Tadqiqot metodoligiyasi - Mavzuga oida adabiyotlarning tahlili

|
Mavzuga oida adabiyotlarning tahlili
|
bet | 2/5 | Sana | 04.06.2024 | Hajmi | 27,36 Kb. | | #260044 |
Bog'liq marketing-faoliyatini-tahlil-qilish-usullarini-qollashning-nazariy-asoslariTadqiqot metodoligiyasi
To’g’ri tahlil usulini tanlash juda muhim va jiddiy vazifadir, uning asosida korxonaning marketing faoliyatini boshqarish bo’yicha barcha keyingi strategik qarorlar qabul qilinadi. Turli manbalarni ko’rib chiqishda, qoida tariqasida, marketing faoliyatini tahlil qilishning bir nechta yo’nalishlari ajratish mumkin, ammo ko’rib chiqilgan nazariy tadqiqotlarda marketing faoliyatini tahlil qilish yo’nalishlari va usullari o’rtasida aniq muvofiqlik mavjud emas. U bozorni va uni bashorat qilishni, bozor ishtirokchilari tarkibi, iste’molchilar va ularning talablarining tuzilishi, mahsulotlar va ularning assortimenti, mahsulot narxi, raqobatchilar va tashqi muhit, sotishni rag’batlantirish va reklama, ichki muhit va uning imkoniyatlari, mahsulotni taqsimlash va tarqatish kanallari kabi asosiy tadqiqot yo’nalishlarini aniqlashga imkon yaratadi.
Tahlil va natijalar
Marketing faoliyatini tahlil qilishda albatta tahlil obyekti marketing miks elementlariga qaratilgan bo’ladi. Tanlangan tahlil yo’nalishlari uchun tegishli tahlil usullari tanlash muhim mezon hisoblanadi. Quyidagi jadval orqali an’anaviy marketing elementlari bo’lgan 4P konsepsiyasi va marketingning umumiy jihatlariga muvofiq tahlil yo’nalishlarini keltirganmiz.
1-jadval
An’anaviy marketing elementlari asosida tahlil yo’nalishlari va usullari3
№
|
Tahlil yo'nalishlari
|
Tahlil obyektlari
|
Tahlil usullari
|
1
|
Bozor tahlili
|
bozor istiqbollari, bozorning jozibadorligi;
bozor imkoniyatlarini baholash;
bozor mahsulotlari tarkibini o’rganish;
bozorning asosiy ishtirokchilarini umumiy tahlil qilish;
bozorda talab va taklifni baholash;
bozorni rivojlantirish modelini yaratish va sotishni bashorat qilish.
|
GE matritsasi;
imkoniyatlarni prognozlash usuli;
“Delphi” ekspert xulosa usuli;
qiyoslash tahlili;
statistik tahlil usullari;
SWOT tahlili;
PEST tahlili;
talabni bashorat qilish usuli;
moslashuvchan segmentatsiya usuli;
|
2
|
Raqobatchining tahlili
|
bozor liderlarini aniqlash;
raqobatchilarning afzalliklari va kamchiliklarini o’rganish;
marketing kompleksi va raqobatchilarning biznes jarayonlarini qiyosiy tahlil qilish;
sohaning iqtisodiy yetakchilarini aniqlash (bozor hajmi va o’sishi, sohadagi rentabellik, raqobatchilar va iste’molchilar soni, bozorga kirish qulayligi)
|
Porter matritsasi;
strategik guruhlar xaritasini tuzish;
benchmarking;
raqobatchilarni tekshirish tahlili;
qiyoslash baholari usuli;
asosiy raqobatchilarning SWOT tahlili;
tovarlar va korxonalarning raqobatbardoshlik omillarini tahlil qilish.
|
3
|
Mahsulot siyosatining tahlili
|
umumiy savdo dinamikasi;
mahsulot turlarini o’rganish;
tovar hayotiylik davri bosqichini aniqlash;
mahsulot yoki xizmatni pozitsiyalash;
raqobatchilar orasida tovar imidjini o’rganish;
brend bozori bo’yicha tadqiqotlar;
mijozlarning ehtiyojlari va sadoqati.
|
BCG matritsasi;
ABC tahlili;
XYZ tahlili;
pozitsiyani aniqlash xaritasini tuzish;
xoll-test;
bepul uyushma usuli;
iste’molchilar o’rtasida so’rov o’tkazish;
Brand Strength usuli.
|
4
|
Narx siyosatining tahlili
|
bozor turlarini tahlil qilish;
bozorda narxlar darajasini baholash;
narx elastikligini o’lchash;
taklif etilgan narxdan qoniqish tahlili.
|
o’rtacha narxni hisoblash usullari;
Egiluvchanlik usullari;
so’rovnoma;
intervyu.
|
5
|
Savdo siyosatining tahlili
|
bozorni tahlil qilish;
yetkazib beruvchini tahlil qilish;
transport siyosati tahlili.
|
bozor segmentatsiyasi;
yetkazib beruvchilarning qiyosiy tahlili;
ombor va transport xarajatlarini optimallashtirishda matematik va statistik usullari.
|
6
|
Kommunikatsiya siyosati tahlili
|
reklama kompaniyalari samaradorligi;
marketing tajribalarini o’tkazish (mahsulotni sinovdan o’tkazish, reklama g’oyalari va shakllari).
|
aloqa xarajatlari va foyda nisbati tahlili;
sinov xaridlari;
xoll-test;
so’rovnoma.
|
Yuqoridagi jadvalda keltirilgan ma’limotlar shuni anglatadiki, an’anaviy marketing elementlari va umumiy jihatlarini tahlil usullari orqali tahlil qilish muhim amaliy jihat hisoblanadi. Bugunjgi kunda an’anaviy marketingdan ko’ra zamonaviy marketing tushunchasi tobora kengayib bormoqda. Zamonaviy marketing aspektlari endilikda iste’molchi va uning ehtiyojlarini o’rganishga qaratilmoqda.
Marketingning zamonaviy nazariyasi ta’kidlashicha, korxonalarning savdo bo’limlari uchun 4C tushunchasi juda mos keladi, ya’ni: mijozning ehtiyojlari va istaklari, mijozning bahosi, qulaylik, aloqa. Bu kabi tushunchalarni korxonalarning savdo bo’limi mutaxassislari marketing faoliyatini tahlil qilishda keng qo’llash maqsadga muvofiq hisoblanadi. Quyidagi jadvalda marketing tahlilining usullarini 4C sohalari va marketingning umumiy jihatlarga muvofiq tasniflash mumkin, misol uchun: bozor tahlili, raqobaatchining tahlili, iste’molchilarni o’rganish, mijozlar xarajatlari tahlili, iste’molchilar uchun qulaylik tahlili, aloqa tahlili.
|
| |