Tiykarǵı protokollardıń analizi - Tálim bilimlendiriw sistemasında kompyuter texnologiyalarınan paydalanıw

97
tarmaqlarda isletiw imkanı bar boladı. Sol sebepli qurılmalardıń sáykesleniw
imkaniyatı payda boladı.
Joqarı basqısh protokolları tiykarında bolsa hár bir stek óz abzallıqlarına hám
kemshiliklerine iye, «bir protokolǵa-bir basqısh» túsinigindey anıq baylanısı joq
esaplanadı, yaǵnıy bir protokol birden eki-úsh basqıshlarda da islewi múmkin.
Baylanısıw. Tarmaq qurılmalarınıń jumıs aktivligi tiykarǵı jaǵday
protokollardı baylanıstıradı, tiykarınan tarmaq adapteri ushın. Ámeliyatta bir
tarmaq adapterine xızmet kórsetiwde protokollarınıń túrli steklerinen paydalanıw
imkaniyatın beredi. Máselen, bir waqıttıń ózinde TCP/ IP hám IPX/SPX steklerden
paydalanıw múmkin boladı, eger de birinshi stek járdeminde adressat penen
baylanıs ornatıwǵa urınıwda qátelik júz berse, avtomat túrde
keyingi stek
protokolınan paydalanıwǵa ótiw júz beredi. Bul jaǵdayda tiykarǵı jaǵday
baylanısıw náwbeti esaplanadı, sebebi ol yáki basqa protokoldı túrli steklerden
paydalanıwǵa álbette tásir etedi.
Kompyuterge qansha tarmaq adapteri ornatılıwınan
qaramastan, baylanısıw
bolsa birden bir neshe adapterge bir protokol stekti baylanıstırıw múmkin hám
kerisinshe bir neshe steklerdi bir adapterge baylanıstırıw múmkin.
TCP/ IP protokol stekleri (Transmission Control Protocol/ Internet Protocol)
búgingi kúnde eń kóp tarqalǵan hám fundamental esaplanadı. Ol hár qanday
ólshemdegi aymaqlıq tarmaqlarda isleydi. Onnan tısqarı
protokollardan Internet
global tarmaǵında islew imkaniyatın beriwshi jalǵız protokol esaplanadı.
TCP/ IP protokollar stekinde túrli basqıshlarda islewshi kóp protokollar
kiredi, biraq óz atamasın ol eki TCP hám IP prokollar atınan alǵan.
TCP (Transmission Control Protocol) – transport protokolı, TCP/ IP
protokollar stekinen paydalanıp tarmaqda maǵlıwmatlardı uzatıwdı basqarıw ushın
xızmet etedi.
IP (Internet Protocol) – tarmaq basqısh protokolı, túrli
tarmaqdan ibarat
bolǵan tarmaqlarda maǵlıwmatlardı jetkeriw ushın transport protokollarınıń
birewinen paydalanıladı, máselen, TCP yáki UDP.
98
TCP/IP
stektiń
tómengi
basqıshı
maǵlıwmat uzatıwdıń standart
protokollarınan paydalanǵanı ushın onı hár qanday tarmaq texnologiyası
qollanǵanda hám hár qanday operacion sistemalı kompyuterlerde isletiw múmkin
boladı.
Ázelden TCP/IP protokolı global tarmaqlarda paydalanıw ushın
rejelestirilgen, tap sonıń ushın ol maksimal túrde sáykesleniwsheń esaplanadı.
Tiykarınan paketlerdi bóleklerge ajıratıw imkaniyatı bolǵanlıǵı ushın da baylanıs
kanalınıń sıpatı itibarǵa alınbasa da, maǵlıwmat álbette óz adressine jetkeriledi. IP
– protokolınıń bar bolǵanı ushın da túrli segmentli tarmaqlar ortasında da
maǵlıwmat uzatıw múmkin boladı.
TCP/IP – protokolınıń kemshiligi sonnan ibarat bolıp, onda tarmaqta basqarıw
quramalasadı.
IPX/SPS (Internetwork Packet Exchange/Seguenced Packet Exchange)
protokollar steki Novell kompaniyasınıń rejesi hám múlki esaplanadı.
Ol Novell
Net Ware operacion sisteması ushın arnap jaratılǵan, ol sistema jaqın kúnge
shekem server operacion sistemaları ortasında jetekshi orınlardan biri edi.
IPX/SPS protokolları ISO/OSI modeliniń tarmaq hám transport basqıshlarında
isleydi, sonıń ushın ayrıqsha dárejede bir-biriniń kemshiligin toltıradı.
Átteń IPX/SPS protokolı stekleri ázelden onsha úlken bolmaǵan tarmaqlarda
xızmet kórsetiw ushın arnalǵan, sol sebepli onı úlken tarmaqlarda isletiw kem
nátiyje beredi.