nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Oddiy ko’p to’lqinli aloqa liniyasi

|
Oddiy ko’p to’lqinli aloqa liniyasi
|
bet | 3/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #247515 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalariOddiy ko’p to’lqinli aloqa liniyasi
Tarmoqning bu turi AON arxitekturasini tashkil etishning eng oddiy usulini taqdim etadi (1-rasm). Bunday aloqa kanali bir xil turdagi bo‘g‘inlar orasida «nuqta-nuqta» birikmalari to‘plamini tashkil etishga imkon beradi, ular ma'lum , aynan ular uchun moMjallangan to‘lqin uzunliklarida aloqada bo‘ladi. Mazkur tarmoqning afzalliklari: bir-biri bilan o‘zaro aloqada bo‘lgan har bir mufta ajratilgan katta o‘tkazish polosasi; kafolatlangan o‘tkazish polosasi oqibatida aloqaning yuqori darajada ishonchliligi (har bir kanalga alohida to’lqin uzunligiga ajratiladi); tarmoq har bir kanalining chetki bo‘g‘inlari orasidagi tarm oq ilovasini (ATM, Gigabit Ethernet, S D H /P D H va h.k.) tanlashga nisbatan shaffofligi. Kamchiligi kanallar bo‘yicha qat’iy qayd etilgan birikmalarning mavjudligi hisoblanadi.
1-rasm:Oddiy ko’p to’lqinli aloqa liniyasi
Hozirgi vaqtda kabel televideniyesi tarmoqlarida simpleksli ko‘p to ‘lqinli aloqa liniyalari keng tarqaldi, ularda uzatish faqat bitta yo‘nalishda olib boriladi.
Ko‘p to ‘lqinli aloqa liniyasi to ‘la qimmatga ega tarmoq hisoblanadi, chunki u «har biri har biri bilan» qoidasi bo‘yicha uzoqlashtirilgan bo‘g‘inlarni tutashtirishga imkon beradi.
U, asosan, yuqori sig‘imga ega transport magistrali vazifasini bajaradi va SDH magistraliga o’xshab «nuqta-nuqta» statik tutashtirishlarni faqat chastotali multipleksorlash bilan ta’minlaydi. Ko‘p toiqinli liniyalar ancha murakkab to’liq optik tarmoqlar arxitekturalari tarkibida boiishi mumkin.
Xulosa:
Optik aloqa tizimlarni tuzishda qullaniladigan tizimlar va ishlatiladigan qurilmalar bilan tanishib chiqdik. Optik aloqa tisimlar turlari tuzilishi ishlash prinsiplari tasnifilari haqida kurib chiqdik.
Mavzu:Abonent optik tarmoqlar. Passiv optik aloqa tarmoq texnologiyalari va ularning xususiyatlari
Reja:
1.Abonent optik tarmoqlar
3.Passiv optik aloqa tarmoq texnologiyalarining xususiyatlari
|
| |
Optik izolatorlar - Telekommunikatsiya texnologiyalari ” fakultеti 4 bosqich tt-11-18 guruh talabasi oromov Sirojiddinning

|
Telekommunikatsiya texnologiyalari ” fakultеti 4 bosqich tt-11-18 guruh talabasi oromov Sirojiddinning
|
bet | 9/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #247515 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalariOptik izolatorlar Optik signal tola bo‘ylab tarqalish chog‘ida uning nobirjinsliklaridan, ayniqsa, tolaning ulangan joylaridan aks etishi mumkin. Bunday aks etishlar natijasida nurlanish quwatining muayyan qismi teskari yo‘nalishda qaytadi. Yorug‘lik manbayi sifatida lazer diodidan foydalanilgan holda aks etgan nurlanish uning rezonatoriga tushib, majburiy nurlanishlar — foydali signalga qo‘shimcha tarzda zararli signallar, ya'ni shovqin ham hosil qiladi. Ko‘p sonli ajraluvchi va ajralmas ulagichlar va boshqa xil optik qurilmalar — tarmoqlagich, spektr bo'yicha zichlashtirish qurilmalari, optik kuchaytirgichlardan tarkib topgan keng polosali tarmoqlarda bunday teskari aloqaxatarli tus olib, nurlanish manbayi shovqin sathining ortishiga olib keladi.
Optik izolator optik signalning mujassamlashtirgan nurlanish oqimini bir yo‘nalishda deyarli yo‘qotishlarsiz, boshqa (teskari) yo‘nalishda esa katta so‘nish bilan uzatishga mo‘ljallangan optik qurilma bo‘lib, u hozirgi kunda ko‘pgina lazerli tizimlar va tolali optik kuchaytirgichlarning asosiy tarkibiy qurilmalaridan biri sifatida ishlatiladi. Optik izolatorlardan, shuningdek, optik aloqa liniyasining alohida qurilmasi sifatida ham foydalaniladi. Optik izolatorning ish prinsipi ayrim shaffof modalarda magnit maydoni ta’sirida sindirish ko‘rsatkichining o‘zgarishi natijasida yorug‘lik to ‘lqini qutblanish tekisligining burilishi hodisasidan — Faradey effektidan foydalanishga asoslangan. Bunda qutblanish tekisligining burilishi magnitooptik modalar deb nomlanadigan modalarda magnit maydoni ta'sirida sindirish ko‘rsatkichining vertikal va gorizontal yo‘nalishlarda turlicha bo‘lib qolishi, natijada yorug’lik elektromagnit to‘lqini elektr va magnit tashkil etuvchilari tezliklarining o‘zaro farqlanishi tufayli yuzaga keladi.
4-rasm. Optik izolatoming tuzilish sxemasi va ish prinsipi: a — to‘g ‘ri yo'nalishdagi foydali optik signal undan to‘siqlarsiz o'tadi; b — teskari yo ‘nalishdagi zararli signal qutblagich orqali o ‘tmaydi.
|
| |
Optik sikulatorlar - Telekommunikatsiya texnologiyalari ” fakultеti 4 bosqich tt-11-18 guruh talabasi oromov Sirojiddinning

|
Telekommunikatsiya texnologiyalari ” fakultеti 4 bosqich tt-11-18 guruh talabasi oromov Sirojiddinning
|
bet | 10/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #247515 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalariOptik sikulatorlar Faradey hodisasidan yana bir turdagi tolali optik qurilmalar — optik sirkulatorlarni tayyorlashda ham foydalaniladi. Optik sirkulatorlar bitta kirish va bitta chiqishga ega bo'lgan ikki portli optik izolatorlardan farqli ravishda 3 yoki 4 portli qurilma bo‘lib, ular bitta kirish va ikkita chiqish yoki ikkita kirish va ikkita chiqishga ega bo‘lishi mumkin. Optik tola bo'ylab tarqalayotgan nurlanishning bu portlar orasidagi taqsimoti uning tarqalish yo'nalishi bilan aniqlanadi. 5- rasmda 3-portli va 4portli sirkulatorlarning sxemasi keltirilgan. Sxemasi 5-a rasmda keltirilgan T-tusdagi sirkulator quyidagi xususiyatlarga ega. Unda 1-portga kiritilgan nurlanish, 2-portga boradi. Biroq 2-portga kiritilgan nurlanish 1-portga qaytmaydi, balki 3-portga boradi, 3-portga kiritilgan nurlanish 2- portga bormaydi. 5- b rasmda keltirilgan sxema bo‘yicha tayyorlangan sirkulator quyidagi xossalarga ega: 1-portga kiritilgan nurlanish 2-portga horadi, 2-portga kiritilgan nurlanish 3-portdan chiqadi, 3-portga kiritilgan nurlanish 4-portga boradi. 4- portga kiritilgan nurlanish l-portga bormaydi. Boshqacha aytganda, bu turdagi sirkulator ikkiga parallel ulangan F-tusdagi sirkulator vazifasini o‘taydi.
5-rasm. Optik sirkulatorning sxemasi
Optik sirkulatorning ish prinsipi optik izolatorning ish prinsipiga o‘xshaydi. Faqat uning tarkibiga izolatordagi elementlardan tashqari uch qirrali prizma kiritiladi.
Optik ulagich optik aloqa liniya traktining turli komponentalarini ulash uchun mo'ljallangan qurilma bo‘lib, undan uzatuvchi va qabul qiluvchi optoelektron modullarni optik kabel tolalari bilan, shuningdek, kabelning qurilish uzunliklarini bir-biri ulash uchun foydalaniladi. Optik ulagichlarning ikki — ajralmaydigan va ajraladigan turlari mavjud.
Ajralmaydigan optik ulagichlar kabel tizimlarini doimiy montaj qilish joylarida qo'llaniladi va bu turdagi ulash optik tolalarni o‘Zaro payvandlash usuli bilan amalga oshiriladi.
Ajraladigan optik ulagichlar (ularni ko'pincha konnektor deb ham ataladi) optik aloqa liniyalari komponentalarini ko‘p martalab ulash/ajratish uchun ishlatiladi. Amaliyotda ajraladigan optik ulagichlar optik kabelning ikki uchini uzatuvchi va qabul qiluvchi optoelektron modullarning asosiy elem entlari — yorug‘lik manbayi va fotoqabulqilgichlar bilan ulashda, ajralmaydigan optik ulagichlar esa optik tolaning oraliq bo'laklarini ulashda qo'llaniladi.
|
| |
Taktli sinxronizatsiya tarmoqlarida asosiy boshqarish sxemalar

|
Taktli sinxronizatsiya tarmoqlarida asosiy boshqarish sxemalar
|
bet | 6/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #247515 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalari
Sinxronizatsiyaning asosiy masalalari va asosiy tushunchalari xalqaro elektraloqa ittifoqi (XEI) G.810 [6] tavsiyalarida berilgan, ular raqamli TOAT uchun dolzarbdir.
Taktli sinxronizatsiyaning maqsadi — birlamchi taktli interval uzunligi xo yoki taktli chastota f o haqidagi axborotlarni bir tarmoqning barcha qurilma/tugunlariga yoki barcha o'zaro ta'sirlashuvdagi tarmoqlarga talab etiladigan aniqlikda uzatishdan iborat. Bu maqsadga erishish tarmoq operatoriga sinxronizatsiya manbayining berilgan aniqligi uchun tanlangan vaqt oralig‘ida minimum yuzaga kelishi mumkin bo'lgan sliplar soni haqida axborotga ega bo'lish imkonini beradi. Bu barcha tarmoq tugunlarida eng yuqori sifatli saqlovchi manba yoki taymerni o'rnatish bilan barobar. Ko‘rsatilgan masalani soddalashtirish mumkin: tarmoqning markaziy tugunida bitta yuqori aniqlikh generatomi o’rnatish va bosliqa larmoq tugunlarida uning ko'rsatkichlarini translyatsiya qilish hamda ko'paytirish.
Buning uchun nafaaqat yuqori aniqlikdagi birlamchi generatorga, balki ishonchli sinxronizalsiya signalini taqsimlovchi tizim (SSTT)ga ham ega bo'lish kerak. Agar tarmoq katta bo‘lsa, u (sinxronizatsiya maqsadiga erishish uchun) bir necha regional tarmoqlarga boMinishi mumkin, har bir regional tarm oqda birlamchi generator o ‘rnatiladi va sinxronizatsiya signalini taqsimlash xizmati tashkil etiladi. Bu tizim TTSning uch muqobil sxemalari bo'yicha tuzilishi mumkin (3- rasm);
-bir sathli yulduzcha sxemasi (3-a rasm), bunda tarmoqning hamma tugunlari taktli impulslaming (yulduzcha markazida joylashgan) birlamchi etalon generator (BEG) (uni birinchi sathli saqlovchi manba deb ataymiz) manbayi bilan ta’minlanadi;
(O — tarmoqning sinxronizatsiyalanadigan tugunlari, SB— sinxronizatsiya bloklari, M ChBG — mahalliy chastota bemvchi generator);
— bir sathli taqsimlangan sxema (3-b rasm), bunda har bir (yoki har bir ikkinchi) tarmoq tuguni BEG yoki uning ekvivalenti
— BEG signallarini qabul qilgich (masalan, GLONASS yoki GPS tizim) bilan jihozlanadi; — iyerarxik ko‘p sathli sxema (3-d rasm)da BEG (iyerarxiyaning birinchi sathi) joylashtiriladigan, bazaviy nuqta aniqlanadi.
3-rasm:Taktli tarmoq sinxronizatsiyasini tuzish usullari: bir sathi yulduzcha sxemasi (a), bir sathli taqsimlangan sxema (b), iyerarxik ko‘p sathli sxema (d)
Xulosa: Bizga malumki aloqa sohasida sinxronizatsiya muhim ahamiyatga ega.Shu bilan birga optic aloqa tarmog’ida ham sinxronizatsiya o’rni bo’lakcha.Sinxronizatsiyani qo’llashdan asosiy maqsad signallar tologa kirish va chiqish sinxron ravishda amalga oshishi, analogdan -raqamliga va raqamlidan analoga o’tish bosqichlarida sinxronizaysiya muhim ro’l o’ynaydi.Men bu mavzu bo’yich o’zimga kerakli malumotga ega bo’ldim.
|
| |
Certificate Injener

Certificate Injener
Download
216,29 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
07.06.2024
Hajmi
216,29 Kb.
#261436
Download
216,29 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Certificate Injener
Download
216,29 Kb.
Matnni ko'rish
?px;font-family: vtcaol+AbhayaLibre-Medium;color:#332c2c;} -> Feier der Unabhängigkeit

?px;font-family: vtcaol+AbhayaLibre-Medium;color:#332c2c;} -> Feier der Unabhängigkeit
Download
4,48 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
04.06.2024
Hajmi
4,48 Mb.
#259866
Download
4,48 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
?px;font-family: vtcaol+AbhayaLibre-Medium;color:#332c2c;} -> Feier der Unabhängigkeit
Download
4,48 Mb.
Matnni ko'rish
Text aus: Des Bischofs Theodoret von Cyrus Kirchengeschichte / aus dem Griechischen übers und mit Einl und Anmerkungen versehen von Andreas Seider - bet 26

Text aus: Des Bischofs Theodoret von Cyrus Kirchengeschichte / aus dem Griechischen übers und mit Einl und Anmerkungen versehen von Andreas Seider.
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Text aus: Des Bischofs Theodoret von Cyrus Kirchengeschichte / aus dem Griechischen übers und mit Einl und Anmerkungen versehen von Andreas Seider.
|
Figure 8-10
 Setup Email Forwarding

Figure 8-10
Setup Email Forwarding
In this section, users will have the ability to create email forwarding accounts. An email forward, or email alias is in essence a fake name or email address that points to a real email address, either on or off the server. There are two types of email forwards, which are outlined below.
Example 1:
webmaster@domain.com is forwarded to bob@domain.com, where bob is a POP Email account. POP email accounts are the same as the “Email Accounts” talked about in a previous section of this User’s Guide.
Example 2:
webmaster@domain.com is forwarded to bob@aol.com, and this address is outside of AIT’s network.
To add an Email Forward of either type listed above, complete the form as displayed in Figure 8-11 below. In this example, the Email Forward is for “webmaster”. The domain name the Email Forward is for is selected from the drop down menu. The Alias Type tells the SMT whether to setup the alias like the Example 1 above, or to set it up like Example 2.
Figure 8-11
If POP3 mail account is selected, then the user will select the POP3 email account in the Alias To input box, as Figure 8-12 shows.
|
Figure 8-14

  
User Name - Smt 1 User’s Guide (Linux Version) Server Management Tool (smt) 1

Figure 8-14
User Name: This is just the username portion of the email address that will be used for the auto responder. For example, if the user wants people who email sales@mydomain.com to get an auto response with a preformatted message, then the field would be completed with the word ‘sales’.
Forward Email to: This field is the email address that the email inquiry will be forwarded to. For example, if someone emails sales@mydomain.com, that email will end up at the address that the user inputs. In this example, we’ve used aster@testdomain.com.
Reply Address: This field is the email address, or from address, that will be put on the reply to the person who sent the original email. For example, if someone emails sales@mydomain.com, and receives the auto response, this is the email address it will be from.
File Name: The preformatted message that is created will be a file on the server. This file will be created in the /usr/local/etc/responses directory. The file name for the auto response will be the file name that the user enters into this field. In the example above, the file name is sales.txt. This file can be edited in a simple text document.
Email Subject: This field contains the subject line of the email that the sender will receive when they receive the auto response. For example, This is the sales information you requested.
Manage (Mail Services)
This section manages the basic email functions. Any addition function in the SMT for email can be managed in this section. Figure 8-15 below shows the default screen that appears under Manage Mail Services.
Figure 8-15
Manage Email Accounts
This section manages the POP (POP3) or mailboxes that have been added to the server. In the drop down menu, the account holder can select a username that has been created, and the Real Name and Mailbox Size will be displayed.
Clear Mail
In figure 8-16 below, you can see that the user ‘pop’ has a mailbox size of around 10KB. To clear the email out of that account without downloading it to a local computer, a user can select the “Clear Mail” button and delete the email.
|
-mavzu. Yoqilg’i-energetika resurslari

|
-mavzu. Yoqilg’i-energetika resurslari
|
bet | 6/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-20212-mavzu. Yoqilg’i-energetika resurslari
Reja:
2.1. Tiklanuvchi va tiklanmaydigan energetika resurslari
2.2. Shartli yoqilg’i.
2.3. O’zbekiston yoqilg’i-energetika majmuasining tavsiflari.
Tayanch iboralar: qayta tiklanuvchi energiya manbalari, resurs tejamkorligi, daryolar oqimi, energiya tejamkorligi, texnika, texnologiya, shartli yoqilg’I, tabiiy resurslar, energiya resurslari, energiya ishlab chiqarish, yoqilg’i balansi, energetika rivoji, elektr tizim, tabiiy resurs.
2.1. Tiklanuvchi va tiklanmaydigan energetika resurslari
Yoqilg’i-energetika resurslari (YOER) – bu material ob`ekt bo’lib, unda inson tomonidan amaliy foydalanishga yaroqli energiya to’plangan.
Energetika resursi deb – tabiiy yoki sun`iy faollashgan har qanday energiya manbaiga aytiladi. Energiya resurslari – hozirgi vaqtda ishlatilayotgan yoki kelajakda ishlatilishi mumkin bo’lgan energiya tashuvchilardir.
Tabiiy resurslarni, shu jumladan energetika resurslarini, o’rganishda ularning ilmiy tasnifi, ya`ni xomashyo, ob`ektlar va tabiiy muhit hodisalar yig’indisini funktsional muhimlik belgilari bo’yicha ajratish kerak.
Tabiiy resurslarning tasniflaridan biri – bu tugallanish belgisi bo’lib, unga muvofiq energetika resurslarini tugallanadigan va tugallanmaydiganlarga bo’linadi (2.1-Rasm). O’z navtabatida, tugallanadiganlar tiklanuvchi va tiklanmaydigan bo’lishi mumkin. Tiklanuvchilarga tabiat (er, o’simliklar, xayvonlar va h.k.) tomonidan tiklanadigan rusurslar kiradi, tiklanmaydiganlarga – ilgari tabiatda to’plangan lekin, yangi geologik sharoitlarda hosil bo’lmaydigan resurslar (neft, ko’mir va boshqa er osti zaxiralari) kiradi. Tugallanmaydiganlariga kosmik, iqlimiy, suv resurslari kiradi.
Energiya resurslarining barcha turlaridan Quyosh energiyasi muhim ahamiyatga ega. Energiya resurslarining barcha turlari Quyosh energiyasini tabiiy o’zgartirish natijasidir. Ko’mir, neft, tabiiy gaz, torf, yonuvchi tog’ jinslari va o’tinlar – bu o’simliklar tomonidan olingan va o’zgartirilgan quyoshning nurli energiyasi zaxiralaridir. Surat sintezi (fotosintez) reaktsiyasi jarayonida atrof-muhitning noorganik elementlaridan, ya`ni, suv (N2O) va karbonot angidrit gazi SO2 lardan quyosh nuri ta`sirida o’simliklarda asosiy elementi uglerod(S) bo’lgan organik modda hosil bo’ladi. Million yillar o’tgandan so’ng, ma`lum geologik davrda, bosim va harorat rejimi ta`sirida, qotib qolgan o’simliklardan asosini oldin o’simliklarda yig’ilgan uglerod tashkil etadigan organik energetik resurslar hosil bo’ladi va bu erga tushayotgan quyosh energiyasining aniq miqdori natijasida amalga oshadi. Suv energiyasi ham suvni bug’lantiradigan va bug’ni atmosferaning yuqori qatlamlariga ko’taradigan quyosh energiyasi hisobiga hosil bo’ladi.
|
| |
Rasm. Tabiiy resurslarning tasnifi

|
Rasm. Tabiiy resurslarning tasnifi
|
bet | 7/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-20212.1. Rasm. Tabiiy resurslarning tasnifi
SHamol, quyosh tomonidan bizning planetamizni turli nuqtalarini turli harorat hisobiga isitish natijasida hosil bo’ladi. Bundan tashqari Quyoshning er sathiga to’g’ri keladigan bevosita nurlantirishi, katta energiya imkoniyatiga egadir.
Yuqorida ta`kidlanganidek organik yoqilg’ining hosil bo’lishi bir tomondan quyosh energiyasining tabiiy o’zgarishi natijasida bo’lsa, ikkinchi tomondan ko’p yuz yilliklar davomida barcha geologik formatsiyalarda o’simlik va hayvonot olami qoldiqlariga mexanik, biologik va issiqlik ta`siri natijasidir. Bu yoqilg’ilarning hammasi uglevod asosiga ega va energiya undan uglevod dioksidi (SO2) hosil bo’lishi jarayonida ajralib chiqadi.
Zamonaviy tabiatdan foydalanishda energetik resurslar uch guruhga taqsimlanadi bular: energiya oqimi va aylanishida ishtirok etuvchi (Quyosh, kosmik energiya va boshqalar), saqlanyotgan energetik resurslar (neft, gaz va hokazo) va sun`iy faollashgan energiya manbalari (atom va termoyadro energiya).
Tabiatdan foydalanish iqtisodiyotida quyidagilar ajratiladi:
Umumiy (nazariy) resurs – bu energoresursning aynan ko’rinishi ichidagi jamlangan energiyani tashkil etadi.
Texnik resurs – bu energiya fan va texnikaning hozirdagi rivojlanishida mazkur energiya resurs turidan olinishi mumkin. U umumiyning juda kichik foizdan o’nlab foizgacha bo’lgan ulushini tashkil etadi, lekin energetik jihozlarni takomillashuvi va yangi texnologiyalarni o’zlashtirish natijasida doimo ortib boradi.
Iqtisodiy resurs – bu mazkur resurs turidan olinib, jihoz, materiallar va ishchi kuchining hozirdagi baholar nisbatida iqtisodiy jihatdan qulay bo’lgan energiya.
2.2. Shartli yoqilg’i
Turli ko’rinishdagi energetik resurslar yoqilg’ining energiya sig’imi bilan xarakterlanadigan turli sifatlarga ega. Solishtirma energiya hajmi deb, energiya resurs tanasi massasining birligiga to’g’ri keladigan energiya miqdoriga aytiladi.
Turli energiya resurslarning ko’rinishi va hisob-kitob imkoniyatlarini taqoslashning qulay bo’lishi uchun, barcha turdagi yoqilg’ilarning sarfini shartli yoqilg’i deb nomlanadigan yoqilg’i sarfi bilan solishtiriladi. SHartli shunday yoqilg’i deb qabul qilinganki, uning bir kilogrammi yoqilganda 29,3.106 J, yoki 7000 kkal energiya ajralib chiqadi. 2.1. jadvalda bir qator energetik resurslar uchun shartli yoqilg’i bilan taqqoslangandagi solishtirma energosig’im qiymatlari keltirilgan.
|
| |
NAZORAT SAVOLLARI - «elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»

|
«elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»
|
bet | 71/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-2021NAZORAT SAVOLLARI:
Korxonaning energetika balansi nima?
Elektr balansining asosiy turlari.
Aktiv elektr energiya elektr balansining sarfiy qismi qanday qismlarga bo’linadi?
Elektr balansini tuzish vazifalari nimalardan iborat?
Energetik balans qanday tuziladi?
Elektr balansini tuzish vazifalari nimalardan iborat?
Energiya balans qurishni qanday bosqichlari mavjud?
Hisobot tayyorlashda qanday tadbirlar ko’rib chiqiladi?
Asosiy adabiyotlar
Xoshimov F.A., Taslimov A.D. Energiya tejamkorligi asoslari. O’quv qo’llanma. – T.: “Voris”, 2014 – 192 bet.
Yunusov T.Yu. “Energiya ishlab chiqarishning bugungi kuni va kelajagi”. Toshkent “Fan va texnologiya”,2012 y.
Allaev K.R., Xoshimov F.A. Энергосбережение в промышленных предприятиях, Monografiya. – T.: Fan. 2012
Блинов Ю.И., Васильев А.С., Никаноров А.Н. и др. Современные энергосберегающие электротехнологии. Учебное пособие – СПбГЭТУ. Издательство «ЛЕТИ», 2001. – 564 s.
Aripov N.M. Usmonov Sh.Yu. “Вопросы энергосбережения” Farg’ona “Texnika ” 2005 y.
Usmonov Sh.Yu., Kuchkarova D.T, “Elektr ta’minoti tizimida energiya tejamkorligi” O’quv qo’llanma. Farg’ona 2019 y.
Qo’shimcha adabiyotlar
Mirziyoev SH.M. “Iqtisodiyot tarmoqlari va ijtimoiy soxaning energiya samaradorligini oshirish, energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etish va qayta tiklanuvchi energiya manbalarini rivojlantirishni tezkor chora-tadbirlari to’g’risida”gi PQ 4722 qarori. 22.08.2019 y
Mirziyoev SH.M. “O’zbekiston Respublikasida elektr energetika tarmog’ini yanada rivojlantirish va islox qilish strategiyasi to’g’risida”gi PQ 4249 qarori. 27.03.2019 y
Mirziyoev SH.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz. - T.: “O’zbekiston” NMIU, 2017. – 488 b.
O’zbekiston Respublkasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g’risida. - T.:2017 yil 7 fevral, PF-4947-sonliFarmoni.
O’zbekiston Respublikasining “Energiyadan ratsional foydalanish to’g’risida”gi Qonuni. 25-aprel 1997-yil.
O’zbekiston Respublikasining “Elektr energetika to’g’risida”gi Qonuni. 30-sentyabr 2009-yil.
«Uzbekiston Respublikasining 2015-yilgacha energiya va resurs tejamkorligi» milliy dasturi.
Б.Н.Кожевников. “Экономика и управления в энергетике” М.Энергия 2005 й
Н.И.Данилов, Я.М.Щелоков. Основы энергосбережения. Екатеринбург 2006.
В.М.Фокин. Основы энергосбережения и энергоаудита. Москва, издательство-машиностроения-1, 2006.
В.М.Беляев, В.О.Ивашин. Основы энергосбережения. Учебно методический комплекс. Минск. Издательство МИУ 2004.
И.Я.Браславский “Энергосберегабший асинхронный электропривод”, М. Академия 2004
Elektron resurslar
1. www.gov.uz – O’zbekiston Respublikasining hukumat portali.
2. www.catback.ru– xalqaro ilmiy maqola va o’quv materiallar sayti.
3. www.google.ru– xalqaro o’quv materiallarining qidiruv sayti.
4.www.ziyonet.uz– milliy o’quv materiallarining qidiruv sayti.
5. www.lex.uz– O’zRes.Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.
|
| |
KIRISH
Kurs ishi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi

|
KIRISH
Kurs ishi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi
|
bet | 2/18 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #149253 |
Bog'liq Xusanov Elshodjon metodikaKIRISH
Kurs ishi mavzusining asoslanishi va uning dolzarbligi.
Biz raqamli texnologiyalarning jadal rivojlanishi va jamiyatning barcha sohalarini kompyuterlashtirish davrida yashayapmiz. Bu ta’lim sohasiga ham tegishli. Xorijiy davlatlar oliy ta’lim tizimida zamonaviy raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan keng foydalanib kelinmoqda. Jumladan: Finlyandiyadagi Xelsinki universiteti onlayn ta’lim platformasini taqdim etdi. MOOC.fi - bu hammaga bepul onlayn kurslarni taklif etadi. Platformada informatika va dasturlash bo’yicha kurslar, shuningdek, universitetning tadqiqot yo’nalishlari bilan bog’liq boshqa mavzular mavjud. Niderlandiyada Amsterdam universiteti o’qitish uchun gamifikatsiya yondashuvini amalga oshirdi. Ushbu yondashuv o’quvchilarni rag’batlantirish va ularning o’quv tajribasini oshirish uchun o’yinga o’xshash elementlardan foydalanadi.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil Oliy Majlisga murojaatnomasi1, 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son “O’zbekiston Respublikasi oliy ta’lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash to’g’risida”gi, 2020-yil 6-noyabrdagi PF-6108-son “O’zbekistonning yangi taraqqiyot davrida ta’lim-tarbiya va ilm-fan sohalarini rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi2, 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022 — 2026-yillarga mo’ljallangan Yangi O’zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to’g’risida”gi3, 2020 yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “Raqamli O’zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to’g’risida”gi4 Farmonlari hamda mazkur sohaga tegishli boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishda ushbu dissertatsiya muayyan darajada xizmat qiladi.
Kurs ishi ob’ekti oliy ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan foydalanish jarayoni.
Kurs ishi predmeti oliy ta’lim muassasalarida raqamli texnologiyalar imkoniyatlaridan foydalanishning shakl, usul va vositalari.
|
| |
Mavzu4:Optik aloqa tizimining passiv kommonentlari: optik tarmoqagichlar, Optik attenyuatorlar, optik izolyatorlar, difraksion panjaralar, optik sirkulyatorlar, optik filtrlar, ajraladigan va ajralmay

|
Mavzu4:Optik aloqa tizimining passiv kommonentlari: optik tarmoqagichlar, Optik attenyuatorlar, optik izolyatorlar, difraksion panjaralar, optik sirkulyatorlar, optik filtrlar, ajraladigan va ajralmay
|
bet | 7/11 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,62 Mb. | | #247515 |
Bog'liq Telekommunikatsiya texnologiyalariMavzu4:Optik aloqa tizimining passiv kommonentlari: optik tarmoqagichlar, Optik attenyuatorlar, optik izolyatorlar, difraksion panjaralar, optik sirkulyatorlar, optik filtrlar, ajraladigan va ajralmaydigan optik ulagichlar
Reja:
Optik aloqa tizimining passiv komponentalari
Optik tarmoqlagichlar
Optik attenyuatorlar
Optik izolyatorlar
Optik sirkulyatorlar
Optik filtrlar
Ajraladigan va ajralmaydigan optik ulagichlar
Optik aloqa tarmoqlarida faol qurilmalardan tashqari optik passiv qurilmalar deb nomlangan qurilma mavjud. Optoelektronik qurilma - bu elektr signalini optik signalga yoki optik signalni elektr signaliga aylantira oladigan va optik uzatish tizimining yuragi bo'lgan optoelektronik qurilma. Optik passiv qurilmalar - bu ishlash uchun qo'shimcha energiya talab qilmaydigan optoelektronik qurilmalar.
Optik passiv qurilma optik tolali aloqa uskunalarining muhim qismidir. Uning texnologik printsipi optikaning asosiy qonuniga, yorug'lik nazariyasiga va elektromagnit to'lqinlar nazariyasiga, turli xil texnik ko'rsatkichlarga, har xil hisoblash formulalariga va turli xil sinov usullariga rioya qiladi va optik tolali va integral optikalar bilan chambarchas bog'liqdir. Qaytish yo'qolishi, qo'shilishning pastligi, yuqori ishonchlilik, barqarorlik, mexanik aşınma qarshilik va korroziyaga chidamliligi, ishlashi oson va boshqa xususiyatlar bilan uzoq masofali aloqa, hududiy tarmoq va tolaga uyga, video uzatish, tolalarni sezish va hokazo.
Turli xil toifalarni o'z ichiga olgan va ularning har biri optik aloqa tizimlarida har xil funktsiyalarga ega bo'lgan optik passiv qurilmalar sinfining umumiy atamasi. Quyida optik passiv qurilmalar turlari haqida batafsil ma'lumot berish uchun. Yoruglik signalini optik tolaga kiritish va undan chiqarish qurilmalari, optik ulagichlar, tarm oqlagichlar, attenyuatorlar, izolatorlar, filtrlar, polarizatorlar va boshqalar shular jumlasidandir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu4:Optik aloqa tizimining passiv kommonentlari: optik tarmoqagichlar, Optik attenyuatorlar, optik izolyatorlar, difraksion panjaralar, optik sirkulyatorlar, optik filtrlar, ajraladigan va ajralmay
|
-jadval - «elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»

|
«elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»
|
bet | 8/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-20212.1-jadval
YOqilg’i turi
|
SHartli yoqilg’i
|
Antratsit ko’mir
|
Quruq o’tinlar
|
Neft
|
Propan gaz
|
Vodorod
|
SHartli energiya sig’imi,
106 J/kg
|
29,3
|
33,5
|
10,5
|
41,9
|
46.1
|
120,6
|
Kkal/kg
|
7000
|
8000
|
2500
|
10000
|
11000
|
28800
|
MDH davlatlarida o’lchov birligi sifatida 1 tonna shartli yoqilg’i (t.sh.yo.) qabul qilingan. CHet elda ma`nosi va funktsional qo’llanishi bo’yicha xuddi shunga o’xshash o’lchov birligi – 1t neft ekvivalenti (t.n.e.) qo’llaniladi, 1 t.n.e. = 41,86 · 106 J.
2.1- jadvaldan ko’rinib turibdiki, neft va gaz yuqori energiya sig’imiga ega. Asosan shu holat XIX – XX asrlarning oxirida ularni iste`mol qilishni tez oshirdi. Lekin neft va gaz faqat energetika sanoatida emas balki bular kimyo sanoatida xomashyo va transport uchun yoqilg’i sifatida ishlatiladi. Hozirda bizning mamlakatimizda va chet ellarda vodorod o’zgartirishni tejamli sanoat usullarini topish bo’yicha ilmiy tajribaviy izlanishlar olib borilmoqda. Vodorod zahirasi bitmas-tuganmas bo’lib yana u planetaning xech qanday hududi bilan bog’liq emas. Vodorodda bog’langan ko’rinishida suv molekulalari (N2O) mavjud. U yoqilganda atrof muhitni ifloslamaydigan suv hosil bo’ladi.
Hozirda vodorod asosan tabiiy gazdan olinadi, yaqin kelajakda uni ko’mirni gazlantirish yo’li bilan olish mumkin bo’ladi. Suvni elektroliz jarayoni vodorodni sanoat yo’li bilan olish istiqboli yo’nalish sifatida qaralmoqda. Bu usul katta afzalliklarga ega, chunki u artof-muhitni kislorod bilan to’yintirishga olib keladi. Vodorod yoqilg’isini keng ko’lamda qo’llanilishi uchta dolzarb muammolarni echishi mumkin:
Organik va yadro yoqilg’ini iste`mol qilishni kamaytiradi.
Energiyaga ortib borayotgan talabni qoniqtiradi.
Atrof muhit ifloslanishini pasaytiradi.
|
| |
MAVZU: Robototexnika asoslari. Arduino va uning imkoniyatlari

|
MAVZU: Robototexnika asoslari. Arduino va uning imkoniyatlari
|
bet | 14/18 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #149253 |
Bog'liq Xusanov Elshodjon metodikaMAVZU: Robototexnika asoslari. Arduino va uning imkoniyatlari
DARS MAQSADI:
Ta’limiy maqsad: O‘quvchilarga arduino, arduino va uning imkoniyatlari haqida ma’lumotlar berish.
Tarbiyaviy maqsad: O‘quvchilarni tozalikka, mehnatsevarlikka o‘rgatish. Texnika xavfsizligi qoidalari, ish o‘rnini tashkil qilish qonun qoidalarini tushuntirish, sanitariya- gigiyena talablariga to‘liq rioya etishni o‘rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‘quvchilarning arduino, arduino va uning imkoniyatlari haqida olgan bilim, ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
Tayanch kompetensiyalar:
Texnologiya faniga oid atamalarni topishda media vositalardan foydalanib, didaktik topshiriqlarni bajarish axborot manbalaridan (televizor, radio, audio-video yozuv, telefon) foydalana olish; fayllarni ochishda media-madaniyatga rioya qilish. Fanga oid kompetensiyalar: texnologiya fanini o‘rganish; amaliy ishni bajarishda tozalikka rioya qilish, kattalarni gapiga quloq tutish,mehnatsevarlik, to‘g‘rilik, hurmat qilish kabi sifatlarga ega bo‘lish; to‘g‘ri so‘z bo‘lish, o‘rtoqlarining xatosini tushuntirish, kattalarga, kichiklarga, o‘rtoqlariga yordam berish, o‘qib-o‘rganish orqali bilimini oshirib boorish.
Dars turi: Yangi bilim beruvchi. Bilimlarni mustahkamlovchi. Kompetentlikni shakllantiruvchi
Dars uslubi: Tushuntirish, suhbat, tezkor savol – javob, amaliy mustaqil ishlar bajarish, munozara, muammoli topshiriq, ko‘rgazmali va boshqalar.
Dars metodi: guruhlarda ishlash, “Men santexnik ustaman” , “ To’g’risini top”, “Aviachipta”, “Tezkor savol-javob ” , “Quyosh nuri” metodlari.
Dars jihozi: texnologiya fani o‘quv xonasi, rasm va tarqatma materiallar, o‘quv qurollari, elekron materiallar, shablonlar, mehnat qurollari, audio va video vositalari.
Darsning borishi: I. Tashkiliy qism:
a)Salomlashish: O’quchilar bilan salomlashiladi. Darsning shiori aytiladi.
b)Davomatni aniqlash: Navbatch hisoboti eshitiladi, darsda qatnashayotgan va kelmagan o’quvchilar belgilab olinadi.
c) darsga tayyorgarlik ko‘rish: sinf xonasini tozaligi, o’quv qurollari, o’quvchilarning darsga tayyorgarligi tekshirib olinadi.
|
| |
Energiya shakli - «elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»

|
«elektr texnikasi, elektr mexanikasi va elektr texnologiyalari»
|
bet | 5/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-2021Energiya shakli
|
Miqdori, Mt
|
Manba
|
Insonlarni boqish va ish hayvonlariga em
|
650
|
Quyosh yorug’ligi (hozirda)
|
O’tinlar
|
150
|
Quyosh yorug’ligi
(o’tgan zamonda)
|
Gidroelektrstantsiyalar
|
100
|
Suv harakati
|
Ko’mir, neft, gaz, torf
|
6600
|
Quyosh yorug’ligi
(o’tgan zamonda)
|
Shu bilan bir vaqtda insonlarni ozuqasi uchun har yili taxminan 400 Mt energiya sarflanadi, shundan 40 Mtga yaqini foydali mehnatga aylanadi. Xo’jalik zururatlariga 800 Mt, jamiyat ishlab-chiqarishiga esa 1000 Mt energiya sarflanadi.
Shunday qilib 7500 Mt ni tashkil etuvchi yillik energiya iste`molidan 2200 Mt foydali ravishda, qolgani esa issiqlik ko’rinishida bekorga sarflanadi. Lekin hatto 2200/7500 Mt samaradorlik bilan ham insoniyat maqtana olmaydi, chunki er yuziga quyoshdan taralayotgan va yiliga 10000000 Mt ni tashkil etuvchi energiya bu erda hisobga olinmagan.
Tamaddunning rivojlanishida energiya hal etuvchi rol o’ynadi. Energiya iste`moli va axborotning to’planishi, vaqt bo’yicha taxminan bir xil xarakterdagi o’zgarishga ega, mahsulot ishlab-chiqarish hajmi va energiya sarfi orasida mustahkam bog’liqlik mavjud.
Energiya iste`molining o’sishi ajablanarli darajada yuqori, lekin shuning natijasida, inson o’z hayotining sezilarli katta qismini dam olishga, maorifga, yaratuvchanlik faoliyatiga bag’ishlashi mumkin bo’ladi va natijada hozirda uzoq umr ko’rishga erishmoqda.
Biz energiyani zaruriy va bizga ishlash qobiliyatiga ega deb hisoblaymiz. Jamiyatni energiya bilan ta`minlash quyidagilarga bo’linadi, ya`ni: imoratlarni isitish, harakatni ta`minlash, bizga zarur bo’lgan mahsulotlarni ishlab-chiqarish, turli mashina, mexanizm, asbob-uskunalarni ishlash qobilyatini ta`minlash, ovqat tayyorlash, yoritish, hayot faoliyatini ta`minlash va boshqalar uchun zarurdir.
Energiyani qo’llashning bu misollarini quyidagi uchta katta guruhlarga bo’lish mumkin:
a) Ozuqa energiyasi. U boshqa energiya turlariga nisbatan qimmatroqdir: bug’doy Joulga qayta hisoblanganda, ko’mirdan ancha qimmat. Ozuqa tana haroratini ushlab turish uchun issiqlik, uning harakati uchun, aqliy va jismoniy mehnatini amalga oshirishi uchun energiya beradi;
b) Uylarni isitish va ovqat tayyorlash uchun issiqlik ko’rinishidagi energiya. U turli iqlim sharoitlarida yashash va inson oziq ovqatini turlicha bo’lishi imkonini beradi;
v) Jamiyat ishlab-chiqarishini yuritishini ta`minlaydigan energiya. Bu energiya tovar va xizmat ko’rsatish, inson va yuklarni fazodagi shaxsiy harakati, kommunikatsiyaning (aloqa yo’li, fikr almashinish) barcha tizimlarini ishlash qobiliyatini ushlab turishi uchun kerak. Bu energiyaning aholi jon boshiga bo’lgan sarfi, ozuqaga sarf etiladigan energiyadan sezilarli darajada yuqoridir.
|
| |
Figure 8-8
 Remove Email Address to a Mail List

|
Figure 8-8
Remove Email Address to a Mail List
|
bet | 26/42 | Sana | 29.09.2020 | Hajmi | 6,37 Mb. | | #11801 |
Figure 8-8
Remove Email Address to a Mail List
To remove an email address, simply select if from the “Current Addresses” list in the drop down menu. Click the “Remove Address” button and the email address will be removed. Figure 8-9 and 8-10 below show the procedure for removing the user “Bob” from the OfficeWideEmail Mail List.
Figure 8-9
|
| |
Energiya tejamkorligida qo‘llaniladigan asosiy tushuncha va atamalar

|
Energiya tejamkorligida qo‘llaniladigan asosiy tushuncha va atamalar
|
bet | 2/71 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 3,27 Mb. | | #140050 |
Bog'liq Ma\'ruzalar matni-2021Energiya tejamkorligida qo‘llaniladigan asosiy tushuncha va atamalar
Umuntiy atamalar
Energetik zanjir - energiya oqimining birlamchi energiya resurslaridan to energiyaning iste'molchiga uzatilib, undan foydalanishgacha bo‘lgan yo‘li tushuniladi. Masalan, gazning yer ostidan olinishi, issiqlik elektr stansiyasiga quvurlar orqali uzatilishi va yoqilishi natijasida elektr energiya olinishi, bu- elektr energiyaning elektr tarmoqlar orqali iste’molchiga uzatilib va u mahsulot ishlab chiqarishda sarf bo‘lishigacha bo‘lgan yo‘li tushuniladi.
Energiya tejamkorlik - energiya resurslaridan samarali foydalanish uchun ko‘riladigan tadbirlar majmuasi. Misol uchun ishlab chiqarishda elektr energiyani iqtisod qilishga qaratilgan tadbir.
Energiya hajmi - mahsulot ishlab chiqarishda yoki biror ishni bajarishda sarf bo‘ladigan energiya miqdori. «Energiya hajmi» atamasi hozirgi paytda ko‘proq energiya solishtirma sarfining pul birligiga nisbatan ko‘rsatgich sifatida qaraladi (milliy daromad, mahsulot tannarxi).
Energiyadan samarali foydalanish - ijtimoiy, siyosiy, moliyaviy cheklanishlar, atrof-muhit, ekologiya va h.k. lami hisobga olgan holda energiyani iste'molchilarga eng maqbul yo‘l bilan taqsimlash va ishlab chiqarishda qo‘llash natijasida iqtisodiy foyda oiishga erishish.
Energiyani iqtisod qilish - ishlab chiqarishdagi ishlab chiqarishga sarf bo‘layotgan energiyani kamaytirishga qaratilgan tadbir. Misol uchun, elektr motorlarda quwat isrofini kamaytirishga qaratilgan tadbir.
Energiyani iqtisod qilishning solishtirma sarflari - ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar salmog'ini o‘zgartirmagan holda bir yil ichida birlik mahsulot uchun sarf bo'ladigan energiya tushuniladi. Bu atama odatda foydani hisoblashda qo‘llaniladi.
Energiyani passiv iqtisod qiiish
Issiqlik izolyatsiyasi - elektr texnik, elektr mexanik va elektr termik qurilmalarini tashqi muhit bilan keraksiz issiqlik almashinuvidan asrash, ya’ni issiqlik isrofini kamaytirish.
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR - I bob. Ta’lim-tarboya jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning nazariy asoslari

|
I bob. Ta’lim-tarboya jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning nazariy asoslari
|
bet | 18/18 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #149253 |
Bog'liq Xusanov Elshodjon metodikaFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
NORMATIV- HUQUQIY HUJJATLAR
O’zbekiston Respublikаsining 2020-yil 23-sentаbrdаgi O’RQ-637-son “Tа’lim to’g’risidа”gi qonuni. // https://lex.uz/docs/-5013007
O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining 2020 yil 5-oktаbr PF-6079-sonli “Rаqаmli O’zbekiston — 2030 strаtegiyаsini tаsdiqlаsh vа uni sаmаrаli аmаlgа oshirish chorа-tаdbirlаri to’g’risidа”gi Fаrmoni. // https://lex.uz /ru/docs/-5030957
O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining 24.04.2019 yildаgi PF-5712-sonli “O’zbekiston Respublikаsi Xаlq tа’lim tizimini 2030-yilgаchа rivojlаntirish konsepsiyаsini tаsdiqlаsh to’g’risidа” gi Fаrmoni.// https://lex.uz/docs/-4312785
O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining “Axborot texnologiyаlаri sohаsidа tа’lim tizimini yаnаdа tаkomillаshtirish, ilmiy tаdqiqotlаrni rivojlаntirish vа ulаrni IT-industriyа bilаn integrаtsiyа qilish chorа-tаdbirlаri to’g’risidа”gi qаrori // https://lex.uz/docs/-5032128
O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining 2020 yil 28-аprel PQ-4699-sonli “Rаqаmli iqtisodiyot vа elektron hukumаtni keng joriy etish chorа-tаdbirlаri to’g’risidа” gi qаrori. // https://lex.uz/docs/-4800657
DARSLIK VA O’QUV QO’LLANMALAR
M.M. Aripov, T. Imomov “Informаtikа, аxborot texnologiyаlаri”. T. TDTU, O’quv qo’llаnmа, 1-2 qism,2002,2003 y.
A.A.Abduqodirov, R.Ishmuhamedov, A.Pardayev. ta’limda innovatsion texnologiyalar(ta’lim muassasalari pedagog-o’qituvchilari uchun amaliy tavsiyalar).-Т.:Iste’dod, 2008.
Sh.A.Nаzirov, F.M.Nurаliyev, B.Z.To’rаyev “Kompyuter grаfikаsi vа web dizаyn” dаrslik. 2015-y.
U.M.Mirsanov,. P.E.Nuraliyeva,. N.A.Karimova. Kompyuter grafikasi va Web dizayn fanidan laboratoriya ishlari o’quv qo’llanma. NavDPI. 2022. 106-404
M.Eshnаzаrovа. Informаtikа o’qitish metodikаsi. NаmDU, O’quv-uslubiy mаjmuа, 2022 y. 15-18-b.
|
| |
Xulosа vа tаkliflаr - I bob. Ta’lim-tarboya jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning nazariy asoslari

|
I bob. Ta’lim-tarboya jarayonida raqamli texnologiyalardan foydalanishning nazariy asoslari
|
bet | 7/18 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #149253 |
Bog'liq Xusanov Elshodjon metodikaXulosа vа tаkliflаr: Xulosа sifаtidа аytish mumkinki, bugungi kun аuditoriyаlаri o’n yil аvvаlgilаridаn judа kаttа fаrq qilаdi vа sinf xonаlаri kompyuterlаr, iPаd, plаnshetlаr, smаrt-doskаlаr vа boshqа turdаgi tа’lim texnologiyаlаri bilаn jihozlаngаn. Dunyoning boshqа joylаridа bo’lgаni kаbi O’zbekistondа hаm rаqаmli аvlodning yetti ekrаnli аvlodi - televizor, kompyuter, plаnshet, tаblet, fаblet, smаrtfon vа smаrtsoаtlаri pаydo bo’lmoqdа. Bundаy zich rаqаmli muhitgа egа bo’lish vа u bilаn doimiy o’zаro munosаbаt nаtijаsidа bugungi kun tаlаbаlаrining fikrlаshi vа аxborotlаrgа ishlov berish jаrаyonlаri oldingi fikr yuritish vа аxborot jаrаyonlаridаn tubdаn fаrq qilmoqdа. Rаqаmli аvlod otа-onаlаrimiz o’rgаngаn uslubdа o’qitilishi mumkin emаs vа bo’lmаsligi hаm kerаk. Bu аvlodni o’qitishdа qorа doskа vа oq bo’rdаn foydаlаnish hаm mumkin emаs. Qorа doskаni oqigа vа bo’rni mаrkergа o’zgаrtirish hech nаrsаni o’zgаrtirmаydi, yа’ni zаmonаviy tаlаbаlаrni bilim olishgа vа mehnаt bozoridа muvаffаqiyаtgа erishish ko’nikmаlаrini rivojlаntirishgа undаsh usuli bo’lа olmаydi. Zаmonаviy аxborot- kommunikаtsiyа texnologiyаlаrigа аsoslаngаn innovаtsion tа’lim texnologiyаlаri vа didаktik modellаrni ommаviy vа sаmаrаli qo’llаsh orqаli tа’lim tizimini rаqаmli аvlodgа moslаshtirish zаrur.
Shu bilаn birgа, tа’lim jаrаyonidа tаdqiqotgа аsoslаngаn yondаshuvdаn fаol foydаlаnish lozim vа bu bilаn ilmiy tаdqiqotdа tаlаbаlаrning ko’nikmаlаrini rivojlаntirish vа IT- kompetensiyаgа аsoslаngаn ijodiy qobiliyаtlаrini vа ijodiy fikrlаshlаrini shаkllаntirish mumkin. Axborot vа kommunikаtsiyа texnologiyаlаri – tа’lim tizimidаgi bаrchа muаmmolаrgа yechim emаs, bаlki rаqаmli аvlod uchun mа’ruzаlаr vа seminаrlаrni mа’lumotlаrgа boy vа interаktiv qilib аmаlgа oshirish vositаsidir. Shuni hаm tа’kidlаb o’tish lozimki, o’qituvchilаr tаlаbаlаrning ehtiyojlаrigа yo’nаltirilgаn interfаol o’quv jаrаyonidа аsosiy rolni sаqlаb qolаdi.
II BOB. RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR IMKONIYATLARIDAN TA’LIM-TARBIYA JARAYONIDA FOYDALANISH METODIKASI
|
| |
Figure 8-12
If External email account

Figure 8-12
If External email account is selected, then the user will enter an email address in the Alias To input box, as Figure 8-13 shows.
Figure 8-13
IMPORTANT NOTE
Email Forwarding or aliasing can be done by domain, although all domains are hosted on 1 IP address. This means that if a user has an account that allows for multiple domain names to be hosted on the account, the user can have two distinct and separate email addresses. An example of this is listed below
Example 1:
sales@topdomain.com is a POP3 email account
sales@virtualhost.com is an Email Forward and sends to the POP3 account named ‘joe’.
Example 2:
sales@topdomain.com is an Email Forward.
sales@virtualhost.com is an Email Forward and sends to the POP3 account named ‘joe’.
This ensures that each domain can have the same username portion of the email address, but have separate and distinct email addresses.
Configure Email Responder
The Email Responder, commonly referred to as the Auto Responder, is an email configuration that will automatically reply to email with a specific, preformatted message when a user emails a specific address.
As shown in Figure 8-14 below, the form that is used to configure the Email Responder has many different fields. Each is detailed below, with an explanation of the information that goes into each field.
|
overall Appearance - Tyner indb

|
Tyner indb Pdf ko'rish
|
bet | 26/174 | Sana | 29.11.2023 | Hajmi | 16,37 Mb. | | #107721 |
Bog'liq Judith A. Tyner. Principles of map design. New York. „The Guilford Press”, 2010overall Appearance
Communication
The cartographer must consider the overall appearance of the map. It is easy to over-
load a map with so many symbols and topics that it becomes unreadable. It may be
necessary to make more than one map to illustrate a given topic. On an overloaded
map, the various themes and symbols fight for the reader’s attention.
It is easy to overdesign graphics to the point where innovative technique or style
dominates the graphics. A symbol on a map might be very eye-catching, but if the
immediate reaction is to the appearance of a symbol instead of to its meaning, then
there is a strong possibility that information has been lost. This is not to say that
creativity and innovation should be avoided; an eye-catching map is more likely to be
read than a humdrum one, but the goal of clarity must always be kept in mind.
Beauty
A significant aspect of the overall appearance that has often been overlooked or even
considered unimportant in recent years is beauty. Old maps are often valued for their
beauty and framed to hang on a wall, but it is hard to imagine an early computer map
being treated in this way. Of course, beauty is hard to define and standards of beauty
change, but readers still react to the aesthetics of maps.
We don’t equate beauty in modern maps with ornate lettering, elaborate title car-
touches, and drawings of mermaids and ships, but maps can still be attractive. Some
maps are small, informal, and plain; they are devoid of ornament, because ornament
would be inappropriate and distracting. These maps have elegance and beauty in
their simplicity.
Other maps with a larger format, designed to show subjects of broad interest,
such as many National Geographic special maps, benefit from the use of ornament.
As we have seen, with restraint, ornament adds visual appeal, attractiveness, and
pleasure—all worthwhile goals—as in good writing. Many maps are dull and sterile
even if accurate. Good maps, like good writing, are enjoyable to view and satisfying
to use.
Several organizations including the Cartography Specialty Group of the Asso-
ciation of American Geographers, the North American Cartographic Information
Society, and Cartography and Geographic Information Science sponsor map design
competitions each year. Consult their websites listed in Appendix B.
spec sheets
A useful habit (and standard practice with many companies and agencies) when cre-
ating a map is to keep a record of specifications: colors used, typefaces, line weights,
statistical breakdowns. This can save hours of work when revisions or updates are
needed.
|
| |
text mAteRIAl - Tyner indb

44 MaP Design
are produced for which the mapmaker seemingly had no understanding of the topic.
Some time and thought are needed to develop an appropriate title that reflects the
map purpose and yet is brief enough to fit into limited space. The map in Figure 3.1
clearly is intended to show the nature of the U.S. Public Land Survey System, but the
cartographer has chosen to title it “Pecan Lake.” The area shown is from the (mythi-
cal) Pecan Lake quadrangle, but the purpose of the map is not to show the lake, but
to illustrate the numbering and lines of the Public Land Survey System.
Figure 3.2, titled “Oil Exploration,” includes several symbols representing arche-
ological sites. Either these symbols must be removed because they are irrelevant and a
source of visual noise, or the map needs a title that more clearly characterizes the map
purpose. If the map is designed to illustrate the threat posed to archeological sites by
oil exploration, then the sites remain, and the map must be retitled to show that the
relationship between the two features is the subject.
There may be three parts to the title: main title, subtitle, and perhaps a date. If
both titles and subtitles are needed, as is common for series maps, which must stand
alone or will appear in a book, the cartographer must decide what information should
be emphasized, that is, the visual hierarchy of the text. Let us take as an example a
population map of Nevada (Figure 3.3). Both “Nevada” and “Population” are needed
in the title. Which should be given greatest emphasis, or should both be equally
emphasized? If the map is to be one of a series of state population maps in a book
on population, “Nevada” would be emphasized to distinguish it from other states. If
the map is to be in a geography of Nevada, then “Population” should be emphasized.
In the latter case, placing the name Nevada on each map would be redundant, so it
1
2
3
4
5
6
7
8
11 12
13
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33 34
35
36
Pecan Lake
(dry)
Pecan
Creek
Road
Robinson
Principal Meridian
Base Line
T2N
T1N
T1N
T1S
R1W
R1E
R1E R2E
0
1
2
Miles
Pecan Lake