nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Marketing tadqiqotlari - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 15/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD94. Marketing tadqiqotlari:
*A) marketing strategiyasi va taktikasini belgilashning asosi;
B) marketing muammosini aniqlash;
V) marketing dasturi;
G) bozor.
95. Bozorni segmentlarga ajratish:
A) marketing izlanishlari;
*B) bozor iste’molchilarini maxsus guruhlash;
V) bozor kon’yunkturasi;
G) bozor strukturasi.
96. Tovar raqobatbardoshligini baholash:
A) bozorni tahlil qilish;
B) o‘xshash tovar namunasini topish;
V) tovarlarning asosiy ko‘rsatkichlarini belgilash;
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
97. Korxonaning marketing dasturi:
A) korxonaning imkoniyatlarini tahlil qilish;
B) o‘zining ichki salohiyati to‘g‘risida axborot to‘plash;
V) korxonaning marketing faoliyatini tashkil etish;
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
98. Tovarga qo‘yiladigan asosiy talablar:
A) tovarning iste’mol qiymatini yuqoriligi;
B) sifat ko‘rsatkichlari;
V) ehtiyojning mavjudligi;
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
99. Tovarning funksional xususiyati:
A) inson hayotida muayyan vazifani bajarish;
B) moddiy ehtiyojni qondirish;
V) tovarning xizmat xususiyati;
*G) hamma javoblar to‘g‘ri.
100. Marketingda narxning mohiyati
A) bozor unsurlari ichida eng murakkabi
B) o‘zgaruvchan mexanizm
V) bozordagi tebranishlarga moslashuvchan
*G) tovar qiymatining puldagi ifodasi.
MENEJMENTGA OID TESTLAR
1. Maqsad – bu:
a) muddao
b) u yoki bu niyatga erishish uchun ko‘zda tutilgan mushtarak orzu
v) bu navbatdagi bosqichda “jang” bilan zabt qilinadigan bamisoli cho‘qqidir
*g) noto‘g‘ri javob yo‘q.
2. Boshqarish pog‘ona (daraja)lariga qarab maqsadlar qanday turlarga bo‘linadi:
a) siyosiy maqsadlar
*b) tuman maqsadlari
v) iqtisodiy maqsadlar
g) ijtimoiy maqsadlar.
|
| |
Xulosa, taklif va tavsiyalar

|
Xulosa, taklif va tavsiyalarBog'liq 3-2023-uzzamin.uz
Xulosa, taklif va tavsiyalar.
Yuqoridagi
mahalliy va xorijiy navlarda olib borilayotgan
tadqiqotlardan ilmiy xulosa qilgan holda viloyat
tuproq-iqlim sharoitlariga mos bo‘lgan soyaning
mahalliy “Baraka”, “To‘maris Mman-3”, “Ustoz
MAN-60”, navlari tanlab olindi va kelgusi yil
hosili uchun ekishga tavsiya qilinadi.
3/2023
Land of Uzbekistan
Земля Узбекистана
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
65
YASHIL MAKONDAN BARQAROR RIVOJLANISH VA GO‘ZAL HAYOT SARI
UO‘K: 502.3
Annotatsiya.
Ushbu maqolada Respublikamizda o‘simliklar dunyosini huquqiy jihatdan muhofaza qilish va
ko‘kalamzorlashtirish uchun “Yashil makon” umummilliy loyihasi va davlat ahamiyatiga molik qarorlarning qabul
qilinishi, ularning ijrosi hamda dastur asosida olib borilayotgan ishlarning tahlili haqida atroflicha ma’lumotlar keltirilgan.
Yurtboshimizning ushbu sohadagi tashabbus va faoliyatlari keng ochib berilgan. Moratoriy va uning o‘simliklarni asrab
qolishdagi ahamiyati, o‘simliklar olamining tabiatdagi va jamiyat hayotidagi o‘rni to‘g‘risida yoritilgan.
Kalit so‘zlar:
“yashil makon”, loyiha, dastur, moratoriy, o‘simlik, landshaft, ekologik barqarorlik, ekotizim, bioxilma-
xillik.
От зелёнова пространства к устойчивому развитию и красивой жизни
Аннотация.
В данной статье представлена подробная информация о правовой защите мира растений нашей
республики, принятие общенационального проекта об озеленений “Зеленое пространство” и о других постанов-
лениях государственного значения и их выполнение, а также об анализе проделанных работ на основе данной
программы. Широко раскрыта инициатива и деятельность главы государство в этой сфере. Освещены вопросы
мораторий и его значение в сохранении растительного мира, в том числе о роли растительного мира в природе
и в жизни общества.
|
| |
Taqsimlash qutisi - Qo’lda boshqariluvchi mexanik uzatmalar qutisini tuzilishi

|
Qo’lda boshqariluvchi mexanik uzatmalar qutisini tuzilishi
|
bet | 2/3 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 461,09 Kb. | | #255407 |
Bog'liq Qo‘l-uzatmalar-qutisini-tamirlash 2.5. Taqsimlash qutisi.
Taqsimlash qutisining vazifasi
4Taqsimlash qutisi uzatmalar qutisidan kelayotgan burovchi momentni to’g’ridan to’g’ri uzatish hamda oldingi yetakchi valni ulash yoki qiymatini o’zgartirib yetakchi g’ildiraklarga taqsimlab berish uchun xizmat qiladi.
Agar old va orqa ko’priklar yetakchi, lekin uzatmalar qutisi yetaklanuvchi vali yetakchi val bilan bir o’qda yotmay pastda joylashib ikki tomonda flaneslarga ega bo’lgan bo’lsa bu holatda taqsimlash qutisidan foydalaniladi. Agar old ko’pirik yurutmasini qo’shilsa vallar o’zaro tishli mufta yordamida ulanadi va bir xil burchak tezliklari bilan aylanadi. (2.14-rasm)
2.14-rasm. Taqsimlash qutisi.
Burilishda harakatlanganda old boshqariluvchi g’ildiraklar boshlang’ich tezligi u transport vositasining orqa g’ildiraklardan ko’proq harakatlanadi va juda ko’p aylanish kuchinisarf qilib transport vositasining orqa g’ildiraklari zararlanishini oldini oladi yuqori tezlik nisbati me’yorida bo’ladi.
Ushbu boshqaruv asosan axlat toshuvchi yuk avtomobillari yoki ichki yonuv dvigatellari suv nasosi avtomobil uchun amaliy va ayniqsa, tez-tez ishqalanuchi qurilma sifatida maxsusavtomobilni operatsion boshqaruv sifatida foydalaniladi. Qurilma, odatda, uzatish tomonida o’rnatilgan va u harakatlantiruvchi qurilmaning qarama-qarshi yo’nalishi yordamida harakatga keladi.
Transmissiyada yuqori tezlik mavjud bo’lib 1:1 uzatish miqdori1 uzatish nisbatiga bog’liqbo’lib uzatish yuqori bo’lsa tezlik ham yuqori bo’ladi. Qurilma harakat boshqaruvi orqali, harakat tezligini kamaytirish nisbatini oshirish deyiladi. Bu odatda tekis yo’lda harakatlanish vaqtida qo’lanildi. Buda to’g’ri harakatlanishga nisbatan tezroq harakatlanish mumkin. Odatda, qaytarilish nisbati 0.7~0,85 olinadi va xususiyatlari quyidagilar:Bu dvigatel aylanish tezligi 30% ga tushiradida. Boshqa so’z bilan aytganda, avtomobil qurilmasi tezligi bir xil bo’lsa, ortib borayotgan boshqaruvi 30% tezroq harakat olishi bilan yoqilg’i va gidravliksarifini kamaytiradi. Qurilmani ishlash qulayligi oshadi va harakatlanish qulay bo’ladi.
|
| |
Tajribadagi soya navlarining hosil elementlari va hosildorlik korsatkichlari

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
64
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1.Khamdamov, J. (2023). THE INFLUENCE OF SOIL RETAINING NITROGEN-FIXING BACTERIA AND THE
APPLICATION OF FOSSTIM-3 BIO FERTILIZER ON QUALITY INDICATORS OF SOYBEAN. Models and methods
in
modern science, 2(2), 52-57.
2.Yodgorov Normumin Gulomovich, Tilovov Ural Khusanovich and Khasanov Bobur 2023. Influence of covering
soybean seeds with bentonite clay on biometric parameters under different irrigation regimes. Eurasian Journal of Research,
Development and Innovation. 20, (May 2023), 16–20.
3.Usma, Jahangir Khamdamov, and Mannopova Ma'mura. "THE EFFECT OF THE APPLICATION OF SOIL THAT
CONTAINS NODIUM BACTERIA AND FOSSTIM-3 BIO FERTILIZER ON THE INFECTION AND DEVELOPMENT
OF BRADYRHIZOBIUM JAPONICUM BACTERIA IN THE ROOT PART OF SOYBEAN PLANTS." Cotton Science
2.1 (2022).
4. Hamdamov, Jahongir. "Maqola." " Uchinchi renessansda ilmiy-amaliy tadqiqotlarning dolzarb muammolari"
mavzusidagi onlayn konferensiyasi 1.8 (2022): 85-89.
5. Hamdamov, Jaxongir Usmonali O‘gli, Muattarxon
Erkinjon Kizi Tojieva, and Ergashali Axadovich Tojiev.
"Kontraktor azota (bradirhizobium japonicum) pochvы-xraniliщa bakteriy i fosfora fosstim-3 biografiya bakteriy tenevaya
produksiya." Oriental renaissance: Innovative, educational, natural and social sciences 2.4 (2022): 884-889/
ko‘ra soyaning
Baraka navining asosiy poya
balandligi o‘rtacha 105 sm, shoxlanishi o‘rtacha
2,8 dona, bir tup o‘simlikda o‘rtacha dukkak soni
63,0 dona, bir o‘simlikdagi don soni
150,6 dona, 1000 dona don vazni 134 gr
bo‘lib, o‘rtacha hosildorlik 48,8 s/ga ni
tashkil qilib, qolgan barcha navlarga nisbatan
1,2-31,5 s/ga yuqoriligi aniqlandi. Mahlliy
navlardan Ustoz MAN-60 va To‘maris Mman-3
navlarida biometrik ko‘rsatkichlari aniqlanganda
mos ravishda bir tup o‘simlikning o‘rtacha poya
balandligi 89,2 sm - 71,7
sm ni tashkil qilib,
dukkaklar soni 62-56 dona bo‘lib,
hosildorlik
ko‘rsatkichlari bo‘yicha mos ravishda ham
yuqori ko‘rsatkichlar aniqlandi. xususan,
47,6-43,3s/ga hosil olinganligi aniqlandi.
Xorijiy navlardan Vilana va Slaviya
navlari SK-Riana, Arleta,
Prudans navlariga
nisbatan yuqori ko‘rsatkichga ega bo‘ldi. Taxlil
natijalariga ko‘ra Vilana va Slaviya navlari mos
ravishda o‘rtacha poya balandligi 50,5-44,2 sm
bo‘lib, o‘rtacha dukkaklar soni bir tup o‘simlikda
32-33 donadan, 1000 dona don vazni o‘rtacha
135-120 gr bo‘lib, o‘rtacha hosildorlik
23-22,2 s/ga ni tashkil qilganligi aniqlandi. Yangi
yaratilgan mahalliy navlar taxlil qilinganda
o‘rtacha poya balandligi Hosildor navida
85,5 sm, dukkalar soni 47 dona, hosildorlik
35,4 s/ga, Gavhar navi o‘rtacha poya balandligi
89,4 sm, dukkaklar soni 51,0 dona, hosildorlik
39,5 s/ga, Zamin navi o‘rtacha poya balandligi
74,7 sm, dukkaklar soni 38 dona, hosildorlik
27,3 s/ga, Olmos navi o‘rtacha
poya baladligi
86,2 sm bo‘lib, o‘rtacha dukkaklar soni
45 dona bo‘lib, o‘rtacha hosildorlik 33,3 s/ga ni
tashkil qilganligi aniqlandi.
Umumjamiyat miqyosidagi munosabatlarni aks ettirishga qarab maqsadlar qanday guruxlarga bo‘linadi

|
Umumjamiyat miqyosidagi munosabatlarni aks ettirishga qarab maqsadlar qanday guruxlarga bo‘linadi
|
bet | 16/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD3. Umumjamiyat miqyosidagi munosabatlarni aks ettirishga qarab maqsadlar qanday guruxlarga bo‘linadi
*a) ijtimoiy maqsadlar
b) korxona maqsadlari
v) bo‘lim maqsadlari
g) yakka xodim maqsadi.
4. Menejment tushunchalari:
a) bir yil ichida, kvartal, bir oy mobaynida va undan ham kamroq muddat ichida amalga oshiriladigan maqsadlar
b) besh yillik yoki undan ko‘proq davr mobaynida amalga oshiriladigan maqsadlar
*v) korxonaning asosiy maqsadini aniqlash va xodimlarning vazifalarini ishlab chiqish
g) biror bir muammoni hal etish zarurati tug‘ilgan hollarda paydo bo‘ladigan maqsadlar.
5. Tashkilotning tashqi muhiti:
a) Har kun qabul qilinadigan va amalga oshiriladigan odatiy maqsadlar tushuniladi
b) korxonaga va ayrim xodimlarga qiyinchiliklar tug‘diradigan maqsadlar tushuniladi
*v) tashkilotning umumiy va bevosita ishchi muhiti tushuniladi
g) xodimlar malakasini oshirish sohasidagi maqsadlar tushuniladi.
6. Menejmentning tamoyillari:
a) maqsadning muhimligi jihatidan ranjirlanishi, tartiblanishi tushuniladi
b) maqsadni qo‘yish va amalga oshirishning mavjud shart-sharoitlarga bog‘liqligi tushuniladi
v) bir maqsadning boshqa maqsadga bo‘ysinishi tushuniladi
*g) demokratiyalash, ierarxiya, rejalashtirish, javobgarlik tushuniladi.
7. Tashkilot boshqaruv ob’ekti sifatida:
a) faoliyat sohalari bo‘yicha korxonaning umumiy maqsadlari aniqlanadi
*b) ishlab chiqaruvchi yoki xizmat ko‘rsatuvchi korxona
v) xususiy, yakka maqsadlarni rejalashtirish va ularning bajarilish usullari ishlab chiqiladi
g) qabul qilingan rejalarga ayrim tuzatishlar kiritiladi.
8. Boshqaruv funksiyasi deganda:
*a) u yoki bu ob’ektni boshqarishga oid aniq vazifalarni hal etishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
b) korxonaning moddiy – texnika bazasini yaratishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
v) xodimlarni korxonaning rejasini bajarishga safarbar qilishga qaratilgan faoliyat tushuniladi
g) a+b.
|
| |
Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri boshqarish funksiyasi hisoblanadi

|
Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri boshqarish funksiyasi hisoblanadi
|
bet | 17/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD9. Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri boshqarish funksiyasi hisoblanadi:
a) rejalashtirish
b) tashkil qilish
v) tartibga solish va muvofiqlashtirish
*g) noto‘g‘ri javob yo‘q.
10. Boshqarish faoliyati turlariga qarab boshqarish funksiyalari:
a) xududiy va tarmoq funksiyalariga bo‘linadi
b) rahbar va bo‘ysunuvchi funksiyalariga bo‘linadi
v) umumiy (asosiy) va aniq funksiyalarga bo‘linadi
*g) noto‘g‘ri javob yo‘q.
11. Quyida qayd qilingan funksiyalarning qaysi biri boshqarishning iqtisodiy funksiyasiga kiradi:
a) mehnat sharoitini yaratish
b) xodimlarni insoniylik ruhida tarbiyalash
v) marketing xizmatini uyushtirish
*g) ishlab chiqarishni tashkil qilish.
12. Quyida qayd qilingan funksiyalarning qaysi biri boshqarishning ijtimoiy funksiyasiga kiradi:
a) mablag‘larning doiraviy oborotini ta’minlash
*b) xodimlarning ijtimoiy madaniy-ma’naviy ehtiyojlarini qondirish
v) xodimlarni mehr-shavqatli va o‘zaro munosatlarda sabr toqatli bo‘lish ruhida tarbiyalash
g) axborotlar oqimini tashkil qilish.
13. Quyida qayd qilingan funksiyalarning qaysi biri boshqarishning ma’naviy-ma’rifiy funksiyasiga kiradi:
a) foyda olishni ta’minlash
b) xodimlarning ijtimoiy madaniy-ma’naviy ehtiyojlarini qondirish
v) boshqarish apparati xodimlari o‘rtasida mas’uliyatlarni belgilash
*g) xodimlarga halollikni, adolat tuyg‘usini tarbiyalashga xizmat qilish.
14. Tashqi muhit tahlili deganda:
*a) iste’molchini xohishini o‘rganish, raqobat darajasini aniqlash, xom ashyo sifatini baholash tushuniladi
b) boshqaruv organlari tizimida quyi organlarning yuqori organlarga bo‘ysinishi va ular o‘rtasidagi o‘zaro aloqa tushuniladi
v) bo‘linmalar yig‘indisi, ularning tarkibi va o‘zaro aloqa shakllari tushuniladi
g) b+v.
|
| |
Oraliq nazoratlari uchun mustaqil ish savollari quyidagicha

|
Oraliq nazoratlari uchun mustaqil ish savollari quyidagicha
|
bet | 255/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODOraliq nazoratlari uchun mustaqil ish savollari quyidagicha:
Iqtisodiyotni rivojlantirishning bozor modeli.
Iqtisodiyotni bozor munosabatlariga o‘tkazishning “o‘zbek” modeli.
Bozor munosabatlari sharoitida davlat va korxonalar o‘rtasidagi munosabat.
Korxonaning ishlab chiqarish va bozor munosabatlari.
Iqtisodiyotda kichik biznesni rivojlantirish istiqbollari.
Aksiyadorlik korxonalarning iqtisodiyotdagi roli va o‘rni.
O‘zbekiston qo‘shma korxonalarning hozirgi holati va rivojlanishi.
O‘zbekiston korxonalari mahsulotlarining sifati va raqobatbardoshligi.
Korxonada kadrlar siyosati va uni darajasini oshirish yo‘llari.
Korxonada mehnatga haq to‘lash tizimi.
Korxonada foydani shakllantirish va oqilona taqsimlash.
Korxonaning rentabelligini oshirish yo‘llari.
Korxona moliyaviy holatini baholash va uni yaxshilash yo‘llari.
Korxonada resurslardan oqilona foydalanish yo‘llari.
Ta’lim menejmenti va uning rivojlanishi.
Tadbirkorlikni rivojlantirishda menejer mahorati.
Menejment nazariyasi va amaliyotining rivojlanish bosqichlari.
Menejmentda tizimli yondashuv.
Korxonada marketing xizmatini samarali tashkil etish yo‘llari.
Korxonada ijtimoiy rivojlanishni boshqarish.
3.1. YAkuniy baholashda talaba 3 ta savolga yozma javob berishi lozim.
har bir yozma savolga 10 ball ajratiladi.
agar savollarning mohiyati to‘la ochilgan, asosiy faktlar to‘g‘ri bayon qilingan bo‘lsa – 26 – 30 ball
savollarga to‘g‘ri javob berilgan, lekin ayrim kamchiliklari bor bo‘lsa – 21 – 26 ballgacha
berilgan savollarda javoblar umumiy va kamchiliklar ko‘proq bo‘lsa – 16 – 21 ballgacha beriladi
savollarga to‘g‘ri javoblar bo‘lmaganda, kamchiliklar ko‘p bo‘lganda va to‘liq bo‘lmasa – 0 – 16
|
| |
Bozordagi narx-navo (baho) - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 10/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD56. Bozordagi narx-navo (baho):
A) talab va taklifni bir-biriga moslashtirish vazifasini bajaradi;
B) pulni tovarlar bilan ta’minlash vazifasini bajaradi;
V) pul muomilasini barqarorlashtirish vazifasini bajaradi;
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
57. Bozor iqtisodiyoti sharoitida:
A) narx-navo oshmaydi;
B) ishsizlik bo‘lmaydi;
V) pul qadrsizlanmaydi;
*G) tadbirkorlikka keng yo‘l ochiladi.
58. Ayrboshlash miqyosiga qarab bozor quyidagi turlarga bo‘linadi:
*A) mahalliy bozor;
B) iste’mol tovarlari va xizmatlar bozori;
V) tartibsiz bozor;
G) oligopolistik bozor.
59. Iqtisodiy aloqalarga kirishish darajasiga qarab bozor:
A) pul va qimmatli qog‘ozlar bozori;
B) mehnat bozori;
*V) erkin bozor;
G) regional bozor;
60. Ayirboshlash ob’ektining moddiy shakli jihatdan bozor quyidagi turlarga bo‘linadi:
A) valyuta bozori;
B) mehnat bozori;
V) intellektual tovar bozori;
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
61. Iste’mol bozori o‘zining xolatiga qarab:
A) to‘yingan bozor bo‘lishi mumkin;
B) taqchil bozor bo‘lishi mumkin;
V) och bozor bo‘lishi mumkin;
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
62. Ishlab chiqarish vositalari bozori - bu:
*A) mehnat qurollari hamda xom ashyo, yoqilg‘i va materiallarning oldi-sotdi bozori;
B) daromad keltiruvchi aksiya, obligatsiya, veksel, chek kabilar oldi-sotdi bozori;
V) ish kuchini oldi-sotdi qilish bozori;
G) aqliy mehnat mahsuli bo‘lmish tovarlar va xizmatlar oldi-sotdi bozori.
63. Mahalliy bozor deganda:
A) bir mamlakat doirasidagi regionlar o‘rtasida yoki bir necha chegaradosh davlatlar o‘rtasidagi bozor tushuniladi;
*B) muayyan mamlakatning davlat chegaralari doirasi bilan cheklargan shahar, tuman, viloyat xududlaridagi bozor tushuniladi;
V) xalqaro mehnat taqsimoti orqali bir-birlari bilan bog‘langan turli davlatlar o‘rtasidagi bozor tushuniladi.
G) daromad keltiruvchi aksiya, obligatsiya, veksel, chek kabilar oldi-sotdi bozori.
|
| |
Nazorat turlari va baholash tartibi

|
Nazorat turlari va baholash tartibi
|
bet | 251/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODNazorat turlari va baholash tartibi
Talabalarning bilim saviyasi va o‘zlashtirish darajasining Davlat ta’lim standartlariga muvofiqligini ta’minlash uchun quyidagi nazorat turlarini o‘tkazish nazarda tutiladi:
joriy nazorat – talabaning «Soha iqtisodiyoti va menejmenti» fani mavzulari bo‘yicha bilim va amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Joriy nazorat «Soha iqtisodiyoti va menejmenti» fanining xususiyatidan kelib chiqqan holda, tayyorlangan tajriba ishlarini og‘zaki so‘rov va amaliy ishlari berilgan uy vazifalarini tekshirish va suhbat o‘tkazish orqali amalga oshiriladi;
oraliq nazorat – semestr davomida o‘quv dasturining tegishli (fanning bir necha mavzularini o‘z ichiga olgan) bo‘limi tugallangandan keyin talabaning bilim va amaliy ko‘nikma darajasini aniqlash va baholash usuli. Oraliq nazorat bir semestrda ikki marta o‘tkaziladi, uning shakli yozma ish shaklida o‘tkazilib o‘quv faniga ajratilgan umumiy soatlar hajmidan kelib chiqqan holda belgilanadi;
yakuniy nazorat – semestr yakunida muayyan fan bo‘yicha nazariy bilim va amaliy ko‘nikmalarni talabalar tomonidan o‘zlashtirish darajasini baholash usuli. YAkuniy nazorat asosan tayanch tushuncha va iboralarga asoslangan “YOzma ish” shaklida o‘tkaziladi.
Talabalarning bilim saviyasi, ko‘nikma va malakalarini nazorat qilishning reyting tizimi asosida talabaning «Soha iqtisodiyoti va menejmenti» fani bo‘yicha o‘zlashtirish darajasi ballar orqali ifodalanadi.
Har bir fan bo‘yicha talabaning semestr davomidagi o‘zlashtirish ko‘rsatkichi 100 ballik tizimda butun sonlar bilan baholanadi.
Ushbu 100 ball nazorat turlari bo‘yicha joriy va oraliq nazoratlarga – 70 ball va yakuniy nazoratga – 30 ball qo‘yish bilan taqsimlanadi.
Fan bo‘yicha reyting jadvali
T/r
|
Yo‘nalishning qisqacha nomi
|
Kurs
|
Semestr
|
Haftalar soni
|
Semestrda fanga ajratilgan umumiy soat (reyting balli)
|
Ma’ruza
|
Seminar mashg‘ulotlari
|
Mustaqil ta’limga ajratilgan soat
|
|
|
| |
-Oraliq nazorat savollari - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 253/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD1-Oraliq nazorat savollari
1.Korxonaning bozor iqtisodiyotining xo‘jalik sub’ekti tarzidagi
maqsadi va vazifalari.
2.Korxonani boshqarishning o‘ziga xos xususiyatlari.
3.Korxonani tashkil etish tamoyillari va tartib-qoidalari.
4.Asosiy fondlarning iqtisodiy mohiyati va tartibi.
5.Ishlab chiqarish vositalari va ularning tavsifi.
6.Asosiy fondlarning amartizatsiyasi va foydalanish ko‘rsatkichlari.
7.Ishlab chiqarish quvvati va uni hisoblash.
8.Aylanma fondlar tavsifi va tarkibi.
9.Aylanma fondlarning aylanish bosqichlari.
10.Aylanma fondlardan foydalanish ko‘rsatkichlari.
11.Investitsiya korxonaning ishlab chiqarish salohiyatini rivojlanti-rish vositasi sifatida.
12.Korxonalarda invistitsiyalarning asosiy manbalari va yo‘nalishlari.
13.Investitsiyaviy loyihalarni baholash.
14.Mehnat resurslari va ularning tarkibi haqida tushuncha.
15.Mehnat resurslarini boshqarish.
16.Korxonada mehnatga haq to‘lash shaklllari.
17.Tannarx - ishlab chiqarish sarflarini kamaytirish vositasi.
18.Mahsulot (ish, xizmat) tannarxini hosil qiluvchi xarajat turlari.
19.Foyda va rentabellik, ularni hisoblash usullari.
20.Mahsulot (ish, xizmat) tannarxini pasaytirish omillari.
21.Biznes-rejaning mohiyati va vazifalari.
22.Biznes-rejani tayyorlash bosqichlari.
23.Biznes-reja tarkibi va hisob-kitoblari.
24.Korxona xavfsizligini ta’minlashning maqsadi va vazifalari.
25.Korxona xavfsizlik xizmati, uning funksiyalari va tarkibi.
26.Korxona tijorat sirining mohiyati va uni himoya qilish mexanizmi.
2.2. Oraliq (2 – oraliq) baholash yozma tartibda o‘tkazilib, unda 3 ta savolga javob berish so‘raladi. Har bir savol 4 ballgacha baholanadi.
agar savollar mohiyati to‘la ochilgan bo‘lsa, javoblar to‘liq va aniq hamda ijodiy fikrlari bo‘lsa – 3,5– 4 ball
savollarga umumiy javob berilgan, ammo ayrim faktlar to‘liq yoritilmagan bo‘lsa – 3,0– 3,5 ballgacha
savollarga javob berishga harakat qilingan, chalkashliklar bo‘lsa – 2,5 – 3,0 ballgacha beriladi.
savollarga umuman javob yozmagan yoki savollarda chalkashliklar bo‘lsa – 0 – 2,5 ballgacha beriladi.
|
| |
Rivojlangan bozor iqtisodiyotiga - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 11/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD64. Rivojlangan bozor iqtisodiyotiga:
A) tartibsiz, stixiyali bozor xos;
B) boshqariladigan bozor xos;
*V) rejali tartiblanadigan bozor xos;
G) qat’iy reja asosida amal qiladigan bozor xos.
65. Boshqariladigan bozorda:
A) bozor aloqalari stixiyali tarzda o‘rnatiladi;
B) bozor aloqalari qonunlarga oldindan, moslashtirib boriladi;
V) stixiyali kuchlar ob’ektiv ravishda sotuvchilar va xaridorlar ustidan hukmronlik qiladi;
*G) iqtisodiy munosabatlar davlat idoralari beradigan buyruqlar va ko‘rsatmalar asosida hal qilinadi.
66. Erkin bozorda:
*A) na sotuvchi, na xaridor xukmron mavqega ega bo‘lmaydi;
B) iste’molchi va ishlab chiqaruvchilar o‘rtasida raqobat bo‘lmaydi;
V) narx-navo nazorat ostida bo‘ladi;
G) sotuvchi sifatida bozorda faqat bir firma hukmronlik qiladi.
67. Monopollashgan bozor deganda:
A) monopol raqobatli bozor tushuniladi;
B) oligopolistik bozor tushuniladi;
V) sof monopoliya bozor tushuniladi;
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
68. Oligopolistik bozorda:
A) sotuvchi sifatida bir firma bozorda tanho hukmronlik qiladi;
*B) sanoqli, ozchilik firmalar va kompaniyalar bozorda tanho hukmronlik qiladi;
V) raqobat umuman bo‘lmaydi;
G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
69. Quyidagi qaysi bir faoliyat «pinhoniy» bozorga xos:
A) qurol bilan savdo qilish;
B) narkotik moddalar bilan oldi-sotdi qilish;
V) valyuta bilan chayqovchilik qilish;
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
70. Quyidagi qaysi bir qonun bozor qonuni deb yuritiladi:
A) mehnat unumdorligining o‘sib borish qonuni;
*B) talab va taklif qonuni;
V) qiymat qonuni;
G) ehtiyojlarning yuksalish qonuni;
71. O‘sish muqobili (strategiyasi):
*A) texnologiyasi tez-tez o‘zgarib turadigan va iqtisodiyoti tez sur’at bilan o‘sayotgan korxonalar uchun qo‘llaniladi
B) korxona iqtisodiy tanazulga uchragan davrlarda qo‘llaniladi
V) korxona juda og‘ir sharoitga tushib uning ahvoli yomonlashib borayotgan hollarda qo‘llaniladi
G) asosan texnologiyasi barqaror bo‘lgan korxonalarda qo‘llaniladi.
|
| |
-Oraliq nazorat savollari - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 254/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD2-Oraliq nazorat savollari
Menejmentning tarkibiy tuzilishi haqida tushuncha.
Tashkiliy tuzilmalar turlari.
Tashkiliy tuzilmalarni loyihalashtirish.
Menejmentning iqtisodiy usullari.
Menejmentning tashkiliy-farmoyish usuli.
Menejmentning ijtimoiy-ruhiy usullari.
Rahbarlik va uning madaniyati.
Boshqaruv qarorlarining mohiyati va ularning tasnifi.
Boshqaruv qarorlariga qo‘yiladigan talablar.
Boshqaruv qarorlarini tayyorlash jarayoni va qabul qilish
Boshqaruv qarorlarini maqbullash (optimallashtirish) usullari.
Strategik rejalashtirishning maqsad va vazifalari.
Strategik rejalashtirishda muhit tahlili.
Strategiya turlari.
Ishlab chiqarish jamoasi va uning tashkil topishi.
Ishlab chiqarish jamoasining ijtimoiy-ruhiy muhiti.
Xodimlarni boshqarish usullari.
Mehnatni rag‘batlantirishni tashkil qilishni takomillashtirish yo‘llari va mazmuni.
Mehnatni rag‘batlantirishning chet el nazariyasi.
Mehnatni rag‘batlantirish usullari.
Vakolat va mas’uliyat tushunchalari hamda ularning zarurligi.
Boshqaruv vakolatlarining turlari.
Boshqaruv nazorati, uning mohiyati, shakllari va amalga oshirish vositalari.
Innovatsiya va innovatsion menejment tushunchalari.
Innovatsiya jarayoni va uni samarali tashkil etish.
Innovatsiya loyihasi va uni boshqarish.
Tadbirkorlikni moliyaviy ta’minlash yo‘llari.
Moliyaviy menejment – boshqaruv usuli sifatida.
Boshqaruv samaradorligi va uni oshirish yo‘llari.
2.3. Oraliq nazorati bo‘yicha berilgan talabaning mustaqil ishi uchun berilgan mavzu bo‘yicha referat tayyorlanadi:
referatda mavzu to‘liq ochilgan, to‘g‘ri xulosa chiqarilgan va ijodiy fikrlari bo‘lsa-4,3–5 ball
mavzu mohiyati ochilgan, faqat xulosa bor-3,6–4,3 ballgacha
mavzu mohiyati yoritilgan, ammo ayrim kamchiliklari bor bo‘lsa–2,8–3,5 ballgacha beriladi.
savollarga javob bilmagan yoki mustaqil ish bo‘yicha qisman javob berganda–0–2,8 ballgacha beriladi.
|
| |
Quyida qayd qilingan xarajatlarning qaysi biri doimiy xarajatlarga kiradi

|
Quyida qayd qilingan xarajatlarning qaysi biri doimiy xarajatlarga kiradi
|
bet | 13/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD79. Quyida qayd qilingan xarajatlarning qaysi biri doimiy xarajatlarga kiradi:
A) doimiy maoshlar
B) amortizatsiya ajratmalari
V) sug‘urta badallari
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
80. Ishlab chiqarishni boshqarish deganda:
A) ishlab chiqarish doirasida amalga oshiriladigan rahbarlik, tashkilotchilik va ma’muriy xarakterdagi a’lohida faoliyat tushuniladi
B) korxona doirasida amalga oshiriladigan rahbarlik, tashkilotchilik va ma’muriy xarakterdagi alohida faoliyat tushuniladi
V) buyumlarni iste’molchilar talabiga mos keluvchi sifat tasniflari bilan ishlab chiqarishni ta’minlovchi, maqsadga qaratilgan faoliyat tushuniladi
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
81. Korxona doirasida amalga oshiriladigan rahbarlik, tashkilotchilik va ma’muriy xarakterdagi alohida faoliyatini:
*A) ishlab chiqarishni boshqarish deb yuritiladi
B) korxonani boshqarish deb yuritiladi
V) mahsulot sifatini boshqarish deb yuritiladi
G) xodimlarni boshqarish deb yuritiladi.
82. Boshqariluvchi – bu:
A) boshqaruvchi sub’ekt
B) boshqaruv apparati
*V) boshqarish ob’ekti
G) xodimlar.
83. Motivlashtirish – bu:
A) ruhiy omil bo‘lib, shaxs faolligining manbaasi, sababi, dalili va har turli ehtiyojlaridir
B) xodimlarni jonli mehnat faoliyatiga rag‘batlantiruvchi vositadir
V) kishilar faoliyatini ruhiy yo‘llar bilan maqsadga muvofiq yo‘naltirishdir
*G) noto‘g‘ri javob yo‘q.
84. Quyida qayd qilingan ehtiyojlarning qaysi biri birlamchi ehtiyojlarga kiradi:
*A) fiziologik ehtiyojlar
B) ijtimoiy ehtiyojlar
V) ma’rifatga bo‘lgan ehtiyojlar
G) ma’naviyatga bo‘lgan ehtiyojlar
85. Amerikalik ruhshunos Abraham Maslouning motivatsiya nazariyasi:
A) boisiy tozalanish nazariyasi deb yuritiladi
*B) ehtiyojlar ustunligi nazariyasi deb yuritiladi
V) “gigienik omillar” nazariyasi deb yuritiladi
G) kutish nazariyasi deb yuritiladi.
|
| |
Amal qilsangiz insonlarni o‘z fikringizga

|
Amal qilsangiz insonlarni o‘z fikringizga
|
bet | 249/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISODAmal qilsangiz insonlarni o‘z fikringizga og‘dirish imkonini beruvchi o‘n ikki koida
O‘nta holatning to‘qqiztasida baxs har bir ishtirokchining o‘z fikrlari to‘g‘riligiga bo‘lgan ishonchi bir muncha oshishi bilan yakunlanadi. Dunyoda bahsda g‘olib kelishning yagona usuli mavjud — bu baxsning kelib chiqishiga yo‘l qo‘ymaslikdir. Xuddi er silkinishidan yoki zaharli ilondan qochgandek, baxsdan ham uzoqroq yuring.
Suhbatdoshingiz fikriga hurmat bilan qarang. Unga hech qachon nohaq ekanligini gapirmang.
Agar o‘zingiz nohaq bo‘lsangiz buni tezda tan oling. Bu usul hayratlanarli natijalar berishi bilan bir qatorda, xoh ishoning xoh ishonmang, ma’lum holatlarda undan foydalanish, kishining hadeb o‘zini himoya qilishga urinishidan ko‘ra yoqimlirokdir.
Avval boshidanoq do‘stona munosabatlarga shaylaning. Agar suhbatdoshingiz yuragida sizga nisbatan norozilik yoki nafrat hissi bo‘lsa, uni o‘z fikringizga og‘diraman deb xomtama bo‘lmang. SHuning uchun biror kishini siz ilgari surayotgan g‘oyaga qo‘shilishini xoxlasangiz, eng avvalo, siz unga do‘st ekanligingizga ishontiring.
SHunday qilingki, suhbatdoshingiz sizning g‘oyangizni inkor eta olmasin. Suhbatni mavjud qarama-qarshiliklarni tahlil qilish bilan boshlamagan ma’qul. Aksincha, suhbat boshida fikrlar mos tushadigan holatlar haqida to‘xtalib o‘ting va suhbat davomida buni bir necha marta takroran ta’kidlang. Uning inkor javob qilish imkoniyatini qisqartiring.
Suhbat davomida suhbatdoshingiz ko‘proq gapirsin. Uning gapini bo‘lmang. Gapirishga bemalol qo‘yib bering.
Suhbatdoshingiz ushbu g‘oyani o‘z tafakkuri mahsuli deb bilaqolsin. Hech bir insonga biror narsani majburan xarid qilish yoqmaganidek, nima qilishi kerakligini belgilab berishlari ham yoqmaydi. Bizga o‘zimizga yoqqan mahsulotni xarid qilish, yoki o‘z istagimizga ko‘ra faoliyat yuritishimiz hamisha yoqimli.
Har qanday holatga suhbatdoshingiz nazari bilan qarashga astoydil harakat qiling. SHunda u nega boshqacha emas, aynan shunday fikrda ekanligi sabablarini tushunishingiz mumkin. Bu sabablarni o‘rganishingiz uning harakati sirlarini bilib olishingizga yordam beradi.
O‘zgalarning fikr va istaklariga hamdardlik bilan munosabatda bo‘ling. Ertaga siz uchrashadigan kishilarning 75 foizi hamdardlikka zorlar. O‘z hamdardligingiz bilan ularning muhabbatlarini qozonishingiz mumkin.
O‘z g‘oyalaringizni jamiyat ma’naviyati bilan hamo-hanglashtirgan holda etkazishga harakat qiling. Ezgu maqsadli g‘oyalarni inson juda tez anglab oladi. Bunday g‘oyani qayta-qayta ta’kidlashning hojati yo‘q.
O‘z g‘oyalaringizni go‘zal qilib etkazishga harakat qiling. Biz yorqin effektlar davrida yashayapmiz. haqiqatni oddiy so‘zlar bilan etkazib berishning o‘zi kamlik qiladi. Haqiqatni jonlantirib, qiziqarli, dramatik tarzda etkazish lozim. Daromadli reklamadan foydalanishni o‘rganishingiz kerak.
Kishilardagi yuksaklikka intilish istagidan unumli foydalaning. Ularni hamkorlikka chaqiring. Bu ruhan kuchli insonlarga ta’sir o‘tkazishning eng to‘g‘ri usulidir.
|
| |
Quyida qayd qilingan xislatlarning qaysi biri rahbarni el nazaridan qolishiga olib keladi

|
Quyida qayd qilingan xislatlarning qaysi biri rahbarni el nazaridan qolishiga olib keladi
|
bet | 22/256 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 6,22 Mb. | | #232687 |
Bog'liq SOHA IQTISOD46. Quyida qayd qilingan xislatlarning qaysi biri rahbarni el nazaridan qolishiga olib keladi:
a) mahalliychilik
b) balandparvozlik
v) ta’magarlik
*g) a+b+v.
47. Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri rahbarlarga xos xarakter bo‘lishi mumkin?
a) janjalkash, urushqoq
*b) kurashchan
v) g‘iybatchi
g) umidsiz.
48. Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri rahbar aytishi mumkin bo‘lmagan javoblardir:
a) men o‘z fikrimni aniq va to‘la aytaolmadim
*b) mening ish tajribam shu
v) men xatoga yo‘l qo‘ydim va uni tuzataman
g) buni boshqacha tushuntirishga harakat qilaman.
49. Quyida qayd qilinganlarning qaysi biri rahbar aytishi mumkin bo‘lgan javoblardir:
*a) asrlab yashaysanu, asrlar o‘rganar ekansan
b) bu mening aybim emas
v) siz meni tushunaolmaysiz
g) siz nohaqsiz, men o‘z fikrimda qolaman.
50. Qaror – bu
a) mavjud holatning, bo‘lishi lozim bo‘lgan holat bilan mos tushmasligi natijasida yuzaga keluvchi jarayondir
*b) bajarilishi mumkin bo‘lgan ishning aniq bir yo‘lini tanlab olishdir
v) bir necha muqobil (alternativa) paydo bo‘lganda vujudga keladigan jarayondir
g) a+b.
51. Qaror qabul qilish – bu :
a) maqsadga erishish uchun tashkilot rahbarining o‘z vakolati va amalkorligi doirasida alternativa (muqobil)ni tanlash jarayonidir
b) u yoki bu yo‘lni tanlab olishda bir to‘xtamga kelish yoki qanday bo‘lmasin bir fikrga kelishdir
v) menejerning fikri zikrini doim band qilib turadigan tashvishdir
*g) noto‘g‘ri javob yo‘q.
52. Quyidagi qayd qilinganlarning qaysi biri boshqaruv qarorlarining unsuri bo‘lib hisoblanadi:
a) vazifa
b) vosita
v) javobgarlik
*g) noto‘g‘ri javob yo‘q.
53. Strategik qaror:
a) bir xil muammoga daxldor bo‘lib, barcha bo‘g‘inlar uchun birdek amal qiladi
b) tor doiradagi muammoga ta’luqli bo‘lib, korxonaning muayyan bir bo‘limi yoki bir gurux xodimlar yuzasidan qabul qilinadi
v) yuqori boshqaruv organlari tomonidan tub va istiqbolli dasturlarni ishlab chiqish maqsadlarida qabul qilinadi
*g) korxonaning joriy, tezkor rejalarini tuzish maqsadida qabul qilinadi.
|
| |
A.X. Xoliqov - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
63
to‘plovchi (Bradyrhizobium Japonicum) tuganak
bakteriyalarni o‘zida saqlovchi tuproqning
0–15 sm qatlamdan 1500 kg tuproq olinib
qo‘llanilganda soya o‘simliklari tuproqqa ijobiy
ta’siri yuqori bo‘lganligini ta’kidlaydilar [1].
Soya urug‘larini ekish oldidan albatta
azotni faol o‘zlashtiruvchi bakteriyalarni
o‘zida saqlovchi bakterial o‘g‘itlarni qo‘llab
ekish ushbu ekinni yetishtirishning iqtisodiy
imkoniyatini oshiradi [2]. Soya o‘simligini
o‘sishi va rivojlanishiga bakterial bioo‘g‘itlarni
bargidan oziqlantirish yaxshi natija beradi [3].
Soya navlarini har bir tuproq-iqlim sharoitlariga
mos navlarini ilmiy asosda tanlash zarurdir [4].
Tadqiqot obyekti va uslublari.
Soyaning
mahalliy va xorijiy navlaridan tashkil topgan
ekologik nav sinash ko‘chatzori Dala tajribalarida
variantlarni joylashtirish, fenolgik kuzatuvlar
va hisoblashlar “Dala tajribalarini o‘tkazish
uslublari” (PSUEAITI 2007) qo‘llanmasi
asosida, tajriba maydonida tuproqning agrofizik
va agrokimyoviy xossalarini aniqlashda
«Методы агрохимических, агрофизических
и
микробиологических
исследований
в поливных хлопковых раёнах» (1973) uslubiy
qo‘llanmalaridan foydalanildi. Olingan natijalar
Microsoft Excel dasturi va Б.А.Доспеховнинг
“Методика полевого опыта” (1985) uslubiy
qo‘llanmasi asosida statistik tahlillar asosida
amalga oshirilgan.
Tadqiqot natijalari va ularning
muhokamasi
. Moyli ekinlarni viloyatda
ekologik nav sinovlari asosida moslashtirish,
kasalliklar, zararkunandalarga chidamli hamda
moydorligi, hosildorligi yuqori va yetishtirish
agrotexnikasi bo‘yicha ilmiy-tadqiqotlar olib
borish, yakunida soya navlarini ilmiy asoslangan
holda tanlab olish maqsadida, soyaning mahalliy
va xorijiy navlaridan iborat bo‘lgan ekologik nav
sinash ko‘chatzori tashkil etildi.
Soyaning mahalliy “Baraka”, “To‘maris
Mman-3”, “Ustoz MAN-60”, “Olmos”,
“Gavhar”, “Zamin”, “Hosildor” navlari va xorijiy
“SK-Riana”, “Arleta”, “Vilana”, “Prudens”,
“Slaviya”, navlari ekilib, o‘simliklarda fenologik
kuzatuvlar olib borildi. Tadqiqot natijalari
1-jadvalda keltirilgan.
Olib borilgan tadqiqot natijalariga
1-jadval.
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

|
Земля УзбекистанаBog'liq 3-2023-uzzamin.uzLand of Uzbekistan
Земля Узбекистана
3/2023
O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
30
TABIIY IPAKDAN ISHLAB CHIQARILGAN JARROHLIK IPLARINING AYRIM
SIFAT KO‘RSATKICHLARINI ANIQLASH
UO‘K: 687.053.94.017.7
Annotatsiya.
Ushbu maqolada tabiiy ipakdan ishlab chiqarilgan eshilgan jarrohlik iplarining eng muhim sifat
ko‘rsatkichlaridan hisoblangan, jarrohlik ipidagi seritsin va yog‘ qoldiqlarini aniqlash usullari, institut sharoitida ishlab
chiqarilgan jarrohlik iplarini sinov laboratoriyasida aniqlangan sifat ko‘rsatkichla-rining tahlillari keltirilgan. Jarrohlik
iplarining fizik-mexanik ko‘rsatkichlari sinov laboratoriyasida amaldagi o‘lchov jihozlarida an’anaviy usulda aniqlangan.
Jarrohlik iplarining fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlari institutning kimyo laboratoriya-sida yog‘-mum moddalarining qoldiq
miqdorlari amaldagi standartlarda keltirilgan usullarda sinovdan o‘tkazilgan va kimyoviy tahlil orqali aniqlangan.
Laboratoriya sinovlari natijasida olingan jarrohlik iplarining sifat ko‘rsatkichlari amaldagi standart ko‘rsatkichlari bilan
qiyosiy solishtirilib chiqilgan va baholangan.
Kalit so‘zlar:
tabiiy ipak, jarrohlik iplari, eshilgan, seritsin, yog‘-mum moddalari, sifat, kimyoviy tahlil, qoldiq
moddalar.
Определение некоторых показателей качества хирургических нитей
из натурального шелка
Аннотация.
В данное статье приведен результаты проведенных, в испытатель-ной лаборатории инсти-
тута лабораторных испытаний по определению одним из основных показателей качества хирургических нитей
- остаточного содержариния серицина и жиро-восковых вешеств в крученых хирургических нитках, вырабо-
танных из натурального шелка. Также приведены методы определения остаточного содержания серицина и
жирово-восковых вешеств путем химического анализа. Определение физико-механические показатели в испыта-
тельной лаборатории института, приведены традицинным методом на стандартных лабораторных приборах.
Остаточные содержании жиро-восковых веществ определены методомами химического анализа в химической
лаборатории института. Полученные результаты исспытаний сопоставлены с показателями действующих
стандартов и оценены качества выработанных хирургических нитей.
Ключевые слова:
натуральный шелк, хирургические нитки, крученые, серицин, жиро-восковые вещества,
качество, химический анализ, остаточные вещество.
|
| |
I. Kirish:  
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi

I. Kirish:
Sinf soati mashg‘ulotning maqsadi: O‘quvchilarda vatanparvarlikni singdirish, kelajakda o‘z orzulari uchun harakat qila olishlikni, izlagan imkon topa olishini ular ongiga singdirish.
Ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi — jamiyatda bo‘layotgan voqea, hodisa va jarayonlarga daxldorlikni his etish va ularda faol ishtirok etish, o‘zining fuqarolik burch va huquqlarini bilish, unga rioya qilish, mehnat va fuqarolik munosabatlarida muomala va huquqiy madaniyatga ega bo‘lish layoqatlarini shakllantirish.
Milliy va umummadaniy kompetensiya — vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli hamda umuminsoniy va milliy qadriyatlarga e’tiqodli bo‘lish, badiiy va san’at asarlarini tushunish, orasta kiyinish, madaniy qoidalarga va sog‘lom turmush tarziga amal qilish layoqatlarini shakllantirish.
Mashg‘ulot turi: yangi bilim beruvchi, bilimlarni mustahkamlovchi, amaliy, nazariy, aralash, noan’aviy, ananaviy.
Mashg‘ulot uslubi: tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Mashg‘ulot metodi: guruhlarda ishlash, “kim epchil-u, kim chaqqon”, “ko‘rsam tezroq o‘rganaman”, “muammo va yechim” shu kabi metodlar.
Mashg‘ulot jihozi: mavzuga oid rasm, ko‘rgazmalar va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar.
Mashg‘ulotning borishi:
Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
O‘qituvchi:
O‘quvchilarni kasb-hunarga yo‘naltirish psixologik-pedagogik tashxis markazida Xalq ta’limi vazirligi bilan hamkorlikda “Zamonaviy shaxs ko‘nikmalari — “yumshoq” (Soft skills) ko‘nikmalarni rivojlantirish. Tushunchalar, amaliyot va nazariya” mavzusida trening o‘tkazildi.
Treningni xalqaro toifadagi kouch, biznes-trener, psixolog Venera Ermetova olib bordi. Toshkent shahar xalq ta’limi bosh boshqarmasi, tuman XTB metodistlari, maktab psixologlari qatnashgan treningda “Emotsional kapital yoki emotsional intellekt”, “O‘z-o‘zini samarali motivlashtirish tizimi”, “Shaxsning kuchli va zaif tomonlari”, “O‘z-o‘zini baholash va o‘z ustida ishlash rejasi” kabi globallashuv davriga xos mavzular muhokama markazida bo‘ldi.
Samarali suhbatdosh bo‘lish uchun siz avval qadr-qimmatingizni bilishingiz kerak. Yaxshiyamki, veb-ishlab chiqish va dizayn onlayn ma'lumotlar ko‘p topa oladigan joylar turlari. Google-da tezkor qidiruv sizning hududingizda tajribangiz bo‘lgan bir kishi uchun o‘rtacha daromadni aniqlash imkonini beradi. Ushbu ma'lumot bilan siz daromadingiz qanday bo‘lishi kerakligini osonlikcha hisoblab chiqishingiz va muzokarada sizni qo‘llab-quvvatlash uchun foydalanishingiz mumkin.
Rostini aytganda, yaxshi muzokarachi bo‘lish saytingizdagi raqamlar haqida emas, balki. Siz, shuningdek, texnik bo‘lmagan qobiliyatlarning qanchalik muhimligini ko‘rsatadigan samarali kommunikator bo‘lishingiz kerak.
|
O‘ZBEKISTON ZAMINI - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
28
ketgan yerlarni o‘zlashtirish hisobiga 479 ga, yer
osti suv zahirasi mavjud bo‘lgan yer maydonlarni
o‘zlashtirish hisobiga 1 447 ga ishlab chiqarishga
kiritildi.
Yuqorida keltirilgan loyihalar asosida
2020-yilda foydalanishga kiritilgan maydonlarga
qishloq xo‘jalik ekinlarini joylashtirish bo‘yicha
chora-tadbirlar ishlab chiqildi. Mazkur
chora-
tadbirlar ishlashda Qoraqalpog‘iston Respublikasi
va viloyatlar tumanlarining tuproq iqlim
sharoitlarini, shuningdek sug‘orish suvlarining
hajmini hisobga olgan holda, joylarda monitoring
o‘rganishlar olib borildi.
O‘tkazilgan
yer monitoring tadqiqotlari
asosida
Qoraqalpog‘iston
Respublikasi,
Qashqadaryo, Jizzax, Toshkent va Namangan
viloyatlari
misolida
qishloq
xo‘jaligida
foydalinishdan chiqib ketgan va yer osti zahirasi
mavjud bo‘lgan yerlarni o‘zlashtirishda 2020-yil
amalga oshirilgan ishlar va qishloq xo‘jaligi ekin
turlarini joylashtirishga erishildi.
Misol uchun
Namangan viloyati, Pop tumani hududida faoliyat
ko‘rsatayotgan “NURAN UZ” MCHJ tumanida
2022-yilda jami 427 gektar yer o‘zlashtirilib,
jumladan, 1, 2, 3, 4, 6, 8, 10, 30, 31, 32, 34,
36, 38, 42, 44, 45, 43 raqamli konturlardagi
maydonda zamonaviy intensiv bog‘ barpo etish
uchun tomchilatib sug‘orish texnologiyasini joriy
qilindi. Shuningdek “NURAN UZ” MCHJ si
o‘zlashtirilgan maydonlarning 100
gektarida anor,
252 gektarida namatak dorivor o‘simligi, qolgan
75 gektarida shaftoli va gilos mevali daraxatlarini
ko‘chatlarini ekib, tomchilatib sug‘orish joriy
etgan xolda parvarish qilib kelmoqda.
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
36
me’yorlari, joyning zovurlashtirilganlik darajasi,
sug‘oriladigan ekinlar
turiga qarab yil davomida,
ayniqsa vegetatsiya davrida sezilarli o‘zgarib
turadi [1,2,4,5,8,9].
Tuproq hosil bo‘lish jarayonida, ayniqsa
vodiy sug‘oriladigan tuproqlari sharoitida maqbul
yer osti suvlari rejimi va balansini shakllantirishda,
grunt suvlarining roli ayniqsa katta bo‘lib,
sho‘rlangan tuproqlarning hosil bo‘lishida har
tomonlama ta’sir ko‘rsatadi,
muayyan bir sharoitda
tuproqdagi asosiy tuz manbai bo‘lib xizmat qilsa,
ikkinchi bir sharoitda erigan tuzlarni o‘zida
to‘plash va o‘z oqimi bilan sug‘orilayotgan va
sho‘ri yuvilayotgan maydonlar xududidan chiqarib
yuborish vositasi bo‘lib xizmat qiladi.
Tadqiqot obyekti.
Tadqiqotlar olib
borilgan tajriba maydoni janub va sharq tomondan
O‘zbekiston tumani bilan, shimol tomondan
Dang‘ara tumani hamda Tojikiston Respublikasi
bilan, g‘arb tomondan esa
Beshariq tumanlari bilan
chegaradosh bo‘lgan Farg‘ona viloyati Furqat
tumani hududi tuproqlari hisoblanadi [6].
Izlanishlar Furqat tumani sug‘oriladigan
qishloq xo‘jaligi yer maydonlari tuproqlarining
xossalari va ularning sifat ko‘rsatkichlari
hamda
hozirgi meliorativ-ekologik holatini o‘rganishga
qaratilgan.
Tadqiqot uslublari.
Hudud tuproq
xaritalari ma’lumotlarini qiyosiy geografk,tuproq-
kartografk,
laboratoriya, kameral-analitik tahlil
qilish va natijalarini umumlashtirish tadqiqot
uslublarini tashkil qiladi. Dala, kameral va
kartografk ishlarisobiq Davyergeodezkadastr
qo‘mitasi hamdaTuproqshunoslik
va agrokimyo
ilmiy tadqiqot instituti tomonidan ishlab chiqilgan
uslublar, kimyoviy tahlil ishlari umumiy qabul
qilingan usullar asosida amalga oshirilgan.
Land of Uzbekistan - Земля Узбекистана

O‘ZBEKISTON ZAMINI
4/2019
62
FARG‘ONA VILOYATI UCHUN MOS SOYANING YANGI SERHOSIL NAVLARINI
ILMIY ASOSDA TANLASH NATIJALARI
UO‘K: 635:655: 631:175:847,2
Annotatsiya.
Ushbu maqolada mahalliy sharoitda yaratilgan va xorijdan introduksiya qilingan navlarni biometrik
hamda hosildorlik ko‘rsatkichlariga asosan tanlab olish bo‘yicha tadqiqotlar olib borilgan.
Kalit so‘zlar:
soya, navlar, mahalliy, hosildorlik, biologik, tanlash.
Результаты научного обоснования селекции новых высокоурожайных сортов мось сай
для Ферганской области
Аннотация.
В данной стате проведены исследования по селекции отечественных и импортных сортов на
основе биометрических и продуктивных показателей.
Ключевые слова:
соя, сорта, местные, продуктивност, иологические, селекция.
The results of the scientific basis of the selection of new high-yield varieties of mos say for
Fergana region
Abstract.
In this article, research was conducted on the selection of locally created and imported varieties based on
biometric and productivity indicators.
Key words:
soybean, varieties, local, productivity, biological, selection.
J.Sh. Hayonboyev
Direktor
Z.Y. Ismatullaev
Q.x.f.n.
J.U. Hamdamov
Kichik ilmiy xodim
Kirish.
Respublikamizda keyingi yillarda
soya ekiniga bo‘lgan e’tibor ortib bormoqda.
Birgina 2022 yil hosili uchun 146,5 ming gektar
maydonga, jumladan 82,5
ming gektar ochiq,
64,0 ming gektar g‘o‘za qator oralariga
soya parvarish qilinib, natijada
165,0 ming tonna don
hosili yetishtirishga
erishilgan. O‘zbekiston Respublikasi
Prezidentining
2019-yil
23-oktabrdagi
PF-5853–sonli
“O‘zbekiston
respublikasi
qishloq
xo‘jaligini
rivojlantirishning
2020–2030 yillarga mo‘ljallangan strategiyasini
tasdiqlash to‘g‘risida”gi Farmonida belgilangan
vazifalar
ijrosini
ta’minlashda
tuproq
unumdrligini saqlash hamda oshirish maqsadida
dukkakli ekinlarni tuproq unumdorligini
oshirishda soyaning
yangi navlarini yaratish
hamda ushbu navlarni tuproq-iqlim sharoitiga
mos navlarini moslashtirish ularni yetishtirish
agrotexnologiyasini ishlab chiqishning
dolzarb muommolarini yechishga qaratilgan
tadqiqotlarni amalga oshirish zarurdir. Soya
urug‘larini ekish oldidan Fosstim–3 biopreparati
bilan 1,0 kg/ga me’yorda
ishlov berilib, azot
Tashkiliy qism - Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari

|
Umumiy o‘rta ta’lim maktabi 8-“ ” sinf rahbari
|
bet | 34/52 | Sana | 24.11.2023 | Hajmi | 8 Mb. | | #104610 |
Bog'liq 8-sinf sinf soati ish reja va konspekti (2)Tashkiliy qism: a) Salomlashish. b) Davomatni aniqlash.
Uyga vazifani so‘rash: a) Savol – javob o‘tkazish. b) Topshiriqlarni tekshirish.
II. Asosiy qism:
O‘qituvchi:
Bugun biz maktablarni kompyutersiz tasavvur eta olmaymiz. Deyarli har bir vazifani tezlik bilan bajarib beradi. Chekka qishloq maktablarida ham zamonaviy kompyuterlar kirib bordi. Ya’nikim, kompyuter bizning yaqin o‘rtog‘imizga aylandi.
Hozirgi kunda kompyuter kirib bormagan xonadon ham yo‘q. Rivojlanib borayotgan yurtimizda ta’limga juda katta e’tibor qaratilmoqda. Kadrlar tayyorlash milliy dasturini amalga oshirish jarayonida maktab ta`limi, ayniqsa, umumta`lim maktablarining moddiy-texnik bazasini mustahkamlashga e`tiborni kuchaytirish eng muhim va jiddiy masalaga aylandi. Maktablarga, ayniqsa, kelajakka umid bilan qarash kerakligini Yurtboshimiz doimo ta’kidlaydilar. Shu nuqtai nazardan kelib chiqib, rivojlanib borayotgan yurtimizga o‘s hissamizni qo‘shishimiz darkor. Kompyuterdan biz faqat kerakli ishlarda foydalanishimiz zarur.
Kim ko‘p sanadi?
Ikki kishi bir soat davomida yo‘lkada yonlaridan o‘tgan o‘tkinchilarni sanashdi. Ulardan biri uy darvozasi oldida, ikkinchisi yo‘lkada nari-beri borib-kelib turdi. O‘tkinchilarni kim ko‘p sanagan?
Yurganda kishi ko‘proq sanaydi, bu ma’lum narsa, -degan ovoz stolning narigi boshidan eshitildi.
Javobini kechki ovqatdan keyin bilamiz,-dedi rais.-So‘z navbatdagi kishiga.
III. Yakuniy qism:
Dars yakunida o‘quvchilar bilan birgalikda olgan bilimlarni umumlashtirilib, savollar bilan mustahkamlanadi.
O‘quvchilar rag‘batlantiriladi.
Maktab MMIBDO‘_________ ___________________________ sana______ ________________ 20___yil
Sana: “__” ____________ 20__-yil. Sinfi: _____ Sinf rahbari: _____________________
22-mavzu: Ko‘hna obidalar - tariximiz guvohi
|
| |