nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi innovatsion rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil

Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi
innovatsion
rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil.
200
Annotatsiya
- chizmalarsiz fan va texnika taraqqiyotini tasavvur qilib bo‘
lmaydi.
Arxitektor va muhandislar ijodiy fikrlarini faqat chizmalar yordamida to‘
liq bayon eta
oladilar. Chizmalar asosida barcha muhandislik inshootlari quriladi, mashinalar, mashina
qismlari, tibbiyot asboblari va hokazolar ishlab chiqariladi. Biz sizlarga taqdim etayotgan
maqolada Muhandislik grafikasi fanlarini o‘
qitishda zamonaviy axborot ta’lim muhitini
tashkil etuvchi metodik ta’minoti haqida, o‘qituvchilarning fanga oid masalalarni yechishda,
grafik savodxonligini oshirishda zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish bo‘yicha
malaka va ko‘nikmalari va o‘
qituvchilarimizning ya’nada chuqur bilimga ega bo‘
lishlari
borasida tahlil qilinadi.
Kalit so‘
zlar:
muhandislik grafikasi, chizmachilik, chizma geometriya, topografiya,
axborot-texnologiyalar, ta’lim, metod turlari, didaktika, elektron ta’lim muhiti, IT raqamli
texnologiyalar, pedagog, dastur, ko‘
nikma, malaka.
Jahonda xalqaro tashkilotlar va rivojlangan davlatlar tomonidan qabul qilingan
2030-yilgacha yangi ta’lim konsepsiyasida “Ta’lim – taraqqiyotning asosiy
harakatlantiruvchi kuchi va barqaror rivojlanish maqsadlarga yetkazuvchi muhim
faoliyat”, deb e’tirof
qilingan
1
. Sifatli ta’lim berish, o‘rganuvchi va talabalarning
malaka hamda qobiliyatlarini yuqori darajada rivojlantirish, zamonaviy axborot
texnologiyalarini rivojlantirish, elektron axborot-ta’lim
resurslarini yaratish, ta’lim
jarayonini modellashtirishning istiqbolli yo‘nalishlarini belgilashda zamonaviy
pedagogik va axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan foydalanilmoqda.
Dunyo ta’lim tizimida zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanib,
fanlarning metodik ta’minotini takomillashtirish, talabalarning kasbiy bilimalarini
shakllantirish
va rivojlantirish, mashg‘ulotlarda multimedia, axborot-kommunikatsiya
texnologiyalaridan keng ko‘lamda va ommaviy foydalanish masalalari tadqiq
qilinmoqda. Ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatlashtirish,
iqtisodiyotni axborot-
kommunikatsiya texnologiyalari yordamida rivojlantirish, IT raqamli texnologiyalardan
foydalanish, boshqaruv jarayoniga yangi axborot texnologiyalarini joriy qilish, faoliyat
sohalari bo‘yicha talabalarga innovatsion bilim berish, kasbiy ko‘nikma
va malakalarni
doimiy takomillashtirib borish ustuvor vazifa sifatida belgilangan.
1
Incheon Declaration / Education 2030: Towards inclusive and equitable quality education and lifelong learning for
all. –p.4-5. http://unesdoc.unesco.org/images/0023/002338/233813m.pdf.
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDAGI MAVJUD MUAMMOLAR VA

145
shug‘ullanish lozim. O‘quvchilarga murakkab mavzularni didaktik o‘yinlar,
ko‘rgazmalar, AKTdan foydalanib dars o‘tish lozim. Murakkab mavzularni faqat bir
soatmas ikki, uch soatdan takrorlab shug‘ullanib, o‘quvchi shu mavzuni mazmunini
to‘la qonli, batafsil tushunib olmagunga qadar shu mavzu ustida ishlash lozim.
O‘quvchi mavzuni tushunib olgandan so‘ng uni oziga
mustaqil bajarish uchun
topshiriq sifatida berish lozim. O‘quvchi o‘sh mavzuni o‘zi mustaqil bajara olsagina
u o‘sha mavzuni batafsil tushungan bo‘ladi. Masalan: matematikada murakkab
masala va misollar bor.
Do‘konga birinchi kuni 250 ta ichimlik, ikkinchi kuni ikki marta ortiq ichimlik
va uchunchi kuni esa uch marta ortiq ichimlik keltirildi. Do‘konga jami qancha
ichimlik keltirilgan.
Masalaning avval qisqacha sharti tuziladi. Keyin esa yechimi va javobi
topiladi. Berilgan:
1-
kuni-250 ta
2-
kuni-? 2marta
ortiq
3-
kuni-? 3marta ortiq
Hammasi-? Ta ichimlik
Yecich: 250*2=500 500*2=1000 1000+250=1250
Javob: Do‘konga hammasi bo‘lib 1250 ta ichimlik keltirilgan.
Misol: x-2904=3705+230
x-2904=3935
x=3935+2904
x=6839
6839-2904=3705+230
1)
6839-2904=3935
2)
3705+230=3935
Ona tili fanidan mashqlarni tahlil qilish
Chiroyli kapalak gulag qo‘ndi.
146
Nima?-kapalak,qanday kapalak?-chiroyli kapalak, nima qildi? Qo‘ndi, nimaga?-
gulga, nimaga qo‘ndi?-gulga qo‘ndi.
So‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalar mavzusida o‘quvchilar chi, dosh, li,
siz, zor, kor so‘zlarni o‘zaro bog‘lovchi qo‘shimchalar orqali har-xil so‘zlar,
so‘zlardan gaplar tuza olishlari lozim. Masalan: gul so‘zidan har-xil so‘zlar tuzish
mumkin.
Gul-gulchi, gulli, gulsiz, gulzor. Gulchi gulzordan chiroyli guldasta yasadi.
Paxta-paxtazor, paxtakor, paxtali, paxtasiz. Paxtazorda paxtakorlar paxta
terishmoqda.
O‘qish fanidan esa murakkab mavzularni qismlarga bo‘lib o‘qib o‘rganishadi.
Mavzu yuzasidan savol-javob o‘tkazilib mavzu mustahkamlanadi.
Mavzularni o‘quvchilarni
ongiga yetkazib bera olish, ularni shu mavzu
bo‘yicha malakasini shakllantirish bu o‘qituvchining bilimiga hamda pedagogik
mahoratiga bog‘liq. O‘qituvchi kuchli bilimga ega bo‘lsagina u har qanday mavzuni
yoritib tushuntirib bera oladi. Hozirgi zamonaviy o‘qituvchi murakkab mavzularni
tushuntirib, yoritib bera oladigan kengaytirilgan dars
ishlanmalarini yaratib shu
asosida darslarni o‘tishi kerak. Yosh endi o‘qituvchilik kasbiga qadam qo‘ygan
o‘qituvchilarimiz uchun murakkab deb topilgan mavzular bo‘yicha kengaytirilgan
dars
ishlanmalari
va
tavsiyalar
yaratish kerak bo‘ladi. Chunki yosh
o‘qituvchilarimizga bu uslubiy qo‘llanma sifatida qo‘l keladi.
Oqituvchilarimizni ko‘proq o‘z ustida ishlashlari va zamonaviy ta’lim asosida
dars berishlari uchun Prezidentimiz o‘qituvchilarni rag‘batlantirish usullarini
ko‘paytirmoqda va ordenlar bilan taqdirlamoqdalar
a, o,e, o‘, u, i - 2024-yil-Кафедра-конференцияси pdf

113
va yumshoq variantlari)
ni tashkil etadi. Shu o‘rinda dialektologiya ilmi bilan
shug‘ullangan V.Reshetov, Sh.Shoabdurahmonovlarning “O‘zbek adabiy tiliga asos
bo‘lgan shevalarda unli fonemalar soni 6-7 tadan oshmaydi”
4
degan fikrlarini ham
tahlil qilib ko‘rish kerakday, nazarimizda.
Bu borada turkiy tillarning aksariyati o‘z alifbosi (kirill, lotin)da unlilar
tizimini shakllantirganlar. Chunki turkiy tillarning singormonizmga asoslanganligi
hech kimga sir emas. O‘zbek tiliga
–o
lashish jarayoni kuchli ta’sir o‘tkazgan bo‘lsa
ham, adabiy tilimizdagi unli tovushlarning aniq ifodalanishi va tildagi barcha
so‘zlarning talaffuz me’yorlari uchun hozirda alifbomizda mavjud unli harflar yetarli
emasdek. Tilimizda uchraydigan
ikki, igna, ichki
va
mix, six, bir
so‘zlaridagi
–i
,
aka,
alam, aziz
va
Axmad, naqd, axmoq
so‘zlaridagi
–a
,
o‘lka, o‘pka, o‘zbek
va
o‘roq,
o‘rtoq, o‘tloq
so‘zlaridagi
–o‘,
ust, uzum, uzuk
va
uzun, burun, tutqun
so‘zlaridagi
2024-yil-Кафедра-конференцияси pdf - bet 54

120
b)
O‘qing va nima uchun hunarsiz kishi o‘limga yaqinligini tushuntirib
bering. («Hunarsiz kishi o‘limga yaqin», IV sinf) va hok.
4.
O‘qilgan matn rejasini tuzishga tayyorlanish va reja tuzish.
Bunda
quyidagi ish turlaridan foydalaniladi:
1)
o‘qilgan matnga oid rasm chizish;
2)
rasmga matndagi so‘zlar yoki o‘z so‘zi bilan sarlavha qo‘yish;
Mustaqil ishning qanday bajarilganligini hisobga olish o‘quvchilarning
tayyorlik darajasini aniqlashda va keyingi bosqichlarda mustaqil mashqni to‘g‘ri
tashkil qilish uchun material tanlashda o‘qituvchiga yordam beradi.
Men darslarim
jarayonida o‘quvchilar mustaqil ishlashlari uchun quyidagi usullardan ko‘proq
foydalanaman. Ularga turli o‘yinlar va topshiriqlar beraman.
Hikoya tuzish jarayonida o‘quvchilarning lug‘at boyligi ortishi bilan
birgalikda, gaplarni to‘g‘ri tuzish, tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qilish va mustaqil
fikrlash malakasi shakllanadi.
O‘quvchilarning vaqt-vaqti bilan rag‘batlantirilishi ularning o‘ziga bo‘lgan
ishonchini orttiradi. Bu o‘yindan ona tili va o‘qish darslarida yoki darsdan tashqari
mashg‘ulotlarda, to‘garaklarda foydalanish mumkin.
1-
variant: Nafisa, soat, yomg‘ir, kitob.
2-
variant: Olma, kasal, o‘rtoq, Abduvali.
3-
variant: Mushuk, bobo, poliz, non, sichqon.
“Noto‘g‘ri jumla”
Bu o‘yin suratlar asosida o‘tkaziladi. O‘qituvchi ma`lum bir
suratni tasvirlab
berish jarayonida suratlarga tegishli bo‘lmagan jumlalarni ham ishlatadi. O‘quvchilar
ziyraklik bilan shu jumlani topishlari lozim.
O‘quvchilardan bu o‘yin davomida ziyraklik, sinchkovlik, kuzatuvchanlik va
diqqat talab qilinadi. Ya`ni ular suratni kuzatish bilan birga o‘qituvchining hikoyasini
ham diqqat bilan tinglab turadilar. Har bir noto‘g‘ri jumlani topa
bilish ularning
sinchkovligini o‘ziga bo‘lgan ishonchini va darsga qiziqishini orttiradi.
121
Bu o‘yindan faqat ona tili darslarida emas, balki darsdan tashqari
mashg‘ulotlarda ham foydalanish mumkin.
Samad aka duradgor. Uning qo‘li gul. U o‘g‘illariga ham duradgorlikni
o‘rgatgan. Ular qushlar uchun in yasashdi, singlisi Nigora ularga choy olib keldi.
(Javob: Nigora suratda tasvirlanmagan).
Bu vazifalarni bajarish jarayonida o‘quvchi o‘zi mustaqil fikrlaydi, bajaradi,
o‘ziga bo‘lgan ishonchi ortadi, kelgusi darsda esa yanad qiziqish bilan keladi.
Xulosa sifatida shuni aytishimiz mumkinki b
oshlang‘ich ta`limda
o‘quvchilarning mustaqil ish va o‘qish ko‘nikmalarini
tegishli darajada yuqoriga
ko‘tarish kerak. Mustaqil mutolaaning ta`limiy-tarbiyaviy ahamiyati muhim ekanligi
ko‘p marotaba e'tirof etilgan.
Savollar tugagach, ekranda ilon rasmi ko‘rsatiladi

|
Savollar tugagach, ekranda ilon rasmi ko‘rsatiladiBog'liq 2024-yil-Кафедра-конференцияси 1Savollar tugagach, ekranda ilon rasmi ko‘rsatiladi.
5.
Yangi mavzuni mustahkamlash
Matn ustida ishlash
“Men ham jajji yozuvchi” didaktik o‘yini.
a)
SAVOLLAR
1.
Sizga ertakning qayeri yoqdi?
2.
Ertakka yana qanday voqealarni qo‘shgan bo‘lar edingiz?
3.
Qaysi qahramon sizga yoqdi va nima uchun?
4.
Qaysi qahramonga o‘xshashni xohlardingiz?
5.
Siz ertakni qanday tugatgan bo‘lar edingiz?
6.
Ertakka yana nom berish mumkin?
b)
VENN diogrammasi
Bu diagramma orqali Yo‘lbars va Tulkining o‘xshash va farqli jihatlari tahlil
qilinadi.
Mashq daftari bilan ishlash
2-topshiriq ustida ishlash. Maqollarning ikkinchi bo‘lagini topish
143
6.
Darsni yakunlash
Darsda faol qatnashganlarni rag‘batlantirish
Darsdimizni qanday fanlar bilan o‘zaro bog‘ladik?
Sizlarga darsimiz yoqdimi?
6.
Uyga vazifa:
Ertakni o‘qib, mazmunini so‘zlab berishga tayyorlanib kelish
Yo‘lbars va tulki rasmini chizish
Foydalanilgan adabiyotlar:
1.
Ta’lim sifatini baholash bo‘yicha xalqaro tadqiqotlarni amalga oshirish milliy
markazi veb-sayti WWW.market.tdi.uz
2.
Xalqaro tadqiqotlarda o‘quvchilarning o‘qish savodxonligini baholash metodik
qo‘llanmasi. Sharq nashriyoti, T; 2019 yil.
3.
Boshlang‘ich ta’lim jurnali 10-son 2023 yil.
4.
O‘qish. O‘qituvchilar uchun metodik qollanma – T; Sharq nashriyoti 2014 yil,
5.
B.Aydarova. 2-sinf o‘qish savodxonligi darsligi. III-qism T; “Novda”
nashriyoti 2023 yil.
|
| |
-qadam: Ovozni tekshiring

|
-qadam: Ovozni tekshiring
|
bet | 15/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvar 4 -qadam: Ovozni tekshiring
Barcha kerakli fayllarni muvaffaqiyatli ulab va o'rnatgandan so'ng, qurilmaning ovozini tekshirish vaqti keldi - barcha vazifalarni to'g'ri bajarganingizga ishonch hosil qilish kerak. Odatda ovoz bor yoki yo'qligini bilish uchun har qanday qo'shiqni ijro etish yoki videoni boshlash kifoya. Ba'zida sizga aniqroq tasvir berish uchun maxsus ovozni tekshirish vositalaridan foydalanish kerak bo'ladi. Ovoz chiqarish, ya'ni mikrofondan yozish haqida gap ketganda, siz ovoz yozish uchun Windows -ga o'rnatilgan vositalar yoki dasturlardan foydalanishingiz mumkin.
IV. Jihozlash qism
Siz to'g'ri turdagi operativ xotirani sotib oldingiz, to'g'ri operatsion tizimingiz bor, lekin kompyuter o'rnatilgan xotirani ko'rmayaptimi? Avvalo, modul uyaga to'g'ri kiritilganligini tekshiring. Buning uchun kompyuterni o'chiring, RAM tayoqchasini olib tashlang va kontaktlarni o'chiring. Qattiq silgi yoki spirt bilan namlangan mikrofiber matodan foydalaning. Endi barni to'g'ri tomoni bilan uyaga joylashtiring. Modulning rozetkaga mahkam o'rnashganligiga ishonch hosil qiling: qism joyida bo'lganda, siz engil chertishni eshitasiz.
Agar RAM to'g'ri o'rnatilganligini tekshirgandan so'ng, RAM hali ham kompyuter tomonidan aniqlanmasa, mumkin bo'lgan sabablarni istisno qilishingiz kerak:
dasturiy ta'minot konfiguratsiyasidagi xatolar;
RAM bilan bog'liq muammolar;
anakartning noto'g'ri ishlashi yoki mos kelmasligi.
Kompyuteringizning konfiguratsiyasini tekshirishdan boshlash oson, so'ngra uning qismlari ishlayotganiga va mos kelishiga ishonch hosil qiling.
Tizim sozlamalarini qanday tekshirish mumkin?
Odatiy bo'lib, har qanday operatsion tizim Windows-ning bitligi va versiyasiga qarab qo'llab-quvvatlanadigan xotira miqdori bo'yicha ma'lum cheklovlarga ega: Starter, Home Basic, Professional va boshqalar. Agar RAM miqdori tizim tomonidan qo'llab-quvvatlansa, lekin modul ishlamasa, yana bitta parametrni tekshirib ko'ring:
Win + R tugmalarini bosing;
ochilgan oynada "msconfig" ni kiriting (tirnoqsiz!);
"OK" tugmasini bosing;
"Tizim konfiguratsiyasi" oynasi paydo bo'ladi, "Yuklab olish" yorlig'iga o'ting;
"Kengaytirilgan variantlar" ni kiriting va "Maksimal xotira" parametrida chegara o'rnatilganligini tekshiring;
agar belgilansa, belgini olib tashlang.
Tizim bunday cheklovni o'rnatmaydi, u ilgari qo'lda tayinlangan bo'lishi mumkin edi. Tizimdagi nosozliklar variantini istisno qilgan holda, kompyuter tugunlarining ishlashini ikki marta tekshirishga arziydi.
|
| |
V. Iqtisodiy qism - Vi. Mehnat muhofazasi qismi VII

|
Vi. Mehnat muhofazasi qismi VII
|
bet | 17/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvarV. Iqtisodiy qism
Davlat mustaqilligini qo’lga kiritish natijasida O’zbеkistоn uchun iqtisоdiy va ijtimоiy taraqiyotning, madaniy va ma’naviy yangilanishning kеng istiqbоllari оshildi. Vaziyat taqоzasi bilan O’zbеkistоn dastlabki kunlardayoq bir yoqlama rivоjlantirilgan majruh iqtisоdiyotdan mеrоs bo’ lib qоlgan, tabiiy va minеral-хоm ashyo zaхiralaridan nоto’g ri fоydalanish, ishlab chiqaruvchi kuchlarni rivоjlantirish va jоylashtirishdagi, narх bеlgilashdagi aхоlining istе’mоl tarkibidagi buzilishlar tufayli vujudga kеlgan g’оyat kеskin muammоlarni yakka o’zi хal qilishga majbur bo’ldi. Ma’muriy yo’l bilan rеjalashtirishga asоslangan iqtisоdiy munоsabatlardan bоzоr munоsabatlariga o’tishning tartibi va usullarini o’zi bеlgilashiga to’gri kеladi. Jahоn ho’jalik alоqalari tizimiga kirish, davlatlararо iqtisodiy munоsabatlarni yo’lga qo’yishning eng makbul yo’llari izlandi.
Bularning barchasi jamiyatni yangilashda, ijtimоiy-iqtisodiy taraqqiyotda o’z yo’limizni izlashni talab qildi. Biz tanlab оlgan yo’l ijtimоiy yo’naltirilgan bоzоr iqtisоdiy yo’lini shakllantirishga qaratilgan. Bu yil jaхоn tajribasini shuningdеk, halqimizning turmush sharоitini,an’analarini,urf оdatlarini,turmush tarzining хar tоmоnlama хisоbga оlishga asоslangandir.Bizning maqsadimiz ijtimоiy yo’naltirilgan barqarоr bоzоr iqtisodiyotiga,оchiq tashqi siyosatga ega bo’lgan kuchli dеmоqratik,хuquqiy davlatni va fuqarоlik jamiyatini barpо etishdan ibоratdir.Ushbu yo’lni amalga оshirishga iqtisodiyotni tubdan islоh qilishga bеshta muhim va mashхur tamоyil asоs qilib оlingan bo’lib,o’tish davrining siyosati ana shu tamоyillarga tayanadi.
Ishlab chiqarilgan tamоyillar хayot sinоvidan o’tdi. Amaliy ish jarayonida ularning to’griligi va ta’sirchanligi tasdiqlandi. Bu tamоyillar jahоn jamоatchiligining tоmоnidan ma’qullandi,eng muhimi, хalqimizning o’zi ularni qabul qildi va qo’llab quvvatladi. Хоzirgi vaqtda mazkur tamоyillarni amalga оshirib, rеspublikada ijtimоiy-siyosiy barqarоrlik, eng muхimi bоzоr munоsabatlari jоriy etish sari bоsqichma-bоsqich ilgarilab bоrishimiz ta’minlanmоqda. SHu bоis biz bundan buyon хam ushbu tamоyillarga amal qilavеramiz. Bir bоsqichni tamоmlagandan kеyin kеyingina, zarur shart sharоitlarni yaratib, yangi bоsqichga o’tishi mumkin.
Iqtisodiy islоhatlar bоzоr munоsabatlarining rеal mеhanizmlarini asta sеkin,qadam-baqadam shakllantirib bоrishi lоzim. Bu mехanizmlar darrоv ishga tushib kеtоlmaydi, ular asta sеkin sоzlanadi, yo’lga qo’yiladi. Хar bir bоsqichda taffakurimizni o’stirib, o’stirilgan rеal natijalar bilan iqtisodiy strukturasi rivоjlangan, samarali ijtimоiy munоsabatlarga ega bo’lgan jamiyatni ko’ra оlamiz. O’zbеkistоnning siyosiy-iqtisodiy mustakilligiga erishishi, milliy davlatchiligimizni barpо etish, buning uchun mustahkam mоddiy nеgizni yaratish manfaatlarni ko’zlab kuyidagi iqtisodiy islоh qilish stratеgik maqsadlar qilib bеlgilandi.
|
| |
Kompyuterga qo'shimcha RAM panelini qanday o'rnatish kerak

|
Kompyuterga qo'shimcha RAM panelini qanday o'rnatish kerak
|
bet | 11/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvar Kompyuterga qo'shimcha RAM panelini qanday o'rnatish kerak
Shunday qilib, agar qo'shimcha RAM moduli sotib olingan bo'lsa, uni o'rnatishni davom ettirishingiz mumkin. Buning uchun:
Tizim birligidan barcha ulangan tashqi qurilmalarni, shuningdek qurilmani tarmoqdan ajratamiz.
Qopqoqni oching va RAM uchun ulagichlarni toping.
Biz yangi modul uchun tanlangan ulagichni qulflardan chiqaramiz va qurilmamizni joylashtiramiz. Modul o'rnatilishi kerak, shunda uning kesmasi ulagichning chiqadigan qismi bilan mos keladi. Ya'ni, u osib qo'ymasligi kerak. Modul uyaga qulflanganligiga ishonch hosil qiling.
Endi jihozni yoping va tashqi qurilmalarni qayta ulang.
Kompyuterni yoqing va yangi RAM moduli ishlayotganligini tekshiring. Siz buni uch xil usul bilan qilishingiz mumkin:
"Ishga tushirish" menyusini oching, "Kompyuter" ni bosing va "Xususiyatlar" ni o'ng tugmasini bosing. Kompyuter haqida barcha ma'lumotlar, bu erda qancha xotira borligi ko'rsatiladi. Agar ovoz hajmi oshgan bo'lsa, unda biz hamma narsani to'g'ri qildik, agar bo'lmasa, modul oddiygina o'rnatilmagan. Bunday holda, siz tashqi moslamalarni tizim blokidan yana chiqarib, ochishingiz va modulni tekshirishingiz kerak.
"Ishga tushirish" menyusini oching, "Vazifa menejeri" -ni tanlang va "Ishlash" bo'limiga o'ting. Shuningdek, u xotira hajmini ko'rsatishi kerak. Agar u ko'payib ketgan bo'lsa, unda hamma narsa to'g'ri amalga oshiriladi.
Agar siz hali ham qo'shimcha moduldan foydalangan holda shaxsiy kompyuteringizning RAMini mustaqil ravishda oshira olmasangiz, avval modulning o'zi ishlayotganiga ishonch hosil qilishingiz kerak, so'ngra o'rnatishda yordam uchun mutaxassis bilan bog'laning.
Yangi modul juda qimmat, ayniqsa ba'zi kompyuter modellari uchun, shuning uchun uni sotib olishga shoshilmang. Ehtimol, muammo bepul usullar bilan hal qilinadi.
|
| |
Qo'shimcha RAM panelini qo'shish

|
Qo'shimcha RAM panelini qo'shish
|
bet | 10/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvar Qo'shimcha RAM panelini qo'shish
Eng qulay va oson usul qo'shimcha RAM modulini sotib olishdir. Agar siz boshqalar bilan bezovta qilmaslikka qaror qilib, ushbu tanlovni tanlasangiz, modulni o'rnatish uchun tizim blokiga "ko'tarilish" kerakligiga tayyor bo'ling. Ammo bundan oldin bir nechta muhim mezonlarni hisobga olish kerak.
Sotib olayotganda quyidagilarga e'tibor bering.
Ishlab chiqaruvchiga. Modulni tanlash uchun nafaqat kerakli miqdorda RAM qo'shibgina qolmay, balki uzoq vaqt davom etadigan modulni tanlash uchun siz avval ishlab chiqaruvchini tanlashingiz kerak. Buning uchun siz tovar belgilarining sharhlari yoki xususiyatlarini o'rganishingiz mumkin.
Operativ xotira hajmi to'g'risida. Bu erda hamma narsa individualdir. Agar kompyuter o'qish yoki kompyuter faoliyati bilan bog'liq bo'lmagan ish uchun ishlatilsa, ko'pincha 2 - 4 Gb hajmga ega bo'ladi. Ko'p sonli dasturlarni yuklab olish, fotosuratlar va videofayllar bilan ishlash uchun o'yinlar uchun bu etarli bo'lmaydi. Bu erda sizga 4 - 8 GB hajmli modul kerak.
Operativ xotira sotib olishdan oldin, anakartning xususiyatlarini o'rganib chiqing, chunki ularning har biri hajm chegarasiga ega.
Xotira turi bo'yicha. Bu qo'shimcha modul sotib olishdan oldin bilishingiz kerak bo'lgan yana bir parametr. Buni jamoat mulki bo'lgan ushbu maqsad uchun mo'ljallangan dasturlar yordamida amalga oshirish mumkin. Masalan, Everest qulay. Endi eng mashhur DDR4, lekin ehtimol sizda DDR3 yoki DDR2 bor.
Operativ xotira turini aniqlashning yana bir usuli - kompyuter qopqog'i ostiga "ko'tarilish" va o'rnatilgan RAMdagi yozuvni ko'rish.
Xotira chastotasiga. Bu ko'p jihatdan ishlashga bog'liq bo'lgan parametrdir. Shuningdek, u qo'shimcha RAM sotib olishni bilishi kerak. Qoida tariqasida, chastota o'rnatilgan RAMda, shuning uchun xotira turi bilan bir qatorda siz ham yozishingiz kerak. Xuddi shu chastotali modulni sotib olishingiz kerak.
Agar siz ikkita yangi RAMni qo'yishga qaror qilsangiz, ya'ni eskisini olib tashlasangiz, kompyuteringiz qanday maksimal chastotani tortishini aniqlashingiz kerak.
|
| |
“Aqliy hujum” - 2024-yil-Кафедра-конференцияси pdf

102
o‘quvchilаrni o‘z tаsаvvurlаri,
mustаqil fikr yuritishlаri, izlаnishlаri vа ijоdlаridаn
sаmаrаli fоydаlаnishgа undаydi. Аqliy hujumdаn dаrsdа fоydаlаnishdа o‘qituvchi
o‘quvchilаrning bеrgаn g‘оyalаri vа fikrlаri uchun bаhо qo‘ymаsligi
fаqаt ulаrning
fаоl ishtirоklаrini hisоbgа оlib bоrishi lоzim. Hаmmа o‘quvchilаrni g‘оyalаr vа
fikrlаr bеrishgа undаshi zаrur. O‘quvchilаrning bеrgаn g‘оyalаri vа fikrlаri o‘qituvchi
tоmоnidаn umumlаshtirilаdi. Masalan:
1.
Ozon qatlamining eng asosiy vazifasi nima?
2.
Nega ozon qatlami ko‘zga ko‘rinmaydi? U qayerda joylashgan?
3.
Quyosh tizimida nechta sayyora bor? Ularda hayot yo‘qligining
asosiy
sababi nimada?
4.
“Ona sayyoramiz “krem” va “ko‘zoynak”dan foydalanadi”,
degan gapni
qanday tushundingiz?
5.
Ozon qatlamini saqlab qolish uchun nimalar qilish kerak deb o‘ylaysiz?
Bеrilgаn tоpshiriq guruh а’zоlаri tоmоnidаn
аjrаtilgаn vаqt mоbаynidа
bаjаrilаdi. Qаysi guruh а’zоsi bеrilgаn vаqtdа tоpshiriqni аniq vа to‘g‘ri bаjаrsа, shu
guruh g‘оlib bo‘lаdi.
“Zanjir” metodi.
Guruh to‘rtga bo‘linib, har bir guruhdan 1 o‘quvchi doska
oldiga chiqariladi. 1 o‘quvchi “Nima uchun inson hammadan kuchli” matniga tegishli
so‘zni aytadi. Keyingi o‘quvchi oldingi o‘quvchi aytganini va o‘zinikini qo‘shib
aytadi. Undan keyingisi oldingi 2 o‘quvchi aytgan atamalarga yana o‘zi
yangisini
qo‘shib aytadi. O‘yin shu tariqa davom etadi, matnga tegishli so ‘zni aytmay boshqa
so‘zni aytib adashgan o‘quvchi o‘yindan chiqadi, eng oxiri o‘yindan chiqib ketmay
qolgan o‘quvchi rag‘batlantiriladi. O‘yin xotirani mustahkamlashga juda qo‘l keladi
[4]. Namuna:
1-
o‘quvchi: qirg‘ovul.
2-
o‘quvchi: qirg‘ovul, muz.
1-
o‘quvchi: qirg‘ovul, muz, yomg‘ir.
2-
o‘quvchi: qirg‘ovul, muz, yomg‘ir, yer….
Eskiz bajarish bosqichlari va chizmani taxt qilish

|
Eskiz bajarish bosqichlari va chizmani taxt qilish
|
bet | 30/81 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 40,48 Mb. | | #143055 |
Bog'liq CHIZMACHILIK.2020.Valiyev (1)Eskiz bajarish bosqichlari va chizmani taxt qilish. Eskizlarni GOST da tasdiqlangan formatlarda chizish tavsiya etiladi. Eskiz chizish ikki qismdan iborat:
Eskiz chizishga tayyorgarlik.
Eskizni chizish.
Eskiz chizishga tayyorgarlik. Detalning o‘ziga qarab eskiz chizishdan avval uni diqqat bilan har tomonlama ko‘rib chiqish lozim, buning uchun quyidagilarni amalga oshirish kerak:
detalning nomi, mehanizmdagi ish vaziyati aniqlanadi (5.36-rasmdagi detalning nomi “Tayanch” deb ataladi va uning tuzilishi a va b larda ko‘rsatilgan);
detal qanday sirtlardan tashkil topganligi fikran ajratilib tahlil qilinadi (5.36-rasm, v);
detalning bosh ko‘rinishi (frontal proyeksiyalar tekisligidagi tasviri) tanlanadi;
zarur bo‘lgan tasvirlar (ko‘rinishlar, qirqimlar va kesimlar) soni aniqlanadi;
detalning qanday materialdan tayyorganligi aniqlanadi;
yuzalarning g‘adir-budurligi darajasi va tozalik klasslari aniqlanadi;
qog‘ozning formati va boshqalar belgilanadi.
5.36-rasm
Eskizni chizish. Avval eskiz formatining ramka chizig‘i chiziladi va uning pastki o‘ng burchagida asosiy yozuv (burchak shtamp) hamda texnikaviy talab yozuvlari uchun joy qoldiriladi. Eskizlarni chizish quyidagi bosqichlardan iborat.
Birinchi bosqich. Eskiz chizish burchak shtapm uchun joy qoldirib qog‘ozning ramka chiziqlarini chizishdan boshlanadi. Har bir ko‘rinishning simmetriya o‘qlari o‘tkaziladi. Detalning tashqi ko‘rinishi ingichka chiziq bilan chiziladi. Detall elementlarining o‘q va markaz chiziqlari chiziladi (5.37-rasm, a).
Ikkinchi bosqich. Detalning tashqi ko‘rinadigan kontur chiziqlari chiziladi (5.37-rasm, b).
Uchinchi bosqich. Detalning icki ko‘rinmaydigan kontur chiziqlari shtrix chiziq bilan chiziladi. Zarur bo‘lgan qirqim va kesimlar bajariladi. Ortiqcha chiziqlar o‘chiriladi va kesim yuzalarining shtrihlash chiziqlari o‘tkaziladi. Eskiz sinchiklab tekshirilgandan so‘ng ingichka kontur chiziqlar ustidan qalam yurgizilib chiqiladi (5.37-rasm, v). Chiqarish va o‘lcham chiziqlari o‘tkaziladi. Strelkalar, shartli belgilar (aylana, kvadrat, radius va boshqalar), sirtlarning g‘adir-budurlik belgilari qo‘yiladi.
To‘rtinchi bosqich. O‘lchash asboblari bilan detaldan zarur bo‘lgan o‘lchamlar olinadi va eskizga qo‘yiladi. Detalni o‘tkazishga oid bo‘lgan shartli belgilar qo‘yiladi, burchak shtampi yozuvlari yoziladi (5.37-rasm, g). Eskizning asosiy yozuv o‘rni chiziladi. Zarur bo‘lganda chizma maydonining bo‘sh joyiga izoh yozuvlari yoziladi.
5.37-rasm
|
| |
Mustaqil ish mavzu: sug’URTA FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISHDA sug’urta nazorati

Mustaqil ish mavzu: sug’URTA FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISHDA sug’urta nazorati
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/4
Sana
10.01.2024
Hajmi
0,81 Mb.
#134326
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Mustaqil ish mavzu: sug’URTA FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISHDA sug’urta nazorati
Download
0,81 Mb.
Matnni ko'rish
Foydalanilgan adabiyotlar

112
natija.
Kalit so‘zlar:
Ona tili darslari,
savodxonlik, unlilar tizimi, didaktik o‘yinlar,
Dunyo tillari orasida turkiy tillar oilasining ham tutgan o‘rni va o‘z ahamiyati
bor. Barchamizga ayonki, ma’lum til haqida to‘xtalar ekanmiz, avvalo uning ijtimoiy
hayotdagi roliga e’tiborni qaratish lozim.
Turkiy tilning boyligi, go‘zalligi,
jozibadorligi va nutqda qo‘llanilayotgan har bir so‘zning o‘z mohiyati mavjudligi
haqida ushbu tildan unumli foydalangan Alisher Navoiy hazratlari ham to‘xtalib
o‘tgan. Davrlar o‘tishi bilan turkiy tillar oilasiga mansub bo‘lgan o‘zbek
tilining
tovushlar tizimi ba’zi imloviy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Jumladan, unli va
undosh tovushlarimiz tizimidagi muammoli holatlar bugungi kun o‘quvchisini ham
chalg‘itib qo‘ymoqda, nazarimizda.
Respublikamizda umumiy o‘rta ta’limni yanada rivojlantirish borasida bir qator
chora tadbirlar rejasi ishlab chiqilib, qonun va qarorlar
qabul qilinayotganligi sir
emas. 2017 yil 15 martdagi O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 140-
sonli Qarori bilan tasdiqlangan “Umumiy o‘rta ta’lim to‘g‘risida”gi Nizom ta’lim
sohasidagi yangilanishlar va tuzatishlarni ko‘zda tutadi. Yuqoridagilardan kelib
chiqib, tilimizdagi ayrim kamchiliklarni bartaraf etish fursati yetganligiga e’tiborni
qaratish lozim.
Ta’limning barcha bosqichlarida ona tilimiz bo‘lmish o‘zbek tiliga e’tibor va
hurmat ham oliy darajaga ko‘tarilishini talab etadi. Umumta’lim maktablarining 5-
sinf ona tili darsligida nutq tovushlari mavzusini o‘rganish belgilab qo‘yilgan.
O‘quvchining yoshidan kelib chiqilganda ham bu davrda har qanday o‘quvchi
qiziquvchan va intiluvchan bo‘ladi. Ammo adabiy tilimiz normalaridan kelib chiqib
o‘quvchiga to‘laligicha ma’lumot berishga o‘qituvchi-pedagoglarimiz ham
qiynalishmoqda. Chunki umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 5-sinflari uchun ona tili
darsligida “Tilimizda oltita unli tovush bor:
III. Texnologik qism - Vi. Mehnat muhofazasi qismi VII

|
Vi. Mehnat muhofazasi qismi VII
|
bet | 13/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvarIII. Texnologik qism
Videokartaning nomidagi qo'shimchalar
Ti Titanning qisqartmasi. NVIDIA GeForce chiplariga asoslangan videokartalarda mavjud. Video karta xuddi shu avloddagi barcha boshqa video kartalarga qaraganda kuchliroq degan ma'noni anglatadi. Bunga zavod overclocki bilan emas, balki ishlab chiqarish quvvatini oshirish orqali erishiladi. Bunday karta ham ancha qimmatga tushadi. Ti qo'shilgan videokarta qo'shimchasiz shu kabi videokartadan 10-15% kuchliroq ekanligiga ishonishadi.
OC - Overclock (overclocked). Ushbu video kartalar fabrikada overclock qilingan. Bu shuni anglatadiki, u oddiy grafik kartadan ko'ra kuchliroq, ammo bu quvvat bosh barmoqdan so'riladi. Va bu, sovutish kuchayganiga qaramay, videoadapterning tezroq aşınmasına olib keladi.
X2 - bu videokartada 2 ta grafik chip mavjudligini anglatadi. Shunga qaramay, ikkala chip ham bir xil video xotiradan foydalanadi, shuning uchun ishlash darajasi unchalik katta emas. Ammo ba'zida ishlab chiqaruvchilar buni qilishga qaror qilsalar, oqlanadi. Va ba'zida bu shunchaki marketing harakati. Videokartani tanlashda ularning ishlash ko'rsatkichlarini taqqoslashni unutmang. Internetda ularning soni juda ko'p.
M - mobil videoadapter. Ya'ni, u noutbuklarga o'rnatilgan. Har qanday noutbukning video kartasi - bu statsionar kompyuter uchun shunga o'xshash video kartadan kuchsizroq buyurtma.
Zamonaviy o'yin video kartalarining qiyosiy jadvali (2017)
Bor turli ishlab chiqaruvchilar ba'zi xususiyatlar biroz farq qilishi mumkin, shuning uchun bu qiymatlar o'rtacha hisoblanadi. Siz ularga ishonishingiz mumkin, ammo aniqroq ma'lumot olishni istasangiz, shunchaki Yandex-dan foydalangan holda va "O'yin video adapterlari uchun ishlash testlari" kabi so'rovni kiritib, ma'lum bir ishlab chiqaruvchining ma'lum bir modelining ish faoliyatini taqqoslang.
Lavozim
|
Video chip nomi
|
Ballar bo'yicha ishlash
|
1
|
GeForce GTX 1080 Ti
|
14000+
|
2
|
GeForce GTX 1080
|
12101
|
3
|
GeForce GTX 980 Ti
|
11461
|
4
|
GeForce GTX 1070
|
11183
|
5
|
GeForce GTX TITAN X
|
10704
|
6
|
GeForce GTX 980
|
9689
|
7
|
Radeon Pro Duo
|
9260
|
8
|
GeForce GTX 1060
|
8945
|
9
|
GeForce GTX 780 Ti
|
8943
|
10
|
GeForce GTX 970
|
8626
|
11
|
Radeon R9 Fury
|
8314
|
12
|
Radeon R9 390X
|
8080
|
13
|
GeForce GTX 780
|
8009
|
14
|
Radeon RX 480
|
7746
|
15
|
Radeon RX 470
|
7235
|
16
|
GeForce GTX 1050
|
5637
|
17
|
GeForce GTX 950
|
5229
|
18
|
GeForce GTX 580
|
4992
|
19
|
GeForce GTX 660 Ti
|
4705
|
20
|
GeForce GTX 660
|
4150
|
|
| |
Yumaloq rezba - Oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 18/81 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 40,48 Mb. | | #143055 |
Bog'liq CHIZMACHILIK.2020.Valiyev (1)Yumaloq rezba (GOST 13536-68). Ushbu rezbaning profili yumaloqlanganligi uchun uni yumaloq rezba deyiladi. Bu rezbalardan asosan santexnika, elektr-yoritish asboblarida, plastmassa va chinni buyumlarni
biriktirishda foydalaniladi. GOST 13536-68 ga muvofiq, faqat diametri d=12 mm bo‘lgan yumaloq rezbalar santexnika buyumlari (suv trubai va hojatxona jo‘mraklari hamda qorishtirish ventillarining shpindellari) da ishlatiladi. Yumaloq rezbaning shartli belgisi “Kr” bo‘lib, chizmada quyidagicha belgilanadi: Kr12×2,54 GOST 13536-68, bunda 2,54 – rezbaning qadami mm da, ST SEV 3293-83 ga kirgan va diametri 8 mm dan 200 mm gacha bo‘lgan yumaloq rezbalar yuqoridagilar bilan bir xil profilga ega bo‘lgani uchun bu standart bevosita davlat standarti sifatida qabul qilingan va muomalaga joriy qilingan. Bu rezbalarning shartli belgisi “Rd”, chizmada belgilanishi Rd 20 ST SEV 3293-83; chapaqay rezba Rd 20 LH ST SEV 3293-83. Elektr chiroqlarida va shu kabi buyumlarda GOST 6042-83 ga muvofiq yumaloq Edisson rezbalari qo‘llaniladi. Ular chizmada E 14 GOST 6042-83 ko‘rinishda belgilanadi, bu еrda, E – rezbaning shartli belgisi, 14 – tashqi diametri.
Yuqori profilli rezbalar GOST 19681-83 ga muvofiq turli o‘lchamdagi qorishtirish ventili shpindelida hamda GOST 20275-74 ga muvofiq suv trubai jo‘mraklarida ishlatiladi. Bunday rezbaning shartli belgisi “Kr” bo‘lib, ular quyidagicha belgilanadi: Kr40×3,17 GOST 19681-83, Kr40×3,175 GOST 20275- 74.
Yuqorida ko‘rib o‘tilgan standart rezbalardan tashqari profili to‘rtburchak bo‘lgan nostandart rezbalar ham mavjud.
To‘g‘ri burchakli rezbalar. Bu rezbalar muhim bo‘lmagan joylarda masalan, ventil, zadjivka shpindellarida, domkrat, press vintlarida ishlatiladi. Rezbaning profili 3.1-jadvalda berilgan bo‘lib, u standartlashtirilmagan va shartli belgiga ega emas. Chizmada rezbaning profili, ichki va tashqi diametri, qadami ko‘rsatiladi.
Standart profilli rezbalarning diametri yoki qadami standart o‘lchamlardan farq qilsa, maxsus rezba deyiladi. Bunday rezbalarning belgisiga “Maxs” so‘zi qo‘shib yoziladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar

101
turli xil metodlarni qo‘llash lozim. Yangicha metod yoki innovatsiyalarni ta’lim
jarayoniga tatbiq etish haqida gap borganda interfaol usul didaktik o‘yinlarning o‘quv
jarayonida qo‘llanilishi tushuniladi. Hozirgi vaqtda ta’lim jarayonida o‘qitishning
zamonaviy metodlari keng qo‘llanilmoqda. O‘qitishning interfaol metod va didaktik
o‘yinlarini qo‘llash o‘qitish jarayonida yuqori samaradorlikka erishishga olib keladi.
Bu metodlarni har bir darsning didaktik vazifasidan kelib
chiqib tanlash maqsadga
muvofiq. Faqatgina o‘qituvchi emas, balki o‘qituvchi bilan birgalikda o‘quvchi ham
faol bo‘lishi hozirgi kunning talabi hisoblanadi [1]. Bolalarga dars jarayonlarini turli
xil ko‘rnishdagi metodlar, o‘yinlar orqali ularga tushuntirib ularni psixikasiga mos
dars jarayonlarni tashkil qilamiz.
Interfaol usul va didaktik o‘yinlar orqali o‘tilgan darslar o‘quvchini
ijobiy
fikrlashga, olingan axborotlarni faollikda hal etishga, fikrini erkin bayon qilishga,
hamkorlikda
ish yuritishga, fikrni yozma bayon etishga chorlaydi. Interfaol metod
orqali o‘tiladigan darslarda an’anaviy usullardan voz kechish degani emas,
balki
mazmunni o‘zaro faollikda hal eta olishdir. Interfaollik bu faollikdir, ya’ni o‘quvchi
va o‘qituvchi o‘rtasidagi o‘zaro muloqoti asosida kechadi. Albatta, har bir ishning
maqsadi bo‘lgani kabi interfaol usullarni qo‘llashdan maqsad bo‘ladi. Interfaol
usulning bosh maqsadi o‘quv jarayoni uchun eng qulay
vaziyat yaratish orqali
o‘quvchilarning faol, erkin fikr yuritishga muhit yaratishdir. Bunday darslar shunday
kechadiki, bu jarayonda bironta ham o‘quvchi chetda qolmay, eshitgan, o‘qigan,
ko‘rgan bilgan
fikr mulohazalarini ochiq, oydin bildirish imkoniyatlariga ega
bo‘ladilar. “FSMU”,“Sinkveyn”,“Aqliy hujum”, “Tarmoqlar”, “BBB”, “6x6x6”,
“Zig-zag”, “Kungaboqar”, “Blits”, “Yelpig‘ich”, “O‘ylang texnikasi”, “Skarabey”,
“O‘rmonda va hovlida” “Yumaloqlangan qor”, “Quyoshli kun”, “Oltin xazina”
“Dominanta” [2] va boshqa metodlardan foydalangan holatda “Ona tili va o‘qish
savodxonligi” darsligidagi mavzularni o‘tish o‘quvchilarning bilimini va axloqiy
tarbiyasini oshiradi.
Mustaqil ish mavzu: sug’URTA FAOLIYATINI DAVLAT TOMONIDAN TARTIBGA SOLISHDA sug’urta nazorati - bet 2

kiritilishi iqtisodiy jihatdan samarasiz hisoblanishi ham mumkin. Shuning uchun
kompaniya o’z faoliyatida, odatda boshqa soha mutaxassislari xizmatidan
foydalanadi. Demak, ta’kidlash mumkinki, sug’urta bozori infratuzilmasi uning
professional ishtirokchilari va boshqa soha mutaxassislari o’rtasidagi o’zaro
munosabatlar sifatida sug’urta faoliyatida risklar transferining samaradorligini
ta’minlovchi omil sanaladi.
Sug’urta bozori infratuzilmasining o’ziga xosligidan kelib chiqib, shuni
qayd etish mumkinki, uning tarkibiga sug’urta vositachilari, sug’urtachilar
uyushmasi, avariya komissari, syurveyer, aktuariy, sug’urta auditori, maxsus
ixtisoslashgan maslahatchilar hamda baholovchi firmalar kabi sub’ektlar kiradi (1-
chizma). Shu o’rinda, London sug’urta bozori infratuzilmasi tarkibiga sug’urta
anderrayterlari ham kiritilganligini qayd etish mumkin.
1-chizma
Sug’urta bozori infratuzilmasining sub’ektlari
-MAVZU:
Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy asarga annotatsiya tayyorlash

|
-MAVZU:
Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy asarga annotatsiya tayyorlash
|
bet | 20/30 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 393,8 Kb. | | #157327 |
Bog'liq Kadrlar tayyorlash milliy dasturi umumiy qoidalar13-MAVZU:
Sohaga oid ixtiyoriy ilmiy asarga annotatsiya tayyorlash
Аnnоtаtsiya – bаdiiy, ilmiy, mеtоdik аsаrlаrning muаllifi, mаvzusi, mаnbаsi, undа ko‘tаrilgаn аsоsiy mаsаlаni ko‘rsаtishgа qаrаtilgаn qisqахаbаrdir. Аnnоtаtsiya o‘zining kаmso‘zligi, hаjm jihаtidаn nihоyatdа kichikligi bilаn bаyоnning bоshqа turlаridаn аjrаlib turаdi. Batafsil yozilgan annotatsiya quyidagi savollarga javob bera olishi lozim. Аnnоtаtsiya – bаdiiy, ilmiy, mеtоdik аsаrlаrning muаllifi, mаvzusi, mаnbаsi, undа ko‘tаrilgаn аsоsiy mаsаlаni ko‘rsаtishgа qаrаtilgаn qisqахаbаrdir. Аnnоtаtsiya o‘zining kаmso‘zligi, hаjm jihаtidаn nihоyatdа kichikligi bilаn bаyоnning bоshqа turlаridаn аjrаlib turаdi. Batafsil yozilgan annotatsiya quyidagi savollarga javob bera olishi lozim. Ishda nima haqida so‘z boradi? Muallif qanday savollarni o‘rtaga qo‘yadi? Bu savollar qanday yoritib berilgan? Ishning tuzilishi qanday? Ishni qanday baholash mumkin? Yozilgan ish kimlarga mo‘ljallangan? v.h. Annotasiya - qandaydir nashr haqidagi qisqa axborot; hujjat, uning bir qismi yoki hujjatlar guruhining maqsadi, mazmuni, shakli va boshqa o’ziga xos xususiyatlari nuqtai nazaridan tavsifnomasi. Annotasiya - qandaydir nashr haqidagi qisqa axborot; hujjat, uning bir qismi yoki hujjatlar guruhining maqsadi, mazmuni, shakli va boshqa o’ziga xos xususiyatlari nuqtai nazaridan tavsifnomasi. Annotasiya boshlang’ich hujjatda so’z boradigan savolga javob beradi.
Mazmuni va maqsadli
vazifasi bo’yicha
|
- bildirgichli (matnning tanqidiy bahosiz
tavsifnomasini beradi)
|
|
- tavsiyali (matnning iste’molchilarning muayyan
auditoriyasi uchun yaroqliligi jihatidan
|
Mazmunni to’liq qamrab
olishi bo’yicha
|
- umumiy (keng auditoriyani hisobga olib umuman
matnning tavsifini beradi)
|
|
- ixtisoslashgan (matnning tor doiradagi
mutaxassislarni hisobga olib muayyan
jihatlardagi tavsifini beradi)
|
|
- guruhli (mavzui bo’yicha yaqin bir necha matnlar
tavsifini beradi)
|
|
| |
Gidravlik va pnevmatik sxemalar

|
Gidravlik va pnevmatik sxemalar
|
bet | 72/81 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 40,48 Mb. | | #143055 |
Bog'liq CHIZMACHILIK.2020.Valiyev (1)Gidravlik va pnevmatik sxemalar. Suyuqlik, gaz (havo)larni bosim ostida yoki o‘zicha quvurlar orqali oqishni shartli belgilar yordamida ko‘rsatuvchi chizmalar gidravlik va pnevmatik sxemalar deyiladi. Bunday sxemalarda har bir quvurlar va ularni ulaydigan muftalar, ventil, jo‘mrak, klapanlar va moslamalar kabilar O‘zDSt 2.782:2003 talabiga ko‘ra shartli grafik belgilarda chiziladi (10.2 va10.3- jadvallar).
O‘zining vazifasiga ko‘ra gidravlik va pnevmatik sxemalar strukturali prinsipial va ulash (montaj) sxema turlariga bo‘linadi.
Strukturali sxemada – buyumning barcha asosiy funksional qismlari (elementlar, moslama va funksional guruhlar) hamda ular orasidagi asosiy bog‘lanishlar ko‘rsatilib, o‘zaro bog‘lanishlar chizig‘ida suyuqlik (gaz) oqimining yo‘nalishi tasvirlanadi.
Prinsipal sxemada - elementlar tarkibi va ular orasidagi bog‘lanishlar to‘la ko‘rsatiladi. Unda buyumning ishlash prinsipi to‘g‘risida to‘la ma’lumot beriladi.
Ulash (montaj) sxemasida – buyum qismlarinining ulanishi tasvirlanib, biriktiruvchi (quvur)larni aniqlab, ularni ulash va olib kirish joylari ko‘rsatiladi. Ulash sxemalari prinsipial sxemalar asosida ishlab chiqiladi.
Gidravlik va pnevmatik sxemalarda elementlar va qurilmalar, odatda dastlabki vaziyatda tasvirlanadi.
10.2-rasm
Vaziyat belgisiga kiruvchi harflar element nomining boshlang‘ich harflaridan iborat bo‘ladi: filtr - Fi, nasos - N, bosimli gidroklapan - GK, gidrokuchaytirgich - GC, moy purkagich (tuzatgich) - MP, tartib nomerlari elementlarning sxemada joylashishiga qarab yuqoridan pastga va
chapdan o‘ngga tomon suyuqlik, gaz (havo) manbayidan boshlab beriladi. Bir xil elementlarga bitta vaziyat nomeri berilib, uning yonida qavs ichida 2(1), 2(2), 3(3) kabi yoziladi (10.2-rasm).
Standart talabiga ko‘ra o‘tkazuvchi quvur truboprodlarni o‘qsiz ikkita ingichka chiziqda, bitta yo‘g‘on chiziq bilan, o‘zaro detal va armaturalarni kontur chiziqda tasvirlash mumkin.
Qurilishlarda issiq va sovuq suv, gaz, kanalizatsiya quvurlarni bir-biridan farq qilishi uchun raqam bilan belgilash yoki har xil yo‘g‘onlikdagi chiziqlar bilan tasvirlab, ularga tushuntirish beriladi.
Gidravlik va pnevmatik sxemalar bir xil chiziladi va kinematik sxemalardek bir xil bo‘lib o‘qiladi.
10.3-rasm
10.3-rasmda parallel kuzatuvchi va ko‘chiruvchi bir koordinatali stanokning sxemasi berilgan bo‘lib, u quyidagicha o‘qiladi: suyuqlik F1 bo‘shliqqa va bir vaqtning o‘zida boshqariladigan zolotnik teshigi Fx dan oqim kuchi klapani 4 ning prujinasi orqali chegaralangan qarama-qarshi P2 bosimli bo‘shliq F2 ga oqib o‘tadi. Shunda ko‘chiruvchi stanokdagi K moslamaga topshiriq berilsa, sezuvchi element bilan ta’minlangan 3 zolotnik (taqsimlovchi) 1 porshenni u orqali harakatga keltiradi. Shunda 2 silindrni kerakli rejimda ishga tushiradi.
|
| |
USB flesh haydovchi yordamida RAM qo'shing

|
USB flesh haydovchi yordamida RAM qo'shing
|
bet | 12/19 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,39 Mb. | | #233130 |
Bog'liq anvar USB flesh haydovchi yordamida RAM qo'shing
Ushbu usul yaqinda ishlatilgan, ammo u allaqachon eng samarali va sodda usullardan biriga aylangan. Shu tarzda xotirani qo'shish ReadyBoost texnologiyasini operatsion tizimlarda joriy etish natijasida mumkin bo'ldi. U USB flesh-diskini kompyuterga ulash va uning xotirasidan ishlash uchun foydalanish uchun mo'ljallangan. Ammo hamma narsa ishlashi uchun sizga quyidagi xususiyatlarga ega flesh-disk kerak bo'ladi:
hajmi 1 dan 32 Gb gacha,
Tezligi 2,5 MB / s dan kam emas.
Readyboost texnologiyasidan foydalanib, siz bir vaqtning o'zida bir nechta qo'shimcha xotira qurilmalarini kompyuterga ulashingiz mumkin, ammo flesh-disk kompyuterning tezkor xotirasidan kattaroq bo'lishi kerak.
USB flesh haydovchi yordamida kompyuteringizga ko'proq xotirani qo'shish uchun:
Biz uni kompyuterga ulab, menyuga o'tamiz.
Biz ulangan qurilmani bosing va "Xususiyatlar" ni bosing.
Biz "ReadyBoost" nomi bilan elementni topamiz va "ushbu qurilmani ReadyBoost texnologiyasi bilan ta'minlash" ni bosing.
Kerakli hajmni belgilang va "OK" ni bosing.
Endi ko'proq xotira bo'ladi va siz darhol uni ishlatishingiz mumkin.
Windows almashtirish fayli orqali xotirani oshirish
Uning ishlashi paytida kompyuter tasodifiy kirish xotirasi (RAM) va sahifa faylidan iborat virtual xotira deb nomlanadi. Windows ushbu fayldan dasturlarning ishlashi uchun zarur bo'lgan ma'lumotlarni saqlash uchun foydalanadi, xuddi shu kabi operativ xotira. Fayllar bilan ishlashning bunday usuli, albatta, RAMga yuklashdan ko'ra sekinroq, ammo agar uning etishmasligi bo'lsa, bu uni yuklashga yordam beradi. Bunday faylning hajmi avtomatik ravishda operatsion tizim tomonidan belgilanadi, ammo agar xohlasangiz, uni ko'paytirishingiz mumkin. Windows 7-dagi operatsiya quyidagicha ko'rinadi:
Boshlash menyusini oching.
"Kompyuter" ni bosing va "Xususiyatlar" ni tanlang.
Kompyuter haqida ma'lumot mavjud bo'lgan sahifa paydo bo'ladi. Bu erda chap menyuda "Tizimning yaxshilangan parametrlari" bo'limi mavjud. Biz uni ochamiz.
Ko'rsatilgan oynada avval "Kengaytirilgan" tugmachasini bosing, so'ng "Ishlash" bo'limida "Tanlovlar" ni tanlang.
Yangi oyna paydo bo'ladi, u erda biz yana "Advanced" -ni tanlaymiz va keyin "Virtual xotira" bo'limida "O'zgartirish" ni tanlang.
"Almashtirish faylining hajmini avtomatik ravishda tanlash" yonidagi katakchani olib tashlang va diskni tanlang.
"Belgilangan o'lchamni belgilang" oldiga belgi qo'yamiz va kattaligini ko'rsatilganidan kattaroq qilib yozamiz.
OK ni bosing
Endi siz aytganingizdek shunchalik ko'p xotiralar bo'ladi.
Windows 8 va 10-da almashtirish faylidan foydalangan holda xotirani ko'paytirish jarayoni Windows 7 bilan deyarli bir xil, ammo bu erda kompyuterning qidirish satriga "Ishlash sozlamalari" ni kiritishingiz kerak, so'ng "Kengaytirilgan" ni bosing. Keyin hamma narsa "ettitada" bo'lgani kabi amalga oshiriladi.
|
| |
Namuna chizmalar - Oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 69/81 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 40,48 Mb. | | #143055 |
Bog'liq CHIZMACHILIK.2020.Valiyev (1)Namuna chizmalar. Grafik vazifa sharti: Berilgan yig‘ish chizmasi asosida “Ikki yo‘lli kran” nomli yig‘ma birlikning standart bo‘lmagan detallari ishchi chizmasi bajarilsin.
“Ikki yo‘lli kran”ning yig‘ish chizmasi 9.19-rasmda berilgan bo‘lib, u asosida yig‘ma birlikning standart bo‘lmagan detallari ishchi chizmasi bajariladi. Uning tarkibida 10 ta standart bo‘lmagan va 1 ta standart detal mavjud bo‘lib, shulardan 7 ta standart bo‘lmagan detal ishchi chizmasi chiziladi. Bular quyidagilar: korpus (vaz. 1), tiqin (vaz. 2), kalit (vaz. 3), qopqoq (vaz. 4), gayka (vaz.5), dasta (vaz. 6) va shayba (vaz. 8)lardir.
Nostandart detallardan prujina (vaz. 7), qistirma (vaz. 9), qistirma (vaz. 10) va standart detal shayba (vaz. 11)larning ishchi chizmasi bajarilmaydi. Korpus (vaz. 1) asosiy tayanch detal bo‘lib, uning tuzilishi ham ancha murakkab. Shuning uchun
u uchta ko‘rinish va A-A qirqim orqali tasvirlangan (9.20-rasm). Tiqin (vaz. 2) uchta ko‘rinish orqali A3 formatga ishchi chizmasi bajarilgan (9.21-rasm).
Kalit (vaz. 3) ikki ko‘rinish va chiqarilgan kesim orqali tasvirlangan (9.22- rasm). Qopqoq (vaz. 4) ikki proyeksiyasi orqali ham tishunarlidir (9.23-rasm). Gayka (vaz. 5) va shayba (vaz. 8) kabi detallar ishchi chizmasi ham qopqoqniki kabi ikki ko‘rinishda bajariladi (9.24 va 9.26-rasmlar). Dasta (vaz. 6) nomli detal ikki proyeksiyasi va chiqarilgan kesim tatbiq qilingan holda tasvirlangan (9.25- rasm).
Berilgan yig‘ish chizmasi asosida buyumning standart bo‘lmagan detallarining ishchi chizmasini bajarishga oid grafik vazifa uchun variantlar 9.2- jadvalda keltirilgan.
9.27-rasmda “Ikki yo‘lli kran”ning yaqqol tasviri standart aksonometriyaning to‘g‘ri burchakli izometrik proyeksiya turida bajarilgan. Talabalar ham o‘z grafik vazifalaridagi buyumning yaqqol tasvirini maqsadga muvofiq aksonometrik proyeksiya turini tadbiq etgan holda bajaradilar.
9.19-rasm
9.20-rasm
9.21-rasm
9.22-rasm
9.24-rasm
9.25-rasm
9.26-rasm
9.27-rasm
9.2-jadval
9.2-jadval (davomi)
9.2-jadval (davomi)
|
| |
Shaybalar - Oliy va o‘rta maxsus ta’lim

|
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim
|
bet | 24/81 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 40,48 Mb. | | #143055 |
Bog'liq CHIZMACHILIK.2020.Valiyev (1)Shaybalar. Shayba asosan gayka, vint yoki bolt kallagi ostiga qo‘yiladi va ularning teshigida rezbasi bo‘lmaydi (5.18-rasm). Ular biriktiruvchi va biriktiriluvchi detallarning yuzalarini buzilishdan saqlaydi hamda ularga ta’sir qiladigan zo‘riqishni bir me’yorda uzatish va tarqatish uchun xizmat qiladi. Shaybalar xomaki va toza turlarga bo‘linadi.
Xomaki shaybalar asosan list po‘latdan qirqib tayyorlanadi va barabanda tozalanadi hamda ularga stanokda ishlov berilmaydi. Toza shaybalar bolg‘alangan po‘latdan stanokda tayyorlanadi hamda
5.18-rasm ularning o‘rtasi va tashqi sirtida faskalari
bo‘ladi.Toza va xomaki shaybalardan tashqari, yana zarb, tebranish yoki silkinishlar ta’sirida gaykalar o‘z-o‘zidan buralib ketishidan saqlash uchun prujina (GOST 6402-70) shaybalar ishlatiladi (5.19-rasm, b).
Shaybalarning olchamlari standartlashtirilgan. Lekin ularni bolt yoki shpilkaning rezbasi nominal d diametriga nisbatan taxminiy o‘lchamlarda chizish mumkin.
Teshikning diametri d0=l,l×d, tashqi diametri d2=2,2×d, qalinligi
s=0,15×d va faskasi c=0,25×d ga teng qilib olinadi.
bajarilishdagi teshik diametri d=14 mm, 0,1-gruppacha materiali (0,8 kp markali po‘lat)dan tayyorlangan qoplamasi qalinligi 6 mkm bo‘lgan shaybaning shartli belgilanishiga misol:
Shayba 14.01.08 kp.016 GOST11371-78.
bajarilishdagi teshik diametri 10 mm, 65G markali po‘latdan tayyorlangan, 02 qoplama qalinligi 6 mkm, prujina shaybaning shartli belgilanishiga misol: Shayba 10.65G.025 GOST 6402-70.
10% va 12% qiyalikdagi balka (shveller va qo‘shtavr)larning qiyaliklarini to‘g‘rilash uchun gaykalar yoki bolt kallaklari ostiga qo‘yish uchun bir tomoni qiyshiq yuzali (GOST 10906-78) shaybalar ishlatiladi (5.19-rasm, c).
Teshik diametri 20 mm, St po‘latdan tayyorlangan, qoplama qalinligi 9 mkm
bo‘lgan qiyshiq shaybaning shartli belgilanishiga misol:
Shayba 20.02. St 3.019 GOST 10906-78.
Sharnirli birikmalarning barmoqlari uchun tez sug‘urib olinadigan tirak shaybalar (GOST 11648-75) ishlatiladi (5.19-rasm, d). Bunda shaybalar diametri 2 mm dan 20 mm gacha 65G markadagi sifatli konstruksion po‘latdan yoki Br KMts 3-1 qalaysiz bronzadan qoplamali va qoplamasiz qilib tayyorlanadi. Ichki diametri d=9 mm, Br KMts 3-1 markali bronzadan tayyorlangan 07 qoplama qalinligi 6 mkm bo‘lgan tirakli shaybaning shartli belgilanishiga
misol: Shayba 9 Br KMts 3-1.076 GOST 11648-75.
Olti qirrali gayka va boltlarni stoporlash uchun panjali stoporlash shaybalari ishlatiladi (5.19-rasm, f va h). Bunday shaybalar A sinf aniqlikdagi, diametrlari 3 mm dan 48 mm gacha bo‘lgan biriktirish detallari uchun ishlab chiqariladi.
Bundan tashqari to‘xtatuvchi kurakchali shaybalar (GOST 13463—77*) ham mavjud (5.20-rasm, a) bo‘lib, undan ham ajraluvchi birikmalarni hosil qilishda foydalaniladi (5.20-rasm, b).
5.19-rasm
5.20-rasm
|
| |