nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O`qitish usullari - I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya...

|
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
bet | 119/241 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 4,83 Mb. | | #145433 |
Bog'liq UMK FQB amaliyot
O’QUV AMALIYOTI MASHG’ULOTINING TEXNOLOGIK ARITASI
Mashg’ulot bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O`qituvchi
|
Ta`lim oluvchi
|
1-O`quv mashg`ulotiga
kirish
15-daqiqa
|
Tashkiliyqism:
1.O’quvchining davomati tekshiriladi
2. O’quvchilarning mashg’ulotiga tayyorgarligini nazorat qiladi. Maqsad va vazifaning belgilanishi
3.Amaliy mashg’ulot nomi rejasi maqsad va kutilayotgan natijalar bilan tanishtiradi
4.Amaliy mashg’ulotning baxolash mezonlari bilan tanishtiradi.
5.Xavfsizlik texnikasi qoidalariga amal qilishni eslatadi
|
Mashg`ulotga tayyorgarlik ko’radi.
Amaliyotga xavfsizlik texnikasi , sanitariya va gigiena talablariga rioya qilingan xolda maxsus kiyimda keladi.
Xavfsizlik texnikasi jurnaliga imzo quyadi.
Tinglaydi.
|
2- Asosiy
bosqich
210 daqiqa
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
Hodisalarni qaydlash, hodisalarga reaksiya ko'rsatish hamda

Hodisalarni qaydlash, hodisalarga reaksiya ko'rsatish hamda qaydlangan axborotni tahlillash va hisobotlarni generatsiyalash tarmoqlararo ekranlarning muhim vazifalari hisoblanadi. Korporativ
tarmoqni himoyalash tizimining jiddiy elementi sifatida tarmoqlar
aro ekran barcha harakatlami ro‘yxatga olish imkoniyatiga ega.
Bunday harakatlarga nafaqat tarmoq paketlarini o‘tkazib yuborish
yoki blokirovka qilish, balki xavfsizlik ma’muri tomonidan foydala
nish qoidasini o‘zgartirish va h. ham taalluqli. Bunday ro‘yxatga
olish zaruriyat tug‘ilganda (xavfsizlik mojarosi paydo bo‘lganida,
sud instansiyalariga yoki ichki tergov uchun dalillami yig‘ishda)
yaratiluvchi jumallarga murojaat etishga imkon beradi.
Shubhali hodisalar (alarm) xususidagi signallami qaydlash
tizimi to‘g‘ri sozlanganida, tarmoqlararo ekran tarmoq hujumga
duchor bo‘lganligi yoki zondlanganligi to‘g‘risidagi batafsil axbo
rotni berishi mumkin. Tarmoqdan foydalanish va uning zondlangan-
ligining isboti statistikasini yig‘ish qator sabablarga ko‘ra muhimdir.
Awalo, tarmoqlararo ekranning zondlanishga va hujumlarga bar-
doshliligini aniq bilish va tarmoqlararo ekranni himoyalash tadbir-
larining adekvatligini aniqlash lozim. Undan tashqari, tarmoqdan
foydalanish statistikasi tarmoq asbob-uskunalari dasturlariga talab-
lami ifodalash maqsadida xavf-xatami tadqiqlash va tahlillashda
dastlabki ma’lumotlar sifatida muhim hisoblanadi.
Ko‘pgina tarmoqlararo ekranlar statistikani qaydlovchi, yi-
g‘uvchi va tahlillovchi quwatli tizimga ega. Mijoz va server adresi,
foydalanuvchilar identifikatori, seans vaqtlari, ulanish vaqtlari, uza-
tilgan va qabul qilingan ma’lumotlar soni, ma’mur va foydalanuv
chilar harakatlari bo‘yicha hisob olib borilishi mumkin. Hisob tizim-
lari statistikani tahlillashga imkon beradi va ma’murlarga batafsil
hisobotlarni taqdim etadi. Tarmoqlararo ekranlar maxsus protokol-
lardan foydalanib, ma’lum hodisalar to‘g‘risida real vaqt rejimida
masofadan xabar berishni bajarishi mumkin.
Ruxsatsiz harakatlami qilishga urinishlami aniqlanishiga bo‘la-
digan majburiy reaksiya sifatida ma’muming xabari, ya’ni ogohlan-
timvchi signallami berish belgilanishi lozim. Hujum qilinganligi
aniqlanganda ogohlantimvchi signallami yuborishga qodir bo‘lma-
201
gan tarmoqlararo ekranni tarmoqlararo himoyaning samarali vositasi
deb bo‘lmaydi.
Kirish instruktaji (50 daqiqa) - I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon...

|
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
bet | 120/241 | Sana | 25.01.2024 | Hajmi | 4,83 Mb. | | #145433 |
Bog'liq UMK FQB amaliyotKirish instruktaji (50 daqiqa)
O’quvchilarni bilimini faollashtirish:
1.Tezkor savol javob , aqliy hujum o’tkazadi. O’quvchilarlarning o’quv materialinio’zlashtirganlik darajasini aniqlab va ularni rivojlantirish maqsadida yangi mavzu bayoniga o’tadi
Yangi o’quv materiali bayoni
2.O’quv amaliyoti mashg’uloti mavzusi bo’yicha ma’lumot beriladi. Ish jarayoni tushuntiriladi.
Joriy instruktaji (135 daqiqa)
Yangi o’quv materiali amaliy mashq bajarish:
3.O’quvchilar ish joylari bilan taqsimlab amaliy ish yuzasidan yo’riq texnologik harita hamda mustaqil ish bajarish uchun hom ashyo tarqatadi va ko’rsatmalar beradi
4. Mustaqil ishlarni bajarilishini maqsadli aylanish vaqtida nazorat qiladi va ish jarayonida o’quvchilar yo’l qo’ygan hatolari ko’rsatiladi.
Yakuniy instruktaji (15 daqiqa)
5.Mashg’ulot tugaganidan so’ng ish joylarini tartibga keltirishni nazorat qiladi. Tayyorlangan maxsulotni qabul qiladi
Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamiyati bilan bog`lab mavzuni yakunlash
|
Savollarga javob beradi. Tinglaydi, chizadi, yozib oladi.
O’z ish joylarini egalaydi, mashg’ulot raxbari ko’rsatmalari va yo’riqli texnologik xaritaga rioya qilgan holda ish bajaradi. Yo’l qo’ygan xatolarni to’g’irlaydi.
Foydalanilgan jixozlarni mashg’ulot raxbariga topshiradi. Ish joylarini tartibga keltiradi.
|
Darsning yakuniy qismi 15-daqiqa
|
Yakunlash.
1.O’quvchilar amaliy mashg’ulot bo’yicha baxolar e’lon qilinadi
2. Kelgusi kasbiy faoliyatlarida amaliyotda bajargan ishlarining axamiyati va muximligiga o’quvchilar e’tibor qaratadi
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
I. A. Karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti huzuridagi angren kon metallurgiya texnikumi foydali qazilmaqlarni boyitish ishlari o
|
Nazorat savollari - S. K. Ganiyev

oshirishi mumkin. Bu holda, bunday ekran OSI modelining nafaqat
tatbiqiy sathida, balki taqdimiy sathida ham ishlaydi.
Seans sathi shlyuzi ishlashida OSI modelining transport va tar
moq sathlarini qamrab oladi. Ekranlovchi marshrutizator xabarlar
paketini tahlillashda ulaming nafaqat tarmoq, balki transport sathi
sarlavhalarini ham tekshiradi.
Tatbiqiy sath
,
Tatbiqiy sath
t
Tatbiqiy sath
Taqdimiy sath
Taqdimiy sath
Seans sathi
s '
beans sathi
'ч
shlyuzi
J * *
Seans sathi
Transport sathi
Transport sathi
Tarmoq sathi
S '
Ekranlaydigan
'N
V
marshrutizator
у
Tarmoq sathi
Kanal sathi
Kanal sathi
Fizik sath
Fizik sath
8.5-rasm. OSI modelining alohida sathlarida ishlaydigan
tarmoqlararo ekranlar turi.
Yuqorida keltirilgan tarmoqlararo ekranlarning xillari o‘zining
afzalliklari va kamchiliklariga ega. Ishlatiladigan brandmauerlaming
ko‘pchiligi yoki tatbiqiy shlyuzlar, yoki ekranlovchi marshrutizator-
lar bo‘lib, tarmoqlararo aloqaning to‘liq xavfsizligini ta’minlamay-
di. Ishonchli himoyani esa faqat har biri - ekranlovchi marshmtiza-
tor, seans sathi shlyuzi hamda tatbiqiy shlyuzni birlashtiruvchi tar
moqlararo ekranlarning kompleksi ta’minlaydi.
2-ilova - S. K. Ganiyev

2-ilova
ATAMALARNING RXJS, 0 ‘ZBEK VA INGLIZ
TILLA RID A G IIZO H LI LUG4ATI
Авторизация
- представление пользователю определен
ных прав доступа на основе положительного
результата его
аутентификации в системе.
Avtorizasiya
- tizimda foydalanuvchiga,
uning ijobiy auten-
fikatsiyasiga asosan, ma’lum foydalanish huquqlarini taqdim etish.
Authorization
- View user specific aiccess rights on the basis
of a positive result in its authentication system.
Авторское право
- совокупность правовых норм, которые
регулируют отношения, возникающие в
связи с созданием и
использованием произведений науки, литературы и искусства.
Mualliflik huquqi
- fan, adabiyot va san’at asarlarini yaratish,
foydalanish va huquqiy himoyalashda vujudga keladigan muno-
sabatlami tartibga soluvchi huquqiy normalar majmui.
Copyright
-
the body of law, which regulate the relations ari
sing in connection with the creation and use of scientific,
literary
and artistic works (copyright).
Администратор защиты
- субъект доступа, ответствен
ный за защиту автоматизированной системы от несанкциониро
ванного доступа к информации.
Himoya ma’muri
- avtomatlashtirilgan
tizimni axborotdan
ruxsatsiz foydalanishdan himoyalashga javobgar foydalanish sub-
yekti.
281
Security administrator
- access entity responsible for the
protection of the automated system
from unauthorized access to
information.
Акустическая защищенность выделенного помещения
- уровень акустической защищенности выделенного помеще
ния, достигнутый в результате проведения акустической за
щиты.
Tushuntirish matni - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 365/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Tushuntirish matni
Dori moddasini eritib ko’z tomchilari tayyorlash
Rp: Solutionis Pilocarpini hydrochloridi 1%- 10 ml
Da. Signa. Kuniga 2 tomchidan 3 mahal ko’zga tomizilsin.
Ko’z tomchisini tayyorlashdan oldin dori moddasini izotoniklik miqdorini natriy xlorid
ekvivalеnti yordamida hisoblash kеrak. Pilokarpin gidroxloridni natriy xlorid bo’yicha ekvivalеnti
0,22 ga tеng (XI DF, 134-135 bеt).
Dеmak, eritma izotonik bo’lishi uchun 0,07 g natriy xlorid qo’shilishi kеrak (0,09-
0,022=0,068 g).
Ko’z tomchilari hajmi kamligini inobatga olib, ularni mеxanik iflosliklardan tozalash uchun
oldin dori moddalari va yordamchi moddalar bir qism in'еktsiya uchun ishlatiladigan suvda eritilib
(filtr qog’oz va paxta tampon oldindan in'yеktsiya uchun ishlatiladigan suvda yuvilgan bo’ladi) va
uni filtrdan o’tkazilib, kеyin qolgan suvni shu filtr orqali o’tkaziladi.
Ko’z tomchisini 2 yoki 3-sonli stеrillangan shisha filtrdan o’tkazish maqsadga muvofiqdir,
chunki ular suyuqlikni o’ziga shimib olmaydi. Stеrillangan quruq yordamchi idishga 6 ml
stеrillangan in'yеktsiya uchun ishlatiladygan suvdan olib, unda 0,1 g pilokarpin gidroxlorid va 0,07
g natriy xlorid eritiladi. Eritma bеmorga bеriladigan idishga filtrlab solinadi (filtr stеrillangan
in'yеktsiya uchun ishlatiladigan suvda yuviladi). Eritmani tozaligi 195-sonli Sog’li-ni saqlash
vazirligi tomonidan chiqarilgan buyruq asosida tеkshiriladi. Lozim bo’lsa uni qayta filtrlanadi.
Tayyor eritmaga filtr orqali qolgan 4 ml erituvchi qo’shiladi.
Bеmorga bеriladigan shisha idish rеzina tiqin va ustidan alyumin qalpoqcha bilan mahkam
bеrkitiladi. Pilokarpin gidroxlorid eritmasi to’yingan bug’ bosimi ostida 8 daqiqa davomida
stеrillanadi (195-sonli Sog’liqni saqlash vazirligi tomonidan chiqarilgan buyruq).
Atropin sulfat, skopolamin gidrobromid, dikain, efеdrin gidroxlorid va boshqa moddalardan
ko’z tomchilari yuqorida kеltirilgan eritmaga o’xshash tayyorlanadi.
|
| |
Lokal tarmoqni umumiy himoyalash sxemalari

Lokal tarmoq tarkibidagi ochiq serverlar ham tarmoqlararo
ekranlar tomonidan himoyalanadi. Ammo, tashqi tarmoq foydalana
oladigan serverlami himoyalanuvchi
lokal tarmoqlaming boshqa
resurslari bilan birlashtirish, tarmoqlararo aloqa xavfsizligini jiddiy
pasaytiradi.
8.12-rasm. Lokal tarmoqni umumiy himoyalash sxemasi.
Tarmoqlararo ekran foydalanadigan xostga foydalanuvchilami
kuchaytirilgan autentifikatsiyalash uchun dastur o‘matilishi mum
kin.
Himoyalanuvchi yopiq va himoyalanma.yd.igan ochiq qismtar-
moqli sxemalar.
Agar lokal tarmoq tarkibida umumfoydalanuvchi
ochiq serverlar bo‘Isa, ulami tarmoqlararo ekrandan oldin ochiq
qismtarmoq sifatida chiqarish maqsadga muvofiq hisoblanadi (8.13-
rasm).
Ushbu usul lokal tarmoq yopiq qismining
kuchli himoyalani-
shini, ammo tarmoqlararo ekrangacha joylashgan ochiq serverlar-
ning pasaygan himoyalanishini ta’minlaydi.
Ba’zi brandmauerlar bu serverlami o‘zida joylashtiradi. Ammo
bu brandmaueming xavfsizligi va kompyutelning yuklanishi nuqtai
nazaridan yaxshi yechim hisoblanmaydi.
Himoyalanuvchi yopiq va
himoyalanmaydigan ochiq qismtarmoqli sxemani ochiq qismtarmoq
xavfsizligiga qo‘yiladigan talablaming yuqori bo‘lmagan hollarida
ishlatilishi maqsadga muvofiq hisoblanadi. Agar ochiq server xavf
sizligiga yuqori talablar qo‘yilsa, yopiq
va ochiq qismtarmoqlami
alohida himoyalash sxemalaridan foydalanish zamr.
218
8.13-rasm. Himoyalanadigan yopiq va himoyalanmaydigan
ochiq qismtarmoqli sxema.
• int i,al j,nB,m,iB,k,K,B[8],n,t,d, round

Parolli autentifikatsiyalash algoritmining dasturiy amalga
oshirilishi.
Oddiy autentifikatsiyani tashkil etish sxemalari nafaqat parol-
lami uzatish, balki ulami saqlash va tekshirish
turlari bilan ajralib
turadi. Eng keng tarqalgan usul - foydalanuvchilar parolini tizimli
fayllarda ochiq holda saqlash usulidir. Bunda fayllarga o‘qish va yo-
zishdan himoyalash atributlari o‘matiladi (masalan,
operatsion ti-
zimdan foydalanishni nazoratlash ro‘yxatidagi mos imtiyozlarni tav-
siflash yordamida). Tizim foydalanuvchi kiritgan parolni parollar
faylida saqlanayotgan yozuv bilan solishtiradi.
Bu usulda shifrlash
yoki bir tomonlama fimksiyalar kabi kriptografik mexanizmlar ish-
latilmaydi. Ushbu usulning kamchiligi - niyati buzuq odamning ti-
zimda ma’mur
imtiyozlaridan, shu bilan birga tizim fayllaridan,
jumladan, parol fayllaridan foydalanish imkoniyatidir.
Autentifikatsiyalash algoritmining dasturiy kodi(S++ dastur-
lash tilida).
Foydalanuvchini autentifikatsiyadan o‘tkazish funksiyasi:
void Auth()
{
cout«"A uthentication process";
ifstream Passfile("password.txt", ios::in);
Passfile»inpass;
ifstream Userfile("usemame.txt", ios::in);
Userfile»inuser;
system("cls");
cout«"USERNAME: ";
cin»user;
cout«"PASSWORD: ";
cin»pass;
Userfile.close();
Passfile.close();
if(user==inuser&&pass==inpass)
{
279
cout«"\nH it enter to continue to members area";
getch();
//Nimadir sh qisin
main();
}
else
{
cout«"nope";
getch();
main();
}
}
Foydalanuvchini ro‘yxatdan o‘tkazish funksiyasi:
void RegistrationQ
{
string tempuser, temppassword;
cout«"E nter Username:
cin»tem puser;
cout«"\nEnter password:
cin»temppassword;
ofstream Userfile("usemame.txt", ios::out)';
Userfile«tempuser;
Userfile.closeQ;
ofstream Passfile(''password.txt", ios::out);
Passfile«temppassword;
Passfile.close();
cout«"A ccount hass been added";
getch();
main();
Mashg‘ulot yakuni - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi darslik
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba 39-Mavzu Matni taxrirlash shriftlarini va o’lchamlarini o’zgartirish. Bog’lanishlar bitmaplar bilan ishlash. Reja 1. Adobe Photoshopda matn bilan ishlash 2.Asosiy matn 3.Matnni tahrirlash Adobe Photoshopda matn bilan ishlash Adobe Photoshopda matn bilan ishlash uchun uskunalar panelidagi Type (matn) uskunalar guruhidan foydalaniladi. Ushbu guruhdagi birinchi ikkita uskuna vektorli, qolgan ikkitasi piksilli shrift xususiyatiga ega. Horizontal Type (gorizontal matn) rangli, alohida qatlamda hosil bo’luvchi gorizontal matn terish imkonini beradi. Ushbu matn ustida tahrirlash ishlarini olib borish mumkin. Vertical Type (vertical matn) -xuddi oldingi uskuna kabi xususiyatga ega, faqatgina matn vertikal holatda joylashadi. Horizontal Type Mask (gorizontal matnli niqob) va Vertical Type Mask (vertical matnli niqob) gradient yoki rang bilan to‟ldirish mumkin bo‟lgan sohani belgilaydi. Matn ko`rinishi va shrift o`lchamini tanlash Asosiy matn Asosiy matn bilan ishlash uchun avval matn terish sohasini belgilab olish kerak. Buning uchun Type uskunasini tanlab, asosiy sohada matn chegarasi sichqoncha yordamida belgilanadi. Natijada asosiy sohada matn terish uchun shtrixlangan soha paydo bo‟ladi. Matnni terish jarayonida matn ushbu soha ichida joylashadi, so‟zlarni keyingi satrga olinish avtomatik xolda ro‟y beradi. “Enter” tugmasi faqatgina matn boshidan terish uchun bosiladi. Agar matn bloki ichiga terilgan matn sig‟masa, u holda paydo bo’ladi . Download 39,74 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
Mustaqil bajarish uchun rеtsеptlar

1. Oling: Efеdrin gidroxlorid eritmasi 1%- 10 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
2. Oling: Atropin sulfat eritmasi 1 %- 10 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
3. Oling: Pilokarpin gidroxlorid eritmasi 2%- 10 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
4. Oling: Etilmorfin gidroxlorid eritmasi 1 %- 10 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
5. Oling: Sulfatsil natriy eritmasi 30%- 10 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
6. Oling: Riboflavin 0,001
Kaliy yodid 0,2
Askorbin kislota 0,05
Glyukoza eritmasi 3%-10 ml
Aralashtiring.Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
7. Oling: Riboflavin 0,001
Askorbin kislota 0,02
Glyukoza eritmasi 2%- 10 ml
Aralashtiring.Bеring.Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
8. Oling: Askorbin kislota 0,05
Glyukoza eritmasi 5%-10 ml
Aralashtiring. Bеring. Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
9. Oling: Rux sulfat eritmasi 0,25%-10 ml
Borat kislota 0,2
Aralashtiring. Bеring. Bеlgilang. Ko’z tomchisi.
10. Oling: Borat kislota eritmasi 2%- 150 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z namlamasi.
11. Oling: Natriy gidrokarbonat eritmasi 2%- 100 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z namlamasi.
12. Oling: Furatsillin eritmasi 0,02%- 150 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z namlamasi.
13. Oling: Natriy tеtraborat eritmasi 1%- 100 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z namlamasi.
14. Oling: Etakridin laktat eritmasi 0,1%- 100 ml
Bеring.Bеlgilang. Ko’z namlamasi.
Uslubiy ta’minot va mashg‘ulot jihozlanishi:Dori
moddalari, in’yeksiya uchun suv,
stabilizatorlar, steril o’lchov kolbalari, o’lchov silindri, qadoqlash
uchun shisha idishlar,
“In’yeksiya uchun”, “Sterilllangan” degan yorliqlar, DF X; XI; ma’ruza, darslik, prezentatsiyalar,
ma’lumotnomalar, adabiyotlar, tarqatma materiallar.
**
Mustaqil
tayyorlash
uchun
savollarning
muhokamasini
zamonaviy
pedagogik
texnologiyalarning “
Loyiha” usulidan foydalanib o‘tkaziladi.
Asosiymatn
Ko’z dorilari tomchi, namlama va surtma dori shaklida ishlatiladi.
Ko’z shilliq pardasining tashqi ta'sirga sеzgirligini hisobga olgan holda, ko’z dorilariga qator
talablar qo’yiladi: ular turli mеxanik
aralashmalardan tozalangan, izotonik, turg’un va stеril
bo’lishi kеrak.
Ko’z dori shakllari
asеptik sharoitda boks xonada, stеrillangan idish,
stеril erituvchi va
yordamchi vositalardan foydalangan holda tayyorlanadi. Ayrim ko’z tomchilari stеrillanadi.
Eritmalarni stеrillash ko’rsatmasi XI DFda, O’zR Sog’liqni saqlash vazirligi tomonidan
chiqarilgan 195, 198-sonli buyruqlarda va in'yеktsion eritmalarni stеrillash jadvalida kеltirilgan.
Ko’z tomchilarini tayyorlash bo’yicha ko’rsatma XI DF ning umumiy maqolasida kеltirilgan
(«Ko’z tomchilari» 138-bеt).
-Mavzu  Matni taxrirlash shriftlarini va o’lchamlarini o’zgartirish. Bog’lanishlar bitmaplar bilan ishlash

Mashg’ulot vaqti-
80-daqiqa
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot
shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Adobe Photoshopda matn bilan ishlash
2.Asosiy matn
3.Matnni tahrirlash
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: O‘quvchilarga yangi mavzu bo’yicha nazariy tushunchalar berish, mavzu bo’yicha bilim va ko’nikmalarini shakllantirish
|
Pedagogik vazifalar:
Yangi mavzu bilan tanishtiradi;
Yangi mavzu bo’yicha rejalarni tasniflaydi;
Reja asosida bo’limlarni tushuntiradi;
Reja bo’yicha yangi bilimlarni yoritib beradi.
|
O’quv faoliyati natijalari:
Tinglaydilar va zarur bo’lsa yozib boradilar;
Dars bo’yicha olgan bilimlarini tasniflaydilar;
O’rganganlarini aytib beradilar;
Tartibli ravishda aytib beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Axborotli kichik ma’ruza, tushuntirish, namoyish etish, aqliy hujum
|
O’quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
O’quv qo’llanma, proektor, slayd kompyuter
|
O’qitish sharoiti
|
Maxsus jixozlangan o’quv xona
|
Qaytar aloqaning yo’l va vositalarining yo’l va vositalari
|
Og’zaki nazorat: savol-javob
|
O‘rnatilgan tarmoq xizmatlari va tarmoq qobiqlari

O‘rnatilgan tarmoq xizmatlari va tarmoq qobiqlari
231
Amaliyotda tarmoq operatsion tizimlarini qurishda bir nechta
yondashuvlar ishlab chiqilgan, ular operatsion tizimda tarmoq
xizmatlarini amalga oshirishda quyidagilar bilan farqlanadi:
tarmoq xizmatlari to‘plam sifatida birlashtirilgan - qobiq;
tarmoq xizmatlari alohida mahsulot sifatida ishlab chiqariladi
va yetkazib beriladi;
tarmoq xizmatlari OTga chuqur joylashtirilgan.
Birinchi yondashuv mavjud mahalliy operatsion tizim va uning
ustiga o‘rnatilgan tarmoq qobig‘ining kombinatsiyasi sifatida
yaratilgan birinchi tarmoq operatsion tizimlariga xos edi.
Tarmoq qobig‘i
- bu mustaqil dasturiy mahsulot sifatida ishlab
chiqilgan, qoida tariqasida, o‘zaro muvofiqlashtirilgan tarmoq
xizmatlari to‘plamidir. Tarmoq qobiqlarini mijoz va serverga bo‘lish
mumkin. Qobiq tarmoq xizmatlarining mijoz qismlarini o‘z ichiga
olsa, mijoz qobig‘i deyiladi. Server qobig‘i kamida ikkita asosiy
tarmoq xizmatlarining server komponentlarini o‘z ichiga oladi – fayl
va chop etish xizmatlari. Hozirda faqat tarmoqda ishlash uchun
yaratilgan maxsus operatsion tizimlar mavjud. Ushbu operatsion
tizimlarning tarmoq funksiyalari tizimning asosiy modullariga
joylashtirilgan, bu operatsion tizimning mantiqiy uyg‘unligini,
shuningdek, yaxshiroq ishlashini ta’minlaydi. Agar barcha tarmoq
xizmatlari yaxshi integratsiyalangan bo‘lsa va operatsion tizimning
ajralmas qismi deb hisoblansa, unda bunday operatsion tizimning
barcha ichki mexanizmlari tarmoq funksiyalarini bajarish uchun
optimallashtirilishi mumkin.
Tarmoq OT lariga qo‘yiladigan talablar
1.
Masshtabiylik;
2.
Moslashuvchanlik;
3.
Oxirgi qurilmalardagi turli OT larni qo‘llab-quvvatlash;
4.
Protokollar stekini qo‘llab-quvvatlash (TCP/IP, IPX/SPX,
NetBIOS, DECnet, AppleTalk, OSI);
5.
Ko‘p serverli tarmoqlarni qo‘llab-quvvatlash va boshqa OT lar
bilan samarali integrallashish;
6.
Markazlashgan ma’lumotnomalar xizmatini bo‘lishi;
7.
Servislar
tizimini
rivojlanishi:
fayl-servis,
print-servis,
ma’lumotlar xavfsizligi, arxivlash, ma’lumotlar bazasi va boshqalar;
232
8.
Turli standartlardagi tarmoq qurilmalarini (Ethernet, Token
Ring, ARCnet, FDDI) va tarmoqni boshqarish standartlarini qo‘llab-
quvvatlash.
|
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti

|
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
bet | 151/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikTa’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha Power Point tartibida namoyish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
|
|
| |
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
bet | 147/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikO`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha Power Point tartibida namoyish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
|
|
| |
Ob’yektlarni ranglari bo‘yicha belgilash

|
Ob’yektlarni ranglari bo‘yicha belgilash
|
bet | 153/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikOb’yektlarni ranglari bo‘yicha belgilash
Barcha ob’yektlar qurilayotganida, palitradagi duch kelgan rangga bo‘yaladi.
Agar barcha ob’yektlarni bir xil rangga o‘tkazish kerak bo‘lsa, asosiy menyuning Edit (muharrir) punktiga murojaat qilish kerak.
1 Konus rangidagi sferani quring.
2 Edit (muharrir) menyusidan Select By (...bo‘yicha tanlash ) buyrug‘ini,
keyin Color (rang) buyrug‘ini tanlang (2.8 rasm).
3 Bir xil rangdagi ob’yektlarni belgilash uchun, o‘sha rangga mansub
bo‘lgan ob’yektlardan birini CHS bilan tanlang.
Ko‘rsatilgan ob’yekt rangidagi ob’yektlar tanlanadi.
Ekranda mavjud bo’lgan barcha ob’yektlarni belgilash.
1.Barcha ob’ektlarni belgalish uchun Edit (muharrir) menyusidan Select All
(barchasini tanlash) buyrug‘ini tanlang.
Sahnadagi barcha ob’yektlar belgilanadi.
2.Ishni davom ettirish uchun belgilangan barcha ob’yektlarni bekor qiling,
buning uchun sichqon bilan oynaning istalgan bo‘sh joyiga bosish kifoya.
“Tasdiqlayman”
O`quv ishlari bo`yicha direktor
o`rinbosari
____________ B.Boltaboyev
“___” ____________ 2023 yil
41-Mavzu Tasvir yuzalari yordamida modellashtirish
O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-
80-daqiqa
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot
shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. 3 Modellashtirishda aniqlik
2. O‘lchov birligini tanlash
|
|
| |
Koordinata to‘rini moslash

|
Koordinata to‘rini moslash
|
bet | 157/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikKoordinata to‘rini moslash
Koordinata to‘rlari chiziqlarini tasvirlash uchun, uch xil rangdagi tus
ishlatiladi. Ikkita to‘qroq va qalinliroq chiziq – koordinatalar o‘qidir. Ular global
koordinata tizimiga (World) mos keladi. To‘rning yorug‘roq va ingichkaroq
chizig’i asosiy deb, eng yorug‘i va ingichkasi – yordamchi deb ataladi. To‘r
parametrlarini moslashga o‘tamiz.
1 Customize (maxsus) menyusidan, Grid and Snap Settings (to‘r va
bog‘lovchilarni moslash) buyrug‘ini tanlang va ChS bilan Note Grid (dastlabgi
to‘r) dan tushgan belgiga bosing.
2 Grid Spacing (to‘r qadami) hisoblagichi yordamida, yordamchi chiziqlar
orasidagi qadam kattaligini o‘zgartiring.
O‘z holicha joriy o‘lchov birligini 10 ga teng deb qabul qiladi.
To‘rni joriy qadami, ekranning holat qatorida tasvirlanadi ( 3.4 rasm).
3 Major Lines every Nth (har bir N da bosh chiziqlar) hisoblagichida asosiy chiziqlar orasidagi oraliqni o‘rnating.
O‘z holicha, to‘rning har o‘ninchi chizig‘i, asosiy chiziq bo‘lib hisoblanadi.
4 Dynamic Update (dinamik yangilanish) ulagichidan foydalanib, tasvirning masshtabi o‘zgarishi jarayonida, qaysi oynada, to‘r chastotasi o‘zgarishi amalga oshishini ko‘rsating. Buning uchun Active Viewport (faol oyna) yoki All Viewports (barcha oyna) holatlaridan birini o‘rnating.
“Tasdiqlayman”
O`quv ishlari bo`yicha direktor
o`rinbosari
____________ B.Boltaboyev
“___” ____________ 2023 yil
42-Mavzu Uch o‘lchamli modellashtirishning asosiy tushunchalari
O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-
80-daqiqa
|
|
|
| |
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI

|
O`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
|
bet | 155/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikO`QUV MASHG`ULOTINING TEXNOLOGIK XARITASI
Ta’lim shakli Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchining
|
O‘quvchi-ning
|
O‘quv mashg‘ulo-tiga kirish
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligi va davomatini tekshirish
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadi
|
2. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quvchilarga savollar beriladi, ularni baholaydi (1-ilova)
Maqsad va vazifalarni belgilanishi
2.Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiriladi;
3.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiriladi;
4.O‘quv ishlarida o‘quvchilarni baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi (2-ilova);
Ta’lim oluvchining bilimlarini faollashtirish
5.Tezkor so‘rov, savol-javob, aqliy hujum texnikalari orqali bilimlarni faollashtiradi;
Yangi o‘quv metodlari bayoni:
6.Nazariy mashg‘ulotlarning rejasi va tuzilishiga muofiq, o‘qitish jarayonini tashkil etish bo‘yicha xarakatlar tartibini bayon etadi.
7.Mavzu bo‘yicha Power Point tartibida namoyish va sharxlar bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi
Yangi o‘quv materialini mustahkamlash
8.Mustahkamlash uchun savollar beriladi. (3-ilova)
|
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Guruhlarga bo‘linadilar.
Javob beradilar
Diqqat qiladilar
Guruhlarda ishlaydilar
Fikr almashadilar
|
3. Yakuniy bosqich
(10 daqiqa)
.
|
|
|
| |
Matnni tahrirlash - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

|
Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
bet | 149/230 | Sana | 19.09.2024 | Hajmi | 39,74 Mb. | | #271664 |
Bog'liq Kompyuter grafikasi darslikMatnni tahrirlash
Matnga o‟zgartirish kiritish uchun avvalo matnni belgilab olish zarur.
Buning uchun Qatlamlar (sloy) dan matn qatlami foallashtirilgan bo‟lish kerak.
Mant yo’nalishini o’zgartirish
Matnni vertical holatdan gorizontaliga yoki aksincha amal bajarish uchun
layer (sloy) bo‟limida matn qatlami tanlanib
( izmenit napravlenie teksta) uskunasi bosiladi.
Matnni turli ko’rinishga og’dirish
Matnni o‟gdirish uchun avvaldan hosil qilingan matn qatlami tanlanadi, uskunalar
panelidan Type uskunasi tanlanib,
(sozdat iskajenniy tekst) tugmasi
bosiladi. Natijada quyidagi oyna hosil bo‟ladi.
“Tasdiqlayman”
O`quv ishlari bo`yicha direktor
o`rinbosari
____________ B.Boltaboyev
“___” ____________ 2023 yil
40-Mavzu Ob'yektlarni transformatsiyalash va transformatsiya effektlarida ishlash
O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
Mashg’ulot vaqti-
80-daqiqa
|
Talabalar soni: 26 –30 gacha
|
Mashg’ulot
shakli va turi
|
Nazariy-yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’uloti
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. Ob’yektlarni belgilash rejimini o‘zgartirish.
2. Ramka yordamida ob’yektni belgilash
3. Ob’yektlarni ranglari bo‘yicha belgilash
|
|
|
| |
Tarmoq OT larining turlari - U. R. Xamdamov, dj. B. Sultanov, S. S. Parsiyev, U. M. Abdullayev

233
samaradorligini oshirishning tabiiy usulidir. Agar tarmoqda yuzlab va
hatto
minglab
foydalanuvchilar
bo‘lsa,
umumiy
resurslarga
yuboriladigan so‘rovlarning intensivligi juda katta bo‘lishi mumkin va
server ushbu so‘rovlar oqimini hech qanday kechiktirmasdan bajara
oladi. Ushbu muammoning aniq yechimi, server sifatida kuchli
qurilma platformasi va server funksiyalari uchun optimallashtirilgan
operatsion tizimga ega kompyuterdan foydalanishdir. Ajratilgan
serverli
operatsion
tizimlar
sifatida
Windows
server
NT/2008/2012/2016/2019, Solaris, Linux, FreeBSD va boshqalarni
aytishimiz mumkin.
Mashg‘ulot yakuni - Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi

Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
Kompyuter grafikasi darslik
Maxsus fan o‘qituvchisi: Kodirova Soxiba 41-Mavzu Tasvir yuzalari yordamida modellashtirish Reja 1. 3 Modellashtirishda aniqlik 2. O‘lchov birligini tanlash 3.Koordinata to‘rini moslash 3 Modellashtirishda aniqlik Har qanday modellashtirish u yoki bu o‘lchamda aniqlikni talab qiladi. Grafik paketda aniq modellashtirishning imkoniyati qanchalik katta bo‘lsa, u shunchalik murakkab masalani hal qilish imkoniyatini beradi. 3D Studio MAX uchun, sahnani aniq qurish imkoniyatini beruvchi vositalarning keng to‘plami ishlab chiqilgan. O‘lchov birligini tanlash Ishni boshlashdan oldin o‘lchov birligi tizimini moslash talab qilinadi. 1 Customize (maxsus) menyusida Units Setup (o’lchov birligi) buyrug‘ini tanlang. Units Setup (o‘lchov birligi) muloqot oynasi paydo bo‘ladi. 2 Metrik o‘lchov birligi – Metric (metr bo’yicha) o‘rnating. 3 Ro‘yxatni ochib u yerdan, o‘lchov birligi Meters (Metrlar) tanlang. Ro‘yxat to‘rtta variantdan iborat: millimetrlar, santimetrlar, metrlar va kilometrlar. Aniq vazifadan kelib chiqqan holda o‘lchov birligi tanlanadi ( 3.1 rasm). Custom (foydalanuvchi) variantini tanlab, shaxsiy o‘lchov birligini belgilash mumkin, masalan, 10 metr, foydalanilayotganda, tizim shkalasining bitta birligi, 10 metrga mos keladi. O‘z holicha, maxsus birlik sifatida FL (660 futga teng) birligi taklif qilinadi, o’lchov verguldan keyin, uchta belgigacha aniqlikda bo‘ladi. Parametrlarni o‘rnatish qiymatlar aniqligini oshiramiz. 4 Customize (maxsus) menyusidan, Preferences (Parametrlar) buyrug‘uni tanlang va General (umumiy) muloqot oynasi vkladkasi koreshkasiga ChS bilan bosing. 5 Spinner Precision Decimals (razryadlar hisoblagichining aniqligi) hisoblagichida verguldan keyin belgilar miqdorini kiriting. Download 39,74 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Namangan viloyati norin tuman 1-son kasb-hunar maktabi
|
uzluksiz chiqayotgan kim yoviy ko‘pik oqimini y o n g ‘in o ‘ch og‘iga

|
uzluksiz chiqayotgan kim yoviy ko‘pik oqimini y o n g ‘in o ‘ch og‘iga Pdf ko'rish
|
bet | 182/244 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #254799 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Muzluksiz chiqayotgan kim yoviy ko‘pik oqimini y o n g ‘in o ‘ch og‘iga
y o ‘naltiriladi. U ning ishlatilish vaqti 6 0 -6 5 soniyadan oshm aydi, k o ‘pikni
uzatish m asofasi 8 m. Bu kabi o ‘t o ‘chirgichlam ing korpusi 20 kgs/sm 2
dan kam b o ‘lmagan gidravlik bosim ostida sinovdan o ‘tkaziladi. K o ‘pikli
o ‘t o ‘chirgichlar suv bilan o ‘chirilishi mumkin bo‘lgan barcha qattiq
jism lar va ba’zi suyuqiiklar, jumladan, benzin, kerosin (spirt, atseton,
uglerod (IV) sulfiddan tashqari) kabi yengil yonuvchi moddalar yonganda
o ‘chirish uchun m o ‘ljallangan. Shunday rusumdagi bitta o ‘t o ‘chirgich
bilan 0 ,7 5 -1 ,0 m 2 maydondagi y o n g ‘inni o ‘chirish mumkin. Shu bilan
bir qatorda OVP-IO rusumli havo-ko‘pikli o ‘t o'chirgich ham, OXP-IO
o ‘t o ‘chirgichlari qo'llaniladigan y o n g ‘inlam i o ‘chirishda qo‘llaniIishi
mumkin. O W -IO va OVP -5(3) rusumli havo bilan m exanik k o ‘pik
aralashmasida ishlaydigan o ‘t o ‘chirgichlarda 6% li k o ‘pik hosil qiluvchi
PO-1 eritmasi zaryad sifatida to‘ldiriladi. Bu zaryadni haydab chiqarish
uchun ballon (6) da yuqori bosim ostida joylangan karbon javhari xizmat
qiladi. 0 ‘t o ‘chirgich havoli m exanik k o ‘pikni hosil qilish uchun maxsus
qopqoqli sifon naycha (9) bilan jihozlangan (1 8-rasm).
Bunday o ‘t o'chirgichlarni ishlatish uchun, dastlab dastak (3) ni 180
gradus, aylantiriladi. Bu holda shtok (4) stakan (2) dan ajraydi va o ‘t
211
o ‘chirgich korpusini 140 gradus ag‘darib, k o ‘pik sachratuvchi teshikni
yonuvchi manbaga y o ‘naltiriladi. Shunda stakandan oqib chiqqan karbon
javhari k o ‘pik hosil qiluvchi eritma bilan q o ‘shilib, ishchi kamerada
bosim hosil qiladi. Bu bosim ta’sirida eritma sifon naychasi (5) orqali
|
| |
Garovda ushlab turilgan shaxs

xavfsizligini ta’minlash hamda terrorchilami zararsizlantirishga qaratiigan
kelishilgan va o'zaro bog‘iiq maxsus tadbirlar majmuyi.
Terrorchilikka qarshi operatsiya o‘tkazilgan zona
— joyning yoki
akvatoriyaning aiohida uchastkalari, havo bo‘shlig‘i, transport vositalari,
binolar, imoratlar, inshootlar. xonalar va terrorchilikka qarshi operatsiya
o‘tkazilgan doirada ularga tutash hududlar.
Terrorchilik faoliyati
- terrochilik harakatini uyushtirish, rejalashtirsh,
tayyorlash va amalga oshirishdan, tuzishdan, ularni moliyalashtirish va
moddiy-tehnika jihatdan ta’minlashdan iborat bo‘lgan faoltiyat
Terrorchilik harakati
- garovga ushlab turish uchun shaxslarni qo‘lga
olish yoki ushlab turish, davlat yoki jamiyat arbobining, aholining milliy,
etnik, diniy va boshqa guruhlari, chet el davlatlari va xalqaro tashkilotlar
vakillarming hayotiga tajovuz qilish, davlat yoki jamoat ahamiyatiga molik
obyektlarni bosib olish, shikastlantirsh, yo‘q qilish, portlatish, o ‘t qo‘yish,
portlatish qurilmaiarini, faol, biologik, portlovchi, kimyoviy va boshqa
zaharlovchi moddalami ishlatish yoki ishlatish yo‘li bilan qo‘rqitish,
yer usti, suv va havo transports vositalarini qo‘lga olish, olib qochish,
shikastlantirish, yo‘q qilish, aholi gavjum joylarda va ommaviy tadbirlar
o‘tkazilayotganda vahima ko‘tarish va tartibsizlik keltirib chiqarish,
aholi hayotiga, sog‘lig‘iga, jismnoiy yoki yuridik shaxslar mol-mu!kiga,
avariyalar, texnogen xususiyatli halokatlar sodir etish yo‘li bilan zarar
yetkazish yoki xavf tug'dirish, tahdidiy har qanday vositalar, usullar bilan
yoyish tarzida terrorchilik tusidagi jinoyatlarni, 0 ‘zbekiston Respublikasi
qonun hujjatlarida va xalqaro huquqning umum e’tirof etilgan normalarda
belgilangan terrorchilik tusidagi boshqa harakatlarni sodir etish.
purkagich (8) ga tushadi va u yerda eritmani havo bilan aralashuvi

|
purkagich (8) ga tushadi va u yerda eritmani havo bilan aralashuvi Pdf ko'rish
|
bet | 183/244 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 8,77 Mb. | | #254799 |
Bog'liq Hayot faoliyati xavfsizligi. Tojiboyev M. Nigmatov Mpurkagich (8) ga tushadi va u yerda eritmani havo bilan aralashuvi
natijasida havoli m exanik k o ‘pik hosil b o ‘ladi. Kukunli o ‘t o ‘chirgich
O P S -10 (11-rasm) vositasining ish uslubi m axsus balonchadagi siqilgan
havo yordamida o ‘t o ‘chirgich korpusida joylashgan kukunni puflab
chiqarishga asoslangan. Bunday o ‘t o ‘chirgich vositalari ishqorli metallar
ishtirokida sodir b o ‘lgan y o n g ‘inlam i, shuningdek, avtomobil motori
v a elektr tarm og‘iga ulangan dastgohlam i o ‘chirishda qo‘llaniladi
va bitta O P S-10 yordamida 0,25 m 2 yuzadagi y on g‘inni o ‘chirish
mumkin. U ning ishlash muddati 4 5 -8 0 soniyaga yetadi. Bu toifadagi
o ‘t o ‘chirgichlarda ishlatiladigan kukun namunalari natriy gidrokarbonat,
aluminiy va m agniy moddalari aralashmasidan tarkib topgan b o ‘lib,
olovni o ‘chirish uchun kukunni yonayotgan yuzaga purkash kifoya
qiladi. K im yoviy k o ‘pikli o ‘t o ‘chirgichlar, y o n g ‘in kuchayadigan va
portlash xavfi mavjud b o ‘lgan joylardagi yonishiar hamda qimmatbaho
buyumlar, avtomashinalar, kutubxonalar, arxivlar va elektr dastgohlari
joylashgan muhitdagi y o n g ‘inlardan tashqari, yonuvchi qattiq v a suyuq
m ahsulotlam ing barcha turlarini o ‘chirish uchun m o ‘ljallangan. Chunki
k o ‘pik tarkibida yem iruvchi xususiyatga ega b o ‘lgan kislota va ishqor
moddalari bor, ular qimmatli buyumlami yaroqsiz holga keltirib qo‘yadi.
Bunday kukunli o ‘t o ‘chirgichlam ing ishlash tartibi, ulam ing ichidagi
ballonchadan chiqayotgan siqilgan havo ta’sirida o ‘tni o ‘chiruvchi kukun
surilib, difFuzorga uzatib berishga asoslangan, diffuzor esa, o ‘z navbatida,
kukunni purkab yuborishga xizm at qiladi.
11.7. Yong‘inga qarshi tizim
|
| |
Terrorizm 
va 
terrorchilik harakatlari haqida tushuncha

inurakkablashtirishga, davlatning suverenitetini, hududiy vaxlitiigini
buzishga, xavfsizligiga putur yetkazishga, qurolli mojarolar chiqarishni
ko‘zlab ig'vogarliklar qilishga, aholini qo‘rqitishga, ijtimoiy siyosiy
vaziyatni beqarorlashtirishga qaratilgan.
Terrorizimning ikki turi mavjud:
a) yakka tartibdagi;
b) uyushgan guruhli terrorizm;
Terrorizm o ‘rta asrlardan boshlab barcha mintaqa va mamlakatlarda
uchrab, o'z faoliyatini amalga oshirgan. Lekin o ‘tgan asming oxirlaridan
uning yangi ko'rinishlari vujudga keldi: jumladan, chet el davlatlari
va hukumatlari rahbarlarini, ulaming diplomatik vakillarini o‘ldirish
yoki o‘g‘irlash, elchixonalar, xalqaro tashkilotlar binolarini portlatish,
aeroportlar va vokzallarda portlash sodir etish, havo kemalarini olib
qochish, odamlarni garovga olishi va boshqa shunga o ‘xshash nomaqbul
harakatlami amalga oshirish. Bulardan ko‘rinadiki, terrorizmga aniq
va yakdil ta’rif berish ancha murakkabdir. Bu vazifani imkoni boricha
hal qilishda 0 ‘zbekiston Respublikasining 2000-yil 15-dekabridagi
«Terrorizmga
qarshi
kurash
to‘g‘risida’gi
Qonunida
keltirilgan
tushunchalaming mohiyatini bilish orqaligina aniqlik kiritsh mumkin.
Ushba qonunning 2-moddasida terrorizmga oid tushunchalar va ulaming
mohiyati bayon etilgan. Jumladan:
Mavzuni o‘zlashtirish uchun zarur bo‘lgan tayanch

VTII B O B
TERRORIZM VA AHOLI MUHOFAZASI
Insoniyat yangi ming yillikka - XXI asrga qadam qo‘ydi, lekin shuni
ta’kidlash lozimki, o‘tgan asrda bashariyat juda ko‘p quvonchli hamda
tahlikali, dahshatli voqealarni boshidan kechirdi. Qonli to ‘qnashuvlami,
ikkita jahon urushini, sovuq urush vahimasi va qatag‘onlami boshidan
kechirgan insoniyat kelajak sari talpinib, har qanday qiyinchiliklami
yengib, taraqqiyotga erishib bordi. Afsuski, insoniyatning hayot kechirishi
uchun undagi imkoniyatlaming tobora cheklanib borayotganligi ayon
bo‘lmoqda. Aholini toza ichimlik suvi, toza havo, oziq-ovqat mahsulotlari
bilan ta’minlash bir vaqtda xavfsiz hayot masalalari ayniqsa qiyinlashib
bormoqda. Biroq taraqqiyparvar kuchlar tomonidan bashariyatning gullab-
yashnashi, uning sayyoramizda emin-erkin yashashi uchun yangidan yangi
imkoniyatlar yaratilmoqda. Ming afsuslar bo‘lsinki, bugungi kunda yer
yuzida, insoniyat taqdiriga va kelajak istiqboliga jiddiy xavf solayotgan,
xuruj qilayotgan xalqaro terrorizm o‘zining manfur maqsadlarini jahon
ommasiga tobora yaqqol ko‘rsatmoqda. Xalqaro terrorizm xuruji
oqibatida yuz minglab kishilaming yostug‘i qurib, moddiy boyliklar
vayron qilinmoqda. Hozirda uning xurujidan hech bir davlat, hatto
hech kim mutlaqo muhofazada emas. Har daqiqada insoniyat bunday
ijtimoiv ofatning qurboniga aylanishi mumkun. Shu sababdan BMTning
favqulodda vaziyatlar tasnifiga qo'shimcha qilib, aynan ijtimoiy-siyosiy
tavsifdagi favqulodda vaziyatlaming kiritilishi bejiz emas. Chunki bunday
tusdagi xavf-xataming darajasi yildan yilga ortib bormoqda. Shuning
uchun har bir inson o‘z yurti, millati, muqaddas zamini va oilasi tinchligi,
xotirjamligi uchun kurashmog‘i lozim.
8.1.
oldini - M tojiyev, I. Nigmatov

hamkorlikda ish olib boriladi. Shu bilan birga quyidagi m a’lumotlaming
tarqalishiga yo‘l qo‘yilmaydi. Jumladan:
- terrorchilik harakatini bartaraf etish va yo‘q qilish uchun maxsus
texnika usullari va taktik yondashish jarayoni;
- o‘tkazilayotgan operatsiyani qiyinlashtirib qo‘yadigan, jismoniy
shaxslar hayoti va sog‘lig‘iga xavf tug‘diradigan m a’lumotlar;
- terrorchilik harakatlariga xayrxohlik bildiradigan;
- terrorchilik harakatini bartaraf etishda faoliyat ko‘rsatayotgan va
ularga yordamlashayotgan shaxslar haqidagi ma’lumotlardir.
Mamlakat barqarorligi, aholining tinch va farovon hayotining
buzilishiga qarshilik ko‘rsatuvchi shaxslar huquqiy va ijtimoiy himoya
qilinadi. Bu haqda «Terrorizmga qarshi kurash haqida»gi Qonunning
25, 26, 28-bandlarida ko‘rsatib o ‘tilgan. Demak, terroristik harakatlar
va ular olib kelishi mumkin bo‘lgan oqibatlarning olidini olish uchun
sergak bo‘lish, atrof muhitga e ’tibor bilan qarash muhim ahamiyat kasb
etadi. Mabodo shubhali buyumlar aniqlanganda ularga tegmaslik, joyidan
qo‘zg‘atmaslik, ko‘tarmaslik, ichini ochmaslik lozim. Zudlik bilan tegishli
organlarga xabar berish kerak.
-rasm. Flash dasturining asosiy interfeysi

409
Flash dasturining uskunalar paneli tasvirlarni yaratish va tahrirlash kabi
amallarni bajarishga yordam beradi. Uning tarkibiga quyidagi jadvalda keltirilgan
uskunalar kiradi. Tahrirlash uskunalari paneli asosiy ekranni chap tomonida
joylashadi. Unda asosan grafik obyektlar yaratish va tahrirlash uchun
mo`ljallangan
uskunalar
joylashtirilgan.
Bu
uskunalarning
ko`pchiligi
foydalanuvchiga grafik muharrirlari (masalan, Paint) bilan ishlash jarayonidan
tanishdir. Foydalanuvchiga qulaylik tug`dirish uchun uskunalar paneli to`rt qismga
bo`lingan.
unar
ya`ni bitta operandga qo`llaniladigan amallarga va 
binar

216
agar operandlardan biri
double
tipiga tegishli bo`lsa ikkinchi operand
ham
double
tipiga keltiriladi va natija ham
double
tipiga tegishli
bo`ladi;
agar operandlardan biri
long double
tipiga tegishli bo`lsa ikkinchi
operand ham
long double
tipiga keltiriladi va natija ham
long double
tipiga tegishli bo`ladi;
Unar
amallarga ishorani o`zgartiruvchi
unar
minus
[–] va
unar plus
[+]
amallari kiradi. Bundan tashqari [++] va [--] amallari ham unar amallarga kiradi.
[++]
unar
amali qiymatni 1 ga oshirishni ko`rsatadi. Amalni
prefiks
ya`ni
++i
ko`rinishda ishlatish oldin o`zgaruvchi qiymatini oshirib so`ngra foydalanish
lozimligini, postfiks ya`ni
i++
ko`rinishda ishlatishdan oldin o`zgaruvchi
qiymatidan foydalanib, so`ngra oshirish kerakligini ko`rsatadi. Masalan,
i
qiymati
2 ga teng bo`lsin, u holda
3+(++i)
ifoda qiymati 6 ga
, 3+i++
ifoda qiymati 5 ga
teng bo`ladi. Ikkala holda ham i qiymati 3 ga teng bo`ladi.
[--] unar amali qiymatni 1 ga kamaytirishni ko`rsatadi. Bu amal ham prefiks
va postfiks ko`rinishda ishlatilishi mumkin. Masalan, i qiymati 2 ga teng bo`lsin, u
holda --i ifoda qiymati 1 ga, i-- ifoda qiymati 2 ga teng bo`ladi. Ikkala holda ham i
qiymati 1 ga teng bo`ladi.
Bu ikki amalni faqat o`zgaruvchilarga qo`llash mumkindir. Unar
amallarning ustivorligi
binar
amallardan yuqoridir.
Shartli amal - Информатика

Shartli amal.
Shartli amal ternar amal deyiladi va uchta operanddan iborat
bo`ladi: <1-ifoda>?<2-ifoda>:<3-ifoda>. Shartli amal bajarilganda avval 1- ifoda
219
hisoblanadi. Agar 1-ifoda qiymati 0 dan farqli bo`lsa 2- ifoda hisoblanadi va
qiymati natija sifatida qabul qilinadi, aks holda 3-ifoda hisoblanadi va qiymati
natija sifatida qabul qilinadi. Masalan, modulni hisoblash: x<0?-x:x yoki ikkita son
kichigini hisoblash aShuni aytish lozimki shartli ifodadan har qanday ifoda sifatida foydalanish
mumkin. Agar F FLOAT tipga, N – INT tipga tegishli bo`lsa, (N > 0) ? F : N
ifoda N musbat yoki manfiyligidan qat`iy nazar DOUBLE tipiga tegishli bo`ladi.
Shartli ifodada birinchi ifodani qavsga olish shart emas.
Tiplar bilan ishlovchi amallar.
Tiplarni o`zgartirish amali quyidagi
ko`rinishga ega: (tip_nomi) operand; Bu amal operandlar qiymatini ko`rsatilgan
tipga keltirish uchun ishlatiladi. Operand sifatida o`zgarmas, o`zgaruvchi yoki
qavslarga olingan ifoda kelishi mumkin. Misol uchun (long)6 amali o`zgarmas
qiymatini o`zgartirmagan holda operativ xotirada egallagan baytlar sonini oshiradi.
Bu misolda o`zgarmas tipi o`zgarmagan bo`lsa, (double) 6 yoki (float) 6 amali
o`zgarmas ichki ko`rinishini ham o`zgartiradi. Katta butun sonlar haqiqiy tipga
keltirilganda sonning aniqligi yo`qolishi mumkin.
sizeof
amali operand sifatida ko`rsatilgan ob`yektning baytlarda xotiradagi
hajmini hisoblash uchun ishlatiladi. Bu amalning ikki ko`rinishi mavjud: sizeof
ifoda sizeof (tip) Misol uchun:
Sizeof 3.14=8
Sizeof 3.14f=4
Sizeof 3.14L=10
Sizeof(char)=1
Sizeof(double)=8
5.7-jadval. Amallar ustivorligi
Rang
Amallar
Yo`nalish
1
[ () ], [ [] ], [->], [::], [.]
Chapdan o`ngga
2
[!], [~], [+], [-], [++], [--], [&], [*], [(tip)],
sizeof, new, delete, tip()
O`ngdan chapga
220
3
[.], [*], [->*]
Chapdan o`ngga
4
[*], [/], [%] (multiplikativ binar amallar)
Chapdan o`ngga
5
[+], [-] (additiv binar amallar)
Chapdan o`ngga
6
[<<], [>>]
Chapdan o`ngga
7
[<], [<=], [>=], [>]
Chapdan o`ngga
8
[=], [!=]
Chapdan o`ngga
9
[&]
Chapdan o`ngga
10
[^]
Chapdan o`ngga
11
[|]
Chapdan o`ngga
12
[&&]
Chapdan o`ngga
13
[||]
Chapdan o`ngga
14
[?:] (shartli amal)
Chapdan o`ngga
15
[=], [*=], [/=], [%=], [+=], [-=], [&=], [^=],
[|=], [<<=], [>>=]
Chapdan o`ngga
16
[,] (vergul amali)
Chapdan o`ngga
|