nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-bob. Ragʻbatlantirish va chora koʻrish tartibi

|
-bob. Ragʻbatlantirish va chora koʻrish tartibi
|
bet | 35/46 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #105970 |
Bog'liq S daftar 1-43-bob. Ragʻbatlantirish va chora koʻrish tartibi
21. Oʻquv yili davomida Qoidalarga toʻliq rioya qilgan, taʼlim muassasasida maʼnaviy-axloqiy muhitning qaror topishiga va yanada mustahkamlanishiga xizmat qilgan ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari quyidagicha moddiy va maʼnaviy jihatdan ragʻbatlantiriladi: taʼlim muassasasi buyrugʻi bilan “Faxriy yorliq”, “Tashakkurnoma” eʼlon qilish, ularni tarmoq va davlat mukofotlariga tavsiya qilish; maktabdan tashqari topilgan mablagʻlar hisobidan qimmatbaho va esdalik sovgʻalar bilan mukofotlash; muassasaning ijtimoiy tarmoqlardagi sahifalari orqali eʼlon qilish; “Eng faol oʻquvchi”, “Eng faol sinf” nominatsiyasini berish;
oʻquvchilarning uyiga, ularning ota-onasining ish joyiga yoki mahalla fuqarolar yigʻiniga tashakkurnoma yuborish.
22. Pedagog va xodimlarga Qoidalarni buzganida ularga nisbatan muassasaning ichki mehnat tartibi qoidalari asosida intizomiy jazo choralari qoʻllaniladi.
23. Oʻquvchilar tomonidan Qoidalar buzilganida, ularga nisbatan quyidagi choralar koʻriladi: ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakillarini ogʻzaki yoki yozma ogohlantirish; qoida buzilish holatlari takroran kuzatilganda, oʻquvchini muassasa ichki nazorat roʻyxatiga olish: oʻquvchi bilan vazirlikning 2020-yil 18-dekabrdagi 308-sonli buyrug‘i bilan tasdiqlangan yo‘riqnoma asosida shugʻullanish; ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakillarini muassasaga taklif qilish, muassasaga biriktirilgan inspektor-psixolog ishtirokida suhbat oʻtkazish;
farzandi tarbiyasiga masʼuliyatsizlik bilan yondashayotgan ta’lim oluvchilarning ota-onasi yoki boshqa qonuniy vakillarining ish joyiga yoki mahalla fuqarolar yigʻiniga maʼlumot yuborish.
24. Mazkur Qoidalarga rioya etmaganlik holatlari taʼlim muassasasidagi Kuzatuv kengashlarida muhokama qilib boriladi.
4-bob. Yakuniy qoidalar
25. Ta’lim-tarbiya jarayoni ishtirokchilari ushbu Qoidalar bilan har yangi oʻquv yili boshlanishida “Sinf soatlari”, “Ota-onalar majlisi” va “Pedagogik kengash”da tanishtiriladi.
26. Mazkur Qoidalarda koʻrsatilgan vazifalardan kelib chiqib, har bir umumiy o‘rta ta’lim maktabi “Oila-mahalla-ta’lim muassasasi” hamkorligi Jamoat va Kuzatuv kengashlari a’zolari bilan muassasaning odob-axloq qoidalarini ishlab chiqadi hamda tasdiqlaydi, uning ijrosi shaxsan maktab rahbari tomonidan taʼminlanadi.
27. Qoidalarda aks ettirilmagan masalalar yuzasidan vujudga kelgan muammoli vaziyatlar amaldagi qonun hujjatlariga muvofiq hal etiladi.
O‘zbekiston Respublikasi
Maktabgacha va maktab
ta’limi vazirining
2023-yil 31-avgustdagi
282-son buyrug‘iga
2-ILOVA
|
| |
Tartib raqam - Tartib raqam Sinf

|
Tartib raqam Sinf
|
bet | 13/88 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 0,6 Mb. | | #257828 |
Bog'liq Tartib raqam SinfTartib raqam
|
Sinf
|
Sana
|
O‘TIBDO‘
(Imzo)
|
1
|
|
|
______________
|
2
|
|
|
3
|
|
|
4
|
|
|
5
|
|
|
DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI
MAVZU: HUNАRMАNDCHILIK MAHSULOTLARINI TASHQI SHAKLI UZVIYLIGI VA YAXLITLIGI TA’MINLANISHIGA KO‘RA BAHOLASH.
TAYANCH SO’ZLAR: Gigiyena, tikuv mashinasi, xavfsizlik qoidalari, jihozlar.
|
MAVZUNING QISQACHA TA’RIFI:
Amaliy, nazariy o’rganish va amalda qo’llay bilish, Qoidalar, atamalar, tushunchalarni yodlash
|
O’QUV JARAYONINI AMALGA OSHIRISH TEXNOLOGIYASI:
Metod: interfaol.
Shakl: nazariy, amaliy.
Vositalar:Tikuv mashinasi va qurollari, o’lchov asboblari, kompyuter, proektor, ekran, plakat, tarqatma material, test savollari.
Baholash: reyting ball.
|
DARS AMALIYOTINING MAQSAD VA VAZIFALARI:
|
MAQSADLAR:
Ta’limiy: Mavzuni o’rgatish; dars jarayonida o’rganganlaridan foydalanib, mustaqil amalda bajarish ko’nikmasini hosil qilish.
Tarbiyaviy: Mavzu davomida o’quvchi fanga qiziqishini oshirish; boshqa fanga va hayotga bog’lash; ma’naviy, estetik tarbiya berish.
Rivojlantiruvchi: Mavzu orqali kasbga yo’naltirish. Test bilan ishlash ko’nikmasini hosil qilish; erkin fikrlashga o’rgatish.
|
SHAKLLANTIRILAYOTGAN KOMPETENSIYALAR VA
AMALGA OSHIRISH USULI:
Tayanch kompetensiyalar:
K ommunikativ kompetensiya
A xborot bilan ishlash kompetensiyasi
S haxs sifatida o’z-o’zini rivojlantirish kompetensiyasi
I jtimoiy faol fuqarolik kompetensiyasi
U mummadaniy kompetensiyasi
M atematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo’lish hamda foydalanish kompetensiyasi
Fanga oid kompetensiyalar:
1._____________________________ _______
2._____________________________ _______
3._____________________________ _______
|
Amalga oshirish usullari:
Mal‘umotnoma, darslik,
lug‘at, jadval, ensiklopediya,
internetdan mavzuga oid axbo-rotni ola bilish interaktiv testlar,
didaktik materiallar b/n ishlash
N utqda matematik terminlarni savodli qo‘llay olish.
Guruhlarda va juftliklarda ishlash.
|
|
| |
O’quvchilar tomonidan zamonaviy yagona maktab formasini kiyish tartibiga rioya qilmaganlik uchun javobgarlik

|
O’quvchilar tomonidan zamonaviy yagona maktab formasini kiyish tartibiga rioya qilmaganlik uchun javobgarlik
|
bet | 37/46 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #105970 |
Bog'liq S daftar 1-4 O’quvchilar tomonidan zamonaviy yagona maktab formasini kiyish tartibiga rioya qilmaganlik uchun javobgarlik
1. O’quvchilarning maktab formasini kiyish tartibiga rioya qilmaslik ta'lim muassasasining ichki tartib-qoidalarini buzish deb baholanadi va bunday o’quvchilarga quyidagi choralar qo’llanishi mumkin:
ogohlantirish;
kundalik daftariga qayd etish;
tushuntirish ishlarini olib borish uchun ota-onasini xabardor qilish;
fuqarolarning o’zini o’zi boshqarish organlari va ta'lim muassasasidagi yig’ilishlarda ota-onalar ishtirokida muhokama qilish.
2. O’quvchilarning ta'lim muassasasiga maktab formasida kelishlarini ta'minlash uchun ota-onalar mas'ul hisoblanadi.
3. Ta'lim muassasasida o’quvchilar tomonidan maktab formasini kiyish tartibiga rioya qilinishi ta'lim muassasasi rahbariyati, sinf rahbarlari, yoshlar yetakchisi va pedagog xodimlar tomonidan nazorat qilib boriladi.
Vazirlar Mahkamasining "Davlat umumiy
oʻrta ta‟lim muassasalari oʻquvchilarini zamonaviy
yagona maktab formasi bilan ta‟minlash chora-tadbirlari
toʻgʻrisida" 2018 yil 15 avgustdagi 666-son qaroriga
kiritilayotgan oʻzgartirishlar
1. 3-banddagi "2024/2025 oʻquv yilidan boshlab esa majburiy hisoblanadi" soʻzlari "2022/2023 oʻquv yilidan boshlab esa toʻliq joriy etiladi" soʻzlari bilan almashtirilsin.
2. 6-banddagi ""Oʻzstandart" agentligi" soʻzlari "Oʻzbekiston Teхnik jihatdan tartibga solish agentligi" soʻzlari bilan almashtirilsin.
3. 7-bandning uchinchi хatboshisidagi "2024/2025 oʻquv yilidan boshlab" soʻzlari "2022/2023 oʻquv yilidan boshlab" soʻzlari bilan almashtirilsin.
4. 11-band quyidagi tahrirda bayon qilinsin:
"11. Mazkur qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi хalq ta‟limi vaziri B.O. Saidov zimmasiga hamda Vazirlar Mahkamasining Ta‟lim, sogʻliqni saqlash va sport masalalari kotibiyatiga yuklansin".
Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi (www.lex.uz),
2022 yil 20 may
Biz, __-“___”-sinf o`quvchilаri, Vazirlar Mahkamasining 2018-yil 15-avgustdagi 666 – sonli qarori bilаn tаnishdik. Bungа so`zsiz аmаl qilаmiz. Tanishib chiqqanligimizni o`z imzоlаrimiz bilаn tаsdiqlаymiz:
|
| |
Mavzusidagi mustaqil ishi - bet 3

|
Mavzusidagi mustaqil ishi
|
bet | 3/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,86 Mb. | | #240809 |
Bog'liq Ishlab chiqarish xarajatlari«Ko’zlangan foyda normasi» olishni ta’minlaydigan narx belgilash usulini qo’llaydigan ishlab chiqaruvchilar oldindan sarf etilgan kapital uchun muayyan qaytim foiz olishga intmiladilar. Bu usul o’rtacha solishtirma xarajatlarni hisoblashga asoslanadi. - «Ko’zlangan foyda normasi» olishni ta’minlaydigan narx belgilash usulini qo’llaydigan ishlab chiqaruvchilar oldindan sarf etilgan kapital uchun muayyan qaytim foiz olishga intmiladilar. Bu usul o’rtacha solishtirma xarajatlarni hisoblashga asoslanadi.
- Narxni chegaraviy xarajatlar bo’yicha belgilash usulini qo’llash bilan firma mahsulotning qo’shimcha hajmi birligini bu mahsulotni ishlab chiqarishning alohida qiymatiga sotadi, bu holda xarajatlarning faqat bir qismi koplanadi, foyda amalga oshmaydi. Narx belgilashning bu strategiyasi agar firma ishni to’xtatish xavfi ostida qolgan va foydalanadigan ishchi kuchini saqlab qolishni xohlagan sharoitlarda naf keltirishi mumkin.
- Savdoda do’konlarga xaridorlarning kelishini ko’paytirish uchun sotuvchilar ayrim tovarlarni to’liq xarajatlaridan pastroq baholab, «jalb etuvchi» narxlar yaratadilar. Xaridorlar ko’payadi, ular arzon narxdagi tovarlar bilan birga bunga qo’shimcha ravishda narxi me’yorda bo’lgan tovarlarni ham xarid qiladilar.
Mahsulot tannarxining ma’lum darajasi juda ko’p ishlab chiqarish omillarining o’zaro ta’sir natijasidir. Masalan, tannarxning pasayishiga mehnat unumdorligining oshishi, xom ashyo, elektroenergiya, yoqilg’gi materiallarning tejab tergab sarf qilinishi, asbob uskunalardan foydalanish darajasining oshirilishi, brak, bekor turishlarning kamaytirilishi va h.k. ta’sir ko’rsatadi. Xaridorlar ko’payadi, ular arzon narxdagi tovarlar bilan birga bunga qo’shimcha ravishda narxi me’yorda bo’lgan tovarlarni ham xarid qiladilar. . Bunday tovarlar bozorning ayrim segmentlariga mo’ljallangan – bular qimmatbaho avtomobillar, kemalar, zeb-ziynat buyumlari, mo’yna va boshqalar. - Mahsulot tannarxining ma’lum darajasi juda ko’p ishlab chiqarish omillarining o’zaro ta’sir natijasidir. Masalan, tannarxning pasayishiga mehnat unumdorligining oshishi, xom ashyo, elektroenergiya, yoqilg’gi materiallarning tejab tergab sarf qilinishi, asbob uskunalardan foydalanish darajasining oshirilishi, brak, bekor turishlarning kamaytirilishi va h.k. ta’sir ko’rsatadi. Xaridorlar ko’payadi, ular arzon narxdagi tovarlar bilan birga bunga qo’shimcha ravishda narxi me’yorda bo’lgan tovarlarni ham xarid qiladilar. . Bunday tovarlar bozorning ayrim segmentlariga mo’ljallangan – bular qimmatbaho avtomobillar, kemalar, zeb-ziynat buyumlari, mo’yna va boshqalar.
|
| |
Mavzusidagi mustaqil ishi - bet 2

|
Mavzusidagi mustaqil ishi
|
bet | 2/3 | Sana | 17.05.2024 | Hajmi | 8,86 Mb. | | #240809 |
Bog'liq Ishlab chiqarish xarajatlari. - .
- Mahsulot tannarxi xarajat elementlari bo’yicha klassifikasiyalanadi.
- Xarajatlarning iqtisodiy elementlari quyidagilardan iborat:
- Xom ashyo va asosiy materiallar (chiqindilar kirmaydi);
- Yordamchi va boshqa materiallar;
- Yoqilgi;
- Energiya;
- Asosiy va qo’shimcha ish haqi;
- Ijtimoiy sug’urta ajratmalari;
- Asosiy fondlar amortizasiyasi;
- Boshqa pul xarajatlari.
- Mehnat unumdorligini oshirish, xomashyo va material, yoqilg’i va elektroenergetika xarajatlarini kamaytirish, xizmat ko’rsatish va boshqarish sarflarini qisqartirish, ishlab chiqarishdan tashqari, xarajatlarni tejash sanoat mahsuloti tannarxini pasaytirishning eng muhim manbalari hisoblanadi.
- Mehnat unumdorligini oshirish uchun yangi texnika, texnologiya jarayonlarini va ishlab chiqarishni o’stirish yoki tashkil etishning ilg’or usullarini joriy qilish orqali har bir mehnatchi tomonidan tayyorlanayotgan mahsulotni ko’paytirish kerak bo’ladi. Bu holda har bir mahsulot birligiga sarflanadigan ish haqi qisqaradi, ammo ishchining umumiy ish haqi esa ortib boradi. Mehnat unumdorligi ish haqiga nisbatan jadal o’sgandagina tannarx pasayadi.
- Mahsulot tannarxini rejalashtirish mehnat, moddiy va moliyaviy mablag’’lardan oqilona foydalanish asosida ishlab chiqarishning yuqori samaradorligiga erishishga qaratilgandir. Tannarx rejasi quyidagi bo’limlarni o’z ichiga oladi:
- 1. Mahsulot tannarxini pasaytirish rejasi;
- 2. Mahsulot tannarxini kalkulyasiya etish;
- 3. Ishlab chiqarish xarajatlari smetasi;
- 4. Tovar va sotiladigan mahsulot tannarxining hisobi.
- Tannarx rejasi, ikki bosqichda ishlab chiqiladi. Birinchi bosqichda, eng avvalo, hisobot yilida rejalarning bajaralishi tahlil etiladi, mahsulot tannarxini pasaytirish, foyda va rentabellikni oshirish rezervlari aniqlanadi va aniqlangan rezervlardan foydalanish tadbirlari belgilanadi, reja loyihasi ishlab chiqiladi. Ikkinchi bosqichda esa rejaning uzil-kesil loyihasi ishlab chiqiladi va bu reja topshiriqlari korxona bo’limlariga etkaziladi.
- Narx bilan iste’molchilar o’rtasida juda chambarchas aloqadorlik mavjudki, uni iqtisodiy tamoyillar: talab qonuni, talabning narx ravonligi, bozor segmentasiyasi bilan izohlash mumkin. Talab qonuni iste’molchilar odatda qimmat narxlarga qaraganda arzon narxlarda ko’proq tovarlar sotib olishini ifodalaydi. Ammo har qanday tovar ham «narx-miqdor» aloqadorligiga to’g’ri kelavermaydi. Ayrim mahsulotlarga talab shundayki, muayyan sharoitlarda yuqoriroq narxlar ko’proq tovar aylanmasi hajmini ta’minlaydi. Bunday tovarlar bozorning ayrim segmentlariga mo’ljallangan – bular qimmatbaho avtomobillar, kemalar, zeb-ziynat buyumlari, mo’yna va boshqalar.
|
| |
Mavzu: Iqtisodiy tuzilmalar va mulkchilik Bajardi: Xoʻjayeva Munisa pps-111 gruh mustaqil ishi Iqtisodiy tuzilmalar va mulkchilik

|
Mavzu: Iqtisodiy tuzilmalar va mulkchilik Bajardi: Xoʻjayeva Munisa pps-111 gruh mustaqil ishi
|
bet | 1/4 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 442,93 Kb. | | #230170 |
Bog'liq Iqtisodiy tuzilmalar va mulkchilik MAVZU: Iqtisodiy tuzilmalar va mulkchilik Bajardi: Xoʻjayeva Munisa PPS-111 gruh MUSTAQIL ISHI REJA: - Iqtisodiy tizimlar
- Iqtisodiy tizimlar va ularning modellari
- Mulkchilik munosabatlarining mohiyati va iqtisodiy mazmuni
Iqtisodiy munosabatlarning vujudga kelishi va rivojlanishi jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida o‘ziga xos xususiyat kasb etadi. Iqtisodiy munosabatlar doimo o‘zgarib, rivojlanib boradi. Usbu mavzuda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot bosqichlari va ularni bilishga bo‘lgan turlicha yondashuvlar, ishlab chiqarishning ijtimoiy va texnologik usullari hamda iqtisodiy tizim tushunchalari batafsil ko‘rib chiqiladi. Shuningdek iqtisodiy tizim modellari va ularning xususiyatlari ko‘rsatib beriladi hamda mulkchilik munosabatlarining mohiyati, mulk shakllarining iqtisodiy mazmuni va bozor iqtisodiyotini shakllantirish jarayonida mulkchilik shakllarini o‘zgartirish yo‘llari va usullari, hamda 2017-2021 yillarda davlat mulkini xususiylashtirishni kengaytirish, xususiy mulk xuquqi va kafolatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlash kabi masalalarga alohida o‘rin ajratiladi. - Iqtisodiy munosabatlarning vujudga kelishi va rivojlanishi jamiyat taraqqiyotining turli bosqichlarida o‘ziga xos xususiyat kasb etadi. Iqtisodiy munosabatlar doimo o‘zgarib, rivojlanib boradi. Usbu mavzuda ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot bosqichlari va ularni bilishga bo‘lgan turlicha yondashuvlar, ishlab chiqarishning ijtimoiy va texnologik usullari hamda iqtisodiy tizim tushunchalari batafsil ko‘rib chiqiladi. Shuningdek iqtisodiy tizim modellari va ularning xususiyatlari ko‘rsatib beriladi hamda mulkchilik munosabatlarining mohiyati, mulk shakllarining iqtisodiy mazmuni va bozor iqtisodiyotini shakllantirish jarayonida mulkchilik shakllarini o‘zgartirish yo‘llari va usullari, hamda 2017-2021 yillarda davlat mulkini xususiylashtirishni kengaytirish, xususiy mulk xuquqi va kafolatlarini ishonchli himoya qilishni ta’minlash kabi masalalarga alohida o‘rin ajratiladi.
|
| |
Oshxonada xavfsizlikning umumiy qoidalari

Oshxonada xavfsizlikning umumiy qoidalari
• elektr uskunalariga ho‘l qo‘llarni tekkizmaslik;
• pichoqlar quruq, sirhalmaydigan dastasi bilan o‘tkir bo‘lishi lozim, pichoqni kastryulkada, stol chetida yoki tayyor taom tagida qoldirib ketish mumkin emas, tushib ketayotgan pichoqni tutib olishga harakat qilmaslik lozim (undan chaqqonlik bilan chetlanish lozim);
• oshxona bo‘ylab yugurish mumkin emas;
• agar suyuqlik polga to‘kilib ketsa, u darhol yig‘ishtirib olinishi lozim;
• javonlar eshiklarini ochiq holda qoldirish mumkin emas;
• polga nimadir qo‘yish mumkin emas;
• tozalovchi va dezinfektsiyalovchi vositalar tegishli yozuvi bo‘lgan maxsus joylarda saqlanishi lozim;
• yig‘ishtirish bo‘yicha aniq yo‘riqnoma bo‘lishi lozim (nimani, qanday, nima bilan, qachon tozalash);
• plita ustida biron narsani quritish mumkin emas;
• kiyimlar englari uzun bo‘lishi va tanaga etarlicha zich yopishib turishi kerak;
• restoranda yonib turgan shamlar, stol lampalarining osilib turuvchi shnurlari, gilamlardagi yirtiq teshiklar, nosoz elektr uskunalar xavflidir, stakanlarni bir-birining ustiga qo‘yib tashish va hokazolar mumkin emas.
Quyidagi umumiy qoidalarga ham rioya etilishi lozim:
personal yonqin sodir bo‘lganda evakuatsiya yo‘llarini va o‘t o‘chirish vositalari joylashgan erni bilishi lozim;
yonqin sodir bo‘lganda bu haqda tegishli xizmatlarga xabar qilish va avval mijozlar, keyin esa personalni evakuatsiya qilishga kirishish lozim, evakuatsiya chog‘ ida liftdan foydalanish mumkin emas;
yong‘indan ogohlantirish signalizatsiyasi ishlab ketganda asbob-uskunalarni o‘chirish, deraza va eshiklarni yopish, evakuatsiyalanish lozim.
Mahsulotlarni xarid qilish va saqlash. Xarid qilayotganda banketlar taomnomasi (ular buyurtma qilingan bo‘lsa) va kutilayotgan ish yuklamasi har kuni o‘rganiladi. Asosiy mahsulotlar zahiralar tugashiga qarab bir oyda 2-3 marta xarid qilinadi. Go‘sht (chopilmagan) har kuni, ammo foydalanishdan 3 kun oldin sotib olinadi, negaki u oldindan ishlov berishni talab qiladi (ayniqsa banketlar uchun), parranda go‘shti va yangi baliq kerakli kuni, muzlatilgan baliq esa oldindan sotib olinadi. Xarid qilinadigan tovarlar miqdorini bosh oshpaz belgilaydi.Kelib tushgan tovarlar tekshiriladi va ro‘yxatga olinadi, bunda ayni paytda bugun ishlatiladigan mahsulotlar va omborga jo‘natiladigan mahsulotlar alohida-alohida qayd etiladi. qutilarda suvaraklar bor-yo‘qligi ham tekshiriladi. Ombor bosh oshpaz imzolagan talabnomalarni qabul qiladi, omborchi narx yozib qo‘yadi va ularni nazoratchiga jo‘natadi. Oyning so‘nggi kunida inventarizatsiya o‘tkaziladi, olingan natijalar bir oydagi talabnomalar bilan taqqoslanadi.Omborchi bosh oshpaz imzolamagan talabnomasiz biron narsani berib yubormasligi shart.Zahiralardan eng avvalo uzoq vaqt saqlanib yotgani berib yuboriladi. Bunda bu zilish va saqlashdagi ortiqcha xarajatlardan minimal darajada saqlanishi lozim.
|
SINF O‘QUVCHILARINING - Ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги

№
|
Ko’riladigan masalalar
|
Muddati
|
I – YIG’ILISH
|
1
|
Sinf faollarini saylash
|
Sentabr
|
2
|
O‘quvchilarni darsliklar bilan ta’minlanishi
|
3
|
Ustozlar va Murabbilar bayramini nishonlash
|
4
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
II– YIG’ILISH
|
1
|
O‘quvchilarni maktab formasi
|
Oktabr
|
2
|
O‘quvchilarni tartib-intizomi
|
3
|
Til bairamini nishonlash
|
4
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
III – YIG’ILISH
|
1
|
Birinchi chorak yakuni
|
Noyabr
|
2
|
O‘quvchilarni o‘quv qurollari va kundalik.com nazorati
|
3
|
Kuzgi ta’tilni mazmunli o‘tkazish to‘g‘risida
|
4
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
IV– YIG’ILISH
|
1
|
Yarim yillik yakun , o‘quvchilarni o‘zlashtirishi
|
Dekabr
|
2
|
Yangi yil bayramini o‘tkazish , tartib-intizom
|
3
|
Qishqi ta‘tilni mazmunli o‘tkazish to‘g‘risida
|
4
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
V – YIG’ILISH
|
1
|
Vatan himoyachilari kunini nishonlash
|
Yanvar
|
2
|
O‘quvchilarni formasi va o‘quv qurollari to‘g‘risida
|
3
|
Iqtidorli o‘quvchilar bilan qo‘shimcha ishlash
|
4
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
VI – YIG’ILISH
|
1
|
Sinf ozodaligi , o‘quvchilarni tartib-intizomi
|
Fevral
|
2
|
Past o’zlashtiruvchi va dars qoldiruvchi o’quvchilar to‘g‘risida
|
3
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
VII – YIG’ILISH
|
1
|
Maktab atrofini obodonlashtirish to‘g‘risida
|
Mart
|
2
|
Navro‘z bayramini nishonlash
|
3
|
Uchinchi chorak yakuni
|
4
|
Bahorgi ta’tilni mazmunli o‘tkazish to‘g‘risida
|
5
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
|
VIII – YIG’ILISH
|
1
|
Sinf ozodaligi , o‘quvchilarni tartib-intizomi, o‘quvchilar formasi va kundaligini yuritilish ahvoli
|
Aprel
|
2
|
O’quvchilar bilimini nazorat qilish
|
3
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
IX – YIG’ILISH
|
1
|
Bir yillik yakun , o‘qivchilarni sinfdan-sinfga ko’chish
|
May
|
2
|
So‘nggi qo‘ng‘iroq tadbirida qatnashish
|
3
|
Yozgi ta’tilni mazmunli o‘tkazish to’g’risida
|
4
|
Sinf xonasini yangi o‘quv yiliga tayyorlash va tamirlash
|
5
|
Maktab mulkini asrab avaylash
|
|
Mehmonxonalarda tozalash ishlarini amalga oshiruvchi xodimlarga qo‘yiladigan talablar va standartlar

1.3.Mehmonxonalarda tozalash ishlarini amalga oshiruvchi xodimlarga qo‘yiladigan talablar va standartlar.
Xodimaning ishga tayyorlanishi yig‘ishtirish ishlarini o‘tkazish me’yorlari:
xodima o‘z ish kuni boshlashi uchun tegishli ko‘rinishga ega bo‘lishi va bir qator zarur xatti-harakatlarni qilishi zarur;
forma kiyishi, poyafzalini kiyishi lozim;
katta xodimadan xonalar va yig‘ ishtirish ishlari ko‘rsatilgan ro‘yxatno olishi zarur;
xona kalitini olishi;
inventarnining mavjudligi va holatini tekshirishi;
toza choyshab, yostiq jildi va boshqalarni olish;
reklama materiallarini olish;
Mehmonxona - bu uzluksiz xizmat ko‘rsatuvchi tashkilot bo‘lganligi sababli unga yuqori darajali sanitariya-gigiyenik talablar qo‘yilgan.
Barcha sanitariya meyorlariga rioya qilgan xolda yuqori darajali tez tozalash amalga oshirish uchun mehmonxonada:
yuqori malakali professional tayyorgarlikka ega xodimlar;
zamonaviy tozalash materiallari va invetarlar;
zamonaviy tozalash mashina va mexanizmlariga ega bo‘lishi kerak.Tozalash ishlarini olib borish jarayonida vaqtni to‘gri taqsimlash juda muximdir.Bu yerda tez va xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar tomonidan ko‘p kuch sarflanib bajarilishi shart. Tozalash ishlarini olib borish jarayonida bir nechta muxim prinsiplar mavjud:
qavat xodimi mehmonning "ko‘ziga kamroq ko‘rinishi";
tozalash invertantlari va asboblarini umumiy foydalanish joylariga qoldirilmasligi;
tozalash ishlari vaqtida farroshlar, xona bekalari shaxsiy ishlariga chalg‘ imasliklari kerak.
Ushbu prinsiplarni bajarilishi mazkur mehmonxonada madaniyat darajasini belgilovchi mezondir.
Tozalash ishlarini quyidagi kategoriyalarini ajratish mumkin:
mehmonxonaga tegishli territoriyani tozalash;
markaziy kirish joyi va vestibyulni tozalash;
umumiy foydalanish joylarini tozalash(zina, koridor, xoll, mamuriy va qo‘shimcha inshootlar);
nomer fondini tozalash (xona va sanuzel).
Barcha tozalash ishlarini nomer fondiga xizmat ko‘rsatish bo‘limi ishchilari amalga oshiradi. Har xil kategoriya ishchilarini bir-biri bilan almashtirish zarur bo‘lganda, raxbar buyrugi asosida amalga oshirish mumkin. Nomer fondiga xizmat ko‘rsatish bo‘limining direktor o‘rinbosari mehmonxonadagi xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar ishini tashkillashtirishtiradi.
|
General tozalashning maqsadiquyidagilardan iborat

umumiy tozalash intervali, material va qurulma yordamida;
mehmon ketgandan so‘ng xonani har kuni tozalanmaydigan joylarini tozalash;
grafik bo‘yicha general tozalashga to‘g‘ ri keladigan sanitar-gigiyenik ishlarni o‘tkazish;
nomerlar ichida kosmetik ishlarni olib boorish (kraska, abyomlarni kleylash);
mehmonlar qabul qilishga xonalarni yaroqli holga keltirish;
general tozalashga kiradigan ishlar:
devorlarni yuvish va ularni quruqlab artish;
ventilyatsion reshotkani tozalash;
dralirovka, matraslarni, prenallarni tozalash;
oyna va eshiklarni tozalash va yuvish;
qo‘shimcha eshiklar, pollarni artish, gilam, daroshkalarni yuvish, pollarni kraskalash (agar ixtiyoj bo‘lsa), polni tozalash;
tomlarni, devorlarni, ventilyatsion reshotkalarni mexanizatsion tozalash;
yiliga 2 marta ichki tomlarni tozalash;
mehanizatsion tozalash;
gordinlarni yuvish;
General tozalash har 7, 10, 14 kunda bir marta o‘tkaziladi.4
Ekspress tozalash.Bu tozalash mehmonning iltimosi bilan amalga oshiriladi.
QАRОR QILАDI - Ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги

|
Ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги
|
bet | 30/46 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #105970 |
Bog'liq S daftar 1-4QАRОR QILАDI
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Yig`ilish rаisi: ___________________
Kоtibi: ___________________
KUNDALIK DAFTAR YOKI KUNDALIK.COM NAZORATI
№
|
Oylar
O’quvchini ismi, sharifi
|
Sentabr
|
Oktabr
|
Noyabr
|
Dekabr
|
Yanvar
|
Fevral
|
Mart
|
Aprel
|
May
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
15
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
22
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
26
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
27
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
29
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
30
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
31
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
33
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
34
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
35
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
36
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
37
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
38
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
39
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
40
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
42
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
43
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
O‘QUVCHILARNING DARSLIKLA BILAN TA’MINLANISHI
t/r
|
o’quv predmeti nomi
O’quvchining familiyasi va ismi
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Tozalash ishlarining olib borish uchun quyidagi xodimlar kategoriyasi mavjud

Tozalash ishlarining olib borish uchun quyidagi xodimlar kategoriyasi mavjud:
xona bekasi-nomerlarni yig‘ishtirib, tozalaydi;
farroshlar- koridor, xoll, zina, vestibyulni tozalaydi;
ishlab chiqarish bo‘limi, ustaxona va texnik xizmatlar inshootlarini tozalovchi farroshlar.
Nomerlarni (joylashish xonalari) tozalashning quyidagi ko‘rinishlari
mavjud:
Tozalash ishlarini to‘g‘ri tashkillashtirish, xonani va undagi predmetlarni maksimal tozalash uchun minimum kuch va vaqt sarflashga erishish maqsadida quyidagi ketma-ketlikni bajarish zarur:
Ko‘p xonali nomerni tozalashdagi ketma-ketlik:
yotoqxona;
mehmonxona;
oshxona;
kabinet;
yo‘lak (prixojka);
sanuzel.
Amalga oshiriladigan tozalash ishlari turlarining ketma-ketligi:
Tozalash ishlarini olib borish jarayonida xonadagi biror bir predmetni e’tiborsiz qoldirmaslik maqsadida soat millariga qarab yoki soat millariga qarshi tozalashni olib borish qilish tavsiya etiladi.
Xodima barcha turdagi yig‘ ishtirish ishlarini amalga oshirishning vaqtlar
me’yorlarini bilishi lozim. Bu unga kam kuch va vaqt sarflanadigan zaruriy ishlar
hajmini bajarishga yordam beradi.
quruqlab artish:
xo‘llab artish:
yuvish:
changyutgich bilan tozalash:
ko‘zgu- 37 sekund;
plintus- 19 s;
karavot- 45 s;
kafelli devor- 122 s;
kreslo- 22 s;
yozuv stoli- 53 s;
plintus- 12 s;
12 kishiliik servis- 21 minut;
par yostiq- 39 s;
tushlik stoli- 53 s;
devor- 50 s ;
par to‘shak- 77 s;
stul- 20 s;
jun adyol- 185 s;
televizor- 42 s;
muzlatgich- 50 s;
kiyim shkafi- 82 s;
darparda kimyoviy tozalashga yiliga 2 marta beriladi.3
Mehmon ketganidan keyin xonani tozalash.Standartlar:
General tozalash. Albatta mehmon ketgandan so‘ng xonani general tozalash zarur.
|
-rasm 128 kodining ко ‘rinishi

0 2 2 2 J 1
M am lakat kodi
Ishlab chiqaruv
M ahsulot kodi
N azorat
chiuing kodi
kodi
21- rasm. EAN -13 shtrix kodining ko‘rinishi Yalpi iste’mol tovarlarini kodlashda EAN (21-rasm) shtrix
kodlari keng qo‘lIaniladi. EAN kodining har bitta raqamiga to ‘g ‘ri
keladigan shtrix va oraliq bo‘shliqlar uchun alifbo ishlab chiqilgan.
Tovarni ishlab chiqarishga qo‘yilganida unga 13 ta raqamdan iborat
kod beriladi. Bu kod tayyor tovarga yozib qo‘yiladi. Oldingi ikkita
yoki uchta raqam EAN uyushmasi tomonidan belgiga asosan tovar
ishlab chiqarayotgan davlatni bildiradi. Masalan, 460 dan 469 gacha
bo‘lgan raqamlar Mustaqil Davlatlar Hamdo‘stligiga, 380 Bolgariya
davlatiga berilgan. Keyingi to'rtta raqam tovar ishlab chiqaruvchi-
ning indeksini bildiradi. Ishlab chiqaruvchi va davlat kodlarining
majmuasi markalangan tovami ishlab chiqaruvchi korxonani
bildiradi. Qolgan raqamlar ishlab chiqaruvchiga o ‘z mahsulotini
xohlagan ko‘rinishda kodlashi uchun ajratilgan. Bunda kodlar nol
raqamidan to 99999 gacha bo‘ lishi mumkin. Oxirgi 13-raqam nazo
rat kodi hisoblanadi. U maxsus algoritm bo‘yicha hisoblab topiladi.
Tashqi
savdolarda
tovarlaming
shtrix
kodlanishi
shart
hisoblanadi.
Shtrix kodlarning samaradorligiga hozirgi kunda supermarket-
larda savdo qilgan har bir xaridor guvoh bo‘lmoqda. Sotuvchi
avtomat o ‘qiydigan qurilma yordamida xaridor sotib olayotgan
tovaming kodini aniqlaydi. Shundan keyin tovar skanerlanadi, kassa
kompyuteri xotiradan tovarning narxini aniqlaydi va uni ekranga
chiqarib beradi hamda chekni bosmadan chiqaradi. Bu operatsiyalar
uchun 2 soniya vaqt ham ketmaydi. Chek berilayotganida kassa
61
kompyuteri asosiy kompyuterga tovar sotilgani haqida xabar uzatadi
va xotiraga ushbu xabar kiritiladi.
Sinf rahbari - Ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги

|
Ўзбекистон республикаси халқ таълими вазирлиги
|
bet | 18/46 | Sana | 26.11.2023 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #105970 |
Bog'liq S daftar 1-4 Sinf rahbari: _________________________
SINF O‘QUVCHILARI HAQIDA UMUMIY MA’LUMOT
№
|
O‘quvchilarning ismi, sharifi
|
Tug‘ilgan yili, oyi va sanasi
|
Shu maktabga qachon qabul qilingan
|
Uy manzili, telefon raqami
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
1
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
5
|
|
|
|
|
6
|
|
|
|
|
7
|
|
|
|
|
8
|
|
|
|
|
9
|
|
|
|
|
10
|
|
|
|
|
11
|
|
|
|
|
12
|
|
|
|
|
13
|
|
|
|
|
14
|
|
|
|
|
15
|
|
|
|
|
16
|
|
|
|
|
17
|
|
|
|
|
18
|
|
|
|
|
19
|
|
|
|
|
20
|
|
|
|
|
21
|
|
|
|
|
22
|
|
|
|
|
23
|
|
|
|
|
24
|
|
|
|
|
25
|
|
|
|
|
26
|
|
|
|
|
27
|
|
|
|
|
28
|
|
|
|
|
29
|
|
|
|
|
30
|
|
|
|
|
31
|
|
|
|
|
32
|
|
|
|
|
33
|
|
|
|
|
34
|
|
|
|
|
35
|
|
|
|
|
36
|
|
|
|
|
37
|
|
|
|
|
38
|
|
|
|
|
39
|
|
|
|
|
40
|
|
|
|
|
41
|
|
|
|
|
42
|
|
|
|
|
43
|
|
|
|
|
№
|
Otasi haqida ma’lumot
|
Onasi haqida ma’lumot
|
Qo`shimcha ma’lumotlar
|
|
5
|
6
|
7
|
1
|
|
|
|
2
|
|
|
|
3
|
|
|
|
4
|
|
|
|
5
|
|
|
|
6
|
|
|
|
7
|
|
|
|
8
|
|
|
|
9
|
|
|
|
10
|
|
|
|
11
|
|
|
|
12
|
|
|
|
13
|
|
|
|
14
|
|
|
|
15
|
|
|
|
16
|
|
|
|
17
|
|
|
|
18
|
|
|
|
19
|
|
|
|
20
|
|
|
|
21
|
|
|
|
22
|
|
|
|
23
|
|
|
|
24
|
|
|
|
25
|
|
|
|
26
|
|
|
|
27
|
|
|
|
28
|
|
|
|
29
|
|
|
|
30
|
|
|
|
31
|
|
|
|
32
|
|
|
|
33
|
|
|
|
34
|
|
|
|
35
|
|
|
|
36
|
|
|
|
37
|
|
|
|
38
|
|
|
|
39
|
|
|
|
40
|
|
|
|
41
|
|
|
|
42
|
|
|
|
43
|
|
|
|
№
|
O‘quvchilarning ismi, sharifi
|
Oiladagi bolalar soni
|
To'liq oila
|
Toliq bo'lmagan oila
|
Faqat onasining tarbiyasi ostida
|
Faqat otasining tarbiyasi ostida
|
Vasiylikdagi bola
|
Vasiylik belgilanmagan bola
|
Yetim va ota-onalik huquqidan mahrum etilganlarning farzandlari
|
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
6
|
7
|
8
|
9
|
1
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
3
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
4
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
5
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
6
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
7
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
8
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
9
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
10
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
11
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
12
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
13
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
14
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
15
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
16
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
17
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
18
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
19
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
20
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
21
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
22
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
23
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
24
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
25
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
26
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
27
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
28
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
29
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
30
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
31
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
32
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
33
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
34
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
35
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
36
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
37
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
38
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
39
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
40
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
41
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
42
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
43
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| |
Nazorat savollari - ‘z b e k is t n r e spu b L ik a si o L iy va ‘r t a maxsus

4. LO G IST IK A D A A X BO R O T O Q IM L A R I
4.1.
Logistik axborot oqimlari
M oddiy oqimlarni samarali boshqarish markazida logistik
tizimda aylanib yuruvchi axborotlami qayta ishlash va ularni sa
marali boshqarish yotadi.
Logistik axborot - bu, logistik tizimiami
boshqarish jarayon-
larini ta’minlovchi bilimlar majmuasidir.
Transport logistikasi axborot ta’minoti ling maqsadi transport -
moddiy oqimlar harakatini kompleks rejalaihtirish, nazorat qilish va
samarali boshqarish uchun m a’Iumotlar bilan ta’minlashdir.
Logistik axborot tizimlari moddiy
oqimlarni yetkazib berish
jarayonlarining
samaradorligini
ta’minlashi
uchun
quyidagi
sifatlarga ega bo‘Iishi kerak:
- hammabop - y a’ni sodda va undan foydalana olinish osonligi;
- ishonchlilik - axborot joriy operatsiyalarni aniq aks ettirishi;
- dinamik - buyurtmalarni m a’lum vaqt davomida bajarish
jarayonlari va transport terminallarida yuklarni qayta ishlash
jarayonlari to ‘g ‘risida xabarlar bilan ta’minlashi;
- o ‘z vaqtida - transport jarayonlari haqida axborot berishi;
- moslashuvchanlik - mijozlarning ehtiyojlariga qarab mosla-
shuvchanligi;
- hisobotlarni rasmiylashtirish
samaradorligi - kompyuter
monitoringida barcha kerakli axborotlami qulay shaklda ko‘rsatishi
va hokazo.
Logistik tizimiami boshqarishda, ya’ni strategik va taktik vazi-
falami yechishda axborotlami yig‘ish va ularni ajratib olish asosiy
o'rin tutadi. Agar olingan axborotlar aniq va to ‘liq bo‘lmasa,
logistik tizimiami boshqarish uchun
qabul qilingan yechimlar
kutilgan natijani bermaydi, boshqacha qilib aytganda logistika
>
moddiy oqimlarni yetkazib berishda qo‘llanib kelingan an’anaviy
usullarga qaraganda ortiqcha xarajatlarga olib kelishi mumkin.
Shuning uchun zarur axborotlami qidirib topish va aniqlash
к
45
masalalari hal qilinayotganida uning uchun
sarflanadigan xarajatlar
va olinadigan foyda qiyoslanishi kerak. Bu yerda yana shuni ham
eslatib o ‘tish joizki, murakkab investitsion logistik tizimlarni ishlab
chiqayotganda to ‘plangan axborotlarni saqlash xarajatlari ham
chetda
qolib ketmasligi kerak, ayniqsa, tavakkalchilik xarajatlari-
ning miqdori juda kam bo‘lsa.
Olinayotgan axborotlar faqat tizimni boshqasigagina emas,
bozordagi boshqa raqobatchilarning kuchli va nozik tomonlari
haqida hamda qabul qilinayotgan yechimlardagi tavakalchilik
darajasini ham baholash imkonini berishi kerak.
Raqobat hozirgi
zamonda xo‘jalik yuritishning asosiy shartlaridan biri hisoblanadi.
Shuning uchun raqiblarni to‘g ‘ri baholash korxonani rivojlanishi-
ning asosiy garovidir.
Logistika axborot tizimlari mahsulotlarni g‘amlab qo‘yish,
jo 'natish, omborga joylash, moliyaviy oqimlarini
ta ’minlash
masalalarini samarali hal etishda xizmat qiladi.
Logistik axborot
oqimlari belgilariga qarab bir necha turga bo‘linadi (11 - rasm ).
xomashyo manbasidan to oxirgi iste 'molchiga yetib borgunicha

Tovarlarni yakuniy narxdagi logistikaga
ketadigan xarajatlari
ulushining yuqori boMishi shuni ko‘rsatadiki, moddiy oqimlami
boshqarishni
optimallashtirish
orqali
xo‘jalik
yurituvchi
subyektlarning ko‘rsatkichlarini yaxshilash mumkin.
Moddiy oqimlarni boshqarishga logistik yondoshuvni qo‘llash
iqtisodiy samarasining asosiy tarkibiy elementlarini ko‘rib chiqamiz
Ishlab chiqarish va muomala
sohasida logistik yondoshuv
quyidagi samarani beradi:
-
moddiy oqim
harakati y o ‘lida zaxiralar hajmini kamaytirish;
- tovarlarni yetkazib berish vaqtini qisqartirish;
- transport xarajatlarini kamaytirish;
- qo‘l mehnati xarajatlarini kamaytirish.
Yevropa sanoat assotsiatsiyasining m a’lumotlariga ko‘ra,
moddiy oqimning monitoringi moddiy zaxiralarning 30-70% ga
qisqarishini ta’minlaydi.
Zaxiralami optimallashtirishning ahamiyatini
yana quyidagilar
bilan asoslash mumkin:
- ishlab chiqarish va muomala sohasidagi korxonalarda zaxirani
saqlash-yillik xarajatlari o ‘rtacha zaxira narxining 25-30% ini
tashkil etadi;
- zaxira saqlash va boshqaruv apparati
xarajatlari hamda tovar
buzilishi
yoki
o ‘g ‘irlanishi
oqibatida
ko‘riladigan
logistika
xarajatlari umumiy tuzilmasining 50% ni tashkil etadi;
- korxona aylanma kapitalinig ko‘p qismi, odatda, zaxiralarga
sarflanadi (korxona butun aktivlarining 10 dan 50% gacha qismini);
- zaxiralarni saqlab turish xarajatlari
umumiy ishlab chiqarish
xarajatlarining 25-30% ni tashkil etadi.
Logistikani qo‘llashdagi navbatdagi iqtisodiy samara tovarni
logistik zanjirdan o ‘tish vaqtining qisqarishi hisobiga ta’minlanadi.
Bugungi
kunda omborga joylashtirish, ishlab chiqarish operat-
siyalari va yetkazib berishga sarflanadigan
umumiy vaqt xarajat-
larida bevosita tovarning o ‘zini ishlab chiqarishga sarflanadigan
vaqt o ‘rtacha 2-5% ni tashkil etadi.
Bulardan ko‘rinib
turibdiki, 95% dan ortiq vaqt logistik
operatsiyalarga to‘g ‘ri keladi. Ushbu
foizni kamayishi kapital
aylanishini tezlashtirishga, shunga muvofiq bir birlik vaqtga to ‘g ‘ri
129
keladigan foydaning ortishiga hamda
mahsulotning tannarxini
kamayishiga olib keladi.
Nazorat savollari - ‘z b e k is t n r e spu b L ik a si o L iy va ‘r t a maxsus

4.2. Teskari aloqaga ega axborot tizimini boshqarish
«Teskari aloqaga ega axborot tizimi»
tushunchasi logistik tizim-
larni boshqarishdagi jarayonlarning turli tomonlarini integratsiya-
lashda asos bo‘lib xizmat qiladi. Teskari aloqaga ega axborot atrof-
muhit
imkoniyati yaratilgan,
to ‘g ‘ri qarorlar qabul qilinib, shu
muhitni yaxshilashga ta ’sir ko‘rsatgan joyda mavjud boMadi va
EHM bazasida logistik axborot tizimlarini ko‘rish
mobaynida bir
qancha xususan, quyidagi tamoyillarga amal qiladi:
1. Apparat va axborot modullarini ishlatish tamoyili. Apparat
moduli asosida radioapparaturalar bosh vazifasini mustaqil bajargan
buyum sifatida tushuniladi. Dastur va apparat
modullari tamoyiliga
rioya qilish shuni taqozo etadi:
- boshqaruvni turli darajalardagi, hisoblash texnikasi va
dasturlar bilan ta ’minlash;
- logistik axborot tizimlari vazifasi foydasini ko'tarish,
ularning
narxini tushirish.
2. Sharoitdan kelib chiqqan holda bosqichma- bosqich yaratish
tamoyili.
Boshqa avtomatlashtirilgan boshqarish tizimlar kabi EHM
bazasida qurilgan logistik axborot tizimlari
doimiy rivojlanishdagi
tizimdir. Bu shuni bildiradiki, loyihalashtirilayotgan vaqtda doimiy
avtomatlashtirilgan
obyektlaming
o ‘sishini
oldindan
k o ‘rish,
axborot tizimlari orqali taqsimlanayotgan
vazifalar va yechiladigan
masalalar sonini kengaytirish zarur.
3. 0 ‘zgaruvchan tizim tamoyili.
4. Tizimdan foydalanish qulayligi.
- rasm. Logistikada axborot oqimlarining turlari

T
iz
im
d
an
fo
y
d
a
ia
n
u
v
c
h
i
mu
ta
ha
ss
isn
in
g
d
a
ra
ja
s
i
Logistik axborot tizimlaridan qaysi
darajadagi mutaxassislar
nima maqsadda foydalanishlariga qarab iyerarxik sxemasi 11-
rasmda ko‘rsati!gan.
12- rasm. Logistik axborot tizimlaridan qaysi darajadagi mutaxassislar
foydalanishlarining ierarxik sxemasi
Logistikada axborot tizimlari bitta alohida olingan korxona
darajasida moddiy oqimlarni boshqarish yoki m a’lum bir hudud,
Axboro
tdan
fo
y
d
al
an
ish
c
h
e
g
a
ra
si
mamlakat yoki davlatlararo logistik
jarayonlam i tashkil etish
maqsadida tashkil etilishi mumkin (12 - rasm).
Alohida olingan korxonalardagi rejalashtiruvchi axborot tizim-
lari m a’muriyat boshqarish darajasida yaratiladi va bu axborotlar
tizimi uzoqqa (strategik) m o‘ljallangan
yechimlami qabul qilish
uchun xizmat qiladi:
- logistik zanjir zvenolarini yaratish va optimallashtirish;
- kam o ‘zgaradigan m a’lumotlami boshqarish;
- ishlab chiqarishni rejalashtirish va boshqarish.
Dispozitiv axborot tizimlari omborlar va sexlar darajasida
tashkil etilib, logistik tizimni bir maromda ishlatishni ta ’minlash
uchun xizmat qiladi.
Bajaruvchi axborot tizimlari jarayonlam i tezkor (operativ)
boshqarish uchun xizmat qiladi.
13- rasm. Logistik axborot tizimlarining turlari
48
Axborot oqimlari
moddiy oqimlardan oldinda, ular bilan bir
vaqtda yoki kechikib harakatlanishi mumkin. Bunda axborot oqimi
moddiy oqim bilan bir tarafga
yoki qarama- qarshi tarafga
y o ‘nalgan bo‘lishi ham mumkin.
Oldinda oquvchi axborotlarga avvaldan beriladigan buyurtmalar
va yukning yetib borish vaqti kabi m a’lumotlar misol bo‘la oladi.
Moddiy oqimlar bilan bir vaqtda harakatlanadigan axborot oqim-
lariga transportirovka qilinayotgan yuklar haqidagi m a’lumotlar
kiradi.
Yuklar qabul qilib olinganligi, ularning miqdori, sifati va
yetkazib berish bo‘yicha e’tirozlar to ‘g ‘risidagi m a’lumotlar
undan
kechikib harakatlanadigan oqim hisoblanadi.
Axborot oqimlari quyidagi ko‘rsatkichlar bilan tavsiflanadi va
boshqariladi:
- paydo bo‘lish manbai;
- oqimning harakat yo‘nalishi;
- uzatilish va qabul qilib olish tezligi;
- oqimning jadalligi va boshqalar.
Logistik tizimlarda axborot oqimlarini quyidagi yo'llar bilan
boshqarish mumkin:
- oqimning yo‘na!ishini o ‘zgartirish;
- xabarlarni uzatish tezligini uni
qabul qila olish imkoniyati
darajasigacha sekinlashtirish;
- alohida olingan tugun (zveno) yoki axborot o ‘tkazish kanali
boMagining o ‘tkazish qobiliyati darajasigacha axborot oqimi
miqdorini kamaytirish.
Malumot
Nozim (Dispetcher)

usullaridan foydalanilayapti. Axborotlami avtomatlashtirilgan usul-
lar orqali aniqlashda har xil turdagi shtrix kodlardan foydala
nilayapti.
Birinchi marotaba shtrix kod AQShning Filadelfiya shtatidagi
Dreksel universiteti aspirantlari Bernard Silver, Noram Jozef
Vudlan va Djordan Djoxensonlar tomonidan 1949-yil 20 oktyabrda
kashf qilingan.
1974-yil 24 iyunda birinchi marotaba dunyoda shtrix kod bilan
«Vingleys» nomli saqich sotuvga qo‘yilgan.
Dunyo bo‘yicha eng k o ‘p tarqalgan chiziqli shtrix kodlarga
EAN- 8, EAN- 13, UPC - A, UPC - Ye, va Code 128 misol bo‘Ia
oladi.
ITF - 14 shtrix kodi (19 - rasm) boshqa kodlarga qaraganda
oson bosiladi va u gofrir holatida o ‘ralgan hamda jo ‘natilayotgan
tovarlarni belgilashda k o ‘proq qo‘llaniladi
n n n
0 5 4 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 8
19 - rasm. ITF - 14 shtrix kodining ko‘rinishi
Yuzasi cheklangan tovarlarga katta hajmdagi axborotlami kod-
lash uchun «5 tadan 2 ta» kod ishlatiladi.
Logistikada boshqa kodlardan tashqari 128 kodidan ham
foydalanish mumkin ( 20 - rasm).
1 6 9 0 1 2 C X 3 4
- rasm. GPS tizimi orqali avtobus harakatini kuzatib borish

17 - rasm. GPS tizimi orqali avtobus harakatini kuzatib borish 57
GPS avtobuslar harakatini kuzatib borish bilan bir paytda
favqulodda vaziyatlar vujudga kelib qolganida SMS orqali
korxonaga o ‘z vaqtida xabar berishi mumkin.
Transport vositalari korxonaga qaytib kelganida m a’lumotlami
o ‘zida saqlab qolishi sababli berilgan topshiriqning qanday
bajarilganligi to ‘g ‘risida yozm a shaklda yoki jadval ko‘rinishida
hisobot tayyorlab beradi.
Bugungi kunda Rossiya olimlari ishlab chiqqan GLONASS
(Глобалная навигационная спутниковая система) tizimi 0 ‘zbe-
kiston Respublikasida ham qoMlanilmoqda. Hozirda Toshshahar-
transxizmat aksiyadorlik kompaniyasiga tegishli bir qancha yo‘na-
lishlarda qatnovchi avtobuslaming harakati GPS tizimi orqali nazo
rat qilinmoqda. Bu tizim quyidagi vazifalarni bajarish uchun xizmat
qilmoqda:
- transport vositasi joylashgan joyini aniqlash;
- harakat y o ‘nalishi va tezligini aniqlash;
- elektron xaritada harakat y o ‘nalishi chizmasini qurish;
- haydovchilam i tovushli aloqaga chaqirish;
- to ‘xtab turish va harakatlanish vaqtlarini qayd qilish;
- avtobus salonini audio nazorat qilish;
- belgilangan y o ‘nalishdan o g ‘ganlik to ‘g ‘risida axborot berish
va hokazo.
Shahar
transporti
uchun
harakatlanuvchi
obyektlarning
monitoring tizimi yo'nalishlardagi transport vositalarining istalgan
vaqt oralig‘ida harakat chastotasini tahlil qilish, bulardan tashqari,
nozimlik dasturini ta ’minlash tizimi orqali yo‘nalishlardagi nazorat
punktlariga qay paytda kelganini nazorat qilish imkoniyatini beradi.
Agar y o ‘nalishda og‘ishlar yuzaga kelsa, navbatchi nozimga zudlik
bilan axborot beradi (18 - rasm).
Nazorat savollari: 1. Aholining transportga bo‘lgan talabi qanday m a’lumotlar
asosida aniqlanadi?
2. «On line» degan so‘z nimani anglatadi?
3. GLONASS so‘zining m a’nosi nima?
58
4.
YoMovchilarni tashishda axborotlardan dispetcherlar qanday
foydalanadilar?
Nazorat savollari - ‘z b e k is t n r e spu b L ik a si o L iy va ‘r t a maxsus

vaqtidagi tezligi, yo‘li, yonilig‘i sarfi va h.k. lami ko‘rib turadi,
zarur bo‘lsa, haydovchiga tegishli buyruqlarni yuboradi. Lekin
jihozlarning qimmatga tushishi, ulanish kanallarining xizmatini
qoplash zarurligi, asosiysi, uyali aloqa GPS bog‘lanishining Res-
publika va undan tashqarida moliyaviy noqulayligi uning mavqyeini
pasaytiradi.
Aytish joizki, ikkala tizimning texnik vazifasi bir xil, deyish
mumkin.
Avtomobilning marshrutdagi harakatlanayotgan joyi aniqligi 3-
5 metrdan 120-150 metrgacha, harakat tezligi esa bir necha km/soat,
joriy vaqtga bogManish aniqligi 1-3 sekunddan bir minutgacha.
Tadqiqotchilar GPS jihozlarining ikki xilini Intellilog V5 va
Intellilog X8 ni sinab ko‘rishgan. Ikkala tur jihoz ham marshrut
100000 nuqtasining tavsifmi eslab qoladi, jumladan, geografik
kenglik, uzunligi, sana, vaqt, tezlik va hokazolar kabi.
Avtomobil harakati marshrutining sun'iy yo‘ldoshdan olingan
surati
15-rasmda ko‘rsatUgan. Kompyuterdagi m a’lumot matnli
fayldan iborat bo‘lib, uni tahlil etish uchun zarur dasturlar ishlab
chiqilgan.
NIBIB tomonidan moliyalashtirilgan tadqiqotchilar biomateriallar bilan qanday texnologiyalarni ishlab chiqmoqda?

|
NIBIB tomonidan moliyalashtirilgan tadqiqotchilar biomateriallar bilan qanday texnologiyalarni ishlab chiqmoqda?
|
bet | 2/4 | Sana | 20.12.2023 | Hajmi | 71,16 Kb. | | #124749 |
Bog'liq bioinjenering tizimlari 2-MNIBIB tomonidan moliyalashtirilgan tadqiqotchilar biomateriallar bilan qanday texnologiyalarni ishlab chiqmoqda?
Funktsiya uchun mo'ljallangan biomateriallar
Biomuhandislar biomaterialning funktsiyasini uning muayyan harakatni qanchalik yaxshi bajarishi va undan qanday foydalanish bilan o'lchaydilar. Yarani davolash tizimi terining o'sishi va qon tomirlarining shakllanishiga yordam berishi kerak. Suyak o'rnini bosuvchi material hujayra biriktirilishini qo'llab-quvvatlashi va suyak o'sishini osonlashtirishi kerak.
Tolali oqsil tizimlarining yangi oilasi
Ildiz hujayralari ixtisoslashgan emas, shuning uchun ular to'g'ri sharoitlarda har qanday maxsus hujayra turiga o'tish imkoniyatiga ega. Biomateriallar ildiz hujayralari taqdiri va faoliyatini nazorat qilish uchun ishlatilishi mumkin. NIBIB tomonidan moliyalashtiriladigan tadqiqotchilar oqsil biomateriallari panelini yaratish uchun ipakni tropoelastin, yuqori elastik va dinamik strukturaviy oqsil bilan birlashtirish ustida ishlamoqda. Ushbu materiallar turli to'qimalar tuzilmalarining elastikligini taqlid qilishi va shuning uchun biologik funktsiyani, xususan, ildiz hujayralarining differentsiatsiyasini nazorat qilishi kerak.
O'pka plomba moddasi sifatida foydalanish uchun yamoq
Biomateriallardan tayyorlangan mastiklar va yamoqlar shikastlangan to'qimalarni qayta tiklash va davolash imkonini beradi. NIBIB tomonidan moliyalashtiriladigan tadqiqotchilar jarrohlik, jarohatlar yoki pnevmoniya va mukovistsidoz kabi holatlar natijasida kelib chiqadigan o'pka oqmalarini davolash uchun jigarrang suvo'tlardan olingan alginatdan plomba va terapevtik yamoq sifatida foydalanishni o'rganmoqdalar. Aljinat muzlatilgan holda quritilganidan so'ng, u yaraga qo'llaniladi va tananing o'z suvidan rehidratlanadi. Dastlabki testlar istiqbolli bo'lib, yamoq o'pkaga o'xshash bosimga bardosh bera oladi, o'pka oqishi samarali davolanadi va o'pka to'qimalarining yangilanishiga yordam beradi.
Surunkali diabetik yaralarni davolash uchun aqlli yarani bog'lash
Qandli diabet bilan og'rigan va davolanmagan bemorlarda hayot sifati, infektsiyalar, amputatsiyalar va o'lim pasayadi. NIBIB tadqiqotchilari shifo jarayonini kuzatib, kislorod va qon tomirlarini rag'batlantiruvchi biokimyoviy omillarni etkazib beradigan aqlli yara qoplamasini ishlab chiqmoqda. Elektronika, jarohatni davolash, mikrofabrikasiya, biomateriallar va dori vositalarini birlashtirgan holda, kiyinish teriga yaqin aloqada bo'lgan sensorlar va aktuatorlarni birlashtiradi. Keraksiz kiyinishni almashtirish va tibbiy muassasalarga tashrif buyurishni kamaytirish bilan birga davolanishga yordam berishi kutilmoqda.
|
| |