nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Kummulyativ bibliografik qo‘llanma

Kummulyativ bibliografik qo‘llanma
|
Avval nashr etilgan chiqishlardagi materiallarni birlashtiruvchi bibliografik qo‘llanma
|
Кумулятивное библиографическое пособие
|
Lug‘at bibliografik qo‘llanmasi
|
Mualliflar familiyalari, sarlavxalar va predmet ruknlarining yagona alifbo tartibi bo‘yicha joylashtirilgan bibliografik yozuvlar ro‘yxati
|
Словарное библиографическое пособие
|
Xalqaro bibliografik qo‘llanma
|
Xamkor mamalakatlar ishtarokida xalqaro kooperatsiya asosida yaratilgan bibliografik qo‘llanma
|
Международное библиографическое пособие
|
Bibliografik ma’lumotlar bazasi (BMB)
|
Xujjatlar, xujjat oqimlari va massivlarini ko‘p yoqlama ifodalaydigan, identifikatsiyalaydigan bibliografik birliklar(bi6liogramma)dan, qayd etilgan matnlar (xujjatlar) to‘g‘risidagi elektron shakldagi yozuvlardan tashkil topgan ma’lumotlar bazasi, elektron bibliografik resurs
|
Библиографическая база данных
|
Virtual (elektron, raqamli) kutubxona
|
Zaruriy ma’lumot qidiruv apparati bilan ta’minlangan xamda ommaviy foydalanish uchun ochiq bo‘lgan kutubxonaning real fondini aks ettiruvchi malumotlarning to‘la matnli bazasi va banklari majmuasi
|
Виртуальная библиотека
|
Masofaviy axborot xizmati
|
Axborot-kutubxona muassasalarining foydalanuvchilarga aloka kanallari orqali ko‘rsatadigan xizmati
|
Дистанционное информационное обслуживание
|
|
Analitik-sintetik qayta ishlov; ASQI

Analitik-sintetik qayta ishlov; ASQI
|
So‘rovga mos ko‘rinishda xujjatlarni taxlil qilish va ulardan kerakli axborotlarni chiqarib olish, xamda axborotni baxolash, taqqoslash, umumlashtirish va taqdim qilish jarayonida o‘zgartirish
|
Аналитико- синтетическая переработка
|
Format
|
Ma’lumotlarni axborot tashuvchida joylashtirish va ifodalash usuli
|
Формат
|
Axborot xizmati
|
Axborot organlari va xizmatlari tomonidan axborot xizmati ko‘rsatish orqali foydalanuvchilarni extiyojiga binoan zarur axborotlar bilan ta’mnnlash
|
Информационное обслуживание
|
Ma’lumotnoma-bibliografik xizmat ko‘rsatish; MBXK
|
Axborot iste’molchilarining talabiga binoan ma’lumotnoma berish va boshqa bibliografik xizmat ko‘rsatish
|
Справочно- библиографическое обслуживание
|
Kutubxonadan tashqarida xizmat ko‘rsatish
|
Kitobxonlarga kutubxona xizmatini kutubxonadan tashqarida - kutubxona punktlari, ko‘chma kutubxonalarda brigada usuli va sirtqi abonement yord amida, ish joylariga yoki yashash joylariga yaqinlashishini ta’minlagan xolda xizmat ko‘rsatish
|
Внестационарное библиотечное обслуживание
|
Axborot berish
|
Manfaatdor foydalanuvchilarni axborot bilan ta’minlash
|
Информированне
|
Bibliografik axborot bilan ta’minlash
|
Abonentni uzoq muddatli talabiga binoan muntazam ravishda bibliografik axborot bilan ta’minlash
|
Библиографическое информирование
|
|
Statsionar kutubxona - Axborot kutubxona tizimlari

|
Axborot kutubxona tizimlari
|
bet | 32/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Statsionar kutubxona
|
Doimiy turar joy va xizmat ko‘rsatish doirasiga ega kugubxona
|
Стационарная библиотека
|
Ko‘chma kutubxona
|
Statsionar kutubxonadan uzoqda joylashgan axoli guruxiga xizmat ko‘rsatish maqsadida joyini o‘zgartiruvchi va maxsus jixozlangan xamda moslangan transport vositasi (bibliobus va x.k.)da joylashgan kutubxona
|
Передвижная библиотека
|
Ma’lumot-maslaxat kutubxonasi
|
Ma’lumotnoma nashrlari va ma’lumot-qidiruv apparatining boshqa tarkibiy qismlariga asoslangan xolda maslaxat va axborot-ma’lumot ishlarini bajaradigan maxsus kutubxona
|
Справочная библиотека
|
Kutubxonalararo abonement
|
Kutubxona fondida mavjud bo‘lmagan xujjatlarni boshqa kutubxonalar fondlaridan vaqtincha olib foydalanishga asoslangan abonement
|
Межбиблиотечный абонемент
|
Kutubxona o‘quv zali
|
Kutubxonaning kitobxonlar va xujjatlar bilan ishlash uchun maxsus jixozlangan xonasida bosma asarlar va boshqa xujjatlarni foydalanishga berishni ko‘zda tutuvchi kitobxonlarga xizmat ko‘rsatish shakli
|
Библиотечный читальный зал
|
Asosiy adabiyotlar
1.XXI Asrda ma’lumot va axborot xizmatlari: Ikkinchi taxrir K.E. Kassan, U.Xayrmat. Toshkent: Baktria press, 2014.-464b.
2.Kutubxona-axborot xizmati: nazariyasi va metodikasi: darslik. –Toshkent, TDMI -2008. -150b.
3.Maxmudov M.X. Arakelov S.R. Axborotlarning analitik maxsuloti va xizmati: o‘quv uslubiy qo‘llanma. – Toshkent, 2014. –153b.
|
| |
Bibliografik maxsulot - Axborot kutubxona tizimlari

Bibliografik maxsulot
|
Bibliografik axborotdan iborat bulgan axborot maxsuloti
|
Библиографическая продукция
|
Bibliografik qo‘llanma
|
Bibliografik yozuvlarning tartiblashtirilgai to‘plami
|
Библиографическое пособие
|
Bibliografik ko‘rsatkich
|
Murakkab tuzilish va ilmiy-ma’lumot apparatiga ega bo‘lgan katta xajmdagi bibliografik qo‘llanma
|
Библиографический указатель
|
Davlat bibliografik ko‘rsatkichi
|
Mamlakatda nashr qilinayotgan va davlat ro‘yxatidan o‘tgan xujjatlar xaqida axborot beruvchi bibliografik ko‘rsatkich
|
Государственный библиографический указатель
|
Biobibliografik qo‘llanma
|
Ma’lum bir shaxs yoki shaxslar to‘g‘risidagi biografik ma’lumotlardan, ularning asarlari xamda ular xaqidagi adabiyotlar to‘g‘risidagi bibliografik axborotdan iborat bo‘lgan bibliografik qo‘llanma
|
Биобиблиографическое пособие
|
Retrospektiv bibliografik qo‘llanm
|
Qandaydir bir tarixiy davrga tegishli xujjatlar massivini aks ettiruvchi bibliografik qo‘llanma
|
Ретроспективное библиографическое пособие
|
Perspektiv bibliografik qo‘llanma
|
Nashr qilishga mo‘ljallangan xujjatlarni aks ettiruvchi bibliografik qo‘llanma
|
Перспективное библиографическое пособие
|
|
Axborot-kutubxona markazi

|
Axborot-kutubxona markazi
|
bet | 26/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Axborot-kutubxona markazi
|
Turli axborot tashuvchilardagi xujjatlardan tashkil topgan fondga ega bo‘lgan, o‘z elektron axborot resurslarnni yaratadigan va ularni abonentlarga vaqtinchalik foydalanishga beradigan, uz xududida nlmiy-metodik faoliyatni amalga oshiradigan xamda boshqa turdagi axborot-kutubxona xizmatlarini ko‘rsatadigan axborot, madaniy, ta’limiy muassasa.
|
Информационно-библиотечный центр
|
Elektron kutubxona
|
O‘mumiy va lokal foydalanish uchun muljallangan, dasturiy texnologik vositalar kompleksi yordamida elektron xujjatlardan iborat tartiblashtirilgan fondni yaratgan, foydalanish va saqlashni qo‘llab quvvatlovchi axborot sistemasi
|
Электронная библиотека
|
Axborot texnologiyasi
|
Axborotlarni yig‘psh, yaratish, saqlash, jamlash, ishlov berish, kidirish, chiqarish, nusxa olish, uzatish va tarqatishni ta’minlaydigan, texnologik kompleksga birlashtirilgan ishlab chiqarish jarayonlari, metodlari va programma-texnik vositalar majmui
|
Информационная технология
|
Ma’lumotlar
|
Ishlov berilgan va keyinchalik kayta ishlash uchun formal ko‘rinishda taqdim qilingan axborot
|
Данные
|
Axborotga (ma’lumotlarga) ishlov berish
|
Axborotlarni istemolchilarning foydalanishi uchun qulay ma’lumotlar shaklida yetkazish maqsadida saqlash, qidirish, taxlil qilish, baxolash, qayta ishlab chiqish bilan bog‘liq bo‘lgan jarayonlar majmui
|
Обработка информации
|
Axborot (ma’lumot) tashuvchi
|
Axborotni (ma’lumotlarni) xisobga oluvchi, saqlovchi, va uzatuvchi vositalar
|
Носитель информации
|
|
|
| |
Jarayon uchun zarur obyektlarni tayyorlash

155
53-r a s m.
To‘qimani sun’iy o‘stirish yo‘li bilan o‘simlik olish.
Biotexnologik jarayonlar yordamida antibiotiklar, fermentlar,
aminokislotalar, gormonlar ko‘p miqdorda ishlab chiqarilmoqda.
Masalan, o‘sish gormoni avval hayvonlar to ‘qimalaridan olinar
edi. Oz miqdorda gormon olish uchun juda ko‘p miqdorda hayvon
mahsuloti zarur edi va shu tufayli juda qimmatga tushar edi.
Biotexnologik jarayon arzon va samarali o‘sish gormonini olishga
imkon yaratdi.
Qandli diabetni davolashda ishlatiladigan insulin gormoni ham
hayvonlar oshqozon osti bezidan ajratib olinar edi. Bunday usulda
olingan gormon ko‘pincha yaxshi samara bermas, ko‘p asoratlar
kelib chiqishiga sabab bo‘lar edi. Hozirgi davrda insonning insulin
genini olish yo‘lga qo‘yilgan. Bu gen gen injeneriyasi orqali ichak
bakteriyasiga kiritilib inson insulin geni olinmoqda. Shunday qilib
bakteriyalar inson insulini gormonini sintezlab bermoqda.
Monoklonal antitelolarni sintezlovchi gibridomalar yaratilishi
kasallarga tashxis qo‘yish va davolash imkoniyatlarini kamaytir-
moqda. Ayniqsa yomon o ‘sma kasalligini endi boshlanayotganda
aniqlashda va davolashda monoklonal antitelolarning istiqboli juda
balanddir.
Vaksinalar biotexnologik jarayonlar bilan yaratilmoqda, bu esa
yuqumli kasalliklarning oldini olishda juda katta ahamiyatga
egadir.
Biotexnologiya usullaridan biri
Kerakli genni olish - Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov,...

Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov, K. N. Nishonboyev, M. Bosimov
Genetika
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov, K. N. Nishonboyev, M. Bosimov
|
Xisobot shakli - Axborot kutubxona tizimlari

|
Axborot kutubxona tizimlari
|
bet | 15/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Xisobot shakli
Talaba amaliy ishni Hemis OTM axborot tizimiga belgilangan vaqtgacha yuklaydi.
Nazorat savollari
1. Tashkilot ichki aloqalari deganda nimani tushunasiz?
2. Tashkilot ichki aloqalarini o‘rganishda nimalarga e’tibor qaratish kerak?
3. Savolnoma tuzish jarayonida nimalarga e’tibor qaratish kerak?
4. Tashkilot ichki aloqalari bo‘yicha xisobot rasmiylashtirish jarayonidagi taxliliy yondashuvlar
Topshiriqni bajarishda foydalangan adabiyotlar ro‘yxati:
Брежнева В.В., Минкина В.А. Информационное обслуживание: продукти услуги, предоставляемые библиотеками и службами информации предприятий/ В.В.Брежнева,В.А.Минкина;СПбГУКИ. –СПб.: Профессия, 2004 См. Учебник. Приложение 7.
2-amaliy ish
Axborot maxsulotlari va xizmatlari yaratish metodikasi
(faktografik ma’lumotlar bazasi)
Ishning maqsadi Talaba axborot mahsulotini yaratish jarayonida faktografik ma’lumotlar asosida axborot maxsulotini tayyorlash ko‘nikmasiga ega bo‘ladi.
Nazariy qism
Fakt deganda matndan ajratilganda mustaqil ma’no, fikrni saqlab koluvchi har qanday ma’lumot tushuniladi. Huddi shunday ma’lumotlar foydalanuvchilarni faktografik so‘rovlariga javob bo‘ladi. Zudlik bilan aniq bir ma’lumot olish xolati inson faoliyatining barcha sohalarida- boshqaruv qarorlarini qabul qilishda, ilmiy tadqiqot va ishlab chiqarish jarayonlarida, ta’lim jarayonida, turmushda va dam olishda paydo bo‘ladi faktografik so‘rovlar xajmi nihoyatda ulkan va ular xilma-xildir. Butun dunyoda ko‘plab hajmdagi ensiklopediyalar, lug‘atlar va ma’lumotnomalarning an’anaviy va elektron shakllarda chop etilishi faktografik ma’lumotlar bazasi tashkil etiladi.
Ma’lumonoma nashrlar doirasida mavjud boshqa turdagi xujjatlar tayyorlanadi. Ularga ilmiy, ishlab chiqarish-amaliy, rasmiy, o‘quv, ilmiy-ommabop nashrlar kiradi. Ular mavzusi bo‘yicha turli xil bo‘lib, ular barcha turdagi foydalanuvchilarga mo‘ljallangan bo‘ladi. Dunyo kutubxonachilarining takidlashicha o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasi shuni ko‘rsatadiki foydalanuvchilarning talablarini umumiy xajmi faktografik so‘rovlarni tashkil qilar ekan. Faktografik xizmatlarga bo‘layotgan so‘rovlarni oshib borishi, pullik xizmatlarni joriy qilish imkoniyatlarini berdi. Shuning uchun faktografik maxsulotlar axborot bozorida taklif etilgan birinchi tijorat maxsulotlari xisoblanadi. Bibliograflar faktografik ma’lumotnomalar tayyorlashda an’anaviy va elektron ma’lumotnoma nashrlaridan foydalanadilar.
Faktografik ma’lumot bazalari. Ilmiy va ta’lim muassalari, loyixa uyushmalari va ishlab chiqarish tashkilotlarida shaxsiy ma’lumotlar bazasi tashkil etiladi. Ularni vujudga kelishi amaliy jixatdan yirik kutubxonalarda atoqli madaniyat xodimlari, olimlar, siyosatchilar, xududiy ishlab chiqaruvchilar haqida bo‘ladi.
|
| |
Mavzu: Komp'yuter grafikasi haqida umumiy ma`lumot

O’zbekiston Respublikasi Xalq Ta`limi Vazirligi
Namangan viloyati Xalq Ta`limi
Boshqarmasi
___________________ tuman XTB ga qarashli
___ - sonli maktabini informatika o`qituvchishi
______________________________ ning
informatika fanidan yozgan 1 soatlik
Namangan – 2006
Mavzu: Kompyuter grafikasi haqida umumiy ma`lumot
Bosh maqsad: ”Yuksak ma`naviyatli kelajak yosh avlodni tarbiyalash, bilim sirlarini singdirish va kasbga yo’naltirish”.
Dars mavzusi : Kompyuter grafikasi haqida umumiy ma`lumot.
II. Darsning maqsadi:
1. Ta’limiy:
a) DTS talablari va yangi pedagogik tehnalogiya asosida o’quvchilarga ta’iim tarbiyani birga berish, o’quvch.ilarga kompyuterda ishlash sirlarini o’rgatish.
b) O’quvchilarning hujjatiarga rasm ishlash orqali tasviriy bilmiarini boyitish, bolalarda ona — Vatanga, tabiatga muxabbat hissini tarbiyalash.
Ular ongini tasviriy vositalar bilan boyitish.
2.Tarbiyaviy:
a) O’quvchilarga onalarni e’zozlash, ardoqlashga o’rgata borish. Estetik, odob va mehnat tarbiyasi asosida o’quvchilarga nafosat tarbiyasi berish.
3.Rivojlantiruvchi maqsad:
Krasvord, tezkor savollar yordarnida musobaqa metodlaridan keng foydalangan xoida o’quvchilarni mustaqil fikiriash, kompyuter savodxonligini o’ stirishga qaratish.
III. Dars turi: An’anaviy
IV .Dars usuli : Savol- javob, musobaqa (kompyuterda), interfaol.
V. Dars jihozi: Kompyuter, rangli rasmlar, krasvord, tezkor savollar va testlar.
VI Darsning borishi:
1) Tashkiliy qism:
O’quvchilar xo’r bo’lib Ozbekiston Respublikasi Madxiyasini aytishadi (kompyuterda musiqa yangraydi).
Kompyuter grafikasi mavzusi boyicha savol javob kompyuter terxnikasi asosida olib boriladi.
Kompyuterning asosiy qurilmalaridan biri bu – monitordir. Monitordagi ma`lumotlar tasvir shaklida yoki matn shaklida tasvirlanadi. Tasvirlar nuqtali, vektorli, rastrli shaklda bo’ladi. Bu tasvirlar hotirada fayllarda saqlanadi. Saqlanish usuli har hil bo’lgani uchun ularni ma`lum bir dasturlar ishlatadi yoki foydalana oladi holos. Bu tasvirlar bilan ishlovchi dasturlarni grafik muharrirlar deyiladi. Bularga Photoshop, Corel Draw, Paint, Fantalarni misol qilib ko’rsatish mumkin. Hozirgi paytda juda ko’p kompaniya va firmalar bu shakldagi dasturlarni ishlab chiqarishmoqda. Bular ichida ishlashga qulay va oson o’rganish mukin bo’lgani bu Paint grafik muharriridir. Bu grafik muharrir yordamida tasvirlarni yaratish, tahrirlash, saqlash va bosmaga chiqarish mumkin.
|
8-sinf Mavzu: O'zbekistonda xalq hunarmandchilik turlari. Darsning maqsadi

|
8-sinf Mavzu: O'zbekistonda xalq hunarmandchilik turlari. Darsning maqsadi
|
Sana | 09.12.2023 | Hajmi | 30,5 Kb. | | #114771 |
Bog'liq dars ishlanma
5-7- Sinflarda Serviz xizmati yo‘nalishining Xalq xunarmadchiligi texnologiyasi bo'limi bo‘yicha .O'zbekistonda xalq xunarmandchiligining turlari rivojlanish tarixi istiqbollari.
8-sinf
Mavzu: O'zbekistonda xalq hunarmandchilik turlari.
Darsning maqsadi. O'quvchilarga O'zbekistonda xalq hunarmandchiligining turlari haqida malumot berish va ularni xunarga qiziqtirish.
1.Talimiy maqsad.O‘quvchilarga xalq hunarmandchilik ustaxonasida ishni olib borish tartibini tushuntirish.
2. Tarbiyaviy maqsad. Xalq xunarmandchilik ustaxonasida texnika xavfsizligi qoidalari, xalq hunarmandlarning hayotdagi o‘rni .
3.Rivojlantiruvchi maqsad. O‘quvchilar ongida xalq xunarmadchiligining hayotdagi o‘rni o‘ziga xosligi texnologik fizik va kimyoviy xossalari zamonaviy davrda tutgan o‘rni foydali va zararli tomonlari haqida bilim ko‘nikma va malakalarni hosil qilish.
4.Amaliy maqsad. Dars jarayonida xavfsizlik texnikasi qoidalari va o‘quv ustaxonalarining tuzilishi bilan tanishish va o‘rganish.
5.Ijodiy maqsad. Dars jarayonida O'zbekistonda xalq xunarmandchilik texnologiyasiga oid bilim ko‘nikma va malaka kompitensiyani rivojlantirish o‘quvchilarni mustaqil ravishda ijodiy ishlarga yo‘naltirish.
Shakillantirilgan kompitensiyalar:
O‘quvchilar bilan amalda xalq xunarmandchiligida tayyorlanadigan mahsulotlarga ishlov berish texnologiyasi ish o'rnini tashkil qilish ustaxonani ozoda saqlash yog‘ochlarning ketma ket tarkibda kerakli shakillar berish yuzasidan amaliy ishlar olib boriladi.Texnologik xarita tuzish o'rganildi.Belgilangan texnologik jarayonga qat'iy rioya qilish texnologik intizom haqida tushuncha hosil bo‘ldi.
Dars shakli: Ma'ruza va amaliy dars.
Dars turi: Bilimlarni mustahkamlovchi.Yangi bilim beruvchi.
Dars metodlari: Suxbat, savol-javob, guruhlarda ishlash, ,,Aqliy hujum",Kim epchil-u, kim chaqqon", Klaster" ,,Kunga boqar" ,,Krosvord" ,,Labirint" metodlaridan foydalaniladi.
Darsni bosqichlari: Kirish, joriy, yakuniy.
Darsning jihozi: mavzuga oid rasmlar, slayd, test, tezkor, savollar,tarqatmali materiallar, elektron materiallar, o‘quv qurollari, shablonlar, mehnat qurollari.
Dars uchun zarur jihozlar va ma'lumot manbalar:
|
| |
Mikroorganizmlar seleksiyasi usullari

150
Genetika
lar seleksiya
usullaridan ancha farq
qiladi.
Asosiy metodlardan biri sun’iy
mutagenez va klonlarni (irsiy jixatdan
bir x il hujayralar) tanlash usulidir.
Yovvoyi shtammlardan foydali
xususiyatga ega shtammlar ajratib oli
nadi. Keyingi bosqichda sun’iy muta
genez yo‘li bilan har xil mutatsiyalar
kelib chiqishi tezlashtiriladi. Muta-
genez
sifatida ionlashtiruvchi, ultrabi-
nafsha nurlaridan,
ximiyaviy mod-
dalardan
foydalaniladi.
Mikroor-
ganizmlarning har 1 million shaxsidan
o‘rtacha olganda 1 mutatsiya paydo
bo‘ladi.
Mikroorganizmlar juda tez
ko‘paygani uchun ulardan m uta
tsiyalar olish uncha qiyin emas.
Hujayralarning bir xil popu-
lyatsiyasini olishga erishish uchun tan-
lab olingan klonlar ko‘p
marta qayta
ekiladi.
Mahsuldor shtammlar olingandan
keyin ularni ko‘paytirishga kirishiladi
(52-rasm).
Bunday usulni qo‘llash
natijasida
seleksionerlar dastlabki shtammlarga nisbatan ancha mahsuldor
bo‘lgan shtammlarni yaratishga muvaffaq bo‘ladilar.
34-§. Gen injeneriyasi
Molekulyar biologiya va molekulyar
genetika fanlarining
rivojlanishi yangi usullar ishlab chiqilishi natijasida gen injeneriyasi
vujudga keldi. Gen injeneriyasining paydo bo‘lishi an’anaviy selek-
siya fanida uchraydigan kamchiliklarni bartaraf qilishga imkon
yaratdi.
Gen injeneriyasi oldindan belgilangan dastur asosida yangi
genetik konstruksiyalarni yaratishga asoslangan y o ‘nalishdir.
Bu usul yordamida organizmlardan
kerakli genlar ajratib oli-
nadi va bu genlar maxsus murakkab usullar yordamida mikroorga-
M ikroorganizm larning
tabiiy shtam m i
—I...... ...................
Hosildor shtammni
ajratib olish
T
Shtamm ga mutagen
ta ’sir ettirish
Istiqbolli m utantlarni
tanlab olish
Ko‘p m a rta qayta ekib
kerakli m ahsulot olish
H osildor shtam m ni
olish
Hosildor shtam m ni sanoat
miqyosida ishlab chiqarishga I
topshirish
52-r a s m.
Mikroorganizmlar
seleksiyasining soddalashtiril-
gan sxemasi.
151
nizmlarga kiritiladi va bu genlarning
shu mikroorganizmlarda
funksiyalarni amalga oshirilishiga erishiladi. G en injeneriyasi usuli
juda murakkab va ko‘p xarajat talab qiladi. Hozirning o ‘zidayoq
gen injeneriyasi tadqiqotlari tobora keng qo‘llanilmoqda va ayrim
muvaffaqiyatli natijalarga erishilmoqda.
Uning yordamida tibbiyot-
da muhim ahamiyatga ega bo ‘lgan preparatlar, insulin, o ‘sish gor-
moni, interferon ishlab chiqarilmoqda.
Shunday qilib hozirgi davrda sun’iy kiritilgan genlar faoliyat
ko‘rsatayotgan transgen organizmlar yaratilmoqda.
Gen injeneriyasining asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat:
Ikkilamchi jujjat - Axborot kutubxona tizimlari

|
Axborot kutubxona tizimlari
|
bet | 25/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Ikkilamchi jujjat
|
Bir yoki bir qancha birlamchi xujjatlarga analitik-sintetik ishlov berish natijasida xosil bo‘lgan jujjat
|
Вторичный документ
|
Elektron xujjat
|
Elektron-raqamli shakldagi mazmunan bog‘langan axborot aks etgan va jamiyatda foydalanish uchun mo‘ljallangan mashina o‘qiy oladigan tashuvchilardagi xujjat
|
Электронный документ
|
Axborot savodxonligi
|
«axborotga bo‘lgan ehtiyojni his qilish, uni topish, unga baho berish va undan samarali tarzda foydalanish» uchun kerak bo‘ladigan malakalar to‘plami
|
|
Bibliografiya
|
Bibliografik axborotlarni tayyorlash, tarqatash va foydalanishni ta’minlovchi axborot infratuzilma
|
Библиография
|
Bibliografik faoliyat
|
Bibliografik axborotga bo‘lgan extiyojni qondirishga qaratilgan faoliyat soxasi
|
Библиографическая деятельность
|
Kutubxona
|
Xujjatlardan tashkil topgan fondga ega bo‘lgan va ularni abonentlarga vaqtinchalik foydalanishga beradigan xamda boshqa turdagi kutubxona xizmatlarini amalga oshiradigan axborot, madaniy, ta’limiy muassasa.
|
Библиотека
|
Kutubxonachilik ishi
|
Kutubxona xizmatini tashkil kilish bo‘yicha faoliyat soxasi
|
Библиотечное дело
|
Axborot-kutubxona faoliyati
|
Axborot- kutubxona, axborot-resurs markazlari va kutubxonalarning tarmog‘i, axborot-kutubxona fondlari, foydalanuvchilarga xizmat ko‘rsatish, kadrlar tayyorlash, ilmiy tadqiqot va metodik ta’minotini tashkil qiluvchi faoliyat soxasi.
|
Информационно-библиотечная деятельность
|
|
|
| |
Ishlab chiqarish jarayoni strukturasi

|
Ishlab chiqarish jarayoni strukturasi
|
bet | 39/69 | Sana | 03.01.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #129770 |
Bog'liq Hujjat (1)Ishlab chiqarish jarayoni strukturasi. Ishlab chiqarishning qator tarmoqlarida texnologik operatsiyalar o`tishlarga ajratiladi. O`tish operatsiyaning qismlarga bo`linmaydigan va asbobni (moslamani) almashtirmay bitta yoki bir nechta ishchi tomonidan ish rejasini o`zgartirmay bajariladigan tugal qismidir. Masalan, mashinasozlik korxonasining yig`uv sexida ishchi buyumni yig`ish jarayonida gaykovert, toresli klyuch, o`lchov asboblaridan foydalanadi. Uning barcha ishlari birgalikda slesarlik-yig`uv texnologik operatsiyaning mazmunini tashkil etadi, ammo gaykovert bilan ishlash- bir o`tish, toresli klyuch bilan ishlash boshqa bir o`tish, shtangensirkul bilan nazorat o`lchash uchunchi o`tish hisoblanadi.
Konstruktorlik tayyorgarligi berilgan topshiriqni texnik-iqtisodiy asoslash va buyumga qo`yiladigan texnik talablar ifodalangan dastlabki hujjatni ishlab chiqarishdan boshlanadi. Oxirgi natija ishchi hujjat, ya`na ishchi chizmalar bo`lib, ularda buyumlarni tayyorlash va nozorat qilish uchun zarur: yig`ish chizmalari, detallarning chizmalari, ularning tafsilotlari va hakozolar ifodalanadi.Ana shu hujjatlar asosida korxonaning texnologik tayyorgarligi amalga oshadi. Bu tayyorgarlik mahsulot tayyorlashning texnologik jarayonini ishlab chiqarishdan iborat bo`lib, u texnologik hujjatlarda-marshrut, operasiya kartalari va hakozalarda o`z aksini topadi. Korxonaning texnologik tayyorgarligi yagona tizimiga, ya`na xalq xo`jaligining istalgan tarmog`iga mansub har bir korxona rioya etadigan standartlarga muvofiq amalda oshiriladi.
Texnologik jarayonlarni loyihalashda bir tomondan buyumga qo`yiladigan texnik talablar, ikkinchi tomondan ishlab chiqarishning imkoniyatlari, uning zarur stanoklar, asboblar va kadrlar bilan ta`minlanganligi hisobga olinadi.
Korxonaning tashkiliy-ishlab chiqarish tayyorgarligi uning texnologik tayyorgarligiga chambarchas bog`liqdir. U sexlar va uchastkalarning aniq tashkil etishidan, ta`minot, jihozlarni joylashtirish, buyumning tajriba namunalari tayyorlash masalalarini aniqlashdan iboratdir. Ko`pincha mahsulotni sanoat ko`lamida o`zlashtirishni tezlashtirish uchun ishlash chiqarishning ba`zi tayyorgarlik bosqichlari birlashtiriladi.
|
| |
Shchit va pultlarni joylashtirish

|
Shchit va pultlarni joylashtirish
|
bet | 16/96 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 10,46 Mb. | | #265084 |
Bog'liq ASLUS javoblarShchit va pultlarni joylashtirish.
Shchit va pultlar boshqarish punktlarida va to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishlab chiqarish xonalarida joylashtirilishi mumkin. Odatda sexlarda joylashgan boshqarish punktlarida shchitlar boshqarish obektlariga yaqin joylashtiriladi va bunda jarayonni boshqarish faqat o‘lchov asboblari ko‘rsatishiga qarab emas, balki jarayon ketayotgan jixozlarga xam qarab nazorat qilinadi.
B a’zi xollarda operator punktlari ishlab chiqarishda shisha to‘siqlar (devorlar) bilan ajratilgan bo‘lishi mumkin.
9.4-rasm. Markaziy boshqarish shchitini joylashtirishga misol:
1- chap tomonidan yopiq, karkasli ikki seksiyali panelli shchit, SHPK-2-ZL; 2 — aylanma ramali karkasli ikki seksiyali panelli shchit SHPK-2; 3 —karkasli uch seksiyali panelli shchit SHPK-3; 4 — o‘ng tomonidan yopiq, karkasli uch seksiyali panelli shchit, SHPK-Z-ZP; 5 - ikki seksiyali stativ S-2; 6 —tekis stativ SP; 7 — yordamchi panel, eshikli PnV-D; 8 — yordamchi panel PnV; 9 — burchakli vstavka VU; 10 — chap pult P-L; 11 — o‘rta pult P-S; 12 — o‘ng pult P-P; 13 — kichik o‘lchamli shkafli shchit SHSHM; 14 — ochiq tok beruvchi qismlari bor jixoz.
Dispetcher boshqarish punktlari shchitlari maxsus shchit xonalariga joylashtiriladi.
Shchitlarni ishlab chiqarish xonalarida joylashtirish joylarini aniqlashda quyidagilarga e’tibor qaratish kerak bo‘ladi.:
-shchitlarni birlamchi o‘lchov asboblariga yaqin joylashishi;
-shchitlarda joylashgan o‘lchov asboblari bilan ishlashning qulayligi va obektni yaqin nazorat qilish imkonining mavjudligi;
-shchitlarga o‘tish, yoniga borish mumkinligi;
-shchitdagi o‘lchov asboblari yetarli yoritilganligi;
-Vibratsiyaning, issiqlik magnit va elektr maydonlarining va agressiv gazlarning yo‘qligi;
-suv, bug‘, kislotalarning tushish imkoniyatining yo‘qligi.
Shchit xonalarini va dispetcher xonalarini loyihalashda ishchilarga komfort sharoitlarni yaratish bo‘yicha qator arxitektura kompanovkalash va rejalashtirish yechimlarini xal qilish bo‘yicha masalalarni ochishga to‘g‘ri keladi. Shchit xonalari boshqarish obektiga yaqin bo‘lishi kerak.
Shchit xonalarining yerto‘lada joylashishi, vibratsiya bor, namligi yuqori, gazlar bor, magnit maydonlarining ta’siri katta, isitish trubalari, suv ta’minoti, kanalizatsiya, ventilyatsiya o‘tgan joylarda bo‘lishi ruxsat etilmaydi.
Operatorlar xonasi odatda aktiv operatorlik, nazorati va boshqaruvi zonasiga, davriy taxlil zonasiga, umumiy axborot zonasiga, mnemosxema va dam olish zonasiga bo‘linadi.
|
| |
Shchit va pultlarni tayyorlashdagi asosiy hujjatlar

|
Shchit va pultlarni tayyorlashdagi asosiy hujjatlar
|
bet | 17/96 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 10,46 Mb. | | #265084 |
Bog'liq ASLUS javoblarShchit va pultlarni tayyorlashdagi asosiy hujjatlar
Shchit va pultlarni tayyorlashdagi asosiy hujjat, bu shchit va pultlarning frontal va ichki tomondan ko‘rinishi xamda ichki simlarning ulanish chizmalaridir. Shchit va pultlarning loyixa hujjatlariga shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmalari, elektr simlarni montaj qilish jadvallari va shchit va pultlarni OST 3673-76 bo‘yicha spetsifikatsiyasi kiradi.
Shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmalari
Shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmalarini aloxida shchitlar va yig‘ma shchitlar uchun ishlab chiqiladi.
Alohida shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmalariga (rasm 9.1) shchitning old tomondan frontal yuzasi ko‘rinishi, ichki tomondan ko‘rinishi, tablo va ramkalardagi yozuvlar jadvali, tarkibiy qismlar ro‘yxati va asosiy yozuvlar kiradi.
Yig‘ma shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmasiga (rasm 9.3) old tomondan frontal yuzasi ko‘rinishi, tarkibiy qismlar ro‘yxati va asosiy yozuvlar kiradi.
Alohida shchitlarning umumiy ko‘rinishi chizmalari 1:10 masshtabda, shchit xonasidagi yig‘ma shchitlarning joylashish chizmasi esa 1:25 masshtabda ko‘rsatiladi. O‘lchov asboblari va avtomatlashtirish vositalarini bu chizmalarda soddalashtirib, tashqi ko‘rinish chiziqlari ko‘rinishida chiziladi. Shchitdagi xamma elementlarga pozitsiya nomerlari beriladi.
Old tomondan ko‘rinish chizmalari.
Bu chizmada o‘lchov asboblari va mnemosxema keltirilib, ularning gabarit o‘lchamlari qo‘yib ko‘rsatiladi. Vertikal bo‘yicha o‘lchamlar panelning pastki chegarasidan boshlab qo‘yiladi va gorizontal yo‘nalishdagi o‘lchamlar panelning simmetriya o‘qidan yoki panel chetidan boshlab qo‘yiladi (9.4-rasm).
O‘lchov asboblari pozitsiya belgilarining pastida o‘rnatish chizmalarining (montaj chizmalari) nomeri ko‘rsatiladi.
Agar ulovchi simlar shchitga tepadan kiritiladigan bo‘lsa, unda bu chizmaga shchit tomining ko‘rinishi qo‘shiladi.
Shchit xonasiga joylashtirilgan shchitlarning umumiy ko‘rinishida o‘lchov asboblari ko‘rsatilmaydi.
Agar shchitlarning joylashtirilishining umumiy ko‘rinishi murakkab bo‘lsa, unda uni yoyib ko‘rsatilishi mumkin.
|
| |
(51-rasm) - Eshonqulov O. E. va boshq. Genetika: Akad litseylar uchun darslik / A. E. Eshon e 99 qulov, K. N. Nishonboyev,...

149
51-r a s m.
Qo‘yni irsiy klonlashtirish sxemasi.
4. Geterozis hodisasi hayvonlar seleksiyasida qanday hollarda
qo‘llaniladi?
5. Uzoq formalarni duragaylash hayvonlar seleksiyasida qo‘llani-
ladimi? (Misol keltiring).
6. Poliembrioniya nima? Uning foydali ahamiyatini bilasizmi?
7. Genetik klonlashtirishning amaliy va nazariy ahamiyatlari
to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
33-§. M ikroorganizmlar seleksiyasi
Mikroorganizmlarga bakteriyalar, tuban mikroskopik zambu-
rug‘lar va o‘tlar kiradi. Mikroorganizmlardan tibbiyotda dori
preparatlari tayyorlashda, biologik faol moddalar, ozuqa qo‘shim-
chalar, bakterial o‘g‘itlar olishda, non yopishda, vino tayyorlashda,
ko‘plab sut mahsulotlarni olishda foydalaniladi.
Shuning uchun mikroorganizmlarning yuqori mahsulli
shtammlarini yaratish seleksiyasiga katta ahamiyat beriladi.
Mikroorganizmlar seleksiyasi o‘simliklar seleksiyasiga nisbatan
birmuncha o ‘ziga xosliklarga ega:
1. Juda kichik xajmdagi ozuqa moddalar solingan apparatu-
ralarda qisqa vaqt ichida milliardlab mikroorganizmlarni
ko‘paytirish mumkin.
2. Mikroorganizmlar ko‘pchiligi gaploid holda bo‘lganligi
uchun ulardagi mutatsiyalar birinchi avloddayoq yuzaga chiqadi.
Banan va sutli kokteyl - 304 – guruh talabasi Donoqulova Dilnoza Doniyorovnaning “Servis xizmati” fanidan tayyorlagan kurs ishi

|
304 – guruh talabasi Donoqulova Dilnoza Doniyorovnaning “Servis xizmati” fanidan tayyorlagan kurs ishi
|
bet | 4/4 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #148430 |
Bog'liq 1.Sut va sut mahsulotlariDanaqulova DilnozaBanan va sutli kokteyl
Bolalaringizni qanday xursand qilishni bilasizmi? Ularga mazali va foydali sutli kokteyl tayyorlab bering. Buning uchun sizdan faqatgina 3 ta masalliq, blender va yaxshi kayfiyat talab etiladi.
Bunday kokteylning 1 stakani nonushtani o’rnini bosa oladi. Faqatgina unu tayyor bo’lishi bilanoq ichish lozim, aks holada banan qorayib ketadi.
Bolalaringizni qanday xursand qilishni bilasizmi? Ularga mazali va foydali sutli kokteyl tayyorlab bering. Buning uchun sizdan faqatgina 3 ta masalliq, blender va yaxshi kayfiyat talab etiladi.
Bunday kokteylning 1 stakani nonushtani o’rnini bosa oladi. Faqatgina unu tayyor bo’lishi bilanoq ichish lozim, aks holada banan qorayib ketadi.
Qadam 1
Bananni po'stidan artib, to'g'raymiz va blenderga solamiz.
Qadam 2
Pechenye solib, sut quyamiz.
Qadam 3
Barchasini yaxshilab maydalaymiz.
Qadam 4
Tayyor kokteylni bokallarga quyib, ko'pirtirilgan qaymoq bilan bezak beramiz.
Yoqimli ishtaha!
Xulosa
Sut va sut mahsulotlar inson organizmi uchun juda ham foydali hisoblanadi. Sutning o’zi suyaklar mustahkamligiga juda katta ta’sir ko’rsatadi. Sut va sut mahsulotlari organizmga tez so’riladi ya’ni tez hazm bo’ladi. Bolalarga berilsa ularning suyak to’qimalarini mustahkamlaydi. Ularga kuchlu quvvat beradi. Sut mahsulotlari hamisha uyda ro’zg’orda bo’lishi kerak, sababi juda ham foydali. Sut mahsulotlarida ta’om, pishiriq, tort va boshqa yeguliklar tayyorlasa bo’ladi. Bu kurs ishimning maqsadi sut mahsulotlari haqida ma’lumot beish, ulardan ko’proq foydalanish, ularni toza saqlash va isrof qilmasdan foydalanish. Bu mavzu yuzasidan o’quvchilarga sut mahsulotlaridan foydalanish texnologiyasini tushuntitirib berdim
|
| |
MUSTAQIL  ISHNI KERAKLI SHAKLGA KELTIRISHNING ASOSIY TALABLARI

|
MUSTAQIL ISHNI KERAKLI SHAKLGA KELTIRISHNING ASOSIY TALABLARI
|
bet | 22/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)2. MUSTAQIL ISHNI KERAKLI SHAKLGA KELTIRISHNING ASOSIY TALABLARI
2.1.Mustaqil ish bo‘lim va alohida qismlarining mazmuni mustaqil ishning asosiy maqsadiga mos va talablariga javob berishi lozim.
2.2.Mustaqilishningmatni kompyuterda chop etiladi.
2.3.Mustaqilishning hajmi qat’iy ravishda chegaralanmaydi, ammo uning kompyuterdagi matni xajmi 10-30 bet atrofida bo‘lishi tavsiyaetiladi. Matn 1,5 oraliqda Times New Roman, Times New Roman UZ, shriftlarida 14 o‘lchamda teriladi. Mustaqil ish qo‘lyozmasini o‘lchamlari quyidagicha (A4 formatli qog‘ozda): chapdan 30 mm, yuqoridan 20 mm, o‘ngdan 10 mm va quyidan 25 mm maydonlar qoldirilib, matn teriladi. 2-ilovada ko‘rsatilgan. Formulalar aniq va alohida-alohida kompyuterda yoziladi.
Bosma va yozma harflar, daraja va indeksdagi belgilar aniq bo‘lishi lozim. Formulalar uchun belgilarni quyidagi o‘lchamlari tavsiya etiladi: bosma harflar va raqamlar -7-8 mm, yozma – 4 mm, indeks va daraja ko‘rsatkichlari – 2 mm dan kichik bo‘lmasligi talab etiladi.
Jadvallar, rasmlar, chizmalar, grafiklar, fotorasmlar Mustaqil ish ichida ham ilovada ham standart varaqlarda (A4 formatda) bo‘lishi lozim. Foto va rasmlar skaner yordamida matnni kerakli joyiga qo‘yiladi.
3. MUSTAQIL ISHDA FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
3.1 Mustaqil ishda foydalanilgan adabiyotlar quyidagi tartibda qayd etiladi
O‘zbekiston Prezidentining “Respublika aholisini axborot-kutubxona blan ta’minlashni tashkil etish to‘g‘risida”gi PQ-381 sonli Qarori “Xalq so‘zi” 2006 yil 20 iyun.
2011 yil 23 fevralda qabul qilingan “ 2011-2015 yillarda axborot-kommunikatsiya texnologiyalari asosida axborot-kutubxona va axborot-resurs xizmatini yanada sifatli takomillashtirishning chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Qarori
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2011 yil 13 aprelda qabul qilingan “Axborot-kutubxona faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni
Аналитико-синтетическая переработка информации / Л.Б. Зупарова, Т.А. Зайцева; под ред. Ю.Н. Столярова. – Москва: «Изд-ство ФАИР», 2007. – 400 с. - (Специальный издательский проект для библиотек).
Шрайберг Я.Л. Основные положения и принципы разработки автоматизированных библиотечно-информационных систем и сетей: главные тенденции окружения, основные положения и предпосылки, базовые принципы.- Москва.-2001.- 104 с.
Руководство пользователей ISIS: Приложение к системе ISIS.-Москва: ГПНТБ России, 2004.
Kalinichenko L.Ontological Modeling / L. Kalinichenko, M. Missikoff, F. Schiappelli, N.Skvortsov // Proc. of the 5th Russian Conference on Digital Libraries RCDL2003, St.-Petersburg, Russia,- 2003.- Р.7-13.
Брежнева В.В., Минкина В.А. Информационное обслуживание: продукты и услуги, предоставляемые библиотеками и службами информации предприятий / В.В. Брежнева, В.А. Минкина; СПбГУКИ. - СПб.: Профессия, 2004. — 304 с. — (Серия «Библиотека»). – эл. шакли 2823 кб.
|
| |
Axborot kutubxona tizimlari - bet 17

|
Axborot kutubxona tizimlari
|
bet | 17/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Hujjatning tarkibiy qismi to‘g‘risidagi ma’lumotlar //Identifikatsiyalanuvchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumot. – Hujjatda tarkibiy qismning joylashgan o‘rni to‘g‘risida ma’lumot.
Hujjatning tarkibiy qismi to‘g‘risidagi ma’lumot
Tavsif boshi
Asosiy qismga tegishli sarlavxa xaqida ma’lumot
Materialning umumiy ifodalanishi
Javobgarlik xaqida ma’lumot (faqat muallifning F.I.O)
Identifikatsiya qismi (//) ya’ni 2 ta qiya chiziqdan keyin boshlanadi. Bu punktual belgi qo‘yilgandan tavsifning asosiy qismi tugaganligini bildiradi.
Identifikatsiyalanuvchi hujjat to‘g‘risidagi ma’lumot
- Hujjat xaqidagi ma’lumot (Hujjatning asosiy sarlavxasi) (.-)
- Xujjatning yili (agar gazeta jurnal bo‘lsa, to‘plam , kitob bo‘lsa chiqish ma’lumoti to‘liq yoziladi) (.-)
- Hujjatning nomeri (gazeta yoki jurnalda № o‘yiladi) (kitob, to‘plamlarda BOB ko‘rsatiladi ya’ni III bob) (.-)
Xar biri (.-) punktual belgi bilan ajratib yoziladi
Hujjatda tarkibiy qismning joylashgan o‘rni to‘g‘risida ma’lumot.
Ya’ni xujjat ichidagi asosiy qism hujjatning joylashgan joyi.
Muhokamalar natijasida yaratilgan jadvallarni o‘qituvchi umumiy muhokamani tashkil etadi. Natijada talabada o‘zlari yaratgan faktografik ma’lumotlari bo‘yicha tushunchalar hosil bo‘ladi. Amaliy faoliyat davomida faktografik ma’lumotlar tayyorlash ko‘nikmasi shakllanadi.
Topshiriq
1.Talaba faktografik axborot maxsulotini tayyorlashda jarayonida foydalanuvchini talabini o‘rganadi.
2.Talab asosida faktografik ma’lumotlarni to‘playdi, unga izox beradi, manba tili, xronologiyasini aniqlaydi va olingan manbaga analitik tavsif beradi.
Topshiriqni natijasi: Talaba faktografik ma’lumotlarga asoslangan holda axborot maxsulotini tayyorlab topshiradi. Amaliy mashg‘ulot topshirig‘i auditoriyada muxokama qilinadi.
Talabalar bilimni baholash mezonalari: topshiriq bajarilgach 5 daqiqa davomida guruhlar biri birining ishini muhokama etadi. Natijada ularda kasbiy kompetensiya hosil bo‘ladi. O‘qituvchi talabalarda nazariy bilimni o‘zlashtirish va amaliy topshiriqni bajarishdagi tirishqoqligi bo‘yicha baholaydi.
|
| |
Amaliy qism
Amaliy ish mazmuni

|
Amaliy qism
Amaliy ish mazmuni
|
bet | 13/33 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 0,57 Mb. | | #126639 |
Bog'liq ААМ ва Х сиртқи услубий кўрсатма (1)Amaliy qism
Amaliy ish mazmuni. Talaba axborot-kutubxona, axborot agentligi, axborot xizmati yoki biror bir bo‘lim faoliyati bilan tanishadi. Shundan so‘ng quyidagi savollarga asoslangan holda so‘rovnoma o‘tkazadilar:
1. Tashkilot haqidagi axborot Siz uchun muximmi?
2. Siz muassasada rasmiy ravishda tarqatilgan axborotga ishonasizmi?
3. Xamkasblaringiz bilan munosabatlaringiz?
4. Sizni xizmatingizni xamkasblaringiz qanday baxolashadi?
5. Xamkasblaringiz xizmatini samimiy baxolaysizmi?
6.Ish faoliyatingizda Sizni inavatsion g‘oyalaringizni inobatga olishadimi?
7.Tashkilotdagi salbiy va ijobiy axborotlar tarqalishiga Sizni munosabatingiz?
8. Ish faoliyatingizda o‘zingizning uslubingiz bormi?
9.Tashkilotning mehnat samaradorligini oshirishda qanday omillarga tayanasiz?
10.Tashkilot raxbariyati tomonidan qanday motivatsiyalar beriladi?
11.Tashkilotda foydalanuvchilar uchun qanday shart sharoitlar mavjud?
12.Sizni kundalik qiladigan ishingiz malaka oshirishni talab qiladimi?
13.Siz muassasani yoki bo‘limni rivojlanishiga keskin ta’sir ko‘rsatuvchi qarorlar qabul qilishda qatnashasizmi?
14.Siz o‘zingizni shaxsiy xislatlaringiz, bilimingiz, kasbiy ko‘nikmalaringizni yetarli darajada deb o‘ylaysizmi?
15.Xizmat pog‘onasida istiqbolingiz borligini ko‘rasizmi?
16.Xizmatchilarni fikr-mulohazalarini rahbariyat e’tiborga oladimi?
17.Siz muloqatga doim tayyormisiz?
18. Sizningcha, bo‘limingizni obro‘si qanday?
19.Mijozlar, hamkorlar va foydalanuvchini muassasa haqidagi fikrlari Sizni qoniqtiradimi?
20.Agar qoniqtirmasa, Siz uni o‘zgartirish uchun qanday taklif berasiz?
Amaliy mashg‘ulotga tavsiya etiladigan metodika. «SWOT - tahlil». Metodika vaziyatni tahlil qilish va talabaning o‘quv imkoniyatlarini baxolash imkonini beradi.
Metodning maqsadi: mavjud nazariy bilimlar va amaliy tajribalarni tahlil qilish, taqqoslash orqali muammoni hal etish yo‘llarni topishga, bilimlarni mustahkamlash, takrorlash, baholashga, mustaqil, tanqidiy fikrlashni, nostandart tafakkurni shakllantirishga xizmat qiladi.
|
| |
Uyda tayyorlangan qattiq pishloq - 304 – guruh talabasi Donoqulova Dilnoza Doniyorovnaning “Servis xizmati” fanidan...

|
304 – guruh talabasi Donoqulova Dilnoza Doniyorovnaning “Servis xizmati” fanidan tayyorlagan kurs ishi
|
bet | 3/4 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 0,69 Mb. | | #148430 |
Bog'liq 1.Sut va sut mahsulotlariDanaqulova DilnozaUyda tayyorlangan qattiq pishloq
Uyda tayyorlanadigan tabiiy pishloq retseptini sizga taqdim etamiz. Pishloq mazali va xushbo’y bo’lib, buterbrod, salat va taomlarga oslish uchun mo’ljallangan. Ko’rsatilgan masalliqlardan 300 gramm pishloq chiqadi.
Qadam 1
Katta qozonga sut bilan tvorogni solamiz. Maslahat: sut va tvorog magazinniki emas, uyda tayyorlangan bo’lishi kerak. Tvorog yog’li (5% dan ortiq) va quruq bo’lishi kerak.
Qadam 2
O’rtacha olovda massani isitamiz. Sut zardobga aylanib, tvorogi ajrab qolishi kerak.
Qadam 3
Tvorogni chiqarib tovaga solamiz.
Qadam 4
Tuz, iste’mol sodasi va sariyog’ qo’shamiz.
Qadam 5
Tinmay aralashtirib, massani isitamiz. U cho’ziluvchan bo’lguncha.
Qadam 6
Massani qolipga quyib, sovushini kutamiz. Pishloq qatishi kerak.
Qadam 7
Tayyor pishloqni yaxshilab qatishi uchun sovutgichga qo’yamiz.
Yoqimli ishtaha!
Sutli korjiklar
Korjlar – bir stakan sut, qaha yoki choy uchun ajoyib qo’shimcha bo’la oladi. Qolaversa ularni tayyorlash faqatgina zavqdan boshqa hech narsa emas.
Muhim: asosiysi korjlarni pechda keragidan ortiq qoldirmaslik, aks holda ular qattiq bo’lib qoladi.
Qadam 1
Idishda sut, shakar va vanil shakarini aralashtirib, qaynatamiz. Qaynab chiqqanidan so'ng yana 5 daqiqa o'rtacha olovda aralashtirib turgan holda pishiramiz.
Qadam 2
Olovdan olib, xona haroratiga kelgunicha sovutamiz.
Qadam 3
Yumshatilgan margarinni ko'pirtirib, tuxum solamiz va yana bir necha daqiqa ko'pirtiramiz.
Qadam 4
Margarinli massaga qaynatib olgan sutli massamizni solib, aralashtiramiz.
Qadam 5
Qobartma bilan aralashtirilgan unni solib, xamir qoramiz. Tayyor bo'lgan xamirni 20 daqiqaga xona xaroratida qoldiramiz.
Qadam 6
Xamirni 6-7 mm qalinlikda yoyib, qolip yoki stakan yordamida dumaloqchalar kesib olamiz.
Qadam 7 Korjlarni gaz pechi patnisiga joylashtirib, ustiga tuxum surtamiz va sanchqi yordamida "chiziqlar" qoldiramiz. 200 C darajada qizdirilgan gaz pechiga 10-12 daqiqaga yuboramiz.
Yoqimli ishtaha!
|
| |
Sistemaning tayanch joylarining miqdorini aniqlash, tanlash

|
Sistemaning tayanch joylarining miqdorini aniqlash, tanlash
|
bet | 2/3 | Sana | 17.11.2023 | Hajmi | 152,91 Kb. | | #100420 |
Bog'liq 2-ma\'ruza2. Sistemaning tayanch joylarining miqdorini aniqlash, tanlash.
Yuqorida qayd etilgan kamchiliklar markazlashgan ikki pog‘onali avtomatlashtirish sistemalarida qisman kamayadi. Bunga sabab ularda markazlashmagan sistemalardagi kabi shaxsiy boshqarish punktlari nazarda tutiladi (4-rasm).
4-rasm.Avtomatlashtirilgan sistemaning markazlashtirilgan ikki pog‘onali boshqarish sistemasi.
Ayrim texnologik jihoz, apparat, uskunalar markalashgan boshqaruv punktlari orqali amalga oshiriladi. Muhim texnologik parametrlar markaziy boshqaruv punktiga yuboriladi. Loyihalashda birinchi pog‘ona uchun uchta boshqarish holatini nazarda to‘tish kerak:
Yuqori pog‘onadan keluvchi buyrug‘ uchun;
Bevosita birinchi pog‘onada hosil bo‘luvchi buyrug‘ uchun;
Bir vaqtda birinchi va yuqori (rasmda ikkinchi) pog‘onalardan keluvchi buyrug‘ uchun.
3. Tarkib sxemalarining vazifasi, grafik ifodalanishi va turlari.
Bir necha bo‘linmalardan to‘zilgan va ular orasidagi masofa katta bo‘lsa, boshqarish tarkibi ko‘p pog‘onali qilinadi.
Tarkib sxemasida shartli ravishda texnologik obekt, boshqarish punktlari (mahalliy shchitlar, operator xonasi va shu kabilar), ishlab chiqarishda qatnashuvchi texnolog-xodimlar, texnik vositalar, o‘zaro aloqa yo‘llari ko‘rsatiladi; odatda sxema elementlari to‘rtburchak shaklida ifodalanadi (5-rasm).
Texnologik jarayonlarning murakkablik darajasiga qarab tarkibiy sxemalar turli ko‘rinishlarga ega bo‘lishlari mumkin. Bu ko‘rinishlar odatda texnik topshiriqda berilgan bo‘ladi. Bularga konstruktiv, funksional algoritmik, tashqiliy yoki ularning bir nechtasi bir sxemada birgalikda bo‘lishi mumkin. Funksional tarkib sxemasida sistemaning har bir qismi bajaradigan vazifasi bo‘yicha tayyorlanadi.
Konstruktiv tarkib sxemasida sistemaning har bir qismi mustaqil konstruktiv butunligi (yaxlitligi) shaklida ifodalanadi.
Algoritmik tarkib sxemasi sistema faoliyatida elementlarning kattaliklarni ma’lum algoritm bo‘yicha o‘zgartirishni ifodalaydi.
Tashqiliy tarkib sxemasi avtomatlashtirish sistemasidagi operativ xodimlarning o‘zaro aloqalarini ko‘rsatadi.
5-rasm. Kislota ishlab chiqarish pech bo‘limining tarkib (konstruktiv) sxemasi.
Bunda: 1-transportyorlar pech 2-bunkerlar; 3- ta’minlovchi va tebratuvchilar; 4-pech 5-ajratuvchi qozon; 6-siklon va elekrofiltrlar; 7-yo‘naltiruvchilar; 8-transportyorlar.
N-nazorat; S-signallash; MB-masofadan boshqarish; AR-avtomatik rostlash; DA-dispetcherlik aloqasi;
OA-ovozli aloqa; MB-moydan boshqarish; AB-avtomatik boshqarish.
6-rasm. Navbatdagi iyerarxik bosqichdagi loyihalash jarayonining sxemasi.
|
| |
Gaz analizatorlari - Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik...

|
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari
|
bet | 90/96 | Sana | 22.06.2024 | Hajmi | 10,46 Mb. | | #265084 |
Bog'liq ASLUS javoblarGaz analizatorlari tekshirilayotgan gaz aralashmasidagi komponent yoki komponentlar yig‘indisi konsentratsiyasi haqida ma'lumot beradigan qurilmalardir. Gaz anlizatorlari sanoatning barcha sohalarida va ilmiy-tadqiqot ishlarida keng ishlatiladi. Gaz analizatorlari ishlash prinsipi (tahlil qilish usuli), tahlil qilinayotgan muhitning xossalari, aniqlanayotgan komponentlar soni, ishlanish turi, chiqish signalini unifikatsiyalash usuli va o‘lchash natijalarini berish usuli kabi belgilariga ko‘ra tasniflanishi mumkin.
Оптик газ анализаторларида оптик зичлик, синдириш коэффициенти ва бошқа оптик хоссаларнинг текширилаётган компонент концентрациясига боғлиқлигидан фойдаланилади. Электромагнит нурланиш жадаллигининг пасайиши ёки нурланиш оқимининг текширилаётган газ спекторининг инфрақизил, ултрабинафша ёки кўринадиган қисмларидаги ютилишини ўлчашга асосланган абсорбцион-оптик усул кўпроқ тарқалган.
Водород, аммиак, метан каби газлар инфрақизил нурларни, хлор, озон, симоб буғлари эса ултрабинафша нурларни ютади. Шунинг учун таҳлил қилинаётган компонент турига қараб бундай газ анализаторларида инфрақизил ёки ултрабинафша нурланишдан фойдаланилади.
Спектрнинг инфрақизил соҳасида ишлайдиган газ анализаторларида нурлаткичлар сифатида 700—800°С гача қиздирилган сим спиралларидан фойдаланилади. Спектрнинг ултрабинафша соҳасида ишлайдиган газ анализаторларида эса газ рязряд лампаси нурланиш манбаи бўлиб хизмат қилади.
Оптик-абсорбцион газ анализаторларининг кўпи дифференциал схема бўйича қурилган (6.4-расм). Манба 1 дан олинадиган нурланиш оқими йўлида ёруғлик филтрлари 2 орасидан текширилаётган газ аралашмаси ўтадиган ишловчи камера 3 ва аниқланаётган компонент қўшилмаган газ аралашмаси билан тўлдирилган таққослаш камераси 4 ўрнатилади. Қабул қилгич 5 иш ва таққослаш камераларидаги нурланиш жадаллиги фарқини қабул қилади, аниқланаётган компонент миқдорига мутаносиб бўлган нобаланслик сигнали эса кучайтиргич 6 да кучайиб, ўлчаш асбоби 7 да қайд қилинади.
Одатда оптик газ анализаторлари компенсацион схема бўйича ишланиб, ўлчаш схемаси оптик, газ ёки электр усуллар ёрдамида мувозанатланади. Оптик конпенсация усулида тескари алоқа сигнали тўсиқ ёки оптик пона силжишига айлантирилади. Бу эса таққослаш каналида нурланиш жадаллигини тегишлича ўзгартиради. Иккинчи ҳолда, таққослаш каналида нурланиш оқими йўлида компенсацияловчи аралашма қатламининг қалинлиги ўзгаради. Ba, ниҳоят, электр компенсациялаш усулида занжирда электр билан таъминлаш кучланиши ўзгартирилади.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Avtomatlashtirish sistemalarini loyihalash,o’rnatish va sozlash, Avtomatlashtirishning elektromexanik sistemalari, Sohaning texnologik o’lchashlari va asboblari
|