nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
ADABIYOTLAR - Buxoro davlat universiteti

|
Buxoro davlat universiteti
|
bet | 63/63 | Sana | 13.06.2021 | Hajmi | 4,25 Mb. | | #14998 |
ADABIYOTLAR.
Karimov I.A. «Yuksak ma'naviyat yengilmas kuch».
Каримов И.А. Баркамол авлод орзуси,- Ташкент «Шарк», 1999.
Электрон университет. Масофавий таълим технологиялари. Олий таълим муассасалари учун:/ А.Парпиев, А.Марахимов, Р.Ҳамдамов, У.Бегимкулов, М.Бекмурадов, Н.Тайлоқов. ЎзМЭ давлат илмий нашриёти.-Т.: 2008. 196 б.
Абдуқодиров А.А. Масофали ўқитиш назарияси ва амалиѐти. Монография нашриѐти, 2009.
Галузо И.В. Методика реализации обучающей функции тестов в среде MOODLE / И.В. Галузо, В.В. Небышинец, П.А. Сташулѐнок // Современное образование Витебщины. — 2013.— № 1. — С. 76–80.
Хамидов В.С. Эркин ва очиқ кодли LMS тизимлар таҳлили, infocom.uz журнали №7,8. 14 бет, 2013 й.
http://uz.infocom.uz/2013/10/14/erkin-va-ochiq-kodli-lms-tizimlar-tahlili.
Tavsiya etiladigan web-saytlar va boshqa manbalar.
http://www.uz.ref.uz
http://www.elkutubhona.narod.uz
http://uchebnikionline.ru
http://www.uz.ref.uz
http://www.ref.uz
|
| |
Tеkis pаrаllеl hаrаkаt usuli - O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish

|
O’quv jarayonida texnologiyalarning asosiy yo’nalishlari va uni tadbiq qilish
|
bet | 61/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTTеkis pаrаllеl hаrаkаt usuli
Gеоmеtrik jismning hаmmа nuqtаlаrini fаzоdа o’zаrо pаrаllеl bo’lgаn tеkisliklаrdа yotgаn tеkis trаеktоriyalаr bo’yichа hаrаkаt qilishi jismning tеkis-pаrаllеl hаrаkаti dеyilаdi. Bundаy hаrаkаtni hаmmа vаqt trаеktоriyalаr tеkisligidа sоdir bo’lаyotgаn siljish vа burаlish dеb qаrаsh mumkin. Gеоmеtrik shаklni birоr o’q аtrоfidа аylаntirilishi tеkis-pаrаllеl hаrаkаtgа misоl bo’lа оlаdi. Bundа nuqtаlаr аylаntirish o’qigа pеrpеndikulyar, binоbаrin, o’zаrо pаrаllеl tеkislikliklаrdа аylаnаlаr chizаdi. Dеmаk, аylаntirish usulini tеkis-pаrаllеl hаrаkаt usulining хususiy hоli dеb qаrаsh mumkin.
Bundаn kеyin biz tеkis-pаrаllеl hаrаkаtni fаqаt proyeksiya tеkisliklаridаn birigа nisbаtаn ko’rib chiqаmiz. V tеkislikkа pаrаllеl Q tеkislikdа yotgаn birоr А nuqtа tеkislikdа iхtiyoriy trаеktоriya bo’yichа hаrаkаtlаnib А2 vаziyatgа kеldi dеb fаrаz qilаylik (77-shаkl, а). Bundаy hаrаkаt nаtijаsidа nuqtаning gоrizоntаl а proyeksiyasi ОХ proyeksiya o’qigа pаrаllеl to’g’ri chiziq ya’ni Q tеkislikning Qн izi bo’yichа surilib, а2 gа kеlаdi. А nuqtаning Q tеkislikdаgi А А1А2 hаrаkаt trаеktоriyasi chizig’i V tеkislikkа o’z аsligа tеng chiziq ko’rinishidа (а'а'1a’2) proyeksiyalаnаdi.
А nuqtаning Q tеkislikdаgi hаrаkаt trаеktоriyasi epyuri 77-shаkl, b dа ko’rsаtilgаn.
Аgаr А nuqtа H tеkislikkа pаrаllеl bo’lgаn P(Pv) tеkislikdа hаrаkаtlаnsа, bundаy hоldа А nuqtаning hаrаkаt trаеktоriyasi (А А1А2) chizig’i H gа аsligа tеng chiziq ko’rinishidа (а а1a2) proyeksiyalаnаdi, uning frоntаl proyeksiyasi esа tеkislikning Pv iz i dа bo’lаdi (77-shаkl, v).
Shundаy qilib, nuqtа V tеkislikkа pаrаllеl tеkislik bo’yichа hаr qаndаy trаеktоriya bo’yichа hаrаkаt qilgаndа hаm uning gоrizоntаl proyeksiyasi ОХ o’qigа pаrаllеl to’g’ri chiziq Qн bo’yichа surilаdi (77-shаkl,а). Хuddi shundаy tеkis-pаrаllеl hаrаkаt H gа pаrаllеl tеkislikdа bаjаrilsа, u hоldа nuqtаning frоntаl proyeksiyasi ОХ o’qigа pаrаllеl tug’ri chiziq Pv bo’yichа surilаdi (77-shаkl, v).
Bu usul bilаn to’g’ri chiziq kеsmаsi, uchburchаk vа shu kаbi tеkis shаkllаrning hаqiqiy kаttаligini аniqlаshgа dоir mаsаlаlаr оsоnrоq еchilаdi. Quyidа bu usul yordаmidа misоllаr еchаmiz.
|
| |
Isomiddinov Z - O’zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta’lim vazirligi
|
bet | 18/27 | Sana | 20.11.2023 | Hajmi | 294 Kb. | | #102034 |
Bog'liq Amaliy matemarika va axborot texnologiyalari” kafedrasi SadullayIsomiddinov Z. O’zbek tilida tovushlar intensivligi // Til va adabiyot ta’limi, 2005. № 1. - B. 88-91.
Yo’ldoshev B. Matnni o’rganishning lingvostatistik metodlari (uslubiy qo’llanma). 1-qism. – Samarqand: SamDU nashri, 2008. – 117 b.
Yo’ldoshev B. O’zbek kompyuter lingvistikasi muammolari haqida // O’zbek tilshunosligi masalalari (ilmiy maqolalar to’plami). – Samarqand: SamDU nashri. 2004. – B. 17-22.
Yo’ldoshev B. Matematik va kompyuter lingvistikasi (uslubiy qo’llanma). – Samarqand: SamDU nashri. 2007. – 89 b.
Yo’ldoshev B., O’rinboyeva D. O’zbek xalq dostonlarining chastotali izohli frazeologik lug’ati. - Toshkent: “O’zbekiston Milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti. 2008. - 100 b.
Yo’ldoshev B. “Kompyuter lingvistikasi” fanini o’qitishda pedagogik texnologiyalarning o’rni // O’zbek tilshunosligining dolzarb masalalari (respublika ilmiy-nazariy anjumani materiallari). - Toshkent: ToshDPU nashri, 2009. - B. 31-33.
Yo’ldoshev B. Kompyuter lingvistikasi (muammo, vazifa hamda istiqbol) // “Ma’rifat” gazetasi, 2008-yil 25-oktyabr.
Karimov S., Qarshiyev A., Isroilova G. Abdulla Qahhor asarlari tilining lug’ati. Chastotali lug’at. – Toshkent: “O’zbekiston milliy ensiklopediyasi” Davlat ilmiy nashriyoti, 2007. – 420 b.
Mengliyev B. O’zbek tilining struktur sintaksisi (o’quv qo’llanmasi). – Qarshi: “Nasaf” nashriyoti. 2003. - 147 b.
Mirtojiyev M. O’zbek tilidagi fe’l valentliklari. – Toshkent: Universitet, 2007. – 64 b.
Muhamedova S. Kompyuter lingvistikasidan o’zbek tilini o’qitishda foydalanish // Davlat tili ta’limi muammolari (ilmiy-nazariy anjuman materiallari). – Toshkent: ToshDPU nashri, 2004. – B. 33-37.
Muhamedova S. O’zbek tilidagi harakat fe’llari asosida kompyuter dasturlari uchun lingvistik ta’min yaratish // Tilshunoslikning dolzarb masalalari (ilmiy maqolalar to’plami). П. – Toshkent: Universitet, 2004. – B. 56-58.
Muhamedova S. O’zbek kompyuter lingvistikasi: rivojlanish tarixi, buguni va kelajagi // Til va adabiyot ta’limi. – Toshkent: 2004. № 2. – B. 77-81.
Muhamedova S. Harakat fe’llari asosida kompyuter dasturlari uchun lingvistik ta’min yaratish (metodik qo’llanma). – Toshkent: ToshDPU nashri, 2006. - 80 b.
|
| |
Chizmada konusning o‘q kesimi tasvir-

|
Chizmada konusning o‘q kesimi tasvir-
|
bet | 65/67 | Sana | 09.01.2024 | Hajmi | 2,67 Mb. | | #133346 |
Bog'liq AXBOROTYechilishi:
langan. Bu yerda konus ∆ABC uchburchak, shar
unga ichki chizilgan aylana shaklida tasvir-
langan. OD=OK=R shar radiusi. AD =r,
CD =H deb belgilaymiz. U holda
Vsh = πR3, Vk= πr2H = πr3.
∆COK uchburchakdan R =(H – R) sih 450 = . Bu yerdan R =
3
Javob: 3.
2 – masala. Asosining radiusi 6 sm, balandligi 9 sm
bo‘lgan konusga tashqi chizilgan shar hajmi va sirtini
toping.
Yechilishi:
Chizmada konusni o‘q kesimi tasvir- chizilgan aylana radiusi, mos ravishda
konusga tashqi chizilgan shar radiusiga
teng. Ya’ni OC=R .Shartga ko‘ra
CD=Н=9 sm, AD = r = 6 cm. Bundan
AC=BC= = .
∆ABC uchburchakka tashqi chizilgan aylana radiusi quyidagi formula yordamida hisoblanadi:
R = (cm).
u holda Vsh = πR3 = cm3, Ssh= 4πr2 = 169 π sm2.
Javob: sm3, 169 π sm2.
3 – masala. Kesik konusga radiusi R bo‘lgan shar ichki chizilgan. Shar markazidan katta diametr α burchak ostida ko‘rinadi. Kesik konus hajmini toping.
Yechilishi:
Chizmada kesik konusni o‘q kesimi tasvirlangan.
Bu yerda kesik konusga ichki chizilgan shar, ABCD teng yonli trapetsiyaga ichki chizilgan aylana shaklida
ko‘rsatilgan. Bu aylana radiusi ON =OM ichki chizilgan
shar radiusi R ga teng. Ma’lumki kesik konus balandligi
MN =H =2R. r1 pastki asosining radiusi desak,
∆AMO uchburchakdan: r1=OM tg =Rtg .
Yuqoridagi asosining radiusi r2 = DN ni quyidagi faktdan, ya’ni teng yonli trapetsiyaga aylana ichki chizilganligidan foydalanimiz. Ma’lumki, AD+BC=AB+DC AD = r1 + r2. Ikkinchi tomondan ∆ADK uchburchakda AD2= AK2+DK2=( r1 – r2)2 + N2. Ma’lumki, (r1 + r2)2 = =(r1 – r2)2 + N2, bu yerdan r2 = =Rctg . U holda kesik konusning hajmi:
V = πH (r12 + r1 r2 + r22) = R3(tg2 + ctg2 +1).
Javob: R3(tg2 + ctg2 +1).
4 – masala. Muntazam piramidaga konus ichki chizilgan. Agar piramidaning qirrasi ℓ va ikki yon qo‘shni qirralari orasidagi burchak α bo‘lsa, konus hajmini toping.
|
| |
-rasm. “Mash-Xim” mas'uliyati cheklangan jamiyatining mahsulot

Bog'liq sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yollari
2.1.2-rasm. “Mash-Xim” mas'uliyati cheklangan jamiyatining mahsulot ishlab chiqarish jarayoni.
Tayyorlov: payvanlash,
kеsish,
randalash
vaqoliplash
Mеxanik ishlov bеrish:
tokorlash, frеzеrlash
Yig‘ish:
parmalash,
ulash.
B
o’yash: tozalash, shpaklyovkalash,
tozalash, yuvish va kraska såpish
Qismlarni yig‘ish: jamlash, qadoqlash,
rеykalash va o‘rash
38
Jamiyatning faoliyat doirasi: «Jamiyat» o‘zini ishbilarmonlik faoliyati orqali
yangidan ish o‘rinlarini tashkil qilib, viloyatimizning shahar va tumanlarida
istiqomat qilayotgan, ish layoqatiga ega bo‘lgan fuqarolarni ish bilan ta'minlash,
ishlab jamg‘argan mablag‘lari hisobidan ularni oylik maoshlari bilan ta'minlash,
oylik to‘gan foyda daromadlari hisobidan nogironlarga, yakka-yolg‘iz, qarovchisiz
qolgan fuqarolarga moddiy yordam ko‘rsatish, shu qatorda o‘z hisobiga foyda
to‘ishni ko‘zlovchi tijorat tashkilotidir. «Jamiyat»ning asosiy faoliyat doirasi turli
faoliyat sohalarida xizmat ko‘rsatishdan iboratdir. Korxonaning marketing bo‘limi
faoliyat jarayonlari quyidagilardan iborat:
- xom-ashyo ta'minotni yaxshilash bo‘yicha marketing tadqiqotlarini
o‘tkazish;
- raqobatchi korxonalar ma'sulotlarini o‘rganish;
- turli xil samarali usullardan foydalanib bozorda mahsulotni sotish va
reklamasini tashkil etish;
- mahsulotlardan iste'molchilar tomonidan foydalanish masalasi va ular bilan
aloqa qilishning samarali usullaridan foydalanish;
- iste'molchilarni talablarini o‘rganish maqsadida so‘rovlar o‘tkazish;
- korxonaning assortiment siyosatini ishlab chiqish va yangi mahsulotlarni
bozor testidan o‘tkazish;
- iste'molchilarni talablari asosida qo‘shimcha imkoniyatlarni aniqlash;
- iste'molchilar bilan sotish shartnomalarni imzolash;
- korxona mahsulotlarini standart talabalari aosisida ishlab chiqarishni tashkil
etish;
- iste'molchilarga sotuvdan keyingi xizmatlarni tashkil etish;
- reklama samaradorligini aniqlash;
Iste'molchilar
ishonchini
oqlash
maqsadida
korxona
O‘zbekiston
Res‘ublikasining turli xil sertifikat va litsenziyalarini qo‘lga kiritgan, shu
jumladan, javobgarlik va gigienik sertifikatlari, ISO – xalqaro sertifikatlari va
39
boshqalar. Korxona ISO sifatni boshqarish tizimi asosida o‘zining marketing
faoliyati samaradorligini oshirib bormoqda.
Shuning bilan birga korxonada mahsulotlarning quyidagi standart talablarida
ishlab chiqarish yo‘lgan qo‘yilgan (2.1.3-rasm).
2. Bixevioristik yondashuv nima?

|
2. Bixevioristik yondashuv nima?
|
bet | 1/10 | Sana | 06.01.2024 | Hajmi | 35,39 Kb. | | #131156 |
Bog'liq 2. Bixevioristik yondashuv nima -fayllar.org
2. Bixevioristik yondashuv nima?
2.Bixevioristik yondashuv nima?Xomskiy paydo bo'lishidan oldin insoniyat fanlarida bixeviorizm ustun edi. Bixeviorist uchun tilni bilish - bu o'rganish natijasidir. Odam, ushbu nazariyaga ko'ra, Pavlovning itlari me'da shirasini qanday chiqarsa, lingvistik so'zlarni ham xuddi shunday qiladi.O'z navbatida, V. Kvinning til nazariyasini tanqid qilgan Xomskiyning argumentatsiyasiga ergashish qiziq, u o'z nazariyasini yaxlitlik tamoyillari asosida quradi Xolism - bu falsafa va fanda bu qismning yaxlitligi nisbati muammosidagi pozitsiya bo'lib, yaxlitlikning sifat o'ziga xosligi va ustuvorligidan kelib chiqadi. Uning qismlariga., empirikizm va bixeviorizm kiradi. Kviney empirizmni inson va tashqi dunyo o'rtasidagi yagona mumkin bo'lgan aloqa deb talqin qiladi -ob'ektlar bizning hislarimizga ta'sir qiladi, keyinchalik ular olingan ma'lumotlarni shakllantiradi va miyaga signallarni yuboradi. Ushbu nuqtai nazar atrofdagi voqelikni anglashning bixevioristik printsipiga mos keladi, uni "stimul - reaksiya - mustahkamlash" formulasida ifodalash mumkin. Kvinening so'zlariga ko'ra, tilni o'rganish ushbu naqsh bo'yicha amalga oshiriladi.Xomskiy bixeviorizm tamoyilini tanqid qiladi va uning nomuvofiqligini ko'rsatadi, tilning ijodiy asoslariga ishora qiladi. Arzimagan kontekstda ishlatiladigan so'z bizni ahmoqlikka olib kelmaydi, biz uchun g'ayritabiiy tarzda ishlatilgan so'zga qaramay, biz hali ham qaysi ob'ektni anglatishini tushunamiz. Tilni berilgan vaziyatga muvofiq ishlatamiz. Shaxs ilgari eshitmagan jumlalarni tushunishi bilan bir qatorda yaratishi ham mumkin.Bixeviorizmga ko'ra, shaxs faqatgina yetarlicha qo'llab-quvvatlangan so'zlarni o'rganadi, ammo bu lisoniy konstruktsiyalarning ahamiyatsiz ishlatilishini istisno qiladi. Tilni yaratish va undan foydalanish qobiliyati biz uchun biologik xususiyatdir, degan taxmin uning ijodiy ishlatilishi bilan zid emas, chunki u tashqi omillar bilan cheklanmaydi. Bundan tashqari, bixeviorizm sinonimiyaning mohiyatini tushuntirmaydi. Ushbu kontseptsiya doirasida shaxsning ma'nolari o'xshash bo'lgan turli xil so'zlarni tushunish jarayonini tushuntirish mumkin emas. Shunday qilib, cheklangan ogohlantiruvchi vositalar to'plami so'z ishlatishda qanday qilib cheksiz o'zgarishlarni keltirib chiqarishi aniq emas.
|
| |
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш - bet 21

2.2.
“Mash-Xim” ma'suliyati cheklangan jamiyatida mehnat
unumdorligi va unga ta’sir etuvchi omillar tahlili
Mehnat unumdorligi ishlab chiqarish samaradorligini ifodalovchi asosiy
ko‘rsatkichlardan biridir, uni oshirish iqtisodiy o‘sishning asosiy omilidir.
Mahsulot ishlab chiqarish hajmi, uning tannarxi, xodimlar soni, ish haqi fondi ko‘p
jihatdan mehnat unumdorligiga bog‘liq. Mehnat resurslaridan samarali
foydalanishni quyidagi ko‘rsatkichlar ifodalaydi:
– mehnat unumdorligining o‘sish surhati;
52
– mahsulot hajmining ortishida mehnat unumdorligi o‘sishi-ning hissasi;
– xodimlar sonining nisbiy qisqarishi;
– ish haqi fondidan nisbiy iqtisod;
– mehnat unumdorligining o‘sish surhatining o‘rtacha ish haqi o‘sishiga
nisbati.
Mehnat unumdorligining o‘lchov birliklari:
– qiymat, natura va mehnat
a) qiymat shakli
,
x
Q
My
Bunda Mu – mehnat unumdorligi (bir xodimga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha
mahsulot);
Q – ishlab chiqarilgan mahsulot solishtirma ulgurji bahoda;
X – xodimlarning ro‘yxat bo‘yicha o‘rtacha soni.
b) natura
,
....
,
,
,
x
м
кг
тонна
Q
My
v) mehnat
,
Q
Т
My
T – mahsulotni ishlab chiqarish uchun sarflangan vaqt (kishi-kun, kishi-soat);
Q – mahsulot miqdori (dona, kg, va x.k.)
Mehnat unumdorligi ko‘rsatkichining qiymat shakli kamchi-liklardan holi
emas. Masalan, sarflangan xom ashyo, yoqilg‘i, ener-giya narxlari va tariflari,
mahsulot tarkibidagi strukturaviy o‘zgarishlar unumdorlik darajasiga ta‘sir etadi.
Natura shakli mehnat unumdorligini aniq ifodalaydi. Ammo bu o‘lchov
birligi bir turdagi mahsulot ishlab chiqaradigan korxo-nalarda qo‘llanilishi
mumkin (ko‘mir qazish, elektr energiya, neftni qayta ishlash korxonalari).
Mehnat unumdorligi ko‘rsatkichlari:
– bir xodimga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik mahsulot:
– bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik mahsulot;
– ishchining bir kunlik ish unumi;
– ishchining bir soatlik ish unumi.
53
Mehnat unumdorligi ko‘rsatkichlarini kompleks tahlil etish uchun
ko‘rsatkichlar o‘tgan yil, hisobot yilining rejasi, bir xil ixtisosga ega bo‘lgan
korxona ma‘lumotlari bilan taqqoslanib, ishga solinmagan ichki imkoniyatlar
aniqlanadi.
Mehnat unumdorligining umumiy ko‘rsatkichi - bir xodimga to‘g‘ri
keladigan o‘rtacha yillik mahsulotdir (GV
x
). Bu ko‘rsatkich ishchining bir kunlik,
bir soatlik (CHV) ish unumlaridan tashqari, ishchining jami xodimlar tarkibida
tutgan ulushi (Ul), bir ishchining ishlagan kunlari (K) va ish kuni davomiyligi (D)
ga ham bog‘liq.
|
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш - bet 24

61
mehnat unumdorligini pasaytiradi, ish vaqti bekor sarf bo‘lishini qisqartirish esa
mehnat unumdorligining ortishini ta‘minlaydi.
Tashkiliy omillar tizimida kadrlar tarkibining yaxshilanishi - boshqaruv
xodimlari sonining nisbiy qisqarishi va sanoat - ishlab chiqarish xodimlari umumiy
sonida ishchilar salmog‘ining, bular orasida esa asosiy ishchilar salmog‘ining ortishi
muhim o‘rin tutadi. Sanoat - ishlab chiqarish xodimlari umumiy sonida ishchilar
salmog‘i qanchalik yuqori bo‘lsa, bitta xodimga to‘g‘ri keladigan mehnat unumdorligi
ham shunchalik yuqori bo‘ladi.
Ijtimoiy-iqtisodiy omillarning ta‘siri shu narsa bilan bog‘liqki, fan-texnika
taraqqiyotining avj olishi, ishlab chiqarish (texnika, texnologiya) moddiy asosining
ta‘minlashuvi va xilma-xil, ko‘p hollarda esa ancha murakkab tashkiliy tadbirlarning
amalga oshirilishi o‘z-o‘zidan sodir bo‘lmaydi, balki faqat ijtimoiy ishlab chiqarish
ishtirokchilari bo‘lgan insonlarning faol mehnat faoliyati natijasidagina sodir bo‘ladi.
Bu mehnat faoliyatining harakatlantiruvchi kuchi - muayyan natijani qo‘lga kiritishga
bo‘lgan qiziqishdir. U o‘z navbatida ishlab chiqarish ishtirokchilari bo‘lgan
insonlarning moddiy va mahnaviy ehtiyojlarini qondirish imkonini beradi. Bundan
tashqari, ishlab chiqarish yoki boshqa faoliyat qatnashchilari muayyan mehnat faoliyati
natijasini qo‘lga kiritishga intilishi bilan bir qatorda yetarli darajadagi mehnat
qobiliyatiga, ishbilarmonlik va shijoatkorlik kabi zarur shaxsiy sifatlarga ega bo‘lishlari,
shuningdek, tadbirkor va hushyor bo‘lishlari lozim.
Mehnat unumdorligiga ta‘sir ko‘rsatuvchi eng muhim ijtimoiy-iqtisodiy
omillarga quyidagilar kiradi:
mehnat natijalaridan moddiy va mahnaviy manfaatdorlik;
xodimlarning malaka darajasi, ularning kasbiy tayyorgarligi sifati va
umumiy madaniy-texnikaviy saviyasi;
mehnatga munosabat va mehnat intizomi darajasi;
mehnat jamoalari o‘z-o‘zini boshqarishining rivojlanishi.
Manba: muallif ishlanmasi - Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш

55
2.2.1-jadval.
Mehnat unumdorligi ko’rsatkichlari darajasi va dinamikasining tahlili
T
№
Ko‘rsatkichlar
O‘tgan yil
Hisobot yili
Farqi, (+,-)
Biznes-
reja
Haqiqatda
O‘tgan
yildan
Biznes-
rejadan
A
1
2
3
4
5
1.
Mahsulot hajmi (ish,
xizmat)
solishtirma
ulgurji bahoda, ming
so‘m
2093520
2203880
2545500
+451980
+341620
2.
Ishlab
chiqarish
xodimlarining
ro‘yxat
bo‘yicha soni
874
784
759
-115
-25
3.
SHu
jumladan ishchilar
soni
649
624
601
-48
-23
4.
Ishchilarning
jami
ishlab
chiqarish
xodimlari
tarkibida
tutgan ulushi, %
Mehnat
unumdorligi
ko‘rsatkichlari:
74,25
79,59
79,18
-4,93
-0,41
5.
Bir
xodimga
to‘g‘ri
keladigan o‘rtacha yillik
mahsulot, ming so‘m
2395,3
2811,1
3353,7
+958,4
-542,6
6.
Bir
ishchiga
to‘g‘ri
keladigan o‘rtacha yillik
mahsulot, ming so‘m
3225,7
3531,8
4235,4
+1009,7
+703,6
7.
Ishchining bir kunlik ish
unumi, so‘m
12264,3
13587,4
16475,7
+4211,4
+2888,3
8.
Ishchining bir soatlik ish
unumi, so‘m
1569,0
1741,9
2098,8
+529,8
+356,9
Jadval ma‘lumotlari shuni ko‘rsatadiki, korxonada
mahsulot hajmi rejasi
341620 ming so‘mga yoki 15,5 foiz (341620:2203880
.
100%)ga ortig‘i bilan ado
etilgan. O‘tgan yilga nisbatan bu ko‘rsatkich 451980 ming so‘mni yoki 21,5 foiz
(451980:2093520
.
100%) ni tashkil etgan. Hisobot davrida xo-dimlar soni o‘tgan
yilga hamda biznes-rejaga nisbatan sezilarli darajada qisqargan holda mahsulot
hajmi mehnat unumdorligi-ning ortishi hisobiga o‘sgan.
Mehnat unumdorligi
ko‘rsatkichlari o‘tgan yilga, hisobot yilining rejasiga nisbatan yuqori bo‘lgan. Bir
xodimga to‘g‘ri keladigan yillik mahsulotni biznes-rejaga nisbatan 542,6 ming
so‘mga ortishi quyidagi omillar ta‘siri ostida ro‘y bergan.
и
х
ГВ
Ул
ГВ
56
1. Ishchilarning jami ishlab chiqarish xodimlari tarkibida tutgan ulushining
o‘zgarishi:
м
с
минг
ул
ГВ
ГВ
Ул
Ул
ул
ГВ
х
о
и
х
ґ
5
,
14
100
8
,
3531
41
,
0
)
(
)
(
)
(
0
1
2. Bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik mahsulot hajmining
o‘zgarishi
сум
минг
ГВ
ГВ
ГВ
ГВ
Ул
ГВ
ГВ
и
х
о
и
и
и
х
1
,
557
100
)
6
,
703
(
18
,
79
)
(
)
(
)
(
1
1
Bir ishchiga to’g’ri keladigan o’rtacha yillik mahsulot hajmi ishchining
ish vaqtidan to‘liq foydalanishi va ishchining bir soatlik ish unumiga bog‘liq.
Mahsulot hajmi, ishchilar soni va ish kuchidan intensiv foydalanish natijasi mehnat
unumdor-ligiga bog‘liq. Mehnatni texnik jihatdan qurollanish darajasi ishchi kuchi
mehnati unumdorligini oshirish omilidir. Mehnat intensivligi vaqt birligi ichida
yaratilgan mahsulot miqdori bilan o‘lchanadi. Uning darajasi ish vaqtidan to‘liq
foydalanishga bog‘liq. Bir ishchiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha yillik mahsulot haj-
mining (GV
i
) bazis davridan farqiga ta‘sir etuvchi
omillar formula asosida
quyidagicha aniqlanadi.
ЧВ
Д
К
ГВ
и
–
bir
ishchining
ishlagan
kunlari
(
K)
ta‘siri
о
о
и
ЧВ
Д
К
К
к
ГВ
)
(
)
(
0
1
– ish kuni davomiyligi (D) ta‘siri
о
и
ГВ
Д
Д
K
Д
ГВ
)
(
)
(
0
1
– ishchining bir soatlik ish unumi ta‘siri (CHV)
)
(
)
(
0
1
1
1
ЧВ
ЧВ
Д
К
ЧВ
ГВ
и
-jadval - Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш

51
manbayi xisoblangan korxonaning o‘z mablag‘lari va
majburiyatlari rentabellik
ko‘rsatkichlariga qaratamiz.
Ushbu olingan natijalardan kelib chiqib quyidagi xulosaga kelish mumkin:
korxonaning doimiy xarajatlari ortib bormoqda bu esa o‘z navbatida sof foyda
darajasini kamayishiga olib kelmoqda va korxonaning rentabellik ko‘rsatkichlariga
ham ta'sir qilmoqda.
4. Korxonalar ko‘‘
turdagi iqtisodiy aloqalarni, jumladan,
xom ashyo va
materiallar sotib olish, tayyor mahsulotlarni sotish bilan bog‘liq bo‘lgan
xisob
kitoblarni bajaradi. Shu bilan birga davlat byudjetiga moliya, bank, sug‘urta va
kreditorlar bilan munosabatda bo‘ladilar. Bu xolatlarda to‘lov
qobiliyatini tahlil
qilish katta axamiyatga ega.
To‘lov qobiliyati deyilganda, korxonaning muddati kelgan to‘lov
majburiyatlarini bajarish uchun zarur bo‘lgan mablag‘larning
yetarli yoki
kamligini aniqlash tushuniladi.
Taxlilimiz yakuni bo‘yicha xulosa qilib shuni takidlash kerkki,ma'sulyati
cheklangan jamiyat ishlab chiqarish dasturlarini to‘g‘ri va yuqori hisob kitoblarga
tayangan
holda belgilanishi, ishlab chiqarish jarayonlarini yuqori s'uratda olib
borilganligi va natijada ishlab chiqarish samaradorligi ijobiy tomonga
siljiyotganligini ko‘ramiz.
-jadval - Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштириш

|
Мавзу: Айланма фондлардан фойдаланиш муаммолари ва уни такомиллаштиришBog'liq sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yollari2.1.9-jadval
“Mash-Xim” ma'suliyati cheklangan jamiyatning mol-mulk, o’z va qarz
mablag’lari ko’rsatkichlari rentabelligi tahlili.
№
Ko‘rsatkichlar
2011 yil
2012 yil
2013 yil
2014 yil
2014 yilda 2011
yilga farqi (+;-)
1.
Korxonaning jami
mulki (ming so‘m)
20173.1
28913.1
22581.0
25372,6
+5199,5
2.
O‘z
mablag‘lari
manbai (ming so‘m)
384.3
455.1
536.9
618,7
+234,4
3.
Qarz
mablag‘lari
(ming so‘m)
19788.7
28457.9
22044.1
21894,2
+2105,5
4.
Sof foyda (ming
so‘m)
1008,3
1125,8
1212,7
1299,6
291,3
5. Mol-mulk rent. %
5,0
4,0
5,4
5,1
0,1
6.
O‘z
mablag‘lari
rent. %
26,2
24,7
22,6
21,0
-5,2
7.
Qarz mablag’lari
rent. %
5,1
4,0
5,5
5,9
0,8
Manba: Korxona ma'lumotlari asosida muallif tomonidan tuzilgan
Berilgan jadval mia'lumotlarga ko‘ra, jamiyatning mol-mulkdan foydalanish
renabelligi 2011 yilda 5,0 foizga teng bo‘ldi. 2013 yilda 2012 yilga nisbatan 1,4
foizga oshganligini ko‘rish mumkin. 2014 yilda mol-mulkdan foydalanish
renabelligi 5,1 foizga teng bo‘ldi.
O‘z mablag‘lar rentabelligi bir so‘mlik o‘z mablag‘lariga to‘g‘ri keladigan
foyda darajasini ifodalaydi va u ham korxonada kamayish tendentsiyasiga ega.
Ya'ni 2011 yildagi 26,2 foizli natija 2012 yilga kelib 24,7 foizga teng bo‘lib, o‘tgan
davrga nisbatan 1,5 foizga kamaygan, 2014 yilda 2011 yilga nisbatan farqi 5,2
foizga ‗asaygan.
Qarz mablag‘lari rentabelligi ham o‘z mablag‘lardagi kabi kamayish
dinamikasiga ega bo‘lmoqda. 2011 yilda 0,48 foizni tashkil qilgan ko‘rsatkich
2012 yilga kelib 5,1 foizga teng bo‘ldi. Bu kabi kamayishlar albatta korxona
umumiy rentabelligiga ham salbiy ta'sir ko‘rsatdi. 2011 yilda 4.0 foizni tashkil
qilgan ushbu ko‘rsatkich 2014 yilga kelib 5,9 foizga teng bo‘ldi va 0,8 foizga
oshgan.
50
―Mash-Xim‖ ma'suliyati cheklangan jamiyatida sof foydaning ko‘‘ayishiga
asosan mahsulot sotishdan olingan yal‘i tushumning ko‘‘ayishi, yal‘i tushumning
ortishidan kamroq miqdorda davr xarajatlarini ortishi, asosiy faoliyatning boshqa
jarayonlarida yo‘qotishlar esa yal‘i daromadga nisbatan ko‘‘roq o‘sganligi,
moliyaviy faoliyat bo‘yicha yo‘qotishlarning yo‘qligi, favqulotda zararlar
qilinmaganligi, soliqlarning yuqori darajada o‘smaganligi asosiy sabab bo‘lgan.
|
| |
Manba: ―Mash-Xim‖ mas'uliyati cheklangan jamiyati ma'lumotlari asosida tuzildi 
2.1.3-rasm. “Mash-Xim” mas'uliyati cheklangan jamiyatda ishlab

Manba: ―Mash-Xim‖ mas'uliyati cheklangan jamiyati ma'lumotlari asosida tuzildi 2.1.3-rasm. “Mash-Xim” mas'uliyati cheklangan jamiyatda ishlab
sanoat korxonalarida mehnat unumdorligini oshirish yollari
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Manba: ―Mash-Xim‖ mas'uliyati cheklangan jamiyati ma'lumotlari asosida tuzildi 2.1.3-rasm. “Mash-Xim” mas'uliyati cheklangan jamiyatda ishlab
|
bosqich: pasayish - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 31/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq bobur4 bosqich: pasayish. Bozorda keyingi iqtisodiy siklida iqtisodiy munosabatlarning an'anaviy institutsional doiraga to'g'ri kelmaydigan yangi ko'rinishlari shakllanadi. An'anaviy iqtisodiyot sub'ektlarining samaradorligi pasayadi va mahsulotlarni harakatlantirish usullari eskiradi. Eskirib qolgan iqtisodiy munosabatlar o'rniga yangi munomabatlar shakllanadi.
Elektron tijorat ta'siri ostida yuzaga keladigan iqtisodiyotdagi tarkibiy o'zgarishlarni o'z vaqtida aniqlash, tahlil qilish va tasniflash juda muhim hisoblanadi. Bu istiqbolda alohida iqtisodiy sub'ektlar darajasida, ham davlat boshqaruv darajasida ham muhim bo'lgan iqtisodiy o'sishning strategiyalarini ishlab chiqish uchun asos bo'lib xizmat qiladi. Tarmoq iqtisodiyoti davrida bunday turdagi axborotlar nafaqat institutsional rivojlanish yo'nalishini, balki uning raqobat bardoshligini ham belgilab beradi.
O’zbekistonda elektron tijorat omillari
O'zbekistonda elektron tijoratning jadal rivojlanishi tabiatan ob'ektiv tasnifga ega bo'lib, kompyuter va internet-texnologiyalarining rivojlanishi bilan bog'liq bo'ldi. Dastlab, tijorat faoliyati uchun yangi texnik imkoniyatlar paydo bo'ldi, so'ngra tadbirkorlar sinab ko'rish va xatolik usullari bilan bu imkoniyatlardan foyda ko'rish imkoniyatlarini o'rganishdi.
Texnologik jihatdan, O'zbekistonda elektron tijorat Internetga bog'lanishning barcha spektrida ishtirok eta oladi: kommutatsiya qilinadigan keng yo'lakli va simli telefondan mobil telefonga qadar. Hozirgi kunda – takomillashib borayotgan yuqori tezlikdagi keng polosali va mobil qurilmalar orqali simsiz ulanish O'zbekistonda jadal rivojlanib bormoqda. Shu bilan birga, mobil Internet foydalanuvchilar soni barqaror o'sib bormoqda va 2018 yil oxiriga kelib qariyb 22 mln. foydalanuvchi mobil telefondan foydalangan. O'zbekistonda mobil trafikning yillik hajmi 70 mln. Gbdan oshib ketdi.
Mobil-internet segmentining o'sishi natijasida Internetga ajratib berilgan tarmoq orqali ulanish o'rniga simsiz bog'lanish usuli keng rivojlanib ketdi (2-jadval). Internet barcha ko'rinishlarida dastlabki davrdagidek faqat ko'ngil ochish vositasi bo'lib qolmasdan, endilikda asta- sekin virtual muhitga aylanib bormoqda.
|
| |
jadval - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 32/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq bobur jadval.
O’zbekistonda uydan Internet-ulanish turlari
Kirish usuli
|
Foydalanuvchilar soni, umumiy aholiga
nisbatan %
|
2019 yil, dekabr
|
2020 yil, dekabr
|
Ajratilgan liniya
|
3%
|
5%
|
Keng polosali kirish
|
33%
|
95%
|
Simsiz aloqa modemi
|
10%
|
18%
|
Mobil qurilma
|
94%
|
96%
|
O'zbekistonda Internet virtual muhitining ajralmas qismi sifatida bozorning B2B dan C2C gacha bo'lgan barcha sektorlarida elektron tijorat taqdim etilmoqda. O'zbekistonda B2B va B2G sektorlarini rivojlantirish
uchun etarli huquqiy me'yorlar va chora-tadbirlar ishlab chiqilgan bo'lsada, hozirgacha o'zining rivojlanish bosqichiga o'tgani yo'q.
Kelgusi yillarda O'zbekistonda elektron tijorat bozorining o'sishi quyidagi omillar asosida ta'minlanishi mumkin:
aholi daromad darajalarini o'sishi;
Internet auditoriyaning o'sishi;
Internet foydalanuvchilarni elektron tijoratga jalb qilinish darajasi;
mahsulot toifalarining ko'payishi;
mahsulot toifalari ichida xaridlarning o'sishi
xarid hajmining o'sishi.
O'zbekiston Respublikasida elektron tijorat foydalanuvchilarining demografik tahlili foydalanuvchilarni onlayn xarid qilishga jalb qilinishini belgilovchi uchta asosiy omilni ajratib ko'rsatadi.
|
| |
jadval - D. X. Suyunov

|
D. X. Suyunov
|
bet | 29/151 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 2,86 Mb. | | #248346 |
Bog'liq bobur jadval.
Transaktsiyalarning solishtirma tavsifi
Mahsulot guruhi
|
An’anaviy tizimlarda
savdo tannarxi, $
|
Elektron savdodagi
tannarxi, $
|
Dasturiy ta'minot
|
15,00
|
0,2-0,5
|
Bank xizmatlari
|
1,08
|
0,13
|
Aviachiptalar
|
8,0
|
1,0
|
Billing
|
2,22-3,32
|
0,65-1,1
|
Sug'urta polislari
|
400-700
|
200-350
|
Mahsulotga savdo qo'shimchasi,
%
|
25-50
|
5-10
|
Elektron tijorat rivojlanishini me'yor va huquq bilan bog'liq jihatdan tartibga solinishini quyidagicha tavsiflash mumkin:
bosqich: Joriy etish. Virtual muhitda iqtisodiy faoliyatning tranzaksion xarajatlarni minimallashtirishning afzalliklaridan foydalanishga asoslangan yangi usullari o'z-o'zidan paydo bo'ladi. Uning paydo bo'lishining sababi ekzogendir, chunki tashqi omillari tufayli, qulay iqtisodiy sharoit yuzaga kelganda bozor sub'ektlari “hech qanday kelishuvsiz, qonuniy majburlashsiz va hatto jamoat manfaatlarini hisobga olmasdan o'zini-o'zi tashkil qildi”.
Joriy etish bosqichida elektron tijorat tadbirkorlik darajasida jadal rivojlanadi. Elektron tijoratda hukmronlik qilayotgan kichik biznes sub'ektlari tartibga solish doirasidan tashqarida faoliyat olib boradi, davlat arbitraj xizmatiga murojaat qilmaydi, o'z faoliyatini rasman ro'yxatdan o'tkazmaydi va soliq to'lamaydi.
|
| |
Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2004 йил 15-июлдаги «Укитувчилар мехнатини рагбатлантиришга доир эксперимент утказиш ва халк таълими ходимлари мехнатига хак тулашнинг тармок стекасига утиш тугрисида»

|
Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2004 йил 15-июлдаги «Укитувчилар мехнатини рагбатлантиришга доир эксперимент утказиш ва халк таълими ходимлари мехнатига хак тулашнинг тармок стекасига утиш тугрисида»
|
bet | 1/4 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 369,5 Kb. | | #140098 |
Bog'liq Ismatova Zilola
R E J A :
1. PORTAL HAQIDA
2. Yagona portal maqsad va vazifalari:
3. Yagona portal orqali interaktiv davlat xizmatlaridan
foydalanish
4. Me'yoriy hujjatlar bazasi
5. Elektron hukumatni rivojlantirish va joriy etish masalalari
PORTAL HAQIDA
O'zbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (keyingi o'rinlarda Yagona portal deb ataladi) Internet tarmog'ida O'zbekiston Respublikasining Hukumat portali doirasida, shu jumladan «bir darcha» rejimida faoliyat ko'rsatadi.
Yagona portal orqali interaktiv davlat xizmatlari ko'rsatish ushbu O'zbekiston Respublikasi Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali to'g'risida Nizomga muvofiq ro'yxatga olish va avtorizatsiya qilish jarayonlaridan o'tgan arizachilar uchun amalga oshiriladi.
Yagona portal maqsad va vazifalari:
Yagona portal davlat organlari tomonidan ko'rsatiladigan, shu jumladan pulli asosda ko'rsatiladigan interaktiv davlat xizmatlaridan erkin foydalanishning yagona nuqtasi hisoblanadi.
Yagona portalning asosiy vazifalari:
foydalanuvchilarga davlat organlariga to'g'ridan-to'g'ri murojaat qilish uchun imkoniyat berish;
foydalanuvchilarni axborot-kommunikatsiya texnologiyalari sohasidagi boshqa loyihalar bilan integratsiyalash;
foydalanuvchilarning davlat organlari bilan o'zaro hamkorligi samaradorligini oshirish;
davlat organlariga murojaat qilinganda foydalanuvchilar uchun byurokratik to'siqlarni qisqartirish va ularni bartaraf etish;
«elektron hukumat»ni yanada rivojlantirish va davlat boshqaruviga zamonaviy axborot texnologiyalarini joriy etishda ko'maklashish.
Yagona portal zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish asosida interaktiv davlat xizmatlari olishda foydalanuvchining shart-sharoitlarini rivojlantirish va imkoniyatlarini kengaytirish uchun mo'ljallangan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Узбекистон Республикаси Вазирлар Махкамасининг 2004 йил 15-июлдаги «Укитувчилар мехнатини рагбатлантиришга доир эксперимент утказиш ва халк таълими ходимлари мехнатига хак тулашнинг тармок стекасига утиш тугрисида»
|
7-mavzu. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari. Reja

7-mavzu. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari. Reja
Download
355,78 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/2
Sana
03.02.2024
Hajmi
355,78 Kb.
#151083
Download
355,78 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
7-mavzu. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari. Reja
Download
355,78 Kb.
Matnni ko'rish
Baholashning tizimli yondashuvi 148. Ergashov Yashnarbek Istamovich 922-929

Oriental Renaissance: Innovative,
educational, natural and social sciences
(E)ISSN:2181-1784
www.oriens.uz
SJIF 2023 = 6.131 / ASI Factor = 1.7
3(3), March, 2023
922
DEHQON XO’JALIKLARI FAOLIYATINI RIVOJLANISHINI
BAHOLASHNING TIZIMLI YONDASHUVI
Ergashov Yashnarbek Istamovich
Qarshi muhandislik-iqtisodiyot instituti
“Ekonometrika va statistika” mutaxassisligi tayanch doktoranti,
Tel: +99897-804-87-77
Elektron pochta:
yashnar4144@gmail.com
ANNOTATSIYA
Dehqon
xo’jaliklari
faoliyatini
rivojlantirishini
baholashning
tizimli
yondashuvi nazariy jihatlari yoritilgan. Dehqon xo’jaligi faoliyatining rivojlanishi
uchun yangi yondashuvlarni, model va usullarni izlash hamda joriy etish haqida keng
bayon etilgan. Dehqon xo’jaligi faoliyatining rivojlanishiga ta’sir etuvchi omillar
o’rganilgan.
Tayanch so’zlar: Dehqon xo’jaligi, agrar sektor, agrar tarmoq, qishloq
xo’jalik ekinzorlari va ko’chatzorlari, chorvachilik, tabiiy-iqlim, sabzavotchilik,
bog’dorchilik, tabiiy-iqlim sharoit, meva-sabzavotchilik va uzumchilik.
АННОТАЦИЯ
Освещены теоретические аспекты системного подхода к оценке
развития агрохолдингов. Широко описан поиск и внедрение новых подходов,
моделей и методов развития сельскохозяйственной деятельности. Изучены
факторы, влияющие на развитие сельскохозяйственной деятельности.
Ключевые слова: Сельское хозяйство, здоровое потребление, аграрный
сектор, аграрная сеть, сельскохозяйственные угодья и питомники,
животноводство, природный климат, овощеводство, садоводство, природно-
климатические условия, плодоовощеводство и виноградарство.
ABSTRACT
The theoretical aspects of the systematic approach to the evaluation of the
development of agricultural holdings are covered. The search for and implementation
of new approaches, models and methods for the development of agricultural activities
is widely described. Factors affecting the development of agricultural activity have
been studied.
Key words: Agriculture, healthy consumption, agrarian sector, agrarian
network, agricultural fields and nurseries, animal husbandry, natural climate,
vegetable growing, horticulture, natural climatic conditions, fruit and vegetable
growing and viticulture.
|
Furye trigonometrik qatori asosida spektral tahlil

|
Furye trigonometrik qatori asosida spektral tahlil
|
bet | 2/2 | Sana | 22.09.2024 | Hajmi | 0,96 Mb. | | #271992 |
Bog'liq Signal yetakchi garmonikalarini ajratish algoritmi. Spektral tah (1)Furye trigonometrik qatori asosida spektral tahlil
Купгина холларда оддий функциялар сифатида тригонометрик функциялар - синус ва косинуслар ишлатилади. Бу холда Фурье катори тригонометрик дейилади.
Даврий f(x) функциянинг Фурье тригонометрик катори куйидагича булади: бу ерда T функциянинг даври
ω1 параметр (асосий частота) маълум Т давр оркали тасвирланади:
Фурье коэффициентлари an, bn лар ортогонал гармоник базис хоссаларини ишлатиб топиш мумкин
Тригонометрик тенгликдан фойдаланилади:
Юкоридагилардан амплитуда ва фазалар учун куйидагилар аникланади:
Ушбу ифода Фурье коэффициентлари оркали амплитудали ва фазали спектрларни топиш имконини беради. Энди Фурье каторини куп частотали гармоник тебранишлар буйича спектриал ёйиш куринишида ёзиш мумкин
nω1 частотадаги гармоник тебранишлар n- гармоникалар дейилади.
Algoritm:
1. Kandaydir k dan yukori bulgan amplitudnali spektrlarning global chukkisini aniklash.
1.1 Agar topilmasa, tugatish.
2. Geterodin chastotalarni uzgartirish orkali , chastotaning kiymati topiladi, unda chastotalar chukkisi atrofida maksimal darajada maxalliy signal shovkin nisbatiga erishiladi.
3. Zarurat bulsa amplituda va faza kiymatlarini yaxlitlab olish.
4. Signaldan topilgan chastota, amplituda va fazali garmonikalarni ajratib olish.
5. 1 punktga kaytish.
|
| |
Nazorat uchun savollar - 7-mavzu. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari. Reja

|
7-mavzu. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari. RejaBog'liq Ma\'ruza- 7. Sоhaga tegishli axbоrоtlarni arxiv qilish texnоlоgiyalari.Nazorat uchun savollar:
1. Arxiv nima?
2. Arxivator nima?
3. Qanday arxivator dasturlarni bilasiz?
4. ARJ arxivatori haqida nima bilasiz?
5. ZIP arxivatori ishlash tartibi qanday?
6. WINDOWS uchun yaratilgan qanday arxivatori ami bilasiz?
7. WINRAR dasturi yordamchi tugmalari vazifalarini tushuntiring.
8. WINRAR dasturi menyusining Fayl va Komand bo'limlarini ta’riflab bering?
9. WINRAR dasturi menyusining Izbrannoe va Parametr bo'limlarni ta’riflab bering?
10. Virus nima?
11. Antivirus nima?
12. Antivirus dasturlar haqida nima bilasiz?
13. DrWeb antivirus dasturida ishlashni tushuntiring?
14. DrWeb dastur menyularini ayting?
|
| |
Mavzu: Web/cloud xizmatlarini yaratish va ulanish. Mobil ilovalarda ma’lumotlar bazasi bilan ishlash

|
Mavzu: Web/cloud xizmatlarini yaratish va ulanish. Mobil ilovalarda ma’lumotlar bazasi bilan ishlash
|
bet | 1/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 38,44 Kb. | | #228070 |
Bog'liq raxmatullayev maruza
O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI AXBOROT TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI RIVOJLANTIRISH VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
SAMARQAND FILIALI
“Telekommunikatsiya texnologiyalari va kasb ta‘limi” fakulteti
“Raqamli va ta’lim texnologiyalari” kafedrasi
“MOBIL ILOVALARINI ISHLAB CHIQISH”
fanidan
MUSTAQIL ISHI
Mavzu: Web/cloud xizmatlarini yaratish va ulanish. Mobil ilovalarda ma’lumotlar bazasi bilan ishlash.
Bajardi: Raxmatullayev Shahboz
KIS20-04-guruh talabasi
Qabul qildi: Jiyanov O.P.
S A M A R Q A N D – 2 0 2 4
Mavzu: Web/cloud xizmatlarini yaratish va ulanish. Mobil ilovalarda ma’lumotlar bazasi bilan ishlash.
REJA:
1. Mobil ilova tushunchasi.
2. MySQL, PostgreSQL yoki MongoDB ulanish:.
3. GraphQL va Apollo Client:
Kalit so’zlar: Mobil ilova, mobil-sayt, RESTFULL API, SQLite hayotiy sikli , kliyent-server.
Web/cloud xizmatlarini yaratish va ulanish uchun siz quyidagi qadamlarni ko’rib chiqishingiz mumkin:
Cloud Xizmatlarini Tanlash:
Siz Microsoft Azure1 yoki Google Cloud2 kabi bulut platformalaridan birini tanlashingiz mumkin.
Ushbu platformalar sizga web/cloud ilovalarini yaratish va boshqarish uchun kerakli vositalar va xizmatlarni taqdim etadi.
Cloud Xizmatlarini Yaratish:
Azure portalida yangi Cloud Service yaratish uchun, “Create a resource” bo’limiga o’ting va “Compute” tanlang, so’ngra “Cloud Service” ni tanlang3.
Google Cloud’da esa, web sahifangizni yoki cloud ilovangizni yaratish uchun turli xil o’quv kurslari va qo’llanmalardan foydalanishingiz mumkin2.
|
| |
Литература, рекомендуемая для выполнения практической работы

|
Литература, рекомендуемая для выполнения практической работыBog'liq учебное пособие Прогр обеспеч Литература, рекомендуемая для выполнения практической работы
Букринский В.А. Геометрия недр: учебник для вузов. 2-е изд., перераб. и доп. М. : Недра, 1985. 526 с.
Букринский В.А. Геометрия недр. Практический курс: учеб. пособие для вузов. М.: Изд-во Московского государственного университета, 2004. 333 с.: ил.
Руководство пользователя: Обучение Micromine.
YouTube канал компании Micromine-https: // www. you- tube.com/c/MICROMINERussia
Официальный сайт Micromine-https://www.micromine. ru.
Геометрия недр: решение геолого-маркшейдерских задач в среде ГГИС Micromine: лаб. практикум / Н.П. Сапронова, В.В. Мосейкин, Г.С. Федотов. 2-е изд. перераб. и доп. – М.: Изд. Дом НИТУ «МИСиС», 2019. 89 с.
ГОСТ 2.850–75 – ГОСТ 2.857–75. Горная графическая документация.
Контрольные вопросы и задания
Раскройте понятия «геометризация месторождений полезных ископаемых», «моделирование месторождений полезных ископаемых», «моделирование рудных тел».
Перечислите геометрические параметры залежи и способы их определения.
Перечислите способы подсчета запасов твердых полезных ископаемых. Охарактеризуйте кратко каждый из способов.
Перечислите параметры подсчета запасов. Раскройте основные понятия и определения.
Какова роль применения горно-геологических информационных систем при решении геолого-маркшейдерских задач?
Практическая работа № 19
Вычисление координат пунктов маркшейдерских опорных
и съемочных сетей
Цель работы: Обработка результатов маркшейдерских измерений; разработка электронных таблиц; производство маркшейдерских вычислений в автоматизированном режиме в среде специализированного программного обеспечения.
|
| |
Сурет 2. Деректер көзін құру - «интернаука» Научный журнал №31(254) Август 022 г. Часть Издается с ноября 2016 года...

Журнал «Интернаука»
№ 31 (254), 2022 г.
13
Осылайша, Microsoft Visual Studio құралы
арқылы керекті мәліметтерді деректер қорынан ала
отырып, белгілі бір мекеменің ақпараттық жүйесін
жасақтауға болады.
Қорытындылай келе қазіргі таңда кез-келген
ақпараттық жүйенің негізін мәліметтер базасы
құрайды. Көпөлшемді деректер базасының көмегімен
мекеменің ақпараттық жүйесін жасау үшін белгілі
бір ДҚБЖ таңдау ақпараттық жүйенің функционал-
дығына және жобалық шешімдерге айтарлықтай
әсер етеді. Деректер базасының қолданылу аймағы
өте үлкен және әзірлеуші қай ДҚБЖ-ны пайдалану
жағынан таңдау жасайды. Әр түрлі деректер
көздеріне қолдау көрсету қажет болған жағдайда
мәселе күрделене түседі, және осы деректер
көздерінің әрқайсысы деректерді бірге сақтай және
өңдей алады. Сонымен қатар, әртүрлі бағдарламалау
тілдерінде белгілі бір ДҚБЖ-мен жұмыс істеу үшін
әртүрлі қолдау бар. Яғни, ДҚБЖ-нің көпшілігінде
деректерді өңдеудің және әртүрлі бағдарламалау
тілдерінде ақпаратты өңдеу әдістерінің сәйкессіздігі
әлі де бар.
QUANTUM IBM LABARATORIYASI - O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi...

|
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
bet | 3/3 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 4,63 Mb. | | #243339 |
Bog'liq shifrlashQUANTUM IBM LABARATORIYASI
Birinchi navbatda https://quantum.ibm.com/lab saytga kirib ro’yxatdan o’tkazamiz
1-rasm quantium ibm sayni asosiy sahifasi
2-rasm quantium ibm saytidan google accountimiz orqali ro’yxatdan o’tishni boshladik
3-rasm Foydalanuvchi shartnomasi qabul qilamiz
4-rasm ro’yxatdan o’tish jarayoni(ism,familiya,ta’lim muassaini va nima maqsada foydalanyotganimizni kiritamiz).
5-rasm kvant labaratoriya oynasi bajarishimiz uchun tayyor
6-rasm labaratoriyada RSA shifrlash uchun Python kodi
7-rasm RSA deshifrlash kodi
8-rasm shorning kvant algoritmi
9- rasm shorning kvant algoritmi(davomi)
10-rasm Shor algoritmi yordamida RSA ni buzish
Faktorlash Kvant labaratoriyasi
Faktorlash sonini tub koʼpaytuvchilarga ajratish jarayoni. Masalan, . Faktorlash murakkab hisoblashga ega vazifa sanaladi. Kriptografiyada RSA shifrlash algoritmida, elleptik egri chiziqlarda va kvant kriptografiyasida qoʼllaniladi. Faktorlash murakkablik darajasiga koʼra ikki turga ajratiladi: Eksponent va subeksponent. Eksponent algoritmlar yoki ni hisoblash murakkabligiga asoslanadi.
11-rasm sonini tub koʼpaytuvchilarga ajratish jarayoni (python code)
12-rasm rasm sonini tub koʼpaytuvchilarga ajratish jarayoni (davomi)
13-rasm 21 soni tub koʼpaytuvchilarga ajratish
Xulosa
Bir necha oy davomida biz sozlash mumkin bo'lgan xavfsizlik parametrlari bilan noldan RSA shifrlashni amalga oshirdik. Bu bizning RSA shifrlash qatlamini buzish uchun Shor algoritmining amaliy qo'llanilishi.Shor algoritmi butun sonlarni faktorizatsiya qilish uchun 1994 yilda ixtiro qilingan. Bu algoritm kvant hisoblashga asoslangan va shuning uchun kvant algoritmi deb ataladi. Algoritm butun P sonning tub omillarini topadi. Shor algoritmi log N tartibli koʻphadga ega boʻlgan koʻphadli vaqtda bajariladi. Klassik kompyuterda O((log N)3 tartibning bajarilish vaqtini oladi.
Biz an'anaviy bitlar o'rniga kubitlarda ishlaydigan kvant sxemasini loyihalash uchun jupyternotebookda IBMning Quantum Experience Qiskit modulidan foydalandik.
Qiskit - bu tadqiqot, ta'lim va biznesda bugungi kvant protsessorlaridan foydalanish uchun ochiq manbali kvant hisoblash dasturiy ta'minotini ishlab chiqish asosidir.
Agar etarli miqdordagi kubitlarga ega kvant kompyuteri kvant shovqini va boshqa kvant-dekogerentlik hodisalariga berilmasdan ishlay olsa, Shor algoritmidan keng qo'llaniladigan RSA sxemasi kabi ochiq kalitli kriptografiya sxemalarini buzish uchun foydalanish mumkin .
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O’zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi tоshkеnt aхbоrоt tехnоlоgiyalari univеrsitеti
|
ABSTRACT - «интернаука» Научный журнал №31(254) Август 022 г. Часть Издается с ноября 2016 года Москва 2022 ббк...

Журнал «Интернаука»
№ 31 (254), 2022 г.
15
АННОТАЦИЯ
Целью статьи является рассмотрение информационных технологий (ИТ) и их безопасности с точки зрения
применения в профессиональной и повседневной деятельности пользователей. Основные методы для реализа-
ции безопасности представлены по средствам защиты и защиты информации. Приведены факторы, определя-
ющие актуальность данной проблемы на современном этапе. В результате информация, информационные
технологии и Положения о защите информации, а также мероприятия, проводимые для обеспечения сохранно-
сти и защиты информации, доводятся до читателей. В заключение были предложены различные программные и
программно-технические средства защиты информации в компьютерах и информационных сетях.
Түйін сөздер:
ақпараттық технологиялар, ақпараттық қауіпсіздік, компбютерлік желі, жергілікті желі,
ақпараттық ресурстар.
Keywords:
information technology, information security, computer network, local network, information resources.
Кіріспе
Ақпараттық технологиялар дегеніміз - ақпаратты
іздеу, жинау, сақтау, өңдеу, ұсыну, тарату процестері
мен әдістері және оларды жүзеге асыру әдістері.
Қазіргі заманғы ақпараттық технологиялар,
олардың тез дамуы мен таралуы қазіргі кезде
глобалды ақпараттық революцияның сипатына ие
бола отырып, жекелеген мемлекеттердің алдында да,
жалпы әлемде де қоғам өмірінің барлық салаларына
өсіп келе жатқан әсер етеді.
Ақпараттық саланың дамуымен байланысты
қоғам өміріндегі өзгерістер ақпараттық қоғам
дамуының
теориялық
аспектілерін
белсенді
талқылауға әкелді.
Ақпараттың қауіпсіздігі (немесе АҚ-ның
ақпараттық қауіпсіздігі) деп ақпараттың иелері мен
пайдаланушыларына оның құрылымы мен құрамына
залал келтіруге қабілетті табиғи немесе жасанды
сипаттағы кездейсоқ немесе әдейі әсер етуден
ақпараттың қорғалуы түсініледі. АҚ негізгі құраушы
элементтері мыналар: қолжетімділік - жүйенің оған
келіп түсетін сұрау салуларға қызмет көрсетуге
дайындығын қамтамасыз ету; тұтастық-осы ақпарат-
ты өзгеріссіз түрде ұсыну; құпиялылық-ақпаратты
оның ресурстарына рұқсатсыз кіруден қорғау. Қазіргі
заманғы АҚ қызметкерлер мен клиенттердің іс-
қимылдарының мониторингін, оған сенім білдіруді,
деректердің құпиялылығын, анонимділігін және
құпиялылығын қажет етеді.