nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
MUQOBIL ENERGIYA MANBALARI

|
MUQOBIL ENERGIYA MANBALARI
|
bet | 100/100 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #115463 |
Bog'liq 14415 2 6BCAAD1C053929B1EB564DE24E4C5A9C7D2724A7 (1)Qaydlar uchun
Qaydlar uchun
QAHHОRОV SIDDIQ QAHHOROVICH
“Tafakkur avlodi” nashriyoti, 2022
Muharrirlar: Texnik muharrir: Badiiy muharrir: Musahhiha: Dizayner:
A. Abdujalilov Sh. Beknazarov
Z. Shoimov
D. Beknazarova
F. Qo‘ziyev
Nash.lits. № 2013-975f-3e5e-d1e5- f4f3-8537-2366, 20.08.2020 y.
Terishga 24.04.2022-yilda berildi. Bosishga 27.06.2022-yilda ruxsat etildi. Bichimi: 60х84 1/16. Ofset bosma. «Times New Roman» garniturasi. Shartli b.t. 14.0. Nashr b.t. 13.02.
Adadi 200 nusxa. Buyurtma № KH-12.
Bahosi shartnoma asosida.
“Tafakkur avlodi” nashriyoti, 100190, Toshkent shahri, Olmazor tumani, Nodira ko‘chasi, 1-uy. e-mail: tafakkur_avlodi@mail.ru
“Tafakkur avlodi” МCHJ bosmaxonasida bosildi.
Тоshkent shahri, Olmazor tumani, Nodira ko‘chasi, 1-uy.
Telefon: +99890 000-33-93
|
| |
Html yohud Web Site’lar olamiga sarguzasht. Assalomu aleykum azizlar! Mana ko’rib turganingizdek meni ikkinchi kitobim nashrga chiqdi.

|
Html yohud Web Site’lar olamiga sarguzasht. Assalomu aleykum azizlar! Mana ko’rib turganingizdek meni ikkinchi kitobim nashrga chiqdi.
|
Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 60,64 Kb. | | #132665 |
Bog'liq 1-laboratoriya ishi
HTML yohud Web Site’lar olamiga sarguzasht.
Assalomu aleykum azizlar!
Mana ko’rib turganingizdek meni ikkinchi kitobim nashrga chiqdi.
Bu kitobimda siz Web Site’larni yaratishni o’rganib chiqasiz. Niyat qilamanki siz bu kitob bilan Web olamiga o’zingizga yo’l ochasiz.
Keling birinchi darsimizda Web site nima? Uni qanday qilib yaratish mumkin, qanday programmalar sizga kerak bo’lishini ko’rsatib Web olamiga birinchi qadamni bosamiz.
1-Labaratoriya ishi
Web Site nima?
Agarda internetda ishlagan bo’lsangiz siz internet sahifasi nima ekanligini ko’rgansiz. Misol qilib http://www.google.uz yoki http://www.mail.uz kabi sahifalar bular hammasi Internet site’lardir, ularni har bir oynachasi bir web sahifadir.
Har bir internet sahifa HTML ko’dlari orqali yaratiladi. HTML bu HyperText Markup Language. Bu degani, bir programmalash tilidir.
URL nima? URL bu Uniform Resource Locators, yani bu har bir site’ning nomidir. Har bir site nomi hech yerda qaytarilmaydi va boshqa joyda ishlatilmaydi. Bu qaytarilmas site nomidir. Misol uchun http://www.mail.uz faqatgina bittadir, boshqa hech qayerda shu nomli site ochilishi mumkin emasdir, va ochilmaydi ham.
URL to’rt qismdan iboratdir.
Protocol://ServerName:PortNumber/FileName Protocol: bu http protokolidir.
ServerName: mail.uz
PortNumber: 80, agarda hech narsa yozilmagan bo’lsa bu avtomatik ravishda 80 portdir.
FileName: Ko’pincha ko’rsatilmaydi, serverning ishlashiga bog’liqdir.
Keling bugungi darsda sahifa yozishni asosiy va eng kerakli qismini ko’ramiz. Sahifa yozish uchun hozirchaga bizga Notepad ham yetadi.
Notepad’ni “Start” “Programs” ”Accessories” dan ishlating.
HTML sahifa har doim bilan boshlanib bilan tugashi shart. Har bir komadamiz “tag” deb ataladi.
Bizning asosiy ko’dimiz
Salom Dunyo
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Html yohud Web Site’lar olamiga sarguzasht. Assalomu aleykum azizlar! Mana ko’rib turganingizdek meni ikkinchi kitobim nashrga chiqdi.
|
BATT Batareykalarning ishlatilishi, kuchsiz batareykalar o’chib

|
BATT Batareykalarning ishlatilishi, kuchsiz batareykalar o’chib
|
bet | 3/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 365,45 Kb. | | #141443 |
Bog'liq 3-laboratoriya ishi tarozi. Tarozi turlari va ularda tortish qoiBATT Batareykalarning ishlatilishi, kuchsiz batareykalar o’chib
3. Taroziga moddaning 10 qismini joylashtiring–
ekranda paydo bo’ladi
4. SET tugmachasini bosing– ekranda paydo
bo’ladi.
(Agarda ekranda “20 pcs” (20 ta qismi) yoki boshqa son paydo bo’lsa,
bu demak sizga tavsiya qilingan mddangiz massasi kamdir. Shuning
uchun moddalar miqdori 1-jadval asosida solinishi lozim.)
5. Moddaningboshqa qismlarini soling
(Moddaning massa qismi hotiraga joylashtirilgan, shuning
uchun, bu tuzatish rejim o’zgarganda ham, tok o’chirilganda
ham xotirada saqlanib qoladi)
Birliklar 300 г 600 г 1,5 кг 3 кг
Qismning minimal massasi 0,01 г 0,02 г 0,05 г 0,1 г
Moddaning minimal massasi 1 г 2 г 5 г 10 г
Qismlarning maksimal soni 30 000 qism
Bunday rejimda ishlash uchun mdda massasi 2-jadvalda keltirilgan 100% minimal
qism sonidan ko’proq bo’lishi shart.
1. MODE tugmachasini bosing – ekranda paydo bo’ladi
2. SET tugmachasini bosing– ekranda paydo
bo’ladi
3. Moddani taroziga joylashtiring – ekranda paydo bo’ladi
4. SET tugmasini bosing, STABLE belgisi paydo bo’lgandan keyin -
ekranda paydo bo’ladi
yonadi
Idish bilan ishlash tartibi
O’lchanadigan moddalar qismining hisoblash rejimi
|
| |
Jismoniy ish bajarish qobiliyatini aniqlash

|
Jismoniy ish bajarish qobiliyatini aniqlashBog'liq Усманходжаева А А , Адилов Ш К ЛАБОРАТОРИЯ ИШИ, 2017 (1) Jismoniy ish bajarish qobiliyatini aniqlash
Insonning jismoniy ish bajarish qobiliyatini o‟rganish uchun bir qator
testlardan foydalaniladi, ular bevosita mushak ishi sharoitida butun bir
organizmning yoki ma‟lum tizimlarining holatini namoyon qilib beradi.
Organizmning jismoniy ish bajarish qobiliyatini funktsional sinamalar yordamida
aniqlash usullari orasida PWC
170
sinamasi keng tarqalgan, bu sinama jismoniy
mashq va sport qo‟mitasi tomonidan tavsiya etilgan. PWC
170
sinamasi
organizmning jismoniy ish bajarish qobiliyati yurak qisqarishlar soni daqiqasiga
170 ta bo‟lgan holatda aniqlanadi. Ko‟p marotaba tekshirishlarda yurak
qisqarishlarining bunday chastotasi jismoniy ish bajarish qobiliyatini aniqlash
uchun optimal hisoblanadi. Bundan tashqari bajarilayotgan mushak ishining
quvvati va yurak qisqarishlar chastotasi o‟rtasida to‟g‟ri proportsionallik mavjud
(bu bog‟liqlik puls soni daqiqaiga 100-170 ta bo‟lganda saqlanib qoladi).
PWC
170
ni 3 ta usul bilan aniqlash mumkin.
1. Umumiy yevropacha usuli.
3 ta pog‟onasimon, intensivligi bo‟yicha oshib boruvchi yuklamalarni
tekshiriluvchi damsiz ketma-ket bajaradi. Har bir pog‟ona ishining davomiyligi 3
daqiqa. Dastlabki quvvat tana og‟irligining 0,75-1,25 Vt/kg hisobidan tiklanadi.
YuQS ni 3 daqiqali pog‟onali ishning oxirida 15 soniya davomida o‟lchanadi.
Yuklama kattaligi YuQS ni ortishiga mos ravishda o‟sib boradi. Testning
oxirigacha YuQS 170 zarba/daq. oshishi kerak. YuQS ni har 16 Vt yoki 10
kgm/daq. oshganda, zo‟riqishning quvvati erkaklarda 8-12 zarba/daq., ayollarda
13-17 zarba/daq. hisoblanadi. PWC
170
ko‟rsatkichi quyidagi formula bilan
aniqlanadi:
PWC
170
=(W
3
-W
2
)/(F
3
-F
|
| |
Garvard step-testi - Shifokor nazorati

3.
Bilak arteriyasida bir son 3 marta ketma-ket
qaytarilguncha har 10 soniyada pulsni o‟lchash
10
4.
Tonometr monjeti chap yelkaga taqilib, qon
bosimini aniqlash
10
5.
Monjet yechilmasdan tekshiriluvchi 30 soniya
davomida 20 marta qo‟llarini oldinga tashlab,
to‟liq o‟tirib turish
10
6.
Tiklanish davri 1 daqiqasining birinchi 10
soniyasi davomida bilak arteriyasida puls o‟lchash
10
7.
Tiklanish davri 1 daqiqasining 10-50 soniyalarida
qon bosimini aniqlash
10
8.
Tiklanish davri 1 daqiqasining oxirgi 10
soniyaidan boshlab, har 10 soniya davomida
pulsni dastlabki ko‟rsatkichga tiklanguncha va 3
marta ketma-ket qaytarilguncha puls o‟lchash
20
9.
Tiklanish davri daqiqalarining oxirgi soniyalarida
qon bosimini aniqlash
10
10. Olingan natijani baholash
10
Har doim oqimlarni yoping

|
Har doim oqimlarni yoping
|
bet | 10/13 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 103,17 Kb. | | #144805 |
Bog'liq adhambek11011107
Oqimni endi kerak bo‘lmaganda yopish juda muhim — shu qadar muhimki, xatolik yuz bergan taqdirda ham ikkala oqim ham yopilishini kafolatlash uchun blokdan CopyBytesfoydalaniladi . finallyUshbu amaliyot jiddiy resurs qochqinlarining oldini olishga yordam beradi.
Mumkin bo'lgan xatolardan biri CopyBytesbitta yoki ikkala faylni ochib bo'lmadi. Bu sodir bo'lganda, faylga mos keladigan oqim o'zgaruvchisi hech qachon boshlang'ich qiymatidan o'zgarmaydi null. Shuning uchun CopyByteshar bir oqim o'zgaruvchisi ni chaqirishdan oldin ob'ekt havolasini o'z ichiga olganligiga ishonch hosil qiling close.
CopyBytesoddiy dastur kabi ko'rinadi, lekin u aslida siz qochishingiz kerak bo'lgan past darajadagi kiritish-chiqarish turini ifodalaydi. Belgilar ma'lumotlarini o'z ichiga olganligi sababli , keyingi bo'limda muhokama qilinganidek, eng yaxshi yondashuv belgilar oqimlaridanxanadu.txt foydalanishdir . Bundan tashqari, murakkabroq ma'lumotlar turlari uchun oqimlar mavjud. Bayt oqimlari faqat eng oddiy kiritish-chiqarish uchun ishlatilishi kerak.
Xo'sh, nima uchun bayt oqimlari haqida gapirish kerak? Chunki boshqa barcha oqim turlari bayt oqimlari ustiga qurilgan.
Siz hech o'ylab ko'rganmisiz, biz Java-da yozadigan turli xil fayllarga qanday kirishadi va qayta ishlanadi yoki Java bunday fayllardagi operatsiyalarni qanday boshqarishi mumkin? Aytaylik, agar biz noutbukimizdagi faylni qalam diskiga nusxalamoqchi bo'lsak, bu qanday sodir bo'ladi?
Kirish/chiqish (kirish/chiqish) oqimi kirish manbasini yoki chiqish manzilini ifodalash uchun ishlatiladi . U disk fayllari (doimiy saqlash qurilmalaridagi ma'lumotlarni boshqaradigan tizimlar, masalan, qattiq disk yoki magnit disk) yoki qurilmalar kabi ko'plab manbalar va manzillarni ko'rsatishi mumkin.
Oqim usuli faylga ketma-ket kirishga yordam beradi. Ba'zi oqimlar shunchaki ma'lumotlarni uzatadi, ba'zilari esa ma'lumotlarni foydali tarzda boshqaradi va o'zgartiradi. Misol uchun, ba'zi oqimlar fayl mazmunini boshqasiga ko'chiradi va ularni o'zgartirmaydi yoki ba'zi oqimlar ma'lumotlarni qo'shish yoki filtrlash va hokazo kabi manipulyatsiyalarni amalga oshiradi. Oqimlar ko'p turdagi ma'lumotlarni qo'llab-quvvatlaydi, jumladan baytlar, ibtidoiy ma'lumotlar turlari, belgilar va ob'ektlar.
java.io to'plami foydalanuvchiga Unicode belgilar oqimi va Unicode bo'lmagan matnning bayt oqimlari o'rtasida konvertatsiya qilish imkonini beruvchi sinflarni o'z ichiga oladi .
|
| |
Shamol energiyasi - Muqobil energiya manbalari

|
Muqobil energiya manbalari
|
bet | 7/100 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 3,21 Mb. | | #115463 |
Bog'liq 14415 2 6BCAAD1C053929B1EB564DE24E4C5A9C7D2724A7 (1)Shamol energiyasi. Bugungi kunda mazkur muqobil energiya quvvatini ishlab chiqarish G‘arbiy Yevropada ancha ommalashgan. Sababi, buning uchun tabiiy shart- sharoitlar mos bo‘lishi barobarida ushbu turdagi energiyaga talab ham ortib bormoqda. Zamonaviy shamol elektrostansiya (ShES)lar 3–4 m/s dan 25m/s gacha bo‘lgan tezlikdagi shamol muhiti relefiga nisbatan baland bo‘lmagan joylarda optimal ishlaydi. Shunday hududiy imkoniyatlarga ega bo‘lgan Germaniya hozirgi vaqtda shamol energiyasidan foydalanish bo‘yicha jahonda yetakchilik qilmoqda. O‘zbekistonda shamol energiyasidan foydalanish hududlariga Bekobod, Qo‘qon, Jizzax, Ustyurtlarni kiritish mumkin.
Ushbu muqobil energiya iqtisodiy va ekologik nuqtayi nazardan bir qator afzalliklarga ega. Masalan, ShESni qurish boshqa energiya manbalariga nisbatan arzon va qulay. Ishlab chiqarilayotgan energiya tannarxining asosiy qismini ShESni qurishga sarflangan dastlabki xarajatlar tashkil etadi. Bundan tashqari, stansiya minorasining
asosi, odatda, to‘laligicha yer ostida bo‘lgani uchun, unga yaqin yerlarda ham qishloq xo‘jalik ekinlarini ekish imkoniyati saqlab qolinadi. Oddiyroq qilib aytganda, bunday qurilmalar uchun ajratilgan hududlar dehqonchilikka salbiy ta’sir qilmaydi.
Shuningdek, ular hech qanday yoqilg‘i talab etmaydi. Masalan, 1 MW quvvatli ShES 20 yil davomida taxminan 29 ming tonna ko‘mir yoki 92 ming barrel neftni tejaydi.
Yana bir jihati, shamol elektr stansiyalari boshqa energiya ishlab chiqaruvchilardan farqli ravishda atrof-muhitni zararli chiqindilar bilan ifloslantirmaydi. Aytaylik, 1
MW quvvatli qurilma sayyoramiz atmosferasiga har yili chiqarilayotgan karbonat angidrid (СО2) gazini 1800 tonnaga, sulfat oksidi (SО2) gazini 9 tonnaga, azot
oksidlarini esa 4 tonnaga qisqartiradi. «Global Wind Energy Council» tashkilotining hisob-kitoblari ham shunga monand: 2050-yilga borib jahon shamol energetikasidan foydalanish tufayli atmosferaga chiqarilayotgan СО2 gazining yillik hajmi 1,5 milliard
tonnaga kamayadi. Eng muhimi, shamol tabiatan bitmas-tuganmasdir.
|
| |
343 canva dasturi va uning ta’limiy imkoniyatlari qdpi tfn, dotsent I. M. Siddiqov

SCIENTIFIC ASPECTS AND TRENDS IN THE FIELD OF
SCIENTIFIC RESEARCH
International scientific online conference
343
CANVA DASTURI VA UNING TA’LIMIY IMKONIYATLARI
QDPI tfn, dotsent
I.M.Siddiqov
2-kurs TAT-magistranti
S.X.Egamnazarova
Annontatsiya:
Maqolada Canva dasturi imkonyatlari haqida so’z boradi, infografika
yaratish bosqichlari hamda ta’lim jarayonida qo’llash mumkin bo’lgan infografika turlari
haqida ma’lumot beriladi.
Kalit so’zlar:
vizuallashtirish, axborot grafikasi, konteks, kolleksiyalar
Kirish. Canva
bu grafik dizayn platformasi boʻlib,
odamlar unda SMM,
posterlar,
taqdimotlar
, hujjatlar va boshqa vizual ishlarni yaratishda foydalanishadi. Saytda
tayyor dizayn qoliplari mavjud. Platformani ishlatish bepul boʻlib, qoʻshimcha
imkoniyatlarni taqdim qiluvchi pullik obunalar — Canva Pro and Canva for Enterprise ham
mavjud. 2020-yil iyunida, Canva 60 million avstraliya dollari miqdoridagi investitsiya jalb
qilib, bozordagi narxini 6 milliard Avstraliya dollariga yetkazib oldi. Bu 2019-yilgi
platformaning narxidan 2 barobar koʻproqdir.
119
Canva Avstraliyaning
Perth shahrida
Melanie Perkins
, Cliff Obrecht va Cameron
Adamslar tomonidan 2013-yilning 1-yanvarida ishga tushirilgan.
Faoliyatining ilk-yilida,
Canva foydalanuvchilar soni 750,000 taga yetadi.
2014-yil aprelida,
ijtimoiy tarmoqlar va
texnologiyalar boʻyicha ekspert
Guy
Kawasaki
kompaniyaga brendni tanituvchi (Brand
Promoter) sifatida qoʻshiladi.
2015-yilda, marketing materiallariga koʻproq eʼtibor berilgan
Canva for Work servisi ishga tushadi.
120
Canva dasturida foydalanish mumkin bo’lgan bepul shablonlar juda ko’p hamda, bir
kunda uch marta bepul fayl yuklab olishimiz mumkin.
Canva
bilan har kim va har bir kishi
foydalanuvchi uchun qulay, ishonchli dizayn vositasiga ega bo'lib, u g'oyani qabul qilishni va
uni bosma yoki onlayn tarzda ajoyib dizaynga aylantirishni osonlashtiradi. Canva deyarli har
bir maqsad uchun professional ko'rinishdagi dizaynlarni yaratish uchun amalga oshirilishi
mumkin.
Canva yordamida yaratishingiz mumkin bo'lgan ba'zi tarkiblar:
Vazifalar 1-qism: Mahalliy ulanishni tekshirish va kirishni boshqarish ro'yxatini sinab ko'rish

Vazifalar 1-qism: Mahalliy ulanishni tekshirish va kirishni boshqarish ro'yxatini sinab ko'rish
Download
137,31 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
14.05.2024
Hajmi
137,31 Kb.
#232346
Download
137,31 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Vazifalar 1-qism: Mahalliy ulanishni tekshirish va kirishni boshqarish ro'yxatini sinab ko'rish
Download
137,31 Kb.
Matnni ko'rish
Jami - Shifokor nazorati

Organizmning ish bajarish qobiliyatini va tiklanish jarayonlarini aniqlovchi
va baholovchi Garvard step-testi
Maqsad: talabalarga tekshiriluvchi organizmining
ish bajarish qobiliyatini
va tiklanish jarayonlarini aniqlash va baholash maqsadida qo‟llaniladigan Garvard
step-test sinamasini to‟g‟ri o‟tkazish texnikasiga o‟rgatish.
Bajariladigan bosqichlar:
№
Bajariladigan ish nomi
Bajarmadi
(0 ball)
Maksimal
1.
Sinama o‟tkazish
uchun har xil balandlikdagi
zinapoyalarni, stol-stul, soniyaomerni tayyorlash
10
2.
Tekshiriluvchining bilak arteriyasida o‟tirgan
holatida 30 soniya davomida puls o‟lchash
20
3.
Zinapoyaga daqiqasiga 30
marta chiqib-tushish
(to‟liq) tezligida 5
daqiqa davomida sinamani
bajarish
20
4. 1 daqiqa davomida dam berish
5
5.
Tiklanish davrining 2-, 3- va 4-daqiqalarining
birinchi 30 soniyalarida
bilak arteriyasida puls
o‟lchash
20
6.
Olingan natijani baholash
25
Jami
100
TOPShIRIQLAR: o'tkazilgan sinamalarning natijalarini olish va baholash Serkin
sinamasini baholash
Fazalar
1-faza
2-faza
3-faza
Sog‟lom
shug‟ullanuvchilar
45-60 s
50%
100%
Sog‟lom
shug‟ullanmaganlar
35-45 >>
30-50%
70-100%
Yashirin qon aylanish
yetishmovchiligi bilan
20-35 >>
30%
70%
Analitik tarozi - 3-laboratoriya ishi tarozi. Tarozi turlari va ularda tortish qoidalari. Tarozi va tortish qoidalari

|
3-laboratoriya ishi tarozi. Tarozi turlari va ularda tortish qoidalari. Tarozi va tortish qoidalari
|
bet | 2/3 | Sana | 19.01.2024 | Hajmi | 365,45 Kb. | | #141443 |
Bog'liq 3-laboratoriya ishi tarozi. Tarozi turlari va ularda tortish qoiAnalitik tarozi
Asbob yordamida kimyoviy birikmalarni aniq o`lchash ishlari olib
boriladi. Unda bir vaqtning o`zida kimyoviy modda namunasi bilan
idishning massasini yoki alohida modda massasini aniqlash mumkin.
Buning uchun quyidagi ishlarni amalga oshirish kerak. Har bir ishni
bajargan vaqtda berilayotgan moddaning nomi va qaysi guruh birikmalari
qatoriga kirishini aniq bilish zarur. 1. TARE tugmachasini bosing, NET belgisi paydo bo’ladi.
2. Idishni taroziga joylashtiring
3. Idishga modda namunasini qo’ying
4. STABLE belgisi paydo bo’lgandan keyin, siz modda massasini aniqlaysiz
5. Moddani idishdan oling
6. Idishni olib TARE tugmachasini bosing, NET belgisi yo’qoladi.
(Idishni ishlatishda ko’rsatgichni nolga qo’yish uchun ZERO tugmachasi
o’rniga TARE tugmachasini ishlating).
Moddaning o’lchanadigan qismi tavsiya qilingan minimumidan yengil bo’lsa, u
holda bir necha qismlarni bir vaqtning o’zida o’lchash lozim bo’ladi.
1. MODE tugmachasini bosing – ekranda paydo
bo’ladi
2. SET tugmachasini bosing– ekranda paydo
bo’ladi
Tugmachalar funksiyalari
ZERO Nol
TARE Idish
MODE Rejim
SET O’rnatish
* Funksiyalar yo’q, keyingi qayta ishlashda foydalanish uchun
mo’ljallangan
Xarfli belgilar
Belgilar Funksiyalar
ZERO Markazlashgan nol
STABLE Olchashdagi stabillik holati
NET Idish massasi kiritilgan
|
| |
Jami - Shifokor nazorati

4.
Tekshiriluvchida yotishi bilan pulsini va arterial
bosimini o‟lchash
0
25
5.
Olingan natijani baholash
0
30
Jami
100
PWC
170
sinamasi
Maqsad: talabalarga tekshiriluvchi organizmining ish bajarish qobiliyatini
aniqlash va baholash maqsadida qo‟llaniladigan PWC
170
sinamasini to‟g‟ri
o‟tkazish texnikasiga o‟rgatish.
Bajariladigan bosqichlar:
№
Bajariladigan ish nomi
Bajarmadi
(0 ball)
Maksimal
1.
Sinama o‟tkazish
uchun veloergometrni ishchi
holatga keltirish, soniyaomerni tayyorlash
0
5
2.
Tekshiriluvchining tibbiy va sport anamnezini,
antropometriya ko‟rsatkichlari bilan tanishish
0
5
3.
Tekshiriluvchiga veloergometrda o‟tirishi
uchun
qulay sharoit yaratish
0
5
4.
30 soniya davomida uyqu arteriyasida puls
o‟lchash (veloergometrda tinch o‟tirgan holatida)
0
10
5.
Tekshiriluvchining
tana
vazniga
nisbatan
beriladigan 1-yuklamani
aniqlash va veloer-
gometrga qo‟yish
0
10
6.
5 daqiqa davomida pedalni daqiqasiga 60-75
aylantirish tezligida 1-yuklamani berish
0
10
7.
Ishlashning oxirgi 30 soniyaida 1-yuklamaga
xarakterli pulsni uyqu arteriyasida aniqlash
0
10
8. 3 daqiqa davomida dam berish
0
5
9.
1-yuklamadan keyingi puls va 1-yuklamaga
nisbatan 2-yuklamani aniqlash va veloergometrga
qo‟yish
0
10
10.
5 daqiqa davomida pedalni daqiqasiga 60-75
aylantirish tezligida 2-yuklamani berish
0
10
11.
Ishlashning oxirgi 30 soniyaida 2-yuklamaga
xarakterli pulsni uyqu arteriyasida aniqlash
0
10
12. Olingan natijani baholash
0
10
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1. Безопасность жизнедеятельности: учеб. пособие. 3-е изд., испр. и доп. / под
ред. О. Н. Русака. – СПб.: Изд-во «Лань», 2000. – 448 с.
2. Соловьев А. Охрана труда и защита пострадавших на производстве в США. –
URL:
http://www.rhr.ru/index/rule/social_work_and_PR/5081,0.html
3. Охрана труда за рубежом. – URL: http://www.alltextile.org/stati/okhrana-truda-
za-rubezhom.
4.
Охрана
труда
в
странах
мира.
–
URL:
http://www.safework.ru/international_collaboration/Country/Spain.shtm
Международный
научный
журнал
№
2
(100),
часть
2
«
Научный импульс
»
сентябр
, 2022
321
5. Безопасность жизнедеятельности: учеб. пособие. Ч 2 / под ред. Е. А.
Резчикова и д-ра техн. Наук В. Б. Носова. – 2-е изд., испр. и доп. – М.: МГИУ, 1999. –
248 с.
6.O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Maxkamasining 2021 yil 30 sentyabrdagi 616- son
qarori.
|
Ishlab chiqarishda mehnatni muhofaza qilishning ahamiyati

Ishlab chiqarishda mehnatni muhofaza qilishning ahamiyati
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/6
Sana
13.06.2024
Hajmi
0,75 Mb.
#263313
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ishlab chiqarishda mehnatni muhofaza qilishning ahamiyati
Download
0,75 Mb.
Matnni ko'rish
Ishlab chiqarishda mehnatni muhofaza qilishning ahamiyati - bet 5

|
Ishlab chiqarishda mehnatni muhofaza qilishning ahamiyatiBog'liq ISHLAB CHIQARISHDA MEHNATNI MUHOFAZA QILISHNING AHAMIYATI часть
2
«
Научный импульс
»
сентябр
, 2022
320
saqlash va ishchilarning kasbiy faolligini oshirish, bu bilan ish stajining oshishiga olib keladi;
mehnat stajining ortishi munosabati bilan malaka va mahoratning o'sishi tufayli kasbiy
darajaning oshishi; pensionerlarning tajribasi va kasbiy bilimlari, mehnat faolligidan
foydalanish imkoniyatidir. Yuqorida qayd etilgan ko'rsatkichlarni yaxshilash hisobiga jami
milliy mahsulot oshadi. Ish samaradorligi ortadi va mehnat faoliyati uchun qulay sharoitlar
yaratilishi hisobiga korxonaning iqtisodiy natijalari oshadi, masalan, mikroiqlim, yorug'lik va
yorug'lik muhitining optimal parametrlarini ta'minlash yo’li bilan, mehnatning
psixofiziologik va ergonomik xususiyatlarini hisobga olish, mehnat va dam olishni optimal
shakllantirish, davolash va profilaktika tadbirlarini o'tkazish. Jarohatlar va kasalliklar tufayli
ish joyiga kelmaslik hisobiga ish vaqti fondi ortadi. Shuni ta'kidlash kerakki, mehnat
sharoitlari nafaqat professional kasalliklarga, balki umumiy kasalliklarning paydo bo'lishiga
va davomiyligiga ham sezilarli ta'sir ko'rsatadi. Noqulay mehnat sharoitida ishlash uchun
imtiyozlar va kompensatsiyalar uchun xarajatlar tejaladi. Qisqartirilgan ish kuni va
qo'shimcha ta'til kabi imtiyozlar va kompensatsiyalar katta mehnat yo'qotishlari bilan
bog'liq va aslida ishlamagan vaqt uchun katta miqdordagi pul to'lovlari bilan birga kechadi.
Yuqori tarif stavkalari, imtiyozli pensiyalar, davolash-profilaktika ozuqasi, bepul sut
berish kabi imtiyozlar va kompensatsiyalarning bunday turlari ham katta pul xarajatlarini
talab qiladi. Ruxsat etilgan me'yoriy talablarga javob beradigan sharoitlar yaratish ushbu
xarajatlarni qisman yoki to'liq kamaytirishga imkon beradi.
Xavfsizlik va mehnatni muhofaza qilish, shuningdek, xodimlarning salomatligi
masalalari har qanday korxona uchun juda muhim va dolzarb hisoblanadi. Mehnatni
muhofaza qilish bu – zamonaviy davlatning ijtimoiy siyosatining eng muhim elementidir.
Mehnatni muhofaza qilish to'g'risidagi qonunlarga rioya qilmasdan, shuningdek
korxonalarda xavfsiz mehnat sharoitlarini ta'minlash chora-tadbirlarini modernizatsiya
qilmasdan sanoatni samarali rivojlantirish mumkin emas. Mehnatni muhofaza qilish
madaniyatini oshirish uchun kurash-bu ishchilarning hayoti va sog'lig'ini ta'minlashning
ishonchli yo'li.
|
| |
Topshiriq 7 Oyoq kiyim web sayti teglaridan foydalanib tanlangan mavzu

Topshiriq 7 Oyoq kiyim web sayti teglaridan foydalanib tanlangan mavzu
Download
123,49 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
17.06.2024
Hajmi
123,49 Kb.
#264162
Download
123,49 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Topshiriq 7 Oyoq kiyim web sayti teglaridan foydalanib tanlangan mavzu
Download
123,49 Kb.
Matnni ko'rish
kabel turlari - Mavzu: Yaxlit poletelin izolyatsiyali kabellar Reja

|
Mavzu: Yaxlit poletelin izolyatsiyali kabellar Reja
|
bet | 2/2 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 46 Kb. | | #232572 |
Bog'liq kabel 2kabel turlari o'tkaziladigan elektr tokining intensivligiga qarab. Ishonamizki, siz bizning sahifamizda bu boradagi bilimlaringizni kengaytirasiz.
Zamonaviy kabel sanoatining "Arsenal" da - har xil simlarning katta qismi. Ularning har biri aniq vazifani hal qilishadi. Har qanday elektr o'rnatish alyuminiy bilan va ko'pincha mis sim va kabellar bilan. Ushbu simlarning tomirlari bir parcha yoki alohida tuzilishga ega bo'lishi mumkin - ular ularni ko'p simlar bilan to'ldirganda. Kabelning moslashuvchanligi - bu o'tkazuvchanlikning ahamiyatiga ham emas, balki tuzilishga bog'liq. Ammo bu kabellarning ushbu xususiyatlari haqida tugamaydi. Axir, ularning diapazoni hayratda qoldiradi. PVS, Shvovp, VG - Qaysi afzalliklarga ega? Javob oddiy: izolyatsiya xususiyatlarida.
Ushbu kabel elektr parametrlarini 1000 volt koeffitsienti bilan tarqatishi va tarqatishi kerak, agar AC 50 Hz bo'lsa. Uylarning uskunalari uchun VVG xonadonda 6 kvadrat millimetr bilan mos keladi - uy xo'jaligida yorug'lik etkazib berish uchun bu ko'rsatkich 16 kvadrat metrga oshadi. Qisqa radiusni yuvish uchun 10 marta kamar shnurida sindirish mumkin. Kabel taxminan 1 yuz metrga kiradi.
JVG kabeli gradiatsiyasiga ega: AVVG - alyuminiy yashadi, vgggling - Qamoqxona, WDP - tekis bo'lim, VHz - PVX yoki kauchuk izolyatsiyalash oralig'i.
Polimer izolyatsiyali turli xil mis yoki alyuminiy kabellarni o'z ichiga oladi, kuchlanish darajasi 600 dan 1000 V gacha. Ushbu kabellar yorug'likdan tortib to harakatlantiruvchi kuchga qadar turli xil ilovalarda elektr energiyasini uzatish uchun ishlatiladi.
Ular ishlatiladigan ish muhitlari uchun maxsus ishlab chiqilgan past kuchlanishli kabellarning juda keng assortimenti mavjud.. Mahsulot assortimenti yong'inga chidamli kabellarni o'z ichiga oladi (IEC 331: Yong'in o'chirish juda muhim bo'lgan nozik muhitlarda foydalanish uchun) Olovga chidamli ( IEC 332: uchun yong'in ehtimoli va yong'inni o'chirish kerak bo'lmagan joylar, lekin kabel yoqilmasligi kerak) Qo'rg'oshin niqobi ostida (uglevodorodlar, korroziy gazlar va suvning kirib kelishidan umumiy himoya bilan ta'minlang) va qurolli kabellar (mexanik himoya yaratish), past tutun, Halojensiz, Uglevodorodlar va neft mahsulotlariga chidamli.
Foydalanilgan adabiyotlar
Staff.tiiame.com
Srcyrl.kbs-connector.com
Wikipedia.org
Kompy.info
Srcyrl.Iyyrcable.com
|
| |
O’qitishda zamonaviy axborot- texnologiyalardan foydalanish

Academic Research in Educational Sciences
VOLUME 2 | CSPI CONFERENCE 3 | 2021
Zamonaviy ta'limda matematika, fizika va raqamli texnologiyalarning dolzarb muammolari va yutuqlari
Toshkent viloyati Chirchiq davlat pedagogika instituti
Google Scholar
Scientific Library of Uzbekistan
Academic Research, Uzbekistan 205 www.ares.uz
PROFESSIONAL TA’LIM TIZIMIDA MATEMATIKA FANINI
O’QITISHDA ZAMONAVIY AXBOROT- TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISH
D. S Tursinbayeva
TVCHDPI “Aniq va tabiiy fanlarni o’qitish metodikasi”
(matematika) 2-kurs magistranti
Mamlakatimizda
matematika
ilm-fanni
rivojlantirishning
ustuvor
yo‘nalishlaridan biri sifatida belgilandi. O‘tgan davr ichida matematika ilm-fani va
ta’limini yangi sifat bosqichiga olib chiqishga qaratilgan qator tizimli ishlar amalga
oshirildi. Ta’limning barcha bosqichlarida matematika fanini o‘qitish
tizimini
yanada takomillashtirish, pedagoglarning samarali mehnatini qo‘llab-quvvatlash,
ilmiy-tadqiqot ishlarining ko‘lamini kengaytirish
va amaliy ahamiyatini oshirish,
xalqaro hamjamiyat bilan aloqalarni mustahkamlash, davlat
dasturida belgilangan
vazifalar ijrosini ta’minlash maqsadida bir qancha amaliy ishlar yo’lga qo’yildi.
Shu jumladan, professional ta’lim tizimini ilg’or
xorijiy tajribalar asosida
takomillashtirish boshlang’ich, o’rta va o’rta maxsus professional ta’lim bosqichlarini
tashkil qilish orqali mehnat bozori uchun malakali va raqobatbardosh kadrlar
tayyorlash maqsadida izchil ishlar amalga oshirilmoqda. Professional ta’lim tizimida
bugungi
kunda
tez
sur’atlarda ravnaq topayotgan
sohalar uchun ishchi
kasblar bo‘yicha malakali kadrlar tayyorlanishi ko‘zda tutildi.
Professional ta’lim
tizimida matematika fanini o’qitishda ham keng islohotlar amalga oshirilmoqda.
Bugungi kunda, ma'lumot jamiyat rivojining strategik manbaiga aylanganda,
zamonaviy ta'lim uzluksiz jarayon ekanligi ayon bo'ladi. Shu sababli, hozirgi paytda
zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan o'quv
jarayonini
tashkil etish zarurati yuzaga kelmoqda, bu yerda elektron
vositalar axborot manbai
sifatida tobora ko'proq foydalanilmoqda. Zamonaviy o’quvchi elektron madaniyat
dunyosida yashaydi. Axborot madaniyatida o'qituvchining o'rni ham o'zgarib
bormoqda - u axborot oqimining muvofiqlashtiruvchisi bo'lishi kerak.
Binobarin,
o'qituvchi o’quvchi bilan bir xil tilda muloqot qila olishi uchun zamonaviy usullarni
va yangi ta'lim texnologiyalarini o'zlashtirishi kerak.
Jismoniy rivojlanganlik-bu

c. klinik-laborator ma‟lumotlar
d. rentgenografiya, EKG
8. Kaliperometriya–bu:
a. *yog‟ massasini aniqlovchi usul
b. mushak massasini aniqlovchi usul
c. suyak massasini aniqlovchi usul
d. yog‟, mushak va suchk massalarining nisbatini aniqlovni usul
9. Jismoniy rivojlanganlikni baholovchi usullarga taalluqli
a. *indekslar, standartlar va regressiya usullari
b. standartlash, pertsentiley, progress usullari
c. indeksatsiyalash, kaliperometriya, plantografiya usullari
d. antropometriya i somatoskopiya usullari
10.
O’rtacha
kvadratik
og’ishning
(s)
va
antropometrik
ko’rsatkichining -1,5 s og’ishida jismoniy rivojlanganlik qanday baholanadi:
a. *jismoniy rivojlanganlik past, disgarmonik
b. jismoniy rivojlanganlik o‟rta, garmonik
c. jismoniy rivojlanganlik o‟rtadan past, garmonik
d. jismoniy rivojlanganlik o‟rtadan past, disgarmonik
11. Yurak-qon tomir sistemasining holatini baholovchi funktsional
sinamalarga kiradi:
a. *Martine, Letunov sinamalari
b. Shtange, Genchi, Serkin sinamalari
c. klinoortostatik, ortostatik sinamalar
d. Garvard step-testi, PWC
170
submaksimal testi
Idioventrikulyar (qorinchali) ritm

|
Idioventrikulyar (qorinchali) ritm
|
bet | 8/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKIdioventrikulyar (qorinchali) ritm
Bnday ritm sinus va atrioventrikulyar tugunlarning chuqur shikastlanishida paydo bo’ladi. Bunday sharoitlarda yurak faoliyati ritmining etakchi bo’lib qorincha avtomatizmi mrkazlri bo’ladi. Yurkning qisqarishi juda sekinlashib bir daqiqad 30-10 tashkil etdi. Gemodinmika keskin buziladi. Kasallik prognozi nohush, EKGda sinusli yoki atrioventrikulyar ritmdan co’ng uzoq davom etuvchi diastolik pauza kuzatiladi, ketidan manfiy (ba’zida) P tishi hmda deformatsiyalangan QRS kompleksi pydo bo’ladi.
Tajriba 1. Sinusli taxikardiyani yaratish
Tajribani bajarish
Harakatsizlantirilgan baqani (baqani orqa miyasini metallik to’g’nag’ich bilan shikastlantiriladi) Kongeym taxtachasi ustiga qornini yuqoriga qarab yotqiziladi va oyoqlarini rezinkalar yordamida mahkamlanadi.
Baqani ko’krak qafasini qaychi yordamida asta ochiladi va yuragini perikarddan chiqariladi.
Yurakning dastlabki holati aniqlanadi, bir daqiqa davomida yurak qisqarishlari sanaladi.
Yurakning sinus tuguniga bir necha tomchi iliq fiziologik eritma tomiziladi va yurak qisqarishlari takroriy sanaladi.
Yurakni qisqarishlarini dastlabki holati va iliq fiziologik eritma taъsir qilgandan so’ng miqdori solishtiriladi va tegishli hulosa chiqariladi.
Tajriba 2. Sinusli bradikardiyani yaratish
Harakatsizlantirilgan baqani Kongeym taxtachasiga qornini yuqoriga qilib yotqiziladi va oyoqlarini rezinkalar yordamida mahkamlanadi.
Qaychi bilan ko’krak qafasi ochiladi yurk perikarddan chiqariladi.
Yurkni dastlbki xolati aniqlanadi, yani bir dqiqa dvomid yurk qisqarishlar soni sanladi.
Yurakning sinus tuguniga bir necha tomchi sovuq fiziologik eritma tomiziladi va yurakni qisqarishlari yana sanab chiqiladi.
Yurakning qisqarishlarini dastlabki holati bilan unga sovuq fiziologik eritma ta’sir qilgandan so’ng qisqarishlar soni solishtirildi va tegishli hulosa qilinadi.
|
| |
Yurak aritmiyalarining etiologiyalari

|
Yurak aritmiyalarining etiologiyalari
|
bet | 4/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKYurak aritmiyalarining etiologiyalari
Yurak aritmiyalari quyidagi etiologik omillar ta’siridan paydo bo’lishimumkin:
1.Biologik omillar: (viruslar, bakteriyalar va ularning toksinlari)
2.Kimyoviy omillar (organik va anorganik manbadan paydo bo’lgan zaharlar)
3.Dori vositalari (digitalis guruhi, xinin, beta adrenergik reteptorlar blokatorlari va stimulyatorlari, mahlliy anesteziya uchun ishltiladigan vositalar va h.k.)
4.Ruhiy - emotsional zo’riqish
Yurak aritmiyalarining rivojlanishida organizmning organlari va tizimlrining har xil kasalliklari katta ahamiyatga ega: klla suyagi - bosh miya jarohatlri, miyadgi o’smalar, endokrin bezlar va ichki organlarning patologiyalari (xoletsistit, gepatit, diafragma churralari).
Yurak aritmiyalarini paydo bo’lishida yuraning sinus tugunida va o’tkazuvchi tizimida rivojlanuvchi morfologik o’zgarishlar hal qiluvchi ahamiyatga ega. Morfologik o’zgarishlarning nomoyon bo’lish darajasi hr xil, miokard distrofiyasidan, kardioklerozgacha v nekrozgaha boradi.
Patogenezi
Yurak aritmiyalarining rivojlanish mexanizmida miokard hujayralari ichida va ular atrofidagi muhitda kaliy, natriy, kalsiy va magniy ionlari miqdori nisbatining o’zgarishi hal qiluvchi ahamiyatga ega. Hujyralar ichida kaliyni kamayishi va hujayradan tashqarida kaliy ko’payishi, hujayralar membranasini natriy ionlari uchun o’tkzuvchanligini ortishi yoki kaliy ionlari uchun membrana o’tkazuvchanligini pasyishidan rivojlanuvchi hujayralar depolyarizatsiyasi muhim kasb etadi. Shuningdek klsiy ionlari miqdorining hujayralar ichida ortib ketishi jiddiy rol o’ynaydi. Bu o’zgarishlar cinus tuguni qo’zg’aluvchanligiga va o’tkazuvchanligiga, miokard o’tkazvchanlik tizimiga va qisqaruvchanligiga salbiy ta’sir qiladi.
Yurak aritmiyalarini chaqiruvchi quyidgi mexanizmlar bo’lishi mumkin:
sinus tuguni faolligini kuchayishi, zaiflashivi yoki butun yo’qoloshi (nomotop aritmiyalar)
past tartibli avromatizm o’chog’lari faolligini ortishi (ektopik yoki geterotop aritmiyalar)
yurk avtomatizmi buzilishi bilan bog’liq bo’lmagan ektopik sikl va ritmlar (ekstrsistoliy, paroksizmal taxikardiya,hilpirlash va titrlash)
reflertor davrni qisqarishi yoki o’zgarishi
yurakni o’tkazuvchi tizimi yoki qisqaruvchi miokard o’tkazuvchanlikni pasayishi yoki butunlay to’xtashi
|
| |
Yurakning funksiyalari va yurakning o’tkazuvchi tizimi

|
Yurakning funksiyalari va yurakning o’tkazuvchi tizimi
|
bet | 2/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKYurakning funksiyalari va yurakning o’tkazuvchi tizimi
Yurak quyidagi funksiyalarni bajradi:
1)avtomatizm funksiyasi
2)qo’zg’aluvchanlik funksiyasi
3)o’tkazuvchanlik funksiyasi
4)qisqaruvchanlik funksiyasi
Avtomatizm funksiyasi degnda tashqi qitiqlovchi ta’sirlar yo’qligida yurakni elektrik impulslar hosil qilish xususiyatlar hosil qilish xususiyti tushuniladi. Yurakning sinus tuguni, atrioventrikulyar tugun, bo’lmachalr va qorinchalar o’tkzuvchi tizimi hujayralari avtomatizm funksiyasiga ega. Ular ritm etalchilari yoki peysmeker (maker - etakchi) hujayralari deyiladi. Qisqaruvchi miokardni bunday xususiyati yo’q.
Sinus tuguni - I tartibli avtomatizm markazi yuqori avtomatizm mrkazi yuqori vtomatizm xususiyatig ega bir daqiqada 60-80 elektrik impulslr hosil bo’ladi.
Bo’lmachlrini ba’zi qismlari va atroventriklyar tuguni Gis tutamiga o’tish soxasi bir daqiqada 40-60 elektrik impulslari xosil qiladi, bu soxani II trtibli avtomatizm mrkazi deyiladi. AB tugunni o’zi avtomatizm funksiyasiga eg ems.
Gis tutmi pastki qism, uning shoxlri va Purkine tolalarining avtomtizm qobiliyati past, ulrda bir dqiqad 25-45 elektrik impulslr xosil bo’ladi. Bu sohning vtomatizmi III tartibli avtomatizm deyiladi.
Shunday qilib, yurakning o’tkazuvchi tizimining hammasi (AB tugnni o’rta qismidan tashqri) avtomtizm funksiyasiga ega. Ammo normda faqat sinus tuguni yurak ritmining etaklovchisi hisoblandi. Bu tugun normda II va III trtibli vtomatizm mrkazlari faolligini bo’g’adi. Sinus tugnini faolligi psaygnida yoki to’xtaganida ektopik markazlar faolligi oshadi.
Yurakning vtomatizm funksiyasiga vegettiv nerv tizimi ktt t’sir qiladi: simpatik nervi kuchaytiradi, parasimpatik nervi o’tkazuvchi tizimi faolligini pasaytirdi.
UYRAK ARITMIYALARI
Yurak ritmining buzilishi quyidadi ko’rsatkichlar bilan ifodlnadi:
1.Yurk qisqarishlari sonini me’yordan ortishi va sekinlashishi.
2.Hr xil sabablardan paydo bo’luvchi ritmni noto’g’ri, ya’ni yurak qisqarishlr ketma-ketligini v isqarish kuchini buzilishi;
3.Qo’g’alish manbai lokalizatsiyasini o’zgarishi, ya’ni yurk o’tkazuvchi tuzilishini boshqa qismlrida etakchi ritmni paydo bo’lishi
4.Qo’zg’lish impulslarini yurkning o’tkauvchi tizimini har xil qismlaridn o’tishini buzilishi
Aritmiyalar miokard patologiyasida, y’ni yurkning o’tkzuvchi tizimi buzilganida (avtomatizm, qo’zg’luvchanlik, o’tkazuvchanlik) paydo bo’ladi.
|
| |
Yurakning avtomtim funksiyasi buzilganida quyidgi aritmiyalar ayd qilinadi

|
Yurakning avtomtim funksiyasi buzilganida quyidgi aritmiyalar ayd qilinadi
|
bet | 5/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKYurakning avtomtim funksiyasi buzilganida quyidgi aritmiyalar ayd qilinadi:
1.Nomotop aritmiyalar:
|
2.ektopik (geterotop) aritmiyalar:
|
sinusli taxikardiya
sinusli bradikardiya
sinusli aritmiya
|
tugunli ritm
idioventrikulyar ritm
|
Sinusli taxikardiya
-aynan shu yoshdagi va jinsdgi odam uchun tnani tinch xolatida yurak qisqarishlarini me’yoridan tezlasib ketishi bilan ifodlanadi. Masalan, 7 yoshdan yuqori bolalar va katta yoshlilard yurak qisqarishlar bir daqiqada 90dan ortiq bo’lishi txikardiya hisoblanadi. Chaqaloqlarni yurgini qisqarishi bir daqiqda 120-140, 5-6 yoshli bolalarniki esa 90 ga etadi.
Txikardiya fiziologik va ptologik bo’ladi. Fiziologik thikrdiya har xil omillar t’iridan sog’lom odmda kuzatiladi. Fiziologik taxikardiyaning sabablari jismoniy zo’riqish, ijobiy va salbiy emotsional holatlar, (qo’rqish, g’azb, to’lqinlanib ketish), strsslar, atrof muhitni, yuqori haroratni ta’siri gipoksiyani t’siri bo’lishi mumkin.
Patologik taxikardiya yurak-tomir tizimining patologiyasi va organizmning boshqa organlari va tizimlri ptologiylarida pydo bo’ladi. Ekstrkardial kasalliklarda (nevrozlarda, qalqonsimon bezning giperfunksiyaida, gipertermiyada, simpatik nervning tonusi oshganida va h.k) Qo’zg’lish impulsi hosil bo’lishining manbai sinus tuguni bo’lib, u nomotop hususiyatga ega. Miokardning orgnik shikastlanishlarida qo’zg’alish manbai sinus tugunidan tashqarida jiylashadi, ya’ni geterotropdir.
Sinusli taxikardiyada EKG-da quyidagi aniqlnadi:
1)yurkni qisqarishlar soni bir daqiqad 90 dan 160 (hatto) 180) ga etdi;
|
| |
YURAK ARITMIYALARINING TASNIFI

|
YURAK ARITMIYALARINING TASNIFI
|
bet | 3/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKYURAK ARITMIYALARINING TASNIFI
M.S.Kushakovskiy va N.B.Jurvleva (1981 y.) bo’yicha, hamda V.V.Murashko va A.B.Strutinskiy modifiksiyasid (1991 y.).
I.Impuls hosil bo’lishining buzilishi
Sinus tuguni avtomtizmining buzilishi (nomotop aritmiyalr)
1.sinusli taxikardiya
sinusli bradikardiya
sinusli aritmiyalar
sinus tuguni zaiflashuvi sindromi
Ektopik markazlar avtomtizmi ustunligi bilan bog’liq aritmiyalar
Sekin o’rnini oluvchi komplekslar va ritmlar: f)bo’lmachali;
Tezlshgn ektopik ritmlar: a)bo’lmachali b)AB tugundn paydo bo’luvchi c)qorinchali
Supraventrikulyar etaklovchi ritmni migratsiysi
Ektopik ritmlar, asosan avtomatizm buzilishi bilan bog’liq ritmlar (qo’zg’alish to’lqinlarini takroriy kirish mexnizmi va h.k.)
1.Ekstrosistoliya:
a)bo’lmachali
b)A.B. tugunli
c)qorinchali
2.Prokimal taxikardiya
a)bo’lmachali
b)A.B. tugunli
c)qorinchali
3.Bo’lmachalar hilpirlashi
4.Bo’lmachalar titrashi
II.O’tkazvchanlikni buzilishi
1.Sinoatrial qamal
2.Bo’lmachalar qamali
3.Artivoventrikulyar qamal
a)I darjasi
b)II darjasi
c)III darjasi
4.Qorinchalar qamali (Gis tutamli shoxchalari qamali)
a)bir iyoqcha (bir tutamli)li
b)ikki iyoqcha (ikki tutamli)li
c)uch iyoqcha (uch tutamli)li
5.Qorinchalari asistoliyasi
6.Qorinchalarni ertaroq qo’zg’olish sindromi
7.a)Volor - Parkinson, Uayt (WPV) sindromi
b)P-Q-gentervali qisqargan sindrom (CLC)
III.Yurak ritmini qurama (kombinatsiyali) buzilishi
1.Parasistoliya
2.Ektopik ritmlar
3.Atrioventrikulyar dissotsiyalar
|
| |
Javob: sport bilan shug‟ullangan inson – 150 ta/daq. past., shug‟ullanmagan 
insonda – 160 ta/daq.. 
Test savollari

ko’rik o’tkazishdan maqsad:
a. *mashg‟ulotlarning ta‟sir dinamikasini aniqlash
b. o‟tkazilgan kasallik va jarohatdan so‟ng mashg‟ulotlarni
boshlash va
musobaqalarga qatnashish muddatini aniqlash
c. organizmdagi yuklamadan so‟ng bo‟ladigan o‟zgarishlar tahlili; ko‟p
kunlik musobaqalarda qatnashish imkoniyatlarini baholash
d. Tibbiy guruhni aniqlash; professional saralashni o‟tkazish
4. Kasallik yoki jarohat olinganidan so’ng mashg’ulotlarni boshlash
savolini xal etish uchun sportchi tekshiruvdan o’tishi shart:
a. *qo‟shimcha
b. joriy
c. bosqichli
d. birlamchi
5. Birlamchi tibbiy ko’rikda jismoniy tarbiya bilan shug’ullanish
masalasini xal etish uchun shug’ullanuvchilar tibbiy guruhlarga bo’linadi:
a. *asosiy, tayyorlov, maxsus
b. umumiy, qo‟shimcha, ShJT
c. asosiy, ajratilgan, ShJT
d. kuchli, o‟rta, kuchsiz
7 – laboratoriya ishi acl ro`yxatini sozlash

|
7 – laboratoriya ishi acl ro`yxatini sozlash
|
Sana | 09.07.2024 | Hajmi | 0,73 Mb. | | #267188 |
Bog'liq Qayta o\'qish 3-aml
T.A.T.U. K.I. fakulteti
214_20-guruh talabasi
Mengqobilov Mirzokarimning
Tarmoq xavfsizligi fanidan
3-amali ishi
7 – LABORATORIYA ISHI ACL RO`YXATINI SOZLASH (STANDART, EXTENDED)
Ishdan maqsad: Ma’lumot uzatish tarmoqlarida qoʻllaniluvchi ACL-ro`yxati tuzish, sozlash va tekshirish qoidalarini tadqiq qilish.
1-rasm: Kengaytirilgan ACL ro`yxati bo`yicha tuzilgan tarmoq topologiyasi
Nazorat savollari
ACL nima?
ACL (Access Control List) yoki kirish boshqarish ro‘yxati, tarmoq qurilmasi yoki asosiy qurilmaning (masalan, router yoki switch) bir yoki bir nechta portlarida kirish va chiqishni cheklash uchun foydalaniladigan filtr (filter)lar to'plamidir. Ushbu ro‘yxat o‘z ichiga ma’lumotlarni yoki IP manzillarini qo‘lga olish, protokolni (masalan, TCP, UDP), portni (masalan, 80 va 443), yoki boshqa axborotni asoslashni o‘z ichiga oladi.
ACL ning qanday turlari mavjud?
Standard ACL (Oddiy ACL), Extended ACL (Kengaytirilgan ACL), Named ACL (Ismli ACL).
ACL qanday maqsadlarda ishlatiladi?
Kirish va chiqish boshqarish, Xavfsizlik muhofazasi, Tarmoq resurslarini boshqarish, Servislar uchun cheklash, Tarmoq topologiyasini boshqarish.
Video trafikni o‘tkazmaslik uchun qanday buyruq yoziladi?
router(config)# access-list
Internet trafigini o‘tkazish uchun qanday buyruq yoziladi?
access-list 100 deny ip any any
ACL ro‘yxati tarmoqning qaysi mezonllar bo‘yicha trafiklarni filtrlaydi?
Bu trafiklarni filtrlash uchun, IPv4 yoki IPv6 ma‘lumotlariga asoslangan va quyidagi uchun foydalaniladi:
1. IP Manzillari: ACL-lar, IPv4 yoki IPv6 manzillari bo‘yicha trafikni cheklash uchun foydalaniladi.
2. Protokollar va Portlar: Kengaytirilgan ACL-lar, kirish va chiqishni cheklash uchun protokollar (masalan, TCP, UDP) va portlarni (masalan, HTTP porti 80) aniqlash uchun ishlatiladi.
3. Yordam ma’lumotlari: ACL-lar, uning bilan birga, qurilma yoki yordam tomonidan jo'natiladigan qatnovlarga, xabarlar va uning xavfiy xavfiy ma’lumotlari uchun yordamdosh bo’lishi mumkin.
|
| |
Sinusli aritmiya - Yurak patologik fiziologiyasi

|
Yurak patologik fiziologiyasi
|
bet | 7/33 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 446,49 Kb. | | #262579 |
Bog'liq YURAKSinusli aritmiya
Yurk qisqarishlri ritmini davrli rvihda asta-sekin tzlashuvi va sekinlashuvi bilan ifodalanadi.
Ko’pchilik holtlrda sinusli ritmiya fiziologik xususiyatga ega, masalan, bollar v o’smirlarda nafas bilan bog’liq yurak aritmiyasi (nafasga loqador yurk aritmiyasi) kuzatiladi. Nafas olgnda yurak qisqarishlari tezlashadi, nafas chiqarganda es aksincha sekinlashadi.
Sinusli aritmiyada EKGda quyidagi belgilr pydo bo’ladi:
1)R-R intervallari davomiyligini tebranishi 0,15 dan ortiq va tebranishlr nafasning dvrlri bilan bog’liq
2)Sinusli ritmning hamma elektrokardiogrfik belgilri (P tishi va QRS kompleksini ketm-ketligi saqlngan.
Katta yoshli odamlarda (ayniqs kekslrd) nafas aritmiyasi uyqu holatida ko’p uchraydi. Patologik holatlrd sinusli aritmiya yurk boshqarvchi adshgn nerv mrkzining qo’zg’olishi bilan bog’liq.
Nafas aritmiyasining patogenezi quyidagilar bilan bog’liq:
1)o’pkadan kelayorgan impulslar bilan
2)Yurk faoliyatini reglyasiya qiluvchi markzlarga nafas markzinig t’siri bilan
3)Yurk-tomir tizimining o’zini nitraretseptorlrini reflektor ta’sir bilan bo’liq deb qaraladi.
Atrio - ventrikulyar (tugunli) ritm
- bu holat adashgn nerv tonusi keskin oshganida, sinus tuguni bo’g’ilgnida paydo bo’ladi. Yurak qisqarishlari bir daqiqada 60-40 gacha sekinlashadi. Sinus tugunini bevosita shikastlanishi buning sababi hisoblanadi. Bunday holda yurak etaklovchisi vazifasini atrioventrikulyar tugn boshqradi. Tugunda paydo bo’lgan qo’zg’alish impulslari bo’lmachalar tomonga qorinchalar tomonga ham tarqaldi va yurakni ishlashi uchun noqlay sharoit yratadi. Etakchi ritmni trioventrikulyar tuguni qaysi joydan paydo bo’lishiga qarab EKGda quyidagi o’zgarishlar bo’lishi mumkin:
1)titmning manbai bo’lmacha bilan tugunni yuqori qismida joylashsa: P tishi manfiy va PR (R) interval torayadi.
2)ritmning manbai Gis tutamini boshlang’ich qismida joylashadi (o’rta tugun ritmi: P tish yo’qolib, QRS kompleksiga qo’shiladi va uni shaklini buzadi.
3)ritmning manbai Gis tutamini pastki qismida uni bifurkasiyasigacha joylashadi (tigunni pastki qismidan paydo bo’lgan ritm): manfiy P tishi QRS majmuyidan keyind bo’ladi.
|
| |
Garvard step testining indeksi

NAZORAT ShAKLI: olingan natijalar taxlili, xulosasi va asoslangan
tavsiyalar
Vaziyatli masala №1.
Nafas ushlash bilan o‟tkazilgandan sinamalardan so‟ng, Genche sinamasi
Shtangedan yuqori chiqdi. Qaysi kasallik haqida o‟ylaymiz?
Javob: O‟pka emfizemasi
.
Vaziyatli masala №2.
Mini-futbol bo‟yicha musobaqaga 2 ta jamoa kelgan. Ortostatik sinama
o‟tkazilganda birinchi jamoa futbolchilarining ko‟pida puls oshish 1-daqiqada 13
tadan ko‟p bo‟lgan, ikkinchi jamoada 1-daqiqada 10 ta bo‟lgan. Qaysi jamoani
birinchi musoboqa kuniga qo‟yardingiz va nimaga?
Javob: Ikkinchi guruh sportchilar birinchi musobaqaga qo‟yiladi, birinchi
guruh sportchilariga subkomensatsiya holatida tiklanish uchun vaqt kerak.
Vaziyatli masala №3 - Shifokor nazorati

Javob: Distonik.
Vaziyatli masala №5
Martine-Kushelev sinamasini o‟tkazilganda aniqlandi: sinamadan avval
Ps=12 ta/daq. 10 soniyada, AQB=117/76 mm sm.ust. Sinamadan keyin birinchi
daqiqada Ps=17 ta/daq. 10 soniyada, AQB=151/0 mm sm.ust., ikkinchi daqiqada
Ps=15 ta/daq. 10 soniyada, AQB=128/40 mm sm.ust., uchinchi daqiqada Ps=12
ta/daq. 10 soniyada, AQB=118/0 mm sm.ust., 4 daqiqada Ps=12 ta/daq. 10
soniyada, AQB=119/45 mm sm.ust va 5-daqiqada Ps=12 ta/daq. 10 soniyada,
AQB=120/70 mm sm.ust. Sinamaga javoban yurak-qon tomir tizimida qanday
reaktsiya turi bo‟ladi?
Javob: Patologik-distonik
Vaziyatli masala №6
30-39 yosh shug‟ullangan va shug‟ullanmagan insonga
yuklama berilganda
yurak urish optimal soni qancha bo‟lishi kerak?