nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
TALABANING FAOLIYATI - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

TALABANING FAOLIYATI
I bosqich
Tashkiliy qism
5-minut
|
O’quvchilarni dars mavzusi, maqsadi, borishi bilan tanishtiradi.
|
Dars mavzusi, maqsadi, borishi va unda bajariladigan topshiriqlarni anglaydi.
|
II bosqich
O’tgan mavzu yuzasidan o’quvchilarning bilim-larini nazorat qilish va baholash
10-minut
|
O’tgan mavzu yuzasidan tuzilgan savollar yordamida o’quvchilarning bilimlarini nazorat qiladi va baholaydi.
|
O’tgan mavzu yuzasidan tuzilgan savollarga javob beradi.
|
III bosqich
O’quvchilarning bilish faoliyatini tashkil etish
5-minut
|
O’quv dasturining didaktik maqsadi, bajariladigan o’quv topshiriqlari bilan tanishtiradi.
|
O’quv dasturining didaktik maqsadi, baja-riladigan o’quv top-shiriqlari yuzasidan ko’rsatmalarni anglaydi.
|
IV bosqich
Yangi mavzuni o’rganish
40-minut
|
Kichik guruhlarda bajarishga mo’ljallangan metod asosida talabalarning guruhlarda mustaqil ishini tashkil etadi.O’quv dasturidan o’rin olgan topshiriqlarni mustaqil o’zlashtirilishini ta’minlaydi.
|
Talabalar bilan hamkorlikda o’quv faoliyatini tashkil etadi. O’quv dasturidan o’rin olgan topshiriqlarni mustaqil o’zlashtiradi.
|
V bosqich
Kichik guruhlar o’rtasida savol-javob, o’quv bahs, munozara o’tkazish.
|
Topshiriq yakunida guruhlar o’rtasida savol-javob, o’quv bahsi, munozara o’tkazadi. Tegishli hollarda yordam uyushtiradi.
|
Talabalar savol-javob, o’quv bahsi, munozarada ishtirok etadi.
|
| |
Tashkiliyy boshlanish - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 96/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Tashkiliyy boshlanish.
1.1. O‘quvchilar bilan salomlashadi.
1.2.O‘quvchilarni va xonani mashg‘ulotga tayyorligini tekshiradi.
1.3. Yo‘qlama qiladi.
O‘quv faniga olib kirish.
1.4.Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
Maqsad va vazifani belgilanishi.
Birinchi o’quv mashg’uloti mavzusi, maqsad, reja va o’quv faoliyat natijalarini aytadi.(Ilova-№1)
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalarni ro’yhxatini aytadi. (Ilova №2).
1.3.Baholash mezonlari tushuntirib o’tiladi (Ilova -№3)
|
Eshitadi, zarur axborotlarni yozib oladilar.
Yozib oladilar.
Tinglaydilar.
Yozib oladilar.
|
2-bosqich.
Asosiy qismi
(60 min.)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish.
2.1. O’quvchilare’tiborinijalbetishvabilimdarajalarinianiqlashuchuntezkorsavol-javobo’tkazadi. (ilova-4)
2.2.O’quvchilar bilimini faollashtirish maqsadida “BBB” metodidan foydalaniladi. ( Ilova №5)
Yangi o‘quv materialiga kirish.
2.3. O’quvchilarga yangi mavzuni bayon etish,mavziga oid tayanch iboralar bilan tanishtiradi.( Ilova №6)
Mavzuni mustahkamlash
2.4. Berilgan bilimlarni mustahkamlash uchun qo’shimcha topshiriq beradi.
2.5.Nazorat savollari beriladi.
|
Oldingi ta-yanch bilimlarga suyangan holda o’ylaydi, javob beradi.
Savollarga javob beradilar
Yozib oladilar.
Qoida va ta’riflar mazmunini muhokama qiladilar.
Savollar berib, ta’rif va qoidalarni yozib oladilar. Bajaradilar
Javob beradilar.
|
3-босқич.
Yakuniy qismi
(10 min.)
|
|
|
| |
Pesdagogik vazifalar - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 116/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Pesdagogik vazifalar
1 Osmalar tuzilishi bilan tanishtirish;
2TICO avtomobilining orqa osmasini vazifasini tasnifni berish ; 3 Orqa osmaning avtomobilga mahkamlanishi vazifasini tushuntirish ;
|
O’quv faoliyat natijalari ;
1. Osmalar tuzilishiva vazifasini aytib ko’rsatadilar;
2TICO avtomobilining orqa osmasivazifasini tasniflaydilar;
3 Orqa osmaning avtomobilga mahkamlanishivazifasini aytib beradilar ;
|
O‘qitish metodlari
|
Ma’ruza, aqliy hujum, tushuntirish.
|
O‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy,Jamoaviy.
|
O‘qitish vositalari
|
Darslik, ko’rgazmalar, tarqatmalar, plakatlar.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Maxsus ko’rgazmali qurollar bilan jixozlangan o‘quv xonasi.
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki so’rov: mavzu asosida nazorat savollarini beradi. Topshiriqlar asosida yozma misollar berib baholaydi.
|
O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi
Ish bosqichlari va vaqti(80)
|
Faoliyat mazmuni
|
O’qituvchi (ta’lim beruvchi)
|
O’quvchi (ta’lim oluvchilar)
|
1-bosqich.
Kirishqismi
(10 min.)
|
|
|
| |
Mavzu: Osmalar. Osmalarni nosozligini aniqlash usullari amaliy Reja

Nosozlik belgilari
|
Nosozlikning turlari
|
Bartaraf etish usullari
|
1. Avtomobilni bir tarafga torta boshlashi yoki siltanishlar sodir bo‘lishi.
|
Prujina qiyshaygan yoki singan.
|
Yangisiga almashtirilsin.
|
Ustun kronshteyni egilgan.
|
Yangisiga almashtiriladi.
|
Osmaning richagi egilgan.
|
To‘g’rilanadi, yaroqsiz bo‘lsa almashtiriladi.
|
2. Osmadan shovqin chiqishi.
|
Ustunni yuqori tayanchi bo‘shab qolgan yoki singan.
|
Mahkamlanadi yoki almashtiriladi.
|
Amortizator shikastlangan, ishlamayapti.
|
Ta’mirlanadi yoki almashtiriladi.
|
Richag vtulkasi yaroqsiz.
|
Yangisiga almashtiriladi.
|
Birikkan detallar bo‘shab qolgan.
|
Tekshirib mahkamlanadi.
|
Stabilizatori bo‘shab qolgan.
|
Mahkamlanadi.
|
Amortizator ustuni yemirilgan.
|
Yangisiga almashtiriladi.
|
3. Avtomobil bir tomonga tortadi yoki boshqaruvi qiyinlashadi.
|
Amortizator ustuni yaroqsiz.
|
Almashtiriladi.
|
Stabilizator bo‘shab qolgan.
|
Mahkamlanadi.
|
Prujina qiyshaygan yoki singan.
|
Almashtiriladi.
|
4. Yerga nisbatan avtomobil kuzovining qiyshayib turishi.
|
Prujina egilgan yoki singan.
|
Almashtiriladi.
|
Prujina elastikligini yo‘qotgan.
|
Elastikligi tiklanadi.
|
5. Kuzovning ko‘ndalang chayqalishi.
|
Stabilizator bo‘shab qolgan.
|
Mahkamlanadi.
|
Amortizator ustuni va mahkamlangan joyi yemirilgan.
|
Almashtiriladi.
|
Prujina egilgan yoki singan.
|
Almashtiriladi.
|
6. Osmaning cho‘kib (o‘tirib) qolishi.
|
Amortizator ustun teshigi yemirilishi yoki yaroqsiz.
|
Yangisiga almashtiriladi.
|
Mashg‘ulotni yakunlash - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 97/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Mashg‘ulotni yakunlash.
3.1. Mavzu bo‘yicha yakun qiladi, qilingan ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida ahamiyatga ega ekanligi muhimligiga O‘quvchilar e’tiborini qaratadi.
3.2.Uyga vazifa berish.(7- ilova)
3.3..Ushbu mavzuning kelgusi kasbiy faoliyatidagi ahamiyatini belgilaydi.
Faol ishtirok etgan o’quvchilarni rag’batlantiradi.
|
Savol beradilar. Eshitadi, aniqlashtiradi.
Topshiriqni yozib oladi.
|
I
Mavzu: Shina konstruksiyasi va holatining harakat havfsizligiga ta’siri.
Reja.
1.Shinaning vazifasi
2.Shinaning tuzilishi
3.Shinaning ishlash uslubi
lova-№1
Ilova-№2
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalar
Shina konstruksiyasi,Avtomobil ,4taktli dvigatel, agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel ,silindr, porshen,tushunchalari
Ilova-№3
Baxolash mezonlari
Og’zaki so’rov quyidagi mezonlar asosida baholanadi
t/r
|
Mazmuni
|
Ballar
|
1
|
Mavzu to’liq ,asosiy fikr va tushunchalar to’la qonli o’zlashtirilishiga erishilsa
|
5
|
2
|
Mavzu asosan,asosiy fikr va tushunchalar qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
4
|
3
|
Mavzu qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
3
|
4
|
Mavzuning ba’zi elementlarini o’zlashtirilishiga erishilsa
|
2
|
5
|
Mavzuning o’zlashtirilishi yuqoridagi talablar darajasida bo’lmasa
|
1
|
Ilova-№4
Tezkor savollar.
1.Gaz taqsimlash mexanizmining vazifasi nima?
2. Mexanizmning turlari qaysilar.
3.Mexanizm qismlarini tuzilishini aytib bering.
Ilova-№5
B/B/B Jadvali
Yonuvchi aralashma
|
| |
Mashg‘ulotni yakunlash - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy...

|
Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar
|
bet | 93/164 | Sana | 02.12.2023 | Hajmi | 6,09 Mb. | | #109742 |
Bog'liq yurish qismiga txk O\'MT (2)Mashg‘ulotni yakunlash.
3.1. Mavzu bo‘yicha yakun qiladi, qilingan ishlarni kelgusida kasbiy faoliyatlarida ahamiyatga ega ekanligi muhimligiga O‘quvchilar e’tiborini qaratadi.
3.2.Uyga vazifa berish. (7- ilova)
3.3..Ushbu mavzuning kelgusi kasbiy faoliyatidagi ahamiyatini belgilaydi.
Faol ishtirok etgan o’quvchilarni rag’batlantiradi.
|
Savol beradilar. Eshitadi, aniqlashtiradi.
Topshiriqni yozib oladi.
|
Ilova-№1
Mavzu: Avtoshinalarning naqshli qoplama (pokrishka)larining nosozliklarini ta’mirlash turlari.
Reja.
1.Avtoshinalarning naqshli qoplama (pokrishka)larining nosozliklarini ta’mirlash turlari.
2.G‘ildirakning vazifasi va turlari.
3.Chuqur va tekis obodali g‘ildirakning tuzilishi, g‘ildiraklar gupchagi va yarim o‘qlarni mahkamlanish.
Ilova-№2
Mavzu bo’yicha asosiy tushunchalar
Ko’ndalang turg’unlik,Gaz taqsimlash mexanizmi, Avtomobil , 4taktli dvigatel, agregat, tizim, mexanizm, detal, dvigatel ,silindr, porshen,tushunchalari
Ilova-№3
Baxolash mezonlari
Og’zaki so’rov quyidagi mezonlar asosida baholanadi
t/r
|
Mazmuni
|
Ballar
|
1
|
Mavzu to’liq ,asosiy fikr va tushunchalar to’la qonli o’zlashtirilishiga erishilsa
|
5
|
2
|
Mavzu asosan,asosiy fikr va tushunchalar qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
4
|
3
|
Mavzu qisman o’zlashtirilishiga erishilsa
|
3
|
4
|
Mavzuning ba’zi elementlarini o’zlashtirilishiga erishilsa
|
2
|
5
|
Mavzuning o’zlashtirilishi yuqoridagi talablar darajasida bo’lmasa
|
1
|
Ilova-№4
Tezkor savollar.
Osmalarning vazifasi va turlari qaysilar?
Mustaqil va nomustaqil osmalarning tuzilishini aytib bering.
Ilova-№5
B/B/B Jadvali
Osmalarni harakat xavfsizligiga ta’siri
|
| |
- Mavzu - Kirish. Avtomobilning ishonchliligi va uzoq muddatgacha ishlashga yaroqliligiga oid asosiy atamalar va tushunchalar

Vaqt:80 min
|
O‘quvchilar soni:
|
O’quv mashg’ulotining shakl va turi
|
Amaliy
|
O’quv mashg’ulotining rejasi
|
1.Shinaning vazifasi
2.Shinaning tuzilishi
3.Shinaning ishlash uslubi
|
O’quvmashg’ulotiningmaqsadi:O’quvchilarda Shina konstruksiyasi va holatining harakat havfsizligiga ta’sirihaqida to’la tasavvur hosil qilish qobiliyatini shakllantirish.
|
O‘qitishnatijasi:
|
Ushbu mavzuni o‘zlashtirish natijasida o‘quvchida shakllanadigan asosiy bilim, ko’nikma yoki kompetensiyalar.
|
Pedagog vazifalari:
O’qituvchi:
- Shinaning vazifasi haqida tushuncha berish;
- Shinaning tuzilishi haqida tushunchalarni izohlash;
Shinaning ishlash uslubi ta’riflarini keltirish;
|
O’quv faoliyatining natijalari:
O’quvchi:
- Shinaning vazifasi haqida asosiy tushunchalarini aytib beradilar;
- Shinaning tuzilishi haqida tushunchalarni izohlaydilar;
Shinaning ishlash uslubi ta’riflaydilar;
|
O‘qitish metodlari
|
Ma’ruza, BBB, tushuntirish.
|
O‘quv faoliyatini tashkil etish shakllari
|
Ommaviy,Jamoaviy.
|
O‘qitish vositalari
|
Darslik, ko’rgazmalar, tarqatmalar, plakatlar.
|
O‘qitish shart-sharoiti
|
Maxsus ko’rgazmali qurollar bilan jixozlangan o‘quv xonasi.
|
Qaytar aloqaning usul va vositalari
|
Og’zaki so’rov: mavzu asosida nazorat savollarini beradi. Topshiriqlar asosida yozma misollar berib baholaydi.
|
Pedagogik vazifalar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 154/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgPedagogik vazifalar:
- Noyob turlar bo’yicha bilimlarni chuqurlashtiradi va kengaytiradi;
- Milliy bog’lar, buyurtmalar, hayvonot bog’lar xaqida ma’lumotlar beradi.
|
|
O’quv faoliyatining natijalari:
-Noyob turlar haqida ma’lumotlar oladi, bilimlarini kengaytiradi,
- Milliy bog’lar, buyurtmalar, hayvonot bog’lar xaqida ma’lumotlar oladi.
O’qitish usullari va texnikasi
|
Didaktik o’yin texnologiyasi (matbuot konferentsiyasi metodi).
|
O’qitish vositalari
|
O’zbekiston ekologik xaritasi, O’zbekiston «Qizil kitob»i.
|
O’qitish shakli
|
Kichik guruhlarda va juftliklarda ishlash
|
O’qitish sharoitlari
|
|
Monitoring va baholash
|
Og’zaki so’rov: natijalar tekshiriladi va baholanadi
|
HAYVONOT DUNYOSINI MUHOFAZA QILISH (MILLIY BOG’LAR, BUYURTMALAR, “QIZIL KITOB)
mavzusidagi darsning didaktik o’yin texnologiyasining matbuot konferentsiyasi metodidan foydalanilgan texnologik xaritasi
TEXNOLOGIK BOSQICHLAR
|
O’QITUVCHINING FAOLIYATI
|
|
|
| |
Ishni bajarish tartibi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 81/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgIshni bajarish tartibi
1. O’zbekiston ekologik kartasida berilgan tuproqlarning hududlardagi holati, ifloslanish darajalari aniqlanadi va yozuvsiz kartaga tushiriladi.
2. Respublikada atmosfera havosining ifloslanish darajalari kartadan foydalanib guruhlarga bo’linadi.
3. Natijalar orqali laboratoriya ishiga xulosa qilinadi.
1-guruh uchun o’quv topshiriqlari
№
|
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan materiallar yuzasidan o’quv topshiriqlari
|
Topshiriqni bajarish yuzasidan ko’rsatmalar
|
1.
2.
3.
|
O’zbekiston ekologik kartasida berilgan tuproqlarning hududlardagi holatini aniqlang.
Tuproqlarning ifloslanish darajalari aniqlang.
Yozuvsiz kartaga tushiring.
|
Berilgan topshiriqlar bo’yicha ko’rsatmalar bajariladi.
|
2-guruh uchun o’quv topshiriqlari
№
|
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan materiallar yuzasidan o’quv topshiriqlari
|
Topshiriqni bajarish yuzasidan ko’rsatmalar
|
1.
2.
3.
|
Respublikada atmosfera havosining ifloslanish darajalarini aniqlang.
Kartadan foydalanib guruhlarga (o’ta xavfli, xavfli, o’rtacha, past) bo’ling.
Yozuvsiz kartaga tushiring.
|
Berilgan topshiriqlar bo’yicha ko’rsatmalar bajariladi.
|
|
| |
Savol: Ko'chirish jarayonining asosiy afzalligi

Javob

Savol: Ko'chirish jarayonining asosiy afzalligi Javob
Download
2,55 Mb.
bet
98/179
Sana
15.03.2017
Hajmi
2,55 Mb.
#82
1
...
94
95
96
97
98
99
100
101
...
179
Savol:
Ko'chirish jarayonining
asosiy afzalligi
Javob:
aholining asosiy
qismi xavfsiz hududlarga
,
nisbatan qisqa
vaqt ichida yetib boradi.
Savol:
Ko'chirish qo'mitasi zimmasiga qanday vazifalar yuklatiladi:
Javob:
I) piyoda yuradigan va transportning hamma turlarini ishlatib ko'chiriladigan
aholi soni
; 2) tarqoqlashtirish va ko'chirish
tartiblarini bosqichma-bosqich
,
ketma-ketlikda aniqlash
; 3)
moddiy texnika
, tibbiy, transportlar va boshqa ta'minlash
ishlarini tashkil qilish
; 4) piyoda ko'chirish yo'nalishini va
transportlar turini aniqlash
; 5)
qabul qilish
Download
2,55 Mb.
1
...
94
95
96
97
98
99
100
101
...
179
Download
2,55 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Savol: Ko'chirish jarayonining asosiy afzalligi Javob
Download
2,55 Mb.
-LABORATORIYA - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 79/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org1-LABORATORIYA
O’ZBEKISTON HUDUDIDAGI EKOLOGIK AHVOL VA UNING KELAJAGI
Bu mavzuni quyidagi texnologiya va metod asosida tashkil etish mumkin.
Laboratoriya mashg’ulotining o’qitish texnologiyasi
Vaqti 2 soat
|
Talabalar soni 15 nafar
|
O’quv mashg’ulotining shakli
|
Laboratoriya
|
Laboratoriya mashg’ulotida muhokama qilish uchun savollar
|
1.O’zbekiston ekologik kartasida berilgan tuproqlarning hududlardagi holati, ifloslanish darajalarini aniqlash.
2. Respublikada atmosfera havosining ifloslanish darajalarini aniqlash.
|
O’quv mashg’ulotining maqsadi: laboratoriya ishi natijasida olingan natijalarni tahlil qilish, bilimlarni kengaytirish va chuqurlashtirish.
|
Pedagogik vazifalar:
- atmosfera va tuproq ifloslaninshi bo’yicha bilimlarni chuqurlashtiradi va kengaytiradi;
- ekologik muammolarni taqqoslash, umumlashtirish, tizimlashtirish ko’nikmasini hosil qiladi;
- guruhlarda ishlash ko’nikmalarini rivojlantiradi.
|
O’quv faoliyatining natijalari
Talaba:
- atmosfera va tuproq ifloslanishini anglaydi;
- ekologik muammolarni kelib chiqish sabablarini anglaydi, izohlab beradi;
-o’quvchilar bilan birgalikda o’quv jarayonini tashkil etadi.
|
|
|
| |
Qo’riqxonalar - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

Qo’riqxonalar atrof-muhitni muhofaza qilish ishida alohida ahamiyatga ega bo’lib, landshaftlarni, tabiat yodgorliklarini, o’simlik va hayvonot dunyosini, tuproqlarni muhofaza qilishda, ularni ilmiy jihatdan o’rganishda, ko’paytirishda, o’simlik va hayvonlar naslini saqlashda alohida rol ynaydi. Qo’riqxonalarning tabiatni muhofaza qilishdagi vazifalarini quyidagi guruhlarga bo’lish mumkin.
Biror o’lka va tabiat mintaqasining xarakterli landshaftlarini tabiiy holda saqlash uchun bunyod etiladigan qo’riqxonalar. Bunday qo’riqxonalarda har bir tabiiy mintaqa, balandlik mintaqasida tabiiy landshaftlar namunasi va landshaft elementlari, masalan, xarakterli manzara, relef shakllari, tabiat yodgorliklari, ayrim tur simliklari va hayvonlar saqlanib qolinadi.
Soni kamayib va turi yo’qolib borayotgan o’simlik va hayvonlarni qo’riqlash va ularni ko’paytirish uchun tashkil etiladigan qo’riqxonalar. Hozirgi vaqtda xalq xo’jaligining, xususan, qishloq xo’jaligining rivojlantirilishi, ko’plab yangi yerlar o’zlashtirib, ishga solinishi natijasida, sanoat korxonalarining ta’siri oqibatida tabiiy holda tarqalgan ayrim xil o’simliklar va hayvonlar turlari toboro kamayib, ba’zilarining yo’qolib ketishi xavfi tug’ilmoqda. Ma’lumki, inson barcha madaniy o’simlik va hayvonlarning tabiatdagi yovvoyi turlarini chatishtirish yo’li bilan vujudga keltiradi. Agar tabiiy o’simlik va hayvonlar yo’qolib ketsa, biz yangi turlar yaratish imkonidan mahrum bo’lamiz yoki hozircha foydasiz va hatto zararli hisoblangan ayrim o’simlik va hayvonlar kelajakda juda foydali bo’lib chiqar. Shuning uchun yo’qolib va kamayib borayotgan har qanday turni ham saqlab qolish zarur.
Qo’riqxona tabiatni, uning elementlarini, tabiat bilan organizm o’rtasidagi aloqalarni, ekologik sharoitni asl holida o’rganish uchun tabiiy laboratoriya vazifasini bajaradi. Qo’riqxonalarda ilmiy tadqiqot ishlari olib boriladi. Chunki taraqqiyot qonunlarini, tabiiy jarayonlar xarakteri va yo’nalishlarini faqat qo’riqxonalardagina tabiiy holda o’rganish mumkin.
Qo’riqxonalar xalq xo’jaligi nuqtai nazaridan ham g’oyat katta ahamiyatga ega. Qo’riqxonalarda rmon va o’tloq o’simliklarini, ov hayvonlarini, ayniqsa, mo’ynali hayvonlar, suv parrandalarini, baliqlarni ko’paytirish va ular yashash joylarini yaxshilash borasida katta ishlar amalga oshiriladi. Hozirgi vaqtda mamlakatimizdagi qo’riqxonalar noyob hayvon va o’simliklar ko’paytiriladigan manbaga aylanib qolgan.
Qo’riqxonalar madaniy, estetik va istirohat jihatidan ham ahamiyatlidir. Qo’riqxonalarda tabiatning go’zal manzaralari, tabiat yodgorliklari, estetik ahamiyatga ega bo’lgan o’simlik va hayvonlar namoyish qilinadi. Bu esa kishilarda estetik zavq uyg’otadi, tabiatni muhofaza qilish ishining zarurligini his etishga va kishilarni ona tabiatga muhabbat ruhida tarbiyalashga yordam beradi. Bu vazifalarni bajarishda xalq hiyobonlari alohida o’rin tutmoq kerak. Chunki xalq istirohat bog’larining vazifalari qo’riqxonalar vazifalariga qaraganda ancha keng.
Atmosferaning tuzilishi - Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi

|
Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi
|
bet | 2/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 125,04 Kb. | | #241283 |
Bog'liq Atmosfera havosining tarkibi. Iqlim o‘zgarishini keltirib chiqaruvchi manbalar va omillarAtmosferaning tuzilishi. Atmosfera quyidagi asosiy qatlamlardan iborat:
1) troposfera — atmosferaning Erga bevosita tegib turgan pastki qatlami bo‘lib, uning yer yuzidan balandligi qutblarda 10 km, ekvatorda 18 km gacha. Troposferaning asosiy xususiyati shundaki, atmosfera havosi umumiy massasining 80-90%, havodagi suv bug‘lari va chang zarralarining asosiy qismi shu qatlamda joylashgan bo‘lib, barcha hayot jarayonlari shu qatlamda kechadi.
stratosfera — troposferaning yuqorisida joylashgan bo‘lib, atmosferaning 18-80 km oralig‘idagi bo‘shliqni egallaydi. Stratosferaning yerdagi tiriklik uchun ahamiyatli tomoni shundaki, atmosferadagi ozon gazi shu qatlamda biosferani zararli Quyosh energiyasidan himoya qiluvchi «ozon ekrani»ni paydo qilgan.
ionosfera — bunga atmosferaning yerdan 80 km dan yuqori qatlami kiradi. Bu qatlamning ionosfera deyilishiga sabab, quyoshdan kelayotgan ultrabinafsha va boshqa fazoviy nurlarning birgalikdagi kuchli ta’siridan bu qatlamda mavjud bo‘lgan siyrak havo zarralari ionlarga parchalangan.
Ionsfera ikkita kichik qatlamdan tashkil topgan:
termosfera (80 - 1000 km oralig‘ida)
ekzosfera (1000 - 3000 km oralig‘ida)
Termosferada havoning harorati juda yuqori bo‘lib, yerdan uzoqlashgan sari harorat tobora ko‘tarilaveradi. Uning eng yuqori chegarasida kinetik harorat +1000-20000C gacha ko‘tariladi. Holbuki, undan pastki qatlam —stratosferada buning aksi bo‘lib, uning yuqori chegarasida harorat – 75 - 900C gacha pasayadi. Atmosferaning bir-biriga bevosita chegaradosh bu ikkala havo qatlami haroratidagi bunday qarama-qarshilik havo zarralarini keskin harakatga keltirib, tezligi sekundiga 11,2 km gacha etadigan kuchli havo oqimi paydo bo‘lishiga va shu asnoda Yer yuzida shamol va to‘fonlar kelib chiqishiga sabab bo‘ladi.
9.2. Atmosferaning gazlar tarkibi
Atmosferaning troposfera qatlamidagi havo tarkibi 78,08% azot, 20,95% kislorod, 0,93% argon, 0,03% karbonat angidrididan tashkil topgan. Qolgan 0,001% ni inert gazlar — geliy, neon, kripton, ksenon, rodon va boshqalar tashkil qiladi. Mana shunday nisbatdagi gazlar tabiiy havo hisoblanib, inson organizmi unga evolyutsion taraqqiyot davomida adaptasiya olgan.
Yer yuzidan atmosferaga ko‘tariladigan suv bug‘ining yillik miqdori 518600 km/kub bo‘lib, uning 86% (447900 km/kub) dengiz va okeanlar sathidan, qolgan 14% (70700 km/kub) quruqlik yuzasidan bug‘lanadi. Atmosferaga ko‘tariladigan suv bug‘ining miqdori shunchalik ko‘pki, oddiy qilib aytganda, bu suv bilan Yer sharini 10 m qalinlikda qoplash mumkin bo‘ladi. Suv bug‘iga qo‘shilib havoga unda erigan tuzlar ham ko‘tariladi. Havoga ko‘tariladigan chang tarkibida ham tuzlar, bakteriyalar, achitqi zamburug‘lari, o‘simlik va hayvon qoldiqlarining chirishidan hosil bo‘lgan boshqa organik moddalar mavjud.
|
| |
Nazorat savollari - Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi

|
Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi
|
bet | 9/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 125,04 Kb. | | #241283 |
Bog'liq Atmosfera havosining tarkibi. Iqlim o‘zgarishini keltirib chiqaruvchi manbalar va omillarNazorat savollari
1. Kimyoviy ifloslanish to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
2. Fizikaviy ifloslanish to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
3. Biologik ifloslanish to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
4. Mexanik ifloslanish to‘g‘risida nimalarni bilasiz?
5. Uyali telefondan foydalanishning zarari nimada?
Glossariy
Dioksin – tarkibida xlor va ftor saqlovchi aromatik uglevodorodlardan hosil bo‘ladigan o‘ta kuchli zaharli modda.
Ingredient (lot. ingredientis – kiruvchi) – biror aralashmaning tarkibiga kiruvchi kimyoviy modda. Muhitda bunday modda konsentrasiyasining oshib ketishi uning kimyoviy ifloslanishiga olib keladi.
Kanserogen (lot. cancer – rak + gr. genos – kelib chiqish) – organizmda saraton kasalligini keltirib chiqaruvchi moddalar (mas., avtotrasport tashlamalaridagi byuanz-a-piren, qo‘rg‘oshin bug‘i).
Mutagen (lot. mutatio – o‘zgarish + gr. genos…) – mutasiya kasalligini keltirib chiqaruvchi modda.
Mutasiya – organizmning morfologik, fiziologik va etologik (gr. ethos – xulq-atvor) irsiy o‘zgarishlari.
Radiatsion nurlanish (lot. radiare – nurlanish) – radioaktiv elementlar yadrosining parchalanishida hosil bo‘ladigan al’fa-, beta- va gamma nurlanishlar.
Teratogen (gr. teratos – badbashara + gr. genos…) – irsiy o‘zgarishlar yoki muhitning tashqi omillari ta’sirida pusht rivojlanishining buzilishidan kelib chiqadigan majruhlik.
Favqulodda vaziyat – ko‘p sonli organizmlarni to‘satdan halokatga duchor qiluvchi va moddiy boyliklarga jiddiy ziyon etkazuvchi tasodifiy holat. F.v. kelib chiqish xususiyatiga ko‘ra tabiiy yoki texnogen bo‘lishi mumkin.
Shovqin – havo muhitining to‘lqinli ifloslanishi (fizikaviy ifloslanish turi).
Endorfin – muhit biror omilining optimal darajadagi ijobiy ta’siri natijasida organizmdan ajraladigan xursandlik gormoni. U barcha tirik organizmlarga tegishli.
|
| |
Asosiy va qo'shimcha o'quv adabiyotlar hamda axborot manbalari

|
Asosiy va qo'shimcha o'quv adabiyotlar hamda axborot manbalari
|
bet | 10/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 125,04 Kb. | | #241283 |
Bog'liq Atmosfera havosining tarkibi. Iqlim o‘zgarishini keltirib chiqaruvchi manbalar va omillarAsosiy va qo'shimcha o'quv adabiyotlar hamda axborot manbalari
Asosiy adabiyotlar
1.Boriyev S., Maxkamova D. Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi. O`quv qo`llanma. T-innovatsiya ziyo, 2020y, 232 bet, b/t 15. 28ta.
2.Yakubov Q.A., Bo`riyev E.S. Oqova suvlarni tozalash. Darslik. T-innovasion rivsh, 2020y, 220 bet, b/t 14,5. 38ta.
3.Avazov Sh, Saydamatov F. Ekologiya va atrof – muhit muhofazasi. Darslik T- ilm ziyo, 2017y. 232 bet, b/t.14,5. 65ta.
4. Ergashev T.A., Ergashev A.E. Gidroekologiya. Darslik. T-Asian book, House. 2020 y. 309 bet, b/t 19,3.
5.Xujanazarov va boshqalar. Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish. O‘quv ko‘llanma. T-Barkamol fayz media. 2018y, 208 bet, 28 ta.
6.Buriyev S.S. va boshqalar. Ekologiya va atrof-muhit muhofazasi. O`quv qo`llanma. T-Noshir. 2019 y. 240 bet, b/t 15,5.
7. Hojimatov A.A. Ekologik monitoring. T-Tafakkur avlodi, 2020y. 144 bet, b/t 9,0.
Qo‘shimcha adabiyotlar
1. Mirziyoev SH.M. Buyuk kelajagimizni mard va olijanob xalqimiz bilan birga quramiz.- T. “O‘zbekiston” NMIU, 2017.-488 b.
2. Mutalov Sh.A va boshqalar. Sanoat ekologiyasi. Darslik. T-O`z-ton xalqaro islom akademiyasi. 2020y, 360 be, b/t 20,7. 28 ta.
3. Allaberdiyev R.X va boshqalar. Kimyoviy ekologiya. O`quv q`ullanma. T-Go To Print, 2020y. 160 bet. b/t 10,0.
4. Nikolaykin N.I.i dr.Ekologiya.M.Drofa,2005-622 b.
5. Qudratov O. Sanoat ekologiyasi.Toshkent, 2005
6.Salimov X.V. Ekologiya /ma’ruzalar kursi/. Navoiy, 2012. 203 – b.
|
| |
Nazorat va muhokama uchun savollar

|
Nazorat va muhokama uchun savollar
|
bet | 75/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.org
1. Qo’riqxonanng mazmunini tushuntirib bering.
2. Milliy tabiat bolarining ta’rifini bering.
3. Tabiat buyurtmalarining ta’rifini bering.
4. Tabiat yodgorliklarining ta’rifini bering.
5. Alohida muhofaza qilinadigan chuchuk er osti suvlari shakllanadigan manbalar qaerlarda joylashgan bladi?
6. Alohida muhofaza qilinadigan hududlar to’g’risida nimalarni bilasiz?
7. O’zbekiston qo’riqxonalari to’g’risida nimalarni ayta olasiz?
9. Qo’riqxonalarning tabiatni muhofaza qilishdagi vazifalari nimalardan iborat?
2-ilova.
1. Qo’riqxonaning mazmunini tushuntirib bering.
2. Milliy tabiat bog’larining ta’rifini bering.
3. Tabiat buyurtmalarining ta’rifini bering.
4. Tabiat yodgorliklarining ta’rifini bering.
5. Alohida muhofaza qilinadigan chuchuk erosti suvlari shakllanadigan manbalar qaerlarda joylashgan bo’ladi?
6. Alohida muhofaza qilinadigan hududlar to’g’risida nimalarni bilasiz?
7. O’zbekiston qo’riqxonalari to’g’risida nimalarni ayta olasiz?
9. Qo’riqxonalarning tabiatni muhofaza qilishdagi vazifalari nimalardan iborat?
3-ilova
“KKIT” uslubi (SVOT-analiz, SWOT- analysis)
Kuchli tomonlar
Kuchsiz tomonlar
Imkoniyatlar
To’siqlar
Kuchli
tomonlar
(O’zbekiston o’simlik va hayvonot dunyosini muhofaza qilishga qaratilgan davlatimiz tomonidan amalga oshirilgan ishlar)
|
Kuchsiz
tomonlar
|
|
|
| |
-ilova 
Blits so’rov usuli - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

3-ilova
Blits so’rov usuli
1. Respublikada uzluksiz ta’lim-tarbiya qanday yo’lga qo’yilgan?
2. Oilada ta’lim-tarbiya olib borishning o’ziga xos tomonlari qanday?
3. Bog’chadagi ekologik ta’lim-tarbiyaning mazmuni qanday?
4. Maktab va o’rta maxsus o’quv yurtlarida olib boriladigan ekologik ta’lim va tarbiyani aytib bering?
5. Oliy o’quv yurtlarida ekologik ta’lim va tarbiyaning qanday tomonlari o’tiladi?
4-ilova
Test savollari
Nazorat uchun test savollari.
1. ekologik ta’limning barqaror rivojlanishdagi roli?
a) tabiatga mehr uyg’otish.
b) tabiat bilan jamiyatning birligi va uyg’unligi.
v) tabiatda barcha jonsiz va jonli tarkib birligi.
g) qadriyatlarni hurmat qilishga.
d) madaniyat va ekologiyaning birligi.
2. ekologik ta’limning eng muhim talablari?
a) jonsiz va jonli tabiat, tabiat va jamiyat birligi, ekologik tanglik madaniyat tangligiyu
b) jonli tabiatga munosabatni yaxshilash.
v) atrof-muhitga munosabat.
g) o’z-o’zini anglab etish.
d) tirik organizmlarni har xil darajada o’rganish.
3. ekologik ta’lim va tarbiyaning asosiy bosqichlari?
a) umumta’lim maktablari, mahalla.
b) bog’cha, o’rta maxsus bilim yurtlari.
v) oila, bog’cha, maktab, o’rta maxsus va oliy o’quv yurtlari.
g) oliy o’quv yurtlari, maktablar.
d) ishlab chiqarish korxonalari, oila.
4. «Kishilarga soya beruvchi daraxtni kesgan kishi boshi bilan do’zaxga tashlanadi» hadisini mazmunini ochib bering?
a) daraxtlar kishilarga soya bergani uchun.
b) daraxtlar ham tirik organizm bo’lganligi uchun.
v) daraxtlar odamlarning yashash manbai.
g) daraxt nafaqat soya beruvchi balki oziq-ovqat, kiyim-kechak, qurilish, moddalar aylanishi va boshqalar.
d) daraxtlarni kesish oson, ekib o’stirish esa qiyin.
5. O’zbek xalqini ekologik madaniy merosi haqida nima bilasiz?
a) milliy qadriyatlarga amal qilish.
b) xonadonlarni ozoda tutish, suvni asrash.
v) suvga ahlat tashlamaslik, xasharlar uyushtirish.
g) atrof-muhitni ozoda tutish, ko’chat ekish, obodonlashtirish.
d) yuqoridagi javoblarning hammasi to’g’ri.
|
Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi - bet 8

|
Reja: Atmosferaning Yerdagi hayot uchun ahamiyati va uning tuzilishi
|
bet | 8/10 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 125,04 Kb. | | #241283 |
Bog'liq Atmosfera havosining tarkibi. Iqlim o‘zgarishini keltirib chiqaruvchi manbalar va omillar9.2.4. Biologik ifloslanish. Muhitning biologik ifloslanishi asosan patogin mikroorganizmlar vositasida sodir bo‘ladi. Mikroorganizmlar turli muhitni ishg‘ol qilganlar. Ular tuproqdan, suvdan, havodan va tirik organizmlardan makon topganlar. Ular orasida hayot uchun foydali bo‘lgan turlar oz emas. Ular yordamida tuproqdagi organik qoldiqlar parchalanib, biologik modda aylanishiga qatnashtiriladi. Odam organizmiga tushgan ozuqa ichak mikroflorasi yordamida parchalanib, hazm bo‘ladi. Ammo, inson uchun qulay bo‘lgan muhitning o‘zgarishi patogen mikroorganizmlarning ko‘payishiga imkon yaratadi. Masalan, yilning sovuq fasllarida bir necha kun davom etgan bulutli iliq havo gripp viruslari ko‘payishiga sharoit yaratadi va bunday sharoitda organizmning immuniteti pasayib, kasallikka tez chalinadi.
Ba’zi hollarda yangi ekotizimlarga tasodifan yoki xatolik bilan kiritiladigan hayvon va o‘simlik turi tizimni buzib, qishloq xo‘jaligiga zarar etkazishi mumkin. Muhitning bunday ifloslanishiga makrobiologik ifloslanish deyiladi. Masalan, Kolorado qo‘ng‘izining Amerikadan tasodifan Yevropaga o‘tkazilishi fermerlarga katta iqtisodiy zarar keltirdi.
Muhitning biologik ifloslanishida ayniqsa bakteriologik qurollardan foydalanish jiddiy ta’sir ko‘rsatadi. Bakteriologik qurollar tirik mavjudotni qirib tashlashga mo‘ljallangan biologik qurol bo‘lib, ularning vositasida toksinlar ya’ni organizmlar ishlab chiqaradigan tabiiy zaharlar hamda kimyoviy sintezlanadigan o‘ta zaharli oqsillar (risin, difteriya toksini, botulin toksini) va inson genlari mutasiyasini keltirib chiqaruvchi nuklein kislotalari muhitga tarqatiladi.
8.2.5. Mexanik ifloslanish. Mexanik ifloslanish − muhitning qattiq chiqindilar bilan ifloslanishidir. Qattiq chiqindilarga uy-ro‘zg‘ordan va umumiy ovqatlanish korxonalaridan chiqadigan oziq-ovqat qoldiqlari, o‘rama materiallar, chorva go‘ngi, uy supurindisi, qurilish chiqindilari, korxona va tashkilotlardan chiqariladigan turli tashlamalar va qattiq chiqindilar, konchilik va metallurgiyada hosil bo‘ladigan ag‘darmalar, shlak, qurum, kul va shu kabilar kiradi.
|
| |
Egallagan bilimlar asosida o’zgaruvchan sharoitlarda birorta faoliyatni amalga oshirish qobilyati to’g’ri keltirilgan qatorni belgilang?

|
Egallagan bilimlar asosida o’zgaruvchan sharoitlarda birorta faoliyatni amalga oshirish qobilyati to’g’ri keltirilgan qatorni belgilang?
|
bet | 47/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.orgEgallagan bilimlar asosida o’zgaruvchan sharoitlarda birorta faoliyatni amalga oshirish qobilyati to’g’ri keltirilgan qatorni belgilang?
*a) Ko’nikma
b) Malaka
c) Bilim
d) Kuzatish
O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Umumiy o`rta va o`rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlarini tasdiqlash to`g`risida”gi 187-sonli qarori qachon qabul qilingan ?
*a) 2017 yil 6 aprelda
b) 2017 yil 16 aprelda
c) 2017 yil 6 martda
d) 2017 yil 15 martda
Davlat ta’lim standartining maqsadi to`liq ko`rsatilgan javobni belgilang ?
*a) umumiy o`rta ta’lim tizimini mamlakatda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlar, rivojlangan xorijiy mamlakatlarning ilg`or tajribalari hamda ilm-fan va zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan holda tashkil etish, ma’naviy barkamol va intellektual rivojlangan shaxsni tarbiyalashdan iborat.
b) umumiy o`rta ta’lim tizimini axborot-kommunikatsiya texnologiyalariga asoslangan holda tashkil etish, ma’naviy barkamol va intellektual rivojlangan shaxsni tarbiyalashdan iborat.
c) ma’naviy barkamol va intellektual rivojlangan shaxsni tarbiyalashdan iborat.
d) umumiy o`rta ta’lim tizimini mamlakatda amalga oshirilayotgan ijtimoiy-iqtisodiy islohotlarni amalga oshirishdan iborat.
Kimyo fanining o`zlashtirilishida tayanch kompetensiyalar nechta turga bo`linadi?
*a) 6 ta
b) 8 ta
c) 7 ta
d) 5 ta
A1 qanday standart darajasi ?
*a) kimyo fanini o`rganishning boshlang`ich darajasi
b) kimyo fanini o`rganishning chuqurlashtirilgan boshlang`ich darajasi
c) kimyo fanini o`rganishning tayanch darajasi
d) kimyo fanini o`rganishning umumiy darajasi
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Egallagan bilimlar asosida o’zgaruvchan sharoitlarda birorta faoliyatni amalga oshirish qobilyati to’g’ri keltirilgan qatorni belgilang?
|
A2 qanday standart darajasi ?

A2 qanday standart darajasi ?
*a) kimyo fanini o`rganishning tayanch darajasi
b) kimyo fanini o`rganishning kuchaytirilgan tayanch darajasi
c) kimyo fanini o`rganishning umumiy darajasi
d) kimyo fanini o`rganishning kuchaytirilgan umumiy darajasi
B1+ qanday standart darajasi ?
*a) kimyo fanini o`rganishning kuchaytirilgan umumiy darajasi
b) kimyo fanini o`rganishning tayanch darajasi
c) kimyo fanini o`rganishning kuchaytirilgan tayanch darajasi
d) kimyo fanini o`rganishning umumiy darajasi
umumiy o`rta ta`limda STEAM qisqartmasining to`liq nomini belgilang ?
*a) S-fan, T-texnologiya, E-muhandislik, A-san’at, M-matematika
b) S-fan, T-ta`lm, E-muhandislik, A-sanoat, M-matematika
c) S-fan, T-ta`lim, E-iqtisodiyot, A-san’at, M-muhandislik
d) S-fan, T-texnologiya, E-muhandislik, A-chizma, M-san`at
Kimyo faniga oid xususiy kompetensiyalar nechta?
*a) 3 ta
b) 8 ta
c) 5 ta
d) 4 ta
Yangi namunadagi 7-sinf “Kimyo o`quv dasturi”ga necha foiz (%) o`zgartirish kiritildi?
*a) 22 %
b) 45%
c) 3%
d) 15%
Yangi namunadagi 8-sinf “Kimyo o`quv dasturi”dagi umumiy o`zgarishlar necha foizni tashkil qiladi?
*a) 23,4%
b) 36.4%
c) 20%
d) 40.4%
) Zamonaviy kimyo ta`limida “Muammo”ga qanday ta`rif beriladi ?
*a) Muammo – hal qilinishi zarur, biroq, hali yechish usuli noma’lum bo`lgan pedagogik xarakterdagi masala.
b) Muammo - ta’lim oluvchilarning ma’lum topshiriqlarni bajarish (masalani yechish, savolga javob topish) jarayonida yuzaga kelgan ziddiyatni anglashi bilan bog’liq ruhiy holat.
c) Muammo - ta’lim oluvchilarni muammoli vaziyatga to`qnash kelishini ta’minlash asosida ularning bilish faoliyatini faollashtirishga asoslanadigan yo`l.
d) Muammo - o`qituvchi tomonidan o`quvchilarni muammoli vaziyat, muammoli masalani hal etishga yo`naltirish orqali ularda bilish faolliyatini oshirishga yo`naltirilgan ma’ruza.
|
Moddaning pH-ko’rsatkichi deganda uning tarkibidagi qaysi ionlar konsentratsiyasi tushuniladi?

Moddaning pH-ko’rsatkichi deganda uning tarkibidagi qaysi ionlar konsentratsiyasi tushuniladi?
*a) Vodorod ionlari
b) Kislorod ionlari
c) Xlor ionlari
d) Ftor ionlari
. J.Doi muammoli ta’lim sifatida qaysi yo’nalishlarni belgilagan?
*a) Ijtimoiy, konstuktiv, badiiy ifodaviy, ilmiy-tadqiqot
b) Ijtimoiy, konstuktiv, badiiy, ilmiy-tadqiqot
c) Ijtimoiy, nazariy, badiiy ifodaviy, ilmiy-tadqiqot
d) Ijtimoiy, konstuktiv, badiiy ifodaviy, tadqiqot
Muammoli TTning nechta shakli bor?
*a) 10ta
b) 12ta
c) 8ta
d) 11ta
Kimyo tarixida qaysi olim birinchi marta moddalarni uch qismga bo’lgan?
*a) Abu Bakr Roziy
b) Abu Ali ibn Sino
c) Abu Rayhon Beruniy
d) Sobit ibn Qora
. Jobir ibn Hayyom “Falsafiy simob” va “Falsafiy oltingugurt” deb simob va oltingugurtning qaysi xossalarini hisobga olib nomlagan?
*a) Yaltiroqligi, qattiqligi, bolg’alanishi, o’zgaruvchanligi, yonishini
b) Qattiqligi, bolg’alanishi, o’zgaruvchanligi, yonishini
c) Yaltiroqligi, qattiqligi, bolg’alanishini
d) Bolg’alanishi, o’zgaruvchanligi, yonishini
. Umumiy o’rta va o’rta maxsus, kasb-hunar ta’limining davlat ta’lim standartlari qaysi o’quv yilidan boshlab bosqichma-bosqich amaliyotga joriy etiligan?
*a) 2017-2018
b) 2016-2017
c) 2015-2016
d) 2014-2015
. Kimyo fani bo’yicha umumiy o’rta ta’lim muassasalari bitiruvchilari molyar massa, molyar hajm, Avogadro soni o’rtasidagi bog’liqlikni formulalar asosida tushuntirib va yozma ifodalay olsa, qaysi kompetentsiyaga kiradi?
*a) A1+
b) A2+
c) A2
d) B1+
|
Umumta’lim fanlaridan o’quv-metodik majmualarning yangi avlodi to’g’ri keltirilgan qatorni tanlang?

Umumta’lim fanlaridan o’quv-metodik majmualarning yangi avlodi to’g’ri keltirilgan qatorni tanlang?
*a) O’quv-metodik majmua, darslik, mashq daftari, o’qutuvchi uchun metodik qo’llanma, darslarning multimediali ilovalari
b) O’quv-metodik majmua, darslik, o’qutuvchi uchun metodik qo’llanma, darslarning multimediali ilovalari
c) O’quv-metodik majmua, mashq daftari, o’qutuvchi uchun metodik qo’llanma, darslarning multimediali ilovalari
d) O’quv-metodik majmua, darslik, mashq daftari, darslarning multimediali ilovalari
Alkadienlar molekulasidd nechta qo’shbog’ bo’ladi?
*a) 2 ta
b) 4 ta
c) 3 ta
d) 1 ta
. “SWOT-tahlil” metodining to’g’ri ko’rsatilgan ketma-ketlikni belgilang?
*a) Kuchli tomonlari, zaif-kuchsiz tomonlari, imkoniyatlari, to’siqlar
b) Imkoniyatlari, kuchli tomonlari, zaif-kuchsiz tomonlari, to’siqlar
c) Kuchli tomonlari, to’siqlar, zaif-kuchsiz tomonlari, imkoniyatlari
d) Zaif-kuchsiz tomonlari, kuchli tomonlari, imkoniyatlari, to’siqlar
Aldegidlar qanday birikmalar?
*a)Oksobirikmalar
b) Karboksobirikmalar
c)Nitrobirikmalar
d)Aminobirikmalar
. Geterogen aralashmalarni ajratish usullari nechta?
*a) 7 ta
b) 5 ta
c) 3 ta
d) 8 ta
Gomogen aralashmani ajratish usullari nechta?
*a) 3 ta
b) 5 ta
c) 7 ta
d) 10 ta
. Gomogen aralashmalar agregat holatiga ko`ra nechta turga bo`linadi?
*a) 6 ta
b) 8 ta
c) 5 ta
d) 7 ta
|
NAZORAT SAVOLLARI - O`zbekiston respublikasi sog`liqni saqlash vazirligi u. X. Xasanov fuqaro muhofazasi va tibbiy xizmati

NAZORAT SAVOLLARI
-
Davolash-ko'chirish tizimining mohiyati;
-
Tibbiy yordam ko'rsatishning talablari;
-
Tibbiy yordam ko'rsatishning shart-sharoitlari;
-
Ko'chirish tashkilotlari, muassasalari;
5.Ko'chirish haqida ma'lumot olingach, fuqarolarning o'zlari bilan
birga oladigan narsalari nimalardan iborat?
6.Fuqarolar muhofazasining belgilari;
7. Fuqarolar muhofazasining ogohlantirish belgilari namoyon
bo'lganida tuzilmalar va aholining xatti-harakatlari.
# Bosqichli davolash nimalarni qamrab oladi?
1 o`z vaqtida, birin-ketin, yagona yondashuv
1 o`choqda 1-TYo va shifokorgacha yordam
1 ambulatoriya poliklinika statsionar TYo
#Tibbiy evakuatsiya bosqichi
1 T/ X kuch va vositalarining, davolash, ko`chirish uchun yo`llarda yoyilishi
1 T/X kuchlarini doimiy TYo uchun shayligi
1 Tez yordam, poliklinika, kasalxona zanjiri
1 SP. SD, BTYoKO, MTYoKB, yadroviy Z.O`ga kirishi
1 FMTX barcha pog`onalariga bog`liqligi
# DET 1-bosqichidagi tibbiy yordam
1 birinchi shifokorlik
1 ITYo
1 vrachga bo`lgan TYo
1 malakali TYo
1 maxsus TYo
# DET 2-bosqichidagi tibbiy yordam
1malakali, maxsus va sog`ayguncha qadar davolash
1 terapevtik kasallarni 10 sutkagacha davolash
1 xirurgik kasallarni davolash
1 RM, KM,BV bilan zarar ko`rganlarga tibbiy yordam
1 tashqi ichki qon ketishini to`xtatish va kislorod berish
# DETda o`z vaqtidagi t.yo.
1 FMTX kuch va vositalarini o`zoqqa maksimal yaqinlashtirish
1 tashqi ichki qon ketishini o`z vaqtida to`xtatish
1 suniy nafas berish, kislorod berish
1 yurakni bevosita, bilvosita massaj
# DETdagi birin-ketin tibbiy yordam
1 tibbiy saralash, maksimal zararlanganlarga t.yo. ko`rsatish
1 nafas yo`llariga, yurakka t.yo.
1 ITYO, ISHYO, maxsus t.yo.
1 antidot berish so`ng og`riqsizlantiruvchi berish
1 dastlab narkoz berish, so`ng yurak faoliyati va nafasni boshqarish
# DETdagi yagona yondashuv
1 tibbiy yordam tamoili, tibbiy hujjatlar bir xilligi
1 dastlab 1-t.yo. so`ng, vrachgacha t.yo.
1Maxsus so`ng malakali tibbiy yordam
1 BTYoKO dan MTYoKO gospitalizatsiya qilish
1 FMTX buyrug`i bilan t.yo. tashkillashtirish
# DET tibbiy saralash turlari
1 punkt….. , evakuatransport
1 RM bilan zararlangan IM bilan zararlangan
1 bog`lovga muxtoj va mo`ztoj bo`lmagan
1 o`zi yuradigan, yuralmaydigan
1 transportga muxtoj va muxtoj emas
# T.Yo. hajmi nimaga bog`liq
1 zarar ko`rgan ahvoliga, sharoitiga, amalga oshiruvchiga
1 zararlanish o`chog`iga, transpotga
1 SP,SD, BTYoKO, MTYoKB
1 qon ketish, shok, ……….
1 FM shtabi, FMTX boshlig`Iga
# DETning qaysi bosqichida evakuatsiya bo`limlari tashkil etiladi?
1 1-bosqichida
1 2-bosqichida
1 4-bosqichida
1 5-bosqichida
1 barcha bosqichlarda
IX- mavzu: JABRLANISH O`CHOQLARIDA BIRINCHI SHIFOKOR YORDAMINI TASHKIL QILISH
|
Ishni bajarish tartibi - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi

|
O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi nizomiy nomidagi
|
bet | 86/194 | Sana | 25.11.2023 | Hajmi | 0,75 Mb. | | #105264 |
Bog'liq O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi n-hozir.orgIshni bajarish tartibi
1. Respublikada eng ko’p chiqindilar chiqadigan hududlar aniqlanadi va kartaga tushiriladi.
2. Aholi orasida eng ko’p tarqalgan kasalliklar hududlari kartadan aniqlanadi va yozuvsiz kartaga tushiriladi.
3. Natijalar orqali laboratoriya ishiga xulosa qilinadi.
1-guruh uchun o’quv topshiriqlari
№
|
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan materiallar yuzasidan o’quv topshiriqlari
|
Topshiriqni bajarish yuzasidan ko’rsatmalar
|
1.
2.
3.
4.
|
Respublikada eng ko’p chiqindilar chiqadigan hududlarni aniqlang.
Sanoat chiqindilar mavjud hududlarni aniilang.
Maishiy chiqindilar mavjud hududlarni aniqlang.
Yozuvsiz kartaga tushiring.
|
Berilgan topshiriqlar bo’yicha ko’rsatmalar bajariladi.
|
2-guruh uchun o’quv topshiriqlari
№
|
O’quvchilar o’zlashtirishi lozim bo’lgan materiallar yuasidan o’quv topshiriqlari
|
Topshiriqni bajarish yuzasidan ko’rsatmalar
|
1.
2.
|
Aholi orasida eng ko’p tarqalgan kasalliklar hududlarini xaritadan aniqlang
Yozuvsiz xaritaga tushiriladi.
|
Berilgan topshiriqlar bo’yicha ko’rsatmalar bajariladi.
|
|
| |
1-mavzu: yengil sanoati 2-mavzu: O’rmon sanoati JAHON IJTIMOIY-IQTISODIY GEOGRAFIYASI FANIDAN   20-MAVZU

|
1-mavzu: yengil sanoati 2-mavzu: O’rmon sanoati
|
bet | 1/16 | Sana | 26.05.2024 | Hajmi | 9,08 Mb. | | #254471 |
Bog'liq JAHON IJTIMOIY-IQTISODIY GEOGRAFIYASI FANIDAN 20-MAVZU TERMIZ DAVLAT PEDAGOGIKA INISTITUTI TARIX FAKULTETI GEOGRAFIYA VA IQTISODIY BILIM ASOSLARI YO’NALISHI 3-KURS 302-GURUH TALABASI JOVNIYEV QO’LDOSHNING JAHON IJTIMOIY-IQTISODIY GEOGRAFIYASI FANIDAN MUSTAQIL ISH MAVZULARI. 1-MAVZU:YENGIL SANOATI 2-MAVZU: O’RMON SANOATI.
O'rmon sanoati yog'och tayyorlash va yog'ochni qayta ishlash tarmoqlariga bo'linadi. Yog'ochni qayta ishlash hunarmandchilik turi sifatida qadimdan ma'lum. Hunarmandlar yog'ochga ishlov berib undan arava, egar, panjara, sandiq, eshik, beshik, rom kabilarni yasashgan, uylar qurishgan.
Yog'ochsozlik yillar davomida takomillasha borib, undan yangi-yangi sanoat tarmoqlari vujudga keldi. Ayniqsa yog'ochni kimyoviy qayta ishlash tufayli yog'ochsozlikda tub (inqilobiy) o'zgarish yasaldi.
Mamlakatning yog'och-taxta xomashyosiga bo'lgan yillik ehtiyoji 10 mln m kubdan ortmoqda.
O'rmon sanoati mahsulotlaridan mashinasozlik, kimyo sanoati, yengil sanoat, transport va qurilishda foydalaniladi. O'z navbatida o'rmon sanoati ham boshqa tarmoqlardan laklar, bo'yoqlar (mebel ishlab chiqarish uchun), soda, natriy, oqartiruvchi ximikatlar (qog'oz tayyorlash uchun), avtomashinalar, traktorlar, stanoklar (yog'och tayyorlash va ishlov berish uchun) oladi. Boshqacha qilib aytganda, o'rmon sanoati bilan boshqa tarmoqlar orasida keng tarmoqlararo aloqalar mavjuddir.
Mustaqillik yillarida Toshkent duradgorlik buyumlari zavodi, quyoshdan himoya uskunalari zavodida esa plastmassadan deraza romlari ishlab chiqaradigan sex, Asakada duradgorlik buyumlari zavodi ishga tushirildi. Toshkentda O'zbekiston-Gretsiya qo'shma korxonasi «O'z Ellas» gugurt zavodi mahsulot bera boshladi. Ammo yog'och xomashyosi tanqisligi sanoatga jiddiy qiyinchilik tug'dirmoqda. Vazirlar Mahkamasining 1994-yil 8-fevraldagi «Sanoat terakchiligini rivojlantirish va boshqa tez o'suvchi yog'ochbop daraxtlarni barpo etishga oid chora-tadbirlar to'g'risida»gi maxsus qarori o'rmon sanoatida keskin o'zgarish yasadi.
|
| |
X asrning ikkinchi yarmida yashagan va mashhur “Fanlar kaliti” (Miftoxil al-Ulum) asarining muallifi?

|
X asrning ikkinchi yarmida yashagan va mashhur “Fanlar kaliti” (Miftoxil al-Ulum) asarining muallifi?
|
bet | 65/86 | Sana | 16.12.2023 | Hajmi | 300,69 Kb. | | #120487 |
Bog'liq I kimyo fani bo’yicha test savollari-fayllar.orgX asrning ikkinchi yarmida yashagan va mashhur “Fanlar kaliti” (Miftoxil al-Ulum) asarining muallifi?
*a) Abu Abdullo Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy
b) Abu Mansur Muvaffaq al-Haraviy
c) Abu Yusuf bin Isoq al-Kindiy
d) Abdurahmon Xaziniyning
Sharq aristotelizmi asoschisi hisoblanadigan olim?
*a) Abu Yusuf bin Isoq al-Kindiy
b) Abu Abdullo Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy
c) Abu Mansur Muvaffaq al-Haraviy
d) Abdurahmon Xaziniyning
1034 yili O’rta Osiyodagi barcha kimyoviy kashfiyotlar tarixini yig’gan olim?
*a) Abu Abdullo Muhammad ibn Ahmad al-Xorazmiy
b) Abu Mansur Muvaffaq al-Haraviy
c) Abu Yusuf bin Isoq al-Kindiy
d) Abdurahmon Xaziniyning
Roziy moddalarni necha qismga bo’ladi? 1) Mineral moddalar, 2) O’simlik moddalari, 3) Hayvonot moddalari. 4) Metallar, 5) Metalmaslar, 6)Amfoter birikmalar.
*а) 1,2,3
b) 1,2,4
c) 1,3,6
d) 4,5,6
O’rganilgan ma’lumotlarni eslab qolish va qayta tushuntirib berish bu -…
*а) bilim;
b) ko’nikma;
c) malaka;
d) kompetentsiya
O’rganilgan bilimlarni tanish vaziyatlarda qo’llay olish - …
*a) ko’nikma
b) bilim
c) malaka
d) kompetentsiya
O’rganilgan bilim va shakllangan ko’nikmalarni notanish vaziyatlarda qo’llay olish va yangi bilimlar hosil qilish bu- …
*a) malaka
b) ko’nikma
c) bilim
d) kompetentsiya
Mavjud bilim, ko’nikma va malakalarni kundalik faoliyatda qo’llay olish qobiliyati to’g’ri ko’rsatilgan javobni tanlang.
*a) kompetentsiya
b) ko’nikma
c) malaka
d) bilim
|
| |