nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Texnalogik masalalar - Ikromjon rahmonov

Texnalogik masalalar: — buyumni ishlab chiqarishga tayyorgarlik vaqtini kamayti-
rishga, berilgan miqyosda uni o ‘zlashtirishga erishish;
— buyumni yig‘ish va ishlov berishda zamonaviy tipovoy va
ilg‘or texnalogik jarayonlardan foydalanish;
— im kon b o ric h a yangi n azo rat qilish m o slam alarid an
foydalanish;
— ishlab chiqariladigan buyumning yuqori sifatliligiga erishish.
Ekspluatatsiya (ishlatish) masalalari: — buyumning ishonchliligi va chidamliligini ta'm inlash;
48
— ekspluatatsiya sifatlarining barqarorligi;
— ishlatishda va ta ’mirlashda oddiyligi;
— buyumning og‘irligini kamaytirishga erishish.
Buyumni loyihalash bosqichlari Yangi buyumlami konstruksiyalashga quyidagilar kiradi:
— prognoz qilish (oldindan aytib berish);
— loyihalash (konstruktorlik hujjatlarini ishlab chiqish);
— konstruktorlik hujjatlar bo‘yicha ishlab chiqarishga tayyor-
lash;
— ishlab chiqarishni o ‘zlashtirish.
Quyma detallarni konstruksiyalash C ho‘yan ch o ‘zilishga nisbatan qisqarishga qarshilik ko‘rsatadi.
Shu boisdan c h o ‘yan detallarning konstruksiyalarini ishlab chi-
qishda ularning qarshilik hususiyatlari hisobga olinishi zarur.
M asalan, 9 .1-chizmadagi burchaklik detaining tokcha burchak
ichiga qovurg‘a loyihalanishi lozim. Quyish jarayonida qiyin-
chilikka uchram aslik uchun loyihalanadigan detaining metall
ajratish chizig‘iga perpendikular qilib yoritish nurlari o ‘tkazilsa,
m odel e lem en t (q ism )larid an tu sh ad ig an so y alar qism lari
aniqlanadi (9.2-chizm a,
a, b va c). Soyalar tushadigan qismlarini
yo'qotishga harakat qilinadi (9.3-chizm a,
a, b va
c). Bunday
loyihalashda quyish jarayoni osonlashadi va tannarxi kamayadi
ham da detaining og ‘irligiga va m ustahkam ligiga p u tu r yet-
kazilmaydi.
Murakkab shaklga ega detallarga ishlov berish qiyinligini hisobga
olgan holda ularni qismlarga ajratib loyihalanadi. Detal qismlariga
4 — Chizmachilik
49
9.4-chizma.
ishlov berilganda va valga o ‘tkaziladigan teshikka (9.4-chizma,
Texnik estetika - Ikromjon rahmonov

(muhandislik) psixologiyasi, estetika, sotsiologiya va boshqalar
bilan birga shakllanadi va rivojlanadi.
Tishli mufta
— harakatlantirish muftasi aniq ishlanmagan va
montaj qilinganligi, elastik deformarsiya natijasida bir-biriga nisbatan
biroz qiyshaygan (1,5% gacha), siljigan vallarni biriktiradi,
aylantirish momentini uzatadi. Tishli mufta tashqi tishli ikkita vtulka
(biriktiriladigan vallarning uchlariga kiyg‘iziladi)dan va ichki tishli
ikkita oboymadan iborat (vtulkalar bilan tishlashadi va boltlar
bilan o ‘zaro biriktiriladi).
Tishli g‘ildirak
— shakliga qarab silindrik va konussimon tishlari
to Lg‘ri, qiyshiq va egri chiziqli xillari mavjud. Tishning qadami
n m
bilan aniqlanadi, bunda
m —
tishlar moduli, л =3,14.
Tishli uzatma
— vallar orasidagi aylanma harakatni uzatadigan
va aylanish chastotasi (harakat tezligining darajasi)ni o ‘zgartiradigan
tishli g‘ildiraklar (yoki tishli g'ildirak va reyka yoki tishli g'ildirak va
chervyak)dan iborat mexanizm. Oddiy bir pog'onali tishli uzatma
stoyka (tirgovuch), yetakchi va yetaklanuvchi g‘ildiraklardan iborat.
Bir necha bir pog‘onali tishli uzatmani ketm a-ket qo'shib, ko‘p
pog'onali tishli uzatma hosil qilinadi. Tishlarning xiliga qarab tog‘ri
tishli, qiyshiq tishli (vintli) va shevronli (kombinatsiyalashgan),
aylanish o ‘qlarining o ‘zaro vaziyatiga ko‘ra parallel joylashgan
o‘qlarda silindrik, kesishgan o ‘qlarda konussimon va ayqash o'qlarda
joylashgan chervyakli — gi perboloidli (vintli, gipoidli) tishli uzatma
xillari mavjud.
-modda. Hal qiluv qarorini qabul qilish chog‘ida hal etiladigan masalalar

Sud hal qiluv qarorini qabul qilishda dalillarni qo‘shimcha tekshirish yoki ish uchun
ahamiyatga ega bo‘lgan holatlarni aniqlashni davom ettirishni zarur deb topsa, sud muhokamasini
yangidan boshlaydi, bu haqda ajrim chiqaradi. Bunday holda sud muhokamasi faqat qo‘shimcha
tekshirish ehtiyoji bo‘lgan holatlar doirasida olib boriladi.
157-modda. Hal qiluv qarorini tuzish
Hal qiluv qarori sud majlisida raislik qiluvchi yoki ishni ko‘rayotgan sud tarkibining boshqa
sudyalari tomonidan alohida hujjat tarzida yozma shaklda tuziladi.
Hal qiluv qarori sudya tomonidan imzolanadi, ish hay’at tomonidan ko‘rilgan taqdirda esa, hal
qiluv qarorini qabul qilishda ishtirok etgan barcha sudyalar, shu jumladan alohida ﬁkrga ega
bo‘lgan sudyalar tomonidan imzolanadi.
Hal qiluv qarori bir nusxada tuziladi va ishga qo‘shib qo‘yiladi.
Kriptografiya 1 fanidan 8-amaliy ishi Bajardi: Tursunov Fozil Tekshirdi: Qurbonaliyeva Dilshoda Toshkent-2024

|
Kriptografiya 1 fanidan 8-amaliy ishi Bajardi: Tursunov Fozil Tekshirdi: Qurbonaliyeva Dilshoda Toshkent-2024
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #238387 |
Bog'liq Tursunov Fozil 8
8O`ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
kriptografiya 1 fanidan
8-amaliy ishi
Bajardi: Tursunov Fozil
Tekshirdi:Qurbonaliyeva Dilshoda
Toshkent-2024
8- amaliy ish
Mavzu: OpenSSL kutubxonasidan foydalangan holda RSA algoritmi asosida ERI hosil qilish.
Ishdan maqsad: RSA, DSA, ECDSA algoritmlar asosida ERI hosil qilish bo’yicha bilim ko‘nikmalarga ega bo‘lish.
Nazariy qism
RSA algoritmiga asoslangan ERI algoritmini ortiqcha qiyinchiliksiz amalga oshirsa bo‘ladi. Buning uchun shifrlash va deshirflash uchun foydalanilgan kalitlardan teskarisiga va ma'lumotning o‘rnida uning xesh qiymatdan Foydalanishnimng o’zi yetarli (8.1 - rasm).
ERI ni shakllantirish
|
ERI ni tekshirish
|
Bu yerda :
H(M) – ma’lumotlarning xesh qiymati;
d – imzo qo’yish kaliti (yopiq kalit);
n,e – ochiq kalit;
P – imzo.
|
|
|
Haqiqiy
|
Haqiqiy emas
|
|
8.1– rasm. RSA asosida ERI algoritmi
RSA algoritmi yordamida shifrlashda qo‘llaniladigan kalitlar teskarisi tarzda foydalaniladi. Ya'ni, 𝑑 – imzo qo‘yish (shifrlash) va e – imzoni tekshirish (deshirflash) uchun foydalaniladi.
Isboti. RSA algoritmida quyidagi tenglik bajarilganida uning haqiqiyligi isbotlanadi:
𝑃 𝑒 = (𝑥 𝑑 ) 𝑒 = 𝑥 𝑑𝑒 ≡ 𝑥 𝑚𝑜𝑑 𝑛.
Openssl yordamida ERI ni hosil qilish
8.1- rasm. Yopiq kalit hosil qilish
8.2- rasm. Yopiq kalitning ko‘rinishi
8.3-rasm. Yaratilgan yopiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.4-rasm. Yopiq kalitdan ochiq kalitni hosil qilish
8.5-rasm. Ochiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.5-rasm. Ochiq kalitning qiymati
p
8.6-rasm. Qabul qiliuvchi uchun yopiq kalit hosil qilish
8.6-rasm. Qabul qiliuvchi uchun ochiq kalit hosil qilish
8.7-rasm. Qabul qiluvchi uchun hosil qilingan ochiq va yopiq kalitning fayl ko‘rinishi
8.8-rasm. Ochiq matnning fayl ko‘rinishi
8.9-rasm. Elektron raqamli imzo hosil qilish
8.10-rasm. Hosil qilingan elektron raqamli imzoning fayl ko‘rinishi
8.11-rasm. Ochiq matn faylini shifrlash
8.12-rasm. Shifrlangan ma’lumotning fayl ko‘rinishi
8.13-rasm. Shifrlangan faylni ochish
8.14-rasm. Elektron raqamli imzoni tekshirish
|
| |
-rasm. Elektromagnitli relening sxemasi

54
4-BOB. MANTIQIY ELЕMЕNTLAR
4.1.
Mantiqiy algebraning asosiy tushunchalari
Xalq xo‘jaligining hamma tarmoqlarida mehnat
unumdorligi bilan mos
ravishda avtomatlashtirish darajasining o‘sishi elektr qurilmalari sxemalarining
murakkablashuviga olib keladi. Bu sxemalardagi asosiy qurilma rele hisoblanadi.
U qoidaga binoan, elektr signallarining ko‘payishi, kuchayishi va bloklash uchun
xizmat qiladi. Relelar ishining ishonchliligi esa yuqori emas.
Relening
qo‘zg‘aluvchan elementlari bo‘ladi, tebranishdan vintli birikmalarning mexanik
mustaxkamligi
buziladi, kontaktlar kuyadi va hokazo. Shuningdek tashqi omillar,
ya’ni haroratning ko‘tarilishi, chang, agressiv muhit ta’siri
metall narsalarning
oksidlanishiga, elektr ulanishning buzilishiga olib keladi. Bundan tashqari rele juda
hajmdor qurilma. U ishlayotganda shovqin va tebranishlar tarqatadi. Ular katta
og‘irlikka va inertsionlikka ega.
Zamonaviy elektronikada rele qurilmalari o‘rniga ularning vazifasini to‘la
bajara oladigan kontaktsiz elementlar qo‘llaniladi. Releli va kontaktsiz sxemalarda
signalning o‘tishi maxsus matematik apparat yordamida
mantiqiy algebraga
asoslanib yoziladi. Mantiqiy algebra fikrlar orasidagi turli mantiqiy bog‘lanishlarni
o‘rganadi va faqat ikkita qiymat: haqiqiy “1” va soxta “O” bilan ish ko‘radi.
Mantiqiy algebrada uchta asosiy mantiqiy funktsiya bor.
1. Mantiqiy ko‘paytiruv, ya’ni kon’yunktsiya - “VA”.
55
2. Mantiqiy qo‘shuv, ya’ni diz’yunktsiya - “YOKI”.
3. Mantiqiy inkor - “YO‘Q”.
Mantiqiy
algebra - bu 0 va 1 qiymatlarini qabul qilib, o‘zgaruvchan
kattaliklar o‘rtasidagi bog‘liqlikni o‘rganadigan
analiz va sintez matematik
apparatidir. Bu ikkita qiymatga har xil o‘zaro qarama-qarshi hodisalar,
shart va
holatlar qo‘yiladi. Masalan, kontaktning ulanishi-1, kontaktning ajralishi-0: signal
mavjudligi-1, signalning yo‘qligi-0: yopiq zanjir-1, ochiq zanjir-0. Bu yerda shuni
nazarda tutish kerakki, 0 va 1 raqamlari miqdoriy nisbatni anglatmaydi va son ham
emas, balki ular simvol hisoblanadi.
Shtift 
(nemischa 
Stiff) —

Chervyak
— chervyakli uzatma yoki globoid (gipoid) uzatm a
detali. Rezba profili shakliga ko‘ra silindrik Arximed chervyagi (o‘q
bo‘yicha kesimida trapetsiodal profilli), konvoluta (o‘ramlaming
normal kesimi bo'yicha trapetsiodal profilli) evolventa (o‘q bo‘yicha
evolventa profilli) va rezba o'ram larining profili botiq bo ‘lgan
chervyak xillari bor.
-modda. Sud majlisida tanaffus

150-modda. Sud majlisida tanaffus Sud ishda ishtirok etuvchi shaxsning iltimosnomasiga yoki o‘z tashabbusiga ko‘ra sud
majlisida tanaffus e’lon qilishi mumkin.
Sud majlisida tanaffus uch kundan oshmagan muddatga e’lon qilinishi mumkin. Tanaffus
haqida sud majlisi bayonnomasida ko‘rsatiladi.
Tanaffus tugaganidan keyin sud majlisi davom ettiriladi, bu haqda raislik qiluvchi sud
majlisida e’lon qiladi. Tanaffusdan oldin tekshirilgan dalillar takroran ko‘rib chiqilmaydi, shu
jumladan ishda ishtirok etuvchi shaxslarning vakillari almashtirilganda ham takroran ko‘rib
chiqilmaydi.
Ishda ishtirok etuvchi shaxslar tanaffus e’lon qilinguniga qadar sud majlisida hozir
bo‘lganligidan yoki bo‘lmaganligidan qat’i nazar sud majlisining vaqti va joyi haqida tegishli tarzda
xabardor qilingan hisoblanadi hamda ularning tanaffus tugaganidan keyin sud majlisiga
kelmaganligi sud majlisini davom ettirishga to‘sqinlik qilmaydi.
151-modda. Sud muzokaralari Barcha dalillar tekshirilganidan keyin sud majlisida raislik qiluvchi ishda ishtirok etuvchi
shaxslardan ularda ish bo‘yicha qo‘shimcha materiallar bor-yo‘qligini aniqlaydi. Sud bunday
materiallar mavjud bo‘lmagan taqdirda, sud muzokaralariga o‘tadi.
Sud muzokaralari ishda ishtirok etuvchi shaxslarning og‘zaki chiqishlaridan iborat bo‘ladi.
Muzokaralarda ular ish bo‘yicha o‘z nuqtai nazarini asoslaydi.
Sud muzokaralarida birinchi bo‘lib arizachi, keyin nizoning predmetiga nisbatan mustaqil
talablar bilan arz qiluvchi uchinchi shaxs va javobgar so‘zga chiqadi. Nizoning predmetiga nisbatan
mustaqil talablar bilan arz qilmaydigan uchinchi shaxs ishda qaysi arizachining yoki javobgarning
taraﬁda ishtirok etayotgan bo‘lsa, shu arizachidan yoki javobgardan keyin so‘zga chiqadi.
Boshqa shaxslarning huquqlari va qonun bilan qo‘riqlanadigan manfaatlarini himoya qilish
maqsadida sudga murojaat etgan prokuror, shuningdek davlat organlarining va boshqa
shaxslarning vakillari sud muzokaralarida birinchi bo‘lib so‘zga chiqadi.
Sud muzokaralari ishtirokchilari sud tomonidan aniqlanmagan holatlarga va sud majlisida
tekshirilmagan yoki sud tomonidan yo‘l qo‘yib bo‘lmaydigan deb tan olingan dalillarga tayanishga
haqli emas.
Ishda ishtirok etuvchi prokuror sud muzokaralarida nizoning mazmuniga doir ﬁkrini oxirida
bayon etadi, bundan ushbu moddaning
to‘rtinchi qismida
nazarda tutilgan hollar mustasno.
Chervyakli uzatma - Ikromjon rahmonov

9. KONSTRUKTORLIK (LOYIHALASH)
MASALALARI
Umurnan olganda, konstruktorlik (loyihalash) masalalarini
uch guruhga bo‘lish mumkin: konstruktiv, texnologik va eksplu-
atatsiya qilish.
Konstruktiv masalalar:
—
buyum detallarining qulay tuzilishini ta ’minlovchi konstruk-
siyasining prinsipial sxemasini ishlab chiqish;
— buyumni yig‘ish va ajratishning qulay bo ‘lishligi, konstruk-
siyasining soddaligi;
— buyumni b o ‘laklarga ajratish, montaj qilish (o‘rnatish) va
rostlashning qulayligini ta ’minlay olish;
— detallarga materialni oqilona to ‘g‘ri tanlash, zagotovkani
tayyorlashda eng kam material, ishlov berishda minimal vaqt sartlash;
— detallarga odcham lar qo‘yishda baza tanlash tizimini to ‘g‘ri
tanlash;
— detallarga ishlov berishda sirtlarida hosil bo ‘ladigan g‘adir-
bidirlik, o ‘rtasidagi qo ‘yilmalar oqilona asoslnagan bo ‘lishi;
— buyumdagi detallaming o ‘zaro almahuvchanligini ta ’m in-
lash;
— buyumdagi detallar va ulaming elementlari (rezba, teshik,
diametr, radius) kabilarda materialning bir xilligini ta ’minlash.
Tiqin 
(zaglushka) — konstruksiyalarning ichki b o ‘shlig‘ini 
germetik berkitadigan detal.
Toretslash

g'ildirakning faqat bir tom oniga uzluksiz aylanm a harakatga
aylantiradigan tishli m exanizm . Xrapovikli m exanizm ushlab
turadigan qurilma (masalan, yuk ko‘tarish mashinalarida) sifatida
yoki to ‘xtab bitta yo'nalishga davriy aylanma harakat olishda
ishlatiladi.
Uzatma
— odatda tezlik va shunga mos holda burovchi momentni
o‘zgartirib, harakat uzatishga m o‘ljallangan mexanizm.
Mexanik uzatmalar
— ilashish (tish li u zatm a, zanjirli,
uzatma), ishqalanish kuchlaridan (tasm ali uzatm a, friksion
uzatma) foydalanishga asoslanib ish bajaradi.
Sharnir
(lotincha
cardo
,
cardinis
— eshik halqasi) faqat
umumiy o ‘q yoki nuqta atrofida aylana oladigan detaining qo‘zg‘a-
luvchan birikmasi.
Shatun
— m ashina porsheni yoki polzunning ilgarilam a
harakatini tirsakli val krivoshipining aylanma harakatiga aylan-
timvchi krivoshi p polzunli m exanizm ning detali. Shatunning
tirsakli valga biriktiriladigan qismi krivoshi p kallagi, ikkinchi qismi
qarama-qarshi (yoki polzun) kallagi deyiladi.
-modda. Dalillarni tekshirishni tiklash

|
-modda. Dalillarni tekshirishni tiklashBog'liq MSIYtK152-modda. Dalillarni tekshirishni tiklash
Agar sud muzokaralari vaqtida yoki keyin qo‘shimcha holatlarni aniqlash yoki yangi dalillarni
tekshirish zarur deb topsa, u dalillarni tekshirishni tiklaydi, bu haqda sud majlisi bayonnomasida
ko‘rsatiladi.
Dalillarni qo‘shimcha tekshirish tugaganidan keyin sud muzokaralari ushbu Kodeksda
belgilangan tartibda o‘tkaziladi.
153-modda. Sud hujjatini qabul qilish uchun sudning alohida xonaga (maslahatxonaga)
kirishi
Sud ish bo‘yicha dalillarni tekshirish va sud muzokaralari tugaganidan keyin sud hujjatini
qabul qilish uchun alohida xonaga (maslahatxonaga) kiradi.
19-bob. Sudning hal qiluv qarori
1-§. Hal qiluv qarorini qabul qilishning umumiy qoidalari
154-modda. Hal qiluv qarorini qabul qilish
Sud ishni mazmunan ko‘rib chiqish natijalari bo‘yicha hal qiluv qarorini qabul qiladi.
Sud hal qiluv qarorini O‘zbekiston Respublikasi nomidan qabul qiladi.
Sudning hal qiluv qarori sud muhokamasi tugaganidan keyin qabul qilinadi.
Sudning hal qiluv qarori qonuniy va asoslantirilgan bo‘lishi kerak. U sud majlisida tekshirilgan
dalillargagina asoslangan bo‘lishi mumkin.
155-modda. Hal qiluv qarori qabul qilinishining sir tutilishi
Sudning hal qiluv qarori alohida xonada (maslahatxonada) qabul qilinadi.
Ish hay’atda ko‘rib chiqilayotganda hal qiluv qarori sudyalar maslahati sirini saqlash
ta’minlanadigan sharoitlarda, sud majlisida ishtirok etayotgan sudyalar tomonidan ko‘pchilik ovoz
bilan qabul qilinadi.
Sud hal qiluv qarorini qabul qilayotgan maslahatxonada faqat ishni ko‘rib chiqayotgan sud
tarkibiga kiradigan sudyalar bo‘lishi mumkin. Ushbu xonaga boshqa shaxslarning kirishi,
shuningdek sud tarkibiga kirmaydigan shaxslar bilan muloqotda bo‘lishning boshqa usullari
taqiqlanadi.
Sudyalar hal qiluv qarorini qabul qilish chog‘idagi muhokama mazmuni to‘g‘risidagi, sud
tarkibiga kirgan ayrim sudyalarning nuqtai nazari haqidagi ma’lumotlarni biror-bir shaxsga xabar
qilishga, sudyalar maslahati sirini boshqa usulda oshkor qilishga haqli emas.
|
| |
A,
yelkalaridagi 
В - Ikromjon rahmonov

Yoki
A
va C
yelkasi qatnashm asin deyilsa, 12.1-chizma,
d
dagi
yoki
A
va
В
yelkalarsiz bajarilsa, 12.1-chizma,
e
dagi, yoki
B va C
ga
A
dan tik odkazib kuchlarni baravar taqsimlansa, 12.1-chizma,
/ dagi, yoki listli m aterialdan 12.1-chizma,
h
dagi ko‘rinishda
bo'ladi.
Shu tartibda buvum qulay variantga ega boiguncha loyihalanadi.
Bu variantlarning qaysi biri qulayligi texnikada qodlaniladigan joyga
bog'liq bo'ladi.
60
Loyihalashga doir mashqlar.
1.
Klapan
2
ga o ‘z-o'zidan o ‘rnatiladigan shpindel / ning uchini
loyihalang (12.2-chizma,
a).
2. Shpindel uchi kiritiladigan klapanning
teshigini shpindel
uchiga moslab loyihalang (12.2-chizma,
b
).
3. Podshipnikni valgao‘tqazadigan moslamani loyhalang (12.3-
chizma).
4.
Poshibnikni korpusga o ‘tqazadigan moslamani loyihlang
(12.4-chizma).
5. Bir vaqtning o ‘zida poshibnikni
valga ham da korpusga
o ‘tqazadigan moslamani loyihalang ( 12.5-chizma).
6. Vtulkani tishli g'ildirak teshigiga o ‘tqaziladigan moslamani
loyihalang (12.6-chizma).
61
O‘quv modul birliklari: Suyuqlanuvchan modellar bo’yicha quyish

O‘quv modul birliklari: Suyuqlanuvchan modellar bo’yicha quyish
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
30.01.2024
Hajmi
0,62 Mb.
#148322
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘quv modul birliklari: Suyuqlanuvchan modellar bo’yicha quyish
Download
0,62 Mb.
Matnni ko'rish
Vositalari faoliyati tarixi

Vositalari faoliyati tarixi
Download
304,67 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
07.12.2023
Hajmi
304,67 Kb.
#113386
Download
304,67 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vositalari faoliyati tarixi
Download
304,67 Kb.
Matnni ko'rish
IV. Ta’lim-tarbiya - Soxibaxon ped texnologiya doc

160
•
O‘yinli texnologiyalardan foydalanishning asosini talabalarning
faollashtiruvchi va jadallashtinivchi faoliyati tashkil etadi.
O’yin
faoliyati:
•
Shaxsning o’zini – o’zi himoya qilishi
•
O’zini – o’zi boshqarish
•
Hayotda o’z o’rnini barqaror qilish
•
O’z imkoniyatlarini amalga oshirishga ko`maklashadi
•
Kreativlik - Soxibaxon ped texnologiya doc

157
•
Kasbiy kompetentlik
- mutaxasis tomonidan
kasbiy faoliyatni amalga oshirishdir.
•
Maxsus kompetentlik
- kasbiy pedagogik
faoliyatni maxsus tashkil etishga tayyorlanish.
•
Psixologik kompetentlik
– pedagogik
jarayonda sog’lom psixologik muhitni
yaratishdir.
•
Umumpedagogik kompetentlik
– ta’lim-
tarbiya faoliyatini yuksak qobiliyat bilan
boshqarishdir
•
Pedagog olim V.P.Bespalko pedagogik
tizimni pedagogik texnologiyaning asosi
ekanligini e’tirof etgan xolda uning quyidagi
unsurlaridan iboratdir deya ta’kidlaydi:
•
) o`quvchi - Soxibaxon ped texnologiya doc

|
Soxibaxon ped texnologiya docBog'liq Pedagogik texnologiya O\'quv qo\'llanma Mirhayitova Soxibaxon (2)1) o`quvchi;
•
2) ta’lim —tarbiyaning maqsadi;
•
3) ta’lim — tarbiya mazmuni;
•
4) o`quv jarayoni;
•
5) o`qituvchi yoki texnik vositalar;
•
6) ta’lim — tarbiyaning tashkiliy shakllari
158
•
Pedagogik texnologiyaning quyidagi tarkibiy
unsurlari uning asosini belgilashga xizmat
qiladi :
•
ta’lim jarayonining umumiy loyixasi
•
ta’limni tashkil etishga bo`lgan ijtimoiy extiyoj
•
o`qituvchi faoliyati
•
ta’lim mazmuni, shakl, metod, usul va texnik vositalari
•
o`quvchi faoliyati
•
ta’lim maqsadi
•
ta’lim natijasi
•
Auditoriya
•
Pedagogik texnologiyalar mazmuni, moxiyatiga ko`ra
quyidagicha tasniflanadi:
•
1.
Shaxs strukturasiga muljallanganligiga ko`ra:
•
- bilim, ko`nikma va malakalarii shakllantirishga mo`ljallangan
axborot texnologiyalari;
•
- aqliy faoliyat usullarini shakllantirishga qaratilgan aqliy faoliyat
texnologiyalari;
•
II. Mazmuni va tuzilishiga ko`ra:
•
- ta’lim-tarbiya beruvchi texnologiyalar;
•
- dunyoviy va diniy ta’limga muljallangan texnologiyalar;
•
- umumta’lim va kasb ta’limi texnologiyalari;
•
- insonparvarlik va texnokrat texnologiyalari;
•
- xususiy predmet texnologiyalari;
•
- monotexnologiya va kompleks (majmua) texnologiyalari.
•
III. Ta’lim oluvchilarning bilish faoliyatyani
tashkil etish va boshqarilishiga ko`ra
•
V. P. Bespalko quyidagi texnologiya turlarini tavsiya
etadi:
•
- klassik ma’ruza ta’limi;
•
- UTV yordamida ta’lim berish;
•
«Maslaxatchi-konsultant» tizimi;
•
- mustaqil ish;
•
- «Kichik guruxdar» tizimi-guruxli differentsial o`qitish
usuli;
•
- kompyuter ta’limi;
•
- «Repetitor» tizimi - individual ta’lim;
•
- dasturli ta’lim.
|
| |
- LABORATORIYA ISHI - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

13- LABORATORIYA ISHI
OPTIMAL KORRELYATSION DEMODULYATORNING IKKILIK FM SIGNALINI TADQIQ QILISH
Ishning maqsadi: Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik FM signalining strukturaviy sxemasi bilan tanishish, bu qurilmaning funksional bog‘lamalar orqali signallarning qayta tuzilishini o‘rganish.
Ishda “Дискрет сигналллар манбаси”, “Фазовй модулятор”, “Канал связи”, “Источник помех”, Г1 генератори, “Перемножитель”, “Интегратор”, “Рещаюшие устройсво” bloklaridan foydalaniladi.
13.1. Rasm. Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik FM signallarini tadqiq qilishning strukturaviy sxemasi
Optimal maksimal haqiqatga to‘g‘ri mezonlar bo‘yicha, demodulyator kogerent priyemnikni o‘zida aks ettiradi. Ikkilik FM signali tizimi uchun uning ishlash algoritmi quyidagicha ko‘rinishda bo‘ladi:
Bu erda - uzatiluvchi signallarning nusxasi (tayanch signallari);
- signalning additiv aralashmasi va demodulyator kirishidagi xalaqitlar.
Laboratoriya topshiriqlari
1.Ikkilik FM signalli demodulyatorni aloqa kanalida halaqitlarsiz tadqiq qilish.
2.Aloqa kanalida demodulyatorni halaqitlar harakatlanish sharoitida ishlashini tadqiq qilish.
Uslubiy ko‘rsatmalar
1.Aloqa kanalida demodulyatorning ikkilik signalini to‘siqlarsiz tadqiq qilish.
1.1. Programmani yuklash va ossillografni sozlash. Buning uchun kuchaytirishni birinchi va ikkinchi kanallarga o‘rnatish 1 V/del; signalni kengaytirish - 0,13 ms/del.
1.2. “Signallar manbai” blokida kodli kombinatsiyani kiritish. Buning uchun ikkilamchi kodga o‘tkazish ( var + 5)
1.3. Ossillografning 1 raqamli kanalida 1-3 raqamli nazorat nutqasini tanlash. Hosil bo‘lgan ossillogrammani chizib olish. Qanday qurilmaning chiqishidan hosil bo‘lganini ossilllogrammalar bilan birga yozib olish.
1.4. 1 raqamli ossillografning kanalida 1 raqamli nazorat nutqtasini tanlash. Ossillografning 2 raqamli kanalini ulash. 2 raqamli kanalda navbatma-navbat 4-8 raqamli nazorat nuqtalarini tanlash. Hosil bo‘lgan ossillogrammani chizib olish. Qanday qurilmaning chiqishidan hosil bo‘lganini ossilllogrammalar bilan birga yozib olish.
|
Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish

|
Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish
|
bet | 28/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)2. Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish.
2.1. Ossillografning ikkala kanalini ulash. “Источникпомех” blokida “Aloqa kanaliga xalaqitlar manbaini ulash” yozuvi ostidagi “Да” tugmasini bosish.
2.2. 0,2 xalaqitlar dispersiyasini o‘rnatish.
2.3. Hosil bo‘lgan parametrlar uchun 1.3 va 1.4 p.p. ni takrorlash.
2.4. Chiqishdagi signal xato bilan qabul qilinmaguncha, ya'ni 11 raqamli nazorat nuqtasidagi signal 1 raqamli nazorat nuqtasidagi signal bilan to‘g‘ri kelmaguncha xalaqitlar dispersiyasini oshirish.
2.5. Hosil bo‘lgan parametrlar uchun p.p.1.3 va 1.4 ni takrorlash. Halaqitlar dispersiyasining ahamiyatini yozib olish.
Hisobot tarkibi
Bajarilgan ish bo‘yicha hisobot quyidagilarni o‘z ichiga olishi kerak:
1. Ishning nomi va maqsadi.
2. Ikkilamchi CHM signallarning optimal korrelyatsion demodulyatorining strukturaviy sxemasi.
3.Qurilmaning barcha nuqtalarida kuzatilayotgan jarayonlarning ossillogrammasi.
4. Tadqiqotlar natijasi bo‘yicha xulosa.
Nazorat savollari
1. Demodulyator ishining algoritmini tushuntirib bering.
2. Xalaqitlar sharoitida diskret signallarni optimal qabul qilish prinsipini tushuntiring.
3. Optimal qabul qilish masalalarining geometrik interpretatsiyasini ko‘rsating.
4. Diskret signallarni qabul qilishda optimallash mezonlarini sanab o‘ting, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushuntiring.
5. Optimal qabul qilish sifatini baholashning miqdoriy tasnifini keltiring. Ular qanday aniqlanadi?
6. Kogerent qabul qilishda modulyatsiyaning turli ko‘rinishlarida halaqitbardoshlik qanday baholanadi?
7. Optimal kogerent demodulyatorning ishlash algoritmini maksimal haqiqatga yaqinlik mezoni bo‘yicha yozib oling.
8. Ikkilik AM tizimi uchun optimal kogerent demodulyatorning ishlash algoritmini yozib oling va uning funksional sxemasini chizing.
9. Ikkilik CHM tizimi uchun optimal kogerent demodulyatorning ishlash algoritmini yozib oling va uning funksional sxemasini chizing.
|
| |
Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish

|
Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish
|
bet | 26/43 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 2,17 Mb. | | #106190 |
Bog'liq lab (2)2. Demodulyatorning ishlashini aloqa kanalida xalaqitlar ta'siri sharoitida tadqiq qilish.
2.1. Ossillografning ikkala kanalini ulash. “Источникпомех” blokida “Aloqa kanaliga xalaqitlar manbaini ulash” yozuvi ostidagi “Да” tugmasini bosish.
2.2. 0,2 xalaqitlar dispersiyasini o‘rnatish.
2.3. Hosil bo‘lgan parametrlar uchun 1.3 va 1.4 p.p. ni takrorlash.
2.4. Chiqishdagi signal xato bilan qabul qilinmaguncha, ya'ni 12 raqamli nazorat nuqtasidagi signal 1 raqamli nazorat nuqtasidagi signal bilan to‘g‘ri kelmaguncha xalaqitlar dispersiyasini oshirish.
2.5. Hosil bo‘lgan parametrlar uchun p.p.1.3 va 1.4 ni takrorlash. Halaqitlar dispersiyasining ahamiyatini yozib olish.
Hisobot tarkibi
1. Ishning nomi va maqsadi.
2. Ikkilamchi AM signallarning optimal korrelyatsion demodulyatorining strukturaviy sxemasi.
3.Qurilmaning barcha nuqtalarida kuzatilayotgan jarayonlarning ossillogrammasi.
4. Tadqiqotlar natijasi bo‘yicha xulosa.
Nazorat savollari
1. Demodulyator ishining algoritmini tushuntirib bering.
2. Xalaqitlar sharoitida diskret signallarni optimal qabul qilish prinsipini tushuntiring.
3. Optimal qabul qilish masalalarining geometrik interpretatsiyasini ko‘rsating.
4. Diskret signallarni qabul qilishda optimallash mezonlarini sanab o‘ting, ular o‘rtasidagi bog‘liqlikni tushuntiring.
5.Optimal qabul qilish sifatini baholashning miqdoriy tasnifini keltiring. Ular qanday aniqlanadi?
6. Kogerent qabul qilishda modulyatsiyaning turli ko‘rinishlarida halaqitbardoshlik qanday baholanadi?
7. Optimal kogerent demodulyatorning ishlash algoritmini maksimal haqiqatga yaqinlik mezoni bo‘yicha yozib oling.
8. Ikkilik AM tizimi uchun optimal kogerent demodulyatorning ishlash algoritmini yozib oling va uning funksional sxemasini chizing.
12- LABORATORIYA ISHI
OPTIMAL KORRELYATSION DEMODULYATORNING IKKILIK CHM SIGNALINI TADQIQ QILISH
|
| |
Ishning maqsadi - Toshkent axborot texnologiyalari universtiteti

Ishning maqsadi: Optimal korrelyatsion demodulyatorningikkilik CHM signalining strukturaviy sxemasi bilan tanishish, bu qurilmaning funksional bog‘lamalar orqali signallarning qayta tuzilishini o‘rganish.
Ishda “Источник дискретных сигналов”, “Амплитудный модулятор”, “Канал связи”, “Источник помех ”, Г1va Г2 generatorlari, “Усилитель”, “Интегратор”, “Решающие устройтво”bloklaridan foydalaniladi.
12.1. Rasm. Optimal korrelyatsion demodulyatorning ikkilik CHM signallarini tadqiq qilishning strukturaviy sxemasi
Optimal maksimal haqiqatga to‘g‘ri mezonlar bo‘yicha, demodulyator kogerent priyemnikni o‘zida aks ettiradi. Ikkilik signali tizimi uchun uning ishlash algoritmi quyidagicha ko‘rinishda bo‘ladi:
Bu erda -uzatiluvchi signallarning nusxasi (tayanch signallari);
-signalning additiv aralashmasi va demodulyator kirishidagi xalaqitlar.
Laboratoriya topshiriqlari
1.Ikkilik CHM signalli demodulyatorni aloqa kanalida halaqitlarsiz tadqiq qilish.
2.Aloqa kanalida demodulyatorni halaqitlar harakatlanish sharoitida ishlashini tadqiq qilish.
Uslubiy ko‘rsatmalar
1.Aloqa kanalida demodulyatorning ikkilik CHM signalini to‘siqlarsiz tadqiq qilish.
1.1. Programmani yuklash va ossillografni sozlash. Buning uchun kuchaytirishni birinchi va ikkinchi kanallarga o‘rnatish 1 V/del; signalni kengaytirish - 0,13 ms/del.
1.2. “Источниксигнала” blokida kodli kombinatsiyani kiritish. Buning uchun ikkilamchi kodga o‘tkazish ( var + 5)
1.3. Ossillografning 1 raqamli kanalida 1-3 raqamli nazorat nutqasini tanlash. Hosil bo‘lgan ossillogrammani chizib olish. Qanday qurilmaning chiqishidan hosil bo‘lganini ossilllogrammalar bilan birga yozib olish.
1.4. 1 raqamli ossillografning kanalida 1 raqamli nazorat nutqtasini tanlash. Ossillografning 2 raqamli kanalini ulash. 2 raqamli kanalda navbatma-navbat 4-8 raqamli nazorat nuqtalarini tanlash. Hosil bo‘lgan ossillogrammani chizib olish. Qanday qurilmaning chiqishidan hosil bo‘lganini ossilllogrammalar bilan birga yozib olish.
|
-modda. Hal qiluv qarorining mazmuni

|
-modda. Hal qiluv qarorining mazmuniBog'liq MSIYtK158-modda. Hal qiluv qarorining mazmuni
Sudning hal qiluv qarori kirish, bayon, asoslantiruvchi va xulosa qismlaridan iborat bo‘ladi.
Hal qiluv qarorining kirish qismida hal qiluv qarorini qabul qilgan sudning nomi; sud tarkibi,
sud majlisi kotibi; ish raqami, hal qiluv qarori qabul qilingan sana va joy; talab predmeti; ishda
ishtirok etuvchi shaxslar, shuningdek ularning vakillari va sud protsessining boshqa ishtirokchilari
ko‘rsatiladi.
Hal qiluv qarorining bayon qismida ishda ishtirok etuvchi shaxslarning arz qilingan talablari va
e’tirozlari, tushuntirishlari, arizalari va iltimosnomalarining qisqacha bayoni bo‘lishi kerak.
Hal qiluv qarorining asoslantiruvchi qismida:
ishning sud tomonidan aniqlangan haqiqiy holatlari;
sudning ish holatlari to‘g‘risidagi xulosalari asoslangan dalillar;
sudning u yoki bu dalillarni rad qilganligining, ishda ishtirok etuvchi shaxslarning vajlarini
qabul qilganligining yoki rad etganligining asoslari;
hal qiluv qarorini qabul qilishda sud amal qilgan qonunchilik hujjatlari hamda sud ishda
ishtirok etuvchi shaxslar asos qilib keltirgan qonunchilik hujjatlarini qo‘llamaganligining asoslari
ko‘rsatilishi kerak.
Hal qiluv qarorining asoslantiruvchi qismida O‘zbekiston Respublikasi Oliy sudi Plenumining
qarorlariga havolalar ko‘rsatilishi mumkin.
Hal qiluv qarorining xulosa qismida arz qilingan talablardan har birini to‘liq yoki qisman
qanoatlantirish haqidagi yoki qanoatlantirishni rad etish to‘g‘risidagi xulosalar bo‘lishi kerak.
Zararning o‘rnini qoplash to‘g‘risidagi talab qanoatlantirilgan taqdirda, hal qiluv qarorining
xulosa qismida undirilishi lozim bo‘lgan summa ko‘rsatiladi.
Agar sud hal qiluv qarorini ijro etish tartibini belgilagan yoki uning ijrosini ta’minlash
choralarini qabul qilgan bo‘lsa, bu haqda hal qiluv qarorining xulosa qismida ko‘rsatiladi.
Hal qiluv qarorining xulosa qismida sud xarajatlarini ishda ishtirok etuvchi shaxslar o‘rtasida
taqsimlash, hal qiluv qarori ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) muddati va tartibi ko‘rsatiladi.
|
| |
7 - Mustaqil ish uchun yozgan kurs ishi

|
Mustaqil ish uchun yozgan kurs ishi
|
bet | 2/8 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 2,11 Mb. | | #103313 |
Bog'liq Pedagogik texnologiyaning nazariy-metodologik asoslari kurs ishi10
7.
|
2.2 Pedagogik texnologiyaning darajalari, tuzilishi va nazariy asoslari
|
16
|
8.
|
Xulosa.
|
22
|
9.
|
Foydalanilgan adabiyotlar:
|
24
|
Kirish
“Bugungi kunda mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlar samarasi, avvalambor, yuksak ma’naviyatli, mustaqil fikrlaydigan, vatanimiz taqdiri va istiqboli uchun mas’uliyatni o’z zimmasiga olishga qodir yosh kadrlar safini kengaytirishga bog’liq”
O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi2da belgilangan “Ilmiy-tadqiqot va innovatsiya faoliyatini rag’batlantirish, ilmiy va innovatsiya yutuqlarini amaliyotga joriy etishning samarali mexanizmlarini yaratish” hamda Innovatsion rivojlanish vazirligining asosiy faoliyat yo’nalishlaridan ta’lim tizimida innovatsiyalarni ishlab chiqishni ta’minlash3 kabi ustuvor vazifalari ta’lim muassasalarida o’qituvchilar innovatsion faoliyatini tashkil etish zarurligini ko’rsatmoqda. Chunki kasbiy ta’limning xalqaro andozalarga to’liq mosligini ta’minlash va ijtimoiy buyurtma asosida malakali kadrlarni tayyorlashda yangi pedagogik texnologiyalarni ishlab chiqish va innovatsion faoliyatga tayyorlash amaliyotiga joriy qilish ta’lim jarayonini takomillashtirishga xizmat qiladi. Pedagogika oliy o’quv yurtlari uchun mo’ljallangan pedagogik texnologiya o`quv qo`llanmasi o’quv dasturida ilgari surilgan talablarga muvofiq yaratildi. O`quv qollanmaning maqsadi – pedagogik texnologiya fanining nazariy-metodologik asoslarini ochib berish, bo’lajak pedagoglar tomonidan ularning chuqur o’zlashtirilishiga erishish, talabalarda pedagogik faoliyatni muvaffaqiyatli tashkil eta olish ko’nikma va malakalarini shakllantirishdan iborat.
|
| |
Pedagogik texnologiya fanining quyidagi asosiy tushunchalari mavjud

|
Pedagogik texnologiya fanining quyidagi asosiy tushunchalari mavjud
|
bet | 8/8 | Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 2,11 Mb. | | #103313 |
Bog'liq Pedagogik texnologiyaning nazariy-metodologik asoslari kurs ishiPedagogik texnologiya fanining quyidagi asosiy tushunchalari mavjud:
1. Texnologiya – biror ishda mahoratda, jarayonda qo’llaniladigan yo’llar, usullar majmuasi.
2. Pedagogik texnologiya – pedagogik va texnologik yondashuvlar integrasiyasidir.
3. Pedagogik loyihalash – yaratilgan modelni dastlabki va yakuniy ko’rinnishda ishlab chiqish va uni amaliy qo’llash darajasiga yetkazishdan iborat.
4. Pedagogik tizim –bir biribilan o’zaro bog’langan mo’ayyan munosabatda bo’lgan elementlar bilan tasvirlangan yahlit ta’lim tizimidir.
5. Pedagogik innovasiya – pedagogik jarayonga yangilik kiritish.
6. Pedagogik jarayon – Ta`lim beruvchiva ta`lim oluvchi orasidagi ta’limiy va
tarbiyaviy munisabatlar tizimi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. O`Tolipov, D.Ro`ziyeva. Pedagogik texnologiya va pedagogik maxorat.-T.:Innovatsiyo-ziyo, 2019.
2. Interfaol metodlar: mohiyati va qo’llanilishi / Metodik qo’llanma. Tuzuvchilar: D.Ro’zieva, M.Usmonboeva, Z.Holiqova. – Toshkent: Nizomiy nomidagi TDPU nashriyoti, 2013. – 136 bet.
3. Golish L.V. Texnologii obucheniya na lektsiyax i seminarax/ Uchebnoe posobie/ Pod obщ red. Akad. S.S. Gulyamova. - T.: TGEU, 2005.
4. O’. Tolipov, M. Usmonboeva. Pedagogik texnologiya: nazariya va
|
| |
-modda. Hal qiluv qarorini ijroga qaratish

5) ko‘rib chiqilayotgan masala bo‘yicha xulosa;
6) agar qonunda nazarda tutilgan bo‘lsa, ajrim ustidan shikoyat qilish (protest keltirish) tartibi
va muddati.
170-modda. Ajrimni o‘qib eshittirish
Sud majlisida chiqarilgan ajrim raislik qiluvchi tomonidan o‘sha sud majlisining o‘zida o‘qib
eshittiriladi.
171-modda. Ajrimning ko‘chirma nusxalarini yuborish
Sud alohida sud hujjati tarzida ajrim chiqargan taqdirda, ajrim chiqarilganidan keyin besh
kunlik muddatda uning ko‘chirma nusxalari ishda ishtirok etuvchi shaxslarga va ajrim daxldor
bo‘lgan boshqa shaxslarga topshirilganligi ma’lum qilinadigan buyurtma xat orqali yuboriladi yoki
tilxat olib topshiriladi, ularning elektron manzillari mavjud bo‘lgan taqdirda esa ajrim elektron hujjat
tarzida yuborilishi mumkin.
super Kompyuterlar (Super Computer) blok Kompyuterlar (Manframe Computer)

|
super Kompyuterlar (Super Computer) blok Kompyuterlar (Manframe Computer)
|
bet | 2/2 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 171 Kb. | | #102846 |
Bog'liq 6-mavzusuper Kompyuterlar (Super Computer) blok Kompyuterlar (Manframe Computer)
mini Kompyuterlar (MiniComputer) shaxsiy Kompyuterlar (PC- Personal Computer)
bloknot (Noutbook) Kompyuterlar.
Axborot texnologiyasi deganda, mavjud axborotlar negizida yangi sifatdagi axborotni olish jarayoni uchun uchun zarur bo'lgan vositalar va uslublar jamlanmasi tushuniladi. Axborot texnologiyasining maqsadi - inson tomonidan tahlil qilish va uning asosida qandaydiy xatti-harakatlarni bajarish bo'yicha aniq qaror qabul qilish uchun zarur bo'lgan axborotni ishlab chiqarishdan iborat ekan.
Turli texnologiyalarni qo'llagan holda bitta moddiy resursning o'zidan bir nechta buyum yoki turli sifatdagi mahsulotlarni olish mumkin bo'lsa, bu holat axborotni qayta ishlash texnologiyalari uchun ham o'rinlidir.
Axborot texnologiyasi jamiyatning axborot resurslaridan foydalanish jarayonining eng muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Hozirgi vaqtga kelib u bir nechta evolyutsiya bosqichlaridan o'tdi, bu bosqichlarning almashinishi asosan ilmiy-texnika taraqqiyotining rivojlanishi, axborotni qayta ishlashning yangi texnik vositalari paydo bo'lishi bilan belgilanadi.
S haxsiy kompyuter zamonaviy jamiyatda axborotni qayta ishlash texnologiyasining asosiy texnik vositasi bo'lib xizmat qiladi, u texnologik jarayonlarni qurish va foydalanish konsepsiyasiga ham, natijali axborot sifatiga ham jiddiy ta'sir o'tkazdi. Axborot sohasiga shaxsiy kompyuterni joriy etish va aloqaning telekommunikatsiya vositalari qo'llanishi axborot texnologiyalarining rivojlanishida yangi bosqichni belgilab berdi va oqibatda "yangi", "kompyuter" yoki "zamonaviy" sinonimlaridan birini qo'shish hisobiga uning nomini ham o'zgartirdi.
Axbrotlarni qabul qilib qayta ishlash va yangi axborotni yaratish bilan shug’ullanuvchi texnologiyalarni kompyuter asosida joriy etish yangi axborot texnologiyalarini (YaAT) vujudga keltirar ekan. Hozir zamonaviy mutaxassisni uning kompyuter savodxonligisiz tasavvur etib bo’lmaydi, chunki zamonaviy ishlab chiqarish va uni boshqa jarayonlarni YaAT dan u yoki bu darajada foydalanishni taqozo etadi.
Nazorat uchun savollari:
1.Zamonaviy axborot texnologiyalari va vositalari. Kompyuterlar , aloqa va hisoblash qurilmalari, telifakslar,teletayplar.
2. Matnni qayta ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari. Hujjatlarni qayta ishlash, axborotlashtirish texnologiyalari.
3. Ma’lumotlar bazasi va banki haqida ma’lumotlar. MB ning tarkibiy qismi, ma’lumotlarni avtomatlashtirilgan banki.
|
| |
ko'rsatmalar - Soxibaxon ped texnologiya doc

ko'rsatmalar, o‘ta muhim yo‘nalmalar, axloqiy-etik tamoyillar va dunyoqarash kiradi. •
Innovatsiya inglizcha
“in”
yangi
“vatsio”
kiritmoq,
qo’llamoq,
tatbiq
etmoq
degan
ma’nolarni
bildiradi.
Demak,
innovatsiya
ta’lim jarayoniga yangilik kiritishdir.
•
Innovatsiya ta’limiy tushuncha sifatida birinchi
bo’lib, 1979-yilda Rim klubida qo’llanilgan.
155
•
Innovatsiya bosqichlari: 1.
Yangi g’oyaning tug’ilishi
2.
Yangi go’yaning kashf etilishi
3.
Uni amalga oshirish
4.
Uni ommalashtirish
5.
Hukmronlik qilish va o’z o’rnini yangi bir g’oyaga bo’shatib
berish
Innovatsiyaning asosiy yo’nalishlari: 1.
Yangi g’oyalar
2.
Tizim yoki faoliyat yo’nalishini o’zgartirishga qaratilgan aniq
maqsad
3.
Noananviy yondashuv
4.
Odatiy bo’lmagan tashabbus
5.
Ilg’or ish uslublari
•
Innovatsion faoliyatga talabani tayyorlash: 1.Innovatsion faoliyatga shaylik (tayyor holda bo’lish)
2. Yangicha harakat qila olish (doimo uzluksiz)
•
Innovatika yangilik yaratish qonuniyatlarini
o’zlashtirilishini va targ’ibotini o’rganadigan fan.
•
Innovator muntazam ravishda yangiliklarning
targ’iboti bilan shug’ullanadigan shaxs.
156
•
Kreativ lotincha so’z bo’lib, “kreate”,
inglizcha “creative” yaratuvchi, ijodkor
degani.
•
Kreativ - inson tafakkuri, aqlining ijodiy
mahsuli, mahsulotidir.
•
-modda. Yozuvdagi xatolarni va arifmetik xatolarni tuzatish

Hal qiluv qarorini qabul qilgan sud yozuvda yo‘l qo‘yilgan xatolarni va arifmetik xatolarni hal
qiluv qarorining mazmunini o‘zgartirmagan holda, ishda ishtirok etuvchi shaxsning, davlat
ijrochisining, sud hal qiluv qarorining ijrosi zimmasiga yuklatilgan boshqa organlarning arizasiga
ko‘ra yoki o‘z tashabbusi bo‘yicha tuzatishga haqli.
Yozuvdagi yo‘l qo‘yilgan xatolarni yoki arifmetik xatolarni tuzatish to‘g‘risidagi ariza ishda
ishtirok etuvchi shaxslarni, davlat ijrochisini yoki sud hal qiluv qarorining ijrosi zimmasiga
yuklatilgan boshqa organlarni ushbu Kodeksning
124-moddasida
nazarda tutilgan tartibda
xabardor qilgan holda sud majlisida ko‘riladi. Biroq mazkur shaxslarning kelmaganligi arizani
ko‘rishga to‘sqinlik qilmaydi.
Yozuvdagi yo‘l qo‘yilgan xatolarni yoki arifmetik xatolarni tuzatish to‘g‘risidagi ariza u berilgan
kundan e’tiboran yigirma kunlik muddatda ko‘rib chiqiladi.
Yozuvdagi xatolarni, arifmetik xatolarni tuzatish to‘g‘risida yoki tuzatishni rad etish haqida
ajrim chiqariladi.
Yozuvdagi xatolarni, arifmetik xatolarni tuzatish to‘g‘risidagi yoki tuzatishni rad etish haqidagi
ajrim ustidan shikoyat qilinishi (protest keltirilishi) mumkin.
3-§. Hal qiluv qarorining qonuniy kuchga kirishi va uni ijroga qaratish tartibi
165-modda. Hal qiluv qarorining qonuniy kuchga kirishi
Hal qiluv qarori, agar uning ustidan apellatsiya tartibida shikoyat qilinmagan (protest
keltirilmagan) bo‘lsa, u qabul qilingan kundan e’tiboran bir oy o‘tgach, qonuniy kuchga kiradi.
Apellatsiya shikoyati (protesti) berilgan taqdirda hal qiluv qarori, agar u bekor qilinmagan bo‘lsa,
apellatsiya instansiyasi sudining qarori qabul qilingan kundan e’tiboran qonuniy kuchga kiradi.
166-modda. Hal qiluv qarorining ijrosini ta’minlash
Hal qiluv qarorini ijro etish mumkin bo‘lmay qoladi yoki qiyinlashadi deb hisoblash uchun
asosi bo‘lgan shaxslar ushbu hal qiluv qarorini qabul qilgan sudga uning ijrosini ta’minlash
to‘g‘risida ariza berishi mumkin.
Arizada ijrosi ta’minlanishi zarur bo‘lgan hal qiluv qarori va uni ta’minlash to‘g‘risida iltimos
bilan murojaat qilishga arizachini undagan sabablar ko‘rsatilishi kerak.
Hal qiluv qarorining ijrosini ta’minlash to‘g‘risidagi masala ushbu Kodeksning
95-moddasida
nazarda tutilgan tartibda hal etiladi.
II.BOB Optik nurlanishlar va ularni qayd qilish usullari

|
II.BOB Optik nurlanishlar va ularni qayd qilish usullari
|
bet | 10/21 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 80,52 Kb. | | #143669 |
Bog'liq Kirish magistrlik dissertatsiyasi mavzusining asoslanishi va uni-fayllar.orgII.BOB Optik nurlanishlar va ularni qayd qilish usullari
2.1- §. Nurlanish manbalarining turlari va optik tadqiqotlarda nurlanish manbalariga qoʻyiladigan talablar.
|
Yorug‘lik mabalarining spektrlarida spektroskopiyaga asosan ikkita vazifa bajariladi. 1.Manba spektroskopik tadqiqot obekti vazifasini bajaradi.
2.Yorug‘lik manbasi yordamida biror obekt xaqida spektraskopik malumot olinadi.
Birinchi xolda yorug‘lik manbasi chiqarayotgan nurlanish manba xaqida ma’lumot olib keladi. Bu xolda spektroskopik analiz usullari manba xolatiga xech qanday tasir o‘tkazmaydi. Ikkinchi xolda yorug‘lik manbasi yordamida tekshirish obektiga biror ta’sir o‘tkazmaydi.Ikkinchi xolda yorug‘lik manbasi yordamida tekshirish obektiga biror ta’sir o‘tkaziladi va natijada xosil bo‘lgan nurlanish kuzatiladi.(Misol fotolyumensetsiya yutish spektri va boshqalar)
Birinchi xolda manbaga xar qanday tasvir olmaymiz, ya’ni manbani spektri yoki uni yorqinligini o‘zgartira olmaymiz.
Ikkinchi xolda biz manbani xaraktiristikalarini o‘zimizga qulay qilib tanlashimiz mumkin.
Yorug‘lik manbasi tasir vositasi sifatida ishlatilganda uni asosan ikki xaraktiristikasiga etibor beriladi.
1.Yorug‘lik manbasi quvvati va uni (quvvatini) vaqtga intensivlikning bog‘liqligi.
2.Spektral taqsimoti va uni (taqsimotni) vaqt bo‘yicha o‘zgarishi.
Manba o‘garmas deyiladi agarda nurlanish quvvati vaqt bo‘yicha o‘zgarmasa. Bu xaraktiristikani ko‘rsatgichi sifatida (stabillik ko‘rsatgichi)
M= -kattalik olinadi.
Bu yerda B- yorug‘lik
B= cос
I= =[ ]-yorug‘lik kuchi
S-manba yuzasi φ-manba sirtiga o‘tkazilgan normal bilan kuzatish orasidagi burchak ɸ= -yorug‘lik oqimi w-nurlanish energiyasi.
Ideal stabillangan nurlanish manbasida M=0 bo‘ladi ko‘p xolda 3÷5% og‘ishlik spektral intinsivliklarni aniqlash xatoligiga ta’sir ko‘rsatmaydi .Bazi xolda obektga qisqa muddat ta’sir o‘tkazib, uni reyaksiyasi kuzatiladi.U xolda nurlanish impuls ko‘rinishida bo‘lishi kerak. U holda stabil manbadan kelayotgan yorug‘lik moduliyatsiyalanadi, yoki gazlardan tok impulsi o‘tkazib razryad olinadi. Mexanik modulyatsiyalarda olinadigan impulslarda
` 𝞽=10-4÷10-5sekund
Pezoelektrik defpektorda 10-6÷10-7 gacha olish mumkin Lazerlarda modular fazasini sinxronlashtirib 10-13÷10-14sek olish mumkin.
2.Spektral xarakteristikalar
Manbalar spektrlari bo‘yicha shartli ravishda 3-ta gruxga bo‘linadi.
1.Uzluksiz spektrli
2.Polosali spektrli
3.Chiziqli spektrli
1-chi turdagi odatda odatda cho‘g‘lanish lampalari ishlatiladi. Kirxgof qonuni bo‘yicha nurlanish qobilyatiga nisbati vaqt va to‘lqin uzunligiga bog‘liq universal formula
= р( ). Kirxgof universal furmula
Barcha chastotalardagi nurlanish Рт= -energetik nurlanish
R=σ T-4 Stefan Boltsman qonuni σ=5.67*10-8
Vinning siljish qonuni мах= б=2.9*10-3м.k
1-chi formula р( ) Reney jins formulasi
* Plank formulasi
|
| |
Virtual o'yinlarning asoratlari

Virtual o'yinlarning asoratlari
Download
290,13 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
28.11.2023
Hajmi
290,13 Kb.
#106918
Download
290,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Virtual o'yinlarning asoratlari
Download
290,13 Kb.
Matnni ko'rish
Klinik manzarasi - Nukus-2013 mavzu. KİRİSh. HayoTİy faoliYat xavfsiZLİGİNİng asosiy nuchalari. Fanning predmeti,...

Klinik manzarasi: kuchli og`riq va singan zonada pog`onsimon deformatsiya kuzatiladi. Elka osti zonasi sog`lom tomonga kwra qisqaradi. Bemor shikastlangan tomondagi qulini kutarib turadi.
1 yordam kwrsatishda shikastlangan tomondagi qulga Dezo bog`lami yoki kasinkasi foydalaniladi. Sinishni davolshda shikastlangan zonaga navokain yuboriladi yoki blokada qilinadi. Bemorning elkalarini iloji borihca uzoqlashtirladi va ikkala elka uchi soxasiga 2 ta doka halqa kiygizilib, ularni rezina naycha bilan bog`lanadi ( Delbe metodi) Kerilgan elkalar usga halqalar urnigga sakkizsimon bog`lam quysa ham bwladi. Suyak siniqlari 3- 4 haftada bitadi. Suyak siniqlarini joyiga solib bulmasa operatsiya qilinadi.
Operatsiya mohiyati suyak siniqlarini lavsan ip yoki sim bilan shuningdek, umrov suyaginign ikkala uchidan utkazilgan zanglamaydigan pulat kegay bilan biriktirishdan iborat.
Kwkrak qafasini teshib kiradigan ochiq shikastlar.
Kwkrak qafasining chiq shikastlari deganda teri, teri kletchatkasi va muskul qavatini, parietal plevra shikastlanadigan zararlanishlar tushuniladi. Kok`rakning ochiq yaralanishi sovuq qurol yoki uqotar quroldan sodir bwladi.
Kwkrak qafasini teshib kiradigan, yaralanishlarda kwpincha pnevmotoraks - plevra bwshlig`ida havo yig`ilishi, gemotoraks plevra bwshlig`ida qon yig`ilishi va gemopnevmotoraks havo va qon yig`ilishi kuzatiladi.
|
XII.4.1.1. M exanik tormoz yuritmasini loyihalash

kam bo‘ lmasligi kerak.Agar
M a g s m a < Q , 2 A M a g
bo‘ lsa, keyingi hisob-
kitoblar
Pn
= 0 ,2 4
- M a g
kuch uchun olib boriladi.
1) Tormoz yuritmasining uzatishlar sonini aniqlash:
Eng sodda mexanik tormoz yuritmasining uzatishlar soni quyi
dagicha aniqlanadi:
U
= — ■ —
1,0
b с
Agar mexanik tormoz yuritmasida boshqa richaglar bo‘ Isa, ular-
ning uzatishlar soni bir-biriga ko‘ paytiriladi.
2) Tormoz mexanizmining kolodkalariga ta’ sir etuvchi vuritma
kuchlarini aniqlash:
To‘ xtatib turish tormoz tizimidagi tormoz mexanizmlari quyidagi
tormoz momentini hosil qilishlari kerak:
T „.M r -v;
2mg-c - Transport vositalarini loyihalash va hisoblash

Barcha tormoz yuritmalari o ‘zlarining afzallik va kamchiliklariga
ega, shuning uchun har xil transport vositalarida turli tormoz tizimlari
ishlatiladi.
Tormoz yuritmasiga quyidagi talablar qo‘yiladi:
- tormoz mexanizmlarini oson, tez va bir vaqtda ishga tushishini
ta’minlab berishi kerak;
- avtomobil o‘ qlariga ta’ sir etayotgan vertikal kuchlarga proporsio-
nal (mos) ravishda yuritma kuchini tormoz mexanizmlariga taqsimlab
berishi kerak;
- foydali ish koeffisiyenti yuqori bo‘ lishi kerak;
- kerakli uzatmalar sonini hosil qilishi kerak;
-agar tormoz yuritmasi tarkibida kuchaytirgich bo‘ lsa, tonnoz
pedalidagi kuch bilan tormoz mexanizmiga ta’ sir etayotgan kuch
orasidagi mutanosiblikni ta’ minlab berishi kerak;
-yuqori ishonchlilikkaega bo‘ lishi kerak;
- g‘ ildiraklarning blokirovkalanishiga yo‘ l qo‘ymaslik kerak.
XII.4.1. Torm oz yuritmasini loyihalash
Tormoz yuritmasini loyihalash uchun shu tormoz yuritmasini
o ‘matilishi mo‘ ljallanayotgan avtomobil turi, avtomobilning texnik
xarakteristikasi, avtomobilning ekspluatatsiya sharoiti kabi ma’ lumotlar
ma’ lum bo‘ lishi kerak. Shu ma’ lumotlar asosida loyiha uchun texnik
topshiriq ishlab chiqiladi.
Texnik topshiriq tarkibidagi asosiy
parametrlar 1-jadvalga kiritiladi.