nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
KURS ISHLARIGA TAQRIZ YOZISH TARTIBI

16
uslubining 14-shriftida yozilgan ikki sahifadan ortiq bo‘lmasligi lozim.
Kurs ishiga taqriz ushbu tuzilishga rioya qilish kerak:
mavzuning dolzarbligi;
kurs ishining qisqacha mazmuni;
ishning ijobiy tomonlari;
ishning kamchiliklari va
ularning tahlili;
xulosa.
Mavzuning dolzarbligi. Ushbu bo‘limda muammoni tadqiq qilish zarurligini
qo‘llab-quvvatlovchi argumentlar qisqa shaklda keltiriladi.
Kurs ishining qisqacha mazmunida ilmiy ishning asosiy g‘oyasi shakllantirilib,
kirish qismida ko‘rsatilgan
tadqiqot maqsadi, ishning mazmuni va har bir bobning
mazmuni
ochib beriladi, grafik material, jadval, ilova
va adabiy manbalar soni
ta’minlanadi.
Ishning ijobiy tomonlarida esa tadqiqot chuqur o‘rganilganligi baholanadi:
mavzuning nazariy jihatlari etarli darajada o‘rganilganmi va empirik material
to‘planganmi va qayta ishlanganmi. Bu erda tadqiqotning
amaliy ahamiyatini ham
baholashingiz mumkin: amaliyot bilan munosabatlar va natijalar va natijalarni qo‘llash
imkoniyati.
Ishning kamchiliklari va ularning tahlili. Taqrizning bu qismida ishda uchraydigan
kamchiliklar, orfografik xatolar va ularni bartaraf etish yo‘llari ko‘rsatiladi.
Taqrizning xulosa qismida esa, ishning talablarga muvofiqligi haqidagi xulosa va
baho berish taklif qilish kerak.
"
Yaxshi" baho - Buxoro davlat universiteti b. T. Jurayev

|
Buxoro davlat universiteti b. T. JurayevBog'liq 12519 1 EA983669DB540C696AE6093834829CB760730EC8"
Yaxshi" baho.
Kurs ishining kirish qismida ba’zi noaniqlik mavjud bo‘lsa,
asosiy qismida tanqidiy to‘liq amalga oshirilmaganligi, terminologiya noto‘g‘ri
ishlatilganligi, ishda kichik orfografik va stelistik xatolar mavjudligi, adabiyotlar va
ilovalarni rasmiylashtirishda kichik noaniqliklar borligi, himoya jarayonidagi
talabaning nutqi o‘rta darajada ekanligini inobatga olib, “yaxshi” baho bilan
baholanadi.
"Qoniqarli" baho:
kurs ishi kirish qismida faqat mavzu tanlash va dolzarbligini
oqlashga o‘ringanligi, aniq tahriri yo‘qligi, vazifalar va maqsadlar noaniq
belgilanganligi, asosiy qismda boshqalarning g‘oyalarini qayta takror qilinganligi,
taqdimot mantig‘i buzilganligi, muallif ijodiy yondashmaganligi, ilovada bir nechta
qo‘pol xatolar mavjudligi, ilmiy atamalar ko‘pincha noto‘g‘ri ishlatilganligi, plagiat
borligi, himoyada nutqi sayozligini ko‘zatilsa talaba “qoniqarli” baholanadi.
"Qoniqarsiz" baho.
Bunday kurs ishini baholashda uning kamchiliklari darhol
ko‘rinadi. Kurs ishi kirish qismida mavzuni asoslash mavjud emas, mavzuni yangiligi
19
ko‘rsatilmagan, ishning maqsad va vazifalari ham aniqlanmagan, foydalanilgan
adabiyotlarning kamligi, mavzu doirasida tanqidiy tushuncha ham, o‘zini fikri ham
mavjud emas. Umumlashma yoki xulosalar yo‘q. Ish xulosalanmagan. Hech qanday
ilova yo‘q, yoki etarli emas. Asarda ma’lumotnomalarning yo‘qligi, plagiatligi, uslubi
saqlanmagan
va
terminologiyadan
foydalanish
kamligi
ko‘rsatilgan.
Rasmiylashtirishda bir qator kamchiliklar mavjud: bibliografiyada ko‘plab xatolar
mavjud. butun ishning hajmi belgilangan me’yordan kam va talabaning himoya vaqtida
mavzuni yorita olmasligiga qarab “qoniqarsiz” baholanadi. Kurs ishini o‘z vaqtida
asosli sababsiz topshira olmagan talaba “qoniqarsiz” baholanadi. Kurs ishi uchun
qoniqarsiz baho olgan talaba kurs ishini belgilangan muddatda qayta topshirishi
mumkin.
|
| |
Microsoft Word ˝# %! Savollar 2024 ra'no-21-40

Microsoft Word ˝# %! Savollar 2024 ra'no-21-40
Download
2,91 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
27.06.2024
Hajmi
2,91 Mb.
#265924
Download
2,91 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Microsoft Word ˝# %! Savollar 2024 ra'no-21-40
Download
2,91 Mb.
Matnni ko'rish
Buxoro davlat universiteti b. T. Jurayev - bet 13

21
11.
Davronov I.E., Jurayev B.T. Pedagogika va psixologiya fanlarini o’qitish
metodikasi. –B.: Durdona, 2019
12.
Hasanboev J. va boshqalar. Pedagogika. – T.: Fan, 2006.
13.
Hasanboeva O., Djamilova N. Pedagogik fanlarni o'qitish metodikasi. - Т.:
2008.
14.
Hayitov A.G’. Pedagogik dastur vositalarini yaratishga qo’yiladigan didaktik
va psihofiziologik talablar //J. Pedagogik mahorat, 2001, 1-son. –B. 61—66.
15.
Ibragimov X.I.., Abdullayeva Sh.A. Pedagogika nazariyasi. - T.: “Fan va
texnologiyalar” nashriyoti, 2008.
16.
Ismоilоvа Z. Pеdаgоgikаdаn аmаliy mаshg’ulоtlаr. – T.: Fаn, 2001.
17.
Ochilov M., Ochilov N. Oliy maktab pedagogikasi (darslik) –T. “Aloqachi”,
2008.
18.
Ҳасанбоев Ж., Тўрақулов Х., Ҳайдаров М., Ҳасанбоева О., Усманов Н..
Педагогика фанидан изоҳли луғат. Т.: “Фан ва технология”, 2009, 464-бет
19.
http://www.istedod.uz/
20.
http://www.pedagog.uz/
21.
http://www.ziyonet.uz/
3-ilova 
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI

25
3-ilova
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
BUXORO DAVLAT UNIVERSITETI
Pedagogika kafedrasi
Pedagogik va psixologik fanlarni o’qitish metodikasi
fanidan
KURS ISHI
Mavzu:
Pedagogik fanlarni o’qitishda interfaol usullardan foydalanish.
Bajardi: Boboyev B. –
4-1PPS-18 guruh talabasi
Ilmiy rahbar: Jurayev B.T.
–
o‘qituvchi
Buxoro
–
2021
26
4-ilova
REJA
Kirish
I BOB. PEDAGOGIK FANLARNI O’QITISHDA INTERFAOL
USULLARDAN FOYDALANISHNING NAZARIY ASOSLARI
I.1. Ta’lim jarayonida interfaol usullardan foydalanish pedagogik
muammo sifatida
I.2. Pedagogik fanlarni o’qitishda interfaol usullardan foydalanishning
ahamiyati
II BOB. PEDAGOGIK FANLARNI O’QITISHDA INTERFAOL
USULLARDAN FOYDALANISHNING AMALIY ASOSLARI
II.1. Ma’ruza mashg’ulotlarida interfaol usullardan foydalanish yo’llari
II.2. Seminar mashg’ulotlarida interfaol usullardan foydalanish
texnologiyasi
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
Ilovalar
27
5-ilova
Chap-3sm, past-2sm, yuqori-2sm, o’ng-1sm
3 1
2
2
|
Energetika sanoati chiqindi materiallari

|
Energetika sanoati chiqindi materiallari
|
bet | 1/3 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 250,02 Kb. | | #123600 |
Bog'liq Energetika sanoati chiqindi materiallari(maruza) Energetika sanoati chiqindi materiallari 222-QMBICH TALABASI MASHARIPOVA SEVARA --------------------------------------------------------------------- - Bugungi kunda turli xildagi chiqindilar dunyo miqyosidagi asosiy ekologik muammo bo‘lib kelmoqda. O‘rganilayotgan ilmiy-tadqiqot tahlillariga ko‘ra, oxirgi yillarda maishiy va sanoat chiqindilarining yildan-yilga ortayotgani yer yuzidagi ekologik barqarorllikka salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda. Tahlil natijalariga ko‘ra, bugungi kunda chiqindilarning 900 ga yaqin turi ro‘yxatga kiritilgan. Shuningdek, chiqindilarning hajmi har yili o‘rtacha hisobda 3% ga oshib bormoqda. Ko‘pchilikka ma’lumki, ko‘p yillar davomida chiqindilarni noto‘g‘ri boshqarish natijasida tabiiy resurslar o‘zgarishi va tabiat hodisalarining buzilishiga sabab bo‘lgan.
--------------------------------------------------------------------- - Hosil bo‘layotgan chiqindilarning80% ini organik moddalar tashkil etadi va ularni qayta ishlash natijasida biz katta miqdordagi energiya va energiya tashuvchilarni ishlab chiqarishimiz mumkin. Xom ashyo materiallaridan kompleks foydalanilganida sanoat chiqindilari yoki tashlandiq keraksiz mahsulotlar boshqa bir sanoat ishlab chiqarishiga xom ashyo bulishi mumkin. SHunga o‘xshash, xom ashyolardan foylalanilganda xozirgi davr xalq xo‘jaligining rivojlanish talablariga mantiqan to‘g‘ri keladi.
--------------------------------------------------------------------- - Xom ashyo materiallaridan kompleks foydalanish axamiyatini bir necha xil yo‘nalishlarda ko‘rib chiqish mumkin:
- Birinchidan, chiqindilarni qayta ishlash atrof-muxitni muhofaza qilish, qimmatli yer maydonlarini chiqindilardan, jumladan, chiqindi yig‘iladigan maxsus joylarni, atrof-muxitni chiqindi va uyumlaridan tozalash imkonini beradi.
- Ikkinchidan, sanoat chiqindi mahsulotlari ma’lum darajada qayta ishlov soxasidagilarni ishlab chiqarish jarayonida boshlang‘ich texnologik ishlov (maydalash, kuydirish) berilgan yuqori sifatli xom ashyoga bo‘lgan talabni qondiradi.
- Uchinchidan, xom ashyodan kompleks foydalanilganda mahsulot xisobiga kapital xarajat nisbatan pasayadi, xarajatlar sarfini qoplash muddatlari kisqaradi, sanoatda chiqindilarni joylash, ularni saqlaydigan omborxonalar qurilishiga ketadigan sarfni kamaytiradi, issiqlik va elektr energiyalarini yangi maxsulotga qilinadngan sarfi chiqindilarni texnologik tayyorligi sababli kamayadi, jixozlarning ishlab chiqarish quvvati ortadi.
|
| |
Ta’limiy: O’quvchilarga natural ko’rsatkichli darajaning xossalari haqida tushuncha berish
 
Tarbiyaviy

|
Ta’limiy: O’quvchilarga natural ko’rsatkichli darajaning xossalari haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy
|
bet | 28/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraTa’limiy: O’quvchilarga natural ko’rsatkichli darajaning xossalari haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish. O’quvchilarni o’zaro xurmat ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi;
. shakldagi sonli ifodani soddalashtirib, qiymatini topa oladi; kabi munosabatda noma’lum hadni topa oladi;
o‘nli kasrni (bu yerda , -natural son) standart shaklda yoza oladi, standart shakldagi sonlar ustida amallar bajara oladi;
Dars turi: yangi tushuncha va bilimlarni shakllantiruvchi
Darsda foydalanilgan metodlar: an’anaviy, interfaol
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
O’tilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
1-xossa: Bir xil asosli darajalrni ko’paytirishda asos o’zgarmasdan qoladi, daraja ko’rsatkichlari qo’shiladi.
2-xossa: Bir xil asosli darajalrni bo’lishda asos o’zgarmasdan qoladi, daraja ko’rsatkichlari ayiriladi.
3-xossa: Darajani darajaga ko’tarishda asos o’zgarmasdan qoladi, daraja ko’rsatkichlari esa o’zaro ko’paytiriladi.
4-xossa: Ko’paytmani darajaga ko’tarishda har bir ko’paytuvchi shu darajaga ko’tariladi.
5-xossa: Kasrni darajaga ko’tarishda uning surat va mahraji xuddi shu darajaga ko’tariladi.
146-misol.
147-misol.
Mustahkamlash
148-misol.
1) (-2)2∙(-2)3=(-2)5 2)
3) (-3)2∙(-3)2=(-3)4 4) (-1,2)3∙ (-1,2)4 =(-1,2)5
149-misol.
1) 23∙22∙24=29 2) 32∙35∙33=38
3) (-5)6∙ (-5)3∙(-5)4= (-5)13 3) (-6)3∙(-6)2∙(-6)7 =(-6)12
150-misol.
1) (1,3)2∙(1,3) ∙(1,3)5=(1,3)8 2) y4y3y7 =y14
3) 4)
|
| |
Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
Download
464,13 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/14
Sana
29.05.2024
Hajmi
464,13 Kb.
#256455
Download
464,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
Download
464,13 Kb.
Matnni ko'rish
Kirishmali yarim o’tkazgichning o’tkazuvchanligi

|
Kirishmali yarim o’tkazgichning o’tkazuvchanligi
|
bet | 4/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #252655 |
Bog'liq Kirishmali yarim otkazgichlar-F.Axnazarov taqdimotiKirishmali yarim o’tkazgichning o’tkazuvchanligi
va uning xaroratga bog’liqligi
248–rasm. Kirishmali yarim o’tkazgich o’tkazuvchanligining temperaturaga bog’liqlik chizmasi
ularning harakatchanligi kirishmalarda sochilishi bilan aniqlanib,
Kirishmali yarim o’tkazgich elektr o’tkazuvchanligi quyidagicha
ga proportsionaldir
bu yerda
temperaturaga kuchsiz bog’liq bo’lgan eksponenta oldidagi
ifodani logarifmlasak,
ga ega bo’lamiz. Abstsissa o’qiga
va ordinata o’qiga
o’zgarishlarini qo’ysak, 248 - rasmda keltirilgan chizmaga ega bo’lamiz.
“ab” to’g’ri chiziq abstsissa o’qi bilan ak burchak hosil qiladi va uning tangensi kirishmaning donor energetik sathi qiymatiga (Ed) proportsional bo’ladi
ifodalanadi:
koeffitsientdir. (137.2) –
Shunday qilib, “ab” soha yarim o’tkazgichning kirishma o’tkazuvchanligiga to’g’ri keladi.
“bc” soha kirishmalarning elektronlardan kambag’allashish temperaturasidan (Tk) xususiy o’tkazuvchanlikka o’tish temperaturasigacha (Ti) davom etadi. Bu sohada barcha kirishma atomlari ionlashgan bo’ladi, ammo xususiy tok tashuvchilar yetarlicha qo’zg’atilmagan, ya’ni n ~ Nd o’zgarmas qoladi. Shu sababli, bu sohadagi yarim o’tkazgich o’tkazuvchanligining temperaturaga bog’liq o’zgarishi tok tashuvchilar harakatchanligining temperaturaga bog’liqligi bilan aniqlanadi.
“cd” soha yarim o’tkazgich xususiy o’tkazuvchanligiga o’tish sohasini bildiradi. Bu sohada tok tashuvchilar kontsentratsiyasi xususiy zaryad tashuvchilar kontsentratsiyasi bilan aniqlanadi va xususiy o’tkazuvchanlik quyidagicha ifodalanadi: “cd” soha yarim o’tkazgich xususiy o’tkazuvchanligiga o’tish sohasini bildiradi. Bu sohada tok tashuvchilar kontsentratsiyasi xususiy zaryad tashuvchilar kontsentratsiyasi bilan aniqlanadi va xususiy o’tkazuvchanlik quyidagicha ifodalanadi:
|
| |
Elektronga bunday energiyani uzatganda u mish’yak atomidan uzilib, kremniy panjarasida erkin harakat qilish imkoniga ega bo’ladi, shunday qilib o’tkazuvchanlik elektroniga aylanadi

|
Elektronga bunday energiyani uzatganda u mish’yak atomidan uzilib, kremniy panjarasida erkin harakat qilish imkoniga ega bo’ladi, shunday qilib o’tkazuvchanlik elektroniga aylanadi
|
bet | 2/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #252655 |
Bog'liq Kirishmali yarim otkazgichlar-F.Axnazarov taqdimoti Elektronga bunday energiyani uzatganda u mish’yak atomidan uzilib, kremniy panjarasida erkin harakat qilish imkoniga ega bo’ladi, shunday qilib o’tkazuvchanlik elektroniga aylanadi. Elektronga bunday energiyani uzatganda u mish’yak atomidan uzilib, kremniy panjarasida erkin harakat qilish imkoniga ega bo’ladi, shunday qilib o’tkazuvchanlik elektroniga aylanadi. “Sohalar” nazariyasi tili bilan bu jarayonni shunday tasavvur qilish mumkin: Valent va o’tkazuvchanlik sohalari orasidagi taqiqlangan sohada mish’yak atomi beshinchi elektronining energetik sathi paydo bo’ladi (233 – rasm). Bu energetik sath o’tkazuvchanlik sohasi tubining yaqinida Ed» 0,01 eV energetik masofada joylashadi. Bunday energetik sathlarda joylashgan elektronlarga Ed – energiya uzatilsa, ular o’tkazuvchanlik sohasiga o’tib, o’tkazuvchanlikda qatnashadilar, hosil bo’lgan musbat zaryadlar qo’zg’olmas mish’yak atomlarida joylashgan bo’lib, elektr o’tkazuvchanlikda qatnashmaydilar (234 – rasm). O’tkazuvchanlik sohasida elektronlarni hosil qiluvchi kirishmalar donorlar deb ataladi, ularning energetik sathlari donor sathlar deb ataladi. O’tkazuvchanlik sohasida elektronlarni hosil qiluvchi kirishmalar donorlar deb ataladi, ularning energetik sathlari donor sathlar deb ataladi.
234 – rasm. Yarim o’tkazgichda donor atomlarining ionlashishi
Donor kirishmalarga ega bo’lgan yarimo’tkazgichlar, elektron yarimo’tkazgichlar yoki n – tipdagi yarimo’tkazgichlar deb ataladi.
Aktseptor energetik sathlar Yana faraz qilaylik, kremniy kristall panjarasidagi bir qism kremniy atomlari o’rnini 3 valentli Bor (V) atomlari egallagan bo’lsin. 4 ta qo’shni atomlar bilan kovalent bog’lanishni hosil qilish uchun bor atomiga bitta elektron yetishmaydi. Bu yetishmaydigan elektronni qo’shni kremniy atomlaridan olishi mumkin. Bu holda ham qo’shimcha elektronni olish uchun taxminan Ea» 0,01 eV energiya zarur bo’ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Elektronga bunday energiyani uzatganda u mish’yak atomidan uzilib, kremniy panjarasida erkin harakat qilish imkoniga ega bo’ladi, shunday qilib o’tkazuvchanlik elektroniga aylanadi
|
Ta’limiy: O’quvchilarga birhad va uning standart shakli haqida tushuncha berish
 
Tarbiyaviy

|
Ta’limiy: O’quvchilarga birhad va uning standart shakli haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy
|
bet | 33/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraTa’limiy: O’quvchilarga birhad va uning standart shakli haqida tushuncha berish
Tarbiyaviy: Olingan bilimlarni xayotda qo’llay olish. O’quvchilarni o’zaro xurmat ruhida tarbiyalash
Rivojlantiruvchi: O`quvchilarning xotirasini shakllantirish, dunyoqarashini kengaytirish
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi;
. shakldagi sonli ifodani soddalashtirib, qiymatini topa oladi; kabi munosabatda noma’lum hadni topa oladi;
o‘nli kasrni (bu yerda , -natural son) standart shaklda yoza oladi, standart shakldagi sonlar ustida amallar bajara oladi;
Dars turi: yangi tushuncha va bilimlarni shakllantiruvchi
Darsda foydalanilgan metodlar: an’anaviy, interfaol
Dars jihozi: darslik, konspekt, ko’rgazmali qurollar, tarqatma materiallar
Tashkiliy qism:
Salomlashish
Navbatchi axborotini tinglash
O’tilgan mavzular yuzasidan savol-javob o’tkazish
Uy vazifasini tekshirish
Asosiy qism
Raqamlar bilan yozilgan ko’paytuvchilar sonli ko’paytuvchilar, harflar bilan belgilangan ko’paytuvchilar esa harfli ko’paytuvchilar deyiladi. Sonli va harfli ko’paytuvchilarko’paytmasidan iborat algebraik ifoda birhad deyiladi.
abc, (-4)a∙3ab, 0,25a(-0,3)bab
Umuman, 1-o’rinda turgan faqat 1 ta son ko’paytuvcidan va har xil asosli harfiy darajalardan tuzilgan birhadni standart shakldagi birhad deyiladi.
Har qanday birhadni standart shaklda yozish mumkin. Standart shaklda yozilgan birhadning son ko’paytuvchisini shu birhadning koeffitsiyenti deyiladi.
222-misol.
223-misol.
Mustahkamlash
224-misol.
1) 3600t 2) 100n
225-misol.
1) 4a∙a=4a2 2) 3a∙a=3a2
3) 2a∙ 3a= 6a2 3) 3a∙2a=6a2
226-misol.
1) 2) 0,5b2=0,5∙(-4)2 =8
3) 4)
5) 6)
|
| |
Oltinchi bosqich - Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

omborlarda saqlanadi.
Non maxsulotlarini taxlash, saqlash va jo’natish ishlariga qo’yiladigan
talablar standart me’yorlarda balgilangan.
Ishlab chiqarilgan non maxsulotlarini korxonada saqlash muddati belgilanadi, bunda nonni
yangiligini saqlash muxim axaimyatga ega. Saqlash muddati pechkadan chiqishidan boshlab to
“Issiq non” do’konlariga jo’natguncha davom etadi. Korxonada yoki do’konda saqlanish muddati
o’tib ketgan non maxsulotlari brak hisoblanadi va talqon, suxari uni kabi maxsulotlar olish uchun
qayta ishlanadi.
Pishib chiqqan issiq nonlar sovishi natijasida vaznini yo’qotishi (usushka kuzatiladi, ya’ni
maxsulot namligining bir qismi bug’lanib vaznini kamayishiga olib keladi. Vaznini yo’qotilishi
issiq non bilan sovigan non og’irliklari orasidagi farq orqali aniqlanadi.
Bu jarayon mahsulot
namligi bilan atrof muxitdagi havoning nisbiy namligi muvozanatlashgunga qadar davom etadi.
Maxsulot turi saqlanish muddati va sharoitiga qarab, non maxsulotlarida og’irlikning kamayishi
1-3% ni tashkil qiladi.
Saqlash davomida nonni ustki qismini qotib qolish holati yuzaga keladi. Pishgandan so’ng
bir necha soat o’tgandan keyin nonning ustki qismlari qattiq, uqalanuvchi holatdan yumshoq
elastik holatga o’tadi. Non mag’izining eziluvchanligi kamayadi, ushoqlanuvchanlik ortadi. Non
maxsulotlari 0-25 S xaroratda saqlanayotgan bu jarayon intensiv kechadi. Xaroratni 7 S ga
tushursak bu jarayonni sekinlashadi. Non maxsulotlarining yangiligini
saqlab turish muxim
axamiyatga ega. Non ishlab chiqarish korxonalari kecha – kunduz uzluksiz ishlaganligi tufayli
kechki smenada tayyor bo’lgan non maxsulotlari 10-12 soatdan keyin xaridorlarga etib boradi.
Shuning uchun ularni yangiligini saqlash uchun polietilin paketlarga qadoqlash xozirgi kunda keng
amalaga oshirilmoqda.
Polietelin paket nonning yangiligini, ta’mi, xushbo’yligi va yumshoqligini 2-3
sutka
davomida yaxshi saqlanishiga yordam beradi. Non mahsulotlarini qadoqlovchi materiallar ma’lum
mustaxkamlikka ega, inart, maxsulotlarga nisbatan zararsiz bo’lishi kerak.
Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarish sistemasida qandolatchilik tarmog’i o’ziga xos
o’rinni egallaydi. Qandolat mahsulotlari kundalik ehtiyoj mahsulotlariga kirmasada, inson
oziqlanishida muhim ahamiyatga ega. Ular oziq-ovqatlarni to’ldiruvchi
hisoblanib, asosan
insonni uglevodlarga bo’lgan extiyojini qondiradi .
Qandolat mahsulotlari shirin ta’mi, xushbuyligi va chiroyli tashqi ko’rinishi bilin
tavsiflanadi. Hozirgi kunda qkandolat mahsulotlarining xilma-xil turlari ishlab chiqarilib , ulrning
nomlari bir necha mingga etgan.
Qandolatchilik mahsulotlari ikki guruhga: qandli va unni
qandolat mahsulotlariga
bo’linadi . Qandli qandolat mahsulotlariga quyidagilar kiradi: karamel, konfetlar, shokoladli
mahsulotlar, kakao kukuni, iris, holva, marmelad va boshqa shirinliklar.
Unni qandolat mahsulotlarini tayerlash restepturasi
bir-biridan farq qiladi, ulardan
quydagilarni ko’rib chiqamiz :
Ikkinchi bosqich - Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
13 MA’RUZA NON MAXSULOTLARI ASSORTIMENTLARI VA UNLI QANDOLAT ISHLAB
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti

|
O‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti
|
bet | 1/6 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,22 Mb. | | #229347 |
Bog'liq 7. Ergashev M (QAT MI-1) (2)
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TA’LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
QARSHI MUHANDISLIK IQTISODIYOT INSTITUTI
Muhandislik texnikasi fakulteti
“Bino va ishoatlar qurlish ”yo’nalishi
175-23 guruh
Ergashev Muxsinxo’janing
MUSTAQIL ISHI
Qurlishda axborot texnologiyalari fanidan
Bajardi: Ergashev M.
Qabul qildi: Ishkobilov F.X.
Qarshi-2023-2024
3D STUDIO MAX DASTURIDA MATERIALLAR MUHARRIRI VA YORUG’LIK MANBAI.KAMERALAR O’RNATISH VA ANIMATSIYA ASOSLARI.
Reja:
1. 3D Studio MAX dasturida materiallar muharriri va yorug’lik manbai
2. Kameralar o’rnatish va animatsiya asoslari
1. 3D Studio MAX dasturida materiallar muharriri va yorug’lik manbai
Haqiqiy materiallarni yaratish vaqtni talab qiladi, nafaqat amaliy mashg'ulotlar, balki haqiqiy materiallarni o'rganish. Biz biz hali ham o'rganmoqdamiz, ammo bu qiziqarli jarayonga jalb qilinishi kerak.
Materiallar tugallangan renderda qanday ob'ektlar ko'rinishini aniqlashga imkon beradi. Materiallar diffuz, aks ettirish va sinish xususiyatlariga ega, shuningdek zarba va siljishlarga ega. 3D MAX turli xil materiallar turlarini tanlagan kemalar va ularning har biri o'ziga xos o'ziga xos xususiyatlarga ega. Biz materiallarning alohida turlariga kamroq e'tibor beramiz va materiallarni yaratish uchun interfeysdan qanday foydalanishingiz mumkinligi haqida ko'proq ma'lumotga ega bo'lamiz. Biz shuningdek, xaritalar nima ekanligini va ularni materiallar bilan birgalikda qanday ishlatish mumkinligi haqida batafsil ma'lumot beramiz.
1-qadam: ixcham va shifer materiallari muharriri
2010 yilgacha materiallaringizni tahrirlash uchun bitta joy bor edi va u shunchaki material muharriri deb nomlangan edi. Keyin shifer muharriri deb nomlangan yangi va takomillashtirilgan muharriri paydo bo'ldi. Keyinchalik asl nusxasi 39 ga o'zgartirildi; ixcham muharriri' Endi 6 yildan keyin qorong'u davrga tegishli, garchi ba'zi odamlar uni ishlatishni ma'qul ko'rishsa ham qadrlayman. O'ylaymanki, yangi foydalanuvchilar uchun 39 shifer muharriri haqida ma'lumot olish yaxshiroq va intuitiv bo'lib, biz aynan nima bilan shug'ullanishimiz kerak.
Max ikkita ixcham va shifer moddiy muharrirlari bilan jo'natiladi
|
| |
Nonning namligi - Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

Suv
. Non va makoron mahsulotlari ishlab chiqarishda asosiy xom ashyo hisoblanadi. Barcha
qiyomlar va ko’pgina qandolat massalarini tayyorlashda xam suv ishlatiladi. Oziq-ovqat
mahsulotlarini tayyorlashda ichimlik suvidan foydalaniladi. Korxonalar ichimlik suvi tarmog’i
orqali ta’minlanadi. Bunday imkoniyat bo’lmaganda, Davlat sanitariya va epidemiologiya nazorati
tashkilotlari ruxsati bilan maxalliy suv manbalaridan foydalaniladi.
Qaysi manbalardan olinganidan qat’iy nazar suvning sifatini standart (GOST2874)
talablarga mos kelishi kerak. U tiniq, rangsiz, ta’msiz va hidsiz bo’lishi shart.
Suvda erigan holda mavjud bo’lgan kalstiy va magniy tuzlarining miqdori “suv qattiqligi”
ko’rsatkichini ko’rsatadi. Suvning qattiqligi 1l suvdagi kalstiy yoki magniy nonlari milligramm
ekvivalntlari orqali ifodalanadi.
Qattiqligi ko’rsatkichi kattaligiga ko’ra (mg-ekv/l) suv quyidagi guruxlarga bo’linadi: 1.5
gacha juda yumshoq ;1.5-3 yumshoq; 3-6 biroz qattiq; 6-9 qattiq 9 dan yuqori juda qattiq. Turli
manbalarning suvi xar hil qattiqlikka ega bo’ladi. Ichimlik suvining qattiqligi 7 mg-ekv/l gacha
bo’lishiga ruxsat berilishi mumkin.
Suvning yuqori darajali qattiqligi bug’
qozonlari, qovurlari va boshqa maqsadlar uchun
salbiy
tasir etsa-da, ammo xamir tayyorlashda u zarar etkazmaydi. Kalstiy va magniy tuzlari
kleykovinaning xossalarini kuchaytiradi, ya’ni kuchsiz undan tayyorlangan xamirning xossalarini,
tayyor nonning sifatini esa yaxshilaydi.
O’simliklar lipidlar, asosan, mevalar va urug’larda to’planadi

|
O’simliklar lipidlar, asosan, mevalar va urug’larda to’planadiBog'liq 13 MA’RUZA NON MAXSULOTLARI ASSORTIMENTLARI VA UNLI QANDOLAT ISHLABO’simliklar lipidlar, asosan, mevalar va urug’larda to’planadi
. Xayvonlar, baliqlarda
yog’lar juda muhim organlarni o’rab turgan vat eri osti to’qimalarida to’planadi. Qaysi xom
ashyodan olinishiga qarab yog’lar o’simlik, xayvon va kombinastiyalangan, konsistanstiyasiga
qarab suyuq bo’ladi. Kombinastiyalangan yog’lar deb xayvon, o’simlik va gidratlangan yog’larni
aralashtirib olingan yog’larga aytiladi. Bu margarin, pazandachilik va maxsus yog’lardir.
Non va non maxsulatlarina ishlab chiqarish quyidagi asosiy olti bosqichdan iborat:
1.
Xom ashyoni qabul qilish va saqlash;
2.
Xom ashyoni ishga tushirishga tayyorlash;
3.
Xamir tayyorlash;
4.
Xamirni bo’lish;
5.
Pishirish;
6.
Pishirilgan maxsulotni saqlash va sotuvga jo’natish;
Birinchi bosqich
–
Korxonalarga kelayotgan quruq yoki eritilgan holatdagi hom ashyolarni
omborxonalar va xajmli idishlarga ma’lum sharoitlarda qabul qilish va saqlashni qamrab oladi. Un
non zavodiga kompressorlar bilan jihozlangan un tashish mashinalarda keltiriladi va mahsus
siloslarga qabul qilinadi. Bu erda un 7 kun saqlanadi va etiladi. Tuz kabi boshqa xom ashelar kichik
novvoyxonalarga sog’ma holda keltirilib, uch sekstiyali mahsus rezervuarlarda eritiladi, ma’lum
muddat tindiraladi, filtrlanadi va suyuq holda saqlanadi. Tuz eritmasining konstentrastiyasi -26%
zichligi -1.19 g/l bo’lishi kerak .
Presslangan xamirturishlar yashiklarda keltirilib, 0-
4 S haroratda 3 sutka mobaynida
muzlatish kameralarida saqlanadi. Shakar non zavodiga quruq holda qoplarda va zichligi 1, 2, 3
bo’lgan eritilgan holda isitilgan stisternalarda keltiriladi. So’ngra zanglamas po’latdan yasalgan
idishlarga quyiladi va eritma holatida saqlanadi.
Margarin va boshqa yog’lar karobkalarda, hamda avtostisternalarda mahsus aralashtirgich
va ma’lum darajani saqlab turadigan isitish qoplamli idishlarda keltiriladi
|
| |
Tuxum maxsulotlari - Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
13 MA’RUZA NON MAXSULOTLARI ASSORTIMENTLARI VA UNLI QANDOLAT ISHLAB
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi
|
Bir xil maxrajli kasrlarni qo'shishda yig‘indining maxraji qo‘shiluvchilar maxrajiga teng, surati esa qo‘shiluvchilar suratlarining yig‘indisiga teng bo‘ladi

|
Bir xil maxrajli kasrlarni qo'shishda yig‘indining maxraji qo‘shiluvchilar maxrajiga teng, surati esa qo‘shiluvchilar suratlarining yig‘indisiga teng bo‘ladi
|
bet | 75/90 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 5,91 Mb. | | #129663 |
Bog'liq 7-sinf 2018 algebraBir xil maxrajli kasrlarni qo'shishda yig‘indining maxraji qo‘shiluvchilar maxrajiga teng, surati esa qo‘shiluvchilar suratlarining yig‘indisiga teng bo‘ladi.
Har xil maxrajli kasrlarni qo'shish va ayirish uchun bu kasrlarni umumiy maxrajga keltirish va bir xil maxrajli kasrlani qo'shish yoki ayirish qoidasidan foydalanish kerak
2 - m a s а lа. kasrlarning ayirmasini toping.
Yechish: Berilgan kasrlarning umumiy maxraji 15ab2c ko'paytma bo'ladi. Demak,
1)kasrlarning umumiy maxraji topiladi;
2) kasrlar umumiy maxrajga keltiriladi;
3) hosil bo'lgan kasrlar qo'shiladi yoki ayiriladi;
4) mumkin bo'lsa, natija soddalashtiriladi.
Uyga vazifa: 486 – misol.
O’IBDO’:
__.__.2018
77- Mavzu:Misollar yechish.
Darsdan maqsad.
a)Ta’limiy:–O’quvchilarga Algebraik kasrlarni qo’shish va ayirish haqida tushunchalar berish
b) Tarbiyaviy: - O’quvchilarni vatanga muhabbat tuyg’usini shakllantirish.
c) Rivojlantiruvchi: - Mavzuga doir misollar yechish.
Tayanch kompetensiyalar:
Axborot bilan ishlash kompetensiya elementi: mavzu doirasida ko’rsatilgan multimedia ilovalariga ongli munosabat bildirish.
Fanga oid kompetensiyalar: o‘rganilgan matematik tushunchalarni va qoidalarni tushuntirib bera oladi, tegishli misollar keltira oladi;
Algebraik kasrlar yig‘indisi, ayirmasi, ko‘paytmasi, bo‘linmasi, darajalarini o‘z ichiga olgan formulalar bo‘yicha aniq va taqribiy arifmetik hisob-kitoblarni va ayniy almashtirishlarni bajara oladi.
Dars turi:Darslik bilan ishlash.
Metodlari: Ma’ruza
Dasr jihozi: 7 - sinf Algebra o’quv qo’llanmasi, ko’rgazmali qurollar
Asosiy tushunchalar
Algebraik kasrlarni qo’shish va ayirish
Bilimlar:- Algebraik kasrlarni qo’shish va ayirishni bilish.
Ko’nikmalar:- Algebraik kasrlarni qo’shish va ayirishga doir misollar yecha olish
Dars tafsilotlari
Tashkiliy qism (3-minut): O’quvchilar bilan salomlashiladi, o’quvchilarning davomati aniqlanadi. Sinf xona va o’quvchilarning darsga tayyorligi tekshiriladi.
Uyga vazifani tekshirish
Har tomonlama bilimlarni tekshirish
Yangi bilimni o’zlashtirish
487 – misol.
1) 4)
2) 5)
3) 6)
490 – misol.
1) 4)
2) 5)
3) 6)
491 – misol.
1) 3)
2) 4)
Uyga vazifa: 492 – misol.
O’IBDO’: Y.Abdullayeva
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bir xil maxrajli kasrlarni qo'shishda yig‘indining maxraji qo‘shiluvchilar maxrajiga teng, surati esa qo‘shiluvchilar suratlarining yig‘indisiga teng bo‘ladi
|
- ilova - Buxoro davlat universiteti b. T. Jurayev

29
7- ilova
N
at
ij
a
Ta'limning
tashkiliy
shakllari
O’quv materiali
mazmuni
Ta’lim
metodlari
Ta’lim
vositalari
Ta’lim
maqsadi
O’qituvchi
faoliyati
O’quvchi
faoliyati
1.1-
rasm. Ta'lim metodlarining ta'lim jarayoni
boshqa
komponentlari bilan aloqadorligi
30
8-ilova
Tasdiqlayman: Kafedra mudiri
“___”_______________20____y.
Kafedra
_____________________
KURS
LOYIHASI
Kurs bo’yicha____________________________________________________________________
Gurux______________Talaba___________________________Raxbar_____________________
T O P Sh I R I Q
1. Loyiha mavzusi:_______________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
2. Boshlang’ich ma’lumotlar:_________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
3. Qo’llanmalar.___________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
4. Chizma qismning tuzilishi:_______________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
5. Tushuntirish xatini tuzilishi:___________________________________________________
________________________________________________________________________________
________________________________________________________________________________
6. Qo’shimcha topshiriq va ko’rsatmalar:_______________________________________________
7.Loyihalar topshirish davri: Reja__________________Amalda________________________
Bosqichlar
Himoya
1
2
3
4
5
Rahbar_________________________________
Kirishmali yarim o’tkazgichlar - bet 3

|
Kirishmali yarim o’tkazgichlar
|
bet | 3/4 | Sana | 24.05.2024 | Hajmi | 1,34 Mb. | | #252655 |
Bog'liq Kirishmali yarim otkazgichlar-F.Axnazarov taqdimoti To’ldirilmagan bog’lanish kovakni eslatadi va kremniyning valent sohasida bo’sh vakant holatni hosil qiladi. 235 – rasmda bor kirishma atomiga ega bo’lgan kremniyning sohaviy tuzilishi tasvirlangan. Valent sohasi shipining yaqinida Ea» 0,01 eV masofada bor atomining elektronlar egallamagan energetik sathi joylashgan. Nisbatan yuqori bo’lmagan temperaturalarda valent sohasidagi elektronlar bu energetik sathlarga o’tib, bor atomlari bilan bog’lanish hosil qiladi va kristall panjarada harakat qilish ehtimolligini yo’qotadilar, elektr o’tkazuvchanlikda ishtirok eta olmaydilar. Musbat zaryad tashuvchilar faqat valent sohasida hosil
235 – rasm. Kremniy kristall panjarasida bor (V) atomining joylashishi
bo’lgan kovaklardan iborat bo’ladi.
Yarim o’tkazgichning valent sohasidan elektronlarni tortib oluvchi kirishmalar – aktseptorlar, ularning energetik sathlari – aktseptor sathlar deb ataladi.
Aktseptorlarga ega bo’lgan yarim o’tkazgichlar kovakli yarim o’tkazgichlar yoki r – tipli yarim o’tkazgichlar deb ataladi.
Aynimagan kirishmali yarim o’tkazgichlarning elektr o’tkazuvchanligining temperaturaga bog’liqligi, xususiy yarim o’tkazgichdagiga o’xshash, asosan tok tashuvchilar kontsentratsiyasining temperaturaga bog’liqligi bilan aniqlanadi. Aynimagan kirishmali yarim o’tkazgichlarning elektr o’tkazuvchanligining temperaturaga bog’liqligi, xususiy yarim o’tkazgichdagiga o’xshash, asosan tok tashuvchilar kontsentratsiyasining temperaturaga bog’liqligi bilan aniqlanadi. 248 - rasmda kirishmali yarim o’tkazgich o’tkazuvchanligining temperaturaga bog’liqlik chizmasi keltirilgan. Bu chizmani uchta xarakterli sohalarga ajratish mumkin: ab, bc, va cd. “ab” soha past temperaturalar sohasiga taalluqli bo’lib, kirishma sathlarining elektronlardan kambag’allashish temperaturasigacha (Tk) davom etadi. Bu sohada, tok tashuvchilar kontsentratsiyasi quyidagicha ifodalanadi:
|
| |
Kakao 
dukkaklari - Ruza. Non maxsulotlari assortimentlari va unli qandolat ishlab chiqarish texnologiyasi

Kakao
dukkaklari
va
yong’oqlar.
Kakao
dukkagi-tropik
mamlakatlarda (Amerika, Xind va Tinch okeani orollarida) etishtiriladigan
kakao daraxtining urug’idan maxsus ishlov berish va quritish natijasida olinadi.
E
tishtirilgan joyiga qarab kakao dukkaklari uch guruxga bo’linadi:
Afrika va osiyo kakao dukkaklari. Kakao dukaklari sifat belgilari bo’yicha ikki
guruxga bulinadi: oliy sifatli (navli) va o’rta sifatli (ite’molbob).
Toza kakao
dukaklari tarkibi yog’ 9% kakao yog’i-50% dan ortiq), teobremin -0,8-1,5% ni
kofein, uglevodlar (kraxmal-5-9%, qand mikdori -1-1,6%) oksillar -10,3-
12,5%, ishlovchi va buyovchi moddalar -4-7% ni, mineral moddalar miqdori -
24- 3,5% ni, organik kislotalar -2% ni, hushbo’y moddalar, mineral tuzlar kam,
vitaminlar, turli fermentlar va boshqalardan tashkil topgan.
Yo
ng’oklar tarkibida 70% gacha yog’, 15-25% oqsil, 2-3%
mineral
moddalar, A, S vitaminlari va V guruhidagi vitaminlar mavjud bo’ladi.
Energetik qimmati jihatidan ular barcha ma’lum bo’lgan o’simlik
mahsulotlaridan yuqori turadi. Qandolatchilik sanoatida yong’oqlar
yuqori
sifatli konfet
va shokalad maxsulotlarini, pirojki va
tortlar ishlab chiqarishda
ishlatiladigan qimmatli xom ashyo hisoblanadi.
Takrorlash uchun savollar
1.
Non maxsulotlarining turi.
2.
Non maxsulotlari tayyorlashdagi asosiy xom
ashyolar tavsifi. 3.Non maxsulotlari
tayyorlashdagi qo’shimcha xom ashyolar tavsifi
4.Non maxsulotlari ishlab chiqarishdagi tuxnologik jarayonlar
ketma-ketligi. 5.Xamir tayyorlash jarayonining izoxi.
6.
Pishirish davomida kechadigan jarayonlarning qisqacha tavsifi.
7.
Non maxsulotlarini saqlash va sotuvga jo’natish jarayonlariga izox bering.
Tayanch so’z va iboralar
Un, Xamirturish, Tuz, Suv, Shakar, Sut mahsulotlari, Margarin, Solod,
Kraxmal, Ozuqaviy yog’lar, Tuxum
XОRIJIY INVESTITSIYАLАRNI JАLB QILISHNING ОB’YEKTIV

|
XОRIJIY INVESTITSIYАLАRNI JАLB QILISHNING ОB’YEKTIV Pdf ko'rish
|
bet | 447/452 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 8,84 Mb. | | #265988 |
Bog'liq QarMII konf 26-27 may 2023 (1)XОRIJIY INVESTITSIYАLАRNI JАLB QILISHNING ОB’YEKTIV
ZАRURLIGI
Аzimоvа Hulkаr Egаmberdievnа
Qаrshi muhаndislik-iqtisоdiyоt instituti
kаttа о‘qituvсhisi
Norpo’latova Sevinch Sirojiddin qizi
“Bank ishi va auditi” ta’lim yo’nalishi talabasi
Аnnоtаtsiyа:
Ushbu mаqоlаdа xоrijiy investitsiyаlаrni iqtisоdiyоtgа jаlb qilish
оrqаli, yаngi ish о‘rinlаrini yаrаtish, аhоli bаndligini tа’minlаsh,ishlаb сhiqаrish
sur’аtlаrini kengаytirish vа shu аsоsidа insоnlаrning turmush tаrzini yаxshilаshgа
аlоhidа e’tibоr qаrаtilаyоtgаnligi yоritilgаn bо‘lib, stаtistik mа’lumоtlаr аsоsidа tаhlil
qilingаn.
Shuningdek,аhоli
jоn
bоshigа
аsоsiy
kаpitаlgа
о‘zlаshtirilgаn
investitsiyаlаrning hududlаr bо‘yiсhа о‘sish sur’аti tаhlil qilingаn bо‘lib,xulоsа vа
tаkliflаr keltirilgаn.
Tаyаnсh аtаmаlаr:
Investitsiyа, xоrijiy investitsiyаlаr, investitsiyа muhiti,
investitsiyа siyоsаti, infrаtuzilmа tаrkibi, investitsiоn lоyihаlаr, mоdernizаtsiyа,
diversifikаtsiyаlаsh.
Аннотация:
В данной статье на основе статистических данных приведён
анализ привлечения иностранных инвестиций в экономику, где особое
внимание уделяется созданию новых рабочих мест, занятости населения,
расширению темпов производства и улучшению на этой основе образа жизни
людей. Также были проанализированы темпы роста инвестиций в основной
капитал на душу населения по регионам, представлены выводы и предложения.
Ключевые
слова:
инвестиции,
иностранные
инвестиции,
инвестиционный
климат,
инвестиционная
политика,
инфраструктура,
инвестиционные проекты, модернизация, диверсификация.
Аnnоtаtiоn:
In this аrtiсle, speсiаl аttentiоn is being pаid tо the сreаtiоn оf
new jоbs, emplоyment оf the pоpulаtiоn, expаnsiоn оf prоduсtiоn rаtes аnd, оn this
bаsis, imprоvement оf peоple's lifestyle by аttrасting fоreign investments tо the
989
eсоnоmy. Аlsо, the rаte оf grоwth оf fixed саpitаl investments per саpitа by regiоn
wаs аnаlyzed, соnсlusiоns аnd suggestiоns were presented.
|
| |
TAHLIL VA NATIJALAR - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

992
yаrаtish;
ushinshidаn,
kishik biznesni, xususiy tаdbirkоrlikni rivоjlаntirish vа qishlоq
xо’jаligi ishlаb shiqаrishini jаdаllаshtirish оrqаli о’sib bоrаyоtgаn аhоlini ish jоylаri
bilаn tа’minlаsh;
tо’rtinshidаn,
kоrxоnаlаrning eskirgаn ishlаb shiqаrish quvvаtlаrini, mоddiy-
texnik bаzаsini yаngilаsh vа texnik qаytа qurоllаntirish;
beshinshidаn,
tаbiiy resurslаrni qаytа ishlоvshi kоrxоnаlаrni bаrpо etishgа
kо’mаklаshаdi, dаvlаt byudjetigа sоliq tushumining kelib tushishini kо’pаytirish.
Xоrijiy investitsiyаlаrning milliy iqtisоdiyоtgа keng miqyоsdа jаlb etish о’tish
dаvrining strаtegik vа jоriy vаzifаlаrini hаl etish zаruriyаti bilаn bоg’liq. Ushbu
vаzifаlаrni bаjаrish nаtijаsidа о’tgаn yillаrdа investitsiyаlаrning о’sishi jаdаllаshdi.
Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari - bet 444

984
маблағлар ҳамда импорт қилинган асал маҳсулотлари ва асалари инвентарлари
учун ҚҚС ва бож тўловларининг 50 фоизи миқдоридаги маблағларни
йўналтириш таклиф этилмоқда.
Шунингдек
,
умумий
рағбатлантирувчи имтиёзли маблағлар сифатида
рақамли
қурилмалар
билан
боғлиқ
тадқиқотларни
тижоратлаштириш
қийматининг 15 фоизини йўналтиришдан шаклланган маблағлар ҳамда ақлли
уяларни жорий этиш натижасида берилган солиқ имтиёзларининг 50 фоизини
йўналтиришдан шаклланган маблағлардан шаклланиши мақсадга мувофиқ.
Хулоса
қилиб
айтганда,
"Асаларичиликда
технологик
трансфер"
жамғармасини ташкил этиш орқали асаларичиликни рақамлаштириш, ақлли
уяларни жорий этишга хусусий секторни жалб қилиш, соҳада олиб борилаётган
илмий инновацион лойиҳаларнинг якуний ишланмаларини амалиётга жорий
этиш кўламини кенгайтириш, унинг тижоратлашиш, хўжаликларнинг моддий
техник ва молиявий рағбатларга эга бўлишига замин яратиб бериш, провардида
эса ижтимоий (озиқ-овқат хавфсизлиги, илм-фан ривожи, технологик
қуролланиш, кўникмаларнинг шаклланиши) ҳамда иқтисодий (юқори фойда,
рақобатбардош бозор сегментига эга бўлиш, нобутгарчиликни камайтириш)
каби бир қатор самараларнинг юзага келишига хизмат қилади.
FОYDАLАNILGАN АDАBIYОTLАR RО‘YXАTI

998
қилиш,
рағбатлантириш
чора-тадбирлари
амалга
оширилиши
керак.
Менежмент бошқарув жараёнида ташкил этилади ва мувофиқлаштирилади.
Бунда бошқарувга иқтисодиётда мавжуд тизим ҳам ўз таъсирини ўтказади.
Замонавий менежмент бозор иқтисодиёти шароитларида фаолият
юритувчи фирмалар, корхоналар, ташкилотларни бошқаришнинг вужудга
келган тизими сифатида уларнинг ишлаб чиқариш - хўжалик фаолиятининг
самарали ривожланиши ва фаолият юритиши учун зарур шароитлар
яратилишини кўзда тутади.
Ҳозирги кунгача саноат, савдо, тижорат, қишлоқ хўжалиги соҳаларида
бошқарувнинг бой амалий тажрибаси тўпланган. Ваҳоланки, ушбу масаланинг
назарий томонлари ҳали етарлича ишлаб чиқилмаган.
Меҳнатни ташкил этиш ва бошқарувга илмий муносабатнинг илк
ниҳоллари 19-20-асрларда пайдо бўлган, лекин айниқса 20-асрнинг биринчи ўн
йиллигида, АҚШ ва Европада кенг тарқалган тейлоризм, фордизм, файолизм ва
бошқалар пайдо бўлганида яққол кўзга ташланди. Тасдиқлаш мумкинки,
республикамизда янги хўжалик юритиш шароитига ўтилиши ижобий
жараёнларни кучайтирди, фақат мамлакат ичкарисидагина эмас, ташқи
иқтисодий фаолиятда ҳам менежментнинг аҳамияти ортди. Маълумки,
корхоналарни бошқариш корхоналарнинг тармоққа тааллуқлигидан, уларни
ташқи иқтисодий фаолиятларга жалб этилиш даражасидан, замонавий ахборот-
компьютер
технологиялари
ва
интернет
билан
таъминланганлигидан,
маҳсулотларни ишлаб чиқариш тавсифидан келиб чиқадиган кўпгина махсус
хусусиятларга эга бўлади. Аммо бозорнинг шаклланиши ва тараққий этиши,
маҳсулот-пул муомаласи ҳал қилувчи омил бўлиб қолади. Бу эса, ишлаб
чиқариш воситаларини улгуржи савдо орқали харид қилиш, бозор баҳосининг
барқарорлиги, молия-кредит механизмидан самарали фойдаланиш каби
шароитлардагина тўла ривожланади.
Key terms - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar...

990
Tаrаqqiyоt strаtegiyаsi”dа hаm xоrijiy investitsiyаlаrni jаlb etish nаzаrdа turilgаn.
Mаmlаkаtdа investitsiyа muhitini yаnаdа yаxshilаsh vа uning jоzibаdоrligini
оshirish,kelgusi besh yildа 120 mlrd АQSH dоllаri, jumlаdаn 70 milliаrd dоllаr
xоrijiy investitsiyаlаrni jаlb etish сhоrаlаrini kо’rish nаzаrdа tutilgаn. Bundа 2026
yilgасhа xоrijiy vа mаhаlliy investitsiyаlаrni jаlb
etish strаtegiyаsini аmаlgа
оshirish,dаvlаt-xususiy sherikсhilik аsоsidа energetikа, trаnspоrt, sоg’liqni sаqlаsh,
tа’lim, ekоlоgiyа,
kоmmunаl xizmаtlаr, suv xо’jаligi vа bоshqа sоhаlаrgа 14 mlrd
АQSH dоllаrgа teng investitsiyа jаlb qilinishi rejаlаshtirilgаn.
72
Prezidentimiz tаkidlаgаnlаridek,”Biz fаqаt investitsiyаni fаоl jаlb qilish, yаngi ishlаb
shiqаrish
quvvаtlаrini
ishgа
tushirish
hisоbidаn
iqtisоdiyоtimizni
jаdаl
rivоjlаntirishgа erishаmiz. Iqtisоdiyоtdаgi ijоbiy nаtijаlаr esа ijtimоiy sоhаdа
tо’plаnib qоlgаn muаmmоlаrni tizimli hаl etish imkоnini yаrаtаdi. Buni hаmmаmiz
shuqur tushunib оlishimiz vа ishimizni shu аsоsdа tаshkil etishimiz shаrt. Xоrijiy
investitsiyаni keng jаlb qilish ushun mаmlаkаtimizning investitsiyа sаlоhiyаtini tо’lа
nаmоyоn etish shоrаlаrini kо’rishimiz kundаlik hаyоtimizdаn
jоy оlgаn eng dоlzаrb
mаsаlаlаrdаn biri bо’lmоg’i lоzim”-deb
73
tа’kidlаb, xоrijiy investitsiyаning
iqtisоdiyоtni rivоjlаntirishdаgi g’оyаt muhim аhаmiyаtini vа uni jаlb qilishning
dоlzаrbligini e’tirоf etаdi.
Xulosa va takliflar - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

34
2 Пети В., Смит А., Рикардо Д. Антология экономической классики. - М.:
«Экономика», 1993. -С. 117.)
3 Маршалл А. Принципы политической экономики. / Пер. с англ. - М.:
«Прогресс», 1981. -С. 107.)
4 Макконнелл К.Р., Брю С.Л. Экономикс: принципы, проблемы и политика: 17-
е изд. - М.: «ИНФРА-М», 2009. -С. 107.)
5 Фишер С., Дорнбуш Р., Шмалензи Р. Экономика. - М.: «Дело-ЛТД», 1995. -С.
127.)
6.Muallif tomonidan ishlab chiqilgan.
7.Шодмонов Ш. ва бошқалар. Иқтисодиёт назарияси.- .: «Молия», 2002. 37-б.)
8. Бухгалтерский учет. / Под ред. Безруких П.С. -М.: «Бухгалтерский учет»,
2002. -С. 527.)
9. Нидлз Б., Андерсон Х., Колдуэл Д. Принципы бухгалтерского учета. / Под
ред. Я.В.Соколова. -М.: «Финансы и статистика», 1994. -С. 24.
10
.
Muallif tomonidan ishlab chiqilgan.
11.40-sonli Investitsion mulk nomli standar BXHS. 2011 йилнинг май ойида чоп
этилган МҲХС 13 га асосан 5-банддаги ҳаққоний қиймат таърифи ўзгартирилди
ва 26, 29, 32, 40, 48, 53, 53Б, 78-80 ва 85Б-бандлар ўзгартирилди.
IQTISODIYOTNI RAQAMLASHTIRISH SHAROITIDA XALQARO
STANDARTLAR ASOSIDA KONSOLIDATSIYALASHGAN MOLIYAVIY
HISOBOT TUZISHNING MUAMMO VA YECHIMLARI
Egamberdiyeva Salima Rayimovna QarMII dotsenti,
Rajabov G‘anijon Alijonovich QMII magistranti

37
keldi, natijada xolding tuzilmalarini tashkil etishga imkoniyat yaratildi.
24
10-sonli “Konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlar” nomli moliyaviy
hisobotning xalqaro standartlari MHXS ga muvofiq, guruh asosiy kompaniya va
uning shо‘ba korxonalari hisoblanadi. Ikkinchidan, “guruh”ni shakllantirish “nazorat
qilish” tamoyiliga asoslanadi, uning mezonlariga rioya qilish, shuningdek, ayrim
kompaniyalarni konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotga kiritish uchun zarurdir
25
.
Professor Y.V.Sokolov fikricha, “moliya- viy hisobotning xalqaro standartlari
buxgalterlarning nazariy fikrlari uchun XX asr oxiridagi ajoyib yodgorlikdir”
26
V.V.Kovalev, Vit.V.Kovalev tomonidan quyidagilar ta’kidlangan: “1965 yilda
Germaniyada buxgalteriya hisobi qoidalarida mustahkamlangan va birlashtirishga
bо‘lgan yondashuvi Angliya va Amerika yondashuvlaridan sezilarli farq qildi”.
27
Konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotni tuzish bо‘yicha asosan iqtisodchi
о‘zbek
olimlaridan
SH.T.Ergasheva
28
,
S.N.Tashnazarov
29
,
I.R.Avazov,
N.B.Xujabekov
30
,
S.S.Nasretdinov
31
lar
о‘zlarining
ilmiy
tadqiqot
ishlarida
konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotlar bilan bog‘liq muammolarni keng tadqiq
etishgan.
24
Модеров С.В. Совместимая финансовая отчетность: логика и техника построения: дис. на соиск.
учен. степ. канд. экон. наук (08.00.12). – СПб., 2013. С.13.
25
International Financial Reporting Standard 10 (IFRS 10). “Consolidated Financial Statements”. /
International Accounting Standards Board. – London, 2011. А-Б-банди.
26
Соколов Я.В. Судьба международных стандартов финансовой отчетности в России. /
Я.В.Соколов. // Финансы и бизнес. 2005. № 1. С. 72.
27
Фойдаланилган адабиётлар - Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni...

Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
QarMII konf 26-27 may 2023 (1)
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Iqtisodiyotni raqamlashtirish sharoitida buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va auditni xalqaro standartlar asosida rivojlantirish muammolari va istiqbollari
|