nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Elektir toki. Atomlarning qutublanishi

|
Elektir toki. Atomlarning qutublanishi
|
bet | 2/5 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #132543 |
Bog'liq ELEKTR SISTEMALARNI HOLATINI IFODALOVCHI NOCHIZIQLI TUGUNLARI2. Elektir toki. Atomlarning qutublanishi
Elektir toki zaryadlangan zarrachalarning tartibiy harakatidan iborat. Demak, agarda jisimda tonlarga nisbatan yo’nalib harakatlanuvchi ozob elektronlar mavjud bo’lsa, u holda jisimda elektir toki oqadi. Shu bilan birga ion va elektronlarning makroskopik oqimining mavjudligiga qaramasdan jism zarrachalarining makroskopik yig’ma tezligi nolga teng bo’lishi mumkun.
Elektir toki o’z tabiatiga ko’ra intensiv tartiblangan diffuziyaga o’xshash. Tokni ham muvazanatdagi, ham harakatdagi muhitlarda qarash mumkin. Tokning zichligi J tok zichligi vektori bilan xarakterlanadi, uning miqdori J’ vektorga perpendikulyar birlik yuzadan vaqt birligida o’tuvchi yig’ma (yig’indi) zaryadlar miqdoriga teng.
Oddiy sharoitda modda atomi elektro- neytrdir uning yig’ma zaryadi nolga teng, ammo agarda bir biriga yaqin joylashgan atomlar to’plami E bo’lgan, u holda ularning har birida zaryadlar bir biriga nisbatan ko’radi – netral atom esa dipolga yoki multiboyga o’xshash bo’lib qoladi.
Bu hodisa qutublanish deyiladi. Ko’p miqdordagi qutublangan molekula va atomlarning tashqi elektir maydoni ta’sirida tartibli joylashishi makroskopik effektga olib keladi, yani muhit makroskopik qisimlarining elektir qutublanishiga, ayonki, xaotik issiq harakat, umuman olganda, makroskopik gutblanish payda bo’lishiga to’siq bo’ladi.
3. Magnit o’zaro ta’sir
Tinch holatdagi zaryadlarga zarrachalarinng yuqorida ko’rsatilgan o’zaro ta’sirdagi tashqari yana magnit o’zaro ta’sir ham mavjud. Masalan, ma’lumki, temirni magnitlasak u temir kukunlarini o’zigaq tortadi, kompasning magnitlangan strelkasi.
Yr meridiani bo’ylab joylashgan. Demak, yerda har doim kompas stelkasini aniq bir yo’nalishga buruvchi kuchlar mavjud.
Magnit o’zaro ta’siri borligi sababli magnit zaryadni kiritish va ular uchun kulon gonuniga (elektir zaryadlar uchun) o’xshash qonunni yozishga harakat qilindi. Ammo, tabiatda hech qanday magnit zaryadi mavjud emas ekanligi aniqlandi, magnit o’zaro tasirlar esa elektir toklari (ya’ni harakatlanuvchi zaryadlar) o’zaro ta’siriga obvb boriladi. Xususan, har xilmiqdorlarning magnit xossalari atom ichida elektronlarning yadro atrofidagi harakati hisobiga hamda elektron va yadrolarining xos ” ayshlanishi ” hisobiga o’quvchi mikroskopik tok mavjudligi bilan tushuntiriladi. Oddiy sharoitlarda ko’pgina jisimlarda atomlar xaotik orienttilangan va atom ichidagi tokning ta’siri bilinmaydi.
|
| |
-masala - Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta

1-masala. Sayyohlar tushgan kema sohildagi bekatdan daryo oqimi bo‘yicha jo‘nab, 5 soatdan keyin qaytib kelishi kerak. Daryo oqimining tezligi 3 km/soat; kemaning turg‘un suvdagi tezligi 18 km/soat. Agar sayyohlar qaytishdan oldin qirg‘oqda 3 soat dam olgan bo‘lsalar, ular sohildagi bekatdan qancha masofaga suzib borganlar?
Yechilishi: Masalani yechish uchun avvalo hayotiy voqeani tasavvur etish, buning uchun masala shartida berilgan ma`lumotlarni, narsa va buyumlarni ko`z
o`ngida namoyon etish kerak (1-rasm). Keyin masalani matematik modellashtirish maqsadga muvofiq.
Izlanayotgan masofa 𝑥 kilometr bo‘lsin. Kema bu masofani oqim bo‘yicha
18 + 3 = 21 (km/soat) tezlik bilan o‘tadi va bunga 𝑥
21
3 = 15 (km/soat) tezlik bilan orqasiga qaytadi va bunga 𝑥
21
soat sarf qiladi. Kema 18 - soat sarf qiladi. Sayyohlar
qirg‘oqda 3 soat dam oldilar.
Demak, sayohat ( 𝑥
21
+ 𝑥 15
+ 3 ) soat davom etdi, bu esa masala shartiga ko‘ra
5 soatga teng. Shunday qilib, biz noma’lum 𝑥 masofani aniqlash uchun quyidagi
tenglamani hosil qildik:
𝑥 𝑥
𝑥 𝑥
21 + 15 = 2
tenglamani yechamiz. Bu tenglamaning ikkala qismini 105 ga (21 va 15 sonlarining eng kichik umumiy bo‘linuvchisiga) ko‘paytirib,
5𝑥 + 7𝑥 = 210, 12𝑥 = 210
tenglikni hosil qilamiz, bundan 𝑥 = 17,5.
Javob: Kema sohildagi bekatdan 17,5 km masofaga suzib boradi.
Masalani yechishning birinchi bosqichida (ya’ni tenglama tuzishda) kema bilan daryo oqimi tezliklari oqim bo‘yicha harakatda qo‘shilishi, oqimga qarshi harakatda esa ayirilishi va yo‘lning tezlikka nisbati harakat vaqti ekanligini bilish zarur bo‘ldi ( bilish faoliyatini rivojlantirish jaroyoni).
Ikkinchi bosqichda (ya’ni hosil bo‘lgan tenglamani yechishda) tenglamalarning xossalarini qo‘llash talab etildi (bilish va qo`llash ko`nikmasini rivojlantirish).
Matnli masala mazmuniga mos tenglama tuzish – masala shartini
„matematika tili“ ga o‘tkazish – masalaning matematik modelini tuzish demakdir ( matematik modellashtirish faoliyatini rivojlantirish).
Masalani yechish jarayonida quyidagicha savol bilan murojaat etish ham mumkin. Turist deganda kimni tushunasiz? O`zbekistonda eng ko`p turistlar tashrif buyuruvchi shaharlar qaysilar? ( o`quvchilar savolga javob berish natijasida o`z fikrini bayon etish ko`nikmasi hamda vatanga bo`lgan muhabbat tuyg`ulari rivojlanadi).
|
GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy

|
GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy
|
bet | 5/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy. Asbobni bir vaqtning o'zida ikkita ok bo'ylab harakatlantirishi mumkin. Asbobni bir vaqtning o'zida ikkita ok bo'ylab harakatlantirishi mumkin. Doimiy ravishda yoki qisman ketma-ketligini aniqlaydigan naqshlardan birida amalga oshirilishi mumkin.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi:
- faqat ikki o'lchovli elektron chizmalarni olish uchun mo'ljallangan chizilgan paketlar, yani “elektron kulman»;
- ikki o'lchovli grafik muharriri va kerakli muhandislik hisob-kitoblarini amalga oshirish va maxsus ma'lumotlar bazalarini yaratishga imkon beruvchi bir nechta maxsus mavzulardan iborat yuqori ixtisoslashgan tizimlar;
- keng ixtisoslashgan tizimlar;integratsiya elementlari bilan universal SAPR;
- kelajakning to'liq integratsiyalangan SAPR tizimlari
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi:
- "Engil" toifadagi dasturlar dizayn va texnologik hujjatlarni ishlab chiqarishni avtomatlashtirish. 5-okli RDB dastgoxlar uchun "elektron chizmalar“ boshqaruv dasturlarini tayyorlash uchun mo'ljallangan.
- O'rta darajadagi tizimlar mahsulotlarning o'zaro joylashuvi nazorat qilinadigan, massa, kuch va boshqa xususiyatlar aniqlangan, har qanday RDB dastgoh uchun ishlov berish modellashtiradi, ishlab chiqarilgan mahsulotning uch o'lchamli modelini yaratishga imkon beradi. Bundan tashqari, elektron hujjat aylanishi asosida loyihalarni boshqarish ta'minlanadi.
- "Og'ir“ tizimlar, yuqorida sanab o'tilgan funktsiyalardan tashqari, ishlab chiqarishni nazorat qilish va materialning xususiyatlarini hisobga olgan holda, mexanizmlarning ishini simulyatsiya qilish, montaj qilish qurilmalari va asboblarini taqlid qilish bilan yig'ishning dinamik tahlilini o'tkazish, ishlab chiqarish jarayonlarini modellashtirish bilan jihozni loyihalash (shtamplash, quyish).
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy
|
Nxda ishliv berish - Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari

|
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari
|
bet | 2/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1Nxda ishliv berish - Koordinata tizimi
- Detal
- Zagotovka
- Asbob
- Uskuna
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAD/CAM/CAE / PDM - ushbu tizimlar birgalikda yagona SAPR kompleksini ifodalaydi Tokarlik ishlov berish Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Mamlakatimizda "Mashinasozlik uchun SAPR" atamasi odatda ingliz tilidagi terminologiyada SAPR/CAM/CAE deb ataladigan dastur paketlariga nisbatan qo'llaniladi. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Loyihalashni (Dizaynni) avtomatlashtirish g'oyasi XX asrning 50-larining oxirida, deyarli tijorat kompyuterlarining paydo bo'lishi bilan bir vaqtning o'zida paydo bo'lgan Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE SAPR ning eng tez rivojlanishi 1990-larda, Intel PentiumPro protsessori va Microsoft — ning Windows NT tizimi chiqarganida sodir bo'ldi Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Hozirgi vaqtda SAPR ning uchta sinfga bo'linishi mavjud: Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Loyihalashning (Dizaynning) ajralmas qismi sifatida loyihalash-nazariy hisob-kitob qilish, yangi konseptsiya yaratish, dizayn, texnologik va operatsion tajribalar asosida hujjatlarda (asosan chizmalarda) mahsulotlarni yaratishning ijodiy jarayondir. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Mashinalarning sifatini yaxshilash vazifasi dizayn bosqichida, ko'plab talablarni hisobga olgan holda, konstruktiv variantlarni har tomonlama tahlil qilishni taqazo qiladi. Shunday qilib, har bir mashina, iloji bo'lsa: - minimal massa va etarli ishonchliligi,
- yuqori tezlik va minimal dinamik ish yuki,
- arzonligi va uzoq umr va boshqalarga ega bo'lishi kerak.
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Odatda, bir vaqtda barcha mezonlarga mos keladigan dizayn yo'q. Shuning uchun hisob-kitoblar har bir mezon uchun amalga oshiriladi, ular natijalari optimal echimni tanlash uchun ishlatiladi. - Dizaynning barcha mezonlarga muvofiqligini bilish uchun dizayner har bir cheklovni oqilona belgilash, deyarli erishish mumkin va mijozning talablariga javob beradi.
|
| |
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari

|
Mahinasozlikda mexanik islov berishning yani usullari
|
bet | 1/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1 Ma’ruza 1 Mashinasozlik bo’yicha mutaxassislarni tayyorlashda fanning o’rni va ahamiyati. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE - Komputerlashtirilgan loyihalash (CAD System-Computer Aided Design System) - barcha loyiha echimlari yoki ularning bir qismi kompyuterda matematik modellarni hisoblash va kompilyatsiya qilish natijasida olingan dizaynni amalga oshiruvchi tizim.
- Hozirgi vaqtda mashinasozlik CAD/CAM/CAE (MCAD-Mechanical Computer Aided Design) keng tarqalgan
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAD-compyuterlashtirilgan loyihalash kompyuter texnologiyasidan foydalangan holda loyihanining barcha jihatlarini ifodalash uchun umumiy atama. Odatda mahsulotning geometrik modellarini yaratishni o'z ichiga oladi CAD/CAM/CAE tizimi Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAM (Computer aided manufacturing) - maxsus avtomatlashtirilgan ishlab chiqarish tayyorlash tizimi. CNC mashinalari uchun programma tayyorlash va axborotga murojaat qilish tizimidir. An'anaga ko'ra, bunday tizimlar uchun dastlabki ma'lumotlar SAPR tizimlaridan olingan qismlarning geometrik modellari edi. Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE CAE (Computer aided engineering) - avtomatik loyiha tahlil qilish tizimi. Loyihani avtomatlashtirilgan tahlil qilish shartlarini axborot bilan ta'minlash uchun umumiy atama xatolarni aniqlash yoki ishlab chiqarish imkoniyatlarini optimallashtirishga qaratilgan. Amallarning 4ta navigatori
Amallar turi
Amallar navigatori
Geometriya turi
Ishliv berish usuli
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE - PDM (Product data management) - ishlab chiqarish ma'lumotlarini boshqarish tizimi.
- Ma'murlar, muhandislar, dizaynerlar va boshqalarga zamonaviy ishlab chiqarish korxonalarida yoki tegishli korxonalar guruhida mahsulotni ishlab chiqish ma'lumotlarini va jarayonlarini boshqarishga yordam beradigan vosita.
|
| |
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE

|
Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE
|
bet | 3/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1Mashinasozlikda CAD/CAM/CAE Qarama-qarshiliklarni bartaraf etish kompyuter texnikasini loyihalashda qo'llanih bilan amalga oshirildi. Asosiy yo'nalish-avtomatlashtirilgan dizayn tizimlarini yaratish (SAPR). Dizaynning avtomatlashtirilishi barcha dizayn jarayonlari inson va kompyuterlarning ishi orqali amalga oshirish dizayn usulini anglatadi. Kompyuterni ishlatish, dastgoh asboblarini loyihalashda dizaynerlarning ish samaradorligini 5-10 marta oshiradi, 10 marta tezroq bajariladi va ish haqi 2 marta kamayadi. CADni “inson-mashina” tizimi sifatida yaratish maqsadlari quyidagilardir: 1. Dizaynning sifatini oshirish, tahlil qilinadigan dizayn echimlari va ularning har birini batafsil tahlil qilish. Chizmachilik ishlari va hisob-kitoblarning bajarilishini avtomatlashtirish, dastlabki va olingan ma'lumotlarni qayta ishlash orqali rivojlanish muddatini qisqartirish; 2. Kompyuterlardan foydalanmasdan amalga oshiriladigan qismini kamaytirish orqali loyiha ishlarining qiymatini kamaytirish. CAD/CAM/CAE tizimi maqsadlari Ushbu maqsadlar : Ushbu maqsadlar : Ushbu maqsadlar : - mukammal matematik usullar va hisoblash texnikasidan foydalanish,
- samarali matematik modellarni ishlab chiqish,
- ko'p tomonlama dizayn va optimallashtirish usullari,
- hisob-kitoblarni avtomatlashtirish va grafik hujjatlarni ishlab chiqish orqali erishiladi.
SAPRni ishlab chiqish jarayonida optimal dizayn masalalarni hal qilishdir: SAPRni ishlab chiqish jarayonida optimal dizayn masalalarni hal qilishdir: 1. optimallashtirishning muayyan vazifalarini hal qilish bilan birga avtomatlashtirilgan dizayn jarayonining bosqichlarini aniqlash;
|
| |
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
|
bet | 8/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
SAPR - loyiha avtomatlashtirilgan dizaynni amalga oshiruvchi mutaxassislar jamoasi bilan o'zaro bog'liq bo'lgan dizaynni avtomatlashtirish vositalar majmuidir.
SAPR TP va ularning tarkibiy qismlarini yaratishda quyidagilarga rioya qilish kerak:
- tizim birligi;
- muvofiqligi;
- tipligi;
- rivojlanish.
Tizimning yaxlitligini va individual qismlar va ob'ektni umuman loyihalashning ierarxiyasini ta'minlaydi.
САПР loyihalash asosi sifatida
SAPRNI yaratish va rivojlantirish loyiha tashkilotining o'zi tomonidan amalga oshiriladi.
SAPR yaratish jarayoni sakkiz bosqichni o'z ichiga oladi:
- loyiha oldidan tadqiqotlar,
- texnik topshiriq,
- texnik taklif,
- eskiz loyihasi,
- texnik loyiha,
- ishchi loyiha,
- ishlab chiqarish,
- disk raskadrovka va sinov,
- ishga tushirish.
САПР ni yaratish
Loyiha oldidan tadqiqotlar muayyan loyiha tashkilotining avtomatlashtirilgan usullarni joriy etishga tayyorligini aniqlash uchun olib boriladi.
Ushbu ishning asosi dizayn ob'ektining tizimli tekshiruvidir va muhandislik amaliyotida an'anaviy dizayn usullari, shuningdek, dizayn jarayonida ishlab chiqilgan texnik hujjatlar qo'llaniladi.
Natijasida avtomatlashtirilgan tizimni yaratish zarurati va iqtisodiy samaradorligi aniqlanadi. Shu bilan birga, dizayn ishlarining hajmi, ularning davriyligi, muhandislik mehnatining umumiy xarajatlari, etarli matematik tavsif va optimallashtirish tartib-qoidalarini yaratish qobiliyati, loyihalashtirilgan mahsulotning sifat ko'rsatkichlarini oshirish, dizayn vaqtini qisqartirish zaruriyati hisobga olinadi.
САПР ni yaratish
Davlatning iqtisodiy va texnik rivojlanishining muvaffaqiyati ko'rsatkichlari quyidagilardan iborat:
- yaratilgan avtomatlashtirilgan dizayn tizimlari (SAPR) va ularni amalga oshirish muddatlari;
- loyiha-konstruktorlik ishlarini avtomatlashtirish va ishlab chiqarishni texnologik tayyorlash darajasi;
- mahsulotlarining avtomatlashtirilgan dizayn vositalari tomonidan tayyorlangan hujjatlar bo'yicha ishlab chiqarilgan sanoat mahsulotlarining ulushi;
- ishlab chiqarish xarajatlarini tejash;
- asosiy ishlab chiqarishda ishchilar sonining qisqarishi.
Bunday ko'rsatkichlarning aksariyatini aniqlash SAPR TP mehnat va SAPR iqtisodiy samaradorligini hisoblashni talab qiladi.
.
САПР ni yaratish
|
| |
optimallashtirish matematik modellarini yaratish va mashina algoritmlarini ishlab chiqish

|
optimallashtirish matematik modellarini yaratish va mashina algoritmlarini ishlab chiqish
|
bet | 4/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 12. optimallashtirish matematik modellarini yaratish va mashina algoritmlarini ishlab chiqish; 3. matematik modellarni shakllantirish va tegishli muammolarni hal qilish, dizayn ob'ektining variantlarini ko'rish chiqish tizimini ishlab chiqish. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi. GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi. GOST 23501.0-79 ga ko'ra, har qanday SAPR quyidagi asosiy yordamga ega bo'lishi kerak: uslubiy, dasturiy ta'minot, texnik, axborot va tashkiliy. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi. Qattiq matematik ishlab chiqarishda mashinaning optimal parametrlarini tanlash oson ish emas. Misol uchun, faqat oltita parametrning o'zgarishi (hisoblashning 5% aniqligi bilan) barcha echimlarni izlashga olib keladi (1/0,05)*6 = 64 000 000 imkoniyatlar beradi.
|
| |
c)


5-rasm - Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik...

|
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
bet | 8/15 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264492 |
Bog'liq metanolc)
5-rasm. Turli xil chiqarish manbalaridan shamol masofasi uchun metanol bug'ini konsentratsiyalash; a) pin teshik; b) xavfsizlik vanasining tushirish quvuri; va c) katastrofik parchalanish.
Yong'in va portlashning ta'sirini baholash
Maqsadli jarayonda metanol aralashmasi gazining chiqib ketishi natijasida yuzaga kelgan eng xavfli halokatga kelsak, yong'in va bug 'buluti portlashi (UVCE) ni ko'rib chiqish mumkin. Yong'in va portlashdan zarar baholashlar radiatsiya intensivligi va odam va obyektlarga qo'llaniladigan bosim intensivligi (haddan tashqari bosim) asosida amalga oshiriladi [6].
6-rasmda metanolni olib tashlash ustunidagi 5 mm li pinhole va 50 mmli oqim quvurining sinishi natijasida yuzaga kelgan jet yong'inidagi termal radiatsiya taqsimotlari, shuningdek, falokatli parchalanish natijasida flash olovda taqsimlanishi ko'rsatilgan. Pinhole uchun maksimal termal nurlanish darajasi va oqim quvurining sinishi 1 m masofada 0,4 kW/m2, mos ravishda 6 m masofada 31 kW/m2 ni tashkil etadi. Shuning uchun, radiatsiya inson tanasida ikkinchi darajali kuyishni keltirib chiqarishi mumkin bo'lgan masofa (4 kVt / m2 uchun issiqlik nurlanish ta'sirining 20 m2) oqim trubkasining sinishi bilan jetli olovda 267 m va katastrofik parchalanish natijasida yonib ketgan olovda 267 metrni tashkil qiladi.
a)
b)
c)
6-rasm. Turli chiqarish manbalaridan yong'in halokatlari uchun termal radiatsiya taqsimotlari; a) qoziq teshigi (jet olov); b) xavfsizlik vanasining ishdan chiqish quvuri (jet yong'ini); va c) katastrofik parchalanish (chaqqon olov).
7-rasmda UVCE avariyalari oqim quvurining 50 mm sinishi va D-1101 ustunining halokatli parchalanishi tufayli yuzaga kelganda shamol yo'nalishini hisobga olgan holda haddan tashqari bosim taqsimotlari keltirilgan. 5-mm pinhole holatida yong'in ehtimoli juda past, chunki oqish tezligi past va bug ' yaxshi tarqaladi, shunda faqat oz miqdorda olovli
gaz sızıntı manbai yaqinida qoladi. Biroq, uzatish quvuri sinishi holatida 13 m radiusda 0,02 bar portlash bosimi aniqlanadi. Katastrofik parchalanishdagi portlash bosimi katastrofik parchalanishda 590 m radiusgacha ta'sir ko'rsatadi. Shuning uchun, 0.02 bar portlashining haddan tashqari siqilishida UVCE tomonidan oyna shishasining 10% sinishiga olib keladi zararlanish oralig'i oqim valfining sinishida 22 m va katastrofik parchalanish holatida ~ 542 m ni tashkil qiladi.
a)
b)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi
|
bet | 6/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR tasnifi:
SAPR uch o'lchamli modellashtirishni qo'llab-quvvatlash quyidagi imkonlari mavjud:
- ikki o'lchovli tizimlar;
- uch o'lchamli tizimlar;
- yashirin chiziqlarni olib tashlash bilan uch o'lchamli;
- uch o'lchamli, engil soya rangi bilan;
- uch o'lchamli, displey bilan.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Asosiy sub tizimning tarqibiga ko'ra:
- SAPR kompyuter grafikasi va geometrik modellashtirish sub tizimiga asoslangan.
Ushbu SAPR dizaynning asosiy tartibi dizayn, ya'ni ob'ektlarning tashki shakllari va o'zaro joylashuvini aniqlash. Ushbu tizim guruhiga grafik yadrolar asosida qurilgan mashinasozlik sohasidagi SAPRning aksariyati kiradi.
- SAPR maxsus dastur to'plamiga asoslangan. Aslida, bu avtonom tarzda ishlatiladigan dasturiy va uslubiy komplekslar (ATIK), masalan, ishlab chiqarish jarayonlarini simulyatsiya qilish, avtomatik boshqaruv tizimlarining kuchini hisoblash, sintez qilish va tahlil qilish va boshqalar.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Asosiy sub tizimning tarqibiga ko'ra:
- SAPR kompyuter grafikasi va geometrik modellashtirish sub tizimiga asoslangan.
Ushbu SAPR dizaynning asosiy tartibi dizayn, ya'ni ob'ektlarning tashki shakllari va o'zaro joylashuvini aniqlash. Ushbu tizim guruhiga grafik yadrolar asosida qurilgan mashinasozlik sohasidagi SAPRning aksariyati kiradi.
- SAPR maxsus dastur to'plamiga asoslangan. Aslida, bu avtonom tarzda ishlatiladigan dasturiy va uslubiy komplekslar (ATIK), masalan, ishlab chiqarish jarayonlarini simulyatsiya qilish, avtomatik boshqaruv tizimlarining kuchini hisoblash, sintez qilish va tahlil qilish va boshqalar. (masalan, MathCAD или MatLab)
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR imkoniyatlari
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Loyihalash
Ichlab chiqarishni tayorlah
Ishlab chiqarish
Foydalanish
Utilizatsiya
CAE
PDM
CAM
CAD
SCM
ERP
CRMS&CNC
CPC
Mahsulotning hayotiy tsiklida SAPR vazifalari
Mahsulotning hayotiy tsiklida boskichlari va SAPR dan foydalanish
Korxonada ishlab chiqarish jarayonlari xizmat darajasiga qarab, SAPR yoki ularning tarkibiy qismi turli sinflarga taalluqli bo'lishi mumkin:
Sinf A: texnologik ob'ektlar va/yoki jarayonlarni boshqarish tizimlari (quyi tizimlar). Ushbu sinfga SAPR TB kiradi.
Bunday tizimlarni nazorat qilish va boshqarish ob'ektlari: texnologik uskunalar; sensorlar; ijro etuvchi qurilmalar va mexanizmlar. A sinf tizimlarining klassik misollari sifatida ko'rib chiqilishi mumkin:
SCADA (Supervisory Control and Data Acquisition);
DCS (Distributed Control Systems);
Batch nazorat ketma-ket nazorat qilish tizimi;
ASU TP - texnologik jarayonlarni boshqarishning avtomatlashtirilgan tizimini yaratadi.
|
| |
Nazariy fon - Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik...

|
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
bet | 3/15 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264492 |
Bog'liq metanol
Jarayonni koʻchir
Ushbu tadqiqot BPA ishlab chiqarish doirasida metanol ajratish jarayonini o'rganadi. Ishlab chiqarish jadvalini quyidagicha izohlash mumkin. 4.4'-bisfenol A epoksidli qatronlar va polikarbonatlar ishlab chiqarish uchun asosiy xomashyolardan biri hisoblanadi. U suyuqlik fazasida bir qism aseton va ikki qismli fenolni xlorid kislota kabi kuchli kislota katalizatori bilan kondensatsiyalash yo'l bilan tayyorlanadi va reaksiya mexanizmi 2-rasmda ko'rsatilgan. BPA ishlab chiqarish uchun zarur bo'lgan reaksiyaning issiqligi 79 kJ/mol ni tashkil etadi. Umuman olganda, sanoat miqyosida BPA ishlab chiqarishda xlorid kislota kabi kuchli kislota katalizatori ishlatiladi. Bunday katalizatorning kostik tabiati tufayli BPA o'simliklari kuchli kislotalarga qarshi korroziyaga chidamli bo'lishi kerak. Kislotali chiqindi suvlar kislotani pasaytirish uchun kaltsiy uglevodlar tomonidan kimyoviy davolanadi. Shundan so'ng chiqindilar fenol aseton bilan reaksiyaga kirishganidan so'ng organik tarkibni qoldiqlardan olib tashlash uchun biologik jihatdan yanada davolanadi.
2 OH +
O H+
HO
OH +
H 2 O
P henol A c etone 4 ,4 '- BPA W ater
2-rasm. BPA reaktsiyasy mexanizmi.
3-rasmda oddiy BPA zavodining oqim jadvali ko'rsatilgan. Kondensat reaksiyasi tegishli harorat va bosim ostida uzluksiz kechadi. Harorat va bosimni hisobga olgan holda, kimyoviy moddalarning eng xavfli oqimi 4-rasmda ko'rsatilgan metanol ajratish ustunida topiladi, bu erda harorat 95 ◦C dan 100 ◦C gacha va bosim 410 kPa (abs) dan 820 kPa gacha (abs). Asosiy reaktivlar aseton, metanol va suvdir. Metanol ajratish ustuni (D-1101) - bu metanolni ta'minlangan xom asetondan ajratish uchun ishlatiladigan distillash ustuni. Metanol katalizatorning emirilishiga olib kelganligi va jarayon ichida to'planib qolganligi sababli xom aseton reaktorga yuborilishidan oldin olib tashlanishi kerak.
3-rasm. BPA jarayoni uchun blok oqimi sxemasi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
-jadval. Reaktsiya va suvsizlanish bo'limida uskunalar xususiyatlari.
   

Buyum No Nom Material Imkoniyat (I.D

|
-jadval. Reaktsiya va suvsizlanish bo'limida uskunalar xususiyatlari.
Buyum No Nom Material Imkoniyat (I.D
|
bet | 6/15 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264492 |
Bog'liq metanol2-jadval. Reaktsiya va suvsizlanish bo'limida uskunalar xususiyatlari.
Buyum No Nom Material Imkoniyat (I.D. × H, mm) Bosim (MPaG) Harorat (◦C)
D-xx01 suvsizlatuvchi fenol, H2O, aseton, BPA 1800 × 11,650 −0,0827 ga −0,082 109–136
R-xx01 reaktor fenol, BPA, aseton 6200 × 7300 0.308 78
TK-xx51 reaktori zarb tanki fenol, metil butil fenol 11,600 × 11,600 0.0005 90
Reaktorga etkazib beriladigan asosiy suyuqlikning izopropil fenol kontsentratsiyasi 0,4% dan past bo'lishi kerak. Yuqorida ko'rsatilgan BPA ishlab chiqarish jarayoni uchun xavf omillarini o'rganib chiqib, metanol ajratish ustunining yuqori qismida taxminan 100 ◦C ish harorati va 820 kPa (abs) bosimini taxmin qilishimiz mumkin. Pastki qismida mavjud bo'lgan ko'plab xavfli materiallar orasida biz aseton, metanol va izopropil fenolni eng yuqori xavfli kimyoviy moddalar deb belgilaymiz.
HazOP tahlil yordamida eng yomon holat sifatida metanol ajratish ustuni jarayonini tasdiqlash
Metanolni olib tashlash ustuni bpA ishlab chiqarish jarayonida nafaqat yuqori ishlov berish harorati va bosimi, balki aseton, metanol va izopropil fenolning kimyoviy xavfi tufayli ham eng yuqori xavfsizlik xavfiga ega. Shuning uchun D-1101 da sifatli xavfni baholash amalga oshirilishi kerak. Natijalar yuqori xavfli bo'limlarda takomillashtirilgan chora-tadbirlarni ishlab chiqishga yordam beradi.
D-1101 ustunining xavfni baholash uchun ustun ishlashi, dizayn va ishlab chiqarish spetsifikatsiyalarining jarayon xavfsizligi ma'lumotlari ko'rib chiqildi. Miqdoriy xavfni tahlil qilishdan oldin, maqsadli jarayondagi potentsial xatarlarni aniqlash uchun eng keng qo'llaniladigan xavf va ishlash qobiliyati (HAZOP) tahlili amalga oshirildi [9]. 3 va 4-jadvallarda mos ravishda jarayon o'zgaruvchilari va HAZOP natijalari ko'rsatilgan. 4-jadval metanol ajratish ustuni jarayonidan olingan natijalarning bir qismini ko'rsatishga qaratilgan. "F" va "L" chastotasi va og'irligini mos ravishda ko'rsatadi, 1 eng tez-tez / og'ir va 4 eng kam tez-tez / og'ir bo'ladi. Xavf darajasi ushbu ikki omilning kombinatsiyasini hisobga olish orqali tanlanadi. Qisqartma qism nomlari qisqartmalarda uchraydi.
|
| |
masala - Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta

|
Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fakulteti matematika va informatika ta
|
bet | 10/11 | Sana | 20.06.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #264678 |
Bog'liq Termiz davlat pedagogika instituti matematika va informatika fak (1)masala. 1) Neft omborida 6340 t benzin bor edi. Ikkinchi kuni ombor birinchi kundagidan 423 t ko‘p, uchinchi kuni esaikkinchi kundagidan 204 t kam benzin tarqatdi. Shundan so‘ng omborda 3196 t benzin qoldi. Ombor birinchi kuni necha tonna benzin tarqatgan?
2) Do‘konda uch kunda 110 kg yog‘ sotildi. Ikkinchi kuni birinchi kundagining 37,5 % qismicha, uchinchi kuni esa dastlabki ikki kunda qancha yog‘ sotilgan bo‘lsa, shuncha sotildi. Do‘konda birinchi kuni necha kilogramm yog‘ sotilgan?
masala. 1) Usta va o‘g‘li buyurtmani 10 kunda bajarishlari kerak
edi. Ular yangi moslamani ishlatib, har kuni rejadan tashqari 27 ta mahsulot tayyorlab, 7 kunda topshiriqni bajaribgina qolmasdan, balki ortiqcha yana 54 ta mahsulot tayyorlashdi. Usta va o‘g‘li bir kunda nechta mahsulot tayyorlashgan?
2) Zavod mashina ishlab chiqarish bo‘yicha buyurtmani
15 kunda bajarishi kerak edi. Zavod yangi texnologiyani joriy etib, har kuni rejadan tashqari 2 ta ortiq mashina ishlab chiqarib, muddatga 2 kun qolganda faqat rejani bajaribgina qolmasdan, rejadan ortiq yana 6 ta mashina ishlab chiqardi. Zavod 15 kunda reja bo‘yicha nechta mashina ishlab chiqarishi kerak edi?
“Ratsional va irratsional tenglama va tengsizliklar’’ mavzusida bir soatlik dars loyihasi
-
Mavzu:
|
Bir o’zgaruvchili tengsizliklar. Chiziqli, kvadrat tengsizliklar. Ratsional tengsizliklarni oraliqlar usulida yechish.
|
O`quv mashg`ulotining ta'lim tеxnologiyasi modеli
-
Vaqti – 2 soat
|
O`quvchilar soni: 30 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
Amaliy
|
Ma’ruza mashg’ulotining rejasi
|
Bir o'zgaruvchili tengsizliklar.
Chiziqli tengsizliklar va kvadrat tengsizliklar.
Ratsional tengsizliklarni oraliqlar usuli yordamida yechish.
Modul belgisi qatnashgan tengsizliklarni yechish.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: Bir o'zgaruvchili tengsizliklar,
chiziqli tengsizliklar va kvadrat tengsizliklar, modul belgisi qatnashgan tengsizliklarni yechish to’g’risida o`quvchilarda aniq tasavvur hosil qilish.
|
Pedagogik vazifalar:
Bir o'zgaruvchili tengsizliklar.
haqida ma’lumotlar berish;
|
O’quv faoliyatining natijalari: O`quvchi:
Bir o'zgaruvchili tengsizliklar to’g’risida gapirib beradi;
Chiziqli tengsizliklar va kvadrat tengsizliklar haqida ma’lumotlar beradi;
| -
Modul belgisi qatnashgan tengsizliklarni yechishga misollar keltirish;
Tengsizliklar sistemasi haqida axborot berish.
| |
O`qitish mеtodlari
|
Axborotli-ma'ruza, namoyish, suhbat,
klastеr, FSMU
|
O`qitish vositalari
|
O`quv matеriali, slaydlar, kompyutеr tizimi
|
O`quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy, jamoaviy, hamkorlikda o`qitish
tеxnologiyalari: “O`ylang – juftliklarga bo`lining – fikr almashing”
|
O`qitish shart-sharoiti
|
Tеxnik vositalardan foydalanishga
mo`ljallangan auditoriya
|
Qaytar aloqani usul va vositalari
|
Og`zaki nazorat: savol-javob; yozma
nazorat: o`quv topshiriq.
|
|
| |
-rasm - Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari...

|
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
bet | 4/15 | Sana | 19.06.2024 | Hajmi | 1,28 Mb. | | #264492 |
Bog'liq metanol4-rasm. Metanol ajratish ustuni bo'limi uchun jarayon oqimi sxemasi.
Harom aseton D-1101 bilan oziqlanganligi sababli, D-1101 ustunidagi reboilerdan suv bug'i aseton va metanol suyuq aralashmasini bug'lantirish uchun oziqlangan asetonga etkazib beriladi. Suyultirilgan aseton ustunning pastki qismida to'planadi va preheaterga, so'ngra BPA reaktoriga pompalanadi. D-1101 dan olingan aseton /metanol gaz aralashmasi bug'lanib, 45 ◦C gacha E-1104 va E-1105 gacha kondensatlanadi va keyinchalik qayta ishlash uchun reflyuks idishda (TK-1105) saqlanadi.
Metanol ajratish ustunining suyuqlik darajasi va saqlash tanki suyuqlik darajasi boshqaruvchisi yordamida doimiy darajada saqlanadi. Pastki qismning harorati harorat ko'rsatkichi bilan ko'rsatiladi va bug 'oqimi tezligini nazorat qilish valf bilan nazorat qilinadi. Ustunning yuqori bosimi bosim nazorat qilish vositasi tomonidan tegishli bosim darajasi ko'rsatkichi doirasida boshqariladi. Bosim tushganda natriy avtomatik ravishda ta'minlanadi, operatsion bosim ko'tarilganda esa, metanol ajratish ustunining yuqori qismidagi gaz kondensator orqali vent gaz chiqariladi. Zanglamaydigan po'latdan yasalgan 316L metanol ajratish ustunini va periferik uskunalarni jihozlash uchun ishlatiladi. Oltingugurt chiqib ketdi
reaktori yana metanol ajratish ustuniga oqib o'ta oladi va korroziyaga sabab bo'ladi. Shuning uchun, zanglamaydigan po'latdan foydalanish 304 ham ishlaydi, ammo ortiqcha bosim operatsiyalari tufayli mumkin bo'lgan aseton chiqishlarini oldini olish uchun 316 L zanglamaydigan po'latdan dizayni ishlatiladi. Aseton ozuqa bo'limidagi uskunalarning xususiyatlari 1-jadvalda keltirilgan. Ro'yxatga olingan barcha tanklar (TK dan boshlab element raqamlari) taqdim etilgan zavodning katta miqdori tufayli 4-rasmda ko'rsatilmagan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Bisfenol a ishlab chiqarish jarayonida metanol ajratish ustunlarini bosim nazorati uchun xavfsizlik asboblari tizimlarining optimal dizayni
|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari

|
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
|
bet | 7/8 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 1,27 Mb. | | #260395 |
Bog'liq Ma\'ruza 1Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Sinf B: korxonaning ishlab chiqarish faoliyatini tayyorlash va hisoblash tizimlari (subtizimlari).
B sinf tizimlari cheklangan faoliyat doirasiga talab qiladigan vazifalar sinfini bajarish uchun mo'ljallangan.
B sinf tizimlarining klassik namunalari ko'rib chiqilishi mumkin:
MES (Manufacturing Execution Systems);
MES tizimlari dizayn, ishlab chiqarish va marketingni boshqarishning operatsion muammolarini hal qilishga qaratilgan;
MRP moddiy talablar rejalashtirish;
MRP 2 Manufacturing Resource Planning (ishlab chiqarish resurslarini rejalashtirish tizimlari);
CRP (Computing Resource Planning) - ishlab chiqarish salohiyatini rejalashtirish tizimi)
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Sinf C: korxonaning ishlab chiqarish faoliyatini rejalashtirish va tahlil qilish tizimlaridir.
Ular korxona faoliyatiga ta'sir ko'rsatadigan strategik qarorlar qabul qilish uchun shaxsning bevosita ishtirokini talab qiladigan vazifalar sinfini bajarish uchun mo'ljallangan.
C sinf tizimlarining klassik vakillari:
ASUP (avtomatlashtirilgan korporativ boshqaruv tizimlari) va
ASUTP (avtomatlashtirilgan texnologik boshqaruv tizimlari)/
ERP (Enterprise Resource Planning) korxonasini rejalashtirish va boshqarish tizimlarini o'z ichiga oladi
IRP (Intelligent Resource Planning) - intellektual rejalashtirish tizimlari.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Mashinasozlik SAPR tizimlari o'rtasida quidagilar tizimlarni ajratish odatiy holdir:
- Funktsional,
- Dizayn,
- Texnologik,
Ushbu ishda ko'rib chiqilgan tasniflash turlari yagona emas, balki asosiy hisoblanadi, chunki ular SAPR nuqtai nazaridan bir nechta nuqtai nazarga ega.
Dasturiy ta'minot bo'yicha SAPR vazifalari
Murakkab shaklli ko'p ok ishlov berish qismlari (skapula, pervanel, porlash, vintlar va boshqalar) bilan moslashuvchan vosita oqi nazorati)
Oddiy modellarning odatiy elementlarini avtomatik aniqlash va ularni qayta ishlash vaqtini optimallashtirish.
|
| |
-bilet

  
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari

|
-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari
|
bet | 8/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-2313-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Panel jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlarni infografik ko‘rinishda tayyorlovchi dasturlar bilan ishlash (Beriladigan infografik ma’lumotlarga qo‘yiladigan talablarni tushuntiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 3;6
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
14-bilet
Maʼlumotlarni infografik ko‘rinishda tayyorlovchi dasturlar bilan ishlash (Beriladigan infografik ma’lumotlarga qo‘yiladigan talablarni tushuntiring).
Elektron hukumat tizimi (Bu tizim turlarini ko‘rsating, tizim rivojlangan davlatlarni keltiring va tizim yaratadigan qulayliklarni tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 4;7
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
|
| |
ORALIQ NAZORAT ISHI - Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish

|
Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish
|
bet | 9/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
15-bilet
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Elektron tijorat va uning biznes samaradorligini oshirishdagi o‘rni va ahamiyati (Tizim rivojlanishining foydali va zararli taraflarini tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 1;10
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
16-bilet
Intellektual tizimlar va texnologiyalar (Tizimlarning qanday ishlashi va foydalaniladigan sohalarga keltiradigan foydasini tushuntirib bering).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari. (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to’la tushuntirib bering
ID: 6;8
“Ekonometrika va iqtisodiy
|
| |
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI

O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
8-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Time series jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Elektron tijorat va uning biznes samaradorligini oshirishdagi o‘rni va ahamiyati (Tizim rivojlanishining foydali va zararli taraflarini tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 4;8
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
9-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Panel jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Elektron tijorat va uning biznes samaradorligini oshirishdagi o‘rni va ahamiyati (Tizim rivojlanishining foydali va zararli taraflarini tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 2;10
“Ekonometrika va iqtisodiy
|
Guruh: IUZ-23/1 - Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish

|
Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish
|
bet | 4/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
6-bilet
Intellektual tizimlar va texnologiyalar (Tizimlarning qanday ishlashi va foydalaniladigan sohalarga keltiradigan foydasini tushuntirib bering).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari. (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 6;8
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
7-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Cross-sectional jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 5;9
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
|
| |
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova

|
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
|
bet | 2/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
3-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Panel jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlarni infografik ko‘rinishda tayyorlovchi dasturlar bilan ishlash (Beriladigan infografik ma’lumotlarga qo‘yiladigan talablarni tushuntiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 3;6
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
4-bilet
Maʼlumotlarni infografik ko‘rinishda tayyorlovchi dasturlar bilan ishlash (Beriladigan infografik ma’lumotlarga qo‘yiladigan talablarni tushuntiring).
|
| |
Elektron hukumat tizimi - Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish

|
Ekonometrika va iqtisodiy modellashtirish
|
bet | 3/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23Elektron hukumat tizimi (Bu tizim turlarini ko‘rsating, tizim rivojlangan davlatlarni keltiring va tizim yaratadigan qulayliklarni tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 4;7
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
5-bilet
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari. (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Elektron tijorat va uning biznes samaradorligini oshirishdagi o‘rni va ahamiyati (Tizim rivojlanishining foydali va zararli taraflarini tushuntirib bering).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 1;10
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
|
| |
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari

|
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari
|
bet | 7/17 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #122392 |
Bog'liq ON IUZ-23Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring.)
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 1;7
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
12-bilet
Elektron jadvallardan foydalanish texnologiyalari (Time series jadvallarni tushuntirib bering misollar keltiring).
Maʼlumotlar bazasi va uni boshqarish tizimlari (MBBT va MB farqini tushuntirib bering, misollar keltiring).
Berilgan panel datadagi quyidagi ID larni izohlang fikrlaringizni yilma yil va to‘la tushuntirib bering
ID: 2;9
“Ekonometrika va iqtisodiy
modellashtirish” kafedrasi mudiri: dots. Sh. S. Nasretdinova
Tuzuvchi: o‘qit. O.N. Alimov
O‘ZBEKISTON MILLIY UNIVERSITETI
IQTISODIYOT FAKULTETI
“EKONOMETRIKA VA IQTISODIY MODELLASHTIRISH” KAFEDRASI
ORALIQ NAZORAT ISHI
Fanning nomi: Raqamli axborot texnologiyalari
1 - bosqich 1 - semestr 2023-2024 o‘quv yili
Guruh: IUZ-23/1
“Har qanday turdagi elektron vositalar (jumladan mobil aloqa vositalari) va yordamchi materiallardan foydalanish ta’qiqlanadi”
|
| |