II.BOB. TA’LIM SIFATINI BOSHQARISH MAKTABGZCHA TALIM TASHKILOTIGA MUROJAT QILISHNING O’ZIGA HOS HUSUSIYATLARI

II.BOB. TA’LIM SIFATINI BOSHQARISH MAKTABGZCHA TALIM TASHKILOTIGA MUROJAT QILISHNING O’ZIGA HOS HUSUSIYATLARI 2.1. Maktabgacha talim tashkilotida ta’lim sifatini boshqarish jarayonida davlat talablarining tutgan o’rni.
Ta'lim jarayoni sifatini boshqarish aslida maktabgacha ta'lim tizimining barcha darajalarida boshqaruv faoliyatining asosiy predmeti hisoblanadi.
Sifat menejmentiga tizimli yondashuvni ishlab chiqish mahsulot sifati standartlarini ishlab chiqishdan kelib chiqadi. "Mahsulot sifati" deganda ushbu mahsulotlarning iste'molchi uchun ahamiyatli bo'lgan iste'mol xususiyatlarining yig'indisi tushuniladi (mening holimda iste'molchi bu jamiyat, aniqrog'i oila, o'quvchilarning ota-onalari). Ushbu fazilatlarning to'plami standartlar bilan belgilanadi. Keyin sifat standartlari tanlanadi va erishilgan sifat standart bilan taqqoslanadi. Maktabgacha ta'limning bunday maqomi " O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 22-dekabrdagi 802-son qaroriga Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning DAVLAT STANDARTI " mavjud.
U bolalarni maktabgacha tarbiya muassasalarida bo'lish shartlariga qo'yiladigan asosiy talablarni shakllantiradi va ta'lim xizmatlarining sifatini ta'minlash o'quv jarayoni va pedagogik texnologiyalarning dasturiy ta'minotiga, kattalar va bolaning o'zaro munosabatlarining xususiyatlariga, shuningdek bolalar bog'chasining rivojlanayotgan muhitiga muvofiqligi sifatida qabul qilinadi.
O‘zbekiston Respublikasining "Ta'lim to'g'risida"gi qonunida ko'rsatilganidek, maktabgacha ta'lim tizimi uzluksiz ta'lim tizimidagi birinchi bosqich bo'lib, u maktabgacha ta'lim muassasalarida ta'lim sifatiga yuqori talablarni qo'yadi.
Maktabgacha ta'lim muassasasini boshqarish sifati uning qadr-qimmatini, yuqori darajasini belgilaydigan xususiyatlar va xususiyatlar to'plami sifatida tushuniladi. Va bu erda boshqaruv ko'nikmalariga alohida ahamiyat beriladi. Muassasa rivojlanishining muvaffaqiyati va uning ijtimoiy mavqei etakchining kasbiy mahoratiga, zudlik bilan qaror qabul qila olish qobiliyatiga, jamoani doimiy rivojlanishga, ijodiy o'sishga yo'naltirish qobiliyatiga bog'liq.
Maktabgacha ta'lim muassasasi rahbarining sifatli ishining xususiyatlari uning faoliyatining to'rtta yo'nalishi kesishmasida shakllanadi:
resurslarni ta'minlash va resurslarni tejash (shu jumladan sog'liqni saqlash);
tarbiyaviy ishlarni tashkil etish va uni metodik ta'minlash;
ta'lim yangiliklari va loyihalarini ekspertizadan o'tkazish, ularni amalga oshirish monitoringini tashkil etish;
dialogik munosabatlarni o'rnatish tizimida o'qituvchilar tarkibini rivojlantirishni rag'batlantirish.
Maktabgacha tarbiya muassasasi rahbarining o'quv jarayoni sifatini boshqarish bo'yicha asosiy boshqaruv ko'nikmalari:
· boshqaruv ta'sirini yo'naltirish, rivojlanishning o'zaro ta'siri muammolariga e'tiborni jalb qilish qobiliyati, bosh va katta o'qituvchining murojaatlari va tushuntirishlarining xayrixohligi;
· buyruqlar, ko'rsatmalar, so'rovlar, baholarni asoslash orqali namoyon bo'ladigan ularning nuqtai nazarlarining asosliligi;
· tarbiyachilar, maktabgacha yoshdagi mutaxassislar, bolalarning ota-onalari harakatlariga nisbatan ijobiy baholarning salbiylardan ustunligi.
Zamonaviy menejment - bu odamlarni birgalikdagi harakatlarga qodir qilish, ularning sa'y-harakatlarini samarali qilish va o'ziga xos zaif tomonlarini yumshatish maqsadida odam atrofida aylanadigan boshqaruv faoliyatining o'ziga xos turi, chunki insonning jamiyatga hissa qo'shishi qobiliyatlari ham korxona boshqaruvining samaradorligiga bog'liq o'z kuchlari va odamlarning fidoyiligi.
Maktabgacha tarbiya muassasasidagi sifat menejmenti - bu maktabgacha ta'lim muassasalarini sifat va sifat jihatidan boshqarish va boshqarish uchun muvofiqlashtirilgan faoliyat bo'lib, bu maktabgacha ta'lim tizimini doimiy takomillashtirish, yuzaga kelishi mumkin bo'lgan inqirozli vaziyatlarni oldindan bilish va oldini olish orqali yuzaga keladigan qiyinchiliklar va to'siqlarni engib o'tishga imkon beradi.
Ta'lim muassasasining sifat menejmenti tizimi rahbarning siyosati bilan belgilanadi.
Siyosat - bu tashkilotning sifat sohasidagi umumiy niyatlari va yo'nalishlari, rasmiy ravishda rahbariyat tomonidan bayon etilgan. MMTning ta'lim sifati sohasidagi siyosati quyidagilarga yo'naltirilgan: ta'lim jarayonining davlat ta'lim standartiga muvofiqligini ta'minlash; ta'lim jarayonining ota-onalarning talablari va umidlariga javob berishini ta'minlash; o'quv jarayonini tashkil etish usullari va vositalarini doimiy ravishda takomillashtirish; uzluksiz ta'lim muassasalari, tibbiyot muassasalari, jamoat tashkilotlari bilan uzoq muddatli hamkorlik aloqalarini o'rnatish; raqobatdosh ustunliklarni ta'minlovchi MMT imidjini yaratish.
Ta'lim sifatini boshqarish vazifalari:
1. Kadrlarni o'quv jarayonining talab qilinadigan sifatini ta'minlashda faol ishtirok etishga undash.
Rag'batlantirish orqali muassasa xodimlari faoliyatiga maqsadli ta'sir.
Materiallarning ishlab chiqilishini ta'minlash va ichki audit mexanizmlarini tashkil etish va sifat menejmenti masalalari bo'yicha ma'lumotlar almashinuvi.
Ichki audit mexanizmini muntazam ravishda amalga oshirish.
MTTning boshqa o'qituvchilari bilan tajriba almashish, ta'lim sifatini monitoring qilish sohasida metodik qo'llab-quvvatlash va innovatsion texnologiyalar.
Monitoring ma'lumotlarini almashish uchun axborot bazasini yaratish.
Ish samaradorligini va sifat menejmenti talablariga muvofiqligini doimiy ravishda oshirish.
Bitiruv modelini ishlab chiqish va maktabga o'qishga tayyorlik darajasini aniqlash.
MTT xodimlarining malakasini oshirish va tarbiyachi uchun shaxs modelini ishlab chiqish.
Ta'lim xizmatlari iste'molchilari (ota-onalar va bolalar) bilan aloqalarni ta'minlash bo'yicha chora-tadbirlarni aniqlash.
Maktabgacha ta'lim sifati bu bolalar bog'chasidagi pedagogik jarayonning shunday tashkil etilishi bo'lib, unda har bir bolaning ta'lim va tarbiya jarayonida uning shaxsiy, yoshi va jismoniy xususiyatlariga mos ravishda ta'lim va rivojlanish darajasi oshib boradi.
Maktabgacha ta'lim muassasasi ishining sifati nimaga bog'liq?
O'qituvchi ishining sifatidan.
O'qituvchilar tarkibida shakllangan munosabatlardan.
Bolalar bilan ishlashning yangi usullarini ijodiy izlash uchun etakchi tomonidan yaratilgan sharoitlardan.
Har bir xodimning ishini ob'ektiv baholashdan. Binobarin, muassasada maktabgacha ta'lim sifati boshqarish jarayonidir.
Shuning uchun yuqoridagi "sifat" komponentlari asosida sifat menejmentining ikkita yondashuvini ajratish mumkin.
Ulardan biri butun pedagogik jarayonni va uning tarkibiy qismlarini boshqarish orqali amalga oshiriladi. Boshqasi boshqaruv tizimidagi shaxsiy sub'ektiv jihatlar orqali: jamoani shakllantirish va undagi axloqiy-psixologik iqlimni tartibga solish.
Bu, ehtimol, asosiy pozitsiyalarni ajratib ko'rsatgan holda, sifat - bu butun jamoat faoliyatining natijasi, bu ikki pozitsiya bilan belgilanadi: bolalar bog'chasida pedagogik jarayon qanday tashkil etilganligi (rejim, dasturlar va texnologiyalarni tanlash, imtiyozlar berish, o'qituvchilarning kasbiy o'sishini turli xil usullar bilan takomillashtirish tizimi) uslubiy ish shakllari va boshqalar); muassasadagi bola (bolalar) yoshga bog'liq qobiliyat va qobiliyatlarga muvofiq individual rivojlanish huquqini qanday amalga oshirishi. Binobarin, maktabgacha ta'lim muassasasi ishining sifati ham jarayon, ham natijadir.
Ta'lim muassasasi rahbari, tarkibiy bo'linmalar rahbarlari va o'quv loyihalarini ishlab chiquvchilar sifat menejmenti tizimini joriy etish vazifalarini bajarishga mas'uldirlar.
|