nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
K.Y.Kolesinaning tadqiqotlarida, mazmunni yangilovchi integratsion jarayonlar
didaktik tamoyilga (ta’limda integratsiya tamoyiliga) o‘tadi. Yanada to‘liqroq
tahlil
mazmunni
integratsiyalashning
texnologik
jihatlarini
(fanlararo
ta’limiy
topshiriqlarni o‘zaro taqsimlash) batafsil tahlil qilish asosida amalga oshiriladi.
K.Y.Kolesinaning tadqiqotlarida ushbu muammoning psixologik jihati tahlil
qilinadi[7, 18].
Ta’lim
integratsiyasiga
umumiy
yondashuvni
talablarning
individual
xususiyatlari bo‘yicha ko‘rib chiqadi[6,
51].
O‘quv fanlarini bir fanga
integratsiyalash uchun: tadqiqot obyektlari bir xil yoki bir biriga yaqin bo‘lishi kerak;
integratsiyalanayotgan o‘quv fanlarida bir xil yoki o‘xshash
tadqiqot metodlaridan
foydalaniladi; integratsiyalanayotgan o‘quv fanlari umumiy qonunlar, umumiy
nazariy tamoyillar asosida quriladi.
A.A.Pinskining tadqiqotlarida o‘quv fanlarini integratsiyalash ta’lim
jarayoni
samaradorligini oshirishni ta’minlovchi didaktik sharoitlar sifatida ko‘rib chiqiladi.
Uning fikriga ko‘ra, ta’limning asosiy tarkibiy qismlari bilan bir qatorda ta ’lim
metodlari ham o‘quv fanlari integratsiyasining yetakchi yo‘nalishlarini belgilaydi.
Integratsiya talablari asosida ta’lim jarayonini tashkil etish deganda, bir nechta
o‘quv fanlarining yanada chuqur o‘zlashtirilishini ta’minlash (uning
mustaqilligini
saqlash bilan birga), mustahkamlash, o‘zaro boyitish, tinglovchilarning
evristik va
bilish imkoniyatlarini kengaytirish; intellektual qobiliyatlarini oshirish va o‘qitish
samaradorligini rag‘batlantirish tushuniladi.
Integratsiya talablari asosida ta’lim jarayonini tashkil etish ta’lim mazmuni,
shakllari, bilim va ko‘nikmalar sintezini tashkil qilish jarayoni sifatida talqin qilish
ba’zi bir muhim xususiyatlarni aniqlashga olib keladi.
1. Xilma xillik. Bu xususiyat integratsiyalashgan ta’lim joriy etilgan ko‘plab
o‘quv
predmetlari, shuningdek, o‘quv jarayonini ilmiy tashkil qilish va turli ta’lim
shakllarini qo‘llashni nazarda tutadi.
2. Ichki differensiya. Integratsiya bo‘ysunish turiga ko‘ra, mustaqillik, o‘z
konseptual asoslarini saqlab qoladi.
3. Umumiylik. Integratsiyalashgan ta’limni umumlashtirilishi
fanlar tarkibini
birlashtirilishi va yagona jadvalga integratsiyalashgan fanlar mavjudligi bilan
ta’minlanadi.
4. Ko‘p funksiyalilik. Integratsiyalashgan ta’limning ushbu xususiyati bir necha
funksiyalarni bajarishni nazarda tutadi, bular ta’limni tashkil etishni optimallashtirish,
grafika bilimlarni o‘rganish dolzarbligini ta’minlashdir.
Shunday qilib, ushbu sohada ishlayotgan turli ta’lim muassasalarining tajribasi,
adabiyotlar tahlili, oliy ta’limda integratsiyalashgan ta’limni tashkil etishning ayrim
Temperаturа - Statistik fizika asoslari Rejа

|
Statistik fizika asoslari Rejа
|
bet | 2/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 185,3 Kb. | | #236517 |
Bog'liq statistik fizika asoslariTemperаturа. Sistemа temperаturаsini miqdor jihаtdаn bаholаsh uchun bir nechta temperаturа shkаlаlаridаn foydаlаnilаdi. Xаlqаro birliklаr tizimi (SI)dа temperаturаning аbsolyut termodinаmik (Kelvin) shkаlаsi ishlаtilаdi. Bu shkаlаdа suvning uchlаnmа nuqtаsini (uchlаnmа nuqtа degаndа аyni bir moddаning qаttiq, suyuq, gаzsimon fаzаlаri o‘zаro muvozаnаtdа bo‘lаdigаn temperаturа tushuinilаdi) xаrаkterlovchi termodinаmik temperаturаning 1/273,16 ulushi 1 Kelvin (K) deb qаbul qilingаn. Odаtdа shved fizigi nomi bilаn аtаluvchi selsiy shkаlаsi hаm qo‘llаnilаdi, normаl bosim ostidаgi muzning erish temperаturаsi vа normаl bosim ostidаgi suvning qаynаsh temperаturаsining fаrqini teng 100 qismgа bo‘lingаn vа uni 0,01 qismigа 10C deb nom berilgаn. Selsiy grаdusi miqdor jihаtdаn Kelvin grаdusigа teng. Suvning uchlаnmа nuqtаsining temperаturаsi Kelvin shkаlаsidа 273,16 K gа teng deb olindi vа uni аbsolyut shkаlаning etаlon nuqtаsi sifаtidа qаbul qilindi. Mаzkur shkаlаdа muzning erish vа suvning qаynаsh temperаturаlаri mos holdа 273,16 K vа 373,16K gа teng. Kelvin shkаlаsi bilаn selsiy shkаlаsi orаsidа quyidаgichа bog‘lаnish bor:
T = t + 273,16 t = T 273,16
Odаtdа T аbsolyut temperаturа, t ni esа Selsiy tempeаrturаsi deyilаdi.
Shuni аytib o‘tish kerаkki, аyrim mаmlаkаtlаrdа boshqа temperаturа shkаlаlаridаn hаm foydаlаnilаdi. Mаsаlаn, Аngliya vа АQShdа Fаrengeyt shkаlаsi (undа muzning erish temperаtrurаsi 320G‘, suvning qаynаsh temperаturаsi esа 212 G‘ deb olinаdi), Frаntsiyadа Reomer shkаlаsi (undа suvning muzlаsh vа qаynаsh temperаturаlаri mos holdа O0R vа 800R deb olinаdi) qo‘llаnilаdi.
Bosim. Bosim deb, yuzа birligigа tа’sir etuvchi kuch bilаn аniqlаnuvchi kаttаlikkа аytilаdi vа SI dа Pаskаl (Pа) bilаn o‘lchаnаdi.
P = F/S, 1Pа = 1N/1m2.
Bosimni Pаskаldаn tаshqаri millimetr simob ustini (mm sim. ust.) vа аtmosferа (аtm.) deb аtаluvchi birliklаri hаm ishlаtilаdi. Ulаr orаsidа quyidаgichа bog‘lаnish bor:
1 аtm = 760 mm sim. ust. = 1,013 . 105 Pа
Moddа miqdorigа ideаl gаz qonunlаrini ko‘rib o‘tgаnimizdаn keyin to‘xtаlib o‘tаmiz.
|
| |
Statistik fizika asoslari Rejа - bet 6

|
Statistik fizika asoslari Rejа
|
bet | 6/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 185,3 Kb. | | #236517 |
Bog'liq statistik fizika asoslarin0 = NA/V
bo‘lib, (12,15) formulа quyidаgi ko‘rinishni olаdi.
P =
Mа’lumki, 1 mol uchun gаz holаt tenglаmаsi
PV = RT
ekаnini hisobgа olib, temperаturа uchun
T = (11.16)
formulаni hosil qilаmiz. (11.16) formulаdаn ko‘rinаdiki, gаzning аbsolyut temperаturаsi molekulаlаr ilgаrilаnmа hаrаkаtining o‘rtаchа kinetik energiyasigа proporsionаl ekаn. (11.16) formulаdаn molekulаlаrning o‘rtаchа kinetik energiyasi uchun
=
ifodаni hosil qilаmiz. Bu ifodаdа k = R/NА nisbаt - Boltsmаn doimiysi deb аtаlаdi vа u
tаrzidа аniqlаnаdi. Boltsmаn doimiysi fizikаning ko‘p formulаlаri tаrkibigа kirаdi. Demаk, gаz molekulаsining o‘rtаchа kinetik energiyasi
= (11.17)
formulа bilаn ifodаlаnаdi. (11.17) formulаdаn аbsolyut nol temperаturаdа molekulаlаrning ilgаrilаnmа hаrаkаtdаn to‘htаshi kelib chiqаdi. Lekin hаrаkаtning boshqа turlаri, mаsаlаn аtom ichidаgi hаrаkаtlаr sаqlаnib qolаdi.
Аgаr (13.15) formulаdаgi o‘rnigа uni (11.17) ifodаsini qo‘ysаk, gаzni bosimi uchun
P = n kT (11.18)
formulа kelib chiqаdi. (11.18) formulаdаn normаl bosim vа temperаturа shаroitidа 1m3 gаzdаgi molekulаlаr sonini (kontsentrаtsiyasini) hisoblаsh mumkin.
Bu n soni fizikаdа Loshmidt soni deb аtаlаdi.
(12,17) formulаdаn normаl shаroit uchun gаz molekulаlаrining ilgаrilаnmа hаrаkаtdаgi o‘rtаchа kinetik energiyasini hisoblаymiz:
Yuqoridаgi (11.17) formulаdа = m<2>/2 ekаnligini hisobgа olib, molekulаlаrni o‘rtаchа kvаdrаtik tezligi <2> ni topаmiz:
bundаn
(11.19)
kelib chiqаdi. Аgаr (11.19) formulаdа
ekаnligini hisobgа olsаk, u boshqаchа ko‘rinishni olаdi:
(11.19a)
Molekulаlаrni <kv> tezligini (11.19а) formulа bilаn hisoblаsh qulаyroqdir.
Аgаr yuqoridаgi (11.14) ifodаdа n0 = N/V vа PV = RT ekаnini hisobgа olsаk, molekulyar - kinetik nаzаriyaning аsosiy tenglаmаsini boshqаchа ko‘rinishdа ifodаlаsh mumkin:
Аgаr m0N idishdаgi gаzni mаssаsigа teng ekаnini hisobgа olsаk
(11.20)
formulа xosil bo‘lаdi. (11.20) formulаdаn Boyl-Mаriot qonuni kelib chiqishini ko‘rsаtish mumkin. Izotermik jаrаyondа T = const bo‘lgаni uchun (12,19) formulаdаn kv = const bo‘lishi, (11.20) formulаdаn o‘zgаrmаs mаssаli gаz uchun
ekаnligi kelib chiqаdi.
|
| |
Oriental Renaissance: Innovative

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
3(11), November, 2023
boshlash, to‘ldirish. 1. Ayrim qismlarning, elementlarning bog‘liqlik holatini, ularni
qo‘shib birlashtirishni ifodalovchi tushuncha. 2. Fanlarning yaqinlashishi va o‘zaro
bog‘lanish jarayoni. 3. Ikki va undan ortiq davlatlarning iqtsodiyotini o‘zaro
muvofiqlashtirish va birlashtirish», «Integral (lot.
integer - bir butun, buzilmagan,
qayta tiklangan) - mat. Oliy matematikada cheksiz kichik sonlar yig‘indisi sifatida
qaraladigan butun miqdor. Integrallash - mat. berilgan funksiyaning,
matematik
ifodaning integralini topish, aniqlash»[8, 557].
O‘zbekiston milliy ensiklopediyasida qayd etilishicha, «Integral [lot, integer-
butun] - matematik analiz (tahlil) ning asosiy tushunchalaridan biri. Integrallash-
matematikada aniqmas integralni izlash amali. Integratsiya (lot.
Integration - tiklash,
to‘ldirish, integer-butun so‘zidan), fanlarning yaqinlashishi va o‘zaro aloqa jarayoni,
differensiasiya bilan birga kechadi»[9, 55].
«Macmillan English Dictionary for Advanced Learners» lug‘atida esa
quyidagicha izohni uchratish mumkin: Integral (integral) - 1. To‘liq bo‘lishi uchun
biror bir qismni yaxlitlash; Integratsiyalash (Integrate) - 2.
Ikki yoki undan oshiq
narsalarni to‘liq tizim yoki bo‘lak bo‘lishi uchun birlashtirish. Integratsiya
(Integration)-narsalarni, odamlarni yoki turli xil fikrlarni bitta qilib jamlash, jamlab
olmoq[5, 1692].
MUHOKAMA VA NATIJALAR
“Pedagogik
integratsiya”
termini-tushunchasi,
olimlarning
fikricha,
integratsiyaning muayyan ko‘rinishlarini tushuntirish,
prognozlash va ularni
pedagogika predmetliligi doirasida uning vazifalariga muvofiq tarzda boshqarishni
nazarda tutadi. V.S.Bezrukova bu qoidani tasdiqlab, uni ilmiy integratsiyaning
pedagogik nazariya va amaliyot doirasida amalga
oshiriladigan turi sifatida
ta’riflaydi[5, 25].
Fanda "integratsiya" tushunchasi XVIII asrdayoq G.Spenser tomonidan
qo‘llanilishiga qaramay, unga davr taqozosiga ko‘ra, yaqin paytlargacha yetarli
ahamiyat berilgan emas.
Ilmiylik nuqtai nazaridan olib qaraganda, integratsiyaning
asosini olamning
yaxlitligi va uni tashkil etuvchi qism (element)larning o‘zaro aloqadorligi,
munosabatlari tashkil etadi. Taniqli rus psixologi G.S. Kostyukning fikricha:
"Tabaqalanish differensiatsiya — ruhiy jarayonlar va holat (xususiyat)larni
ko‘payishiga olib kelsa, integratsiya — tartibga keltirish,
subordinatsiya va uning
natijalarini ma’lum ketma-ketlikda joylashtirishga olib keladi. Integratsiyalash yo‘li
bilan yangi psixologik jarayon, yangi faoliyat tuzilmasi hosil bo‘ladi. Bu yangi
tuzilma ilgari alohida-alohida bo‘lgan elementlardan sintezlash yo‘li bilan hosil
qilinadi[1, 17].
Operatsion tizim tushunchasi va ularning ahamiyati

|
Operatsion tizim tushunchasi va ularning ahamiyati
|
bet | 1/5 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #249422 |
Bog'liq Operatsion tizimlar 1- Mavzu - Ko'p vazifalarni bajarish, Fayl tizimi, Virtual xotira, Qurilma drayverlari, Foydalanuvchi interfeysi, Xavfsizlik, Haqiqiy vaqtda operatsion tizim (RTOS), Resurslarni taqsimlash, Mobil operatsion tizimi, Jarayonni boshqarish, Rejalashtirish algoritmlari, Xotira boshqaruvi, Uskunani abstraktsiya qilish, Grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI), Jarayonlararo aloqa (IPC), Xatolarga chidamlilik, Tarmoqqa ulanish, Shell, Ommaviy ishlov berish.
- Operatsion tizim (OT) - bu kompyuter texnikasini boshqaradigan va ilovalarni ishga tushirish uchun platformani ta'minlovchi asosiy dasturiy komponent. U foydalanuvchilar yoki dasturiy ta'minot va asosiy uskuna o'rtasida vositachi bo'lib, kompyuter resurslaridan samarali va xavfsiz foydalanishni ta'minlaydi. Operatsion tizimlar shaxsiy kompyuterlar va serverlardan tortib smartfonlar, o'rnatilgan tizimlar va superkompyuterlargacha bo'lgan deyarli barcha hisoblash qurilmalarida mavjud.
Operatsion tizimning asosiy funktsiyalari - Operatsion tizimning asosiy funktsiyalari
3. Fayl tizimini boshqarish: Hujjatlaringiz, rasmlaringiz va ilovalaringiz uchun yashash joyi kerak. Operatsion tizimlar fayllarni yaratish, o'chirish, o'qish va yozish bilan shug'ullanadi va ular qattiq diskda yoki boshqa xotira qurilmalarida ma'lumotlarni saqlashni tashkil qiladi. - 3. Fayl tizimini boshqarish: Hujjatlaringiz, rasmlaringiz va ilovalaringiz uchun yashash joyi kerak. Operatsion tizimlar fayllarni yaratish, o'chirish, o'qish va yozish bilan shug'ullanadi va ular qattiq diskda yoki boshqa xotira qurilmalarida ma'lumotlarni saqlashni tashkil qiladi.
- 4. Qurilmani boshqarish: Sichqoncha va klaviaturadan tortib printer va tarmoq kartasigacha operatsion tizimlar kompyuteringizga ulangan barcha kiritish va chiqarish qurilmalarini boshqaradi.
- 5. Foydalanuvchi interfeysi: Bu biz ko'rgan va muloqot qiladigan narsadir. Operatsion tizimlar piktogramma va oynalar bilan grafik interfeys yoki matnga asoslangan buyruq qatori bo'ladimi, foydalanuvchilarga qulay interfeyslarni taqdim etadi.
|
| |
Namangan muhandislik texnologiya instituti

|
Namangan muhandislik texnologiya instituti
|
Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 15,05 Kb. | | #251071 |
Bog'liq Amaliyot hisoboti (2024)
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN AV INNAVATSIYALAR VAZIRLIGI
NAMANGAN MUHANDISLIK TEXNOLOGIYA INSTITUTI
“TEXNOLOGIK JARAYONLARNI AVTOMATLASHTRISH VA BOSHQARISH YO`NALISHLAR BO`YICHA” FAKULTETI
BITIRUV OLDI AMALIYOT
HISOBOTI
Talaba:______________________________________________________
Guruhi: 16s-19 Kursi: 5 Yo‘nalishi: “texnologik jarayonlarni avtomatlashtrish va boshqarish yo`nalishlar bo`yicha”
Amaliyot boshlangan sana: “___” ____ 2024 yil
Amaliyot tugallangan sana: “___” ____ 2024 yil
Amaliyot joyi: "GLORY SHON SHUHRAT" AJ,
Hisobot tekshirilgan:
Tashkilotdan rahbar: ____________________________________________
Imzo, lavozimi, F.I.Sh.
Institut tomonidan biriktrilgan amaliyot raxbari: ____________________________
Imzo, lavozimi, F.I.Sh.
Hisobot bahosi: __________________ Kuni: “____” ____ 2024 yil
|
| |
MOLIYAVIY KOMPANIYALAR - Nobank kredit-moliya institutlari

|
Nobank kredit-moliya institutlari
|
bet | 3/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #114485 |
Bog'liq Jummayev Bahodir - Ularning ustav faoliyati bilan to`laroq tanishib chiqadigan bo`lsak, ular investitsion kompaniyalardan hecj bir jihaddan ajralishmaydi. G’arb amaliyotida moliyaviy kompaniya deganda yetarlicha kichik doirada ya’ni aniq bir turdagi faoliyat bilan shugullanuvchi, ya’ni o`zining kompaniyalarining qo`yimlarini diversifikatsiyasiga ega emas bo`lgan korparatsiyalarni tushinish mumkin. Qoidasiga ko`ra, moliyaviy va investitsion kompaniyalar, xolding kompaniyalaridan farq qilgan xolda, o`zlari tomonidan moliyalangan korparatsiyalarining aksiya poketi nazoratiga ega emas.
-
- Uncha ko`p bo`lmagan vaqt ichida rossiya bozorida investitsiya xizmatlarining yana bir turi paydo bo`ldi – mijozga xalqaro moliya bozorlariga o`rtachiliksiz chiqish imkonini beruvchi va o`z hisobidan valyuta, qimmatli qog’ozlar va boshqa aktivlar oldi-sotdisini o`tkazib beruvshi – valyuta diling. Chet elda bir qator brokerlik uylari va moliyaviy kompaniyalar bir necha o`n yillardan beri diling operatsiyalarini o`tkazish bilan shug’ullanib keladi. Rossiyada va uning yaqinidagi chet davlatlarda shu kompaniyalar yordaida bir nechta diling markazlari ochildi, ammo tijorat banklari ham bunga shunchaki qarab turmasdan o`zlarining diling markazlarini tashkil qilishdi, m-n, Avtobank Moskvada 2 ta diling markazini ochdi. Bankirlarning aytishiga qaraganda raqobatdagi g’alaba ular tomonida bo`ladi, chunki rossiya banklari nafaqat ancha foydali shartlarni taklif qilishmoqda, balki qo`yilgan manbalarni saqlanishiga ham kafolat berishmoqda.
KLIRING TO`LOVLARI - So`ngi vaqtlarda rossiya bozorida kassa hisob xizmatlari kliring to`lovlarini yuzaga kelishiga faol ta’sir ko`rsata boshladi. Ular asosan banklararo kooperatsiya natijasida yuzaga keladi (m-n, Moskva kliring markazi, Markaziy hisob palatasi) va ishtirokchilar bilan banklar uchun ta’minotchi ham hisoblanib, RFning Markaziy bankiga hisob-kassa tizimining markazlarini qo`shgan xolda, banklarning naqd pulsiz hisob-kitoblar doirasidagi imkoniyatlarining kengayishiga olib kelmoqda. Yuridik mustaqil kliring to`lovlari tijorat banklariga raqobatdosh deb qaralishi mumkin, qaysikim o`zining mustaqil hisob kliring tizimiga ega bo`lgan (Incombank, bank “Menatep”, Tver’universalbank, Orgbank).
|
| |
MOLIYAVIY BROKERLAR VA INVESTITSION KOLSUNTANTLAR

|
MOLIYAVIY BROKERLAR VA INVESTITSION KOLSUNTANTLAR
|
bet | 2/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #114485 |
Bog'liq Jummayev Bahodir - Moliyaviy brokerlar mijozning hisobiga uning topshirig’iga yoki kelishilgan komissiya va topshiriqga ko`ra qimmatli qog’ozlarni sotish-sotib olishda o`rtachilik (agentlik) vazifasini bajaradi.Davlat mulkini keng miqyosda xususiylashtirish paytida ko`plab moliyaviy brokerlar eng katta miqyosdagi investorlar bilan ishlashga erishishadi. Investitsion kolsutantlarning faoliyati qimmatli qog’ozlar chiqarish va u bilan muomala qilishga doir konsultatsiyalar berish bilan chegaralanadi.
- Qonunchilikka ko`ra, investitsion institutlar o`z faolliyatlarini tijorat banklarining qimmatli qog’ozlar chiqarish va muomala qilishga doir bitta turdagi hizmatlari bilan shug’ullanishi mumkin.
-
INVESTITSION KOMPANIYALAR - Investitsion kompaniyalar bir qancha kengroq faoliyat hududiga ega. Uning tarkibiga: qimmatli qog’ozlar chiqarish tashkilotlari va ularni uchinchi shaxsning hisobiga o`tkazishga garant berish, qimmatli qo`g’ozlarni sotish-sotib olish (aniq bir qimmatli qog’ozlari haqida “stuvchi bahosi” va “xaridor bahosi” larni e’lon qilish, qaysikim investitsion kompaniya uni sotish yoki sotib olish haqida o`z zimmasiga olgan.) kiradi.
INVESTITSION FONDLAR - Investitsion fondlar, ya’ni moliyaviy institutlar, aksiya emissiya qilib kichik investorlarni top`laydi va ularni o`zlarining nomidan boshqa emitentlarning qimmatli qog’ozlariga qo`yadi, hamda bank hisoblariga ham joylashtiradi.
- G’arbda xuddi shu kabi institutlar, ikki tomonlama investitsiya fondlari deb nomlanadi, yoki AQSH da 1924 y. paydo bo`lgan qarz fondlari (mutual funds) deyiladi. II jahon urishidan so`ng, ular tez sur’atlarda rivojlanishdi. Hozirda ular AQSH da pension fondlarlar korparatsiyalari va sug’urta kompaniyalaridan keyingi, ammo banklar trast departamentaridan avvalgi 3 – o`rinda turadi. Shuni ko`rsatib o`tish kerakki, sanoati taraqqiy topgan davlatlarda “investitsion fond” tushunchasi va “investitsion kompaniya” tushunchalari ko`pincha sinonim hisoblanadi. Farqi shundaki, investitsion kompaniyalar bir nechta investitsion fondlarni tarkibiga olishi mumkin, qimmatli qog’ozlar yig’imi sifatida (investitsiyalar portfeli), qaysikim alohida menedjerlar jamoasi boshqaradi. Boshqaruv kompaniyasi deb ataluvchi kompaniyada barcha investitsion fondlarning aksiya poketlari boshqaruvi bo`ladi.
|
| |
Umurtqasizlar hayvonlar a'zolari tizimi evolyutsiyasi mundarija kirish

|
Umurtqasizlar hayvonlar a'zolari tizimi evolyutsiyasi mundarija kirish
|
bet | 1/6 | Sana | 20.09.2024 | Hajmi | 431,5 Kb. | | #271760 |
Bog'liq Umurtqasizlar hayvonlar a\'zolari tizimi evolyutsiyasi mundarija
UMURTQASIZLAR HAYVONLAR A'ZOLARI TIZIMI EVOLYUTSIYASI
MUNDARIJA
KIRISH
ASOSIY QISM
1. Umurtqasiz hayvonlarning kelib chiqishi
2. Umurtqasiz hayvonlar sestematikasi
3. Umurtqasiz hayvonlarning ekotizimdagi o‘rni
4. Umurtqasiz hayvonlarning xususiyatlari qanday?
XULOSA.
FOYDANILGAN ADABIYOTLAR
KIRISH
Bugungi kunda «Farzandlarimiz bizdan ko`ra kuchli, bilimli, dono va albatta baxtli bo`lishlari shart!» degan hayotiy da’vat har birimizning, ota – onalar va keng jamoatchilikning ongi va qalbidan mustahkam o`rin egallagan.
Biz yoshlarga doir davlat siyosatini hech og`ishmasdan, qat’iyat bilan davom ettiramiz. Nafaqat davom ettiramiz, balki bu siyosatni eng ustuvor vazifamiz sifatida bugun zamon talab qilayotgan yuksak darajaga ko`taramiz.
Yoshlarimizning mustaqil fikrlaydigan, yuksak intellektual va ma’naviy salohiyatga ega bo`lib, dunyo miqyosida o`z tengdoshlariga hech qaysi sohada bo`sh kelmaydigan insonlar bo`lib kamol topishi, baxtli bo`lishi uchun davlatimiz va jamiyatimizning bor kuch va imkoniyatlarini safarbar etamiz”.
O`zbekiston Respublikasi Prezidenti Sh.M.Mirziyoyev
Mavzuning dolzarbligi. Zoologiya hayvonlarning tuzilishi, hayot kechirishi, tarqalishi va yashash muhiti bilan munosabatlarini, shuningdek ularning xususiy hamda tarixiy taraqqiyotini o‘rganadi. Zoologiya kompleks fan bo‘lib, bir qancha fanlarni o‘z ichiga oladi. Sistematika – turlarning xilma-xilligi, ularning o‘zaro o‘xshashligi yoki bir-biridan farqi asosida turli sistematik guruhlar o‘rtasidagi ierarxiya (tobelik)
munosabatlarini o‘rganadi.
Mavzuning ahamiyati: Morfologiya – hayvonlarning tashqi, anatomiya – ichki tuzilishini o‘rganadi. Solishtirma va evolyutsion morfologiya – turli sistematik rypyhlarga mansub bo‘lgan hayvonlarning tuzilishi va ularning tarixiy rivojlanishini tekshiradi.
|
| |
Complain about the situation - bet 12

Letter Practice
You live on the fourth floor of a five-storey building which is not equipped with an elevator (lift). Write a letter to your neighbors and in your letter
• introduce yourself
• say what the problem is
• ask the neighbors to agree on the installation of an elevator.
You recently registered for a course, and you cannot attend the class for some reasons.
Write a letter to your course instructor and in your letter
• introduce yourself
• explain the situation
• and say what action you would like to take.
Dear professor Moss,
I am Sandy Lee, an undergraduate student of the department of Electrical and Computer Engineering. At the beginning of this semester, I registered for one of your courses, African Literature and Culture. It is a two-hour course held on every Thursday afternoon. Yesterday, I received a notice from my department that a major course, Computer Principle, would be changed to Thursday afternoon. This major course conspicuously influences my credits and it is very important to me. Unfortunately, I can not study your course this semester.
Because of your reputation and my enthusiasm in literature, I hope I could study this course in the next semester. I also heard that another course of yours, China Literature, is held every Friday afternoon. If the registration of this course has not closed yet, I will be so glad to participate in your class.
Sorry to bother you, your help will be greatly appreciated.
Sincerely yours,
Sandy Lee
(157 words)
Letter Practice
You and classmates have been trying to find a book for a while and the book is out of stock. Write a letter to the publisher. Write a letter and in your letter
• say why you need the book
• mention what the problem is
• and ask the publisher to republish the book or provide you with copies of the book
|
Operatsion tizimlar tushunchasi va

|
Operatsion tizimlar tushunchasi va
|
bet | 1/4 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 0,92 Mb. | | #245215 |
Bog'liq Fayl tizimlari Operatsion tizimlarda fayl tizimlari Fayl tizimi funksiyalari va ma’lumotlar iyerarxiyasi, fayllarni joylashtirish jadvali.
Ma’ruza
Mundarija Fayl tushunchasi - Fayl - одатда номланган, бир хил тузилишга эга бўлган ёзувлардан ташкил топган маълумотлар тўплами тушунилади.
- Бу маълумотларни бошқариш учун, мос равишда файл тизимлари яратилади.
- файл тизими, маълумотларни дискларда ёки бирор-бир бошқа ахборот жамламаларида ташкил этиш усулини аниқлайди.
Fayllar - Fayl tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat:
Fayl ma’lumotlarni o’zi - Fayl xususiyatlari
- Nomi, o’lchami
- Qaysi papkada joylashgan?
- Yaratilgan va oxirgi marta o’zgartirilgan vaqti
- Yashirin yoki Sistema fayli
- Vazifasi: o’qish/yozish/saqlash
Fayl kegaytmalari - Fayl nomi odatda fayl kengaytmasidan oldin keladi.
- Masalan, program.exe, image.jpg, music.mp3
- Fayl kengaytmasi faylning qaysi turga mansubligini ko’rsatadi, masalan .doc – hujjat, .mp3 – audio fayl va h.k
- Fayl kengaytmasi o’zgargani bilan fayl ichidagi ma’lumotlar o’zgarmaydi!
- Odatda kengaytma fayli biror bir dasturga bog’lash maqsadida ishlatiladi.
Rename
Fayl ichidagi ma’lumiotlar o’zgardimi?
Fayllarda foydalanuvchiga ko’rinmaydigan xususiyatlari ham bo’ladi: - Fayllarda foydalanuvchiga ko’rinmaydigan xususiyatlari ham bo’ladi:
- Yagona identifikatsiyasi (fayl nomi identifikatsiya bo’lmasligi ham mumkin)
- Xotirada joylashgan o’rni
- Fayl tizimlarining asosiy vazifalaridan biri fayllarning xotirada joylashuvini boshqarish
Disk
|
| |
Mavzu: O‘rnatilgan tizimlarda shinalarni tashkil etish

|
Mavzu: O‘rnatilgan tizimlarda shinalarni tashkil etish
|
bet | 1/3 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 5,93 Kb. | | #243467 |
Bog'liq Mavzu O‘rnatilgan tizimlarda shinalarni tashkil etish-azkurs.org
Mavzu: O‘rnatilgan tizimlarda shinalarni tashkil etish
MUSTAQIL ISH
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
Mavzu: O‘rnatilgan tizimlarda shinalarni tashkil etish.
Guruh: 412-20 guruh
Bajardi: Abduxakimova Saida
Tekshirdi: Xasanov Umidjon Komiljon o'g'li
Reja:
1.Kompyuter shinalari haqida umumiy ma’lumotlar
2. Shina turlari va standartlari.
3. Kompyuter shinasining asosiy ko’rsatgichlari.
4.Zamonaviy tizimli shinalar.
5.Xulosa
6.Foydalanilgan adabiyotlar
Komputer shinasi — komyuter quyi tizimi, kompyuter funktsional birliklari oʻrtasida maʼlumotlarni uzatish uchun xizmat qiladi. Har bir shina, bir aloqa, karta va kabel uchun ulagichga ulanadi, uning majmuini belgilaydi. Kompyuter shinalari ilk kompyuterlarda (kabellarining toʻplamlar — signal va kuch-quvvat, Ixcham va birga bogʻlangan texnik qulaylik uchun) bir necha ulanishlar bilan parallel elektr tokini oʻtkazish qurilmasi edi. Zamonaviy kompyuter tizimlarida, bir muddat parallel shinalar kompyuter bir xil mantiq funksiyalarini taʼminlash va har qanday mexanizmlari uchun ishlatiladi.
Ma'lumotlar shinasi
Manzil shinasi
Boshqaruv shinasi
Tizim shinasi quyidagi asosiy standartlarda ishlashi mumkin: MCA, ISA, VESA, EISA, PCI.
Extended Industry Standard Architecture
Micro Channel architecture
Quyidagi jadval zamonaviy kompyuterda ishlatiladigan turli xil I / o shinalar haqida umumiy ma'lumotni umumlashtiradi:
Shina
|
Yil
|
Kenglik
|
Tezlik
|
Maks. Pas qobiliyat
|
Kompyuter va Xt.
|
1980-82
|
8 bit
|
Bir vaqtning o'zida: 4.77-6 mhz
|
4-6 Mb / s
|
ISA (AT)
|
1984
|
16 bit
|
Bir vaqtning o'zida: 8-10 mhz
|
8 Mb / s
|
MCA.
|
1987
|
32 bit
|
Asenkron: 10.33 MGZ
|
40 Mb / s
|
|
|
| |
Berilgan molyar kontsentratsiyadagi eritma tayyorlash Qatt iqmoddanisuvdaeritiberitmatay yorla sh

Berilgan molyar kontsentratsiyadagi eritma tayyorlash
Q a t t iq m o d d a n i s u v d a e r i t i b e r i t m a t a y yo r l a sh.
Eritma tayyorlash uchun 5,85 g NaCl tortib olinadi va u hajmi 1 l li o`lchov kolbasiga solinadi. Tuzni barcha qismi erigandan so`ng kolba bo`g`izidagi 1 l belgisigacha suv qo`shiladi.
Hajmi 1 l bo`lgan o`lchov kolbasiga 100-150 ml suv qo`yamiz. Hisoblab chiqilgan hajmda sul`fat kislotani pipetka yordamida olib o`lchov kolbasiga ehtiyotlik bilan shundan so`ng eritmani hajmi 1 l bo`lguncha suv solinadi.
I. Erigan moddaning ma'lum massa ulushiga ega bo'lgan eritmasini tayyorlash metodikasi
1. Osh tuzining 5 % li 100 g eritmasini tayyorlash
5 % li eritmada erigan moddaning massa ulushi
= 0,05 bo'ladi.
Erigan modda massasi esa 100 X 0,05 + 5 g bo'ladi, suvning massasi 100 - 5 = 95 g ga teng bo'ladi.
Elektron tarozida 5 g tozalangan osh tuzi tortib olinadi. Tortib olnigan tuzni 200 ml sig'imli stakanga solib 95 ml toza suvda eritiladi. Tayyor eritmani sklyankaga solib og'zi mahkam yopiladi. Sklyankaga «NaCl, 5 %, 100 g» degan yozuvli yorliq yopishtiriladi.
2. Osh tuzining 5 % li 20 g eritmasini tayyorlash
Tayyorlanadigan eritmadagi osh tuzining massa ulushi
=0,05 ga teng
Eritmadagi osh tuzing massasi esa 0,05 • 20 = lg. Suvning massasi esa 20-1=19 g (ml). Demak, 1 g osh tuzi 19 ml suvda eritiladi, shunda 20 g 5 % li eritma hosil bo'ladi. Tarozida 1 g tozalangan osh tuzi tortib olinadi va uni 50 yoki 100 ml li stakanga solib ustidan 19 ml suv quyib eritiladi.
Tayyorlangan eritmani sklyankaga solib og'zi zich yopiladi. Idishga «NaQ, I, 5 %, 20 g» deb yozilgan yorliq yopishtiriladi.
Massa ulushi turlicha bo'lgan, turli massadagi osh tuzi eritmasini yuqoridagi jadvaldan foydalanib tayyorlash mumkin.
II. Ma'lum molyar konsentratsiyali eritma tayyorlash
Molyar konsentratsiyali 1 1 eritmada erigan moddaning molyar soni. Eritma 1 M (1 molyar) bolsa, 1 1 eritmada 1 mol modda erigan bo'ladi. Agar 1 g eritmada mos ravishda 0,5, 0,1 yoki 2 mol modda erigan bo'lsa, eritmaning molyarligi tegishlicha 0,5, 0,1 yoki 2 molyar bo'ladi. Eritmaning molyar konsentratsiyasi C harfi bilan ifodalanadi. Masalan, C=0,3 M bo'lsa, demak, eritma 0,3 molyar konsentratsiyaga ega. Osh tuzi NaCl ning molekulyar massasi 58,5. Agar 1 mol osh tuzi, ya'ni 58,5 g NaCl 1 1 eritmada erigan bo'lsa, uning molyarligi C=l M bo'ladi. Agar 11 eritmada 0,5 mol NaCl, ya'ni 29,25 g osh tuzi erigan bo'lsa, uning konsentratsiyasi C=0,5 M bo'ladi va h. k.
Har qanday moddaning ma'lum molyarli eritmasini tayyorlash uchun molekulyar massasi asosida hisoblashlar qilinadi.
|
PLASTIK KARTA EMITENTLARI

|
PLASTIK KARTA EMITENTLARI
|
bet | 4/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #114485 |
Bog'liq Jummayev Bahodir - Raqobat muhiti banklarning nobank moliya institutlari bilan plastik (kredit, debet, diskont) kartalar chiqarish borasida ham juda qattiq bormoqda. Boshidan kartalar emissiyasi bilan kredit karta kompaniyalari (“Amerikan Express”, “Daynere Klub”, “Kart Blansh” v.b.), va diskont kompaniyalari (m-n, IAPA, ETN, “Countdown” – chet elda, Rossiyada “Moskow Times”, “Ekstra-Klub”)lar shug’ullanishgan. Bu kompaniyalarning yutuqlari natijasida, bir qancha nomoliyaviy korxonalar (telefon kompaniyalari, supermarketlar, otellar, benzokolonkalar setlaring boshliqlari v.b.) va banklar ham plastik kartalarni chiqara boshladi. Bilamizki banklarning plastik kartalar orqali to`lov tizimini yo`lga qo`yish banklararo kooperatsiya natijasida yuz beradi. Ammo bitta bankning o`zi ham o`zining plastik kartalar orqali to`lov tizimini yo`lga qo`yishi mumkin. M-n, Saratovdagi “Naratbank” da “Narat-kard” nomli karta emissiya qilingan va undan “Narat” AJ magazinlarida to`lovni amalga oshirishda foydalanilgan. Asosan ko`p hollarda bu katta mablag’ talab qilganliga va ishlatilish sohasining ko`p bo`lishi uchun ko`p xalqaro asotsatsiyalar yoki bir nacha banklar asotsatsiyasi birgalikda plastik kartalar tizimi hizmatlarini taklif etadi (“Visa”, “Master Kard”, “Evropay”; Rossiyada “STS Kard”, “Yunion Kard”, “Zolotaya korona” v.b.). Shu bilan birgalikda bir bankning o`zi ham bir necha xil sistemalarning kartalarini emissiya qilishi mumkin, qachonki ularning vakili yoki hamkori sifatida.
-
-
Yo`l cheklari Emitentlari - Y`ol cheklarini emissiya qilish va ular bilan muomala qilishda ham yuqoridagiga analogik vaziyat kuzatiladi. Yo`l cheki (traveller’s cheque) – bu to`lov hujjati bo`lib, nosavdo xarakteridagi xalqaro to`lovlarni (bashqacha qilib aytganda, valuta) amalga oshirishda ishlatiladi, ammo ba’zi bir mamlakatlar (AQSH, Kanada) da tovar va hizmatlar uchun naqd pulsiz to`lov vositasi sifatida ham ishlatiladi. Yo`l cheklarining emitentlari sifatida banklardan tashqari turli xil kredit moliya institutlari, turistik organizatsiyalar, plastik kartalarniki kabi maxsus yo`l cheki emitentlari (“Tomas Kuk”, “Amerikan Express” v.b.) bo`lishi mumkin. Yo`l cheklari emitentlari orasida qattiq raqobat borib, buning natijasida hozirda standartlashgan yo`l cheklari chiqaruvchi emitentlarning birlashuvlari va emitentlarning asotsatsiyar tashkil qilishga harakatlari kuchayib bormoqda (Masalan, “Master Kard”, “Visa”). Rossiyada bu biznes bilan tijorat banklari shug’ullanmoqda.
|
| |
Trast kompaniyalari - Nobank kredit-moliya institutlari

|
Nobank kredit-moliya institutlari
|
bet | 5/5 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 1,69 Mb. | | #114485 |
Bog'liq Jummayev Bahodir - Boshidanoq AQSH da indidividual aksiyalar poketlariva va korporatsiyalar mulklarining ustidan boshqarish operatsiyalari XIX asrda rivojlanib borgan va bular bilan sug’urta kompaniyalari shug’ullanga. Ishonch asosida topshirilgan mulklar ustidan boshqaruv bilan shug’ullanish huquqini ya’ni charter (ruhsatnoma)ni birinchi bo`lib 1822y. Nyu York sug’urta kompaniyasi qo`lga kiritgan, ikkinchisi esa 1830 y. Filadelfiya sug’urta kompaniyasi bo`lgan. XIX asr o`rtalarida maxsus trast kompaniyalarining rivoji ham kuzatila boshlandi, va ularning asosiy faoliyati bo`lib, ishonilgan xususiy mulklarni boshqarish bo`lgan.
Transfer-agenlari, depozitorlar, registratorlar - Transfer agentlikva depozitorlik hizmatlarini ko`rsatish bo`yicha banklarga investitsiya institutlari (xususiy xolda investitsion kompaniyalar) va, qimmatli qog’ozlar bilan operatsiyalar olib boradigan va ularning harakatini hisobga olib boradigan va emitentlar bilan kelishgan xolatda boshqa operatsiyalarni ham olib boradigan yuridik shaxs maqomiga ega maxsus transfer-agentlik va depozitorlari raqobatdosh hisoblanishadi. Bundan tashqari, agentlik xizmatini ko`rsatish borasida mustaqil registrlar – firmalar ish olib bormoqda va ularning vazifasiga qimmatli qog’ozlar egalarining va emitentlarining reestrini olib borish kiradi.
-
- Nobank kredit moliya institutlari bilan bir qatorda tijorat banklariga raqobatchi sifatida nomoliyaviy korxonalar, va tashkilotlar yoki boshqacha qilib aytganda nobank banklar (nobank banks) – savdo uylari, sanoat korxonalari, pochta va boshqalar kiradi.
- Bunga yorqin misol qilib amerikaning “Sears, Roebuck & Co” savdi konsernini misol qilib keltirishimiz mumkin. Bu jahonning ancha katta savdo kompaniyasi o`z mijozlariga bir necha yillardan beri tovar sotish xizmatlarini balki boshqa xil moliyaviy xizmatlarni ham ko`rsatib kelmoqda.
E’tiboringiz uchun katta rahmat. - E’tiboringiz uchun katta rahmat.
|
| |
Tolali optik aloqa tizimining tuzilishi

Tolali optik aloqa tizimining tuzilishi
TOA tizimining tuzilish sxemasi (3–rasm) ham OA tizimiga xos standart qurilmalardan iborat. Faqatgina optik signallarni tarqalishini ta’minlash uchun uzatish muhiti sifatida optik kabel tolasi ishlatiladi.
TOA tizimining tuzilish sxemasi tarkibiga quyidagilar kiradi:
KHQU – kanal hosil qiluvchi uskuna;
MvQ – muvofiqlashtiruvchi qurilma;
OUz – optik uzatgich;
ONM - optik nurlanish manbai;
MQ – moslashtiruvchi qurilma;
UzOM – uzatuvchi optik modul;
OT – optik tola;
OR – optik retranslyator;
OQq – optik qabul qilgich;
QqOM – qabul qiluvchi optik modul;
ONQq – optik nurlanish qabul qilgich.
a) TOA tizimi uzatish traktining tuzilish sxemasi
b) TOA tizimi qabul qilish traktining tuzilish sxemasi
3–rasm. TOA tizimining tuzilish sxemasi
Xozirgi kunda OA ning oxirgi qurilmalari sifatida raqamli uzatish tizimlari (RUT) dan foydalanilmoqda. Chunki RUT analog uzatish tizimlariga qaraganda quyidagi afzalliklarga ega: shovqin bardoshliligi yuqori, signalni uzatish sifati liniya trakti uzunligiga kam bog‘liq, texnik iqtisodiy ko‘rsatkichlari yuqori va boshqalar. Kanallari chastota bo‘yicha bo‘lingan analog uzatish tizimlarining bir qancha kamchiliklari tufayli, ularning OA da qo‘llanilishi chegaralangan.
3. Analog va rakamli signaplar. Kanallarni multipleksorlash. Modulyasiya formatlari.
Ma’lumotlarni uzatish tarmog‘ida raqamli texnologiyalarni qo‘llashning boshlanishi IKM, ya’ni kabelli aloqa tarmoqlari asosidagi raqamli telefon tizimlari bilan bog‘liq. IKM va kanallarni vaqtli ajratishga ega bo‘lgan multipleksorlash usuli qo‘llaniladigan, ovozni uzatuvchi birinchi raqamli tizim, 1962-yilda Chikagoda o‘rnatilgan Bell System (AQSh) kompaniyasining tizimi hisoblangan. Bunday tizim mis simli kabellar orqali, Bell System kompaniyasi ofislari orasida 24 ta ovozli kanallarni uzatish imkonini bergan. Har bir ovozli kanal 64 kbit/s tezlikda uzatilgan va barcha kanallarning ikkilik ma’lumotlari 1536 kbit/s tezlikli yagona oqimga multipleksor yordamida birlashtirilgan, xizmat kanali (8 kbit/s)ni nazarda tutgan holda bu oqimning tezligi 1544 kbit/s ga yetdi. U keyingi standartlashga asoslangan holda, oldin AQSh da raqamli telefonlashtirish tizimlari uchun multipleksorlashning birinchi satxi deb qabul qilingan va nomi chiqqan
|
3-Ma’ruza Mavzu: Kriptografiyaning asosiy tushunchalari Reja

3-Ma’ruza Mavzu: Kriptografiyaning asosiy tushunchalari Reja
Download
295,95 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
25.01.2024
Hajmi
295,95 Kb.
#145158
Download
295,95 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
3-Ma’ruza Mavzu: Kriptografiyaning asosiy tushunchalari Reja
Download
295,95 Kb.
Matnni ko'rish
O‘tkazish oralig‘ining kengligi

|
O‘tkazish oralig‘ining kengligi
|
bet | 2/8 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 132,96 Kb. | | #256944 |
Bog'liq Мустакил иш 11O‘tkazish oralig‘ining kengligi. Bu tashuvchi chastotasining juda yuqoriligi 1014 _ 1015 Gts bilan tushuntiriladi. Bitta optik tola bo‘ylab sekundiga bir necha terabit axborotlar oqimini uzatish imkoniyati mavjud. O‘tkazish oralig‘ining kengligi tolali optik aloqaning mis va boshqa axborot uzatish muhitlaridan ustun turuvchi eng muhim afzalligidir.
Optik tolada yorug‘lik signallarining kam so‘nishi.
Xozirgi kunda ko‘plab kompaniyalar tomonidan ishlab chiqarilayotgan optik tolalar 1 kanal kilometr hisobida 1,55 mkm to‘lqin uzunligida 0,2-0,3 dB/km so‘nishga ega. So‘nish va dispersiya qiymatlarining kichikligi optik signallarni TOA liniyalari bo‘ylab retranslyatsiyasiz 100 km va undan uzoq masofalarga uzatish imkonini beradi.
Shovqin sathini kichikligi optik tolaning o‘tkazish qobiliyatini oshiradi.
Shovqindan yuqori darajada himoyalanganligi. Optik tola dielektrik materiallar – kvars, ko‘p tarkibli shisha, polimerlardan tayyorlanganligi uchun u elektromagnit nurlanishni induksiyalash xususiyatiga ega atrofidagi mis kabelli tizim va elektr qurilmalarning (elektr uzatish liniyalari, elektrodvigatelli uskuna va boshqalar) tashqi elektromagnit shovqinlariga ta’sirchan emas. Shuningdek ko‘p tolali optik kabellarda ko‘p juftli mis kabellarga xos elektromagnit nurlanishlarning o‘zaro ta’siri kabi muammolar yuzaga kelmaydi [1].
Bu afzalligi tufayli optik kabellardan ishlab chiqarish korxonalarida, boshqaruv markazlarida, samolyot va kema kabi transport vositalarida foydalangan maquldir. Chunki shu kabi kichik joylarda ham energetik qurilmalar, ham avtomatika va teleboshqaruv tizimlari, ham ko‘p sonli abonent qurilmalaridan iborat tarmoqlangan aloqa tarmoqlari joylashgan bo‘ladi [2]. Bunday xolatda elektromagnit va o‘zaro shovqinlar yuzaga keladi. Optik kabellarning esa bunday shovqinlarga ta’sirchan emasligini aytib o‘tdik.
Yengilligi, xajmi va o‘lchamlarining kichikligi. Optik kabellar mis kabellar bilan solishtirilganda ancha yengil va xajmi kichik. Masalan, 900 juftli 7,5 sm diametrli mis telefon kabeli 0,1sm diametrli bitta optik tola bilan almashtirilishi mumkin. Agar optik tola bir necha himoya qobiqlaridan iborat va bron po‘lat lenta bilan qoplangan bo‘lsa, bunday tola diametri 1,5 sm ga teng bo‘ladi, bu esa ko‘rilayotgan mis kabel diametridan bir necha marta kichik.
Optik tolaning bu afzalligi optik kabelli liniya traktlarini qurishda ancha yengilliklar yaratadi. Yengilligi va o‘lchamining kichikligi tufayli optik tolaning samolyot, vertolyot va boshqa transport vositalarida ishlatilishi tolali optik aloqaning juda muhim yutug‘idir. Masalan, axborotlarni yig‘ish va boshqarish vazifalarini bajarish uchun maxsus jihozlangan samolyotlarda bog‘lovchi kabellar og‘irligini 1 tonnadan oshiqqa kamaytiradi [2].
|
| |
DS1 yokiT1 - Optik tolalarning turlari va tavsiflari

|
Optik tolalarning turlari va tavsiflari
|
bet | 7/8 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 132,96 Kb. | | #256944 |
Bog'liq Мустакил иш 11DS1 yokiT1 kanaliga aylandi.
Bu raqamli ma’lumotlarni uzatuvchi tijorat kompyuter tizimlarini tashkillashtirish uchun qo‘llaniladigan shuningdek lokal tarmoqlarga kompyuterlarni birlashtirish uchun, rivojlangan kirish/chiqishli multipleksor tizimlariga ega, kirish/chiqishli kanal konsepsiyasini olib keluvchi EHM larning uchinchi avlodining (IBM System 360, 1963 god) paydo bo‘lgan vaqti edi
1971-yilda Intel kompaniyasining birinchi mikroprotsessorlari paydo bo‘lishi bilan, faqatgina mikroprotsessor texnikasi va texnologiyalari rivojlanishiga bo‘lgan intilish, telekommunikatsiya tizimlarida raqamli texnikani yaratish imkonini berdi va keng tarqalishiga olib keldi, shuningdek IKM asosida ma’lumotlarni uzatish tarmoqlarini rivojlantirishda ikkinchi katta turtki bo‘ldi.
Tarmoqning, umumiy vazifali EHM lar yoki menfreymlar asosida birinchi yaratilgan kompyuter texnologiyalari, mana bir necha yillardan beri shaxsiy kompyuterlar tarmog‘iga birlashish uchun qo‘llanilib kelinmoqda. Aloqa tarmoqlarini boshqarish bo‘yicha yuqori talablarni qondirish uchun mikroprotsessorlarni ishlab chiqish va ularning funksional imkoniyatlari juda oshgan bir paytda tarmoq texnologiyalarini keng qo‘llashga imkon yaratildi.
Tarmoqning raqamli texnologiyalari global va lokal tarmoqlar uchun parallel holda oxirgi paytgacha rivojlandi. Global tarmoq texnologiyalari asosan ovozni uzatish uchun qo‘llaniladigan raqamli telefon tarmoqlarini rivojlantirishga yo‘naltirildi. Lokal tarmoq texnologiyalari–uning teskarisi, asosan ma’lumotlarni uzatish uchun qo‘llanildi.
Raqamli telefon tarmoqlarining rivojlanishi kanallarni liniya bo‘yicha zichlashtirish bo‘yicha ketdi. Bu T1 past tezlikli birlamchi kanallarni multipleksorlash hisobiga amalga oshgani kabi, anchagina samarali bo‘lgan modulyatsiyalash usullarini qo‘llash hisobiga ham amalga oshdi. Masalan bunday usulga 32, 16 i 8 kbit/s tezlikda ovozni uzatishda qo‘llash imkonini beruvchi differensial IKM va uning modifikatsiyasini qo‘llash kiradi.
Multipleksorlash sxemasining rivojlanishi, uzatish tezliklari va kanallari standartlashgan: DS2 yoki T2/Ye2, DS3 yoki TZ/YeZ, DS4 yoki T4/Ye4. turli satxlarga ega (davlatlarning turli guruxlari uchun) uchta raqamli iyerarxiyani yuzaga keltirdi.
|
| |
Was your monitor selected on startup

|
Was your monitor selected on startup
|
bet | 2/5 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 71 Kb. | | #889 |
Was your monitor selected on startup.
|
You can verify that the correct monitor was selected by the following:
-
Right mouse click on the desktop (move the mouse cursor to an empty spot on the screen and click the right mouse button), A dialog box as shown at right will appear, select "Properties" and left mouse click to open the Display Properties dialog box.
|
| -
In the Display Properties dialog box, click on the "Settings" Tab. If your monitor is listed, it has been detected.
If your monitor is not detected automatically, continue with "Selecting your monitor"
|
|
|
|
| |
Pleziaxron - Optik tolalarning turlari va tavsiflari

|
Optik tolalarning turlari va tavsiflari
|
bet | 8/8 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 132,96 Kb. | | #256944 |
Bog'liq Мустакил иш 11Pleziaxron (xuddi sinxron kabi) deb atalgan, PDH (PRI) raqamli iyerarxiya keng qo‘llanildi va hozirgacha raqamli telefonlashtirishdagi kabi ma’lumotlarni uzatishda ham qo‘llanilib kelinmoqda.
Oxirgi yillarda, PDH asosidagi tezlikli telekommunikatsiya texnolorgiyalarining rivojlanishi, yetarli darajada yangi bo‘lgan ikkita raqamli texnologiyalar: sinxron optik tarmoqlar SONET va sinxron raqamli iyerarxiya SDHni paydo bo‘lishiga olib keldi, ayrim hollarda bu uzatish tezligining diapazonini 40 Gbit/s gacha kengaytiruvchi, xuddi yagona texnologshiya SONET/SDH kabi qaraladi. Bu texnologiyaning uzatish muhiti sifatida tolali optik kabellarni qo‘llash mo‘ljallangan.
SDH tizimlari shunaqa tez rivojlandiki, oxirgi yillarda ularning nafaqat namenklaturasi, balki tarmoqni himoyalashni tashkillashtirishda bir qator yondashishlar va ularni WDM texnologiyasi asosida optik tarmoqlar bilan o‘zaro bog‘lanishi ham o‘zgardi.
To‘lqin uzunligi bo‘yicha multipleksorlovchi tizimlar - WDM tizimlari ham oxirgi yillarda yetarli darajada rivojlandi va to‘lqin uzunligi bo‘yicha kommutatsiyalash va marshrutlashtirish imkoniga ega optik tizimlarda evolyutsiyalanmoqda. Ular nafaqat SDH tizimlari bilan birgalikdagi bog‘lamlarda qo‘llanilmoqda (ma’lumotlarning sinxron oqimlari manbalari kabi), balki alohida o‘zini qo‘llash yoki boshqa texnologiyalar ishlab chiqqan (masalan, ATM, Ethernet, FDDI, IP, Token Ring). ma’lumotlar oqimini shaffof uzatish imkoniyatlarini qo‘llashi mumkin.
Vanihoyat oxirgi yillarda SDH/WDM tarmoqlarida optik funksional elementlar: optik kuchaytirgichlar, kirish-chiqishli optik multipleksorlar, optik modulyatorlar, optik kommutatorlar va marshrutizatorlar keng qo‘llanila boshladi. Bunday texnologiyalarni va optik elementlarni qo‘llash nafaqat ishlab chiqaruvchilardan, balki SDH apparaturalaridan foydalanuvchi muxandislardan ham optik texnologiyalar sohasida yetarli bilimni talab qiladi.
Yuqorida bayon etilganlardan ko‘rinib turibdiki, raqamli uzatish tizimlarining jadallik bilan rivojlanishi, ularni analog uzatish tizimlariga nisbatan juda ko‘p afzalliklari bilan bog‘liq ekan, masalan: yuqori shovqinbardoshlik, signalni uzatish sifatining aloqa liniyasi uzanligiga kam bog‘liqligi, aloqa kanallarining elektrik parametrlarini mo‘‘tadilligi, diskret xabarlarni uzatishda o‘tkazuvchanlik qobiliyatidan samarali foydalanish va xokazolar.
|
| |
Shifrlash (encryption, enciphering)-ochiq matnni shifrmatnga o‘zgartirish 
jarayoni. 
Rasshifrovkalash

Shifrlash (encryption, enciphering)-ochiq matnni shifrmatnga o‘zgartirish jarayoni. Rasshifrovkalash
3-Mavzu.Kriptografiyaning asosiy tushunchalari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Shifrlash (encryption, enciphering)-ochiq matnni shifrmatnga o‘zgartirish jarayoni. Rasshifrovkalash
|
Kriptografiyaning - 3-Ma’ruza Mavzu: Kriptografiyaning asosiy tushunchalari Reja

|
3-Ma’ruza Mavzu: Kriptografiyaning asosiy tushunchalari RejaBog'liq 3-Mavzu.Kriptografiyaning asosiy tushunchalariKriptografiyaning
tarixi.
Ma’lumotlarni
shifrlashning
dastlabki
ko‘rinishlaridan ming yillar avval foydalanib kelingan. Yaqin o‘n yilliklarga qadar
foydalanilgan shifrlar klassik shifrlar deb atalgan. Kriptografiyani fan sifatida
taraqqiy etishini aksariyat adabiyotlarda bir necha davrlarga ajratib, turli
yondashuvlarga asoslanib o‘rganilgan. Masalan, ba’zi manbalarda hisoblash
qurilmalari yaratilgunga qadar foydalanilgan shifrlar - klassik shifrlar davriga
tegishli deb olingan. Undan keyingi davr esa zamonaviy shifrlar davri deb yuritiladi.
Biroq, hisoblash qurilmalari yaratilgunga qadar bo‘lgan davr juda uzoq bo‘lgani
bois, ularni ham qismdavrlarga ajratish muhim ahamiyat kasb etgan. Shuning uchun,
kriptologiyani fan sifatida shakllanishini quyidagi davrlarga ajratish mumkin:
1. Qadimiy davr (qadimiy davr klassik shifrlari). Ushbu davrda klassik shifrlar
asosan bir alfavitli o‘rniga qo‘yish va o‘rin almashtirish akslantirishlariga
asoslangan. Masalan, Sezar, Polibiya kvadrati usullari.
2. O ‘rta davr (o ‘rta davr klassik shifrlari). Ushbu davrda shifrlar asosan ko‘p
alfavitli o‘rnigaqo‘yishga asoslangan bo‘lib, ularga Vijiner, Atbash
usullarini misol sifatida keltirish mumkin. Ushbu davrdagi shifrlarning,
birinchi davr shifrlariga qaraganda, bardoshligi yuqori bo‘lgan.
3. 1 va 2 - jaxon urushlari davri (1 va 2- jahon urushlari davridagi klassik
shifrlar). Ushbu davr kriptotizimlari asosan elektromexanikaga asoslangan
bo‘lib, radioto‘lqin orqali shifrmatnni uzatish (Morze alifbosi) amalga
oshirilgan. Mazkur davrga oid shifrlash usullariga Zimmermann
telegrammi, Enigma shifri, SIGABA mashinalarini misol sifatida keltirish
mumkin.
4. Kompyuter davri (zamonaviy shifrlar). Ushbu davr shifrlari hisoblash
qurilmalariga mo‘ljallangan bo‘lib, yuqori xavfsizlik darajasiga ega.
Zamonaviy shifrlarga misol sifatida DES, AES, ГОСТ P 28147-89, IDEA,
A5/1, RC4 (barchasi simmetrik) va RSA, El-Gamal (ochiq kalitli)larni
keltirish mumkin.
|
| |