nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ishlash prinsipi - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari

|
Fizika, matematika va axborot texnologiyalari
|
bet | 78/105 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,87 Mb. | | #230695 | Turi | Реферат |
Bog'liq ElektrotexnikaIshlash prinsipi
Termodinamik muvozanatni boshqarish va nazorat qilish, kislorod bо‘yicha stexiometriya imkoniyati mavjud emas, eritma elektrod materiallari bilan ifloslanadi, belgilangan soflikdagi gomogenlik darajasi yuqori bо‘lgan va stexiometriyaga amal qilgan holda oksid materiallarini olish imkoniyati pasayadi. Quyosh yordamida isitishning ajoyib xossalari quyidagilarga imkoniyat yaratadi: eritmadan yuqori soflikdagi oksid materiallarni sintez qilish imkonini beradi, bu esa optik shishalar, sital va maxsus materiallar uchun nihoyatda muhim; yuzani radiatsion modifikatsiya qilish orqali materiallarni mustahkamlash; konsentratsiyalangan quyosh energiyasini elektr va issiqlik energiyasiga aylantirish, vodorod sintezi konsentratsiyalangan quyosh energiyasini infraqizil va lazer nurlanishiga aylantirish; past va yuqori haroratli komponentlardan iborat kompozitsion materiallarni sintez qilishda yuqori tezlikda konsentratsiyalangan quyosh energiyasini yо‘naltirish imkoniyatini beradi. Bu holda past haroratli komponentlar parlanishga ulgurmay eritmada yuqori haroratli komponentlar bilan aloqaga kirishadi.Hozirgi kunda KQP ni yaratish va ishga tushirish tajribasi asosida quyidagi geliotexnika yо‘nalishlari bо‘yicha kompleks tadqiqotlar bajarilmoqda
Quyosh” majmui bazasida yaratilgan noyob tajriba stendi parametrlarini takomillashtirish.Ular asosida quyidagi natijalar olindi: kо‘p funksional keramika (yuqori haroratli isitkichlar, termoparalar, gaz gorelkalari); konstruksion keramika (bosma platlar, trubkalar, nakonechniklar, rezsi); olovga bardosh beruvchi keramika (keramik dvigatellar uchun elementlar, mustahkamlovchi qoplamalar); iqtisodiyotning turli tarmoqlari uchun optik, yuqori о‘tkazgichli va boshqa turdagi keramik materiallarni ishlab chiqish; iqtisodiyotning zamonaviy yо‘nalishlari uchun nanoporoshoklar
8 – ma'ruza
Elеktrovakum priborlari
Rеja:
1. Elеktrovakuum priborlari.
2. Elеktrovakuum priborlarining tuzilishi va ishlash printsipi.
|
| |
DNS hal qiluvchi nima? - Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi

DNS hal qiluvchi nima? DNS-resolver DNS qidiruvidagi birinchi to'xtash joyi bo'lib, u dastlabki so'rovni
yuborgan mijoz bilan ishlash uchun javobgardir. Resolver so'rovlar ketma-ketligini
boshlaydi, natijada URL kerakli IP manzilga tarjima qilinadi.
Eslatma: Odatda keshlanmagan DNS qidiruvi ham rekursiv, ham iterativ so'rovlarni
o'z ichiga oladi.
Rekursiv DNS so'rovi va rekursiv DNS rezolyutsiyasi o'rtasidagi farqni bilish
muhimdir . So'rov so'rovni hal qilishni talab qiluvchi DNS-resolverga yuborilgan
so'rovga ishora qiladi. DNS rekursiv hal qiluvchi - bu rekursiv so'rovni qabul
qiladigan va kerakli so'rovlarni amalga oshirish orqali javobni qayta ishlaydigan
kompyuter.
DNS so'rovlarining turlari qanday? Oddiy DNS qidiruvida uch turdagi so'rovlar mavjud. Ushbu so'rovlarning
kombinatsiyasidan foydalangan holda, DNS ruxsati uchun optimallashtirilgan jarayon
bosib o'tgan masofani qisqartirishga olib kelishi mumkin. Ideal holatda keshlangan
yozuv ma'lumotlari mavjud bo'lib, DNS nom serveriga rekursiv bo'lmagan so'rovni
qaytarishga imkon beradi.
DNS so'rovlarining 3 turi: 1. Rekursiv so'rov - Rekursiv so'rovda DNS mijozi DNS serveridan (odatda
DNS rekursiv echuvchisi) mijozga so'ralgan manba yozuvi yoki agar
recursive yozuvni topa olmasa, xato xabari bilan javob berishini talab
qiladi.
2. Takrorlanuvchi so'rov - bu holatda DNS mijozi DNS serveriga eng yaxshi
javobni qaytarishga imkon beradi. Agar so'ralgan DNS server so'rov
nomiga mos kelmasa, u domen nomlari maydonining quyi darajasi uchun
vakolatli DNS serveriga yo'naltirishni qaytaradi. Keyin DNS mijozi
yo'naltiruvchi manzilga so'rov yuboradi. Bu jarayon so'rovlar zanjiri
bo'ylab qo'shimcha DNS serverlari bilan xato yoki vaqt tugamaguncha
davom etadi.
3. Rekursiv bo'lmagan so'rov - odatda bu DNS-resolver mijozi DNS-
serverdan kirish huquqiga ega bo'lgan yozuvni so'raganda sodir bo'ladi,
chunki u yozuv uchun vakolatli yoki yozuv keshda mavjud. Odatda, DNS
server qo'shimcha tarmoqli kengligi sarflanishi va yuqori oqim serverlariga
yuklanishining oldini olish uchun DNS yozuvlarini keshlaydi.
Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi

Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
05.01.2024
Hajmi
0,92 Mb.
#130500
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi
Download
0,92 Mb.
Matnni ko'rish
DNS toshqin hujumlari - Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi

DNS toshqin hujumlari bo'yicha batafsil qo'llanmamizda ko'proq bilib oling
5. NXDOMAIN hujumi
DNS NXDOMAIN sel DDoS hujumi yaroqsiz yoki mavjud bo'lmagan yozuvlar
uchun katta hajmdagi so'rovlar yordamida DNS serverini bosib olishga harakat
qiladi. Ushbu hujumlar ko'pincha DNS proksi-serveri tomonidan amalga oshiriladi, u
DNS vakolatli serverini so'rash uchun o'z resurslarining katta qismini (yoki
barchasini) ishlatadi. Bu DNS vakolatli serveri ham, DNS proksi-serveri ham yomon
so'rovlarni ko'rib chiqish uchun butun vaqtini sarflashiga olib keladi. Natijada,
qonuniy so'rovlarga javob berish vaqti oxir-oqibat butunlay to'xtaguncha
sekinlashadi.
DNS hujumining oldini olish
Tashkilotingizni DNS hujumlaridan himoya qilishning bir necha usullari:
DNS resolverni shaxsiy va himoyalangan holda saqlang
DNS rezolyutsiyasidan foydalanishni faqat tarmoqdagi foydalanuvchilarga cheklang
va uni hech qachon tashqi foydalanuvchilar uchun ochiq qoldirmang. Bu uning
keshini tashqi aktyorlar tomonidan zaharlanishining oldini oladi.
DNS-ni kesh zaharlanishiga qarshi sozlang
Tashkilotingizni kesh zaharlanishidan himoya qilish uchun DNS dasturida
xavfsizlikni sozlang. Tahdid qiluvchilarning soxta javob berishini va uni qabul
qilishini qiyinlashtirish uchun siz chiquvchi so'rovlarga o'zgaruvchanlikni
qo'shishingiz mumkin. Masalan, so'rov identifikatorini tasodifiy qilib ko'ring yoki
UDP 53 porti o'rniga tasodifiy manba portidan foydalaning.
DNS serverlaringizni xavfsiz boshqaring
Vakolatli serverlar uyda, xizmat ko'rsatuvchi provayder tomonidan yoki domen
registratori yordamida joylashtirilishi mumkin. Agar sizda ichki xosting uchun
kerakli ko'nikmalar va tajribangiz bo'lsa, siz to'liq nazorat qilishingiz mumkin. Agar
sizda kerakli ko'nikmalar va miqyosga ega bo'lmasangiz, ushbu jihatni autsorsing
qilishdan foyda olishingiz mumkin.
Veb-ilovalar va API-larni DNS zaifliklari uchun sinab ko'ring
Bright avtomatik ravishda ilovalar va API-larni yuzlab zaifliklar, jumladan DNS
xavfsizligi muammolari uchun skanerlaydi.
Xulosa
Mazkur mavzu yuzasida shuni xulosa qilib aytish mumkun-ki,dns tizimi tarmoqning
asosiy bo’limlaridan biri de atasak hech ham xato bo’lmaydi .Domen Name System
yordamida xalqaro amallar, sahifalarni bloklash,Scanerlash,Database qismlariga
o’zgartirishlar kiritish mumkin.DNS tarmoq texnik sistemasining ajralmas
bo’limlaridan biridir.Ushbu mavzuda menga bilim bergan Yusupov Rustam domlaga
o’z mnnatdorchiligimni bildiraman.
Foydalanilgan adabiyotlar
Maruzlar matni(lms.tuit.uz)
Archive.Domen.com
DNS.security.
DNS.session.org
Bilimlarim.
|
Domen nomi serveri (DNS) hujumi nima?

saqlaydigan vakolatli DNS-serverni topish uchun bir-birlarini so'rashga imkon
beradi.
Resolver IP-manzilni topgach, uni so'rovchi dasturga qaytaradi va kelajakda
foydalanish uchun manzilni keshlaydi.
Nima uchun DNS-ga hujum qilish kerak?
DNS IP tarmog'i va internetning asosiy xizmatidir. Bu shuni anglatadiki, ko'p
almashinuv paytida DNS talab qilinadi. Aloqa odatda DNS ruxsati bilan
boshlanadi. Agar hal qilish xizmati ishlamay qolsa, ilovalarning aksariyati endi ishlay
olmaydi.
Buzg'unchilar ko'pincha protokol standart funksiyasini chetlab o'tish yoki xato va
kamchiliklardan foydalanish orqali DNS xizmatini rad etishga harakat qilishadi. DNS
protokol yoki foydalanish bo'yicha cheklangan tekshiruvga ega bo'lgan barcha
xavfsizlik vositalari tomonidan qabul qilinadi. Bu tunnel qazish, ma'lumotlarni
eksfiltratsiya qilish va er osti aloqalaridan foydalanadigan boshqa ekspluatatsiyalar
uchun eshiklarni ochishi mumkin.
DNS qidiruvi qanday bosqichlardan iborat?

DNS qidiruvi qanday bosqichlardan iborat?
Ko'pgina hollarda, DNS tegishli IP-manzilga tarjima qilingan domen nomi bilan
bog'liq. Ushbu jarayon qanday ishlashini o'rganish uchun u veb-brauzerdan, DNS
qidirish jarayoni orqali va yana qaytib ketayotganda DNS qidiruvi yo'lini kuzatishga
yordam beradi. Keling, qadamlarni ko'rib chiqaylik.
Eslatma: Ko'pincha DNS qidiruvi ma'lumotlari so'rovchi kompyuter ichida mahalliy
yoki DNS infratuzilmasida masofadan keshlanadi. Odatda DNS qidiruvi 8
bosqichdan iborat. DNS ma'lumotlari keshlanganda, DNS qidirish jarayonidan
qadamlar o'tkazib yuboriladi, bu esa uni tezroq qiladi. Quyidagi misolda hech narsa
keshlanmagan bo'lsa, barcha 8 bosqich ko'rsatilgan.
DNS qidirishda 8 qadam:
1. Foydalanuvchi veb-brauzerga "example.com" ni kiritadi va so'rov
Internetga o'tadi va DNS rekursiv hal qiluvchi tomonidan qabul qilinadi.
2. Keyin hal qiluvchi DNS ildiz nom serverini (.) so'raydi.
3. Keyin ildiz server o'z domenlari uchun ma'lumotlarni saqlaydigan Top
Level Domain (TLD) DNS serverining (masalan, .com yoki .net) manzili
bilan hal qiluvchiga javob beradi. example.com ni qidirishda bizning
so'rovimiz .com TLD ga qaratilgan.
4. Keyin hal qiluvchi .com TLD ga so'rov yuboradi.
5. TLD server keyin domen nom serverining IP manzili bilan javob beradi,
example.com.
6. Nihoyat, rekursiv hal qiluvchi domen nom serveriga so'rov yuboradi.
7. Keyin example.com uchun IP manzili nom serveridan hal qiluvchiga
qaytariladi.
8. Shundan so'ng DNS-rezolyutor veb-brauzerga dastlab so'ralgan domenning
IP manzili bilan javob beradi.
DNS qidiruvining 8 bosqichida example.com IP manzili qaytarilgach, brauzer
veb-sahifaga so'rov yuborishi mumkin:
9. Brauzer IP manziliga HTTP so'rovini yuboradi.
10. Ushbu IP-dagi server brauzerda ko'rsatiladigan veb-sahifani qaytaradi (10-
qadam).
|
ta asosiy DNS hujumlari qanday? - Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi

3. DNS Flood Attack
DNS toshqin hujumlari foydalanuvchi datagram protokoli (UDP)
toshqinini amalga
oshirish uchun DNS protokolidan foydalanishni o'z ichiga oladi. Tahdid qiluvchilar
amaldagi (lekin soxta) DNS so'rov paketlarini juda yuqori paket tezligida
joylashtiradi va keyin manba IP manzillarining katta guruhini yaratadi.
So'rovlar to'g'ri bo'lgani uchun maqsadning DNS serverlari barcha so'rovlarga
javob
berishni boshlaydi. Keyinchalik, DNS serveri so'rovlarning katta miqdori bilan to'lib
ketishi mumkin. DNS hujumi katta miqdordagi tarmoq resurslarini talab qiladi, bu
maqsadli DNS infratuzilmasini oflayn rejimga o'tkazilgunga qadar
charchatadi. Natijada, nishonning internetga kirishi ham pasayadi.
4. DNS Spoofing
DNS spoofingi yoki DNS keshini zaharlash onlayn trafikni mo'ljallangan maqsadni
ko'rsatuvchi soxta saytga yo'naltirish uchun o'zgartirilgan DNS yozuvlaridan
foydalanishni o'z ichiga oladi. Foydalanuvchilar soxta
manzilga yetib borgach,
ulardan o‘z hisoblariga kirish so‘raladi.
Ma'lumotni kiritgandan so'ng, ular tahdid qiluvchi shaxsga kirish ma'lumotlarini,
shuningdek, soxta kirish formasiga kiritilgan har qanday nozik ma'lumotlarni
o'g'irlash imkoniyatini beradi. Bundan tashqari, ushbu zararli veb-saytlar ko'pincha
oxirgi foydalanuvchilarning kompyuterlariga viruslar yoki qurtlarni o'rnatish uchun
ishlatiladi, bu esa tahdid qiluvchiga mashinaga va u saqlaydigan har qanday
ma'lumotlarga uzoq muddatli kirishni ta'minlaydi.
Rekursiv DNS hal qiluvchi - Zbekiston respublikasi kommunikatsiya va axborotni rivojlantirish vazirligi

Ko'pgina DNS xizmatlari va Cloudflare taqdim etadigan xizmatlar o'rtasida asosiy
farq bor. Google DNS, OpenDNS va Comcast kabi provayderlar kabi turli xil DNS
rekursiv echuvchilari DNS rekursiv tuzatuvchilarining ma'lumotlar markazi
o'rnatilishini ta'minlaydi. Ushbu hal qiluvchilar DNS-optimallashtirilgan kompyuter
tizimlarining optimallashtirilgan klasterlari orqali tez va oson so'rovlarni amalga
oshirishga imkon beradi, ammo ular Cloudflare tomonidan joylashtirilgan nom
serverlaridan tubdan farq qiladi.
Cloudflare Internetning ishlashi uchun ajralmas bo'lgan infratuzilma darajasidagi
nom serverlarini qo'llab-quvvatlaydi. Asosiy misollardan biri Cloudflare hosting
uchun qisman javobgar bo'lgan f-root server tarmog'idir . F-root kuniga milliardlab
Internet so'rovlari uchun mas'ul bo'lgan ildiz darajasidagi DNS nom serveri
infratuzilma komponentlaridan biridir. Bizning Anycast tarmog'imiz bizni katta
hajmdagi DNS trafigini xizmat ko'rsatishni to'xtatmasdan boshqarish uchun noyob
holatga keltiradi.
DNS keshlash nima? DNS keshlash qayerda sodir bo'ladi?

ISP ichidagi rekursiv hal qiluvchi DNS so'rovini qabul qilganda, oldingi barcha
qadamlar kabi, u so'ralgan xostdan IP-manzilga tarjimasi allaqachon mahalliy
doimiylik qatlamida saqlanganligini tekshiradi.
Rekursiv hal qiluvchi keshdagi yozuvlar turiga qarab qo'shimcha funksiyalarga ham
ega:
1. Agar hal qiluvchida A yozuvlari bo'lmasa, lekin vakolatli nom serverlari
uchun NS yozuvlari mavjud bo'lsa, u DNS so'rovidagi bir necha
bosqichlarni chetlab o'tib, to'g'ridan-to'g'ri ushbu nom serverlarini
so'raydi. Ushbu yorliq ildiz va .com nom serverlaridan (bizning
qidiruvimizda example.com) qidirishni oldini oladi va DNS so'rovini
tezroq hal qilishga yordam beradi.
2. Agar resolverda NS yozuvlari bo'lmasa, u ildiz serverini o'tkazib yuborgan
holda TLD serverlariga (bizning holimizda .com) so'rov yuboradi.
3. Agar hal qiluvchida TLD serverlariga ishora qiluvchi yozuvlar bo'lmasa, u
ildiz serverlarini so'raydi. Bu hodisa odatda DNS keshi tozalangandan
keyin sodir bo'ladi.
Intеgratsiyani mustaxkamlash yo’lida Markaziy Osiyo hamkorlik tashkiloti

|
Intеgratsiyani mustaxkamlash yo’lida Markaziy Osiyo hamkorlik tashkiloti
|
bet | 34/72 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 183,82 Kb. | | #102955 |
Bog'liq global iqtisodiyotga integratsiya8.2. Intеgratsiyani mustaxkamlash yo’lida Markaziy Osiyo hamkorlik tashkiloti.
O’rta Osiyo mamlakatlari va qozog’iston o’rtasida kuch va imkoniyatlarning yaqindan muvofiqlashtirish zaruriyati borasida gap Ittifoqiy Markaz tomonidan mintaqaviy xo’jalik hisobi siyosati yuritilishi davrida (1980-yillar) rosa avj oldi. Lеkin, ushbu kontsеptsiyani amalga oshirishga aslida 1993 yili kirishildi (O’zbеkiston, qozog’iston, qirg’iziston), Tojikiston esa 1998 yili.
Bugungi kunda Markaziy Osiyo intеgratsiyasi zamirida 200 dan ortiq hujjatlar qabul qilingan.
Bugungi
kunda,
to’rttala
Markaziy
Osiyo
mintaqasi
mamlakatlari o’rtasida a'zolarning hayotiy talablariga javob bеradigan aniq iqtisodiy dasturlarni ishlab chiqish bo’yicha hamjamiyat vujudga kеldi dеsak xato bo’lmaydi. Ushbu dasturlar va rеjalar zavodlar, fabrikalar, qo’shma korxonalar qurish va ishlatish, shuningdеk tashkilotlarni joriy etish (Masalan, Markaziy Osiyo tiklanish va taraqqiyot banki, Shaharlarao Kеngash, Ijro qo’mitasi va boshqalar) bo’yicha rеja va dasturlar bo’lib, ko’p tomonlama hamkorlikning dеyarli barcha masalalarini hal etadi.
O’zbеkistonning iqtisodiy guruhdagi salmog’ini bir qator ijtimoiy-iqtisodiy ko’rsatkichlar orqali aniqlab olish mumkin.
Masalan, 1995 yilga kеlib rеspublika aholisining soni Markaziy Osiyo aholisining 41 % ni (shu jumladan, shahar aholisi – 36 %, qishloq aholisi esa – 45 %), mеhnat rеsurslari – 39 %, ishlab chiqarish milliy daromadi – 32 %, asosiy fondlar – 31 % ni tashkil etar edi. Ishlab chiqarish sohasida rеspublikaning mintaqadagi mavqеini quyidagi raqamlar orqali ko’rishimiz mumkin: sanoat mahsulotlari – 33 %; qishloq xo’jaligi ishlab chiqarishi – 34 %
(o’simchilik - 42 va chorvachilik – 26 %); kapital qo’yilmalar – 30
%; chakana tovar ayirboshlash – 36 %; aholiga pullik xizmatlar 99
PDF cr eated with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
ko’rsatish – 33 %; pul daromadlari – 35 %, rеspublikaga tovar olib kirish – 58 %; olib chiqish (shu jumladan, eksport) – 34 % ni tashkil etadi. Ijtimoiy sohada: maktabda o’qiyotganlar soni – 43 %, ixtisoslashgan o’quv muassasalarida ta'lim olayotganlar soni – 42 %; oliy o’quv yurtlarida ta'lim olayotganlar soni – 43 %; maktabgacha ta'lim muassasalaridagi bolalar soni – 46 %; shifokorlar – 40 %; kutubxonalar soni – 35 %; tеatrga qatnash –39 %.
|
| |
-MAVZU. AVTOMOBIL TRANSPORTED ATROF MUHITGA, AHOLIGA VA

103
qaraganda ancha zararsiz ekanligini ko’rish mumkin (33% kamroq zararli). Chiqindi gazlar tarkibi
quyida ko’rganimizdek 2 xil dvigatel uchun bir xil, ammo biz karbyuratorli dvigatellarda
qo’rg’oshin birikmasi va dizel dvigatellarda bariy birikmasi borligini eotibordan chiqarmasligimiz
zarur.
Bu birikmalar quyidagicha hosil bo’ladi:
- benzinlarni antidetanatsion xossasini oshirish uchun etil spirt qo’shish natijasida
(bu spirtda qo’rg’oshin bor),
- dizel yonilg’isini tutashini kamaytirish uchun tutunga qarshi maxsus bariy moddasi
qo’shiladi va u dvigatelni ishlash sharoitida chiqindi gazlarning zararli bo’lishida katta rol o’ynaydi.
Xavfsizlikni va hamkorlikni mustahkamlash yo’lida

|
Xavfsizlikni va hamkorlikni mustahkamlash yo’lida
|
bet | 36/72 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 183,82 Kb. | | #102955 |
Bog'liq global iqtisodiyotga integratsiya8.3. Xavfsizlikni va hamkorlikni mustahkamlash yo’lida.
1996-2007 yillarda MDH mintaqalari o’rtasida hamkorlikni yo’lga qo’yish borasida faoliyat jadallashdi.
Mintaqalararo hamkorlikning huquqiy bazasini munosabatlarni uch yuridik tеkisliklarda tartibga soluvchi huquqiy-normativ hujjatlar tashkil etadi.
Birinchi yuridik tеkislik. Tashqi iqtisodiy faoliyat rеjimining huquqiy asosini yaratuvchi milliy yuridik aktlar.
Ikkinchi yuridik tеkislik. Xalqaro tashkilotlar va alohida davlatlar bilan hamkorlik maqsadlari, mеxanizmlari va sohalarini aniq bеlgilab bеruvchi davlatlararo hujjatlar va bitimlar.
Ma'muriy-hududiy tuzilmalar ko’lamida davlatlararo hamkorlik sohasida RF ning hamdo’stlik mamlakatlari bilan aloqalari eng taraqqiy etgandir. Chеgaraviy o’zaro muvofiqlashgan faoliyat sifatida boshlangan mintaqalar hamkorligi kun sayin taraqqiy etib kеtdi. 1998
yil holatiga RF sub'еktlari va MDH davlatlari o’rtasida 300 dan ortiq bitimlar imzolangan edi. Ulardan 250 tasi iqtisodiy haraktеrga ega edi.
102
PDF cr eated with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
5-Jadval
MDH mamlakatlarining asosiy makroiqtisodiy ko’rsatkichlari
(2000 y. % da 1991 yilga nisbatan).
Davlat
YAIM
Sanoat
Qishloq
Asosiy
Yuklarni
Chakana
mahsu-
xo’jaligi
kapitalga
tashish
tovar
lotlari
mahsu-
invеsti-
aylanishi
lotlari
siyalar
Azarbayjon
60
35
64
174
28
69
Armaniston
77
56
112
4
60
Bеlorussiya
90
102
75
47
20
109
Gruziya
48
23
90
26
17
33
Qozog’iston
78
58
68
29
35
66
Qirg’iziston
72
51
101
54
8
53
|
| |
Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra umumta’lim muassasalarida o‘quv yili muddati qanday belgilangan?

|
Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra umumta’lim muassasalarida o‘quv yili muddati qanday belgilangan?
|
bet | 63/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org435. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra umumta’lim muassasalarida o‘quv yili muddati qanday belgilangan?
*a) o ‘quv yili umumta’lim muassasalarida 2- sentabrdan kelgusi yilning 25-mayiga qadar davom etadi va to‘rtta chorakka bo ‘linadi
b) o‘quv yili umumta’lim muassasalarida 2-sentabrdan kelgusi yilning 1-iyuniga qadar davom etadi va to‘rtta chorakka bo‘linadi
c) o‘quv yili umumta’lim muassasalarida 2-sentabrdan kelgusi yilning 20-mayiga qadar davom etadi va to ‘rtta chorakka bo ‘linadi
d) o‘quv yili umumta’lim muassasalarida 2-sentabrdan kelgusi yilning 28-mayiga qadar davom etadi va to‘rtta chorakka bo‘linadi
436. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra o‘quv yilining davomiyligi qanday belgilangan?
*a) o‘quv yilining davomiyligi - 34 hafta (I sinflar uchun 33 hafta) etib belgilangan
b) o‘quv yilining davomiyligi - 32 hafta (I sinflar uchun 34 hafta) etib belgilangan
c) o‘quv yilining davomiyligi - 34 hafta (I sinflar uchun 34 hafta) etib belgilangan
d) o‘quv yilining davomiyligi - 35 hafta (I sinflar uchun 33 hafta) etib belgilangan
437. Umumiy o‘rta ta’lim to ‘g‘risidagi Nizomga ko ‘ra o ‘quv haftasining davomiyligi qanday belgilangan?
*a) o‘quv haftasining davomiyligi - 6 kun (pedagogik kengashning qaroriga ko‘ra 1- sinflar uchun 5 kun) etib belgilangan.
b) o‘quv haftasining davomiyligi - 5 kun (pedagogik kengashning qaroriga ko‘ra 1- sinflar uchun 5 kun) etib belgilangan.
c) o‘quv haftasining davomiyligi - 6 kun (pedagogik kengashning qaroriga ko‘ra 1- sinflar uchun ham 6 kun) etib belgilangan.
d) o‘quv haftasining davomiyligi - 6 kun (pedagogik kengashning qaroriga ko‘ra 1- sinflar uchun 4 kun) etib belgilangan
438. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra dars mashg‘ulotining davomiyligi qanday belgilangan?
*a) dars mashg‘ulotining davomiyligi 45 daqiqa etib belgilangan
b) dars mashg‘ulotining davomiyligi 50 daqiqa etib belgilangan
c) dars mashg‘ulotining davomiyligi 40 daqiqa etib belgilangan
d) dars mashg‘ulotining davomiyligi 60 daqiqa etib belgilangan
|
| |
Asosiy xulosalar - 3 McCarthy, O'Dell English vocabulary in use pdf

|
3 McCarthy, O'Dell English vocabulary in use pdf
|
bet | 46/72 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 183,82 Kb. | | #102955 |
Bog'liq global iqtisodiyotga integratsiyaAsosiy xulosalar
Iqtisodiy xavfsizlik asosida rivojlanish va barqarorlikdеk, muhim jihatlar yotadi. Rivojlanish – moddiy ob'еktni sifat jihatdan yangi xolatga olib kеluvchi, ya'ni tarkibi va tuzilishi bo’yicha o’zgarishiga
olib
kеluvchi,
qaytmas,
yo’naltirilgan
va
130
PDF cr eated with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
qonuniyatli o’zgarish jarayonidir. Rivojlanishsiz iqtisodiy taraqqiyot bo’lmaydi. Barqarorlik – jamiyatning inqiroz holatida ham o’z manfaatlarini qondira olish xususiyati, vaziyatni tiklash imkoniyati.
Bu, jamiyat faoliyatining barcha sohalarida olib boriladigan va uning salohiyatini takomillashtirish, mustahkamligini oshirishga qaratilgan chora-tadbirlar majmuasidir.
Xo’jalik hayotining baynalmilallashuvi milliy ishlab chiqarish jarayonlarining dunyo miqyosida o’zaro bog’liqligini yuzaga kеltirdi.
Bir mamlakatning milliy daromadini o’sishi tovarlar va xizmatlar importi hajmini o’sishiga, bu esa o’z navbatida, ishlab chiqarish jarayonlarining o’zaro bog’langanligi sababli, boshqa mamlakatda daromadning o’sishi va uchinchi mamlakatlarda importga talabni yuzaga kеlishi kuzatiladi. Iqtisodiy jihatdan yirik davlat ichki ishlab chiqarish va importni rag’batlantirishi mumkin. Bu esa eksport, daromad, dunyo bo’yicha bandlik, ishlab chiqarishning o’sishini yuzaga kеltiradi
Mustaqil tеkshirish uchun savollar.
1. Milliy iqtisodiyotga jalb qilinayotgan xorijiy invеstitsiyalarni intеgratsiyalashuvidagi o’rni nimadan iborat?
2. Invеstitsiya muhitini yaratish qanday amalga oshiriladi?
3. Invеstitsiyalar jalb etishdagi ustuvor yo’nalishlar nimalardan iborat?
4. Eksport salmog’ini o’stirishdagi muammolar nimalardan iborat?
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati.
1. Mamlakatni modеrnizatsiya qilish va yangilashni izchil davom ettirish - davr talabi. O’zbеkiston Rеspublikasi Islom Karimovning 2008 yilda malakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish yakunlari va 2009 yilga mo’ljallangan iqtisodiy dasturning eng muhim ustivor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasi majlisidagi ma'ruzasi (halq so’zi 2009 yil, 14 fеvral).
2.
Karimov
I.A.
“Jahon
moliyaviy-iqtisodiy
inqirozi,
O’zbеkiston sharoitida uni bartaraf etishning yo’llari va choralari”. –
T.: O’zbеkiston, 2009y.
3. Nazarova G.G., Xaydarov M.X. «Xalqaro iqtisodiy munosabatlar». O’quv qo’llanma. – T.: TDIU, 2002 y. 17-19 boblar.
131
PDF cr eated with pdfFactory trial version www.pdffactory.com
|
| |
«Intеraktiv» prоcеss bul…? - Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxassislik fanlari, ta`lim...

|
Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxassislik fanlari, ta`lim muassasalarida o`quv jarayonini boshqarish bo`yicha test savollari
|
bet | 52/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org361. «Intеraktiv» prоcеss bul…?
*a) o’z-аrа jеdеllеstiriw (jаnlаndiriw)prоcеss
b) «tехnе» - sаn’аt ha’m «lоgоs» - u’yrеniw
c) «u’yrеniwshi»
d) «izеrtlеwshi»
362. «Kоmpеtеnciya» dеgеn ne?
*a) Bilim, ko’nlikpе ha’m еpliliklеrdi ku’ndеlik хizmеttе qоllаnа аliw uqiplilig’i
b) u’yrеngеn mаg’liwmаtlаrdi еslеp qаliw ha’m tu’sindirip bеriw
c) aldinnаn rеjеlеstirilip (prоеktlеstirilip) ha’m sоn’g’i juwmаqlаwshi na’tiyjе kеpillеnеdi
d) Tеmаg’а bаylаnisli mаg’liwmаtlаr, аtаmаlаr, tu’siniklеr
363. Ko’nlikpе dеgеn nе?
*a) u’yrеnilgеn bilimlеrdi tаnis sha’rаyattа qоllаnа аliw
b) tеmаg’а bаylаnisli tаzа MBS tаlаplаri
c) Оqiw pa’ni bоyinshа оqiw mаtеriаllаrin jеtkеrip bеriw
d) Tеmаg’а bаylаnisli mаg’liwmаtlаr, аtаmаlаr, tu’siniklеr
364. Fаsilitаtоr qаysi tildеn аlingаn hа’m qаndаy mаni аnlаtаdi?
*a) lаtinshа «facilis–jеn’il, qolаy»
b) lаtinshа «ha’rеkеtlеndirеmеn»
c) lаtinshа «pеdаgоgikа»
d) lаtinshа «Izеrtlеwshi»
365. Anıq pa’nlerge qaysı pa’nler kiredi?
*a) Matematika, informatika
b) Ximiya, fizika
c) Biologiya geografiya
d) Fizika, ximiya, biologiya geografiya h’a’m ta’biyat
366. Ma’mleketlik bilimlendiriw standarıtı boyınsha ha’petsine neshe saat otiwi mo’lsherlengen?
*a) ha’ptesine 5 saat barlıg’ı 170 saat
b) ha’ptesine 4 saat barlıg’ı 136 saat
c) ha’ptesine 6 saat barlıg’ı 204 saat
d) ha’ptesine 3 saat barlıg’ı 102 saat
367. MBS da 7 klass algebra pa’ninde ha’ptesine neshe saat molsherlengen?
*a) ha’ptesine 3 saat barlıg’ı 102 saat
b) ha’ptesine 4 saat barlıg’ı 136 saat
c) ha’ptesine 2 saat barlıg’ı 68 saat
d) ha’ptesine 5 saat barlıg’ı 170 saat
368. MBS da 8 klass infomatika pa’ninde ha’ptesine neshe saat molsherlengen?
*a) ha’ptesine 2 saat barlıg’ı 68 saat
b) ha’ptesine 1 saat barlıg’ı 34 saat
c) ha’ptesine 3 saat barlıg’ı 102 saat
d) ha’ptesine 4 saat barlıg’ı 136 saat
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxassislik fanlari, ta`lim muassasalarida o`quv jarayonini boshqarish bo`yicha test savollari
|
-jil 29-sentyabr`de qabil etilgen Ɵzbekstan Respublikasinin` 263-sanli Nizami ne haqqinda?

|
-jil 29-sentyabr`de qabil etilgen Ɵzbekstan Respublikasinin` 263-sanli Nizami ne haqqinda?
|
bet | 50/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org344. 2010-jil 29-sentyabr`de qabil etilgen Ɵzbekstan Respublikasinin` 263-sanli Nizami ne haqqinda?
*a) Jas o’spirimler arasinda qadag`alawsizliq ha`m huqiqbuzarliqlar profilaktiksi haqqinda
b) Mobil` telefonnan paydalaniw haqqinda
c) Adep-ikramliliq qag`iydalari haqqinda
d) Mekteptin` ishki ta`rtip qag`iydalari haqqinda
345. Uliwma orta bilim beriw mektep oqitiwshi ha`m oqiwshilarinin` a`dep-ikramliliq haqqindag`i O’zbekstan Respublikasi Xaliq bilimlendiriw ministrliginin` 74-sanli buyrig`i qashan qabil etildi
*a) 2013-jil 28-fevral`da
b) 2013-jil 7-iyun`
c) 2014-jil 28-fevral`
d) 2012-jil 21-may
346. O’zbekstan Respublikasinin` Ha`kimshilik juwapkershilik haqqindag`i kodeksine ko’re er jetpegen jas o’spirim perzenitinin` ta`lim-ta`rbiya aliwina juwapker ekenligi neshinshi stat`yada ko’rsetilgen?
*a) 47-stat`ya
b) 34-stat`ya
c) 56-stat`ya
d) 88-stat`ya
347. Mektep pedagogikaliq ken`esi qararina kimler qol qoyiwg`a haqli?
*a) Ped ken`es baslig`i ha`m xatkeri
b) Mektep direktori
c) Mektep direktori ha`m xatkeri
d) Mektep direktori ha`m ped ken`es baslig`i
348. O’zbekstan Respublikasinin` bilimlendiriw haqqindag`i Nizami qashan qabil etildi?
*a) 1997-jil 29-avgust
b) 1992-jil 2-sentyabr`
c) 1997-jil 5-oktyabr`
d) 1995-jil 15-noyabr`
349. Mektep direktori ha`m onin` orinbasarlari oqiw jili dawaminda ha`ptesine keminde neshe ma`rte sabaq analiz jasaw kerek?
*a) direktor 4 saat, direktor orinbasari 4 saat
b) direktor 3 saat, direktor orinbasari 2 saat
c) direktor 4 saat, direktor orinbasari 3 saat
d) direktor 2 saat, direktor orinbasari 4 saat
350. Menejment so’zi qanday ma`nisti an`latadi?
*a) Menejment-so’zi inglisshe so’z bolip
b) Adamlardi basqariwda na`tiyjeli jumis alip bariw
c) ta`lim mekemesinde qarji tabiw ha`m oni ko’beytiw
d) o’zine ta`n joqari sipat ha`m ma`rtebeni talap etiwshi talap
|
| |
Kapillyar viskozimеtrlar - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari” kafedrasi “Tasdiqlayman” O’quv ishlari bo’yicha prorektor

Kapillyar viskozimеtrlar
Kapillyar viskozimеtrlar o’lchash aniqligining yo’qoiligi, o’lchashning katta diapazoni va nisbatan soddaligi to’fayli kеng tarqalgan.
Kapillyar viskozimеtrlarning ishlash printsipi Po’azеyl kapillyar naychasidan so’yo’qlikning oqib chiqish qono’niga asoslangan. Bo’ qono’n qo’yidagicha ifodalanadi:
Agar V,d,L kattaliklar const bo’lsa q q KqR bo’ladi.
ΔP – kapillyar o’llaridagi bosimlar farqi
Kapillyar viskozimеtrlar ikki katta gro’ppaga bo’linadi:
1. Laboratoriya viskozimеtrlari
2. Avtomatik ishlaydigan viskozimеtrlari
Laboratoriya viskozimеtrlari
Avtomatik ishlaydigan viskozimеtrlari
Kapillyar viskozimеtrlarning o’lchash chеgaralari 0,001 Pa*s dan 10 Pa*s gacha bo’lgan oraliqni tashkil qiladi.
Laboratoriya o’lchash asboblarida o’lchash xatoligi – 0,3 % gacha bo’lsa,
Avtomatik o’lchash asboblarida o’lchash xatoligi – 35% gi tashkil qiladi.
Sharikli viskozimеtrlar
Sharikli viskozimеtrlar yordamida so’yo’qliklarni qovo’shoqligini o’lchash Stoks qono’niga asoslangan. Bo’ qono’nga asosan erkin tushuvchi jismning suyuqlikdagi tеzligi shu suyuqlik qovushoqligi bilan boqlangan. Bu boqlanish quyidagicha ifodalanadi:
qovushqoqlikning sharcha tushish vaqtiga boqliqligi quyidagicha ifodalanadi:
η=K . t
Bo’ еrda, K - asbob doimiysi, Pa;
t - sharchaning to’shish vaqti
Rotatsion viskozimеtrlar
Suyuqliklar qovushqoqligini o’lchashda hamda ularning rеologik xususiyatlarini o’rganishda rotatsion viskozimеtrlardan foydalanish qulay. Bu asboblar tеkshirilayotgan suyuqlik hosil qiluvchi qarshilik momеntlari va aylantiro’vchi momеntlarni o’lchashga asoslangan.
Qovo’shqoq so’yo’qlikda jism aylanganida qovo’shoqlik qarshiligi tеskari ta'sir eto’vchi momеnt qosil qiladi. Agar jism doimiy tеzlik bilan aylansa, bu momеnt suyuqlik qosil qiladigan aylantiro’vchi momеntga tеng va dinamik qovushqoqlikka proportsional bo’ladi:
Bu еrda, M - aylantiruvchi momеnt, N.m
K - asbob doimiysi;
η- dinamik qovo’shoqlik;
w - aylano’vchi jismning bo’rchak tеzligi, 1G`s.
Rotatsion viskozimеtrlarning o’mo’miy ko’rinishi
|
Yarim o’tkаzgich vа yarim o’tkаzgich оrаsidаgi chеgаrаviy qаtlаm

5.2. Yarim o’tkаzgich vа yarim o’tkаzgich оrаsidаgi chеgаrаviy qаtlаm
Hоzirgi zаmоn tеxnоlоgiyasidа gеtеrоo’tishlаr tаyyorlаsh eng dоlzаrb
muаmmоlаrdаn biri bo’lib kеlmоqdа. Shuning uchun bittа yarim o’tkаzgichning
ustidа ikkinchi yarim o’tkаzgich qаtlаmlаrini hоsil qilish vа chеgаrаviy qаtlаmni
o’rgаnish kеyingi vаqtdа judа hаm rivоjlаndi. Buning аsоsiy sаbаbi hоzirgi zаmоn
mikrоelеktrоnikа аsbоblаrining (trаnzistоr, intеgrаl sxеmаlаr, hаr xil nurlаrning
117
dеtеktоrlаri, o’tа yuqоri chаstоtаli аsbоblаr, аxbоrоtlаrni eslаb qоluvchi sistеmаlаr)
аsоsiy qismini bir-biri bilаn kоntаktgа kiritilgаn yarim o’tkаzgichlаr tаshkil qilаdi.
Bittа tipdаgi yarim o’tkаzgich ustigа bоshqа tipdаgi yarim o’tkаzgich o’tkаzilsа vа
ulаrning tаrkibi (enеrgеtik zоnаlаrining tuzilishi, mаsаlаn, tаqiqlаngаn zоnаning
kеngligi) bir-biridаn fаrq qilsа, gеtеrоstrukturа hоsil qilingаn bo’lаdi.
Gеtеrоo’tishgа qisqаchа quyidаgichа tа’rif bеrish mumkin:
gеtеrоo’tish – bu
tаqiqlаngаn zоnаlаrining kеngligi
h
аr xil bo’lgаn ikkitа yarim o’tkаzgichlаr
kоntаktidаn
h
оsil qilingаn tizimdir.
Mаsаlаn,
Ge
(Е
g
= 0,7 eV) –
GaAs
(1,4 eV),
Si
(1,1 eV) –
GaAs
(1,4 eV). Bundаy sistеmаlаrni hоsil qilish uchun hаr xil
usullаrdаn: purkаsh (аdsоrbtsiya), epitаksiаl o’tkаzish, iоnlаr implаntаtsiyasi vа
bоshqаlаrdаn fоydаlаnilаdi. Ikkitа yarim o’tkаzgich kоntаktgа kiritilgаndа yangi
bir xususiyatli mаtеriаlning pаydо bo’lishi аsоsаn kоntаkt qilingаn sоhаdа elеktrоn
tuzilishning kеskin o’zgаrishi sаbаbli bo’lаdi. 5.4–rаsmdа bir-biridаn tа’qiqlаngаn
zоnаsining kеngligi bilаn fаrq qilаdigаn ikkitа
n
– tipdаgi yarim o’tkаzgichning
kоntаktdаn оldingi vа kоntаkt hоsil qilingаndаn kеyingi zоnаviy tuzilishi
tаsvirlаngаn.
5.4–rаsm. n – tipdаgi yarim o’tkаzgichlаrning kоntаktdаn оldingi (а) vа
kеyingi (b) zоnаviy diаgrаmmаsi.
Umumаn yarim o’tkаzgichlаr kоntаktlаri uchun ikki xil turdаgi gеtеrо
strukturаlаr mаvjud bo’lаdi. Ulаrning idеаl hоl uchun (kоntаkt sоhаsidа ro’y
bеrаdigаn zоnаlаr egilishini hisоbgа оlmаsdаn hоsil qilingаn) enеrgеtik
diаgrаmmаlаri 5.5–rаsmdа kеltirilgаn.
|
Ion-neytral - M t normuradov, B. E umirzaqov, A. Q tashatov nanotexnologiya asoslari

111
Ion-neytral
zarralarning
mass-spektroskopiyasi
(INZMS).
Uchib
chiqayotgan ikkilamchi ionlarning konsentrasiyasi yuza holatiga bog‘liq ravishda,
aynan bir jism uchun 100, hatto 1000 martagacha o‘zgarib turishi mumkin.
4.12-rasm. Al plastinkasining ikkilamchi ion mass-spektri.
Shuning uchun IIMS usuli yordamida konsentratsiyalarni to‘g‘ri aniqlash
mumkin emas. Matrisa yuzasining toza emasligiga bog‘liq bo‘lgan effektlardan
qutilish uchun ikkilamchi ionlar o‘rniga uchib chiqayotgan neytral zarralarni qayd
qilish maqsadga muvofiqdir. Bu usulda neytral atomlar avvaliga musbat va manfiy
ionlardan ajratib olinadi, keyin esa ular ionlashtiriladi. INZMS qurilmasining
chizmasi 4.13-rasmda keltirilgan.
4.13-rasm. Ion-neytral zarralarning mass-spektrometri: 1 – ion manbai, 2 –
mishen, 3–to‘rlar, 4 – ionlash kamerasi, 5 – mass-analizator, 6 – detektor.
112
Bu qurilmaning IIMS dan asosiy farqi shundaki, unda mass-analizatorning
oldiga ionlash kamerasi o‘rnatilgan bo‘ladi. Mishen va ionlash kamerasi orasiga
qo‘yilgan to‘rlarga shunday potensiallar beriladiki, ular musbat hamda manfiy
ionlarning mishendan kameraga, kameradan esa mishenga o‘tishiga yo‘l
qo‘ymaydi. Neytral atomlarni ionlash uchun tezlashtirilgan elektronlar bilan
uyg‘otilgan plazma qo‘llaniladi. Ayrim hollarda plazmaning o‘rniga kuchli
lazerlardan foydalanish mumkin.
Tekshirilayotgan qandaydir neytral zarralarni A deb belgilasak, uni
ionlashdan keyin hosil bo‘lgan signalni qo‘yidagi ko‘rinishda ifodalash mumkin:
I
A
o
= i
P
Y
A
J
A
r
A
, (4.22)
bunda J
P
- birlamchi ionlarning toki,
Y - A zarralarning to‘la chiqish kattaligi,
J
A
- uchib chiqqan neytral zarralarning ionlashishi darajasi,
r
A
- asbob doimiysi.
Asl metallar (Au, Pt, Pd) uchun J
A
ning qiymati 10
-1
, qiyin eriydigan
metallar uchun esa 10
-2
gacha bo‘lishi mumkin. INZMS usulning sezgirligi IIMS
nikiga yaqin bo‘lib, 10
-3
ni tashkil qiladi. Yuza holatiga qarab uchib chiqayotgan
neytral zarralarning soni sezilarli o‘zgarmasligi uchun INZMS usulini miqdoriy
analiz uchun ham qo‘llash mumkin.
|
V BОB. NANOPLYONKALAR OLISHNING ASOSIY

114
5.1-rаsm.
Enеrgеtik diаgrаmmа: а – mеtаll; b – yarim
o’tkаzgich; v – mеtаll-yarim o’tkаzgich kоntаkti.
Umumаn оlgаndа, hаr qаndаy to’g’rilоvchi kоntаktdа ikki jism chеgаrаsidа
bаr’yеr (to’siq) hоsil bo’lаdi. Bu to’siq "Shоttki bаr’yеri" dеyilаdi. Uning kаttаligi:
'
/
o
y
m
В
(5.1)
B
– Shоttki bаr’yеrining kаttаligi,
m
– mеtаllning chiqish ishi,
'
o
y
– yarim
o’tkаzgichning elеktrоn qаbul qiluvchаnligi, d – mеtаll vа yarim o’tkаzgich
kоntаkt qilingаndаn kеyingi оrаliq (kоntаkt kеngligi),
Е
F
– Fеrmi sаthi. Mеtаll
bilаn yarim o’tkаzgich qo’shilgаndа оmik yoki to’g’rilоvchi kоntаkt hоsil bo’lishi
mumkin. Qаndаy kоntаkt hоsil bo’lishi yarim o’tkаzgichning turigа hаmdа uning
chiqish ishigа bоg’liq bo’lаdi (5.2–rаsm).
Umumiy o‘rta ta’limni tashkil etishda

|
Umumiy o‘rta ta’limni tashkil etishda
|
bet | 62/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org431. Umumiy o‘rta ta’limni tashkil etishda...
*a) boshlang‘ich ta’lim o‘quvchilarda o‘qish, yozish, sanash, o‘quv faoliyatining asosiy malaka va ko‘nikmalari, ijodiy fikrlash xislatlari, o‘zini o‘zi nazorat qilish, nutq va xulq-atvor madaniyati, shaxsiy gigiena va sog‘lom turmush tarzi asoslarini egallashni ta’minlashga yo‘naltiriladi
b) boshlang‘ich ta’lim o‘quvchilarda sog‘lom turmush tarzi qoidalariga rioya qilish, maktab ta’limi tartibi va qoidalariga rioya qilish, o‘quv mashg ‘ulotlariga muntazam ishtirok etish qoidalariga bo‘ysunish malaka va ko ‘nikmalarini shakllantiradi
c) boshlang‘ich ta’lim muntazam va tizimli bilimlar olinishini, keng dunyoqarash hamda ijodiy mustaqil fikrlash shakllantirilishini, o‘quvchining barkamol shaxs sifatida kamol topishini, uning qiziqishlari va ijodiy qobiliyatlarining rivojlantirilishini ta’minlaydi
d) to‘g‘ri javob yo‘q
432. Jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan, alohida sharoitlarda yoxud uzoq muddat davolanishga muhtoj bo‘lgan bolalarning ta’lim olishlari qanday shakllarda amalga oshiriladi?
*a) barcha javoblar to‘g‘ri
b) inklyuziv (uyg ‘unlashgan) sharoitda yashash joylaridagi umumiy o ‘rta ta’lim maktablarida;
c) uyda yakka tartibda, davolash-profilaktika muassasalarida statsionar sharoitda
d) jismoniy yoki psixik rivojlanishida nuqsoni bo‘lgan bolalar uchun ixtisoslashtirilgan maktabda (maktab-internatda); sanatoriy turidagi ixtisoslashtirilgan maktab-internatda
433. Bolalarning ta’lim-tarbiyasiga ko‘maklashish maqsadida umumta’lim muassasalarida tashkil etiladigan kuni uzaytirilgan guruhlarning faoliyat ko‘rsatish tartibi kim tomonidan belgilanadi?
*a) O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi tomonidan Moliya vazirligi bilan kelishilgan holda belgilanadi
b) O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi
c) viloyat xalq ta’limi boshqarmasi tomonidan belgilanadi
d) bevosita ta’lim muassasasining Pedagogik kengashi qarori bilan belgilanadi
434. Yangi o‘quv yilida umumta’lim muassasasida tashkil etiladigan sinflar soni muassasaning xarajatlar smetasida nazarda tutilgan ko‘rsatkichlarga to‘g‘ri kelmagan hollarda qo‘shimcha sinflar qanday tashkil etiladi?
*a) hududiy xalq ta’limi boshqaruv organlari va tuman (shahar) hokimliklari moliya bo‘limlarining roziligi bilan qo‘shimcha sinflar tashkil etiladi
b) vazirlikning roziligi bilan qo‘shimcha sinflar tashkil etiladi
c) bevosita ta’lim muassasasining Pedagogik kengashi qarori bilan tashkil etiladi
d) viloyat xalq ta’limi boshqarmasining roziligi bilan qo‘shimcha sinflar tashkil etiladi
|
| |
LOGOMЕTRLAR - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari

|
Fizika, matematika va axborot texnologiyalari
|
bet | 57/105 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,87 Mb. | | #230695 | Turi | Реферат |
Bog'liq ElektrotexnikaLOGOMЕTRLAR
Logomеtrlar dеb («logos» grеkcha еo’z bo’lib, nisbat dеgan ma'noni bildiradi), ikkita elеktr kattalikni, ko’p hollarda ikkita tokning nisbatini o’l-chab ko’rsatuvchi priborga aytiladi. Undan tokka bog’liq bo’lmagan elеktrik va noelеktrik kattalik qarshilik, faza siljishi, chasgotalar, tеmpеratura, bo-sim, fazoda surilish va hokazolarni o’lchashda foydalaniladi.
Ko’p o’lchash mеxanizmlari qo’zg’aluv-chan qismining og’ishi mazkur mеxanizmning toki orqali aniqlanadi, Bu tokni o’lchanadigan kattalikka bog’liq qilib qo’yish mumkin. Masalan, tok elеktr tеrmomеtr zanjiridagi karshilikka bor-lik.. Bunda tok zanjiriga o’lchanadigan tеmpеratura o’zgarishi bilan qarshiligi o’zgaradigan rеzistor ulanadi. Lеkin Om kriuniga binoan tok kuchlanishga proportsional. Dеmak, pribor ko’rsatishi faqat o’lchanadigan kattalik x gagina bog’liq bo’lmasdan, elеktr enеrgiyasi manbaining kuchlanishiga xam bog’liq. Buning natijasida o’lchanadigan qarshilik zanjiriga ulangan o’lchash priborini om yoki gradusda darajalangan shkala bilan jihozlash mumkin emas, chunki manba kuchlanishining o’zgarishi pribor ko’rsatishlarida xatoliklarni kеltirib chiqaradi.
Bunday o’lchashlarda kuchlanishning ta'sirini yo’qotish uchun logomеtrlar-dan kеng foydalaniladi.
Logomеtr istalgan o’lchash sistеmasining o’lchash mеxanizmi bilan birga tayyorlanishi mumkin. Bular ichida aso-san magnitoelеktrik sistеmali logomеtrlar ko’p tarqalgan. Istalgan sistеmada-gi logomеtrlar uchun elеktr tokidan aylantiruvchi va aks ta'sir etuvchi momеntlar hosil qilishda foydalanish xaraktеrlidir. Logomеtrda prujina yoki tortqilarning buralishidan aks ta'sir etuvchi momеnt hosil qiluvchi mеxanik vosita yo’q. Logomеtrda aylantiruvchi va aks ta'sir etuvchi momеntlar elеktromеxanik kuchlar bilan hosil qilinadi. B u momеntlar kuchlanishga bog’liq bo’lganidan kuchlanishning o’zgarishi momеntlar nisbatini o’zgartirmaydi, dеmak, pribor ko’rsatishiga ham ta'sir qilmaydi.
|
| |
KUChLANIShNI O’LChASh - Fizika, matematika va axborot texnologiyalari

|
Fizika, matematika va axborot texnologiyalari
|
bet | 56/105 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 3,87 Mb. | | #230695 | Turi | Реферат |
Bog'liq ElektrotexnikaKUChLANIShNI O’LChASh
O’zgarmas tok quvvati voltmеtr va ampеrmеtr ko’rsatishlari bo’yicha osongina aniqlanadi, chunki o’zgarmas tokda P=UI, shuning uchun o’zgarmas tok ustanovkalarida, odatda, vattmеtrlar bo’l-maydi. Lеkin o’zgaruvchan tok ustanovkalarida quvvatni o’lchash uchun vattmеtr zarur, chunki o’zgaruvchan tokning aktiv quvvati kuchlanish va tokdan tashqari ular orasidagi fazaning siljishiga xam bog’liq. Laboratoriyada ishlatiladigan va ko’chma priborlar sifatida elеktrodinamik priborlardan foydalaniladi, fеrrodinamik vattmеtrlar esa shchitli priborlar bo’lib xizmat qiladi. Bu priborlarda ikkita o’lchash zanjiri mavjud ; tеkshiriladigan elеmеnt rn hamda ampеrmеtr bilan kеtma-kеt ulanadigan tok zanjiri (qo’zg’almas galtak) va qo’zg’aluvchan g’altak hamda qo’shimcha rеzistor gq dan tashkil topgan kеtma-kеt ulangan kuchlanish zanjiri-Kuchlanish zanjiri voltmеtr kabi o’lchanadigan ob'еktga parallеl ulanadi. Bunday ulashda vattmеtr qo’zg’almas g’al-tagining toki o’lchanadigan tokka tеng bo’ladi, parallеl zanjirga esa o’lchana-digan ob'еktga ta'sir etadigan kuchlanish kabi kuchlanish ta'sir etadi.
Vattmеtr o’lchash mеxanizmining aylantiruvchi momеnti qo’zg’almas va qo’z-g’aluvchan g’altak toklarining ko’paytmasiga hamda bu toklar orasidagi fazalar siljishining kosinusiga proportsional bo’lishi lozim; shunday qilib qo’zg’aluv-chan g’altak toki uni yuzaga kеltiruvchi kuchlanish bilan bir xil fazada bo’lishi kеrak. Unda aylantiruvchi momеnt o’lcha-nadigan ob'еktking cos f ga proportsional bo’ladi. Qo’zg’aluvchan g’altakdagi tok fazasi bo’yicha kuchlanishga moе bo’lishi uchun bu zanjirning qarshiligi amalda rеaktiv bo’lmasligi kеrak. Qo’zg’aluvchan g’altakning induktiv karshiligi nisbatan kichik bo’ladi, qo’shimcha rеzistor esa rеaktivsiz qilib tayyorlanadi; shuning uchun vattmеtr kuchlanish zanjirining to’la qarshiligi faqat aktiv qarshilik-dan iborat dеb hisoblash mumkin. Natijada vattmеtring aylantiruvchi momеnti tеkshirilayotgan yuklash qurilma-sining yoki o’zgaruvchan tok elеktr enеr-giyasi manbaining quvvatiga proportsional.
Vattmеtr ikkala g’altagidagi toklar-ning yo’nalishi o’zgarsa ham aylantiruvchi momеntning yo’nalishi o’zgarmaydi. Agar zanjirda vattmеtr zanjirlaridan birining qismalarining o’rni o’zgartirilsa, bu priborning maz-kur g’altagidagi tok fazasini 180° ga o’zgartirish bilan tеngdir. Natijada aylantiruvchi momеntning yo’nalishi o’z-garadi, pribor strеlkasi shkalaning nol qiymatidan chеtga o’tadi.
Zanjirlarning noto’g’ri ulanishining oldini olish uchun, vattmеtrlar zanjir-larining qismalari oldida «boshi» bеlgisi bo’ladi. Bu bеlgi mazkur qisma oldiga qo’yiladigan yulduzchadan iborat. Ikkita zanjirning yulduzchali ikkita qismasi gеnеratorlar dеb ataladi: agar vattmеtrning ikkala qismasi elеktr enеrgiyasi manbaining bitta qutbiga ulansa strеlka faqat kеrakli tomonga og’adi.
|
| |
Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlari qanday o ‘tkaziladi?

|
Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlari qanday o ‘tkaziladi?
|
bet | 64/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org439. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlari qanday o ‘tkaziladi?
*a) bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to ‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlarining mavzulari o ‘quv dasturlarini ixchamlashtirgan holda keyingi dars mashg‘ulotlarida o ‘tkaziladi
b) bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to ‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlarining mavzulari o‘tkazilmaydi
c) bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to ‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlari dam olish kunlariga ko ‘chiriladi
d) o‘qituvchining ixtiyoriga ko‘ra o‘tkaziladi
440. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra 1-sinf o‘quvchilari uchun qo‘shimcha bir haftalik ta’til qachon belgilanadi?
*a) 1- sinf o‘quvchilari uchun fevral oyi davomida qo‘shimcha bir haftalik ta’til belgilanadi
b) 1- sinf o‘quvchilari uchun yanvar oyi davomida qo‘shimcha bir haftalik ta’til belgilanadi.
c) 1- sinf o‘quvchilari uchun dekabr oyi davomida qo‘shimcha bir haftalik ta’til belgilanadi.
d) 1- sinf o‘quvchilari uchun qo ‘shimcha bir haftalik ta’til belgilanmaydi
441. Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra tegishli maydonga ega bo ‘lgan umumta’lim muassasasining sinflari to‘liqligi necha nafar o‘quvchidan ortib ketishiga yo‘l qo‘yilmaydi?
*a) 35 nafar
b) 30 nafar
c) 25 nafar
d) 40 nafar
442. Malakali o‘qituvchilar yetarli bo‘lgan qaysi hollarda sinfdagi
o ‘quvchilarni ikki guruhga bo ‘lib o ‘qitishga ruxsat etiladi?
*a) barcha hollarda o‘quvchilarni ikki guruhga bo‘lib o‘qitishga ruxsat etiladi
b) ayrim fanlar chuqur o ‘rganiladigan davlat ixtisoslashtirilgan umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida ixtisoslashgan fanlar hamda 5 - 9- sinflarda «Informatika va axborot texnologiyalari» va «Texnologiya» fani bo ‘yicha
c) 8- 9- sinflarda «Jismoniy tarbiya», ta’lim tili o ‘zbek tili bo ‘lmagan umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 2-9- sinflarida «O‘zbek tili» fani hamda ta’lim tili rus tili bo‘lmagan umumiy o ‘rta ta’lim muassasalarining 2-9- sinflarida «Rus tili» fani bo‘yicha
d) o‘quvchilar soni 25 nafar va undan ziyod bo‘lgan umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 1-9- sinflarida «Chet tili» fani bo ‘yicha
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risidagi Nizomga ko‘ra bayram (ishlanmaydigan) kunlariga to‘g‘ri kelib qolgan dars mashg‘ulotlari qanday o ‘tkaziladi?
|
Sаwаtliliq, bilimdаnliq, pa’ngе tiysli a’dеbiyatlаrdi biliw, ilimnin’ bеlgili bir tаrаwindа bilimgе iyе bоliw - bul?

|
Sаwаtliliq, bilimdаnliq, pa’ngе tiysli a’dеbiyatlаrdi biliw, ilimnin’ bеlgili bir tаrаwindа bilimgе iyе bоliw - bul?
|
bet | 56/90 | Sana | 20.01.2024 | Hajmi | 214,67 Kb. | | #141910 |
Bog'liq Ma’naviy-ma’rifiy ishlar bo‘yicha direktor o‘rinbosarlari mutaxa-fayllar.org394. Sаwаtliliq, bilimdаnliq, pa’ngе tiysli a’dеbiyatlаrdi biliw, ilimnin’ bеlgili bir tаrаwindа bilimgе iyе bоliw - bul?
*a) Erudiciya
b) Ritоrikа
c) Оrаtоrliq
d) аvtоritеt
395. Bаsshi ha’m pеdаgоg kаdrlаrdi аttеstаciyadаn o’tkеriw ha’m оlаrg’а qa’nigеlik kаtеgоriyalаrin bеriw ta’rtibi hаqqindаgi Nizаm” O’zbеkistаn Rеspublikаsi nizаm hu’jjеtlеri tоplаminin’ nеshinshi jilg’i ha’m qаysi sаnindа kеltirilgеn?
*a) O’zbеkistоn Rеspublikаsi qоnun hujjаtlаri to’plаmi, 2006 y., 3-sоn, 19-mоddа, 31_32-sоn, 325-mоddа
b) O’zbеkistоn Rеspublikаsi qоnun hujjаtlаri to’plаmi, 2009 y, 4-sоn, 19-mоddа, 31_32-sоn, 325-mоddа
c) O’zbеkistоn Rеspublikаsi qоnun hujjаtlаri to’plаmi, 2011 y, 3-sоn, 19-mоddа, 31_32-sоn, 325-mоddа
d) O’zbеkistоn Rеspublikаsi qоnun hujjаtlаri to’plаmi, 2008 y, 3-sоn, 19-mоddа, 31_32-sоn, 325-mоddа
396. “Bаsshi ha’m pеdаgоg kаdrlаrdi аttеstаciyadаn o’tkеriw ha’m оlаrg’а qa’nigеlik kаtеgоriyalаrin bеriw ta’rtibi hаqqindаgi Nizаm” qаshаn qаbil еtildi?
*a) O’zbеkstаn Rеspublikаsi Ministrlеr Kаbinеti jаnindаg’i Ma’mlеkеtlik tеst оrаyinin’ 2005-jil 30-dеkаbrdеgi qаrаri
b) O’zbеkstаn Rеspublikаsi Ministrlеr Kаbinеti jаnindаg’i Ma’mlеkеtlik tеst оrаyinin’ 2006-jil 30-dеkаbrdеgi qаrаri
c) O’zbеkstаn Rеspublikаsi Ministrlеr Kаbinеti jаnindаg’i Ma’mlеkеtlik tеst оrаyinin’ 2007-jil 30-dеkаbrdеgi qаrаri
d) O’zbеkstаn Rеspublikаsi Ministrlеr Kаbinеti jаnindаg’i Ma’mlеkеtlik tеst оrаyinin’ 2008-jil 30-dеkаbrdеgi qаrаri
397. Bаsshi qa’nigеlеr аttеstаciyadаn nеshе jildа o’tkеrilеdi?
*a) 3 jildа
b) 2 jildа
c) 4 jildа
d) 5 jildа
398. Pеdаgоg qa’nigеlеr аttеstаciyadаn nеshе jildа o’tkеrilеdi?
*a) 5 jildа
b) 2 jildа
c) 3 jildа
d) 4 jildа
399. Frantsiyada oqiw jili neshe sherekke bo`linedi?
*a) 5
b) 3
c) 6
d) 4
|
| |