“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini

|
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatiniBog'liq ЖДПУ Мактаб менежменти 06 12 22 Анжуман тўплам 260
“Ta’lim muassasalarida boshqaruv va o‘quv sifatini
takomillashtirish muammolari” – respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi
JIZZAX DAVLAT PEDAGOGIKA UNIVERSITETI
06.12.2022
Standartlarni saqlab qolgan holda ta'lim mazmunini amalga oshirishda muhim rol
o‘ynaydigan didaktik vosita - bu maktab darsligi, bu o‘zgaruvchanlik sharoitida ayniqsa muhimdir.
Materialning dinamikasi sizni eng ko‘p talabalarning individual qiziqishi va kognitiv
moyilligi hisobga olish va rivojlantirishga imkon beradi.
Chuqurlashgan darsliklarni bilim darajasi, intellektual sohani rivojlantirish bo‘yicha
farqlash, maktab o‘quvchilarida o‘zaro tushunishni murakkablashtiradigan dunyoning turli xil
rasmlarini shakllantirish ijtimoiy o‘zaro ta'sir ta'lim mazmunini yangilash uchun zarur shartga
aylanadi.
Zamonaviy darslik tobora ko‘proq uslubiy apparat bilan jihozlangan axborot
assimilyatsiyasini tashkil qilish kerakligini taqazo etmoqda.So‘nggi o‘n yillikda universitet ta'lim
amaliyotida muayyan fan bo‘yicha o‘qitish, ta'limni farqlashni o‘z ichiga oladigan o‘quv g‘oyasi
amalga oshirildi:
Didaktik vositalar tizimi bo‘lgan uslubiy majmua (UMK) o‘z ichiga olgan materiallar:
▪ talabalar uchun darsliklar;
▪ seminarlar;
▪ ma'lumotnomalar va ma'lumotnomalar, lug‘atlar;
▪ formulalar va jadvallardagi narsalar;
▪ ilmiy-ma'rifiy va ko‘ngilochar kitoblar;
▪ multimedia vositalari;
▪ uslubiy qo‘llanmalar va ish daftarlari;
▪ dasturiy-uslubiy materiallar to‘plamlari;
▪ "bitiruvchilarni tayyorlash sifatini baholash" to‘plamlari;
▪ imtihon materiallari va bukletlar;
▪ tekshirish va tekshirish ishlari;
▪ sinov to‘plamlari.
Umuman olganda, "UMK" kontseptual bazasi didaktik to‘plamlarga asoslangan, ta'lim va
ularning mazmuni va dizayni uchun ijtimoiy buyurtma va boshqa talablar, shuningdek u muayyan
printsiplarga bo‘ysunadi.
Zamonaviy "UMK" ning mualliflari quyidagi tamoyillarga tayanishi kerak :
- davlat ta'lim standartiga muvofiqligi;
-ta'lim tizimini rivojlantirish, ya'ni o‘zgaruvchanlik, ko‘p darajali, insonparvarlik,
-o‘quv jarayonini farqlash va individuallashtirish;
-zamonaviy fanning ilmiy yutuqlariga rioya qilish;
- tarkibning optimal hajmi va murakkabligi;
- konsentrik qurilish kurslariga o‘tishda davomiylik: bosqichlar orasida,
ob'ektlar orasida;
- davlat ta'limi maktab va universitet tarkibiy qismlarining birligiga muvofiqligi.
Bunday to‘plamlar ta'limda shaxsiy yondashuvni eng samarali tashkil etish
yordam beradi:
▪ turli darajadagi o‘qishga tayyor bo‘lgan talabalar bilan ishlash;
▪ talabalar bilan o‘quv ishlari tizimini aniqroq va maqsadli ravishda olib borish.
O‘zgaruvchan ta'limning rivojlanish tendentsiyalari tahlili shuni ko‘rsatadiki, o‘zgarishlar
asosan, ko‘pchilik ta'siri ostida sodir bo‘ladigan fanning shakllanishining ijtimoiy-tarixiy
sabablari, aniq tarixiy qonunlari ta'lim mazmuni va usullari bilan bog‘liq.
XX asrning 70-yillarida ta'lim mazmuni, bilim, ko‘nikma va boshqalar bilan bir qatorda
ko‘nikmalar (zun), rivojlanayotgan va kuchaytirishni ta'minlaydigan yangi komponentlar
kiritilgan ta'limning ta'lim funksiyasi. Ta'limning gumanistik shakllarining paydo bo‘lishi,
nazariya va amaliyot V. A. Suxomlinskiy tomonidan katta hissa qo‘shgan, umumlashtirishning
keng to‘lqini
Sh. A. Amonashvili, I. P. Volkova, L. S. Vygotskiyning ilg‘or innovatsion tajribasi ta'lim
mazmunini tanlashga yondashuvlarga sezilarli ta'sir ko‘rsatdi.
|
| |