nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Membranali manometrlarda - O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,fan va inNovatsiyalar vazirligi

|
O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim,fan va inNovatsiyalar vazirligi
|
bet | 2/6 | Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #114678 |
Bog'liq MaxkamovMembranali manometrlarda egiluvchan membrana, yumshoq membrana rezinali qo'shimcha prujina bilan membrana qutili, bir qutili va ikki qutili sezgir elementlar ishlatiladi.
MM turidagi membranali manometr 2,5 MPa gacha bo'lgan bosimlarni o'lchash uchun mo'ljallangan. Manometrda o'lchanayotgan bosim ta'sirida qutida joylashgan membrana 2 egilib, tishli uzatma 6 orqali richag 4 bilan ulangan shtok 3 ni qo'zg'atadi. Tishli uzatma tishli aylana 8 bilan bog'liq bo'lib, asbobning shkalasi 5 bo'yicha harakatlanuvchi ko'rsatkich 7 bilan prujina 9 orqali bog'langan. Manometrning pastki qismida esa uni o'lchanayotgan ob’yektga o'rnatish uchun mo'ljallangan rezbali shtutser ko'zda tutilgan. Membranali manometrlar uncha katta bo'lmagan bosimlarni o'lchash uchun mo'ljallangan. O'lchash sistemasi sezgirligining pastligi, rostlashning qiyinligi va membrananing charchashi natijasida xarakteristikasining о’zganshi - membranali manometrlarning kamchiligi hisoblanadi.
Egiluvchi membrana, qutili manometrlar atmosfera bosimini o'lchash uchun qo'llaniladi va barometrlar deyiladi. Atmosfera bosimi ichida vakuum hosil qilingan geometrik yopiq membrana qutisiga ta'sir ko'rsatadi. Membranalarni tayyorlash uchun bronza, jez va xrom-nikelli qotishmalardan foydalaniladi.
1 – rasm. Membranali manometr.
Silfonli manometrlarnmgishlash usuli o'lchanayotgan bosimning ko'ndalangiga gofrirlangan yupqa devorli silindrik sig'im ko'rinishida tayyorlangan sezgir elementning egilish deformatsiyasi natijasida hosil bo'lgan kuch bilan muvozanatlanishiga asoslangan. Silfonlar chinni, bronzadan yoki zanglamaydigan chidamli po'latdan tayyorlanadi. Silfon devorining qalinligi 0,1...0.3 mm oralig'ida bo'ladi, diametri esa 8 dan 150 mm gacha o'zgaradi. Amalda chiziqli elastiklik xarakteristikasiga ega. Silfonning qattiqligini oshirish uchun uning ichki qismiga vintli prujina joylashtiriladi.
Sanoatda 25...400kPa gacha bo'lgan bosim va bosimlar farqini va 0...98 kPa gacha bo'lgan siyraklanishni o'lchaydigan silfonli manometrlar ishlab chiqariladi.
|
| |
Chiziqli faollashtirish funksiyasi

|
Chiziqli faollashtirish funksiyasiBog'liq Jo’rayev Sherali UmarjonovichChiziqli faollashtirish funksiyasi
Chiziqli faollashtirish funksiyasi, shuningdek, "faollashtirish yo'q" yoki
"identifikatsiya funksiyasi" ham deyiladi , bu yerda faollashtirish kirishga
proportsionaldir.
Funksiya kiritilgan ma'lumotlarning og'irlashtirilgan yig'indisiga hech narsa
qilmaydi, u berilgan qiymatni chiqarib tashlaydi.
International Journal of Education, Social Science & Humanities.
Finland Academic Research Science Publishers
ISSN: 2945-4492 (online) | (SJIF) = 7.502 Impact factor
Volume-11| Issue-9| 2023
Published:
|22-09-2023|
64
Publishing centre of Finland
2-rasm.
Chiziqli faollashtirish funksiyasi
Matematik jihatdan uni quyidagicha ifodalash mumkin:
Biroq, chiziqli faollashtirish funksiyasi ikkita asosiy muammoga ega:
Orqaga tarqalishdan foydalanish mumkin emas, chunki funksiyaning hosilasi
doimiy va x kirishiga hech qanday aloqasi yo'q.
Agar chiziqli faollashtirish funksiyasidan foydalanilsa, neyron tarmoqning
barcha qatlamlari bittaga qulab tushadi. Neyron tarmog'idagi qatlamlar sonidan qat'iy
nazar, oxirgi qatlam baribir birinchi qatlamning chiziqli funksiyasi bo'lib
qoladi. Shunday qilib, chiziqli faollashtirish funksiyasi neyron tarmoqni faqat bitta
qatlamga aylantiradi
[2]
.
Chiziqli bo'lmagan faollashtirish funksiyalari
Yuqorida ko'rsatilgan chiziqli faollashtirish funksiyasi shunchaki chiziqli
regressiya modelidir. Quvvati cheklanganligi sababli, bu model tarmoqning kirish va
chiqishlari o'rtasida murakkab xaritalarni yaratishga imkon bermaydi. Chiziqli
bo'lmagan faollashtirish funksiyalari chiziqli faollashtirish funksiyalarining quyidagi
cheklovlarini hal qiladi:
Ular orqaga tarqalishga ruxsat beradi, chunki endi hosila funksiyasi kirish bilan
bog'liq bo'ladi va orqaga qaytib, kirish neyronlaridagi qaysi og'irliklar yaxshiroq
bashorat qilishini tushunish mumkin.
|
| |
I.Kirish - Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish

International Journal of Education, Social Science & Humanities.
Finland Academic Research Science Publishers
ISSN: 2945-4492 (online) | (SJIF) = 7.502 Impact factor
Volume-11| Issue-9| 2023
Published:
|22-09-2023|
62
Publishing centre of Finland
Yashirin qatlam - bu qatlamning tugunlari ochiq bo’lmagan qismi. Ular neyron
tarmoqqa mavhumlikni ta'minlaydi. Yashirin qatlam kirish qatlami orqali kiritilgan
xususiyatlar bo'yicha barcha turdagi hisoblashlarni amalga oshiradi va natijani chiqish
qatlamiga o'tkazadi. Chiqish qatlami esa yashirin qatlam orqali o'rganilgan
ma'lumotlarni olib keladigan va natijada yakuniy qiymatni yetkazib beradigan
tarmoqning oxirgi qatlami.
Barcha yashirin qatlamlar odatda bir xil faollashtirish funksiyasidan
foydalanadi. Biroq, chiqish qatlami odatda yashirin qatlamlardan boshqa faollashtirish
funksiyasidan foydalanadi. Tanlov maqsad yoki model tomonidan amalga oshirilgan
bashorat turiga bog'liq [3].
Neyron tarmoqlarni o'rganayotganda ma'lumotlarning harakatini tavsiflovchi
ikkita muhim atamaga duch kelish mumkin - oldinga va orqaga tarqalish.
Feedforward Propagation - - Neyron tarmoqlarda faollashtirish funksiyalari va ulardan foydalanish

International Journal of Education, Social Science & Humanities.
Finland Academic Research Science Publishers
ISSN: 2945-4492 (online) | (SJIF) = 7.502 Impact factor
Volume-11| Issue-9| 2023
Published:
|22-09-2023|
63
Publishing centre of Finland
1-rasm.
Ikkilik qadam funksiyasi
Matematik jihatdan uni quyidagicha ifodalash mumkin:
Ikkilik qadam funksiyasining ba'zi cheklovlari:
U ko'p qiymatli natijalarni ta'minlay olmaydi - masalan, uni ko'p sinfli tasniflash
muammolari uchun ishlatib bo'lmaydi.
Qadam funksiyasining gradienti nolga teng, bu esa orqaga tarqalish jarayonida
to'siqni keltirib chiqaradi [4].
International Journal of Education, Social Science & Humanities

International Journal of Education, Social Science & Humanities.
Finland Academic Research Science Publishers
ISSN: 2945-4492 (online) | (SJIF) = 7.502 Impact factor
Volume-11| Issue-9| 2023
Published:
|22-09-2023|
65
Publishing centre of Finland
Ular neyronlarning bir nechta qatlamlarini joylashtirish imkonini beradi, chunki
chiqish endi bir nechta qatlamlardan o'tgan kirishning chiziqli bo'lmagan
kombinatsiyasi bo'ladi. Har qanday chiqish neyron tarmog'ida
funksional hisoblash
sifatida taqdim etilishi mumkin
[5]
.
Chiziqli bo'lmagan neyron tarmoqlarni faollashtirish funksiyalariga
quyidagilarni misol keltirish mumkin: Sigmoid / Logistik faollashtirish funksiyasi ,
Tan funksiyasi (giperbolik tangent),
ReLU funksiyasi, Leaky ReLU
funksiyasi,
Parametrik ReLU funksiyasi, Eksponensial chiziqli birliklar (ELUs) funksiyasi,
Softmax funksiyasi va boshqalar.
II.Xulosa
Faollashtirish funksiyalarini qo’llash neyron tarmoqning hal qilayotgan
masalasiga qarab tanlab olish muhim hisoblanadi.
Faollashtirish
funksiyasining
asosiy roli tugundan olingan yig'ilgan vaznli kirishni keyingi yashirin qatlamga yoki
chiqish sifatida beriladigan chiqish qiymatiga aylantirishdan iborat bo’lganligi
uchun
neyron tarmoq arxitekturasiga va masalaning qo’yilishi mos turini qo’llash
samaraladir. Barcha yashirin qatlamlar odatda bir xil faollashtirish funksiyasidan
foydalanadi. Biroq, chiqish qatlami odatda yashirin qatlamlardan boshqa faollashtirish
funksiyasidan foydalanadi. Tanlov maqsad yoki model
tomonidan amalga oshirilgan
bashorat turiga bog'liq.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1.
Niyozmatova N.A. Mamatov N.S. Samijonov A.N. Raximov E. Method for
selecting informative and non-informative features // IOP Conf. Series: Materials
Science and Engineering 919 (2020) 042013
2.
Mamatov N.S. Niyozmatova N.A. Samijonov A.N. Abdullayeva B. Jurayev
S.U. The choice of informative features based on heterogeneous functionals// IOP
Conf. Series: Materials Science and Engineering 919 (2020) 042009
3.
Jo‘rayev S. U. PYTHON KUTUBXONALARI //GOLDEN BRAIN. – 2023.
– Т. 1. – №. 16. – С. 249-260.
4.
Jo‘rayev S. U. Python programming language and its features //American
Journal of Pedagogical and Educational Research Volume 14, | July, 2023
5.
Jo‘rayev S. U. Performing an arithmetic
operation in the python
programming language //American Journal of Pedagogical and Educational Research
Volume 14, | July, 2023
REFERENCES - Texnologiyalari: muammo va yechimlar mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy

REFERENCES
1. Kuysinov O.A. Improving the methodologies of raising the
effectiveness of continuous
education on the basis of ensuring content consistency/ Electronic journal of actual problems
of modern science, education and training. July, 2021 -7/1. 4-8.
2. Kuysinov O.A., Muslimov N.A. Theory and methods of organizing independent education
in the training of teachers of vocational education. Monograph. T .: “Fan”, 2009. - 92b.
“UMUMIY O’RTA TA’LIM MAKTABLARIDA MADANIY MUHITNI YARATISHNING PEDAGOGIK
TEXNOLOGIYALARI: MUAMMO VA YECHIMLAR” MAVZUSIDAGI RESPUBLIKA ILMIY-AMALIY
ANJUMANI, MAY 15-16, 2023
7
3. O.H.Uzoqov The emergence of chaos International Journal
of Advanced Academic
Studies.18-03-2020 221- 223 bet
4. Мухидова О.Н. (2021). Формирование трансверсальных компетенций – приоритетная
задача преподавателей высшей школы.
Общество и инновации. 2, 11/S, 394–398.
5. Muhidova O.N. (2021).
Transversal competences as a result of student’s modern world
view formation
.
Current research journal of pedagogics. 3, 03
С. 64-69.
6. Мухидова О.Н. (2020). Компетенциявий ёндашув асосида бўлажак
технология фани
ўқитувчиларини тайёрлаш тизимини такомиллаштириш.
Педагогик маҳорат Центр
научных публикаций (buxdu. uz) 1/1, 57-61
7. Мухидова
О.Н.
(2020).
Технология
фани
ўқитувчиларини
тайёрлашда
компетенциявий ёндашувлар.
Педагогик маҳорат Центр научных публикаций (buxdu.
uz) 2/2, 158-164.
8. Mirjanova N.N., Muxidova O.N., Sodiqova A.H. (2022).
IMPROVING THE
METHODOLOGY OF USING DIGITAL TECHNOLOGIES IN THE DEVELOPMENT
OF PROFESSIONAL COMPETENCIES OF FUTURE TECHNOLOGY TEACHERS.
International Journal of Early
Childhood Special Education
Volume 14 No 1. pp. 2548-
2553.
9. Қулиева Ш.Ҳ., Тўраев А.А. Тизимли ёндашув асосида бўлажак ўқитувчиларни
касбий-педагогик тайёргарлигини шакллантириш. Узлуксиз таълим. Махсус сон.
2020. 107-111-бетлар.
10. Қулиева Ш.Ҳ., Тўраев А.А. Бўлажак ўқитувчиларни тайёрлашда модулли таълим
технологияларининг аҳамияти. PEDAGOGIK MAHORAT
Ilmiy-nazariy va metodik
jurnal 2020, № 3.
11. Ibragimov, X., and Abdullayeva Sh. "Pedagogika nazariyasi (darslik)." T.:
Fan va
texnologiya 288 (2008).
12. Ибраимов Х. И. Креативность как одна из характеристик личности будущего педагога
//Наука, образование и культура. – 2018. – №. 3 (27). – С. 44-46.
13. Ibragimovich X. I. O ‘ZBEKISTON OLIY TA’LIM TIZIMIDA KREDIT-MODUL
TEXNOLOGIYALARINI QO ‘LLASHNING O ‘ZIGA
XOS XUSUSIYATLARI
//INTEGRATION OF SCIENCE, EDUCATION AND PRACTICE.
SCIENTIFIC-
METHODICAL JOURNAL. – 2021. – С. 209-214.
Yangi mavzu bayoni (15 minut) - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 7/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi.
1. Kompyuter nima? 2. Kompyuterning xavfsizlik texnikasi qoidalarini ayting?
|
| |
З. Kompyuterning sanitariya-gigiyena talablarini ayting?

|
З. Kompyuterning sanitariya-gigiyena talablarini ayting?
|
bet | 8/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
З. Kompyuterning sanitariya-gigiyena talablarini ayting?
4. Kompyuterning xavfsizlik texnikasi qoidalari nima uchun kerak?
5. Kompyuterni sanitariya-gigiyena talablari nima uchun kerak?
6. Bir kunda kompyuter oldida qancha vaqt o`tirish lozim?
7. Xonadagi havo harorati qancha bo`lishi lozim?
3. Yangi mavzu bayoni:
Insoniyat asrlar davomida to'plagan bilimlarini kelajak avlod uchun qoldirishga harakat qilib kelgan. Buning uchun u toshlar va terilarga rasmlar chizgan, biz harflar deb ataydigan belgilar va qog'oz o'ylab topib, ular yordamida bitiklar yozgan. Ajdodlarimizdan bizga qadar minglab qo'lyozmalar va kitoblar yetib kelganini siz yaxshi bilasiz. Ularni saqlash uchun juda katta kutubxonalar kerak. Avvallari kam nusxadagi qo'lyozmalar va kitoblardan foydalanish uchun oylab, yillab navbat kutishga to'g'ri kelardi. Ba'zan, chet mamlakatlar kutubxonalaridagi kitob yoki qo'lyozmalarni olishning umuman imkoniyati bo'lmagan.
Texnikaning rivojlanishi natijasida bu kabi muammolar hal bo'ldi. Hozirgi kunda kontpyuterlar asosida tashkil etilgan Internet orqali dunyoning istalgan nuqtasidagi kutubxonadan kerakli kitob yoki qo'lyozmalar nusxasini olish, yangi kitob va maqolalarni o'qish, filmlarni ko'rish, biror joyga xat jo'natish va boshqa zarur ishlarni amalga oshirish mumkin. Umuman olganda, kompyuter imkoniyat-larini birma-bir sanab chiqish qiyin. Demak, inson tafakkurining mahsuli bo'lgan kompyuter juda kerakli mashina ekan. Shuning uchun bu fanni qunt bilan chuqur o'rganish lozim.
|
| |
Etan asosida etilen ishlab chiqarish

1-issiqlik almashtirgich jixozi; 2-saturator; 3-toblash-bug’lash jixozi; 4-etanni
pirolizlash pechi; 5-baraban-bug’ yig'gich; 6-birlamchi fraksiyalash kolonnasi; 7,
10- separatorlar; 8-tindirgich; 9-bug’latish kolonnasi; 11-1,11-2,11-3,11-4,11-5-
kompressorlar; 12-ishqor bilan
tozalash kolonnasi; 13-quritgich; 14-demetanizator;
15-sovuq blok; 16-etan etilen kolonasi; 17-gidrirlash reaktori; 18-deetanizator; 19-
propan-propilen kolonnasi; 20-depropanizator; 21-debutanizator; 22-
depentanizator.
Pirogazni tayyorlash. Pirogaz aralashmasi sirkullanuvchi qozon yoqilg‘isi
bilan aralashtirilgandan so‘ng qo'shimcha 175-180 °C haroratgacha sovutiladi va
6-birlamchi fraksiyalash kolonnasiga o‘tadi. Ushbu
kolonnaning kubidan
suvsizlantirilgan og‘ir fraksiya - qozon yoqilg'isi, yuqorisidan esa yengil fraksiya
chiqariladi.
Qozon yoqilg‘isining sirkullanuvchi issiqligi
xomashyoni isitish va past
bosimli bug’ olish uchun sarflanadi. 6-kolonna yuqori tomonidan 95-110 °C da
ketayotgan oqim 1-issiqlik almashtirgichda 40 °C gacha sovutiladi va 7-
separatorga o'tkaziladi, u yerda pirogaz kondensatsiyalangan uglevodorodlar va
suvdan ajratiladi, so‘ngra ular 8-tindirgichda ajratiladi.
Pirokondensatning bir qismi 6-birlamchi fraksiyalash kolonnaga sug‘orish
uchun, qolgan asosiy qismi esa pirogazni kompromirlash
bosqichida ajratilgan
pirolizning suyuq mahsulotlari bilan birga 22-depentanizatorga yo‘naltiriladi. 9-
bug’latish kolonnasida tarkibidagi uglevodorodlar ajratilgandan so‘ng, suv bug’i
olish tarmog‘iga o'tkaziladi, hosil bo‘lgan aralashtirish bug’i piroliz pechiga
yuboriladi.
V. Darsning jihozi - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 2/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, plakatlar, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
VI. Darsning rejasi:
1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
3. Yangi mavzu bayoni (15 minut).
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash (8 minut).
5. O’quvchilarni baholash (3 minut)
6. Uyga vazifa berish (2 minut).
Darsning borishi:
1. Tashkiliy qism: O’quvchilar bilan salomlashaman, davomatni aniqlayman, agar darsda qatnashmayotgan o’quvchi bo’lsa, sababli yoki sababsiz ekanligini aniqlab jurnalga qayd etib, mavzuga oid plakatlarni ilib qo’yaman.
2. O’tilgan mavzuni so’rash: O’quvchilarga o’tilgan mavzu bo’yicha darslikdagi savollar orqali murojaat etiladi va baholanadi.
1. Kompyuter nima?
|
| |
B) ko'chiriladigan faylni ajratish, asboblar panelidan Paste asbobini tanlash

B) ko'chiriladigan faylni ajratish, asboblar panelidan Paste asbobini tanlash
C) ko'chiriladigan faylni ajratish, fayl menyusining Отправить buyrug'I tanlanadi
D) ko'chiriladigan faylni ajratish, asboblar panelidan Отменить asbobini tanlash
7. Kompyuter necha qismdan iborat? A) tashqi va ichki qismlardan
B) kompyuterning texnik ta’minoti-Hardware va kompyuterning dasturiy ta’minoti-Software lardan tashkil topgan
C) protsessor, monitor, klaviatura D) protsessor, monitor, klaviatura
8. Paint tasvir muharririda rasmning qismini ixtiyoriy qirqish majmuasiga qaysi tugma yordamida amalga oshiriladi? A) B) C) D)
9. Ma`lumotlarni chop etish qurilmasi nima deb yuritiladi? A) klaviatura B) printer C) monitor D) skaner
10. Kompyuterning qo’shimcha qurilmalari ko’rsatilgan qatorni ko’sating? A) monitor, klavitura, pirinter B) klavitura, sichqoncha, disket
C) sichqoncha,karnay,printer, monitor D) to’g’ri javob yo’q
11. Kursorni oldingi qatorning oxirgi simvolidan keyin qo'yib, Enter tugmasi bosilsa nima hosil bo'ladi?
A) bitta qatorni ikkiga bo'ladi B) bitta bo'sh qator kiritadi C) ikkita qatorni birlashtiradi D) a va b javoblar to'g'ri
12. Paint tasvir muharririning menyu bo’limlari qaysi javobda to'g'ri ko'rsatilgan?
A) Файл, Правка, Вид, Рисунок, Палитра, Справка B) Файл, Правка, Сервис, Переход, Избранное
C) Файл, Правка, Вид, Вставка, Рисунок, Справка D) Файл, Правка, Вид, Избранное, Рису
13. Delete klavishining vazifasi nimadan iborat? A) matn yoki berilganlarni o’ng tomonga qarab o’chirish
B) matn yoki berilganlarni chap tomonga qarab o’chirish C) matn yoki berilganlarni kiritish
D) matn yoki berilganlarni xotiradan o’chirish
14. Klaviaturada mavjud bo'lmagan belgilarni hujjatga joylashtirish qanday amalga oshiriladi?
A) Формат ► Шрифт B) Вставка ► Символ C) Правка ► Найти D) Вставка ► Рисунок
15. Fayl deb nimaga aytiladi? A) ma’lumotlar to’plami B) ma’lumotlarni mazmuni
C) tashqi hotirada biror nom bilan saqlab qo’yilgan har qanday ma’lumot D) ma’lumotlar to’plami papkasi
16. Katalog nima? A) fayllar majmui B) matnlar majmui C) ma`lumotlar mazmuni D) to`g`ri javob yo`q
17. Paint dasturi qanday dastur hisoblanadi? A) matn bilan ishlaydigan dastur B) rasmlar chizish bilan ishlaydigan dastur
C) bunday dastur mavjud emas D) ma`lumotlarni saqlaydigan dastur
18. Shift klavishining vazifasi? A) faol oynani yopish B) matnni o`rtaga tartiblash C) harflarni kattalashtirish D) ma`lumotlarni o`chirish
19. Paintda rasmning o'lchamini o'zgartirish qanday amalga oshiriladi?
A) B) Asboblar panelidan C) Вид ► Масштаб D) a va b javoblar to'gri
20. Skaner qanday qurilma? A) kompyuterni asosiy qurilmasi B) kompyuterni qo`shimcha qurilmasi
C) kompyuterni ichki qurilmasi D) kompyuterni xotira qurilmasi
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga vazifa : Takrorlash.
|
Mаvzu bo’yichа sаvоllаr - 2-Amaliy mashg’ulot Piroliz va kreking jarayonlarini o‘rganish Peja

d) pаrаfinlаr, nаftеnlаr, аrоmаtik uglеvоdоrоdlаr.
2. Nеft vа gаzdаn оlinаdigаn gаzlаr tаrkibidа qаndаy uglеvоdоrоdlаr bоr?
а) spirt;
b) аldеgid;
s) tsiklоаlkаnlаr;
d) оlеfin, pаrаfin.
3. Tеrmik krеking jаrаyoni shаrоitini аniqlаng.
а) bоsim 0 аtm, t=100
0
C;
b) bоsim 20-70 аtm, t=450-500
0
C;
s) b
оsim 5-10 аtm, t=100-200
0
C;
d) bоsim 5-15 аtm, t=100-150
0
C.
4.
Sаnоаtdа nеft-gаzdаn C
3
-C
5
uglеvоdоrоdlаrni аjrаtib
оlishdа qаysi usul kеng
qo’llаnilаdi.
а) kоndеnsаtsiya-rеktifikаtsiya;
b)
аdsоrbtsiоya-rеktifikаtsiya;
s) аbsоrbtsiya-rеktifikаtsiya;
d) аdsоrbtsiya.
5. Uglеvоdоrоdlаrni gаzlаrdаn аjrаtib оlish usullаrini tаnlаng:
а) cho’ktirish;
b) аdsоrbtsiya, аbsоrbtsiya, хеmоsоrbtsiya, rеktifikаtsiya, kоmbinаtsiya;
s) yuqоri bоsim оstidа аjrаtish;
d) plаstifikаtsiya, flоtаtsiya, kоаgulyatsiya.
Kompyuterda ishlaganmisiz? - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 3/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
2. Kompyuterda ishlaganmisiz?
З. Kompyuterning asosiy qurilmalarini ayta olasizmi?
4. Kompyuterning qo`shimcha qurilmalarini bilasizmi?
5. Kompyuterni yoqishni bilasizmi?
6. Kompyuterni o`chirishni bilasizmi?
7. Kompyuterda foydalanishni bilasizmi?
3. Yangi mavzu bayoni:
Kompyuter xonasida quyidagilar mumkin emas:
|
| |
Kompyuter ko`rinishidan uch asosiy bo`lakdan iborat

|
Kompyuter ko`rinishidan uch asosiy bo`lakdan iborat
|
bet | 9/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
Kompyuter ko`rinishidan uch asosiy bo`lakdan iborat:
Monitor deb ataluvchi qurilma televizor ekraniga o`xshash vazifani bajaradi, ya`ni chizilayotgan rasm, yozilayotgan harflar, ko`rilayotgan film unda namoyon bo`ladi.
Klaviatura ustiga harf, son va boshqa belgilar yozilgan. Uning yordamida kompyuterga turli ma`lumot va buyruqlar kiritiladi.
Sistema bloki himoya g`ilofiga o`ralgan elektron sxemalar va qurilmalardan iborat. Elektron sxemalar yaxlit asosga yig`ilgan bo`lib, asosiy plata deyiladi. Asosiy plataga kompyuterning boshqa qurilmalarini ulash mumkin.
|
| |
Kompyuterni yoqish ketma-ketligida yoqing?

|
Kompyuterni yoqish ketma-ketligida yoqing?
|
bet | 5/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
Kompyuterni yoqish ketma-ketligida yoqing?
Kompyuterni o`chirish ketma-ketligida o`chiring?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: 7-bet 1-2-3-mashqlarni bajarish.
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: __________ __________
5-Sinf. 2-dars.
Sana:20,27,28
I. Mavzu: Kompyuter. Kompyuterning asosiy qurilmalari va ularning vazifalari
II. Maqsad:
a) Ta’limiy: Kompyuter asosiy va qo`shimcha qurilmalari haqida ma’lumot berish.
b) Tarbiyaviy: Kompyuterning asosiy qurilmalarini bilan qanday munosabatda bo’lishni o’rgatish.
|
| |
Ish stolida, asosan - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 14/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
Ish stolida, asosan, Pusk (Пуск) tugmasi, Masalalar paneli (Панел задач), Mening kompyuterim (Мой компьютер) papkasi, Mening hujjatlarim (Мои документы) papkasi, Savatcha (Корзина), Fayl belgisi, Yorliqlar (burchagida strelka belgisi bor rasmlar) joylashgan bo`ladi. Ularning hammasi rasmchalar shaklida berilgan. Bu rasmchalar piktogrammalar deyiladi.
Pusk tugmasi bosilganda ekranda Pusk menyusi hosil bo`ladi. Pusk menyusida Windowsda ish boshlash bilan bog`liq bo`lgan barcha imkoniyatlar mujassamlangan.
Savatcha o`chirilgan ma`lumotlarni vaqtincha saqlab turish uchun hizmat qiladi.
Fayl belgisida fayl nomi va bu fayl hosil qilingan dasturga mos belgi ko`rsatilgan bo`ladi. Har bir yorliq esa biror fayl yoki papkaga mos keladi. Yorliqlar yordamida kerakli papka yoki fayl osongina ochiladi.
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
1. Kompyuterni nima boshqaradi?
2. Operatsion sistema deb nimaga aytiladi?
3. Kompyuter qanday qismlarga bo`linadi?
5. O'quvchilarni baholash: Faol qatnashgan o’quvchilarni baholash va ularni jurnalga qayd etish.
6. Uyga topshiriq: 16-bet 1-2-3-mashqlarni bajarish.
Ko’rib chiqdim
O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: __________ __________
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 2/2 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 24,47 Kb. | | #229662 |
Bog'liq O`qitishda interfaol metodlar.Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati:
1. Avlayev O.U., Jo’rayeva S.N., Mirzayeva S.P. “Ta’lim metodlari” o’quv-uslubiy qo’llanma, “Navro’z” nashriyoti, Toshkent – 2017.
2. Amanova A.N. O‘zbekistondagi gen muhandisligi sohasining istiqbollari va mavzuni o‘qitishda interfaol metodlardan foydalanish. “Journal of Natural Science” №2(7) 2022 y.
3. Ochilov M. Yangi pedagogik texnologiyalar. – Qarshi.: Nasaf, 2000.
4. Yo’ldoshev J.G’., Usmonov S. Ilg’or pedagogik texnologiyalar. T.: O’qituvchi, 2004 yil.
5. Rafiyev A. , G’ulomova N. Ona tili va adabiyot (kasb-hunar kollejlari uchun darslik). T. , “Sharq”, 2013.
6. Erkaboyeva N. Q. Adabiyot fanidan savol-javoblar to‘plami. T. “Navro’z”, 2018.
7. Golish L. V. , Fayzullayeva D. M. Pedagogik texnologiyalarni loyihalashtirish va rejalashtirish. T. , “Iqtisodiyot”, 2012.
8. “Umumta‘lim fanlari metodikasi” jurnali, 1-, 2-, 3-, 4-sonlar, 2018. 5.
“Til va adabiyot ta’limi” jurnali, 1-12 sonlar, 2018
|
| |
qurilmalardan foydalanishda kuch ishlatish va hokazo

|
qurilmalardan foydalanishda kuch ishlatish va hokazo
|
bet | 4/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
qurilmalardan foydalanishda kuch ishlatish va hokazo.
Kompyuterdan foydalanganda quyidagi talablarga rioya qilish zarurdir:
O’quvchining ish joyiga tushayotgan yorug’lik tepadan va chapdan tushishi kerak.
Xonadagi havo harorati o’rtacha 20-24 daraja oralig’ida bo’lishi lozim.
O’quvchilarning kompyuter bilan ishlash vaqti 25-30 minutdan, bir kun davomida esa 180 minutdan oshmasligi kerak.
O’quvchi kompyuterdan eng kamida 50-60 sm narida o’tirishi kerak.
4. Darsni mustahkamlash va yakunlash:
Elektr toki inson hayoti uchun xavflimi?
Kompyuterning inson sog’lig’iga zararli tomonlarini so’zlab bering.
Xavfsizlik texnikasi qoidalariga oid rasmlar chizing.
Sanitariya-gigiyena talablari nima uchun kerak?
|
| |
Oqıtıw metodları - «tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j

|
«tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j
|
bet | 2/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 119,63 Kb. | | #152090 |
Bog'liq Paroller ham sertifikatlar (Автосохраненный)Oqıtıw metodları:
|
Túsindiriw, baǵdar beriw, kitap penen islesiw, “Insert”;
|
Oqıtıw barısın shólkemlestiriw formaları:
|
Lekciyalar toplamı, doska, slaydlar, tarqatpa materiallar, “Balıq skleti” grafik organayzer;
|
Oqıtıw qurallari:
|
Frontal, Lekciya, Videoproektor
|
Oqıtıw shárayatı:
|
Oqıw bólmesi (kishi toparlarda islew ushın aldın ala tayarlanǵan);
|
Qaytar baylanıs usılları hám bahalaw:
|
Awızeki soraw, blits soraw;
|
Sabaqtıń texnologiyalıq kartası
Sabaq basqıshları
|
Sabaqtıń mazmunı
|
Oqıtıwshı
|
Oqıwshı
|
1-basqısh
Kirisiw
(5 minut)
|
Shólkemlestiriw.
1.1 Oqıw bólmesiniń sabaqqa tayarlıǵın kózden ótkeriw. Sálemlesiw. Oqıwshılardıń sabaqqa qatnasın anıqlaw. Jurnal toltırıw. (5minut).
|
Sabaqqa tayarlanadı
|
II-basqısh
Tiykarǵı basqısh
(65 minut)
|
Tayanısh bilimlerin aktivlestiriw:
2.1. Oqıwshılardıń ótilgen tema boyınsha alǵan bilimlerin “Blic sorawlar” arqalı tekseredi. Sorawlardı oqıydı hám óz tańlawı boyınsha oqıwshılardan soraydı. (2.1-qosımsha)
Maqset hám wazıypanıńbelgileniwi:
2.2. Sabaqtıń teması, atı, maqseti rejesi menen tanıstıradı. Temaǵa baylanıslı “Tayanısh túsiniklerin” aytadı. (2.2-qosımsha)
Oqıwshılardıńbilimlerin aktivlestiriw:
2.3. Oqıwshılardı temaǵa qıziq’tirıw maqsetinde olarǵa «Aqliy hújim» usılınan paydalanıp janlandırıwshı sorawlar beredi: (2.3.-qosımsha).
Taza temanı bayanlaw:
2.4. Sabaqtıń rejesi hám dúzilisine baylanıslı slaydlardı (2.4-qosımsha) kórsetedi hám túsindirip beredi. Tiykarǵı maǵlıwmatlardı dápterge jazıp alıwın eskertedi;
Taza temanı bekkemlew:
2.5. Temanı “Baliq skeleti” usılı árdeminde bekkemleydi. Usıldıń texnologiyası menen tanıstıradıhám hár bir topar ushın ekspert qaǵazın tarqatadı. Toparlar jumısın qadaǵalap otıradı. (2.5-qosımsha)
|
Sorawlarǵa juwap beredi
Temanıńatın hám rejesin jazıp aladı. Dıqqat qıladı.
Sorawlarǵa juwap beredi.
Jazıp aladı.
Dıqqat qıladı.
Tapsırmanı orınlaydı
Jumısları boyınsha prezentaciya isleydi
|
III.
Juwmaqlawshı basqısh
(10 minut)
|
Sabaqtı juwmaqlaw.
3.1. Oqıwshılardıńjumısın bahalaydı;
Úyge tapsırmanıńberiliwi:
3.2. Mustaqıl islew ushın tapsırma beredi.
Úyge tapsırma:Теmа boyınsha tiykarǵı nátiyjelerdi “Insert” usılında bekkemlew; Tapsırma mazmunı menen tanıstırıladı
|
Bahaları menen tanısadı
Tapsırmanı jazıp aladı
|
2.1-qosımsha
2.1-qosımsha
«Aqlıy hújim» ushın soraw
Bloklı shifrlaw algoritmlerı degende neni túsinesiz?
|
| |
Indentifikaciya - «tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j

|
«tastíYÍqlayman» Oqıw isleri boyınsha direktor orınbasarı A. Abdinayımova 2023j
|
bet | 4/5 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 119,63 Kb. | | #152090 |
Bog'liq Paroller ham sertifikatlar (Автосохраненный)Indentifikaciya
Autentifikaciya.
Juwmaq:
Sistema?
“İNSERT” kestesi:
óz betinshe oqıw waqtında alǵan maǵlıwmatlardı dizimlestiriwdi támiynleydi, alınǵan maǵlıwmatlardı anıqlaw shetke shıǵıw
İnsert tablicasın toltırıw qádesi menen tanısadı. Bólek ózleri toltıradı
3.2-qosımsha
Oqıw processinde alınǵan maǵlıwmatlardı o`zleri sistemalastıradı-keste baǵanalarına kirgizedi. Maruzada berilgen tómendegi belgilerge muwapıq:
-Men bilgen maǵlıwmatqa sáykes;
“-” – Men bilgen maǵlıwmatqa qarama-qarsı;
“+” –Men ushın jańa maǵlıwmat;
“?”–Menushın túsiniksiz yaki maǵlıwmattı anıqlaw, toltırıw talap etiledi;
İnsert kestesi ushın ekspert qaǵazı:
Úyge tapsırma: Administratorlaw.
Tema: Paroller hám sertifikatlar tiykarında autentifikaciya qılıw
1. Parollar tiykarında autentifikaciya.
|
| |
E.Yu.K.= e0 - Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja
|
bet | 6/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 22,21 Kb. | | #127661 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rni Reja-fayllar.orgE.Yu.K.= e002 /2OH- -E0Cu2+/Cu = +0,40-(-0.05)= +0.45 V
Demak, ammiakli eritmada Si xavo kislorodi bilan oksidlanadi, chunki reaksiyaning e. Yu. K. musbat qiymatga ega.
Elektroliz - bu elektr toki ta’sirida elektrolit eritmalarda yoki suyuqlanmalarda boradigan oksidlanish-qaytarilish protsessidir.
Elektrolizni amalga oshirish uchun o‘zgarmas tok manbaidan foydalaniladi. Elektrodlar ikki xil bo‘ladi:
1) erimaydigan - ularga grafit, platina, oltin kiradi (erimaydigan elektrodlar ximiyaviy protsessda ishtirok etmaydi, ular faqat elektron o‘tkazgich vazifasini o‘taydi.);
2) eriydigan elektrodlar jumlasiga yuqorida ko‘rsatilgan metallardan boshqa hamma metall elektrodlar kiradi. Bu elektrodlar elektrolizda anod sifatida kullanilganida eritmaga o‘z ionlarini berib, erib ketadi.
Eruvchan anod elektroddan foydalanib, toza metallar olinadi. Bunda elektroliz protsesi tozalanayotgan metall tuzining eritmasida olib borilishi kerak. Sanoatda tuzlarning eritmalarini elektroliz qilib, Cu, Zn, Cd, Ni, So, Mn va boshqa metallar olinadi. Bu metod yordamida bir metall boshqa metall bilan koplanadi. Bu metod galvanostegiya deyiladi.
Katod elektrodda elektrolitning musbat zaryadlangan ionlari elektron qabul qilib zaryadsizlanadi. Qaysi ion oldin zaryadsizlanishi metallning kuchlanishlar qatorida vodorodga nisbatan joylanishiga, uning konsentratsiyasiga va ayrim xollarda elektrod potensialiga bog‘liq bo‘ladi.
Bir xil sharoitda noaktiv metallar ionlari, ya’ni kuchlanishlar qatorida vodoroddan keyin (o‘ngda) joylashgan metall oson zaryadsizlanadi, ba’zan chapdagi metall ionlari oson zaryadsizlanadi.
Suvdagi eritmalarda kuchlanishlar qatorida Al gacha bo‘lgan aktiv metallar ionlari kaytarilmaydi. Anodda elektrolit anionlaridan faqat kislorodsiz kislota qoldiklari: Cl-, Br-, J-, F , S2-, Sn- va xokazolar zaryadsizlanadi. Kislorodli kislota qoldiklari (NO-3, SO2-4, PO3-4, CO32-, CH3COO- va xokazo) o‘rniga suvning OH- ionlari zaryadsizlanadi. Masalan, osh tuzi eritmasi elektroliz qilinganida katodda vodorod, anodda xlor ajralib chiqadi.
Uning dissotsilanish sxemasi quyidagicha yoziladi;
|
| |
NaCl Na+ - Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja
|
bet | 7/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 22,21 Kb. | | #127661 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rni Reja-fayllar.orgNaCl Na+ + Cl- : H2O H+ + ON-
Elektroliz sxemasi:
katodda 2H+ + 2e- H2 qaytarilish protsesi muhit ishqoriy
anodda 2Cl- -2e Cl2oksidlanish protsesi muhit neytral.
Kaliy sulfat eritmasi elektroliz qilinganda esa katodda vodorod, anodda kislorod ajralib chiqadi. Dissotsilanish sxemasi quyidagicha:
K2SO4 = 2K+ + SO2-4
H2O = H+ + OH-
Elektroliz sxemasi:
katodda 2H+ + 2e- H2- qaytarilish protsessi muhit ishqoriy
Anodda 4OH- - 4e- O2 + 2H2O oksidlanish protsesi muhit kislotali. Keltirilgan misollardan ko‘rinib turibdiki, katodda ishqoriy metalla ionlari kaytarilmasdan ularning o‘rniga suvning vodorod ionlari kaytariladi. Agar anodda kislorodli kislota qoldig‘i bo‘lsa, anod elektrodda ham suvning o‘zi elektron berib oksidlanadi.
Agarda tuz kuchlanishdar qatorida Al dan keyinda turgan metalldan tarkib topgan bo‘lsa. u xolla katodda shu metallning ioni va juda oz miqdorda vodorod ioni kaytariladi. Masalan: ZnSO4 eritmasi elektroliz qilinganda katodda rux, anodda kislorod ajralib chiqadi.
Uning dissotsilanish sxemasi quyidagicha:
ZnSO4 = Zn2++ SO2-4 ; H2O H+2 + OH-
Elektroliz sxemasi:
|
| |
c) Rivojlantiruvchi - Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari: ­­­­­­­­­­

|
Ko’rib chiqdim O`quv ishlari bo`yicha direktor o`rinbosari:
|
bet | 6/75 | Sana | 01.04.2021 | Hajmi | 3,99 Mb. | | #13848 |
c) Rivojlantiruvchi: O'quvchilarni kompyuterni asosiy qurilmalari bilan ishlash ko`nikmasini hosil qilish.
TK: axborot kommunikatsion texnologiyasidan foydalanishda xorijiy tildagi atamalarni mazmunini tushungan holda uni jarayonga qo‘llash;
FOK: axborot manbalaridan axborotlarni izlab topadi va yig‘a oladi; sodda grafik muharrir va uning imkoniyatlarini biladi; izlab topilgan grafik axborotlarni saqlaydi va foydalana oladi;
III. Dars turi: Yangi bilim beruvchi
IV. Dars usuli: Interfaol usullardan foydalanilgan an’anaviy dars.
V. Darsning jihozi: Kompyuterlar va ularni qurilmalari, videoproyektor, plakatlar, darslik, tarqatma materiallar, slaydlar.
VI. Darsning rejasi: 1. Tashkiliy qism (2 minut).
2. O’tilgan mavzuni so’rash (15 minut): Yozma, og’zaki savol-javob.
|
| |
E.YU.K.= E0 - Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja
|
bet | 4/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 22,21 Kb. | | #127661 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rni Reja-fayllar.orgE.YU.K.= E0 Cu2+/Cu-E Zn2+ / Zn = +0,34-(-0,76) = +1.1 V
Metall elektrodlarning eritmadagi ionlar konsentratsiyasi oshsa, potensiali kamayadi, natijada metallmas elektrodlarning potensiali ortadi. Metall ionlar konsentratsiyasi 1 mol/l ga teng bo‘lmasa, galvanik elementdagi har qaysi elektrodning potensialini aniklash uchun Nernst tenglamasidan foydalaniladi:
E =E+ RT*1nC / nF
bu erda: e- elektrod potensial, R-universal gaz doimiysi (R = 8,315 J/grad.mol)
F - Faradey (96500 kulon) soni, n - kationning valentligi, C - elektrolit eritmadagi kation konsentratsiyasi, T-absolyut temperatura. Eo-elektrodning standart potensiali, T=2980 K bo‘lganda yuqoridagi formula quyidagicha yoziladi:
E RT*1nC / nF + e0 = 2.303*8.315*298 /n . 96500 . lgC + e0
Formuladagi 2.303 natural logarifmdan unli logarifmga o‘tish soni, yoki
E = e0 + gC
bu erda; e-berilgan konsentratsiyadagi elektrodning potensiali
e0 -standart elektrod potensiali.
Har qanday galvanik element ishlaganda uning E.Yu.K. kamayadi. Galьvanik elementlardagi elektronlarning harakati natijasida E.Yu.K.ning kamayishi galvanik elementning kutblanishi deyiladi. E.Yu.K. kamayish protsesi elektrodlar sirtining va elektrodlar oldidagi eletrolit konsetrasiyasining o‘zgarishi natijasidir. Masalan, elektrolit eritma sifatida NaCI tuzi temir anod va grafit katod yuzasidagi gazli vodorod elektrodli galьvanik elementda kutblanish xodisasini ko‘rib chiqaylik. Bu galmvanik elementning sxemasi quyidagicha:
Bunda: anodda Fe-2e- = Fe2+, katodda esa 2H+ + 2e- = H2 protsecc boradi. Bunday galvanik elementning E. Yu. K. Elektrodlarni potensial ayirmasiga teng:
E.Yu.K. = e2H+ /H2 -E Fe2+/Fe
Elementning ishlash protsescida anod elektroddagi kush elektr qavatda Fe2+ ionlar konsentratsiyasi ortadi va eritmaga ionlarning o‘tishi qiyinlashadi, bu esa tashqi zanjir orqali o‘tadigan elektronlar sonini kamaytiradi, natijada anod elektrodning potensiali kamayadi. Bu protses anoddagi qutblanish deyiladi.
Bir vaqtning o‘zida katod elektroddagi qo‘sh elektr qavatda H+ ionlar konsentratsiyasi va tashqi zanjir orqali katod elektrodga o‘tayotgan elektronlarning ionlar bilan birikishi susayadi, natijada elektronlar tuplanib koladi, katod elektrod potensiali ortadi va katoddagi kutblanish protsesi hosil bo‘ladi.
Qutblanishning kamayish protsesiga qutbsizlanish deyiladi. Eritmadagi H+ va O2 konsentratsiyasi ortishi bilan katoddagi qutblanish kamayadi. Oddiy sharoitda kislorod molekulasini eritmada oshirishga havoni suvda eritish natijasida erishiladi. Bunda kislorod molekulasining konsentratsiyasi ortishi CO2 razining erishini orttiradi, natijada H+ ionlar konsentratsiyasi quyidagi reaksiya buyicha boradi:
|
| |
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja - bet 5

|
Galvanik elementlarning xalq xo'jaligidagi o'rni Reja
|
bet | 5/8 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 22,21 Kb. | | #127661 |
Bog'liq Galvanik elementlarning xalq xo\'jaligidagi o\'rni Reja-fayllar.orgCO2 + H2O = H2CO3 = H+ + HCO3-
Demak, oksidlovchilar - kislorod molekulasi, NQ ioni katodli qutblanishni kutbsizlantiruvchilari xisoblanadi.
Anodli qutblanishni qutbsizlantiruvchilari anion (masalan, Cl-, OH- va xokazo) lardir.
Vodorod elektrodga nisbatan faqat metall juftlari potensialidan tashqari oksidlangan xoldagi istalgan qaytaruvchining va kaytarilgan holdagi istalgan oksidlovchining potensialini aniqlash mumkin. Oksidlovchi va qaytaruvchining standart potensial qiymati ularni qanday muhitda ishlatilayotganligiga bog‘liq.
Eritmada aktiv ionlar konsentratsiyasi 1mol/l ga teng bo‘lgan standart oksidlanish-qaytarilish potensiallari qiymati (E0 ) jadvalda keltirilgan. Bu jadvalga asoslanib, ba’zi bir ximiyaviy masalarni echish mumkin.
Masalan, ammiakli eritmada Cu ning xavo kislorodi ta’sirida oksidlanib, [Cu(NH3)4 ]2+ ga o‘tishni karab chikamiz:
Cu + 8NH3 + O2 + 2H2O = 2Cu2+ + NH3 + 2O2- + 2H+ + 2OH- = 2[Cu(NH3)4]2+ + 4OH-
Sodir bo‘lgan oksidlanish-qaytarilish reaksiyasiga asoslangan galьvanik element sxemasini tuzamiz:
A(-) Cu+ [Cu(NH3)4] 2+ // O2 /2OH- (+) K
Hosil bo‘lgan juftning standart elektrod potensiallarini jadvaldan olib- E.Yu.K. ni xisoblaymiz:
|
| |
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI

|
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI
|
bet | 10/10 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 378 Kb. | | #159907 |
Bog'liq MOLIYA TIZIMI NAMUNAFOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI.
I.Me’yoriy-huquqiy hujjatlar:
1.O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi. – T.: “O’zbekiston”, 2003. 8 dekabr.
2.O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «O’zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo’yicha Harakatlar strategiyasi to’g’risida»gi 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli Farmoni
II.O’zbekiston Respublikasi Prezidenti asarlari va ma’ruzalari
3.Mirziyoev Sh.M. “Erkin va farovon, demokratik O’zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz”.- Toshkent: 2016.-56b.
4.Mirziyoev Sh.M. “Tanqidiy tahlil, qat’iy tartib intizom va shaxsiy javobgarlik – har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak”.- Toshkent: “O’zbekiston”. 2017.-104b.
5.Mirziyoev Sh.M. “Qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash – yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi”. – Toshkent: “O’zbekiston”. 2017.
– 48b.
6. Moliya: Darslik. T.S. Malikov, O.O. Olimjonov; / – T.: “Iqtisod-Moliya” 2019. – 800 b.
7.Vahobov. A.V, Malikov. T.S: Moliya. Darslik. T: “Noshir” Toshkent 2018-y. -711 b.
8. Moliya: O‘quv qo‘llanma / T.S.Malikov; O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi. – T.: “Iqtisod-Moliya”, 2018. – 268 b.
Internet sayt:
1.http://www.stat.uz(O’zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo’mitasi rasmiy sayti)
2.http://www.mf.uz(O’zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi Rasmiy sayti)
3.http://www.gov.uz -O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi rasmiy sayti
3.http://www.lex.uz(O’zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi)
5.http://www.press-service.uz O’zbekiston Respublikasi Prezidenti axborot markazi
|
| |
Kurs ishining maqsadi va vazifalari

|
Kurs ishining maqsadi va vazifalari
|
bet | 2/10 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 378 Kb. | | #159907 |
Bog'liq MOLIYA TIZIMI NAMUNAKurs ishining maqsadi va vazifalari.Kurs ishining maqsadi iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida moliya tizmi faoliyatini mustahkamlashda moliyaviy oqimlarning o'rni va ahamiyati yoritish, bu boradagi muammolarni aniqlash va ularni bartaraf etish yuzasidan taklif-tavsiyalar ishlab chiqishdan iborat.
Ishning maqsadidan kelib chiqib, quyidagi vazifalar belgilab olindi:
-moliya tizimi tushunchasi, uning mazmun-mohiyati yoritish;
-moliyaviy oqimlarning moliya tizimini faoliyatini mustahkamlashda tutgan o‘rnini ilmiy-nazariy asoslarini yoritish;
- moliyaviy oqimlarning moliya tizimini faoliyatini mustahkamlashda tutgan o‘rnini tahlil qilish;
- moliyaviy oqimlarning moliya tizimini faoliyatini mustahkamlashda tutgan o‘rnini tashkil qilish jarayonidagi mavjud muammolar va ularni bartaraf etishni bayon etish;
-iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida moliyaviy oqimlarning moliya tizimini faoliyatini mustahkamlashda tutgan o‘rnini oshirish masalalarini bayon etish.
Kurs ishning ob’ekti va predmeti. Mamlakatimizda moliya tizmi faoliyatini mustahkamlashda moliyaviy oqimlarning o'rni va ahamiyati mazkur ishning ob’ekti hisoblanadi. Iqtisodiyotni modernizatsiyalash sharoitida moliya tizmi faoliyatini mustahkamlashda moliyaviy oqimlarning o'rni shakllantirish jarayonidagi moliyaviy munosabatlar ishning predmeti hisoblanadi.
Kurs ishi mavzusining nazariy va amaliy ahamiyati. Kurs ishdan olingan ilmiy xulosalar va amaliy tavsiyalardan moliya tizmi faoliyatini mustahkamlashda moliyaviy oqimlarning o'rni oshirishga doir ilmiy ishlarini olib borishda, molia tizimin yanada takomillashtirishda foydalanish tizimiga doir fanlarni o‘qitishda foydalanish mumkin.
Kurs ishining tuzilishi tarkibi. Kurs ishi kirish, uch bob, xulosa va takliflar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati va ilovalardan iborat.
|
| |
Takrorlash uchun savollar

|
Takrorlash uchun savollar
|
bet | 69/75 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #117499 |
Bog'liq Dinshunoslik maruzaTakrorlash uchun savollar
Din masalasida qanday me’yoriy xujjatlar mavjud? Ularning mazmunini izohlang.
O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasining qaysi moddasida Vijdon erkinligi bayon etilgan? Uning mazmunini izohlang.
O‘zbekiston Respublikasida vijdon erkinligining kafolatlanishi nimalarda o‘z ifodasini topgan?
«Vijdon erkinligi va diniy tashkilotlar to‘g‘risida» gi qonun qachon qabul qilingan? Uning mazmuni haqida nimalarni bilasiz?
Dinlarning va diniy tashkilotlarning davlatdan ajratilishining mohiyatini izohlang.
Maktabni dindan va diniy tashkilotlardan ajratilishi deganda nimani tushunasiz?
Mamlakatimizda diniy ilm olish qanday amalga oshiriladi?
Mustaqillik yillari mamlakatimizda dinga va diniy tashkilotlarga bo‘lgan munosabatda qanday o‘zgarishlar bo‘ldi?
Missionerlik va prozelitizm so’zlarining mazmun-mohiyati nimada?
Missionerlik tashkilotlari asosan qanday maqsadlarni ko’zlaydi?
Mustaqil O’zbekistonda missionerlik va prozelitizmga qarshi kurashning qanday huquqiy-amaliy asoslari yaratilgan .
Foydalanilgan adabiyotlar
1.I.A.Karimov “Tarixiy xotirasiz kelajagi yo‘q” T -1998 yil
2. I.A.Karimov “Yusak ma’naviyat yengilmas kuch” T -2008 yil
3.Sh. M.Mirziyoev “ BMT Bosh assambleyasining 72 –sessiyasidagi nutqi 2017 yil 19 sentabr
4. Falsafa ensiklopedik lug‘at. “O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi” davlat ilmiy nashriyoti T -2010 yil
5.O‘zbek milliy ensiklopediyasi. II jild 2001 yil
6.Ma’naviyat asosiy tushunchalar izohli lug‘ati. G‘ofur G‘ulom nomidagi nashriyot –matbaa ijodiy uyi T -2009 yil
7.Sh. I. Xaitov O‘zbekiston falsafa tarixi T -2011 yil
8.I.Jabborov “Jahon dinlari tarixi” T- 2002 yil.
9. Xusanov S.X, Mirjavharova D.S. “Dinshunoslik” o’quv uslubiy qo’llanma T 2004
10. “O’zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi” Toshkent 2017
|
| |
O`quv amaliyotining  texnologik  xaritasi

Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
o`qituvchi
|
o`quvchilar
|
1-bosqich.
O`quv-amaliyotiga kirish
minut)
|
1.1 Tashkiliy boshlanish. O`quvchilarni amaliyotga tayyorgarligini, tashqi ko`rinishi tekshirish. Yo`qlama qilish
1.2 Mavzuga kirish. O`quvchilarni mashg`ulot nomi va maqsadi bilan tanishtiradi. Kichik guruhlarda ishlash qoidasi bilan tanishtiradi.(Ilova-1)
1.3 Uyga berilgan vazifani tekshiradi. Mashg`ulot tartibini tushuntiradi. Baholash mezonlarini e’lon qiladi. (Ilova-2)
|
Amaliyotga texnika havfsizligi, sanitariya va gigiyena talablariga rioya qiladi
|
2- bosqich
Asosiy
(210min)
|
Kirish yo`riqnomasi (80 min)
O`quvchilar bilimini faollashtirish (10 min)
2.1 O`quvchilarni faol ishtiroq etishlari uchun egallagan bilimlari etarligini og`zaki savol – javob shaklida aniqlaydi va “BBB” jadvalining 2ta ustunini to`ldirishni taklif qiladi. (Ilova-3)
Yangi o`quv material bayoni (70 min)
2.2 Yangi mavzuga oid tushunchalar bilan tanishtiradi. Mavzuga oid nazariy bilimlarni beradi. (Ilova-4)
2.3 Mehnat xavfsizligi texnika va yong’in xavfsizligi qoidalarini tushuntiradi.
Joriy yo`riqnoma (110 min)
2.4 Yangi o`quv material bo`yicha amaliy mashq bajarish.
2.5 O`quvchilarni ish joylariga taqsimlab texnika va yong’in havfsizligi tushuntiradi. Yo`riqnomali texnologik xaritani beradi.
2.6 Ishlash jarayonida o`quvchilar tomonidan qo`ygan xatolarni ko`rsatadi
Yakuniy yo`riqnoma (20 min)
2.7 O`quvchilarni mavzu bo`yicha berilgan materialni o`zlashtirganini savol-javob qilib aniqlaydi. (Ilova-5)
2.8 Mashg`ulot tugaganidan so`ng ish joylarini talab darajasiga keltiradi detallar va o`lchash asboblarini qabul qiladi.
|
Savollarga javob beradi”BBB” jadvalini to`ldiradi
Tinglaydilar,chizadilar, yozib oladilar
Tinglaydilar, o`rganadilar
Tinglaydilar, yozib oladilar
O`quvchilar o`z ish o`rinlariga turadilar va mashg`ulot raxbari ko`rsatmalariga rioya qilgan xolda, mavzu bo’yicha bajargan ishlari xatolarini to`g`irlaydilar
Detallar va o`lchash asboblarini mashg`ulot rahbariga topshiradilar
Ish joyini tozalaydilar
|
3-bosqich
Yakuniy
(15 min)
|
Yakunlash.
3.1 O`quvchilarni amaliy mashg`ulot bo`yicha baholaydi va baholarni e’lon qiladi.
3.2 Kelgusida avtomobil tuzilishini o’rganish kasbiy faoliyatlarida ahamiyatga ega ekanligi va muhimligiga o`quvchilar e’tiborini qaratadi.
3.3 Kelgusi mashg`ulot bilan tanishtiradi va uyga vazifa beradi. (Ilova-6)
|
Tinglaydilar
Topshiriqni yozib oladilar
|