nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Birinchi guruh eng katta umumiylik va muhimlik darajasi bilan tavsiflanadigan muammolar

|
Birinchi guruh eng katta umumiylik va muhimlik darajasi bilan tavsiflanadigan muammolar
|
bet | 7/15 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 46,58 Kb. | | #146273 |
Bog'liq 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalaBirinchi guruh eng katta umumiylik va muhimlik darajasi bilan tavsiflanadigan muammolar. Ular turli davlatlar o‘rtasidagi munosabatlardan kelib chiqadi. Ayni shu sababli ular interijtimoiy global muammolar deb ataladi. Bu erda jamiyat hayotidan urushni bartaraf etish va adolatli dunyoni ta’minlash; yangi xalqaro iqtisodiy tartib o‘rnatish kabi ikki o‘ta muhim muammo farqlanadi:
Ikkinchi guruh jamiyat va tabiatning o‘zaro ta’siri natijasida yuzaga keladigan muammolar bo‘lib, ular odamlarni energiya, yonilg‘i, chuchuk suv, xom ashyo resurslari va shu kabilar bilan ta’minlash kabilardir. Bu guruhga ekologik muammolar, shuningdek Jahon okeani va kosmik fazoni o‘zlashtirish ham kiradi.
Uchinchi guruhni «inson – jamiyat» tizimi bilan bog‘liq muammolar ya’ni demografiya muammosi, sog‘liqni saqlash, ta’lim, xalqaro terrorizm tahdidi ma’naviyat masalalari va shu kabilardir.
U yoki bu muammoning muayyan guruhga kiritilishi ma’lum darajada shartli xususiyat kasb etadi va muhim omillarga, ularni ajratish asoslariga bog‘liq bo‘ladi. SHu sababli har qanday tasnif masala echimining uzil-kesil varianti sifatida emas, balki murakkab tizimni qayta tuzishning global muammolar o‘zaro aloqasi tabiatini yaxshiroq tushunishga ko‘maklashadigan usullaridan biri sifatida qaralishi lozim.
Endi butun insoniyatga jiddiy xavf tug‘dirayotgan eng muhim muammolarga qisqacha tavsif beramiz.
Asosiy global muammolar tizimi. Hozirgi davrning global muammolari o‘z holatini zamonda tinimsiz o‘zgartiradigan yagona, faol va ochiq tizim hisoblanadi, chunki unga umuminsoniy ahamiyatga molik bo‘lgan yangi muammolar kirishi, avvalgi muammolar esa, ularning echilishiga qarab, yo‘qolishi mumkin. Rim klubining asoschisi va birinchi prezidenti A.Pechchei bu holatga e’tiborni qaratib, insoniyat qarshisida ko‘ndalang bo‘lgan aksariyat muammolar «bir-biri bilan mahkam chirmashib oldi, ulkan sprut changali yanglig‘ butun sayyorani o‘z iskanjasiga olmoqda... echilmagan muammolar soni o‘sib bormoqda, ular yanada murakkabroq tus olmoqda, ularning chirmashuvi yanada chigallashmoqda, ularning «iskanjasi» esa sayyoramizni o‘z changalida tobora qattiqroq siqmoqda», 1 deb yozgan edi.
Ammo global ziddiyatlar tuguni qanchalik chigal bo‘lmasin, uni fan va falsafa yordamida echish, ya’ni sababni oqibatdan, muhim tafsilotlarni ikkinchi darajali tafsilotlardan, ob’ektivni sub’ektivdan farqlash uchun nazariy jihatdan anglab etish lozim. Dunyo miqyosidagi jarayonlarga ta’sir ko‘rsatish uchun odamlarning imkoniyatlari va resurslari cheklanganini hisobga olib, muammolarning qaysi biri darhol echishni talab qilishi va qaysi biri ikkinchi darajali ahamiyat kasb etishini ham farqlash muhimdir.
|
| |
YAngi qadriyatlar tizimi - 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati

|
1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati
|
bet | 15/15 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 46,58 Kb. | | #146273 |
Bog'liq 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalaYAngi qadriyatlar tizimi. Ayni shu sababli qadriyatlar muammosi, ijtimoiy rivojlanishning yangi ustuvorliklarini va boshqa dunyoqarash mo‘ljallarini izlash jamiyatni ma’naviy yangilashning bosh vazifalariga aylanadi. Bugungi kunda turli mamlakatlarning olimlari boshqa qadriyatlarga muvofiq bunyod etilgan o‘zga sivilizatsiyaga o‘tish amalga oshirilgan taqdirdagina insoniyat ekologik va boshqa global muammolarni bartaraf eta olishi mumkinligini deyarli yakdillik bilan qayd etmoqdalar. Ularning fikricha, mazkur qadriyatlar tabiat va uning ehtiyojlarini tabiatdan ustun qo‘yuvchi antropotsentrizmga emas, balki hayot fenomenining betakrorligiga va biosferani muvozanat holatida saqlash lozimligiga e’tiborni qaratuvchi biosferotsentrizmga asoslanishi lozim. Inson esa, aqlli mavjudot va mazkur murakkab tizimning tarkibiy qismi sifatida, bu bilan nafaqat hisoblashishi, balki tegishli tarzda ish ko‘rishi ham lozim. Uning dunyoga munosabatini o‘zgartirish, insonparvarlik va koevolyusiya, ya’ni tabiat va jamiyatning mushtarak rivojlanishi tamoyillariga tayanib, yangi qadriyatlar tizimini va ijtimoiy rivojlanish mo‘ljallarini yaratishdan boshqa yo‘li yo‘q.
Umuminsoniy qadriyatlar. Hozirgi sharoitga tatbiqan muayyan universal asos sifatidagi «yangi insonparvarlik»ning mohiyati er kurrasida yashovchi barcha odamlarning muhim manfaatlarini aks ettiradigan va shu sababli butun dunyoda umumiy qadriyatlar sifatida idrok etiladigan borliq me’yorlari va tamoyillarini qaror toptirishdan iborat. Bunday qadriyatlarning ayrimlari ilk bor jahon dinlarida umuminsoniy qoidalar sifatida ta’riflangan.
Ular to‘la holda BMT Bosh Assambleyasi 1948 yil 10 dekabrda qabul qilgan Inson huquqlari umumjahon deklaratsiyasida o‘z ifodasini topdi va 1975 yilda xalqaro Xelsinki bitimi bilan tasdiqlanib, jahon hamjamiyati tan oluvchi umumiy normaga aylandi.
Xulosalar. Insoniyat o‘zini o‘zi tashkil etuvchi jonli tizim sifatida o‘z mavjudligi uchun kurash olib bormoqda, yaxshiroq kelajakka erishishga harakat qilmoqda. Bunda hozirgi globallashuv jarayonlari va ular yuzaga keltirayotgan turli muammolar insoniyat oldida tarqoqlik va ixtiloflarni engib, o‘z birligi sari harakat qilish, ayni vaqtda madaniyatlar, asriy an’analarning o‘ziga xosligini, ayrim millatlar va xalqlarning xususiyatlarini saqlashdan boshqa chora qoldirayotgani yo‘q. Bunday birlashuvga esa, faqat umuminsoniy qadriyatlarni e’tirof etish va ularga rioya qilish orqali erishish mumkin.
|
| |
Mathcad dasturidan foydalanib sodda differensial tenglamalarni yechish

|
Mathcad dasturidan foydalanib sodda differensial tenglamalarni yechish
|
bet | 1/2 | Sana | 10.01.2024 | Hajmi | 178,25 Kb. | | #133933 |
Bog'liq 1-mavzu R E J A : - Axborotni strukturalash va tasvirlash muammosi
- Ma'lumotlarning tarmoqli, relyatsion va ierarxik modellari
Tayanch iboralar: Ma'lumotlar ombori, ob’ekt, kattalik, ma’lumotlar omborini boshqarish tizimlari, sonli ma’lumotlar, belgili ma’lumotlar, tarmoqli tizim, jadvalli, mantiiqiy ma’lumotlar, rеlyatsion, ierarxik,tarmoqli modellar. Ma'lumotlar ombori deb, kompyuterning uzoq muddatli xotirasida saqlanayotgan axborotlar va ular ustida aniq bir ishlash usullariga imkon beradigan ma'lumotlar yig’indisiga aytiladi. Ma'lumotlar omborida turli ma'lumotlar saqlanishi mumkin. Masalan, poezd, samolyot, avtobuslarning harakatlanish jadvali, do’kon yoki ombordagi mahsulotlarning mavjudligi haqidagi ma'lumotlar, talaba, o’qituvchi va xodimlar haqidagi ma'lumotlar, kitoblar haqidagi ma'lumotlar va boshqalar ma'lumotlar omboriga misol bo’la oladi. Ma'lumotlar omborlari ham ular joylashgan davlatlar kabi turli-tumandir. Ba'zi axborot tizimlari katta emas. Masalan, Avstraliyadagi «Ausinet» (Ousinet) tizimi 17 omborga, Amerikaning «DAYALOG» (Dialog) tizimi 250 dan ortiq omborga ega. Shvetsariyaning «Data— Star» (Deyta sta) tizimi 46. G’arbiy Germaniyaning «INKA» (Inka) tizimi 42. Frantsiyaning «Kestel» (Kastel) tizimi 45. Buyuk Britaniyaning «Pergamon Infolayn» (Pegamon Infoleyn) tizimi 35 omborga ega. 1-misol: Strukturalanmagan ma'lumotlar. Shaxsiy ish №20201; Aliеv Karim Ergashеvich; tug’ilgan sana 1 yanvar 1979 yil; Shaxsiy ish №20202; Boqiеv Dilmurod Raxmatullaеvich; tug’ilgan sana 5 dеkabr 1985 yil; Shaxsiy ish №20203; Zokirov Anvar Rashidovich; tug’ilgan sana 15 may 1984 yil. 2-misol: Strukturalangan ma'lumotlar.
Shaxsiy ishi №
|
Familiyasi
|
Ismi
|
Otasining ismi
|
Tug’ilgan sana
|
20201
|
Aliеv
|
Karim
|
Ergashеvich
|
01. 01. 1993
|
20202
|
Boqiеv
|
Dilmurod
|
Raxmatullaеvich
|
05. 12. 1996
|
20203
|
Zokirov
|
Anvar
|
Rashidovich
|
15. 05. 1994
|
|
| |
Global ongni shakllantirish zaruriyati

|
Global ongni shakllantirish zaruriyati
|
bet | 14/15 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 46,58 Kb. | | #146273 |
Bog'liq 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalaGlobal ongni shakllantirish zaruriyati. Globallashuv jarayonlarini nazariy jihatdan anglab etish va global muammolarni bartaraf etish nafaqat o‘ta og‘ir va uzoq davom etadigan, balki kutilgan natijalarga qanday erishish mumkinligi xususida hali aniq javoblar va uzil-kesil echimlarga ega bo‘lmagan ishdir. Ayni vaqtda aksariyat tadqiqotchilar global tangliklarni bartaraf etish imkoniyatini ommaviy ongda yangicha axloqning shakllanishi va mustahkamlanishi, madaniyatning rivojlanishi va uning insonparvarlashuvi bilan bog‘lamoqdalar. Buning uchun jiddiy asoslar bor, zero odamlarning fe’l-atvori, xatti-harakatlari, pirovard natijada esa ular erishishga harakat qiladigan natija asosan ularning hayotga munosabati va fikrlash tarzi bilan belgilanadi.
Xalqaro kuchlarning birlashuvi. Odamlar dunyoqarashi nafaqat ularning dunyo haqidagi bilimlarida, balki ular bu bilimni qanday talqin qilishi, qanday xulosalar chiqarishi va qanday ish ko‘rishida ham namoyon bo‘ladi. SHu sababli global muammolarni butun dunyo bahamjihat hal qilishi lozimligi to‘g‘risida so‘z yuritar ekanmiz, insoniyat nazariyada muayyan yutuqlarga va ba’zi bir amaliy natijalarga erishgan holda, dunyo rivojlanishining salbiy jarayonlarini to‘xtatishga hali muvaffaq bo‘lmaganini e’tibordan chetda qoldirishimiz mumkin emas. Xalqaro kuchlarning muayyan darajada birlashuvi, ularning muvofiqlashtirilgan, izchil va eng muhimi, samarali harakatlari ham hali mavjud emas. Nega shunday bo‘lyapti va bunga nima xalaqit beryapti? Hozirgi rang-barang va ziddiyatlarga to‘la dunyoda kelishilgan harakatlarni amalga oshirish mumkinmi? Agar mumkin bo‘lsa, bunga qanday asosda erishish mumkin? Bular bugungi kunda ijtimoiy tafakkur, shu jumladan falsafa echishga harakat qilayotgan bosh masalalardir.
Inqiroz ildizlari. Ayrim mamlakatlarda ham, butun dunyoda ham barqaror ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishga erishish texnokratik jamiyat tuzilishi va mohiyatidan kelib chiqadigan katta qiyinchiliklar bilan bog‘liq. U kompyuter inqilobi ta’sirida o‘zgarganiga qaramay, texnogen sivilizatsiyaning asosiy shakl-shamoyillarini saqlab qolmoqda va shu sababli hozirda mavjud ko‘rinishda nafaqat bunday jamiyat tanqidchilarini, balki texnika taraqqiyoti tarafdorlari (texnokratik optimistlar) sobiq izdoshlarining bir qismini ham qanoatlantirmayapti.
|
| |
Ta’lim muammosi - 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati

|
1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalarining mohiyati
|
bet | 9/15 | Sana | 26.01.2024 | Hajmi | 46,58 Kb. | | #146273 |
Bog'liq 1. Globallashuv, globalistika va barqaror taraqqiyot tushunchalaTa’lim muammosi. Demografik portlash sabablari ta’lim muammosi bilan uzviy bog‘liq. So‘nggi yillarda jahonda savodsizlar soni foiz hisobida kamaygan bo‘lsa, mutlaq hisobda o‘sishda davom etmoqda. Bunda ma’lumotsiz odamlarning hayoti amalda ko‘p bolalikni xurofiy aqidalar bilan oqlaydigan arxaik oilaviy an’analarga bo‘ysunadi. Pirovardda rivojlangan va rivojlanayotgan mamlakatlar o‘rtasidagi tafovut bu jihatdan ham ortishda davom etmoqda. Hozirgi vaqtda ajabtovur vaziyatni kuzatish mumkin: savodxonlik mutlaq raqamlarda o‘sayotgan bir paytda, savodsizlar, ya’ni o‘qish, yozish, oddiy arifmetik amallarni bajarishni bilmaydigan odamlar soni ham o‘sib bormoqda (Hindiston aholisining 70%, Pokiston aholisining 60%, Afrika mamlakatlari aholisining 80% savodsiz).
SHu bilan bir qatorda aksariyat odamlarning ma’lumot darajasi yangi texnologiyalar va kompyuter texnikasidan keng foydalanuvchi hozirgi jamiyatda to‘laqonli yashash va mehnat qilish imkonini bermasligi bilan bog‘liq funksional savodsizlik ham o‘sib bormoqda.
Bu muammoning boshqa bir jihati shundan iboratki, jahonning aksariyat davlatlarida ta’lim olish imkoniyati barchaga teng darajada ta’minlanmagan bo‘lib, bu ijtimoiy keskinlikning qo‘shimcha manbai hisoblanadi. SHuningdek hozirgi davrda ta’lim sifatini yaxshilash, uning mazmunini ijtimoiylashtirish masalasi ko‘ndalang bo‘lib turmoqda. SHuni alohida ta’kidlash lozimki ta’limning ijtimoiylashuvi o‘quv jarayonida gumanitar fanlarning o‘quv soatlari yoki fanlar sonini ko‘paytirish emas balki, tabiiy ilmiy fanlar mazmunini gumanitarlashtirish, har qanday ilmiy kashfiyotni inson manfaatlarini himoya qilishga yo‘naltirishi lozim. SHundagina inson o‘z mavjudligini saqlab qolish imkoniyatiga ega bo‘ladi. SHu nuqtai nazardan, O‘zbekistonda 1997 yilda qabul qilingan “Kadrlar tayyorlash Milliy dasturida” aynan shu maqsadlarni o‘zida ifodalaydi. “O‘zbekistonda har yili ta’lim uchun sarflanayotgan xarajatlar yalpi ichki mahsulotning 10-12 foizini tashkil etadi. Holbuki, jahon tajribasida bu ko‘rsatkich 3-5 foizdan oshmaydi”1. Zero, insonning nafaqat bilim olishi, balki kasbiy malakalarga ega bo‘lishi ijtimoiy savodsizlikni bartaraf qilishning muhim omili hisoblanadi.
|
| |
Qo`shimcha qism - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 18/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaQo`shimcha qism: tarbiyachi bolalarga magnitli doskada so`zlar tuzishni va turli magnit predmetlaridan foydalanib jumboq tuzishni taklif etishi mumkin.
E`tiborga molik jihati: hayotni ilm bilan bog`lamoq; texnika xavfsizligi qoidalariga amal qilishni bilishi.
San`at markazi
Rasm chizish va applikasiya. «Men va mening oilam» .
Maqsad: oilasi haqidagi ma`lumotlarni umumlashtiradi, oila a`zolarini ta`riflab beradi; bajarilayotgan ishda rasm chizish va applikasiya kabi ikkita ijod turini uyg`unlashtiradi.
Jihoz va materiallar: oilaviy dam olish fotosuratlari to`plami, AKT vositalari, oilaviy arxivdan video parchalar, qog`oz, buyoqlar, qalamlar.
Faoliyatning borishi:
«Men va mening oilam» mavzusidagi rasm namunalarini ko`rib chiqish;
Bolalar oilaviy urf-odatlar haqida bir-birlari bilan o`rtoqlashadilar;
Ishlash texnologiyasini tanlash (applikasiya yordamida chizish);
Bolalar ishlari.
Qo`shimcha qism: bolalar ishlari ko`rgazmasini tashkil etish.
E`tiborga molik jihati: toza-ozoda ishlashni bilishi; oila a`zolariga muhabbatni tarbiyalash
Qurish-yasash va matematika markazi
«Teatr binosini quramiz»
Maqsad: turli qurilish materiallaridan teatr sahnasini qurish, odatiy (oddiy) shakllarni aytadi va ularni qurilishda foydalanadi, hisobni biladi, o`lcham, sonlar, rang va shakllarni farqlay oladi.
Jihoz va materiallar: kubiklar,geometrik figuralar,qurilish bloklari,
tomoshabinlar uchun o`rindiqlar, ekran, teatr va kinoteatrlarni aks ettiruvchi rasmlar.
Faoliyatning borishi:
«O`zbekiston teatrlari» video materiallari va «Teatr» , «Kinoteatr» mavzusidagi ko`rinishlarni tomosha qilish;
Bolalar bilan birgalikda kinoteatr qurilishini rejalashtirish;
Kino teatr loyihasi;
Bolalar ishlarini muhokama qilish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
E`tiborga molik jihati - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 20/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaE`tiborga molik jihati: texnika xavfsizligi qoidalariga rioya etishi; hayot, san`at va ilmni bir-biri bilan bog`lash; fikrlashni, nutqni, tasavvurni va mayda motorikani rivojlantirish.
Til va muloqot markazi
Oila daraxti
Maqsad: mantiqiy fikrlash rivojlanadi, faol va passiv nutq, oilasidan faxrlanish tuyg`usi shakllanadi.
Jihoz va materiallar: daraxt tasvirlangan rasm, oila a`zolari fotosuralari (har bir bola)
Faoliyatning borishi:
Bolalar o`zlarining oila a`zolari fotosuratlari solingan konvertni oladilar.
Eng katta avlod vakilidan boshlab, ismlarini aytib, daraxt ildiziga joylashtiradilar.
Rasmlarni tanlashni hamda joylashtirishni davom ettirdilar va ish jarayonida tushuntirib, ta`riflab beradilar (masalan, bu mening bobom, Uning ismi Ibroximov Toxir).
Qo`shimcha qism: bolalar oila haqidagi maqollarni eslaydilar.
E`tiborga molik jihati: o`z oilasining barcha a`zolarini bilishga, gapni to`g`ri tuza olishni bilishi.
SENTYaBR 4 HAFTASI
MEN VA MENING DO`STLARIM
Qurilish markazi
Domino - «Sehrli raqamlar»
Maqsad: 10 gacha bo`lgan son va teskari sanashni biladi, hisob bo`yicha oldingi va keyingi raqamlarni aytgan holda sonlar tartibini tuzadi. Yog`ochdan yasalgan dominodan turli shakllarni yaratadi.
Jihoz va materiallar: yog`och soqqalar, raqamli, shaklli domino, tushirib qoldirilgan joyi mavjud bo`lgan bir qancha raqamlar tasvirlangan kartochkalar.
Faoliyatning borishi:
1 dan 10 gacha bo`lgan raqamli dominoni tanlaydilar va ularni tartib bilan terib chiqadilar.
Mavjud bo`lmagan raqamni topib to`ldirish lozim bo`lgan vazifa berilgan kartochkani oladilar.
Raqamlardan domino yasaydilar.
Qo`shimcha qism: Tarbiyachi raqamlar bilan bog`liq vazifalarni yechishda domino toshlari bilan Qo`shimcha qism o`yinni bolalarga taklif etish mumkin. Hisob 20 gacha.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
-ish. Kallusni qayta ekish va kallus to‘qimasining o‘sish hususiyatlarini aniqlash

|
-ish. Kallusni qayta ekish va kallus to‘qimasining o‘sish hususiyatlarini aniqlash
|
bet | 3/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 63,84 Kb. | | #122667 |
Bog'liq lab2-ish. Kallusni qayta ekish va kallus to‘qimasining o‘sish hususiyatlarini aniqlash
(kartoshka misolida)
Material va asbob-uskunalar: Petri likobchasidagi kallus, steril pinset, skalpel, Petri likobchalari, torsion tarozilar, spirt, spirtovka va gugurt.
Mavzuning mazmuni: Kallusni qayta ekish (o‘sish intensivligiga bog‘liq holda har 3-6 xaftada olib boriladi. O‘stirish sikli odatda to‘rt haftaga to‘g‘ri keladi. Bu vaqt ichida kallus to‘qimasi o‘sishining egri chizig‘ini aniqlash uchun 4-5 marta (xar 5-7 kunda) kallusning og‘irligi o‘lchanadi. Har bir o‘lchash paytida har biridan 5-7 ta eksplantlar bo‘lgan 3 ta Petri likobchasi olinadi, egri chiziqni to‘g‘ri tuzish uchun, boshdan boshlab kallusli 20 ta Petri likobchasi olinishi kerak (hammasi bo‘lib 100 tortma). Har bir tortma 100-150 mgdan bo‘lishi kerak. O‘sish tafsilotlaridan tashqari, kallusning rangi va konsistensiyasi belgilanib boriladi. Naviga qarab kartoshka kallusining rangi oq, sarik, kulrang, och-qo‘ng‘ir bo‘ladi, kallusning eskirishi bilan rangi to‘qlashadi. Konsistensiyaga ko‘ra kallus zich va po‘k bo‘ladi. Po‘k kallus tezroq o‘sadi va suspenziya hosil qilishga moyil bo‘ladi. Zich kallus esa morfogenez uchun qo‘llaniladi. Odatda, kallusning initsiatsiyasi uchun auksinning ozuqa muhitidagi miqdori, o‘sish me’yorini ushlab turishdagiga nisbatan bir muncha ko‘proq bo‘ladi. Masalan, ozuqa muhitiga kallusning initsiatsiyasi uchun 6 mg/l 2,4-Dsolinsa, o‘sishni bir me’yorda ushlab turishga 3 mg/l 2,4-D solinadi.
Ishning borishi. Parafilm olinib, kallusli Petri likobchasi ochiladi. Kallus pinset bilan steril Petri likobchasiga olinadi, va skalpel bilan 300-150 mgli bo‘laklarga bo‘linadi. Torsion tarozi ichki qismi spirt bilan artiladi, pallasini pinset bilan ushlab spirtga solinadi va spirtovka alangasiga engil tutiladi. Steril sharoitda tortib olingan kallus to‘qimalari Petri likobchalariga 5 bo‘lakdan solinadi va konditsionerga qo‘yiladi. Uch haftadan so‘ng kallusning og‘irligi steril sharoitda o‘lchanadi.
|
| |
LABORATORIYA MASHG'ULOT-17 - Xujayralarning kallus kulturalarini olish va ularning sifatini baxolash

|
Xujayralarning kallus kulturalarini olish va ularning sifatini baxolash
|
bet | 4/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 63,84 Kb. | | #122667 |
Bog'liq labLABORATORIYA MASHG'ULOT-17
MAVZU: PEKTIN MODDALARINI AJRATIB OLISH VA MIQDORINI ANIQLASH.
Mashg'ulot shakli: laboratoriya ishi.
Mashg'ulot mеtodi: «aqliy xujum»
Laboratoriya ishining maqsadi: Polisaxaridlarning ahamiyati, ularni tarkibiy qismlarini o‘rganish. Pektin moddalarining qanday uglevodlar sinfiga kirishini o‘rganish. Pektin moddalarning dorivor o‘simliklar tarkibida aniqlashni o‘rganish.
Mavzuning ahamiyati: fеrmеntlar, ularning xossalari va terapevtik maqsadlarda qo’llanishi haqidagi bilimlarni oshirish.
ISHNI BAJARISH TARTIBI
Reaktivlar: O‘yuvchi natriyning 0,1 n eritmasi
kalsiy xlorning 2 n eritmasi
kumush nitratning 1% li eritmasi.
Dorivor o‘simliklardagi pektin moddalarni ajratib olish.
Dorivor o‘simliklardagi pektin moddalar miqdorini aniqlash.
Pektin moddalarni ajratib olish
Pektin moddalarini o‘simlik mevalaridan, tuganaklaridan, ildizmevalaridan va poyalaridan ajratib olish mumkin.
Ish tartibi: 25 g yangi uzilgan o‘simlik materialidan (kartoshka, olma, limon, kanqlavlagi) olib, bir xil massa bo‘lguncha qum yoki shisha kukunlari yordamida maydalanadi. Massa hajmi 500 ml konussimon kolbaga solinadi va uning ustiga 450S gacha isitilgan suvdan 100 ml quyiladi. Kolba 450S issiqlikdagi suv xammomida 30 minutcha qoldiriladi va vaqti-vaqti bilan aralashtirilib turiladi. Vaqt tugagach, kolbaning og‘zi kauchuk po‘kak bilan berkitiladi va 15-20 minut davomida qattiq chayqatiladi. Keyin kolbadagi suyuqlik minutiga 3000 tezlikda 10-15 daqiqa davomida sentrifugalanadi va pektin tiniq eritma ajratib olinadi. Pektin moddalarni to‘liq ajratib olish uchun sentrifuga stakanidagi cho‘kma yana 2-3 marta 50-60 ml suv bilan yuviladi va har safar sentrifugalanadi. Barcha eritmalar qo‘shilib, uning xajmi 250 ml ga etkaziladi. Eruvchan pektin modda miqdori cho‘kmaga tushirish usuli bilan aniqlanadi.
|
| |
Bosh muharrir: Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich Bosh muharrir o‘rinbosari: Karimov Norboy G‘aniyevich

1
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
10
2023
08.00.10
Demografiya. Mehnat iqtisodiyoti
08.00.11
Marketing
08.00.12
Mintaqaviy iqtisodiyot
08.00.13
Menejment
08.00.14
Iqtisodiyotda axborot tizimlari va texnologiyalari
08.00.15
Tadbirkorlik va kichik biznes iqtisodiyoti
08.00.16
Raqamli iqtisodiyot va xalqaro raqamli integratsiya
08.00.17
Turizm va mehmonxona faoliyati
08.00.01
Iqtisodiyot nazariyasi
08.00.02
Makroiqtisodiyot
08.00.03
Sanoat iqtisodiyoti
08.00.04
Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti
08.00.05
Xizmat ko‘rsatish tarmoqlari iqtisodiyoti
08.00.06
Ekonometrika va statistika
08.00.07
Moliya, pul muomalasi va kredit
08.00.08
Buxgalteriya hisobi, iqtisodiy tahlil va audit
08.00.09
Jahon iqtisodiyoti
74-91 xalqaro daraja
ISSN: 2992-8982
2
https://yashil-iqtisodiyot-taraqqiyot.uz
Bosh muharrir:
Sharipov Qo‘ng‘irotboy Avezimbetovich
Bosh muharrir o‘rinbosari:
Karimov Norboy G‘aniyevich
Elektron nashr. 714 sahifa, 30-oktyabr, 2023-yil.
T a h r i r h a y ’ a t i:
Rae Kvon Chung,
Janubiy Korea, TDIU faxriy professori, “Nobel” mukofoti laureati
Salimov Oqil Umrzoqovich,
O‘zbekiston fanlar akademiyasi akademigi
Abduraxmanov Kalandar Xodjayevich,
O‘zbekiston fanlar akademiyasi akademigi
Osman Mesten,
Turkiya parlamenti a’zosi, Turkiya – O‘zbekiston do‘stlik jamiyati rahbari
Toshkulov Abduqodir Hamidovich,
i.f.d., prof., TDU rektori
Buzrukxonov Sarvarxon Munavvarxonovich,
i.f.d., O‘zR Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vaziri o‘rinbosari
|
PEKTIN MODDALAR MIQDORINI ANIQLASH

|
PEKTIN MODDALAR MIQDORINI ANIQLASH
|
bet | 5/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 63,84 Kb. | | #122667 |
Bog'liq labPEKTIN MODDALAR MIQDORINI ANIQLASH
Pektin moddalar miqdorini aniqlash ko‘pincha ularni gidrolizlash va kalsiy pektat sifatida cho‘kmaga tushirishga asoslangan.
Ish tartibi: Hajmi 500 ml bo‘lgan stakan yoki kolbaga yuqoridagi usul bilan ajratib olingan pektinli eritmadan 25 ml quyiladi va o‘nga 100 ml natriy ishqorinig 0,1 n eritmasidan qo‘shib, 30 daqiqa qoldiriladi. SHu vaqt ichida eruvchan pektin sovutiladi va pektin kislotaning natriyli tuziga aylanadi. So‘ngra 50 ml sirka kislotaning 1n eritmasidan qo‘shiladi va erkin pektinat kislota olinadi.
Shu yo‘l bilan olingan pektinat kislotaga 5 minutdan so‘ng kalsiy xloridning 2 n eritmasidan 50 ml qo‘shiladi. Bunda kalsiy pektat cho‘kmaga tushadi. CHo‘kma oldindan filtr qog‘ozdan o‘tkaziladi. CHo‘kma xlor ionlari yuqolguncha suv bilan yuviladi. Xlor ionlarini yukotish kumush nitratning 1% li eritmasi bilan salbiy reaksiya berishga qarab aniqlanadi. So‘ngra filtr qog‘oz cho‘kma bilan byuksga solinadi va termostatda 100° S da massa doimiy og‘irlikka ega bo‘lguncha kuritaladi. Pektat kislota quyidagicha aniqlanadi.
X = a v 92 / S V
Bunda:
X-pektat kislota miqdori (% xisobida).
a-topilgan pektat kalsiy miqdori.
S-tekshirilayotgan o‘simlik material ining miqdori.
V-sovunlash va pektat kalsiyni cho‘ktirish uchun olingan
eritma xajmi.
v-pektinli eritmaning dastlabki xajmi
92- hisoblash koeffitsienta (% xisobida), bu son pektat kalsiy tarkibidagi kalsiy miqdorining 8% gacha tengligidan olingan.
Xisoblash uchun misol: Kanop poyasidan 100 gr olib, hajmi 500 ml (v) kolbaga maydalab solinadi va distillangan suv bilan o‘lchov chizig‘igacha to‘ldiriladi. Pektin moddasini aniqlash uchun 25 ml (V) filtrat olinadi. Kalsiy pektatning doimiy massasi 0,0370 g (a) teng bo‘ladi. Bunda:
X- 0,0370-500-92 ⋅0,68%⋅ 100⋅25
|
| |
Qo`shimcha qism - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 171/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaQo`shimcha qism: tarbiyachi bilan daraxtlarni asrash xaqida suxbat.
E`tiborga molik jihati: kuzatish orqali bolalarning xulosa chiqara olishlariga, taiatga nisbatan extiyotkorona munosabatda bo`lish.
Fan va tabiat markazi
Qog`oz xususiyatlari bilan tanishish.
Maqsad: xayotimizda qog`ozning ishlatilish vazifasi xaqida biladi; uning sifatini (rangi, silliqligi, qalinligi, mustahkamliligi)ni va xususiyatlari (suvni shimishi, g`ijim bo`lishi, qirqilishi, yonishi, va x.z) ni aniqlaydi.
Kerakli Jihoz va materiallar: qadimgi yozuvlar tasvirlangantoshlar, qayin po`stlog`i, shaffof qog`oz rasmlari; qayin po`stlog`i, shaffof qog`oz, toshlar, guash, qog`oz, qalam, o`tkir tayoqcha, suv idish, turli ko`rinishda qog`ozlar, gugurt, va tarbiyachi uchun temir kosacha.
Faoliyatning borishi:
Bolalar qadimgi yozuvlar tasviri tushirilgan rasmlarni tomosha qilishadi. Toshda guash bilan chiziqlar chizishga harakat qilishadi, qayin po`stlog`ida xarflarni o`yishadi, qalam bilan qog`ozga yozishadi.
Atrofingizga qarab qog`ozdan tayyorlangan predmetlarni sanab o`ting. (salfetklar, oboylar, tualetqog`ozi, otkrggkalar, kitoblar, jurnallar, gazetalar, qutilar,daftarlar vax.z.)
Qog`oz xususiyatlarini aniqlashadi. Bolalar qog`ozni g`ijimlashadi, yirtishadi, suvga tushirishadi. Xulosa qilishadi.
Qo`shimcha qism: tarbiyachi qog`oz qayerdan olinganligi to`g`risida aytib beradi.
E`tiborga molik jihati: qog`oz xususiyatlarini aniqlash uchun bolalar qog`oz bilan yetarlicha ishlay olishlari kerak, ammo orqalaridan yig`ishtirishni bilishlari shart. Shuningdek, bolalar bilan atrof-muxitga nisbatan va qog`ozga nisbatan extiyotkorona munosabatda bo`lishimiz kerakligi to`g`risida suxbat.
San`at markazi
Rasm chizish «Mening xonam»
Maqsad: rasmning berilishiga qarab tasvirni qog`ozga joylashtirib, mustaqil ravishda syujet tanlaydi va bajaradi. Mebelning tegishli belgilari va kattaligini tasvirlab chizadi. Qora qalam bilan tashqi chiziqlarni chizib, rangli qalamlar yordamida bo`yash usulini qo`llaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Kerakli Jihoz va materiallar - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 172/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaKerakli Jihoz va materiallar: A4 formatdagi oq qog`oz, qora va rangli qalamlar. Mebel tasviri tushirilgan rasm.
Faoliyatning borishi:
Mebel tasviri tushirilgan rasmni tomosha qilish
Bolalarning samarali faoliyati.
Bolalarning ishlari ko`rgazmasi.
Qo`shimcha qism: o`z xonasi va mebelini tasvirlash
E`tiborga molik jihati: bolaningijodiy faoliyati rivojlanganligiga, rasm chizishdagi texnik mahoratiga.
San`at markazi
Folga qog`ozida o`yish «Medalon»
Maqsad: milliy xunarmandchilik bilan qiziqadi,milliynaqsh larni folga qog`oziga tushiradi.
Kerakli Jihoz va materiallar: diametri 10 sm bo`lgan folga qog`ozidan aylana, sharikli ruchka, o`yish ishlarini bajarish uchun ostiga qo`yishga bir nechta qatlamdan iborat bo`lgan gazeta.
Faoliyatning borishi:
Tasvirlarda o`yish yo`li bilan bajarilgan naqshlarni ko`rib chiqish.
Ishning bajarilish sxema-kartasi.
Bolalarning samarali faoliyati
Qo`shimcha qism: metall xamda o`ymakorlik xalq amaliy san`ati namunalari rasmlarini tomosha qilish.
E`tiborga molik jihati: bolalarning ijodiy tasavvuri rivojlanganligiga va olgan bilimlarini amaliyotda tadbiq etishiga.
San`at markazi
Applikasiya «Sandiqni bezaymiz»
Maqsad: qaychi bilan to`g`ri ishlay oladi, naqsh bo`laklarini namunaga qarab to`g`ri qirqa oladi. Rang va uning tuslarini biladi. Turli shakllardan kompozisiya yasab, ishonch bilan ishlaydi. pravilno polzuyetsya nojnisami, vmrezayet fragmentm ornamenta po obrazsu. Znayet sveta i ix ottenki. Uverenno rabotayet, sostavlyaya kompozisiyu iz raznmx form.
Kerakli Jihoz va materiallar: sandiq (qurish-yasash markazidan), rangli qog`ozlar, qaychi, yelim, flomasterlar, salfetkalar.
Faoliyatning borishi:
Xalq amaliy san`ati buyumlarida naqshlarni tomosha qilish. O`zbek xalq naqshlarining o`ziga xosligini ajratish (o`ramlar, doiralar, paxta, to`lqinli chiziqlar va x.z.)
Bolalar sandiqlari uchun naqsh o`ylab topishadi.
Ishning bolalar tomonidan bajarilishi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Qo`shimcha qism - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 173/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaQo`shimcha qism: bolalarning ishlaridan ko`rgazma tashkil etish.
E`tiborga molik jihati: bolalarning ijodiy tasavvuri rivojlanganligiga, applekasiya ishida texnik ko`nikmani egallaganiga.
MAY 3 XAFTASI
«IDISH-TOVOQ» , «MILLIY NAQSH»
Qurish-yasash va matematika markazi
Qog`ozdan «Stakancha» yasash. Origami.
Maqsad: Origamitexnikasi to`g`risida biladi va ishlaydi. Sxemaga binoan stakanchani taxlaydi.
Kerakli Jihoz va materiallar: qog`oz stakanchani yasash sxema-rejasi, origami uchun qog`oz.
Faoliyatning borishi:
Qog`oz stakanchani yasash sxema-rejasini ko`rib chiqish.
Ishning bolalar tomonidan bajarilishi.
Qo`shimcha qism: boshqa xil idishlarni yasash taklifini berish.
E`tiborga molik jihati: origami bilan ishlashning texnik ko`nikmalari; sxema bilan ishlashni bilish.
Qurish-yasash va matematika markazi
Papye-mashedan tarelkachayasash
Maqsad: papye-mashe yasash texnikasini biladi; ishni sxema bilan bajaradi.
Kerakli Jihoz va materiallar: mavzuli rasmlar, papye-mashe yasash uchun zarur bo`lgan jixozlar (gazetalar, PVA yelimi, kistochkalar)
Faoliyatning borishi:
Bolalar papye-mashe texnikasida ishlangan idish-tovoqlar tasviri tushirilgan rasmlarni tomosha qilishadi.
Sxemani o`rganishadi.
Ishni sxemaga qarab bajarishadi.
Qo`shimcha qism: vazifani uddalagan bolalar qolganlariga yordam berishadi.
E`tiborga molik jihati: bolalarda ijodiy tasavvuri va konstruktiv qobiliyatining shakllanishiga, olingan bilimlarni amaliyotda qo`llay olishiga.
Syujetli-rolli o`yinlar va Drammatizasiyalash markazi
«Oila» nomlisyujetli-rollio`yin (variasiya: «Oiladagi tug`ilgan kun» )
Maqsad: oilada kundalik turmushni ijodiy tasvirlab berish, o`ylangan syujet uchun mustaqil ravishda vaziyat keltiradi, atributlarni maqsadga muvofiq ishlatadi, o`yinga xayrixoxlik bildtradi va jamoada o`ynay oladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
kraxmalni aniqlash - Xujayralarning kallus kulturalarini olish va ularning sifatini baxolash

|
Xujayralarning kallus kulturalarini olish va ularning sifatini baxolash
|
bet | 8/8 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 63,84 Kb. | | #122667 |
Bog'liq labkraxmalni aniqlash
Kraxmal faqat yashil barglarda aniqlanishi mumkin, sarg‘aygan barglarda xlorofill bo‘lmaganligi sababli kraxmal sintezlanmaydi.
Ish tartibi: 2 ta probirka olib, ularning biriga o‘simlikning yashil bargi, ikkinchisiga sarg‘aygan bargi solinadi. Har ikkala probirkaga 1-2 ml distillangan suv quyib, 2-3 daqiqa qaynatiladi. So‘ngra issiq suv to‘kib tashlanadi va uning o‘rniga 1 ml etil spirti quyiladi. Probirkalar qaynab turgan suv xammomiga 3-5 daqiqa quyiladi va har daqiqada chayqatib turiladi. Yashil bargdagi xlorofill va sariq bargdagi ksantofill spirtga o‘tadi, barg esa rangsizlanadi. Spirtli ekstrakt alohida idishga quyiladi. Rangsizlangan bargli probirkaga esa yana 1ml dan spirt quyib, 3-5 daqiqa suv xammomida qizdiriladi. Spirt yuqoridagi idishga tukilib rangsiz barg bir necha marta distillangan suv bilan yuviladi. Shundan keyin har bir probirkaga 3-4 ml dan distillangan suv quyib, barg to‘qimasani yumshatish uchun qaynab turgan suv xammomiga quyiladi. 5-10 daqiqadan keyin suv to‘kib tashlanadi va barglar aloxida nomerlangan filtr qog‘ozga quyiladi, so‘ngra 3-4 tomchi 1% li yod eritmasidan tomiziladi. Agar bargda kraxmal bo‘lsa, sekin-asta ko‘k nuqtalar paydo bo‘lib, bargning yuzasi ko‘karadi
«Klaster» o‘yinli texnologiyasi
O‘simliklarning yashil barglaridagi
kraxmalni aniqlash
Adabiyotlar:
Metodi bioximicheskix issledovaniy. Pod. Red. prof. M.I. Proxorovoy. L., izd-vo LDU, 1982 g.
Shapiro D.K. praktikum po biologicheskoy ximii. M., izd-vo “Visshaya shkola”, 1976 g., s. 256.
Mirhamidova P. va boshqalar. Hayvonlar bioximiyasi. T., “Mexnat” nashriyoti, 1990 y.
Pleshkov B.P. Praktikum po bioximii rasteniy. M., izd-vo “Kolos”, 1985.
Zikiryaev A. O‘simliklar bioximiyasi T., “Mehnat” nashriyoti, 1987 y.
Praktikum po bioximii. Pod. Red S.V. Sevarina: M., izd-vo MGU, 1989 g.
Novie metodi prakticheskoy bioximii Pod. Red. B.L. Kretovich, M., izd-vo “Nauka”, 1989 g.
Zikiryaev A., Mirhamidova P. O‘simliklar biokimyosidan amaliy mashg‘ulotlar. T., “Mehnat” nashriyoti, 2001 y.
|
| |
Qo`shimcha qism - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 24/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaQo`shimcha qism: o`z ismi ma`nosi haqida gapirib berish.
E`tiborga molik jihati: qo`lning mayda motorikasini rivojlantirish. Hayot xavfsizligi qoidalari.
San`at markazi
Do`sti uchun sovg`a. Ixtiyoriy loy ishi
Maqsad: do`sti uchun o`yinchoq yoki haykal yasash. Do`sti qiziqishlari haqida biladi. Sovg`ani tayyorlashda estetik (bezash) tomonlariga ham e`tiborini qaratadi.
Jihoz va materiallar: oq tuproq va plastilin. Guash ranglari bilan ishlash uchun jihozlar, bo`yoq cho`tka.
Faoliyatning borishi:
1. Bolalar kim uchun sovg`a tayyorlayotganlarini aytishadi.
2. Nima yasashlarini bilishadi;
Rang bo`yicha material tanlash va ishchi zonani tayyorlash;
Ishni bajarish.
Qo`shimcha qism: sovg`ani bezatish, do`sti ismi yozilgan tablichka
E`tiborga molik jihati: texnika xavfsizligi qoidalariga rioya qilgan holda ishlashga o`rgatish, tasavvurni va mayda motorikani rivojlantirish
Til va nutq markazi
Do`stlik haqidagi «Ikki do`st» filmini ko`rib chiqish
Maqsad: diqqat, xotira rivojlanadi,»do`st, do`stlik» so`zlari tushunchasini biladi.
Jihoz va materiallar: video materiallar, AKT, guruhdan biror bolaning fotosurati, sifatga oid tarqatma materiallar. (qanday do`st, qanday dugona)
Faoliyatning borishi:
1. Do`stlik haqida multfilm tomosha qilish;
2. Bolalar tomosha qilingan videomaterialni muhokama qiladilar;
Bolalar kartochka tanlaydilar va bolalar fotosuratlari bilan taqqoslaydilar. (masalan, Zuxrada - chiroyli ko`ylak; Sardor - quvnoq hazilkash va h.k.)
Qo`shimcha qism: Har bir do`stini o`z tasavvuri bo`yicha chizishni taklif qilishi mumkin.
E`tiborga molik jihati: ko`rgan narsalari haqida muloqotga kirishish, do`stlar xulq-atvorini tahlil qilish, nutqni rivojlantirish.
OKTYaBR
OYLIK MAVZU: «RANG-BARANG KUZ»
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Mavzuni ma’ruza darsidan berilgan mustaqil ish yuzasidan oladi!

|
Mavzuni ma’ruza darsidan berilgan mustaqil ish yuzasidan oladi!
|
Sana | 22.11.2023 | Hajmi | 16,76 Kb. | | #103284 |
Bog'liq 4-topshiriq
4-Topshiriq
1. Mustaqil mashg‘ulotlarni tashkil etish va o‘tkazishning o‘ziga xos xususiyatlari. (Talabalar o‘zlariga biriktirilgan mavzu bo‘yicha mustaqil dars ishlanmasi ishlab chiqadi va mashg‘ulot olib boradi.Himoya qiladi)
MAVZUNI MA’RUZA DARSIDAN BERILGAN MUSTAQIL ISH YUZASIDAN OLADI!
Topshiriqni bajarishda berilgan vazifani to`liq tushungan holda yondashing!
Vazifada berilgan topshiriqni dasturiy ta`minotini ishlab chiqish va uning word dasturida hisobotini tayyorlab LMS.tuit.uz tizimiga yuklash kerak.
Dasturni esa amaliyot darsida ko`rib, qabul qilinadi. (shu o`rinda ESLATMA! manda dasturi yo`q faqat word variantda, kimningdur kompyuterida qilganman demang! Qayerda ish bajarishingizdan qatiy nazar asosini saqlab oling!)
Word faylni saqlashda Fayzullayev.Sayfiddin.topshiriq1.docx ko`rinishida saqlashingiz kerak bo`ladi.
Hisobot rasmlardan va unga izohdan iborat bo`ladi va 4-5 varoqni tashkil etadi.
|
| |
-rasm: Ikkinchi - Telekommunikaciya texnologiyalari

|
Telekommunikaciya texnologiyalari
|
bet | 3/3 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 2,29 Mb. | | #99762 |
Bog'liq 4-topshiriq8-rasm: Ikkinchi VTP-CLIENT kommutatorga ulanib quyidagi komandalar sozlash rejimiga kiritiladi:
enable; configure terminal
vtp version 2
vtp mode client
vtp domain vtp-server
vtp password tatunf
do show vtp status
9-rasm: VTP-TRANSPARENT kommutaori sozlanadi. Buning uchun kommutator sozlash rejimiga quyidagi komandalar kiritiladi:
enable; configure terminal
vtp version 2
vtp mode transparent
vtp domain vtp-server
vtp password tatunf
interface range FastEthernet 0/1-2
switchport mode trunk; exit
do show vtp status
10-rasm: Yuqoridagi sozlamalar o`rnatilganidan so`ng VTP tarmog`i tekshirib ko`riladi. Bunda VTP-SERVER kommutatorida VLAN 100 yaratiladi va tekshirib ko`riladi. Buning uchun quyidagi komandalar kiritiladi:
vlan 100
name test
exit
do show vlan brief
|
| |
Tarmoq IP addressi - Telekommunikaciya texnologiyalari

|
Telekommunikaciya texnologiyalari
|
bet | 2/3 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 2,29 Mb. | | #99762 |
Bog'liq 4-topshiriqTarmoq IP addressi
6
|
192.168.6.0
|
1-rasm: 2 kommutator va 8 kompyuter qurilmalari olib ular aloqa kabeli orqali bir-biri bilan ulab chiqamiz
2-rasm: Har bir kompyuterda IP address va Mask larni sozlaymiz
3-rasm: Tarmoq ishlayotganini tekshirish uchun PC0 dan PC3 ga ping so’rovini yuboramiz
4-rasm: VLAN tarmoqlar yaratiladi. Buning uchun dastlab yana bir kompyuter olib uni kommutator bilan «console» kabeli orqali ulab sozlash rejimiga kiriladi va kommutatorlar sozlash rejimiga quyidagi komandalar kiritiladi
5-rasm: Keyingi bosqichda VTP protokoli sozlanadi. Dastlab 4 kommutator olib ular aloqa kabellari bilan ulab chiqiladi:
6-rasm: Dastlab VTP-SERVER kommutator sozlab olinadi. Buning uchun qo`shimcha kompyuter (pc1) olib kommutator bilan «console» kabeli orqali ulab quyidagi komandalar kommutator sozlash rejimiga kiritiladi:
Enable
configure terminal
vtp version 2
vtp mode server
vtp domain vtp-server
vtp password tatunf
interface range FastEthernet 0/1-2
switchport mode trunk
exit
do show vtp status
7-rasm: VTP-CLIENT kommutatorlar sozlanadi. Buning uchun quyidagi komandalar kommutator sozlash rejimiga kiritiladi:
enable; configure terminal
vtp version 2
vtp mode client
vtp domain vtp-server
vtp password tatunf
do show vtp status
|
| |
E`tiborga molik jihati - O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida...

|
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
bet | 170/182 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 0,49 Mb. | | #138245 |
Bog'liq Tayyorlov guruhi tematika lotinchaE`tiborga molik jihati: bilish jarayonining shakllanishi.
«Nutq va savodxonlik» markazi
«Milliy xunarmandchilik»
Maqsad: milliy xunarmandchilik xaqida tasavvurga ega bo`ladi.
Kerakli Jihoz va materiallar: mavzuli rasmlar, zar iplar bilan tikilgan chevarchilik namunalari, kashtachilik, o`ymakorlik namunalari, sopol o`yinchoqlar.
Faoliyatning borishi:
Bolalar mavzuli rasmlarni ko`rib chiqishadi.
Namunalarni ko`rib ostidagi xunar nomlarini aytishadi.
Yoqan namunani tanlab olib, sifatlar ishtirokida uni tasvirlab beradi.
Gapni tugatadi: «Men o`ymakorlikni tanladim, chunki..», Qo`shimcha qism: Buyuk Ipak yo`li to`g`risida hikoya qilib berish.
E`tiborga molik jihati: nutqning grammatik tuzilishiga, sifatlarni to`g`ri qo`llashiga.
Fan va tabiat markazi
Daraxtning xususiyatlari bilan tanishish.
Maqsad: tajriba-tadqiqot orqalidaraxt xususiyatlarini aniqlash mumkin.Xulosa chiqarish uchun o`z shaxsiy tajribasiga tayanadi.
Kerakli Jihoz va materiallar: ko`rsatkichlar chizilgan daraxt, suv to`ldirilgan idishlar, arralangan yog`och bo`lagi, yoshini ko`rsatadigan xalqalari tasvirlangan arralangan yog`och bo`lagi, issiq suv bilan termos, suvli krujka.
Faoliyatning borishi:
Bola «daraxtdan nimalar qilinadi» varag`ini to`ldiradi. Qarshisiga chizadi (mebel, uy, qalamlar, gugurt va x.z.)
Daraxt arralangan bo`lagini o`rganish. Yoshini bildiradigan xalqalarni ko`rib chiqishadi. Daraxt yoshini aniqlashni urinib ko`rishadi.
Daraxt xususiyatlarini aniqlashadi: shaffoflik, pishiqligi, issiqligi, o`tkazuvchanligi.
Bolalar cho`kish-cho`kmasligi to`g`risida tajriba o`tkazishadi. Suv to`ldirilgan idishga tayoqchalarni tashlashadi. Kuzatishadi va xulosa qilishadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O`zbekiston respublikasi maktabgacha ta`lim vazirligi maktabgacha ta`lim muassasalarida ta`lim jarayonini mavzuviy rejalashtirish (tayyorlov guruhi) Toshkent 2018 yil
|
Foydalaniladigan adabiyotlar

III. Yangi mavzu bayoni : mashqlar tahlili ustida ishlash :
1-topshiriq. Berilgan gaplarni qismlarga ajrating.
1. Shu onda chiroq o’chdi va birdaniga o’q uzildi. 2. Mana, sen ketding-u, bo’ldim xayolkash. 3. Yo’lovchining o’zi ichkariga kirdi-yu, ikki ko’zi tashqarida qoldi.
Bilib oling. Qismlari teng bog’lovchilar

Bilib oling. Qismlari teng bog’lovchilar, bo’lsa, esa so’zlari, -u (-yu), -da yuklamalari yordamida bog’langan gaplar bog’langan qo’shma gaplar hisoblanadi.
51-mashq. O’qing. Berilgan gaplardagi bog’lovchi vositalarni aniqlang.
1. Sarbon shundog’ dedi-da, quchog’ini ochib Abu Bakr tomon kela boshladi. 2. To’lagan ro’molchasini cho’ntagidan oldi va boshqatdan qatladi-da, yana cho’ntagiga solib qo’ydi. 3. Uzun bir yog’och topdi-da, asta olmani o’ziga tomon «hayday» boshladi, ammo olma quvlik qilib yigitni aldar, yog’och uchi tegishi bilanoq suvga bir sho’ng’ib yana «qochib» qolardi. 4. Yo’q, faqat meni bilishmaydi, lekin boshqalarni, jumladan, seni ham, yaxshi bilishadi. 5. Hujrasiga qaytdi-yu, o’ylay boshladi. 6. Asalxon e’tibor bilan tingladi-yu, javob berish o’rniga indamay yo’lida keta berdi. (Muhammad Ali)
52-mashq. Berilgan fe’llar ishtirokida bog’langan qo’shma gaplar hosil qiling.
1. Oqardi, to’kildi. 2.Bukildi, salom berdi. 3. Nigoron bo’ldi, nasib qilmadi. 4. Hayron bo’ldi, nafasi tiqildi. 5. Yiqildi, shikastlandi. 6. Azoblandi, qiynaldi. 7. Kezdi, uyg’ondi. 8. Aynidi, yog’a boshladi. 9. Qo’msadi, yig’ladi. 10. Yuraverdi, g’oyib bo'ldi. 11. O’yladi, bag’ishladi. 12. Sevindi, yoshlandi.
53-mashq. Gaplarni o’qing, bog’langan qo’shma gaplarni aniqlang. Sodda gaplarning o’zaro bog’lanishini izohlang.
1. Gapni cho’zma, chunki hayot qisqadir. (M.Larin) 2. Vijdonli kishini ta’qib etish mumkin, ammo sharmanda qilish mumkin emas. (F.Volter) 3. Uning so’zlari jonli chiqdi-yu, lekin savollar shoshirib qo’ydi. (Hakim Nazir) 4. Oyim gapiryapti-yu, mening ko’zlarim Kimsan akamda. (O’.Hoshimov) 5. Umrlar o’tar-u, kitoblar yashar. (G’afur G’ulom)
54-mashq. Qo’shma gaplar orasiga qavs ichida berilgan vositalardan mosini qo’yib, ko’chiring.
l.Dushman nasihatiga qarab ish tutmoq xato, (yo, ammo, va) nima deganini bilib qo’ymoq ravo. (A. Qodiriy) 2. Har bir narsa aqlga muhtoj, aql (lekin, yoxud, esa) tajribaga muhtojdir. 3. Tong cho’qqidan oshdi (biroq, va, lekin) qishloq uzra quyildi. (T. Sodiqova) 4. Biz shahar havosidan qochib, tabiatda jon asragimiz keladi (-yu, biroq, ammo) sho’rlik tabiatning o’zi bizdan bezillaydigan bo’lib qolibdi. (O’. Hoshimov) 5. Paxta terish bilan bandman, (-u, ammo, yoki) butun diqqatim Muattarda. (U. Nazarov)
55-mashq. Quyida berilgan sodda gaplarni davom ettirib, bog’langan qo’shma gaplar hosil qiling.
1. Pomir tog’larining cho’qqilarida doim qor bo’ladi... 2. Salima dam olish kuni teatrga bormoqchi edi... 3. Cho’l tabiati bahorda juda chiroyli bo’ladi... 4. T. Malikning «Alvido, bolalik!» asarini o’qib chiqdim... 5. Yigit kishiga qirq hunar oz deyishadi...
IV. Yangi mavzuni mustahkamlash: Og’zaki savol-javob.
V. Uyga vazifa: mashqlar tahlili
VI. Dars yakuni. Baholarni tahlil qilish.
O‘TIBDO‘ _____________________________________
«Ona tili» 9-sinf «____» «_____________» I CHORAK
Mavzu: 12-dars BIRIKTIRUV BOG’LOVCHISI YORDAMIDA BOG’LANGAN QO’SHMA GAPLAR
|
Darsning maqsadi - Zbek tili darsning maqsadi

|
Zbek tili darsning maqsadi
|
bet | 25/81 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 219,22 Kb. | | #15586 |
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy: mavzuning amaliy va nazariy asoslarini o’rganish: so‘zlarni sintaktik va morfologik tahlil qila oladi. O‘rganilgan ifoda vositalarini og‘zaki va yozma nutqda to‘g‘ri qo‘llaydi.
b) tarbiyaviy: adabiy til me’yorlariga amal qilish, muomala madaniyatiga ega bo‘lish vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli bo‘lish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish. ( tinglab tushunish, o‘qish, so‘zlash, yozish ) Nutqda o‘rinli foydalana oladi.
Dars uslubi: an’anaviy, noan’anaviy (tagiga chizilsin)
Dars jihozi: Darslik, kompyuter, tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar...
|
| |
Darsning maqsadi - Zbek tili darsning maqsadi

|
Zbek tili darsning maqsadi
|
bet | 19/81 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 219,22 Kb. | | #15586 |
Darsning maqsadi:
a) ta’limiy: mavzuning amaliy va nazariy asoslarini o’rganish: so‘zlarni sintaktik va morfologik tahlil qila oladi. O‘rganilgan ifoda vositalarini og‘zaki va yozma nutqda to‘g‘ri qo‘llaydi.
b) tarbiyaviy: adabiy til me’yorlariga amal qilish, muomala madaniyatiga ega bo‘lish vatanga sadoqatli, insonlarga mehr-oqibatli bo‘lish.
c) rivojlantiruvchi: O’quvchilarni tafakkur va idrokini kengaytirish, ularni mustaqil fikrlashga o’rgatish. ( tinglab tushunish, o‘qish, so‘zlash, yozish ) Nutqda o‘rinli foydalana oladi.
Dars uslubi: an’anaviy, noan’anaviy (tagiga chizilsin)
Dars jihozi: Darslik, kompyuter, tarqatma materiallar, ko’rgazmali qurollar...
|
| |