nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
STL kutubxona algoritmlari - Saralash tartiblash (Sorting Algorithms) deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum...

|
Saralash tartiblash (Sorting Algorithms) deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum mantiqiy tartibda qayta joylashtirish jarayoniga aytiladi. Saralash bir necha ko`rsatkichlarga bog`liq bo`lishi mumkin
|
bet | 2/3 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 396,33 Kb. | | #235947 |
Bog'liq ALGARITIM IZZATILLASTL kutubxona algoritmlari. STL kutubxonasini ishlab chiquvchilar shablonli ma’lumotlar tuzilmalari majmuasiga ega kutubxona yaratishda o‘zlariga ancha jiddiy vazifa qo‘yishgan. STL kutubxonasi to‘plamlari bilan ishlash imkonini beradigan, mashhur algoritmlarni optimal tatbiqlari va katta majmuini o‘z ichiga oladi. Barcha amalga oshirilgan funksiyalarni uch guruhga bo‘lish mumkin:
1. Barcha to‘plam elementlari tanlash va ularga ishlov berish usullari:
sount, count_if, find, find_if, adjacent_find, for_each, mismatch, equal, search, copy, copy_backward, swap, iter_swap, swap_ranges, fill, fill_n, generate, generate_n, replace, replace_if, transform, remove, remove_if, remove_copy, remove_copy_if, unique, unique_copy, reverse, reverse_copy, rotate, rotate_copy, random_shuffle, partition, stable_partition.
2. Saralash usullari:
sort, stable_sort, partial_sort, partial_sort_copy, nth_element, binary_search, lower_bound, upper_bound, equal_range, merge, inplace_merge, includes, set_union, set_intersection, set_difference, set_symmetric_difference, make_heap, push_heap, pop_heap, sort_heap, min, max, min_element, max_element, lexographical_compare, next_permutation, prev_permutation.
3. To‘plam a’zolari ustida ma’lum arifmetik amallarni bajarish usullari:
accumulate, inner_product, partial_sum, adjacent_difference.
Bu usularni vazifalarini ixtiyoriy manbadan, cplusplus.com veb sahifasidan foydalanib bilish mumkin.
Ushbu usularni sanab o‘tishdan maqsad STL kutubxonasi tomonidan taqdim etilgan boy vositalar to‘plami bilan tanishtirishdir. Qo‘shimcha ma’lumot olish uchun, C++ dasturlash tiliga oid sinflarning tegishli hujjatlarida tanishib chiqish mumkin.
Pridekatlar. Ko‘pgina STL kutubxona algoritmlari uchun algoritm to‘plamning muayyan a’zosi bilan nima qilish kerakligini aniqlaydigan shartni o‘rnatishingiz lozim bo‘ladi.
Predikat - bu funksiya, bir necha parametrlarni oladi va Boolean (true/false) qiymatini qaytarad
10-AMALIY MASHG’ULOT
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Saralash tartiblash (Sorting Algorithms) deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum mantiqiy tartibda qayta joylashtirish jarayoniga aytiladi. Saralash bir necha ko`rsatkichlarga bog`liq bo`lishi mumkin
|
Virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini tasniflashda birinchi darajadagi vositalarga nimalarni kiritamiz

|
Virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini tasniflashda birinchi darajadagi vositalarga nimalarni kiritamiz
|
bet | 19/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa3. Virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini tasniflashda birinchi darajadagi vositalarga nimalarni kiritamiz
uch o‘lchamli (yoki stereoskopik) monitorlar yoki proyektor va maxsus ko‘zoynak yordamida hajmli tasvir hosil qilish;
*maxsus texnik vositalar (shlem-displey, maxsus qo‘lqop va boshqalar) vositasida to‘la virtuallikka erishish;
kompyuterning standart monitori yoki proyeksiya vositasi asosida virtual reallikni namoyish qilish;
Hamma javoblar to‘g‘ri
4. Germaniyada virtual tergov kamerasini yaratgan startapi nomini ko‘rsating?
GAMELAB.BERLIN
SEHSUCHT BERLIN
*VRAGMENTS
WDR & ARTE
5. Predmetni in’ikos etish xarakteriga qarab ko‘rgazmali qurollarni qanday turlarga bo‘lish mumkin: 1.tabiiy; 2. tasviriy; 3. matematik; 4. simvolik; 5. virtual; 6. modelli.
23456
*1245
12345
2345
6. Hozirgi kunda kompyuterlardan ta’lim tizimida asosan qaysi yo‘nalishda foydalanilmoqda.:
o‘rganish obyekti sifatida;
o‘qitishning texnik vositalari sifatida;
ta’limni boshqarishda va ilmiy-pedagogik izlanishlarda
*hammasi to‘g‘ri
7. O’quv-tarbiya jarayonida kompyuterlardan kompyuter imtihon oluvchi sifatida foydalanish qanday muloqat turiga kiradi?
passiv qo‘llash
*reaktiv muloqat
faol muloqat
interfaol muloqat
8. Internetda ma’lumotlarni izlashning nechta asosiy usuli mavjud
2
*3
4
5
|
| |
Psixologik virtuallikning qanchalik ko‘p hajmli axborotni qabul qilishi va saqlashiga qarab necha turga bo‘lamiz

|
Psixologik virtuallikning qanchalik ko‘p hajmli axborotni qabul qilishi va saqlashiga qarab necha turga bo‘lamiz
|
bet | 18/28 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 84,88 Kb. | | #121311 |
Bog'liq falsafa7. Psixologik virtuallikning qanchalik ko‘p hajmli axborotni qabul qilishi va saqlashiga qarab necha turga bo‘lamiz
3
4
*2
5
8. Shizofreniyaning mohiyati nimada
*Uning asosida fikrlash, mulohaza yuritish jarayonining buzilishi yotadi.
Unda hissiyot,iroda, fikrlash va xulq-atvorning buzilishlari ustun bo‘lib, vasvasa, illyuzyya va gallyusinasiyalar paydo bo‘lishi xos emas
Unda hissiyot,iroda, fikrlash va xulq-atvorning buzilishlari qisman uchraydi.
Hamma javoblar to‘g‘ri
9. Qaysi virtual reallik ko‘rinishi xuddi biz his etadigan, mushohada qilsa bo‘ladigan borliqqa o‘xshaydi
Tabiiy virtual reallikda
Psixologik virtual reallikda
*Kompyuterli virtual reallikda
Virtual reallikning gratual va ingratual shakllarida
10. "Sensorama" deb nomlangan ko‘p sezuvchi virtual reallik simulyatori qachon yaratildi
1963-yilda
1961-yilda
*1962-yilda
1964-yilda
11. N.Kuzanskiy qaysi asarida virtuallik mavjudligi va inergiyasi masalalarini bayon etgan.
*«Ollohning anglanishi»
“Neuromancer”
«Virtual reallik»
“Psixologik virtual reallik”
1. Bugungi kunda virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini necha darajada tasniflash mumkin
*3
4
2
5
2. Virtual reallikka asoslangan ta’lim resurslarini tasniflashda uchinchi darajadagi vositalarga nimalarni kiritamiz
*kompyuterning standart monitori yoki proyeksiya vositasi asosida virtual reallikni namoyish qilish;
maxsus texnik vositalar (shlem-displey, maxsus qo‘lqop va boshqalar) vositasida to‘la virtuallika yerishish;
uch o‘lchamli (yoki stereoskopik) monitorlar yoki proyektor va maxsus ko‘zoynak yordamida hajmli tasvir hosil qilish;
Hamma javoblar to‘g‘ri
|
| |
Sporali - Viloyati tumani

Viloyati tumani
5-sinf botanika 18.Yuksak o‘simliklar 2
Dars yakunlarini chiqarish: O‘qituvchi o‘quvchilar bajargan yozma va og‘zaki javoblar uchun qo’yilgan baholarni e’lon qiladi va yuzaga kelgan savollarga javob qaytaradi. Uyga vazifa: O’rganilgan mavzu savollariga javoblar tayyorlash. O`quv – tarbiyaviy ishlar bo`yicha direktor o`rinbosarining imzosi: Download 1,47 Mb.
|
Muhim tushunchalar - Viloyati tumani

|
Viloyati tumani
|
bet | 4/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #229731 |
Bog'liq 5-sinf botanika 18.Yuksak o‘simliklar 2Muhim tushunchalar
|
Muhim bo'lmagan tushunchalar
|
|
|
|
|
|
|
Hamkorlikda oʻqitish texnologiyasi
Hamkorlikda oʻqitish oʻquv topshiriqlarini oʻquvchilarning birgalikda bajarishi va hamkorlikda oʻqishidan iborat. Ushbu texnologiya olingan bilimlar asosida oʻquvchilarning koʻnikma va malakalarini shakllantirish, ularning loyihalash faoliyatini rivojlantirish, oʻquv bahsi va munozaralar oʻtkazishni koʻzda tutadi.
Oʻqituvchi hamkorlikda oʻqitish asosida darsni tashkil etish uchun mavzularni aniqlab, oʻquvchilar bajarishi uchun topshiriqlar, dars rejasini ishlab chiqadi, oʻtilgan va yangi dars mavzusi boʻyicha oʻquvchilar bilimini aniqlash uchun test topshiriqlarini tuzadi.
Komanda bilan oʻqitish metodida oʻquvchilar teng sonli 2 komandaga ajratiladi. Komanldalarga bir xildagi topshiriqlar beriladi. Topshiriqlarni har bir komanda a’zolari birgalikda bajarishadi. Bu texnologiyada oʻquvchi bilimining kundalik natijasi avval qoʻlga kiritgan natijasi bilan solishtirish orqali aniqlanadi. Ana shunday qilinganida oʻquvchi oʻzi erishgan natijadan butun komanda manfaatdor boʻlishini aniqlab, koʻproq bilim olishiga va izlanishga intiladi.
|
| |
Mustahkamlash - Viloyati tumani

|
Viloyati tumani
|
bet | 3/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1,47 Mb. | | #229731 |
Bog'liq 5-sinf botanika 18.Yuksak o‘simliklar 2Mustahkamlash.
"Menga sòz bering" metodi
Bu metod òquvchilarda òrganilayotgan mavzu, muhokama qilinayotgan mavzu yoki tanqid etilayotgan mavzu bòyicha shaxsiy fikr - mulohazalarini bildirish, fikrlarni dalillar bilan isbotlash, ularni himoya qilish, mantiqiy xulosalarni ilgari surish kònikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. U òqituvchi va òquvchilar òrtasidagi ta'limiy hamkorlikni qaror toptirishga yordam beradi. Darslarda bu metodni qòllash orqali òquvchilar darsning tashkiliy jihatlari, samaradorligi xususida òz fikrlarini bayon qilish imkoniyatiga ega bòladi.
"Reja" metodi
Bu metod òquvchilar tomonidan muayyan bilim yoki boblar bòyicha òzlashtirilgan nazariy bilimlar asosida pedagogik faoliyatini tashkil etishga oid rejani ishlab chiqish kònikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Uni qòllash òquvchilardan òrganilayotgan mavzu mazmunini puxta òzlashtirish, asosiy ģoyalarni umumlashtirish, ma'lum tizimga solish layoqatiga ega bòlishni taqozo etadi.
Metod òquvchilar faoliyatini juftlik, guruh va jamoa asosida tashkil etish imkoniyatini beradi. Uni ma'naviy ma'rifiy ishlarini tashkil etish, pedagogik amaliyotni qòllash yanada samarali hisoblanadi. Bu metodda har bir guruh òz mavzulari yuzasidan reja tuzadilar va doskada namoyish etishadi. Va shu tariqa baholanadi.
"Qarama - qarshi" metodi
Metod òz mohiyatiga kòra òquvchilar tomonidan òzlashtirilgan bilimlarni tahlil qilish hamda sintez qilish asosida mavzuni yoritishda ahamiyatli bòlgan tayanch tushunchalarni asosiy va ikkinchi darajali sifatida guruhlarga ajratish imkonini beradi. Òquvchilar faoliyatining samaradorligini ta'minlash uchun ularning e'tiboriga quyidagi jadvalni taqdim etish maqsadga muvofiq:
|
| |
Markaziy elektrostatik va gravitasiya maydonlari orasidagi analogiya

|
Markaziy elektrostatik va gravitasiya maydonlari orasidagi analogiya
|
bet | 3/3 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 363,5 Kb. | | #114446 |
Bog'liq 9-mavzuMarkaziy elektrostatik va gravitasiya maydonlari orasidagi analogiya
Elektrostatik va gravitasion maydonlarning asosiy xarakteristikalari va ular o‘rtasidagi anologiya
Analogiya usulida ma’ruza o‘tilganda, birinchidan talaba ma’ruzani bayon qilinayotgan fizik hodisa yoki jarayonning mohiyatini tez tushunadi (ko‘z oldida namoyon qila olgani uchun), ikkinchidan esa, vaqtdan tejaladi (ko‘pchilik hollarda ma’ruza paytida ayrim ifodalarni isbotlashga zarurat qolmagani uchun).
“Elektr va magnetizm” kursidan ma’ruzalarda o‘zaro analog holda o‘tiladigan mavzularga misol qilib qo‘yidagilarni ko‘rsatish mumkin: “Markaziy (bir jinslimas) elektrostatik va gravitasiya maydonlari”, “Magnitostatik va elektrostatik maydonlar”, “O‘zgarmas elektr toki zanjiri va gidrodinamik sistema”, “Elektrostatik, magnitostatik va tokning magnit maydonlari”, “Elektr va mexanik tebranishlar”, “Elektromagnit va mexanik tebranishlar”, “Magnit va o‘zgarmas tok zanjirlari”, “Gazlarda, suyuqliklarda, metallarda va yarim o‘tkazgichlarda elektr tokining tabiati”, “O‘tkazgichlar, kondensatorlar va tok manbalarini o‘zaro ulash qonuniyatlari” va h.z.
Quyida shunday mavzulardan bittasi - “Muhit ichida elektrostatik, magnitostatik va tokning magnit maydonlari orasida analogiya” jadvali keltirilgan.
Muhit ichida elektrostatik, magnitostatik va o‘zgarmas tokning magnit maydonlari orasidagi analogiya
Bu jadvaldan “Magnit maydon” va “O‘zgarmas tokning magnit maydoni” mavzulari bo‘yicha analogiya usulida ma’ruzalar o‘tishda foydalaniladi. Jadvaldan darsda foydalanish uslubiyati quyidagicha: “Magnit maydoni”ga oid mavzular bo‘yicha ma’ruza o‘tilayotganda, dastlab, shu mavzuga analog bo‘lgan “Elektrostatika”ga oid ilmlar jadvalning 3-ustunidan foydalanib qisqacha takrorlanadi. Shundan so‘ng, 3-ustunga analog holda “Magnit maydoni”ga oid 4- ustundagi bilimlar tushuntiriladi va formulalar yoziladi.
“O‘zgarmas tokning magnit maydoni”ga oid mavzular bo‘yicha ma’ruza o‘tilayotganda, shu mavzu mazmuniga analog bo‘lgan “Elektrostatika” va “Magnit maydoni”larga oid ilmlar jadvalning 3 va 4-ustunlaridan foydalanib qisqacha tushuntiriladi. Shundan so‘ng, 3 va 4-ustunlarga analog holda “O‘zgarmas tokning magnit maydoni” ga oid 5- ustundagi bilimlar tushuntiriladi va formulalar yoziladi.
Tebranish konturida kondensatordagi elektr maydon energiyasining g‘altakdagi magnit maydon energiyasiga va aksincha, g‘altakdagi magnit maydon energiyasi kondensatordagi elektr maydon energiyasiga aylanib turishi hodisasini 10-sinfda qaralgan prujinali mayatnikda cho‘zilgan prujina potensial energiyasining, yukning kinetik energiyasiga va aksincha aylanib turishiga qiyoslash mumkin. Shunga ko‘ra, mexanik va elektr tebranishlarning parametrlari orasidagi o‘xshashlikni quyidagi jadvalda keltiramiz.
Ta’kidlash joizki, elektromagnit va mexanik tebranishlar turli tabiatga ega bo‘lsada, o‘xshash tenglamalar bilan ifodalanadi.
|
| |
Bajardi: Salomov Omadbek

Bajardi: Salomov Omadbek
Download
1,95 Mb.
Sana
18.05.2024
Hajmi
1,95 Mb.
#242893
Bog'liq
Salomov Omadbek1
MUHAMMAD AL-XOZMIY NOMIDAGI TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIALAR UNIVERSITETI
ALGORITMLARNI LOYIHALASH
14 variant
Bajardi: Salomov Omadbek
Download
1,95 Mb.
Download
1,95 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Bajardi: Salomov Omadbek
Download
1,95 Mb.
Texnik mualliflar - Labaratoriya ishi

|
Labaratoriya ishi
|
bet | 3/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtmTexnik mualliflar
Bu odamlarning barchasi tizimning turli jihatlari bilan qiziqadi va ularning har biri turli darajadagi tafsilotlarni talab qiladi.Masalan, kodlovchi tizim dizaynini tushunishi va dizaynni past darajadagi kodga o'zgartira olishi kerak.Aksincha, texnik yozuvchi butun tizimning xatti-harakati bilan qiziqadi va mahsulot qanday ishlashini tushunishi kerak.UML shu qadar ifodali tilni taqdim etishga harakat qiladiki, barcha manfaatdor tomonlar kamida bitta UML diagrammasidan foydalanishlari mumkin.
Quyida UML 2 diagrammasi tuzilmasida ko'rsatilganidek, ushbu 14 diagrammaning har biriga qisqacha qarash:
Strukturaviy diagrammalar tizimning statik tuzilishini va uning qismlarini turli xil abstraktsiya va amalga oshirish darajalarida va ularning bir-biri bilan qanday bog'liqligini ko'rsatadi.Tuzilish diagrammasidagi elementlar tizimning mazmunli tushunchalarini ifodalaydi va mavhum, real dunyo va amalga oshirish tushunchalarini o'z ichiga olishi mumkin, quyidagi etti turdagi struktura diagrammasi mavjud:
Xulq-atvor diagrammalari tizimdagi ob'ektlarning dinamik xatti-harakatlarini ko'rsatadi, ularni vaqt o'tishi bilan tizimdagi bir qator o'zgarishlar sifatida tavsiflash mumkin, 7 ta turdagi xatti-harakatlar diagrammasi mavjud:
Xulq-atvor UML diagrammalari:
Activity Diagram
Use Case Diagram
Interaction Overview Diagram
Timing Diagram
State Machine Diagram
Communication Diagram
Sequence Diagram
Stukturaviy UML diagrammasi:
Class Diagram
Object Diagram
Component Diagram
Composite Structure Diagram
Profile Diagram
Package Diagram
Deployment Diagram
ISHNI BAJARISH TARTIBI
Activity diagram (Faoliyat diagrammasi) nima?
Faoliyat diagrammalari tanlov, iteratsiya va parallellikni qo'llab-quvvatlaydigan bosqichma-bosqich harakatlar va harakatlarning ish oqimlarining grafik tasviridir.U maqsadli tizimni boshqarish oqimini tavsiflaydi, masalan, murakkab biznes qoidalari va operatsiyalarini o'rganish, foydalanish holatini, shuningdek, biznes jarayonini tavsiflaydi.Yagona modellashtirish tilida faoliyat diagrammalari hisoblash va tashkiliy jarayonlarni (ya'ni, ish oqimlarini) modellashtirish uchun mo'ljallangan.
Faoliyat diagrammasi misoli
|
| |
Deployment Diagram - Labaratoriya ishi

|
Labaratoriya ishi
|
bet | 8/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtmDeployment Diagram (Joylashtirish diagrammasi) nima?
Joylashtirish diagrammasi ob'ektga yo'naltirilgan dasturiy ta'minot tizimining jismoniy tomonini modellashtirishga yordam beradi.Bu tizim arxitekturasini dasturiy artefaktlarni joylashtirish maqsadlariga joylashtirish (tarqatish) sifatida ko'rsatadigan struktura diagrammasi Artefaktlar rivojlanish jarayonining natijasi bo'lgan jismoniy dunyodagi aniq elementlarni ifodalaydi.U ish vaqti konfiguratsiyasini statik ko'rinishda modellashtiradi va ilovada artefaktlarning taqsimlanishini anglatadi.Ko'pgina hollarda, bu apparat konfiguratsiyasini mavjud bo'lgan dasturiy ta'minot komponentlari bilan modellashtirishni o'z ichiga oladi.
Joylashtirish diagrammasi misoli
Xulosa
UML mulkiy emas va hamma uchun ochiq.U foydalanuvchi va ilmiy hamjamiyatlarning ehtiyojlarini qondiradi, u asos bo'lgan asosiy usullar bilan tajriba bilan belgilanadi.
Ko'pgina metodologlar, tashkilotlar va asboblar sotuvchilari undan foydalanish majburiyatini oldilar.UML Booch, OMT, OOSE va boshqa etakchi usullarning o'xshash semantikasi va belgilariga asoslanib, UML hamkorlarining ma'lumotlari va keng jamoatchilikning fikr-mulohazalarini o'z ichiga olganligi sababli, UMLni keng qo'llash oson bo'lishi kerak.
UML erishadigan "birlashtirilgan" ning ikkita jihati mavjud:
Birinchidan, u avvalgi usullarning modellashtirish tillari o'rtasidagi ko'pincha ahamiyatsiz farqlarni samarali tarzda tugatadi.
Ikkinchidan, va, ehtimol, bundan ham muhimi, u turli xil tizimlar (biznes va dasturiy ta'minot), rivojlanish bosqichlari (talablarni tahlil qilish, loyihalash va amalga oshirish) va ichki tushunchalar o'rtasidagi istiqbollarni birlashtiradi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.UML Distilled A Brief Guide to the Standard Object Modeling Language by Martin Fowler 2003.
2. Applying UML and Patterns: An Introduction to Object-Oriented Analysis and Design and Iterative Development 3rd Edition
3. UML 2.0 in a Nutshell: A Desktop Quick Reference (In a Nutshell (O'Reilly)) 2nd Edition
4.Uml and the Unified Process and Uml: Practical Object-Oriented Analysis and Design
|
| |
O‟zbekiston respublikasi xalq ta‟lim vazirligi yangi namangan tumani xalq ta‟lim muasasalari faoliyatini

O‟ZBEKISTON RESPUBLIKASI XALQ TA‟LIM VAZIRLIGI YANGI
NAMANGAN TUMANI XALQ TA‟LIM MUASASALARI FAOLIYATINI
METODIK TA‟MINLASH VA TASHKIL ETISH BO‟LIMIGA QARASHLI
35-SONLI UMUMTA‟LIM MAKTABI BOSHLANG‟ICH SINF
O‟QITUVCHISI NURIDINOVA MAQSUDANING
TABIATSHUNOSLIK FANIDAN BIR SOATLIK
DARS ISHLANMASI
2021-2022 O‟quv yili uchun
Ushbu dars ishlanmasi yangi Namangan tumani xalq ta‟limi muasasalari
faoliyatini metodik taminlash va tashkil etish bulimiga qarashli 35-sonli
umumta‟lim maktabining boshlang‟ich sinf o‟qituvchisi Nuridinova
Maqsuda tomonidan tayyorlangan.
Tuzuvchi:
Nuridinova Maqsuda 35-sonli umumiy o‟rta
ta‟lim maktabining boshlang‟ich sinf o‟qituvchisi
Taqrizchi:
Yangi Namangan tumani XTB Boshlang‟ich
ta‟lim metodisti To‟xtamatova Maftuna
Muxarir:
S. G‟aniyeva Yangi Namangan tumani 35-sonli
umumiy o‟rta ta‟lim maktabining boshlang‟ich
sinf ilmiy bo‟lim mudiri
Mazkur dars ishlanmasi Yangi Namangan tumani xalq ta‟limi
muasasalari faoliyatini metodik ta‟minlash va tashkil etish bo‟limi
metodik kengashining 2022 yil _________dagi ___ sonli qarori bilan
__________________foydalanish uchun tavsiya etilgan
Sana: 15-Fevral 2022 -yil
Fan: Tabiatshunoslik
Mavzu: O`zbekiston cho’llari tabiati
Darsning maqsadlari:
Ta‟limiy maqsad: O‟quvchilarga cho‟llar, uning tabiati,
joylashgan o‟rni, turlari haqida ma‟lumotlar berish.
Cho‟ldagi o‟simliklar, qushlar, yirik va mayda hayvonlar
haqida tushunchalar bersih.
Tarbiyaviy maqsad: O‟quvchilarni tabiatga befarq
bo‟lmaslikga, tabiatni asrab-avaylashga o‟rgatish.
Atrofdagi barcha narsalardan zavqlanishga o‟rgatish.
Rivojlantiruvchi maqsad: O‟quvchilarni tabiat haqidagi
tasavvurlarini oshirish, dunyo qarashlarini yanada
kengaytirish
|
Composite Structure Diagram

|
Composite Structure Diagram
|
bet | 7/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtmComposite Structure Diagram (Kompozit tuzilma diagrammasi) nima?
Kompozit tuzilma diagrammasi UML 2.0 ga qo'shilgan yangi artefaktlardan biridir.Kompozit tuzilma diagrammasi sinf diagrammasiga o'xshaydi va asosan tizimni mikro nuqtai nazardan modellashtirishda qo'llaniladigan tarkibiy diagramma turidir, lekin u butun sinflar o'rniga alohida qismlarni tasvirlaydi.Bu sinfning ichki tuzilishini va bu tuzilma imkon beradigan hamkorlikni ko'rsatadigan statik struktura diagrammasining bir turi.
Ushbu diagramma ichki qismlarni, qismlar bir-biri bilan o'zaro ta'sir qiladigan portlarni yoki sinf misollari qismlar va tashqi dunyo bilan o'zaro ta'sir qiladigan portlarni va qismlar yoki portlar orasidagi ulagichlarni o'z ichiga olishi mumkin.Murakkab tuzilma-bu qandaydir maqsadga erishish uchun ish vaqtida hamkorlik qiladigan o'zaro bog'langan elementlar to'plami.Har bir element hamkorlikda ma'lum bir rolga ega.
Profile Diagram (Profil diagrammasi nima)?
Profil diagrammasi sizga domen va platformaga xos stereotiplarni yaratish va ular orasidagi munosabatlarni aniqlash imkonini beradi.Siz stereotip shakllarini chizish orqali stereotiplarni yaratishingiz va ularni resursga asoslangan interfeys orqali kompozitsiya yoki umumlashtirish bilan bog'lashingiz mumkin.Shuningdek, siz stereotiplarning teglangan qiymatlarini aniqlashingiz va tasavvur qilishingiz mumkin.
Profil diagrammasi misoli
Package Diagram (Paket diagrammasi) nima?
Paket diagrammasi-paketlar va paketlar orasidagi bog'liqliklarni ko'rsatadigan UML struktura diagrammasi.Model sxemalari tizimning turli ko'rinishlarini ko'rsatishga imkon beradi, masalan, ko'p qatlamli (aka ko'p qatlamli) dastur-ko'p qatlamli dastur modeli.
Paket diagrammasi misoli
|
| |
Class Diagram - Labaratoriya ishi

|
Labaratoriya ishi
|
bet | 6/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtmClass Diagram (Sinf diagrammasi) nima?
Sinf diagrammasi deyarli barcha ob'ektga yo'naltirilgan usullardan foydalanadigan markaziy modellash usulidir.Ushbu diagramma tizimdagi ob'ektlarning turlarini va ular o'rtasida mavjud bo'lgan turli xil statik munosabatlarni tavsiflaydi.
Aloqalar
Muhim bo'lgan munosabatlarning uchta asosiy turi mavjud:
Assotsiatsiya- turdagi misollar o'rtasidagi munosabatlarni ifodalaydi (bir kishi kompaniyada ishlaydi, kompaniyaning bir qator idoralari mavjud.
Meros- OO'da foydalanish uchun ER diagrammalariga eng aniq qo'shimcha.U OO dizaynida merosga bevosita mos keladi.
Aggregatsiya- agregatsiya, ob'ektga yo'naltirilgan dizayndagi ob'ekt kompozitsiyasining shakli.
Sinf diagrammasi misoli
Object Diagram (Obyekt diagrammasi) nima?
Ob'ekt diagrammasi - bu ob'ektlar va ma'lumotlar qiymatlarini o'z ichiga olgan misollar grafigi.Statik obyekt diagrammasi sinf diagrammasining namunasidir;u bir vaqtning o'zida tizimning batafsil holatining suratini ko'rsatadi.Farqi shundaki, sinf diagrammasi sinflar va ularning munosabatlaridan iborat mavhum modelni ifodalaydi.Shu bilan birga, ob'ekt diagrammasi o'ziga xos xususiyatga ega bo'lgan ma'lum bir momentdagi misolni ifodalaydi.Ob'ekt diagrammalaridan foydalanish juda cheklangan, ya'ni ma'lumotlar strukturasi misollarini ko'rsatish uchun.
Quyidagi Ob'ektlar diagrammasi misolida sizga Piter (ya'ni foydalanuvchi) ikkita qo'shimchani yuklamoqchi bo'layotgan paytda User va Attachment sinfining ob'ekt namunalari qanday "o'xshash" ko'rsatilgan.Shunday qilib, yuklanadigan ikkita biriktirma obyekti uchun ikkita Instance Specification mavjud.
Component Diagram (Komponent diagrammasi) nima?
Yagona modellashtirish tilida komponentlar diagrammasi kattaroq komponentlar yoki dasturiy ta'minot tizimlarini yaratish uchun komponentlar qanday o'zaro bog'langanligini tasvirlaydi.U dasturiy ta'minot komponentlarining arxitekturasini va ular orasidagi bog'liqlikni ko'rsatadi.Ushbu dasturiy komponentlar, shu jumladan ish vaqti komponentlari, bajariladigan komponentlar, shuningdek, manba kodi komponentlari.
Komponentlar diagrammasi misoli
|
| |
Use-case Diagram (Foydalanish diagrammasi) nima?

|
Use-case Diagram (Foydalanish diagrammasi) nima?
|
bet | 4/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtm
Use-case modeli tizimning funktsional talablarini foydalanish holatlari nuqtai nazaridan tavsiflaydi.Bu tizimning mo'ljallangan funksionalligi (foydalanish holatlari) va uning muhiti (aktyorlar) modelidir.Foydalanish holatlari sizga tizimdan kerak bo'lgan narsalarni tizim ushbu ehtiyojlarni qanday qondirishiga bog'lash imkonini beradi.
Foydalanish modelini menyu sifatida tasavvur qiling, xuddi restorandagi menyu kabi.Menyuga qarab, siz o'zingiz uchun nima borligini, alohida taomlar va ularning narxlarini bilasiz.Shuningdek, restoran qanday taomlarga xizmat qilishini bilasiz: italyan, meksika, xitoy va boshqalar.Menyuga qarab, siz ushbu restoranda sizni kutayotgan ovqatlanish tajribasi haqida umumiy taassurot olasiz.Menyu, aslida, restoranning xatti-harakatlarini "model qiladi".
Bu juda kuchli rejalashtirish vositasi bo'lganligi sababli, foydalanish namunasi odatda barcha jamoa a'zolari tomonidan rivojlanish tsiklining barcha bosqichlarida qo'llaniladi.
Interaction Overview Diagram (O‘zaro ta'sirning umumiy diagrammasi) nima?
O'zaro ta'sirlarni ko'rib chiqish diagrammasi o'zaro ta'sirlarni boshqarish oqimining umumiy ko'rinishiga qaratilgan.Bu faoliyat diagrammasining bir variantidir, bunda tugunlar o'zaro ta'sirlar yoki o'zaro ta'sir hodisalaridir.O'zaro ta'sirning umumiy diagrammasi xabarlar va hayot chiziqlari yashiringan o'zaro ta'sirlarni tavsiflaydi.Siz "haqiqiy" diagrammalarni bog'lashingiz va O'zaro ta'sirni ko'rib chiqish diagrammasi ichidagi diagrammalar o'rtasida yuqori darajadagi navigatsiyaga erishishingiz mumkin.
|
| |
Timing Diagram(Vaqt diagrammasi)nima?

|
Timing Diagram(Vaqt diagrammasi)nima?
|
bet | 5/8 | Sana | 25.12.2023 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #128209 |
Bog'liq omadbek dtm Timing Diagram(Vaqt diagrammasi)nima?
Vaqt diagrammasi ob'ekt (lar)ning ma'lum vaqt oralig'idagi xatti-harakatlarini ko'rsatadi.Vaqt diagrammasi ketma-ketlik diagrammasining maxsus shaklidir.Vaqt diagrammasi va ketma-ketlik diagrammasi o'rtasidagi farq shundaki, o'qlar teskari bo'lib, vaqt chapdan o'ngga ko'payadi va hayot liniyalari vertikal ravishda joylashtirilgan alohida bo'limlarda ko'rsatiladi.
Vaqt diagrammasi misoli
State Machine Diagram (Davlat mashina diagrammasi) nima?
Holat diagrammasi-bu Devid Xarel tomonidan tuzilgan holat diagrammalari kontseptsiyasiga asoslangan tizimlarning xatti-harakatlarini tavsiflash uchun UMLda ishlatiladigan diagramma turi.Davlat diagrammalarida ruxsat etilgan holatlar va o'tishlar, shuningdek, ushbu o'tishlarga ta'sir qiluvchi hodisalar tasvirlangan.Bu ob'ektlarning butun hayot aylanishini tasavvur qilishga yordam beradi va shu bilan davlatga asoslangan tizimlarni yaxshiroq tushunishga yordam beradi.
Communication Diagram (Aloqa diagrammasi) nima?
Sequence Diagram-ga o'xshab, Aloqa diagrammasi ham foydalanish holatining dinamik harakatini modellashtirish uchun ishlatiladi.Ketma-ketlik diagrammasi bilan taqqoslaganda, Aloqa diagrammasi vaqt ketma-ketligini emas, balki ob'ektlarning hamkorligini ko'rsatishga ko'proq e'tibor beradi.Ular aslida semantik jihatdan ekvivalentdir, shuning uchun ba'zi modellashtirish vositalari, masalan, Visual Paradigm uni biridan ikkinchisiga yaratishga imkon beradi.
Aloqa diagrammasi misoli
Sequence Diagram (Ketma-ketlik diagrammasi) nima?
Ketma-ketlik diagrammasi vaqt ketma-ketligiga asoslangan ob'ektlarning hamkorligini modellashtiradi.U foydalanish holatining muayyan stsenariysida ob'ektlarning boshqalar bilan qanday o'zaro ta'sirini ko'rsatadi.Ilg'or vizual modellashtirish qobiliyati bilan siz bir necha marta bosish orqali murakkab ketma-ketlik diagrammasini yaratishingiz mumkin.Bundan tashqari, Visual Paradigm kabi ba'zi modellashtirish vositalari siz foydalanish holatlari tavsifida aniqlagan voqealar oqimidan ketma-ketlik diagrammasini yaratishi mumkin.
Ketma-ketlik diagrammasi misoli
|
| |
Shponkani mustahkamlikka hisoblash

|
Shponkani mustahkamlikka hisoblash
|
bet | 3/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #244229 |
Bog'liq 6П80Г (2)6.7 Shponkani mustahkamlikka hisoblash
Ϭcm= < |Ϭcm|=170MPa
= ≤ | | = 50 MPa
Ko’ndalang kesim bo’yicha:
M-maksimal burovchi moment
dv-valning diametri
1-val
Ϭcm=
=
2-val
Ϭcm= MPa
=
6.8 Shlitsani mustahkamlikka hisoblash
Ϭcm= ≤|Ϭcm|=100 Mpa
Acm=
Rcp=0.25 (D+d)
O’rtacha radius - Rcp
1-val Ϭcm= = =20 MPa ≤|Ϭcm|=100 Mpa
Acm=
Rcp=0.25 (D+d)= 0.25
2-val Acm= =66
Rcp=0.25 (50+46)=24
Ϭcm=
3-val Acm= =70
Rcp=0.25 (82+78)=40
Ϭcm=
6.10 Tayanchdagi reaksiya kuchini aniqlash:
1- val uchun;
; a=140 mm; b=442 mm;
0- b+ (a+b)=0;
(a+b)=a ;
= =+ =459 N
- + =0
= - =1908-459=1449 N
=4333 N
= tga=4333 0.36=1560 N
0-140 1908+459 (582)=0
; a=140 mm; b=442 mm;
a+
=1449 N
=4333 N
= tga=4333 0.36=1559 N
=0
=1449+1908=3357 N
b+
3357 0-1908 +1449 (582)=0
=2043 N
= =3388 N
=V R =1345 1.25 1 1=1681 N
V=1
=1
=1.25
L= = =431
Podshipnik ishlash muddati
Ln= soat
Ln= = soat
2-Val uchun;
` a=140 b=355 c=88
= =2078 N
0.36=4920 0.36=1771 N
= =4920 N
=0
+ =2078+1771=3849 N
0-2970 +2960 (140+355)- 2970 (582)=0
a=140 b=355 c=88
= =2076 N
0.36=4920 0.36=1771 N
= =4920 N
+ =2076+1771=3676 N
3970 0-2970 +2970 (140+355)- 1000 (582)=0
=4473 N
= =4222 N
=V R =4222 1.25 1 1=5277 N
V=1
=1
=1.25
Podshipnikning uzoq muddatligiga hisoblash;
L= = =14
Podshipnik ishlash muddati
Ln= soat
Ln= = 1476 soat
3-Val
; a=130 mm; b=80 mm;
0- a+ (a+b)=0;
(a+b)=a ;
= =+ =6836 N
- + =0
= + =11043+6836=17909 N
= = =11846N
= tga=11846 0.36=4264 N
0-4264 + 6836 (130+80)=0
; a=130 mm; b=80 mm;
b+
=1624 N
= = =11846 N
= tga=11846 0.36=4263 N
=0
=1624+4263=5887 N
b+
0-4263 +1624 (130+80)=0
=17982 N
= =9021 N
=V R =8961 1.25 1 1=11201 N
V=1
=1
=1.25
L= = =8.76
Podshipnik ishlash muddati
Ln= soatLn= = soat
7. Xulosa
Men ushbu 6П80Г Gorizontal Frezalash stanogining tezliklar qutisini loyihashda avvalo, berilgan qiymatlari boyicha asosiy kinematik parametrlarni hisobladim, keyin unga struktura setkasi va aylanishlar chastota grafigini tuzdim. So’ng elektro dvigatelni hisoblab topdim. Undan keyin tezliklar uzatmasi qutisini konstruktiv o’lchamlarini aniqladim va mustahkamlikka hisobladim. Shundan so’ng topilgan qiymatlari yordamida AutoCAD dasturida uzatmalar qutisini chizmasini chizdim.
Bugungi kunda yurtimizda texnika sohasi juda shiddat bilan taraqqiy etmoqda. Barcha sohalar kabi texnika sohasi ham yurtda qanchalik yaxshi rivojlansa shu yurtda ishlab chiqarish yanada o’sadi va rivojlanadi.
Shuning uchun biz yoshlar ham o’z sohamizni yanada chuqurroq o’rganishimiz lozim. Buning uchun esa yaratilayotgan imkoniyatlardan to’laqonli foydalanib o’z ustimizda yanada ko’proq ishlashimiz va horijiy dastgohlar, ularninng tuzilishi, ishlab chiqarish harakteristikalari bilan ko’proq tanishib borishimiz lozim.
Ushbu bajargan kurs loyihamdan ham ancha koproq narsalarni o’rgandim va yanayam ko’proq o’rganishni hoxlardim.
|
| |
Asalari kasalliklari va unga qarshi kurash choralarini tashkil etish

Talqin va tadqiqotlar respublika ilmiy-uslubiy jurnali №5
31
ASALARI KASALLIKLARI VA UNGA QARSHI KURASH CHORALARINI
TASHKIL ETISH
Murodova Hilola Zafarjon qizi
Namangan Davlat Universiteti
https://doi.org/10.5281/zenodo.6718907
Annotatsiya:
Ushbu maqolada asalarichilik fermer va sanoat xo’jaligidagi
infeksion va invazion kasalliklari va unga samarali yechimlarni qo’llash,
zararkuranda turlarni o’rganish mobaynida ularni fermer va sanoat xo’jaligida
biologik, kimyoviy va mexanik usullarni o’rganib, kushandalarni oldini olish va
xalqimizga sifatli asal yetishtirish haqida soʻz yuritiladi.
Kalit so’zlar
asalari oilasi, infeksion kasalliklar,
invazion kasalliklar,
nomzematoz, zararkuranda hasharotlar, pestitsidlar,
dezinfeksiya, integral himoya
qilish usuli.
Abctract:
This article discusses infectious and invasive diseases in beekeeping
and industrial farming and the application of effective solutions to it, the study of pest
species in biological and chemical and mechanical
methods in agriculture and
industry, the prevention of bee stings and the cultivation of quality honey for our
people. We are talking about.
Keywords
bee family, infectious diseases,
invasive diseases, nomzematosis,
pests, pesticides, disinfection, integrated protection method.
Аннотация:
В данной статье рассматриваются инфекционные и
инвазионные болезни в пчеловодстве и промышленном животноводстве и
применение эффективных
средств борьбы с ней, изучение видов вредителей
биологическими и химико-механическими методами в сельском хозяйстве и
промышленности, профилактика укусов пчел и выращивание качественного
меда для наш народ.Мы говорим o.
Ключевые
пчелиная семья, инфекционные болезни, инвазионные болезни,
номзематоз, вредители, пестициды, дезинфекция, комплексный метод защиты.
Asalari oilasining sog‘lomligi, u yoki bu kasalliklarga
chidamliligi tuxumdan
chiqqan lichinka va yetuk asalarilarni doimiy ravishda ko‘rib chiqish va veterinariya-
bakteriologik laboratoriyalarda tahlil qilish yo‘li bilan aniqlanadi. Nasldor oilalar esa
mutloq sog‘lom bo‘lishi kerak. Asalarilar har xil kasalliklar bilan kasallanishi
mumkin. Ular infeksion, invazion va yuqumsiz kasalliklarga bo‘linadi.
Infeksion
kasalliklarning qo‘zg‘atuvchisi kelib chiqishi o‘simlikda bo‘lgan bakteriya, virus va
zamburug‘lardir. Invazion kasalliklarning qo‘zg‘atuvchilari bir hujayrali va ko‘p
hujayrali parazit hayvonlardir. Yuqumsiz kasalliklar asalari oilasining hayoti uchun
1-amaliy mashg’ulot texnologik jihozlarni boshqarish dasturini tayyorlashni operativ tizimi

1-amaliy mashg’ulot texnologik jihozlarni boshqarish dasturini tayyorlashni operativ tizimi
Download
242,36 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
20.05.2024
Hajmi
242,36 Kb.
#245373
Download
242,36 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1-amaliy mashg’ulot texnologik jihozlarni boshqarish dasturini tayyorlashni operativ tizimi
Download
242,36 Kb.
Matnni ko'rish
1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati

1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
23.05.2024
Hajmi
0,85 Mb.
#251110
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati
Download
0,85 Mb.
Matnni ko'rish
1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati - bet 7

Elektronikada keng qo‘llaniladigan yarimo‘tkazgichlarning xona
temperaturasi (300 K)da taqiqlangan zona kengligi Wg germaniy uchun – 0,67
eV, kremniy uchun – 1,12 eV, arsenid galliy uchun – 1,43 eV ni tashkil etadi.
Dielektriklarning taqiqlangan zona kengligi Wg
3 eV.
Absolyut nol temperaturada (0 K) yarimo‘tkazgich va die-lektriklar valent
zonasining barcha energetik sathlari elektronlar bilan to‘ldirilgan,
o‘tkazuvchanlik sohasidagi energetik sathlar esa bo‘sh bo‘ladi. Metallarda
o‘tkazuvchanlik zonasining faqat pastki qismi to‘ldirilishi mumkin.
100>
1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati - bet 6

ta’sirida yarimo‘tkazgichdagi valent elektronlarning ma’lum qismi erkin zaryad
tashuvchilarni yuzaga keltirishi mumkin. Yarimo‘tkazgichlarning
elektr
o‘tkazuvchanligi yorug‘lik oqimi, zarralar oqimi, kiritmalar konsentra-tsiyasi
gradiyenti, elektr maydon va boshqalar ta’sirida ham o‘zgarishi mumkin.
Yarimo‘tkazgichlarning bu xossasidan turli
vazifalarni bajaruvchi diodlar,
tranzistorlar, termistorlar, fotorezistorlar, varikap va boshqa yarimo‘tkazgich
asboblar tayyorlashda foydalaniladi.
Elektr o‘tkazuvchanlik, ya’ni elektr kuchlanish ta’sirida
moddalardan
elektr tok o‘tkishi uning elektr maydonga nisbatan asosiy xususiyatini belgilaydi.
Bu kattalik qiymat jihatdan Om qonunining differensial ko‘rinishi bo‘lib,
solishtirma elektr o‘tkazuvchanlik
bilan baholanadi:
,
E
j
(18)
bu yerda,
j
– tok zichligi vektori,
E
– elektr maydon kuchlanganligi
vektori.
Elektr o‘tkazuvchanlik elektr maydon yoki
kiritmalar konsentratsiyasi
gradiyenti ta’sirida erkin zaryad tashuvchilar (EZT) harakati hisobiga amalga
oshadi.
Yarimo‘tkazgichda bir vaqtning o‘zida turli massa va ishoraga ega bo‘lgan
EZTlar mavjud bo‘lib, ular elektr maydon ta’sirida turli tezlik
j
ka ega
bo‘ladilar. Shuning uchun elektr toki zich-ligi quyidagi ifoda bilan aniqlanadi:
,
j
j
j
n
q
j
(19)
bu yerda,
j
n
– EZTlar konsentratsiyasi,
j
q
– ularning zaryadi.
Yarimo‘tkazgich
materiallar kristall, amorf va suyuq holatda bo‘lishi
mumkin. Yarimo‘tkazgichlar texnikasida asosan, kristall yarimo‘tkazgichlar
(asosiy moddaning 1010 atomiga bittadan ortiq bo‘lmagan kiritmalar atomi
to‘g‘ri keluvchi monokristall) ishlatiladi. Solishtirma elektr o‘tkazuvchanligi
bo‘yicha metallar bilan dielektriklar oralig‘ida
joylashgan moddalar
yarimo‘tkazgichlarga kiradi. Xususiy, ya’ni kiritmasiz yarimo‘tkazgichlar elektr
o‘tkazuvchanligi
i
ning temperaturaga bog‘liqligi xususiy konsentratsiya
i
n
ning temperaturaga bog‘liqligi bilan aniqlanadi. Kremniy uchun nisbiy xususiy
o‘tkazuvchanlikning temperaturaga bog‘liqlik grafigi
i
/
0
i
= f (1/T) 1-rasmda
yarim logarifmik masshtabda ko‘rsatilgan. Amaliyot uchun ta’luqli bo‘lgan
temperatura diapazonida (-60 ÷ +125 0S) kremniyning xususiy o‘tkazuv-chanligi
5 tartibga o‘zgarishi 1 a-rasmdan ko‘rinib turibdi. Taqiqlangan zona kengligi
kremniynikiga nisbatan tor bo‘lgan materiallarda (masalan, germaniyda)
i
ning
nisbiy o‘zgarishlari ki-chikroq,
i
ning qiymatlari esa sezilarli katta bo‘ladi.
a)
b)
10-rasm
10–rasm. Xususiy (a) va legirlangan (b) kremniy nisbiy solishtirma
o‘tkazuvchanligining temperaturaga bog‘liqligi (
0
i
va
0
- +20 0S).
Xona
temperaturasida
yarimo‘tkazgichlarning
solishtirma
elektr
o‘tkazuvchanligi 10-8÷105 Sm/m (simens taqsim metr)ni,
metallarda
=106÷108 Sm/m, dielektriklarda esa
=10-8÷10-13 Sm/mni tashkil etadi.
Yarimo‘tkazgichlarda solishtirma elektr o‘tkazuvchanlik temperatura ortishi
bilan ortadi, metallarda esa kamayadi. Yarimo‘tkazgichlar elektr
o‘tkazuvchanligi yoritilganlikka va kiritmalar konsentratsiyasiga bog‘liq (1 b -
rasm).
(2) va (1)larni solishtirib,
Darsning maqsadi. Mavzu: Vakuumda elektr toki. Тermoelektron emissiya xodisasi. Diod, Тriod

18 – ma’ruza.
Darsning maqsadi.
Mavzu: Vakuumda elektr toki.Тermoelektron emissiya xodisasi. Diod, Тriod lampalarni volt - amper tavsifnomasi. Gazlarda elektr toki. Gaz razryadining volt - amper tavsifnomasi.
ТERMOELEKТRON EMISSIYa. ELEKТRON LAMPALAR.
Qizigan qattiq va suyuq jismlarning elektron chiqarishi termoelektron emissiya deb aytiladi.
Тermoelektron emissiya hodisasini tekshirishni 1-chizmada tasvirlangan sxema yordamida amalga oshirish qulay.
1 - chizma
Sxemaning asosiy elementi ikki
elektrodli lampa hisoblanadi, uni odatda vakuumli diod deb ataladi. U ichida
K katod va A anoddan iborat ikkita elektrodi bo’lgan, havosi surib olingan metal yoki shisha ballondan iborat. Konstruksiyasi bo’yicha elektrodlar turli shaklda tayyorlangan bo’lishi mumkin. Oddiy holda, katod ingichka to’g’ri tola, anod esa katodga nisbatan koaksal silindr shaklida bo’ladi (2- chizma).
Katod cho’g’lantiruvchi
batareya BH tomonidan hosil qilingan tok bilan qizdiriladi. Reostat R
1 yordami bilan cho’g’lantirish tok kuchini boshqarib, cho’g’lanish temperaturasini o’zgartirish mumkin.
Elektrodlarga Ba anod batareyasida kuchlanish beriladi. Anod kuchlanishi U
a ning kattaligini
R2 potensiometr
yordamida uzgartirish va V voltmetr yordamida ulchash mumkin (anod potensiali katod potensialidan yuqori bo’lsa, U
a musbat hisoblanadi). Galvanometr
G anod tok kuchi i
a ni o’lchash uchun mo’ljallangan.
Agar katod cho’g’lanishini
birday saqlagan holda, anod tok kuchi i
a ning anod kuchlanishi
Ua ga bog’likligi olinsa, u holda 3-chizmada tasvirlangan egri chiziq hosil bo’ladi (turli egri chiziqlar katod temperaturasining turli qiymatlariga moc keladi). Ushbu egri chiziq volt-amper tavsifnoma deb ataladi.
Foydalanilgan adabiyotlar

|
Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 4/4 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 1,05 Mb. | | #244229 |
Bog'liq 6П80Г (2)Foydalanilgan adabiyotlar
1. Переryдов Л.В., Хашимов А.Н., Шалаryров И.К., Перегудов С.Л.,
Автоматлаштирилган корхона станоклари. Тошкент: "Ўзбекистан", 2001. -
496.
2. В.И.Вешкурцев, Д.Г.Мирошин. Курсовое проектирование по
дисципление «Оборудование отрасли». Екатеринбург 2012, 114 с.
3. Безъязычный В.Ф., Аверьянов И.Н., Кордюков А.В. Расчет режимов
резания. Учебное пособие. Рыбинск 2009. 184 с.
4. Кучер А.М. Металлорежущие станки (альбом общих видов,
кинематических схем и узлов). М: Машинастроения, 1972, 307 с.
5. Справочник технолога-машиностроителя. Том 2. Под ред.
А.Г.Косиловой и Р.К.Мещерякова. Москва: «Машиносторение», 1986.-496 с.
6. В.А.Данилов. Проектирование кинематики металлорежущих станков.
Новополоцк «ПГУ», 2008, 228 с.
7. В.М.Гомельский. Курсовое проектирование по дисципление «Расчет и
конструирование станков». Методические пособие. Тольятти. 2005, 85 с.
8. Б.И.Черпаков. Металлорежущие станки. –М.: Академа 2003. -368 с.
9,Проников А.С. Расчёт и конструирование металлорежущих станков. Изд. 2-е. “Высшая школа”, 1968 г.
|
| |
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi

O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/23
Sana
30.11.2023
Hajmi
0,74 Mb.
#108438
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi
Download
0,74 Mb.
Matnni ko'rish
Olib tashlash usullari - Tish yuzasidan hosil boʻladigan karashlar va toshlar(choʻkmalar) Tozalash usullari. Asbob–uskunalar

|
Tish yuzasidan hosil boʻladigan karashlar va toshlar(choʻkmalar) Tozalash usullari. Asbob–uskunalar
|
bet | 7/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 287,53 Kb. | | #119775 |
Bog'liq Tish yuzasidan hosil boʻladigan karashlar va toshlar(choʻkmalar)-fayllar.orgOlib tashlash usullari
Toshlarni yo'q qilish bilan bog'liq har qanday protsedura zamonaviy ixtisoslashtirilgan uskunalardan foydalanishni talab qiladi. Eng samarali usullar quyidagilardir:
Ultratovushli tozalash.
Bu usul foydali qazilma konlarini yo’q qilishning eng samarali variantlaridan biridir. Ultrasonik tebranishlarni keltirib chiqaradigan skalerning ta’siri hech qanday qo’shimcha harakat va noqulayliksiz blyashka olib tashlash imkonini beradi. 2. Lazerli oqartirish. 2. Lazerli oqartirish. Bunday apparat ta'sirida tishning himoya qismi (toj) zarar ko'rmaydi. Lazer nurlari qattiq konlarni yo'q qilish uchun javobgardir, ular og'izdan suv va havo oqimi bilan yuviladi. Tish yuzasi abraziv komponent, havo va suvdan tashkil topgan yuqori faol aralashma bilan ishlov beriladi. U ma'lum bir bosim ostida xizmat qiladi, bu tish go'shti va tishlarni blyashkadan samarali tozalashga yordam beradi. Ko'pincha bu usul ultratovushli tozalash bilan birgalikda, ya'ni undan keyin qo'llaniladi. Tishlarni tozalashning alohida usuli sifatida AirFlow faqat mineral konlarni qotishning dastlabki bosqichlarida qo'llaniladi. Asbob–uskunalar:
Gladilka
Ekskovatr
Kyuretta
Dolota
Matrika
Rashpil
Skiler
Air-flow apparati
Shtripsi
http://fayllar.org
|
| |
Milk usti toshlarining kimyoviy tarkibini 70-90% anorganik, 10-

|
Milk usti toshlarining kimyoviy tarkibini 70-90% anorganik, 10-
|
bet | 5/7 | Sana | 15.12.2023 | Hajmi | 287,53 Kb. | | #119775 |
Bog'liq Tish yuzasidan hosil boʻladigan karashlar va toshlar(choʻkmalar)-fayllar.org Milk usti toshlarining kimyoviy tarkibini 70-90% anorganik, 10- Milk usti toshlarining kimyoviy tarkibini 70-90% anorganik, 10- 30% ini organik moddalar tashkil qiladi. Anorganik qismining asosinikalsiy fosfat - 75.9%, kalsiy karbonat - 3.1% va magniy karbonatlar hosil qiladi. Anorganik elementlar o`z miqdori bo`yicha quyidagicha taqsimlangan: kalsiy - 39%, fosfor-19%, magniy – 0,8%. Bulardan tashqari tish toshlari o`z tarkbida natriy, rux, stronsiy, brom, mis, volfram, alyuminiy, oltin kabi mikroelemetlar saqlaydi. Tish toshlarining organik tarkibi protein-polisaxarid kompleksi, qovjirab tushgan epiteliy, leykotsitlar va mikroorgnizmlardan iborat. Milk osti tish toshlari. Milk osti tish toshlari milk marginal sohasi ostida joylashgan bo`ladi va ularni oddiy ko`zda ko`ra olmaymiz. Aniqlashning asosiy usuli zondlash. Aniqlangan tish milk osti toshlari odatda qattiq, to`q jigarrang yoki qoramtir-yashil tusda bo`ladi. Milk osti toshi tish bo`yin qismini o`rab olishga harakat qiladi va notekis sath hosil qilib tishlarga qattiq yopishgan bo`ladi. Kimyoviy va struktura o`xshashdir. Bular asosan milk suyuqligidan hosil bo`ladi. Struktura tuzilishiga ko`ra tish toshlari-bu minerallashib Struktura tuzilishiga ko`ra tish toshlari-bu minerallashib (blyashka) o`zida so`lakka nisbatan 20 marta ortiqroq kalsiy ni adsorbsiya qilishi mumkin. Tish toshlari tez-tez hosil bo`lib turuvchi kishilarda tish usti karashlarida 3 hissa ko`proq fosfor bo`lishi aniqlangan. Bu esa tish toshlarining u yoki bu miqdorda hosil bo`lishida fosfor elementining o`rni borligini ko`rsatadi. Tish usti yumshoq karashlarining minerallashib ohaklashishi va toshga
|
| |
1. Dia-para-va ferromagnetism tabiati - bet 3

7-rasm
7-rasm. Teskari kuchlanish berilganda p+-n+ - o‘tishning energetik
diagrammasi.
O‘tkazuvchanlik elektronlarining n – yarimo‘tkazgichdan r –
yarimo‘tkazgich valent zonasi vakant (bo‘sh) sathlariga tunnel o‘tishi elektron-
kovak juftliklarning rekombinatsiyalanishiga va o‘z
navbatida, teskari tokning
kamayishiga olib keladi. Elektron-kovak juftliklarining generatsiyalanish
jadalligi rekombinatsiyalanish jadalligiga nisbatan ancha yuqori.
Teskari
kuchlanish ortishi bilan tunellashuv intervali (oralig‘i) va undagi elektron-lar soni
ortishi hisobiga tunnel tok keskin ortadi.
Tunnel teshilish teskari tokining teskari kuchlanish UTYeSK ga bog‘liqligi
ko‘chkili teshilishdagiga o‘xshash bo‘lib, tikligi kichikroqdir.
p-n o‘tishning issiqlik teshilishi undan teskari tok oqqanida issiqlik
yetarlicha sochilmasligi natijasida p-n o‘tish qizib ketishi hisobiga yuz beradi.
Qizish teskari tok qiymatini oshiradi, natijada, p-n o‘tish yanada ko‘proq qiziydi,
oqibatda p-n o‘tish ishdan chiqadi.
p-n o‘tishning differensial qarshiligi va sig‘imi uning muhim elektr
parametrlari hisoblanadi.
Differensial qarshilik. U p-n o‘tishning kichik ampli-tudali o‘zgaruvchan
tokka ko‘rsatgan aktiv qarshiligiga ekvivalent bo‘lib,
dI
dU
R
ДИФ
/
ifoda bilan
aniqlanadi. Differensial qarshilik VAXning belgilangan
nuqtasidagi tiklikka
teskari proporsional. Ideallashtirilgan p-n o‘tish uchun formuladan RDIF ning
analitik ifodasini topish mumkin
q
I
I
kT
R
ДИФ
)
(
0
. (11)
To‘g‘ri siljitilganda I>>I0, shuning uchun
Iq
kT
R
ДИФ
. (12)
p-n o‘tishga to‘g‘ri kuchlanish berilganda RDIF qiymati kichik va
kuchlanish ortishi bilan kamayadi, teskari siljitilganda esa juda yuqori bo‘ladi.
r-n o‘tish sig‘imi. p-n o‘tishdagi qo‘sh elektr qatlam – barer sig‘imini, p-
va n- sohalardagi nomuvozanat noasosiy zaryad tashuvchilar –
diffuziya
sig‘imini vujudga keltiradi.
Statik rejimda yoki past chastotali kuchlanish ta’sir etganda p-n o‘tishdagi
tok va kuchlanish orasidagi bog‘liqlik (10) munosabat bilan ifodalanadi. Dinamik
rejimda barer va diffuziya sig‘imlari mavjudligi tufayli (10)dan foydalanib
bo‘lmaydi.
Past chastotalarda p-n o‘tish toki elektron - kovak o‘tishning hamda
yarimo‘tkazgich p- va n- sohalarining aktiv qarshiligi (rB) bilan aniqlanadi.
Yuqori chastotalarda p-n o‘tishning inersiya-dorligi uning sig‘imi bilan
belgilanadi.
p-n o‘tish to‘g‘ri ulanganda chegaradosh sohalarga noasosiy zaryad
tashuvchilar injeksiyalanadi. Buning natijasida p-n o‘tish chegaralari yaqinidagi
yupqa qatlamlarda qiymatlari bir-biriga teng qarama-qarshi ishorali nomuvozanat
noasosiy zaryad tashuvchilar QDIF to‘planadilar. Kuchlanish qiymati
o‘zgarganda injeksiyalangan zaryad tashuvchilar soni, zaryad miqdori o‘zgaradi.
Zaryad-larning
kuchlanish
ta’sirida
bunday
o‘zgarishi
kondensator
qoplamalarida zaryadning o‘zgarishiga o‘xshaydi. Noasosiy zaryad tashuvchilar
bazaga diffuziya hisobiga kelgani sababli bu sig‘im diffuziya sig‘im deb ataladi
va quyidagi formulaga binoan hisob-lanadi: