nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
LanHelper 1.61 (www.hainsoft.com)

|
LanHelper 1.61 (www.hainsoft.com)
|
bet | 34/53 | Sana | 08.01.2024 | Hajmi | 8,47 Mb. | | #132593 |
Bog'liq Shaxsiy kompyuterlar, serverlar, periferiya uskunalarining dastu LanHelper 1.61 (www.hainsoft.com)
LanHelper 1.61 (3-rasm) - bu mahalliy tarmoqni boshqarish jarayonini avtomatlashtirish imkonini beruvchi kichik yordamchi dastur.
Guruch. 3. LanHelper 1.61 yordam dasturining asosiy oynasi
Uning yordami bilan siz bir vaqtning o'zida tarmoqdagi bir nechta kompyuterni masofadan o'chirib qo'yishingiz yoki qayta ishga tushirishingiz mumkin. Ilovalar masofaviy shaxsiy kompyuterlarda ishga tushirilishi mumkin (agar ular buyruq satridan ishga tushirishni qo'llab-quvvatlasa), bundan tashqari, boshqariladigan shaxsiy kompyuterlar guruhida bir xil ilovalarni bir vaqtning o'zida ishga tushirish qo'llab-quvvatlanadi.
LanHelper utilitasida o'rnatilgan buyruqlar to'plami mavjud bo'lib, ular masofaviy shaxsiy kompyuterlarda bajarilishi mumkin (4-rasm). Shu bilan birga, dastur ishga tushirilgan vaqtni va dasturlarni shaxsiy kompyuterda ishga tushirish vaqtini belgilash mumkin (minimal interval 1 daqiqa). Shuningdek, ilovalarni masofaviy kompyuterlarda ishlashni rejalashtirishingiz mumkin. Dasturning eng muhim afzalligi shundaki, uning barcha xususiyatlarini amalga oshirish uchun mijoz qismini masofaviy shaxsiy kompyuterlarga o'rnatish talab qilinmaydi.
Guruch. 4. Buyruqlarni masofadan turib bajarish
bir vaqtning o'zida bir nechta kompyuterlarda
LanHelper 1.61 yordam dasturidan foydalanish
Masofaviy buyruqlarni bajarishdan tashqari, LanHelper 1.61 yordam dasturi masofaviy shaxsiy kompyuterlarda turli xizmatlarni ko'rish, ishga tushirish va to'xtatish, shuningdek, foydalanuvchilarga xabarlar yuborish imkonini beradi (bu funksiyani amalga oshirish uchun siz Messenger xizmatini faollashtirishingiz kerak). barcha shaxsiy kompyuterlar).
Guruch. 5. Masofaviy kompyuterda xizmatlar bilan ishlash
LanHelper 1.61 yordam dasturidan foydalanish
Ilovalarni ishga tushirish va masofaviy shaxsiy kompyuterlarda buyruqlarni bajarish qobiliyatini amalga oshirish uchun siz administrator huquqlariga ega bo'lishingiz kerak.
LanHelper LanHelper 1.61 demo versiyasi cheklangan amal qilish muddati 30 kun va litsenziya narxi $49,95.
|
| |
Eshitishining zaiflashishi

|
Eshitishining zaiflashishi
|
bet | 26/47 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 437,9 Kb. | | #123007 |
Bog'liq M. U. Hamidova, maxsus pedagogika-fayllar.orgEshitishining zaiflashishi
Eshitish zaiflashishi bu yeshitishning to‘liq va qisman yo‘qolishini tasvirlash uchun ishlatiladigan keng termindir.
ESHITISH ZAIFLASHISHI
KARLIK
(ESHITISHNING TO’LIQ YO’QOLISHI)
ESHITISH OG’IRLASHISHI
(ESHITISHNING QISMAN YO’QOLISHI)
Eshitish zaiflashishini oldinroq aniqlash qiyin bo‘lishi mumkin , chunki hamma chaqaloqlar – shuningdek qulog‘i og‘ir tug‘ilgan chaqaloqlar o‘zining ovozini ishlatadi.Ularning qulqullashi yoki ming‘illashi ko‘pincha yuzdagi qiyofa, tana tarangligi va harakatlanish natijasida ularning parvarishlovchilari bilan moslashishi mumkin.
Eshitish zaifligi bor insonlar yuzlashadigan yeng katta qiyinchilik bu aloqadagi qiyinchilikdir, chunki xalqning ko‘pisi og‘zaki aloqa usuliga yo‘naltirilgan.Hatto o‘qituvchi, ota-onasifatida ham biz aloqa harakat va yuzdagi qiyofa hamda tovushni o‘zichiga olishini ko‘pincha unutib qo‘yamiz.Bu shuning uchun biz ota-ona , parvarishlovchi va o‘qituvchilardek aloqaning turlari : harakat , yuzdagi qiyofa ,tovush va so‘zlardan foydalanib biz uchun tabiiy bo‘lgan yo‘lda aloqa qilishimiz muhimdir.
Birlashgan Qirollikda 1000 tadan 1 bola 3 yoshida qulog‘i o‘ta og‘irdek tasniflangan. AQShda 1000 tadan 1 bola qulog‘i o‘ta og‘ir boshqa 1000tadan 2-3 qisman yeshitish yo‘qolishi bilan tug‘ilgan.Bu raqamlar ko‘pgina rivojlanayotgan davlatlarda sezilarli yuqori, boshqalar orasida esa sog‘liqni saqlash xizmatlarini sifatlash kuchsiz yo‘l tufayli.Ba’zi Pokiston qishloqlarida 1dan 12 ga qadar bola eshitish yo‘qolishidan aziyat chekayotgani taxminan hisoblangan ( bu qisman yaqin qarindoshlar o‘rtasidagi nikohga bog‘langan genetik nuqsonlar sababli bo‘lgan deb fikr yuritiladi.)
Erta va to‘g‘ri oldini olishning muhimligi
Eshitish zaiflashishi bo‘lgan bolalar yerta aniqlanmaganida va ularga to‘g‘ri yordam berilmaganida ,qo‘shimcha yordam xizmatlari (maxsus ta’lim ehtiyoji) ,talab qilinganidan ham har qalay boshqa,ularning maktab davrlarida ( va yehtimol keyinroq) taklif qilinishi kerak . Biz ularnin GES hitishi yo‘qolishidan xabardor bo‘lmasak va o‘qitish yo‘limizga o‘zgarishlar kiritmasak va o‘zaro ta’sir ko‘rsatmasak hatto o‘rtacha yeshitish yo‘qolishi bo‘lgan bola ham sinfda ko‘p og‘zaki ma’lumot va muhokamalarni yeshitmay qolishi mumkin. Yeshitish zaiflashishi bo‘gan ko‘p bolalarga “xulq muammolari “ yoki “ o‘rganish qiyinchiliklari “ deb nomuvofiq baho berilgan.
Biz ko‘pgina o‘ta og‘ir yeshitish yo‘qolishi bo‘lgan bolalar uchun ular yerta oldini olishda stur yo‘liga , belgili til instruktori va shaxsiy repetitorga ( mukammal holatda boshqa og‘ir yoki o‘ta og‘ir yeshitish yo‘qolishi bo‘lgan ,ammo belgili til mahoratiga yaxshi yega bo‘lgan bola tomonidan) ega bo‘lmagunlaricha tilni rivojlantirish (hatto belgili tilniyam ) qanchalik qiyin yekanligini anglab yetishimiz muhimdir.
|
| |
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti

Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya texnologiyalari fakulteti
|
Fon Neyman arxitekturasi haqida ma’lumot bering

bajarilishi mumkin bo'lgan ko'rsatmalar ketma-ketligi sifatida ifodalanadi.
Ketma-ket bajarilishi:
Ko'rsatmalar protsessor tomonidan dastur tomonidan belgilangan tartibda ketma-
ket, birin-ketin bajariladi.
CPU xotiradan ko'rsatmalarni oladi, ularning ma'nosini aniqlash uchun ularni
dekodlaydi va mos ravishda bajaradi.
Dasturni boshqarish oqimi:
Dasturni boshqarish oqimi muayyan shartlar yoki dastur mantig'i asosida bajarish
ketma-ketligini o'zgartiradigan shartli va shartsiz tarmoq ko'rsatmalari bilan
belgilanadi.
Yagona ko'rsatma oqimi:
Fon Neyman arxitekturasi har bir ko'rsatma bir vaqtning o'zida bajariladigan bitta
ko'rsatmalar oqimini qo'llab-quvvatlaydi.
Bu parallel arxitekturadan farq qiladi, bu erda bir nechta ko'rsatmalar bir vaqtning
o'zida alohida ishlov berish birliklari tomonidan bajarilishi mumkin.
Yangi mavzuni mustahkamlash

|
Yangi mavzuni mustahkamlash
|
bet | 77/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz Yangi mavzuni mustahkamlash. Dars jarayonida o'quvchilarning olgan nazariy bilimlarini mustahkamlash uchun quyidagi 2 ta masala o'quvchilar bilan birgalikda yechiladi:
15-mashq
2) Berilgan: 5= 0,1 mm2; I = 2 m; p = 1,1 ῼ-mm2/m; U = 220 V.
Topish kerak: P-?
Formulasi: P= U2/R-, R = pl/S; P = U2S/pl.
Hisoblash: P = (2202 • 0,1/1,1- 2) W = 2200 W = 2,2 kW.
Javob: P = 2,2 kW.
4) Berilgan: U= 60 V; I = 50 A.
Topish kerak: P - ? /
Formulasi: P = IU.
Hisoblash: P = 50 • 60 W = 3000 W = 3 kW.
Javob: P = 3 kW.
O’quvchialrni baholash: O’quvchilar darsdagi ishtirokiga ko’ra baholanadi
Uy vazifalari.
Darslikdan 27- § ni o'qish.
Mavzu oxirida keltirilgan savollarga javob topish va yozish.
15- mashqdan 1- va 3- masalalarni yechish. «Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 1041- va 1043- masalalarni yechish.
Qiziquvchi o'quvchilarga «Fizikadan savol va masalalar to'plami»dan 1047- va 1053- masalalarni yechish tavsiya etiladi.
39-dars sana: 8-sinf
Mavzu: Xonadonning elektr zanjiri. Qisqa tutashuv
Darsning maqsadi.
a) O'quvchilarda xonadonning elektr zanjiri, eruvchan saqlagichlar va qisqa tutashuv haqida bilim va ko'nikmalarni shakllantirish.
b) O’quvchilarga estetik tarbiya berish
d) O’quvchilarning fanga qiziqishini oshirish, tasavvurini rivojlantirish
Tayanch kompitensiyalar: Axborot bilan ishlash kompetensiyasi: turli axborot manbalaridan kerakli ma’lumotlarni mustaqil ravishda izlab topa olishi va ulardan foydalanish, axborot xavfsizligi qoidalarini bilish va rioya qila olish.
O‘zini o‘zi rivojlantirish kompetensiyasi: o‘zlashtirgan bilimlariga tayangan holda mustaqil ravishda o‘zining fizik bilimlarini rivojlantirish, turli didaktik topshiriqlarni bajara olish, o‘z xattiharakatini muqobil baholay olish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish kompetensiyasi: aniq hisob-kitoblarga asoslangan holda kundalik rejalarini tuza olish, formulalardan foydalanib, masalalar yecha olish; inson mehnatini yengillashtiradigan asboblardan foydalanish.
Dars turi: yangi bilim berish
Tayanch so'zlar: xonadonning elektr zanjiri, qisqa tutashuv, saqlagichlar, eruvchan saqlagich.
Dars jihozlari: plakatlar, eruvchan saqlagichlar, elektron darslik.
Darsda foydalaniladigan metodlar. «6 x 6», «Aqliy hujum» interfaol metodlari, «Mustaqil ish» o'tkazish.
Dars rejasi.
1.Tashkiliy qism - 2 minut.
Uy vazifalarini so'rash - 12 minut.
Yangi mavzu bayoni- 18 minut.
Mavzuni mustahkamlash - 10 minut.
O’quvchilarni baholash- 2 minut
Uyga vazifa berish - 1 minut.
Darsning borishi
|
| |
Intel protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari va

|
Intel protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari vaBog'liq amaliyish44.Intel protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari va
kamchiliklari).
Ishlash:
Intel protsessorlari o'zining yuqori unumdorligi bilan mashhur bo'lib,
kundalik vazifalardan tortib o'yin o'ynash, kontent yaratish va ma'lumotlarni tahlil
qilish kabi talabchan ish yuklarigacha bo'lgan keng ko'lamli ilovalar uchun mos
keladigan kuchli hisoblash imkoniyatlarini taklif etadi.
Moslik: I
ntel protsessorlari apparat va dasturiy ta'minotning keng ekotizimiga mos
keladi, bu esa turli operatsion tizimlar, ilovalar va tashqi qurilmalar bilan keng
qo'llab-quvvatlash va moslikni ta'minlaydi.
Texnologik innovatsiyalar:
Intel tadqiqot va ishlanmalarga katta miqdorda sarmoya
kiritadi, bu esa protsessor texnologiyasidagi yutuqlarga olib keladi, masalan,
yadrolar soni, yuqori soat tezligi, yaxshilangan quvvat samaradorligi va
integratsiyalangan grafikalar va xavfsizlik imkoniyatlari kabi yaxshilangan
xususiyatlar.
Brend obro'si:
Intel butun dunyo bo'ylab iste'molchilar, biznes va sanoat
hamkorlarining ishonchini qozongan, protsessorlarning yetakchi ishlab
chiqaruvchisi sifatida bir necha o'n yillar davomida kuchli obro'ga ega bo'ldi
Termal dizayn quvvati (TDP):
Intel protsessorlari ko'pincha yuqori quvvat
iste'moli va issiqlik chiqishi uchun tanqid qilinadi, bu esa, ayniqsa, yuqori samarali
tizimlarda mustahkam sovutish echimlariga ehtiyoj tug'diradi.
Raqobat:
Intel AMD kabi raqobatdosh chiplar ishlab chiqaruvchilari bilan qattiq
raqobatga duch keladi, ular raqobatbardosh muqobillarni taqqoslanadigan va ba'zan
past narxlarda taklif qiladilar. Ushbu raqobat innovatsiyalarni rag'batlantirishi
mumkin, ammo Intelning bozordagi hukmronligi uchun qiyinchiliklar tug'diradi.
Xavfsizlik zaifliklari
: Har qanday murakkab texnologiya singari, Intel
protsessorlari ham xavfsizlik zaifliklari va ekspluatatsiyalarga moyil. So'nggi
yillarda Intel protsessorlarida ma'lumotlar maxfiyligi va tizim xavfsizligi bilan
bog'liq xavotirlarga sabab bo'lgan bir nechta yuqori darajadagi xavfsizlik
kamchiliklari aniqlandi..
|
| |
Grafik protsessor (GPU) va uning imkoniyatlari

NVIDIA GeForce grafik protsessorlari:
Afzalliklari:
Ishlash:
NVIDIA GeForce grafik kartalari yuqori mahsuldorlik va samaradorlik
bilan mashhur bo'lib, turli nomlar bo'ylab ajoyib o'yin tajribasini taklif etadi, shu
jumladan real vaqt rejimida nurlarni kuzatish effektlarini qo'llab-quvvatlaydi.
Ray Tracing va DLSS: NVIDIA ning RTX seriyali GPU’lari real vaqt rejimida
nurlarni kuzatish va Deep Learning Super Sampling (DLSS) uchun maxsus
uskunaga ega bo‘lib, qo‘llab-quvvatlanadigan o‘yinlarda ajoyib vizual effektlar va
yaxshilangan ishlash imkonini beradi.
NVIDIA tez-tez yangilanishlar va yangi o'yin relizlari uchun optimallashtirishlar
bilan mustahkam drayverlarni qo'llab-quvvatlaydi, bu muammosiz ishlashi va
so'nggi dasturiy ta'minot yangilanishlari bilan mosligini ta'minlaydi.
CUDA va AI Technologies: NVIDIA GPU’lari CUDA parallel hisoblash
platformasi va kutubxonalarini, shuningdek, chuqur o‘rganish vazifalari uchun
Tensor Cores kabi AI texnologiyalarini qo‘llab-quvvatlaydi, bu ularni o‘yin va
professional ilovalar uchun ko‘p qirrali yechimlarga aylantiradi.
Kamchiliklari:
Premium narx:
NVIDIA GeForce grafik kartalari ko'pincha ekvivalent AMD
Radeon modellariga nisbatan yuqori narxga ega bo'lib, ularni byudjetga
yo'naltirilgan iste'molchilar va geymerlar uchun kamroq foydalanish imkonini
beradi.
G-SYNC Premium:
NVIDIA-ning adaptiv sinxronlash uchun G-SYNC
texnologiyasi mos monitorlarda xususiy apparat modullarini talab qiladi, bu ochiq
standartlarga asoslangan AMD FreeSync bilan solishtirganda o'yinni sozlashning
umumiy narxini oshirishi mumkin.
Raqobat:
NVIDIA GPU bozorida ustun mavqeni saqlab qolgan bo'lsa-da, AMD va
boshqa raqobatchilarning raqobati kuchayishi kelajakda yanada agressiv narx
strategiyalari va mahsulot takliflariga olib kelishi mumkin.
Alohida xotira bo'shliqlari - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekomunikatsiya...

Garvard arxitekturasining kamchiliklari:
Murakkablik:
Garvard arxitekturasini amalga oshirish alohida ko'rsatmalar va
ma'lumotlar yo'llarini qo'llab-quvvatlash uchun qo'shimcha apparat resurslarini
talab qiladi, bu esa fon Neumann arxitekturasiga nisbatan tizimning murakkabligi
va narxini oshirishi mumkin.
Cheklangan moslashuvchanlik:
Garvard arxitekturasidagi alohida xotira
bo'shliqlari tizimning moslashuvchanligini cheklashi mumkin, chunki xotira
resurslarini ko'rsatmalar va ma'lumotlar o'rtasida, ayniqsa dinamik xotira ajratish
talablari bo'lgan tizimlarda dinamik ravishda taqsimlash qiyinroq bo'lishi mumkin.
Kodni o'zgartirish uchun yuqori kechikish: Ko'rsatmalar va ma'lumotlar bir xil
xotira maydoniga ega bo'lgan fon Neuman arxitekturasidan farqli o'laroq, Garvard
arxitekturasida yo'riqnoma xotirasini o'zgartirish qo'shimcha qadamlarni talab
qilishi va kechikishni joriy qilishi mumkin, ayniqsa ko'rsatmalar keshini bekor
qilish yoki yangilash kerak bo'lsa.
Protsessorning tuzilishi va ishlash prinsipi haqida ma’lumot bering

|
Protsessorning tuzilishi va ishlash prinsipi haqida ma’lumot beringBog'liq amaliyish43Protsessorning tuzilishi va ishlash prinsipi haqida ma’lumot bering.
Markaziy protsessor (CPU) deb ham ataladigan protsessorning tuzilishi va ishlash
printsipi kompyuterlar ko'rsatmalarni qanday bajarishi va vazifalarni bajarishini
tushunish uchun asosiy hisoblanadi. Bu yerda umumiy ko‘rinish:
Protsessorning tuzilishi:
Boshqarish birligi (CU):
Boshqaruv bloki protsessorning boshqa komponentlari o'rtasidagi faoliyatni
muvofiqlashtirish orqali ko'rsatmalarning bajarilishini boshqaradi.
U xotiradan ko'rsatmalarni oladi, ularni dekodlaydi va markaziy protsessor va
kompyuter tizimining boshqa qismlari o'rtasidagi ma'lumotlar oqimini boshqaradi.
Arifmetik mantiq birligi (ALU):
ALU maʼlumotlar ustida arifmetik amallarni (qoʻshish, ayirish, koʻpaytirish va
boʻlish kabi) va mantiqiy amallarni (masalan, VA, YOKI va EMAS) bajaradi.
U ushbu operatsiyalarni boshqaruv bloki tomonidan taqdim etilgan ko'rsatmalar
asosida amalga oshiradi.
Registrlar:
Registrlar protsessor ichidagi kichik, yuqori tezlikdagi saqlash birliklari bo'lib,
ishlov berish jarayonida ma'lumotlarni vaqtincha saqlash uchun ishlatiladi.
Ular operandlarni, oraliq natijalarni, xotira manzillarini va ko'rsatmalarni bajarish
uchun zarur bo'lgan boshqa muhim ma'lumotlarni saqlaydi.
Registrlarning keng tarqalgan turlariga dastur hisoblagichi (PC), buyruq registri
(IR), xotira manzili registri (MAR) va xotira ma'lumotlar registri (MDR) kiradi.
Kesh xotirasi:
Kesh xotira protsessor ichida joylashgan kichik, yuqori tezlikdagi xotiradir.
U sekinroq asosiy xotiradan (RAM) ma'lumotlarga kirishning kechikishini
kamaytirish uchun tez-tez foydalaniladigan ko'rsatmalar va ma'lumotlarni saqlaydi.
Kesh xotirasi ma'lumotlarni kutish vaqtini qisqartirish orqali protsessorning
umumiy ish faoliyatini yaxshilashga yordam beradi.
Ishlash printsipi:
Yuklab olish:
Markaziy protsessor keyingi buyruqning manzilini aniqlash uchun dastur
hisoblagichi (PC) yordamida kompyuter xotirasidan (RAM) ko'rsatmalarni oladi.
Keyin olingan ko'rsatma ko'rsatmalar registrida (IR) saqlanadi.
Dekoder:
Boshqaruv bl
oki bajariladigan operatsiyani va jalb qilingan operandlarni aniqlash
uchun xotiradan olingan buyruqni dekodlaydi.
Bajarish:
Dekodlangan ko'rsatma registrlarda saqlanadigan operandlar bo'yicha belgilangan
arifmetik yoki mantiqiy amalni bajaradigan ALUga yuboriladi.
Amaliyot natijasi ko'rsatmaga qarab registrda qayta saqlanishi yoki xotiraga
yuborilishi mumkin.
Qayta yozish:
Agar operatsiya natijasini saqlash kerak bo'lsa, u ko'rsatmada ko'rsatilgan registrga
yoki xotira joyiga qayta yoziladi.
Keyin dastur hisoblagichi keyingi ko'rsatmani olish uchun oshiriladi va jarayon
davom etadi.
Umuman olganda, protsessorning tuzilishi va ishlashi unga kompyuter dasturlari
talab qiladigan vazifalarni bajarish uchun arifmetik, mantiqiy va boshqaruv
funktsiyalarini bajarib, buyruqlarni ketma-ket bajarishga imkon beradi.
|
| |
Protsessor yadrolari haqida batafsil ma’lumot bering

boshqa intensiv hisoblash vazifalari uchun superkompyuterlar va yuqori samarali
klasterlarda qo'llaniladi.
Qiyinchiliklar:
Parallelizatsiya: Barcha vazifalarni bir nechta yadrolar orasida osongina bo'lish
mumkin emas, bu esa ishlash ko'lamida cheklovlarga olib keladi.
Resurslarni boshqarish: Yadrolar o'rtasida vazifalarni samarali taqsimlash va
umumiy resurslarni boshqarish optimallashtirilgan rejalashtirish algoritmlarini
talab qiladigan murakkab bo'lishi mumkin.
Umuman olganda, protsessor yadrolari turli xil ilovalar va ish yuklarida parallellik
va ish faoliyatini yaxshilash orqali zamonaviy hisoblashda muhim rol o'ynaydi.
-
rasm - Щзбекистон республикаси

-
rasm.
Aholi yashamaydigan joylarda yo„l belgilarini rejada
joylashtirish
Ko„ndalang kesimda yo„l belgilarini joylashtirishda quyidagilarga ahamiyat
berish kerak. Yo„lning bitta ko„ndalang kesimida uchtadan ortiq yo„l belgisini
o„rnatishga ruxsat etilmaydi. Bunda qo„shimcha axborot beruvchi va qaytaruvchi
belgilar hisobga olinmaydi. Bunday hollarda belgilarni gorizontal (bu ko„proq
qulay bo„ladi) yoki vertikal o„rnatish kerak.
Yo„l belgilari yo„lning o„ng tomonida qatnov va yo„l yoqasi qismidan
tashqarida (maxsus holatlardan boshqa) o„rnatiladi.
Yo„l belgilarini turlariga qarab ishlatilish joylari 11.2-jadvalda keltirilgan.
11.2-jadval
Belgilarning
o„lcham
turlari
Yo„l belgisining foydalanish joyi
Aholi yashamaydigan
punktlarda
Aholi yashaydigan
punktlarda
I-kichik
Bitta harakat polosali yo„lda
Mahalliy ahamiyatdagi
yo„llarda
II-normal
Ikkita va uchta harakat polosali
yo„llarda
Magistral
yo„llarda
III-katta
To„rtta va undan ko„p polosali
yo„llarda va avtomagistrallarda
Tez yurar
yo„llarda
IV-juda katta
Avtomagistrallardagi tuzatish ishlari olib borilayotgan
joylarda va boshqa yo„llarning xavfli bo„laklarida ishlatilish
samaradorligi asoslangan hollarda
131
Uchburchak shaklidagi (teng tomonli) yo„l belgilarini o„lcham turlariga
qarab quyidagicha qabul qilinadi 11.3-jadval.
11.3-jadval
Belgining shakli
Belgi guruhi
va nomeri
Belgi
turi
A, mm
1.1, 1.2, 1.5-1.7,
1.9-1.14, 1.16,
1.20-1.22, 1.24-1.30, 2.3, 2.4
I
II
III
700
900
1200
1.8, 1.15, 1.17-1.19, 1.23
I
II
III
700
900
1200
1500
Aylana shaklidagi belgilarning qiymatlari 11.4-jadvalda keltirilgan.
11.4-jadval
Belgining shakli
Belgi guruhi
va tartib raqami
Belgi turi
A, mm
2.6, 3.1-3.9, 3.11-3.16, 3.18.1-
3.19, 103.19, 3.21-3.23, 3.25-
3.31, 4.1.1-4.4
I
II
III
600
700
900
3.10, 4.5, 4.6
II
700
3.17, 4.7, 4.8
II
III
700
900
3.20, 3.24
I
II
III
IV
600
700
900
1200
Ogohlantiruvchi to„g‟ri to„rtburchakli belgilarning o„lchamlari 11.5-jadvalda
keltirilgan.
D
R=45
60
0
132
11.5-jadval
Belgining shakli
Belgi guruhi
va tartib raqami
Belgi
turi
N, mm
V, mm
V
1.31.1, 1.31.2
II
III
500
700
2250
3150
1.31.3
II
III
500
700
3000
4200
Kvadrat formadagi belgilarning o„lchamlari 11.6-jadvalda keltirilgan.
11.6-jadval
Belgining shakli
Belgi guruhi
va tartib raqami
Belgi turi
V, mm
2.1; 2.2; 2.7; 5.5; 5.6;
5.15-5.16.2; 5.18-5.19.3;
7.13
I
II
III
600
700
900
5.8.2-5.8.6; 5.9-5.11.2;
7.1.2
II
III
700
900
5.17.1-5.17.4
I
II
600
700
Qo„shimcha axborot belgilarining o„lchamlarini birinchi tur uchun
Н
=600 mm;
В
=900 mm qabul qilinadi. Hamma belgilarning to„liq o„lchamlari
GOST 10807-78 da keltirilgan.
Tuproqqa belgilar tayanchini 1,2 m dan kam bo„lmagan chuqurlikda
ko„miladi. Agar bu chuqurlik 1,2 m dan kam bo„lsa, tayanchning ko„milgan qismi
atrofiga aylana shaklida beton quyiladi 11.7-jadval.
В
В
R
45
Н
133
11.7-jadval
Belgi
turlari
Tayanchda o„rnatilgan
belgilar soni, dona
Tayanchning
chuqurlikda
joylashtirilishi, m
Tayanchning
uzunligi, m
I
II, III, IV
1
1
1,2
1,5
3,5
4,0-4,5
I
II, III, IV
2
2
1,2
1,5
3,5-4,0
4,0-4,5
I
II, III, IV
2
2
1,2
1,5
4,5-5,0
5,0-5,5
III, IV
2
1,5
5,5-6,0
I
II
III, IV
3
3
3
1,5
1,5
1,5
4,5-5,0
5,0-5,5
5,5-6,0
|
Tashkiliy - 1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi

|
1-dars Sana: Mavzu: Jismlarning elektrlanishi Darsning maqsadi
|
bet | 76/136 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 3,84 Mb. | | #230443 |
Bog'liq fizika 8 sinf konspekt www.sadikov.uz 1. Tashkiliy qism. O'qituvchi dars jihozlarini darsga hozirlaydi, uy vazifalarini so'rash maqsadida foydalanadigan «Klaster» interfaol metodlari uchun topshiriqlarni tayyorlab qo'yadi.
2. Uy vazifalarini tekshirish. «Klaster» interfaol metodlari asosida o'quvchilarning bilimini tekshirish uchun quyidagi shartlar beriladi:
1- shart: Elektr bo'Iimiga tegishli bo'lgan barcha formulalarning daraxtini yarating, doirachalar ichiga formulalarni yozing, ya'ni formula daraxtini yarating
2- shart: Parallel va ketma-ket ulash qoidalarining sxemasini chizing, asoslab bering.
Uy vazifalarini so'rab, xulosa yasaladi.
3. Yangi mavzuning bayoni. Mavzu «Modifikatsiyalangan ma'ruza» asosida o'tiladi. O'qituvchi mavzuni yoritishda quyidagilaiga e'tibor berishi lozim:
elektr isitgichlar haqida ma'lumotlar berish, ularning tuzilishi va ishlash prinsipini tushuntirish;
dazmol haqida ma'lumotlar berish, tuzilishi va ishlash prinsipini tushuntirish;
elektr choynak, kavshrlagich, payvand haqida ma'lumotlar berish, ularning ishlash prinsipi va tuzilishini tushuntirish;
elektr isitish asboblaridan qanday maqsadlarda foydalanish;
xavfsizlik qoidalariga rioya qilish haqida tushuncha berish.
Mavzuni tushuntirish jarayonida plakatlar, jihozlardan foydalaniladi.
Elektr yoyi haqida tushuncha berishda quyidagi ma'lumotlarni bayon
etish tavsiya etiladi.
Elektr yoyi yoki Volta yoyi — elektrodlar orasida havo (gaz) da hosil bo'ladigan elektr razryadi. Bunda ravshan yorug'lanish yuz beradi va yuqori temperatura paydo bo'ladi. Ток kuchi katta va gaz oqimi kuchli bo'lsa, temperatura 5000 К gacha yetishi mumkin. Elektrodlar gorizontal joylashtirilganda elektr razryadi qizdirgan gaz oqimlari ta'sirida yorug'lik yoy shaklini oladi. Ikkita ko'mir elektrod orasida havoda hosil bo'lgan elektr yoyini birinchi marta rus olimi V.Petrov va ingliz olimi G.Devi kuzatishgan (1802) va ta'riflashgan (1803). G.Devi elektr yoyini volta yoyi deb atagan.
Atmosfera bosimiga yaqin va undan yuqori bosimlarda har qanday gazda elektr yoyi paydo bo'lishi mumkin. Elektr yoyi elektrometallurgiyada, yorug'lik texnikasida va ayniqsa, elektr payvandlashda qo'llanadi. Texnikaning ba'zi sohalarida (masalan, yuqori kuclilanislilar texnikasida) elektr yoyi hodisasi zararli hisoblanadi. Elektr yoyini so'ndirish uchun moyli, havoli, elektr-gazli yoy so'ndirish qurilmalaridan magnit maydon bilan so'ndirish usuli va boshqa usullardan foydalaniladi.
|
| |
Nazorat savollar - Щзбекистон республикаси

83
Bunday xollarda yo„l qiyaligi er yuzasi qiyaligiga nisbatan tekislanadi.
Bunda tepalik tuprog‟i qirqiladi yoki aksincha, relefning pasaygan joylariga tuproq
solinadi. Agarda tuproqni qirqish natijasida yo„l er ustki yuzasiga nisbatan pastda
joylashsa, bu xolatga o„yma deyiladi. Aksincha yo„l er usti yuzasiga nisbatan
yuqoridan o„tsa va bu erga qo„shimcha tuproq to„kilsa, bu xolat ko„tarma deyiladi.
Yo„l poyining qirg‟og‟i belgisi bilan er yuzasi belgisi orasidagi farq ishchi belgisi
deyiladi.
Bo„ylama qiyalik va uning me‟yoriy qiymatlari
Bo„ylama qiyalik avtomobil yo„llarining transport sifatlarini tavsiflovchi
muhim ko„rsatkichlardan biri hisoblanadi. Yo„l bo„ylama qiyaligi yo„l toifalaridan
kelib chiqib quyidagicha belgilangan 8.6-jadval.
8.6-jadval
Hisobiy
tezlik,
km/soat
Bo„ylama
qiyalik, ‰
Rejadagi
egrining eng
kichik radiusi,
m
Vertikal egrining
radiuslari, m
botiq
qabariq
150
30
1200
8000
30000
120
40
800
5000
15000
100
50
600
3000
10000
80
60
300
2000
5000
60
70
150
1500
2500
Vertikal egrilar va ularni radiuslarini belgilash

84
qiladigan va avtomobil osmasini zo„riqtiradigan turtki hosil bo„ladi. Shuning
uchun bo„ylama kesimning siniq joylari tutashtiruvchi vertikal egriliklar kiritish
yo„li bilan ravonlashtiriladi. Bo„ylama kesimning ravonlashtirilgan siniq joylari
punktir chiziq bilan ko„rsatiladi. Qavslar ichidagi raqamlar vertikal egriliklar
yo„qligida mavjud bo„lgan ishchi belgilarni, qavssiz raqamlar esa haqiqiy
belgilarni ifodalaydi.
Bo„ylama kesimning grafik tasviri asosiy loyiha hujjatlaridan biri bo„lib, bu
hujjatlar asosida yo„l quriladi.
Yo„l bo„ylama kesimida botiq va qabariq egriliklar kuzatiladi va ularni
loyihalashda egrilik radiusini 8.6-jadvalda keltirilgan me‟yorlarga asosan
loyihalaymiz. Bunda botiq egrilik uzunligi 100 m dan qabariq egrilik uzunligi 300
m dan kam bo„lmasligi kerak.
Yo„lni ko„tarma va o„ymada ifodalanishi
Yo„l bo„ylama kesimini loyihalashda er satxi chizig‟iga nisbatan loyiha
chizig‟ini joylashishiga qarab yo„l ko„tarmada va o„ymada o„tadi. Agarda loyiha
chizig‟i er chizig‟iga nisbatan balandda o„tsa yo„l ko„tarmada, aksincha loyiha
chizig‟i er chizig‟iga nisbatan pastda o„tsa yo„l o„ymada ifodalanadi 8.8-rasm.
Yo„l ko„ndalang kesimi va uning elementlari

89
Qatnov qismining kengligini asoslashda mavjud holat ko„proq nazarda
tutiladi: qarama qarshi harakatlanayotgan avtomobillardan biri uncha katta
kenglikga ega bo„lmagan lekin yuqori tezlikda harakatlanuvchi engil avtomobil,
ikkinchisi kengligi katta bo„lgan lekin past tezlikda harakatlanuvchi yuk
avtomobili.
Funksionalvazifasigako‘ra - Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G. R....

Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G. R. Tursunova, O. I. Tuxliyev
2-y-Eks.-xizmatini-tash.-qilish.-Oquv-qollanma.-R.S.Amriddinova-N.E.Ibadullayev-va-bosh.-S-2015
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Samarqand iqtisodiyot va servis instituti r. S. Amriddinova, N. E. Ibadullayev, G. R. Tursunova, O. I. Tuxliyev
|
Yo„l ko„ndalang kesimining ko„tarmada, o„ymada va tog‟ yon bag‟rida 
joylashishi 8.11, 8.12-rasmlarda keltirilgan

92
a - balandligi 1m.dan kam bo„lgan kyuvet-rezervli suyri ko„ndalang kesim;
b - balandligi 2 m.gacha bo„lgan nosuyri ko„ndalang kesim; v - balandligi 12
m.gacha bo„lgan nosuyri ko„ndalang kesim; g - adrdagi tog‟ yon bag‟ri qiyaligi
1:1,5 dan 1: 3 gacha bo„lgan rezervli ko„ndalang kesim; d - tog‟ yon bag‟ri tikligi
1:5 dan 1:3 gacha bo„lgan qiyalamada; e - tog‟ oldi ariqchasi bo„lmagan
ko„tarmaning yuqorigi yonbag‟irini
grunt bilan tutashtirish; 1 - yo„l uchun
ajratilgan joyning chegarasi; 2 - o„simlikli gruntning
olib tashlanadigan qatlami;
3 - yonbag‟irlarga yotqiziladigan o„simlikli grunt qatlami (chim); 4 - chuqurligi
hisoblangan, lekin kamida 0,3 m bo„lgan uchburchak ariq; 5 - o„lchami
gruntning
zarur miqdoriga bog‟liq bo„lgan rezerv; 6 - balandligi ko„pi bilan 0,6 m bo„lgan
grunt marzasi; 7 - chuqurligi hisoblangan, lekin kamida 0,6 m bo„lgan tog‟ oldi
arig‟i.
8.12-rasm. O„ymalardagi yo„l poyining ko„ndalang kesimi:
93
a - suyri kesimli sayoz o„ymalar - ochiq (chapda) va ko„tarmasimon qazilgan
(o„ngda); b - sayoz suyrilanmaydigan o„yma; v - chuqurligi 12 m gacha bo„lgan
o„yma; g - bir jinsli bo„lmagan gruntlardagi o„yma; d - qiyadagi yarim - o„yma -
yarimko„tarma; 1 - yo„l uchun ajratilgan joyning chegarasi; 2 - yonbag‟irlardagi
o„simlikli
grunt qatlami; 3 - chuqurligi hisoblangan biroq 0,3 m dan kam
bo„lmagan ariq; 4 - yonbag‟irlarda qirqib olinadigan o„simlikli grunt qatlami;
5 - chuqurligi kamida 0,6 m bo„lgan tog‟ oldi arig‟i; 6 - yumshoq yotqiziqlar;
7 - oson nuraydigan qoya jinslar; 8
- kam nuraydigan qoya jinslar; 9 - balandligi
ko„pi bilan 0,6 m bo„lgan grunt marzasi (banket).
Bo„ron va qor yog‟ishi tez-tez bo„lib turadigan joylarda chuqurligi 5 m
gacha bo„lgan o„ymalarning yonbag‟irlarini 1:1,5-1:2 qiyalikda qurish maqsadga
muvofiqdir, ular yonida tashib keltiriladigan va yo„ldan
tozalanadigan qorni
joylashtirish uchun eni kamida 4 m bo„lgan qo„shimcha tokchalar quriladi.
O„ymalarning chuqurligi 5 m dan ortiq bo„lganda qumli va bir jinsli loyli
zich darajali gruntlarda quriladigan o„ymaning yonbag‟irlari 1:1,5 qiyalikda
yotqiziladi, yirik chaqiq tog‟ jinsli gruntlarda 1:1 gacha qiyalikda yotqiziladi.
Suyrilanish yaxshi bo„lishi uchun yonbag‟irlarning tashqi chetlari dumaloqlanadi.
Qoya toshli oson nuraydigan va yumshaydigan
jinslarda ularning xossalari,
nurash darajasi va o„ymaning chukurligiga qarab, yonbag‟irlar 1:0,5 dan 1:1,5
gacha tiklikda yotqiziladi. Bunda qatlamlarning yotish nishabligi, tog‟ jinslarining
nurashga qarshi turg‟unligi va o„yma yonbag‟irlarining ekspozitsiyasi hisobga
olinishi kerak. Ko„pincha shunday hollar bo„ladiki, qazish vaqtida mutlaqo turg‟un
tuyulgan jinslar (masalan: slanetsli va bo„rli jinslar)
ochilganidan keyin jadal
emiriladi va nuraydi.
To„kiladigan materiallar yo„l yoqasini ifloslantirmasligi uchun chuqurligi 2
m dan ortiq bo„lgan o„ymalarda yonbag‟ir tagi bilan ariqning tashqi cheti orasida
eni 1...2 m li tokchalar quriladi, ular yo„ldan foydalanish
jarayonida vaqti-vaqti
bilan tozalab turiladi.
Ogohlantiruvchi yo„l belgilari

134
dan kam bo„lgan
hollarda,
shuningdek, yoritilmaydigan
chorrahalardan oldin
o„rnatilishi lozim.
“Svetoforli tartibga solish” 1.8 yo„l belgisi aholi yashamaydigan joylarda
svetofor bilan boshqariladigan
har bir chorrahadan oldin, aholi yashaydigan
joylarda svetoforning ko„rish masofasi 100 m dan kam bo„lsa, shuningdek, aholi
punktidagi birinchi svetofor bilan boshqariladigan chorrahadan oldin o„rnatilishi
kerak.
“Xavfli burilish” 1.11.1 va 1.11.2 belgilari
rejadagi egrilikdan oldin
“Xavfsizlik koeffitsienti”
xavf
К
0,6 bo„lsa, shuningdek,
egrilik oldidagi
qarshidan kelayotgan avtomobillarni ko„rish masofasi 11.8-jadvalda ko„rsatilgan
qiymatdan kam bo„lsa o„rnatilishi zarur.
11.8-jadval
Tezlik, km/soat
30
40
50
60
80
100
120
Ko„rsatilgan tezlikda xavf-siz
harakatlanishni ta‟minlaydigan
eng kichik ko„rish masofasi
80
100
120
150
200
280
350
“Xavfli burilishlar” 1.12.1 va 1.12.2 belgilari ikkita va undan ortiq bir-
biridan keyin keladigan rejadagi egriliklardan oldin (agarda
ularning orasidagi
masofa 300 m dan kam bo„lsa) o„rnatilishi kerak.
“Tik nishablik” 1.13 va “Tik qiyalik" 1.14 belgilari 11.9-jadvaldagi
nishablik uzunligidan katta bo„lgan hollarda o„rnatiladi.
11.9-jadval
Nishablik, %
0
40
50
60
70
80
80 katta
Nishablik uzunligi, m
600
450
350
300
270
250
“Yo„lning torayishi” 1.18.1-1.18.3 belgilari aholi yashamaydigan punktlarda
yo„lning qatnov qismi
Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari - bet 59

Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari
Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov e. I kiberxavfsizlik asoslari
|
N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika - bet 63

212
6-bosqich: Dastlabki bosqichlarda topshiriqlarning yechimlari
yuzasidan bildirilgan muayyan tanqidiy mulohazalarni muhokama
etish hamda ular borasida yagona xulosaga kelish.
Metodni qoʻllash jarayonida quyidagi holatlar yuzaga keladi:
— oʻquvchilar tomonidan muayyan nazariy bilimlarning puxta
oʻzlashtirilishiga erishish;
— vaqtni iqtisod qilish;
— har bir oʻquvchini faollikka undash;
— ularda erkin fikrlash layoqatini shakllantirish.
N. B. Goipova inkluziv ta’lim gospital ped a gogika - bet 64

216
3.
Har bir oʻquvchi oʻzining shaxsiy fikrlariga asoslanishi va
ularni oʻzgartirishi mumkin. Avval bildirilgan fikrlarni umumlash-
tirish, turkumlashtirish yoki ularni oʻzgartirish ilmiy asoslangan
fikrlarning shakllanishiga zamin hozirlaydi.
Mashgʻulot jarayonida oʻquvchilar faoliyatini standart talablar
asosida nazorat qilish, ular tomonidan bildirilayotgan fikrlarni
baholashga yoʻl qoʻyilmaydi. Ularning fikrlari baholanib borilsa,
oʻquvchilar diqqatlarini shaxsiy fikrlarini himoya qilishga qarata-
dilar, oqibatda yangi fikrlar ilgari surilmaydi. Metodni qoʻllashdan
koʻzlangan asosiy maqsad oʻquvchilarni muammo boʻyicha keng fikr
yuritishga undash ekanligini yodda tutgan holda ularning faoliyatini
baholab borishdan voz kechish maqsadga muvofiqdir.
-
ichki tahdidlar;
- - Vazirligi denov tadbirkorlik va pedagogika instituti mamajanov r. Y., Rajabov t. J., Saidaxmedov...

Xaker xodimni o'ziga jalb qilish uchun asal tuzog' usullaridan foydalanishi
mumkin. Xodim xakerning do'stlik so'rovini qabul qilgandan so'ng, xaker keyingi
bosqichni boshlaydi. Keyingi bosqichda xaker xodimni o'z biznesi haqidagi
ma'lumotlarni oshkor qilishga ishontiradi. Masalan, xaker o'z loyihasi bo'yicha
xodimga texnik yordam ko'rsatishi mumkin. Yoki xaker kompaniya haqidagi
ma'lumotlarni oshkor qilgani uchun qandaydir pul mukofotini taklif qilishi
mumkin.
Ijtimoiy razvedka hujumlarini kamaytirish uchun kompaniya o'z xodimlarini
kompaniya ichida va tashqarisida qanday ma'lumotlarni boshqalar bilan baham
ko'rmasliklari haqida o'rgatishi kerak. Xodimlar hech qachon biron bir ijtimoiy
platformada nozik ma'lumotlarni baham ko'rmasliklari kerak. Agar xodim biron bir
maxfiy ma'lumotni noma'lum shaxslar yoki tashqi foydalanuvchilar bilan baham
ko'rsa, kompaniya xodimga nisbatan tegishli choralar ko'rishi kerak.
Assemblerda buyruqlarni amalga oshiruvchi operator(kod)lar haqida

11.Assemblerda buyruqlarni amalga oshiruvchi operator(kod)lar haqida
ma’lumot bering.
Ma'lumotlarni uzatish bo'yicha ko'rsatmalar:
MOV:
Ma'lumotlarni bir joydan ikkinchi joyga ko'chiradi. Masalan, MOV eax,
ebx ebx registrining mazmunini eax registriga o'tkazadi.
LEA:
Xotira operandining samarali manzilini registrga yuklaydi. Masalan, LEA
ebx, [esi + 4] [esi + 4] ning samarali manzilini ebx registriga yuklaydi.
Arifmetik va mantiqiy ko'rsatmalar:
ADD:
Ikki operandni birga qo'shadi. Masalan, ADD eax, ebx ebx registrining
mazmunini eax registriga qo'shadi.
SUB:
Bir operandni boshqasidan ayiradi. Masalan, SUB ecx, edx edx registrining
mazmunini ecx registridan olib tashlaydi.
AND, OR, XOR:
Ikki operandda bitli mantiqiy amallarni bajarish.
INC, DEC:
Operand qiymatini bittaga oshirish yoki kamaytirish.
Nazoratni uzatish bo'yicha ko'rsatmalar:
JMP:
koddagi belgilangan joyga shartsiz o'tadi. Masalan, JMP yorlig'i yorliqda
ko'rsatilgan joyga o'tadi.
JE, JNE, JZ, JNZ:
Oldingi operatsiya natijasiga asoslangan shartli sakrashlar
(masalan, teng bo'lsa sakrash, teng bo'lmasa sakrash).
CALL, RET:
pastki dasturga qo'ng'iroq qiling yoki pastki dasturdan qayting.
LOOP
: sikl taymerining qiymatiga asoslangan tsiklni takrorlashni amalga oshiradi.
Kirish/chiqish ko'rsatmalari:
IN, OUT: CPU
va kirish/chiqish portlari o'rtasida ma'lumotlarni uzatish.
String ko'rsatmalari:
MOVS, CMPS, SCAS, LODS, STOS:
Ma'lumotlar satrlarida ko'chirish,
taqqoslash, skanerlash, yuklash va saqlash kabi operatsiyalarni bajaring.
Turli xil ko'rsatmalar:
NOP:
Operatsiya yo'q. Qabul qilinganda hech narsa qilmaydi.
HLT:
protsessorni to'xtatib qo'yadi, bu uzilishgacha to'xtash holatiga kirishiga olib
keladi.
Document Outline
|
Ma'ruza Kompyuterning o'zaro ta'sirining xususiyatlari - bet 13

.
Рисунок 2.12
Тангаж, рыскание и крен
Dataglove yuqori texnologiyali virtual haqiqat tizimlarining asosiy tayanchlaridan biri -
uch o'lchovli kiritish qurilmasi. Barmoqlar bo'ylab optik tolalari bo'lgan Lycra qo'lqopidan iborat
bo'lib, barmoqlar va bosh barmog'ining artikulyar burchaklarini aniqlaydi. Barmoqlaringizni
egsangiz, optik tolali kabel ham egiladi; egilishning ortishi toladan ko'proq yorug'lik oqib
chiqishiga olib keladi va intensivlikning pasayishi qo'lqop bilan belgilanadi va qo'shilishda
egilish darajasi bilan bog'liq. Qo'lqopning yuqori qismiga ultratovush yordamida uch o'lchovli
pozitsion ma'lumotni, shuningdek, bilakning aylanish darajasi bo'lgan aylanish burchagini
aniqlash uchun ikkita sensor biriktirilgan. Bunday boy ko'p o'lchovli ma'lumotlar hozirda
muammoni topishning yechimi hisoblanadi, chunki foydalanilayotgan ko'pchilik ilovalar
ma'lumotlarni kiritishning bunday keng qamrovli shaklini talab qilmaydi, ammo ularni qo'llab-
quvvatlamaydi. Biroq, ma'lumotlar qo'lqopining arzonroq versiyalarining mavjudligi
ma'lumotlar qo'lqopining kirish qurilmasi sifatida to'liq quvvatidan foydalanishga qodir bo'lgan
murakkabroq tizimlarni ishlab chiqishni rag'batlantiradi. Nogironligi bo'lgan odamlarga yordam
berish uchun ushbu texnologiya uchun bir qator potentsial ilovalar mavjud, ammo xarajat hozirgi
cheklovchi omil bo'lib qolmoqda.
Dataglove foydalanish uchun juda qulay va potentsial jihatdan juda kuchli va ifodali
bo'lishining afzalligi (u 10 ta bo'g'in burchagini, shuningdek, 3D fazoviy ma'lumotni va bilakning
aylanish darajasini soniyasiga 50 marta taqdim etishi mumkin). U ortiqcha xarajat va klaviatura
bilan foydalanish qiyinligidan aziyat chekadi. Biroq, bunday cheklov uzoqni ko'ra olmaydi; stol
ustiga chizilgan klaviaturani tasavvur qilishingiz mumkin, dasturiy ta'minot qo'llarning holatini
aniqlaydi va virtual tugmalar bosilgan yoki bosilmaganligini izohlaydi. Dataglove salohiyati juda
katta; Imo-ishoralarni aniqlash va imo-ishora tilini talqin qilish faol tadqiqotlar markazida bo'lgan
ikkita aniq soha bo'lib, unchalik aniq bo'lmagan ilovalar doimiy ravishda ishlab chiqilmoqda.
Assembler dasturlash tili nima va u qanday ishlaydi

10.Assembler dasturlash tili nima va u qanday ishlaydi.
Assembler dasturlash tili, ko'pincha assembler tili deb ataladi, mashina kodi
ko'rsatmalarining ramziy tasvirini ta'minlovchi past darajadagi dasturlash tili. U
ma'lum bir kompyuter protsessorining arxitekturasi bilan chambarchas bog'langan
va asosiy darajada apparat bilan bevosita o'zaro aloqada bo'lgan dasturlarni yozish
uchun ishlatiladi. Assembler dasturlash tili va uning qanday ishlashi haqida
umumiy ma’lumot:
Assembler dasturlash tilining xususiyatlari:
Ramziy vakillik:
Assambleya tili mashina kodi ko'rsatmalarini ifodalash uchun
mnemonik kodlardan (masalan, MOV, ADD, JMP) foydalanadi, bu uni xom
ikkilik mashina kodiga qaraganda osonroq o'qilishi va tushunishni osonlashtiradi.
Mashina tiliga yaqin:
har bir montaj tili ko'rsatmasi to'g'ridan-to'g'ri protsessor
tomonidan bajariladigan mashina kodi yo'riqnomasiga mos keladi, bu montaj
ko'rsatmalari va asosiy apparat operatsiyalari o'rtasida birma-bir xaritalashni
ta'minlaydi.
Past darajadagi operatsiyalar:
Assambleya tili dasturchilarga xotira, registrlar va
kiritish/chiqarish (I/U) qurilmalari kabi apparat resurslariga toʻgʻridan-toʻgʻri
kirish va boshqarish imkonini beradi, bu esa tizim ustidan nozik nazoratni
taʼminlaydi.
Platformaga xos:
Assambleya tili dasturlari yuqori darajada platformaga xos boʻlib,
maqsadli protsessorning arxitekturasi va koʻrsatmalar toʻplamiga moslashtirilgan
boʻlishi kerak. Natijada, bir turdagi protsessor uchun yozilgan assembler tili
dasturlari boshqasi bilan mos kelmasligi mumkin.
Assembler dasturlash qanday ishlaydi:
Assembly kodini yozish:
Dasturchilar matn muharriri yordamida kerakli
operatsiyalarni bajarish uchun ko'rsatmalar va operandlarni ko'rsatib, assembler
tilidagi dasturlarni yozadilar. Har bir yig'ish yo'riqnomasi arifmetik hisoblash,
xotiraga kirish yoki boshqarish oqimi kabi ma'lum bir mashina darajasidagi
operatsiyaga mos keladi.
Yig'ish:
Yig'ish kodi yozilgandan so'ng, uni protsessor bajarishi mumkin bo'lgan
mashina kodiga aylantirish kerak. Bu jarayon assembler deb ataladi va assembler
deb ataladigan dastur tomonidan amalga oshiriladi. Assembler har bir assembler
tili ko'rsatmasini mos keladigan ikkilik ko'rinishga tarjima qilib, mashina kodi
ko'rsatmalarini o'z ichiga olgan ob'ekt faylini ishlab chiqaradi.
Bog'lanish va yuklash:
Ba'zi hollarda assembler tilidagi dasturlar bir nechta manba
fayllardan iborat bo'lishi yoki tashqi kutubxonalarni talab qilishi mumkin.
Assembler tomonidan ishlab chiqarilgan ob'ekt fayllari to'liq bajariladigan dasturni
yaratish uchun bir-biriga bog'lanishi va kerakli kutubxonalar bilan birlashtirilishi
kerak. Bu jarayon turli modullar orasidagi havolalarni hal qiluvchi va yakuniy
bajariladigan faylni yaratuvchi bog'lovchi tomonidan amalga oshiriladi.
Bajarish:
Bajariladigan dastur yaratilgandan so'ng uni xotiraga yuklash va CPU
tomonidan bajarish mumkin. Ishlash vaqtida protsessor ko'rsatmalarni xotiradan
oladi, ularni dekodlaydi va montaj tili dasturida ko'rsatilgan boshqaruv oqimiga
rioya qilgan holda ularni birma-bir bajaradi.
|
Tonellar, tirgak va himoya devorlari

105
10
- Bob. Avtomobil yo„llarida harakatga xizmat ko„rsatish inshootlari
10.1.
Yo„llardagi harakat vositalari va yo„lovchilarga xizmat ko„rsatish
Tayanch so„zlari:
Yo‘llar, harakat vositalari, yo‘lovchilar, yuk tashish,
yo‘lovchi tashishga xizmat ko‘rsatish, inshootlar, avtostantsiya, avtovokzal,
avtobus to‘xtash joylari, YHX hizmati.
Avtomobil yo„llarida quyidagi harakat vositalari harakatlanadi:
- yuk ko„tarish qobiliyati 3,5 t gacha bo„lgan engil yuk avtomobillari, yuk
ko„tarish qobiliyati 3,5 t dan 12,0 t gacha bo„lgan o„rtacha yuk avtomobillari, yuk
ko„tarish qobiliyati 12,0 t dan yuqori bo„lgan og‟ir yuk avtomobillari, avtopoezdlar
(amaldagi og‟irlik toifalari bo„yicha),
engil avtomobillar, avtobuslar, traktorlar va
qishloq xo„jalik mashinalari, mototsikllar va velosipedlar.
Avtomobil yo„llari harakat tejamkorligini va avtomobil dinamik sifatlarini
to„liq
nomoyon qiluvchi sharoitlarni, haydovchi va yo„lovchilarni psixofiziologik
va estetik talablarini qoniqtirishi lozim. Avtomobil yo„llari harakatni tashkil etish
vositalarini, harakatga xizmat ko„rsatish tizimini va yo„lni jixozlash vositalarini o„z
ichiga oluvchi kompleks xizmat ko„rsatish inshooti hisoblanadi.
Harakatga hizmat ko„rsatish
tizimi - bezash vositalarini, yo„lning
obodonlashtirishni tashkil etadi, ya‟ni yo„ldan foydalanuvchi insonlar va transport
vositalarini normal ishlash qobiliyatini, sharoitlarini ta‟minlovchi majmuaviy
inshootlar va jixozlardir.
Xizmat ko„rsatish majmualari maqsadi haydovchi va yo„lovchilarga
hayot
faoliyati uchun normal sharoitni ta‟minlash. Bunda haydovchi mexnati va dam
olish, ish yoki sayoxat bilan ketayotgan yo„lovchilar uchun qulay sharoitlar
yaratish ko„zda tutiladi. Harakatga xizmat ko„rsatishga, xizmat ko„rsatish
majmualari joylashuviga haydovchi va yo„lovchilarning asosiy talabi:
sayoxat
maqsadiga, uning xarakteri va davomiyligiga, haydovchi mexnat qulayligiga,
106
yo„lovchi
xarakteri va yoshiga, havo-iqlim sharoitlariga bog‟liq. Funktsional
ahamiyatiga ko„ra xizmat ko„rsatish quyidagi 4 asosiy guruxga bo„linadi:
- birinchi guruxga haydovchi va yo„lovchilarni dam olishini,
birinchi
navbatda ovqatlanish va tunash, hamda qisqa muddatli dam olishni ta‟minlovchi
xizmat turlari kiradi;
- ikkinchi guruxga transport vositalariga texnik xizmat ko„rsatish kiradi.
Bular yonilg‟i quyish va moylash materiallari bilan ta‟minlash, texnik ko„rik,
ta‟mirlash;
- uchinchi guruxga mavjud yo„nalishdagi harakat sharoiti to„g‟risida axborot
berish;
- to„rtinchi gurux maxsus xizmat turi-avariyaviy xizmat ko„rsatish bo„lib
YTH oqibatida jaroxatlanganlarga tibbiy xizmat ko„rsatish, hamda zararlangan
transport vositalarini ta‟mirlash kiradi.
AMD protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari vakamchiliklari)

5.AMD protsessori va ularning imkoniyatlari (avzalliklari vakamchiliklari) Ishlash:
AMD protsessorlari kundalik hisoblash, o'yin o'ynash, kontent yaratish va
professional ilovalar uchun mos modellari bilan har xil narx nuqtalarida
raqobatbardosh ishlashni taklif qiladi. So'nggi yillarda AMD-ning Ryzen
protsessorlari o'zlarining ajoyib ko'p bosqichli ishlashi bilan tan olindi.
Pul qiymati:
AMD protsessorlari ko'pincha o'zlarining Intel hamkasblari bilan
solishtirganda pul uchun yaxshiroq qiymatni ta'minlaydi va arzon narxlarda
o'xshash yoki yaxshiroq ishlashni taklif qiladi. Ushbu arzonlik AMD
protsessorlarini byudjetni biladigan iste'molchilar va korxonalar uchun jozibador
qiladi.
Ko'p yadroli arxitektura:
Ko'pgina AMD protsessorlari bir vaqtning o'zida bir
nechta vazifalarni bajarishga va tizimning umumiy sezgirligi va ko'p vazifa
ishlashini yaxshilashga imkon beruvchi bir vaqtning o'zida ko'p ish zarralari (SMT)
bilan ko'p yadroli arxitekturaga ega.
Innovatsion texnologiyalar:
AMD doimiy ravishda o'z protsessorlarida innovatsion
texnologiyalarni joriy etadi, masalan, kengaytiriladigan ko'p yadroli dizaynlar
uchun Infinity Fabric interconnect, dinamik overclock uchun Precision Boost va
ilg'or ishlashni sozlash uchun Ryzen Master dasturi.
AMD protsessorlarining kamchiliklari:
Quvvat iste'moli va issiqlik: Ba'zi AMD protsessorlari Intel hamkasblariga
qaraganda yuqori quvvat iste'moli va issiqlik chiqishi uchun tanqid qilindi, bu esa,
ayniqsa, yuqori samarali tizimlarda mustahkam sovutish echimlariga ehtiyoj
tug'dirdi.
Muvofiqlik bilan bog'liq muammolar: AMD protsessorlari odatda keng ko'lamli
apparat va dasturiy ta'minot bilan mos kelsa-da, ba'zi ilovalar, drayverlar va tashqi
qurilmalar bilan vaqti-vaqti bilan moslik muammolari bo'lgan, garchi bu
muammolar nisbatan kam uchraydi.
Brendni tan olish: So'nggi yillarda sezilarli yaxshilanishlarga qaramay, AMD hali
ham Intel tomonidan, ayniqsa bozorning ayrim segmentlarida va texnologiyani
kam tushunadigan iste'molchilar orasida tovar tan olinishi va obro'siga ega emas.
Mavjudlik va ta'minot: Yuqori talab yoki ta'minot zanjiri uzilishlari davrida AMD
protsessorlari mavjudlik muammolariga duch kelishi mumkin, bu tanqislik va
kerakli modellarni olishda kechikishlarga olib keladi.
-ob’ekt.O’zbek milliy kashtachiligi

254
12.3-rasm.
Samarqand kashtasi va Buxoro kashtasi namunalari.
O‘zbek kashtachiligi iqlim, tabiy sharoit muhiti bilan bog‘liq holda barcha
hunarlar bilan birgalikda rivoj topgan. Kashtachilik san’atining eng qadimiysi esa
saqlanmagan.
XIV-XV asrlarga mansub miniatyuralar orqali kashtachilikning juda
qadimdan rivojlanganligini ko‘rishimiz mumkin. XIX asrning ikkinchi yarmida
kashta tikish mashinasining ixtiro etilishi kashtachilik korxonalarining vujudga
kelishiga asos bo‘ldi. O‘zbek kashtachiligi qo‘shni xalqlar kashtachiligi ta’sirida
boyidi va rivojlandi. O‘zbek kashtachiligiga nazar solsak, unda hind, xitoy, rus,
afg‘on, qozoq, qirg‘iz va tojik kashtachiligining usul va uslublarini uchratamiz.
San’atda har bir millatning o‘ziga xos naqshlari bo‘ladi. O‘zbek
kashtachiligida o‘simliksimon, geometrik gul naqshlari ko‘p uchraydi
.Islom dinida
tirik mavjudotlarni tasvirlashning man etilishi o‘z-o‘zidan kashtalarda aksariyat
hollarda o‘simliklar, gullarni tasvirlanishiga olib keldi. O‘simliklar tasviri
ko‘pincha yorqin rangdagi qushchalar tasviri bilan jonlantirilgan. Qo‘y shoxlari
motivi qo‘shaloq spiral qatordan iborat bo‘lib, jiyak yoki hoshiyalovchi bezak
sifatida qator barglar shaklida uchraydi. Bu qadimiy motiv ko‘pgina turkiy
xalqlarda tarqalgan bo‘lib, u butun borliq, doimiy harakat timsoli hisoblangan.
to‘siqsiz muhit va imkoniyatlar

145
➢
pedagogika va metodika fanlariga oid darsliklarda inklyuziv
ta’lim dasturlari kiritilmagani, shuningdek, bo‘lajak pedagoglarning
alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan bolalar jalb qilingan ta’lim
muassasalarida amaliyot o‘tamayotgani ularning kasbiy tayyorgarlik
sifatiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.
Shunday vaziyatda 86 ta ixtisoslashtirilgan maktabda 21,2
mingdan ortiq, sanatoriy turdagi maktab-internatlarda 6,1 mingdan
ortiq, uy sharoitida esa 13,3 ming nafar o‘quvchi uyda ta’lim oladi.
2020 yil statistikasiga ko‘ra, O‘zbekistonda 3,2 mingdan ortiq
umumiy o‘rta ta’lim maktablarida 13 ming nafarga yaqin o‘quvchilar
inklyuziv ta’lim bilan qamrab olingan.
Prezident qarori bilan 2025 yilgacha inklyuziv umumta’limni
bosqichma-bosqich joriy etish masalasi qo‘yilgan. Bunda imkoniyati
cheklangan bolalarning maktablarga kelishi uchun to‘siqsiz muhit
yaratish, yangi quriladigan maktablarni xuddi shunday sharoitlar
bilan qurish, pedagog kadrlar tayyorlash, o‘quv bazasini takomil-
lashtirish kabi vazifalar belgilangan.