nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari

|
Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari
|
bet | 2/4 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 31,54 Kb. | | #263266 |
Bog'liq 1476214039 654072. Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari
Ayrim guruhlarni ta’riflovchi ko’rsatkichlar tipik va barqaror bo’lishi uchun ularga mansubli birliklar soni yetarli miqdorda bo’lishi kerak.
Ayrim guruhlar uchun hisoblanadigan umumiy ko’rsatkichlar tipik va barqaror bo’lishini ta’minlash uchun har bir guruhga tegishli birliklar soni yetarli miqdorda (5 birlikdan kam bo’lmasligi) bo’lishi kerak, chunki bu holda umumiy ko’rsatkichlarda tasodifiy kuchlar ta’siri o’zaro qirqiladi va qonuniyat, tipik jihat yaxshiroq namoyon bo’ladi.
Guruhlar soni ko’p - variantli yechim asosida belgilanishi ke-rak.
Guruhlar sonini to’g’ri belgilash guruhlash samarali bo’lishi uchun muhim garovdir. Bu masalani ko’pvariantlik qoidaga tayanib yechish eng yaxshi yo’l hisoblanadi.
Ayrim darsliklarda1[4] guruhlar sonini G.A. Sterjess formulasi va G. Bruks hamda N. Karuzers formulasi Kq5lgN (bu yerda: lg - o’nlik logarifm, ln - natural logarifm, N-berilgan to’plam birliklar soni, K - guruhlar soni) yordamida aniqlash tavsiya etilgan. Ammo bu formulalar variatsion qatorlarni tuzish uchun mo’ljallangan bo’lib, ulardan to’plam birliklar soni 100 dan ko’proq N>100 va guruhlash bir belgi asosida tuzilganda foydalanish mumkin. Formulalardan foydalanish uchun yana bir shart- ayrim birliklarda guruhlash belgisi bir ohangli o’zgaruvchan qiymatlarga ega bo’lishi kerak.
Guruhlar oralig’ining chegarasi - bu ayrim guruhlarga tegishli birliklar sonini to’g’-ri aniqlash garovidir.
Guruhlar oralig’ining chegarasi masalasiga kelsak, uni ikki shaklda yechish mumkin: biri - hamma guruhlar uchun oraliqni teng miqdorda belgilash, ikkinchisi - uni tengmas shaklda, ko’payib yoki ozayib keluvchi miqdorlarda ifodalash. Birinchi holda guruh oralig’i quyidagi formula yordamida aniqlanadi:
Bu yerda: Xmax - guruhlash belgisining eng katta qiymati;
Xmin -uning eng kichik qiymati, K-tuziladigan guruhlar soni.
Guruhlar oralig’i teng bo’lmagan shaklda belgilanayotganda ularni teng miqdorda birliklar bilan to’ldirish ayni muddao hisoblanadi. Bu holda berilgan to’plam guruhlarga teng sonda birliklarni taqsimlash yo’li bilan ajratiladi, ya’ni m q N:k
Bu yerda: m - harbir guruhga tegishli birliklar soni;
N-umumiy to’plam birliklari soni;
k-tuziladigan guruhlar soni.
Buning uchun dastlab to’plam birliklari guruhlash belgisining qiymatlari asosida ranjlashtiriladi, ya’ni tartib soni bo’yicha ularning qatori (ro’yxati) tuziladi, so’ngra har «m» ta birliklar sanalib, ulardan birinchi, keyin ikkinchi va h.k. guruhlar tuziladi.
|
| |
-bet  
REJA - Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joylashtirishlari kerak Mustaqil ish...

1-bet
REJA:
1. Kirish
2.----------------------------------------------
(reja nomi)
3.----------------------------------------------
(reja nomi)
4.----------------------------------------------
5. Xulosa
2-bet
1.Kirish ---------------------------------------------------------------------------- ----------------------
------------------------------------------------------
Asosiy qism.
2. ----------------------------------------------------------------------------- -----------------------------
------------------------------------------------
3. ---------------------------------------------------------------------------- -----------------------------
-----------------------------------------------
4. ----------------------------------------------------------------------------- -----------------------------
------------------------------------------------
5. Xulosa ----------------------------------------------------------------------
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Q.P.Abduraxmanov, V.S.Xamidov. N.A.Axmedova. “Fizika”. Darslik. Toshkent. 2018 y.
2. М.Исмоилов, П.Хабибуллаев, М.Халиуллин. Физика курси, «Ўзбекистон», 2000. Т.1
3. И. В. Савельев Физика курси. М.: Наука 1989 1-, 2-томлар
4. С.Э. Фриш ., А.В. Тиморева.
Умумий физика курси, 1-, 2- томлар.
. . .
. . .
Интернет saytlari
1.
2.
3.
. . .
Eslatma: Adabiyotlar(yozish tartibi) namuna tarzda keltirildi. Albatta texnika oliy o’quv yurtlari
uchun
mo’ljallangan boshqa adabiyotlardan ham foydalanish lozim.
Golografiya prinsipi - Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joylashtirishlari kerak Mustaqil...

|
Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joylashtirishlari kerak Mustaqil ish qo‘lyozma shaklida tayyorlanishi lozim. Mustaqil ishni yozishda quyidagilar to‘liq bo‘lishiga e`tibor qarating
|
bet | 3/4 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 9,79 Kb. | | #239718 |
Bog'liq Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joy-fayllar.orgGolografiya prinsipi
(yorug‘lik interferensiyasi va difraksiyasi, Gologramma,
golografik tasvirni hosil qilish, golografiyaning qo‘llanilishi)
11
Saparboyev
Intilshod Tavakkal
o‘g‘li
Fotoeffekt
(Tashqi va ichki fotoeffekt, fotoeffekt qonunlari, Fotoeffektning
kvant nazariyasi, Fotoeffekt hodisasining qo‘llanilishi)
12
Shukurova
Shaxnoza
Abdufattox qizi
Yorug‘likning qutblanishi
(Tabiiy va qutblangan yorug‘lik, Malyus qonuni, Yorug‘likning
ikki muhit chegarasidan qaytishi va sinishidagi qutblanishi, Qo‘sh
nur sinishida qutblanish, Qutblangan nurlar interferensiyasi,
Qutblanish tekisligining burilishi)
13
Temirov Oxunjon
Otabek o‘g‘li
Yorug‘lik interferensiyasini kuzatish usullari
(Yorug‘lik interferensiyasi, Yung usuli, Frenel ko‘zgulari, Frenel
biprizmasi, Maykelson interferometri, boshqa usullar)
14
Xaydarbekov
Nodirbek
Kosimbek o‘g‘li
Elektromagnit to‘lqinlarning moddalar bilan ta'siri
(yorug‘lik dispersiyasi, normal dispersiya, anomal dispeotsiya,
yorug‘likning yutilishi, yorug‘likning sochilishi)
15
Xayrullayev
Abduvali Quchqor
o‘g‘li
Yassi (parallel) yorug‘lik to‘lqinlarida yorug‘lik difraksiyasi
(Gyuygens-Frenel prinsipi, Fraungofer difraksiyasi, difraksion
panjara, rentgen nurlar difraksiyasi)
16
Xudoyar Azizjon
O‘tkirjon o‘g‘li
Yorug‘lik dispersiyasi
(normal dispersiya, anomal dispersiya, dispertsiyaning klassik
elektron nazariyasi)
MUHAMMAD AL-XOZAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
“FIZIKA II” FANIDAN
MUSTAQIL ISH
Mavzu: _______________________________
Bajardi: _050-22 guruh talabasi
_________________________
Tekshirdi: Xolmedov X.M.
TOSHKENT – 2023
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joylashtirishlari kerak Mustaqil ish qo‘lyozma shaklida tayyorlanishi lozim. Mustaqil ishni yozishda quyidagilar to‘liq bo‘lishiga e`tibor qarating
|
Ba'zi bir amallar - Ms word, WinWord yoki Word

|
Ms word, WinWord yoki Word
|
bet | 2/2 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 48,06 Kb. | | #140380 |
Bog'liq Matn muharrirlari bilan ishlash Ba'zi bir amallar
Matnlarni kiritish uchun klaviaturada mavjud boʻlgan xarf va belgilardan foydalaniladi. Belgilar kiritilishi bilan ekrandagi kursor deb nomlanuvchi vertikal chiziq oʻng tomonga suriladi. Satrning oʻng chegarasiga etilgandan soʻng matn avtomatik ravishda keyingi satrga oʻtadi. Bosh xarflarni yozish uchun Caps Lock yoki Shift tugmasidan foydalanamiz. Klaviatura tugmalari bilan quyidagi amallar ham mavjud:
Home — sаtr bоshigа оlib kеlаdi
End — sаtr охirigа оlib kеlаdi
Ctrl+Home — hujjаt bоshigа
Ctrl+End — hujjаt охirigа
PgUp — bir sахifа yuқоrigа
PgDown — bir sахifа pаstgа
Ctrl + — bittа soʻz оldingа
Ctrl + — bittа soʻz оrқаgа
Ctrl + — bir аbzаts оldingа
Ctrl + — bir аbzаts оrқаgа
Backspase — Matnni oxirgi harfidan boshlab oʻchiradi
Delete — Matnni birinchi harfidan boshlab oʻchiradi
Insert — bu tugma yordamida qoldirib ketilgan belgilarni oʻrniga qoʻyish yoki ularni boshqa belgilar bilan almashtirish mumkin
|
| |
Web hujjatda matnlarni tahrirlash

|
Web hujjatda matnlarni tahrirlash
|
bet | 5/5 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 343,74 Kb. | | #241851 |
Bog'liq 18-21.docx 2Web hujjatda matnlarni tahrirlash.
Web-sahifaning matn va teglari aralash ravishda HTML-hujjat dеb ataluvchi faylining ichiga joylashtiriladi. Qanday tegni qo’llaganingizga qarab brauzеr oynasida ma'lumotlar turlicha ko’rinadi. HTML hujjatga ma'lumotlarni joylashtirish va tahrirlash uchun yuzlab teglar mavjud. Masalan,
va
teglari abzatsni tashkil etadi, va juft teglari esa, matnni yozma (kursiv) holda ko’rsatish uchun qo’llaniladi. Shu bilan birga gipеrmatnli ssilkalar teglari ham mavjud. Ushbu elеmеntlar foydalanuvchiga gipеrmatn ustiga sichqoncha kursori bosilganda boshqa hujjatga bog’lanish imkonini bеradi. Butunjaxon o’rgimchak to’rining asosiy va HTML ning tarkibiy qismini gipеrmatnlar va gipеrmurojaatlar tashkil etadi. Maxsus komandalar yordamida matnning ma'lum qismi shunday ajratiladiki, natijada o’sha matn ustiga sichqon tugmasi bosilsa boshqa matn yoki saxifa ochiladi. Bundan tashqari multimеdiya vositalarining ishlab kеtishi yoki bo’lmasa, ma'lumotni diskda saqlash taklifi ham bеrilishi mumkin.
HTML-hujjatlarda matnni formatlash uchun shartli ravishda mantiqiy va fizik formatlash teglariga taqsimlasa bo’luvchi teglar yaratilgan. Mantiqiy formatlash teglari fragmеntning brauzеr yordamida ekranda namoyish etilishiga ta'sir ko’rsatmaydigan strukturaviy bеlgilashni amalga oshiradi. Shu sababli bunday bеlgilash mantiqiy dеb ataladi. tegi sitatalar yoki kitoblar, maqolalar va boshqa manbalarga ssilkalarning nomlarini bеlgilashda foydalaniladi. Brauzеrlar bunday matnni kursiv (qiya) shaklda chiqarib bеradi.
Adabiyotlar:
Кarimov I.A. “Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch” Toshkent ma’naviyat 2008 yil
Abduqodirov A. va boshqalar. Informatika va hisoblash texnikasi asoslari – Т.: O`qituvchi, 1996 y.
Hoshimov O. Kompyuterli va raqamli texnologiyalar. - Т.: Yangi asr avlodi, 2009 y.
Usmonov R.N. Кompyuter tizimlariga texnik xizmat ko’rsatish” “Ilm ziyo” 2012.
Sh.A. Nazarov “Кompyuter va ofis qurilmalar” ,2007 y.
Toyloqov N. Amaliy matematik dasturlash va kompyuterning dasturiy ta`minoti. Toshkent, Mehnat., 2000 y.
Karimova.D. Компютерние технологии управление трудом. Fan, Toshkent 2001 y.
http://www.borlpasc.narod.ru/.
http://www.intuit.ru
|
| |
Mavzu: Tezkor xotirani ishlatish usullari

|
Mavzu: Tezkor xotirani ishlatish usullari
|
bet | 1/4 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 2,26 Mb. | | #148201 |
Tezkor xotira boshqaruv hotirasining signallari orqali ishlaydi va ular orasidagi ba’zi signallarning uzilishini tinimsiz ushlab turadi. Bu signallar hotira modulidagi buyruqlarni bajarishga ulgurishi va keyingilariga tayorgarlik ko’radi. Ushbu uzilishlar “Tayming” lar deb nomlanadi va odatda qattiq disk xotirasini o’lchaydi. Bu “Tayming” lar orasida CAS# Latency (tCL), RAS# toCAS# delay (tRCD), RAS# Precharge (tRP) va Active to Precharge Delay (tRAS) lar ko’p ahamiyatga egadirlar. BIOS ni sozlash jarayonida barcha kerakli o’lchamlar xotiraga avtomatik ravishda joylashadi. Har bir modulda maxsus SPD (Serial Presence Detect) deb nomlangan kodli chiplar bor va ular og’ir topshiriqlarni modullarga yozib boradi.
Kiritilgan parametrlar tezkor xotira sozlanmalari sistema platasidagi har xil modullardan ancha farq qilishi mumkin, hattoki bitta chipda ishlatilgan bo’lsada. Ko’plab platada jo’natish uchun tezkor xotiraning chastotasini va tayminglarni o’zgartirishi mumkin
Tezkor xotirani jo’natish uchun avtomatik sozlanmalarni o’chirish kerak bo’ladi va barchasini qo’l sozlanmalariga ogirish kerak, barcha sozlanmalarni o’tkazgandan keyin protsessorning chastotasini oshirmaslik kerak, aksincha uni tushirish kerak.
Uning ko’rinishi: By SPD (Auto) – modulning parametrlari xotiraga avtomatik ravishda SPD chipi yordamida o’rnatiladi. Uni o’z holatiga keltiradi va uni ko’pam almashtirishga to’g’ri kelmaydi. Manual – modulli xotiraning parametri qo’lda o’rnatiladi; buni tanlashda ish chastotasini va tayminglarni o’rnatishni o’zgartirish mumkin.
DRAM Timing Selectable (Timing Mode)
Bu tezkor xotirani sozlash uchun asosiy ko’rinishi bo’lib, uning yordamida tezkor xotirani qo’lda yoki avtomatik ravishda ishlashini bajarish o’rnatiladi.
Bu parametr tezkor xotirani aks ettiradi yoki ish chastotasini o’rnatadi. Bu chastota ko’p hollarda SPD dagi ma’lumotlar bilan uyg’unlikda avtomatik yuboriladi.
|
| |
OSI Modelining ta'rifi - Tcp / ip va osi modeli o'rtasidagi farq

|
Tcp / ip va osi modeli o'rtasidagi farq
|
bet | 3/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 10,09 Kb. | | #115725 |
Bog'liq Tcp ip va osi modeli o\'rtasidagi farq-hozir.orgOSI Modelining ta'rifi
OSI (Ochiq tizimning o'zaro aloqasi) tomonidan taqdim etildi ISO (Xalqaro standart tashkilot). Bu protokol emas, balki qatlamlik tushunchasiga asoslangan modeldir. U vertikal qatlamlar to'plamiga ega, ularning har biri turli funktsiyalarga ega. Ma'lumotlarni uzatish uchun pastdan yuqoriga qarab yondashish kuzatiladi. Bu mustahkam va moslashuvchan, ammo moddiy emas.
OSI mos yozuvlar modelining asosiy maqsadi - raqamli aloqa apparatlari, qurilmalari va dasturiy ta'minotini loyihalashtirish va ishlab chiqishni o'zaro samarali ishlashi mumkin bo'lgan tarzda o'tkazish.
OSI modelining etti qatlami:
Ilova qatlami: Ushbu qatlam yordamida foydalanuvchilar tarmoqqa elektron pochta, umumiy ma'lumotlar bazasini boshqarish, faylga kirish / uzatish va boshqa xizmatlar kabi xizmatlardan foydalanib kirishlari mumkin.
Taqdimot qatlami: Taqdimot qatlami ma'lumot uzatishda sintaksis va semantikaga e'tiborni qaratadi. Belgilar satrlari, raqamlar, belgilar shaklida mavjud bo'lgan haqiqiy ma'lumotlar bit oqimlariga kodlangan, boshqa shaklga o'tkazilgan va siqilgan joylarda tarjima, shifrlash va siqish kabi vazifalarni bajaradi.
Sessiya qatlami: Ushbu qatlam o'zaro ta'sirini sinxronlashtirish va qo'llab-quvvatlash uchun turli xil mashinalar o'rtasida sessiyani o'rnatadi. Sessiya qatlami tomonidan taqdim etiladigan xizmatlar - dialogni boshqarish, tokenlarni boshqarish va sinxronizatsiya.
Transport qatlami: U avvalgi qatlamdagi ma'lumotlarni mustaqil paketlar shaklida qabul qiladi va ularni navbatdagi qatlamga tegishli tartibda uzatadi. Ushbu qatlam tomonidan amalga oshiriladigan boshqa funktsiyalar - xizmat ko'rsatish punktlarini manzillash, ulanishni boshqarish, segmentatsiya va qayta yig'ish, oqimlarni boshqarish va xatolarni boshqarish.
Tarmoq qatlami: Mantiqiy adreslash va marshrutlash tarmoq sathi tomonidan amalga oshiriladigan asosiy operatsiyalar. U tarmoq mantiqiy manzilini jismoniy MAC-manzilga aylantiradi, shunda har xil tarmoqlarda joylashgan ikkita tizim ham samarali aloqa o'rnatishi mumkin. Paket, shuningdek, tirbandlik va ishlamay qolgan qismlardan saqlanish uchun maqsadga etib borish uchun yo'lni talab qiladi, shuning uchun ham marshrutlarni avtomatik yangilashni osonlashtiradi.
|
| |
Adabiyotlar - 1. Statistik guruhlash mohiyati va ahamiyati. Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari....

|
1. Statistik guruhlash mohiyati va ahamiyati. Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari. Statistik guruhlash turlari
|
bet | 4/4 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 31,54 Kb. | | #263266 |
Bog'liq 1476214039 65407Adabiyotlar:
N.M.Soatov, X.Nabiev, D.Nabiev, G.N.Tillaxo’jaeva. Statistika. Darslik. – T.: TDIU, 2009. – 568 bet.
X.Nabiyev, D.X.Nabiyev. Iqtisodiy statistika. Darslik. – T.: Aloqachi, 2009. 512 bet.
Statistika: Uchebnik. / N.Umarov A. Abdullaev. R. Zulinova T-2009.
Qishloq va suv xo’jaligi statistikasi. S. Ochilov. SH. Ergasheva T-2008
Tashqi iqtisodiy faoliyat statistikasi. A.X. Ayubjonov T-2004
Makroiqtisodiy statistika YO. Abdullaev T-1998
A.X.SHoalimov, SH.A.Tojiboyeva. Iqtisodiy taxlil nazariyasi.Toshkent “Iqtisodiyot” 2012y.
SHodiyev va boshqalar. Statistika bo’yicha praktikum. Toshkent “Tafakkur bo’stoni” 2012y.
A.X.Ayubjonov, B.X.Mamatqulov, S.N.Sayfullaev.”Statistika fanidan amaliy mashg’ulotlar o’tkazish uchun o’quv qo’llanma. Toshkent. “Iqtisodiyot-2012
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
1. Statistik guruhlash mohiyati va ahamiyati. Miqdoriy belgi bo’yicha guruhlashni tuzish printsiplari. Statistik guruhlash turlari
|
§1.4. Elektr montaj ishlarini bajarishga tayyorlash

12
ishlari tugallanishi kerak. TQ asbob - anjomlari tag poydevorlari va
portallar tuzilishlari o‗rnatilishi kerak, loyihada ko‗zda tutilgan botirma
qismlar va mahkamlash detallari izolyator shodalarini va asbob-anjomlarni
mahkamlash uchun kabel kanallarida va tunellarda o‗rnatish detallari kabel
konstruksiyalarini mahkamlash uchun o‗rnatilishi kerak. Bundan tashqari
suv o‗zatgichlar va loyihada ko‗zda tutilgan o‗t o‗chirish avtomatik
qurilmalar qurilishi tugatilgan bo‗lishi kerak.
Bino ichida va obyektlarda elektr asbob-anjomlarni montajga
topshiriladigan ishni boshqaruvchi yoki to‗g‗ridan to‗g‗ri qurilishni
bajaruvchi tomonidan doimiy chuqurlar arxitektorlik-qohilish chizmalarida
ko‗zda tutilganlari tagliklar devoridagi teshiklar va qoplamalardagi elektr
tarmoqlarida nazorat kabelarini joylashtirish va elektr asbob-anjomlarni
siljitish uchun kerakli bo‗lgan ishlar bajarilgan bo‗lishi kerak. Elektr
montaj ishlari tugatilgach geniral pudratchi ishlarni taglarni, kovaklarni va
vaqtinchalik teshiklarni to‗ldirib chiqishni amalga oshirishga ma‗sul.
Ma'lumotlar havolasi qatlami

Ma'lumotlar havolasi qatlami: Bu xom uzatish xizmatini (jismoniy qatlam) ishonchli aloqaga aylantirish uchun javobgardir. Tarmoq qatlami ularni sezmasligi uchun ularni maskalash orqali jismoniy qatlamni xatodan xalos qiladi. Ushbu qatlamda kirish ma'lumotlari freymlarga bo'linadi. Ma'lumotlar havolasi qatlamida amalga oshiriladigan vazifalar freymlash, kirishni boshqarish, fizik adreslash, xato va oqimlarni boshqarishdir.
Jismoniy qatlam: Bu individual bitlarni uzatish kanali orqali uzatadi. Jismoniy qatlam qurilmalar va uzatish muhiti o'rtasidagi interfeys xususiyatlarini tavsiflash, bitlarni ko'rsatish, bitlarni sinxronizatsiya qilish, ma'lumotlar tezligi, fizik topologiyasi, chiziqlarni sozlash, uzatish rejimi bilan shug'ullanadi.
Modelidan oldin ishlab chiqilgan va shuning uchun qatlamlar bir-biridan farq qiladi. Diagramma bo'yicha TCP / IP Model to'rtta qatlamga ega ekanligi aniq ko'rinib turibdi, ya'ni Tarmoq interfeysi, Internet, transport va dastur qatlami.
Boshqa tomondan, OSI modeli TCP / IP modelining tarmoq interfeysi qatlamini yaratish uchun ma'lumotlar havolasi va fizik qatlamlari birlashtirilgan etti qatlamga ega. TCP / IP dastur qatlami - bu OSI modelining sessiyasi, taqdimoti va dastur qatlamining kombinatsiyasi.
XULOSA
Yuqoridagi maqola haqida xulosa qilishimiz mumkinki, TCP / IP modeli OSI modeli bo'yicha ishonchli, TCP / IP ma'lumotni Internet orqali uzatish uchun oxirigacha ulanish uchun ishlatiladi.
TCP / IP mustahkam, egiluvchan, aniq va shuningdek, Internet orqali ma'lumotlarni qanday yuborish kerakligini taklif qiladi. TCP / IP Modelning transport qatlami ma'lumotlarning tartibda kelganligini, unda xato bor yoki yo'qligini, yo'qolgan paketlar yuborilgan yoki yuborilmaganligini, tasdiq olinganligi yoki olinmaganligini va boshqalarni tekshiradi. Aksincha, OSI modeli shunchaki kontseptual ramka dasturlarning tarmoq orqali qanday aloqa qilishini izohlash.
http://hozir.org
|
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi

|
O’zbekistоn respublikasi оliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 1/143 | Sana | 24.03.2017 | Hajmi | 5,67 Mb. | | #1241 |
O’ZBEKISTОN RESPUBLIKASI ОLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
«MASHINASОZLIK ISHLAB CHIQARISHINI AVTOMATLASHTIRISH »
«TEXNIK TIZIMLARNI BОSHQARISH»
FANIDAN
M a ‘ r u z a l a r k u r s i
5541700 - “TTDIT”. yo’nalishidagi talabalar uchun.
MAVZU: BOSHQARISH TUSHUNCHASI VA ELEMENTLARI. BOSHQARISH SISTEMASINI TUZISH PRINTSIPLARI.
1-Maruza: To’qimachilik va engil sanоat kоrxonalarining hozirgi paytdagi avtоmatlashtirilgan holati. Reja: 2. To’qimachilik sanоati mashinalarini avtоmatlashtirishni xususiyatlari. 3.Оxоrlashjarayonidaqo’llaniladiganavtоmatlashtirilganqurilmalar. 4.Ishlab chiqarishda ishlatiladigan suyuq mоddalarningzichligi va qоvushqоqligini avtоmatik nazоrat qilishqurilmalari. 5.To’quv ishlab chiqarishida ishlatiladigan eritmalar tarkibini nazоrat qilish avtоmatik qurilmalari. 6.Gazmоl va tanda ipni namligini o’lchashni avtоmatik qurilmalari. Mavzuni yoritish uchun tayanch ibоralar: Tenоlоgik, оperatоr, jarayon, yoritilganlik, texnоlоgikmezоnlar, texnоlоgiyasi, оperatоr, tenglamalar, engilsanоat, gidravlik, elektrоn, pnevmatik, avtоmatiktizim, qismano’zlashtirish, to’qimachilikliniyasi, to’qimachilik kartalarida, mashina, mexanizm, qurilma. .To’qimachilik va engil sanоat jixоzlarini umumiy tavsifi. To’qimachilik sanоati mashinalarini nоmenklaturasi o’ta keng (1200 dan оrtiq texnоlоgik mashinalar turlari ishlab chiqariladi).Ishlab chiqarish, moddiy ishlab chiqarish - jamiyatning yashashi va taraqqiy etishi uchun zarur boʻlgan moddiy boyliklar (turli iqti-sodiy mahsulotlar)ni yaratish jarayo-ni; ishlab chiqarish omillarini isteʼ-mol va investitsiyalar uchun moʻljallangan tovarlar va xizmatlarga aylantirish. I.ch. Bu xоlat xоm ashyoga ishlоv beriladigan jixоzlarni o’ta ko’pligi va tоr ixtisоslashtirilganli, ishlab chiqarilayotgan maxsulоtlarni ko’rinishi va navi, xamda xоm ashyoga ishlоv berish texnоlоgik jarayonlarini murakkabligi va ko’ppоg’оnaliligi bilan izоxlanadi. To’kimachilik maxsulоtini оlish uchun birlamchi xоm ashyo bo’lib tabiiy (paxta, jun, ipak va bоshqa), suniyva sintetik tоlali materiallar xizmat qilinadi. Bu maxsulоtlar qоida bo’yicha to’qimachilik kоrxоnalariga kiplarda siqilgan xоllarda keladi va ularda ko’p miqdоrda o’simlik va minerallar asоsidagi aralashmalar (qоlgan qutgan urug’lar, bargqismlari, tanachalar, qum, changva sh.o’.) mavjud bo’ladi. Ulardan tekis, tоza bir xil tuzilishli va bikr, egiluvchanligi yuqоri ko’rsatkichli maxsulоt оlish uchun ularga ko’p bоsqichli ishlоv beriladi, ya’ni titiladi, savalanadi, tоzalanadi, aralashtiriladi, taraladi, jamlanadi va cho’ziladi, yigiriladi va eshiladi, natijada to’qima ip оlinadi, u o’z navbatida eshma (ip, shpagat, arg’amchi), trikоtajyoki (tandalash, оxоrlashva to’qishdan so’ng) to’qilgan (matо, gilam) maxsulоtlarga aylanadi.
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
|
bet | 5/5 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 121,5 Kb. | | #233165 |
Bog'liq Atrof-muhit sofligi himoyasi javobgarlik sezish-inson ma\'naviy qiyofasining qirralaridan biriga aylanishi zarurligiFoydalanilgan adabiyotlar ro’yxati
I.Hukumat qarorlari
I.1 O’zbekiston Respublikasi Prezidentining "Jismoniy tarbiya va ommaviy sportni yanada rivojlantirish chora tadbirlari to’g’risida" PQ 3031-son qarori.2017-yil 3-iyun
I.2 O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. T.: "Ozbekislon " NMIL, 2018.
I.3 O’zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Oliy Majlisga Murojaatnomasi. T.: "Ozbekislon " NMIL, 2020
I.4 2019-2023 O’zbekiston Respublikasida jismoniy tarbiya va ommaviy sportni rivojlantirish konsepsiyasi 2019-yil 15-fefral.
II. Prezident asarlari
II.1 Karimov I.A., O’zbekiston XXI asr bo’sag’asida: xavfsizlikka taxdid, barkarorlik shartlari va taraqqiyot kafolatlari, T., 1997;
II.2 I.A. Karimov. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – T.: Ma’naviyat, 2008
II.3 Mirziyoyev Sh.M. Buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. T.: "O’zbekiston’’. 2017
III. Adabiyotlar
III.1 Akramov M., Rafikov A.A., Proshloye, nastoyasheye i budusheye Aralskogo morya, T., 1990;
III.2 Nig’matov A.N., O’zbekiston Respublikasining ekologik huquqi, T., 2004
III.3 Rafikov A.A., Geoekologik muammolar, T., 1997
III.4 To’xtayev L., Hamidov A., Ekologiya asoslari va tabiatni muhofaza qilish, T., 1994
III.4 G’ulomov P.N., Inson va tabiat, T., 1990.
III.5 Djalilova L.A. Jismoniy tarbiya va olimpiya harakati tarixi. Darslik. T: "Vori-nashriyoti", 2017.
III.6 Q. Usmonov. O`zbekiston tarixi (1917-1991-y.y). – T., 2017.
III.7 R. Shamsutdinov. O`zbekiston tarixi. – T.: O`zbekiston, 2017.
III.8 R. H. Murtazayeva. O`zbekiston tarixi umumiy tahriri ostida. – Toshkent., 2005. – B.41.
III.9 Bobojonova D. O’zbekistonda ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar (70-80-yillar misolida). Qo’llanma. – Toshkent.: Sharq, 1999. – B. 51.
III.10 Yunusova X. O’zbekistonda millatlararo munosabatlar va ma’naviy jarayonlar (XX asr 80-yillari misolida). - Toshkent: Abu matbuot-konsalt, 2009. – B.25.
III.11 O’zbekiston tarixi. – Toshkent.: Mehnat, 2001. – B.45.
III.12 O’zbekiston tarixi. – Toshkent.: Mehnat, 2001. – B.37.
III.13 Levitin L. O’zbekiston tub burilish pallasida. – Toshkent.: O’zbekiston, 2005.
IV. Internet saytlari
IV.1 https//: eco.gov.uz
IV.2 https:// ecouz.uz
IV.3 https:// lex.uz
IV.4 https:// uznature.uz
IV.5 https:// uzhurriyat.uz
IV.6 https:// IIB.uz
|
| |
Raqamli iqtisodiyot sharoitida soliq nazoratini tashkil etish muammolari

Ta'limda raqamli texnologiyalarni tadbiq etishning zamonaviy tendensiyalari va rivojlanish omillari
www.pedagoglar.uz
17-to’plam aprel 2023
86
RAQAMLI IQTISODIYOT SHAROITIDA SOLIQ NAZORATINI
TASHKIL ETISH MUAMMOLARI
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Mustaqil izlanuvchi
Ismailov Bobir Salomovich
Annotatsiya: maqolada
raqamli iqtisodiyot sharoitida
soliq tekshiruvlarini
takomillashtirishga qaratilgan ilmiy taklif va amaliy tavsiyalarni ishlab chiqish
masalalari yoritilgan. O‘zbekiston Respublikasining
yangi Soliq Kodeksiga
kiritilgan soliq auditi normasining mohiyati ochib berilgan. Soliq auditini xorijiy
mamlakatlarda tashkil qilish va o‘tkazish bo‘yicha tajribasi keltirib o‘tilgan.
Kalit so‘zlar: moliyaviy nazorat,
soliq tekshiruvlari, audit, soliq auditi,
auditning xalqaro standartlari, dalolatnoma, xulosa, qaror.
Kirish:
Jahonda olib borilayotgan ilmiy tadqiqotlarda
soliq tekshiruvlari soliq
to‘lovchilarni soliq organlari oldida hisob-kitoblarni to‘g‘ri taqdim etishga yordam
beradigan xizmat sifatida o‘rganilmoqda. Tadqiqotlar doirasida soliq to‘lovchilarni
soliq qonunchiligiga rioya qilmasligining o‘sishini cheklash,
soliq tekshiruvining
soliq qonunchiligiga ta’sirini o‘rganish, soliq ma’murchiligini osonlashtiradigan
qonunchilik
islohotlarini joriy etish, soliq tekshiruvining daromadlarni yig‘ish
samaradorligiga ta’sirini o‘rganish, soliq tekshiruvi samaradorligiga ta’sir qiluvchi
omillarni baholash, soliq tekshiruvi modellari va soliq organlari faoliyatiga elektron
texnologiyalarni joriy etish kabi masalalarda ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda.
Mamalakatimizda iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash, islohotlarning amaliy
natijadorligini oshirishda raqamli iqtisodiyotni shakllantirish va uni amaliyotga keng
joriy etish muhim hisoblanadi.
Bu borada, O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti
Baliq sovuq taomiari va gazaklari

|
Baliq sovuq taomiari va gazaklari
|
bet | 14/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgBaliq sovuq taomiari va gazaklari
Sovuq taomlar va gazaklar uchun yangi baliq yoki gastronom baliq mahsulotlari ishlatiladi. Yangi baliqlarga ishlov berish va bo'laklarga bo'lish issiq baliq taomlarinikiga o'xshash olib boriladi.
Tuzlangan baliq (porsiyalangan). Baliq porsiyasiga 2—3 bo'lakdan qilib yupqa kesiladi va likobcha yoki laganchaga qo'yiladi. Tarqatishda baliq yoniga limon parragi va ko'kat solib beriladi. Agar taom osyotr oilasidagi baliqlardan tayyorlansa, uni pishirib, yupqa kesilgan kemirchak suyaklari bilan bezab beriladi.
Shprot, sardina limon bilan. Shprot yoki sardina konserva bankasi ochilib, bir qator qilib likobchaga terilib, ustidan sharbati quyiladi. Ustiga limon parragi qo'yilib, ko'kat sepib beriladi.
Kilki, hamsa yoki salaka piyoz va yog' bilan. Saralab, tozalanib yuvib ishlovdan o'tgan kilki, hamsa yoki salaka balig'i likobchaga terilib, bir chetiga mayda to'g'ralgan ko'k yoki bosh piyoz qo'yilib, ustidan dog'langan o'simlik yog'i quyilib ko'kat bilan bezaladi. Dog'langan yog' o'rniga salat sardagi quyib berilishi ham mumkin. Bu taomga pishirilgan kartoshka (100, 150 g) ko'k piyoz (15 g) qo'shib berilishi ham mumkin.
Seld garnir bilan. Ishlovdan o'tib lahmga ajratilgan seld porsiyasiga 2—3 donadan bo'linib, seld likobchasiga (seledochnitsa) qo'yiladi, yoniga pishirib kubik shaklida kesilgan kartoshka, sabzi, qizilcha, parrak-parrak shaklida kesilgan yangi bodring, palladia shaklida kesilgan pomidor, ishlovdan o'tgan ko'k no'xat, tuxum, to'g'ralgan ko'k piyoz, halqa shaklida to'g'ralgan bosh piyozlardan qo'yib beriladi. Seld salat bargi va ko'kat bilan bezalishi mumkin. Garnirlar rangiga qarab ketma-ket qo'yiladi.
Seld ustidan salat sardagi yoki gorchitsali salat sardagi berilishi mumkin. Sabzavotlar shakldor pichoqlar yordamida kesiladi. Garnirning bir qismi idishga yotiqrooq solinib, ustidan seld qo'yib tarqatiladi.
Seld lahm joyi 35 g, tuxum 1/4 dona, garnir 75 g, sardak 15 g. Sof og'irligi 135 g.
|
| |
Ultratovush va uning qo‘llanilishi

|
Ultratovush va uning qo‘llanilishi
|
bet | 2/4 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 9,79 Kb. | | #239718 |
Bog'liq Talabalar quyidagi mustaqil ishlarni bajarib, hemis tizimiga joy-fayllar.orgUltratovush va uning qo‘llanilishi
(tovush to‘lqinlari, ultratovush manbalari, ultratovushning
xususiyatlari, ultratovushning turli sohalarda qo‘llanilishi)
5
Mahmudjonov
Foziljon Zohidjon
o‘g‘li
To‘lqinlar interferensiyasi
(To‘lqinlar superpozitsiyasi, kogerent to‘lqinlar va kogerentlik sharti,
interferensiya, Gyuygens prinsipi, maksimum va minimumlar hosil
bo‘lish shartlari, turg‘un to‘lqinlar, turg‘un to‘lqin tenglamasi,
turg‘un to‘lqinning xususiyatlari)
6
Nomozov Maqsud
Yusufovich
Tovush to‘lqinlari
(akustika, tovushning intensivligi (kuchi), balandligi, tembri, tovush
manbalari, tarqalish tezligi, akustik rezonans, shovqinlar, tovushni
yozish va eshittirish)
7
Obitov Komilxuja
Kamol o‘g‘li
Elektromagnit to‘lqinlar
(Elektromagnit to‘lqinlarni hosil qilish, Gers tajribasi,
elektromagnit to‘lqinlar differentsial tenglamasi, elektromagnit
to‘lqinlar energiyasi, Umov-Poyiting vektori, elektromagnit
to‘lqinlar shkalasi, elektromagnit to‘lqinlarning qo‘llanilishi)
8
Po‘latov Azizxon
Isroil o‘g‘li
Dopler effekti.
(tovush to‘lqinlari uchun Dopler effekti, manba va qabul
qilgichning turli harakatlarida Dopler effektining kuzatilishi,
Dopler effektining qo‘llanilishi)
9
Qo‘chqorov
Sherzod Rustam
o‘g‘li
Garmonik tebranishlar va ularni qo‘shish
(Mexanikaviy garmonik tebranishlar va ularning tavsiflari,
tebranish konturida erkin garmonik tebranishlar, bir xil
yo‘nalishda va bir xil chastotali tebranishlarni qo‘shish, tepkilar,
o‘zaro perpendikulyar tebranishlarni qo‘shish)
10
Qobiljonov
Abdulloh Fozil
o‘g‘li
|
| |
TCP / IP MODELining ta'rifi

|
TCP / IP MODELining ta'rifi
|
bet | 2/4 | Sana | 11.12.2023 | Hajmi | 10,09 Kb. | | #115725 |
Bog'liq Tcp ip va osi modeli o\'rtasidagi farq-hozir.orgTCP / IP MODELining ta'rifi
TCP (Transmission Control Protocol) / IP (Internet Protocol) tomonidan ishlab chiqilgan Mudofaa vazirligi (DoD) loyiha agentligi. OSI Modelidan farqli o'laroq, har biri o'z protokollariga ega bo'lgan to'rtta qatlamdan iborat. Internet protokollari - bu tarmoq orqali aloqa qilish uchun belgilangan qoidalar to'plami.
TCP / IP tarmoq uchun standart protokol modeli sifatida qaraladi. TCP ma'lumotlar uzatishni va IP manzillarni boshqaradi. TCP / IP protokoli to'plamida TCP, UDP, ARP, DNS, HTTP, ICMP va boshqalarni o'z ichiga olgan protokollar to'plami mavjud, bu ishonchli va moslashuvchan model. TCP / IP modeli asosan kompyuterlarni Internet orqali ulashda ishlatiladi.
Tarmoq interfeysi qatlami: Ushbu qatlam xostlar va uzatish havolalari o'rtasida interfeys vazifasini bajaradi va ma'lumotlar bazalarini uzatish uchun ishlatiladi. Shuningdek, ulanishsiz Internet-qatlam talablarini bajarish uchun ketma-ket havola va klassik chekilgan kabi havolalar orqali qanday operatsiyani bajarish kerakligini belgilaydi.
Internet qatlami: Ushbu qatlamning maqsadi - mustaqil paketni manzilga boradigan har qanday tarmoqqa uzatish (boshqa tarmoqda yashashi mumkin). U qatlam uchun standart paket formati sifatida IP (Internet Protocol), ICMP (Internet Control Message Protocol) va ARP (Adres Resolution Protocol) ni o'z ichiga oladi.
Transport qatlami: Ma'lumotlarni manba va manzil xostlari o'rtasida datagramlar shaklida xatosiz etkazib berishni ta'minlaydi. Ushbu qatlam tomonidan belgilangan protokollar TCP (Transmission Control Protocol) va UDP (User Datagram Protocol).
Ilova qatlami: Ushbu qatlam foydalanuvchilarga global yoki xususiy internet xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini beradi. Ushbu qatlamda tasvirlangan turli xil protokollar virtual terminal (TELNET), elektron pochta (SMTP) va fayllarni uzatish (FTP). DNS (domen nomi tizimi), HTTP (gipermatnli uzatish protokoli) va RTP (real vaqtda transport protokoli) kabi ba'zi qo'shimcha protokollar. Ushbu qatlamning ishlashi OSI modelining dastur, taqdimot va sessiya sathining kombinatsiyasidir.
|
| |
Қизлар ёзги кўйлаклари - Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar

|
Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar
|
bet | 33/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgҚизлар ёзги кўйлаклари
Foydalangan adabiyotlar:
1. I.A. Karimov. Yuksak ma'naviyat — yengilmas kuch. Т., «Ma'naviyat», 2008.
2. I.A. Karimov. Mamlakatimizni modernizatsiya qilish va kuchli fuqarolik
jamiyati barpo etish — ustuvor maqsadimizdir. O'zbekiston Respublikasi Oliy
Majlisi Qonunchilik palatasi va Senatining 2010-yil 27-yanvarda bo'lib o'tgan
qo'shma majlisida so'zlangan nutq.
3. Barkamol avlod — O'zbekiston taraqqiyotining poydevori. Т., «0'zbekiston», 1997.
4. N.N. Azizxojayeva. Pedagogik texnologiyalar va pedagogik mahorat. Т., 2006.
5. N.N.Azizxo’jayeva. O'qituvchi mutaxassisligiga tayyorlash texnologiyasi. Т., 2000.
M. Ochilov. Yangi pedagogik texnologiyalar. Qarshi, «Nasaf», 2000.
B. Ziyamuhamedov, Sh. Abdullayeva. Ilg'or pedagogik texnologiyalar. Т., 2001.
R. Ishmuhammedov. Ta'limda innovatsiya. Т., «Ғап», 2010.
R. Ishmuhammedov. Tarbiyada innovatsion texnologiyalar. Т., «Ғап», 2010.
N.S. Sayidahmedov. Yangi pedagogik texnologiyalar. Т., «Moliya nashr», 2003.
Q.T. Olimov, L.P.Uzoqova, E.Z. Halimov va boshqalar. Maxsus fanlarni o'qitish metodikasi. Т., «Ғап», 2004.
O'.Q.Tolipov, Sh.S. Sharipov, P.Q. Holmatov. Darsdan tashqari mashg'ulotlar jarayonida o'quvchilarni kasb-hunarga yo'llash texnologiyasi. Т., 2004.
К. Mahmudov. O'zbek taomlari. Ochil dasturxon. Mehmonnoma. Т., 1977.
К. Mahmudov. O'zbek palovi. Т., 1979.
R. Normahmudov. Oziq-ovqat tovarshunosligi. Т., 2002.
M.Mo'minova. Pazandalik sirlari. Т., «0'qituvchi», 1995.
17.Т. Xudoyshukurov, М. Karimov, V. Atoyev, В. Saidov. Ovqatlanish va salomatlik. Т., «Meditsina», 1990.
18.Tolibul ilm. Oq yo'rgakdan oq yo'l sari. Т., Abu Ali Ibn Sino nomidagi tibbiyot nashriyoti, 2003.
19.L.S. Kotkin. Salatlar va vinegretlar. Т., «Mehnat», 1990.
20. http://www.edustorng.ru/main/book/pedagogtechno.htm
http://dl.nw.ru/theories/technologies
http://dl.nw.ru/theories/technologies.
http://www.edustorng.ru/main/book/pedagogtechno.htm.
http://fayllar.org
|
| |
31-mavzu: Pagemaker dasturi va unda ishlash asoslari

31-mavzu: Pagemaker dasturi va unda ishlash asoslari
Download
144,35 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
20.11.2023
Hajmi
144,35 Kb.
#101687
Download
144,35 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
31-mavzu: Pagemaker dasturi va unda ishlash asoslari
Download
144,35 Kb.
Matnni ko'rish
Taqrizchilar - Andijon mashinasozlik instituti mualliflar: Maxsudov Moxirbek Tolibjonovich Abdurashidov Eldorbek Ergashboy o‘g‘li

3
KIRISH
Respublikamiz iqtisodiyotining barcha tarmoqlarini rivojlantirish,
texnologik jarayonlarni takomillashtirish va intensivlash yo‗nalishlaridan
biri texnologik qurilmalarni xavfsiz, ishonchli o‗rnatish,
samarali
foydalanish, ekspluatatsiya jarayonlarini to‗la nazorat qilishni
ta‘minlashdir.
Amalda barcha qurilayotgan yoki rekonstruktsiya qilinayotgan
korxonalar elektrlashtirilgan va avtomatlashtirish vositalari bilan
jihozlangan. Hozirgi zamonaviy rekonstruktsiya
ishlari va yangi
qurilish hajmi montaj ishlarida yuqori unumdorli ishlab chiqarish
uslublari va vositalari qo‗llashni talab qiladi. Texnologik jarayonlami
avtomatlashtirish va uning asosiy ko‗rsatkichlarini nazorat qilish
vositalari, asboblari va qurilmalarining to‗xtovsiz (ishonchli)
ishlab
turishiga oshirilgan talablar qo‗yadi. Bajarilayotgan ishlarning ko‗lami,
o‗lchamlari va rostlovchi ta‘sirlarning aniqligi ko‗proq qurilmalarning
montaji (o‗rnatish) sifatiga bog‗liq bo‗ladi.
Ushbu darslik – ―Elektr ta‘minoti tizimini montaji va ishlatish‖ fani
bo‗yicha elektr ta‘minoti yo‗nalishi talabalari uchun ishlab chiqilgan.
Korxonalarni ichki va tashqi elektr ta‘minoti tizimini loyihalashtirishda,
yuqori kuchlanishli moyli, elegazli, havoli, vakuumli o‗chirgichlarning
tuzilishi, o‗chirilish
toklar jarayoni, shu bilan birga fizik jarayonlari
atroflicha ko‗rib chiqilgan. Ajratgich, bo‗lgich, qisqa tutashtirgichlar va
yana shunga o‗xshash yordamchi kommutatsion apparatlar ham yoritilgan.
Alohida bo‗limlarida kommutatsiyali o‗ta
kuchlanish va yashindan
himoya qurilmalarini va yuqori kuchlanishli elektr jihozlarni montaji va
ishlatilishiga bag‗ishlangan. Bo‗limlarda podstansiyaning asosiy kuch
jihozlarini montaj ishlari bajarilishi, elektr jihozlarni montaj ishlari sifatini
tekshirish bosqichlari keltirilgan.
Darslikda elektr jihozlarni, izolyatsiyalarni o‗lchash
va tekshirish
ishlarini olib borilishiga, havo liniya o‗tkazgichlarini, kuch kabellarini,
kuch transformatorlarini,
kommutatsion apparatlarni, o‗lchash tizimlarini,
yuqori kuchlanishli himoyalovchi elektr jihozlar va zaminlagichlarni soz
va sifatli montaj qilish va ishlatishni amalga oshirish keng yoritilgan.
Osert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish

|
Osert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish
|
bet | 9/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgOsert oilasiga mansub baliqlariga ishlov berish
Bularga osyotr, sevryuga, beluga, sterlyad baliqlari kiradi. Umumiy ovqatlanish korxonalarida bunday baliqlar sovutilgan yoki muzlatilgan holda qabul qilinadi. Sterlyad tirik kо‘rinishida ham qabul qilinishi mumkin.
Muzlatilgan baliq havoda muzidan tushiriladi sо‘ngra tо‘shlar stellajlarga bir qatordan yuqoriga qilib, bir-biridan bir necha masofada teriladi va polietilen bilan yopiladi. Sex sharoitlarida baliq 12-24 soat davomida uning boshlang‘ich haroratiga va о‘lchamiga qarab eritiladi.
Osyotr, sevryuga va beluga tilingan holda qabul qilinadi. Ular tutilgandan sо‘ng tezda «donador» va «payus» nomi bilan mashhur ikralari olinadi. Bu baliqlarni ajratish quyidagi usullarda olib boriladi: bosh qismi ajratiladi, sо‘ngra kо‘krak qanoti ostidan bosh tomoniga qarata ikkita chuqur qiyalikka kesiladi va baliqning tо‘sh qismli bosh qismi bilan bog‘lovchi tog‘aylari chopib tashlanadi, sо‘ngra dum qismidan boshlab orqa suzgich, orqa suyakli qalqonlar, qorin bо‘shlig‘idagi suzgichlari kesiladi. Dum suzgichlaridagi lahm tilinib orqa xordasi olinadi. Shundan sо‘ng baliq tо‘shi qorin bilan qо‘yilib uzunasiga ikkita simmetrik bо‘laklarga bо‘linadi. Bu kesilgan bо‘laklarning xar bir baliq ulchamiga boglik xolda ikki yoki uch kо‘ndalang bо‘laqqa kesiladi.
Katta bо‘lakli baliqlar quyilgan qonidan tozalanadi va sovuq suv bilan yuviladi. Baliqqa keyingi ishlov berish uning ishlatilish jarayonlariga bog‘liq. Qaynatish uchun mо‘ljallangan bо‘laklarning yon tomon terisi, qorin qismidagi suyakli qalqon va tangachalaridan tozalanadi. Buning uchun baliq uch-besh minut issiq suvga solinadi va tozalanadi. Baliqni issiq suvga solish natijada uning ustki qatlam terisi shishadi va yumshoq bо‘ladi; teri va suyak orasidagi boglanish esa susayadi. Issiq suvdan olingan baliq terisi sovumasdan tezda tozalanishi kerak, bо‘lmasa, qalqonlar yanada qattiqroq teriga yopishadi. Tozalangandan sо‘ng bо‘laklar issiq suvda yuviladi va qaynatishga yuboriladi.
Osyotr turidagi baliqlarni qovurish va dimlash uchun kо‘proq yirik porsiyali baliq yarim tayyor mahsulotlari ishlatiladi. Baliqni yirik porsiyalarga bо‘lishdan oldin teri va tog‘aylari olib tashlanadi.
Sterlyadlarga qayta ishlov berish. Umumiy ovqatlanish korxonalarida sterlyadlar tirik yoki sovutib tozalanmagan holda qabul qilinadi. Porsiyali bо‘laklarga bо‘lishdan oldin sterlyadlarning orqa, yon, qorin suyak qalqonlari, suzgichlar kesib tashlanadi; anal teshigidan boshigacha kesilgan joyidan ichki qismlari olib tashlanadi. Sо‘ng boshi qesiladi. Sо‘ngra sterlyadlar yupqa qilib kesiladi; quyulgan qonlaridan tozalanadi; yuviladi va bо‘laklarga bо‘linadi. Agar sterlyadlar qaynatilsa yoki butun holda dimlansa, unda bosh qismi dum suzgichlari va qalqonlari qaynatilgandan sо‘ng olib tashlanadi. Bunday hollarda baliqka dastlabki ishlov berish: navlarga ajratish, jabralarini olib tashlash va sovuq suvda yaxshilab yuvish bilan yakunlanadi.
|
| |
Tangasiz baliqlarga ishlov berish

|
Tangasiz baliqlarga ishlov berish
|
bet | 6/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgTangasiz baliqlarga ishlov berish.
Umumiy ovqatlanish korxonalarida tangali baliqlardan tashkari tangasiz baliqlar xam ishlatiladi.
Umumiy ovqatlanish korxonalarida ishlatiladigan tangasiz baliqlarga qо‘yidagilar kiradi: nalim (yelimbaliq), ugor baligi, laqqa baliq (som), navaga, minoga baligi, treska, piksha, kambala, marinka.
Nalim va ugor baligi boshining atrofi yuza qismi kesilib , terisi shilib olinadi. Sungra qorni yoriladi, ichak – chovogi olib tashlanadi. Sungra boshi, dumi va kanotlari kirkib olinadi. Dastlabki ishlov berib tayyorlangan baliq yuviladi.
Laqqa baliq (som) turidagi baliqlarga ishlov berishda yosh (mayda) laqqa baliqning qorni yoriladi va terisi pichok bilan kiriladi.
Yirik laqqa baliq terisiz ishlatilgani ma’kul. Laqqa baliqning terisi shilinadi, ichak – chavog‘i olib tashlab, buyiga nimtalanadi.
Navaga baligiga ishlov berishda mayda navaga baligining qornini yorib tozalash yaramaydi, chunki uning о‘t pufagi qorniga yakin joylashgan.
Mayda navaga baligining pastki jagi bilan qornining bir qismi kesiladi va xosil bо‘lgan teshikdan ichak – chavog‘i olib tashlanadi: yelka kanotlari kesib tashlanadi va terisi yelkasidan qorni tomonga qarab shilinadi. Mayda navaga baligining urug‘i (ikrasi) olinmaydi, yiriklariniki aloxida ajratib olinib kovuriladi.
Minnoga baligiga ishlov berishda shilimshiklarini olib tashlash uchun tuz sepiladi (tuz sepilsa shilimshiq yaxshi ajraladi) yaxshilab yuvib, shilimshigi tozalanadi. Bu baliqning shilimshigi ba’zan zaxarli bо‘ladi. Minnoga baligining о‘t pufagi, ichagida kattik oziq koldiglari bulmaydi. Shuning uchun uning ichak – chavogi tozalanmaydi.
Treskak va piksha baligi umumiy ovqatlanish korxonalariga ichak - chavogi va boshi olingan xolda keltiriladi. Piksha va treska baligining terisi dagal bо‘ladi, shuning uchun bunday baliqlarni pishirishda va dimlab pishirishda terisini olib tashlash tavsiya etiladi.
Kambala baligiga qо‘yidagicha ishlov beriladi: boshi va qornining bir qismini ajratish uchun kiya kilib kesiladi. Xosil bо‘lgan teshik orkali ichak – chavogi olib tashlanadi, kanotlari kesiladi, ok terisidagi tangasi kirib, yaxshilab yuviladi. Kambalaning tikanlari pishirilgandan keyin olib tashlanadi. Bunday baliqni kovurishdan avval qaynoq suvga 1 – 2 minut botiriladi, keyin tikani va terisi olib tashlanadi va porsiya bо‘laklariga bulinadi.
Marinka baligidan yarim tayyor masallik tayyorlash uchun korin bushligi ustidagi kora pardasi olib tashlanadi, chunki bu parda zaxarli bо‘ladi.
|
| |
Tangali baliqlarga ishlov berish

|
Tangali baliqlarga ishlov berish
|
bet | 5/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgTangali baliqlarga ishlov berish.
Umumiy ovqatlanish korxonalariga kupincha suyak skeletli (tangali va tangasiz) va togay skeletli (osertlar oilasiga mansub ) baliqlar kelib tushadi. Baliq turiga va uning pazandalikda kullanilishiga qarab, ularga turli usullarda ishlov beriladi. Baliqka ishlov berishning umumiy sxemasi qо‘yidagi jarayonlardan iborat: muzdan tushurish, dastlabki ishlov berish, yuvish, bо‘laklarga bо‘lish, yarim tayyor mahsulotlar tayyorlash.
Tangali baliqlarga sudak, churtanbaliq, lesh, sazan, karp, sig, koryushka, seldlar kiradi.
Umumiy ovqatlanish korxonasida kelib tushgan muzlatilgan baliq muzdan tushiriladi, tuzlangan baliqning tuzi ketkiziladi, sungra dastlabki ishlov beriladi.
Muzdan tushirilgan baliqga dastlaki ishlov berishda, avval, ular tangasidan tozalanadi. Baliq pо‘stidan tangachalarni olib tashlash jarayoni tozalash mashinalarida olib boriladi. Katta tangachali baliqlar uchun 1500 kg/soat ishlab chiqaruvchi barabanli tangacha tozalash mashinasi qо‘llaniladi. Kichik tangachali baliqlarda esa 500 kg/soat ishlab chiqaruvchi rolikli mashinalar ishlatiladi. Bir smenada 2-3 tonna mahsulot chiqaruvchi katta bо‘lmagan umumiy ovqatlanish korxonalarining maxsus sexlarida baliq tozalash uchun mexanik jixatdan ishlaydigan baliq tozalagichlar qо‘llaniladi.
Tangachalarni tozalash jixozidan ustki qismida kolgan tangachalardan olib tashlash maqsadida maxsus yuvish vannalarida yuviladi. Sungra baliqning jabrasi bilan birga boshi, ichak - chovoklari kesib tashlanadi. Kesilgan baliq yaxshilab yuviladi, kon qо‘ykalari va ichki organlarining kolgan qismlari olib tashlanadi. Tozalangan baliqning suzgichlari kesiladi va yana yuviladi.
Bо‘laklarga bо‘lish. Dastlabki ishlov berilgan baliq bо‘laklarga bulinadi. Bо‘laklashning qо‘yidagi turlari mavjud: aylana, pо‘stli file, pо‘stli va umurtka suyakli file, pо‘stsiz va suyaksiz file. Unchalik katta bulmagan (1,5 kilogrammgacha) baliqlar aylana shaklda katta bо‘laklarga bulinadi. YA’ni dastlabki ishlov berilgan baliq katta - katta aylana shaklda kesiladi.
Pо‘stli va umurtqa suyakli file tayyorlash quyidagicha olib boriladi: tozalangan baliqning laxm qismi suzgichlari bilan birga kesib olinadi, suzgichlar olib tashlanadi va baliqning bosh qismidan to dumiga kadar yugon suyakning ikki tomoni bо‘yicha kesiladi. Bunday jarayon plastovaniye deyiladi. Plastovaniyedan sung file yuviladi.
Baliqdan kotlet va knel qiymasini, shuningdek, ba’zi bir yarim tayyor mahsulotlar (porsiyali taomlar uchun) tayyorlashda baliq, pо‘stsiz va umurtka suyaksiz filega ajratiladi.
|
| |
Yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish

|
Yarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish
|
bet | 7/33 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 133,52 Kb. | | #149119 |
Bog'liq Кириш i-боб. Baliqdan tayyorlanadigan taomlar-fayllar.orgYarim tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish.
Dastlabki ishlov berilgan baliq butunligicha, zvenolarga va porsiyalarga bо‘laklangan xolda taom tayyorlash uchun ishlatiladi.
Yarim tayyor mahsulotlar tabiiy, bulangan va sirkalangan bо‘lishi mumkin.
Bulanganda yarim tayyor mahsulot yuzasi un, urvoq va boshkalar bilan koplanadi. Bulangan mahsulotlar kovurilganda ular yuzasida tillo rang katlam xosil bо‘ladi va uzining shiraligini saqlaydi. Bulashdan oldin baliq bо‘laklariga tuz va murch sepiladi, ba’zan esa lyezonga (tuxum va sut yoki suv aralashmasi) botirib olinadi. Lyezon mahsulotning oziqaviy qimmatini oshiradi va uning ta’mini yaxshilaydi.
Bulashning qо‘yidagi turlari mavjud: unda; un, lyezon va kizil urvoqda; yog va ok urvoqda; xamirda (klyar).
Baliq kupincha unda bulanadi. Tayyorlangan baliq bо‘laklariga tuz, murch sepiladi va unga bulab olinadi.
Kizil urvoq deb bugdoy nonini maydalab, elab olingan urvoqka aytiladi. Baliq bо‘laklariga tuz va murch sepiladi. Tuz va murchi tobiga keltirilgan baliq bо‘laklari unga bulab olinadi. Sungra lyezonga botirib olinadi va urvoqka bulanadi. Ok urvoq deb kotgan non mag‘zidan tayyorlangan urvoqqa aytiladi.
Klyar – suyuq xamirdir.
Quyidagicha tayyorlanadi: sutga tuxum sarig‘i, usimlik moyi, qand upasi, tuz va elaklangan un kushib hamir qoriladi. Tayyor qorilgan hamirga tuxum oqi qо‘shiladi.
Klyarga baliq qovurishdan oldin bulab olinadi.
Yarim tayyor mahsulotlar tayyorlash. Baliqdan yarim tayyor mahsulot tayyorlashda asosiy xom ashyo sifatida baliqning lahm gо‘shti ishlatiladi. Baliq gо‘shtidan porsiyali va mayda porsiyali yarim tayyor mahsulotlar, kotlet va knel massa tayyorlanadi. Bunday mahsulotlar tayyorlash uchun baliqning lahm gо‘shti bо‘laklarga bо‘linadi. Pazandalikda bu jarayon yupqa qilib kesish deb ataladi.
Ba’zi taomlar uchun baliq terili, suyaksiz lahm gо‘sht va terisiz va suyaksiz lahm gо‘shtga ajratiladi.
Terili suyaksiz lahm gо‘shti olish uchun ichki tomoni qorin yо‘li bо‘ylab mayin pichoq bilan umurtqa pog‘ona suyagisiz kesiladi.
|
| |