nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Termokonduktomerli sath o‟lchagichlar

100
Termokonduktometrik
o‟zgartkichning
ishlash
prinsipi
qizdirilgan
termorezistordan suyuqlik va gazga Issiqlik o‟tkazishining turlichaligidan
foydalanishga
asoslangan, bunda suyuqlik va gazda joylashgan uchastkalari turli
haroratga ega bo‟ladi va, demak, turli qarshilikka ega bo‟ladi.
Termokonduktometrik o‟zgartkichlar, odatda, maxsus himoya qoplamali
ingichka simdan tayyorlanadi. Ikkilamchi asbob sifatida
termorezistorda kuchlanish
tushishini o‟lchaydigan asboblar yoki ko‟priklardan foydalanish mumkin.
15.3.Ultratovushli sath o‟lchagichlar
Xozirgi vaktda sanoatda ultratovushli sath o‟lchagichlar keng tarkalmokda. Bu
asboblar boshka asboblarga nisbatan kontaktsizlik, yuqori aniqlik, kichik inertsionlik,
katta diapazonda va agressiv suyuqliklarda ishlatilishi kabi bir qator muhim
afzalliklarga ega. Ammo o‟lchash sxemalarining murakkabligi,
shuningdek, Etarli
darajada ishonchli bo‟lmagani sababli, bu asboblar boshka qo‟rilmalardan
foydalanish mumkin bo‟lmagandagina ishlatiladi.
Ultratovushli sath o‟lchagichlarning ishlash prinsipi suyuqlik, gaz chegarasidan
tovush tulkinlarining kaytish prinsipiga asoslangan. Ultratovush impulsining xavo va
suyuqlik chegarasi sirtidan kaytish kattaliklari akustik qarshilikning keskin farqi
natijasida sodir bo‟ladi.
Impuls ultratovushli tebranishlar generatori 1 dan nurlatgich 2
orqali sathi
o‟lchanayotgan sigimga uzatiladi. Ultratovush tulkinlar o‟lchanayotgan muhitda
tarqaladi va suyuqlik-xavo chegarasida qaytadi. Qaytgan tulqinlar muhitdan teskari
yo‟nalishda utadi, nurlatgich 2 ga uxshash ultratovushli tebranishlar qabul qilgichi 3
ga keladi, u Еrdan ultratovushli impuls kuchaytirgich 4, vakt oraligini hisoblaydigan
qo‟rilma 5 va o‟lchash asbobi 6 ga keladi.
Suyuqlik sathi o‟lchash impulsining yuborilishi
va kaytishi orasidagi
vakt
bo‟yicha aniqlanadi, ya„ni:
,
2
C
H
(15.3)
bunda
Н- suyuqlik sathi;
С- suyuqlikda ultratovushning tarkalish tezligi.
Vaqt o‟lchagichda olinadigan akslangan signalning kechikish vaqtiga
proporsional bo‟lgan o‟zgarmas kuchlanish shkalasi sath birliklarida darajalangan
avtolmatik potensiometrga beriladi. Nurlatgich
sifatida bariy titanat, pezokvarts,
manitostriktsion elementlar ishlatiladi.
Ultratovushli sath o‟lchagichlar 45 mm dan bir necha un metrgacha o‟lchash
diapazoniga ega. O‟lchanayotgan muhit harorati -50 dan +2000 S gacha Еtishi
mumkin. Yul quyiladigan asosiy xato +2,5%.
Ахборотларнинг умумий хусусиятлари

Ахборотларнинг умумий хусусиятлари:
Ахборотларни қабул қилиш, жамлаш, қайта ишлаш, сақлаш қа зарурият туғилганда узатиш мумкин. Ушбу жараёнлар Информатикада ахборий жараёнлар деб юритилади. Инсоннинг ҳар бир харакатини таҳлил қилиб қарасак, бу харакат албатта қайси бир ахборий жараённинг натижасидир. Масалан, инсоннинг қаттиқ хурсанд бўлиб чапак чалип сакрашлари – инсон қандайдир ахборотни қабул қилиб, уни тушуниб, қайта ишлаб, хотирасида сақлаб, ўзининг хурсанд бўлганини намоён қилишидир. Шу каби бирқатор мисоллар келтирилади. Талабаларга мисол тузиш тавсия этилади.
Гуруҳни кичик ижодий гуруҳларга ажратиш ва рекламаларни тайёрлаш.
Компьютерни кисмларга ажратиш шартлари:
Ҳар бир гуруҳ ўз номини, шиорини, эмблемасини ишлаб чиқиши керак.
Рекламанинг ахборот материалини ёзиши талаб этилади.
Ахборот материалида паскал дастурлаш тилининг мазмун-моҳияти ёритилган бўлиши талаб эталади.
Рекламанинг тақдимотини уюштириши керак.
Ҳарбир ижодий гуруҳларга топшириқлар берилиб, бажарилиши таҳлил қилиниб, мос жадвалда қайд этилиб борилиши мақсадга мувофиқдир
Хар бир гуруҳ “ахборот” сўзига доир кластер тузиш топширилади, мухокама қилиниб умумлаштирилади.
“Tizimli blokka texnik qurilmalarni ulash portlari bilan tanishish, ularni ulab ko’rish” мавзусидаги лаборатория машғулотни олиб бориш технологияси
Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулот
|
Амалий машғулот режаси
|
Тизимли блокка техник курилмаларни улаш портлари билан танишиш.
Тизимли блокка техник курилмаларни улаш йуллари.
Тизимли блокка кушимча курилмаларни улаш йуллари.
|
Дарс мақсади : Паскал дастурини ишга тушуриш, Паскал муҳитини бошқариш, дастурлардан натижалар олиш бўйича талабаларда билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш.
|
Педагог вазифалари:
Паскал дастурини юклаш.
Паскал дастури ойнасини бошқариш
Паскал ойнасига дастур киритш, натижа олиш, таҳлил қилиш.
Паскалда киритилган дастурларни сақлаш, хотирада мавжуд дастурларни юклаш.
|
Ўқув натижалари:
•Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради.
• Паскал муҳитида ишлаш, меню буйруқлари, функционал тугмачалардан фойдаланишни ўргатади.
•Дастур киритиш, ҳатоликларни бартараф этиш, натижа олиш технологияларини ўргатади.
• Паскал муҳитидаги меню буйруқлари билан таништиради, жумладан, киритилган дастурни хотирага сақлаш ҳамда хотирада мавжуд дастурдан фойдаланиш учун юклаш каби имкониятларни тушунтиради.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш, дастур тузиш, киритиш, натижа олиш.
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, слайдлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Фронтал, кичик гуруҳларда ҳамда якка тартибда ишалаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Лаборатория хонаси, компьютерлар.
Проектор
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, дастур тузиш ва натижа таҳлиллари.
|
|
Жадвални тўлдиринг - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 9/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулотиЖадвални тўлдиринг
№
|
Чизиқли алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Тармоқланувчи алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Такрорланувчии алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
1
2
3
n
|
|
|
|
Инсерт жадвалини тўлдириш тавсия этилади.
Ўқиш жараёнида олинган маълумотларни алоҳида ўзлари тизимлаштирадилар - жадвал устунларига “киритадилар” матнда белгиланган қуйидаги белгиларга мувофиқ:
“V”- мен билган маълумотларга мос;
“-“ - мен билган маълумотларга зид;
“+” - мен учун янги маълумот;
“?” - мен учун тушунарсиз ёки маълумотни аниқлаш, тўлдириш талаб этилади.
Инсерт жадвали
“Ona plata bilan tanishish, uning turini, imkoniyatlarini aniqlash” мавзусидаги лаборатория машғулотни олиб бориш технологияси
Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулот
|
Лаборатория машғулот режаси
|
1. Она плата билан танишиш.
2. Она плата турини аниклаш.
3. Она плата имкониятларини аниклаш.
|
Дарс мақсади : Ona plata bilan tanishish, uning turini, imkoniyatlarini aniqlash бўйича талабаларда билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш
|
Педагог вазифалари:
Паскал дастурини юклаш.
Паскал дастури ойнасини бошқариш
Паскал ойнасига дастур киритш, натижа олиш, таҳлил қилиш.
Паскалда киритилган дастурларни сақлаш, хотирада мавжуд дастурларни юклаш.
|
Ўқув натижалари:
•Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради.
• Паскал муҳитида ишлаш, меню буйруқлари, функционал тугмачалардан фойдаланишни ўргатади.
•Дастур киритиш, ҳатоликларни бартараф этиш, натижа олиш технологияларини ўргатади.
• Паскал муҳитидаги меню буйруқлари билан таништиради, жумладан, киритилган дастурни хотирага сақлаш ҳамда хотирада мавжуд дастурдан фойдаланиш учун юклаш каби имкониятларни тушунтиради.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш, дастур тузиш, киритиш, натижа олиш.
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, слайдлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Фронтал, кичик гуруҳларда ҳамда якка тартибда ишалаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Лаборатория хонаси, компьютерлар.
Проектор
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, дастур тузиш ва натижа таҳлиллари.
|
|
| |
«Tizimli blokka texnik qurilmalarni ulash portlari bilan tanishish, ularni ulab ko’rish» мавзусидаги лаборатоия машғулотига технологик карта

|
«Tizimli blokka texnik qurilmalarni ulash portlari bilan tanishish, ularni ulab ko’rish» мавзусидаги лаборатоия машғулотига технологик карта
|
bet | 4/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти«Tizimli blokka texnik qurilmalarni ulash portlari bilan tanishish, ularni ulab ko’rish» мавзусидаги лаборатоия машғулотига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Лаборатория хонасидаги талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(55дақиқа)
|
1.1. Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради
1. 2. Дастурлаш тиллари ҳақидаги схемани тўлдириш. (1 - илова)
1.3. Катталиклар, ўзгарувчи ва ўзгармаслар тушунчасини киритади. (2 - илова)
1.4. Паскалда ўзгарувчи типлари, уларнинг номланишини тушунтиради. (3 - илова)
1.5. Масалани ЭҲМда ечиш босқичлари. (4 - илова)
1.6. фаоллаштирувчи саволлар.(5 - илова)
2.1. Чизиқли, тармоқланувчи ва такрорланувчи алгоритмларни тушунтиради, операторлар билан таништиради ва мисоллар кўрсатади, дастур тузилади (6 - илова)
|
Эшитадилар керакли маълумот-ларни
ёзиб оладилар ва схемаларни чизиб оладилар, керакли қисмларини тўлдирадилар.
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
|
3.1.Савол берадилар.
|
6-илова
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«Tizimli blokka texnik qurilmalarni ulash portlari bilan tanishish, ularni ulab ko’rish» мавзусидаги лаборатоия машғулотига технологик карта
|
«Ona plataga yangi o’rnatilgan xaritani ishini BIOS orqali, tizim orqali boshqarish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта

|
«Ona plataga yangi o’rnatilgan xaritani ishini BIOS orqali, tizim orqali boshqarish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
bet | 14/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти«Ona plataga yangi o’rnatilgan xaritani ishini BIOS orqali, tizim orqali boshqarish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Лаборатория хонасидаги талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(55дақиқа)
|
1.1. Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради
1. 2. Дастурлаш тиллари ҳақидаги схемани тўлдириш. (1 - илова)
1.3. Катталиклар, ўзгарувчи ва ўзгармаслар тушунчасини киритади. (2 - илова)
1.4. Паскалда ўзгарувчи типлари, уларнинг номланишини тушунтиради. (3 - илова)
1.5. Масалани ЭҲМда ечиш босқичлари. (4 - илова)
1.6. фаоллаштирувчи саволлар.(5 - илова)
2.1. Чизиқли, тармоқланувчи ва такрорланувчи алгоритмларни тушунтиради, операторлар билан таништиради ва мисоллар кўрсатади, дастур тузилади (6 - илова)
|
Эшитадилар керакли маълумот-ларни
ёзиб оладилар ва схемаларни чизиб оладилар, керакли қисмларини тўлдирадилар.
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
|
3.1.Савол берадилар.
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«Ona plataga yangi o’rnatilgan xaritani ishini BIOS orqali, tizim orqali boshqarish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
Жадвални тўлдиринг - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 7/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулотиЖадвални тўлдиринг
№
|
Чизиқли алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Тармоқланувчи алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
Такрорланувчии алгоритмга доир масалаларни ҳал қилишда қўлланилувчи операторлар
|
1
2
3
n
|
|
|
|
Инсерт жадвалини тўлдириш тавсия этилади.
Ўқиш жараёнида олинган маълумотларни алоҳида ўзлари тизимлаштирадилар - жадвал устунларига “киритадилар” матнда белгиланган қуйидаги белгиларга мувофиқ:
“V”- мен билган маълумотларга мос;
“-“ - мен билган маълумотларга зид;
“+” - мен учун янги маълумот;
“?” - мен учун тушунарсиз ёки маълумотни аниқлаш, тўлдириш талаб этилади.
Инсерт жадвали
“Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish” мавзусидаги лаборатория машғулотни олиб бориш технологияси
Талабалар сони:
|
Вақти -2 соат
|
Дарс шакли
|
Лаборатория машғулот
|
Лаборатория машғулот режаси
|
1. Тизимли блокни ажратиб олиш;
2. Унинг кисмлари билан танишиш;
3. Тизимли блок кисмларини ажратиш;
4. Тизимли блок кисмларини йигиш;
|
Дарс мақсади : Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish бўйича талабаларда билим, кўникма ва малакаларни шакллантириш.
|
Педагог вазифалари:
Паскал дастурини юклаш.
Паскал дастури ойнасини бошқариш
Паскал ойнасига таҳлил қилиш.
Паскалда дастурларни юклаш.
|
Ўқув натижалари:
•Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради.
• Паскал муҳитида ишлаш, меню буйруқлари, функционал тугмачалардан фойдаланишни ўргатади.
•Дастур киритиш, ҳатоликларни бартараф этиш, натижа олиш технологияларини ўргатади.
• Паскал муҳитидаги меню буйруқлари билан каби имкониятларни тушунтиради.
|
Ўқитишнинг усул,
техникаси:
|
сухбат, бахс-мунозара
муҳокама қилиш, фикр алмашиш, дастур тузиш, киритиш, натижа олиш.
|
Ўқитиш восита-
лари:
|
Тарқатма материаллар, слайдлар
|
Ўқитиш шакли:
|
Фронтал, кичик гуруҳларда ҳамда якка тартибда ишалаш технологияси.
|
Ўқитиш шарт – шароитлари:
|
Лаборатория хонаси, компьютерлар.
Проектор
|
Мониторинг ва баҳолаш:
|
Оғзаки сўроқ, савол-жавоб, дастур тузиш ва натижа таҳлиллари.
|
|
| |
«Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта

|
«Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
bet | 8/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти«Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Лаборатория хонасидаги талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(55дақиқа)
|
1.1. Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради
1. 2. Дастурлаш тиллари ҳақидаги схемани тўлдириш. (1 - илова)
1.3. Катталиклар, ўзгарувчи ва ўзгармаслар тушунчасини киритади. (2 - илова)
1.4. Паскалда ўзгарувчи типлари, уларнинг номланишини тушунтиради. (3 - илова)
1.5. Масалани ЭҲМда ечиш босқичлари. (4 - илова)
1.6. фаоллаштирувчи саволлар.(5 - илова)
2.1. Чизиқли, тармоқланувчи ва такрорланувчи алгоритмларни тушунтиради, операторлар билан таништиради ва мисоллар кўрсатади, дастур тузилади (6 - илова)
|
Эшитадилар керакли маълумот-ларни
ёзиб оладилар ва схемаларни чизиб оладилар, керакли қисмларини тўлдирадилар.
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
|
3.1.Савол берадилар.
|
6-илова
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
«Tizimli blok qismlari bilan tanishish, uni qismlarga ajratish va yig’ish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
«Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта

|
«Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта
|
bet | 2/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти«Kompyuterning qismlarini sanash, ajratish» мавзусидаги лаборатория дарсига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Аудиториянинг ва талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(60 дақиқа)
|
2.1. Ахборий жараёнларга мисоллар тузиш.
2.2. Ахборотни ўлчашни ўрганади. Ахборотни ўлчашга доир масалаларни ечади.
2.3. Тарқатма материалда келтирилган маълумотлар ўрганилиб, берилган топшириқни бажариш шартлари билан таништиради Ахборотларни тасвирлашга доир мисоллар тузади. (3-илова)
2.4. Вазифани бажарилаганлик даражасига кўра баҳолаш меъзонлари билан талабаларни таниш-тиради. Тақдимотни эълон қилади ( 4 -илова)
Ҳар бир гуруҳ тақдимотини таққослаш фаолиятини ташкил этади ва энг яхши график обьект яратган талабаларни рағбатлантиради
|
Тарқатилган назарий маълумот билан танишиб, гуруҳларга бўлиган ҳолда мустақил равишда топшириқни бажарадилар. Таққослай-дилар ва
таҳлил қиладилар
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
3.3 Мустақилиш беради (5-илова)
|
3.1.Савол берадилар.
|
|
| |
-rasm. Advanced Effect - Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта

|
Ўзбекистон республикаси олий ва ўрта
|
bet | 97/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти4-rasm. Advanced Effect muloqot oynasi.
5-rasm. FLASh MX da oddiy harakatlarni hosil qilish
4-misol. Endigi misolda ob’ektlarni harakatlanish bilan biror burchakka burilishi bilan tanishib chiqamiz. Buning uchun quyidagi ketma-ketlik bilan tanishib chiqamiz:
1-misoldagi birinchi 5 ta bandini bajarib bo’lgach, rasmning koordinatasi o’zgargan kadr ustiga sichqon tugmasini bosish bilan belgilaymiz.
natijada rasm belgilanadi, Modify > Transform > Scale and Rotatebuyrug’i beriladi.
ekranda hosil bo’lgan Scale and Rotate muloqot oynasida tegishli burchak qiymatini ko’rsatib, OK tugmasini bosamiz.
ko’rsatilgan burchakka rasm buriladi (Natijani 48-rasmda ko’rishingiz mumkin).
6–rasm. Scale and Rotate muloqot oynasi.
6-rasm. Flash da ob’ektlarni biror burchakka burish bilan harakatlantirish.
|
| |
Qalqawıshlı qa’ddi o’lshegishler

Qalqawıshlı qa’ddi o’lshegishler
Bul ásbaplar suyıqlıq júzesin ólshewde keń tarqalǵan. Ásbaptıń bayqaǵısh element – qalqawishli massası suyıqlıq massasınan kem. Usınıń sebebinen qalqawishli suyıqlıq maydanında su’zip ju’redi. Qalqawishli qaddi ólshewshilerdiń islew principi suyıqlıq júzesi ózgeriwi nátiyjesinde qalqawishtin’ jılısıwına tiykarlang’an. Qalqawishli qa’ddi ólshewshilerdin’ túrli modifikatsiyaları bar. Olar bir-birinen du’ziliwi, ólshew xarakteristikası, araliqqa uzatıw sistemasın isletiw shártleri hám basqa qásiyetleri menen parıq etedi.
Qalqawishli qa’ddi ólshewshilerde turaqlı jáne udayı tákirarlanatuǵın sho’getug’in qalqawishlar isletiledi.
Turaqlı sho’getug’in qalqawishli qa’ddi ólshewshilerde qalqawishtin’ vertikal jılısıwı qa’ddi ózgeriwine baylanıslı, yaǵnıy
x=f (H) (1)
bul jerde x– qalqawishtin’ jılısıwı, H-ólshenip atırǵan suyıqlıq júzesi, ekilemshi ásbap esap mexanizmi menen kinematik túrde baylanısqan celsiydan ibarat. Celsiy rotori aynalǵanda esaplaw mexanizminiń barabanlari buraladi hám cifrlı esaplaǵısh túńliklerinde qa’ddi jaǵdayın kórsetiwshi nomerler payda boladı. Ekilemshi ásbapda qa’ddi shettegi shegaraları jaǵdayınıń signalızatsiyasi ushın eki kontakt bar. Kontaktlar ásbap shkalasınıń qálegen noqatlarına retleniwi múmkin. Júzeni ólshew diapazonı 10 m ge shekem. Júzeniń ózgeriwine qaray qalqawishtin’ ózgeriwin kemeytiw kerek bolǵanda, sızıqlı elastik xarakteristikaǵa iye bolǵan udayı tákirarlanatuǵın sho’getug’in cilindrik qalqawishdan paydalanıladı . Udayı tákirarlanatuǵın sho’getug’in qalqawishli qa’ddi ólshewshiniń islew Principi qalqawish massasınıń suyıqlıqqa shógiw tereńligine qaray ózgeriwine tiykarlanǵan.
Qalqawishli qa’ddi ólshewshiniń kemshilikleri: ásbaptıń teris jaylasqan shkalası, bálent rezervuarlar janında esaplaw qıyınlıǵı, trosti tartıp turǵan kúshdıń ózgeriwi sebepli júz beretug’in qa’telikler.
Tarsionli naysha sterjeni búrilg’anda tosıq soploǵa salıstırǵanda sol buriliw múyeshine teń ashıladı. Pnevmoqurilma tosıqtıń múyeshtegi jılısıwın ekilemshi ásbap arqalı ólshenerlik basımnıń proporsional ózgeriwine aylantıradı. Basım o'lsheytug’in ásbaptıń shkalası qa’ddi birliginde dárejelengen. Suyıqlıqlar júzesin ólshewde qalqawish tat basıwǵa shıdamlı materialdan tayarlanadı. Aralıqqa uzatıwdıń mexanikalıq, pnevmatik hám elektrik sistemalarǵa iye bolǵan signalızator hám retlegishli buykali úst ólshewshilerdin’ úlken nomenklaturasi islep shiǵarıladı. DAT da 20... 16 m shegaradaǵı suyıqlıqlar júzesin ólshewge mólsherlengen 16 qıylı buykali qa’ddi ólshewshiler názerde tutılǵan. Bul ásbaplarda eń úlken jumısshı basım 10 MPa . Ásbaplardıń anıqlıq klassı 1 hám 1, 5.
|
Qat’iy belgilangan narxlar

|
Qat’iy belgilangan narxlar
|
bet | 3/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 112 Kb. | | #229037 |
Bog'liq М.Past xarajatlar strategiyasiQat’iy belgilangan narxlar – davlat organlari qarorlari asosida belgilanadigan narxlar. Qat’iy narx – bu shartnoma tuzilayotganda qayd etilgan va shartnomaning jami amal qilish muddati davomida o‘zgartirilishi mumkin bo‘lmagan narx (shartnoma kelishuviga ko‘ra).
Bozor narxi – oldi-sotdi olib borishda, ayrim bozorlarda qo‘llanuvchi baholar.
Maqsadga yo‘naltirilgan narx siyosati turli xil narxlarni belgilashni ko‘zda tutadi. Qabul qilingan belgilariga ko‘ra narxlar turlar bo‘yicha tasniflanadi. Ulardan eng muhimlarini ko‘rib chiqamiz.
Tariflar - bu xizmatlar uchun narxlar. Masalan, elektroenergiya, aloqa xizmati uchun tariflar, temir yo‘l tariflari. Davlat tariflari rejalashtirilgan narxlarning bir shaklidir. Temir yo‘lda, avtomobillarda va boshqa transport vositalarida yuk tashish tarifidan transport tashkilotlari o‘zaro hisob-kitob qilishda ham, transportdan foydalangan davlat, kooperatsiya korxonalari bilan hisob-kitob qilishda ham shu tarifdan foydalanadilar.
Davlat tomonidan narxlarning boshqarilishi darajasi va ularni tartibga solishning boshqa vositalariga ko‘ra quyidagi narxlar farqlanadi:
Boshqariladigan narxlar bu – darajasi boshqaruvning mos keluvchi organlari tomonidan nazorat qilinadigan narxlar. Ularning orasidan eng oxirgi (yakuniy) narxni ajratish mumkin (korxona o‘z mahsuloti yoki xizmatiga undan yuqori baho belgilash huquqiga ega bo‘lmagan narxlar), jalb etilgan narxlar (ma’lum darajadagi narxlar). Ba’zis baho - tovar navi (sorti) va sifatini aniqlashda qo‘llaniladi.
Xarid qilish - sotish bahosi – shartnomaga asoslangan yetkazib berish shartlari bilan belgilanuvchi narx, bu narx fakturaviy narx ham deyiladi va uni “sif”, “for”, “franko” kabi ko‘rsatkichlar bilan ifodalanadi.
Jahon bahosi - tovar turiga bog‘liq ravishda aniqlanadi.
Monopol baho - monopoliyalar tomonidan belgilanadigan baho.
Transfert bahosi - bu firmaning ishlab chiqarish bo‘limidan boshqa bo‘limlariga o‘tkazilayotgandagi tovar bahosi, masalan, tashqi savdo xizmatiga yoki chet el savdo filialiga.
|
| |
Foydаlаnilgаn аdаbiyotlаr

O’zbekiston Respublikаsi Konstitusiyasi –T.: O’zbekiston, NMIU, 2017.
O’zbekiston Respublikаsining “Rаqobаt to’g’risidа”gi Qonuni. O’zbekiston Respublikаsi qonun hujjаtlаri to’plаmi, 2012 y., 1-son.
O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining 2017 yil 7 fevrаldаgi “2017-2021 yillаrdаgi O’zbekiston Respublikаsini rivojlаntirishning beshtа ustuvor yo’nаlishi bo’yichiа hаrаkаtlаr strаtegiyasi” to’g’risidаgi PF-4947-sonli Fаrmoni. – O’zbekiston Respublikаsi qonun hujjаtlаri to’plаmi, 2017 y. www.lex.uz.
Ikramov M.A., Mahkamova M.A., Samatov G'.A. Menejment. O'quv qo'llanma. - T.: Iqtisodiyot, 2014. -424 b.
Ilьichievа, I. V. Mаrketingovыe teхnologii: uchiebno-metodichieskoe posobie / I. V.Ilьichievа. – Ulьyanovsk: UlGTU, 2012. – 237 s.
Kotler F., Keller K.L. Mаrketing. Menejment. 14-s izdаnie. -SPB.: 2015. 800 s.
Kotler F. Mаrketing-menedjment. 14-e izdаnie SPb.: Piter 2015, 301-bet.
S.N.Diyanovа, А.E.SHtezelь. Mаrketing sferы uslug. Infrа-M, Mаgistr 2016, 14-bet.
Kotler F. Osnovы mаrketingа. 5-e evropeyskoe izdаnie, Vilьyams 2017, 638 –bet.
Nazarova F., Karimova R.N. Sharipov I.B. Xalqaro marketing. -T.: TDIU, 2019. -262b.
Sekerin V.D. Innovаsionnыy mаrketing: Uchiebnik. – M.:INFRА – M, 2012. – 238 s.
CHIernыshevа А.M. B2B mаrketing: uchiebno-metod.posobie dlya studentov. – M.: Rossiyskiy un-t drujbы nаrodov, 2016.-72 s.
Щegorsov V.А.,Tаrаn V.А.,SHoygu I.А.,Щegorsev M.V. Osnovы mаrketingа: uchiebnik dlya vuzov. – M.:Delo, 2016.- 414 s.
Ergashxodjaeva Sh.J. Innovatsion marketing. Darslik. -T.: Cho’lpon, 2019. - 175 b.
“22 immutable lows of marketing” Al Ries&Jack Trout
www.gov.uz - O’zbekiston Respublikаsi hukumаt portаli
www.press-service.uz- O’zbekiston Respublikаsi Prezidentining mаtbuot хizmаti
http://www.worldbank.org/ jахon bаnki veb-sаhifаsi
II-BOB.Atom yadrosining bog‘lanish energiyasi

|
II-BOB.Atom yadrosining bog‘lanish energiyasi
|
bet | 6/9 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 46,03 Kb. | | #115115 |
Bog'liq Mundarija kirish i-bob. Atom yadrosining tarkibi-fayllar.orgII-BOB.Atom yadrosining bog‘lanish energiyasi
2.1. Bog‘lanish energiyasi
Yadro bog‘lanish kuchlari tufayli A nuklondan, ya’ni Z proton va N = A-Z neytrondan tashkil topgan sistemadan iborat. Agar yadroni uni tashkil qiluvchi nuklonlarga ajratmoqchi bo‘lsak, bog‘lanish kuchining ta’siriga qarshi ish bajarish kerak. Bu ishning kattaligi bog‘lanish energiyasi yoki yadro barqarorligining o‘lchamidir.
Bog‘lanish energiyasi deb, nuklonlarga kinetik energiya bermasdan nuklonlar orasidagi bog‘lanishni (o‘zaro aloqani) uzish uchun kerak bo‘lgan energiyaga aytiladi.
Bu energiyani yadrodagi nuklonlaming o‘zaro ta’sir (yadro kuchlar) qonuniyati hozircha noma’lum bo‘lsa ham, energiyaning saqlanish qonuni va nisbiylik nazariyasining massa bilan energiya orasidagi bog‘lanish ifodasi E = mc2 dan foydalanib topish mumkin.
Agar yadroning massasi — M(A, Z)ni, uni tashkil qilgan nuklonlar massa soniga to‘g‘ri keluvchi massalari yig‘indisi (Zmp+Nme)ga. solishtirsak, birinchi massa ikkinchisidan biroz m ga kichik ekanligini ko‘ramiz. Bu massalarning farqi massa defekti deb ataladi.
m=[Zmp +(A — Z)mn-M(A, Z)]
Bu yerda Zmp-protonlar massasi, (A-Z )mn-neytronlar massasi, M(A,Z) yadroning massasi.
Massa defektiga to‘g‘ri keluvchi energiya nuklonlarni birlashtirib, yadro hosil qilishga mos keluvchi energiyani, ya’ni bog‘lanish energiyasini ifodalaydi:
Ebog‘l = m·c 2 = [Zmp + ( A-Z ) mn-M ( A, Z ) ] c 2.
Hozirgi vaqtda yadro massasini yuqori aniqlikda o‘lchashlik defekt massani, ya’ni yadro bog‘lanish energiyasini katta aniqlikda hisoblash imkoniyatini yaratdi.
Bog‘lanish energiyasi formulasini neytral atomlar massalari orqali ifodalash qulaydir, chunki odatda jadvallarda atom massalari keltiriladi. Buning uchun proton massasi shu yadro atom ining massasi bilan almashtiriladi va atomda tegishli elektronlaming massasi hisobga olinadi:
Ebog‘l = {ZMa( )-Z me + ( A-Z ) mn-[ Ma( A,Z ) ~ Zme]}c2 = [ZMa ( ) +(A-Z)me-Ma (A, Z)]c2
Yadro bog‘lanish energiyasining bitta nuklonga to‘g‘ri keluvchi qiymati
|
| |
Ulgurchi narxlar - Mavzu: Past xarajatlar strategiyasi

Ulgurchi narxlar — bu ishlab chiqaruvchi korxonalar va ulgurji savdo qiluvchi tashkilotlar o‘z mahsulotlarini sotadigan narxlar. Ulgurji narxlar qishloq xo‘jaligi va sanoat mahsulotini ishlab chiqarishda va muomalasida sarf bo‘lgan xarajatlardan va korxona bilan tashkilotlarining sotish foydasidan tashkil topadi. Barcha korxonalar odatda har qanday tovarlarni ulgurji narxlarda xarid qiladilar. Ulgurji narxlar xo‘jalik hisobini mustahkamlashga, korxonalarning rentabelli ishlashiga ham xizmat qiladi.
Tovar va xizmatlarning ulgurji narxlari - bu preyskurant narxlardir. Bir xil davlat va kooperatsiya korxonalari o‘z mahsulotlarini boshqa davlat va kooperatsiya korxonalari, tashkilotlariga ana shu preyskurant narxlarida sotadilar. Ular nominal narx, deb ham ataladi. Bunday narxlar ba’zis narx hamdir.
Yangi ulgurji narxlar tarmoqlarga ishlab chiqarish xarajatlarini to‘la hisobga olish va normal foyda ko‘rish imkonini beradi. Shu munosabat bilan sanoat va milliy iqtisodiyotning ko‘pgina tarmoqlarining undirma zarar ko‘rishlarini bartaraf etadi. Yangi narxlarda narxga qo‘shib berish yoki narxni kamaytirish juda keng qo‘llaniladi, bu esa mahsulot sifatini oshirishga rag‘batlantiradi.
Chakana narxlar- bu chakana savdo tovarlarini sotadigan narx.
Xarid narxi- bu qishloq xo‘jalik mahsulotlari, qishloq xo‘jalik korxonalari va qishloq ahlidan xarid qilinadigan narx. Bu ulgurji narxning alohida turi.
Tartibga solinadigan narxlar – talab va taklifning o‘zgarishi ta’siri ostida shakllanadi, lekin davlat organlari narxning o‘sishi yoki pasayishini chegaralaydi. Ularga:
chegaralangan narxlar, mahsulotni sotish uchun eng yuqori chegarasi belgilangan narxlar
kafolatlangan narxlar, barcha ishlab chiqaruvchilar uchun mahsulot sotib olishning yagona narxlari
tavsiya qilinadigan narxlar, u yoki bu tovarga tavsiya etiladigan, majburiy emas.
Erkin narxlar – bozorda shakllanuvchi, davlat bevosita ta’sir ko‘rsatmaydigan narxlar. Erkin narxlar–bu bozor konyunkturasini hisobga olib sotuvchilar tomonidan o‘rnatiladigan narxlar.
Ularga:
Talab asosida shakllanadigan
Taklif asosida shakllanadigan
Ishlab chiqarishda shakllanadigan narxlar kiradi.
|
А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти ta'lim sifatini baholash bo‘yicha pisa, pirls, timss xalqaro tadqiqotlari dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna

|
А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти ta'lim sifatini baholash bo‘yicha pisa, pirls, timss xalqaro tadqiqotlari dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna
|
bet | 1/12 | Sana | 06.02.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #152062 |
Bog'liq UzsQDo18hS16jFrNT3S61PJ0IT5m0e9QoYK4lCcm
А.АВЛОНИЙ НОМИДАГИ ХАЛҚ ТАЪЛИМИ МУАММОЛАРИНИ ЎРГАНИШ ВА ИСТИҚБОЛЛАРИНИ БЕЛГИЛАШ ИЛМИЙ-ТАДҚИҚОТ ИНСТИТУТИ
TA'LIM SIFATINI BAHOLASH BO‘YICHA PISA, PIRLS, TIMSS XALQARO TADQIQOTLARI
dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna
15 yoshli o‘quvchilarning maktabda egallagan bilim, ko‘nikma va malakalarini hayotiy muammoli vaziyatlarni hal qilishda qo‘llay olishlari, ya’ni kompetensiyalarini baholaydi.
IHTT ga a’zo davlatlar
IHTT ga hamkor davlatlar
79 ishtirokchi mamlakatlar va iqtisodiyotlar; 600 000 nafar o‘quvchi
PIRLS - boshlang‘ich 4-sinf o‘quvchilarining matnni o‘qish va tushunish darajasini baholaydi
TIMSS - 4 va 8-sinf o‘quvchilarining matematika va tabiiy yo‘nalishdagi fanlardan o‘zlashtirish darajasini baholaydi
XALQARO TADQIQOTLARDA ISHTIROKCHILAR
FAN METODISTLARI, INSPEKTOR-METODISTLAR
МАLAKA OSHIRISH TIZIMI
МАКТАB RAHBARIYATI
FAN O‘QITUVCHILARI
ОTA-ОNALAR
O‘QUVCHILAR
Tabiiy fanlar bo‘yicha savodxonlik deganda shaxsning tabiiy fanlarga oid g‘oyalarni bilishi, faol fuqaro sifatida tabiiy fanlar bilan bog‘liq muammolarni hal qila olishi tushuniladi.
Tabiiy fanlar bo‘yicha savodxon bo‘lgan shaxs tabiiy fanlar va texnologiyalarga oid muammolarni ilmiy dalillarga asoslangan holda muhokama qilishda ishtirok eta oladi.
ILMIY BILISH TURI (BILIM)
Fanning mazmuniga oid bilimlar
01
fandagi asosiy tushunchalar, nazariyalar, qonuniyatlar
Metodologik bilimlar
02
Epistemik bilimlar
04
ilmiy tadqiqot metodlari va tadqiqot jarayonlari
ilmiy tadqiqot metodlarining imkoniyatlari va tadqiqotlarning ahamiyati
Hodisalarni ilmiy
jihatdan tushuntirish
01
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
А. Авлоний номидаги халқ таълими муаммоларини ўрганиш ва истиқболларини белгилаш илмий-тадқИҚот институти ta'lim sifatini baholash bo‘yicha pisa, pirls, timss xalqaro tadqiqotlari dotsent Ergasheva Malohat Tursunovna
|
«Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmani o’rnatish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта

|
«Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmani o’rnatish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
|
bet | 6/97 | Sana | 07.01.2024 | Hajmi | 7,45 Mb. | | #131537 |
Bog'liq Лаборатория машгулоти«Kompyuterga qo’shimcha yangi qurilmani o’rnatish» мавзусидаги лаборатория машғулотига технологик карта
Фаолият босқичлари
|
Фаолият мазмуни
|
педагог
|
талаба
|
1-босқич.
Кириш
(10 дақиқа)
|
1.1. Лаборатория хонасидаги талабаларнинг дарсга тайёрлик даражаси текширилади.
1.2. Фаоллаштирувчи саволлар билан талабаларга мурожат этади ( 1- илова).
|
Саволларга жавоб берадилар.
|
2-босқич.
Асосий босқич
(55дақиқа)
|
1.1. Дастурни ишга тушириш усуллари билан таништиради
1. 2. Дастурлаш тиллари ҳақидаги схемани тўлдириш. (1 - илова)
1.3. Катталиклар, ўзгарувчи ва ўзгармаслар тушунчасини киритади. (2 - илова)
1.4. Паскалда ўзгарувчи типлари, уларнинг номланишини тушунтиради. (3 - илова)
1.5. Масалани ЭҲМда ечиш босқичлари. (4 - илова)
1.6. фаоллаштирувчи саволлар.(5 - илова)
2.1. Чизиқли, тармоқланувчи ва такрорланувчи алгоритмларни тушунтиради, операторлар билан таништиради ва мисоллар кўрсатади, дастур тузилади (6 - илова)
|
Эшитадилар керакли маълумот-ларни
ёзиб оладилар ва схемаларни чизиб оладилар, керакли қисмларини тўлдирадилар.
|
3-босқич
Якуний.
( 10 дақиқа)
|
3.1. Мавзу бўйича якуний хулосаларни айтиб ўтади.
3.2. Талабаларнинг дарс давомидаги фаолиятини таҳлил этади ва баҳолайди.
|
3.1.Савол берадилар.
|
6-илова
|
| |
Uzatuvchi termoelektrod simlari

36
termometrlar hosil qiladigan EYKni (usha haroratlarda) hosil qiladi. Harorat 100
C
0
dan oshganda termoelektr termometr va ulaydigan simlarning xususiyatlari bir-
biridan farq qiladi. Odatda ulaydigan simlarning harorati yuqori bo‟lmaydi. Agar
uzaytiruvchi simlar termometrniki kabi darajalash tavsifiga ega bo‟lsa, termojuftning
erkin uchlarini ulash simlari bilan ulaydigan joylarida ulanmalarning paydo bo‟lishi
natijasida paydo bo‟ladigan «parazit» TEYK hosil bo‟lishini oldi olinadi.
Uzaytiruvchi termoelektrod simlar bir va ko‟p simli qilib, izolyatsiyada va tashqi
qoplama yoki qobiqlik qilib ishlanadi. Izolyatsiyalash uchun polivinxlorid, polietilen-
tereftalat va ftoroplast plyonklardan foydalaniladi. Izolyatsiyadan tashqari simlar
ko‟pincha polivinxlorid qobiq yoki lavsan ip yoxud shisha ip bilan chirmab uraladi.
Agar tashqi elektr, magnit maydondan va mexanik ta„sirdan saqlanish talab
etilsa unda, mis, pulat simli qoplama yoki ekranlar qo‟llaniladi.
Har bir sim materiali izolyatsiyaning o‟z rangiga yoki simlarning o‟ramasida va
qoplamasi rangidagi simlarga ega bo‟ladi. 6.2-jadvalda termoparlar, tavsiya
etiladigan termoelektrod simlar, ularning belgilari va ranglari keltirilgan.
Tavsiya etiladigan uzaytiruvchi termoelektrod simlar
6.2-jadval
№
Termojuft
Uzaytiruvchi termoelektrod simlari
Belgilari
Juft-simlar
Rangi
1
Mis-kopelli
МК
Miss-kopel
Qizil-sariq
2
Mis-nikelli
М
Miss-konstantan
Qizil-jigarrang
3
Xromel-kopelli
ХК
Xromel-kopel
Binafsha-sariq
4
Nikelxrom-nikel
alyuminiyli
М
Miss-konstantan
Qizil-jigarrang
МТ-НМ
Miss-titan-nikel mis
Qizil-yashil
5
Platinorodiy-platinali
П
Miss qotishma termojuft
Qizil-yashil
6
Volframreniy-
volframreniyli
М-МН
Miss-qotishma, MN, 2, 4
Qizil-kuk
"Axborot texnologiyalari" kafedrasi 3-amaliy topshiriq Fan

|
"Axborot texnologiyalari" kafedrasi 3-amaliy topshiriq Fan
|
Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,91 Mb. | | #237349 |
Bog'liq bobur trt
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI NURAFSHON FILIALI
"Axborot texnologiyalari" kafedrasi
3-amaliy topshiriq
Fan__“ TRT”_
Guruh: 610-21 guruh
Talaba: Najmiddinov Bobur
Rahbar: Delov To’lqin
Quizizz muqobillari sifatida Quizizz kabi veb-saytlarni, Quizizz kabi o'yinlarni qidiryapsizmi? Sizga yaxshiroq narxlar va shunga o'xshash xususiyatlarga ega variantlar kerakmi? Yuqori 14 ga qarang Quizizz alternativalari sinfingiz uchun eng yaxshi tanlovni topish uchun quyidagilarQuizizz alternativalari nima?
Quizizz - bu o'qituvchilarga sinflarni yaratishda yordam berish uchun sevimli bo'lgan mashhur onlayn o'quv platformasi interaktiv viktorinalar orqali yanada qiziqarli va qiziqarli, Tadqiqotlar, va testlar. Bundan tashqari, u o'quvchilarning bilimlarni yaxshiroq egallashi uchun o'z-o'zidan o'rganishga yordam beradi, shu bilan birga o'qituvchilarga o'quvchilar taraqqiyotini kuzatish va qo'shimcha yordamga muhtoj bo'lgan sohalarni aniqlash imkonini beradi.
Bundan tashqari, sizning sinfingiz guruh bilan o'qish kabi qiziqarli mashg'ulotlar bilan har qachongidan ham qiziqarli va qiziqarli bo'ladi tasodifiy jamoa generatoriyoki so'z buluti. Bundan tashqari, siz ijodkorlikni va talabalarning ijodini rag'batlantirishingiz mumkin aqliy hujum faoliyati, har xil munozaralar moslashtirilgan shablonlar AhaSlides-dan olishingiz mumkin va keyin g'olib jamoani a bilan ajablantiring spinner g'ildiragi.
Quizizz saytiga kiramiz
EMAIL ORQALI KIRISH KERAK
QUIZIZZ SAYTINI KO’RINISHI
MA’LUMOTLARNI KIRITIB OLAMIZ TEST YARATIB OLISHIMIZ KERAK
TEST YARATIB VIDEO YUKLAB OLDIK
|
| |
Yadrolarning o‘lchami va zichligi

|
Yadrolarning o‘lchami va zichligi
|
bet | 5/9 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 46,03 Kb. | | #115115 |
Bog'liq Mundarija kirish i-bob. Atom yadrosining tarkibi-fayllar.org1.3. Yadrolarning o‘lchami va zichligi
Yadro o‘lchami-yadroning mavjudlik sohasi yoki yadro kuchlarning ta’sir sferasidir.
Yadroning o‘lchami (radiusi) R~10-15m bo‘lib, atom radiusidan 105 marotaba kichikdir.
Yadro o‘lchamini tajribada aniqlashning ko‘pgina usullari bor. Masalan, elektron va neytronlarning atom yadrosidan sochilishiga ko‘ra, undan tashqari yadro radiusini “ko‘zgu” yadrolarga, protonlarning elektrostatik ta’sir energiyasini o‘rganish, μ-mezonlar rentgen nurlanishni o‘rganish va alfa radioaktiv yadrolarning yemirilish qonunini o ‘rganish yo‘q bilan ham aniqlash mumkin. Yuqorida sanab o‘tilgan usullar yadroviy kuchning o‘zaro ta’sir sohasini yoki elektromagnit o‘zaro ta’sir sohasini aniqlashga asoslangan. Turli usullar yadro taxminan shar shaklida ekanligi va aniq chegaraga ega ekanligini hamda radiusi
R = R0A1/3 m (7)
massa soniga bog‘liq ravishda otrib borishligini ko‘rsatadi. Bu yerda R0-doimiy kattalik. Uning qiymati yadro radiusini turli usullarda aniqlashga ko‘ra, R0 = (1,2÷1,4)F ga teng (1 Fermi = 10-13sm).
Tez neytronlarning sochilishiga oid tajribalardan R0 = 1,4F, α-parchalanish natijalaridan R0 = 1,3F, zaryadli zarralar ta’sirida bo‘ladigan yadro reaksiyalari natijalariga ko‘ra R0 = 1,6F.
Yadroni shar shaklida deb qarab, (7) ifodadan hajm birligidagi zarralar sonini topamiz:
n= A/V=A/(4/3π A) = 3/(4 π ) = 3/(4·3,14·10-36sm3) ≈ 1038 nuklon/sm3.
Yadro zichligi hajm birligidagi nuklonlar sonining massasi mN ga ko‘paytmasiga teng:
ρ = nmN = 1038 nuklon/sm3·1,66∙10-24 g = 1014 g/ sm3 = 100 ∙ 106 1/sm3.
Hajm birligidagi nuklonlar sonini bilgan holda ular orasidagi masofa
quyidagicha hisoblanadi:
ẟ = = = = · R0 = 2,3·10-13sm.
Ko‘rinib turibdiki, yadro hajm birligidagi nuklonlar soni, yadro zichligi, nuklonlar orasidagi masofa ham o ‘zgarmas, yadro turiga bog‘liq emas.
Demak, yadro nuklon lari orasidagi masofa barcha yadrolar uchun o‘zgarmas ekan, yadro siqilmaydi, massa soni ortishi bilan hajmi ortib boradi. Yadro kuchlari qisqa masofada katta kuch bilan ta’sir etadi.
|
| |
Issiqlik energetikasi - bet 30

47
Agar
(7.23)
tenglamani
R
Н
ga
nisbatan,
)
(
)
(
0
0
t
R
R
t
R
м
м
м
ekanini e„tiborga olib еchsak, quyidagi munosabatni
olamiz:
.
)
,
(
)
(
1
0
0
0
1
1
I
t
t
Е
Е
t
R
I
R
ab
н
м
(7.26)
Ballast rezistor qarshiligi
d
R
ni ulchash nuqtasi ung shoxobchasi muvozanati
shartidan foydalanib topiladi, ya„ni
1
1
2
0
0
)
,
(
I
R
R
I
R
I
t
t
Е
E
П
d
C
ab
н
(7.27)
Ushbu
C
C
E
R
I
2
va
E
I
R
П
1
tengliklardan foydalanib
quyidagi munosabatni
topamiz:
.
)
,
(
1
0
0
I
E
t
t
Е
E
Е
R
ab
H
C
d
(7.28)
Ulchash sxemasi ИПС-148П tipli stabillashgan manba„dan ta„minlanadi.
U
ст
=5В o‟zgarmas tokning kuchi
I=5mA bo‟lganda barqaror kuchlanish bo‟lishini
ta„minlaydi.
Agar termojuft harorat kompensatsiyasini talab etmasa unda 5 Om li
М
R
qarshilik manganindan tayyorlanadi.
Ish tok kuchini cheklash va boshqarish uchun
ballast qarshiliklardan
foydalaniladi:
750
pm
R
Om va
56
pm
R
Om. Sxemaning kirish filtrida
500
ф
R
Om qarshilik va
30
ф
с
mkF li kondensator bo‟ladi.
NAZORAT SAVOLLARI:
1.Termo E.Y.K.ni millivoltmetr yordamida o‟lchash chizmasini chizib,
undagi qarshiliklarni ifodalab bering.
2.Millivoltmetrni ko‟rsatishiga tashqi muhit haroratini o‟zgarishini ta„sirini
kamaytirish usullarini izohlab bering.
3.Termoelektrik termometr bilan millivoltmetr
zanjiriga sovuq kavshar
haroratini o‟zgarish ta„sirini kamaytirish usullarini izohlab bering.
4.Shkalasi harorat birligida darajalangan millivoltmetr qanday termoelektrik
termometr bilan haroratni o‟lchash mumkin?
48
5.Shkalasi millivolt birligida darajalangan millivoltmetrlarda haroratni
o‟lchashi uchun qanday termoelektrik termometrlar ulanishi mumkin?
6.Potensiometrni ishlash uslubini izohlab bering.
7.Soddalashtirilgan ko‟chma potensiometrni to‟zilish
chizmasini izohlab
bering.
8.Soddalashtirilgan
ko‟chma
potensiometrlarda
tekshirish
holatida
bajariladigan ishlarni izohlab bering.
9.Soddalashtirilgan ko‟chma potentsimetrda o‟lchash holatida bajariladigan
ishlarni izohlab bering.
10.Avtomatik elektron potensiometrni struktura chizmasini izohlab bering.
11.Avtomatik elektron potensiometr turlarini, to‟zilishini izohlab bering.
12.Bir nuqtali avtomatik potensiometr o‟lchash sxemasida qarshiliklar
vazifalarini izohlab bering.
13.Avtomatik potensiometrlarda sovuq kavshar harorati o‟zgarishiga
qo‟shimcha kiritilishini izohlab bering.
8-ma„ruza. QARSHILIK TERMOMETRLARI. LOGOMETRLAR
Reja:
8.1.Qarshilik termometrlari haqida umumiy ma„lumotlar.
8.2.Qarshilik termometrlarining to‟zilishi.
8.3.Qarshilik termometrining ulash usullari.
8.4.Logometrlar.
Kondensatsion manometrik termometrlar

1. Manometrik termometrlar deb nimaga aytiladi?
31
8. Suyuqlikli manometrik termometrning aniqlik sinfini ayting
9. Maxsus tayyorlangan gazli manometrik
termometrlar qanday quyi
haroratlarni o‟lchaydi?
10. Manometrik termometrlarni to‟zilishini izohlab bering.
11. Gazli manometrik termometrlarni to‟zilishini,
ishlash uslubini, ish
moddasini, o‟lchash oralig‟ini izohlab bering.
12. Suyuqlikli manometrik termometrlarni to‟zilishini, ishlash uslubini, ish
moddasini, o‟lchash oralig‟ini izohlab bering.
13. Kondensatsion manometrik termometrlarni to‟zilishini, ishlash uslubini, ish
moddasini, o‟lchash oralig‟ini izohlab bering.
Fanni o`zlashtirgan talaba

|
Fanni o`zlashtirgan talaba
|
bet | 2/3 | Sana | 24.09.2024 | Hajmi | 46,35 Kb. | | #272319 |
Bog'liq 1-ma\'ruzaFanni o`zlashtirgan talaba:
texnologik jarayonlarni optimallashtirish masalalarini qo`yilishinin va ularni yechish usullarini bilishi;
texnologik jarayonlarni dinamik va statik modellarinin tuza olishi;
texnologik parametrlarni nazorat qilish va boshqarishning texnik vositalari haqida bilimga ega bo`lishi;
boshqarish tizimlarini modellashtirish orqali optimal boshqarish usullaridan foydalana olishi;
masalalarni to`ri va aniq qo`yish va ularni yechish algoritmlarinin qo`llab, asoslangan natijalar olishi kerak.
Mazkur fanni o`zlashtirish uchun zarur fanlar va ularning bo`limlari.
Mazkur fanni o`qish davomida talabalar o`zlarining algoritmlash, dasturlash va kompyuterda ishlash tajribalari va hisoblash usullaridan foydalana bilishlari kerak. Bu talabalardan «Fizika», «Oliy matematika», «Informatika», « Fizikaviy kimyo», «Umumiy kimyoviy texnologiya» va «Kimyo-texnologiya jarayonlari va qurilmalari» fanlar bo`yicha chuqur bilim talab qiladi.
Fanni o`qitishda kompyuter, axborot va boshqa zamonaviy o`qitish texnologiyalarining qo`llanilishi.
Fanni o`qitishda talabalarning bilimini reyting nazorati tizimini qo`llab aniqlashga asoslangan zamonaviy pedagogik texnologiyalar qo`llaniladi. Bundan tashqari, fanni o`zlashtirishni mustahkamlash, talabaning ijodiy fikrlashini ta’minlash maqsadida, unga o`z sohasi bo`yicha ma’lum bir texnologik jarayonni matematik modellashtirish uchun topshiriq beriladi. Talaba hisoblash dasturini kompyuterga kiritib, hisoblash eksperimentini o`tkazadi va olingan natijalarni tahlil qilib, o`qituvchi bilan muhokama qiladi.
Har qanday texnolgik tizim (TT) va uni boshqarish tizimi kibernetika fani uchun, tadqiqot mavzui hisoblanadi. Uning tadqiqot usuli bo`lib, matematik modellashtirish, tadqiqot strategiyasi esa – tizimli taxlil qilish va tadqiqot vositasi bo`lib, elektron hisoblash mashinalari - kompyuterlar hisoblanadi.
Kibernetika matematik modellashtirish usullaridan foydalanib tizimlarni aniq natijalar bilan tahlil va sintez qilishda, optimal shart-sharoitlarni prognoz qilishda foydalanadi.
Kibernetika usullari Kimyo va oziq-ovqat texnologik jarayonlarni ketishidagi yangi qonuniyatlarni aniqlashda va ularni optimallashtirish hamda boshqarish yo`llarini aniqlashda yordam beradi. Kibernetika uslublari kibernetikaning texnik vositasi bo`lgan hisoblash mashinalari yordamida tadbiq etiladi.
|
| |
Texnologik jaaryonlarni boshqaruv tizimlari” fakulteti dekani dots. Sh. N. Xayitov “ ”

“Texnologik jarayonlarni boshqarishning axborot-kommunikatsiya tizimlari” kafedrasi professor-o‘qituvchilarining
2.
3.
4.
“Texnologik jarayonlarni boshqarishning
MORFOLOGIYA
SO - O’zbek tilidan uslubiy qo’llanma (Bakalavriatda rus tilida tahsil oladigan barcha yo’nalishdagi talabalar uchun)

Морфология изучает части речи и их грамматические категории.
So‘zlarning eng umumiy xususiyatiga ko‘ra turi
|
Turi
| So‘rog‘i |
Grammatik belgisi
|
Ma’nosi
|
Sintaktik xoslanishi
|
Mustaqil so‘zlar (umumiy kategorial ma’noga ega bo‘lgan so‘zlar)
|
Ot
|
Kim? Nima? Qayer?
|
Egalik, kelishik, ko‘pchilik shakllari bilan o‘zgaradi
|
Narsa-buyum (konkret va abstrakt) ni bildiradi
|
Ega, to‘ldiruvchi, qaratqich, aniqlovchi, o‘rin holi, ot kesim
|
Sifat
|
Qanday? Qanaqa? Qaysi?
|
Daraja va kuchaytirish shakllariga ega
|
Narsa-buyum belgisini bildiradi
|
Sifatlovchi aniqlovchi
|
Son
|
Qancha? Necha? Nechanchi?
|
O‘ziga xos Grammatik kategoriya (tartib, to‘da, taxmin, taqsim) larni ifodalovchi Grammatik shakllarga ega
|
Narsa-buyum belgisini (miqdori, sanog‘i, tartibi) ni bildiradi
|
Aniqlovchi, kesim, ega, to‘ldiruvchi
|
Olmosh
|
Kim? Nima? Qayer? Qanday? Qanaqa? Qaysi? Qancha? Necha?
|
Ot xarakteridagi olmoshlar otning, sifat xarakteridagi olmoshlar sifatning, ravish xarakteridagi olmoshlar ravishning, son xarakteridagi olmoshlar sonning grammatik belgilariga ega
|
Umumlashgan narsa-buyum, umumlashgan belgi, umumlashgan miqdor ma’nolarini ifodalaydi
|
Ot, sifat, son, ravish bajargan sintaktik vazifalar uchun xoslangan
|
Fe’l
|
Nima qilmoq? Nima bo‘lmoq?
|
Shaxs-son, zamon, mayl, nisbat, bo‘lishli, bo‘lishsizlik shakllariga ega
|
Harakat, holat ma’nolarini bildiradi
|
Kesim
|
Ravish
|
Qanday? Qanday qilib? Qay tarzda? Qay holda qachon? Qayerga? Qayerdan? Qayerda?
|
O‘zgarmaslik xususiyatiga ega. Daraja shakli mavjud (holat ravishlarida)
|
Harakat, holat belgisini bildiradi
|
Hol
|
Yordamchi so’zlar (umumiy kategorial ma’noga ega bo’lmagan so’zlar)
|
Ko‘makchi
|
-
|
O‘zgarmaydi, ayrim kelishik (bosh, chiqish, jo‘nalish) lardagi so‘zlarga xos qo‘llanadi
|
Qo‘shma gap qismlarini va sodda gap bo‘laklarining sintaktik munosabatlarini (vosita, maqsad, sabab, vaqt, makon kabi sintaktik munosabatlar) ifodalaydi
|
Bog‘lovchi
|
-
|
O‘zgarmaydi
|
Qo‘shma gap qismlari va sodda gap bo‘laklarining sinyakyik munosabatini (payt, sabab-natija, ayrim, zidlik va boshq.) ifodalaydi
|
Yuklama
|
-
|
O‘zgarmaydi
|
Ayrim so‘z yoki gapga qo‘shimcha ma’no (so‘roq, taajjub qistash, buyruq, inkor va boshq.)
|
Qo‘shma gap qismlari va sodda gap bo‘laklarining sintaktik munosabatlarini ifodalaydi
|
Alohida xussiyatga ega soz’lar.
|
Modal so‘zlar
|
-
|
O‘zgarmaydi
|
So‘zlovchining anglatayotgan fikriga munosabatini bildiradi
|
Kirish so‘z
|
Undov so‘zlar
|
-
|
Yasalishiga asos bo‘lishi mumkin, otlashib, otning Grammatik belgisini oladi
|
His-tuyg‘u, buyruq, xitob, chaqirish kabi ma’nolarni bildiradi
|
Otlashganda otning sintaktik vazifasini bajaradi. So‘z gap
|
|
Taqlid
|
Qanday? Qanaqa?
|
O‘zgarmaydi
|
Tovush, ko‘rinish va holatga taqlidni bildiradi
|
Hol, sifatlovchi-aniqlovchi
|