nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
X avfsizlik va haqiqiylik

|
X avfsizlik va haqiqiylik
|
bet | 5/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,24 Mb. | | #229622 |
Bog'liq Amaliyot hisoboti 4-kursX avfsizlik va haqiqiylik
Y agona identifikatsiya tizimida shaxs haqiqiyligini tasdiqlash uchun foydalanuvchi elektron raqamli imzoni taqdim etishi kerak. Shunday qilib, haqiqiy shaxsning Internetdagi foydalanuvchi bilan yozishmalari taʼminlanadi. Bu eng ilg‘or davlat xizmatlarini onlayn tarzda ko‘rsatish imkonini beradi. Bundan tashqari, jismoniy va yuridik shaxslarning markaziy maʼlumotlar bazalari bilan integratsiyalashganligi sababli barcha shaxsiy maʼlumotlaringizni to‘ldirishga hojat qolmaydi – aktual maʼlumotlar avtomatik ravishda yuklanadi va o‘z vaqtida yangilanadi (masalan, familiya yoki ro‘yxatga olish manzili o‘zgartirilganda).
Yuridik shaxslarni identifikatsiya qilish
Agar siz jismoniy shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tgan tashkilot (korxona) rahbari bo‘lsangiz, o‘z shaxsiy kabinetingizda tashkilotingizni qo‘shishingiz mumkin. Buning uchun tashkilot rahbari nomiga olingan ERIni ONE ID tizimidagi kabinetingizda taqdim etishingiz kerak. Yuridik shaxsni qo‘shish orqali siz tashkilotingiz nomidan davlat xizmatlaridan foydalanish h uquqini boshqa foydalanuvchilarga (xodimlaringizga) topshirishingiz mumkin.
Bitta akkaunt - barcha elektron hukumat tizimlari
ONE IDning elektron hukumat tizimlari bilan integratsiyasi barcha tegishli resurslarga kirish uchun bitta akkauntdan foydalanish imkonini beradi. OneID akkauntingizdan foydalanib, barcha xizmatlar va servislardan foydalanishingiz mumkin.
B oshqa saytlar bilan integratsiya
Agar siz veb-sayt egasi bo‘lsangiz va har qanday xizmatlarni (bank, elektron tijorat va h.k.) taqdim etish uchun foydalanuvchini shaxsini aniqlashni istasangiz, unda OneID qonuniy va qulay usuldir. Yagona identifikatsiya tizimi qonun bilan mustahkamlangan. Vazirlar Mahkamasining 2015 yil 17 dekabrdagi 365-son qarori bilan tasdiqlangan “Elektron hukumat” foydalanuvchilarini identifikatsiya qilishning yagona tizimi to‘g‘risidagi nizomga muvofiq, Yagona identifikatsiya tizimidagi foydalanuvchilar to‘g‘risidagi maʼlumotlar ishonchli hisoblanadi.
7-rasm: OneID – Yagona idintifikatsiya tizimining ro’yxatda ulangan resurslar ro’yxati
|
| |
Tashkilotda internet aloqasi mavjudligi, ishlash tezligi, ulanish va texnik xizmat ko’rsatish

|
Tashkilotda internet aloqasi mavjudligi, ishlash tezligi, ulanish va texnik xizmat ko’rsatish
|
bet | 3/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,24 Mb. | | #229622 |
Bog'liq Amaliyot hisoboti 4-kursTashkilotda internet aloqasi mavjudligi, ishlash tezligi, ulanish va texnik xizmat ko’rsatish
Аmaliyot davrida biz “Mobil aloqa tizimlari” (АMPS va D-AMPS stantsiyalari) haqida toʼliq maʼlumotlar bilan tanishdik. Mobil aloqa rivojlanishi bilan uning baza texnologiyasi ham (TDMA, GSM, SDMA) doimiy rivojlanib bordi. Vaqti vaqti bilan shunday texnologik sakrashlar roʼy beradiki, buning natijasida texnik progress tezlashadi.
Oxirgi oʼn yilliklarda mobil aloqaning rivojlanishida yangi koʼrinishdagi texnologiyalar asosiy rol oʼynamoqda. Bu texnologiyalarga quyidagilar kirib, ularning mobilь aloqada qabul qilingan va tadbiq etilgan vaqtlarini keltiramiz:
3-rasm: metal stellajda o’rnatilgan switchi qurilmasi
3GPP loyihasi va IMT-2000 dasturi darajasiga uchunchi avlod standartlarini ishlab chiqishning tugallanishi; yangi standartlarga mos keluvchi va javob beruvchi mobilь terminallari va tarmoq qurilmalarini ishlab chiqishning boshlanishi. Oxirgi yillarda NIOKR ni tugallanishi kutilmoqda, shuningdek, yangi texnologiyalar asosidagi radiotexnologiyalarning sizilarli ilgarilanganligi va uning birinchi ishlab chiqarish sistemalari chiqariladi. Bunday yangi texnologiyalar ichidan 3G-xizmatlarini ommaviy tartibi uchun bozorda katta potinsialga ega boʼlganlarini keltirish mumkin: GPRS, EOOE, HSCSD, Bluetooth, WAP, MobileIP, VHE, MPEG lar. Oxirgi 10-15 yil ichida radioaloqa texnologiyasi ham jadal surʼatda rivojlanmoqda. Radioaloqa tizimi rivojlanishi asosida mikroelektronika katta va yuqori kattalikdagi integral sxemalar. Yuqori ishlab chiqaruvchi mikroprosissorlar, kuchli DSP – prosessorlari, suyuq kristalli displeylar, taktil (narsa, qoʼl yaqinlashganini sezuvchi) ekranlar va boshqa texnologiyalar yotadi.
Ishlab chiqaruvchilar printsipial yangi texnologiya usul va algoritmlarni ishlab chiqishmoqda. Bularga radiokanallarga ulanish imkoniyati, maʼlumotlarni siqishlar kengaytirish, signallar modulyatsiyasi va kodlashtirish, radiokanallarga antennalarni adptiv sozlash va xakozalar kiradi. 70-yillar boshidan boshlab, aloqa tarmogʼida va abonent qurilmalarida kanallarni boshqarish mantiqi(adreslash, kommutatsiya, marshrutlash, signalizatsiya) va maʼlumotlarni potogini tashkil etish kompьyuterlar bazasida birgalikda ishlab chiqila boshlandi, bu yangi texnik dissiplinaga olib keldi.
|
| |
office.birdarcha.uz va registr.stat.uz

|
office.birdarcha.uz va registr.stat.uz
|
bet | 8/8 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 6,24 Mb. | | #229622 |
Bog'liq Amaliyot hisoboti 4-kursoffice.birdarcha.uz va registr.stat.uz Biznesni ro'yxatdan o'tkazish va Korxona va tashkilotlar to`g`risida ma`lumot
office.birdarcha.uz (Business Registiration – FrontOffice) - Biznesni ro'yxatdan o'tkazish va Tadbirkorlik subyektlarini ro'yxatdan o'tkazish sayti.
Saytning “Reyestr” bo’limida jismoniy va yuridik shaxslar nomida ochilgan korxona va tashkilotlar to’g’risida ma’lumot olish mumkin. Filtr bo’limidan korxona va tashkilotlarning STIR va nomi orqali qidirib u haqida ma’lumot olish mumkin.
12-rasm: office.birdarcha.uz (Business Registiration – FrontOffice) asosiy safifasi.
13-rasm: registr.stat.uz saytining asosiy sahifasi
registr.stat.uz - Korxona va tashkilotlar to`g`risida ma`lumot – bunda tashkilotni STIR (soliq to’lovchining idintifikatsiya raqami) orqali aniqlanadi.
Xulosa
Men ushbu Bitiruv malakaviy ishi oldi amaliyoti davrida, yaʼni 22-aperl 2024-yildan 11-may 2024-yilgacha amaliyot oʼtadim. Аmaliyot rahbari Anvar Azizov dastavval texnika xavfsizligi bilan taniishirishdan boshladilar. Аmaliyot rahbarimizdan Qarshi shahridagi Davlat xizmatlari markazi boshqaruv sturturalari va imkoninyatlari haqida batafsil maʼlumot oldim. Аmaliyot davrida tashkilotning kompyuter jixozlari va kompyuterlarning xarakteristikalari bilan tanishdim. Bu tashkilotda men o’z bilim va konikmalarimni toʼgʼridan toʼgʼri amaliy va nazariy bilimlarimizni va tajribamizni kengaytirish imkoniyati borligi haqida yetarlicha maʼlumotlarga ega boʼldim. Ushbu Bitiruv malakaviy ishi oldi amaliyoti davrida koʼrib chiqilgan barcha korxona va tashkilotlar, hamda Qarshi shahridagi Davlat xizmatlari markazida olib borilayotgan amaliy va nazariy ishlar, bilan tanishdim.
Foydalanilgan adabiyotlar va internet manbalar
ChatGPT https://chatgpt.com/
Gemini https://gemini.google.com/
Copilot https://copilot.microsoft.com/
Davlat Xizmatlari Markazi: https://dxc.gov.uz/
OneID – Yagona identifikatsiya tizimi: https://id.egov.uz/
Yagona interaktiv davlat xizmatlari portal: https://my.gov.uz/
DXA platformasi: https://dxa.gov.uz/
Birdarcha portal: https://office.birdarcha.uz/
Registr portal: https://registr.stat.uz/
|
| |
-rasm. Maktablarda mobil ta’limni joriy etish tartibi

|
-rasm. Maktablarda mobil ta’limni joriy etish tartibi
|
bet | 4/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 93,84 Kb. | | #108131 |
Bog'liq laboratoriya2-rasm. Maktablarda mobil ta’limni joriy etish tartibi Maxsus veb-sayt kontentida o‘qituvchilar boshqa o‘qituvchilar bilan tezkor muloqot va muhokama qilish, mobil ta’lim haqida ba’zi yangiliklarni o‘rganish uchun forumga ega bo‘lishi kerak. O‘qituvchilar o‘zlarining mobil o‘quv faoliyatini amalga oshirishda ishtirok etishga harakat qilgan o‘quv jarayoni va ularga tegishli takliflar berishlari, samaradorligi va qiyinchiliklarini so‘rashlari mumkin bo‘ladi. Bundan tashqari, aralash mobil ta’lim modeli va mobil ta’lim strategiyasi ularga o‘z ta’lim faoliyatini ishlab chiqish va o‘tkazish uchun taqdim etiladi. Shu bilan birga, yuklash platformasi o‘qituvchilarga o‘zlarining o‘quv rejalarini boshqalar bilan ulashish va xulosa qilishlari mumkin bo‘ladi. Xulosa qilib aytsak, mobil ta’limning integratsiyalashuvini amalga oshirish uchun maktab o‘qituvchilarga muntazam o‘quv treninglarini o‘tkazish kerak. Bunda mobil o‘quv faoliyatini olib borgan o‘qituvchilarning mobil ta’lim tajribasiga asoslanib ushbu strategiyalarni o‘z ta’lim faoliyatiga qanday integratsiya qilishni chuqur tushunishiga yordam beruvchi maxsus mavzular ko‘rib chiqilishi kerak. Shunga ko‘ra, o‘qituvchilar o‘zlarining ta’lim kontekstida to‘g‘ri ta’lim strategiyalarini qanday qo‘llashni aniq tushunishlari va mobil ta’limni o‘tkazishga bo‘lgan ishonchlarini oshirishlari mumkin.
|
| |
-jadval. Mobil ta’limda kurs birliklarining toifalari

|
-jadval. Mobil ta’limda kurs birliklarining toifalari
|
bet | 3/4 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 93,84 Kb. | | #108131 |
Bog'liq laboratoriya1-jadval. Mobil ta’limda kurs birliklarining toifalari
Turkum
|
Xususiyat yoki mezonlari
|
An’anaviy ko‘rsatma
|
O‘quvchilarni qog‘oz va qalam bilan chizish yoki yozishga jalb qilish kerak. Darslik bo‘yicha bilimlarni o‘qituvchilarning ko‘rsatmasi orqali o‘quvchilarga o‘tkazish kerak. O‘quvchilar haqiqiy vosita yaratishlari kerak.
|
Sinfda mobil ta’lim
|
O‘quvchilarga global jihatga ega bo‘lish, chuqur o‘ylash yoki darslikdagi mavzular haqida ko‘proq ma’lumot olish uchun qo‘shimcha materiallar yoki kengaytirilgan ta’lim kerak. Darslardagi ba’zi masalalarni Internetda ma’lumot qidirish orqali qo‘shimcha tekshirishga arziydi. Agar darslik mavzularining mazmuni mavhum bo‘lsa, tarkibni simulyasiya dasturi bilan taqdim etish o‘quvchilarga uni tushunishga yordam beradi. Agar darslik mavzularining mazmuni zerikarli bo‘lsa, multimediya yordamida kontentni taqdim etish o‘quvchilarning o‘rganishga bo‘lgan qiziqishini oshirishi mumkin. O‘quv mazmunini o‘zlashtirish uchun operatsion amaliyotlar kerak.
|
Maydondagi mobil ta’lim
|
O‘quvchilarni ba’zi real dunyo o‘rganish stsenariylarida joylashtirish ularga darslik mavzularining o‘quv mazmunini tushunishga yordam berishi mumkin. O‘quvchilarni ba’zi real dunyo o‘rganish stsenariylarida joylashtirish ularga darsliklardan olgan bilimlarini kundalik hayotlari bilan bog‘lashda yordam berishi mumkin. O‘quvchilar raqamli qo‘shimcha materiallar bilan haqiqiy dunyo o‘rganish maqsadlarini boshdan kechirishlari kerak. O‘quvchilarni o‘quv tizimidagi o‘quv qo‘llanmalari, qo‘shimcha materiallar yoki maslahatlar bilan haqiqiy dunyo muhitini o‘rganishga jalb qilish muhimdir. O‘quvchilar real dunyoda o‘rganish yoki real dunyo maqsadlarini kuzatishda Internetdan qo‘shimcha materiallarni izlashlari kerak. O‘quvchilar o‘quv tizimlari yoki Internetdan yordamlar bilan real maqsadlarni aniqlash yoki tasniflashni o‘rganishlari kerak.
|
Mobil ta’limni maktabda joriy etish uchun aralash mobil ta’lim modeli, mobil ta’lim strategiyasi va maxsus veb-saytlarni yaratish lozim (2-rasm). O‘qituvchilarning o‘quv faoliyatini amalga oshirishlari uchun mobil ta’lim strategiyasi tasniflari quyidagilardir: boshqariladigan o‘rganish; kasbdoshlarni baholash; video almashish; sinxron almashish; muammoga asoslangan muhokama; xotira vositasi sifatida kompyuterlar; loyihaga asoslangan o‘rganish; raqamli hikoyalar; so‘rovga asoslangan o‘rganish va kontekstli mobil o‘rganish.
|
| |
Xodimlari bilan ishonchli munosabat o‘rnatishadi

|
Xodimlari bilan ishonchli munosabat o‘rnatishadi
|
bet | 3/3 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 147,37 Kb. | | #110259 |
Bog'liq Raxbarlik odobi va muomala madaniyati3. Xodimlari bilan ishonchli munosabat o‘rnatishadi
O‘zingizdagi yetakchilik fazilatlarini rivojlantirishni xohlasangiz, o‘zingizni shunday tutingki, odamlar sizga ishonsin. Yaxshi rahbar uchun xodimlarining muhim masalalar bo‘yicha unga murojaat qilishi juda muhim. Ishonchli munosabatlar rahbarning ochiqligi, e'tiborliligi va adolatli ekanini bildiradi.
4. O‘z kompaniyasi xodimlarining hayotini yaxshilashga harakat qilishadi
Haqiqiy yetakchi faqat o‘z qiziqishlari bilangina cheklanib qolishi kerak emas. U o‘z xodimlari uchun qayg‘uradi va ularning ehtiyojlariga e'tiborli bo‘ladi. Shu tariqa u kuchli va jipslashgan jamoani tashkil qiladi.
Rahbar ishchilar ko‘z o‘ngida o‘z nufuzini oshirish uchun o‘ziga o‘zi savol berishi kerak: xodimlarim ishxonada o‘zlarini qulay his qilishlari va o‘z ishlarini sevishlari uchun bugun nima qilishim mumkin?
5. O‘z xatolarini tan olishadi
Kibr, noinsoflik va boshqalar fikrini inkor etish — rahbar xalos bo‘lishi kerak bo‘lgan sifatlar. Har bir inson shaxsiy nuqtai nazar huquqiga ega. Hattoki yirik tashkilot yetakchisi ham qayerdadir xato qilishi mumkin. Jamoa esa aynan g‘oyalar, fikrlar almashish va bir-biriga yordamlashish uchun ham kerak.
O‘z xatolarini tan olish - zaiflik belgisi emas. Aksincha, xodimlar bunday rahbarni hurmat qilishadi. Zero doim haq bo‘lgandan ko‘ra, vazifani to‘g‘ri bajarish muhimroq.
6. O‘z pozitsiyalarida qat'iy turishadi
Yaxshi rahbar qat'iy xarakterga ega bo‘lishi kerak. Bu sifat kompaniya jiddiy sinovlarga duch kelganida muhim qarorlar qabul qilish uchun ham zarur. U o‘z tamoyillaridan voz kechishi kerak emas. Haqiqiy yetakchi o‘zini ham, xodimlarini ham aldamay, doim vijdonan harakat qilishi kerak.
|
| |
Qobiliyat - Rahbarlik kuyidagicha ta‘riflarni keltirish mumkin

|
Rahbarlik kuyidagicha ta‘riflarni keltirish mumkin
|
bet | 2/3 | Sana | 03.12.2023 | Hajmi | 147,37 Kb. | | #110259 |
Bog'liq Raxbarlik odobi va muomala madaniyatiQobiliyat
Odatda psixologiya fanida qobiliyatning umumiy va maxsus turlari ko’rsatiladi. Umumiy qobiliyatlar shaxsning har qanday faoliyatga kirishishida muvoffaqqiyat uchun imkoniyat yaratsa, maxsus qobiliyat faqat ayrim yo’nalishlardagi faoliyat turida muvoffaqiyatga erishish uchun asos bo’ladi. Mana shunday umumiy qobiliyat turkumiga inson aqlini ya’ni intelektini kiritish mumkin.
Raxbar va xodim
Raxbar inson avvalambor o’zini xurmat qilishi zarur. O’zini xurmat qilmagan raxbar doimo hodimlari oldida rahbarlik savlatini yo’qotadi.
Raxbar o’z hodimini diqqat bilan tinglay olishi va unga munosib javob qaytara olishi zarur.
Raxbar inson eshitishni bilishi va hodimlardagi bo’layaotgan muammolarni aqlan his qila olishi zarur.
Yaxshi rahbarlar o‘z xodimlarining fikrini tinglashadi, ulardan o‘rganishadi va o‘z jamoalari uchun foydali bo‘lishga harakat qilishadi. Ular ishda amal qiluvchi yana bir necha qoida mavjud.
1. Gapirishdan ko‘ra ko‘proq tinglashadi
Inson haddan tashqari ko‘p gapirsa, bu uning o‘ziga ishonmasligidan dalolat berishi ham mumkin. Yaxshi rahbar o‘z xodimining fikrini bayon qilishiga imkon beradi, chunki u uchun xodimlarining fikrlari haqiqatda qiziq. Rahbar ularni o‘ylashga undaydigan va ishning mohiyatini chuqurroq anglab yetishga yordam beradigan qiziq savollar beradi. Bu qanday tuzilgan? Sizga uning nimasi yoqdi? Bundan qanday saboq oldingiz? Bu ishni yanada yaxshi bajarishingiz uchun nima kerak bo‘ladi?
Shu tariqa rahbar ularning har biri kompaniya faoliyatida muhim o‘rin tutishini namoyish qiladi. Bundan tashqari, u o‘zi uchun yangi foydali ma'lumot oladi.
2. O‘z ishlari haqida boshqalarning fikriga quloq tutishadi
Haqiqiy yetakchi jamoaning o‘z rahbarlik usullari haqidagi fikrini bilmay turib, undagi ishchi muhitni boshqara olmaydi. Rahbar uning boshqaruv uslubi xodimlarni qoniqtiryaptimi yoki yo‘q, jamoada qanday o‘zgarishlar bo‘lishini istashlariga - doimo qiziqish bildirishi kerak. Bu uning barqaror va samarali faoliyati uchun zarur ekanini yaxshi anglaydi.
|
| |
O`zbekiston respublikasi raqamli

O`zbekiston respublikasi raqamli
Download
1,14 Mb.
Matnni ko'rish
Sana
30.05.2024
Hajmi
1,14 Mb.
#257781
Download
1,14 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
O`zbekiston respublikasi raqamli
Download
1,14 Mb.
Matnni ko'rish
Alamiy matematika

Alamiy matematika
Download
1,81 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/33
Sana
07.06.2024
Hajmi
1,81 Mb.
#261447
Download
1,81 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Alamiy matematika
Download
1,81 Mb.
Matnni ko'rish
Toshkent axborot

|
Toshkent axborot
|
Sana | 15.11.2023 | Hajmi | 363,99 Kb. | | #99084 |
Bog'liq Islomov Umidjonga Dasturlash2dan 2-amaliy mashg\'ulot
MUHAMMAD AL-XORAZMIY
NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT
TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
Infokommunikatsiya injiniringgi
1-bosqich 432-22-guruh talabasi
Islomov Umidjonning
Dasturlash I fanidan bajargan mustaqil ishi
Bajardi: Islomov Umidjon
Tekshirdi: Ibragimova Kamila
10-variant
1-topshiriq
10.Navbatni tasodifiy n ta son bilan to‘ldiring va shu navbatdagi elementlarning ko‘paytmasini toping.
|
Dastur qismi;
#include
#include
#include
#include
using namespace std;
int main(){
srand(time(0));
queue navbat;
int n,a,sum=1;
cout<<"Navbat elementlari soni: ";
cin>>n;
for(int i=0; ia=rand()%10+1;
navbat.push(a);
}
cout<<"Navbat elementlari: ";
while(!navbat.empty()){
cout<sum*=navbat.front();
navbat.pop();
}
cout<<"\nNavbat elementlari ko'paytmasi: "<return 0;
}
2-topshiriq
10.Stek eng katta elementi topilsin va undan keyin 0 joylashtirilsin
|
Dastur qismi;
#include
#include
using namespace std;
int main(){
stack my;
int i,n,a,m,im;
cout<<"Stack elementlar sonini kiriting: ";cin>>n;
int b[n];
for(i=0;icout<>a;my.push(a);}
cout<<"Stack elementlari: ";
for(i=0;ib[i]=my.top();cout<m=b[0]; im=0;
for(i=1;iif(mcout<for(i=0;iif (i==im){ my.push(0); cout<<0<<" "; }
my.push(b[i]);cout<}
3-topshiriq
10.Birinchi elementni har qanday turdagi elementlari uchun ro‘yxatdan olib tashlaydigan funksiyani yozing.
|
Dastur qismi;
#include
#include
#include
using namespace std;
void show(list tuplam)
{
list ::iterator it;
int count = 0;
for (it = tuplam.begin(); it != tuplam.end(); it++)
{
cout << ++count << ". " << *it << endl;
}
};
int main()
{
list tuplam;
int n;
cout << " n=";
cin >> n;
string element;
for (int i = 0; i < n; i++)
{
cout << i + 1 << "- To'plam elementlarini kiriting:";
cin >> element;
tuplam.push_back(element);
}
cout << "\n Dastlabki to'plam elementlari: \n";
show(tuplam);
cout << "\n Birinchi elementi o'chirilgandan keyin tuplam elementlari: \n";
tuplam.pop_front();
show(tuplam);
return 0;
}
Natijalar;
|
| |
OSI ETALON MODELI - Javob: Kompyuter tарmоg‘i topologiyasi

|
Javob: Kompyuter tарmоg‘i topologiyasi
|
bet | 2/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiOSI ETALON MODELI.
Javob:
Tarmoq - bu ikki yoki undan ortiq qurilmalarni bog'lanishidan hosil bo'ladigan aloqadir. Bunga misol qilib ixtiyoriy narsa olish mumkin. Masalan bir kompyuterdan boshqasiga ma'lumot uzatish yoki bir necha kishilik yoki jamoaviy o'yinlarni o'ynash imkoniyati mavjud. 2ta insonni telefon orqali suhbat qurishida ham asosi sifatida tarmoq yotadi. Qisqacha aytadigan bo'lsak, har qanday qurilmani boshqa qurilmalar bilan aloqa qilishida tarmoq tushunchasi yotadi.
OSI va TCP/IP
Tarmoqni ishlashi uchun esa bizga OSI modeli va TCP/IP protokollar steki zarur hisoblanadi. OSI (Open System Interconnection) modeli 7ta pog'onadan iborat va har bir pog'ona paket (ma'lumot uzatishning bir turi hisoblanadi) hosil qilishda o'z belgisini qo'yib boradi. Ya'ni bunda agar ma'lumot biror qurilmadan chiqib ketishdan oldin 7-pog'onadan boshlab pastki pog'onaga tushib borib paket ko'rinishiga keladi va uzatiladi. Ikkinchi kompyuter uni qabul qilib olgandan so'ng esa 1-pog'onadan boshlab yuqoriga qarab chiqib boradi va ma'lumot ko'rinishiga keladi. Bunda agar qaysidir pog'onada xatolik bo'lsa, paket qaytadan so'raladi yoki so'rov bekor qilinadi (bu tushunchalar nisbiy hisoblanib, ma'lumot almashinuv aynan aytilganidek amalga oshirilmaydi). OSI modelining 7ta pog'onasi:
OSI modeli etalon model bo'lib, bu faqat nazariy jihatdan mavjud. Hozirgi kunda bu model asosida TCP/IP stek protokollariga asoslangan holda tarmoq ishlaydi.
TCP/IP PROTOKOLLAR STEKI.
Javob:
TCP/IP protokollari stekining tuzilishi
TCP/IP protokoltar steki turli xil tarmoqlarni yagona ma'lumotlar uzatish tizimiga birlashtirilgan transport tizimini yaratish uchun mo'ljallangan ierarxik tartibga ega protokollar to'plamidir. Tarmoqlarning xilma-xilligi OSI modelining fizik va kanal sathlarida "mahalliy" tarmoqlarni qurish texnologiyasidagi farq sifatida tushuniladi. Hozirgi vaqtda TCP/IP protokollari steki Internetdagi asosiy ma'lumotlar uzatish protokollaridir. Stekning nomi asosiy protokollarning nomlaridan kelib chiqqan: TCP (Transmission Control Protocol) uztishlarni boshqarish protokoli va IP (Internet protocol) tarmoqlararo protokol. Ko'pincha birlashtiriladigan tarmoqlarga tarmoq osti deb ataladi va birlashgan tarmoq intertarmoq yoki Internet deb ataladi. Internet protokollarining texnik spetsifikatsiyasi RFC (Request for Comments)ning hujjatlari shaklida chiqariladi.
TCP/IP protokollari steki modeli 4 ta sathdan iborat (RFC 1122).
|
| |
IP kommutator (IP switch)

|
IP kommutator (IP switch)
|
bet | 9/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiIP kommutator (IP switch). Ushbu qurilma bir nechta lokal tarmog’i kommutatorlarini (LAN switch) global MAN tarmoqlariga ulanishini ta’minlaydi. Shuningdek, u katta o’lchamli tarmoqlar orasida ham ko’prik vazifasini o’taydi.
L3 marshrutizator. An'anaviy kommutatsiya jarayoni OSI modelining 2-pog’onasida ishlatilsa, paketlar belgilangan MAC manzillari asosida ma'lum bir o'tish portiga yuboriladi. Marshrutlash jarayonida esa, OSI 3-pog’onada, paketlar belgilangan IP-adresiga muvofiq manzilga marshrutlanadi. Belgilangan IP-adresiga muvofiq manzilga marshrutlanish jarayoni L3 marshrutizatorlar orqali amalga oshiriladi.
Shahar tarmoqlari turli tarmoq qurilamalarini bir biri bilan bog’lanish jarayonini nazorat qiladi va turli modellar (DSL, PON, 3G/4G) asosida qurilgan IP tarmoqlari bo’ylan IP multimedia xizmatlari (ovoz, video, matn)ni taqdim etishning arxitekturali freymvork hisoblanadi. IMS qurilmasini ishlab chiqishdan maqsad - operatorning joriy server tarmog'i arxitekturasini to'liq IP-ga asoslangan tizim bilan almashtirish, bu dasturiy ilovalarni joriy etishni soddalashtiradi.
Shlyuz qurilmasidan turli standartlarga asoslangan tarmoqlar bilan o’zaro bog’lanishni amalga oshirish uchun foydalaniladi. Masalan telefon tarmog’i orqali kompyuter tarmog’i foydalanuvchilari bilan bog’lanishni amalga oshirish. Bunda uy telefonidan Skype foydalanuvchisiga qo’ng’iroqni amalga oshirish yoki 3G foydalanuvchisi bilan bog’lanishni amalga oshirishga holatiga o’xshash jarayondir. Bunday jarayonlarni amalga oshirgani uchun shlyuz qurilmasi tarmoq tarjimoni termini bilan ham ataladi. Sababi 2 yoki undan ortiq bo’lgan formarni bir biriga moslashtirib beradi. Misol tariqasida 7ta raqamdan tashkil topgan uy telefon nomeri IP adresga moslashtiradi yoki teskarisi, agar Skype foydalanuvchisiga qo’ng’iroq qilishni amalga oshiradigan bo’lsa.
MARSHRUTLASH PROTOKOLLARI.
Javob:
|
| |
KOMPYUTER TARMOQLARINING TARIXI

|
KOMPYUTER TARMOQLARINING TARIXI
|
bet | 6/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiKOMPYUTER TARMOQLARINING TARIXI.
Javob:
SIMLI VA SIMSIZ TARMOQ TEXNOLOGIYALARI.
Javob:
IEEE 802 (IEEE 802.3, 802.11, 802.15, 802.16) STANDARTLARI.
Javob:
IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) – elektrotexnika va radioelektronika injenerlari institute.
IEEE 802.x standartlarining tuzilishi. Bu standartlarga asosan lokal kompyuter tarmoqlarining kanal sathi ikkita sath osti sathlariga bo‘linadi:
LLC (Logical Link Control) - ma'lumotlarni uzatishni mantiqiy boshqarish sath osti sathi.
MAC (Media Access Control) - ma'lumotlarni uzatish muhitiga bog‘lanishni boshqarish sath osti sathi.
802.3 - Ethernet, ma'lumotlarni uzatish muhitiga murojaat qilishning CSMA/CD usuli bo‘yicha ishlaydigan LKT standartlarini ishlab chiqish bo‘limi;
802.3 standartiga asosan - Fast Ethernet tarmog‘i uchun fizik sathining uch xil spesifikasiyasi ishlab chiqilgan:
100Base-TX - beshinchi kategoriyali ikkita juftli (to‘rtta simli) ekranlanmagan o‘ralma juftlik (UTP) yoki Type 1-li ekranlangan o‘ralma juftlik (STP) kabeli uchun.
100Base-T4 - uchinchi, to‘rtinchi yoki beshinchi kategoriyali to‘rtta juftli (sakkizta simli) ekranlanmagan o‘ralma juftlik (UTP) kabeli uchun.
100Base- FX - ikkita tolali optik kabel uchun.
802.11 - Wireless Networks, simsiz tarmoqlar standartlarini ishlab chiqish bo‘limi; Simsiz tarmoq texnologiyalari 802.11 standarti xisoblangan WiFi texnologiyasi misolida kurib chikamiz.
802.11 standarti simsiz lokal tarmoqlarining ikki xil topologiyasi mavjud:
BSS – bazaviy yoki asosiy xizmatlar to‘plami ko‘rsatiladigan tarmoq (Basic Servis Set). Bu tarmoqda bazaviy stansiya, barcha foydalanuvchilar uchun mo‘ljallangan stansiya (ulanish nuqtasi, antenna yoki kommutator) bo‘lmaydi. Foydalanuvchilar, ya'ni tarmoqdagi komp'yuterlar - o‘zlarida o‘rnatilgan simsiz tarmoq adapterlari yordamida, o‘zaro bevosita axborot almashinadilar . BSS tarmog‘iga kirish uchun - tarmoqqa ulanish muolajasini bajarish kerak.
YeSS – kengaytirilgan (qo‘shimcha) xizmatlar to‘plami qo‘rsatadigan tarmoq (Extended Servis Set – YeSS). Bu tarmoq taqsimlangan muhit bilan birlashtirilgan bir nechta BSS tarmoqlardan iborat bo‘ladi.
|
| |
OSI modelining birinchi sathi hisoblangan fizik sathda (Physical layer)

|
OSI modelining birinchi sathi hisoblangan fizik sathda (Physical layer)
|
bet | 8/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiOSI modelining birinchi sathi hisoblangan fizik sathda (Physical layer) - aloqa kanallari orqali bitlarni 01001110010…..111011000101lar ketma-ketligini uzatish amalga oshiriladi.
LOKAL TARMOQLAR (LAN) VA ULARNING QURILISH USULLARI.
Javob:
Lokal hisoblash tarmoqlarini yaratish – bu texnologiyalarni tanlash, ishchi stansiyalar sonini, ularning o’zaro joylashuvini aniqlash bo’lib, faoliyat turiga qarab foydalanuvchilarning ishchi guruhlari aniqlanadi. Lokal hisoblash tarmog’i (LHT) cheklangan hududda ishlaydi, uni yaratishda odatda maxsus o’rama juft yoki koaksial kabellardan foydalaniladi. Ayrim hollarda uzoq masofalarda aloqani ta’minlashda yoki himoya bo’yicha yuqori talab qo’yilganda optik tolali kabellar ko’llaniladi. Lokal tarmoqlar uchun kabel bir vaqtda ko’plab abonentlar foydalanuvchi monokanal rolini bajaradi.
Belgilangan maqsadi, atxitekturasi, ma’lumot almashinuvini tashkil qilish va abonentlarni o’zaro aloqa qilish qoidasi bo’yicha lokal tarmoqlarning har xil turlarini belgilash mumkin. LHT barcha turlari axborot tizimlari hisoblanib, axborot resurslari bilan ishlash imkoniyatini ta’minlaydi. Ko’p hollarda LHT katta tarmoqning bir qismi bo’lib, bo’lim, departament, laboratoriya, markaz, ofis yoki ishlab chiqarish sohalariga bog’liq bo’lgan hududiy harakterdagi ma’lumotlarga ishlov berish vazifasini bajaradi. Bo’limlarning faoliyat turi servislar va xizmat sifatini o’z ichiga oluvchi lokal tarmoqlarning arxitekturasiga ta’sir ko’rsatadi.
MAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR.
Javob:
MAN tarmoqlarida katta sig’imli, yuqori o’tkazuvchanlikka ega bo’lgan tarmoq qurilmalaridan foydalaniladi. Ushbu tarmoq - turli xil tarmoqlarning qismlarini (simsiz, DSL va boshqalari) bir-biriga bog'laydigan, turli xil lokal tarmoqlar yoki quyi tarmoqlar o'rtasida ma'lumot almashish yo'lini ta'minlaydigan kompyuter tarmog'ining bir turidir. MAN tarmoqlarida PDH, SDH/SONET, WiMax, LTE texnologiyalarini qo’llab quvvatlaydigan barcha qurilmalar ishlatiladi: IP kommutator (IP switch), L3 router, IMS kommutator, shlyuz qurilmalari.
|
| |
Oliy talim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik texnologiya instituti

|
Oliy talim, fan va innovatsiyalar vazirligi termiz muhandislik texnologiya instituti
|
bet | 1/3 | Sana | 30.11.2023 | Hajmi | 1,93 Mb. | | #108484 |
Bog'liq MUSTAQIL ISH YUZI..
‘
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TALIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ MUHANDISLIK TEXNOLOGIYA INSTITUTI
____________________________________________ FAKULTETI
_____________________________________TA’LIM YO‘NALISHI
____ -BOSQICH ____ - GURUH TALABASI
_____________________________________________ ning
______________________________________________fanidan
MUSTAQIL ISHI
TOPSHIRDI ____________________
QABUL QILDI ____________________
TERMIZ -2023
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TALIM, FAN VAINNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ DAVLAT PEDAGOGIKA INSTITUTI
____________________________________________ FAKULTETI
______________________________ TA’LIM YO’NALISHI
____ -BOSQICH ____ -GURUH TALABASI
_____________________________________________ ning
_________________________________________________
FANIDAN TAYYORLAGAN
_________________________________________________mavzusidagi
MUSTAQIL ISHI
TOPSHIRDI ____________________
QABUL QILDI ____________________
TERMEZ -2023
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY TALIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TERMIZ MUHANDISLIK TEXNOLOGIYA INSTITUTI
________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
AMALIYOT H I S O B O T I
Amaliyot joyi: _____________________________________
Amaliyot rahbari: ___________________________________
HISOBOT KAFEDRASI______ ________ -2023 yil topshirdi
HISOBOT ________________ _______-2023 yil topshirdi
AMALIYOT YAKUNI BO’YICHA BAHO _____________
|
| |
MAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR

|
MAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR
|
bet | 29/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiMAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR.
Javob:
MAN tarmoqlarida katta sig’imli, yuqori o’tkazuvchanlikka ega bo’lgan tarmoq qurilmalaridan foydalaniladi. Ushbu tarmoq - turli xil tarmoqlarning qismlarini (simsiz, DSL va boshqalari) bir-biriga bog'laydigan, turli xil lokal tarmoqlar yoki quyi tarmoqlar o'rtasida ma'lumot almashish yo'lini ta'minlaydigan kompyuter tarmog'ining bir turidir. MAN tarmoqlarida PDH, SDH/SONET, WiMax, LTE texnologiyalarini qo’llab quvvatlaydigan barcha qurilmalar ishlatiladi: IP kommutator (IP switch), L3 router, IMS kommutator, shlyuz qurilmalari.
IP kommutator (IP switch). Ushbu qurilma bir nechta lokal tarmog’i kommutatorlarini (LAN switch) global MAN tarmoqlariga ulanishini ta’minlaydi. Shuningdek, u katta o’lchamli tarmoqlar orasida ham ko’prik vazifasini o’taydi.
L3 marshrutizator. An'anaviy kommutatsiya jarayoni OSI modelining 2-pog’onasida ishlatilsa, paketlar belgilangan MAC manzillari asosida ma'lum bir o'tish portiga yuboriladi. Marshrutlash jarayonida esa, OSI 3-pog’onada, paketlar belgilangan IP-adresiga muvofiq manzilga marshrutlanadi. Belgilangan IP-adresiga muvofiq manzilga marshrutlanish jarayoni L3 marshrutizatorlar orqali amalga oshiriladi.
Shahar tarmoqlari turli tarmoq qurilamalarini bir biri bilan bog’lanish jarayonini nazorat qiladi va turli modellar (DSL, PON, 3G/4G) asosida qurilgan IP tarmoqlari bo’ylan IP multimedia xizmatlari (ovoz, video, matn)ni taqdim etishning arxitekturali freymvork hisoblanadi. IMS qurilmasini ishlab chiqishdan maqsad - operatorning joriy server tarmog'i arxitekturasini to'liq IP-ga asoslangan tizim bilan almashtirish, bu dasturiy ilovalarni joriy etishni soddalashtiradi.
Shlyuz qurilmasidan turli standartlarga asoslangan tarmoqlar bilan o’zaro bog’lanishni amalga oshirish uchun foydalaniladi. Masalan telefon tarmog’i orqali kompyuter tarmog’i foydalanuvchilari bilan bog’lanishni amalga oshirish. Bunda uy telefonidan Skype foydalanuvchisiga qo’ng’iroqni amalga oshirish yoki 3G foydalanuvchisi bilan bog’lanishni amalga oshirishga holatiga o’xshash jarayondir. Bunday jarayonlarni amalga oshirgani uchun shlyuz qurilmasi tarmoq tarjimoni termini bilan ham ataladi. Sababi 2 yoki undan ortiq bo’lgan formarni bir biriga moslashtirib beradi. Misol tariqasida 7ta raqamdan tashkil topgan uy telefon nomeri IP adresga moslashtiradi yoki teskarisi, agar Skype foydalanuvchisiga qo’ng’iroq qilishni amalga oshiradigan bo’lsa.
|
| |
LAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR

|
LAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR
|
bet | 4/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiLAN TARMOG’IDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY QURILMALAR.
Javob:
LAN - bu tarmoqda ishlatiladigan bitta texnologiya talablari asosida qurilgan kompyuter tarmog'i, aksariyat hollarda u Ethernet bo'lib, faqat kompyuterlarni qamrab oladi. SCS va LAN o'rtasidagi asosiy farq shundaki, u keyinchalik qo'llaniladigan dasturlardan mustaqilligi bo'lib, bu unga keng doiradagi dasturlarni qo'llab-quvvatlashga imkon beradi. SCS LAN-ga qaraganda kengroq tushunchadir, chunki u ovoz, ma'lumotlar va video tasvirlar kabi keng ko'lamli vazifalar uchun ma'lumot uzatishni qamrab oladi va shu bilan kompyuter va telefon tarmog'ini, yong'in va xavfsizlik signallarini, video nazorati, televizor, radioni yagona ma'lumot tuzilmasiga birlashtirishga imkon beradi. va h.k. To'g'ri qurilgan SCS bu uni boshqarish, kuzatish va kengaytirish uchun ishlab chiqilgan vositalarga ega ishonchli va moslashuvchan tuzilma.
Lokal hisoblash tarmoqlarini yaratish – bu texnologiyalarni tanlash, ishchi stansiyalar sonini, ularning o’zaro joylashuvini aniqlash bo’lib, faoliyat turiga qarab foydalanuvchilarning ishchi guruhlari aniqlanadi. Lokal hisoblash tarmog’i (LHT) cheklangan hududda ishlaydi, uni yaratishda odatda maxsus o’rama juft yoki koaksial kabellardan foydalaniladi. Ayrim hollarda uzoq masofalarda aloqani ta’minlashda yoki himoya bo’yicha yuqori talab qo’yilganda optik tolali kabellar ko’llaniladi. Lokal tarmoqlar uchun kabel bir vaqtda ko’plab abonentlar foydalanuvchi monokanal rolini bajaradi.
Belgilangan maqsadi, atxitekturasi, ma’lumot almashinuvini tashkil qilish va abonentlarni o’zaro aloqa qilish qoidasi bo’yicha lokal tarmoqlarning har xil turlarini belgilash mumkin. LHT barcha turlari axborot tizimlari hisoblanib, axborot resurslari bilan ishlash imkoniyatini ta’minlaydi. Ko’p hollarda LHT katta tarmoqning bir qismi bo’lib, bo’lim, departament, laboratoriya, markaz, ofis yoki ishlab chiqarish sohalariga bog’liq bo’lgan hududiy harakterdagi ma’lumotlarga ishlov berish vazifasini bajaradi. Bo’limlarning faoliyat turi servislar va xizmat sifatini o’z ichiga oluvchi lokal tarmoqlarning arxitekturasiga ta’sir ko’rsatadi.
Funksional vazifasiga ko’ra lokal tarmoqlar quyidagi turlarga bo’linadi:
- ish hujjat almashinuvi, normativ-ma’lumotnoma, kutubxona va axborot arxivi bo’yicha foydalanuvchilarning axborot xizmatini bajaruvchi tarmoq;
- asosiy vazifasi ilmiy-texnik hisoblashlarni bajaruvchi va tadqiqot loyihalarini avtomatlashtirish bo’lgan lokal tarmoq;
- qaror qabul qilish tizimlari, ekspert tizimlari, masofaviy o’qitish, dizayn va loyihalash tarmoqlari;
- mahsulot ishlab chiqarish, xizmat ko’rsatish, savdo va marketing bo’yicha korxona faoliyatini boshqaruvchi lokal tarmoq.
|
| |
Tarmoq interfeyslari sathi

|
Tarmoq interfeyslari sathi
|
bet | 3/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiTarmoq interfeyslari sathi “mahalliy” texnologiyalar asosida qurilgan tarmoqlarni murakkab tarmoqlarga birlashtirishni ta’minlaydi. Mahalliy texnologiyalar deganda mahalliy tarmoql (tarmoq osti)larning qurilish texnologiyalari va nuqta-nuqta kanallari tushunliladi. Bu sathning asosiy vazifasi quyidagilar:
deytagrammalarni qabul qilishga va ularni aniq tarmoq bo’yicha uzatishga javob
beradi;
tarmoq tarkibiga kiruvchi tarmoq texnologiyalarining o’zaro aloqasini tashkil qilishga javob beradi;
OSI modelining fizik va kanal sathlaridan farqli ravishda tarmoq interfeyslari sathi fizik va kanal sathlarida ma’lumotlarni uzatish prinsiplarini aniqlamaydi.
Tarmoq sathi paketlar harakati uchun marshrutni tanlash va paketlarni deytagrammali usulda uzatishga (bog’lanish o’rnatilmasdan) javob beradi.
Tarmoq sathi protokollari:
IP (Internet Protocol) asosiy protokol – murakkab tarmoqlarda uzellar orasida paketlarni deytagrammali usulda uzatishni ta’minlab beradi (RFC 791);
Marshrutlash protokollari – marshrutizatorlarning o’zaro tarmoq konfiguratsiyasi haqidagi ma’lumotlarni almashinishi va marshrutlash jadvalini tuzish uchun mo’ljallangan. Marshrutlash protokollariga misollar: BGP (RFC 4271), OSPF (RFC 2328), RIP (RFC 1058);
IGMP (Internet Group Management Protocol) guruhini boshqarish protokoli –IP-protokoliga asoslangan tarmoqlarda ma’lumotlarni guruhli (multicast) uzatishni boshqarish uchun mo’ljallangan. IGMP ma’lumotlarni bir vaqtning o’zida tarmoqning bir nechta tugunlariga uzatish uchun foydalaniladi, masalan, tele va radioeshittirishni tashkillashtirish uchun (RFC 3376).
Tarmoqlararo xabarlarni boshqarish protokoli ICMP (Internet Control Message Protocol) tarmoqda yordamchi vazifani o’ynaydi va u IP protokolni to’ldirishga xizmat qiladi. U paketni uzatishda yuzaga keladigan muammolarni to’g’rilash uchun mo’ljallanmagan: agar paket yo’qolsa, ICMP uni qayta jo’nata olmaydi. ICMP protokolining vazifasi boshqacha bo’lib, u foydalanuvchiga uning paketi bilan yuz bergan nostandart holatlarda xabar berish vositasi hisoblanadi. Bu vaqtda IP protokol paketni uzatadi va u haqida unutadi. ICMP protokol esa tarmoq bo’yicha paket harakatini «kuzatadi» va, agar marshrutizator tomonidan paket tashlab yuborilsa, bu xabar manba-bog’lamaga yetkaziladi. Bu orqali jo’natilgan paket va jo’natuvchi o’rtasida teskari aloqa o’rnatiladi.
|
| |
KLIENT-SERVER ARXITEKTURALARI

|
KLIENT-SERVER ARXITEKTURALARI
|
bet | 14/29 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 49,59 Kb. | | #236292 |
Bog'liq Javob Kompyuter tàðmîg‘i topologiyasiKLIENT-SERVER ARXITEKTURALARI.
Javob:
TRANSPORT TARMOQLARIDA QO’LLANILADIGAN ASOSIY TEXNOLOGIYALAR.
Javob:
IPV4 VA IPV6 PROTOKOLLARI VA ULARNING PAKET STRUKTURALARI.
Javob:
KOMPYUTER TARMOQLARINING PROTOKOLLARI.
Javob:
KOMPYUTER TARMOQLARINING STANDART TEXNOLOGIYALARI.
Javob:
TARMOQ VA ARXITEKTURA TUSHUNCHASI.
Javob:
Tarmoq arxitekturasi deganda - bu kompyuter tarmog’ini loyihalash va ishlab chiqish jarayoni tushuniladi. Arxitektura tushunchasi tarmoqning fizik tarkibiy qismlarini, ularning funktsional ob’ektlari, konfiguratsiyasini, printsiplari va ishlash tartiblarini va foydalaniladigan aloqa protokollarini aniqlashni ifodalaydi. Shuningdek, tarmoq arxitekturasi aloqa tarmog’i orqali taqdim etiladigan xizmatlar va ularning batafsil tavsiflarini, taqdim etiladigan xizmatlarni hisob-kitob qilish va hisob-kitob tuzilmalarini o'z ichiga oladi.
Kompyuter tarmoqlari arxitekturasi deganda kompyuterlarni o’zaro bog’lanishi, bog’lanish jarayonida qo’llaniladigan texnologiyalar, ularning xususiyalatlari, standartlari, kompyuterlar o'rtasida vazifalar qanday taqsimlanganligi va boshqa ko’plab jarayonlar tushuniladi. Tarmoq arxitekturasining eng ko'p ishlatiladigan ikki turi mavjud: peer-to-peer va mijoz-server.
Global miqyosidagi kompyuter tarmoqlarining o’zaro bog’lanishi natijasida Internet tarmog’i tashkil topadi. Internet tarmog'ining arxitekturasi, avvalambor, tarmoqdagi tugunlarni yoki tugunlarni ulash uchun ma'lum bir modelda yoki apparat ulanishlarining ma'lum turlarida foydalanishda emas, balki Internet protokollari (TCP/IP) arxitekturasidan foydalanishni ifodalaydi. Shunday qilib har bir texnologiya orqali loyihalashtiriladigan tarmoq o’zining arxitekturasiga ega bo’ladi, masalan, OSI, TCP/IP, umumfoydalanish telefon tarmog’i, mobil aloqa tarmoqlari va boshqalari. Ushbu ma’ruzada kompyuter tarmoqlarining arxitekturalari muhokama etiladi.
|
| |
Mаvzu: Takrorlanish operatorlari. (for, While, do While). Funktsiyalаr

|
Mаvzu: Takrorlanish operatorlari. (for, While, do While). Funktsiyalаr
|
Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 13,36 Kb. | | #144673 |
Bog'liq farhodjon dedlayn 2
Mаvzu: Takrorlanish operatorlari. (for, While, do..While). Funktsiyalаr
1-topshiriq: Uzilishlarni tashkil etish ().
Uchta haqiqiy sоn bеrilgan. Ulardan [1,3] intеrvalga tеgishlilarini
Tanlang
#include
Using namespace std:
int main() {
double numbers[3]; // Uchta haqiqiy sonlarni saqlash uchun massiv
// Haqiqiy sonlarni foydalanuvchidan oling
for (int i = 0; i < 3; i++) {
cout << "Haqiqiy sonni kiriting: ";
cin >> numbers[i];
}
// [1,3] intervaliga tegishli sonlarni chiqarish
cout << "Tegishli sonlar: ";
for (int i = 0; i < 3; i++) {
if (numbers[i] >= 1.0 && numbers[i] <= 3.0) {
cout << numbers[i] << " ";
}
}
cout << endl;
return 0;
}
2-topshiriq: Takrorlanish operatorlari. (for), (while) yoki (do..while):
Bir dаn n gаchа bo’lgаn sоnlаr ko’pаytmаsini hisоblоvchi dаstur
tuzing. Birdаn n gаchа bo’lgаn sоnlаr ko’pаytmаsi, ya’ni n! fаktоriаl dеyilаdi.
#include
Using namespace std:
int main() {
int n;
int factorial = 1;
cout << "n ni kiriting: ";
cin >> n;
// Sonlarning ko'paytmasini hisoblash
for (int i = 1; i <= n; i++) {
factorial *= i;
}
// Natijani chiqarish
cout << "Ko'paytma (n!): " << factorial << endl;
return 0;
}
3- Tоpshiriq: Funksiyalar. Ushbu keltirilgan topshiriqlarni funksiyasini yaratish orqali bajaring
#include
Using namespace std:
double power(double a, int n) {
if (n == 0)
return 1;
else if (n > 0)
return a * power(a, n - 1);
else
return 1 / power(a, -n);
}
int main() {
double a;
int n;
cout << "a ni kiriting: ";
cin >> a;
cout << "n ni kiriting: ";
cin >> n;
double result = power(a, n);
cout << a << " ning " << n << " darajasi: " << result << endl;
return 0;
}
|
| |
Bitiruv malakaviy ish natijalarining ilmiy va amaliy ahamiyati

I bob. Chop etish jarayonini boshqaruvchi dasturiy ilova yaratishning nazariy
yoritilishi.
Word dasturida tayyorlangan hujjatlarni chop etish turlari qo’yiladigan
talablarga mos ravishta mavjud. Hujjatlar chopetishda foydalaniladigan
qog’ozlarning A4, A5 va boshqa o’lchamlarning mavjudligi, tayyorlangan
hujjatlarning hizmat qilish sohalarining xilma xilligidan kelib chiqgan holda
chopetish jarayonini ham huddi shunday xilma xil tashkil etish zarur. Men
talabaman va har bir talaba kabi izlanuvchanlik qiziquvchanlik menga hos. Har doim
yangi bilimlarni o’rganishga kirishganimda menga darsliklar adabiyotlar kerak
bo’ladi, elektron kitoblardan foydalanishni o’zimga noqulay deb hisoblaganim
uchun men qog’oz holatidagi adabiyotlar va qo’llanmalardan ko’proq
foydalanaman. Lekin bu borada ham muommolarga tez tez duch kelib turaman.
Foydali adabiotlarning ko’pligi, chopetish uchun ishlatiladigan qog’oz tan narxi
qimmatliligi meni uni tejashga undadi va har bir offis jihozlaridan foydalanuvchilar
kabi hujjatlarimni “kitobcha” holatida chop etish jarayoni bilan to’qnashdim.
Muommoning eychimi sifatida mavjud dasturlardan foydalanish mumkin, ammo
ulardagi kamchiliklar chopetish qurulmalaridagi xilma xillik va birinchi martta
foydalanuvchi uchun tushunarsiz bo’lgan “4 ga karrali son kiriting” yoki “5 ta list
qo’ying” kabi jumlalar noqulaylik tug’diradi. Shuning uchun ham yuqorida sanab
o’tilgan kamchiliklardan holi bo’lgan dasturiy ilova yaratishga qaror qildim. Bunig
uchun dastlab C++ dasturi bilan tanishib uning imkoniyatlarini o’rganishimiz kerak.
Internet resurslari ro‘yxati

|
Internet resurslari ro‘yxatiBog'liq e6077933-4123-4774-8cff-1eae13c7f186Internet resurslari ro‘yxati:
http://www.BeyondVBATutoria.com
https://www.planetaexcel.ru
http://on-line-teaching.com/index.html
http://www.xushnudbek.uz
http://www.CyberForum.ru
www.intuit.ru
www.book.ru
www.kniga.ru
www.gov.uz
www.ziyonet.uz
www.ulugov.uz
www.aci.uz
www.ictp.uz
www.terdu.uz
www.infoman.uz
www.olam.uz
www.utube.uz
http://www.uiniti.msk.ru
.
http://mcit.aris.ru
http://www.library.fa.ru
.
http://www.spb.runnet.ru
http://sunny.ccas.ru/library.html
.
http://www.lrl.da.ru
http://www.infotel.ru
http://www.worldbank.org
http://www.oecdwash.org
http://www.syllabus.com/syllsub.html
www.assist.ru
www.webmoney.ru
http://sunny.ccas.ru/library.html
http://www.mesi.ru
http://www.CyberForum.ru
http://www.SQL.ru
|
| |
Ilmiy tahmin - Alamiy matematika

– zamonaviy ishlab chiqarish, iqtisodiyot, texnika va madaniyatning rivojlanishi
sharoitida talabalarni mustaqil ishlashga tayyorgarligini ta’minlashdan iborat.
- Microsoft Office dasturlar paketidan doimiy foydalanuvchilar uchun, hozirgi kunda ko’p
uchrayotgan muammolardan biri bu Word dasturida tayyorlagan hujjatlarni “kitobcha”
holatida chopetish jarayoni bo’lib, Word va boshqa amaliy dasturlarda tayyorlangan elektron
hujjatlarni o’qish va o’qitish jarayoni uchun mos holda chopetishdan iborat.
Bitiruv malakaviy ish vazifalari.
Microsoft Office dasturlaridan foydalanishda
chopetish jarayonini soddalashtirish.
Bitiruv malakaviy ish ob'еkti.
Tadqiqot ob'еkti etib – yuridik va jismoniy
shaxslar tomonidan elektron hujjatlar bilan ishlash jarayoni olingan. Chunki mehnat
samaradorligini oshirishda vaqtni tejash jiddiy ahamiyatga ega.
Bitiruv malakaviy ish prеdmеti.
Tadqiqot ishimizda BMI prеdmеti bo’lib,
C++ Builder 6 dasturida foydalanuvchilar uchun amaliy dastur ishlab chiqish,
mеtodlari va vositalari hisoblanadi.
Ikki yo‘nаlishli ishlаnmа tехnоlоgiyasi

butun o‘zgаruvchi tоmоnidаn indеkslаnаdi. Bu o‘zgаruvchi esа ButtonI tugmаsini
bоsish bilаn yuzаgа kеlаdigаn vоqеаgа ishlоv bеrish funksiyasining chаqirilishlаri
o‘rtаsidа o‘zining jоriy qiymаtini sаqlаydi.
4-rasm.
Kоd muhаrriri bаjаrilаyotgаn mоdul mаtnining Unit1.cpp fаylidа
kiritilishi vа tаhrir qilinishini tа’minlаydi.
Birinchi vеrsiyali ilоvаni lоyihаlаsh bоsqichi shuning bilаn tugаllаnаdi vа
ishchi dаsturni yarаtishgа kirishish mumkin bo‘lаdi.
=>Run | Run bоsh mеnyusi kоmаndаsi bilаn ilоvаni kоmpilyatsiya qilish
(ko‘chirish) vа yig‘ish jаrаyonini ishgа tushirib yubоring
=>Dаstur chаqirilgаch, bir nеchа mаrtа «Nаtijа» («Rеzultаt») tugmаsini
bоsing.
C++ 
BUILDER - Alamiy matematika

=>C++Builder ni chаqiring vа bоsh mеnyudаgi Fale | New Arrlication
kоmаndаsi bo‘yichа yangi ilоvаlаr ustidа ishlаshni bоshlаng.
=>sichqоnchаni Kоmpоnеntаlаr Pаlitrаsining qo‘shimchа ilоvаlаri ustidа
bоsib, fоydаlаnuvchi ish ko‘rаdigаn dаstur intеrfеysi elеmеntlаrining mаvjud
аssоrtimеntini ko‘rib chiqing.
Pаlitrаning bir qo‘shimchа ilоvаsidаn ikkinchisigа o‘tib, kirish mumkin
bo‘lgаn kоmpоnеntlаr to‘plаmi o‘zgаrаyotgаnining guvоhi bo‘lishimiz mumkin.
Sichqоnchа kursоri kоmpоnеntlаr bеlgisi ustidа to‘хtаgаndа, аytib turish nоmi
pаydо bo‘lаdi. Аgаr F1 klаvishаsini bоssаk, tizimning mа’lumоtnоmаlаr хizmаti
tаnlаb оlingаn kоmpоnеntа hаqidа to‘liq mа’lumоt chiqаrib bеrаdi.
Vizuаl lоyihаlаs - Alamiy matematika

Alamiy matematika
Download
1,81 Mb.
Pdf ko'rish
bet
8/33
Sana
07.06.2024
Hajmi
1,81 Mb.
#261447
1
...
4
5
6
7
8
9
10
11
...
33
Bog'liq
e6077933-4123-4774-8cff-1eae13c7f186
Vizuаl lоyihаlаs:
Bizning birinchi ilоvаmiz bоlаlаrning «O‘ntа nеgr bоlаsi»
sаnоq shе’rini gеnеrаtsiya qilаdi. Dаstlаbki vеrsiyadа fаqаt uchtа оb’еkt
kеrаk
bo‘lаdi: ro‘yхаt, tаhrir qilish mаydоni vа tugmаchа. Kоmpоnеntаlаrni lоyihаlаsh
shаkligа оlib o‘tаmiz hаmdа ilоvаni аstа-sеkin rivоjlаntirа bоshlаymiz. Tаshib оlib
o‘tish mеtоdi (drag-and-drop) quyidаgilаrdаn ibоrаt: sichqоnchа tugmаchаsini
tаnlаb оlingаn
kоmpоnеntа ustidа bоsing
, kursоrni shаklning to‘g‘ri kеlgаn еrigа
o‘tkаzing, kеyin esа sichqоnchа tugmаchаsini yanа bоsing. Bоshidа fаqаt
«stаndаrt» Pаlitrа Kоmpоnеntlаri bilаn chеklаnаmiz:
=> Standard qo‘shimchа ilоvаni tаnlаb оling.
=> Ro‘yхаt kоmpоnеntаsini ListBox shаkligа оlib o‘ting.
=> Tаhrir qilinаtgаn kiritish mаydоni EditBox ni оlib o‘ting.
=> Button tugmаchаsi kоmpоnеntаsini оlib o‘ting.
=>Kоmpоnеntаlаrni o‘zingizning ilоvаngizdаgi dаrchаdа qаndаy ko‘rmоqchi
bo‘lsаngiz, shundаy jоylаshtiring vа o‘lchаmlаrini shundаy o‘zgаrtiring.
Оb’еkt Nоziri yordаmidа kоmpоnеntаlаr хususiyatlаrining bоshlаng‘ich
qiymаtlаrini аniqlаng. Items ro‘yхаtining хususiyatlаr qiymаtlаri kаtаgidа
tugmаchаni bоsing, оchilgаn muhаrrir dаrchаsidа shе’rning dаstlаbki 7 sаtrini
kiriting. SHаkl vа tugmаchаning Caption хususiyatidа ulаrning mа’nоli nоmlаrini
ko‘rsаting (mоs
rаvishdа
, «O‘ntа nеgr bоlаsi» vа «Nаtijа»). Tаhri qilish
mахdоnining Text хususiyatidа nаtijаni аytib bеrish sаtrini kiriting («To‘qqiztа nеgr
bоlаsi»).
Endi
Kоd Muhаrririgа ulаnish hаmdа
, аvvаl qаbul qilingаnidеk, C++tilidаgi
hаr qаndаy dаsturni yozish mumkin, shu jumlаdаn, ANSI/ISO stаndаrtining so‘nggi
kеngаytmаlаrini hаm. Birоq, аvvаl ilоvаlаrni tеz ishlаb chiqishning yangi vоsitаlаri
hаmdа C++Builder dа mаvjud bo‘lgаn qo‘shimchа kоmpоnеntаlаr аtributlаridаn
fоydаlаnishgа hаrаkаt qilib ko‘rаmiz.
Download
1,81 Mb.
1
...
4
5
6
7
8
9
10
11
...
33
Download
1,81 Mb.
Pdf ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Alamiy matematika
Download
1,81 Mb.
Pdf ko'rish