Xalqaro turizimning rivojlanish tarixi va bosqichlari - bet 9

13
qurilmalarni qo’llash qobiliyati, darajasi, immigratsiya mavzulariga ko’ra, dam olish
davrlari va bu davrlarning haqi kabilar inobatga olinadi. Ekipajni boshqarish tizimi
inson resurslaridan foydalanishni optimallashtirish uchun ekipajlarning ma’lumotlar
omboridan foydalanishadi.
Ularning barchasi bir- biri bilan bog’langan holda boshqarilishi lozim, ya’ni, ular
reyslarni ekipaj aloqalari, reyslar to’g’risida ma’lumotlarni yetkazish va boshqalar
shular jumlasidandir. Bu sistemalar, shuningdek, qonuniylikni tekshirish, xodimlar
ro’yxatini tuzish, mehmonxona xizmatlarini takliflari, aeroportdan kutib olish xiz-
matlari kabilar shular jumlasidandir. Bularning barchasi aviakompaniyalarning uzoq
muddatli strategiyasi bo’lib, samaradorlikni oshirishga qaratilgan.
Aviatsiya sanoatida uni boshqarishda axborot kompyuter texnologiyasidan strate-
gik va taktik foydalanish.
Aviatsiya axborot almashish kompyuter texnologiyasi quyidagi funksiyalarga
bo’linib boshqariladi:
Umumiy Aviatsiya boshqaruvi:
Strategik va Operatsion Boshqaruv;
Moliya va Buxgalteriya;
Xizmatchilarning samaradorligi va ekipajni boshqarish;
Hamkorlar bilan aloqalar va alians (ittifoq) birlashuvlar;
Biznes boshqaruv va hisobot;
Xavfsizlikni ta’minlash jarayonlar.
Strategik havo yo’llarining funksiyalari:
Strategik biznes bo’limining boshqaruvi;
Reyslarni rejalashtirish va bozor tahlili;
Raqobatchilarni kuzatib borish;
Strategik narxlashtirish va foydani boshqarish;
Brendlash va kommunikatsion tamoyillar;
Distribyutorlik strategiyasi;
Hamkorliklar va allianslar;
14
Ustunliklar va samalyotlarni yangilash.
Iste’molchilar , hamkorlar, agentliklar va boshqa distribyutorlar bilan o’zaro aloqa
hamda chipta ta’minoti:
Samalyot mulkini boshqarish va chiptalarni ko’rsatish;
Iste’molchi profili, iste’molchi xizmati va iste’molchilar bilan aloqa
o’rnatish;
Internet va global distribyutorlik tizimi orqali samalyot mulkini hamda
buyurtma berishni boshqarish;
Iste’molchilar bilan munosabatlarni boshqarish;
Sodiq iste’molchilar klubini boshqarish;
Bronlashni boshqarish nashr qilingan yoki electron chipta bilan
ta’minlash;
Operatsion boshqarish;
Uslubiy narxlashtirish va samarani boshqarish;
Siljitishlar, maxsus takliflar va maqsadli faoliyatlar;
Elektron xom- ashyo va texnik ta’minotchilar va hamkorlar bilan bo’lgan
aloqalarni boshqarish;
Bekatlar, distribyutorlik kanallari, iste’molchilar bilan global tarzdagi
aloqalar va ular bilan bo’ladigan faoliyatlarni boshqarish;
Schyot faktura va daromadlarni yig’ish;
Hamkorlar va allians a’zolari bilan o’zaro munosabatlarda roziliklari.
Uslubiy rejalashtirish va biznesni yuritish:
Bronlashlar va daromad ta’minoti;
Ro’yxatdan o’tish jarayoni va o’rinlarning joylashuvi;
Qoldirishlarni boshqarish va yuqoriga hisobot berish;
Uchish mobaynidagi oziq- ovqat bilan ta’minlashni boshqarish;
Aeroport yo’lovchilarini o’tkazishni nazorat qilish;
Yuklar nazorati;
Baggajlarni tashish va tekshirish nazorati;
15
Narxlashtirish, chipta ta’minoti, daromad va foydani boshqarish;
Internet tarmog;ida ishlash va dasturni , rejani rivojlantirish;
Grafik bo’yicha ishlash, operativ rejalashtirish , boshqarish va nazorat qi-
lish;
Ekipajni boshqarish va nazorat qilish ;
Ichki tuzilishni boshqarish va nazorat qilish;
Xom- ashyo va jihozlarni xarid qilish va o’rnatish;
Bekatlar va markaziy (o’tkazuvchi) bekatlarning o’zaro muvofiqlashuvi;
Ob- havo, yoqilg’I va navbatchi xodimlar ro’yxati hisobotlari va axbo-
rotlari;
Keskin hodisalarni boshqaruvchi va to’g’rilovchi qurilmalar.
Yuqorida ko’rsatilgan boshqaruv tizimining barchasi axborot almashuv kompyuter
texnologiyasi vositasida amalga oshiriladi. Shunday talablar borki, ularning barchasi
bita nazorat ostiga olinishi kerak. Ular : yo’lovchilarni ro’yxatdan o’tkazish,
o’rinlarning joylashhuvi, hisobotlar va buyurtmalarni jamlash ya’ni bular uchish
yo’llari, ob’havo prognozi, yuk va balans kalkulyatsiyasi, aeroportga kirish va xa-
vfsizlikni boshqarish bo’limlariga manifestlar, uchish davomida oziq- ovqat
buyurtmalaribilan ta’minlash va ekipaj ro’yxatlari kabilar shular jumlasidandir. IKT,
shuningdek , yana bir qancha vazifalarni bajaradi. Ular sirasiga mol-mulkni
boshqarish, bronlashni boshqarish hamda chipta bilan ta’minlash kabi funksiyalarni
ham birlashtirgan holda boshqarishni kiritish mumkin.aviakompaniyalar dunyo bo’ylab
juda ko’plab bazalar va distribyutorlarga egalar, ayniqsa, o’zi xizmat ko’rsatadigan
destinatsiyalarda. Shu tariqa, ular o’z bekatlari , o’z tarmoqlari distribyutorlariva
iste’molchilari bilan samarali muvofiqlashuvni yuzaga keltirishga muhtoj. Distribyu-
torlar, tur agentliklar va boshqa distribyutorlar bilan o’zaro aloqalar savdoning dara-
jasini shunday aniqlaydiki, schyot faktura va daromad yig’imlarining samaradorligi
keskin ravishda kirimning likvidligi harakatiga bog’liqdir.
Nihoyatda, aviakompaniyalar iste’molchi aloqalarini boshqarish dasturiga investit-
siya kiritishmoqda. Bundan ko’zlangan asosiy maqsad iste’molchilar bilan tog’ridan
tog’ri kommunikatsiyani yaxshilash va sodiq iste’molchilar guruhini boshqarish
hisoblanadi. Bundan tashqari electron chiptalar yo’lovchilarga qog’ozsiz faoliyatni
yuzaga keltirib , juda katta nobudgarchiliklarning oldini oladi.
Uslubiy narxlashtirish, foydani boshqarish, maxsus takliflar va siljitish ishlari
doimiy ravishda havo transport harakatini taqsimlash orqali va talab hamda taklifni
tartibga solish orqali yengillashtirilib boshqariladi. IKT shuningdek, doimiy ravishda
16
ta’minotchilardan va hamkorlardan xom- ashyo va materiallarni electron tarzda xarid
qilishga yordam beradi.
Ko’pgina aviakompaniyalar bu kabi standartlashgan dastur, qurilmalardan barcha
funksiyalar hamda hisobotlarni umumlashtirgan holda boshqarish uchun foydalani-
shadi.
Elektron tarzda faoliyat ko’rsatuvchi aviakompaniyalar sxemasi quyidagicha:
|