Ta’lim tizimida zamonaviy AKTni qo’llash tamoyillari

|
Ta’lim tizimida zamonaviy AKTni qo’llash tamoyillari
|
bet | 2/4 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 162,96 Kb. | | #241391 |
Bog'liq Axborot-kommunikasiya texnologiyalari vositalarini ishlab chiqishTa’lim tizimida zamonaviy AKTni qo’llash tamoyillari
Hozirgi kunda mamlakatimiz oliy o’quv yurtlarida ham yuqori malakali informatika va axborot-kommunikatsiya texnologiyalari bo’yicha mutaxassislar yetishib chiqishmoqda, undan tashqari matematika, fizika kabi muxassisliklarni bitirganlar ham dasturlash bo’yicha ma’lum bir qayta tayyorlash kurslarini bitirishsa, ularning intellektual boyligidan dasturiy mahsulotlar ishlab chiqarish va sotish natijasida milliy iqtisodimiz rivojlanishiga katta xissa qo’shish mumkin bo’ladi. Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining texnik qismini respublikamizda ishlab chiqarish uchun katta sarmoyalarni jalb qilish talab qilinadi, bu esa ham vaqt ham iqtisodiy jihatda maqsadga muvofiq emasdir. Shuning uchun ham biz asosan e’tiborimizni dasturiy mahsulotlarni ishlab chiqarib avvalom bor o’zimizning ichki talabimizni qondirishimiz va undan keyin eksportga yo’naltirishimiz lozimdir.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini maktabda ta’lim olishni boshlagan vaqtdan boshlab ommaviy ravishda o’qitishni boshlashimiz kerak, chunki bu davrda o’quvchilar ko’nikmalarga tez erishishadi. Keyingi bosqichda kasb-hunar kollejlari, akademik liseylar talabalari uchun maxsus davlat tilidagi multimedia kurslarini ishlar chiqib joriy qilish kerakdir. Uchinchi bosqichda, oliy o’quv yurtlari bazasi va qolaversa texnologik parklar qoshida dasturchilar sinfini shakllantirish kerak bo’ladi. Bundan tashqari, ta’limning barcha bosqichlarida pilot loyihalarni o’tkazib, uning natijalari asosida kerakli qarorlar qabul qilish lozim; o’quv jarayoni uchun ishlab chiqilishi kerak bo’lgan dasturiy mahsulotlar davlat tomonidan to’liq moliyalashtirilishi kerak; mamlakat darajasida ta’lim resurslarini qamrab olgan yagona ma’lumotlar bazasini shakllantirish lozim; respublika hududlarida ta’limni axborotlashtirish darajasini doimiy ravishda tahlil qilib, uning asosida kerakli qarorlarni qabul qilish kerakdir.
Jahon amaliyoti axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini zamonaviy ta’lim berish jarayonining barcha daraja va bosqichlariga kiritish lozimligini ko’rsatmoqda. Ta’limga axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini tadbiq qilish va foydalanishdan asosiy maqsad – ta’lim jarayonining barcha ishtirokchilari, ya’ni ta’lim oluvchi va beruvchilar uchun Yangi imkoniyatlarni yaratib berishdan iboratdir.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining ta’limga keng kirib kelishi bilan ko’pgina davlatlarda masofaviy ta’lim, ochiq ta’lim va malaka oshirishning masofadan turib oshirish kurslari ham keng kirib keldi. Hozirgi kunda O’zbekiston Respublikasi Prezidentining “Iste’dod” jamg’armasi qoshida ham bir qator masofadan malakasini oshirish kurslari yo’lga qo’yilgan va muvoffaqiyatli faoliyat ko’rsatmoqda. Masofaviy ta’limning o’quv-uslubiy negizini tashkil qiluvchi elektron o’quv adabiyotlarini yaratish bo’yicha ham bir qator amaliy ishlar qilinmoqda. Hozirgi kunda elektron darslik va qo’llanma, avtomatlashtirilgan test tizimlari, virtual stendlar, multimedia tizimlari ishlab chiqilib, o’quv jarayonida keng foydalanilmoqda. Quyidagi 7-rasmda “Shaxsiy kompyuterning CD-ROM qurilmasining ishlash prinsiplari” nomli virtual stendidan bir lavha keltirilgan.
1 – rasm. Virtual stenddan bir lavha.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan o’quv jarayonida ommaviy foydalanishda elektron darsliklar katta ahamiyat kasb etmoqda. Elektron darslik har xil dasturlash tillari orqali tuziladi, lekin dasturlashning ma’lum bir standarti hozirchalik mavjud emas. Har bir elektron darslik o’ziga xos bo’ladi. Ushbu darslikning ham bir necha q u l a y l i k l a r i mavjud, jumladan:
– o’rganilishi kerak bo’lgan materiallarni talabalarga qulay ko’rinishda taqdim etish;
– elektron darslikning talaba bilan interaktiv usulda muloqatda bo’la olishi;
– talabalarning o’quv materiallarini mustaqil ravishda o’rganishi va olgan bilimlarini test sinovlari asosida sinab ko’rishi mumkinligi.
AKT keng ko’lamda qo’llanilishi ta’limni sifat va samaradorlik jihatidan yuksaltirishda ko’maklashadi. Buning uchun quyidagilarni amalga oshirish lozim:
– ta’lim sohasidagi Yangi texnika va texnologiyalar haqidagi axborotlarni keng tarqatish kerak;
– AKT o’rganishni maktab partasidan boshlashni keng yo’lga qo’yish kerak, bu esa kompyuter savodxonligini tez vaqt ichida egallashda yordam beradi;
– ta’lim berishning barcha pog’onalarida sifat ko’rsatkichini yuksaltirish uchun AKT keng foydalanish lozim;
– o’qituvchilarni tayyorgarlik darajasini Yanada yuksaltirish kerak bo’lib, ular esa o’z o’rnida axborotlashgan jamiyatga borish yo’lini ko’rsatib berishlari kerak;
– turli darajadagi hamkorliklar asosida AKT ta’lim sohasida samarali foydalanish ko’lamini kengaytirish lozim.
Axborot-kommunikatsiyalar texnologiyalarini respublikamiz boshqaruv tizimida bosqichma-bosqich joriy qilinib borilishi, jamiyatimizni to’liq axborotlashitirish, ta’lim tizimi tarkibida Yangi, ya’ni axborot va bilimlarga asoslangan tizimni shakllantirishga olib kelishi mumkin.
|
| |