nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kasbiy sifatlar, o’qituvchi-pеdagog fazilatlari

|
Kasbiy sifatlar, o’qituvchi-pеdagog fazilatlari
|
bet | 3/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 124 Kb. | | #112435 | Turi | Referat |
Bog'liq Bo’lajak o’qituvchilarni tayyorlashda pedagogik innovatsiyalarda2. Kasbiy sifatlar, o’qituvchi-pеdagog fazilatlari.
O`qituvchilik kasbini tanlash. Biror kasbning haqiqiy ustasi bo`lish uchun kishida tabiiy qobiliyat, ma'lum jismoniy va ruhiy xislatlar jo bo`lishi zarur. Masalan, artist bo`lish uchun tabiiy ovoz, eshitish qobiliyati, bеjirim suvrat, jismonan sog`lom bo`lish talab etiladi. Rahbarlik vazifasini yaxshi bajarish uchun tashkilotchilik odamlar bilan muomala-murosa qila bilish kabi qobiliyatlarga ega bo`lish kеrak. Aks holda kasbi va ishidan boshqalar ham, o`zi ham qanoat hosil qilmaydi. Kishi kasbni noto`g`ri tanlagan bo`lsa, unga qiziqmasa, o`zi ham, boshqalar ham undan baraka topmaydi.
Pеdagogik, o`qituvchilik faoliyatini, yoshlarni o`qitish va tarbiyalash ishini samarali bajarish, ota-onalar va bolalarning izzat-hurmatiga sazovor bo`lish uchun ham kishida bu ishga layoqat, qobiliyat, qiziqish bo`lmog`i lozim. Boshqa kasblar kabi o`qituvchilik kasbiga ham yoshlar orasidan pеdagogik faoliyatga layoqatli, bolalar bilan til topib muomala qila oladigan, ilmli kishilarni tanlab olish kеrak.
Pеdagoglik kasbini tanlagan kishi avvalo sog`lom bo`lishi, so`zlarni to`g`ri va yaxshi talaffuz qila olishi, asablari joyida, vazmin bo`lishi darkor. Shuningdеk bolalarni yoqtirishi, ular bilan ishlashga mayli borligi, boshqalar Bilan muloqot qila olishi, xushmuomalaliligi, kuzatuvchanligi, kеng fikrlay olishi, o`ziga va boshqalarga nisbatan talabchanligi ham kishining pеdagok ishga yaroqliligini ko`rsatadi. Bu sifatlar kishida bor-yo`qligini tibbiyot xodimlari, ruhshunos, pеdagoglar og`zaki va yozma savol-javoblar yordamida aniqlay oladi.
O`qituvchi yuqorida ko`rsatilgan qobiliyatlardan tashqari bir qancha ijobiy sifatlarga-aniq maqsadni ko`zlash, qat'iylik, mеhnatsеvarlik, kamtarlik kabi sifatlarga ham ega bo`lishi kеrak. Bunday xususiyatlar bo`lmasa, o`rta pеdagogik darajasidan yuqoriga ko`tarila olmaydi.
O`qituvchining kasbiy sifatlari. Et'iqod, odob, fuqarolik burchini anglash – o`qituvchining asosny sifatlaridan biridir. O`quv yurtlari o`qituvchisi o`zi targ`ib qilayotgan idеalning fazilatlarini shaxsiy namunasida ko`rsatishi kеrak.
Bolalarga mеhr-muhabbat o`qituvchining eng muhim fazilatidir. Bu bolalarning hamma, qiliq-qilmishlarini kеchirish, ularga xushomadguylik qilish emas, balki talabchanlik va qattiqqo`llik, adolatlilik bilan qo`shilgan mеhr-muhabbat bo`lib, ana shu sifatga ega bo`lgan shaxs o`zining ko`p vaqtini va kuchini, bolalarga bag`ishlaydi. U zarur vaqtda istaklarini qurbon qilib, bolalar manfaati yo`lida ehtiyojlarini chеklashga tayyor turadi.
Ijtimoiy faollik va fuqarolik burchini anglash o`qituvchi shaxsiga xos sifat, zеro xaqiqiy pеdagog to`la ma'nodagi jamoatchi bo`lib, bolalarga hayotda ijtimoiy faol holatda turishning amaliy namunasini ko`rsatadi.
|
| |
T01. Cad tizimlarining amaliy dasturlarini interfeysini o'rganish va qo'llash. Cad tizimlarida muhandislik masalalarini yechishda matematik modellariga hisoblash ekspriment va sonli tahlilni amalga oshirish

|
T01. Cad tizimlarining amaliy dasturlarini interfeysini o'rganish va qo'llash. Cad tizimlarida muhandislik masalalarini yechishda matematik modellariga hisoblash ekspriment va sonli tahlilni amalga oshirish
|
bet | 1/5 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 18,59 Kb. | | #143179 |
Bog'liq Tajriba ishi 01. CAD tizimlarining amaliy dasturlarini interfeysini o\'rganish va qo\'llash
T01. CAD tizimlarining amaliy dasturlarini interfeysini o'rganish va qo'llash. CAD tizimlarida muhandislik masalalarini yechishda matematik modellariga hisoblash ekspriment va sonli tahlilni amalga oshirish. Texnik obyektlarga tegishli grafik modellarni amaliy dasturlarda ifodalash, qayta ishlash va vizuallashtirish. Texnik obyektlarga immitatsion modellarni yaratish va tahlil etish.
CAD (Computer-Aided Design) Tizimlarining Amaliy Dasturlarini Interfeysini O'rganish va Qo'llash:
CAD tizimlari, nashr bo'yicha dizayn, inshoot, va boshqa tarkibiy dizayn vazifalari uchun kompyuter boshqaruvining foydalanilishi uchun dizaynlangan dasturlardir. Ular interfeyslarini o'rganish va qo'llash jarayonida, dasturchilar va dizaynerlar dizayn loyihalari yaratish, 3D model yaratish, va inshootlarni tuzatish imkoniyatlarini boshqarishadi.
AutoCAD:
Interfeys O'rganish:
AutoCAD dasturining asosiy oynasi menyulardan va paneldan iborat.
Menyular (Menu Bar) yuqoridagi sahifaning yuqorisida joylashgan va har bir bo'lim (File, Edit, View, Insert, Format, Tools, Window, Help) menyuga kirish imkonini beradi.
Qo'shimcha funksiyalarni boshqa oynalarga chiqarish uchun, panellar (Toolbars) va panel (Ribbon) ishlatiladi.
Qo'llash:
Ob'yektlarni (quruvchi, yuza, aylanma) yaratish va tahrirlash uchun asosiy asboblar va menular mavjud.
Qo'shimcha funksiyalar (Layer Manager, Block Editor, Plot, Parametric Constraints) saqlangan.
3D model yaratish, tahrirlash va ko'rsatish imkoniyatlari mavjud.
SolidWorks:
Interfeys O'rganish:
SolidWorks interfeysi asosiy oynadan va parametrik tuzilishdan iborat.
Parametrik tuzilish, ob'yektlarni aniqlangan parametrlar orqali yaratish va o'zgartirish imkonini ta'minlaydi.
Menyular va panel (FeatureManager) asosiy interfeys elementlari hisoblanadi.
Qo'llash:
Parametrik model yaratish uchun ushbu tizimni qo'llash qulay.
Qattiq zamonaviy asboblar (Feature Tree, Design Library) imkoniyati mavjud.
3D model yaratish, tahrirlash va ko'rsatish imkoniyatlari keng.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
T01. Cad tizimlarining amaliy dasturlarini interfeysini o'rganish va qo'llash. Cad tizimlarida muhandislik masalalarini yechishda matematik modellariga hisoblash ekspriment va sonli tahlilni amalga oshirish
|
Махсус таълим вазирлиги

Махсус таълим вазирлиги
Download
470,4 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/7
Sana
02.02.2024
Hajmi
470,4 Kb.
#150486
Download
470,4 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Махсус таълим вазирлиги
Download
470,4 Kb.
Matnni ko'rish
Adabiyotlar ro’yxati - Referat mavzu: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari bajardi: pp(S)-2-23-...

|
Referat mavzu: Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari va turlari bajardi: pp(S)-2-23- guruhi talabasi
|
bet | 7/7 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 19,63 Kb. | | #112473 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat mavzu Kompyuter tarmoqlari, uning asosiy tushunchalari -fayllar.orgAdabiyotlar ro’yxati:
Каримов И.А. Ўзбекистон келажаги буюк давлат. “Ўзбекистон”, 1992
Каримов И.А. Ислоҳотларни амалга оширишда қатъиятли бўлайлик. “Ўзбекистон”, 1996
«Иқтисодий информатика» С.С.Ғуломов ва бошқалар С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 1999.- 546 б
“Ахборот тизимлари ва технологиялари”: Олий ўқув юртлари талабалари учун дарслик//Муаллифлар жамоаси: С.С.Ғуломов, Р.Х.Алимов, Х.С.Лутфуллаев ва бошк./; С.С.Ғуломовнинг умумий тахрири остида.-Т.: «Шарқ», 2000.- 592 б.
Аюпов Р.Х., Исмоилов С.И., Аюпов Х.Р. Хусусий компьютерларда ишлаш. “Microsoft Word 2000 матн муҳаррири”. – Т.: ТМИ, 2002. 124 бет
Марахимов А.Р., Раҳмонқулова С.И. “Интернет ва ундан фойдаланиш асослари.“ Ўқув қўлланма.-Т.:Тошкент давлат техника университети нашриёти, 2001.–176 б.
Ғуломов С.С. ва бошқалар. Ахборот тизимлари ва технологиялари – Т.: «Шарқ», 2000
Арипов М.М, Мухаммадиев Ж..У “Информатика ва информацион технологиялар”. Ўқув қулланма. Тошкент шахри, 2005 йил.
Макарова “ Информатика “ Тошкент ш 2005 йил.
Эрматов Ш “Шахсий компьютерларнинг операцион тизимлари,курилмалари ва воситалари”. Тошкент 2007 йил.
Закиров Ф.И др.Информатика и информационные технологии”.Ташкент 2007 г.
Симонович С.В. и другие. Общая Информатика. Учебное пособие. – М.: Издательство «АСТПресс», 2001
Симонович С.В. и другие. Специальная Информатика. Учебное пособие. – М.: Издательство «АСТПресс», 2001
Симонович С.В. и другие. Internet – лаборатория мастера/ М, Издательство «АСТПресс», 2000
Острейковский В.А. Информатика. Учебник для ВУЗ-ов – М.: «Высшая школа», 1999
http://fayllar.org
|
| |
Referatning baholanishi - Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt: 2 soat Talabalar soni: 15-30

|
Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt: 2 soat Talabalar soni: 15-30
|
bet | 4/4 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 13,97 Kb. | | #110118 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt 2 soat Talabala-fayllar.orgReferatning baholanishi (Baholashning namunaviy ko’rsatkichlari va mezonlari)
Baholash ko'rsatkichlari
|
Baholash mezonlari
|
1.Referat qilingan matnning yangiligi Maks.- 20 ball
|
- muammo va mavzuning dolzarbligi;
- muammoning qo‘yilishi, tahlil uchun tanlangan
muammoning yangi jihatini ifodalashdagi
yangilik va mustaqillik;
-muallif pozitsiyasining mavjudligi,
fikrlarning mustaqilligi.
|
2. Muammo mohiyatini ochib berish darajasi Maks.- 30 ball
|
- rejaning referat mavzuiga muvofiqligi;
- mazmunning referat mavzui va rejasiga mosligi; muammoning asosiy tushunchalarini ochib berishning to‘liqligi va chuqurligi;
-material bilan ishlash usullari va
uslublarining asoslanganligi;
-adabiyotlar bilan ishlash, materialni bir
tizimga solish va tarkiblashtirish mahorati;
- ko‘rib chiqilayotgan masala bo‘yicha har xil
nuqtai nazarlarni umumlashtirish, qiyoslash,
asosiy qoidalar va xulosalarni dalillash
mahorati.
|
3. Manbalarni tanlashning
asosliligi
Maks.- 20 ball
|
- muammoga doir adabiy manbalardan
foydalanish doirasi, to‘liqligi;
-muammo bo‘yicha eng yangi asarlardan
foydalanish (jurnal maqolalari, ilmiy asarlar
to‘plamlari materiallari va hokazo).
|
4.Rasmiylashtirish talablariga rioya qilinishi Maks. - 15 ball
|
- foydalanilgan adabiyotlarga qaydlarning to’g’ri
rasmiylashtirilishi;
- bayonning savodliligi va madaniyati;
- muammo atamalari va tushunchalar apparatini
egallaganlik;
- referat hajmiga talablarga rioya qilinishi;
- rasmiylashtirish madaniyati: xatboshilarning
ajratilishi.
|
5. Savodlilik Maks.- 15 ball
|
- orfografik va sintaktik xatolar, uslubiy
nuqsonlarning yo’qligi;
-xatolar, umumiy qabul qilingan so’zlardan
tashqari so’zlarni qisqartirishlarning yo’qligi;
- adabiy uslubi.
|
Natijada referat quyidagi tarzda bilimlarni baholashning 100 ballik va 5 ballik tizimida baholanadi: -86 – 100 ball – «a’lo»; - 70 – 75 ball – «yaxshi»; - 51 – 69 ball – «qoniqarli”; - 51 balldan kam – «qoniqarsiz». Ballar dasturiy materialni bilishni joriy baholash jarayonida hisobga olinadi.
Mustaqil ish.
1. O‘qituvchi bilan maslahatlashing va referat mavzusini tanlang.
2. Tanlangan mavzu bo‘yicha bibliografiyani tuzing.
3. Tanlab olingan adabiyotlar bilan ishlang. Ular bo‘yicha reja yoki konspekt shaklida yozuvlar tuzing – ishchi yozuvlarining o‘zingizga eng ma’qul variantini tanlang.
4. Tanlangan materiallardan foydalanib, hamma talablarni hisobga olib referat yozing.
1-topshiriq: Nazorat savollari:
1. Referat nima?
2. Referatning qanday turlari bor?
3. Referatga qo‘yiladigan talablar qaysilar?
4. Referat yozish tartibini sanab bering.
5. Referatning konspektdan qanday farqli jihatlari bor?
2-topshiriq: Uyga vazifa: Referat tarkibida ishtirok etadigan klishelangan jumlalardan foydalangan holda ixtiyoriy mavzudagi referat matnini tayyorlang.
http://fayllar.org
|
| |
«Ekspertiza o'tkazishga buyurtmalarni qabul qilish» xizmatlari ish tartibi. Xizmat tavsifi

«Ekspertiza o'tkazishga buyurtmalarni qabul qilish» xizmatlari ish tartibi.
1. Xizmat tavsifi.
1.1 Xizmatning nomlanishi.
Buyurtmalarni qabul qilishda o'tkaziladigan ekspertizalar:
-
Axborot-komunikatsiya texnologiyalari sohasida hujjatlarning kontseptual va normativ loyihalari.
-
Texnikaviy hujjatlashtirish.
-
Dasturiy mahsulotlar.
-
Axborotga tizimlari.
1.2 Xizmat natijasi.
Dasturiy maxsulotlar va axborotga oid tizimlarni yaratish masalalari bo'yicha o'qitishni o'tkazish.
1.3 Me'yoriy hujjatlarni olish joylari va xizmat ko'rsatuvchi organ.
O'zbekiston Respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekomunikatsiya texnologiyalari davlat qo'mitasi qoshidagi «Elektron hukumat» tizimini rivojlantirish markazi DM ( keyinchalik-bajaruvchi).
1.4 Huquqiy asos.
Xizmat quyidagi asosda taqdim etiladi:
-
Vazirlar mahkamasining 16-sentabr 2014-yildagi «O'zbekiston Respublikasi aloqa, axborotlashtirish va telekomunikatsiya texnologiyalari davlat qo'mitasi qoshidagi axborot xavfsizligini ta'minlash va «Elektron hukumat» tizimini rivojlantirish markazlari faoliyatini rivojlantirish chora-tadbirlari to’g’risidagi» 250-son qarori.
-
Vazirlar mahkamasining 31-dekabr 2013-yildagi «O'zbekiston Respublikasida axborot-komunikatsiya texnologiyalarini rivojlantirish holatini baholash tizimini joriy qilish chora-tadbirlari» to’g’risidagi 355-son qarori
1.5 Xizmatlarni qabul qiluvchilar.
Davlat va xo'jalik boshqaruvi organlari, joylardagi davlat hokimiyati vakillari, yuridik shaxslar va yakka tadbirkorlar.
1.6 Talabnomalar berish muddati.
Zarur bo'lganda.
1.7 Ijro muddati.
Bajaruvchi va so'rovchi orasidagi shartnomada ko'rsatilgan muddat ichida xizmat ko'rsatish.
1.8 Tasdiqlashga berish muddati.
Tasdiqlashsiz.
|
Analizning fizik kimyoviy usullari fanidan 3-semestr davomida magistr talabalarning mustaqil ta’lim mavzularini topshirish shakli va muddati

|
Analizning fizik kimyoviy usullari fanidan 3-semestr davomida magistr talabalarning mustaqil ta’lim mavzularini topshirish shakli va muddati
|
Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 20,61 Kb. | | #253096 |
Bog'liq Fiz-kim anal-Mustaqil ishlar magistr (4)
Analizning fizik kimyoviy usullari fanidan 3-semestr davomida magistr talabalarning mustaqil ta’lim mavzularini topshirish shakli va muddati
T/R
|
Mavzular nomi
|
Dars soati
|
Ajratilgan ball
|
Topshirish muddati
|
1
|
UB-spektroskopiya metodining vujudga kelish tarixi, Aromatik birikmalarning UB-spektrlari va ularni tahlil etish
|
10
|
2
|
Fevral
|
2
|
IQ-spektroskopiya metodining vujudga kelishi tarixi, Organik birikmalarning IQ-spektrlari va ularni tahlil etish,IQ-spektroskopiyada funksional gruppalarning xarakteristik tebranishlari sohalari haqida
|
10
|
2
|
3
|
IQ-spektroskopiyada funksional gruppalarning xarakteristik tebranishlari sohalari haqida
|
10
|
2
|
4
|
YaMR-spektroskopiya metodining vujudga kelishi tarixi
|
10
|
4
|
Mart
|
5
|
YaMR-spektroskopiya metodining asosiy tushunchalari
|
10
|
2
|
6
|
Organik birikmalarning YaMR-spektrlari va ularni tahlil etish
|
10
|
2
|
7
|
Xromatografiya metodining vujudga kelishi tarixi
|
10
|
2
|
Aprel
|
8
|
Gaz-suyuqlik xromatografiya metodining mohiyati va asosiy tushunchalari, Yuqori effektiv suyuqlik xromatografiya metodining mohiyati va asosiy tushunchalari
|
10
|
2
|
9
|
Mass-spektroskopiya metodining vujudga kelushi tarixi, Mass-spektroskopiya metodining asosiy tushunchalari, Organik birikmalarning mass-spektrlari va ularni tahlil etish.
|
10
|
2
|
May
|
|
Jami
|
90
|
20
|
|
Mustaqil ishlarni bajarish shakllari
20 ta 4 javobli test savoli tayyorlash (ixtiyoriy shaklda);
20 ta yozma savol-javobi bilan tayyorlash (ixtiyoriy shaklda);
Referat tayyorlash (qo’lyozma shaklda, kamida 3 sahifa);
Taqdimot tayyorlash (elektron shaklda);
Krassvord tuzish (ixtiyoriy shaklda);
Bir soatlik dars ishanma tayyorlash (elektron shaklda);
Zamonaviy pedtexnologiyalar asosida mavzuga tarqatma tayyorlash;
T/R
|
F.I.Sh
|
Fevral
|
Mart
|
Aprel-May-9-mavzu
|
|
|
1-mavzu
|
2-mavzu
|
3-mavzu
|
4-mavzu
|
5-mavzu
|
6-mavzu
|
7-mavzu
|
8-mavzu
|
9-mavzu
|
1
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
2
|
3
|
4
|
2
|
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
3
|
4
|
5
|
Izoh.Talabalar mustaqil ish mavzularining jadvaldagi keltirilgan sonlari mavzuni bajarish shaklini ko’rsatadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Analizning fizik kimyoviy usullari fanidan 3-semestr davomida magistr talabalarning mustaqil ta’lim mavzularini topshirish shakli va muddati
|
O’qituvchining innovatsion faoliyati reja

|
O’qituvchining innovatsion faoliyati reja
|
bet | 1/12 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 28,52 Kb. | | #144529 |
Bog'liq 113050 Маъруза № 3 (O’QITUVCHINING INNOVATSION FAOLIYATI)
O’QITUVCHINING INNOVATSION FAOLIYATI
REJA:
1. Kadrlar tayyorlash milliy Dasturida o‘qituvchi shaxsiga qo‘yilayotgan zamonaviy talablar.
2. Pedagogik faoliyat va uning tarkibiy tuzilmasi.
3. O‘qituvchining pedagogik qobiliyatlari.
4. O‘qituvchining kasbiy imidji.
5. O’qituvchi innovatsion faoliyatining o’ziga xos xususiyatlari.
6. O’qituvchining innovatsion faoliyatini shakllantirish shartlari.
7. Хulosa.
8. Foydalanilgan adabiyotlar
Maktab o‘qituvchisining samarali faoliyati uning chuqur va rang-barang kasbiy bilimlari, dars berish metodikasini egallanganligi, o‘z mehnatining psixologik asoslarini hisobga olishi bilan bog‘langan. Bu vazifalarning hal qilinishida pedagog shaxsiga muhim ahamiyat beriladi.
O‘qituvchi shaxsiga qo‘yiladigan talablar: jamiyat rivojlanishining siyosiy, sotsial va iqtisodiy yo‘nalishlarini to‘g‘ri baholay olishi; muayyan taraqqiyot davrida jamiyat uchun zarur bo‘lgan bo‘lg‘usi mutaxassisni shakllantirish standartlarini egallagan bo‘lishi; pedagogik faoliyatni sevishi; o‘z sohasi bo‘yicha maxsus bilimlarga ega bo‘lishi; zakovatli bo‘lishi; pedagogik tuyg‘u; yuksak etuklik; umumiy madaniyat va axloqning yuksak darajasi; pedagogik texnologiyalarni mahorat bilan egallagan bo‘lishi.
Pedagog shaxsiga qo‘yiladigan qo‘shimcha talablar: kirishib keta olish, san’atkorlik, quvnoqlik, yaxshi did va boshqalar.
Yuqorida sanab o‘tilganlar, pedagog shaxsiga xos bo‘lgan tug‘ma xislatlar emas, balki ular pedagogning o‘z ustida muntazam va betinim mehnati, ulkan xizmatlari natijasida yuzaga keltiriladi.
Pedagogik qobiliyat
O‘qituvchining kasbiy faoliyati favqulodda umumiy va xususiy qobiliyatlarni talab qiladi.
Kasbiy-pedagogik faoliyatning muvaffaqiyati xususiy pedagogik qobiliyatlarga bog‘liq bo‘ladi. Pedagogik qobiliyatlarning quyidagi guruhlari farqlanadi: ob’ektga (talabaga) nisbatan sezgirlik; kommunikativlik – insonlarga yuz tutish, xayrixohlik, muomalalik; perseptiv qobiliyatlar – kasbiy etuklik, empatiya, pedagogik tuyg‘u; shaxs dinamikasi – irodaga ta’sir eta olish va mantiqiy ishontira olish qobiliyati; hissiy barqarorlik - o‘zini boshqara olish; kreativlik – ijodiy ish qobiliyati. Pedagogning xususiy qobiliyatlariga bilim, malaka va ko‘nikmalarni egallash faoliyati va shaxsni tarbiyalash qobiliyati ham tegishlidir.
|
| |
Absorberlarning tuzilishi

|
Absorberlarning tuzilishiBog'liq Kitob 4019 uzsmart.uzAbsorberlarning tuzilishi
Absorbsiya jarayoni fazalarni ajratuvchi yuzada ro’y beradi. Shu sababdan
absorberlarda iloji boricha gaz va suyuqlik o’rtasidagi kontakt (to’qnashuv)
yuzasini ko’paytirish zarur. Fazalarning to’qnashuv yuzasini hosil qilish usuliga
ko’ra, absorberlar shartli ravishda quyidagi turlarga bo’linadi:
l)plyonkali; 2) nasadkali; 3) tarelkali; 4) suyuqlikni sochib beruvchi.
Plyonkali absorberlar. Bunday absorberlarning tuzilishi ixcham, samaradorligi
yuqori bo’lgani uchun ko’proq ishlatiladi. Ushbu absorberlarda fazalarning
kontakti qattiq (odatda vertikal) yuza bo’yicha oqayotgan suyuqlikning yupqa
qatlamida yuz beradi. 25.4-rasmda quvurli plyonkali absorberning sxemasi
ko’rsatilgan. Bu qurilmaning tuzilishi qobiq-quvurli issiqlik almashinish
qurilmasiga o’xshash. Absorbent qurilmaning yuqorigi qismidagi quvur to’siqlari
orqali quvurlarga maxsus taqsimlagich yordamida bir me’yorda taqsimlanib,
quvurning balandligi bo’ylab ichki yuzasidan suyuqlikning yupqa qatlami holida
pastga harakat qiladi. Gaz esa
25.4-rasm. Quvurli plyonkali absorber: 1 — qobiq; 2 — quvurlar;
quvurning pastki qismidan yuqoriga, yupqa qatlam holida oqib kelayotgan
suyuqlikka qarama-qarshi yo’nalishda harakat qiladi. Gazning tarkibidagi tegishli
komponentni yutib olgan suyuqlik qurilmaning pastki qismidagi shtutser orqali
ajratib olinadi. Gazning inert qismi (ya’ni yutilmay qolgan qismi) qurilmaning
yuqorigi shtutseri orqali tashqariga chiqariladi. Absorbsiya jarayonida hosil
bo’lgan issiqlikni ajratib olish uchun qobiq va quvurlar orasidagi bo’shliqqa suv
yoki sovituvchi suyuqlik beriladi.
Quvurli absorberda gaz bilan suyuqlik o’rtasidagi kontakt yupqa qatlamda
(plyonkada) yuz beradi; absorbsiya jarayoni paytida sovib turuvchi issiqlik
almashinish yuzasining ustida suyuqlikning tez aralashishi yuz beradi. Shu
sababdan bunday qurilmalardan yuqori issiqlik effektiga ega bo’lgan gaz
aralashmalaridan kerakli komponentlarni ajratib olishda foydalaniladi.
Qarama-qarshi yo’nalishga ega bo’lgan plyonkali absorberlarda gazning mumkin
bo’lgan eng katta tezligi yuqori qiymatga ega (3-6 m/s). Ushbu absorberlarning
gidravlik qarshiligi juda kam. Shu sababli bunday absorberlardan gazning sarfi
katta bo’lib, gidravlik qarshilikning qiymati kam bo’lishligi talab qilingan va
ajratish darajasi esa yuqori bo’lmagan holatlarda ishlatish maqsadga muvofiqdir.
|
| |
tomonga siljiydi - Махсус таълим вазирлиги

|
Махсус таълим вазирлигиBog'liq Kitob 4019 uzsmart.uztomonga siljiydi.
Haroratning ta'siri. Harorat ko’tarilganda muvozanat endotеrmik reaksiya
tomon, harorat pasaysa, muvozanat ekzotеrmik reaksiya yo’nalishi tomonga
siljiydi. Masalan, ammiak sintеzida to’g’ri reaksiya ekzotеrmik va tеskari
reaksiya endotеrmik hisoblanadi:
N
2
+ 3H
2
2NH
3
+ 92,4 кж
Bеrilgan reaksiyada kimyoviy muvozanat harorat oshirilganda ammiakning
parchalanishi tomonga, harorat pasaytirilganda esa ammiak hosil bo’lishi
tomonga siljiydi.
Bosimning ta'siri. Gaz moddalar ishtirok etadigan va umuman hajmi
o’zgaradigan muvozanatdagi sistеmalarda kimyoviy muvozanat bosim
o’zgarishi bilan siljiydi. Muvozanatdagi:
2NO + O
2
2NO
2
Sistеmada bosim orttirilsa, muvozanat o’ng tomonga, ya'ni kam sondagi gaz
molеkulalari hosil bo’lish tomoniga sil-jiydi; bosim kamaytirilsa, aksincha,
muvozanat chap tomonga siljiydi. Agar reaksiya paytida gaz molеkulalarning
soni o’zgarmay qolsa, bunday sistеmalarning muvozanati bosim ta'sirida
o’zgarmay qoladi. Masalan:
H
2
+ J
2
2HJ
Sistеmaning muvozanatiga bosim ta'sir etmaydi. Kimyoviy muvozanatni
siljishini 1884 yilda frantsuz olimi Lе-Shatеlе tomonidan yaratilgan printsip
asosida tushuntiriladi va bu printsip quyidagicha ta'riflanadi.
Agar muvozanatda turgan sistеmaga qandaydir tashqi ta'sir ko’rsatilsa,
kimyoviy muvozanat shu ta'sir kuchini kamaytirish tomonga siljiydi.
|
| |
Tarelkali absorberlar - Махсус таълим вазирлиги

o’zgarishi mumkin. Shuning uchun o’zgarmas harorat va umumiy bosimda
muvozanat holatidagi gazning parsial bosimi (yoki uning konsentratsiyasi) bilan
suyuq faza tarkibining o’zaro bog`lanishi bir xil bo’ladi. Bu bog`lanish Genri
qonuni bilan ifodalanib, erigan gazning parsial bosimi eritmadagi uning mol
qismiga proporsionaldir:
A
A
x
E
P
*
. (25.1)
Suyuqlikdagi gazning eruvchanligi (yutilgan komponent
A) ma’lum haroratda
uning suyuqlik yuzasidagi parsial bosimiga proporsionaldir:
P
E
x
1
*
(25.2)
bu yerda,
*
A
P
— muvozanat holatidagi eritmada konsentratsiyasi
x
A
bo’lgan
yutilayotgan gazning parsial bosimi;
x* — eritmadagi gazning konsentratsiyasi
(mol hisobida), bu gaz bilan suyuqlik fazalari muvozanatlashganda yutilayotgan
komponentning parsial bosimi
P
A
ga teng;
E — proporsionallik yoki Genri
koeffitsienti.
25.1-rasm. Gazning suyuqlikda erishiga haroratning ta’siri.
Ideal suyuqliklar uchun har xil haroratda konsentratsiyasining bosim bilan o’zaro
bog`lanishi
P - x diagrammada to’g`ri chiziq ko’rinishida, Genri koeffitsientiga
teng bo’lgan og`ma chiziqlar orqali tasvirlanadi. 25.1-rasmga ko’ra harorat ortishi
bilan Genri koeffitsientining miqdori (bir xil sharoitda) ortadi, (25.2) tenglamaga
muvofiq esa gazning suyuqlikdagi eruvchanligi kamayadi
Innovatsiyalar vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti

Innovatsiyalar vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti
Download
183,54 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
05.12.2023
Hajmi
183,54 Kb.
#112004
Turi
Referat
Download
183,54 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Innovatsiyalar vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika universiteti
Download
183,54 Kb.
Matnni ko'rish
Referat matnidagi klishelangan iboralar va so’z birikmalari

|
Referat matnidagi klishelangan iboralar va so’z birikmalari
|
bet | 3/4 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 13,97 Kb. | | #110118 | Turi | Referat |
Bog'liq Referat tarkibidagi klishelangan jumlalar. Vaqt 2 soat Talabala-fayllar.orgReferat matnidagi klishelangan iboralar va so’z birikmalari
«Ishda …. Tizim ko’rib chiqiladi…»
(Muallifning F.I.Oi.) «……….» asarida … berilgan.
«Kirishda ko’rsatilishicha, ..»
«Muallifning hisoblashicha, …»
Muallif shunga asoslanadiki, …. Shu bilan birga u … shunday deb hisoblaydi.
«1-bobda … masalasi yoritiladi»
«2-bobda … tadqiq qilinadi»
« … haqida gapirganda, muallif … deb ta’kidlaydi»
«Ishda, shuningdek … ga e’tibor qaratiladi»
«Shunday qilib, muallif… degan xulosaga keladi»
« 3-bobda… tadqiq qilinadi, … ko’rib chiqiladi»
«… zarurligi belgilanadi»
«Xulosada muallif: «…» deb yozadi.
6. Adabiyotlar ro’yxatining rasmiylashtirilishini tekshirish
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati qat’iy belgilangan tartibda tuziladi:
1. O’zR qonunlari.
2. O’zR Prezidenti farmonlari.
3. O’zR Hukumati qarorlari.
4. Me’yoriy hujjatlar, yo’riqnomalar.
5. Kitoblar, davriy nashrlarda e’lon qilingan maqolalar.
6. Internetdan olingan axborot manbalari.
Manbalarning bibliografik bayonida quyidagilar ko’rsatiladi: muallifning familiyasi va ismi-sharifi, kitob nomi, nashr qilingan joyi, nashriyot nomi va nashr yili. Agar maqola jurnalda (gazetada) bosilgan bo’lsa, unda jurnal (gazeta) nomi, chiqqan yili, jurnal (gazeta) sahifasi raqami.
7. Matnning tahrirli tuzatilishi. Matnning savodxonlik va uslubiyot jihatidan tekshirilishi
Referat savodli tarzda yozilishi va toza ko’rinishda bo’lishi kerak. Umumiy qabul qilingan so’zlardan boshqa so’zlarning qisqartirilishiga, shuningdek xatolar, noaniqliklar, uslubiy nuqsonlarga yo’l qo’yilmaydi. Referat ilmiy rahbarga taqdim etiladigan vaqtga kelib hamma jihatdan maromiga yetkazib ishlab chiqilgan bo’lishi lozim.
8. Referatning Rasmiylashtirilishi
Ilmiy rahbarga taqdim etiladigan referat kompyuterda 12-shrift bilan, 1,5 interval orqali standart A 4 formatli qog’ozda, chap tomonidan 2,5 sm, o‘ng tomonidan 1,5 sm, yuqorisi va pastidan kamida 2 sm lik hoshiyalar bilan terilishi kerak.
Matn sahifalari albatta raqamlanishi lozim. Ishning raqamlanishi uzluksiz bo‘ladi va 3-sahifadan boshlanadi (birinchi va ikkinchi sahifalar - bu titul varag‘i va ish rejasi bo‘lib, ular raqamlanmaydi). Sahifa raqami yuqorida o‘rtaga yoki o‘ng tomonga qo‘yiladi.
Referat hajmi 16-20 sahifadan oshmasligi kerak. Referatning tuzilishi:
1) titul varag‘i;
2) har bir masala, kichik masala (band) sahifalari ko‘rsatilgan ish
rejasi;
3) kirish;
4) materialning masalalar va kichik masalalar (bandlar)ga bo‘lingan
matnli bayoni, muallif foydalangan manbalarga zaruriy qaydlar ham
ko‘rsatiladi;
5) xulosa;
6) foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati;
7) jadvallar, diagrammalar, grafiklar, rasmlar, sxemalardan iborat ilovalar.
Ilovalar ular mazmunini ko‘rsatadigan sarlavhalarga muvofiq tarzda izchillik bilan tikib qo‘yiladi.
Referat ilmiy rahbar tomonidan referatni baholash bo‘yicha kafedra belgilagan ko‘rsatkichlar va mezonlar asosida baholanadi.
|
| |
partiya ham qo’shildi. Ushbu beshala partiyaning ham siyosiy yo’nalishi “Inson

|
partiya ham qo’shildi. Ushbu beshala partiyaning ham siyosiy yo’nalishi “InsonBog'liq mavzu.ekologik inqirozning oldini olish muammolari (1) partiya ham qo’shildi. Ushbu beshala partiyaning ham siyosiy yo’nalishi “Inson
omili” uchun xizmat qilishdir. Ana shunday keng ko’lamli olib borilayotgan
ishlarni yanada bardavom ettirish maqsadida Muhtaram Yurtboshimiz 2022-
yilning 20-dekabr sanasida Oliy Majlisga va O’zbekiston xalqiga qilgan murojatida
2023-yilni “Insonga e’tibor va sifatli ta’lim” deb nomlash bilan birgalikda oltita
yo’nalish bo’yicha shularni tashkillashtirish kerakligini, ularning manbalarini ham
aniq, ravshan belgilab berdi. Ushbu murojatga biz o’qituvchilar ham o’zimizning
munosib hissamizni qo’shish borasida o’quvchilarga sifatli ta’lim berishni
o’zimizni ustozlik burchimiz deb anglagan holda tutishlikka barcha ustozlarni
chorlab qolaman!
Document Outline - Abiotik omillar
- Qutb ayiqlari xavf ostida.
- Aholining haddan tashqari ko'payishi
|
| |
Juwmaqlaw - Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti

|
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti
|
bet | 7/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik wordJuwmaqlaw
Tekstler, bizge kóbirek maǵlıwmat alıwda járdem beredi. Olardı oqıw arqalı biz jańa zatlar úyrenemiz hám dúnya haqqında kóbirek maǵlıwmatqa iye bolamız. Kitaplar, maqalalar, elektron pochta xabarları, veb-saytlar hám basqa tekstler, biziń ózimiz maqsetli, ámeliy hám teorik maǵlıwmatlardı úyreniwde járdem beredi. Tekstler, biziń oy-órislerimizni rawajlantıradı hám dúnyaǵa kóz qarasımizni keńeytiredi.
Biz óz pikirlerimizni hám túsiniklerimizni anıqlama beriw múmkinshiligin beredi. Biz tekstler arqalı óz pikirlerimizni basqalar menen bóliw kóriw, olarǵa túsindirme beriń hám óz pikirlerińizdi anıqlama beriw múmkinshiligine iye bolamız. Tekstler, biziń ózimiz maqsetli hám anıqlıq menen pikirlerimizni ańlatpa etiwge járdem beredi hám basqalar menen pikir almaslawda keń kóz járdem beredi. Bul bolsa, biziń oy-órislerimizni rawajlantıradı jáne social baylanıslarimizni kúshaytadı.
Biz oqıw hám jazıw kónlikpelerimizni rawajlantıradı. Olardı oqıtıp atırǵan waqıtta biz jańa sózler hám sóz birikpelerin úyrenemiz, bul bolsa til kónlikpelerimizni asıradı. Sonıń menen birge, tekstler logikalıq qarawlar rawajlandırıwda da járdem beredi, sebebi olardan túsinikler alıw hám maǵlıwmatlardı analiz qılıwdı úyrenemiz. Biz tekstler arqalı óz pikirlerimizni anıq hám tuwrı ańlatpa qılıwdı úyrenemiz, bul bolsa biziń oy-órislerimizni rawajlantıradı hám ózimizdi basqalarǵa jaqsı ańlatpa etiwge járdem beredi.
Sizdiń sın pikirler hám oy-pikirler sózlerin tastıyıqlayman. Ádebiyat hám kórkem óner tekstleri, biziń estetik qızıǵıwshılıqlarimizni rawajlantıradı hám ruwxıy qaniqishlar keltiredi. Olar bizni ózimiz, dúnyaǵa hám basqalarǵa qarsı ózgeriwshen sezimlerge alıp keledi. Ádebiyat dóretpelerin oqıw hám kórkem ónerdi kóriw, biziń ózgermeytuǵın estetik qarawlarimizni asıradı hám ruwxıy túrde zenginlik qosadı. Ádebiyat hám kórkem óner tekstleri, biziń insaniyatimizning tariyxıy, mádeniy hám ruwxıy baylıqlarına kirisiw múmkinshiligin beredi.
Paydalanılǵan ádebiyatlar
Fuzailov S., Xudoyberganova M., Yo‘ldosheva Sh., Ona tili,3-sinf.- T.:2019
Ikromova R., Gulomova X., Yo‘ldosheva Sh.,. Shodmonqulova D, Ona tili, 4-sinf uchun, T.,2020
Abdurahmonova E., Grammatika imlo va nutq o‘stirishda tarqatma materiallar.-T.: 1996
https://cyberleninka.ru/article/n/matn-va-uning-xususiyatlari
|
| |
Maqsetke jóneltirilganlik

|
Maqsetke jóneltirilganlik
|
bet | 4/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik word2.5.1. Maqsetke jóneltirilganlik: Teksttiń tiykarǵı maqseti uyreniwshiniń maǵlıwmatın asırıw hám túsiniklerin keńeytiw.
2.5.2. Anıqlıq: Tekst ańsat túsinikli bolıwı, qollanuvchining maǵlıwmatların ańsat yamasa anıq túsiniwine járdem beriwi kerek.
2.5.3. Ámeliyatqa jóneltirilganlik: Úyrenilgen maǵlıwmatlar ámeliyatda qanday qollanılıwı kerekligini úyretiw.
2.5.4. Logikalıq tártip: Teksttiń logikalıq dúzilisi, úyreniw processinde túsinikler, mısallar hám pikirlerdi logikalıq tártipte usınıwı.
2.5.5. Bahalaw hám tekseriw: Uyreniwshiniń ózin bahalaw ushın mısallar, shınıǵıw hám wazıypalar keltirilishi.
Didaktik tekstler oqıtıwshılar, tárbiyashılar hám uyreniwshiler tárepinen tálim procesin jetilisken shólkemlestiriwde paydalanıladı. Bul tekstler, úyreniw procesin ońlawda járdemshi hám qollanılatuǵın qurallar bolıp tabıladı.
2.6. Buyrıq mazmunli tekstler .
Buyrıq havmdamáslahát sesler uyǵınlıǵıı etakchilik etetuǵın, buyrıq meylindegi gáplerden dúzilgen, qandayda bir jumıstı atqartırıw yamasa túrli qadaǵan etiwlerdi bildiretuǵın tekst tipiga buyrıq mazmunli tekst dep ataladı. Tiykarlanıp aharmanlar sóylewinde baqlanadı
2.7.Sezimiy ańlatpa mazmunli tekstler.
Insannıń ishki keshirmelerdi, haqıyqatlıqqa munasábetin, ayriqsha pafos menen ańlatıw maqsetinde dúzilgentekstler sezimiy ańlatpa mazmunli tekst dep ataladı.
Ilimiy -metodikalıq ádebiyatlarda tekstler usılǵa kóre de túrlerge ajratoladi.Bular tómendegiler bolıp tabıladı.
Sezimiy ańlatpa mazmunli tekstler, avtor yamasa jazıwshınıń óziniń sezimlerin, tájiriybelerin yamasa túsiniklerin ańlatiwshı tekstler bolıp tabıladı. Bul túrdegi tekstler, qızıqlı, tájiriybeli hám ruwxıy bolıwı múmkin. Olar avtor yamasa jazıwshınıń maqalalarında, qosıqlarında yamasa gúrrińlerde óz sezimlerin hám tájiriybelerin basqalarǵa jetkiziw ushın qollanıladı.
Sezimiy ańlatpa mazmunli tekstlerde avtorning basqalarǵa jetkezgen sezimler, valantyor hám qattı túsinikler ózin ańlatiwshı sózler hám gápler isletiledi. Bul tekstlerde avtorning tábiyat kórinisi hám dúnyaǵa kóz qarası óz ayriqsha formada kórsetilgen bolıwı múmkin.
Sezimiy ańlatpa mazmunli tekstler, qızıqlı hám valantyor bolıwı múmkin, sebebi olar óziniń insaniy tájiriybesin, ózgermeytuǵınlıqların yamasa ruwxıy qaniqishlarini basqalarǵa jetkeredi. Bul tekstlerden alatuǵın sezimiy kórsetpeler insanlarda ózlerin jaqsı túsiniw hám olarǵa qaratılǵan maqsetler, túsinikler yamasa ózgeriwshen sezimlerge alıp keliwi múmkin.
|
| |
Tekst haqqında - Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti

|
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti
|
bet | 2/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik word1. Tekst haqqında
Tekst- bul shaxstıń sóylew iskerligi nátiyjesi bolǵan sóylew shıǵarması, ol sóylew iskerligi dawamında paydalaniletuǵın tiykarǵı kommunikativ birlik bolıp tabıladı. Málim haqıyqatlıq haqqında oyda sawlelendiriw beretuǵın bir neshe sintaktik birliklerden shólkemlesken sóylewiy pútinlik tekst dep ataladı.
Blu úsh gáptiń mаzmunın dıqqаt pеnеn úyrеnip qаrаǵаnımızdа оlаrdıń bir-biri mеnеn tıǵız bаylаnıslı екеnin bilеmiz. Qаndаydа bir tеmаdа jаzılǵаn shıǵаrmаnı аlsаq, оndаǵı mаzmun tоlıqlıǵı pútin tекsttеn túsinilеdi..
Kórkem usılda minimal tekst delingende qandayda bir temanı jaqtılandıriwge bagishlangan tamshılar,xalıq oyshıllıǵın ańlatatuǵın naqıl, maqal hám aforizmlar, miniatyuralar, hajviy dóretpeler,xatlar, qosıq hám qosıqiy úzindiler, ulıwma, kishi temanı qamtıp alıwshı bir neshegáplerden ibarat pútinlik túsiniledi. Teksttiń ishinde bolǵanın mazmun pútinligi, sırtqı tárepin bolsa túrli forma daǵı boglamalar, sintaktik qurallar birlestirib turadı.Maksimal tekst delingende keń kólemdegi waqıyalardı jaqtılandıriw mútajligi menen júzegekelgen pútinlik názerde tutıladı. Kórkem usılda gúrriń, qıssa, roman, epopeya sıyaqlı iri kólemlidóretpeler maksimal tekst esaplanadı. Maksimal tekst mikromatnlardan ibarat. Eń kishi pútinliktaza jolǵa, eń úlken pútinlik bolsa bap (bólim yamasa mawsim) larga to'gri keledi. Bunday tekst quramında epigraf, sózboshi (muqadddima), keyin sóz (epilog) sıyaqlı járdemshi bólimler de qatnasıwı múmkin. Olar dóretpe mazmunı hám goyasiga, sonıń menen birge, temanıń tańlanıwı hám sáwlelendirilmektesine tiyisliayırım máselelerge qosımsha túsindirme, túsindiriw bolıp keledi.
Filolog E. Semserev “Teksttiń lingvistik tah'lili” atlı kitabında “Tekst - hámmeelementleri óz-ara tıǵız baylanısda bolǵan hám avtor kózqarasınan málim bir maqsetke baǵıtlanǵan nominativ-estetik informaciyanı ańlatiwshı murakab struktura» degen tariypni beredi.
I. Elshiov bolsa tekstti tómendegishe tariyplaydi: “Gapdan úlken birlik quramalı sintaktik pútinlik bolıp, ol pikiran hám sintaktik tárepten óz-ara baylanıslı bolǵan gápler birlespesinen ibarat. Ol jaǵdayda pikir gapga salıstırǵanda talay tolıq boladı”. Tekst kólem hám mazmun belgisine kóre ekige bólinedi:
|
| |
Kólem belgisine kóre tekst túrleri.
1. 2

|
Kólem belgisine kóre tekst túrleri.
1. 2
|
bet | 3/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik word1.1. Kólem belgisine kóre tekst túrleri.
1. 2. Ańlatpa maqseti hám mazmun belgisine kóre tekst túrleri
2. Teksttiń túrleri
2.1. Kórkem tekstler
Blu estetik maqsetlerde islep shıǵarılǵan tekstler. Konnatativ til arqalı yaǵnıy metafora tilinen paydalanıp, tereń haqıyqatlardıń nishanları yamasa allegoriyalari wazıypasın atqaratuǵın waqıyalar, ideyalar, sezim-sezimler hám dialoglar fosh etiledi hám olardı mudamı tog'ridan-tuwrı til arqalı túsintirip bolmaydı.
Óziniń estetik mánisi sebepli sóylew forması haqqında ǵamxorlıq qılıw kórkem tekstlerde muhum áhmiyetke iye, sol sebepli eń túrme-túr kórkem ádebiyatqa baylanıslı shaxslar kóbinese qollanıladı : metofara, eliklew, giperbola, paradoks, onomatopeya hám basqalar.
2.2.Gúrriń teksti
Burl hár qanday fantastik gúrrińler yamasa ramziy gúrrińlerge tiyisli. Burl túrdegi tekstte xarakteristikalaw, dialoglar hám basqalar sıyaqlı dereklerden birgelikte paydalanıw múmkin
Kórkem tekstlerdiń eń keń tarqalǵan janrlari arasında biz tómendegilerge egamiz:
2.2.1. Roman
2.2.2. Gúrriń
2.2.3. Ańız
2.2.4. Ertek
2.2.5. Anekdot
2.2.6. Mif
2.3. Lirik tekst
Burl jas hám hushlılıq menen júklengen qosıqiy tildi isletiwden kelip shıǵıs sezim sezimler hám ideyalardı bildiretuǵın tekstler, sol sebepli qosıq onıń tiykarǵı ańlatpası bolıp tabıladı. Kózkóreki sub'ektivlikuning xarakterli qásiyetlerinen biri bolıp tabıladı.
2.4.Reklama teksti
Qarıydardı málim Tavar yamasa xızmetlerdi satıp alıwǵa ishontirish ushın mólsherlengen qısqa tekst bolıp tabıladı. Olar ádetde gapdan kóp bolmaydı
2.5. Didaktik tekstler.
Kimge bolıp tabıladı pánt qılıw, onı túrli turmıslıq waqıyalar jardeminde tárbiyalaw yamasa aytılǵanlardan juwmaq shıǵarıwǵa úyretiw qálewi tiykarında dúzilgen tekst eksplikativ yamasa didaktik tekst dep ataladı. Maqsetke erisiw ushın naqıl, maqal, aforizm, túrli turmıslıq waqıyalar, ráwiyatlar, tımsallardan úlgi retinde paydalanıladı.
Didaktik tekstler, úyreniwdi, maǵlıwmat alıwdı yamasa túsinikler alıwdı maqset etken hám uyreniwshin belgilengen maqsetke jetkiziwdi jetilistiriwge jóneltirilgen maǵlıwmatlarǵa iye bolǵan tekstler bolıp tabıladı. Bul túrler oqıtıw, tálim hám úyreniwdiń túrli tarawlarında paydalanıladı.
Didaktik tekstler kóbirek sıpatlama beriw, túsinikler alıwdı ańsatlastırıw hám úyreniw procesin joytıw maqsetinde jazıladı. Olar uyreniwshiniń maǵlıwmatların ońlaw, jańa bilimler alıw hám túsiniklerin rawajlandırıwǵa járdem beredi.
Didaktik tekstlerdiń tiykarǵı qásiyetleri tómendegiler bolıwı múmkin:
|
| |
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti

|
Nókis filialí Kampyuter injinering fakulteti
|
bet | 1/7 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 107,18 Kb. | | #242090 |
Bog'liq Jalgas Tekst akademik word
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍ
SANLÍ TEXNOLOGIYALAR MINISTRLIGI
MUHAMMED AL-XOREZMIY ATÍNDAǴÍ
TASHKENT INFORMACIYALÍQ TEXNOLOGIYALARÍ UNIVERSITETI NOKIS FILIALI
NÓKIS FILIALÍ
Kampyuter injinering fakulteti
“Kampyuter injinering” bagdari
1-kurs studenti Karimbeav Jalǵasbaydiń
Akademiyaliq jaziw páninen
Ózbetinshe jumisi
Tayarlaǵan _________________ J.Karimbaev
Qabıllaǵan _________________ T. Otarova
Nókis –2024
Joba
Kirisiw
1. Tekst haqqında
2. Teksttiń túrleri
3. Tekstler haqqında maǵlıwmat
Juwmaqlaw
Paydalanılǵan ádebiyatlar
Kirisiw
Tekst, insanlar ortasında eki tárep baylanısilardı ornatıw ushın kútá úlken áhmiyetke iye. Blu, jazılǵan sózler arqalı maǵlıwmat almaslaw hám izbe-iz qılıwdıń ózgeriwshilerden biri esaplanadı. Xat -mazmun, dawıslı eki tárep baylanısilardan ayrıqsha túrde, jazılǵan tekst o'qiyuvchiga shaqırıq qılıw hám óz pikirlerin anıqlama beriw múmkinshiligin beredi. Teksttiń ózi bolsa o'qiyuvchiga waqtı bolsa ózlestiriw, analiz qılıw hám maǵlıwmatlardı úyreniw múmkinshiligin beredi. Blu process, adamlar arasında túsinik ósiw hám pikirlerdi almaslaw ushın keń múmkinshilikler jaratadı.
Tekst, adamlarǵa óz pikirlerin, ideyaların, teoriyalerdi hám túsiniklerin túsindirme berip atır eń zárúrli qurallardan biri bolıp tabıladı. Tekst, jazıw, maqala yamasa basqa formada bolıwı múmkin hám insanlarǵa óz pikirlerin túsindiriw, anıqlama beriw hám basqa adamlardıń pikirleri menen bóliw kóriw múmkinshiligin beredi.
Tekst, túrli tarawlarda pikirler almaslawda hám óz pikirlerin túsindirme berip atır kútá úlken áhmiyetke iye. Mısalı, ilimiy tarawda tekst, jańa pikirlerdi tálim alıw, ilimiy izertlew aparıw hám túsiniklerdi túsindirme berip atır tiykarǵı qural retinde qollanıladı. Sotsial tarmaqta bolsa, tekst, pikirlerdi, pikirler almaslawın, hám óz túsinikleri hám sezimlerin basqalar menen jalǵawıshda zárúrli rol oynaydı.
Tekst, adamlarǵa óz pikirlerin ańlatpa qılıw, logika hám dálillerdi keltiriw, máselelerge sheshim tabıw hám basqalar menen óz-ara túsiniklerin jalǵawısh múmkinshiligin beredi. Blu bolsa, insanlar arasındaǵı munasábetlerdi rawajlandırıw hám óz-ara túsiniwdi kúshaytadı.
Filolog E. Semserev “Teksttiń lingvistik tah'lili” atlı kitabında “Tekst - hámmeelementleri óz-ara tıǵız baylanısda bolǵan hám avtor kózqarasınan málim bir maqsetke
baǵıtlanǵan nominativ-estetik informaciyanı ańlatiwshı murakab struktura» degen tariypni beredi.
I. Elshiov bolsa tekstti tómendegishe tariyplaydi: “Gapdan úlken birlik quramalı sintaktik pútinlik bolıp, ol pikiran hám sintaktik tárepten óz-ara baylanıslı bolǵan gápler birlespesinen ibarat. Ol jaǵdayda pikir gapga salıstırǵanda talay tolıq boladı”. Tekst kólem hám mazmun belgisine kóre ekige bólinedi:
Kólem belgisine kóre tekst túrleri.
Ańlatpa maqseti hám mazmun belgisine kóre tekst túrleri
|
| |
Fizikalıq tárbiya - Referat Tema: Mektepke shekemgi tálim sistemasın ján ede jetilistiriw ilajları tuwrısında

|
Referat Tema: Mektepke shekemgi tálim sistemasın ján ede jetilistiriw ilajları tuwrısında
|
bet | 5/5 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 20,75 Kb. | | #112918 | Turi | Referat |
Bog'liq ORINBASAROVA GULISTANBu sahifa navigatsiya:
- Shaxs
Fizikalıq tárbiya- dene tárbiya den sawlıqtı bekkemlewge, adam organizmin uyqas túrde rawajlandırıwǵa qaratılǵan ulıwma tárbiyanıń ajıralmas bólegi.
Iskerlik- mútájlikler tiykarinda payda bolıp, ań menenbasqarılatuǵın, sırtqı ortalıq penen insanniń óz-ózin biliwge, onı qayta kóriwge jóneltirilgen aktivlik.
Oyın- iskerlik túrlerinen biri bolıp bul balalardıń úlkenler iskerliklerin, olardıń is-háreketlerin, insanlar ortasındaǵı óz ara múnásebetlerdi sáwlelelendiriwde kórinetuǵın hám dógerek átiraptan barlıqtı biliwge qaratılǵan iskerlik bolıp tabıladı.
Shaxs- jámiyette málim orınǵa, óz pikirine iye bolıw.
Estetika talǵam, gózzallıq, shıraysızlıq, ullılıq, tómenlik, baxıtliliq, kúlkililik,iybelilik sıyaqlı kategoriyalar menen jumıs isleydi. Estetika- kórkem óner mádeniyat hám tábiyattıń subyektiv qabıl etiliwin uyrenedi.
|
| |
Махсус таълим вазирлиги - bet 5

|
Махсус таълим вазирлигиBog'liq Kitob 4019 uzsmart.uz
Geterogen dispers sistemalar
Gеtеrogеn reaksiyalarning muvozanat tеnglamasiga faqat gaz yoki suyuq
fazadagi moddalar kontsentrasiyalari kiradi.
Muvozanat konstantasining qiymati reaksiyaga kirishuvchi moddalar tabiati
va haroratga bog’’liq. Katalizatorlar to’g’ri va tеskari reaksiyalar tеzligini bir
xilda oshirganligi uchun muvozanat konstantasi ta'sir etmaydi. Muvozanat
konstantasi qanchalik katta bo’lsa, reaksiyaning unumi shunchalik ko’p
bo’ladi. Shu sababli reaksiyalarning muvozanat konstantasini bilish kimyo va
kimyoviy tеxnologiya uchun muhim ahamiyatga ega.
Muvozanatni siljitish omillari. Agar reaksiya sharoiti o’zgartirilsa, sistеma
muvozanat holatidan chiqadi, ya'ni to’g’ri va tеskari jarayonlarda bir xil
o’zgarish bo’lmaydi. Muvozanatning buzilishiga reaksiyaga kirishuvchi
moddalardan birining kontsentrasiyasini o’zgarishi, bosim va haroratning
o’zgarishi sabab bo’ladi. Har bir omil ta'sirini alohida ko’rib chihamiz:
Kontsentrasiyaning ta'siri. Muvozanatda ishtirok etayotgan moddalardan
birining kontsentrasiyasi oshirilsa, muvozanat shu moddani kamayishi
tomonga siljiydi; agar moddalardan birining kontsentrasiyasi kamaytirilsa,
muvozanat shu moddaning hosil bo’lishi tomonga siljiydi. Masalan:
СО
2
+ Н
2
СО + Н
2
О
tеnglama bilan ifodalanadigan muvozanatdagi sistеmaga SO
2
qo’shimcha
qo’shilsa, sistеma SO2 kontsentrasiyasini kamaytirishga intiladi, ya'ni
muvozanat o’ng tomonga siljiydi. Aksincha, agar SO
2
ning miqdorini
kamaytirsak, sistеma uni ko’paytirishga intiladi, ya'ni muvozanat chap
|
| |
Махсус таълим вазирлиги - bet 7

|
Махсус таълим вазирлигиBog'liq Kitob 4019 uzsmart.uz
Eritmalardagi zarrachalar o’lchami va turiga harab ularni dispеrs sistеma
dеb qaraladi.
Ikki va undan ortiq moddalardan iborat bo’lgan hamda ulardan biri
ikkinchisi hajmida bir mеyorda taqsimlangan sistеma dispеrs sistеma dеyiladi.
Tabiatda eng ko’p tarqalgan dispеrs sistеmalarda dispеrsion muhit suyuqlik,
dispеrs faza esa qattiq modda bo’ladi. Dispеrs sistеmaga misol qilib, changli
havoni olish mumkin. Unda dispеrsion muhit havodir, dispеrsion faza mayda
muallaq holdagi tuproq zarrachalaridir.
Dispеrs sistеmalar bir nеcha sinfga bo’linadi:
1. Dag’al dispеrs sistеmalar. Dispеrs fazo zarrachalarining o’lchami 1- 10
–1
mkm (mkm — mikromеtr, 1 mkm = 10
–6
m) bo’ladi. Dag’al dispеrs
sistеmalarga suspеnziya va emulsiyalar kiradi.
Suspеnziyalar suyuqlikda bir tеkis tarqalgan dispеrsion faza (qattiq
modda)dan iborat sistеmadir. Suspеnziyaga misol qilib loyqa suvni ko’rsatish
mumkin.
Emulsiyalar biri ikkinchisidan taqsimlangan ikki suyuqlikdan iborat
sistеmadir. Sigir suti (yog’lar oqsilning gidrolizida tarqalgan) emulsiyaga
misol bo’ladi.
2. Kolloid dispеrs sistеmalar (kolloid so’zi grеkcha koll – «yelim», eidos –
«o’xshash» so’zlaridan kеlib chiqqan bo’lib yelimsimonlar ma'nosini bеradi).
Kolloid eritmalarda dispеrs fazoning zarrachalar o’lchami 10
–1
- 10
–3
mkm.
Bunday zarrachalar dispеrs sistеma uzoq vaqt tindirilsa ham cho’kmaga
tushmaydi, filtr qog’ozi tеshiklaridan o’tib kеtadi, oddiy mikroskopda
ko’rinmaydi.
3. Chin eritmalar. Chin eritmalar molеkulyar-dispеrs sistеmalar va ion-
dispеrs sistеmalarga bo’linadi.
Molеkulyar-dispеrs sistеmalarda modda erish jarayonida ayrim
molеkulalarga ajraladi. Bunday sistеmalarga shakar, spirt, asеton kabi
moddalarning eritmalari kiradi.
|
| |
Test.
1 - Referat Tema: Mektepke shekemgi tálim sistemasın ján ede jetilistiriw ilajları tuwrısında

|
Referat Tema: Mektepke shekemgi tálim sistemasın ján ede jetilistiriw ilajları tuwrısında
|
bet | 3/5 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 20,75 Kb. | | #112918 | Turi | Referat |
Bog'liq ORINBASAROVA GULISTANTest.
1. Mektepke shekemgi tálim shólkemlerinde 5-6 jastaǵı balalardı mektep tálimine tayarlaw boyinsha qansha qisqa múddetli topardi shólkemlestiriw belgilengen?
A. 5721 B. 4378 C. 6100* D. 6300
2. Qansha mektepke shekemgi tálim shólkemleriniń ekonomikaliq-texnik bazasın bekkemlew, sol tiykarinda awıllıq orinlarda mektepke shekemgi tálim shólkemlerin jańadan quriw olardi zamanagóy talaplarǵa juwap beretuǵin inventar, buyim, oqiw metodik qollanbalar hám multimediali úskeneler menen támiyinlew belgilengen?
A. 2200* B. 6100 C. 2005 D. 1754
3. Búgingi kúnde respublika boyınsha balalardıń mektepge shekem tálim menen qamtıp alınıwı neshe %ti quraydı.
A. 20 B. 40 C. 80 D.30*
4. Ózbekstan Respublikasi Prezidentiniń "Mektepke shekemgi tálim sistemasın tupten jetilistiriw ilajlari tuwrisindaǵi 2017-jil 9-sebtyabrdegi PQ- neshinshi sanli qarari menen tastiyiqlanǵan qararinda respublika aymaqlarında 50, 70, 100, 120 hám 150 orınǵa mólsherlengen mámleket hám mámleketlik emes mektepge shekem tálim shólkemlerin qosımsha qurıw arqalı balalardı mektepge shekem tálim menen basqıshpa-basqısh tolıq qamtıp alıw aytip ótilgen?
A. 802 B.3261* C. 4857 D. 2707
5. Ózbekstan Respublikası Mektepge shekem bilimlendiriw Ministirliginiń tiykarǵı wazıypaları hám iskerligi baǵdarları neshe waziypadan ibarat?
A. 3 B. 5 C. 6 D.9*
6. Aldıńǵı shet el tájiriybeni esapqa alǵan halda mektepge shekem jas daǵı balalardı hár tárepleme intellektuallıq, etikalıq, estetik hám fizikalıq rawajlandırıw ushın shárt-shárayatlar jaratıw. Ózbekstan Respublikası Mektepge shekem bilimlendiriw Ministirliginiń neshinshi tiykarǵı wazıypalarinda kórsetilgen
A. 2* B. 1 C. 7 D. 5
7. Ózbekstan Respublikası Xalıq tálimi ministrligi buyırtpası tiykarında “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jámiyeti menen birgelikte shet el tájiriybeden hám mámleketimizdiń ıqlım sharayatlarınan kelip shıqqan halda qansha orınlı zamanagóy mektepke shekem tálim mákemeleriniń úlgili joybarın islep shiǵiliwi belgilengen?
|
| |