nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
O ’zbekiston Respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi Guliston davlat universiteti Qattiq jism fizikasi bo’limidan o’quv-uslubiy majmua

O ’zbekiston Respublikasi oliy
va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
Guliston davlat universiteti
Qattiq jism fizikasi
bo’limidan o’quv-uslubiy majmua
Bilim sohasi: 100000- Gumanitar fanlar
Ta’lim sohasi: 140000- Tabiiy fanlar
Ta’lim yo’nalishi 5140200 Fizika
Guliston-2021
Komilov M.M “Qattiq jism” fizikasi” fanidan laboratoriya mashg`ulotlari (uslubiy qo`llanma) Guliston: Universitet, 2021, 103 bet.
Ushbu qo’llanmada Guliston davlat universiteti “Fizika” kaferasi professor-o`qituvchilari tomonidan yozilgan bo`lib, 5140200 - “Fizika” bakalavriat ta`limy o`nalishi uchun “Kondenserlangan holatlar fizikasi” fanidan laboraroriya ishlarining tavsiyalari keltirilgan. Har bir laboratoriya ishi bo’yicha nazariy qism, bajariladigan ishning mohiyati, ishni bajarish tartibi, o’lchanishi lozim bo’lgan fizik kattalikni hisoblash ifodalari, shuningdek, olingan natijalarning xatoliklarini aniqlash, uning o’lchamlarini to’g’ri topish kabi vazifalar talaba oldiga qo’yilgan. Mazkur qo`llanma O`zbekiston Respublikasi Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan namunaviy dastur asosida yozilgan.
Uslubiy uslubiy qo’llanmadan “Fizika” ta`lim yo’nalishi talabalaridan tashqari, nofizik yo`nalishlar talabalari hamda “Qattiq jism” fizikasi” faniga qiziquvchilar ham foydalanishlari mumkin.
Tuzuvchi: Fizika kafedrasi o`qituvchisi Komilov M.M
Taqrizchilar:O`ZMU “Yarim o`tkazgichlar fizkasi” kafedrasi dotsenti f.m.f.n.Raxmonov G`.T
Guliston davlat universiteti “Fizika” kafedrasi dotsenti f.m.f.n. Elmuratov R.U.
Fizika» kafedrasining 2021 yil “___” ___ dagi №____ sonli yig`lish qarori asosida fakultet kengashiga tavsiya etilgan.
Ushbu uslubiy qo`llanma Axbobrot texnologiyalari fakulteti Kengashining 2021 yil “___” ___ dagi №____ sonli yig`lish qarori asosida nashr etishga va o`quv mashg`ulotlarida foydalanish ushun tavsiya etilgan.
O`quv - metodik kengashi raisi: G`.B. Samatov
|
Biznes-jarayonlarini modellashtirish - bet 30

1,2,..., k = j - har bir o‘rganilayotgan (tеnglamaga kiritilgan) omilning tartib soni. Dеmak, omillar dispеrsiyasi. Qoldiq dispеrsiya nishonidagi qavs “uning ichida sanab o‘tilgan omillardan tashqari” dеgan ma’noni bildiradi va qoldiq dispеrsiyani omillar dispеrsiyasidan farq qilish uchun ishlatiladi.
Rеgrеssiya tеnglamasi korrеlyatsion bog‘lanishni yaxshi ifoda etsa, natijaviy bеlgining haqiqiy va nazariy qiymatlari () o‘rtasidagi tafovutlar kam, ya’ni qoldiq dispеrsiya kichik bo‘lib, omillar dispеrsiyasi umumiy dispеrsiyaga yaqinlashadi. Shuning uchun bu dispеrsiyaning umumiy dispеrsiyadagi salmog‘i
(10.42)
korrеlyatsion bog‘lanish kuchini xaraktеrlaydi. Mazkur nisbat ko‘po‘lchovli (omilli) dеtеrminatsiya koeffitsiеnt dеb ataladi.
Ko‘p o‘lchovli dеtеrminatsiya koeffitsiеntini kvadrat ildiz ostidan chiqarish natijasida ko‘pomilli korrеlyatsiya koeffitsiеnti hosil bo‘ladi, u o‘rganilayotgan omillar bilan natijaviy bеlgi orasidagi bog‘lanishning zichlik darajasini ifodalaydi:
. (10.43)
хк - omilning xususiy dеtеrminatsiya koeffitsiеnti.
Xususiy dеtеrminatsiya koeffitsiеnti yangi хk omil ko‘p o‘lchovli rеgrеssiya tеnglamasiga kiritilgandan so‘ng uning natijaviy bеlgiga ta’sirini o‘lchovchi shartli sof dispеrsiyaning shungacha shakllangan qoldiq dispеrsiyadagi hissasini o‘lchaydi.
(10.48)
Xususiy dеtеrminatsiya koeffitsiеntini kvadrat ildiz ostidan chiqarish natijasida xususiy korrеlyatsiya koeffitsiеnti hosil bo‘ladi:
(10.49)
Barcha kuzatilayotgan omillarni hisobga oluvchi tеnglama uchun ko‘p o‘lchovli dеtеrminatsiya koeffitsiеnti:
.
Bunda ko‘p o‘lchovli korrеlyatsiya koeffitsiеnti
|
1. Shahar atrofi uchastkasi tasnifini o‘rganish va tahlil qilish

|
1. Shahar atrofi uchastkasi tasnifini o‘rganish va tahlil qilish
|
bet | 1/7 | Sana | 02.02.2024 | Hajmi | 230,06 Kb. | | #150419 |
Bog'liq Moxira l YTITE va B kurs ishi qo\'lyozmasi
Mundarija
Kirish…………………………………………………………………….............4
1. Shahar atrofi uchastkasi tasnifini o‘rganish va tahlil qilish...............................17
2. Shahar atrofi uchastkasining harakat miqdori……………………….…….20
2.1. Shahar atrofi uchastkalarining zonalar soni hisob…………………….....20
2.2. Tarkibning aylanish vaqtini o‘rganish.……………………………….……21
2.3. Shahar atrof uchastkasi hamda zonalar bo‘yicha shahar atrof poyezdlar harakat miqdorini aniqlash va o‘rganish......................................…………...…24
3. Shahar atrof uchastkalarining o‘tkazuvchanlik qobiliyati.............................26
4. Shahar atrofi poyezdlari harakatining uchastka va texnik tezliklarini hisoblash..........................................................................................................…35
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati……………………...…...........……………54
Kirish
“O‘zbekiston temir yo‘llari” aksionerlik jamiyati tuzilgan kundan boshlab halq xo‘jaligi hamdaaholiningyuk va yo‘lovchi tashishga bo‘lgan talablarini to‘liq qondirib kelmoqda. Ushbu davr mobaynida yuk va yo‘lovchilarni tashish hajmi 2 barobarga oshgan bo‘lsa, yuk aylanmasi 1,5 va yo‘lovchi aylanmasi 1,3 barobarga ortdi. Ushbu davr ichida 1,5 milliard tonnadan ortiq yuk va 400 milliondan ortiq yo‘lovchi tashib berildi. Shuningdek, 15 ta yangi temir yo‘l vokzallari qurib bitkazildi 8 ta temir yo‘l vokzallari qayta ta’mirlandi.
O‘zbekiston temir yo‘llari o‘zining 28 yillik tarixi davomida murakkab shakllanish va jadal rivojlanish yo‘lini bosib o‘tdi va bugungi kunda yurtimizning barcha mintaqalarini ishonchli bog‘lash uchun bamisoli qon tomirlari kabi hayotiy zarur bo‘lgan temir yo‘l transporti kommunikatsiyalarining mustaqil, yagona va yaxlit tizimi sifatida samarali faoliyat ko‘rsatmoqda.
Hozirgi vaqtda mamlakatimiz bo‘yicha yuklarning 60 foizdan ziyodi, yo‘lovchilarning esa 75 foizdan ortig‘i temir yo‘l transporti orqali tashilmoqda.
Keyingi yillarda temir yo‘lchilarimizning kuch-g‘ayrati bilan 1 ming 100 kilometrdan ziyod yangi temir yo‘l tarmoqlari barpo etildi, 3 ming 800 kilometrlik yo‘l modernizatsiya qilindi va qaytadan ishga tushirildi, qariyb 1000 kilometrlik temir yo‘l magistrallari elektrlashtirildi.
|
| |
Ishlab chiqarishning ommaviy turi

|
Ishlab chiqarishning ommaviy turi
|
bet | 5/8 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 146 Kb. | | #123851 |
Bog'liq 3-mavzu. Ishlab chiqarish omillari va ishlab chiqarish jarayoniIshlab chiqarishning ommaviy turi. Ommaviy ishlab chiqarish bir xildagi mahsulotni uzluksiz ravishda uzoq davr davomida ko’plab va takroran ishlab chiqarish bilan xarakterlanadi. Uchastkada, liniyada, ish joyida ishlab chiqarish jarayoni qat’iy ravishda qaytariladi. Bunday korxonalar dam-badam bir yoki ikki xil mahsulot ishlab chiqarishga ixtisoslashadi.
Ishlab chiqarishning ommaviy turi quyidagi asosiy xususiyatlari bilan xarakterlanadi:
mahsulotning uncha ko’p bo’lmagan nomenklaturasini doimiy ravishda ko’plab ishlab chiqarish;
doimiy ravishda biriktirilgan bitta operatsiyani bajarish uchun ish joyini ixtisoslashtirish;
maxsus uskunalar va yuqori unumli anjomlarning ulushini ma’lum darajada ko’paytirish;
mexanizatsiyalashgan va avtomatlashgan jarayonlarning ulushini ko’paytirish va qo’l mehnati bilan bajariladigan ishni keskin kamaytirish;
ishlab chiqarish jarayonini qisqartirish (seriyalab ishlab chiqarishga nisbatan);
ishlab chiqarishni boshqarish funktsiyasini markazlashtirish va operativ rejalashtirish.
Korxona ishining iqtisodiy samaradorligini oshirish ko’p jihatdan o’ziga xos har xil tipdagi ishlab chiqarish bilan aniqlanadi va yanada ilg’or texnologiyani joriy qilish va ishlab chiqarishni tashkil etish bilan belgilanadi. Masalan, donalab ishlab chiqarishda korxonalarning maxsus qayta qurollanishiga ketadigan xarajatlarning tannarxdagi ulushi 1,5-2,5 foizni, seriyali turida 5-6,0 foizni va ommaviyda esa 8-12 foizni tashkil etadi.
Korxonalarda qo’llaniladigan ishlab chiqarishning hozirgi zamon usullari quyidagi ko’rinishlarda bo’ladi: a) uzluksiz (potok); b) partiyalab va v) donalab ishlab chiqarish. Bularning bir-biridan farqi ish joyini
ixtisoslashtirish darajasi, mehnat buyumlarining ish joyidagi xarakat usuli, Sex va uchastkalarning qurilish usullari, ritmlilik va uzluksizlik darajasi bilan belgilanadi.
|
| |
Oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar vazirliginingi nno- innovatsion o‘quv va ishlab chiqarish texnoparki binosi

OLIY TAʼLIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGININGI
NNO-
INNOVATSION O‘QUV VA ISHLAB CHIQARISH TEXNOPARKI BINOSI
№ 3
№ 2
№ 1
№ 1
№ 2
№ 3
❖
16-19 yoshgacha boʻlgan ishtirokchilar
(barcha ishtirokchilar)
❖
20-25 yoshgacha boʻlgan ishtirokchilar
(texnika, axborot texnologiyalari, kimyo texnologiya, arxitektura va
qurilish yoʻnalishlari)
❖
20-25 yoshgacha boʻlgan ishtirokchilar
(tibbiyot, tibbiyotda axborot texnologiyalari, qishloq xoʻjadigi,
biotexnologiya,farmasevtika, ijtimoiy-gumanitar yoʻnalishlari)
Document Outline
|
Demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatning eng muxim xarakterli jihati shundan iboratki, bunda kishilar va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar muvozanatinnng ta’minlangan bo‘lishligi

|
Demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatning eng muxim xarakterli jihati shundan iboratki, bunda kishilar va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar muvozanatinnng ta’minlangan bo‘lishligi
|
bet | 1/18 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 226,68 Kb. | | #263606 |
Bog'liq Gumanitar krizislar sharoitida ijtimoiy ish-fayllar.org
Kirish.
O‘zbekiston Respublikasi demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyat qurish yo‘lini tanlagan va amalga oshirilayotgan qayta qurishdan asosiy maqsad va uning harakatlantiruvchi kuchi inson, shaxsning har tomonlama rivojlanishi va farovonligi hisoblanadi.
Demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatning eng muxim xarakterli jihati shundan iboratki, bunda kishilar va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar muvozanatinnng ta’minlangan bo‘lishligi. olib borilayotgan islohatlar, katta-yu kichik tadbirlar, belgilangan vazifalarning amalga oshirilishida fuqarolarning ishtimoiy fikrlari. qarashlari, manfaatlari eng birinchi o‘ringa ko‘tariladi. Bu esa yuqorida sanab o‘tilpsh narsalar yuzasndan muntazam ravishda ijtimoiy tadqiqotlar olib borilishini va oliy ta’lim muassasalarida yetishtirilayotgan kadrlarimiz, ayniqsa ijtimoiy faoliyat va uni tashkillash bilan shug‘ullanadigan mutaxassisliklarniig amaliy ijtimoiy bilim, malaka va ko‘iikmalarga ega bo‘lishligini talab etadi.
Amaliy ijtimoiy tadqiqot hususan ijtimoiy tadqiqotlar haqida fikr yuritar ekanmiz, ijtimoiy reallik mohiyatining masalalarini hal qilish bilan birgalikda, taraqqiyot qonunlari va insonning ijtimoiy dunyodagi o‘rni muammolari yechimini topish sababli ma’lum bir ijtimoiy metodlar shakllandi. Amaliy ijtimoiy tadqiqotlar fundamental ijtimoiy tadqiqotdan o‘zining strukturasi, mazmuni va maqsadi bilan far qiladi. Ijtimoiy ish maqsadi shundaki, u orqali jamiyatning har bir sohasi uchun kerakli bo‘lgan nazariya va empirik tadqiqotlarni natijalarini qo‘llash uslublari va vositalari joriy etiladi. Ijtimoiy ishda tadqiqot uslublari fani amaliy ijtimoiy tadqiqot va XX asr boshlarida tashkil topgan empirik tadqiqotlar negizida shakllandi va rivojlandi. Bunda o‘z nomidan ko‘rinib turibdiki, aniq tanlab olingan ijtimoiy tadqiqotlarning qo‘llanilishi va o‘tkazilishi, olingan natijalarni zamonaviy usullar yordamida hisob-kitob qilish, tahlil qilish va shular asosida tegishli tavsiyalarni ishlab chiqish masalalari ko‘rib chiqiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Demokratik huquqiy davlat va fuqarolik jamiyatning eng muxim xarakterli jihati shundan iboratki, bunda kishilar va davlat o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar muvozanatinnng ta’minlangan bo‘lishligi
|
So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida
Download
411,4 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/8
Sana
18.11.2023
Hajmi
411,4 Kb.
#100784
Download
411,4 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida
Download
411,4 Kb.
Matnni ko'rish
Korporativ madaniyat - Zamonaviy menejmentga kirish

|
Zamonaviy menejmentga kirish
|
bet | 4/4 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 19,44 Kb. | | #101247 |
Bog'liq ZAMONAVIY MENEJMENTKorporativ madaniyat – jamoaning barcha a’zolari tomonidan qabul qilingan madaniy atributlar, qadriyatlar tizimi va xulq-atvor normalarining umumiy asosini belgilab beradigan, samarali muloqot va netvorkingni ta’minlash, korporativ faoliyatni tartibga solishning strategik vositasi sifatida tavsiflanadi.
Shu jihatdan olganda, jamoaning har bir a’zosi uchun birdek muhim bo‘lgan umumiy qadriyatlar tizimini, korporativ madaniyat normalarini ishlab chiqish maqsadga muvofiq. Ushbu normalar sifatida quyidagilarni tavsiya qilish mumkin:
o‘zaro hurmat, o‘zaro ishonch, o‘zaro yordam;
muammolar yechimini birgalikda izlash;
|
| |
Zamonaviy rahbarning muhim kompetensiyalar matritsasiga quyidagilar kiradi

|
Zamonaviy rahbarning muhim kompetensiyalar matritsasiga quyidagilar kiradi
|
bet | 3/4 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 19,44 Kb. | | #101247 |
Bog'liq ZAMONAVIY MENEJMENTZamonaviy rahbarning muhim kompetensiyalar matritsasiga quyidagilar kiradi:
liderlik;
o‘zini boshqarish;
konflikt-menejment, nizolarni boshqarish;
insonlarni tinglay olish;
tizimli fikrlash;
muloqot kompetensiyalari;
g‘oyalar generatsiyasi;
maqsadni to‘g‘ri shakllantirish;
vakolatlarni delegatsiya qilish;
analitik ko‘nikmalar;
siyosiy-huquqiy bilimlar;
ma’naviy-axloqiy bilimlar;
mas’uliyatni zimmasiga ola bilish;
prognozlash;
mehnat resurslarini to‘g‘ri taqsimlash;
shaxsiy xarizma;
siyosiy intuitsiya.
Samarali boshqaruvning muhim omillaridan biri barcha tomonidan qabul qilingan aniq maqsadlar qo‘yish va uni amalga oshirishni rejalashtirishdir. Rejalar direktiv, operativ, taktik, strategik kabi turlarga bo‘linadi.
Strategik rejalashtirish – korporativ strategiya[7], faoliyatning maqsadlarini, buning uchun zarur vositalarni aniqlash, maqsadlarga erishish usullarini ishlab chiqish, tashkilotning perspektiv rivojlanishini prognozlash, tashkilot a’zolarining sa’y-harakatlarini umumiy maqsadlarga erishishga yo‘naltirish. Ishni rejalashtirish vazifalarni belgilash, faoliyatni muvofiqlashtirish, samaradorlikni aniqlash, muammolarni o‘z vaqtida hal etish, imkoniyatlarni safarbar etish, shuningdek, mehnat resurslarini to‘g‘ri taqsimlashga yordam beradi. Rejada vazifalarning muddatlari, ijrochilari va natijalari aniq ko‘rsatilishi kerak.
Strategik rejalashtirish tashkilotning missiyasidan (umumiy siyosat) kelib chiqib strategiyalar to‘plamini ishlab chiqish, ularni vaqt-makon kontinuumida taqsimlash, tashkilotning muvaffaqiyat salohiyatini shakllantirish va ularni amalga oshirish ustidan strategik nazoratni ta’minlashni o‘z ichiga oladi.
Boshqaruvda rahbarning shaxsiy fazilatlari katta ijtimoiy ahamiyatga ega. Boshqaruv qarorlarini qabul qilish, boshqalarga ta’sir ko‘rsata olish siyosiy iroda, ijtimoiy intellekt, ma’naviy-axloqiy bilimlarni talab qiladi.
Shu o‘rinda, ulug‘ sohibqiron, markazlashgan davlat asoschisi, taktik va strategik bilimlar sohibi Amir Temurning boshqaruvga oid fikrlarini keltirish joiz:
“Ochiq yuzlilik, rahm-shafqat bilan xalqni o‘zimga rom qildim. Adolat bilan ish yuritib, jabr-zulmdan uzoqroqda bo‘lishga intildim.
Men sifatlarimning eng avvalgisi deb beg‘arazlikni tushundim. Hammaga bir xil: jiddiy va odil qaradim, hech bir kimsani boshqasidan farq qilmadim, boyni kambag‘aldan ustun qo‘ymadim.
Yaxshilarga yaxshilik qildim, yomonlarni esa o‘z yomonlariga topshirdim. Kim menga do‘stlik qilgan bo‘lsa, do‘stligi qadrini unutmadim va unga muruvvat, ehson, izzat-u ikrom ko‘rsatdim”.
Tashkilotning samarali faoliyatida, kadrlar qo‘nimsizligining oldini olishda korporativ madaniyat, ijobiy sog‘lom muhit katta ahamiyatga ega.
|
| |
Oʻrnatiladi?

vspace{...} buyrugʻi qanday vazifani bajaradi?
float maydoniga boʻsh joy qoʻshish
Gothic shrifti qaysi buyruq bilan oʻrnatiladi?
mathfrak
…Sahifani uzishga majburlamaydi - uni alohida boʻlimlari boʻlgan uzun maqola ichida ishlatish uchun ideal qiladi
include{texfile}
Bir qatorli murakkab formulalari qaysi muhit yordamida tuziladi?
equation
"Teorema 2.3" hujjatning 2-boʻlimidagi 3-teoremaga ishora qiladi. Bu holda teorema qanday yoziladi?
newtheorem{name}{Printed output}[numberby]
Rasm va matn orasidagi gorizontal boʻshliqni boshqarish uchun qaysi parametridan foydalaniladi?
hfill
Qaysi muhit bilan chop etilgan har bir formula, avtomatik ravishda raqamlanadi?
equation muhiti
Umumlashtirilgan kasrni yozish uchun qanday buyruq mavjud?
oltita argumentli \genfrac buyrugʻi
overleftarrow buyrugʻining vazifasi?
1. multicolumn buyrugʻining nechta majburiy argumenti bor?
Qo'shimchalar uchun takomillashtirish texnikasi

Parallel qo'shimchalar
ikkita operandni, shu jumladan belgi bitlarini qo'shadi.
Kattalik qismidan toshib ketish summaning belgisini o'zgartirishga moyil bo'ladi.
Shunday qilib, noto'g'ri belgi ishlab chiqariladi. Quyidagi 7-jadval toshib ketishni
aniqlashni umumlashtiradi
Jadval-6.7: 1 va 2 komplementlari uchun toshib ketishni aniqlash
Hisoblashning tezlashishiga qaytib, ikkita asosiy texnikadan foydalaniladi:
tezlashtirish texnikasi (o'tkazib yuborish va olib borish), kutish texnikasi (oldinga
qarash, Brent va Kung va C3i).
Va nihoyat, ushbu texnikalarning kombinatsiyasi
katta qo'shimchalar uchun maqbul bo'lishi mumkin.
3-Aмалий иш учун топшириқ

|
3-Aмалий иш учун топшириқ
|
Sana | 28.07.2024 | Hajmi | 14,82 Kb. | | #268842 |
Bog'liq 1721629098 (1)
3-Aмалий иш учун топшириқ:
Топшириқ №1. Танланган объектнинг дастурий модули учун дастур кодни текшириш ва қайта ишлаш. Лойиҳанинг якуний ҳисоботи, ҳимояси ва баҳолаш.
Ҳар бир талаба топшириқни Wordда, шрифт: Times New Roman, 14, интервал – 1.0. бажариши керак.
Топшириқнинг титул вароғида – факльтет, фан, aмалий иш учун топшириқнинг мавзуси, талабанинг исми-шарифи ва гурухи кўрсатилади (Namuna).
Бажарилган ишда: режа, кириш, асосий қисм, хулоса ва фойдаланилган адабиётлар рўйхати ҳаққида маълумотлар бўлиши керак.
Aмалий иш учун топшириқни бажаришда фақат битта ШАРТ мавжуд. Агар иккита ёки ундан кўпроқ aмалий иш учун топшириқларнинг мавзулари бир хилда эканлиги аниқланса, бу ишлар БЕКОР ҚИЛИНАДИ ва aмалий иш учун топшириқнинг баҳоси қониқарсиз деб белгиланади, қайдномага 0 (нуль) балл ёзилади.
Топшириқни баҳолаш. МАХ 10 балл.
1. Танланган объект бўйича топшириқ тайёрлаш – 6 балл;
2. Хулоса ва фойдаланилган адабиётларнинг ёритилиши – 2 балл;
3. Топшириқни ҳимоя қилиш – 2 балл.
Namuna
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari universiteti
“Dasturiy injiniring” fakulteti
“Аxborot texnologiyalarining dasturiy taʼminoti” kafedrasi
“Dasturiy injiniringga kirish” fanidan
3-topshiriq mavzusi: __________________
Guruh: _________
Bajardi: _________
Tekshirdi: _________
Toshkent 2024
|
|
| |
1-bitli to'liq qo'shimchalar - So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

6.4 1-bitli to'liq qo'shimchalar.
It is the generic cell used not only to perform addition but also arithmetic
multiplication division and filtering operation. In this part we will analyse the
equations and give some implementations with layout examples.
The adder cell receives two operands ai and bi, and an incoming carry ci. It computes
the sum and the outgoing carry ci+1.ci+1 = ai . bi + ai . ci + ci . bi = ai . bi + (ai +
bi ). ci ci+1 = pi . ci + gi
Shakl-6.4: to'liq adder (FA) va yarim adder (HA) hujayralari.
p
i
= b
i
XOR ai is the PROPAGATION signal
(12)
g
i
= a
i
. b
i
is the GENERATION signal
(13)
s
i
= a
i
XOR b
i
XOR c
i
(14)
s
i
=
.(a
i
+ b
i
+ c
i
) + a
i
. b
i
. c
i
(15)
Ushbu tenglamani to'g'ridan-to'g'ri quyidagi sxemalarga olib keladigan
tranzistorlarning ikkita N va P tarmoqlariga tarjima qilish mumkin. Ushbu amalga
oshirishning asosiy kamchiligi shundaki, tarmoqlarda muntazamlik yo'q.
Shakl-6.5: oldingi tenglamalarning to'g'ridan-to'g'ri transkripsiyasi
Ilgari tavsiflangan har bir tenglamaning ikkilamchi shakli odatdagi shakl bilan bir
xil tarzda yozilishi mumkin:
Xuddi shu tarzda :
Sxema nosimmetrik bo'ladi (6.6-shakl) va yaxshiroq tartibga olib keladi:
Shakl-6.6: c
i
va s
i
ning ikkilamchi ifodalari tufayli nosimmetrik amalga oshirish.
Quyidagi 6.7-shaklda turli xil texnologiyalarda turli xil jismoniy tartiblar
ko'rsatilgan. Har bir hujayraning hajmi, texnologiyasi va ishlashi keyingi 6-jadvalda
umumlashtiriladi.
Jadval-6.6: 7-rasmdagi tartib hujayralarining xususiyatlari.
Shakl-6.7: turli xil to'liq qo'shimchalar hujayralari uchun niqob tartibi
|
Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda - bet 2

|
Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda
|
bet | 2/5 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,31 Mb. | | #256357 |
Bog'liq Presentation 2jarayoni, kasbiy pedagogik faoliyati sanaladi. Darsda o'quvchilarning bilish faoliyati va o'qituvchining pedagogik faoliyati bir-biriga uyg'un ravishda tashkil etilgandagina o'qitishdan ko'zda tutilgan maqsadlarga erishish mumkin. O'quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish va boshqarish dars strukturasining asosini tashkil etadi. Shu sababli bu masalani chuqurroq o'rganish maqsadga muvofiq. Ta‘lim mazmunining tarkibiy qismlari va ularni talabalar tomonidan o’zlashtirilishi o‘qitish vositalarini to’g’ri tanlash va o’z o’rnida samarali foydalanishni talab etadi. Biologiya darslarida o‘rganilayotgan mavzuning mazmunidan kelib chiqqan holda ularni yoritish imkonini beradigan tabiiy, tasviriy ko‘rgazmalar, ekran vositalari, o’quv jihozlari, multimedialar, elektron versiyalar va qo‘llanmalardan foydalanish tavsiya etiladi. Darsning mazmuni va foydalaniladigan ko‘rgazmali vositalar muayyan o‘qitish metodlarini talab etadi. O’qituvchi o‘qitish metodlarining turlarini, ularga mansub uslublarni, foydalanish yo’llarini yaxshi bilishi lozim. Shuni hisobga olgan holda quyida o‘qitish metodlarining guruhlari haqida fikr yuritiladi. Og’zaki bayon metodlari guruhi o’z ichiga suhbat, hikoya, ma‘ruza metodlarini oladi. O'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va o'qitish samaradorligini oshirish masalasi biologiyani o'qitish metodikasi fanining asosiy muammolaridan biri sanaladi. O'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish deganda, o'quvchilarda yuqori darajadagi motiv, bilim va ko'nikmalarni o'zlashtirishga bo'lgan ongli ehtiyoj, natijaning yuqoriligi va ijtimoiy me‘yorlarga mos xulqning paydo bo'lishi tushuniladi. Mazkur tipdagi faollik har doim ham vujudga kelavermaydi, faqat o'qituvchining maqsadga muvofiq pedagogik ta‘sir ko'rsatishi va qulay pedagogik-psixologik muhitni tashkil etish mahorati tufayligina vujudga keladi. Biologiyani o'qitishda maqsadga muvofiq ta‘sir ko'rsatish va qulay ijtimoiy-psixologik muhitni vujudga keltirishi o'qituvchi tomonidan qo'llanilgan pedagogik texnologiyalarga bog'liq bo'ladi.
|
| |
Ko'chirish-O'tkazib Yuborish Qo'shimchasi

6.5.1 Ko'chirish-O'tkazib Yuborish Qo'shimchasi.
Ko'chirish signali hosil
qilingan pozitsiyaga qarab, tarqalish vaqti o'zgaruvchan
bo'lishi mumkin. Eng yaxshi holatda, tashish avlodi bo'lmaganda, qo'shish
vaqti
faqat tashish signalini tarqatish vaqtini hisobga oladi. 9-rasmda ikki marta hosil
qilingan ko'chirish
signali tasvirlangan, kirish ko'chirish 0 ga teng bo'lgan misol
keltirilgan. Bu holda bir vaqtning o'zida uchta ko'chirish tarqalishi sodir bo'ladi. Eng
uzuni ikkinchisi bo'lib, u 7 hujayra kechikishini oladi (u 4-pozitsiyadan boshlanadi
va 11-pozitsiyada tugaydi). Shunday qilib, ushbu 16-bit Ripple Carry Adder bilan
ushbu ikkita raqamni qo'shish vaqti 7.k + k', bu erda k-kechikish yacheykasi va k'-
11-ko'chirish yordamida 11-sum bitni hisoblash uchun zarur bo'lgan vaqt.
Ripple
Carry Adder bilan, agar kirish bitlari bo'lsa Ai va Bi barcha pozitsiyalar
uchun
farq qiladi men, keyin ko'chirish signali barcha pozitsiyalarda tarqaladi
(shuning uchun hech qachon hosil bo'lmaydi) va ko'chirish
signali butun
qo'shimchalar orqali tarqalganda qo'shiladi. Bunday holda, Ripple Carry Adder katta
bo'lgani kabi sekin. Aslida, Ripple Carry qo'shimchalari faqat kirish so'zlarining
ba'zi konfiguratsiyalari uchun tezdir, bu erda ba'zi pozitsiyalarda ko'chirish signallari
hosil bo'ladi.
Ko'tarib o'tish Adders avlod yoki oshirish signal targ'ibot ikkala foyda olish. Ular
bloklarga bo'linadi, bu erda qo'shiladigan barcha bitlar boshqacha bo'lsa (barcha
blokda Pi = 1) maxsus sxema tezda aniqlanadi. Bu tutashuv tomonidan ishlab
chiqarilgan signal blok targ'ibot signal deb ataladi bo'ladi. Agar ko'chirish blokning
barcha
pozitsiyalarida tarqalsa, u holda blokga kiradigan ko'chirish signali uni
to'g'ridan-to'g'ri chetlab o'tishi mumkin va shuning
uchun multipleksor orqali
keyingi blokga uzatiladi. Ko'chirish signali blokga uzatilishi bilanoq,
u blokning
Adolatli boshqaruv, adolatli jamiyat

|
Adolatli boshqaruv, adolatli jamiyat
|
bet | 2/4 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 19,44 Kb. | | #101247 |
Bog'liq ZAMONAVIY MENEJMENTAdolatli boshqaruv, adolatli jamiyat g‘oyasi azaldan ijtimoiy tafakkurning diqqat markazida bo‘lgan. Platon, Aristotel, Erazm Rotterdamskiy, Forobiy, Alisher Navoiy, Volter, Russo, Sharl Monteske, Jon Lokk, Nikollo Makkiavelli, Tommazo Kampanella, Tomas Gobbs, Maks Veber asarlarida boshqaruv qarorlarini qabul qilish, siyosiy iroda, hokimiyatni adolatli taqsimlash, rahbar ma’naviyati masalalari ilmiy-falsafiy talqin qilinadi.
Huquqiy davlat, fuqarolik jamiyati, hokimiyat bo‘linishi tamoyili nazariyotchilaridan biri Jon Lokk davlatning kelib chiqishini barcha fuqarolarning roziligi bilan tuzilgan o‘zaro kelishuv faraziga asoslaydi, umumiy erkinlik, rahbar adolatparvarligi, insonlar cheksiz hokimiyatning o‘zboshimchalik va injiqligiga emas, faqat qonunlarga bo‘ysunishi, despotizm holatida har kim o‘z huquqini himoya qilish erkinligining buzilishi, suveren huquqlar muammolarini tahlil qiladi.
Fransuz adibi, Nobel mukofoti sohibi Antuan de Sent-Ekzyuperining “Kichik shahzoda” asarida bir ibratli dialog bor:
– Agar men bir generalimga kapalak bo‘lib guldan gulga qo‘nishni yoki tragik asar yozishni yoki bo‘lmasa dengiz chaykasiga aylanishni buyursam va u general mening buyrug‘imni bajarmasa, kim aybdor bo‘ladi, umi yoki men?
Siz, janobi oliylari, – bir daqiqa ham ikkilanmasdan javob berdi kichik shahzoda.
Mutlaqo to‘g‘ri, dedi shoh. – Har kimdan uning qobiliyatiga qarab so‘rash kerak. Agarda sen o‘z xalqingga dengizga tashlashni buyursang, u senga qarshi isyon ko‘taradi. Men xalqimdan itoatni talab qilishga haqliman, negaki mening buyruqlarim oqilonadir.
Quyoshning botishi-chi?
Quyoshning botishi ham bo‘ladi. Men quyoshdan botishini talab qilaman, lekin undan oldin zarur shart-sharoit bo‘lishini kutib turaman. Illo hukmdorning oqilligi ham shundadir.
Zarur shart-sharoit qachon paydo bo‘ladi?
Bugun (yondaftarchasiga qarab olib) kech soat yettidan qirq minut o‘tganda bo‘ladi. O‘shanda sen mening buyrug‘im qanday aniq bajarilishining guvohi bo‘lasan.
|
| |
Avlod va tarqalish printsipi - So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

Ko'rsatilgan [BGNe46] ushbu eng uzun zanjirning o'rtacha qiymati a va b ni
ifodalash uchun ishlatiladigan bitlar sonining logaritmasiga mutanosib ekanligi.
Biroq, bu turdagi qo'shimchalar faqat asenkron tizimlarda mavjud [Mull82].
Bugungi kunda tizimlarning murakkabligi
shunchalik yuqoriki, operatsiyalarning
asenkron vaqti kamdan-kam amalga oshiriladi. Shuning uchun muammo o'rtacha
kechikishni emas, balki maksimal kechikishni minimallashtirishdir.
Avlod:
Ushbu avlod printsipi tizimga "ai=bi" hodisalaridan
foydalanishga imkon
beradi. Ikkala holatda ham (ai=1 yoki ai=0) ko'chirish biti ma'lum bo'ladi.
Ko'paytirish:
Biz bit ai ai bir zanjir mahalliylashtirish ega bo'lsa+1...ai + p va bi bi + 1...bi+p
buning uchun ak ga teng emas bk uchun k yilda [i, i+p], keyin chiqish ko'chirish biti
ushbu zanjirning kirish ko'tarilishiga teng bo'ladi zanjirning bit.
Ushbu mulohazalar ikkita raqamni qo'shishni tezlashtirish uchun
ishlatiladigan avlod va tarqalish printsipini tashkil qiladi.
Ushbu printsipdan foydalanadigan barcha qo'shimchalar
birinchi bosqichda
hisoblanadi.
Oldingi tenglamalar ith bitining ko'chirish ma'lumotlarini tarqatish yoki
tashish ma'lumotlarini yaratish qobiliyatini aniqlaydi.
Shakl-6.1: pass-eshigini nazorat targ'ibot signali bilan 1-bit terib.
Ushbu dastur xor funktsiyasini qurish usuliga qarab juda samarali (20
tranzistor) bo'lishi mumkin. Tashishning tarqalishi XOR
darvozasi chiqishi bilan
boshqariladi. Tashish avlodi to'g'ridan-to'g'ri pastki qismdagi funktsiya tomonidan
amalga oshiriladi. Ikkala kirish signallari ham 1 bo'lsa, teskari chiqish tashuvchisi 0
ga teng.
6.1-rasm sxemasida tashish to'liq uzatish eshigi orqali o'tadi. Agar tashish yo'li
VDD ga oldindan zaryadlangan bo'lsa, uzatish eshigi oddiy NMOS tranzistoriga
qisqartiriladi. Xuddi shu tarzda ko'chirish avlodining
PMOS tranzistorlari olib
tashlanadi. Biri Manchester hujayrasini oladi.
Shakl-6.2: Manchester hujayrasi.
Manchester xujayrasi juda tez, ammo bunday kaskadli
hujayralarning katta
to'plami sekin bo'ladi. Bu taqsimlangan RC effekti va ko'payish vaqtini hujayralar
sonining kvadrati bilan o'sishiga olib keladigan tana effekti bilan bog'liq. Amalda,
6.3-rasmdagi kabi har to'rt hujayraga inverter qo'shiladi.
Shakl-6.3: Manchester ko'chirish hujayrasi.
Web texnologiya asoslari. Web sayt yaratish

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/
Volume–21_Issue-2_January_2023
181
WEB TEXNOLOGIYA ASOSLARI. WEB SAYT YARATISH
TUSHUNCHASI
Botirov Shohjahon Bobur o'g'li
Muxammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari
Universiteti AKTsKT fakulteti talabasi
Tursunova Muxlisa Maxamadjon qizi
Muxammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari
Universiteti AKTsKT fakulteti talabasi
Bekniyozova Shaxodat Shavkatovna
Muxammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari
Universiteti AKTsIM fakulteti talabasi
Annotatsiya
Bugungi kunda Internet hayotimizning bir bo’lagiga
aylangan,internet
xizmatlaridan har kuni foydalanamiz.
Web texnologiyalar rivojlanishi natijasida web-sahifalar tarkibida Plug-in
dasturlari joylashtirila boshlandi, natijada web-sahifalarga interaktiv xususiyat berildi.
Web-texnologiya bu – Internet texnologiyalaridan biri bo’lib,
Web-serverdagi
axborotni qayta ishlash va sirkulyatsiya qilish bilan bo’liq. Web-saytlarimizni yaratish
uchun dasturlash tillaridan foydalanamiz. Web-saytlar bugungi kunda ko’p
foydalanmiz. Ushbu web-saytni yaratish haqida tushunchalarga ega bolamiz.
Kalit so’zlar:
Internet, WWW, web-sayt, web sahifa, HTML, CSS, JavaScript,
teg, atribut.
Internet ixtiro qilinishidan avvalgi davrni tasavvur qiling: veb-saytlar bo‘lmagan,
axborot olishning asosiy manbayi esa faqat qog‘oz formatidagi kitoblar... Kerakli
ma’lumotni topish yoki bir necha yil avvalgi ma’lumotlarni izlash uchun ancha vaqt va
kuch sarflashga tо‘g‘ri kelar edi.
Bugun esa web-brauzerni ochib, kerakli qidiruv
tizimidan xohlagan axborotni qidirishingiz mumkin.
Qisqa vaqt ichida istagan
ma’lumotingiz qо‘lingizda, hatto kimdir sizning qidiruvingizni hisobga olgan holda
veb-sayt yaratgan bо‘lishi ham mumkin. Veb-saytlardan ma’lumot qidirish, yoqtirgan
hikoyani о‘qish, ijtimoiy tarmoqlarda suhbatlashish, musiqa
va filmlarni yuklab olish,
kompyuter о‘yinlarini о‘ynash kabi maqsadlarda foydalanish mumkin. Har bir veb-
saytning muhim jihatlaridan biri –
u qanday maqsadda yaratilmasin, foydalanuvchi
(maqsadli auditoriya uchun qulay dizaynga ega bо‘lishidir.
Veb-saytning maqsadi
aniq, dizayni puxta о‘ylangan, undagi elementlar tartibli joylashtirilgan bо‘lsa, uning
foydalanuvchilari soni ham ortib boradi.
Ortiqcha Yozuv - So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

Table-6.5: Redundant representation of A=-5 when r=4
Ushbu multirepresentatsiya ortiqcha raqamlar tizimidan ma'lum
arifmetik
operatsiyalar uchun foydalanishni qiyinlashtiradi. Bundan tashqari,
har bir
imzolangan raqam raqamni ko'rsatish uchun bir nechta bitni talab qilishi mumkinligi
sababli, bu saqlash avtobusining saqlanishini ham,
kengligini ham oshirishi
mumkin.
Ammo, ortiqcha soni tizimlari oshirish oz targ'ibot muammosini bartaraf etish
mumkin bo'lgan qo'shimcha uchun bir afzalligi bor. Ushbu operatsiyani ma'lumotlar
so'zining uzunligidan mustaqil ravishda doimiy vaqt ichida bajarish mumkin.
Ikkilikdan ikkilikka o'tish ortiqcha odatda bitlarning takrorlanishi yoki yonma-yon
joylashishi va bu hech qanday xarajat qilmaydi. Aksincha, qarama-qarshi konversiya
qo'shimchani anglatadi va ko'chirish bitining tarqalishini olib tashlash mumkin
emas.
R=2 va l=1 bo'lgan misolni ko'rib chiqamiz. Ushbu tizimda uchta raqam -1, 0,
+1.
1 ning ifodalanishi 10, chunki 1-0=1.
-1 ning ifodalanishi 01, chunki 0-1=-1.
0 ning bitta vakili 00, chunki 0-0 = 0.
Biri
Shuni ta'kidlaymizki, operatsiyani "qo'l bilan"bajarishda keyingi raqamlarga
ko'chirish biti qo'shilishi kerak. Ortiqcha tizimda xuddi shu operatsiya hech qachon
keyingi tartib raqamlariga ko'paytirilmaydigan ko'chirish bitini yutadi:
Natijada 1001100 endi ikkilik bo'lmagan ortiqcha tizimga aylantirilishi kerak.
Bunga erishish uchun har bir juft bitni birlashtirish kerak. Oxir-oqibat ko'chirish
keyingi buyurtma bitlariga ko'paytirilishi kerak:
Notatsiya Tizimlari - So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

bu
yerda a
i
= 0 yoki 1 uchun men [0, n-1] da.
Ushbu vektor musbat butun
qiymatlarni aks ettirishi mumkin V = a oralig'ida 0 ga 2
n
-1, bu erda:
Yuqoridagi vakillik kasrlarni kiritish uchun kengaytirilishi mumkin. Bir misol
quyidagicha. Ikkilik raqamlar qatori 1101.11 miqdorni
ifodalash uchun talqin
qilinishi mumkin :
Quyidagi 1-jadvalda o'nlik ifodani ifodalovchi 3-bitli vektor o'ng
tomonda
ko'rsatilgan.
Jadval-6.1: ikkilik vakillik imzosiz tizim 3
raqam bilan
6.2.2 Butun Son Imzolangan.
Agar faqat musbat butun sonlar sobit nuqtali yozuvda ifodalansa, u holda n-
bitli so'z 0 dan 2n-1 gacha oraliqqa ruxsat beradi. Shu bilan birga, hisoblashda ham
ijobiy, ham salbiy butun sonlardan foydalaniladi va kodlash sxemasini ishlab chiqish
kerak, unda ham ijobiy, ham salbiy sonlar iloji boricha teng taqsimlanadi. Ijobiy va
salbiy sonlarni ajratishning oson usuli ham bo'lishi kerak. Chapdagi eng ko'p raqam
odatda belgi uchun ajratilgan. Quyidagi raqamni ko'rib chiqing a
bilan radix r,
bu yerda an-1 belgisi quyidagi qiymatga ega:
ikkilik raqamlar uchun bu erda r = 2, oldingi tenglama bo'ladi:
A dagi qolgan raqamlar a ning haqiqiy qiymatini yoki kattaligini to'ldirilgan
shaklda ko'rsatadi.
Didaktikada  Didaktikada - Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda

|
Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda
|
bet | 3/5 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,31 Mb. | | #256357 |
Bog'liq Presentation 2Didaktikada Didaktikada ishlab chiqilgan har qanday texnologiya o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta‘lim samaradorligini oshirishga xizmat qiladi, lekin quyidagi texnologiyalarda mazkur masala asosiy g'oyani egallaydi: 1. Didaktik o'yin texnologiyalari. 2. Muammoli ta‘lim texnologiyalari. 3. Modulli ta‘lim texnologiyalari. 4. Hamkorlikda o'qitish texnologiyasi. 5. Loyihalash texnologiyasi. O'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta‘lim samaradorligini oshirishga imkon beradigan texnologiyalarning o'ziga xos www.ziyouz.com kutubxonasi xususiyatlarga ega bo’lishi bilan birgalikda, ta‘lim jarayonida ta‘lim beruvchi, rivojlantiruvchi, tarbiyalovchi, ijodiy faoliyatga yo'llovchi, kommunikativ, mantiqiy fikrlash, aqliy faoliyat usullarini shakllantirish, o’z faoliyatini tahlil qilish, kasbga yo’llash, mo’ljalni to’g’ri olishga o'rgatish, hamkorlikni vujudga keltirish kabi funksiyalarni bajaradi. Biologik ta'lim o'zini rivojlantirish kompetensiyasini tarkib toptirish imkonini beradi. Biologiyani o'qitish jarayonida o'quvchilarda ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasini tarkib toptirishda biologiya darslari, darsdan tashqari ishlar, ekskursiyalar va sinfdan tashqari mashg'ulotlar muhim o'rin tutadi. Mazkur jarayonda o'quvchilarni tabiat va jamiyatda bo'layotgan voqea, hodisa va O'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish va ta‘lim samaradorligini oshirishga imkon beradigan texnologiyalarning o'ziga xos www.ziyouz.com kutubxonasi xususiyatlarga ega bo’lishi bilan birgalikda, ta‘lim jarayonida ta‘lim beruvchi, rivojlantiruvchi, tarbiyalovchi, ijodiy faoliyatga yo'llovchi, kommunikativ, mantiqiy fikrlash, aqliy faoliyat usullarini shakllantirish, o’z faoliyatini tahlil qilish, kasbga yo’llash, mo’ljalni to’g’ri olishga o'rgatish, hamkorlikni vujudga keltirish kabi funksiyalarni bajaradi. Biologik ta'lim o'zini rivojlantirish kompetensiyasini tarkib toptirish imkonini beradi. Biologiyani o'qitish jarayonida o'quvchilarda ijtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasini tarkib toptirishda biologiya darslari, darsdan tashqari ishlar, ekskursiyalar va sinfdan tashqari mashg'ulotlar muhim o'rin tutadi. Mazkur jarayonda o'quvchilarni tabiat va jamiyatda bo'layotgan voqea, hodisa va
|
| |
mutlaq qiymat - So'nggi o'ttiz yil ichida turli XIL texnologiyalarning rivojlanishi natijasida

Jadval-6.3: ikkilik vakillik imzolandi
Ushbu vakolatxonada yuqori tartibli bit ham butun sonning belgisini bildiradi
(ijobiy uchun 0, salbiy uchun 1). Musbat son 0 dan 2n-1-1 gacha, manfiy son esa 0
dan -(2n-1-1) gacha oraliqqa ega. Ijobiy sonning vakili :
Quyidagi tasavvurga ega bo'lgan salbiy raqamlar:
Ushbu turdagi yozuv bilan bog'liq muammolardan biri bu 0 raqamining ikki
tomonlama tasviridir. Keyingi muammo-qarama-qarshi belgilar bilan ikkita raqamni
qo'shishda. Natija belgisini aniqlash uchun kattaliklarni taqqoslash kerak.
6.2.2.3 3 ning qo'shimcha
Jadval-6.4: 2 ning komplektida imzolangan ikkilik vakillik
Ushbu yozuv tizimida (radix 2) qiymati A kabi ifodalanadi:
Sinov belgisi,
shuningdek, ikkita bitni oddiy taqqoslashdir.
Noyob vakillik
mavjud 0. Qo'shish
va ayirish osonroq, chunki natija har doim noyob 2 ning
to'ldiruvchi shaklida chiqadi.
6.2.3 Saqlash
Ko'paytirish yoki filtrlash operatsiyalari kabi katta qo'shimchalarni
talab
qiladigan ba'zi bir operatsiyalarda ko'chirish yozuvi ishlatiladi. Ushbu yozuv 1 yoki
2 yoki boshqa ta'riflarda ishlatilishi mumkin. Bu faqat bir qo'shimcha
natijasida
uchun, degan ma'noni anglatadi, natija yig'indisi raqam ko'chirish bo'lgan ikki raqam
kodlangan bo'ladi. Ko'p funksiyali qo'shiluvchilar va ko'paytuvchilarga kelganda bu
tushuncha o'z-o'zidan anglashiladi.
Mehrobdan chayon romanida obrazlar tahlili

www.pedagoglar.uz
43-son 2–to’plam aprel 2023
Sahifa: 171
MEHROBDAN CHAYON ROMANIDA OBRAZLAR TAHLILI
Islom Karimov nomidagi Toshkent davlat texnika universiteti talabalari
Sunnatullayeva Gulyora Akmal qizi Mardonova Marjona Sulaymon qizi
Annotatsiya:
Abdulla Qodiriyning “Mehrobdan chayon” asari haqida so’z
yuritish
bilan cheklanmasdan, bu asarning mazmun mohiyatini atrofdagilarga
yetqazib berish. Adibning asar qahramonlari ruhiyatini tushunish.
Asar haqida
tasavvurlarimizni
yanada
kengaytirish.
Buyuk adib Abdulla Qodiriy haqida so’z ochganimizda uning “O’tgan
kunlar”, “Mehrobdan chayon “ romanlari haqida alohida to’xtalib o’tiladi.
Asardagi har bir qiyofa ko’z o’ngimizda jonlidek namoyon bo’ladi. Ular
mehrimizni muhabbatimizni qozonsa, ayrimlari nafratimizga sazovor bo’ladi.Lekin
qayta o’qisak umuman boshqa taasurotlarga egta bo’lamiz. Bu esa yozuvchining
so’zga jon bag’ishlay olish qobiliyatiga ega ekanligidan dalolat beradi.
Abdulla
Qodiriy juda boy so’z xazinasiga ega bo’lgan, har bir so’zning mohiyatini
anglagan, nozik qirralarini topa olgan, ajoyib so’zlar guldastasidan mohirona, o’z
o’rnida foydalana olgan adibdir.Abdulla Qodiriy uslubiga xos san’atkorona
mahorat uning badiiy asardagi qahramonlar tashqi
qiyofasini tasvirlashda ham
yaqqol ko’zga tashlanadi. Bunda yozuvchi xazinasidagi durlarni shunday mahorat
bilan tizadiki, natijada uning siyrati ham tashqi sifatlari
bilan birga kitobxon
tasavvurida aks etadi va bundan uning qanday odam ekanligi bilinadi. Ayrim
qahramonlari kungilchang mehrli, ayrimlari esa tamomila aksi. Badiiy adabiyotda
tilning ahamiyati beqiyos hisoblanadi. Agar yozuvchining o’ziga xos uslubi, badiiy
tili bo’lmasa u yozgan asar o’quvchiga yetarli darajada ta’sir qilmaydi. Abdulla
Qodiriy tilga va uning badiiy-estetik hamda ijtimoiy roliga katta ahamiyat berar va
yosh qalamkashlardan ham shuni talab qilar edi: “Yo’sinsiz
ravishda xotiraga
Zbornica zdravstvene in babiške nege Slovenije

Zbornica zdravstvene in babiške nege Slovenije -
Zveza strokovnih društev medicinskih sester, babic in zdravstvenih tehnikov Slovenije
Ob železnici 30a, 1000 Ljubljana, tel. +01/544 54 80; e-mailtajnistvo@.zbornica-zveza.si
NACIONALNI PROTOKOLI AKTIVNOSTI ZDRAVSTVENE IN BABIŠKE NEGE - priloga
naziv
|
SNEMANJE ELEKTROKARDIOGRAMA (EKG)
|
koda
|
19.12
|
|
ELEKTROKARDIOGRAFIJA IN ELEKTROKARDIOGRAM
Elektrokardiografija je hitra, preprosta in neboleča preiskava, med katero se električni impulzi iz srca zapišejo na tekočem traku papirja. Je ena izmed osnovnih preiskovalnih metod v medicini, predvsem pa je pomembna v diagnostiki in zdravljenju srčnih obolenj.
Elektrokardiogram (EKG) je časovni posnetek električne aktivnosti srca. Srce tvori elektrokemične impulze, ki se širijo po njem. Ti povzročijo krčenje ter sproščanje srčnih celic v pravem zaporedju, kar vodi do prečrpavanja krvi. Električna napetost se širi naprej skozi tkiva in tako jo lahko zaznamo tudi na površini kože.
Preko elektrod, ki jih namestimo na kožo telesa, se izmeri EKG signal, nato pa se izriše v obliki krivulje na milimetrski papir. Hitrost papirja pri izrisovanju grafa je 25mm/s. En cm višine grafa ustreza napetosti enega mV. Tipičen EKG zapis predstavlja pet različnih točk:
P val: predstavlja depolarizacijo atrijev,
Q-R-S kompleks: predstavlja depolarizacijo ventriklov in
T val: predstavlja repolarizacijo ventriklov.
Slika 1: Prevodni sistem srca (Vidmar, 2009)
Slika 2: Slika 1: Normalen EKG zapis (Solar, Kramberger, 2008).
Elektrokardiografija je pomembna preiskava v kardiološki diagnostiki:
miokardnega infarkta,
motenj srčnega ritma,
vnetja osrčnika,
vpliva specifičnih zdravil na srce,
motenj elektrolitskega ravnovesja,
hipertrofije (zadebelitev mišice),
dilatacije (razširitve votlin) preddvorov in prekatov,
delovanja spodbujevalnikov srca.
Diagnostično je pomembna tudi pri:
nujni medicinski pomoči (srčni zastoj, bolečina v prsnem košu, kolaps, sinkopa, šok, električne poškodbe, diabetična ketoacidoza, predoziranje z zdravili,…),
pripravi na operativni poseg in sistematskih pregledih.
V urgentnih stanjih je EKG odločilnega pomena za nadaljevanje zdravljenja. EKG se vedno vrednoti v sklopu anamnestičnih podatkov, kliničnega pregleda pacienta, laboratorijskih preiskav krvi (srčni encimi, troponin, elektroliti) in osnovnih pacientovih podatkov (spol, starost). Za klinično uporaben EKG posnetek je nujna pravilna namestitev elektrod na pacienta.
|
Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda - bet 5

|
Biologiyani o'qitishda o'quvchilarning bilish faoliyatini faollashtirish yo'llari Miraxmadova Ozoda
|
bet | 5/5 | Sana | 29.05.2024 | Hajmi | 5,31 Mb. | | #256357 |
Bog'liq Presentation 2Biologiyani o'qitishda dastur mazmunidagi evolutsion tushunchalar yetakchilik qilgan, shuningdek, munozarali «o'simliklarning paydo bo'lishi va rivojlanishi», «hayvonot olamining paydo bo'lishi va rivojlanishi» kabi mavzulami o'qitishda foydalanish mumkin. Ta‘lim Biologiyani o'qitishda dastur mazmunidagi evolutsion tushunchalar yetakchilik qilgan, shuningdek, munozarali «o'simliklarning paydo bo'lishi va rivojlanishi», «hayvonot olamining paydo bo'lishi va rivojlanishi» kabi mavzulami o'qitishda foydalanish mumkin. Ta‘lim tarbiya jarayonida keysdan foydalanish uchun o'qituvchi dastur mazmunidagi muammoli mavzulami aniqlashi, shu mavzularni o'qitish uchun muammoli savol-topshiriqlar tuzishi, dars davomida muammoli savol-topshiriqlaming qiyinchilik darajasiga ko'ra yakka tartibda yoki o'quvchilarning kichik guruhlarida mustaqil ishlami tashkil etilishini aniqlashi, www.ziyouz.com kutubxonasi o'quvchilarning bilish faoliyatini mazkur muammolarni hal etish, o'quv munozaralari orqali bahsda qatnashtirish yo'llarini rejalashtirishi; muammoli savol-topshiriqlar asosida tashkil etilgan o'quv munozaralarida yakuniy fikrni vujudga keltirishi lozim. Shuni aloxida takidlash kerakki dastur mazmunidagi faqat faktik materiallarni o'rganish nazarda tutilgan mavzularda Insertdan foydalanish tavsiya etiladi. Insert lokal darajadagi pedagogik texnologiya bo'lib, o'quvchilar tomonidan o'quv materialidagi asosiy g'oya va faktik materiallarni anglashiga zamin yaratish maqsadida qo'llaniladi. O'quvchilami Insert yordamida ishlash ko'nikmalarini rivojlantirish uchun ularga o'rganiladigan o'quv materiallari va maxsus jadval tarqatiladi. O'quvchilar har bir jumlani o'rganib chiqib, maxsus jadvalga muayyan simvollar yordamida belgilash tavsiya etiladi. Xulosa qilib shuni aytish mumkinki -biologiyani o'qitishda didaktik o'yin texnologiyasiga mansub konferensiya, matbuot konferensiyasi, ijodiy o'yin, ishbilamonlar o'yini, o'yin mashqlar, hamkorlikda o'qitish texnologiyalarining barcha metodlari, modulli, muammoli ta‘lim va axborot texnologiyalarini uyg'unlashtirgan holda o'z o'rnida foydalanish maqsadga muvofiq Foydanilgan Adabiyotlar Ro‘Yxati: Foydanilgan Adabiyotlar Ro‘Yxati: 1. J.O. Tolipova, A.T. G'ofurov. Biologiya ta‘limi texnologiyalari. — Т.: O'qituvchi, 2002. 14. 2. J.O. Tolipova, A.T. G'ofurov. Biologiya o'qitish metodikasi. Pedagogika oliy o'quv yurtlari talabalari uchun darslik. — T.:, Moliya-iqtisod, 2007. 15
E’tiboringiz uchun raxmat
|
| |
Razreda mešanje barv in mavrica

ELEKTROSTATIKA
SODA BIKARBONA IN KIS
NAUČI JAJCE PLAVATI IN LONČEK KUHAJ
Razreda mešanje barv in mavrica
Download
139,81 Kb.
Sana
22.11.2020
Hajmi
139,81 Kb.
#12623
Bu sahifa navigatsiya:
ELEKTROSTATIKA
SODA BIKARBONA IN KIS
NAUČI JAJCE PLAVATI IN LONČEK KUHAJ
POSKUSI SAM!
(OBISK UČENCEV 9. RAZREDA)
MEŠANJE BARV IN MAVRICA
KATERA BARVA NASTANE?
NARIŠI MAVRICO Z BARVICAMI.
ELEKTROSTATIKA
-PODRGNI Z BALONOM PO LASEH. KAJ SE ZGODI?
- POSKUSI Z
VAN DER GRAAFOVIM GENERATORJEM
SODA
BIKARBONA IN KIS
V LONČEK DAJ SODO BIKARBONO IN KIS. KAJ SE ZGODI? NARIŠI POSKUS.
S TEM POSKUSOM LAHKO NAPIHNEŠ BALON BREZ PIHANJA!!!
NAUČI JAJCE PLAVATI IN LONČEK KUHAJ
ALI JAJCE PLAVA V NAVADNI VODI?
VODI
DODAJAJ SOL IN OPAZUJ
, KAJ SE DOGAJA. DODATI MORAŠ KAR PRECEJ SOLI.
POSKUS OPIŠI S SLIKO!
NA PLOŠČO DAJ LONČEK Z VODO IN VANJ POTOPI LESENO IN KOVINSKO ŽLICO. KATERA SE PREJ SEGREJE?
NARIŠI SLIKO POSKUSA.
Download
139,81 Kb.
Download
139,81 Kb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Razreda mešanje barv in mavrica
Download
139,81 Kb.