Nazariya va amaliyotni birlashtiradi

|
Nazariya va amaliyotni birlashtiradi
|
bet | 2/2 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 16,22 Kb. | | #132233 |
Bog'liq Jabbor ONazariya va amaliyotni birlashtiradi
Individual taʼlim trayektoriyasining yana bir afzalligi bor. Bu talabalarning nafaqat taʼlim jarayoni, balki darsdan tashqari izlanishi, ijodiy ishlari, boʻsh vaqtini unumli tashkil etishida ham birgalikda ish olib borishdir. Buning uchun, avvalo, yigit-qizlarning pedagogik-psixologik portretini aniqlash va shu asosda ularning taʼlim trayektoriyasini belgilash kerak boʻladi.
Mazkur yoʻnalishda bir qancha pedagogik qarashlar, yondashuvlar mavjud. Chirchiq davlat pedagogika universiteti misolida oladigan boʻlsak, oliy oʻquv yurtida pedagogik taʼlim innovatsion klasterining tashkil etilishi bu boradagi muhim qadamlardan biri boʻldi. Ana shu taʼlimdagi klaster asosida tashkil etilib, faoliyat yuritayotgan “Pedagogik alyans maydonchasi” esa talabalarning ilmiy va amaliy faoliyatni uygʻunlashtirishiga keng sharoit yaratmoqda.
Pedagogik alyans klaster subyektlari boʻlgan taʼlim oluvchi, taʼlimni kelajak kasbiy faoliyatiga mos holda taqdim etuvchilar hamda oʻrganish maydonchalari (bogʻcha, maktab, OTM, mahalla, oila) oʻrtasidagi manfaatli hamkorlikni taʼminlovchi maydonchadir. Unda har bir talaba oʻz qiziqishlaridan kelib chiqib, individual faoliyat bilan shugʻullanish uchun aniq yoʻnalish, yoʻllanma oladi.
Alyansning maqsadi pedagogik taʼlim klasteri boʻyicha amalga oshirilgan ishlarni sxematik tarzda aks ettirish orqali talabalarni bu jarayonga maqsadli yoʻnaltirishdan iborat. Unda maqsad umumiy boʻlsa-da, manfaatlar xususiylashadi. Bu yerda talabalar taʼlim jarayonida olgan nazariy bilimini amaliyotda qoʻllash hamda bu borada erishilgan natijalar bilan tanishish imkoniyatiga ega. Kimdir alyansdagi ilmiy tadqiqotlarda faol ishtirok etsa, kimdir amaliy ish faoliyatiga kirishadi, boshqasi oʻzining kelajakdagi faoliyat trayektoriyasini belgilab oladi. Buning uchun sharoit ham, takliflar ham mavjud. Talaba esa ulardan birini individual tarzda tanlaydi.
Bugungi kunda “Pedagogik alyans maydonchasi”da qator loyihalar amalga oshirilmoqda. “Ochiq osmon ostidagi maktab” ijtimoiy-mobil kompleks xizmat loyihasi, “SMART sensorika” mohir qoʻllar loyihasi, “Bir safda” koʻngillilar (volontyorlar) harakati kabilar shular jumlasidan. Bundan tashqari, maktab laboratoriya, inklyuziv taʼlim, bandlik, aralash taʼlim, ilmiy klaster kabi pedagogik taʼlim klasterining pedagogik-psixologik asoslarini ochib berishga qaratilgan qator loyihalar amaliyotga tatbiq etilib, ularda bevosita talabalar, maktab oʻquvchilari ham ishtirok etmoqda. Masalan, bandlik komponentida talabalar ham taʼlim olib, ham kasbiy faoliyatni amalga oshiradi. Mobillik komponentida esa taʼlimning barcha bosqichida bolalarning moslashuvi boʻyicha tadqiqotlar oʻtkaziladi. Olingan ilmiy tahlillar asosida amaliy mexanizmlar ishlab chiqiladi. Talabalar ularda qatnashib, har bir mexanizmni oʻrganadi, shaxsiy xulosalari asosida olgan koʻnikmalarini esa amaliyotda yoki ish olib borayotgan tashkilotida qoʻllaydi.
Pedagogik alyansning yana bir muhim jihati shundaki, bu yerda olib borilgan har bir ishning QR-kodli taqdimoti mavjud. Shu kod orqali talabalar kerakli maʼlumotlarni yuklab olib, faoliyatida foydalanishi mumkin. Qolaversa, universitet talabalari bandlikka koʻmaklashishga qaratilgan turli taqdimot va loyihalarda ishtirok etib, oʻqish jarayonining oʻzidayoq munosib ish topish imkoniyatiga ega.
Individual taʼlim haqida gap borganida, imkoniyati cheklangan talabalarni eʼtibordan chetda qoldirish mumkin emas. Boisi, mamlakatimizda har bir inson munosib taʼlim olish huquqiga ega ekani Konstitutsiyamiz bilan belgilab qoʻyilgan. Qolaversa, oxirgi yillarda inklyuziv taʼlimni rivojlantirishga qaratilgan eʼtibor oshgani inson omili bosh mezonga aylangan mamlakatimizda katta islohotlardan biri sifatida eʼtirof etilmoqda.
Imkoniyat cheklangani taʼlim olishga, ilm qilishga toʻsiq boʻlmasligi kerak. Bu borada zamonaviy yondashuvlar keng qoʻllanilayotgani boisi ham shunda. Universitet pedagogik alyansida ham imkoniyati cheklangan talabalar uchun “Chegarasiz imkoniyatlar” kasbiy akademik faoliyat amaliyoti, “Bugundan pedagog” metodik, “Bilish diagnostikasi” psixologik, “Kasb tanlash mobilligi” reformatik loyihalari mavjud. Ushbu loyihalarning maqsadi imkoniyati cheklangan farzandi bor oilalarga tezkor kompleks taʼlim xizmatlarini koʻrsatish, koʻngilli talabalarni metodik xizmatga jalb etish orqali uy taʼlimini samarali tashkil etishga koʻmaklashishdan iborat. Bu nogironligi boʻlgan talabalarga pedagogik faoliyat toʻsiqlarini bartaraf etish modellarini oʻzlashtirishga koʻmaklashadi.
Hozirgi kunda individual taʼlim malakali kadrlar tayyorlash, mustaqil shaxslarni tarbiyalashning eng zamonaviy va samarali usullaridan biri sanaladi. Pedagogik taʼlim trayektoriyasi talabaga nafaqat individual oʻqish, balki darsdan tashqari izlanish, ijodiy ishlarni rivojlantirish, boʻsh vaqtini unumli tashkil etishga sharoit yaratadi. Shu jihatdan individual taʼlim trayektoriyasini shakllantirish bugungi kunning muhim talabidir.
|
| |