nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti - bet 64

О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Tizimli menejment nazariyasi-1
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
|
-jadval 
Qarorlar ijrosini nazorat qilish kartochkasiga misol

152
III BOB. FUNKSIONAL MENEJMENT
3.1. Ishbilarmon tashkilot faoliyati sohalarini boshqarish
metodologiyasi
Ishbilarmon tashkilotlar (firmalar, korxonalar) tashqi va ichki muhit, ya‘ni
davlat organlari,
jamoat tashkilotlari, milliy siyosat, sheriklar, iste‘molchilar va о‗z
personalining ta‘siri ostida faoliyat kо‗rsatadi (3.1-rasm).
Bu hol boshqaruv
faoliyatida ularning barcha manfaatlari va talablarini bir vaqtning о‗zida hisobga
olish zarurligini nazarda tutadi.
VII.6. Kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar 130

|
VII.6. Kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar 130
|
bet | 114/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024VII.6. Kichik guruhlardagi dinamik jarayonlar 130
VII.7. Guruh o‘lchamlari va uning tizimi 131
VII.8. Jamoalarda psixologik o‘zaro moslik 132
VII.9. Guruhdagi psixologik muhit va uni o‘rganish 135
VII.10. Katta guruhlar psixologiyasi 137
VII.11. Etnik guruhlar psixologiyasi 138
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 142
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari 143
1.Kimning kitobidagi klassifikatsiya guruhlarning asosiy turlari haqida ma’lumotlar berilgan? 143
2.Andreyeva har qanday kishilar guruhini qanday guruhlarga ajratadi? 143
3.Qaysi guruh o‘z ichida endi shakllanayotgan diffuz va taraqqiyotning yuksak pog‘onasiga ko‘tarila olgan jamoa turlariga bo‘linadi? 143
VIIIBOB. OLOMON PSIXOLOGIYASI 147
VIII.1. Olomonning umumiy tavsifi. Uning ruhiy birdamlik qonuni 147
VIII.2. «Olomon» tushunchasi va uning turlari 150
VIII.3. Olomonni harakatga keltiruvchi psixologik mexanizmlar 153
VIII.4. Olomon tarkibida mutaassib shaxslarni aniqlashda profayling 167
metodining ahamiyati 167
VII.5. Olomonni boshqarishning psixologik usullari 174
Ommaviy tadbirlar mazmuni va yo‘nalishiga qarab quyidagi turlarga bo‘lish mumkin: 178
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 180
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari 180
1.Fikrlovchi shaxsning yo‘qolib ketishi va odamlarning his va fikrlari bir aniq yo‘nalishga kirishi qaysi fenomenni xarakterlaydigan bosh qirra hisoblanadi? 180
3.Olomon o‘z qahramonidan kuch ishlatishni talab qilgan paytda qaysi ambivalent hissiyotlar paydo bo‘ladi? 181
4.Olomon psixologiyasining eng hayron qolarli belgisi uning affektivligi, qahr- g‘azabining junbushga kelishi ekanligini kim ta’kidlagan? 181
5.Olomon atamasi sotsial psixologiyaga qachon kirib kelgan? 181
6.O‘z tabiatiga ko‘ra olomon qanday turlarga bo‘linadi? 181
|
| |
Sotsial rol tushunchasi qaysi olimlar tomonidan ilmiy atama sifatida taklif etilgan? 86

|
Sotsial rol tushunchasi qaysi olimlar tomonidan ilmiy atama sifatida taklif etilgan? 86
|
bet | 113/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 202417.Sotsial rol tushunchasi qaysi olimlar tomonidan ilmiy atama sifatida taklif etilgan? 86
18.T.Parsons fikricha sotsial rolning asosiy tavsiflari nechta? 86
VI.BOB. MULOQOT SOTSIAL VA SHAXSLARARO 94
MUNOSABATLARNING IFODASI SIFATIDA 94
VI.1. Insoniy munosabatlar psixologiyasi 94
VI.3 Insoniy muomala va muloqotning psixologik vositalari 99
VI.4. Muloqot va uni o‘rganish muammolari 101
VI.5. Muloqotning psixologik tizimi 104
VI.6. Psixologlarning muloqotning kommunikativ tomoni 106
VI.7. Muloqotning interarktiv tomoni 108
VI.8. Muloqotning perseptiv tomoni 110
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 115
Bilimlarni mustahkamlash uchun test savollari 115
1.Har qanday muloqotning eng elementar funksiyasi nima? 115
2.So‘z va nutq orqali ko‘rsatadigan ta’sir nima deb ataladi? 115
3.Artikulyatsiya, tovushlar, to‘xtashlar, duduqlanish, yo‘tal, til bilan amalga oshiriladigan harakatlar, nidolar qaysi ta’sir tarkibiga kiradi? 115
5.“Yaxshi suhbatdosh - yaxshi gapirishni biladigan emas, balki yaxshi tinglashni biladigan suhbatdoshdir”. Ushbu fikr kimga tegishli? 116
6.“Odamlarni o‘zingiz to‘g‘ringizda yaxshi fikrga ega bo‘lishlarini xohlasangiz, ularni tinglang” deya kim aytgan? 116
7.Professional tinglash texnikasiga nimalar kiradi? 116
14.Bir-birini idrok qilishda muhim bo‘lgan mexanizmlar sirasiga kirmaydiganini aniqlang. 118
17.Lotincha “sabab” va “in’om etaman” so‘zlari birikmasidan hosil bo‘lgan atama? 119
VIIBOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYADA GURUHLAR MUAMMOSI 120
VII.1. Sotsial guruhlar psixologiyasi 120
VII.2. Guruh funksiyalari 121
VII.3. Guruh parametrlari va strukturasi 123
VII.4. Kichik guruhlar psixologiyasi muammosi 125
VII.5. Kichik guruhlar klassifikatsiyasi 127
|
| |
III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28

|
III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28
|
bet | 111/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024III.BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYA METODOLOGIYASI VA METODLARI 28
I.1.Sotsial psixologik tadqiqotlar metodologiyasi tushunchasi 28
III.2. Sotsial psixologiyaning asosiy metodlari. Kuzatish metodi 32
III.3. Hujjatlarni o‘rganish metodi 34
III.4.Anketa metodi 35
III.5. Sotsial psixologik testlar 37
III.6. Sotsial psixologik eksperiment 38
III.7. Proyektiv metodlar 40
1.Metodologik muammolarga qiziqish sotsial psixologiyaning kuchsizligi emas, balki uning yetilish davriga kirganligining belgisidir, deb kim yozadi? 41
2.Kim metodologiyani tadqiqot jarayonida ishlatiladigan barcha tadqiqot uslublari va texnik jarayonlar deya tushunadi? 42
3.B.G.Anan’yev, E.S.Kuz’min, V.S. Merlin V.N.Myasishev, L.I.Umanskiylar tomonidan takomillashtirilgan eksperiment? 42
4.«Rorshaxning siyoh dog‘lari» testi qaysi metodga misol bo‘ladi? 42
5.S.Rozentsveygning rasmli assotsiasiyalar usuli qaysi metodga kiradi? 42
6.Hujjatlarni o‘rganish metodi qaysi fandan sotsial psixologiya faniga kirib kelgan? 42
7.Hujjat deganda qanday ma’lumotlar nazarda tutiladi? 42
8.Kontent analiz asoschilari to‘g‘ri ko‘rsatilgan qatorni toping 43
9.Anketa metodining tuzilishi necha qismdan iborat? 43
IV BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYANING ASOSIY YO‘NALISHLARI 51
IV.1. Sotsial psixologiyaning eksperimental fan sifatida rivojlanishi 51
IV. 2. Sotsial psixologiyada bixeviorizm 52
VI.3. Sotsial psixologiyada psixoanaliz 53
IV.4. Sotsial psixologiyada kognitivizm 54
IV.5. Sotsial psixologiyada interaksionizm 55
IV 6.Sotsial psixologiyada sotsiometriya 55
IV.7. Sotsial psixologiyada transakt tahlil 56
IV.8. Sotsial psixologiyada ekzistentsial psixologiya 58
1.Sotsial psixologiya taraqqiyotining eksperimental davri qachondan boshlandi? 60
|
| |
AQSHda qachon «Ijtimoiy muammolarni psixologik tadqiq etish jamiyati» tashkil topdi? 60

|
AQSHda qachon «Ijtimoiy muammolarni psixologik tadqiq etish jamiyati» tashkil topdi? 60
|
bet | 112/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 20242.AQSHda qachon «Ijtimoiy muammolarni psixologik tadqiq etish jamiyati» tashkil topdi? 60
3.D.Dyui, D.Endjell, G.Kerr qaysi qarash tarafdorlari bo‘lgan? 61
4.Qaysi nazariy maktab psixologik fikrlashning sotsiologik tomonini o‘zida aks ettiradi? 61
5.Qaysi psixologiya turi inson va hayvonlar xulq-atvori qonuniyatlari muammolarini o‘rganish bilan shug‘ullanadi? 61
6.Bixeviorizm namoyandalarini belgilang. 61
7.«Anglanmaganlik, bu biologik ichki sezgilar va insonning hayvonlar bilan umumiy bo‘lgan organik ehtiyojlaridan iborat». Ushbu ta’rif nima haqida? 61
8.Psixoanalizning qaysi tarafdori hokimiyatga intilishni ajratib ko‘rsatadi? 62
9.Shaxsning qaysi qismi inson qadriyatlari, uning hayotiy maqsadlari, ideallaridan tashkil topgan? 62
15.Ekzistentsial psixologiya asoschilari kimlar? 63
V BOB. SOTSIAL PSIXOLOGIYADA SHAXS MUAMMOSI 64
V.1. Shaxs - sotsial ta’sirlar mahsuli sifatida 64
V.2. Sotsial normalar, sanksiyalar va shaxs 67
V.3. Sotsial rol tushunchasi va ko‘rinishlari 69
V.5. Sotsial ta’sirlarning shaxs tomonidan anglanishi 73
V.6. Shaxsning «Men» obrazi 75
V.7. «Men» - obrazi va o‘zini-o‘zi baholash 78
Mavzuni o‘zlashtirish uchun savollar 82
5.Qanday sharoitda «noadekvatlik affekti» paydo bo‘ladi? 84
7.Shaxs uchun etalon, ibratli hisoblangan insonlar guruhi nima deb ataladi? 84
8.Sotsial normalardan kelib chiqqan holda o‘zida ma’qul ustanovkalarni shakllantirish nima deb ataladi? 84
9.Ichki dialogning uch darajasini kim ko‘rsatib bergan? 84
10.Shaxs meniga xos 2 aspektni, ya’ni “Men” - anglovchi va “Men” - ob’yektni ajratib ko‘rsatgan olim kim? 85
15.Rasmiy bosqich va yo‘l-yo‘riqlar bilan ko‘rib chiqilmagan jazolar: tanbeh, ustidan kulish. Bu qanday sanksiyaga kiradi? 86
16.... - shaxsga nisbatan shunday tushunchaki, uning konkret hayotiy vaziyatlardagi huquq va burchlaridan iborat harakatlari majmuini bildiradi. 86
|
| |
Biologiya fanining muammolari - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 38/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Biologiya fanining muammolari. Biologiya fanida hali o‘z yechimini
topmagan bir qancha muammolar mavjud. Hayotning, odamning paydo
bo‘lishi, bosh miya faoliyati mexanizmlarini o‘rganish orqali tafakkur va
xotira qonuniyatlarini anglash, embrional taraqqiyotda genetik axborot asosida
to‘qima, organlar va organizm rivojlanishini o‘rganish shular jumlasidan.
Dunyo aholisining soni yildan yilga ortib bormoqda. Binobarin, biologiya
fani oldida turgan muhim vazifalardan biri insonlarning oziq-ovqatga bo‘lgan
ehtiyojini qondirishga qaratilgan nazariy va amaliy muammolarni hal etishdan
iborat. Bu sohada seleksiyada ko‘p yillardan beri qo‘llanib kelinayotgan
duragaylash, tanlash metodlaridan tashqari, gen muhandisligi – genlarni
sintez qilish, ko‘chirib o‘tkazish, somatik hujayralarni duragaylash, allofen –
organizmlar yetishtirish va boshqa metodlardan foydalanish nihoyatda samarali
bo‘ladi.
Insonlardagi irsiy kasalliklarni o‘rganish, ularning oldini olish choralarini
ishlab chiqish va amaliyotga tatbiq etish nihoyatda muhim sanaladi. Bu
muammoni ijobiy hal etish gen muhandisligi va biotexnologiya sohalarining
rivoji bilan uzviy bog‘liq.
Hozirgi vaqtda eng xavﬂ i hodisalardan biri ekologik muhitning
yomonlashayotganligi hisoblanadi. Bu ayniqsa, inson uchun nihoyatda foydali
bo‘lgan o‘simlik va hayvon turlarining yildan yilga kamayib ketayotganligida
yaqqol ko‘zga tashlanadi. Biologiya fani oldida turgan muammolardan biri hayvonlar, o‘simliklar genofondini saqlash usullarini ishlab chiqish va
amaliyotga tatbiq etishdan iborat.
Ilmiy-texnika taraqqiyoti, qishloq xo‘jaligi va shaxsiy hayotda turli
kimyoviy moddalardan foydalanish natijasida tobora ortib borayotgan sanoat,
transport va maishiy chiqindilarni qayta ishlash, tabiat iﬂ oslanishining oldini
olish muhim vazifa hisoblanadi.
Tayanch so‘zlar: tibbiyot, seleksiya, agronomiya, psixologiya, farmokologiya,
biotexnologiya, mikrobiologiya, mikologiya, gidrobiologiya, paleontologiya,
bionika, ekologiya, kuzatish, taqqoslash, tarixiy, eksperimental, modellashtirish.
Savol va topshiriqlar:
1. Zamonaviy biologiya fanining o‘ziga xos xususiyatlarini aniqlang.
2. XXI asrda biologiya fani hal etishi lozim bo‘lgan muammolarni sanang.
3. Biologiya fanining asosiy maqsad va vazifalarini tushuntiring.
4. Biologiya rivojida taqqoslash va kuzatish metodining ahamiyati nimalardan
iborat?
5. Tarixiy metodning ilmiy ahamiyati nimada?
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish

|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
|
bet | 28/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.O’quv fani bilan tanishtiradi va undagi mavzularning o’zaro aloqasini yoritadi,ularga qisqa tavsif beradi
Maqsad va vazifani belgilanishi
2.Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, rejasi, maqsad va o’quv faoliyat natijalari bilan tanishtiradi (1-ilova)
3.Mavzu bo’yicha mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi
4.O`quv mashg`ulotida o`quv ishlarini baxolash mezoni va ko`rsatkichlari bilan tanishtiradi.
(2-ilova)
Ta`lim oluvchi bilimini faollashtirish
5. Og’zaki savol-javob orqali bilimlarni faollashtiradi (3-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
6.Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq,o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. (4-ilova)
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash:
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi. Jarayon kichik guruhlarda davom etishini ma’lum qiladi;
9. Kichik guruhlarga bo’ladi, kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi (5-ilova) har bir guruhga topshiriq beradi
10. Guruhlarda ishlarni boshlashga ruhsat beradi. Har kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini aniqlash maqsadida qaytar aloqa o’tkazadi.
Bajarish jaryonini kuzatadi, maslaxatlar beradi
11. Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma’lum qiladi, guruhlar taqdimotini tashkil etadi.
Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini, shu bilan birga o’zaro bir-birlarini baxolashlarini eslatadi
Javoblarni to’ldiradi va qisqacha xulosalar qiladi;
12. Guruhlar ishini o’zaro baxolashni o’tkazadi, mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qiladi, eng asosiylariga e’tibor qaratadi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatadi. Mavzuning kasbiy faoliyatlaridagi ahamyati bilan bog’lab mavzuni yakunlaydi.
|
Tinglaydi,yozib oladi
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Topshiriqlarni bajaradilar
Kichik guruhlarga bo’linadilar
Kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishadilar
Har bir guruh o’z topshiriq varaqalari bo’yicha faoliyatini boshlaydi.
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim qilishlarini aytadi. Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar.
Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar.
Ma’lumotlarni daftarga qayd qiladilar
Savollarga javob beradi
Kuzatadi,ma’lumotlarni daftarga qayd qilib boradi
Savollarga javob beradi
|
3-bosqich.
Yakuniy
(10 daq.)
|
|
|
| |
Tashkiliy qism - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 32/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Tashkiliy qism
1.Oquvchilarni davomadini va mashg’ulotga tayyorgarligini tekshiradi.
|
Mashg`ulotga tayyorlanadilar
|
2-bosqich
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.O’quv fani bilan tanishtiradi va undagi mavzularning o’zaro aloqasini yoritadi,ularga qisqa tavsif beradi
Maqsad va vazifani belgilanishi
2.Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, rejasi, maqsad va o’quv faoliyat natijalari bilan tanishtiradi (1-ilova)
3.Mavzu bo’yicha mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi
4.O`quv mashg`ulotida o`quv ishlarini baxolash mezoni va ko`rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta`lim oluvchi bilimini faollashtirish
5. Og’zaki savol-javob orqali bilimlarni faollashtiradi (2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
6.Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq,o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi.
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash:
8.Mustahkamlash ucgun masala-mashlar beradi.(3-ilova)
|
Tinglaydi,yozib oladi
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Topshiriqlarni bajaradilar
Topshiriqlarni bajaradilar
|
3-bosqich.
Yakuniy
(10 daq.)
|
Mashg’ulot yakuni
1. Faol ishtirok etgan o’quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag’batlantiradi.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Nazorat o‘lchov qurilmalari ishlash prinsipiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?

|
Nazorat o‘lchov qurilmalari ishlash prinsipiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
|
bet | 62/92 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 154 Kb. | | #231818 |
Bog'liq Texnologiya fanidan test topshiriqlari to`plamiNazorat o‘lchov qurilmalari ishlash prinsipiga ko‘ra qanday turlarga bo‘linadi?
*a) Mexanik, elektrik, gidravlik, optik.
b) Elektromexanik, gidravlik.
s) Optik, elektrotexnik.
d) Kombinatsiyalashgan.
Yog‘och turini qanday aniqlash mumkin?
*a) Yog‘ochning teksturasiga qarab.
b) Qattiqligi, namligi, butoqlariga qarab.
s) Zichligi, tovlanishi, yoriqlariga qarab.
d) Rangiga, hidiga qarab.
Po‘lat deb nimaga aytiladi?
*a) Po‘lat deb uglorodi 2%gacha bo‘lgan qotishmaga.
b) Po‘lat deb uglorodi 3%gacha bo‘lgan qotishmaga.
s) Po‘lat deb uglorodi 4%gacha bo‘lgan qotishmaga.
d) Po‘lat deb uglorodi 6%gacha bo‘lgan qotishmaga.
Stanokda foydalanadigan uzatmalar qaysi javobda to‘g‘ri ko‘rsatilgan?
*a) Tasmali, tishli, konussimon, zanjirli, friksion uzatmalar.
b) Tasmali, tishli, konussimon uzatmalar.
s) Tasmali, tishli, konussimon, zanjirli uzatmalar.
d) Tasmali, tishli, konussimon, reykali, vintli uzatmalar.
Shtangensirkul qanday o‘lchov asbobi?
*a) Detalni tashqi va ichki diametrini va buyumni chuqurligini o‘lchaydi.
b) Ichki diametrni o‘lchaydi.
s) Tashqi diametrni o‘lchaydi.
d) Uzunlikni o‘lchaydi.
Kronserkul qanday o‘lchov asbobi?
* a) Tashqi diametrni o‘lchaydi.
b) Ichki diametrini o‘lchaydi.
s) Uzunlikni o‘lchaydi.
d) Balandlikni o‘lchaydi..
Metallar necha turda bo‘ladi?
*a) 2-turga.
b) 3-turga.
s) 6-turga.
d) 4-turga.
Texnologiya fani xonasida shamollatish sistemasi nimaga kerak?
*a) O‘quvchilarni yaxshi ishlashi uchun.
b) O‘quvchilarni yaxshi bilimga ega bo‘lishi uchun.
s) O‘quvchilarni yaxshi nafas olishi uchun.
d) O‘quvchilarni yaxshi dam olishi uchun.
|
| |
Qanday guruhlardagi odamlar soni avvalo ko‘pchilikni tashkil etib, ma’lum sinfiy

|
Qanday guruhlardagi odamlar soni avvalo ko‘pchilikni tashkil etib, ma’lum sinfiy
|
bet | 65/143 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #229196 | Turi | Учебник |
Bog'liq Darslik tayyor 2024Qanday guruhlardagi odamlar soni avvalo ko‘pchilikni tashkil etib, ma’lum sinfiy, ilmiy, irqiy, professional belgilar ularning shu guruhga mansubligini ta’minlaydi?
Katta
Kichik
Real
Uyushgan
Sotsial psixologiyada katta guruhlar ichida qaysi yo‘nalish bo‘yicha nisbatan ko‘proq tadqiqotlar o‘tkaziladi?
Shaxs psixologiyasi
Omma psixologiyasi
Sinflar psixologiyasi
Etnik guruhlar psixologiyasi
L.S.Vigotskiyning madaniy tarixiy yondashuv g‘oyasini tekshirish maqsadida birinchi bo‘lib kim tadqiqot o‘tkazgan?
V.Vundt
A.Luriya
G.Andreyeva
Nurrey
Kimning tadqiqotidan asosiy maqsad milliy psixologik xususiyatlarni o‘rganishda tarixiy tayanish lozimligini isbotlash hamda milliy psixologiyaning hayot tarziga, shaxsning jamiyatda kishilar munosabatlari tizimida tutgan o‘rniga bevosita bog‘liqligini isbot qilish edi?
V.Vundt
A.Luriya
G.Andreyeva
Nurrey
Kim etnik guruhlar psixologiyasida psixik asos va dinamik qismni farq qiladi?
Vundt
Luriya
Vigotskiy
Bromley
Qaysi guruhlarni o‘rgangan olimlar oldiga qo‘yilgan asosiy muammo individ yakka holda yoki guruhda yaxshi ishlashi, boshqalarning uning ishiga ta’siri haqidagi savollarga javob topish edi?
Katta
Kichik
Uyushgan
Real
|
| |
-rasm. Marketingni funksional boshqarish

164
ma‘nosi ana shundan iboratki, korxonaning о‗z ishini marketing konsepsiyasi asosida
tashkil etish tо‗g‗risidagi qarori sotish faoliyatiga qarshi emas, balki uni kengaytiradi.
Marketingni boshqarish tizimida hal qiluvchi rol iste‘molchiga tegishli.
Uning
bozordagi xatti-harakati marketing siyosati va muayyan dasturlarni shakllantirishda
muhim rol о‗ynaydi.
Buxoro davlat universiteti

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O’RTA MAXSUS
TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Fizika –matematika fakulteti
“Fizika” kafedrasi
5440100 - “Fizika” ta’lim yo’nalishi bo’yicha bakalavr darajasini olish uchun
Usmanova Shoxida Shaxriyorovna
“Kompton effektining amaliy qo’llanilishi” mavzusidagi
BITIRUV MALAKAVIY ISHI
“Ish ko’rildi va himoyaga Ilmiy rahbar:_______ kat. o’qt. N.K.Nosirova
ruxsat berildi” “_____” __________2016 y.
Kafedra mudiri __ __dots.B.E.Niyazxanova Taqrizchi: ______ prof. SH.M.Mirzayev
“____” __________2016 y. “_____” ________2016 y.
“Himoya qilishga ruxsat berildi”
Fakultet dekani __________ prof. SH.M. Mirzayev
“_______” ______________ 2016 y.
Buxoro-2016y.
Mundarija.
|
Nazariy o`quv mashg`ulotining o`qitish texnologiyasi

Vaqt:80 minut
|
Ta`lim oluvchilar soni:
|
O’quv mashg’ulotning shakli va turi
|
Amaliy : yangi bilimlarni egallash bo’yicha o’quv mashg’ulot
|
O’quv mashg’ulot rejasi
|
1. DNK va RNKning tuzilishiga doir quyida berilgan masalalarni yechish.
2. Oqsil biosinteziga doir quyida berilgan masalalarni yechish.
3. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni
yechish
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Umumbiologik qonuniyatlarga doir masala va mashqlar yechish to’g’risidagi bilim (ko’nikma)larni shakllantirish (mustahkamlash)
|
O`qitish natijasi
|
Ushbu mavzuni o`zlashtirish natijasida o`quvchida shakillaniladigan asosiy bilim,ko`nikma yoki kompentensiyalar rivojlantiriladi
|
Pedagogik vazifalar:
1. DNK va RNKning tuzilishiga doir quyida berilgan masalalarni yechishni o’rgatish
2. Oqsil biosinteziga doir quyida berilgan masalalarni yechishni o’rgatish.
3. Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni yechishni o’rgatish
|
O’quv faoliyatining natijalari:
DNK va RNKning tuzilishiga doir quyida berilgan masalalarni amalda ishlab beradilar
Oqsil biosinteziga doir quyida berilgan masalalarni amalda ishlab beradilar
Hujayrada energiya almashinuviga doir quyida berilgan masalalarni amalda ishlab beradilar.
|
O’qitish metodlari
|
Amaliy , tushuntirish,
|
O’quv faoliyatining tashkil etish shakli
|
Ommaviy, jamoaviy
|
O’qitish vositalari
|
Darslik, doska, ko’rgazmali materiallar,
|
O’qitish shart-sharoiti
|
Guruhlarda ishlashga mo’ljallangan o’quv xonasi
|
Qayta aloqaning usul va vositalari
|
Masala- mashqlar ishlash
|
Uyga vazifa berilishi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy...

O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)
Maqsad: hayotning molekula va hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyat larga doir masalalar yechish orqali biologik obyektlarda boradigan jarayonlarni kuzatish, tajribalar o‘tkazish va xulosa qilish kompetensiyasini shakllantirish. Материал: hayotning molekula va hujayra darajasidagi umumbiologik qonuniyat larni aks ettiruvchi rangli rasmlar, slaydlar. Ish tartibi: I. DNK va RNKning tuzilishiga doir masalalar yechish. II. Oqsil biosinteziga doir masalalar yechish. III. Hujayrada energiya almashinuviga doir masalalar yechish. IV. Xulosa. I. DNK va RNKning tuzilishiga doir quyida berilgan masalalarni yeching. 1) DNK molekulasi 6000 nukleotiddan iborat. Shu DNK molekulasining uzunligini aniqlang. 2) DNK molekulasi 3000 nukleotiddan iborat, shundan 650 tasini sitozinli nukleotidlar tashkil etadi. Shu DNK molekulasining uzunligini va boshqa nukleotidlar sonini aniqlang. 3) Bir zanjirda GTCATGGATAGTCCTAAT nukleotidlar ketma-ketligi bo‘lgan DNK molekulasidagi vodorod bog‘lar sonini aniqlang. 4) Tekshirishlar natijasida i-RNK tarkibida 34% guanin, 18% uratsil, 28% sitozin, 20% adenin borligi aniqlandi. Mazkur i-RNK uchun matritsa bo‘lgan DNK tarkibidagi nukleotidlarning % larini aniqlang. 5) DNK molekulasining uzunligi 850 nm ga teng. DNK molekulasidagi nukleotidlar sonini aniqlang. Izoh: qo‘shni nukleotidlar orasi 0,34 nm, bir nukleotid qoldig‘i o‘rtacha 345. II. Oqsil biosinteziga doir quyida berilgan masalalarni yeching. 1) DNKning berilgan zanjiri asosida genetik kod jadvalidan foydalanib jadvalni to‘ldiring. 2) GTCATGGATAGTCCTAAT nukleotidlar ketma-ketligidan iborat DNK molekulasi asosida sintezlangan i-RNK molekulasidagi nukleotidlar ketma- ketligini va oqsildagi aminokislotalar sonini aniqlang. 3) Oqsil molekulasida aminokislotalar quyidagi tartibda joylashgan. ser–glu– asp–tri–fen–ley–ala. Genetik kod jadvalidan foydalanib ushbu aminokislotalar ketma-ketligiga mos i-RNK molekulasidagi nukleotidlar ketma-ketligini ko‘rsatib bering. 4) i-RNK molekulasida UGCAAGCUGUUUAUAACCGAU tartibida nuk leotid lar ketma-ketligi berilgan. Genetik kod jadvalidan foydalanib ushbu nukleotidlar ketma-ketligiga mos aminokislotalar ketma-ketligini aniqlang. 5) 450 nukleotid juftligidan iborat DNK bo‘lagi asosida sintezlangan i-RNKdagi nukleotidlar sonini va oqsildagi aminokislotalar sonini hamda oqsilning massasini aniqlang. 6) Oqsilning massasi 36000 ga teng bo‘lsa, shu oqsilga mos i-RNKdagi va DNKdagi nukleotidlar sonini aniqlang. Download 5,57 Mb.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

2-bosqich
Asosiy
(65 daq.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
1.O’quv fani bilan tanishtiradi va undagi mavzularning o’zaro aloqasini yoritadi,ularga qisqa tavsif beradi
Maqsad va vazifani belgilanishi
2.Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, rejasi, maqsad va o’quv faoliyat natijalari bilan tanishtiradi (1-ilova)
3.Mavzu bo’yicha mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi
4.O`quv mashg`ulotida o`quv ishlarini baxolash mezoni va ko`rsatkichlari bilan tanishtiradi.
Ta`lim oluvchi bilimini faollashtirish
5. Savol-javob orqali bilimlarni faollashtiradi (2-ilova)
Yangi o’quv material bayoni
6.Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq,o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etadi. Asosiy holatlarni yozdiradi;
7.Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. (3-ilova)
Yangi o’quv materialini mustaxkamlash:
8.Mustahkamlash uchun savollar beradi, tarqatma materiallari tarqatiladi .
|
Tinglaydi,yozib oladi
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Diqqat qiladilar
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar
Topshiriqlarni bajaradilar
Har bir ta’lim oluvchi o’z topshiriq varaqalari bo’yicha faoliyatini boshlaydi.
Berilgan mustahkamlash savollari va testlarga javob beradilar.
|
Mashg’ulot yakuni - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 29/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Mashg’ulot yakuni
1. Faol ishtirok etgan o’quvchilarni javoblarini izohlab baholaydi va rag’batlantiradi.
Uyga vazifa berilishi
2.Kelgusi mashg’ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yo’riqnoma beradi (6-ilova)
|
Baholari bilan tanishadilar
Topshiriqni yozib oladilar
|
Guruh ishini baholash ko‘rsatkichi va mezoni
Guruhlar
|
Javobning aniq va ravshan ifodalanishi,
0 – 5 ball
|
Javoblarning misollar bilan ifodalanishi,
0 – 5 ball
|
Guruh a’zolarining faolligi,
0–5 ball
|
Jami ball
|
1
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
Izoh:15 – 13 ball – «a’lo», 12 – 10 ball – «yaxshi», 9 – 6 ball – «qoniqarli».
O’tilgan mavzuni takrorlash uchun tezkor savollar
1. Replikatsiya, transkripsiya so‘zlarining ma’nosini tushuntirib bering.
2. DNKdan RNKning sintezlanish mexanizmini izohlang.
3. Genetik kod xususiyatlari nimalardan iborat?
4. Matritsali sintez nima?
5. Oqsil sintezida ribosomalar qanday funksiyalarni bajaradi?
6. t-RNKning oqsil biosintezidagi funksiyasini izohlang.
Masalan, shinpanze maymunida mitoz va meyoz bosqichlarida xromasoma to’plamlarini ko’rib chiqamiz:
Mitoz Meyoz
Interfaza Interfaza
G1= 48n 48c G1=48n 48c
S = 48n 96c S=48n 96c
G2=48n96c G2=48n 96c
Profaza, metafaza=48n 96c Profaza1, Metafaza1=48n 96c
Anafaza=96n 96c Anafaza1=48n 96c
Telofaza= 48n 48c Telofaza1=24n 48c
2 ta hujayra hosil bo’ladi Profaza 2, Metafaza 2=24n 48c
Bo’linish yakunlandi Anafaza 2= 48n 48c
Telofaza 2= 24n 24c
4 ta hujayra hosil bo’ladi va bo’linish yakunlanadi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Hujayrada irsiy axborotning amalga oshirilishi

|
Hujayrada irsiy axborotning amalga oshirilishi
|
bet | 56/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Hujayrada irsiy axborotning amalga oshirilishi. Organizmlar hayotining
asosiy sharti, bu – hujayralar oqsil molekulasining sintezlay olish qobiliyatidir.
Har bir tur boshqa turlardan farqlanuvchi, unikal oqsillar to‘plamiga ega. Turli
organizmlarda bir xil funksiyani bajaradigan oqsillar ham aminokislotalar soni
va izchilligi bilan farqlanadi. Muhim hayotiy funksiyalarni bajaruvchi oqsillar
barcha organizmlarda o‘xshash bo‘ladi.
Tashqi muhitdan ovqat tarkibida qabul qilingan oqsillar bevosita
shu organizmning hujayralari oqsillari o‘rnini bosa olmaydi. Bu oqsillar
organizm larning hazm qilish organlarida aminokislotalarga parchalanadi. Bu aminokislotalar ichakdan qonga so‘rilib, hujayralarga yetib boradi. Genetik
axborot asosida har bir hujayra o‘ziga xos bo‘lgan oqsillarni sintezlaydi.
Oqsillarning faoliyat ko‘rsatish muddati cheklangan bo‘lib, ma’lum vaqtdan
so‘ng ular parchalanadi. Ularning o‘rniga to‘xtovsiz yangi oqsillar hosil bo‘ladi.
Oqsillar strukturasini DNKdagi nukleotidlar ketma-ketligi belgilaydi.
Oqsillarning birlamchi strukturasi haqidagi genetik axborotlar DNK zanjirida
nukleotidlar izchilligi tarzida birin-ketin joylashgan. DNKning bir polipeptid
zanjiridagi aminokislotalar yoki ribosomal va transport RNK molekulalaridagi
nukleotidlar izchilligini belgilaydigan bir qismi gen deb ataladi.
Oqsillar tarkibiga kiruvchi har bir aminokislotaning nuklein kislotalarda ketma-ket joylashgan uchta nukleotid (triplet, kodon) yordamida ifodalanishi genetik kod deyiladi. DNK tarkibida 4 ta har xil nukleotid bo‘lishi nazarda tutilsa, 43 =64 ta kod hosil bo‘ladi. Bitta aminokislota 2, 3, 4, 6 ta kod yordamida kodlanar ekan. Genetik kod 1962-yili amerikalik bioximiklar M. Nirenberg va S. Ochaolar tomonidan aniqlangan.
Genetik kodning xususiyatlari:
1. Har bir aminokislotani nukleotidlar tripleti kodlaydi.
2. Har bir triplet (kodon) bitta aminokislotani ifodalaydi.
3. Bitta aminokislotani bir necha triplet kodlashi mumkin.
4. Genetik kod barcha tirik organizmlar uchun universal.
5. Genetik kodning 61 tasi «ma’noli», ya’ni ma’lum aminokislotalarni
ifodalovchi tripletlardir. UGA, UAA, UAG aminokislotalarni ifodalamaydi.
Ular polipeptid zanjirining tugallanishini bildiruvchi terminator kodonlardir.
|
| |
О„zbekiston respublikasi oliy va о„rta maxsus ta‟lim vazirligi toshkent davlat iqtisodiyot universiteti - bet 61

155
alohida о‗rin beriladi. Ushbu modelni yaratishdan maqsad, firmaning uzoq muddatli
raqobat ustunliklarini ta‘minlashdan iborat. U faoliyatga ta‘sir etuvchi tashqi va ichki
sharoitlar yig‗indisini hisobga olish asosida ishlab chiqiladi, model marketing
tadqiqotlariga, firmaning real ichki imkoniyatlarini hisobga olishga asoslanadi.
Xо‗jalik yuritishning bozor sharoitida menejmentning о‗ziga xos xususiyati -
faoliyatning yakuniy natijalarga aniq yо‗naltirilganligidir. Bu nafaqat ishbilarmon
tashkilot faoliyatining umumiy natijasiga, ya‘ni foydaga, balki uning barcha tarkibiy
bо‗linmalariga va har bir xodimga taalluqlidir.
Menejment usullarini ishlab chiqish va ulardan foydalanish, ularning xususiyati
tizimli-multiplikatsion samaraga yо‗naltirilishi kerak: faoliyatning bir sohasidagi
yangiliklar turdosh sohalardagi samarani keltirib chiqaradi va shu tariqa umumiy
samara bir necha marta oshadi. Menejmentning dasturiy-maqsadli usullarini qо‗llash
kо‗p jihatdan tashkilotlarning uzoq muddatli raqobatbardoshligini belgilab beruvchi
funksional faoliyat sohalarini aniqlashni nazarda tutadi. Aksariyat holatlarda, ular
jumlasiga mahsulot ishlab chiqarish va sotish harajatlarining qisqarishini, sifatni,
unumdorlikni, personalni va innovatsiyalarni boshqarish kiradi.
Jahon va mamlakatimiz iqtisodiyotida sodir bо‗layotgan о‗zgarishlarning
ta‘siri ostida tashkilotlarni integratsiyalashuvining yangi shakllari paydo bо‗ladilar,
ular tashkilotlarning raqobatbardoshligini oshiradilar va ularni inqirozli holatdan
chiqishiga kо‗maklashadilar. Bunday tashkilotlar –birlashmalar maqsadlari,
ishtirokchilar о‗rtasidagi xо‗jalik munosabatlarining xarakteri, ularga kiruvchi
tashkilotlarning mustaqiligi darajasiga kо‗ra farqlanadilar. Ularga kartellar,
sindikatlar, pullar, trestlar, konsernlar, konsorsiumlar, sanoat xoldinglari, moliyaviy
guruhlar kiradilar.
Texnik talablar - O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. Rajabov

|
O„zbekiston respublikasi oliy va o„rta maxsus ta‟lim vazirligi a. A. Safoev, E. A. Normatov, I. Ya. RajabovBog'liq Darslik Safoev ТМТ 2017 (Lotincha)Texnik talablar.
Bu talablarga qo„yidagilarni keltirish mumkin.
1.
Halqalar materiali ishlov berilayotgan material turiga qarab tanlanishi kerak.
2.
Metall yugurdak bilan ishlaganda halqalar qattiqligi 15XM, 40, 45 va
SHX15 markali po„latlar uchun NRC 60-65, NOX13 po„latlar uchun NRC53-57,
kukunli materialdan tayyorlangan halqalar uchun NV 800-1000. Poliamid yugurdak
bilan ishlovchi barcha xalqalar uchun NRC53-57. Bitta halqada qattiqlikni o„ynashi
NRC3 dan oshmasligi kerak
7
.
3.
Halqa yuzasi, ularni turiga qarab, uglerod va azotga mailum chuqurlikkacha
(odatda 0,2-0,5mm., baizi xollarda butun chuqurga) to„yintiriladi.
4.
Halqalarni ishchi yuzalarida turli xil nuqsonlar (bo„shliqlar, mog„orlar,
korroziya izlari va boshqalar) bo„lishi kerak emas. Kukunli materialdan tayyorlangan
halqa ishchi yuzasidagi g„ovaklar va bo„shliqlar o„lchami 0,25mm. gacha, halqalarni
ishchi bo„lmagan yuzalarida esa 0,5 mm gacha.
5.
Po„lat halqalarni maxsus qoraytirilgan yzalari bo„lishi mumkin.
6.
Halqa ishchi chizmasida chekka og„ishlari ko„rsatilmagan o„lchamlar uchun,
vallarda h13, qolganlarida ±JT14/2.
7.
Ichki diametri bo„yicha halqalarni diametrga bog„liq holda dumaloqlikdan
og„ishi 0,15-0,25 mm. yonboshlarni tekislikdan og„ishi halqa diametriga bog„liq
holda 0,15-0,35mm.
Halqalar uchun tayyorlamalar.
Po„lat halqalar uchun tayyorlamalarni
chiviriqdan, trubadan va kalibrlangan profilli piltadan oladilar.
Chiviriqlardan tayyorlamalar
. Chiviriqdan tayyorlama olish texnologiyasi
qo„yidagidan iborat. Chiviriqni uzunligi l=1500mm. bo„lgan uzunlikdagi alohida
tayyorlamalarda qirqiladi. Chiviriq diametrini halqa turiga qarab tanlanadi. So„ngra
qirqib olingan tayyorlamani 1100-1500
0
S temperaturagacha qizdiriladi va o„tkazilib
bir vaqtda teshik ochiladi.
Teshilgan tayyorlamalarni yuqori chastotali tok bilan qizdiriladi va rolikka ega
bo„lgan qurilmada mailum diametrgacha aylantiriladi. Bunda tayyorlamani olish
aniqligi yuqori bo„lmaydi.
|
| |
-Mavzu : Hujayra – tiriklikning irsiy birligi

|
-Mavzu : Hujayra – tiriklikning irsiy birligi
|
bet | 55/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)8-Mavzu : Hujayra – tiriklikning irsiy birligi
1. Matritsali sintez reaksiyalari.
Reja: 2. Hujayrada irsiy axborotning amalga oshirilishi.
3. Transkripsiya (RNK sintezi).
4. Translatsiya (oqsil sintezi).
Tirik organizmlar ko‘payish, ya’ni o‘ziga o‘xshaganlarni yaratish xu-
susiyatiga ega bo‘lib, bu xususiyat genetik axborotni nasldan naslga o‘tkazish bilan bog‘liq. Ko‘payish xususiyatiga molekula darajada qaralsa, bu hodisa
DNK molekulasining ikki hissa ortishi bilan ifodalanadi. Hujayra darajasida
bu xususiyat mitoxondriyalar va xloroplastlarning bo‘linib ko‘payishi, mitoz,
meyoz jarayonlarida aks etadi. Hujayra o‘z irsiy axborotini barqaror va uzviy ravishda keyingi avlodga o‘tkaza oladigan irsiy birlik bo‘lib, avlodlarning bardavomligini ta’minlaydi. Irsiyatning moddiy asosi bo‘lgan DNK molekulasi o‘z-o‘zini ko‘paytirish xususiyatiga ega, lekin bu jarayon faqat tirik hujayradagina amalga oshadi.
Matritsali sintez reaksiyalari. Genetik axborot DNK molekulasidagi nukleotidlar ketma-ketligida ifodalangan. Genetik axborot asosida biopolimerlar
sintezlanishi matritsali sintez reaksiyalari deyiladi. Bu reaksiyalarga DNK
sintezi – reduplikatsiya, RNK sintezi – transkripsiya, oqsil biosintezi –
translatsiya kiradi. Matritsali sintez reaksiyalari asosida nukleotidlarning o‘zaro
komplementarligi yotadi.
DNK reduplikatsiyasi. Irsiy axborotni nasldan naslga o‘tkazish DNK
molekulasining fundamental xususiyati – reduplikatsiyasi bilan bog‘liq. DNK
molekulasining ikki hissa ortishi reduplikatsiya deyiladi. DNK molekulasining
dastlabki qo‘sh zanjiri maxsus fermentlar yordamida ikkita alohida zanjirlarga
ajraladi. DNKning bir zanjiri yangi zanjirning sintezi uchun matritsa bo‘lib
xizmat qiladi. DNK – polimeraza fermenti ishtirokida hujayradagi erkin
nukleotidlardan foydalanib, ATF energiyasi hisobiga DNKning yangi komple-
mentar zanjiri sintezlanadi. Bu jarayon hujayra sikli interfaza bosqichining
sintez davrida sodir bo‘ladi.
|
| |
Ta’limda noananaviy darslar va interfaol usullardan foydalanish

|
Ta’limda noananaviy darslar va interfaol usullardan foydalanish
|
bet | 68/171 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,66 Mb. | | #231734 |
Bog'liq attaestatsiya javoblari69. Ta’limda noananaviy darslar va interfaol usullardan foydalanish
Noan’anaviy darslarni tashkil etishda interfaol metodlar muhim bo‘g‘in hisoblanadi. Ular o‘qituvchi va o‘quvchilarning o‘zaro faol munosabatlarida tashkil etiladigan mashg‘ulot turidir. Bunda o‘qituvchi va o‘quvchi o‘zaro hamkorlikda ishlaydi. Fikrlar to‘qnashuvi yuzaga keladi. O‘quvchining erkin fikrlash jarayoni yangi pog‘onaga ko‘tariladi. O‘qituvchi shu tarzda o‘quvchilarni faollashtiradi, o‘zlashtirishi past o‘quvchilar dunyoqarashi va tafakkurini boyitib boradi. Ta’lim uzoq davom etadigan jarayon bo‘lib, uning sifati darsda qo‘llanilgan metodlarga bog‘liq. Darsning mazmunli o‘tishi, unda qanday metodlardan foydalanilgani va natijaga erishilgani o‘qituvchining mahorati, bilim darajasini belgilaydi. Darsda metodlar to‘g‘ri tanlansa, maqsadga tez va oson erishiladi. Interfaol metodlarni tanlash har bir darsning didaktik maqsadidan kelib chiqqan holda amalga oshiriladi. Bu esa o‘qituvchidan har doim bir xil usulda emas, dars mavzusiga mos metodlar asosida dars o‘tishni talab etadi. Buning uchun o‘qituvchi doimo o‘z ustida ishlashi, bilim va kasbiy malakasini oshirib borishi, ilm-fan yangiliklaridan xabardor bo‘lishi va o‘z faoliyatida ulardan samarali foydalanishi lozim. O‘qituvchi bir vaqtning o‘zida ijodkor, aktyor va fan bilimdoni bo‘lsa, kasbiy mahoratidan kelib chiqqan holda darsning mazmuni, o‘quvchilarga yetkazish usul va shakllari, vositalarini oldindan belgilab, mavzuga mos metodni tanlasagina dars samaradorligi yuqori bo‘ladi. Ma’lumki, hozirgi kunda interfaol metodlarning yuzdan ortiq turi mavjud bo‘lib, ularning aksariyati tajriba-sinovdan o‘tib, yaxshi natija bergan. Keng qo‘llaniladigan usullar – “Klaster”, “Aqliy hujum”, “Davom ettir”, “Taqdimot”, “Blits-so‘rov”, “Muammoli vaziyat” kabilardan foydalanib, darsda samarali natijalarga erishish mumkin. Darsning o‘tilgan mavzuni so‘rash qismida “Sinkveyn”, “Teskari test”, “Aql charxi” metodlarini, yangi mavzuni tushuntirish qismida “Insert”, “Pinbord”, “Zinama-zina”, “Bumerang” texnologiyalarini, mavzuni mustahkamlash qismida “Venn diagrammasi”, “Baliq skeleti”, “Nima uchun?”, “Qanday?”, “Konseptual jadval”, “Nilufar guli” kabi grafik tashkil etuvchilar hamda “Tushunchalar tahlili”, “T-jadval”, “Rezyume”, “Kungaboqar”, “Charxpalak” metodlarini, uyga vazifa berishda “FSMU”, “Klaster”, “BBXB” metodlarini qo‘llash dars samaradorligini ta‘minlab, o‘quvchilarning bilimini oshirishga yordam beradi.
|
| |
Xemosintez - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish...

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
bet | 54/69 | Sana | 27.08.2024 | Hajmi | 5,57 Mb. | | #269907 |
Bog'liq BIOLOGIYA FANI MAJMUA(1)Xemosintez. Xemosintez hodisasini 1887-yil rus olimi S. N. Vinogradskiy kashf etgan. Xemotroﬂ ar anorganik moddalardan organik moddalarni
sintezlashda, anorganik moddalarning oksidlanish reaksiyalarida hosil bo‘lgan
energiyadan foydalanadi. Xemoavtotrof organizmlarning hujayralarida
anorganik birikmalar oksidlanishidan hosil bo‘lgan energiya ATFning fosfat
bog‘lari energiyasiga aylanadi, ATF organik moddalarning sinteziga sarﬂ anadi.
Xemosintezlovchi bakteriyalarning bir necha turlari ma’lum.
Temir bakteriyalari ikki valentli temirni uch valentli birikmalargacha
oksidlab, hosil bo‘lgan energiya hisobiga uglerodning anorganik birikmalaridan
organik moddalarni sintezlaydi.
Xemosintez jarayonlarida kimyoviy reaksiyalarda ajralgan energiya uglerod
manbayi bo‘lgan СO2dan organik modda (CH2O) sinteziga sarﬂ anadi.
Xemosintezlovchi bakteriyalar tabiatda moddalar aylanishida, ayniqsa
atomlarning biogen migratsiyasida katta ahamiyatga ega. Nitriﬁ kator
bakteriyalar tuproqni o‘simliklar uchun zarur azotli birikmalarga boyitadi.
Oltingugurt bakteriyalari faoliyatida hosil qilgan sulfat kislota tog‘ jinslarining
yemirilishiga sabab bo‘ladi. Temir bakteriyalari faoliyati natijasida temir rudasi
hosil bo‘ladi.
Tayanch so‘zlar: avtotrof, fototrof, xemotrof, fotosintez, yorug‘lik kvantlari,
fotonlar, temir bakteriyalari, nitriﬁ kator bakteriyalar, oltingugurt bakteriyalari,
vodorod bakteriyalari.
Savol va topshiriqlar:
1. Plastik reaksiyalar haqida nimalarni bilasiz?
2. Fotosintez jarayonini tushuntiring.
3. Fotosintezning qorong‘ilik bosqichini tushuntiring.
4. Fotosintezning yorug‘lik bosqichini izohlab bering.
5. Xemosintez jarayoni haqida so‘zlab bering.
Mustaqil bajarish uchun topshiriq: Jadvalni to‘ldiring.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi farg‘ona viloyati kasbiy ta’limni rivojlantirish va muvofiqlashtirish hududiy boshqarmasi Uchko’prik tumani 2- son kasb hunar maktabi Kasb yoki mutaxasislik nomi
|
Matndan ma’lum bir qismlarini o‘chirish qanday bajariladi?

Xotiradagi matnni xujjatning kerakli joyga qo‘yish bajariladi?
| |
menyuning Pravka - Vstavka bandlari orqali
| |
Matnning kerakli qismlarini qidirish qanday bajariladi?
|
klaviaturaning Alt + G‘7 tugmachalari yordamida
|
Joriy matnda shrift o‘lchamini o‘zgartirish qanday bajariladi?
|
WordArt elementidan foydalanib
|
Skaner qo‘rilmasining vazifasi nima
|
ma’lumotlarni xotiraga kiritish
|
Kompyuterning tashqi qurilmalari nimalar.
|
monitor, klaviatura, sichqon
|
Oxirgi bajarilgan amalni bekor qilish qanday bajariladi?
|
klaviaturaning Esc tugmachasi orqali
|
| |
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining matbuot-hizmati veb-sahifasini ko‘rsating?

Microsoft Word – bu:
| |
*Matn muxarriri
| |
Microsoft Word dasturi yordamida yaratiladigan hujjatlar qanday nomlanadi?
|
*“Dokument”
|
Microsoft Word dasturida yangi hujjat yaratilganda, odatda avtomatik ravishda dastur tomonidan unga qanday nom beriladi?
|
*“Dokument 1”
|
Kompyuter diskida yoki ixtiyoriy axborot tashuvchida joylashgan «*.doc» kengaytmali faylga sichqoncha ko‘rsatkichi bilan ikki marta bosilsa qanday jarayon sodir bo‘ladi?
|
*Microsoft Word dasturi ishga tushiriladi va unga tanlangan hujjat yuklanadi
|
Microsoft Word dasturiga yuklangan hujjatni yopish tartibi to‘g‘ri keltirilgan javobni ko‘rsating:
|
*«Zakrыt» tugmasini bosish
|
Microsoft Word dasturi ma’lumotnomasini (Spravka) chaqirish qaysi tugma orqali amalga oshiriladi?
|
*F1
|
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+Home» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo‘ladi?
|
*Hujjatning boshiga o‘tish
|
Microsoft Word dasturiga yuklangan joriy hujjatda «Ctrl+End» tugmalar birikmasi bosilsa nima sodir bo‘ladi?
|
*Hujjatning oxiriga o‘tish
|
|
Yarimo’tkazgichlarda kirishmalarning o’zaro ta’sirlashuvi

|
Yarimo’tkazgichlarda kirishmalarning o’zaro ta’sirlashuvi
|
bet | 76/119 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 4,04 Mb. | | #263652 | Turi | Учебник |
Bog'liq 21558 2 CDEAD1DE360DB13C9B7A03EFD7ECBD40E7F94F1F Yarimo’tkazgichlarda kirishmalarning o’zaro ta’sirlashuvi.
Kirishmalar o’zaro ta’sirlashuvning ko’rinishlari. Fazaviy muvozanatlar termodinamikasidan kristalda eriyotgan kirishmalar konsentratsiyasi kimyoviy potensiallar muvozanati orqali aniqlanadi. Agar har bir faza bir xildagi ideal nuqsonlardan tashkil topgan bo’lsa, ulardagi parsial kimyoviy potensiallar
(7.1)
ko’rinishda bo’ladi, bu yerda — nuqsonlar konsentratsiyasi, — birlik nuqsonnning erkin energiyasi. Umumiy kimyoviy potensial parsial kimyoviy potensiallar yig’indisiga teng bo’ladi.
Kristaldagi kirishma atomlari eruvchanligini tavsiflash uchun kristalning va nuqsonlarning idealligiga e’tibor berish kerak. Bunda kiritilayotgan kirishma konsentratsiyasi nuqsonlar konsentratsiyasi tartibida ho’lishi kerak. Odatda bu oldindan aniq bo’lmaydi. Agar qandaydir nuqson katta ga ega bo’lsa, kichik konsentratsiyada ham kuchli ta’sir etishi mumkin. Bu ikki noaniqliklar mumkin bo’lgan har qanday nuqson kristaldagi eruvchanlikni tahlil qilganda to’la hisobga olishni ko’rsatadi.
Shunday qilib, geterogen kristaldagi muvozanat komponentalar kimyoviy potensial muvozanatlashganda ro’y beradi. Bu shart atomlar orasidagi o’zaro ta’sir bo’lmaganda sodda ko’rinishda bo’ladi. Lekin o’zaro ta’sirning butunlay yo’q bo’lishi qaralayotgan sistemaga keskin chegara qo’yish bo’ladi. Kirishmalar ionizatsiyasi muvozanat jarayonlariga va elementlar eruvchanligiga ta’sir ko’rsatadi. Buni hisobga olish uchun kimyoviy potensialga elektronning kimyoviy potensialini qo’shish kerak bo’ladi. Bu to’la va partsial erkin energiyaning o’zgarishidir.
Kirishmalar o’zaro ta’siri ikkiga bo’linadi: tashqi va ichki. Ulardan birinchisi kristalning tashqi muhit bilan o’zaro ta’sirini ifodalaydi. Ikkinchisi ichki o’zaro ta’sir bo’lib, kristallning erkin energiyasini o’zgartiradi. Bu o’zaro ta’sirlar quyidagi sinflarga bo’linadi:
statik - kristall panjaradagi tarkibiy elementlarning siljishi;
zaryadli - zaryadning saqlanish qonunini ta’minlovchi, kristallda qo’shimcha potensial hosil qilmaydigan o’zaro ta’sirlar;
potensial - kristall potensial energiyasi oshishi hisobiga erkin energiyaning o’zgarishiga olib keluvchi turli o’zaro ta’sirlar yig’indisi;
assotsiativ (birikmalar hosil qiluvchi) - assotsiatsiya va birikmalar hosil bo’lishiga olib keluvchi, ya’ni yangi va kristall panjara bo’ylab yaxlit harakatlana oladigan o’zaro ta’sirlar.
Kirishmalar o’zining tutgan o’rni va bajaradigan vazifalariga qarab bir necha turlarga bo’linadi.
|
| |