
yektning misolida yuqoridagi jarayonlar bo‘yicha pul mablag‘larining
harakatini ko‘rib chiqamiz.
121-jadval
Darsning vazifalari - Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali

ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
63
DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI:
№
Darsning bosqichlari:
Foydalaniladigan usullar
va metodlar:
Ajratilgan vaqt:
1
Tashkiliy qism:
Salomlashish,navbatchi
oʻquvchining axborotini
tinglash, oʻquvchilarni
guruhlarga boʻlish;
5
daqiqa
2
Oʻquvchilarni dunyo yangiliklari bilan
tanishtirish:
Vatan she‟ri, oydagi
muhim sanalar,
Oʻquvchilarni
hozirgi
kundagi dunyo
yangiliklaridan xabardor
etish;
2 daqiqa
3
Oʻtilgan mavzuni mustahkamlash:
Oʻquvchilarni
tikib kelgan
buyumlarini tekshirish,
savol- javob,
5 daqiqa
4
Yangi mavzuni bayon etish:
Video
rolik namoyishi,
Tushuntirish , bluzka
bichish texnologiyasi;
25 daqiqa
5
Yangi mavzuni mustahkamlash:
Oʻquvchilarga vatman
qogʻozlar tarqatish va
bluzka konstruksiyasini
hosil qilish;
5 daqiqa
6
Uyga vazifa:
2 daqiqa
7
Ish oʻrnini yigʻishtirish
1 daqiqa
I.Tashkiliy qism
Salomlashiladi. Sinf xonasi holati tekshiriladi. Oʻquvchilar davomati olinadi.
II.Oʻquvchilarni dunyo yangiliklari bilan tanishtirish:
Shu haftada boʻlgan yangiliklar, oʻtkazilgan bayramlar yuzasidan suhbat olib boriladi.
III. Oʻtilgan mavzuni takrorlash.
ТАЛАБАНИ КРЕАТИВ ФИКРЛАШГА УНДОВЧИ УСУЛЛАР (SWOT ТАҲЛИЛ МИСОЛИДА)

Namangan Institute of Engineering and Technology
nammti.uz
10.25.2023
Pg.551
жараённинг асосий ташкилотчиси, яъни биз –ахборот технологиялари соҳасидаги педагог-
кадрларнинг касб маҳоратларига боғлиқдир.
Таянч билимларни шакллантиришда қўлланадиган педагогик ҳамкорлик жараёни ўзига
хос хусусиятларга эга бўлиб, улар қуйидаги омиллар туфайли ўқув мақсадларига эришишни
осонлаштиради:
талабанинг дарс давомида бефарқ бўлмасликка, мустақил фикрлаш, ижод
қилиш ва изланишга мажбур этилиши;
талабаларнинг ўқув жараёнида фанга бўлган қизиқишларини доимийлигини
таъминланиши;
талабаларнинг фанга бўлган қизиқишларини мустақил равишда ҳар бир
масалага ижодий ёндашган ҳолда кучайтирилиши;
педагог ва талабаларнинг ҳамкорликдаги фаолиятини доимий равишда ташкил
этиш имкониятларининг мавжудлиги.
Ҳозирги кунда ҳамма соҳалар учун зарур бўлган замонавий ахборот технологияларини
эгаллашга қаратилган “Ахборот технологиялари” фани самарали ўқитиляптими?
Битирувчилар касб фаолияти соҳалари учун зарур бўлган
автоматлаштирилган ахборот
тизимларини бошқариш малакаларига эгами? Ахборот технологияларини ўқитишнинг ўзига
хос хусусиятлари нимада? Қайси усуллар фанни ўқитишда самаралироқ ва натижавийроқ
бўлиши мумкин?
Ҳар қандай усул ўзига хос самарага ва қўлланиш методига эга. Бирон бир жараён ёки
муҳитнинг объектив ҳолатини тезкор диагностик таҳлил қилиш қилиш,
унинг кучли ва
кучсиз томонларини аниқлаш, ташқи муҳит томонидан таҳдидларни аниқлаш ҳамда унга
ташқи муҳит томонидан берилган имкониятларни чамалаш масаласида энг самарали усул
бу SWOT таҳлил усулидир.
OʻTILGAN MAVZU - Arxitektura, muhandislik va zamonaviy texnologiyalar jurnali

ARXITEKTURA, MUHANDISLIK VA ZAMONAVIY
TEXNOLOGIYALAR JURNALI
ISSN: 2181-3469 Jild:02 Nashr:01 2023yil
64
11-rasm.
Izonit metodi.
Savollar:
1.
Milliy kiyimlarga nimalar kiradi?
2.
Buterbrod so‟zi qanday ma‟noni bildiradi?
3.
Buterbrod turlaridan qaysilarini bilasiz?
4.
Issiq ichimliklar qaysi javobda to‟g‟ri ko‟rsatilgan?
5.
Tuxumning suvda qattiq, yumshoq va xaltachali pishishi uchun qancha vaqt kerak bo‟ladi?
6.
Suvda pishgan tuxumning po‟sti tez archilishi yoyei tozalanishi uchun nima qilish kerak?
7.
Sabzavotlar to‟yimliligini yo‟qotmasligi, foydali moddalar va vitaminlarning parchalanib ketmasligi
uchun qaysi usulad pishirish kerak?
8.
Sabzavotlarni tozalayotganda qo‟l qoraymasligi uchun nima qilish kerak?
9.
Tiniq suvli qaynatma sho‟rva pishirish uchun nima qilish kerak?
10.
Sabzavotlarni qanday qilib uzoq muddat saqlash mumkin?
IV. Yangi mavzu bayoni.
Zamonaviy bluzkaning avlodi boʻlishi mumkin jasorat bilan "tunika"
ni hisoblash, yalangʻoch tanaga
kiyiladigan koʻylakning bir turi. Qadimgi Yunoniston va Rimda chiton tashqi
kiyim sifatida xizmat
qilgan. Bunday kiyimlar miloddan avvalgi 14-13-asrlarda mavjud boʻlgan. e.
Shuningdek, oʻziga xos tarzda koʻylaklar koʻrinish qadimgi nemislar va boshqa shimoliy xalqlar kiygan
xitonlarga oʻxshardi. Ularning holatlarida ular endi tashqi kiyim sifatida emas, balki ichki kiyim sifatida
xizmat qilishgan va sovuq havoda tanani isitish uchun moʻljallangan. Bunday koʻylak miloddan avvalgi
3-asrda allaqachon ishlatilgan. e.
Jun yoki zigʻirdan toʻqilgan koʻylak koʻplab qadimgi xalqlar uchun uy kiyimi boʻlib xizmat qilgan.
Ammo bunday kiyim endi tanaga oʻralgan oddiy mato boʻlagi emas edi. Ikkita paneldan tikilgan koʻylak
ikkala elkasini qoplagan va boshiga kiygan. Avvaliga uning faqat yon qoʻltiqlari bor edi; keyin uning
tirsagidek kalta yenglari bor edi,
ular tikilmagan, lekin matoning burmalaridan hosil qilingan.
Asrlar davomida koʻylak rivojlanib, modernizatsiya qilinmoqda va
faqat XIV asrda u insonning
bezakiga aylanadi. Oʻsha paytda koʻylaklar eng yaxshi kambrikadan tikilgan, ya'ni hamma ham bunday
narsalarni kiyishga qodir emas. Bluzkaning tanaga ta'sirini yaratish uchun koʻpchilik hiyla-nayrangga
oʻtdi: ular kostyumni koʻylakning bir qismi boʻlgan toʻrli yoqalar va manjetlar bilan bezashdi.
HISOBOT - Moliyaviy va boshqaruv tahlili pv doc

487
Pul mablag‘larining kelib tushishi (kirimi).
Xaridorlardan olingan pullar (kirim),
hisobot davrida korxonaning
bank schotlariga yoki veksel ko‘rinishida yuklab jo‘natilgan mahsulot,
bajarilgan ishlar va ko‘rsatilgan xizmatlar uchun kelib tushgan mablag‘-
lar summasini ko‘rsatadi. Ushbu summani 4-shakl «Pul mablag‘lari
to‘g‘risidagi hisobot» moliyaviy hisobotidan (quyida 4-Sh) va 1-sh
shakli statistika hisobotidan olish mumkin.
Boshqa pul tushumlari va royaltidan, turli ko‘rinishdagi mukofotlar,
komission yig‘imlardan olingan pul mablag‘lari va ularning
ekvivalentlari summasini ko‘rsatadi.
Bozor iqtisodiyoti sharoitida pul oqimlari to‘g‘risidagi
hisobot
Aksiyadorlik jamiyatlarining boshqaruv rahbariyati va tashqi foydala-
nuvchi investorlar,
kreditorlar, korxona menenjerlari uchun zarurdir.
Boshqaruv rahbariyati uchun bu hisobot korxonaning likvidligi, divi-
dendlar miqdorini aniqlash, boshqa yo‘nalishlarga qo‘shimcha investit-
siyalarni joylashtirish uchun manba hisoblanadi.
Pul oqimi to‘g‘risidagi hisobot zarur bo‘lgan
hollarda korxonaga
yuqori daromad keltiradigan loyihalarni rejalashtirish uchun zarur
manbadir.
Korxonaning boshqaruv rahbariyati uchun bu hisobot korxonaning
qisqa muddatli kreditorlik qarzlarini uzishga mavjud mablag‘ni
yetarli
yoki yetishmasliligi, hissadorlarga to‘lanadigan dividendlar miqdorini
ko‘paytirish yoki kamaytirish hamda korxonani
investitsiya va moliya
masalalari bo‘yicha siyosat kabi masalalarni hal etish zarur.
Pul oqimlari to‘g‘risidagi manbalar asosida investorlar kompaniya
faoliyatini o‘rganadi va ularning faoliyatiga baho beradi. Jumladan,
korxona rahbariyati pul mablag‘lari
harakatini boshqara olish, korxona
schotidan kreditor qarzlarni uzish hamda hissadorlarga dividend to‘lash,
qo‘shimcha moliyalashtirish maqsadlari uchun yetarli miqdorda pul
mablag‘larini jamlash imkoniyatlari aniqlanadi. Bu hisobot shakli orqali
sof foyda bilan pul mablag‘lari harakati o‘rtasidagi bog‘liqlik va
tafovutlari aniqlanishi mumkin. Pul oqimlari to‘g‘risidagi hisobot
korxonani investitsiya va moliyaviy faoliyati natijalarini o‘zida aks
ettiradi.
Ekologik monitoring

|
Ekologik monitoring
|
Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 18,15 Kb. | | #255447 |
Bog'liq O
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
MIRO ULUG’BEK NOMIDAGI O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
EKOLOGIYA FAKULTETI
“EKOLOGIK MONITORING” KAFEDRASI
61020100 - Hayot faoliyati xavfsizligi yoʻnalishi talabasi
“Favqulodda vaziyatlar va aholi muhofazasi” fanidan yozgan
KURS ISHI
MAVZU: Energetika va komunal tizimlardagi avariyalar.
Topshiruvchi: 201-guruh talabasi
Dadajonov Javoxir
Qabul qiluvchi: Oxunov Ravshan
TOSHKENT – 2024
MUNDARIJA
I
|
KIRISH
|
3
|
II
|
ASOSIY QISM
|
|
|
2.1 Terrorizm tushunchasi va uning asosiy belgilari...............................
|
6
|
|
2.2 Terrorizmning mazmun-mohiyati......................................................
|
12
|
III
|
METODIK QISM
|
|
|
3.1 Terrorizmning mintaqada namoyon bo’lishining o’ziga xos xususiyatlari.............................................................................................
|
18
|
|
3.2 Yoshlarda terrorizmga qarshi mafkuraviy immunitetni shakllantirish
|
25
|
IV
|
XULOSA
|
33
|
V
|
ADABIYOTLAR
|
35
|
VI
|
INTERNET SAYTLARI
|
36
|
|
| |
Korxonaning moddiy resurslar bilan

245
boshiga bo‘lgan miqdori yillik inventarizatsiya natijasida aniqlanadi.
Ularda mavjud bo‘lgan material resurslar korxona ishlab chiqarishini
davomiyligini ta’minlash uchun yetarli bo‘lmagan holarda korxonalarni
zarur bo‘lgan material resurslari bilan ta’minlash uchun shartnomalar
tuziladi. Bu masalalar yuqoridagi savolda batafsil yoritilgan.
Sotib olinayotgan material resurslarini
oqimi natijasida korxo-
nalarga material resurslari bilan ta’minlanganlik darajasi ortib boradi.
Sanoat korxonalarining material resurslari bilan ta’minlanganligi hamda
mehnatni ular bilan qurollanganligini ikkinchi savolda keltirilgan
ko‘rsatkichlar yordamida aniqlanadi. Masalan, korxona ixtiyorida yil
boshiga 100 mln so‘mlik material resurslarining mavjudligi balansda
ko‘rsatilgan. Korxona uchun esa ishlab chiqarishni bir me’yorda
rivojlantirish uchun rejaga muvofiq 170 mln so‘mlik material resurslari
zarurligi
aniqlangan, demak, korxona uchun ularga bo‘lgan talab to‘liq
qondirilayotgani yo‘q. Bu masalani hal etish uchun korxona qo‘shimcha
70 mln so‘mga material resurslarini sotib olishni yoki qarzga, ijaraga
olishni rejalashtiradi. U shu masala bo‘yicha tuzilgan shartnomalarda
o‘z aksini topadi. Korxona moddiy texnika ta’minotini
hal etilishi
natijasida yil davomida 50 mln so‘mlik material resurslari sotib olingan.
Shunda korxonaning material resurslar bilan ta’minlanganlik darajasi
88,2 % ni tashkil etgan bo‘ladi (100+150)/170. Keltirilgan ma’lumotlar-
dan ko‘rinib turibdiki, korxona material resurslari bilan to‘liq
ta’minlanmagan, ya’ni ularning miqdori 11,8 % ga kam bo‘lgan. Bu hol
korxona ishlab chiqarish faoliyatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Korxonaning material resurslari bilan ta’minlanganligini tahlil etish
natijasida ular bilan to‘liq ta’minlanmaganlik faktlari aniqlansa, u holda
uni kelib chiqish sabablari o‘rganiladi. Shuning bilan birgalikda ushbu
salbiy natijalarni bartaraf etish imkoniyatlari
va chora tadbirlari
belgilanadi.
Korxonada ishlab chiqarilgan mahsulotlarning o‘rtacha xarajatlari
ya’ni tannarxlari – ko‘p jihatdan xomashyo va materiallardan samarali
foydalanish ko‘rsatkichlariga bog‘liq.
Material resurslar miqdorini rejalashtirilgan hajmda tayyorlash
mahsulot ishlab chiqarish rejasini bajarish uchun imkoniyat yaratadi.
Material resurslardan tejab-tergab foydalanilmasa
hamda ularning
amaliyotdagi foydalanilishi belgilangan me’yorlarga nisbatan ortiqcha
bo‘lsa, u holda keltirilgan materiallar mahsulot ishlab chiqarish
davomiyligi rejasini bajarish uchun yetarli bo‘lmaydi.
246
Material resurslardan foydalanishni tahlil etishdan maqsad ishlab
chiqarish jarayonida ulardan foydalanishda
ortiqcha sarf-xarajatlarga
yo‘l qo‘yilgan bo‘lsa, bu holda mahsulot hajmi qanchaga kam yara-
tilganligi yoki moddiy resurslardan samarali foydalanish natijasida
qancha qo‘shimcha mahsulot barpo etilganligi aniqlanadi.
Ularni quyi-
Materiallardan foydalanish tahlili

248
(
*
*
*
)
(
*
*
)
х
M
S
M S
b
y o
M
S
b
М
V Q
M
M
M
M
Q
V Q
M
M
å
=
=
å
bunda
yo
M
- mahsulot material sig‘imi;
х
М
- materiallar xarajati;
Q – ishlab chiqarilgan mahsulot qiymati;
M
VQ - jami ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori;
S
M
- mahsulot strukturasi;
MS
M - mahsulot material sarfi;
b
M
- material bahosi;
Materiallardan samarali foydalanishni ifodalovchi asosiy ko‘rsat-
kichlardan biri – material xarajatlarining har so‘miga to‘g‘ri
keladigan
foyda hisoblanadi. Bu ko‘rsatkichdan yuqori
darajaga erishish korxona
faoliyatining ijobiy tomonini ifodalaydi. Materiallardan foydalanishni
kompleks tahlilida material xarajatlarini har so‘miga to‘g‘ri keladigan
foyda ko‘rsatkichining dinamikasi o‘rganiladi, raqobatdagi korxona
ma’lumotlari bilan taqqoslanib ishga solinmagan
ichki imkoniyatlari
aniqlanadi. Material xarajatlarini har so‘miga to‘g‘ri keladigan foyda
miqdorini bazis davridan farqlanishiga omillar ta’siri quyidagicha
ifodalanadi:
*
*
*
*
Т
М
S
S
К
Х
Т
М
Х
S
VQ
F
F
R
U
М
М
S
VQ
М
=
=
bunda
F
- sotishdan ko‘rilgan foyda;
Х
М
- materiallar xarajati;
Т
S
- sotishdan kelgan sof tushum;
М
VQ - ishlab chiqarish hajmi;
S
R - sotishdan ko‘rilgan rentabellik, %;
S
U
- ishlab chiqarish hajmida sotishdan kelgan tushum hissasi, %
Q
М
- material qaytimi
65-jadval
dagi usullardan foydalangan holda hisoblash mumkin

247
bilan birgalikda korxona bo‘yicha materiallardan foydalanishni o‘rga-
nish maqsadga muvofiqdir. Uni quyida keltirilgan jadval yordamida
amalga oshirish mumkin (64-jadval).
Tahlil etilayotgan jadval ma’lumotlaridan ko‘rinadiki, moddiy xara-
jatlarni iqtisod qilish natijasida qo‘shimcha ravishda 6914 ming so‘mlik
mahsulot ishlab chiqarishga erishildi. Bundan ko‘rinadiki,
korxonada
tovar mahsulotiga sarflanadigan materiallardan samarali foydalanish
borasida ishlar yaxshi yo‘lga qo‘yilgan.
Korxonada material qaytimi
biznes-rejada belgilangan 1,73 so‘mdan haqiqatda 1,89 so‘mga o‘sgan.
Bunday natija korxonada materiallardan samarali foydalanganligidan
dalolat beradi.
64-jadval
Bolalarga beriladigan dorilarni xavfsizligini oshirish masalari

|
Bolalarga beriladigan dorilarni xavfsizligini oshirish masalari
|
bet | 164/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafeBolalarga beriladigan dorilarni xavfsizligini oshirish masalari. Bolalarni dorilar bilan zaharlanishini oldini olish uchun Butun jahon sog’liqni saqlash tashkiloti tavsiyasiga ko‘ra mana 15 yildan beri qiyin ochiladigan plastik konteynerlar ishlatilib kelinmoqda.
Bolalar amaliyotida qo‘llaniladigan dori vositalar nomenklaturasini kengaytirish farmatsevtika texnologiyasining dolzarb masalalaridan hisoblanadi.
Mustaqil tayyorlash uchun savollar:**
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan dori turlarini ishlab chiqarish zaruriyatini asoslab bering.
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar organizmining anatomo-fiziologik xususiyati i ularga dori vositalarning ta’sir etishining o‘ziga xosligi.
Nima uchun yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan dori turlari aseptik sharoitda va sterillanib tayyorlanishi lozim?
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan zamonaviy dori turlarining nomenklaturasi.
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan suyuq dori turlarini qadoqlash me’yorlari.
Yangi tug‘ilgan chaqaloqlar va 1 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun mo‘ljallangan dori turlarini rivojlanish istiqbollari.
Mustaqil tayyorlash uchun savollar va bajariladigan topshiriqlarni «Blits o‘yin» usulida muhokama jtish tavsiya etiladi.
** Mustaqil tayyorlash uchun savollarning muhokamasini zamonaviy pedagogik texnologiyalarning “BUMERANG” usulidan foydalanib o‘tkaziladi.
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi: VR-1; VR-5; VR-20; VR-100 qo’l torozi va toshlar (DTST 7328-61); VKT-1000 torozi (DTST 7328-61); turli kattalikdagi hovonchalar dastasi bilan; tozalangan suv uchun byuretka; pipetkalar, shisha voronka; o’lchov silindirlari; diametri 10-15 sm li chinni kosacha; paxta; doka; filtr qog’ozi; pergament qog’ozi; mumlangan qog’oz kapsulalari; qo’ng’ir rangli (OS, OS-1 navli) va rangsiz (MTO navli) hajmi 50 va 100 ml li shisha idishlar, ular uchun polietilen probkalar va burama plastmassa qopqoqlar; ”Ichish uchun”, „Sirtki”, „Kukun dori” degan asosiy va „Bolalar uchun”, „Salqin joyda saqlansin”, „Yorug’lik tushmaydigan joyda saqlansin”, „Qo’llashdan oldin chayqatilsin” kabi qo’shimcha yorliqlar va kraxmal shilimshig’i.
|
| |
Белгининг номи - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro...

352
учун аудитор мазкур стандартга асосланиб компанияда ҳисобот даврида ўзаро
боғлиқ томонларнинг мавжудлиги ва уларни ҳисобини юритилганлигини
аниқлаш учун қуйидаги йўналишларда аудиторлик таомилларини бажариши
лозим:
■ корхона раҳбариятини ўзаро боғлиқ томонларни аниқлаш ва уларни
ҳисобини тўғри юритишга муносабатини баҳолаш;
■ компаниянинг асосий акциядорлари (мулкдорлари) ни аниқлаш
мақсадида таьсис хужжатларини ўрганиб чиқиш, уларнинг рўйхатини тузиб
чиқиш;
■ компания раҳбариятига боғлиқ томонларнинг шахслари ва уларни ўтган
даврга нисбатан ўзгариши; тадбиркорлик субьекти ва боғлиқ томон ўртасидаги
муносабатларнинг тавсифи; ҳисобот даврида амалга оширилган йирик
битимларга нисбатан маьлумот тақдим қилиниши бўйича сўровнома юбориш.
■ ҳисобот даврида амалга оширилган йирик инвестицион лойиҳаларни
таҳлил қилиш;
■ йирик инвестиция лойиҳалари ва манфаатдор томонлар билан тузилган
битимлар муҳокамасига бағишланган акциядорлар ва кузатув (директорлар)
кенгаши йиғилиши баённомаларини ўрганиб чиқиш;
■ тадбиркорлик субьектининг қимматли қоғозларни тартибга солувчи
давлатнинг расмий идорасига тақдим этган аризалари билан боғлиқ
ҳужжатларни ўрганиб чиқиш;
■ агар аввалги йили компания молиявий ҳисоботини бошқа аудиторлик
ташкилоти тек-ширувдан ўтказган бўлса улар томонидан аудит якунига кўра
тақдим қилган ёзма тақдимно-мани ўрганиб чиқиш;
■ ички назорат тизимининг боғлиқ томонларга таьлуқли йўналишини
тушунишга эришиш;
■ ички аудитор ҳисоботини ўрганиб чиқиш. вхк
Аудит амалиётида компанияда ўзаро боғлиқ томонларнинг мавжудлигини
аниқлашда кенг қўлланиладиган аудит таомилларидан бири моҳияти бўйича
тест ўтказишдир.
томонлар - download

Qidiruv: томонлар
Положение о департаменте
«Гаров Берувчи» деб аталувчи алламуратов азамат ишкувват ўҒли фуқаро тўртинчи томондан, биргаликда «Томонлар» ва алоҳида «Томон» деб аталиб
0,7 Mb.
11
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil o‘rganish uchun topshiriqlar

252
Asosiy faoliyat turi bo‘yicha (ming so‘m)
Hisobot davrida
Ko‘rsatkichlar nomi
Satr xos
raqami
Chorak
Yil
boshidan
Ishlab chiqarilgan mahsulotning (ishlar,
xizmatlar) amaldagi narxi (qo‘shimcha qiymat va
aktsiz solig‘isiz)
011
131408
453781
Xarajatlar – jami (satrlar yig‘indisi 013, 040, 061,
070)
012
125304
437297
1. Ishlab chiqarilgan mahsulotning (ishlar,
xizmatlar) ishlab chiqarish tannarxi (satrlar
yig‘indisi 014, 024, 025, 026, 028)
013
105797
369696
Shu jumladan:
Ishlab chiqarilgan moddiy xarajatlar (qaytadan
chiqindilarni chegirgan holda) (satrlar yig‘indisi
015, 017, 018, 021, 022, 023)
014
98062
340452
Ulardan:
Xomashyo va materiallar (xarid qilinadigan)
015
94522
329069
Ulardan: materiallar
016
Chet tashkilotlar bajargan ishlab chiqarish
tarzidagi ishlar va xizmatlar
017
196
645
Tabiiy xomashyo
018
221
412
Shu jumladan:
Korxonalarning suv xo‘jaligi tizimidan
oladigan
suvga to‘laydigan haq (me’yor doirasida va
undan ortiq)
019
221
412
Yerlarni rekultivatsiya qilish
uchun ajratmalar
020
Chetdan olinadigan barcha turdagi yoqilg‘i
021
1418
5039
Xarid qilinadigan
barcha turdagi energiya
022
1705
5287
Boshqa ishlab chiqarish moddiy xarajatlari
023
Ishlab chiqarish tarzidagi ish haqi to‘lash
xarajatlari (sutkaliksiz)
024
5292
20235
Ishlab chiqarish ijtimoiy sug‘urta ajratmalari
025
1965
7697
Asosiy vositalar va ishlab chiqarish
nomoddiy
aktivlar amortizatsiyasi
026
267
1101
Ulardan:
Nomoddiy aktivlar
027
Ishlab chiqarishning boshqa turdagi xarajatlari
(satrlar yig‘indisi 029, 030, 032 dan 037 gacha)
028
211
211
Хулоса ва таклифлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

|
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari Pdf ko'rish
|
bet | 170/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)5.Хулоса ва таклифлар
Республикамизда олиб борилаётган иқтисодий ислоҳотлар кескин
бурилиш даврида юқори даражада ўзгаришларга юз берди, бунинг натижаси
ўлароқ мамлакатимизда ишлаб чиқариш суръатлари кескин даражада
ривожланиб бормоқда. Шу сабабли бошқарув ҳисоби ва ички назоратга бўлган
талабнинг ошиб бораётганига гувоҳ бўлмоқдамиз. Ишлаб чиқариш жараёнида
345
бошқарув ҳисобининг самарали ташкил этилиши ва юритилиши ҳозирги
куннинг долзарб вазифаларидан бирига айланиб бормоқда.
Бошқарув
ҳисобининг
ҳар
бир
бўлинма
бўйича
жавобгарлик
марказларнинг ташкил этилиши менежерлар ишини анча осонлаштириш,
маълумотларнинг аниқ ва ўз вақтидалигини кафолатлайди, ҳамда салбий
оғишишларнинг келиб чиқиши сабабларини тезкор аниқлашга ёрдам бериб
уларнинг келишини олдини олади.
Ички назорат тизимини самарали ташкил этиш ва унинг ижросини ҳам
назорат олиш лозим бўлади. Ички назорат тизими бўйича асосий муаммолардан
бири норматив ҳуқуқий ҳужжатдаги мавжуд камчиликлар ҳисобланади.
Фойдаланилган адабиётлар рўйхати
1. 12-son auditorlik faoliyati milliy standarti “Auditorlik tekshiruvlari jarayonida
buxgalteriya hisobi va ichki nazorat tizimini baholash”
2. Mirziyoyev Sh. Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik – har
bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. O’zbekliston Respublikasi
Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning mamlakatimizni 2016-yilda ijtimoiy iqtisodiy
rivojlantirishning asosiy yakunlari va 2017-yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning
eng muhim ustuvor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasining
kengaytirilgan majlisidagi ma’ruza, 2017-yil 14-yanvar. - Toshkent: «O’zbakiston»,
2017. - 104 b.
3.
Глушенко
А.В.
Качество
учётной
информации
как
Научная
Категория/Глушенко
А.В.
//Экономический
вестник
ростовского
государственного университетаю-2008.-№1 -90-94 betlar
4. Mesheryakov D. “Aудит управленческого учета: механизмы организации и
оптимизации”2014y maqola 3-bet
5. Самедова Э.Н. Понятийно-категориальный анализ системы управленческого
учета /Э.Н.Самедова //Вестник Астраханского государственного технического
университета. Серия «Экономика». – 2010. - № 2. – С. 242-246.
6. PardayevA.X. PardayevaZ.A. Boshqaruv hisobi /darslik/ -T “Tafakkur” nashriyoti
2014-396-bet
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|
Uzoq muddatli to‘lov qobiliyati esa

|
Uzoq muddatli to‘lov qobiliyati esa
|
bet | 177/316 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,74 Mb. | | #262678 |
Bog'liq Moliyaviy va boshqaruv tahlili Vahabov A V va boshq ЮЛДАШ 61e49 Uzoq muddatli to‘lov qobiliyati esa:
= Oborot aktivlar = 125152 = 3,4
Majburiyatlar 35772
Demak, korxona yuqori to‘lov qobiliyatiga ega bo‘lgan. Bu korxona faoliyati uchun ijobiy holat hisoblanadi.
Korxonaning mavjud pul mablag‘lari doim to‘lov majburiyatlarini qaytarishga tayyor bo‘lgan manba bo‘lganligi uchun hamda qimmatli qog‘ozlar ham shu maqsadga ishlatilishi mumkinligini hisobga olib, to‘lov qobiliyatini belgilovchi koeffitsiyent hisoblaniladi, shuningdek, turli aylanma mablag‘larning pul shakllariga o‘tish muddati har xilligi e’tiborga olinganda, tayyor mahsulot zaxiralari tugallanmagan ishlab chiqarish xarajatlar va yarimfabrikatlarning pulga aylantirish tezligini o‘rganish zurur. Bundan tashqari to‘lov qobiliyatining o‘zgarishida debi- torlik qarzlarining pulga aylanish tezligi, bankdagi to‘lov hujjatlarini o‘z vaqtida rasmiylashtirilishi va ularning tez harakat qilishiga bog‘liqdir. Agarda, debitor, mablag‘larni qarz majburiyatlarini uzishga yo‘naltirilsa, oraliq to‘lov qarzlarini qoplashlik koeffiitsiyenti ko‘rsatkichi hisobla- nadi, demak, korxona qisqa muddatli to‘lov majburiyatlarini qoplashga o‘zining barcha aylanma mablag‘larini, ya’ni zaxiralar, pul mablag‘lari, hisob-kitoblar va boshqa aktivlarini jalb etishi lozim bo‘ladi.
Kelgusi yilda korxonaning to‘lov qobiliyatida yuz berishi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlarni bilish uchun mahsulotlar sotishdan keladigan tushum hajmini tahlil qilish lozim. Jami tushum hisobiga sarflangan xarajatlar qoplanadi, majburiy to‘lovlar bajariladi va ehtiyot rivojlantirish jamg‘armalari yaratiladi. Sof tushum bevosita korxona oborotida qatnashadi, bunga asosiy vosita eskirishi va sof foyda kiradi.
Korxonaning to‘lov qobiliyatini tahlil qilishda sof tushum koeffitsiyentini hisoblash muhimdir, bu ko‘rsatkich quyidagicha aniq- lanadi.
Sof foyda + asosiy vositalar eskirishi (amortizatsiya)
|
| |
Ishlab chiqarish xarajatlari va mahsulot tannarxini

259
xarajatlarini to‘g‘ri hisobga olish va mahsulot tannarxini kalkulatsiya
qilish, tahlil qilish boshqaruv hisobi hamda moliyaviy va boshqaruv
tahlili fanlarining muhim vazifalaridan biridir.
Bugungi kunda korxona faoliyatining muhim ko‘rsatkichlaridan va
unga baho beradigan mezon ko‘rsatkichlaridan biri, foyda va
rentabellikdir. Foydaga ta’sir etuvchi omil bu tannarxdir.
Har bir xo‘jalik subyektini moliyaviy va boshqaruv tahlili orqali
ishlab chiqarish, bajarilgan ish, ko‘rsatilgan xizmatlar uchun xarajatlarni
maqsadga muvofiq sarflanishi va ular samaradorligi baholanadi.
Xarajatlar jami ishlab chiqarish (tovarlar, xizmatlar), uchun
sarflangan pul mablag‘laridir.
Mahsulot ishlab chiqarish tannarxi yoki qayta ishlash jarayonida
ishlatilgan tabiiy resurslar, xomashyo, materiallar, yoqilg‘i, energiya,
asosiy vositalar (amortizatsiya), mehnat resurslari va boshqa ishlab
chiqarish bilan bog‘liq xarajatlarining qiymat ko‘rinishini ifoda etadi.
Tannarx iqtisodiy kategoriyadir.
- xarajatlarni hisobga olish va nazorat qilishga xizmat qiladi;
- mahsulot bahosini shakllanishi va korxonaning foyda va
rentabelligini aniqlash asosini tashkil etadi;
- korxonaning boshqaruv va investitsiya faoliyatlari bo‘yicha
qarorlarni qabul qilishning zaruriy elementidir;
- resurslardan foydalanish, yangi texnika va texnologiyalarni joriy
etish, ishlab chiqarishni boshqarish va tashkil etish tizimini
takomillashtirishdan ko‘rilgan samaradorlikni ifodalaydi.
O‘zbekiston Respublikasining «Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida»gi
Qonuni, «Mahsulot (ish, xizmat)lar ishlab chiqarish xarajatlarining
tarkibi va moliyaviy natijalarni shakllanish tartibi to‘g‘risida»gi Nizom
talablari asosida mahsulot tannarxi bugungi kunda aniqlanmoqda.
Kosmetik kremlarning saklashda nisbiy namlik necha foizgacha bulish kerak?

|
Kosmetik kremlarning saklashda nisbiy namlik necha foizgacha bulish kerak?
|
bet | 235/316 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 6,71 Mb. | | #138330 |
Bog'liq Toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafe11. Kosmetik kremlarning saklashda nisbiy namlik necha foizgacha bulish kerak?
a) 60 %
v) 70 % dan oshik emas
s) 80 %
d) 65 %
e) 85 %
12. Kosmetik kremlarning saklashdagi xaroratni keltiring:
a) +5 dan +25 gacha
v) +10 dan +20 gacha
s) +4 dan +20 gacha
d) +5 dan +20 gacha
e) uy xarorati
Foydalanilgan adabiyotlar.
Башура А.Г., Глушко С.Н. Косметика в аптеке.-Харьков.-2004.-120 с.
Гоникман Э.И.Натуральная косметика.М.-2000.-272 с.
Дрибноход Ю. Косметика, косметология.-СПб.-2003.-416с.
Дрибноход Ю. Введение в косметологию.-СПб.-2003.-352с.
Крестьянинова О.А. Современная косметология.-Спб.-2004.-176 с.
Матюшина Т.П., Тимофеева Ш.Ю., Краснюк И.И. Лечебно-косметические лосьоны как лекарственная форма//Фармация.-2002.-3.-с.42-44.
Назарова З.А.,Асланова Д.,Файзуллаева Н.С. Разработка технологии лечебно-косметических лосьонов противовоспалительного действия Farmatsevtica jurnali,2006, №1-2.- 53-54 bet.
NazarovaZ.A., TureevaG.M. Maxsusdoriturlaritexnologiyasi. Darslik.- 2008.- 160 b.
Назарова З.А., Махмуджанова К.С., Туреева Г.М., Файзуллаева Н.С. Технология специальных лекарственных форм.-Ташкент, 2014. .-275 с.
Назарова З.А., Туреева Г.М. Оптимизация технологии лечебно-косметических кремов. Матер.конф.посв.65 летию Ташфарми.-2002.-с.38-39.
Назарова З.А.. Файзуллаева Н.С., Туреева Г.М. Разработка технологи фитокосметических лосьонов на основе растительного сырья/Материалы Республиканской научно-практ.конф. Новые достижения в получении и применении природного сырья, посвященная 100 летию проф.. Р.Л. Хазанович.-Ташкент, 2006.-С.120-121.
Современная косметология. Новейший справочник –СПб 2004.-660 с.
Туреева Г.М., Мамедова Г. Разработка технологии косметических лосьонов Матер.науч-практ.конф.-”Акт.проблемы образо-вания, науки и производства в фармации”.-Ташкент.-2005.-С.56-57.
Чижова Е.Т., Михайлова Г.В. Изготовление индивидуальных лечебно-косметических препаратов в аптеке и в условиях малосерийных производств.-Уч.пособие.М.-ФГОУ ВУНМЦ.-2005.-262 с.
Fayzullaeva N.S., Uzokova D. Ekstraksion krem asosini tashkil etuvchi turli teksturalarga efir moyini ekstraksiya kilish/ Prof.R.L.Xazanovich tavalludining 100 yilligiga bag‘ish-langan «Tabiiy xom ashyolar asosida dori vositalarining oli-nishi, taxlili va qo‘llanishidagi yutuq-lar» mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani .-Toshkent, 2006.-122-123 b.
|
| |