nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
P (A | B) = R (B | A) R (a) / R (B)

|
P (A | B) = R (B | A) R (a) / R (B)
|
bet | 8/9 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 46,16 Kb. | | #273858 |
Bog'liq A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli ehtimollik. Hodisalarning bog’liqsizligi va hodisalar yig’indisining ehtimoli. To’la ehtimollik va Bayes formulalari.P (A | B) = R (B | A) R (a) / R (B)
A va B ikkita voqea va P (B) ≠ 0 bo'ladi
R (a | B) - bu B ning rost ekanligi inobatga olinadigan A voqeasining shartli ehtimoli.
R (B | A) - A ning haqiqat ekanligi bilan bog'liq voqea B ning shartli ehtimoli.
P (A) va P (B) A va B ning ehtimolliklari bir-biridan mustaqil ravishda (marginal ehtimollik) yuzaga keladi.
Bayes teoremasi yana bir shartga asoslanib, imkoniyatni bitta shartni hisoblashuchun ishlatilishi mumkin.
Xulosa
Ehtimollikning klassik ta'rifi sinov natijalari soni cheklangan deb taxmin qiladi. Ammo amalda ko'pincha mumkin bo'lgan holatlar soni cheksiz bo'lgan testlarga duch kelinadi. Bundan tashqari, klassik ta'rifning zaif tomoni shundaki, test natijasini elementar hodisalar to'plami sifatida aks ettirish juda mumkin emas. Sinovning boshlang'ich natijalarini teng darajada iloji bor deb hisoblash sabablarini ko'rsatish yanada qiyinroq. Odatda, testning elementar natijalarining tengligi simmetriya mulohazalaridan kelib chiqadi. Biroq, bunday vazifalar amalda juda kam uchraydi. Shu sabablarga ko'ra ehtimollikning klassik ta'rifi bilan bir qatorda ehtimollikning boshqa ta'riflaridan foydalaniladi.
Tabiatshunoslikda muayyan shartlar majmui 5 bilan shu shartlar bajarilganda roʻy berganini yoki roʻy bermaganini aniq aytish mumkin boʻlgan A hodisa orasidagi bogʻlanish qonuniyatini bayon etishda quyidagi 2 sxema ishlatiladi: 1) shartlar majmui 5 bajarilgan har bir holda A hodisa roʻy beradi. Mas, klassik mexanikaning qonunlari boshlangʻich shartlar va jismga taʼsir etuvchi kuchlar berilganda jism harakati bir qiymatli aniqlanishini tasdiqlaydi; 2) shartlar majmui 5 bajarilganda A hodisa maʼlum R(A/5)=r ehtimol bilan roʻy beradi. Mas, radioaktiv nurlanish qonunlari har bir radioaktiv modda uchun berilgan vaqt oraligʻida bu modda N ta atomi yemirilishining maʼlum ehtimoli borligini tasdiqlaydi. Ikkinchi sxema bilan ifodalanuvchi qonuniyatlar statistik qonuniyatlar deyiladi. Tugʻilish va oʻlim bilan bogʻliq statistik qonuniyatlari ham (mas, oʻgʻil tugʻilishi ehtimoli 0,515 ekanligi) avvaldan maʼlum. 19-asr oxiridan boshlab fizika, kimyo, biologiya va boshqalar fanlarda koʻplab statistik qonuniyatlar kashf etiladi. Turli sohalardagi statistik qonuniyatlarni Ehtimollar nazariyasi usullari bilan oʻrganish hodisalarning ehtimollari hamma vaqt baʼzi oddiy munosabatlarni qanoatlantirishga asoslangan. Shu oddiy munosabatlar asosida hodisalarning roʻy berish ehtimollari xossalarini oʻrganish Ehtimollar nazariyasi predmetini tashkil qiladi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu : A. N. Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli...

|
Mavzu : A. N. Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli ehtimollik. Hodisalarning bog’liqsizligi va hodisalar yig’indisining ehtimoli. To’la ehtimollik va Bayes formulalari. Mundarija Kirish
|
bet | 9/9 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 46,16 Kb. | | #273858 |
Bog'liq A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli ehtimollik. Hodisalarning bog’liqsizligi va hodisalar yig’indisining ehtimoli. To’la ehtimollik va Bayes formulalari.Foydalanilgan adabiyotlar
1. Аbdushukurov А.А. Xi-kvadrat kriteriysi: nazariyasi va tatbiqi, O‘zMU, 2006.
2. Аbdushukurov А.А., Azlarov T.A., Djamirzayev A.A. Ehtimollar nazariyasi va matematik statistikadan misol va masalalar to‘plami. Toshkent «Universitet», 2003.
3. Azlarov T.A., Abdushukurov A.A. Ehtimollar nazariyasi va matematik statistikadan Inglizcha-ruscha-o‘zbekcha lug‘at. Toshkent: «Universitet», 2005.
4. Abdushukurov A.A. Ehtimollar nazariyasi. Ma’ruzalar matni. Toshkent: «Universitet», 2000.
5. Бочаров П. П., Печинкин А. В. Теория вероятностей. Математическая статистика. — 2-е изд. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2005.
6. Ватутин В.А., Ивченко Г.И., Медведев Ю.И., Чистяков В.П. Теория вероятностей и математическая статистика в задачах М.: 2003.
7. Ивченко Г.И., Медведев Ю.И. Математическая статистика. М.: Высшая школа, 1984.
8. Кибзун А. И., Горяинова Е. Р., Наумов А. В., Сиротин А. Н. Теория вероятностей и математическая статистика. Базовый курс с примерами и задачами / Учебн. пособие. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2002.
9. Кибзун А.И., Панков А.Р., Сиротин А.Н. Учебное пособие по теории вероятностей. — М.: Изд-во МАИ, 1993.
10. Коршунов Д.А., Чернова Н.И. Сборник задач по математической статистике: учебное пособие. 2-е изд., испр. –Новосибирск, изд-во Института математики, 2004.
11. http://www.lib.homelinex.org/math/;
12. http://www.eknigu.com/lib/mathematics/;
23. http://www.eknigu.com/info/M_Mathematics/MC.
http://hozir.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu : A. N. Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli ehtimollik. Hodisalarning bog’liqsizligi va hodisalar yig’indisining ehtimoli. To’la ehtimollik va Bayes formulalari. Mundarija Kirish
|
A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan ehtimolning xossalari

|
A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan ehtimolning xossalari
|
bet | 2/9 | Sana | 07.10.2024 | Hajmi | 46,16 Kb. | | #273858 |
Bog'liq A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan extimolning xossalari. Shartli ehtimollik. Hodisalarning bog’liqsizligi va hodisalar yig’indisining ehtimoli. To’la ehtimollik va Bayes formulalari.A.N.Kolmogorov aksiomalaridan kelib chiqadigan ehtimolning xossalari.
Shartli ehtimollik.
Ikkita A va B tasodifiy hodisalar birgalikda qaralayotgan ko’p hollarda quyidagi savol tug’iladi: bu hodisalar bir-biri bilan qanchalik bog’langan, ulardan birining ro’y berishi ikkinchisining ro’y berishiga qay darajada ta’sir qiladi. Ikkita tasodifiy hodisa orasidagi eng sodda bog’lanishlar sababli bog’lanishlardir, ya’ni hodisalardan birining ro’y berishi albatta ikkinchisining ro’y berishiga olib keladi yoki bir hodisaning ro’y berishi ikkinchisining ro’y berishini inkor qiladi. Biroq, bunday chetki hollardan boshqa juda ko’plab oraliq hollar ham mavjud, ularda bir hodisa bilan ikkinchi hodisa orasida sabali bog’lanish bo’lmaydi, ammo qandaydir bog’lanish mavjud bo’ladi.
Misol: o’yin soqqasi tashlanadi. Juft ochkoning tushishi A hodisa, 3 dan katta ochkoning tushishi B hodisa bo’lsin. Bu hodisalardan birining ro’y berishi ikkinchisining ro’y berishiga olib keladi yoki, aksincha, ulardan ikkinchisini inkor qiladi deb tasdiqlashning noto’g’ri ekanligi ravshandir. Shu bilan birga A va B hodisalar orasida qandaydir bog’liqlik mavjud. Haqiqatdan ham, B hodisaga kirgan uchta elementar natijadan ikkitasi A hodisaga ham kiradi. Shuning uchun agar B hodisa ro’y bergan deb hisoblasak, A hodisannig ro’y berish ehtimoli bo’ladi. Ammo soqqa tashlashning natijasi haqida qo’shimcha axborot bo’lmagan holda bu ehtimol bilan hisoblanadi. bo’lgani uchun B hodisaning ro’y berishi A hodisaning ro’y berish ehtimoliga ta’sir ko’rsatishini tan olishga to’g’ri keladi.
1.1da klassik sxema uchun shartli ehtimollik formulasi olingan. Umumiy holda, bu formula hodisaning shartli ehtimolining ta'rifi bo'lib xizmat qiladi A voqea sodir bo'lgan taqdirda V, P (B) > 0.
Ta'rif 2.1. Hodisaning shartli ehtimolligi A shartiga ko'ra V
Ta'rif 2.2. Tadbir A hodisaga bog'liq emas V, agar
Hodisalarning mustaqilligi o'zaro, ya'ni. voqea bo'lsa A ga bog'liq emas V, keyin va voqea V ga bog'liq emas A. Haqiqatan ham, 2.1 va 2.2 ta'riflaridan foydalanib, uchun P (A)> 0 bizda:
2.1 ta'rifi ehtimollarni ko'paytirish uchun quyidagi formulani nazarda tutadi:
Mustaqil hodisalar uchun hodisalar ko'paytmasining ehtimoli ularning ehtimolliklarining ko'paytmasiga teng:
Ta'rif 2.3. Voqealar A, A 2 ,..., A" hodisalarning to'liq guruhini hosil qiladi, agar ular juftlik bilan mos kelmasa va birgalikda ishonchli hodisani tashkil qilsa, ya'ni.
Quyidagi umumiy ehtimollik teoremasi o‘rinli.
|
| |
-xususiyati - 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi

|
1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi
|
bet | 13/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.org1-xususiyati, SDH tizimlarining uzatish tezligi, Evropa va Amerika PDH ierarxiyasining birlashtirilgan standart qatoriga mos keluvchi 1.5; 2; 6; 8; 34; 45; 140 Mbit/sli tarmoqda kirish kanallarini qo’llashga mo’ljallangan terminal multipleksor (TM)lar va kirish-chiqishli multipleksor (KChM)lar orqali tashkil qilinadi. Uzatish tezligi belgilangan qatorga mos keluvchi, imkoniyatli kanallarning raqamli signaliga – PDH triblari (trib - aloqachilar terminalogiyasida komponent signallar), uzatish tezligi SDH tezligiga mos keluvchi standart qator signallariga - SDH triblari deyiladi.
2-xususiyati, SDH triblari o’lchami PDH ierarxiyasining triblari satxi bilan aniqlanadigan, belgilangan standart konteynerlarda joylashgan bo’lishi zarur. Bunday konteynerlar - virtual konteynerlar deyiladi. Virtual konteynerlar guruhda ikkita har hil usulda birlashishi mumkin. Past satxdagi konteynerlarni yuqori satxli konteynerlarning zarur yuklamasi sifatida qo’llash va multipleksorlash mumkin. Bu, o’z navbatida eng yuqori sathdagi (eng katta o’lchamdagi) STM-1 freym konteynerining zarur yuklamasi bo’lib xizmat qiladi.
3-xususiyati, bunda virtual konteyner holatini qayta ishlashni sinxronlashtirish dalillari orasidagi qarama-qarshilik va maydon ichidagi kerakli yuklamaga ega bo’lgan konteyner holatining mumkin bo’lgan o’zgarishini, ko’rsatkichlar yordamida aniqlash mumkin, xattoki, o’lchamlari har xil bo’lgan konteynerlar va yuqori sathli konteynerlarning hajmi ancha yuqori bo’lganda ham, u baribir etarli darajada bo’lmasligi mumkin yoki yuklama ostida o’lchami kichik bo’lgan bir nechtasini ajratish mumkin. Buning uchun SDH texnologiyasida konteynerlarni tortishish imkoniyati qarab chiqilgan. Hosil bo’lgan konteynerlar asosiysidan, mos keluvchi indeksi bilan farqlanadi (yuklamaning aralashishi nuqtai nazaridan), xuddi bitta katta konteyner singari ko’rsatilgan imkoniyat bir tomondan nomlanishga ega bo’lgan konteynerlarni qo’llashni optimallashtiradi, boshqa tomondan uni aniq bo’lmagan qayta ishlash laxzasida yangi turdagi yuklamani texnologiya bilan oson moslashtirish imkonini beradi.
4-xususiyati, bitta satxdagi bir necha konteynerlar, shu joyning o’zida ulanishi mumkin va nosandart zarur yuklamani joylashtirish uchun qo’llanadigan bitta uzluksiz konteyner sifatida qaraladi.
5-xususiyati, bunda 9•9=81 bayt o’lchamli alohida sarlavxa maydonining shakllanishi (lokal tarmoqlarda paketlarni qayta ishlash me’yori). U zarur bo’lgan boshqarishni va nazorat axborotini joylashtirish va zarur bo’lgan ichki ma’lumotlarni uzatish kanallarini tashkil qilish uchun baytning bir qismini olib borish uchun etarli darajada katta. Freym tuzilishida uzatiladigan har bir bayt, tezligi 64 kbit/s ga teng bo’lgan oqimga ekvivalent ekanligini hisobga olgan holda berilgan sarlovxani uzatish 5184 Mbit/s ekvivalent xizmat axborotlari oqimini hosil qilishga mos keladi.
|
| |
PDH-texnologiyasining kanallar taqsimoti keltiring va tushuntirib bering

|
PDH-texnologiyasining kanallar taqsimoti keltiring va tushuntirib bering
|
bet | 11/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.org23. PDH-texnologiyasining kanallar taqsimoti keltiring va tushuntirib bering.
PDH / SDH asosidagi transport tarmog'i quyidagilardan iborat multiplexing tugunlari (multipleksorlar)standart tarmoqli kengligi ierarxiyasining turli darajalari kanallari o'rtasida konvertorlar rolini bajarish, uzun yo'llarda raqamli oqimni tiklaydigan regeneratorlar va asosiy tarmoq kanallari va kanallari darajasida kommutatsiyani amalga oshiruvchi raqamli xochlar. Zamonaviy uzatish tizimlari signallarni uzatish vositasi sifatida elektr va optik kabellarni, shuningdek radio chastota vositalarini (radio rölesi va sun'iy yo'ldosh uzatish tizimlari) ishlatadilar. Oddiy kanalning raqamli signali ma'lum mantiqiy tuzilishga ega, shu jumladan signalning tsiklik tuzilishi va chiziqli kod turi. Signalning pastadir tuzilishi asosiy tarmoq kanallari ierarxiyasining turli darajalari o'rtasidagi sinxronizatsiya, multipleksatsiya va demultiplexing jarayonlarida, shuningdek blok xatolarini boshqarish uchun ishlatiladi. Chiziq kodi raqamli signal uzatish uchun shovqin immunitetini ta'minlaydi. Etkazish moslamasi tsiklik tuzilishi bo'lgan raqamli signalni modulyatsiyalangan elektr signaliga o'zgartiradi, keyinchalik u uzatish vositasi orqali uzatiladi. Modulyatsiya turi ishlatiladigan jihozlarga va uzatish vositasiga bog'liq.Shunday qilib, turli xil tuzilmalarning elektr signallari raqamli uzatish tizimlari ichida uzatiladi va raqamli uzatish tizimlarining chiqishida raqamli birlamchi tarmoq kanallari uzatish tezligi, tsiklik struktura va chiziqli kod turiga mos keladigan raqamli uzatish tizimlarining chiqishlarida hosil bo'ladi.PDH oqimini bosqichma-bosqich demultiplekslash tartibisiz ajratish uchun PDH oqimlarini to'g'ridan-to'g'ri multiplekslash va demultiplekslashni ta'minlaydi. To'g'ridan-to'g'ri multiplekslash protsedurasi I / O protsedurasi deb ham nomlanadi; standart optik va elektr interfeyslarga tayanadi, bu turli xil ishlab chiqaruvchilarning uskunalarini yaxshiroq moslashishini ta'minlaydi.sizga Evropa va Amerika ierarxiyalarining PDH tizimlarini birlashtirishga imkon beradi.
Transport tarmog’ining asosiy vazifalaridan biri tarmoq kengligini ta'minlash va boshqarishdir, bu erda har bir ulanish uchun rejalashtirilgan o'zgarishlar odatda kamdan-kam hollarda amalga oshiriladi - bu bir hafta, bir oy yoki hatto yiliga bir marta bo'lishi mumkin.
Shu bilan birga, transport tarmoqlari favqulodda vaziyatlarga tezkor ravishda tegishli signallarni ishlab chiqarish, zaxira manbalariga avtomatik ravishda o'tish va bir necha o'n millisekundalar ichida ularning ishlash qobiliyatini tiklash orqali javob berishi kerak.
|
| |
TCP/IP steki - 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi

|
1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi
|
bet | 10/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.orgTCP/IP steki.
Transmission Control Protocol/Internet Protocol (TCP/IP) - bu global tarmoqlar uchun ishlab chiqilgan protokollar stekining modellashtirilgan standarti.
TCP/IP protokollari 4 ta darajaga bo’linadi.
1.ethernet,IEEE802.11 WLAN ,SLIP,Token Ring,ATM,MPLS;
2.ICMP,IGMP,ARP; 3.TCP,UDP,SCTP,DCCP;
4.HTTP,RTSP,FTP,DNS;
Odatda uchta protokol turi
alohida ta’kidlanadi: transport, tarmoq va amaliy.
Protokol steklaridan foydalanishning ijobiy tomoni shundan iboratki,quyi bosqichda ishlaydigan protokollar anchadan beri ishlatiladigan va taniqli Ethernet, FDDI va boshqa tarmoq protokollaridir. Bu protokollarning apparat vositalar yordamida bajarilishi sharofati evaziga bir xil qurilmalarni turli tarmoqlarda ishlatish imkoni mavjud bo‘ladi. Shu tufayli qurilmalarning moslashuv imkoni hosil bo‘ladi.Yuqori bosqich protokollari xususida esa har bir stek o‘z afzalliklariga va kamchiliklariga egadir va «bir protokolga – bir bosqich» tushunchasidek aniq bog‘lanish yo‘qdir, ya’ni bir protokol birdaniga ikki-uch bosqichlarda ham ishlashi mumkin.
Net BIOS/SMB.
Yetarli darajada taniqli protokol steki bo‘lib, uni IBM va Microsoft kompaniyalari loyihalashtirgan va shu kompaniyalar mahsulotida foydalanish ko‘zda tutilgan. TCP/IP kabi Net-BIOS/SMB stek protokollari fizik kanal bosqichida Ethernet, Token-Ring kabi va boshqa standart protokollar ishlaydi.
LLC (Logical Link Control) ning vazifasini tushuntirib bering.
22. LLC (Logical Link Control) - ma’lumotlarni uzatishni mantiqiy boshqarish sath osti sathi.
LLC sathi – kompyuterlar o’rtasida ma’lumotlarni har-xil darajadagi ishonchlilik bilan uzatishni amalga oshirish uchun javob beradi, hamda tarmoq sathi bilan ulanuvchi interfeys vazifasini bajaradi.
Tarmoq sathi, LLC sathi orqali, kanal sathidan o’ziga kerak bo’lgan ma’lumotlarni uzatish amaliyotini, ya’ni transport hizmatini unga kerak bo’lgan sifatda bajarib berishni so’raydi.
|
| |
IEEE 802.16 standartiga kiruvchi texnologiyani tushuntirib bering

|
IEEE 802.16 standartiga kiruvchi texnologiyani tushuntirib bering
|
bet | 12/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.org24. IEEE 802.16 standartiga kiruvchi texnologiyani tushuntirib bering.
10 dan 70 Mbit/s gacha ma’lumotlar uzatish tezligiga ega bo‘lgan IEEE 802.11/802.16 standartlari asosidagi keng polosali kirish tizimlari, bunga hozirgi kunda etakchi o‘rinlarni egallab kelayotgan Wi-Fi va WiMAX texnologiyalari kiradi;
WiMAX texnologiyasi: WiMAX maqsadi, vazifasi hamda imkoniyati.
WiMAX texnologiyasini rivoji hamda ko’tarilishi uchun 1999 yili IEEE 802.16 bazasi qoshida WiMAX-forum tashkil qilingan edi. Forumga Nokia, Harris Corporation, Ensemble, Crosspan hamda Aperto kabi mashhur kompaniyalar qo’shilishgan. 2005 yil may oyiga kelib ushbu forumda 230dan ortiq qatnashchilarni birlashtirgan. O’sha yiliyoq WSIS (World Summit on Information Society) tomonidan WiMAX texnologiyasiga quyidagi maqsad va vazifalarni qo’ygan.
1. WiMAX yordamida kichik qishloqlar, uzoq regionlarda information hamda kommunikatsion texnologiyalarni rivojlantirish (ko’pgina chekka hududlarda telefon hamda kabel tarmoqlarning umuman mavjud emasligini hisobga olgan holda).
2. WiMAX yordamida yer sharining yarim aholisini information hamda kommunikatsion texnologiyalarga yo’lni ochish.
25. SDH texnologiyasi asosiy vazifasi va iyerarhiyasini tushuntirib bering.
Bizga ma’lumki oxirgi yillarda aloqa tarmoqlarida pleziaxron raqamli ierarxiya (PDH) tizimlaridan tashqari sinxron raqamli ierarxiya (SDH) tizimlari ham keng qo’llanila boshladi. Bu asosan ularning PDHga nisbatan juda ko’p afzalliklari va xususiyatlari bilan bog’liq.
Sinxron raqamli ierarxiya (SDH), tarmoqning barcha uchastkalarini o’z ichiga oladigan, axborot uzatish kabi nazorat va boshqarish funktsiyalarini bajaradigan ko’p kanalli umumiy tizimni hosil qiladi. SDH ni qo’llash orqali apparatura narxini, foydalanish harajatlarini, sozlash va payvand qilish muddatini, qo’llanadigan apparaturalar sonini, hajmini kichraytirish mumkin. Bir vaqtning o’zida aloqa sifati sezilarli darajada oshadi.
U quyidagi xususiyatlarga ega:
|
| |
OSI tarmog'ining modeli - 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi

OSI tarmog'ining modeli (ochiq tizimlarning o'zaro bog'liqligi asosiy mos yozuvlar modeli) Bu kompyuterlar, dasturlar va boshqa qurilmalarning tarmoqdagi o'zaro ta'sirining mavhum modeli. Qisqacha aytganda, ushbu modelning mohiyati shundaki, ISO ( Xalqaro standartlashtirish tashkiloti) tarmoqning ishlashi uchun standart ishlab chiqildi, shunda hamma unga ishonishi mumkin edi va barcha tarmoqlarning mosligi va ular o'rtasidagi o'zaro ta'sir mavjud edi. Butun dunyoda ishlatiladigan eng mashhur tarmoq aloqa protokollaridan biri TCP / IP bo'lib, u mos yozuvlar modeliga asoslangan.
OSI model qatlamlari
Dastur darajasi ( dastur qatlami)
Bu eng yuqori darajadir oSI tarmog'ining model qatlami... U dastur qatlami deb ham ataladi. Foydalanuvchilarning tarmoq bilan o'zaro aloqasi uchun mo'ljallangan. Qatlam dasturlarga turli xil tarmoq xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini beradi.
Vazifalar:
Tarmoq sathining protokollari:
Bittorrent
HTTP
SMTP
SNMP
TELNET
Taqdimot qatlami ( taqdimot qatlami)
Bu ikkinchi daraja. U shuningdek vakillik darajasi deyiladi. Protokollarni konvertatsiya qilish, shuningdek ma'lumotlarni kodlash va dekodlash uchun mo'ljallangan. Ushbu bosqichda dastur sathidan yuborilgan so'rovlar tarmoq orqali uzatish uchun ma'lumotlarga va aksincha shakllanadi.
Vazifalar:
ma'lumotlarni siqish / dekompressiya qilish;
ma'lumotlarni kodlash / dekodlash;
so'rovlarni qayta yo'naltirish
Tarmoq sathining protokollari:
Sessiya darajasi ( sessiya qatlami)
Bu oSI tarmog'ining model qatlami aloqa seansini saqlash uchun javobgardir. Ushbu qatlam tufayli dasturlar bir-biri bilan uzoq vaqt o'zaro ta'sirlashishi mumkin.
Vazifalar:
Tarmoq sathining protokollari:
ISO-SP
L2TP
NetBIOS
PPTP
SMPP
Transport qatlami ( transport qatlami)
Agar yuqoridan hisoblasangiz, bu to'rtinchi darajadir. Ma'lumotlarni ishonchli uzatish uchun mo'ljallangan. Biroq, uzatish har doim ham ishonchli bo'lmasligi mumkin. Ma'lumotlarni takrorlash va etkazib bermaslik mumkin.
Tarmoq sathining protokollari:
|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI
RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
AMALIY ISHI
MAVZU:Dasturlash tillarida ma’lumotlarning standart turlari.
Fan nomi:Malumotlar tuzilmasi
va algoritmlari
Variant: raqami: 10
Bajardi: Izbosarov Asqar
MAVZU:Dasturlash tillarida ma’lumotlarning standart turlari.
Ishni bajarish tartibi:
• Tajriba ishi nazariy ma’lumotlarini o’rganish;
• Berilgan topshiriqning algoritmini ishlab chiqish;
• Python dasturlash muhitida dasturni yaratish;
• Natijalarni tekshirish;
• Hisobotni tayyorlash va topshirish.
Ma’lumotlar tuzilmasi
— bu ma’lumotlarni samarali o’qish va o’zgartirish
imkonini beruvchi,
ma’lumotlarni saqlash va boshqarishning bir formatga solingan shaklidir.
Soddaroq qilib aytganda,
ma’lumotlar tuzilmasi
— bu ma’lumotlarning ma’lum bir strukturaga
solingan, ular o’rtasida ma’lum bir bog’lanishlar yaratilgan va ular ustida ma’lum amallar
bajaruvchi
funksiyalardan tashkil topgan guruh. Eng sodda ma’lumotlar tuzilmasiga misol qilib massiv (array)ni
ko’rsatishimiz mumkin.
Python standart o'rnatilgan quyidagi ma'lumotlar turlariga ega:
1. Matnli ma'lumot turi
: str
2. Sonli ma'lumot turlari:
int, float, complex
3. Tartibli ma'lumot turlari
: list, tuple, range
4. Lug'atli ma'lumot turi
: dict
5. To'plamli ma'lumot tulari:
set, frozenset
6. Boolean (True/false) ma'lumot turi:
bool
Mantiqiy turlar, qiymatlar va ifodalar
● True va False- bu harflar, xuddi 10 kabi. Ular zaxiralangan so'zlar bo'lib, ularni
dasturda identifikator
sifatida ishlatib bo'lmaydi.
● Teng solishtirish operatori ikkita teng belgidir (==), bitta teng belgi emas (=).
● Taqqoslash natijasi boolean qiymat: True yoki False;
● Python 1 -ni True, 0 -ni False -ni ifodalash uchun ishlatadi;
● Mantiqiy qiymatni butun songa aylantirish uchun int funksiyasidan foydalanishingiz mumkin;
● Bundan tashqari,
bool funksiyasidan foydalanib, raqamli qiymatni mantiqiy qiymatga
aylantirishingiz mumkin;
● Agar qiymat 0 bo'lsa, funksiya False qaytaradi; aks holda,
u har doim True qaytaradi;
Brauzerning Bosh Sahifasini Tekshiring

|
Brauzerning Bosh Sahifasini Tekshiring
|
bet | 8/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 2
Zararli dastur sizning roziligingizsiz brauzeringiz bosh sahifasini o'zgartirishi mumkin. Brauzer sozlamalarini asl holatiga qaytaring va bosh sahifangiz va qidiruv tizimingiz zararli dastur tomonidan o‘g‘irlanmaganligiga ishonch hosil qiling.
7. Keshni O'chirish
Zararli dastur tizimingiz yoki brauzer keshida yashirinishi mumkin. Potentsial zararlangan fayllarni olib tashlash uchun keshni tozalang.
Safari
Safari-ni oching.
Yuqori menyuda "Safari" ni bosing va "Sozlamalar" ni tanlang.
"Maxfiylik" yorlig'iga o'ting.
"Veb-sayt ma'lumotlarini boshqarish" tugmasini bosing.
Barcha veb-sayt ma'lumotlarini o'chirish uchun "Hammasini o'chirish" tugmasini bosing yoki muayyan veb-saytlarni tanlang va muayyan saytlardan ma'lumotlarni o'chirish uchun "O'chirish" tugmasini bosing.
Gugl xrom
Chrome-ni oching.
Yuqori o'ng burchakdagi uch nuqtali menyuni bosing.
"Sozlamalar" ni tanlang.
Pastga aylantiring va chap menyuda "Maxfiylik va xavfsizlik" ni bosing.
"Maxfiylik va xavfsizlik" ostida "Brauzer ma'lumotlarini tozalash" tugmasini bosing.
"Keshlangan tasvirlar va fayllar" va o'chirmoqchi bo'lgan boshqa ma'lumotlarni tanlang.
"Ma'lumotlarni o'chirish" tugmasini bosing.
Mozilla Firefox
Firefox-ni oching.
Yuqori o'ng burchakdagi uch qatorli menyuni bosing.
"Options" ni tanlang.
Chapdagi menyuda "Maxfiylik va xavfsizlik" ni bosing.
"Cookie-fayllar va sayt ma'lumotlari" bo'limiga o'ting.
"Ma'lumotlarni o'chirish" tugmasini bosing.
"Keshlangan veb-kontent" ni belgilang va "O'chirish" tugmasini bosing.
|
| |
Dasturiy Ta'minotingizni Yangilang

|
Dasturiy Ta'minotingizni Yangilang
|
bet | 6/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 28. Dasturiy Ta'minotingizni Yangilang
Zararli dasturlar ko'pincha eskirgan dasturiy ta'minotdagi zaifliklardan foydalanadi. Operatsion tizimingizni, brauzerlaringizni va boshqa dasturiy ta'minotni muntazam yangilab turish sizga eng so'nggi xavfsizlik yamoqlariga ega bo'lishingizni ta'minlaydi va zararli dastur hujumlari xavfini kamaytiradi.
9. Brauzerlarni Tiklash
Zararli dastur tez-tez brauzer sozlamalarini o'zgartiradi, kiruvchi kengaytmalarni kiritadi yoki bosh sahifani o'zgartiradi. Brauzerlaringizni standart sozlamalarga qaytarish ushbu o'zgarishlarni olib tashlaydi va toza va xavfsiz ko'rish muhitini ta'minlaydi.
10. O'zingizni Tarbiyalang
Bilim zararli dasturlardan kuchli himoyadir. So'nggi tahdidlar, fishing usullari va onlayn xavfsizlik bo'yicha eng yaxshi amaliyotlar haqida xabardor bo'ling. Mumkin bo'lgan xavflardan xabardor bo'lish ularni tanib olish va ulardan samarali qochish imkonini beradi. Xodimlar uchun xavfsizlik bo'yicha o'quv dasturlari juda yaxshi g'oya.
Tizimingiz butunlay toza bo'lishini ta'minlash uchun Mac-dan zararli dasturlarni olib tashlash bir qator harakatlarni talab qiladi. Bu yerda Mac-dan zararli dasturlarni olib tashlash bo'yicha to'liq qo'llanma.
Zararli dastur ko'pincha tarqatish yoki boshqaruv serveri bilan bog'lanish uchun internetga tayanadi. Internetdan uzib qo'ysangiz, zararli dastur tizimingizni yanada yuqtirishi yoki ma'lumotlarni manbasiga qaytarib yuborishining oldini olasiz.
Xavfsiz rejim macOS’dagi diagnostika rejimi bo‘lib, u faqat asosiy tizim dasturlarini yuklaydi. Xavfsiz rejimda yuklash ayrim turdagi zararli dasturlarning yuklanishini oldini oladi va ularni olib tashlashni osonlashtiradi.
Ekranning yuqori chap tomonidagi Apple logotipini bosing.
Bu Mac haqida ni tanlang.
Mac-ning Apple Silicon yoki Intel-ga asoslanganligini aniqlang.
|
| |
Shubhali Dasturlarni Qo'lda O'chirish

|
Shubhali Dasturlarni Qo'lda O'chirish
|
bet | 5/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 25. Shubhali Dasturlarni Qo'lda O'chirish
O'rnatilgan dasturlar ro'yxatini o'rganing. Zararli dastur ko'pincha o'zini qonuniy ko'rinadigan dasturiy ta'minot sifatida yashiradi. Noma'lum nomlar yoki nashriyotlarga ega bo'lgan dasturlarni qidiring va ularni o'chirib tashlang. Muhim tizim fayllarini o'chirishdan ehtiyot bo'ling. Shuningdek, siz Ctrl-Alt-Del tugmalarini bosishingiz va kompyuteringizda ishlayotgan shubhali jarayonlarni qidirish va o'chirish uchun Vazifa menejeridan foydalanishingiz mumkin.
Ekranning pastki chap burchagidagi Windows logotipini tanlash bilan boshlang. Ko'rsatilgan qidiruv maydoniga "Boshqarish paneli" ni kiriting va natijalardan uni tanlang.
Boshqaruv panelining "Dasturlar" maydoniga o'ting. Davom etish uchun "Dasturni o'chirish" -ni tanlang.
Agar yaqinda o'rnatilgan dastur muammoga sabab bo'layotganiga ishonsangiz, ro'yxatni o'rnatish sanasi bo'yicha tartiblashingiz mumkin. Shubhali bo'lishi mumkin bo'lgan yangi qo'shilgan ilovalarni topish uchun "O'rnatilgan" ustuniga qarang.
Oʻchirmoqchi boʻlgan dastur(lar)ni tanlang va “Oʻchirish” tugmasini bosing. Bundan tashqari, dasturni sichqonchaning o'ng tugmasi bilan bosib, kontekst menyusidan "O'chirish" ni tanlashingiz mumkin.
6. Vaqtinchalik Fayllarni Olib Tashlang
Vaqtinchalik fayllar zararli dasturlarni saqlashi mumkin. Diskni tozalash nafaqat diskda bo'sh joyni bo'shatibgina qolmay, balki potentsial zararli vaqtinchalik fayllarni ham o'chirib tashlaydi va bu joylarda yashiringan zararli dasturlarni yo'q qilishni ta'minlaydi.
Windows tugmasini bosing va R > %temp% yozing > ushbu manzildagi barcha fayllarni o‘chirib tashlang > qayta ishlash qutisini bo‘shating.
7. Tizimingizni Tiklang
Tizimni tiklash sizga tizim fayllari va sozlamalarini oldingi vaqtga qaytarish imkonini beradi. Agar kompyuteringiz zararli dastur infektsiyasidan oldin normal ishlayotgan bo'lsa, uni infektsiya paydo bo'lishidan oldingi holatga qaytarish zararli dasturni samarali ravishda olib tashlashi mumkin.
|
| |
Marshrutizatorning ishlash printsipi

|
Marshrutizatorning ishlash printsipi
|
bet | 17/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.orgMarshrutizatorning ishlash printsipi
Tarmoqni mantiqiy strukturalash uchun quyidagi kommunikatsion qurilmalar ishlatiladi:
- ko’priklar;
- kommutatorlar;
- marshrutizatorlar;
- shlyuzlar.
32. IP v 4 versiyasining klasslarini tushuntirib bering.
IPv4 protokoli o‘tgan asrning 70-yillarida ishlab chiqilgan. 223 ta adreslarini taqdim eta olish imkoniga ega bo‘lgan bu protokol bir qancha kamchiliklarga ega. Eng asosiysi, adreslar soni barcha ehtiyojlarni qondirish uchun kamlik qiladi. Bundan tashqari, xavfsizlik masalalari ushbu protokolda ko‘rib chiqilmagan.
IPv4 adres 32 bitdan tashkil topgan bo'ladi. Bitlar ikkilik sanoq tizimida 0 va 1 larni ifodalaydi. Demak IP manzil 32 ta 0 va 1 larning ketma-ketligidan tashkil topgan bo'ladi. Ikkilik ko'rinishda 11111111 11111111 11111111 00000000 bunday ko'rinishda yoziladi. Biz uchun bunday holatda o'qish qiyinchilik va tarmoqda chalkashlik xosil qiladi ya'ni eslab qolish yoki biron bir sonni noto'g'ri kirgazish. O'zimiz uchun qulay bo'lishi uchun o'nlik sanoq tizimiga o'tkazib foydalanamiz.32 bitlik adreslar sxemasida 4 mlrd dan ortiq ip larni tuzush mumkin.
33. Kommutatsiyalash usullari.
Tarmoq yadrosini tashkil etishga ikkita kanallarni kommutatsiyalash va paketlarni kommutatsiyalash fundamental yondashishlar mavjud. Kanallarni kommutatsiyalashda butun tarmoq yo’lida zarur resurslarni (buferlar, chastotalar diapazonlari) aloqa seansi vaqtiga zahiralashtirish bo’lib o’tadi.
Kanallar kommutatsiyalanadigan tarmoqlarga misol telefon tarmoqlari hisoblanadi. Bir abonentga boshqa abonentga ma’lumotlarni uzatish zarurati vujudga kelganidan nima bo’lishini ko’rib chiqamiz. So’zlashuvni boshlashdan oldin qabul qiluvchi va uzatuvchi tomonlar orasida bog’lanishni o’rnatish zarur. Mantiqiy bog’lanishdan farqli ravishda ko’rib chiqiladigan bog’lanish “mavjud, haqiqiy” hisoblanadi, ya’ni abonentlar orasidagi yo’lda yotadigan barcha kanallar aloqa holatida bo’ladi. Telefoniya tilida bunday bog’lanish kommutatsiyalash deyiladi. Kommutatsiyalashda bog’lanishning barcha vqtiga o’zgarmas uzatish chastotasi o’rnatiladi. Bu telefon tarmoqlarida standart chastotalar polosasining ishlatilishi tufayli mumkin bo’ladi.
Tarmoqlarda ikki foydalanuvchi bir-biri bilan bog’lanish jarayonida quyidagi asosiy kommutatsiya usullari mavjud:
|
| |
Tizimning Ishlashi Sekinlashdi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
bet | 2/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 2Tizimning Ishlashi Sekinlashdi
Zararli dasturning belgilaridan biri, agar qurilmangiz to'satdan odatdagidan sezilarli darajada sust bo'lib qolsa, ilovalarni ochish yoki buyruqlarga javob berish uchun ko'proq vaqt talab etiladi. Zararli dastur tez-tez qurilmangiz resurslarining katta foizidan foydalanadi, bu esa unumdorlikning sezilarli pasayishiga olib keladi.
Boshqaruv Paneliga Kira Olmaysiz
Zararli dastur ba'zi hollarda boshqaruv paneliga yoki boshqa tizim sozlamalariga kirishingizni bloklashi mumkin. Agar siz ushbu muhim funksiyalardan foydalana olmasligingizni aniqlasangiz, bu sizning kompyuteringiz ustidan nazoratni qayta tiklash uchun har qanday o'zgartirishlar kiritishingizga xalaqit beradigan zararli dastur hujumining belgisi bo'lishi mumkin.
Kutilmagan Buzilishlar
Tez-tez va kutilmagan tizim ishdan chiqishini yoki qurilmangizning odatdagi ishlashiga xalaqit beradigan dastur nosozliklarini sezsangiz, qurilmangiz infektsiyalangan bo'lishi mumkin. Tez-tez muzlash ham biror narsa noto'g'ri ekanligini ko'rsatishi mumkin.
Qalqib Chiquvchi Oyna Xabarlari
Internetga kirmayotganingizda ham ko'rinadigan kiruvchi qalqib chiquvchi reklamalar yoki xabarlar reklama dasturlari yoki boshqa turdagi zararli dasturlar mavjudligini ko'rsatishi mumkin. Ushbu qalqib chiquvchi oynalar sizdan zararli dasturlarni o'rnatishingizni yoki shaxsiy ma'lumotlarni oshkor qilishingizni so'rashi mumkin.
G'ayrioddiy Yuqori Tarmoq Faolligi
Agar siz tarmoq faolligining o'sishini ko'rsangiz, ayniqsa siz internetdan faol foydalanmayotganingizda, bu zararli dastur qurilmangizdan ma'lumotlarni uzatayotgan yoki qabul qilayotganini ko'rsatishi mumkin. Tarmoqni kuzatish har qanday shubhali harakatni aniqlashga yordam beradi.
Sizning Antivirusingiz Tasodifiy O'chirilgan
Zararli dastur ko'pincha antivirus dasturini o'chirib qo'yadi va qurilmangizni keyingi infektsiyaga ochiq qoldiradi. Agar siz antivirus yoki xavfsizlik dasturiy ta'minotingiz sizning xabaringizsiz o'chirilganligini aniqlasangiz, bu zararli dastur tizimingizga hujum qilayotganining belgisi bo'lishi mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
OSI modelining tarmoqqa bog’liq pag’onalarini sanab bering va tushuntiring

|
OSI modelining tarmoqqa bog’liq pag’onalarini sanab bering va tushuntiring
|
bet | 19/22 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 67,52 Kb. | | #135470 |
Bog'liq 1. Kompyuter tarmoqlarining hududiy taqsimlanishi-fayllar.org36. OSI modelining tarmoqqa bog’liq pag’onalarini sanab bering va tushuntiring.
«Open Systems Interconnection Basic Reference Model — Ochiq tizimlarning o‘zaro bog‘lanish etalon modeli deb nomlangan model dastlabki ko’rininshida hujjat bo’lib ro‘yxatdan o‘tkazilan.
1978-yilda u OSI /ISO tarmoq protokollari stekining tarmoq modeli hisoblandi.
Modelning maqsadi har bir pog‘onada hozirda mavjud yoki mavjud bo‘lmagan har xil texnologiyalar ishlashiga qaratilgan. 1978-yil (28.02.-2.03) OSI qo‘mitasining birinchi yig‘ilishi, ya’ni modelni «xomaki varianti» qabul qilinadi.
Tarmoq pog‘onasi (Network Layer) bir necha tarmoqlami birlashtiruvchi yagona transport tizimini tashkil etish uchun xizmat qilib, ushbu tarmoqlarning oxirgi tugunlari o‘rtasida ma'lumot uzatishning turli xil tamoyillarini qo‘llashi va ixtiyoriy aloqa strukturasiga ega bo‘lishi mumkin.
Tarmoq miqyosida ma'lumotlarning uzatilishi muvofiq kanal pog‘onasi bilan amalga oshiriladi.
Tarmoqlararo ma'lumotlarni yetkazib berish, ma'lumotlarni uzatish marshrutlarini tanlash kabi masalalarni yechadi. Tarmoqlar marshrutizator deb nomlanuvchi maxsus qurilmalar bilan o‘zaro bog‘lanadi. Тармоқ поғонаси вазифаларига қуйидагилар киради:
Мураккаб тармоқларнинг тугунлари уртасидаги пакетлар узатилиши;
Бирон бир мезон (метрика) асосида пакетларни узатиш учун энг муқобил маршрутни аниклаш;
Канал поғонаси протоколларини мослаштириш (мураккаб тармоқ миқесида).
Учинчи поғонада бажариладиган тармоқ протоколи маълумот пакетлари маршрутини танлашни таъминланади
37.?????????????????????????
38. OSI modelining tarmoqqa bog’liq bo’lmagan pag’onalarini sanab bering va vazifasini tushuntirib bering.
OSI modeli
Xalqaro Standartlar Tashkiloti (ISO) tizimlar o'rtasidagi o'zaro ta'sirning turli darajalarini aniq belgilaydigan, ularga standart nomlarni beradigan va har bir daraja nima ishlashi kerakligini aniqlaydigan modelni ishlab chiqdi. Ushbu model Open System Interconnection (OSI) modeli yoki ISO / OSI modeli deb nomlanadi.
OSI modeli oxirgi foydalanuvchi dasturlarini emas, balki faqat tizim aloqalarini tavsiflaydi. Ilovalar tizim vositalariga kirish orqali o'zlarining aloqa protokollarini amalga oshiradilar. Shuni yodda tutish kerakki, ilova OSI modelining ba'zi yuqori qatlamlari funktsiyalarini o'z zimmasiga olishi mumkin, bu holda, agar kerak bo'lsa, Internetda ishlash, OSI modelining qolgan pastki qatlamlari funktsiyalarini bajaradigan tizim vositalariga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qiladi.
|
| |
Yo'qolgan Yoki Buzilgan Dasturlar

|
Yo'qolgan Yoki Buzilgan Dasturlar
|
bet | 3/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 2Yo'qolgan Yoki Buzilgan Dasturlar
Zararli dastur o'rnatilgan dasturlarning yo'qolishiga, ishga tushmasligiga yoki xatolarni ko'rsatishiga olib kelishi mumkin. Agar dasturlar etishmayotgan yoki g'alati harakat qilayotgan bo'lsangiz, bu aybdor bo'lishi mumkin.
Internetga Ruxsatsiz Kirish Dasturlari
Agar siz ruxsatingizsiz internetga kiruvchi gʻalati ilovalar yoki ilovalarni topsangiz, zararli dastur boshqa zararli fayllarni yuklab olish yoki maxfiy maʼlumotlarni tashqi (“buyruqlar va boshqarish”) serverlariga uzatish uchun ulanishlardan foydalanayotgan boʻlishi mumkin.
Mashinangiz to'satdan ish tartibini o'zgartirganda, hushyor bo'lish va tanib olish, qurilmangiz zararli dastur bilan buzilganligi haqida erta ogohlantirish belgisini berishi mumkin. Zararli dasturlardan shubhalansangiz, ishonchli antivirus dasturidan foydalanib, raqamli muhitni tiklash uchun to'g'ri olib tashlash tartib-qoidalariga rioya qilib, tezda harakat qilishingiz kerak.
Windows (kompyuter) da zararli dasturlarni qanday olib tashlash mumkin
Windows kompyuteridan zararli dasturlarni olib tashlash zararli dasturlarni yo'q qilishni ta'minlash uchun tizimli yondashuvni talab qiladi. Windows kompyuteringizdan zararli dasturlarni yo'q qilishda sizga yordam beradigan bosqichma-bosqich qo'llanma.
Kompyuteringizni internetdan uzib qo'yish zararli dastur o'z manbasi bilan bog'lana olmasligini yoki qo'shimcha zararli komponentlarni yuklab olishini ta'minlaydi. Unga kirishni to'xtatish birinchi himoya chizig'idir.
2. Xavfsiz Rejimga Kiring
Xavfsiz rejim kompyuteringizni minimal drayverlar va xizmatlar to'plami bilan yuklaydi va zararli dasturlarning ko'p turlarining ishlashini oldini oladi. Bu zararli dasturlarni faol zararli jarayonlarga aralashmasdan, muammolarni bartaraf etish va olib tashlash imkonini beradi.
Windows logotipini bosing
Qidiruv satriga Sozlamalarni kiriting va natijani bosing
|
| |
Mobil qurilma xavfsizligi - O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
bet | 10/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 2
Mobil zararli dasturlar haqida bir so'z : Android qurilmalari uchun yaxshi bepul echimlar yo'q, shuning uchun biz bittasini to'lashni tavsiya qilamiz. Va u yerda bo'lishi mumkin bo'lgan vaqtinchalik zararli dasturlarni o'chirish uchun har kuni mobil qurilmalaringizni qayta yoqing. Maxfiy ma'lumotlarga kiruvchi iPhone foydalanuvchilari blokirovka rejimidan foydalanishni xohlashlari mumkin va ilovalarni imkon qadar cheklashlari mumkin.
Windows, Mac va mobil qurilmalar xavfsizligi haqida ko'proq ma'lumot olish uchun Zararli dasturlarni qanday oldini olish mumkin: Zararli dasturlarni oldini olish bo'yicha 15 ta eng yaxshi amaliyotni o'qing .
Xulosa: Zararli dasturlarni olib tashlash siz o'ylagandek qiyin emas
Mac va shaxsiy kompyuter tizimlaridan zararli dasturlarni olib tashlash bir necha omillar tufayli ko'rinadigan darajada qiyin emas. Foydalanuvchi uchun qulay interfeyslarga ega mavjud antivirus va zararli dasturlarga qarshi vositalar mavjud bo'lib, ular zararli dasturlarni skanerlash va olib tashlashni osonlashtiradi. Dasturiy ta'minotni muntazam yangilash tizimning zararli dasturlarni aniqlash va yo'q qilish qobiliyatini kuchaytiradi, keng qamrovli zararli dasturlar ma'lumotlar bazalari va mashinalarni o'rganish zararli fayllarni aniqlashga yordam beradi.
Mac va kompyuter tizimlari xavfsiz rejim imkoniyatlarini taklif etadi, bu foydalanuvchilarga minimal drayverlar va jarayonlar bilan kompyuterlarini yuklash imkonini beradi, zararli dasturlarni tashxislash va olib tashlashni soddalashtiradi. Ko'pgina onlayn qo'llab-quvvatlash jamoalari shunga o'xshash zararli dasturlarga duch kelgan boshqalardan mutaxassislar maslahati va bosqichma-bosqich ko'rsatmalar beradi.
Xavfsiz ko'rish odatlari va rasmiy ilovalar do'konlari yoki ishonchli manbalardan dasturiy ta'minotni yuklab olish orqali zararli dasturlarning oldini olish ham zararli dastur xavfini kamaytiradi. Xabardor bo'lish va ishonchli antivirus va antimalware vositalaridan foydalanish orqali siz zararli dasturlarni kompyuter tizimlaridan samarali ravishda olib tashlashingiz mumkin - agar undan butunlay qochib qutulmasa.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalar vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
Tizim va foydalanuvchi kesh fayllarini tozalang

|
Tizim va foydalanuvchi kesh fayllarini tozalang
|
bet | 9/10 | Sana | 23.11.2023 | Hajmi | 496,14 Kb. | | #104156 |
Bog'liq Muzaffar kbs 2
Finder-dan foydalanish
Finder-da yuqori menyudagi "O'tish" tugmasini bosing va "Jildga o'tish ..." -ni tanlang.
Quyidagi yo'lni kiriting: ~/Kutubxona/Keshlar
"Keshlar" jildining tarkibini o'chiring. Tizim uchun muhim fayllarni o'chirishdan ehtiyot bo'ling.
Finder-dan foydalanish
~/Library/Caches-ga o'ting (birinchi bosqichda bo'lgani kabi).
"Keshlar" jildining tarkibini o'chiring. Bular foydalanuvchi uchun maxsus kesh fayllari.
8. Shubhali Ilovalarni O'chirib Tashlang
Ilovalar jildidan o'ting va o'rnatganingizni eslamagan yoki shubhali ko'rinadigan ilovalarni o'chirib tashlang. Keraksiz ilovani axlat qutisiga torting va uni tizimingizdan butunlay olib tashlash uchun uni bo'shating.
Qalqib chiquvchi reklamalar ko'pincha zararli dasturlarning bir turi bo'lgan reklama dasturlari natijasidir. Reklama bilan bog'liq kengaytmalarni olib tashlash uchun brauzer kengaytmalari yoki qo'shimchalarini tozalang. Bundan tashqari, brauzer sozlamalari qalqib chiquvchi oynalarga ruxsat bermasligiga ishonch hosil qiling.
Reklama dasturlari va zararli dasturlar zararli brauzer kengaytmalarini sizning xabaringizsiz o'rnatishi mumkin. Brauzeringizning kengaytmasi yoki plagin menejeriga o'ting va shubhali yoki notanish kengaytmalarni olib tashlang. Faqat o'zingiz ishongan va taniganlarni saqlashingizga ishonch hosil qiling.
Zararli dasturlarni olib tashlash vositalaridan foydalana olasizmi?
Zararli dasturlarni o'chirish vositalari kompyuteringizni keng doiradagi kiber tahdidlardan himoya qilishda muhim ahamiyatga ega. Mac yoki Windows kompyuteringizda zararli dasturlarni tozalash uchun ishonchli dasturni o'rnatish xavfsiz ish muhitini saqlash uchun juda muhimdir. Haqiqiy vaqtda himoya va muntazam yangilanishlar bilan birgalikda ushbu vositalar butun kiberxavfsizlik holatini sezilarli darajada yaxshilashi mumkin.
Avast va Malwarebytes kabi taniqli nomlardan bepul zararli dasturlarni olib tashlash vositalari mavjud; biz ushbu vositalarni rootkit skaneri va o'chirish vositalari bo'yicha qo'llanmamizda , shu jumladan Linux uchun ham ko'rib chiqamiz.
Ammo Windows va MacOS-da taqdim etilgan bepul himoyalar va bepul xavfsizlik devori imkoniyatlari bilan qurilmalaringizda yaxshi xavfsizlikka ega bo'lmaslik uchun uzr yo'q. Routeringizning xavfsizlik xususiyatlarini ham faollashtiring . Zararli dasturlardan himoyalanish zararli dasturlarni olib tashlashdan ancha sodda va uni bepul ham olish mumkin. Zararli dasturlar uchun eng katta imkoniyatlardan ba'zilarini olib tashlash uchun iloji boricha qurilmalaringizdan administrator bo'lmagan hisoblarda foydalaning.
|
| |
Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi va protokollari

universal o‘tish edi. Aynan shu maqsadda OSI modeli ishlab
chiqilgan.
1980-yillarning
boshlarida
bir
qator
xalqaro
standartlashtirish tashkilotlari, xususan Xalqaro standartlashtirish
tashkiloti (ISO), ochiq tizimlarning o‘zaro ta’sirining standart
modelini ishlab chiqdilar (Open System Interconnection, OSI). Ushbu
model kompyuter tarmoqlarini rivojlantirishda muhim rol o‘ynadi.
OSI modeli, birinchidan, paketlar kommutatsiyasi tarmoqlarida
tizimlarning o‘zaro ta’siri darajasini, ikkinchidan, standart daraja
nomlarini va uchinchidan, har bir darajani bajarishi kerak bo‘lgan
funksiyalarni belgilaydi. OSI modeli ma’lum bir
protokol
to‘plamining bajarilishini tavsiflamaydi.
Tarmoq
protokoli
– hisoblash tizimlarining tarmoq
komponentlari orqali almashinayotgan xabarlarning shakli va ketma-
ketligini belgilovchi rasmiy qoidalar majmui. Barcha protokollar
to‘plami protokollar oilasi yoki protokollar steki deb nomlanadi.
Tarmoqning murakkabligi tufayli ishlatiladigan tarmoq protokoli
modeli juda ko‘p miqdordagi mavhumlikni o‘z ichiga oladi.
Zamonaviy tarmoqlar murakkab tizimdir: ular ko‘p sonli tarmoqlardan
iborat
bo‘lib, ularning har biri odatda har xil
tarmoq
texnologiyalaridan foydalangan holda turli xil aloqa qurilmalarida
qurilgan va turli xil topologiyalarga muvofiq aloqa kanallari bilan
bog‘langan. ISO aloqa modeli standartiga muvofiq aloqa tarmog‘i
quyidagi asosiy yetti pog‘onalarga (qatlam, sath) bo‘linadi:
Fizik pog‘ona - signallarni uzatish uchun mexanik va elektr
qurilmalar. Tarmoq aloqasining eng past darajasi hisoblanadi. Tarmoq
qurilmalarini o‘z ichiga oladi - tarmoq kabellari, ulagichlar,
konsentratorlar va boshqalar. Fizik aloqa kanallari orqali bit oqimini
uzatishni amalga oshiradi.
Tarmoq OT larining turlari

Tarmoq OT larining turlari
Kompyuterlar o‘rtasida funksiyalarni taqsimlanishiga qarab, ular
ajratilgan server yoki klient tuguni rolida namoyon bo‘lishadi. Tarmoq
quyidagi sxemalar asosida qurilgan bo‘lishi mumkin:
Server va klient funksiyalari birlashtirilgan kompyuterlardan
tashkil topgan tarmoq – birrangli tarmoq;
Klient va server asosida qurilgan tarmoqlar – ajratilgan
serverli tarmoq;
Barcha turdagi tugunlardan tashkil topgan tarmoq – gibrid
tarmoq deb nomlanadi.
Birrangli tarmoqda operatsion tizim
Birrangli tarmoqlarda barcha kompyuterlar bir-birlarining
resurslaridan foydalanishda tengdir. Har bir foydalanuvchi, uning
hohishiga binoan, kompyuteridagi har qanday resursni umumiy deb
e’lon qilishi, shundan so‘ng boshqa foydalanuvchilar undan
foydalanishlari mumkin. Birrangli tarmoqlarda barcha kompyuterlarga
operatsion
tizim
o‘rnatilgan bo‘lib, u tarmoqdagi barcha
kompyuterlarga teng imkoniyatlarni taqdim etadi. Ushbu turdagi
tarmoq operatsion tizimlari birrangli operatsion tizimlar deb
nomlanadi.
Shubhasiz,
birrangli
operatsion
tizimlar
tarmoq
xizmatlarining ham server, ham mijoz komponentlarini o‘z ichiga
olishi kerak. Birrangli operatsion tizimlar sifatida Windows 2000
Professional, Windows XP/Vista lar xizmat qilishi mumkin. O‘z
navbatida tarmoqda o‘z resurslarini bo‘lishishni istamaydigan
foydalanuvchilar ham uchraydi. Bunday holda, ularning operatsion
tizimlarining server imkoniyatlari faollashtirilmaydi va kompyuterlar
faqat mijoz rolini o‘ynaydi.
Ajratilgan serverli tarmoqda operatsion tizim
Ajratilgan serverlari bo‘lgan tarmoqlarda maxsus server roli
uchun optimallashtirilgan tarmoq operatsion tizimlari qo‘llaniladi.
Ushbu tarmoqlarda foydalanuvchi kompyuterlari mijoz operatsion
tizimlari boshqaruvida ishlaydi. Server sifatida ishlash uchun
ixtisoslashgan operatsion tizimlar, server operatsiyalari
samaradorligini oshirishning tabiiy usulidir. Agar tarmoqda
yuzlab va hatto minglab foydalanuvchilar bo‘lsa, umumiy
resurslarga yuboriladigan so‘rovlarning intensivligi juda katta
bo‘lishi mumkin va server ushbu so‘rovlar oqimini hech qanday
kechiktirmasdan bajara oladi. Ushbu muammoning aniq yechimi,
server sifatida kuchli qurilma platformasi va server funksiyalari
uchun optimallashtirilgan operatsion tizimga ega kompyuterdan
foydalanishdir. Ajratilgan serverli operatsion tizimlar sifatida
Windows server NT/2008/2012/2016/2019, Solaris, Linux,
FreeBSD va boshqalarni aytishimiz mumkin.
Taqsimlangan ilovalar va tarmoq xizmatlari modellari
Tarmoqlardagi ilovalar ishlashini tashkil etishga ko‘ra
uchga bo‘linadi:
Ilova qismlari turli tarmoq kompyuterlariga
taqsimlanadigan tarmoqlar;
Maxsus serverlarda barcha ilovalar uchun bir qancha
umumiy funksiyalar bajaradigan tarmoqlar;
Turli kompyuterlarda taqsimlanib bajariladigan funksiyalarni o‘zaro
birgalikdagi harakatli tarmoqlar.
|
Tushunchalar

Tushunchalar
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/16
Sana
02.02.2024
Hajmi
0,55 Mb.
#150717
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tushunchalar
Download
0,55 Mb.
Matnni ko'rish