nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
jami: 
30 - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

288
instrumentlar paneli, ranglar
palitrasi,
saxifalar
xisoblagichi, hujjat oynasi,
chop
etish
sohasi,
insturmentlar paneli.
ranglar
palitrasi,
saxifalar
xisoblagichi, hujjat oynasi, chop etish
sohasi, insturmentlar paneli ga doir
tushunchalarni hosil qilish.
3.
CorelDraw
dasturining
xossalar
paneli.
Ranglar
palitrasi.
Holat
qatori.
Kontekstli menyu. Dokerlar.
Talabalarni xossalar paneli, ranglar
palitrasi, holat qatori, kontekstli
menyu, dokerlar bilan tanishtirish.
2
4.
CorelDraw dasturi yordamida
ob’ektlarni import va eksport
qilish amallari
Talabalarni
CorelDraw
dasturi
yordamida ob’ektlarni import va
eksport
qilish
amallari
bilan
tanishtirish.
2
5.
Polygon
va
Beze
instrumentlari bilan ishlash.
Talabalarni
Polygon
va
Beze
instrumentlari
bilan
ishlashga
o‘rgatish.
2
6.
CorelDraw grafik muharririda
matn
va
konturlar
bilan
ishlash
Talabalarda
CorelDraw
grafik
muharririda matn va konturlar bilan
ishlashga doir tushunchalarni hosil
qilish.
2
7.
Corel
Draw
dasturi
interfeysini
sozlash.
Turli
uskunalar
bilan
tasvirlar
yaratish.
Talabalarda
“Forma”,
“Krivaya
Beze”, “Pryamougolnik”, “Oval”,
“Mnogougolnik”, “Abris” uskunalari
va
ularning
xususiyatlarini
o’zgartirish,
sahifalarni
masshtablashtirishga
doir
tushunchalarni hosil qilish.
2
8.
Egri
chiziqlar
yordamida
tasvirlar hosil qilish
Talabalarni Egri chiziqlar yordamida
tasvirlar hosil qilishga o’rgatish
2
9.
Hajmga ega tasvirlar yaratish
“Peretekaniya” uskunasi bilan
ishlash. Matnlar bilan ishlash.
Talabalarda hajmga ega tasvirlar
yaratishni, “Peretekaniya” va matnlar
bilan ishlash ko’nikma va malakalarni
hosil qilish
2
10.
Adobe Photoshop dasturining
insturmentlar paneli
Talabalarda
Adobe
Photoshop
dasturining insturmentlar paneliga
doir tushunchalarni hosil qilish.
2
11.
Adobe Photoshop dasturida
grafik ob’ektlarda ranglar va
qatlamlar (sloy) bilan ishlash.
Talabalarda grafik ob’ektlarda ranglar
va qatlamlar (sloy) bilan ishlashga
doir tushunchalarni hosil qilish.
2
12.
Adobe Photoshop dasturida
filtrlar bilan ishlash.
Talabalarda
Adobe
Photoshop
dasturida filtrlar bilan ishlashga doir
tushunchalarni hosil qilish.
2
Rang palitrasi - Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi

38
talab etiladi. Kompyuter grafikasining qayta ishlash pog‘onalarida
ranglarning mos
tushishini rangni boshqarish sistemalari nazorat qiladi. Bunday tizimlardan biri CMS
(Color Management System)dir.
Profil. Har bir qurilma o‘zining ichki imkoniyatlariga qarab o‘z usulida rang
chiqaradi. Turli xil qurilmalarda ranglarning mosligini ta'minlash uchun ular o‘zining
profiliga ega bo‘lishi kerak.
Kalibrovka. Har xil platforma, qurilma va dasturlarda rangni bir xilda boshqarish
sistemasi mavjud emas. Lekin bu turdagi sistemalarga CMS yaqin hisoblanadi. Ilk bor
Solerunc nomi ostida CMS ni Apple firmasi operatsion sistemaga kiritdi. U Macentosh
kompyuterlari sferasida
nashrga tayyorlash, nashr qilish va poligrafiyada muvaffaqiyatli
xizmat qildi. Windows 95/98 operatsion sistemalarida Kodak firmasining Color
Matchung Module nomi ostida CMS tizimlari ishlatiladi. Kompyuter grafikasida rangli
ruxsat etish tushunchasi qabul qilingan (rang chuqurligi). Monitor ekranida uni hosil
qilish uchun rangli informatsiyani kodlashtirish usulidan foydalaniladi. Oq-qora tasvirni
aks ettirish uchun ikki bit razryad yetarli. Sakkiz razryadli kodlashtirish 256
turdagi
ranglar jilosini aks ettirishga imkoniyat beradi. Ikki bayt (16 bit) 65536 turdagi ranglar
jilosini ifodalaydi (bunday rejim — High Color). Yigirma to‘rt razryadli kodlashtirish
usulida 16 777 216 ta rangni ifodalash mumkin.
Amaliy nuqtayi nazardan monitorning rangli ruxsat etish tushunchasi rangli
qamrab olishni anglatadi. Bu o‘z navbatida chiqarish qurilma (monitor,
printer va
hokazo)larida ranglar diapazonini hosil qilishni belgilaydi. Rangli modul deb additiv
va subtraktiv metodlar yordamida ishlangan ranglar jilosi tarkibiy komponentlarining
bo‘linish usullariga aytiladi. Kompyuter grafikasida asosan RGB,
HSB va CMYK
rang modullari qo‘llaniladi. Rangli modullar uch o‘lchovli koordinatalar sistemasida
joylashadi va ranglar fazosini tashkil qilib, Grossman qonunlariga
binoan rangni uch
o‘lchovli fazodagi nuqta sifatida ifodalashi mumkin. Grossmanning birinchi qonuni.
Chiziqli bog‘liq bo‘lmagan har qanday rangni uchta tashkil etuvchi orqali bir
qiymatli ifodalash mumkin. Chiziqli bog‘liq bo‘lmaslik — bu ixtiyoriy uch rangdan
ikkitasini qo‘shish orqali uchinchisini hosil qilish imkoniyati mavjud emas.
Grossmanning ikkinchi qonuni. Agar ranglar uzluksiz o‘zgarsa, ranglar aralashmasining
nurlanishi ham uzluksiz o‘zgaradi. Hech qanday rang yo‘qki, unga yaqin bo‘lgan
rangni tanlash imkoniyati mavjud bo‘lmasa. Grossmanning uchinchi qonuni. Ranglar
aralashmasining nurlanishi ularning rangiga bog‘liq, biroq
uning spektr tarkibiga
bog‘liq emas.
Bilim sohasi: 100000 – Gumanitar soha Ta’lim sohasi: 110000 – Pedagogika Ta’lim yo`nalishi - bet 122

283
I.
KIRISH
Mazkur ishchi o‘quv fan dasturi bakalavriat yo`nalishi 5112100 – Mehnat
ta’limi
yo`nalishida o`qiladigan “Kompyuter grafikasi” o`quv fani bo`yicha tuzilgan
bo`lib, bo`lajak fan o`qituvchisi egallashi kerak bo`lgan qo`yidagi bilimlar va
ko`nikmalar majmuini o`z ichiga oladi:
-
Kompyuter grafikasi haqida tushuncha. Kompyuter grafikasi turlari: vektorli,
rastrli, fraktal, CD-grafika. Kompyuter grafikasining rivojlanishi. Kompyuter
grafikasining dasturiy ta’minotlari haqida. Ranglarning sxemalari. Rang
modellari: RGB, HSB, CMYK, HSL. Grafik faylarining formatlari va ularning
xossalari: BMP, WMF, GIF, PNG, TGA, GPEG, TIFF, PSD, CDR. Nuqtali,
fraktal va vektorli grafika tushunchalari. Grafik axborotlar bilan ishlash
texnologiyasi.
-
CorelDraw dasturida ishlash texnologiyasi. CorelDraw dasturining o‘ziga xos
xususiyatlari va uning imkoniyatlaridan foydalanish yo‘llari. Boshqarish paneli.
Xossalar paneli. Ranglar palitrasi. holat qatori. CorelDraw dasturida
instumentlar yordamida maxsus effektlar yaratishnig yo‘llari. Polygon
instrumenti. Beze instrumentlari bilan ishlash. CorelDraw dasturi yordamida
talabalarning ob’ektlarni import va eksport qilish amallarini bajarish.
-
Adobe Photoshop dasturida ishlash texnologiyasi. Adobe Photoshop dasturuning
asosiy tushunchalari. Dasturning ishchi muxiti. Grafik ob’ektlarda ranglar va
qatlamlar (sloy) bilan ishlash. Adobe Photoshop dasturida instumentlar
yordamida maxsus effektlar yaratishnig yo‘llari. Adobe Photoshop grafik
muharririda matn va konturlar bilan ishlashda qo‘llanaladigan tushunchalar.
Adobe
Photoshop
grafik
muharriri
yordamida
Web-sahifada
grafik
ma’lumotlarni aks ettirish. Ranglar palitrasi. Animasiya va bannerlarni aks
ettirish va ularga qo‘yiladigan talablar.
Media 7: A newspaper or magazine

Media 7: A newspaper or magazine Describe a newspaper or magazine that you have read.
You should say:
What type of newspaper or magazine it is How often you read it What you like about it Whether it is popular in your country. Suggestion It is probably easier to describe a magazine for this topic because magazines usually
have more features than newspaper. Choose a general lifestyle and interest magazine such as
Hope, Time, National Geographic or Cosmopolitan.
Uncommon vocabulary Publish monthly regular
feature
Editorial comment photo-journalism
film and book reviews
Grammar point Try to use some past tenses as well as present tenses:
I first came across this magazine when I was in university.
I have been reading it for about 2 years now.
I used to have a subscription (It was delivered to my address by post).
Media 8: A website Describe a website that you have used.
You should say:
What the website is What you used it for How you found out about it. Whether you have used other websites similar to this one. Suggestion At first this seems like a difficult topic. If you choose a ―big‖ website with many
features it is much easier. A good choice is ―cina.com‖ or Baidu.com, because they have so
many functions.
Uncommon vocabulary Multi-functional web-based community
Message forums music downloads online games
Mat Clark – IELTS Speaking
144
Grammar point Try to use some past tenses:
I first discovered it by accident – I followed a link from another website.
I have been using for it about 2 years now.
Now it’s much more popular than it used to be.
Suggestion - Mat Clark ielts speaking

Suggestion Use a similar story to Media 1: A TV program; People 4: A character from a story
/ film / TV program (eg,
Journey to the West ).
Uncommon Vocabulary See also Part one Topic 7: Reading
Mat Clark – IELTS Speaking
142
a masterpiece
of classic fiction
the complete
unabridged edition
hardback version
paperback version
illustrated edition
the narrative style
the pilot based on four
central characters
Grammar Point Use a mix of past tenses:
The book has been reprinted hundreds of times; It was originally written hundreds
of years ago.
When I first read it, I had already seen the TV production of the story.
Media 6: A song or piece of music Describe a son or piece of music that you like You should say: What the song or piece of music is When you first heard it Why you like it Whether it is popular in your country Suggestion It is quite difficult to describe to a pop song. An easier choice would be the
Vietnamese national anthem (the National Song).
Uncommon Vocabulary It was originally composed by…
The lyric are very patriotic.
It has a very catchy tune ( The song is very memorable ).
It is usually performed by a full orchestra.
Grammar point Try to use some past tenses:
I used to hear it every day at school.
It was written about 50 years ago.
Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti

|
Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi nizomiy nomidagi toshkent davlat pedagogika unversiteti
|
bet | 1/6 | Sana | 14.06.2024 | Hajmi | 201 Kb. | | #263625 |
Bog'liq 4493 79 Очик Дарс ишланмаси
OLIY VA O`RTA MAXSUS TA`LIM VAZIRLIGI NIZOMIY NOMIDAGI TOSHKENT DAVLAT PEDAGOGIKA UNVERSITETI
Kasb ta`limi fakulteti
“Axborot texnologiyalar” kafedirasi
III-kurs KGD-301 guruhida “Kompyuter grafikasi va dizaynning amaliy dasturiy vositalari” fanidan “Adobe Photoshop grafik muharririda matn va konturlar bilan ishlashda qo‘llanaladigan tushunchalar.” mavzusida
Ochiq dars ishlanmasi
Toshkent 2017
Mavzu:Adobe Photoshop grafik muharririda matn va konturlar bilan ishlashda qo‘llanaladigan tushunchalar.” Maruza matni
Dasturda ishlash uchun yordamchi ish qurollar sohasidagi tugmalar bilan tanishaylik. U ekranning chap tomonida joylashadi. Agar u ekranda yo’q bo’lsa u xolda Windows (Okna) menyusidagi Panel Instrumentov - Toolbox buyruqni ishga tushirishimiz kerak.
To’rtburchak soha tanlash - Rectangular marquee (turburchakli soha) - [M] - ish sohasidagi faol qatlamda to’rtburchak sohani tanlash.
Aylana soha tanlash - Elliptical marquee (elliptik soha) - [M] - ish sohasidagi faol qatlamda ellips sohani tanlash.
Alohida satr soha tanlash - Single row marquee (piksellar satri) - [M] - ish sohasidagi faol qatlamda bitta satrga teng sohani tanlash.
Alohida ustun soha tanlash - Single column marquee (piksellar ustuni) - [M] - ish sohasidagi faol qatlamda bitta ustunga teng sohani tanlash.
Tanlangan sohaga qo’shimcha soha qo’shish uchun SHIFT tugmasini bosib turib ushbu tugmadan qayta foydalanamiz. Agar esa ALT tugmasidan foydalanib soha tanlasak, u holda tanlangan sohadan olib tashlash ma`nosini bildiradi.
Xususiyatlar satrida quyidagilar faol bo’ladi:
SHIFT va ALT - tugmalar harakatlariga o’xshash holatlarni tanlash
Feather - sohasi yordamida tanlangan soha chegaralarini qalinligi.
Style - sohasi yordamida tanlash holatini tanlaymiz. Normal - cheksiz soha, Constrained Aspect Ratio - yonlari ko’rsatilgan proportciyalardagi soha tanlash, Fixed size - yonlari ko’rsatilgan kattaligidagi soha tanlash.
Lasso - Lasso (Lasso) - [L] - ixtiyoriy sohani tanlash. Agar tanlaganimizda ALT tugmasini bosib tursak, u holda bizning lasso ko’pburchak lassoga o’xshab soha tanlaydi va ALT tumasini bosganimizda tanlangan soha berkiladi.
Ko’pburchak lasso - Polygonal lasso (Mnogougolnoe lasso) - [L] - ko’pburchak sohani tanlash. Tanlangan sohani berkitish uchun yoki sichqoncha bilan ikkita bosish kerak, yoki CTRL tugmasini bosib qo’yvorishimiz kerak bo’ladi.
Magnit lasso - Magnetic lasso (Magnit lasso) - [L] - o’xshash ranglar bo’yicha soha tanlash. Kompyuter tanlagan nuqtani bekor qilish uchun Backspace tugmasini bosish kerak.
Xususiyatlar satrida quydagilar faol bo’ladi:
|
| |
Experience 3: A skill you would like to learn

Mat Clark – IELTS Speaking
130
Describe s short course that you have taken or would like to attend
You should say:
What the course is about
Where you did it or would do it
Why you choose or would choose this course
How it has benefited or will benefit you
Suggestion
Use exactly the same content as Experience 1: something difficult that you did well
and Experience 2: Something you would like to succeed in doing. This topic card gives you
the choice of a course you have attend or a course you would like to attend. Talk about a
course ―you would like to take‖. If you do this you must use conditional tenses (if +
would/could/might) and this will increase your grammar score.
Experience 5: A happy event
Describe a happy event in your life
You should say:
What the event was
What you did
Why it was happy
Whether this type of event is common in your country
Suggestion
The obvious choice for this topic is a birthday party.
Uncommon Vocabulary
celebrate
celebration
a birthday bash(= a birthday party)
Use the vocabulary from Part one topic 13: restaurant, Part one toptic 23: happiness,
Uncommon Vocabulary - Mat Clark ielts speaking

Mat Clark – IELTS Speaking
124
Place 16: A restaurant
Describe a restaurant that you have visited.
You should say:
Where the restaurant is located
What type of restaurant it is
What you liked about this place
Whether you would recommend this place to others
.
Suggestion
Say that the restaurant is located within the important buiding as described in Place
1: An important building. Expand this by adding details about the food, service and interior
décor.
People 15: Someone you know who speaks another language

People 15: Someone you know who speaks another language Describe someone you know who speaks another language. You should say: Who the person is How you met this person What other language he speaks What you like about this person .
Suggestion Use the same content as People 5: An old person; People 6: A teacher who has
influenced you. (Say that your teacher speaks Korean or French.)
―People‖ Summary As you can see, there are many different topic about ―people‖. It is not necessary
to learn or produce different language for each topic.
Generally it is better to focus on past events when talking about people as this will
increase your ―Grammar‖ score. Most of the language presented for each topic can be
reused for other topics.
Mat Clark – IELTS Speaking
118
Section 2 : Places (1)
An important building
(2)
A history building/place
(3)
A famous building
(4)
A place of natural beauty
(5)
A peaceful place
(6)
A quiet place
(7)
A place in your city that you know well
(8)
A walk that you regularly take
(9)
A garden/park
(10)
A river, lake or sea you have visited
(11)
A shop
(12)
A library
(13)
A museum you have visited
(14)
Your childhood home
(15)
Your idea of an ideal house
(16)
A restaurant
(17)
A city you would like to visit
(18)
A country you would like to visit
(19)
A city/ town/ village you have visited
(20)
A monument
(21)
A hotel
(22)
Your favourite room
Place 8: A walk that you regularly take

Place 8: A walk that you regularly take Describe a walk that you regularly take You should say: Where you walk How often you walk there Why you like to walk there Whether other people like to walk there. (Exactly the same as Place 4: Aplace of natural beauty.)
Additional Vocabulary
go for a stroll
amble
get a breath of fresh air
Place 9: A garden/ park Describe a garden or park that you know. You should say: Where it is located How often you go there What you do there Whether there are other places like this where you live. (Exactly the same as Place 4: A place of natural beauty.)
Place 10: A river, lake or sea you have visited Describe a river, lake or sea that you have visited You should say: Where this place is Why you went there What you liked about this place Whether you would like to go there again. Focus on a river or lake but describe the park area beside the river or lake. By doing
this you can use the content from Place 4: A place of natural beauty.
Place 11: A shop Describe a shop that you like You should say:
Mat Clark – IELTS Speaking
122
Where the shop is What type of shop it is How often you visit this shop What you like about this shop. Use some of the content from Place 1: An important building. Combine this with
vocabulary from Part One Topic 24: Shopping.
Suggestion - Mat Clark ielts speaking

Mat Clark – IELTS Speaking
141
It has recently been released on DVD.
Media 4: A story form your childhood
Describe a story that you remember from your childhood
You should say:
What the story was about
How you first heard this story
Why you remember this story
Whether it is still popular today
Suggestion
Use the same story as Media 1: A TV program (eg, Journey to the West).
Uncommon Vocabulary
See People 4: A character from a story / film / TV program.
hand down over the generations
the outline of the story
fairy-tale
be founded on
Grammar Point:
Use a mix of past tenses
The story itself has been retold hundreds of times.
The tale was first read to me by my grandfather.
It was originally written by…
Media 5: A book
Describe a book that you enjoyed reading.
You should say:
When you first read it
What it was about
Why you enjoyed it
Whether this book is popular in your country
Media 1: A TV program - Mat Clark ielts speaking

Mat Clark – IELTS Speaking
140
Media 2: A radio program
Describe a radio program that you have listened to
You should say:
What type of program it is
What it is about
How often you listen to it
Whether it is possible in your country
Suggestion
You can use the same contents as Media 1: A TV program, but change it into a
radio program (eg, a radio version of
Journey to the West
).
Uncommon Vocabulary
radio station
radio play
long-running series
narrator
broadcast
audio effects
the script(=the words)
Grammar Point:
The same as Media: A TV program
Media 3: A film
Describe a film that you enjoyed watching
You should say:
What type of film it was
When you saw it
Why you enjoyed it
Whether this film was popular in your country
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash - Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan

|
Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan
|
bet | 45/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.orgIV. Yangi mavzuni mustahkamlash.
1-savol: Granatani qanday holatlarda uloqtirish mumkin?
2-savol: Joyda tik turgan holda granatani qanday uloqtiriladi?
3-savol: Harakat vaqtida granatani qanday uloqtiriladi?
4-savol: Yotgan holda granatani qanday uloqtiriladi?
V. Darsni yakunlash.
O’quvchilar baholash.
VI. Uyga vazifa.
O’tilgan mavzuni o’qib kelish(CH.Q.B.T. Toshkent “ILM ZIYO”-2017. 178-bet).
Konspekt qilish.
Foydalanilgan adabiyotlar. O‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik
“Chaqiruvga qadar boshlang’ich tayyorgarlik”darsligi. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun o’quv qo’llanma. Toshkent 2009 yil.
O’tiladigan
Sinflar
|
10-“A”
|
O’tilgan
sana
|
|
10-“B”
|
|
Tasdiqlayman maktab direktori_______ S.Allayev
Qo‘l bilan beriladigan zarbalar. Dushman siquvidan ozod bo‘lish. Bo‘yinni orqa tomondan tutib olgan dushman siquvidan xalos bo‘lish. Qo‘lni orqaga qayirish.
Dars maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga qo‘l bilan beriladigan zarbalar, dushman siquvidan ozod bo‘lish, bo‘yinni orqa tomondan tutib olgan dushman siquvidan xalos bo‘lish, qo‘lni orqaga qayirish haqida batafsil bilim berish.
|
| |
Turli holatlarda granata uloqtirish texnikasini o‘rganish

|
Turli holatlarda granata uloqtirish texnikasini o‘rganish
|
bet | 44/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.orgTurli holatlarda granata uloqtirish texnikasini o‘rganish.
Granatani quyidagi holatlarda uloqtirish mumkin:
a) Joyda tik turgan holda granatani uloqtirish.
Bunda nishon tomonga yuzi bilan qarab turiladi. O‘ng qo‘lga granata ushlanadi, o‘ng oyoqni bir qadam orqaga tashlab, salgina bukiladi. O‘ng qo‘l tepaga ko‘tarilib, orqaga tashlanadi, o‘ng oyoq bilan turilib, gavdani esa oldinga tashlab, granata uloqtiriladi.
Granatani uloqtirayotganda, avtomat ko‘krakda, orqada yoki chap qo‘lda bo‘lishi mumkin.
b) Harakat vaqtida granatani uloqtirish.
Harakat vaqtida granatani uloqtirish uchun chap oyoqni tashlash bilan siltash boshlanadi. Granatali qo‘l oldinga pastga tushiriladi. Ikki qadam bilan o‘ng oyoq sal tashqariga buriladi.
Bir vaqtda ham gavda buriladi, ham orqaga tashlanadi. Chap oyoqni yana orqaga tashlash bilan gavda burishdan to‘xtatiladi, qo‘l orqaga oxirgi chekka holatga keltiriladi. Chap oyoqni qo‘yib bo‘lingach, tezlikdan foydalanib, granata nishonga qarab uloqtiriladi.
d) Tizzalagan holda granatani uloqtirish.
Bu holatda qurol chap qo‘lga olinadi yoki brustverga qo‘yiladi. So‘ng o‘ng tizzaga o‘rnatilib, granata ushlagan qo‘l orqaga olinadi va silkilanadi. Bunda gavda orqaga engashiladi, o‘ng tomonga buriladi. Ko‘krak bilan nishonga burilib, chap oyoqqa engashiladi. Granata nishonga uloqtiriladi.
Yotgan holda granatani uloqtirish.
Bu holatda qurol o‘ng tomonga qo‘yiladi. Granata o‘ng qo‘lga olinib, qo‘llar ko‘krakka tortiladi. Qo‘llar bilan turtilib, o‘ng oyoq orqaga tortiladi. Chap tizzada turilib, bir vaqtda granatali qo‘l orqaga, o‘ng oyoq bilan turtilib, ko‘krak bilan nishonga beriladi va oldinga yiqilib, granata uloqtiriladi.
Bu holatda granatani uloqtirish uchun o‘ng oyoq iloji boricha orqaga qo‘yiladi, granatali qo‘l tepa bilan orqaga tashlanadi. So‘ng chap qo‘l bilan okop (o‘ra) chekkasidan ushlab kuch bilan to‘g‘rilanadi, qo‘l tepadan oldinga siltanib granata nishonga uloqtiriladi.
|
| |
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi

|
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi
|
bet | 42/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриXalq hunarmandchiligi texnologiyasi: hunarmandchilik mahsulotlarini tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholashni, kompozitsion yaxlitlikni, xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni, xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha mahsulot tayyorlashda uning tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlay olish.
Ishlab chiqarish asoslari: zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligini, yog`ochga va metallga ishlov berish texnologiyalarida ishlab chiqarish va uning mohiyatini, ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni, maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini, detallarni vintlar, mixparchinlar, payvandlash, yelimlash usuli bilan qo`zg`almas, yarim harakatchan va qo`zg`aluvchan biriktirish texnologiyasi asosida mahsulot namunasini tayyorlay olish.
Kasb tanlashga yo`llash: kasb tanlashga doir reja tuzishni, kasb tanlashda shaxs, kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olishni, kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillikni, kasblarning murakkablik omillarini, kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullarini tahlil qilish.
“Texnologiya va dizayn” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi malakalarga ega bo`lishlari kerak:
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi: xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni, xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha mahsulot tayyorlashda uning tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlash.
Ishlab chiqarish asoslari: maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini, detallarni vintlar, mixparchinlar, payvandlash, yelimlash usuli bilan qo`zg`almas, yarim harakatchan va qo`zg`aluvchan biriktirish texnologiyasi asosida mahsulot namunasini tayyorlay olish.
|
| |
Amaliy mustaqil ishlar - Оптималлаштирилган ўқув дастури

|
Оптималлаштирилган ўқув дастури
|
bet | 54/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриAmaliy mustaqil ishlar: Pol qoplamalari va mebellarning laklangan hamda qoplamali yuzalarini saqlash tadbirlari va kichik ta`mirlash isitish usularini o`rganish.
“Servis xizmati” yo`nalishi
Pazandachilik asoslar (18 soat)
Umumiy tushunchalar (2soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Pazandachilik o`quv xonasida xavfsizlik texnika qoidalari va sanitariya gigiyena talablari. Pazandachilik tarixi va taraqqiyoti. Oziq-ovqat mahsulotlarining ozuqaviy qiymatini inson organizmi uchun ahamiyati.
Asbob-uskunalar, moslamalar va ulardan foydalanish (2 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: O`zbek milliy oshxonasining o`ziga xos xususiyatlari va rivojlanishi. Oshxonada ishlaganda shaxsiy gigiyena qoidalari.
Amaliy mashg`ulot: Sabzavotlarga birlamchi ishlov berish, to`g`rash usullaridan foydalanib, salatlar tayyorlash, dasturxonga tortish qoidalari.
Pazandachilikda ishlatiladigan texnologik jihozlar va ulardan foydalanish (4 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: plita, muzlatgich, idish-tovoq, yuvish moslamalari, oshxona stollari, quritgich moslama, shkaflar haqida umumiy tushuncha. Plita turlari, tuzilishi va foydalanish qoidalari.
Amaliy mashg`ulot: Kartoshka bo`tqasini tayyorlash.
Taom tayyorlash texnologiyasi (10 soat)
Shakllantiriladigan bilimlar: Tuxum va uning ozuqaviy qiymati, pishirish usullari. Dasturxonga tortish qoidalari. Buterbrod va issiq ichimlik turlarini tayyorlash. Kundalik ovqatlanish uchun dasturxon bezash. Sabzavotlardan yaxna taomlar tayyorlash. Ularning sifatiga va saqlanishiga qo`yiladigan talablar. Yaxna taomlarni did bilan bezatib, dasturxonga tortish tartibi. Ochiq, yoriq va gazak uchun tayyorlangan (ka-na-pe) buterbrodlarni tayyorlash va dasturxonga tortish tartib, qoidasi. Sanitariya-gigiyena, xavfsizlik qoidalariga rioya qilish. O`zbek milliy oshxonasining rivojlanish tarixi, uning taomlari, tasnifi hamda taomlarning tayyorlanishidagi o`ziga xos xususiyatlari. “Tvorogli”, “Murabboli” blinchiklar tayyorlash tartibi va dasturxonga tortish.
Sohaga oid kasb-hunarlar to`g`risida ma`lumot.
|
| |
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi

|
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi
|
bet | 44/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриXalq hunarmandchiligi texnologiyasi: hunarmandchilik mahsulotlarini tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholashni, kompozitsion yaxlitlikni, xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni, xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha mahsulot tayyorlashda uning tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlay olish.
Ishlab chiqarish asoslari: zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligini, gazlamaga ishlov berish texnologiyasi va pazandachilik asoslari yo`nalishlari bo`yicha ishlab chiqarish, uning mohiyatini, ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni, maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini, texnologiya asosida mahsulot namunasini tayyorlay olish.
Kasb tanlashga yo`llash: kasb tanlashga doir reja tuzishni, kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish, kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik, kasblarning murakkablik omillarini, kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullarini tahlil qilish.
“Servis xizmati” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi malakalarga ega bo`lishlari kerak:
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi: xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni, xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha mahsulot tayyorlashda uning tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlash.
Ishlab chiqarish asoslari: maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llari asosida mahsulot namunasini tayyorlay olish.
Kasb tanlashga yo`llash: Kasbga doir shaxsiy reja tuzish. Tanlangan kasb-hunarga doir ma`lumotlar to`plash va tahlil qilish. Kasbiy qiziqish va moyilliklarni aniqlash bo`yicha amaliy mashqlar bajarish. Kasb egallash va ishga joylashishga doir shaxsiy rejani referat shaklida tayyorlash va himoya qilish.
“Qishloq xo`jaligi asoslari” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo`lishlari kerak:
|
| |
-sinf
Qog`oz va karton bilan ishlash (13 soat)

|
-sinf
Qog`oz va karton bilan ishlash (13 soat)
|
bet | 48/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастури1-sinf
Qog`oz va karton bilan ishlash (13 soat)
Qog`oz va uning turlari, qog`ozdan buklash usulida turli o`yinchoqlar, qog`ozdan savatcha, kitob uchun xat cho`p, “Qish” manzarasini applikatsiya usulida ishlash, archaga osiladigan turli o`yinchoqlar (ho`tikcha, chiqindi materiallar uchun paket, soyabonli shapka, quticha, stakan, buzoqcha) yasash. Turli bayramlar uchun niqoblar, maydalangan rangli qog`ozlardan mozaika usulida mevalar shaklini yasash. Rangli qog`ozlardan qirqilgan geometrik shakllar bilan ishlash. Navro`z bayramiga tabriknoma tayyorlash. Sabzavot va mevalarning urug`idan applikatsiya usulida yo`lsimon naqsh tuzish.
Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (2 soat)
Tikuvchilik haqida ma`lumot. Tikuvchilikda ishlatiladigan asbob-uskunalar va xavfsizlik texnika qoidalari. Chok turlari haqida ma`lumot, to`g`ri chok tikishni o`rganish.
Plastilin va loy ishi (6 soat)
Loy yoki plastilindan ishlash qoidalari haqida tushuncha. Plastilindan turli haykalchalar, jo`ja shaklini yasash. Pazandachilikda ishlatiladigan xomashyolar, asbob-uskunalar haqida suhbat. (Plastilindan tort, mevalar shaklini yasash)
Turli materiallar bilan ishlash (4 soat)
“Oltin kuz” mavzusida gerbariy tayyorlash. Qishloq xo`jalik mehnati turlari, o`simlik va gullarni parvarishlash.
Badiiy qurish-yasash (8 soat)
Tabiiy va turli materiallardan o`yinchoqlar, parranda yoki hayvonlar shakllarini qurish-yasash. Hokandoz, rangli qog`ozdan qirqilgan geometrik shakllarni bir-biriga yelimlash, qog`ozni buklash va yelimlash orqali o`yinchoqlarni, turli maketlar va uchuvchi planer qurish – yasash.
2-sinf
Qog`oz va karton bilan ishlash (13 soat)
Qog`ozlarni buklash usullari, rangli qog`ozlardan turli gullar shaklini yasash. Qog`ozni qirqish va buklash orqali dekorativ gullar, kitobcha uchun muqova tayyorlash. Rangli qog`ozlardan archa bezaklarini yasash. Rangli qog`ozlardan quyoncha, oq qush, baliq, qayiq, pingivin, samolyot, pirpirak, ikkiga buklangan qog`ozlardan qirqib, applikatsiya usulida naqsh yasash. Qog`oz va karton yordamida “Bahorgi guldasta” ni applikatsiya usulida tayyorlash. Uchiriladigan qog`oz qush yasash. Qog`ozdan applikatsiya usulida tabriknoma tayyorlash. Qog`ozdan turli o`yinchoqlar yasash.
|
| |
Kasb tanlashga yo`llash - Оптималлаштирилган ўқув дастури

Kasb tanlashga yo`llash: Kasbga doir shaxsiy reja tuzish. Tanlangan kasb-hunarga doir ma`lumotlar to`plash va tahlil qilish. Kasbiy qiziqish va moyilliklarni aniqlash bo`yicha amaliy mashqlar bajarish. Kasb egallash va ishga joylashishga doir shaxsiy rejani referat shaklida tayyorlash va himoya qilish.
“Servis xizmati” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi bilimlarga ega bo`lishlari kerak:
Xalq hunarmandchiligi texnologiyasi: xalq hunarmandlari tomonidan eksport va ichki bozor uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotlarini, xalq hunarmandchiligida foydalanilayotgan nodir materiallar, asbob-uskunalar, hunarmandchilik mahsulotlarni tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligi ta`minlanishiga ko`ra baholashni, kompozitsion yaxlitlikni, xalq hunarmandchiligiga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni, xalq hunarmandchiligining tanlangan yo`nalishi bo`yicha mahsulot tayyorlashda uning tashqi shakli uzviyligi va yaxlitligini ta`minlashni bilish.
Ishlab chiqarish asoslari: zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligini, gazlamaga ishlov berish texnologiyasi va pazandachilik asoslari yo`nalishlarida ishlab chiqarish, uning mohiyatini, ishlab chiqarishni tayyorlashga oid texnologik hujjatlar ro`yxati va ularning mazmuni, texnologik hujjatlarning yagona tizimi, uning davlat standartlari, mahsulot ishlab chiqarishni nazorat qilish, o`lchash va taqqoslash texnologiyasini, olinadigan daromad, uni taqsimlash qoidalari; ishlab chiqarish korxonasida mehnatni unumli tashkil etish, tejamkorlik va ishbilarmonlik asoslari, mehnatni ilmiy tashkil etishni, tabiatni muhofaza qilishni, maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash va oshirish yo`llarini, texnologiya asosida mahsulot namunasini tayyorlashni bilish.
Kasb tanlashga yo`llash: kasb tanlashga doir reja tuzishni, kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklarni, kasbni to`g`ri tanlashning mohiyati va istiqbolini, kasb tanlashda shaxs, kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish, kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik, kasblarning murakkablik omillarini tahlil qilish, kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullarini bilish.
“Servis xizmati” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi ko`nikmalarga ega bo`lishlari kerak:
|
Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (5 soat)

|
Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (5 soat)
|
bet | 49/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриGazlama va tolali materiallar bilan ishlash (5 soat)
Tikuvchilikda xavfsizlik texnika qoidalari. To`g`ri chok turidan foydalanib, igna uchun yostiqcha, gul shaklini tikish.
Texnik modellash (2 soat)
Harakatlanadigan o`yinchoqlar yasash.
Plastilin va loy ishi (4 soat)
Turli shakllarga ega bo`lgan o`yinchoqlar, xalq hunarmand ustalari ishlagan ish namunalariga qarab plastilin yoki loydan o`yinchoqlar, plastilindan uy jihozlarining namunalarini yasash. Svetofor maketini qurish-yasash.
Turli materiallar bilan ishlash (7 soat)
Tabiiy urug`lardan applikatsiya usulida naqsh tuzish. Tuxum po`choqlaridan hajmdor o`yinchoqlar yasash. Mozaika usulida qo`qongul shaklini, turli sabzavot va mevalarning urug`laridan yo`lsimon va kvadrat ichida naqshlar tuzish, tabiiy materiallar bilan ishlash, quritilgan barglardan hayvonlar shaklini, tabiiy materiallardan jonivorlar, chiqindi materiallardan o`yinchoqlar yasash. Maktab yer uchastkasida bahorgi dala ishlarini bajarish.
Badiiy qurish-yasash (3 soat)
Rangli qog`ozlardan archa bezaklarini, Navro`z bayramiga sinfni bezash uchun turli materiallardan osma o`yinchoqlar qurish-yasash.
3-sinf
Qog`oz va karton bilan ishlash (13 soat)
Qog`ozdan turli parrandalar, turli geometrik shakllar, rangli qog`ozlardan lola, qo`ziqorin, sichqon, o`yinchoqlar, gerlandiyalar, archa bezaklarini tayyorlash va bezash, mozaika usulida o`yinchoqlar yasash. Rasm uchun ramka tayyorlash. Qog`ozdan gullar, pape-mashe usulidan idishlar, hajmdor gul, applikatsiya usulida bayramlarga tabriknomalar yasash.
Gazlama va tolali materiallar bilan ishlash (7 soat)
Chok turlaridan foydalanib, kartondan guldon, chovgum ushlagich, yumshoq o`yinchoq tikish. To`qish turlari haqida ma`lumot, to`qishning oddiy usullari, turli geometrik shaklarni to`qish.
Texnik modellash 2 soat
Turli harakatli o`yinchoqlar yasash.
|
| |
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash - Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan

|
Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan
|
bet | 19/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.orgIV. Yangi mavzuni mustahkamlash.
1-savol: O‘qning havodagi uchish davri bir yo‘nalishda bo‘lasa bu yo‘nalishni qanday yo‘nalish deyiladi?
2-savol: O‘q havodagi uchishi davrida, og‘irlik markazidan egri yo‘nalishga yozilib harakat qilish yo‘lini nima deyiladi?
3-savol: O‘qning o‘ldirish holati qanday shikastlanishlarga olib keladi?
4-savol: Yashirin joylashgan, o‘q teshib o‘tolmaydigan berkitilgan joylarni, cho‘qqisidan tortib otish nuqtasigacha bo‘lgan maydon qanday maydon deyiladi?
V. Darsni yakunlash.
O’quvchilar baholash.
VI. Uyga vazifa.
O’tilgan mavzuni o’qib kelish(CH.Q.B.T. Toshkent “ILM ZIYO”-2017. 158-161 betlar).
Konspekt qilish.
Foydalanilgan adabiyotlar. O‘rta ta’lim muassasalarining 10-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta’limi muassasalarining o‘quvchilari uchun darslik
“Chaqiruvga qadar boshlang’ich tayyorgarlik”darsligi. Akademik litsey va kasb-hunar kollejlari uchun o’quv qo’llanma. Toshkent 2009 yil.
O’tiladigan
Sinflar
|
10-“A”
|
O’tilgan
sana
|
|
10-“B”
|
|
Tasdiqlayman maktab direktori_______ S.Allayev
Mo‘ljalga olish usullari. Mo‘ljalni tanlash va mo‘ljallangan nuqtaga, qo‘zg‘almas nishonga o‘t ochish
Dars maqsadi:
Ta’limiy: O’quvchilarga mo‘ljalga olish usullari, mo‘ljalni tanlash va mo‘ljallangan nuqtaga, qo‘zg‘almas nishonga o‘t ochish haqida batafsil bilim berish.
|
| |
Ishlab chiqarish asoslari

|
Ishlab chiqarish asoslari
|
bet | 45/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриIshlab chiqarish asoslari: zamonaviy ishlab chiqarishning bozor munosabati bilan uzviyligini; qishloq xo`jalik asoslari yo`nalishida ishlab chiqarish texnologiyasi va uning mohiyatini; dehqonchilik, chorvachilik yo`nalishlari bo`yicha eksport va ichki bozor uchun ishlab chiqarilayotgan mahsulotlar; qishloq xo`jalik ishlab chiqarishini rivojlantirishning intensiv va ekstensiv yo`nalishlari; mahsulot ishlab chiqarishni nazorat qilish, o`lchash va taqqoslash texnologiyasini; olinadigan daromad va uni taqsimlash qoidalarini; ishlab chiqarish korxonasida mehnatni unumli tashkil etish, tejamkorlik va ishbilarmonlik asoslarini; mehnatni ilmiy tashkil etish; tabiatni muhofaza qilish va ishlab chiqarishni; dehqonchilik va chorvachilik yo`nalishlariga oid tanlangan bitta kasb-hunar turini tavsiflashni bilish.
Kasb tanlashga yo`llash: kasb tanlashga doir reja tuzishni, kasb tanlashdagi xatolar va qiyinchiliklarni, kasbni to`g`ri tanlashning mohiyati va istiqbolini, kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish, kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik, kasblarning murakkablik omillarini tahlil qilish, kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullarini bilish.
“Qishloq xo`jaligi asoslari” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi ko`nikmalarga ega bo`lishlari kerak:
Ishlab chiqarish asoslari: dehqonchilik va chorvachilik yo`nalishlari bo`yicha zamonaviy dizayn talablari bilan uyg`unlashtirilgan mahsulot tayyorlash bo`yicha ish usullarini egallay olish; maktab atrofidagi ishlab chiqarish korxonalarida qo`llanilayotgan ishlab chiqarish texnologiyalari, ularda shakllangan tejamkorlik tizimi, mehnat unumdorligini hisoblash.
Kasb tanlashga yo`llash: kasb tanlashga doir reja tuzishni, kasb tanlashda shaxs kasbiy qiziqish, moyillik va qobiliyatlarini e`tiborga olish, kasb tanlashdagi onglilik va mustaqillik, kasblarning murakkablik omillarini, kasbga yaroqlilikni belgilash va kasbga moyillikni tarbiyalash usullarini tahlil qila olish.
“Qishloq xo`jaligi asoslari” yo`nalishi bo`yicha o`quvchilar quyidagi malakalarga ega bo`lishlari kerak:
|
| |
O‘qning teshib o - Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan

|
Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi O’tiladigan
|
bet | 18/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.orgO‘qning teshib o‘tish va shikastlash ta’siri
O‘qning teshib o‘tishi, to‘siq va yashirin joylarning yo‘g‘onligi, qalin-ligi bilan mustahkamligiga bog‘liqdir.
O‘qning o‘ldirish holati — tirik organizmda o‘q harakatlanib, safdan chiqarishga olib kelishi bilan birga tirik organizmda kinetik quvvatning singishi oqibatida uning kiyimlari hamda hayotiy organlarining shikastlanishiga olib keladi. Kinetik quvvat insonning hech qanday maxsus kiyimi bo‘lmagan taqdirda ham uning asosiy hayotiy organlarini hech bo‘lmaganda 8 kgs/sm2 (78,5 j) miqdorda shikastlaydi.
To‘g‘ri o‘q otish va uning ahamiyati
O‘qning nishonga borib tegishi davomida uning o‘ldirish holati va teshib o‘tishi, uning og‘irligiga va tezligiga bog‘liq bo‘ladi. Amaliyotda o‘qning o‘ldirish holati uning havodagi eng so‘nggi masofagacha harakatlanishi to‘g‘ri otish deyiladi
Amaliyotda buning qo‘llanish jarayoni eng tig‘iz damlarda mo‘ljalga qo‘ymay otish holatidir. Bunday holatda mo‘ljalga otish nuqtasi baland-ligiga nishon namunasidan pastroqqa mo‘ljallanadi. To‘g‘ri otish uslubi masofadagi nishon balandligiga hamda o‘qning yer bag‘irlab ketgan trayektoriyasiga ham bog‘liqdir. Nishon qancha yuqori bo‘lsa, o‘qning to‘g‘ri otish masofasiga harakatlanishi ham shuncha katta bo‘ladi. Mo‘ljalga olishda birinchi navbatda uzoqdagi nishon tezroq shikastlantirilsa, bu vaziyatda dushmanga javob o‘qi otishga imkon berilmaydi.
Yashirin joy, o‘q tegadigan (shikastlantiradigan) maydon va o‘q tegmaydigan maydon
Yashirin joylashgan, o‘q teshib o‘tolmaydigan berkitilgan joylarni, cho‘qqisidan tortib otish nuqtasigacha bo‘lgan maydon berkitilgan maydon deyiladi. Yuqori joylashtirilgan yashirin joy o‘qning yer bag‘irlab ketgan trayektoriyasi (harakatlanish yo‘li)dagi mo‘ljal nishonlarini shikastlantira olmasa, o‘lik (shikastlantirilmagan) maydon deyiladi.
Yashirin pana joylar yuqori balandlikda joylashgan bo‘lsa, mo‘ljalga olish balandligi pastroq bo‘lib, o‘qning trayektoriyasi (harakatlanish yo‘li) ravon bo‘ladi. Shuni ham unutmaslik kerakki, berkitilgan o‘lik maydonlarda dushman o‘qlaridan epchillik bilan himoyalanish lozim bo‘ladi.
Berkitilgan maydonlarning yana bir qismida nishon shikastlantirilsa, shikastlantirilgan maydon masofasini tashkil etadi. Bu holatda trayektoriya (harakatlanish yo‘li) tarmog‘ining pasayishi mo‘ljal balandligini o‘zgartirmaydi. Shikastlangan maydonlarda mo‘ljal balandligi yer bag‘irlab ketgan trayektoriya (harakatlanish yo‘li)ga burchak og‘ishi ham bog‘liqdir. Uning amaliyotdagi ahamiyati shundaki, mo‘ljalga olish nuqtasining nishongacha bo‘lgan katta tomonlardagi masofalari o‘lchashdagi aha-miyatsizlik o‘rinsiz xatolarni keltirib chiqaradi.
|
| |
-savol: Granata korpusi qanday vazifalarni amalga oshirish uchun xizmat qiladi? 
Javob: Granata korpusi

|
-savol: Granata korpusi qanday vazifalarni amalga oshirish uchun xizmat qiladi?
Javob: Granata korpusi
|
bet | 24/54 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 144,51 Kb. | | #117104 |
Bog'liq Avtomatni noto‘liq qismlarga ajratish va yig‘ish tartibi-fayllar.org3-savol: Granata korpusi qanday vazifalarni amalga oshirish uchun xizmat qiladi?
Javob: Granata korpusi — portlaydigan zaryad va zapal trubkalari uchun joylanishga xizmat qiladi. U yuqori va pastki qismlardan iborat bo‘lib, tashqi qoplamasi hamda qo‘shimcha almashinuvchi detallarning kirishi bilan granata parchalarining portlashi uchun xizmat qiladi. Korpusning yuqori qismiga qadamalar yordamida zapal uchun trubka birlashtiriladi, granata uchun zapalning birlashtirilishi, korpusdagi portlaydigan zaryadni mahkam berkitishga xizmat qiladi. Trubkalarni ifloslanishdan ehtiyotlab, unga plastmassa qopqoq burab kirgiziladi. Korpusga to‘ldirilgan portlovchi zaryad granata parchalarining portlashi uchun xizmat qiladi.
4-savol: 7,62 mm li Dragunov merganlik miltig‘iga ta’rif bering.
Javob: Merganlik miltig‘idan 800 m gacha masofada o‘q uzish eng samarali hisoblanadi. Otishning optik mo‘ljallagich bilan mo‘ljallab otish uzoqligi — 1300 m, ochiq mo‘ljallagich bilan — 1200 m. Ko‘krak shakldagi nishonga to‘g‘ridan to‘g‘ri otish uzoqligi — 430 m, yuguruvchi nishonga esa — 640 m. Jangovar tezotarligi daqiqasiga 30 ta o‘q. Merganlik miltig‘ining nayza-pichoqsiz, optik mo‘ljallagich, to‘latilmagan magazin va qo‘ndoq yuzi bilan og‘irligi — 4,3 kg. Merganlik miltig‘i-dan bittalab otiladi. Otish paytida patronlar 10 dona patron sig‘imiga ega qutisimon magazindan yuboriladi.
5-savol: O‘qning teshib o‘tish va shikastlash ta’siri qanday?
Javob: O‘qning teshib o‘tishi, to‘siq va yashirin joylarning yo‘g‘onligi, qalin-ligi bilan mustahkamligiga bog‘liqdir.
O‘qning o‘ldirish holati — tirik organizmda o‘q harakatlanib, safdan chiqarishga olib kelishi bilan birga tirik organizmda kinetik quvvatning singishi oqibatida uning kiyimlari hamda hayotiy organlarining shikastlanishiga olib keladi. Kinetik quvvat insonning hech qanday maxsus kiyimi bo‘lmagan taqdirda ham uning asosiy hayotiy organlarini hech bo‘lmaganda 8 kgs/sm2 (78,5 j) miqdorda shikastlaydi.
|
| |
O`quvchilarga qo`yilgan talablar

|
O`quvchilarga qo`yilgan talablar
|
bet | 192/216 | Sana | 15.01.2024 | Hajmi | 1,7 Mb. | | #137371 |
Bog'liq Оптималлаштирилган ў ув дастуриO`quvchilarga qo`yilgan talablar:
1. Suvda va sport inshootlarida munosabat qoidalarini bilish.
2. Vaqtni hisobga olmagan holda 25 metrga suzish.
3. Suvda burilish va qutidan sakrashlarni bilish.
Uyga beriladigan topshiriqlar:
1. Ba`zi tana muskullar guruhini rivojlantirish uchun maxsus mashqlarni mustaqil bajarish.
2. Oyoqda navbatma-navbat o`tirib turish. O`g`il bolalar 8-10 marta. Qiz bolalar 4-6 marta.
6-SINF
Jismoniy tarbiya 68 soat
(haftasiga 2 soat)
GIMNASTIKA
Nazariy ma`lumotlar:
1. Jismoniy mashqlar bilan mashg`ul vaqtida xafvsizlik qoidalari, o`zini-o`zi mudofaa qilish qoidalari.
2. Mashg`ulotda kiyiladigan sport kiyimlarining gigienik talablari.
3. Jismoniy mashqlarning ishlash vaqtida ish qobiliyatining yaxshilanishiga ta`siri va foydasi.
4. Shikastlanganda birinchi tibbiy yordam.
Umumrivojlantiruvchi mashqlar:
Buyumlarsiz va buyumlar bilan quyi sinflarda o`zlashtirilgan mashqlarni takrorlash. Juft bo`lib buyumlarsiz va buyumlar bilan gimnastika devori oldida mashqlar bajarish.
Tayanish va osilishlar.
Past turnikdan osilib turgan holatdan, bir oyoq bilan depsinib, ikkinchi oyoqda siltalanib, to`ntarilib tayanchga ko`tarilish.
Qo`shpoyada tayangan holatda: qo`llarda siljish, qo`llarda sakrab siljishlar, qo`llarni bukib yozish. Qo`shpoyada tayangan holatda tebranishdan, orqaga tebranish bilan o`ng, chap tomondan sakrab tushish.
Tayanib sakrash.
Balandligi 110 sm uzunasiga qo`yilgan xaridan oyoqlarni kerib va bukib sakrash (o`g`il bolalar uchun).
Dastlabki holat, yugurib kelib sakrab, xari ustiga tayanib tizzalarda turish va cho`qqaygan holda qo`llar bilan siltanib kerishib sakrab tushish (qizlar uchun). Otdan oyoqlarni bukib sakrab o`tish
Muvozanat saqlash mashqlari.
1. Yakka cho`p ustida oyoq uchlarida yurish va yugurishlar, "polka" qadamlar bilan oldinga siljishlar.
2. Gimnastika ko`prikchasida turib, qo`llar yakka cho`p ustida, sakrab, yakka cho`p ustida tayanib cho`qqayishga chiqib olish (o`qituvchi yordamida).
3. Yakka cho`p ustida qo`llarni har xil holatda tutib, "qaldirg`och" hosil qilish.
O`quv kombinatsiyasi. 60 sm balandlikdagi yakka cho`pga 30° - 35° burchak yo`nalishda yugurib kelib, sakrab tayanib cho`qqayishga chiqish, turib oldinga "polka" qadamlar bilan siljish, chap oyoqda "qaldirg`och" hosil qilish, o`ng oyoq bilan oldinga siltanib, chapga burilish va oyoqlarni juftlab, yuqoriga sakrab, kerishib tushish.
|
| |