nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Yo‘l belgi chizig‘i - Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash

|
Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash
|
bet | 13/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash2.4. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘naltiruvchi ustunchalarni, to‘siqlar va yo‘l belgilarining tayanchlarini belgilaydi. Bunda qora belgi chizig‘ining pastga qaragan tomoni qatnov qismiga yo‘naltirilishi kerak.
|
|
2.5. Yo‘l belgi chizig‘i to‘g‘ri yo‘l uchastkalarida o‘rnatilgan to‘siqlarning boshlanishidan 10 m masofada yuza qismiga belgilanadi. Rejadagi egrilikning radiusi 50 m dan kam bo‘lgan hollarda va yo‘llar ikki sathda kesishgan joylarda o‘rnatilgan to‘siqlarning butun uzunasi bo‘yicha yuza qismini belgilashda ishlatiladi.
2.6. Yo‘l belgi chizig‘i yon to‘siqlarni yuzasiga tushiriladi (bundan oldingi punktlardan boshqa, tashqari hollarda).
Yon to‘siqlarda yoki yo‘naltiruvchi ustunchalarda o‘rnatilgan 2.4, 2.5, 2.6 belgi chiziqlari nur qaytaruvchi elementlar bo‘lishi kerak. Bunda yo‘lning o‘ng tomonida o‘rnatilgan elementlarning rangi qizil, chap tomondagisi esa sariq bo‘lishi kerak.
2.7. Yo‘l belgi chizig‘i qatnov qismining sathidan balandroq qilib o‘rnatilgan xavfsizlik orolchalari chetini hamda rejadagi egrilikni belgilashda ishlatiladi.
|
- bordyur balandligi, - bordyur eni
|
Yo‘l belgi chiziqlarini epoksid emal kraskalar, turli xil termoplastlar va boshqa turdagi materiallar bilan belgilanadi. Yo‘l belgi chizig‘i uchun ishlatiladigan har qanday materiallarga tegishli hujjatlar Davlat harakat xavfsizligi nazoratida tasdiqlanishi kerak.
|
| |
Yo‘l belgi chizig‘i - Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash

|
Reja: Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash
|
bet | 12/16 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 0,64 Mb. | | #247414 |
Bog'liq Reja Yo‘lda harakatni tashkil qilish va xavfsizlikni ta’minlash1.20. Yo‘l belgi chizig‘i 1.13 yo‘l belgi chizig‘iga 2-10 m yaqinlashish oldidan chiziladi.
1.21. Yo‘l belgi chizig‘i 2.5 belgisi o‘rnatilgan va 1.12 yo‘l belgi chizig‘i chizilgan joyga 2-10 m qolganda chiziladi.
1.22. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘l (marshrut) nomerini belgilashda ishlatiladi. Agarda son oldidan «Ye» harfi qo‘yilsa, u xalqaro ahamiyatga ega ekanligi ko‘rsatiladi.
1.23. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘lning faqat jamoat transportlari foydalanishi uchun belgilangan harakat polosasida chiziladi. Bu belgilarni chorrahadan 50 m masofadan uzoqda joylashgan jamoat transportlari to‘xtash joyidan keyin qayta belgilash kerak. To‘g‘ri uchastkalarda 1.23 belgi chizig‘ini har 200 metr masofadan keyin qayta belgilab turish lozim.
Vertikal belgi chiziqlari ikkinchi yo‘l belgi chiziqlar guruhiga kirib, jami 7 xil bo‘lib, quyidagicha ishlatiladi.
2.1. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘l yoqasida yoki yo‘l qatnov qismining chetidan 1 m masofada joylashgan yo‘l inshootlarining (ko‘priklar, yo‘l o‘tkazgichlar, yoritish stolbalari va boshqalar) tik tayanchlarini belgilashda foydalaniladi.
|
|
2.2. Yo‘l belgi chizig‘i yo‘l o‘tkazgichlarning, ko‘priklar va tonnellarning pastki qismini belgilashda ishlatiladi va qoplamaning ustidan bu belgigacha bo‘lgan masofa 5 m dan kichik bo‘lmasligi kerak.
|
|
2.3. Yo‘l belgi chizig‘i ajratuvchi polosada yoki xavfsizlik orolchalarida dumaloq tumbalar qo‘yilgan vaqtda belgilanadi.
|
|
|
|
| |
Modifier List - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 4/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov XModifier List ro‘yxatidan modifikatorni ob’ektga qo‘llash mumkin. U tanlangan ob’ekt nomi ostida, yoki bosh menyuning Modifiers bandida joylashadi.
Modifikatorlar ro‘yxati uch toifadan tarkib topgan: Selection Modifiers (Modifikatorlarni tanlash)
World–Space Modifiers (Global-fazoviy modifikatorlar) – dunyoviy koordinatalar sistemasidan foydalanuvchi modifikatorlar ro‘yxati (Soch va mo‘ynani yaratish (Hair and Fur), ob’ektga materialni masshtablash (Map Scaler) va b.);
Object–Space Modifiers (Ob’ektli-fazoviy modifikatorlar) – ob’ektning lokal koordinatalar sistemasidan foydalanuvchi modifikatorlar ro‘yxati..
Stek ostida belgilangan modifikatorni tahrirlash uchun beshta tugma joylashgan (2-rasm):
1. Pin Stack (Stekni belgilab qo‘yish) – ushbu tugmani faollashtirganda, belgilangan modifikator parametrlari kirish mumkin bo‘lib qoladi, hattoki boshqa ob’ekt tanlangan bo‘lsa ham.
2. Show end result on/off toggle (Oxirgi/oraliq natijani ko‘rsatish) – agar ushbu tugma bosilsa, u holda stekda modifikatorlar bo‘yicha ko‘chirishda, barcha modifikatorlarni qo‘llashning yakuniy natijasi har doim ko‘rinadigan bo‘ladi.
3. Make Unique (Yagona qilib tayyorlash) – ushbu tugma bosilgandan so‘ng, ob’ekt boshqa nusxalangan ob’ektlar o‘rtasida aloqani o‘zadi va yagona bo‘ladi. .
4. Remove modifier from the stack (Stekdan modifikatorni o‘chirish) – tanlangan modifikatorni o‘chiradi.
5. Customize Modifier Sets (Modifikatorlar to‘plamini o‘zgartirish) – ochiladigan menyuda modifikatorlarni faollashtirish uchun tugmalar to‘plamini belgilash, shuningdek modifikatorlar ro‘yxatiga to‘plamlarni qo‘shish mumkin. .
3D Studio Max dasturida uch o‘lchovli ob’ektlari qo‘rishning to‘rtta har xil turlaridan foydalaniladi, ularning har biri o‘ziga xos imkoniyatlarga ega:
Editable Mesh – tahrirlanadigan karkas.
Editable Poly – tahrirlanadigan uchburchak.
|
| |
Crop (Kesib olish) - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 9/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov X4. Crop (Kesib olish) – Frame Window (Freym) oynasida tanlanmagan qismni keyinchalik kesib olish orqali belgilangan sohani vizuallashtirish.
5. Blowup (Kuchaytirish) – tanlangan soha vizuallashtirishning barcha oynasini o‘zida to‘ldiradi.
6. Box Selected (“Parallelepiped” tipida belgilash) – belgilangan ob’ektlarni vizuallashtirish. Vizuallashtirish tugmasi bosilganda tasvirning kenglishi (Width) va (Height) balandligi o‘lchamlarini so‘rovchi oyna paydo bo‘ladi.
7. Region Selected (Belgilangan soha) – belgilangan ob’ekt atrofida sohani vizuallashtiradi.
8. Crop Selected (Belgilanganlarni kesib olish) – belgilangan ob’ekt bo‘yicha sohani kesib olish.
Texnik nuqta nazardan, animatsiya (animation) – bu belgilangan vaqt oralig‘ining tugashi bo‘yicha ob’ekt, yorug‘lik, material yoki kamerani ixtiyoriy tarzda o‘zgartirish hisoblanadi.
Animatsiya o‘zida kadrlar (frames) deb ataluvchi harakatsiz tasvirlar ketma-ketligini aks ettirsa
Tasvirni ekranga chiqarish tezligi kadrlar almashinuvi chastotasi deb ataladi va kadrlar sekundlarda (frames per second – fps) o‘lchanadi.
Kadrlar almashinuvining odatdagi chastotasi yuqori sifatli animatsiyalarda kompyuterlar uchun 30 kadr/s
NTSC (National Television Standards Committee – Televizion stardartlar bo‘yicha milliy qo‘mita) standarti uchun 29.97 kadr/sekundni tashkil etadi,
Evropa va bir qator osiyo davlatlari standartlarida eng yaxshi chastota 25 kadr/s
Bizning davrimizda aksariyat multimediali kompyuterlar 30 kadr/s chastotada animatsiya va videoni o‘qish holatida
Aksariyat dasturlarda animatsiya jarayonini boshqarish uchun kadrlash (keyframing) deb atalgan uslubdan foydalaniladi,
Oraliq tasvirlarni qurish (tweening) yordamida kompyuter ob’ektning turgan joyini har bir oraliq kadrga nisbatan hisoblaydi,
|
| |
Hide Selected - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 2/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov XHide Selected (tanlanganlarni yashirish);
Hide Unselected (Tanlanmaganlarni yashirish);
Hide by Name… (Nomi bo‘yicha yashirish) – mazkur buyruq ob’ektlar ro‘yxatidan yashirish uchun zarur bo‘lganlarini tanlab olish oynasini chaqiradi;
Hide by Hit (Ob’ekt ustiga bosganda yashirish);
Unhide All (Barcha ob’ektlarni ochish);
Unhide by Name … (Nomi bo‘yicha ochish) – ushbu buyruq ob’ektlar ro‘yxatidan yashiringanlarni ochish uchun zarur bo‘lganlarini tanlab olish oynasini chaqiradi.
4. Freeze (Mustahkamlash) – ushbu bo‘lma buyruqlari Hide bo‘lmasi buyruqlarini to‘liq takrorlaydi, faqat bunda ob’ektlar yashirinmaydi balki mustahkamlanadi. «Unfreeze by Hit» buyrug‘i ob’ekt ustiga sichqonchaning chap tugmasini bosganda ob’ektlarni mustahkamlashni to‘xtatadi.
5. Display Properties (Displey xususiyati) bo‘lmasi tanlangan ob’ekt xususiyatini o‘zgartiradi.
Birinchi usul o‘zida bosh menyuning Edit [Ctrl+V] bandida joylashgan Clone buyrug‘idan foydalanishni ifodalaydi.
Clone Options oynasini ochganda originaldan klonlashtirilgan ob’ektlarga bog‘liq bo‘lgan uchta variant paydo bo‘ladi (4-rasm):
1. Copy (Nusxa) – mustaqil nusxalar. Ushbu holatda dublikatlar originalga bog‘liq bo‘lmagan to‘liq mustaqil ob’ektlar hisoblanadi.
2. Instance (Namuna) – original va dublikatlar bir-biriga bog‘liq hisoblanadi.
Biror - bir ob’ektni ko‘chirish va transformasiyalash (Move (Ko‘-chirish), Rotate (Burish) va Scale (Masshtablash)) nusxalarga ta’sir etmaydi.
3. Referance (Havola) – originalni o‘zgartirish teskari alokasiz dublikatlarga ta’sir etadi.
Ob’ektning ko‘zgudagi nusxasini uskunalar panelida joylashgan Mirror (Ko‘zgu) buyrug‘i orqali yaratish mumkin
1. Mirror Axis (Akslantirish o‘qi) ob’ektni ko‘zgudagi nusxasini kelib chiqishiga mos bo‘lgan o‘qni tanlash, shuningdek ob’ekt dublikatini siljitish (Offset) imkonini beradi.
2. Clone Selection (Klonlashtirish parametrlarini tanlash) qism menyusi dublikatlarning originalga bog‘liqlik variantlaridan tarkib topadi. No Clone (Klonlashtirishsiz) bandi dublikatlarsiz originalni ko‘zdagi nusxasini yaratadi. .
|
| |
Projector Map - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 8/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov XProjector Map (Xaritani proeksiyalash)
3D Studio Max dasturida ikkita ko‘rinishdagi kameralarni yaratish mumkin (Kamerani yaratish tugmasi Geometry/Geometriya bandidagi Cameras (Kameralar)):
Target (Yo‘naltirilgan kamera). Free (Erkin kamera).
Kamerani ikki xil usulda boshqarish mumkin:
1. Burish va ko‘chirish buyruqlari yordami bilan proeksiyalash oynasida;
2. Ekranning o‘ng tomon pastgi qismida joylashgan proeksiyalash oynalaridagi boshqaruv tugmalaridan foydalanib.
Environment Ranges (Muhitni cheklash)
Clipping Planes (uzoqliligi bo‘yicha kamera ko‘rinishidagi ob’ektlarni o‘chirish)
Multi-Pass Effect (Ko‘p miqdorda vizuallashtirish) qism menyusi 2 ta parametrga ega:
Depth of Field (O‘ta ravshanlik chuqurligi) – orqa planda joylashgan ob’ektlarning hiralashishini hisobga olib, old fondagi ob’ektni ajratish imkonini beradi (
2. Motion Blur (Harakatdagi xiralashish) – ob’ektlar harakatini ularning xiralashishi hisobiga
Vizuallashtirish vaqtida vizuallashtirishning joriy holatini nazorat qiluvchi Rendering oynasi paydo bo‘ladi
Oynaning yuqori qismidagi ikkina lineykalar Total Animation (Barcha animatsiya) va Current Task: Rendering Image (Joriy vazifa: Tasvirni vizuallashtirish) vizuallashtirish jarayonining borishini aks ettiradi
Quick Render (Tezkor vizuallash) tugmasi bosilganda Frame Window (Freym) oynasida tasvirning vizuallashishi amalga oshadi.
Render Type (Vizuallashtirish tipi) ro‘yxati vizuallashtirishning turli variantlarini tanlash imkonini beradi:
1. View (Ko‘rinish) – proeksiyaning faol oynasida vizuallashtirish.
2. Selected (Belgilangan) – tanlangan ob’ektlarni vizuallashtirish.
3. Region (Soha) – vizuallashtirish tugmasi bosilganda, faol ko‘rinish ekranida kesuvchi ramka paydo bo‘ladi,
|
| |
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI

|
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
|
bet | 2/3 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 25,63 Kb. | | #244570 |
Bog'liq Aloqa qurilmalarining elektr ta’minoti haqida umumiy ma’lumotlar-hozir.orgO‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“Energiya ta’minlash tizimlari” kafedrasi
“INFOKOMMUNIKATSIYA TIZIMLARINING ELEKTR TA’MINOTI”
fanidan
Mustaqil ish
Bajardi:
____________________________ta’lim yo‘nalishi
__________________guruh
_______________________________________
talabaning F.I.Sh.
Qabul qildi: k.o’qituvchi. F.M.Qodirov
Toshkent 2022
Ilova 2
1. Taqdim etilayotgan mustaqil ish variantingizga mos kelishi shart. Mustaqil ish o‘zbek, rus va ingliz tillarida taqdim etilishi mumkin.
2. Mustaqil ish muallifi to‘g‘risida ma’lumotda familiyasi, ismi va sharifi (to‘liq), guruhi keltirilishi shart.
3. Mustaqil ish mavzu, reja, kirish, mavzuga oid matn va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat tartibda taqdim etiladi.
4. Mustaqil ish mavzusi qisqa va aniq belgilanishi, ilgari surilgan muammo va yechimlarni o‘zida ifodalishi lozim.
5. Mustaqil ish kirish qismida mavzuning dolzarbligi aniq faktlar asosida milliy va xalqaro darajada asoslanishi lozim.
6. Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati va asosiy manbalar maqola matnida murojaat qilingan qonunchilik hujjatlari, boshqa mualliflar asarlari, vebsaytlar asosida [1], [2] yoki [3] tartibida aks ettirilishi shart.
Adabiyotlar ro‘yxati muallif familiyasi, ismi-sharifi, asar nomi, nashr joyi, nashriyot nomi, nashr yili, foydalanilgan aniq sahifalari (masalan, Stephen A. Ross, Randolph W. Westerfield, Bradford D.Jordan. Fundamentals of Corporate Finance. – 10th ed.USA: TheMcGraw-Hill/Irwin, 2013. – P. 493-498) tarzida, foydalanilgan saytlar to‘liq havola (https://stat.uz/uz/2-uncategorised/6599-narxlar-va-indekslar2) tarzida keltiriladi.
13. Mustaqil ish bo‘yicha texnik talablar: matn Microsoft Office Word dasturida, Times New Roman, 14 shriftda, 1 intervalda bo‘lishi, sahifaning chap 3 sm, yuqori va quyi 2 sm, va o‘ng tomon 1.5 santimetrdan iborat joy qoldirilishi, 5-6 bet doirasida taqdim etilishi shart.
|
| |
Giperrealistik - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 6/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov X3. Giperrealistik – mazkur ob’ektni yaratish uchun metal ob’ektga yorug‘lik nurining aks etishi va sinishi hisobga olingan V–ray alternativ vizualizatoridan foydalanilgan.
Material Editor (Materiallarni tahrirlash)
Rendering (Vizuallash)
Materiallarni tahrirlash (Material Editor) oynasining tarkibi:
1. Yuqorida joylashgan menyu tahrirlash buyruqlaridan tarkib topgan.
2. Material yacheykasi – har bir noyob material o‘zining yacheykasi va nomiga ega bo‘ladi.
Replace It (materialni o‘zgartirish) yoki Rename the material (Material nomini o‘zgartirish).
2. Show qism menyusi materiallar va xaritalarning aks etishini kiritadi/olib tashlaydi.
3. Root Only parametri (faqat ildiz ob’ekt) materialning yuqori darajasini aks ettiradi.
4. File (Fayl) qism menyusi materiallarning turli kutubxonalarini ochish
Real hayotda yorug‘likning uchta turi mavjud:
1. Tabiiy yorug‘lik (quyosh nuri).
2. Sun’iy yorug‘lik (olov, turli xil chiroqlar va b.).
3. Kombinasiyalangan yorug‘lik (tabiiy va sun’iy yorug‘likning turlicha birikishi).
1. Asosiy yorug‘lik (Key) – yo‘naltirilgan yorug‘lik, uning yordami bilan sahnada asosiy yorug‘lik yaratiladi. Eng yuqori intensivlik (jadallik)ga ega va odatda taxminan 450 burchak ostida joylashadi.
2. To‘ldiruvchi yorug‘lik (Fill) – sahnaga chuqurlik va reallik beradi. Asosiy yorug‘likga nisbatan kam intensiqlikga ega.
3. Orqa, bo‘luvchi yorug‘lik (Kicker) – sahnada ob’ektlarning orqa tomonini yorug‘likni ta’minlaydi
1. Standard (standart) – sakkizta yorug‘lik manbasi, tegishli dasturiy birliklarda imitasiyalanuvchi (o‘xshatib ishlash) sun’iy yorug‘lik.
2. Photometric (fotometrik) – real o‘lchov birliklariga (intensivlik va temperatura) asoslangan sakkizta manba.
3. Vizuallashtirishning alternativ tizimi uchun maxsus yaratilgan yorug‘lik manbasi (V-ray va b.). Tegishli vizualizator o‘rnatilganidan keyin paydo bo‘ladi va faqat u bilan birga ishlatiladi.
Bundan tashqari, qo‘yoshli (Sunlight) va kunduzgi (Daylight) yorug‘likga o‘xshash yana ikkita manba mavjud.
Yo‘naltirilgan manba Target Spot (konussimon yo‘naltirilgan) konus shaklidagi tuzilmaga ega va nishon yo‘nalishini (Target), yorqin dog‘lar doirasi (Hostpot/Beam) va yoritishning tashqi doirasini (Falloff/Field) belgilovchi yorug‘lik manbalaridan (Spot) tarkib topadi (
|
| |
Asosiy adabiyotlar - Infokommunikatsiya tizimlarining elektr ta’minoti

|
Infokommunikatsiya tizimlarining elektr ta’minoti
|
bet | 3/3 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 25,63 Kb. | | #244570 |
Bog'liq Aloqa qurilmalarining elektr ta’minoti haqida umumiy ma’lumotlar-hozir.orgAsosiy adabiyotlar
|
Stantsiya va podstantsiyalarning elektr qismi. O’quv qo’llanma. Q.R. Allaev, I.H. Siddikov va boshq. O’z.ROO’MTV – T.: Cho’lpon nomidagi NMIU, 2016. 304b.
|
|
Aloqa qurilmalarining elektr ta’minoti (o’quv qo’llanma). M.S. Sapayev, F.M. Qodirov, U.T. Aliyev. O’z.ROO’MTV, O’rta maxsus kasb-hunar ta’limi markazi. – T.: “IQTISOD-MOLIYA”, 2012 – 264 b.
|
|
А.Ю. Воробьёв Электроснабжение компьютерных и телекоммуникационных систем. – М.: Эко-Трендз, 2002. – 280с.: ил.
|
Tavsiya qilinadigan qo‘shimcha adabiyotlar
|
|
Siddikov I.X. Aloqa qurilmalari qayta tiklanuvchi elektr ta’minoti manbalari fanidan uslubiy qo’llanma – Toshkent, TATU, 2016 – 92 b.
|
|
Правила устройства электроустановок (ПУЭ). Инспекция «Узгосэнергонадзор», Ташкент, 2007г. – 732с.
|
|
Twidell J., Weir T. Renewable Energy Resources. Second edition, 2006
|
|
Alternative Energy: Facts, Statistics, and Issues. by Berinstein Paula. Westport, CT: Oryx Press, 2001.
|
|
I.H. Siddikov. Elektr energiyasi iste’molini nazorat qilish. Kasb-hunat kollejlari uchun o’quv qo’llanma (2-nashr). T.: “ILM ZIYO”, 2016. – 96 b.
|
|
Majidov N.Sh. NOANA’NAVIY VA QAYTA TIKLANUVCHI ENERGIYA MANBALARI. O‘zbekiston Respublikasi Oliy va O‘rta maxsus ta’lim vazirligi tomonidan darslik sifatida tavsiya etilgan. T., 2014 – 177 b.
|
Elektron manbalar:
|
|
www.lex.uz -O‘zR Adliya vazirligi sayti.
|
|
www.ziyonet.uz –O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi sayti.
|
|
www.bilim.uz - O‘zR Oliy va o‘rtamaxsus ta’limvazirligi sayti.
|
http://hozir.org
|
| |
Editable Patch - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 5/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov XEditable Patch – tahrirlanadigan bo‘lak.
NURBS (Non–Uniform Rational B–Spline) bir jinsli bo‘lmagan rasional B-splayn.
Materiallarni ikki ko‘rinishga ajratish mumkin (1-rasm):
Jonsiz – oyna, metal, mato, rezina va boshqalar.
Jonli – teri qoplamasi, o‘simlik va boshqalar.
Jonli materiallarni yaratish murakkab, chunki teri bir qancha qatlamlardan tashkil topgan, ularning har biri o‘z darajasidagi shaffoflik, ranglar va teksturalarga ega bo‘ladi.
Jonsiz materiallar holatida akslantirishning fizik jarayonini va material sirtidan yorug‘lik nurining sinishini to‘g‘ri modellashtirish zarur.
Maska (Mask), qoida sifatida, boshqa tasvir qismini berkitish yoki tasvir qismiga biror-bir ob’ektni qo‘yish uchun zarur bo‘lgan oq-qora tasvirni o‘zida ifodalaydi.
Material yaratishda uning haqiqiy fizik xususiyatlarni hisobga olish kerak. 3D Studio Max dasturida quyidagi parametrlar boshqariladi:
1. Ob’ekt rangi. Fon yorug‘ligiga ta’sir, ob’ekt o‘zini-o‘zi yoritishi, boshqa ob’ektlardan rangni aks etishi (metal materiallar) hisobga olinadi.
2. Shu’lalar. Shu’lalar o‘lchami, yorqinligi va soni boshqariladi.
3. Ob’ekt shaffofligi. Realistik materiallar yaratish uchun faqatgina sifatli tasvirlarni ko‘yishning o‘zi etarli bo‘lmasdan, quyidagi parametrlarni hisobga olish zarur:
1. Yorug‘lik nurining aks etishi va sinishi jarayoni.
2. Materialning bir jinsli emasligi va yoyilish darajasi (chang, iflos, kir, dog‘, qurum, o‘yiq, yoriq, zang, metallarning oksidlanishi va b.).
1. Norealistik – Reflection (Shaffoflik) parametrida metal teksturasini o‘zida ifodalovchi Metal_ChromeFast standart materialidan foydalanilgan.
2. Realistik – zanglagan metalning sifatli teksturasi, shuningdek nuqsonli tekstura (metaldagi qirilgan joy va b.) ishlatilgan realistik material yaratilgan.
|
| |
2022 binolarning energiya samaradorligini oshirishda xalqaro tajriba va yondashuvlar xalimov Xabibullo Baxtiyorjon o‘g‘li

|
2022 binolarning energiya samaradorligini oshirishda xalqaro tajriba va yondashuvlar xalimov Xabibullo Baxtiyorjon o‘g‘liBog'liq binolarning-energiya-samaradorligini-oshirishda-xalqaro-tajriba-va-yondashuvlar
Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
VOLUME 2 | ISSUE 9
ISSN 2181-1784
Scientific Journal Impact Factor
SJIF 2022: 5.947
Advanced Sciences Index Factor
ASI Factor = 1.7
549
w
www.oriens.uz
September
2022
BINOLARNING ENERGIYA SAMARADORLIGINI OSHIRISHDA
XALQARO TAJRIBA VA YONDASHUVLAR
Xalimov Xabibullo Baxtiyorjon o‘g‘li
FarPI assistenti
ANNOTATSIYA
Mazkur tadqiqot jarayonida Binolarning energiya samaradorligini oshirish
hamda xalqaro tajribaga yondashgan holda qurilish sestimasi tahlil qilib o’tildi.
Bugungi kunda qurilayotgan binolarning umumiy holati xalqaro tajribaga mos
shaklda yaratilmoqda.
Kalit so‘zlar: diskomfort , energiya sarfi, izolyatsiya
ЗАРУБЕЖНЫЙ ОПЫТ И ПОДХОДЫ К ПОВЫШЕНИИ ЭНЕРГО
ЭФФЕКТИВНОСТИ ЗДАНИЙ
Халимов Хабибулло Бахтиёржон угли
ФарПИ, асистент
АННОТАЦИЯ
В ходе данного исследования была проанализирована строительная
система
с
учетом
повышения
энергоэффективности
зданий
и
международного опыта. Сегодня общее состояние строящихся зданий
создается в соответствии с международным опытом.
Ключевые слова: дискомфорт, энергозатраты, изоляция.
INTERNATIONAL EXERIENCES AND APPROACHES IN IMPROVING
THE ENERGY EFFICIENCY OF BUILDINGS
Khalimov Khabibullo Bakhtiyorjon ugli
FarPI, assistant
ABSTRACT
In the course of this research, the building system was analyzed with reference
to the improvement of energy efficiency of buildings and international experience.
Today, the general condition of the buildings under construction is created according
to international experience.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
2022 binolarning energiya samaradorligini oshirishda xalqaro tajriba va yondashuvlar xalimov Xabibullo Baxtiyorjon o‘g‘li
|
Javob: 80%
  
Masala - Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni

|
Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni
|
bet | 10/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Javob: 80%
Masala: 200g 40% li natriy ishorining eritmasini neytrallash uchun qanday massadagi (g) sirka kislotasi kerak bo’ladi?
80g xg
NaOH + CH3COOH → CH3COONa + H2O
m = 200g mNaOH = (200 * 40) / 100 = 80g
C% = 40% 80g — xg
m = ? 40g/mol — 60g/mol x = (80 * 60) / 40 = 120g
Javob:_120g___Masala'>Javob: 120g
Masala: 40% natriy ishqorining 200 gramm eritmasi metilatsetat bilan ta’sirlahuvidan necha gramm spirt hoil bo’ladi?
80g
CH3COOCH3 + NaOH → CH3COONa + CH3OH
m = 200g mNaOH = (200 * 40) / 100 = 80g
C% = 40% 80g — xg
m = ? 40g/mol — 32g/mol x = (80 * 32) / 40 = 64g
Javob: 64g
Mustaqil bajarish uchun topshiriq
Masala: 28% kaliy ishqorining 400g eritmasi propilatsetat bilan ta’sirlashuvidan necha gramm spirt hosil bo’ladi?
Uyga vazifa: Ekranda berilgan 4-masalani yechish
__________________________________________________________________________________
Mavzu : Organik chiqindilar va ularni qayta ishlash sanoatlari
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
Masala: Natriy atsetat yetarli miqdordagi NaOH bilan ta’sirlashganda 11,2 litr (n.sh) gaz ajralgan bo’lsa, sarflangan tuz massasini toping.
xg 11,2 l
CH3COONa + NaOH → Na2CO3 + CH4↑
82g/mol 22,4l/mol
xg —— 11,2 l
82g/mol —— 22,4 l/mol x = 41 g
Javob: 41g
Masala: Noma’lum spirtning degidratlanishidan 8,4 g alken va 1,8g suv hosil bo’lgan bo’lsa, alkenning formulaini aniqlang.
8,4g 1,8g
CnH2n+1OH → CnH2n+ H2O
14n 18
14n = (8,4*18) / 1,8
14n = 84 n = 6 C6H12
|
| |
Javob: C6H12
  
Masala - Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni

|
Saynazarov Mirzohidjon Mavzu bayoni
|
bet | 11/12 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 285,94 Kb. | | #255821 |
Bog'liq kimyo10 tezis 22.05Javob: C6H12
Masala: 91,8g spirtning oksidlanishidan 90g aldegid hosil bo’lgan bo’lsa, spirtni toping.
91,8g 90g
CnH2n+1CH2OH + CuO → CnH2n+1COH + Cu + H2O
14n+32 14n+30
90*(14n+32) = 91,8*(14n+30) n = 5
Javob: C6H13OH
Masala: Alkanning 18 litr miqdorini yondirish uchun 125 litr kislorod sarf bo’ladi va alkanning 8 litr miqdori ortib qoldi. Alkan formulasini toping.
10 l 125 l
CnH2n+2 + (1,5n+0,5)O2 → nCO2 + (n+1)H2O
Berilgan:
V(CnH2n+2) = 18 litr 18 – 8 = 10 litr
V(O2) = 125 litr 10 l —— 125 l
n = ? 1mol —— 1,5n + 0,5 n = 8
Javob: C8H18
Mustaqil bajarish uchun topshiriq
Masala: 66,3g spirtning oksidlanishidan 65g aldegid hosil bo’lsa, aldegidni toping.
Uyga vazifa: Ekranda berilgan masalani yechish
__________________________________________________________________________________
Mavzu : 11-Amaliy mashg’ulot
O‘qituvchi: Saynazarov Mirzohidjon
Mavzu bayoni:
XIX asr boshida barcha ma’lum moddalar kelib chiqishiga qarab mineral va organik moddalarga bo‘lindi. Organik moddalarning asosini C va uning birikmalari tashkil etadi.
* Nemis kimyogari F.Vyolerning 1824- yili o‘simlik a’zosida uchraydigan
oksalat kislotani disiandan sintez qilishi
* 1828-yili inson va hayvon a’zosida hosil bo‘ladigan mochevinani ammoniy sianatdan sintez qildi;
* 1842-yilda rus olimi N.N.Zininning benzoldan anilinni sintez qilishdi;
* Nemis kimyogari A.V.Kolbe va ingliz olimi Franklendlarning sirka kislotani sintez qilishdi;
* 1854- yili fransuz kimyogari M. Bertloning yog‘ni olishdi;
* 1861-yili rus olimi A.M.Butlerovning chumoli aldegididan shakarsimon moddani sintez qildi.
|
| |
Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qizi

Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qizi
Download
1,11 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
11.06.2024
Hajmi
1,11 Mb.
#262665
Download
1,11 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qizi
Download
1,11 Mb.
Matnni ko'rish
Rele himoyasi va avtomatika texnikasining taraqqiyoti

|
Rele himoyasi va avtomatika texnikasining taraqqiyoti
|
bet | 3/5 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 58,87 Kb. | | #140922 |
Elektr sistemasida qisqa tutashuv ko‘pchilik hollarda tokning keskin ortishiga olib keladi. Shu sababli dastlab tok himoyalari ishlatilgan. Bunday himoyalar himoyalanayotgan elementdagi tok oldindan belgilangan tokdan ortib ketganda ishlaydigan qilib bajariladi. Tok himoyasini tayyorlash uchun eruvchan saqlagichlar yoki relelardan foydalanish mumkin. Elektr qurilmalarini qisqa tutashuvlardan himoya qilish uchun eruvchan saqlagichlardan foydalinish XIX asrning ikkinchi yarmida boshlangan. Ammo, tez orada eruvchan saqlagichlar, ayrim hollarda o‘z vazifasini qoniqarli bajarmasligi ma’lum bo‘lgan va ular elektromagnit tok relelari bilan almashtirila boshlagan. Keyinchalik eruvchan saqlagichlarning konstruksiyalari takomillashtirilib borilgan va ular hozirgi vaqtda ham faqatgina kuchlanishi 1000 V gacha bo‘lgan elektr tarmoqlari bilan bir qatorda nisbatan yuqori kuchlanishli tarqatish tarmoqlarida ham muvaffaqiyatli tarzda ishlatilmoqda.
Himoya uchun relelar XX asrning boshlarida keng qo‘llanila boshlagan. Induksion tok relelari 1901 yilda tayyorlangan. Rele himoyasi uchun differinsial tok prinsipi 1905-1908 yillarda ishlab chiqilgan. Yo‘naltirilgan tok himoyalari 1910 yildan qo‘llanila boshlagan. Shu yillarda masofa relelarini tayyorlash yo‘nalishidagi ishlar bajarilgan va ular XX asrning 20 - yillarida masofa himoyalarini tayyorlash imkonini bergan. Rele himoyasida elektronikani, xususan himoyalanayotgan liniya simlari orqali uzatiluvchi yuqori chastotali toklardan foydalanish yo‘nalishidagi birinchi qadamlar 1923-1928 yillarda qo‘yilgan.
Elektr uzatish liniyasi orqali yuqori chastotali signallarni uzatish bo‘yicha mufassal ishlar va liniyaga yuqori chastotali toklarni kiritib tayyorlangan himoyaning tavsifi 1932 yilda e’lon qilingan.
Har xil turdagi relelarni elektron lampalar yordamida tayyorlash bo‘yicha bajarilgan ishlarning natijalari 1934 yilda e’lon qilingan. Shu yillarda elektron lampalarda masofa himoyasi ishlab chiqarilgan. Lekin bu yo‘nalishdagi keyingi yillarda bajarilgan ishlar himoya qurilmalarida elektron lampalarni qo‘llash istiqbolli emasligini ko‘rsatgan.
To‘g‘rilangan tokda ishlaydigan relelarni bajarish uchun yarim o‘tkazgichlarni, jumladan kuproks va selenli to‘g‘rilagichlarni qo‘llash XX asrning 30 yillaridan boshlangan. Keyinchalik 40-yillarning so‘nggida tranzistorlardan ham foydalanish imkoniyati paydo bo‘lgan. Yarim o‘tkazgichlar yordamida kontaksiz relelar bilan bir qatorda ayrim rele himoyalari ham tayyorlangan. Analog hisoblash texnikasining elementlari, jumladan operatsion kuchaytirgichlardan rele himoyasining elementlarini tayyorlashda foydalanish 60-yillarda boshlangan. Keyinchalik rele himoyasi va avtomatika qurilmalarining komplekslarini yaratish raqamli hisoblash texnikasi elementlari istiqbolli ekanligi aniqlandi. Hozirgi vaqtda rele himoyasi va avtomatika qurilmalarini bajarishda vaqt sinovidan o‘tgan elektromexanik elementlar ham, analog va raqamli elementlarda bajarilgan elementlar ham ishlatilmoqda.
|
| |
-rasm. Tarqatish punktining bir chiziqli sxemasi

|
-rasm. Tarqatish punktining bir chiziqli sxemasi
|
bet | 2/5 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 58,87 Kb. | | #140922 |
1.1-rasm. Tarqatish punktining bir chiziqli sxemasi
Elektr ta’minoti tizimlarini avtomatlashtirish elektr energiyasini uzatish va taqsimlash jarayonlarini ishonchligini orttiradi, shikastlanish yuz berganda operativ oldini olish imkonini beradi. Elektr ta’minoti tizimilarida qo‘llanilgan avtomatik boshqarish tizimlarining vazifasi quyidagilardan iborat: shikastlangan element yoki qismni tez uzish yoki boshqa shikastlanmagan qismidan ajratish; normal bo‘lmagan ish rejimining (masalan, o‘ta yuklanish) oldini olish; iste’molchilar elektr ta’minotini tez tiklash, avariya yuz bergan manbani tarmoqdan ajratish; iste’molchilarni belgilangan kuchlanishini ta’minlash; sinxron mashinalarni ishga tushirish va to‘xtatish; energetik tizimda aktiv quvvat yetishmaganda iste’molchilarni bir qismini o‘chirish va shu kabilar.
Havo elektr uzatish liniyalaridan foydalanish tajribasi ularda sodir bo‘ladigan shikaslanishlarning ko‘pchiligi turg‘un bo‘lmasligi, ya’ni liniya uzilganda barham topishi va qayta ulanganda liniya normal ishlashda davom etishi mumkinligini ko‘rsatadi. Qayta ulash avtomatik qayta ulash (AQU) qurilmasi yordamida bajariladi.
Har qanday elektr ta’minoti tizimi elementining shikastlanish va uzilishi umuman elektr tizimining ishiga ta’sir qiladi. Masalan, iste’molchilarning bir qismining uzilishi ishlab chiqarilayotgan elektr energiyaning keragidan ortiqcha bo‘lishiga va natijada chastota kuchlanishining ruxsat etilmaydigan qiymatlarigacha ortishiga sabab bo‘lishi mumkin. Bundan tashqari, quvvati katta generatorning uzilishi elektr energiyaning yetarli bo‘lmasligiga va natijada energosistema turgunligining buzilishiga olib kelishi mumkin. Bunday jaryonlar tez amalga oshishi sababli, operativ personal ularni bartaraf qilish va tezlikda normal rejimni tiklash imkoniyatiga ega emas. Bunday vazifalarni avtomatik qurilmalar bajarishi mumkin. Masalan chastotani tiklash vazifasini avtomatik chastotaviy yengillashtirish (AChYe) qurilmasi bajaradi.
|
| |
-rasm. Elektr tarmog‘ining sxemasi

|
-rasm. Elektr tarmog‘ining sxemasi
|
bet | 5/5 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 58,87 Kb. | | #140922 |
1.2-rasm. Elektr tarmog‘ining sxemasi
b) tezkorlik. Elektr tarmog‘ining shikastlangan elementini tezlik bilan uzish shikastlanish xajmini kamaytiradi yoki oldini oladi, shikastlanmagan elementlarning normal ishlashini saqlab qoladi, generatorlar parallel ishlashining buzilishining oldini oladi.
Energosistemada turg‘unlikni saqlab qolish uchun shikastlanish paydo bo‘lgandan keyin 330-500 kV li tarmoqlarda 0,1 - 0,12s gacha 110- 220 kVli tarmoqlarda 0,15 - 0,3s gacha 6-10 kVli tarmoqlarda 1,5-3 s gacha vaqtda uzish zarur. Ishlash vaqti 0,1-0,2s gacha bo‘lgan himoyalar tez ishlaydigan himoyalar deyiladi;
v) sezgirlik. Himoyaning sezgirligi uning himoya qilish zarur bo‘lgan zonada minimal qisqa tutashuv rejimida va elektr yoyi orqali qisqa tutashuv bo‘lganda ham yetarli bo‘lishi kerak. Himoyaning sezgirligi sezgirlik koeffitsiyenti bilan xarakterlanadi;
g) ishonchlilik. Himoya faqat o‘zi ishlashi kerak bo‘lgan rejimlarda ishlashi va normal rejimda hamda ishlashi kerak bo‘lmagan rejimlarda noto‘g‘ri ishlamasligi kerak.
Nazorat savollari
Rele himoyasi qanday vazifani bajaradi?
Rele himoyasi qachon ishga tushadi?
Avtomatik qurilmalari nima uchun hizmat qiladi?
Rele himoyasiga qanday asosiy talablar qo‘yiladi?
Avtomatika qurilmalari qanday asosiy qurilmalar kiradi?
Himoyaning tanlash xususiyati deganda nimani tushunasiz?
|
| |
Target Spot - All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)

|
All (Barchasi) – ro‘yxatdagi barcha ob’ektlarni tanlash; None (Hech birini)
|
bet | 7/9 | Sana | 31.05.2024 | Hajmi | 0,8 Mb. | | #258114 |
Bog'liq Qodirov XTarget Spot yo‘naltirilgan manbani yaratishda proeksiya oynalaridan birini bosish, so‘ngra nishonni yaratish uchun kursorni olib borish zarur (Target).
Free Spot (ozod konussimon) manbasi Target Spot manbasiga o‘xshash bo‘lib,
Target Direct (to‘g‘ri chiziqli yo‘naltirilgan) yorug‘lik manbasi
Undan farqli jihati yorqin dog‘lar doirasi (Hostpot/Beam) va yoritishning tashqi doiralari (Falloff/Field) manba o‘qiga parallel ekanligi hisoblanadi.
Free Direct (ozod to‘g‘ri chiziqli) manba – Target Direct manbasiga o‘xshash, faqat unda nishon yo‘nalishini belgilash yo‘q.
Omni (barcha yo‘nalishli) yorug‘lik manbasi barcha yo‘nalishlarda yorug‘lik nurini tarqatadi
Skylight manbasi (osmon yorug‘ligi) kunduzgi yorug‘lik imitasiyasini yaratadi
Light-Tracer global yorug‘lik elementlari bilan ishlatiladi).
. General Parameters (Asosiy parametrlar) bo‘lmasi
Shadows (Soyalar) qism menyusida soyalarni yoqish/o‘chirish
– Area Shadows (Hajmiy soya)
General Parameters bo‘lmasining qo‘yi qismida Exclude tugmasi joylashgan
Illumination (illyuminasiya (charog‘bonlik)) parametri faqat tanlangan ob’ektlarni yoritishni kiritilishi/chiqarilishini bildiradi;
Shadow Casting – faqat chiqarib tashlanadigan soyalarni kiritish/chiqarish;
Both (ikkalasi) – ikkala parametrlarni kiritish/chiqarish. .
2. Intensity/Color/Attenuation (Intensivlik/Yorug‘lik/So‘nish) bo‘lmasi quyidagi parametrlarga ega: Multiplier (Ko‘payish) yorug‘lik intensivligi va rangini belgilaydi; Decay (Susayish) – yorug‘likni asta-sekin so‘nishi Start (so‘nish boshlanishini belgilash tekisligi) parametriga bog‘liq.
Attenuation (So‘nish) manbadan o‘chirilishiga qarab yorug‘likni asta-sekin kuchsizlanishini yaratish imkonini beradi
Advanced Effects (qo‘shimcha effektlar) bo‘lmasida Contrast (Keskin farq) va Sofden Diff. Edge (xiralashgan qirra)
|
| |
Ekspert tizimlarini boshqaruvdagi o’rni va ularni iqtisodiyot tarmoqlarda qo’llash

|
Ekspert tizimlarini boshqaruvdagi o’rni va ularni iqtisodiyot tarmoqlarda qo’llash
|
bet | 1/3 | Sana | 06.06.2024 | Hajmi | 58,5 Kb. | | #260940 |
Bog'liq 2Ekspert tizimlarini
Ekspert tizimlari
REJA:
Ekspert tizimlar
XCON ekspert tizimi
DENDRAL tizimi eksperimental ma'lumotlar
Bir qator masalalar borki, ularni bilimlarga asoslangan tizimda yechimini
topish istalgan boshqa yo'llar bilan topishdan oson kechadi. Bu tizimlardan
foydalanilganda quyidagi mezonlarga asoslangan holda ish yuritiladi:
• Ma'lumot va bilimlar ishonchli, vaqt o'tishi bilan o'zgarmaydi;
Bo'lishi mumkin yechimining ko'lami katta emas;
Masala yechimini topishda formal fikrlamaydi. Bilimlarga asoslangan
tizimlar borki, ular masala yechimini abstrakt tushunchalar yordamida yecha
olmaydilar. Masala yechimi protsedura tahliliga bog'liq bo'lgan hollarda bilimlarga
asoslangan tizimlarga nisbatan, oddiy dastur mahsulotlari yaxshiroq natija beradi.
Bilimlarga asoslangan tizimlar ko'proq formal fikr yuritish kerak bo'lgan hollarda
yaxshi natija beradi;
• hech bo'lmaganda, o'z bilimlarini shakllantirib, ularni masala yechishdagi
usullarini asoslab bera oladigan bitta bo'lsa ham ekspert bo'lishi kerak.
Ekspert tizimlardan foydalanish
Hatto, hozirda katta EHM da ham, kichik EHM da ham yaxshi ishlaydigan
ekspert tizimlar, odam ekspertga nisbatan ma'lum chegaralanishga ega.
1. Ko'pchilik ET foydalanuvchi tomonidan ishlatishga yaroqli emas. Agar
siz bu tizimlar bilan avvaldan ishlamagan bo'lsangiz, unda siz katta
qiyinchiliklarga duch kelishingiz mumkin. Ko'pchilik tizimlar faqatgina bilimlar
bazasidan yaratuvchi ekspertlar tomonidan foydalanishlari mumkin.
ETlarning «shovqin»ga bardoshi yuqoridir. Ekspert masala yechimi
bilan umuman bog'liq bo'lmagan tashqi ta'sirlar ostida noto'g'ri fikrga kelishi
mumkin. Boshqa sohalardagi bilimlardan xabarsiz ETlar shovqinga bardoshlidir.
Vaqt o'tishi bilan bilimlarga asoslangan tizimlar foydalanuvchi tomonidan bilimlar
yozish va tarqatish usuli sifatida qaralishi mumkin. Boshqa Komp’yuter dastur
mahsulotlari kabi ETlar ham masala yechish borasida insonning o'rnini bosa
olmaydi, lekin masalani tez va samarali hal etishi uchun mehnat quroli bo'lib
xizmat qiladi.
5. Bu tizimlar mutaxassis o'rnini bosa olmaydi, aksincha uning qo'lidagi
qurol bo'lib hisoblanadi.
|
| |
Vazir birinchi o‘rinbosarining asosiy funksiyalari

|
Vazir birinchi o‘rinbosarining asosiy funksiyalari
|
bet | 2/2 | Sana | 15.03.2017 | Hajmi | 36,5 Kb. | | #146 |
Vazir birinchi o‘rinbosarining asosiy funksiyalari:
favqulodda vaziyatlarni oldini olish, sodir bo‘lganda harakat qilish sohasida davlat siyosatini hayotga tadbiq etish;
tabiiy hamda texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarning oldini olish, profilaktika qilish va sodir bo‘lganda bartaraf etish masalalarida FVDT funksional va hududiy quyi tizimlarining navbatchilik qismlari bilan hamkorlikdagi ishlarni tashkillashtirish va muvofiqlashtirish;
respublika hududida favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ular sodir bo‘lganda bartaraf qilish tadbirlarini rejalashtirish, vazirlik tizimi bo‘ysinuvidagi boshqaruv organlariga tezkor vazifalarni o‘z vaqtida etkazish;
vazirlik Markaziy apparati, hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalari va tarkibiy tuzilmalarning jangovar shayligi bo‘yicha tadbirlarni ishlab chiqish, tashkillashtirish va amalga oshirish, mazkur masalalar yo‘nalishida O‘zbekiston Respublikasi Bosh vaziri – Fuqaro muhofazasi boshlig‘ining qarorlari va Favqulodda vaziyatlar vazirining buyruqlari va direktivalari loyihalarini tayyorlash;
O‘zbekiston Respublikasi hududida tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlarning oldini olish va bartaraf etish harakatlari rejasiga muntazam ravishda aniqliklar kiritib borish;
mobil boshqaruv punktlarining yoyilishini takillashtirilishida va ulardagi tezkor guruhlarning faoliyatiga rahbarlikni amalga oshirish va ishini nazorat qilish;
favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ular sodir bo‘lganda qutqaruv xizmatlari va tuzilmalariga rahbarlik qilish;
fuqaro muhofazasi, favqulodda vaziyatlarning oldini olish va ular sodir bo‘lganda bartaraf etish masalalariga oid me’yoriy-huquqiy xujjatlar loyihalarini ishlab chiqilishini tashkillashtirish va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga kiritish;
hududiy favqulodda vaziyatlar boshqarmalari va tarkibiy tuzilmalarning texnika, jixoz, uskuna va maxsus kiyim-kechak bilan ta’minlash ishlarini nazorat qilish;
Favqulodda vaziyatlar vazirligining tashkiliy-shtat tizimini takomillashtirilishini tashkillashtirish va ushbu masala yuzasidan vazirlik rahbariyatiga takliflar kiritish;
Qo‘mondon-shtab, maxsus-taktik va safarbarlik o‘quv mashg‘ulotlarini tashkillashtirish va o‘tkazish;
vazirlik Markaziy apparatini yuqori jangovar tayyorgarlik darajalariga keltirish rejalarini ishlab chiqilishini tashkillashtirish va muntazam ravishda aniqliklar kiritib borish;
Favqulodda vaziyatlar vazirligi harbiy xizmatchilari bilan o‘quv yig‘inlarini hamda malaka oshirish tadbirlarini rejalashtirish;
sodir bo‘lgan tabiiy va texnogen xususiyatli favqulodda vaziyatlar bo‘yicha ma’lumotlarni umumlashtirish va muntazam ravishda tahlil qilib borilishini tashkillashtirish;
belgilangan muddatlarda jangovar boshqaruv signallarni (ko‘rsatmalarni) qabul qilish va etkazilishini hamda axborot lmashinuvini sifatli va kechiktirmasdan amalga oshirilishini ta’minlash.
|
| |
Haqmurodov bahrom g‘ayrat o‘G‘LI

Bilim va malakalarni baholash agentligi
Qabul 2024-2025
t.me/BaholashUz
Abituriyent ruxsatnomasi
ID:
1435619
F.I.O.:
HAQMURODOV BAHROM G‘AYRAT O‘G‘LI
Pasport (ID karta) seriya va raqami:
AB 7603678
JSh ShIR:
51003015750032
Tug‘ilgan sanasi:
10.03.2001
Jinsi:
Erkak
Imtihon ma'lumotlari
Test topshirish fanlari:
- Biologiya (3.1)
- Kimyo (2.1)
- Ona (o‘zbek, rus, qoraqalpoq) tili(1.1)
- Matematika(1.1)
- O‘zbekiston tarixi(1.1)
Ta'lim tili:
O‘zbekcha
Test topshirish alifbosi:
Lotin
Test sinovi topshirish hududi:
Qashqadaryo
viloyati
Test sinoviga kelish vaqti:
17-iyul, soat 13:30
2 - smena
43
- guruh
Test topshirish manzili: Qarshi shahri Mustaqillik shohko‘chasi 13-uy
Test topshirish joyi: Qarshi olimpiya va paralimpiya sport turlariga tayyorlash markazi maneji (“B” sektor)
Umumta'lim fanidan sertifikat
Sizda sertifikat mavjud emas.
Chet tili sertifikati
Sizda sertifikat mavjud emas.
Imtiyozlar
Sizda imtiyoz mavjud emas.
Abituriyentga eslatma
• 2024-yil 17-iyul soat 13:30 ga qadar test topshirish hududiga yetib kelib, nazorat posti orqali
ruxsatnoma va pasportingiz (ID-karta) bilan hududga kirishingiz zarur (shaxsi tasdiqlanmagan va
kechikib kelgan talabgorlar test sinoviga qo‘yilmaydi).
• Javoblar varaqasini buklash, belgilanmagan joylarga yozish taqiqlanadi.
• Test sinovlarini topshirish vaqtida guruhdan zarurat bilan chiqqan talabgorga qo‘shimcha vaqt
berilmaydi.
• Mikrokalkulyator, lug‘at, jadval, kitob, uyali telefon,quloqchin, kompyuter, telekommunikatsiya
qurilmalari
va boshqa vositalar, shpargalkalar olib kirishga harakat qilgan yoki olib kirgan
talabgorlar test sinovidan chetlatiladi. Shuningdek, test materiallarini boshqa talabgorga uzatish,
yordam berish hamda bir-biri bilan gaplashish, test materiallariga ziyon yetkazish, hududdan
tashqariga olib chiqish, test sinovlari uchun ajratilgan vaqt tugaganidan so‘ng test materiallarini
topshirishdan bosh tortish sizni test sinovlaridan chetlatishga asos bo‘ladi.
• Siz test sinovlari to‘liq yakunlanganidan so‘ng
15 kun ichida oliy ta’lim
muassasasi,
bakalavriat ta’lim yo‘nalishi va ta’lim shaklini tanlashingiz lozim. Aks holda oliy ta’lim
muassasalarining bakalavriat ta’lim yo‘nalishlari uchun tanlovda ishtirok etmaysiz.
• Oliy ta’lim muassasalariga qabulning yakuniy natijasi (mandat) e’lon qilinganidan so‘ng 10 kun
muddatga kollej va (yoki) texnikumni, kasb va mutaxassislikni hamda ta’lim shaklini tanlash
ochiladi.
• Kollej va (yoki) texnikumda o‘qish istagida bo‘lgan abituriyentlar mazkur muddat davomida
kollej va (yoki) texnikumni, kasb va mutaxassislikni hamda ta’lim shaklini tanlashi lozim.
Test
topshirish
manzili
Xulosa 
qilib aytganda har bir mutaxassis o'z kasbini mukamal darajada bilishi va 
seva olishi lozimdir. 
Foydalanilgan adabiyotlar

Xulosa
qilib aytganda har bir mutaxassis o'z kasbini
mukamal darajada bilishi va
seva olishi lozimdir.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
To’ychieva G.U., Asadova E. Yoshlar va konfliktlar yechimi. Manual.T.2003
2.
To’ychieva G.U. Yoshlar va konfliktlar yechimiga o’rganish. T.2008
УДК 378;(076)
ЗАДАЧИ ОБЕСПЕЧЕНИЯ УЧЕБНО-ВОСПИТАТЕЛЬНОГО ПРОЦЕССА
ПЕРЕДОВЫМИ ПЕДАГОГИЧЕСКИМИ ТЕХНОЛОГИЯМИ
Юсупов Бекзод Эргашевич
Старший преподаватель, Каршинского
инженерно-экономического института
Я.Р.Хаметов,
студент факультета
―Экономики, Карши,
Узбекистан
Аннотация. В развитии Узбекской Республики уделяется большое внимание
задаче подготовки конкурентоспособных спецалистов, основанных на богатый
духовный потенциал и общее человеческие ценноcти
а также современные
O'zaro munosabatlarga - Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qizi

Muloqotning samaradorligi ana shu ikki qirraning qanchalik o'zaro mosligi, bir-birini
to'ldirishga bog'liq ekan noto'g'ri tasawurlardan bir shuki,
odamni muomola yoki
muloqatga o'rgatganda, uni faqat gapirishga, mantiqan asoslangan so'zlardan
foydalanib
ta'sirchan gapirishcha o'rgatishadi. Uning ikkinchi tomoni-tinglash qobiliyatiga deyarli
e'tibor berilmaydi.
Pedagogik nizolarda adolatsizliklarga, ijtimoiy munosabatlardagi yakkahokimlikka
yo'l qo'yib bo'lmaydi.
Pedagogik nizolarni hal etishda bir qator yo'l tutiladi.
Ular orasida eng samarali yo'llar quyidagilar sanaladi:
1.
Nizoning ta'sir doirasini kengaytirmaslik.
2.
Qulay echimlarni taklif qilish.
3.
Man etilgan usullarni qo'llamaslik, shakllardan foydalanmaslik.
4.
SHikoyatlar sonini qisqartirish.
5.
Ikkinchi darajali masalalarni ham uzviy ravishda hal qilib borish.
6.
Nizoga kirishgan sub'ektlar shaxsini kamsitadigan so'zlardan foydalanmaslik.
Pedagogik nizolarni
hal etishda bir qator usullar ham qo'llaniladi. Ular orasida eng
samarali usullar quyidagilar sanaladi:
Pedagogik jarayondagi muhim hodisalardan biri nizo bo'lib,
ular yuzaga kelgan
vaziyatlarda ijtimoiy munosabatlardagi yakkahokimlikka yo'l qo'yib bo'lmaydi. Odatda
Pedagogik nizo tushunchasi - Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qizi

|
Pedagogik konfliklar va ularni samarali hal etish yo'llari Usarova Marg’uba Nazar qiziBog'liq 5ef3304f10c01Pedagogik nizo tushunchasi
Pedagogik nizo
bu o'qituvchi bilan o'quvchi o'rtasida muammolar tortishuvlar,
kelishmovchiliklar bo'lib o'qituvchi shu muammolarni oldini olishi, unga yo'l qo'ymasligi,
va shu muammolarni echimini topishi kerak.
Pedagogik nizo bir qator belgilarga ega. Unga xos bo'lgan asosiy belgilar
quyidagilardir:
inqiroz;
anglashilmo vchilik;
kutilmagan hodisa;
zo'riqish;
noqulaylik;
ichki yoki tashqi xavotir;
bartaraf etish qiyin bo'lgan qo'rquv.
Pedagogik nizolarni keltirib chiqaruvchi omillar quyidagilar:
axborot omili;
munosabat omili;
hulq omili.
Chex pedagogi Yan Amos Komenskiy o'qituvchilik kasbini er yuzidagi har qanday
kasbdan ko'ra yuqoriroq darajada turadigan faxrli kasb hisoblaydi. A.Navoiyning fikricha
gohida bir kishi bitta bolaga tarbiya berishga ojizlik qiladi. Muallim esa, bir gurah bolalarga
ilmu - adab o'rgatadi. Bu jarayonda muallim ko'p aziyat chekadi, mashaqqatlami o'z
boshidan kechiradi. SHu bois shogirdlar ustoz olidda umurbod qarzdor ekanliklarini his
etishlari darkor. SHogird podsholik martabasiga erishsa ham, muallimga qulluq qilsa
arziydi deydi. Hazrat A. Navoiy bolalarga yaxshilik qilish, o'qituvchilik sha'ni, qadr
qimmati, o'qituvchilik ma'suliyati, o'qituvchilik vijdoni, talabchan va adolatli bo'lishi
o'qituvchining ma'naviy qiyofasi halololigi, pokligi, rostgo'yligi kabilar o'qituvchi
axloqining muhim fazilatlari hisoblanadi. Ularni chuqur va puxta o'zlashtirishi bo'lajak
o'qituvchi uchun katta amaliyot ahamiyat kasb etadi. Ota-bobolarimiz doimo yaxshi niyat
yaxshi orzu-istaklar bilan yashaganlar. O'zlaridan yaxshinom qoldirishga intilganlar.
Pedagogik nizo psixologik nuqtai-nazardan olib qaraganda pedagogika va psixologiya
fanlari bir-biriga o'zviy bog'liqdir. Ularning har ikkisi, bitta umumiy jarayonni-insonni
psixik faoliyati hamda uning xulq-atvorini tadqiq etadi. Zamonaviy o'qituvchi ijtimoiy
psixolog bo'lmasligi mumkin emas. SHuning uchun ham o'quvchilar o'rtasidagi o'zaro
munosabatlarini yo'lga sola olishi, bolalar jamoasida ijtimoiy-psixologik mexanizmlardan
foydalanishni bilishi zarurdir. SHaxs shakllanishida u yashayotgan muxit kishilar
jamiyatning roli juda kattadir.
|
| |