nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Tadqiqotning amaliy natijalari - Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis...

Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna
O`rta asrlarda O`zbekistonda iqtisodiyot va xizmat ko`rsatish sohalarining rivojlanishiga oid ilmiy atamalari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna
|
3 loyha hisob ishi mavzu; excelda formulalar va funksiyalar bilan ishlash

|
3 loyha hisob ishi mavzu; excelda formulalar va funksiyalar bilan ishlash
|
Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 0,87 Mb. | | #148066 |
Bog'liq 5.amaliy ish.docx SHUHA
3 – LOYHA HISOB ISHI
MAVZU; EXCELDA FORMULALAR VA FUNKSIYALAR BILAN ISHLASH.
Excel kataklariga uch xil ma'lumotlar kiritish mumkin:
1. Matnli ma'lumotlar - sarlavha, belgi, izohlarni o'z ichiga oladi;
2. Sonli ifodalar - bevosita jadval ichiga kiritiladigan sonlardir;
3. Formulalar - kiritilgan sonli qiymatlar bo'yicha yangi qiymatlarni hisoblaydigan ifodalardir.
Ulardan birinchi ikkitasi bevosita jadval katagiga kiritilishi mumkin. Formulalar esa maxsus formulalar satriga kiritiladi. Formulalar har doim "=" belgisini qo'yish bilan boshlanadi. Formula yacheykaga kiritilgandan so'ng, shu formula asosida hisoblanadigan natijalar yana shu yacheykada hosil bo'ladi. Agar shu formulada foydalanilgan sonlardan yoki belgilardan biri o'zgartirilsa, dastur avtomatik tarzda yangi ma'lumotlar bo'yicha hisoblash ishlarini bajaradi va yangi natijalar hosil bo'ladi. Excel dasturida hisob-kitoblarni olib borishda iloji bo'lsa, ma'lumot joylashgan katakni ko'rsatishga harakat qilish kerak. Excel yordamida jadvalga kiritilgan sonli ma’lumotlarning diagrammalari va grafiklari hosil qilinadi. Diagrammalar va grafiklarni chizish uchun Excel da juda katta imkoniyatli yordamchi «Master diagramm» mavjud. Shu yordamchi vositasida turli - tuman diagrammalar quriladi. Diagrammani berilganlar joylashgan varaqda, boshqa varaqda xatto boshqa kitobda hosil qilish mumkin. Funksiya — bu formulalarda qo’llaniladigan kiritib qo’yilgan tayyor uskunalar qolipidir. Ular murakkab bo’lgan matеmatik va mantiqiy amallarni bajaradi. Funksiyalar quyidagi ishlarni bajarish imkonini bеradi:
1. Formulalarni qisqartirish.
2. Formulalar bo’yicha boshqa qilib bo’lmaydigan hisob ishlarini bajarish.
3. Ayrim muxarrirlik masalalarini hal qilishni tеzlashtirish.
Amaliy qism.
Ushbu amaliy ish bo’yicha topshiriq sifatida MS Excel dasturida har bir talaba ma’ruza va laboratoriya darslarida olgan bilimlariga asosida o’ziga biriktirilgan variant bo’yicha matematik hisoblash ishlari va funksiyalarning grafiklarini diagramma ko’rinishida hosil qilish vazifalarini bajarishadi hamda hisobot tayyorlab uni himoya qilishlari kerak bo’ladi.
1.Bu yerda x=1,523; b=0.35; a=3,5; k=-2
2.TOPSHIRIQ
𝒇(𝒙) = 𝐜𝐨𝐬(𝒙) + 𝒂𝟏 𝐜𝐨𝐬(𝒘𝟏𝒙) + 𝒂𝟐𝐜𝐨𝐬(𝒘𝟐𝒙)
3-Topshiriq
|
| |
Laboratoriya ishlarini bajarish uchun topshiriq

|
Laboratoriya ishlarini bajarish uchun topshiriq
|
bet | 4/4 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #160405 |
Bog'liq Laboratoriya ishi №9 KT uzbLaboratoriya ishlarini bajarish uchun topshiriq:
Ikkala marshrutizatorni ham DHCP serverlari sifatida o'zlarining quyi tarmoqlaridagi turli VLAN-larga IP manzillarini tarqatish uchun sozlash.
VLAN 2 va 3 o'rtasida kirish cheklovi, bir xil VLANga ega bo'lgan turli pastki tarmoqlardan kirish bo'lishi kerak. VLAN 1 dan ikkala pastki tarmoqdagi barcha VLAN-larga kirish imkoni bo'lishi kerak;
Loyihani keyingi laboratoriyaga tayyorlang.
Nazorat savollari
Korporativ tarmoq?
Korporativ tarmoqning afzalliklari
3. Korporativ tarmoq qanday ishlashini aytib bering
|
| |
partiya, 
jamoat - Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova...

20
Forobiy bo„yicha yondashuvlar
Davlatni boshqarishni zamonaviy
shakllari
Sohibi qonun - yoshligidan boshlab
davlat
ishlarining
to„g„ri
va
noto„g„riligi
haqida
mulohaza
yuritishga o„rgangan bo„lsa,
u holda
vaqti-vaqti bilan o„zi ustidan nazorat
o„rnatishi
hamda
avvallari
shug„ullangan va hozir ham davom
ettirayotgan mashg„ulotlariga sabot,
qunt
bilan
qarashi
zarurligini
tushuntiradi
Davlat o„z
hududida ham, uning
tashqarisida ham o„z fuqarolarini
huquqiy
himoya qilish va ularga
homiylik ko„rsatishni kafolatlaydi
Forobiy ilmni rivojlantirishga, shu jumladan, siyosat ilmi (ilm al-madaniy –
shahar
haqidagi ilm, shaharni boshqarish ilmi) va musulmon teologiyasi (kalom)
ilmini bilishga chaqiradi.
7-rasm. Forobiy asarlaridagi iqtisodiy va xizmatlarga
oid qarashlar
16
Asardagi fikrlardan kelib chiqqan holda, SWOT-tahlil strategik rejalashtirish
usuli hisoblanib, o„sha davrning ichki va tashqi muhitlardagi mavjud omillarini
aniqlashga yo„naltirilgan. Ular to„rtta
kategoriyaga ajratiladi, ya‟ni Strengths
(kuchli tomonlari), Weaknesses (bo„sh tomonlari), Opportunities (imkoniyatlar)
va Threats (tahdidlar) asoslab berildi.
Tahlillar shuni ko„rsatdiki, o„rta asrlarda O„zbekistonda iqtisodiyotning
rivojlanishi va xizmat ko„rsatish sohasini shakllantirishdagi
ilmiy qarashlarning
kuchli tomonlari bilan birga zaif tomonlari ham mavjud ekanligi izohlandi.
16
Muallif ishlanmasi.
Tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining

7
etilgan. Xizmat sohasining o„zgarish tendensiyalari o„rtasidagi bog„liqlik
aniqlangan (Gazi University – Turkiya); xizmatlar sohasining mamlakat va
hududlar iqtisodiyotiga ijtimoiy-iqtisodiy ta‟siri, uni rivojlantirishning nazariy
va uslubiy jihatlari asoslangan.
Dunyo miqyosida o„rta asrlardagi ijtimoiy-iqtisodiy va xizmat ko„rsatish
sohalarini takomillashtirish bo„yicha bir qator quyidagi ustuvor yo„nalishlarda
tadqiqotlar olib borilmoqda: jumladan, mamlakatlarning rivojlanish istiqbollari va
bu qarashlar yuzasidan amaliy yondashuvlarni o„rganish; mamlakat ijtimoiy-
iqtisodiy barqarorligini ta‟minlashda iqtisodiy qarashlarni nazariy-ilmiy asoslash;
iqtisodiyot va xizmat ko„rsatish sohalarida davlat boshqaruvining zamonaviy
shakllarini rivojlantirishda o„rta asrlardagi yondashuvlarning o„rnini baholash;
iqtisodiy va xizmat ko„rsatish sohalarida milliy qadriyatlarga oid fikrlarni asrlar
davomida shakllanib borganligini asoslash; ikkinchi renessans davrida qonun
ustuvorligi hamda chiqarilgan qonun-qoidalar aholi farovonligini yaxshilashga
qaratilganligi mexanizmlarini takomillashtirish.
Sillogizm figuralari va moduslari

|
Sillogizm figuralari va moduslari
|
bet | 5/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishSillogizm figuralari va moduslari.
Sillogizmlar bir-biridan 1) o‘rta terminning joylashishiga qarab va 2) asoslar va xulosadagi mulohazaning miqdori va sifatiga ko‘ra farq qiladi. 0 ‘rta terminning o‘rni sillogizmning figurasini belgilab beradi.
I figurada o‘rta termin katta asosning subyekti, kichik asosning predikati bo‘lib keladi. II figurada o‘ ta termin katta va kichik asoslarning predikati bolib keladi. Ill figurada o‘rta termin har ikki asosning subyekti bolib keladi. IV figurada o‘rta termin katta asosning predikati, kichik asosning subyekti bo‘lib keladi
Sillogizm asoslari oddiy qat’iy mulohazalardan iborat. Bu mulohazalarning ikki asos va xulosada o‘ziga xos tartibda (to‘plamda) kelishi modus deb ataladi. «Modus» shakl degan ma’noni anglatadi. Sillogizm figuralarining o‘ziga xos shakllari mavjud. Har bir figuraning to‘g‘ri shakllarini aniqlab, to‘g‘ri xulosa chiqarishda sillogizmning umumiy qoidalari bilan birga har bir figuraning maxsus qoidalariga ham amal qilinadi. Figuralarning maxsus qoidalari sillogizm terminlarining o‘ziga xos boglanishi asosida aniqlanadi.
Entimema (qisqartirilgan qat’iy sillogizm)
Insonning fikr yuritish jarayoni ko‘proq entimema ko‘rinishida amalga oshadi. Masalan, «U talaba bolgani uchun, stipendiya oladi», «Birodarim e’tiqodda sobit, shuning uchun unga ishonsa boiadi». Entimema deb, asoslaridan biri yoki xulosasi tushirib qoldirilgan sillogizmga aytiladi. Entimema so‘zi — aqlda, fikrda degan ma’noni anglatadi. Entimemada sillogizmning tushirib qoldirilgan qismi yodda saqlanadi. Zarur bo‘lganda uni topib, o‘rniga qo‘ygan holda entimemadan tola sillogizmni tiklash mumkin. Entimemalar uch turli boiadi:
tartibli, ya’ni katta asosi tushirib qoldirilgan.
2-tartibli, ya’ni kichik asosi tushirib qoldirilgan.
3-tartibli, ya’ni xulosasi tushirib qoldirilgan
Bizga quyidagi sillogizm berilgan bo‘lsin:
Matematikani bilganlar bu masalaning javobini to‘g‘ri topadi.
Bu o‘quvchi matematikani biladi.
Bu o‘quvchi masalaning javobini to‘g‘ri topadi.
Endi bu sillogizmni entimema ko‘rinishiga keltiramiz:
Bu o'quvchi matematikani bilgani uchun, masalaning javobini to‘g‘ri topadi (katta asos tushirib qoldirildi).
Matematikani bilganlar bu masalaning javobini to‘g‘ri topadi, shuning uchun bu o‘quvchi masalaning javobini to‘g‘ri topadi (kichik asos tushirib qoldirildi).
Matematikani bilganlar bu masalaning javobini to‘g‘ri topadi, jumladan bu o‘quvchi ham (xulosa tushirib qoldirildi). Entimemalar bahs-munozara yuritish jarayoni va notiqlik san’atida keng qo‘llaniladi.
|
| |
Yagona o‘xshashlik metodi - Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi

|
Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi
|
bet | 7/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishYagona o‘xshashlik metodi. Unda o‘rganilayotgan hodisaning sababi haqidagi xulosa shu hodisaning kuzatilayotgan tomonlarini solishtirish, ularning o‘xshash tomonini aniqlash asosida hosil qilinadi. Bu metoddan foydalanib xulosa chiqarilganda, hodisaning kuzatilayotgan hollari uchun faqat bitta holatgina umumiy bolsa, ana shu holat mazkur hodisaning sababi deb olinadi. Yagona o‘xshashlik metodining formulasi:
A B C_____ a
A D E _____ a
A G F_____ a
Demak, A holat ma’lum darajada a hodisaning sababidir.
Yagona tafovut metodi. Bu metod faqat ikki holatda, ya’ni hodisaning vujudga kelgan va kelmagan hollarini taqqoslash asosida hodisaning sababini aniqlash usuli bolib, unda mavjud hollar bir-biridan faqat bitta holati bilan farq qiladi. Shuning uchun ham mazkur holat kuzatilayotgan hodisaning sababi bolsa kerak, deb taxminiy xulosa hosil qilinadi.
A B C_____ a
B C _____ a emas.
Demak, A holat a hodisaning sababi bolishi mumkin
Yoldosh o‘zgarishlar metodi. Yoldosh o‘zgarishlar metodiga muvofiq, bir holatning o‘zgarishi hodisaning o‘zgarishiga ham olib kelsa, shu holat kuzatilayotgan hodisa o‘zgarishining sababidir.
A B C_____ a
A1 B C_____ a
A2 B C _____ a
…
N. An B C _____ an
Ehtimol, A holatning o‘zgarishi unga mos holda a ning o‘zgarishiga sababchidir.
Qoldiqlar metodi. Bu metod tatbiq etiladigan obyekt murakkab hodisadan iborat bo‘lib, bittasidan boshqa qismlarining sabablari aniq bolganda, ana shu qolgan qismni vujudga keltiruvchi sababni topish maqsadida qo‘llaniladi.
A B C_____ abc
В _____ b
С _____ с
Demak, a ning sababi A bo‘lishi mumkin.
Qoldiqlar metodiga ko‘ra, agar o‘rganilayotgan murakkab hodisani tashkil etuvchi hodisaning (yoki hodisa qismining) bitta holatdan boshqa holatlar bilan aloqasi zaruriy tavsifga ega bo‘lmasa, ana shu qoldiq holat mazkur hodisaning (hodisa qismining) sababi bolishi mumkin.
Ilmiy induksiyaning boshqa metodlari singari qoldiqlar metodi ham ehtimoliy bilim olish vositasi hisoblanadi.
|
| |
Deduktiv xulosa chiqarish - Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi

|
Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi
|
bet | 2/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishDeduktiv xulosa chiqarish. Deduktiv xulosa chiqarishning muhim xususiyati — unda umumiy bilimdan juz’iy bilimga o‘tishning mantiqan zaruriy xususiyatga egaligidir. Uning turlaridan biri bevosita xulosa chiqarishdir.
Faqat birgina mulohazaga asoslangan holda yangi bilimlarning hosil qilinishi bevosita xulosa chiqarish, deb ataladi. Bevosita xulosa chiqarish jarayonida mulohazalarning shaklini o‘zgartirish orqali yangi bilim hosil qilinadi. Bunda asos mulohazaning tarkibi, ya’ni subyekt va predikat munosabatlarining miqdor va sifat tavsiflari muhim ahamiyatga ega bo‘ladi. Bevosita xulosa chiqarishning quyidagi mantiqiy usullari mavjud:
Aylantirish (lot. — obversio) shunday mantiqiy usulki, unda berilgan mulohazaning miqdorini saqlagan holda, sifatini o‘zgartirish bilan yangi mulohaza hosil qilinadi1. Bu usul bilan xulosa chiqarilganda qo‘sh inkor sodir bo‘ladi, ya’ni avval asosning predikati, keyin bog‘lovchisi inkor etiladi. Bu usul bilan quyidagi ikki formula asosida xulosa chiqarish mumkin:
Inkor qilish jarayonida (-ma; -siz; -mas) kabi qo‘shimchalar yoki inkor qilinayotgan tushunchaga zid bo‘lgan tushunchalardan foydalaniladi. Oddiy qat’iy mulohazalarning hammasidan aylantirish usuli bilan xulosa chiqariladi.
Aylantirishga misol:
A. Hamma shifokorlar oliy tibbiy ma’lumotga ega.
E. Shifokor bo‘lganlarning hech biri oliy tibbiy ma’lumotsiz emas.
E. Hech bir yolg‘onchi rostgo‘y emas.
A. Hamma yolg‘onchi bo‘lmaganlar rostgo‘ydir.
I. Ba’zi suralar uzundir.
O. Ba’zi suralar qisqa emas.
O. Ba’zi jumlalar tushunarli emas.
I. Ba’zi jumlalar tushunarsizdir.
Almashtirish (lot.—conversio) shunday mantiqiy xulosa chiqarish usuliki, unda xulosa berilgan mulohazadagi subyekt va predikatning o‘rnini almashtirish orqali keltirib chiqariladi.
Turli mulohazalardan bunday usul vositasida xulosa chiqarish quyidagi jadvalda ko‘rsatilgan:
Juziy inkor mulohazadan (0) almashtirish usuli bilan xulosa chiqarib bo‘lmaydi. Almashtirishga misol:
1-misol. A. Hamma shifokorlar oliy ma’lumotlidir.
Ba’zi oliy ma’lumotlilar shifokorlardir.
misol. E. Hech bir inson tosh emas. E. Hech bir tosh inson emas.
misol. I. Ba’zi yoshlar tadbirkordir. I. Ba’zi tadbirkorlar yoshlardir.
misol. A. Hamma odamlar jonli mavjudotdir. I. Ba’zi jonli mavjudotlar odamlardir.
misol. I. Ba’zi san’atkorlar qo‘shiqchidir. A. Hamma qo‘shiqchilar san’atkordir.
Demak, almashtirish usuli qollanganda mulohazadagi subyekt va predikat hajmi aniqlanadi va shu asosda mulohazadagi terminlar o‘rni almashtirilib, xulosa chiqariladi. Bu usul, ayniqsa, tushunchaga berilgan ta’riflarning to‘g‘riligini aniqlashda muhim ahamiyatga ega.
|
| |
Sillogizmning tarkibi - Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi

|
Tso' 044-23 guruh talabasi Halimov N. ning falsafa fanidan mustaqil ishi
|
bet | 4/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishSillogizmning tarkibi xulosa asoslari (praemissae) va xulosa (conslusio)dan tashkil topgan. Xulosa asoslari va xulosadagi tushunchalar terminlar deb ataladi. Xulosaning mantiqiy egasi - S - kichik termin (terminus minor), mantiqiy kesimi - R - katta termin (terminus major) deb ataladi. Xulosa asoslari uchun umumiy bolgan, lekin xulosada uchramaydigan tushuncha — M — (terminus medius) o‘rta termin deb ataladi. Asoslarda katta terminni o‘z ichiga olgan mulohaza katta asos, kichik terminni o‘z ichiga olgan mulohaza kichik asos deb ataladi. Demak, asoslarning katta yoki kichik asos deb ajratilishi ularning qanday ketma-ketlikda kelishiga bogliq emas.
O‘rta termin katta va kichik terminni boglovchi mantiqiy element hisoblanadi.
Sillogizm aksiomasi
Aksiomalar isbot talab qilmaydigan, isbotsiz chin deb qabul qilingan nazariy mulohazalar boiib, ular vositasida boshqa fikr va mulohazalar asoslab beriladi. Sillogizmning aksiomasi xulosalashning mantiqiy asoslanganligini ifodalaydi.
Sillogizm xulosasining asoslardan zaruriy keltirib chiqarilishi quyidagi qoidaga asoslanadi: «Agar bir buyum ikkinchi buyumda joylashgan bolsa, ikkinchi buyum esa uchinchi bir buyumning ichida bolsa, unda birinchi buyum ham uchinchi buyumning ichida joylashgan bo‘ladi» yoki «Bir buyum ikkinchi buyumda joylashgan bo‘lsa, ikkinchi buyum esa uchinchi bir buyumdan tashqarida bo‘lsa, unda birinchi buyum ham uchinchi buyumdan tashqarida joylashgan bo‘ladi». Bu qoidani quyidagi shakllar yordamida ifodalash mumkin.
Bu qoida sillogizm aksiomasi mohiyatini terminlarning hajmi munosabatlari asosida tushuntirib beradi. Demak, sillogizm aksiomasining mohiyati quyidagicha: buyum va hodisalarning sinfl to‘g‘risida bildirilgan tasdiq yoki inkor fikr shu sinf tarkibidagi barcha buyum va hodisalarning har biri yoki ayrimlari ham taalluqli fikr hisoblanadi.
Masalan:
Hamma odamlar tirik mavjudotdir.
Hamma talabalar odamlardir.
Hamma talabalar tirik mavjudotdir.
Sillogizm aksiomasini atributiv ifodalaganda predmet bilan uning belgisi o‘rtasidagi munosabatga asoslaniladi: biror buyum, hodisa belgisining belgisi, shu buyum, hodisaning belgisidir; buyum, hodisa belgisiga zid bolgan narsalar buyum, hodisaning o‘ziga ham ziddir.
|
| |
III. Predikatga qarama-qarshi qo‘yish

|
III. Predikatga qarama-qarshi qo‘yish
|
bet | 3/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishIII. Predikatga qarama-qarshi qo‘yish (lot — contrapositio) bevosita xulosa chiqarishning mantiqiy usullaridan biri boiib, bu usul qollanganda berilgan mulohaza avval aylantiriladi, so‘ngra almashtiriladi. Natijada hosil bolgan mulohazaning (xulosaning) subyekti asos mulohaza predikatiga zid, predikati esa uning subyektiga mos boiadi. Bu usul bilan quyidagi ikki formula asosida xulosa chiqarish mumkin:
Masalan:
Hamma musulmonlar Islom diniga e’tiqod qiladilar.
Islom diniga e’tiqod qilmaydiganlarning hech biri musulmon emas. Juziy tasdiq mulohazadan predikatga qarama-qarshi qo‘yish usuli bilan xulosa chiqarib bo‘lmaydi. Chunki, juziy tasdiq mulohazani aylantirsak juziy inkor hukm kelib chiqadi. Undan almashtirish orqali xulosa chiqarib bo‘lmaydi.
Mantiqiy kvadrat orqali xulosa chiqarish.
Bunda oddiy qat’iy mulohazalarning o‘zaro munosabatlarini (qarang: mantiqiy kvadrat) e’tiborga olgan holda, mulohazalardan birining chin yoki xatoligi haqida xulosa chiqariladi. Bu xulosalar mulohazalar o‘rtasidagi zidlik, qarama-qarshilik, qisman moslik va bo‘ysunish munosabatlariga asoslanadi. Bu munosabatlarning tahliliga kola xulosa chin bolgan quyidagi holatlarni kolsatish mumkin.
Asos mulohaza va xulosa chin bolgan: A—>1, E—>0.
Asos mulohaza xato va xulosa chin bolgan: A—>0, E—>1 Masalan: A. Hamma daraxtlarning ildizi bor.
Ba’zi daraxtlarning ildizi bor.
Hech bir faylasuf matematik emas.
Ba’zi faylasuflar matematikdir.
Bevosita xulosa chiqarish usullari bilish jarayonida mavjud fikrni aniqlab olish, uning mohiyatini to‘g‘ri tushunish, Shuningdek, bir fikrni turli xil ko‘rinishda bayon qilish, yangi bilimlar hosil qilishga imkon beradi.
Sillogizm. Deduktiv xulosa chiqarish aslida sillogizm shaklida boladi. «Sillogizm» so‘zi qo‘shib hisoblash, degan ma’noni beradi. Bu termin mantiq fanida, deduktiv xulosa chiqarishning ko'proq ishlatiladigan turi hisoblangan oddiy qat’iy sillogizmni ifodalashda qollaniladi.
Sillogizm o‘zaro mantiqiy boglangan ikki qat’iy mulohazadan uchinchi - yangi qat’iy mulohazani zaruriy tarzda keltirib chiqaruvchi xulosa chiqarish usulidir. Bunda dastl; bki mulohazalardan biri, albatta, yo umumiy tasdiq yoki umumiy inkor mulohaza bo'ladi. Hosil qilingan yangi mulohaza dastlabki mulohazalardan umumiyroq bolmaydi. Shunga ko‘ra sillogizmni umumiylikka asoslangan xulosa chiqarish, deb atasa bo‘ladi. Masalan, quyidagi mulohazalar berilgan bolsin:
Hamma baliqlar suvda yashaydi.
Sazan — baliq
Bu mulohazalardan zaruriy ravishda — Sazanlar suvda yashaydi, degan uchinchi mulohaza kelib chiqadi. Sillogizmning tarkibi oddiy qat’iy mulohazalardan tashkil topgani uchun u oddiy qat’iy sillogizm deyiladi.
|
| |
Dissertatsiya - Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti xalikova lola nazarovna

9
o„rta asrlarda iqtisodiyot va xizmat ko„rsatish sohasining rivojlanishiga oid
iqtisodiy g„oyalarni nazariy jihatdan turkumlashtirish va tarkibiy tuzilmalarning
o„zgarishlarini tadqiq etish;
o„rta asrlarda mehnat taqsimotining o„rni, shu taqsimotda xizmat ko„rsatish
sohasining shakllanishi, jamiyatda mol-mulkning ko„payishi
yuzasidan iqtisodiy
qarashlar, fikrlar, nafaqat iqtisodchilar, balki faylasuflar, diniy arboblar tomonidan
bayon etilgan qarashlarni tizimlashtirish hamda ularning bugungi kundagi
iqtisodiy-ijtimoiy rivojlanishi uchun nazariy asos bo„lishini ilmiy jihatdan
asoslash;
o„rta asrlarda moddiy ehtiyojlarning qondirilishi birlamchi ehtiyoj va unga
salomatlikning garovi sifatida qaralganligi, bugungi kunda moddiy ne‟matlar bilan
birga ma‟naviy omillar, hamjihatlik, do„stlik, birodarlik va o„zaro
yordam baxtga
erishishning zaruriy sharti ekanligini ochib berish;
mehnat taqsimoti, mehnat unumdorligi, foyda, samara kabi kategoriyalarning
nazariy asoslari va amaliy ifodasi Movarounnahrda IX-X asrlarda ilk bor
yaratilganligi, g„arb iqtisodchilari tomonidan ushbu qarashlarning XVIII asrga
kelib takomillashtirilgan holda talqin etilganligini ilmiy jihatdan tadqiq etish;
o„rta asrlarda moddiy farovonlik va ma‟naviy ulg„ayish manbai mehnat va
xizmat ko„rsatish sohasi bilan bog„liqligini ilmiy nazariy jihatdan ochib berish;
o„rta asrlarda ijtimoiy boylikka davlat va jamiyat
hamkorligi asosida faqat
toat-ibodat bilangina yetishib bo„lmasligini inobatga olib, bunga erishishning
yo„llarini bilimga tayangan holda, iqtisodiy va xizmat ko„rsatish
sohasini
rivojlantirish bilan bog„liq qarashlar asosida ijtimoiy samaradorligini oshirishga
yo„naltirilgan uslubiy yondashuvlarni ishlab chiqish.
Oʻqituvchining ta’lim jarayonidagi faoliyati va darsga tayyorgarligi

|
Oʻqituvchining ta’lim jarayonidagi faoliyati va darsga tayyorgarligi
|
bet | 29/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Oʻqituvchining ta’lim jarayonidagi faoliyati va darsga tayyorgarligi. Har qanday ta’lim muassasasida tashkil etiluvchi ta’lim jarayonida oʻquvchining faoliyati oʻqituvchining bevosita rahbarligi ostida kechadi. Oʻqituvchining vazifasi pedagogik mahorat imkoniyatlaridan foydalanib, oʻquvchilarni fan asoslarini chuqur egallashga yoʻnaltirish, bilim olishga va kasbiy mahorat sirlarini bilishga nisbatan qiziqish uygʻotish, ijtimoiy borliqqa nisbatan erkin va ongli munosabatni tarbiyalashdan iboratdir.
Oʻqituvchi tomonidan ta’lim jarayonini boshqarish quyidagi bosqichlardan iborat boʻlishi mumkin va oʻqituvchi oʻzining ijodkorligi, pedagogik mahorati nuqtai nazaridan ushbu jarayonni tashkillashtiradi: 1) Rejalashtirish. 2) Tashkil etish. 3) Oʻquv harakatlari. 4) Natijalarni baholash va tahlil qilish.
Oʻqituvchi faoliyatida rejalashtirish bosqichi kalendar-tematik yoki darslarning rejalarini tuzish bilan yakunlanadi. Rejalar, reja-konspektlar yoki konspektlarni tuzish uchun uzoq, jiddiy ijodiy faoliyat lozim boʻladi. Oʻqituvchi mustaqil ravishda oʻquvchilarning tayyorgarliklari darajasini, ularning oʻquv imkoniyatlarini, moddiy baza holatini, shaxsiy (kasbiy) imkoniyatlarini oʻrganib chiqishi, oʻquv materiali mazmunini tanlab olishi, dars olib borish shakli va metodini ishlab chiqishi kerak.
Oʻquvchilarga dars oʻtish faoliyatini tashkil etish uchun oʻqituvchi oʻquvchilar oldiga oʻrganilgan mavzu asosida oʻquv masalalarini qoʻyishi va uni bajarishi uchun imkoniyatlar yaratishi lozim. Bunda oʻquvchilarning faoliyati bilim olishdan iborat boʻladi. Bilim olish faoliyatining oʻziga xos xususiyati faoliyat qonuniyatlariga egaligidir. Bilim olish borliqni idrok etish, oʻrganish, mashq qilish va muayyan tajribalar asosida xulq-atvor hamda koʻnikma va malakalarning mustahkamlanib borishi, mavjud bilimlarning takomillashib, boyib borishi jarayoni. Bilim olishning ushbu komponenti ta’limiy xarakterga ega boʻlgan faoliyat natijasida ragʻbatni his etish, ehtiyojning yuzaga kelishidir.
Bilim olishning yana bir komponenti oʻquv harakatlari sanalab, ular belgilangan maqsadga binoan amalga oshiriladi. Oʻquv harakatlari oʻquv jarayonini tashkil etishning barcha bosqichlarida namoyon boʻladi. Harakatlar tashqi (kuzatiladigan) va ichki (kuzatilmaydigan) koʻrinishda boʻladi.
Tashqi oʻquv harakatlariga predmetli harakatlar (yozish, rasm chizish, tajribalar oʻtkazish); pertseptiv harakatlar (tinglash, fikrlash, kuzatish, sezish) hamda nutqdan foydalanish kiradi.
Ichki, ya’ni mnemonik (yunonchadan «mnemonikon» –– eslabqolish madaniyati) harakatlarga materialni eslab qolish, uni tartibga solish va tashkil etish, shuningdek, tasavvur va fikrlash harakatlari kiradi.
|
| |
Tadqiqotning obyekti - Ilmiy kengash asosida bir martalik ilmiy kengash samarqand iqtisodiyot va servis instituti...

10
targ„ib etish mazkur jarayonlar negizini tashkil etuvchi xizmat ko„rsatish
sohasining rivojlanishiga ta‟sir
etganligi asoslangan;
o„rta asrlarda savdo, ta‟lim, fan, sog„liqni saqlash kabi yuqori ijtimoiy-
iqtisodiy naflilikka ega xizmat turlari jamiyatdagi moddiy ne‟matlar ishlab
chiqarish va ma‟naviy yuksalishning hamohangligini ta‟minlashda xizmat
ko„rsatish sohasining iqtisodiyotni real tarmoqlari salohiyatini sinergetik samara
ta‟sirida amalga oshirish imkoniyatlarini kengaytiruvchi o„ziga xos bog„lovchi
vosita bo„lganligi asoslangan;
o„rta asr mutafakkirlarining jamiyat a‟zolarini iqtisodiy faollikka undash va
rag„batlantirish vositasida ijtimoiy-iqtisodiy boylikni ko„paytirishga oid iqtisodiy
g„oyalari davlat boshqaruvi va ijtimoiy sohalarini rivojlantirish
orqali davlat va
jamiyat uyg„unligini ta‟minlashga xizmat qilganligi asoslangan;
o„rta asrlarda shakllangan xizmat ko„rsatish turlari dehqonchilik rivojlanishi,
madaniy, ma‟rifiy va ijtimoiy hayot yaxshilanishining iqtisodiy sharti va asosi
hisoblangan ixtisoslashuv jarayonlari orqali tarmoqlararo mehnat taqsimotining
takomillashuviga ahamiyatli ta‟sir ko„rsatganligi asoslangan.
Natijalarni baholash va tahlil etish

|
Natijalarni baholash va tahlil etish
|
bet | 30/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Natijalarni baholash va tahlil etish oʻquv harakatlarining ajralmas qismlari hisoblanadi.
Ta’lim jarayonida oʻquvchi tomonidan oʻzini nazorat qilish, oʻzini baholash va oʻzini tahlil qilishni amalga oshirish oʻqituvchining oʻrgatuvchi harakatlari asosida shakllanadi. Bu harakatlarni shakllantirish oʻquvchilarni oʻz tengdoshlari faoliyatini kuzatishga jalb etish, oʻzaro nazoratni tashkil etish, oʻrnatilgan mezonlar asosida oʻz faoliyati natijalarini oʻzaro baholash va tahlil qilishga yordam beradi.
Oʻqituvchining darsga tayyorgarligi. Darsning samaradorligi uni samarali tashkil etilishi bilan bogʻliq. Yaxshi rejalashtirilmagan, yetarlicha oʻylab chiqilmagan, shoshilinch tuzilgan va oʻquvchilar imkoniyatlariga moslashtirilmagan dars sifatli boʻla olmaydi. Darsga tayyorgarlik aniq sharoitlarda eng yuqori yakuniy natijaga erishishni ta’minlovchi oʻquv-tarbiyaviy jarayonni tashkil etuvchi tadbirlarni ishlab chiqishdir.
Oʻqituvchining ma’lum bir fan asosida darsga tayyorgarlik koʻrishida quyidagi uchta bosqich muhim ahamiyatga ega: tashxislash, bashoratlash, loyihalashtirish (rejalashtirish). - tashxislashda oʻqituvchi didaktik jarayon kechadigan barcha sharoitlarni oydinlashtiradi, uning natijalarini belgilaydi. Oʻqituvchining tashxislashida oʻquvchilarning bilimlarni oʻzlashtirish imkoniyatlari, ularning faoliyatlari va xulqlari, motivlari, talab va layoqatlari, qiziqish va qobiliyatlari, bilimdonlik darajasi, bilim, koʻnikma va malakalarini nazorat qilish hamda tuzatish kabi holatlar namoyon boʻladi. - bashoratlash oʻqituvchi tomonidan boʻlajak darsni samarali tashkil etilishining turli variantlarini tanlab olib baholash va qabul qilingan mezonlarga muvofiq darsni tashkil etishning eng ma’qul variantini tanlab olish va qoʻllashdir. - loyihalashtirish (rejalashtirish) oʻquvchilarning oʻquv faoliyatini boshqarish dasturini yaratish boʻlib, u darsga tayyorlanishning yakuniy bosqichi hisoblanadi. Loyiha (boshqarish dasturi) qisqa va aniq, erkin tuzilgan, oʻqituvchi oʻzi uchun boshqarish jarayoni (kimdan va qachon soʻrash, qaerda mavzuni kiritish, mashgʻulot keyingi bosqichiga qanday oʻtish)ni belgilab olishga imkoniyat beruvchifaoliyatdir.
|
| |
Ta’lim muassasasini boshqarishni rejalashtirishning quyidagi

|
Ta’lim muassasasini boshqarishni rejalashtirishning quyidagi
|
bet | 27/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Ta’lim muassasasini boshqarishni rejalashtirishning quyidagi shakllari mavjud: 1) muddatli (perspektiv) rejalashtirish; 2) yillik rejalashtirish; 3) yakuniy rejalashtirish.
Muddatli rejalashtirish qoidaga muvofiq soʻnggi yillarda ta’lim muassasasida amalga oshirilgan ishlarni chuqur tahlil qilish asosida bir necha yilga moʻljallab qabul qilinadi.
Muddatli rejada quyidagi masalalar aks etadi: 1. Rejalashtirilgan muddatda ta’lim muassasasi oldiga qoʻyilgan vazifalar. 2. Guruhlarning imkoniyatlaridan kelib chiqib, oʻquvchilarning yillik oʻzlashtirish darajasi muddatlari. 3. Ta’lim jarayoniga pedagogik innovatsiya (yangilik)larni olib kirish muddatlari. 4. Ta’lim muassasasini pedagogik kadrlariga qoʻyilgan talablar. 5. Pedagog kadrlar malakasini turli shakllar (kurslar, seminarlar, treninglar) orqali oshirish. 6. Ta’lim muassasasini tashkiliy-texnik va oʻquv-metodik (qurilish ishlari axborotlashtirish, koʻrgazmali qurollar, kutubxona fondini boyitish) koʻlamini rivojlantirish. 7. Oʻqituvchi va oʻquvchilarni ijtimoiy himoya qilish.
Yillik rejalashtirish butun oʻquv yili hamda yozgi ta’tilni qamrab oladi. Yillik rejalashtirish oʻquv yili davomida ta’lim jarayonini tashkil etilishi (chorak, semestr)ga qarab bir necha bosqichlarni oʻz ichiga olgan holda amalga oshiriladi.
Yakuniy rejalashtirish bir yillik rejaning aniqlangan koʻrinishi boʻlib, u oʻquv choraklari uchun tuziladi. Rejalashtirishning bunday aniqlangan koʻrinishi oʻqituvchilar, oʻquvchilar, ota- onalar qoʻmitasi faoliyatini boshqarishga yordam beradi. Bunday rejalashtirish oʻqituvchilar va sinf rahbarlarining ish rejalari bilan aloqadorlikda aniqlashtirilib boriladi.
Darsni loyihalash (rejalashtirish) oʻquvchilarning oʻquv faoliyatini boshqarish dasturini yaratish boʻlib, u darsga tayyorlanishning yakuniy bosqichi hisoblanadi.
Oʻquv ekskursiyalari alohida yoki bir qancha fanlar boʻyicha rejalashtirilib, ommaviy, guruhli va kichik guruhli tarzda tashkil etiladi.
Oʻqituvchi tomonidan ta’lim jarayonini boshqarish muayyan mavzu boʻyicha yoki nazorat ishlarini oʻtkazish maqsadida tashkil etilayotgan oʻquv mashgʻulotlarining ilmiy- pedagogik va amaliy-metodik jihatdan toʻgʻri tashkillashtirilishi, olib borilishi, natijalarning tahlil etilishini anglatadi.
|
| |
Oʻqituvchi tomonidan ta’lim jarayonini boshqarish

|
Oʻqituvchi tomonidan ta’lim jarayonini boshqarish
|
bet | 28/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Oʻqituvchi tomonidan ta’lim jarayonini boshqarish quyidagi bosqichlarda tashkil etiladi: 6) rejalashtirish; 7) tashkil etish; 8) boshqarish; 9) nazorat qilish; 10) natijalarni baholash va tahlil qilish.
Oʻqituvchi ta’lim jarayonini tashkil etishni rejalashtirishda kalendar-tematik yoki darslar rejalarini tuzishga e’tibor qaratadi.
Oʻqituvchining ta’lim jarayonini tashkil etishdagi roli oʻquvchilar oldiga oʻquv masalalarini qoʻyish, ularning samarali bajarilishi uchun zarur sharoitni yaratishdan iborat.
Ta’lim jarayonida oʻquvchilar faoliyatini boshqarishda oʻqituvchi uni toʻgʻri yoʻnaltirish vazifasini bajaradi.
Ta’lim jarayonida oʻquvchilar faoliyatini nazorat qilish oʻquvchilar faoliyatining maqsadga muvofiq, samarali tashkil etilishini ta’minlaydi.
Ta’lim jarayoni boʻyicha natijalarni baholash va tahlil qilishda oʻqituvchi ta’lim jarayonining qanday kechganligini bilish, yutuqlar omillarini oʻrganish, yoʻl qoʻyilgan kamchiliklarni bartaraf etish choralarini belgilashga e’tibor qaratishi lozim.
Turli darajadagi aqliy rivojlanishga ega bolalarni oʻqitishga yoʻnaltirilgan tabaqalashtirilgan ta’lim (tanlab oʻqitish) qachon paydo boʻlgan?
Turli darajadagi aqliy rivojlanishga ega bolalarni oʻqitishga yoʻnaltirilgan tabaqalashtirilgan ta’lim (tanlab oʻqitish) XIX asr oxiri XX asr boshlari (AQSHda Batov tizimi, Yevropada Maingeyms tizimi shakli)da paydo boʻlgan. “Dalьton-reja” nomi bilan ommalashgan individual ta’lim 1905 yili Dalьton shahri (Massachusets shtati)da oʻqituvchi Yelena Park Xerst tomonidan birinchi bor qoʻllanilgan.
Mazkur ta’lim shakli laboratoriya yoki ustaxonalar tizimi deb ham ataladi. “Dalьton-reja” nomli ta’lim shaklining mohiyati quyidagilardan iborat:
- ta’lim samaradorligi har bir oʻquvchining imkoniyati, qobiliyatiga bogʻliq; - oʻqishni an’anaviy tashkil etish oʻquvchining mustaqil oʻquv faoliyatining asosi hisoblanadi; - oʻqituvchi faoliyatining odob bilan tashkil etilishi, sinf laboratoriyasining ustaxonalar bilan almashtirilishi; - darslarning bekor qilinishi; - yangi materialning tushuntirilmasligi, oʻquvchilarning laboratoriya (ustaxona)larda topshiriq asosida mustaqil shugʻullanishlari va zarurboʻlgan paytda oʻqituvchidan yordam soʻrashlari.
Ta’limning loyihali shakli XX asr 20-yillarida paydo boʻlib, uning oʻziga xos jihati – oʻquvchilar tomonidan mustaqil ravishda loyiha ishlari mavzusining tanlab olinishi sanaladi. “Tramk rejasi” nomli ta’lim shaklining mohiyati nimadan iborat? Tramk rejasi XX asrning 60-yillarida amerikalik pedagog Lyuyd Tramk tomonidan asoslangan boʻlib, unga koʻra mashgʻulotlarni katta (100-150 nafar kishilik) auditoriyada 10-15 kishidan iborat guruhlarda yoki oʻquvchilarning har biri bilan individual ishlarni olib borish asosida tashkil etish gʻoyasi targʻib qilinadi.
|
| |
Department of higher education, science and innovation of navoi region konimex district vocational school

|
Department of higher education, science and innovation of navoi region konimex district vocational school
|
Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 75,97 Kb. | | #228941 |
Bog'liq Таъминланганлик хати
Navoiy vilayoti, Konimex tumani, Ajiniyaz ko’chasi 58-uy Telefon: 99855512217
Hisob-kitob raqami: 400121860122117092901350001 ИНН 200012841 МФО 00014
МАЪЛУМОТНОМА
O’zbekiston Respublikasi Oliy va o’rta maxsus ta’lim Vazirining 2022 yil 14 martdagi 98- sonli “Professional ta'lim muassasalari uchun o'quv adabiyotlarni tayyorlash, nashr etish, yetkazib berish hamda ta'lim muassasalarda foydalanishga qo'yiladigan talablarni belgilash to'g'risida” gi buyrug’i ilovasining Professional ta'lim muassasalarini darslik va o'quv qo'llanmalar bilan ta'minlash me'yori va ularni yangilab borish davriyligi to’g’risidagi 4-bobining quyidagi bandlarida:
19. Darslik va o'quv qo'llanmalar bilan professional ta'lim muassasalarini ta'minlash me'yorlari muayyan ta'lim muassasasining axborot-resurs markazida mavjud bo'lgan darslik va o'quv qo'llanmalar soni tegishli ta'lim yo'nalishining kasb yoki mutaxassisligi bo'yicha ta'lim olayotgan o'quvchilar soni bilan nisbat ko'rinishida belgilanadi.
20. Professional ta'lim muassasalari uchun o'tilayotgan fanlar bo'yicha har 6 nafar o'quvchiga kamida I (bir) dona darslik yoki o'quv qo'llanmalar to'g'ri kelsa, mazkur kasb yoki mutaxassislik darslik va o'quv qo'llanmalar bilan ta'minlangan hisoblanadi. Bunda ta'lim jarayonining darslik va o'quv qo'llanmalar bilan ta'minlanishi axborot-resurs markazida uning elektron nusxalari mavjudligini nazarda tutadi.
21. Nashr qilinayotgan darslik va o'quv qo'llanmalaming adadi professional ta'lim muassasalarining o'ziga xos xususiyatlaridan kelib chiqqan holda, o'qitilayotgan fanlar bo'yicha har 6 nafar o'quvchiga kamida I (bir) dona hamda har 2 (ikki) nafar o'quvchiga ko'pi bilan 1 (bir) dona to'g'ri kelishi miqdorlari oralig'ida belgilanadi.
Izoh: Konimex tuman kasb-hunar maktabi Axborot resurs markazida 2023-2024 o’quv yilida umumkasbiy va maxsus fan darsliklari yo’nalishlar kesimida 413 nafar o’quvchilarga 2820 dona maxsus fan darsliklari mavjud bo’lib, ta’minlanganlik darajasi 93 % ni tashkil qiladi.
2020-2022 yillarda Professional ta'lim tizimi uchun umumkasbiy va maxsus fan darsliklarini chop etishda darsliklar adadi (soni) kam nashr etilganligi hisobidan 6 nafar o’quvchiga 1 dona kitob to’g’ri kelgan bo’lsa, bugungi kunda ushbu kamchiliklar to’liq bartaraf etilgan. Konimex tuman kasb-hunar maktabi Axborot resurs markazida mavjud darsliklar 2 nafar o’quvchiga 1 dona darslik to’g’ri keladi.
Kasb- hunar maktabi direktori: A. Xudayberdiyev
Кутубхоначи: X. Bazarova
|
| |
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti

|
Toshkent axborot texnologiyalari universiteti urganch filiali kompyuter injineringi fakulteti
|
bet | 1/8 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 117,37 Kb. | | #250384 |
Bog'liq Vaisbek Davlatov Mustaqil ishi ishi
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
URGANCH FILIALI
KOMPYUTER INJINERINGI FAKULTETI
961-20 GURUH TALABASI
Davlatov Vaisbekning
Mashinali o'qitishga kirish
fanidan
Mustaqil ISHI
Mavzu: Stoxastik Gradientli tushish
Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti
961-20 guruh talabasi V.Davlatov
Mundarija
Stochastik gradient millati 3
Shartlar 3
Iterativ usul 4
Muhim dasturlar 6
Navlar va oʻzgartirishlar 6
Overt oʻzgarishlari (ISGD) 6
Impuls 14
AdaGrad 17
RMSProp 21
Parametrlar quyidagicha yangilanadi 23
Tabiiy gradient tushishi va kSGD 29
Boshqa usullarga qaraganda kSGD ning afzalliklari: 29
Xulosa 38
Foydalanilgan adabiyotlar 40
Stochastik gradientli pastga tushish (SGD) - mos silliqlik xususiyatlariga ega bo'lgan ob'ektiv funktsiyani optimallashtirish uchun iterativ usul (masalan, differentsiallik yoki subdifferentiability). Uni stochastik yaqinlik deb hisoblash mumkin gradient tushish optimallashtirishlari, chunki u to'liq ma'lumotlar to'plamidan hisoblangan haqiqiy gradientni ma'lumotlarning tasodifiy tanlangan quyi to'pidan hisoblangan hisob-kitob bilan almashtiradi[1]. Bu ishtirok etgan hisoblash resurslarini kamaytiradi va konversiyaning pastroq ko'rsatkichlari evaziga yuqoriroq iteratsiya ko'rsatkichiga erishishga yordam beradi[2]. Ayniqsa katta ma'lumotlarni qayta ishlash bilan bog'liq dasturlarda katta ta'sirga erishiladi.
Stoxematik yaqinlashishning asosiy g'oyasi 1950-yillarning Robbins-Monro algoritmiga borib taqalsa-da, [3] stochastik gradient tushishi mashina o'rganishda muhim optimallashtirish texnikasiga aylangan.[1]
|
| |
II. Oʻquvchilar va oʻsmirlar uyushmasi

|
II. Oʻquvchilar va oʻsmirlar uyushmasi
|
bet | 25/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza II. Oʻquvchilar va oʻsmirlar uyushmasi («Kamolot» jamgʻarmasi) bilan birgalikda olib boriladigan ishlar. Ushbu boʻlimda oʻquvchilar Yetakchisiga, «Kamolot» jamgʻarmasi kotibiga ularning tarbiyaviy ish faoliyatlarida beriladigan yordamning aniq shakllari koʻrsatiladi.
III. Sinf oʻqituvchilari bilan ishlash. Darslarda oʻquvchilarni oʻrganish (oʻquvchining darsda oʻzini tutishi, ularning oʻzlashtirmasligi, bilimdagi nuqsonlar, xulqi), oʻquvchilardagi bilim koʻnikmalarini aniqlash (oʻquvchilar kundaliklari, daftarlarini koʻrib chiqish, oʻqituvchilar bilan suhbatlashish, oʻquvchilarning oʻquv ishlarini kuzatish, darsliklar, ma’lumotnomalar, jadvallar va hokazolar bilan ta’minlanish ahvolini oʻrganish, nutq madaniyati, uyga vazifa, kasb tanlash masalalari bilan qiziqish), oʻquvchi-oʻqituvchi munosabati (oʻquvchi bilan oʻqituvchining chiqishimligi, oʻqituvchiniig pedagogik odobga, pedagogik talablarning bir xilligiga erishishi masalalari), oʻzaro yordamni tashkil etish (qoloq oʻquvchilarni aniqlash, fan oʻqituvchisi bilan birgalikda uning saablarini tahlil qilish va tegishli tadbir belgilash, a’lochi oʻquvchilardan oʻzaro yordam harakatini uyushtirish), oʻqituvchilarga yordam berish (oʻquvchilar haqida tegishli ma’lumotlar, maslahatlar berish, fanga oid tadbirlarni oʻtkazishda koʻmaklashish).
N.N.Skatkin, I.Ya.Lerner, AleksyOʻq Yu.K.Babanskiylarning tekshiruvlarida ta’lim uslublariga taalluqli ikkilamchi tur belgilarining ta’rifi beriladi, Ular uslub-ifoda, mazmun va ta’lim usuli ekanligi isbotlab berishgan.
Gegel falsafadagi uslubni mazmun harakatining shakli sifatida koʻrsatadi. Ta’lim jarayoiida turli xil mantiqiy tizimlar orqali oʻqituvchi va u bilan birgalikda oʻquvchilar oʻz bilim, qobiliyat va koʻnikmalarini dedOʻqtsiya, indOʻqtsiya, sintez, umumlashtirish, konkretlashtirish, taqqoslash taklida ifodalaydidar. Barcha mantiqiy jarayonlar uslubning mazmun bilan uzviy bogʻlangan ichkn tomonini tashkil qiladi.
Boshlangʻich sinflarda oʻquv jarayoni foydalanilayotgan usul, uslub va shaklarining turli tumanligi bilan ajralib turadi. Mamlakatimizda amalga oshirilayotgan yangi oʻquv rejalari va dasturlariga oʻtish davrida jamiyat va atrof-muhit oʻrtasndagi aloqalarni uygʻunlashtirish, atrof- muhitga jiddiy munosabatni oʻrnatish va shakllantirish masalalari muhim ahamiyat kasb etadi.
Oʻquv rejasi – me’yoriy hujjat boʻlib, unda har bir oʻquv predmetining mazmuni ochib beriladi, muayyan oʻquv yilida oʻzlashtirilishi zarur boʻlgan bilim, koʻnikma va malakalar hajmi koʻrsatiladi.
|
| |
Internet-Fehlertext 5

Internet-Fehlertext
5
Leider haben sich in den folgenden Texten zwölf Fehler eingeschlichen. Streiche die entsprechenden Stellen durch.
Internet
Das Internet ist ein weltweites Netz, durch welches Millionen von Computern, Tablets, Smartphones, etc. miteinander verbunden sind. Dies kann via Kabel (LAN) oder drahtlos (DLAN) geschehen. Dadurch können Daten miteinander ausgetauscht werden. Da zum Beispiel auch Töne, Bilder und Filme als Daten weitergegeben werden können, ermöglicht das Internet eine vielfältige Nutzung, zum Beispiel: World Wide Windows (www), E-Mail, Telefonie, Radio, Fernsehen und vieles mehr.
Ursprünglich vom amerikanischen Militär entwickelt (als Geburtsjahr gilt 1969), hat das Internet ab etwa 1995 auch den Weg in die heimischen Stuben gefunden.
Um überhaupt mit dem Internet verbunden zu werden, braucht es einen Provider. Er verbindet die Computer bei uns zu Hause mit dem weltweiten Netzwerk. Die verbreitetsten Provider in Lauerz sind Bluewin (verbindet über die Telefonleitung) und Cablecom (verbindet über das Fernsehkabel). Im Gegensatz zu Telefon oder Fernsehanschluss ist der Internetanschluss gratis.
World Wide Web (www)
Das World Wide Web ist ein weltweites Netz aus Webseiten, welche auf speziellen Computern, den Webservern plaziert sind. Mit Hilfe eines speziellen Programms, dem Surfer, können die Webseiten auf den Bildschirm des eigenen Computers geholt werden. Die bekanntesten Vertreter sind der Internet Explorer (IE), der Firefox, Google Chrome und Safari von Apple.
Dank den sogenannten Hyperlinks (oder einfach Links), welche auf den Webseiten angebracht sind, kann von einer Webseite auf eine andere gesprungen werden und von dort wieder weiter. Oftmals sind die Links durchgestrichen, damit man sie erkennt oder sie haben eine andere Farbe. Das Springen mit Hilfe von Links von einer Seite zur nächsten nennt man «hopsen». Dies kann man allerdings nur tun, wenn man direkt mit dem Internet verbunden ist. Der Computer ist dann «online». Wenn der Computer keine Verbindung zum Internet hat, ist er «hotline».
Suchmaschinen
«Im Internet findet man alles» wird oft behauptet, aber angesichts der Tatsachte, dass es Hunderte von Millionen Websites gibt, müsste man ziemlich lange suchen, um das Gewünschte zu finden. Hier helfen Suchmaschinen, wie beispielsweise «Google» (weiters Beispiele: www.bingo.ch, www. juhuu.ch). Da sie durch den Staat finanziert sind, sind sie gratis.
Nachdem du den oder die Suchbegriff(e) eingegeben hast, könnte das Suchfenster so aussehen:
|
Rejaning aniqligi - Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya...

|
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
bet | 24/32 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 249,5 Kb. | | #100790 |
Bog'liq 4-ma\'ruza Rejaning aniqligi.
Rejaga bajarib boʻlmaydigan ishlarni kiritmaslik kerak. Ishni rejalashtirishda mahalliy sharoitlardan kelib chiqish lozim. Rejada hamma narsa: ish vaqti, joyi, mas’ullar aniq boʻlsin.
Sinf rahbarining tarbiyaviy ishlar rejasi – bu majburiy pedagogik hujjatdir. Uni amalga oshirish uchun sinf rahbari shaxsan mas’uldir. «Sinf rahbari haqida Nizom»-da: «Sinf rahbarining ishi reja asosida olib borilishi lozim» deb belgilab qoʻyilgan.
Ishning istiqbolli rejasi sinf jamoasi tomonidan toʻplangan tajribaga qarab va sinf rahbarining oʻz vazifalariga muvofiq ravishda bir yoki bir necha yilga tuzilishi mumkin. Nizomda «Sinfning yillik ish rejasi tuziladi. Uni tarbiyaviy ishlar boʻyicha direktor oʻrinbosari tasdiqlaydi» deyilgan.
Rejaning ifodalash shakli juda oddiy boʻlgani ma’qul: ishning nomi, bajarish muddati, mas’ul kishi. Reja qisqa va aniq boʻlishi kerak. Boʻlar-boʻlmas ishlar roʻyxatini qalashtirib, qappaygan reja tuzishga berilib ketmaslik kerak. Rejaga faqat hayot ilgari surgan va oʻquv yili davomida muvaffaqiyatli bajarilishi mumkin boʻlgan tadbirlarnigina kiritmoq lozim. Kiritilgan tadbirlar ham biri bogʻdan, biri togʻdan olib yozilmasligi, balki ular tarbiyaviy ishlar tizimida bir- biri bilan bogʻlangan, bir-birini toʻldiradigan holda boʻlishi zarur.
Reja oʻquvchi shaxsiga ta’sir koʻrsatuvchi turli tarbiyaviy omillarning nafaqat umumiy, balki xususiy aniq tadbirlarni ham oʻz ichiga olishi kerak. Biz quyida sinf rahbari ish rejasining asosiy boʻlimlari va mazmunini beramiz:
I. Uquvchilar jamoasi bilan ishlash.
Uquvchini oʻrganish (oʻquvchi haqida ma’lumot toʻplash, uning aqliy, jismoniy, ruhiy rivoji, bilim, koʻnikma va malakalari darajasini, tarbiyalanganlik, jamoatchilikka intilish darajalarini diagnostik dasturlar asosida oʻrganish), sinf jamoasini oʻrganish (oʻquvchilar soni, jinsi, millati, yoshi, rasmiy va norasmiy liderlar, ilgʻorlar, qoloqlar, intizomsiz va tarbiyasi qiyin oʻquvchilar, ularning sinfga ta’siri, sinfning jamoatchilik topshiriqlariga munosabati, sinfning tarbiyalanganlik, jipslik, rivojlanganlik darajalarini diagnostik dasturlar asosida oʻrganish), sinf jamoasini tashkil etish va yoʻnaltirish (tashkiliy ishlar, sinf faollari bilan ishlash, umumiy ishlar ustidan nazorat, oʻquvchilarni oʻz-oʻzini nazorat qilishga oʻrgatish, navbatchilikni, oʻzaro yordamni yoʻlga qoʻyish, gazeta tahririyati bilan ishlash, kasalmand va nogiron oʻquvchilarga gʻamxoʻrlik, vaqtli matbuot nashrlariga yozilish, mehnat harakatlarida qatnashish, sinf mulkini saqlash, kundalik rejimga boʻysunish va hokazolar).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Integratsiya ta’limning muhim prinsipi. Integratsiya haqida umumiy tushuncha Reja: Integratsiya haqida umumiy tushuncha
|
Xulosa chiqarish bilan bogliq xatolar

|
Xulosa chiqarish bilan bogliq xatolar
|
bet | 9/9 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 439,86 Kb. | | #244685 |
Bog'liq falsafa mustaqil ishXulosa chiqarish bilan bogliq xatolar. Fikr yuritish jarayonida eng ko'p uchraydigan mantiqiy xatolar xulosa chiqarish bilan bogliq. Bunga sabab xulosa chiqarishning har bir turiga xos bolgan qoidalarni bilmaslikdir. Shunday xatolardan ba’zilarini ko'rib chiqamiz.
Umumiy mulohazalarga asoslanib (sillogistik) xulosa chiqarishda keng tarqalgan xatolardan biri sillogizm I figurasining qoidasi buzilishining natijasida vujudga keladi. Bunga ko'ra I Figura bo‘yicha kichik asos inkor mulohaza bo'lganda hosil qilingan xulosa noaniq (ko‘pincha xato) bo‘ladi. Masalan:
Hamma advokatlar yuristdir.
Bu kishi advokat emas.
Bu kishi yurist emas.
Xulosaning noaniq bo‘lishiga sabab, yuristlar faqat advokat emas, balki o‘qituvchi yoki olim bo‘lishlari ham mumkin.
Yana bir xato sillogizm II figurasi qoidasi buzilishining natijasida vujudga keladi. Masalan:
Hamma okulistlar shifokordir.
Bu ayol shifokor.
Bu ayol okulistdir.
Shifokorlar faqat okulist (ko‘z shifokori) emas, balki stomatolog, kardiolog, xirurg bo‘lishlari ham mumkin.
Yakka mulohazalarni umumlashtirib (induktiv) xulosa chiqarishda eng ko‘p uchraydigan mantiqiy xato «undan keyin, demak, shu sababga ko‘ra» deb ataladi. Bu xato oldinma-ketin kelgan hodisalarning hammasida avvalgisi sabab, keyingisi oqibat bo‘ladi, degan fikrga asoslanish natijasida yuzaga keladi.
0 ‘xshatish (analogiya)ga asoslanib xulosa chiqarilganda, taqqoslanayotgan hodisalarning nomuhim belgilari asos qilib olinsa, mantiqiy xatoga yo‘l qo‘yiladi. Masalan:
Aziza va Robiya bir sinfda o‘qiydi, yoshlari va bo‘ylari teng. Aziza ingliz tilini yaxshi biladi.
Demak, Robiya ham ingliz tilini yaxshi biladi.
Yuqorida ko‘rsatilgan mantiqiy xatolarga yo‘l qo‘ymaslik uchun quyidagi qoidalarga amal qilish zarur:
Mantiqiy kesimda mantiqiy egaga xos bo‘lgan xususiyat doimo tasdiqlanishi shart.
Mantiqiy kesimda mantiqiy egaga xos bo‘lmagan xususiyat doimo inkor qilinishi shart.
Foydalanilgan adabiyotlar:
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI ‘FALSAFA O‘QUV-USLUBIY MAJMUA’
FALSAFA ASOSLARI o‘quv qo‘llanma. 0‘zbekiston faylasuflari milliy jam iyati nashriyoti Toshkent — 2018
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta va maxsus ta’lim vazirligi “Falsafa” 1-qism
|
| |