nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
XAVFSIZLIK DEVORINING ASOSIY VAZIFALARI

|
XAVFSIZLIK DEVORINING ASOSIY VAZIFALARI
|
bet | 5/6 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 330,69 Kb. | | #142888 |
Bog'liq 5-amaliy mashg’ulot Mavzu Axborot himoyasi protokoli. Antivirus (2)XAVFSIZLIK DEVORINING ASOSIY VAZIFALARI
Axborotni himoya qilish, kompyuter viruslari va antivirus dasturlari kabi mavzularni e'tiborga olsak, xavfsizlik devori qanday ishlayotganiga e'tibor qaratish lozim.
Shunday qilib, eng qimmatbaho dasturiy ta'minotning quyidagi xususiyatlari mavjud:
- foydalanuvchini virusga qarshi hujum yoki uni amalga oshirishga urinish haqida xabar qilish;
- kompyuterga kirishni filtrlash;
- tizimda shubhali reaktsiyalar va jarayonlarni aniqlash;
- tarmoq kirish sozlamalarini o'zgartirish qobiliyatini blokirovkalash;
- barcha tarmoqlar va tugunlarga kirishni boshqarish;
- Subnetni josuslarga qarshi dasturlardan foydalanishga va ma'lumotni o'g'irlashga urinishdan himoya qiladi.
Agar biz xavfsizlik devorlarini himoya qilish darajasiga ko'ra baholasak, unda ikkita asosiy turni ajratib olishimiz mumkin: shaxsiy va korporativ.
Birinchi holda, shaxsiy maqsadlar uchun kompyuterdan foydalanadigan o'rtacha foydalanuvchi uchun tegishli bo'lgan tarmoq devori. Ikkinchi turga kelsak, u turli kompaniyalarning ichki tarmoqlarini samarali himoya qilishga qaratilgan. Bu shuni anglatadiki, bunday himoya Internet va mahalliy tarmoq o'rtasidagi shluzka o'rnatilgan.
Shunga muvofiq, bunday xavfsizlik devorlarining sozlashlari standart versiyalardan farq qilishi mumkin. Biroq, har qanday holatda, sifatli yong'in devorlarining mavjudligi haqida g'amxo'rlik qilish kerak.
HIMOYA QANDAY O'RNATILADI?
Antivirus dasturining barcha kerakli ma'lumotlarni himoya qilish uchun siz bir necha oddiy qadamlarni bajarishingiz kerak.
Avvalo, eng ishonchli mahsulotni tanlashingiz kerak (forumlar va reytinglar bu erda yordam beradi). Siz uning pulli versiyasini sotib olishingiz kerak. Keyin oddiy dastur o'rnatishdan farq qiladigan o'rnatish jarayoni. Tugallangach, kompyuter qayta ishga tushiriladi va dasturning joriy sozlamalarini tanlang.
Ushbu bosqichning oxirida siz kompyuterni tahdid va zarar uchun skanerlashni boshlashingiz kerak. Agar viruslar topilsa, himoya ularni yo'q qilishni taklif qiladi. Yangi antivirus dasturini o'rnatishdan oldin, agar eski bo'lsa, uni olib tashlash yaxshiroq ekanini tushunish kerak.
Ushbu oddiy oddiy algoritm bilan ma'lumot himoya qilinadi. Antiviruslarni himoya qilish, qoida tariqasida, yiliga bir marta to'lanadi va deyarli barcha filistinlarga kerakli miqdor mavjud.
|
| |
ADABIYOTLAR - 9-mavzu: mustaqillik yillarida o’zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot

|
9-mavzu: mustaqillik yillarida o’zbekistondagi ma’naviy va madaniy taraqqiyot
|
bet | 7/7 | Sana | 12.12.2023 | Hajmi | 40,89 Kb. | | #116480 |
Bog'liq portal.guldu.uz-9-mavzu MUSTAQILLIK YILLARIDA O’ZBEKISTONDAGI MA’NAVIY VA MADANIY TARAQQIYOTADABIYOTLAR:
2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси. – Тошкент: Maънавият, 2017.
O`zbekiston tarixi. 3-kitob. Mustaqil O`zbekiston tarixi.T.Sharq. 2011.
Мустакил Ўзбекистан тарихининг дастлабки сахифалари. - Тошкент, 2000.
Мустақил Ўзбекистон тарихи. Масъул муҳаррир А.Сабиров. - Тошкент: Академия, 2013.
Мустақиллик: Изоҳли илмий-оммабоп луғат // М.Абдуллаев ва бошқалар: тўлдирилган учинчи нашр. - Тошкент: Шарқ, 2006.
Новейшая история Узбекистана. Руководителъ проекта и редактор: М.А.Рахимов. - Тошкент: Адабиёт учқунлари, 2018.
Усмонов Қ. ва бошқалар. Ўзбекистон қарамлик ва мустақиллик йилларида. Т., Ўқитувчи, 1996.
Ўзбекистон Республикаси: Мустақил давлатнинг бунёд бўлиши. Т., Ўзбекистон, 1992
Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси. Т., Ўзбекистон, 2012
Ўзбекистон тарихи. Р.Ҳ.Муртазаеванинг умумий таҳрири остида. – Тошкент, 2005.
Ўзбекистон халқининг дини, маданияти ва урф-одатлари: тарих ва ҳозирги ҳолат. - Тошкент: ТИУ, 2011.
Ўзбекистоннинг янги тарихи. Учинчи китоб. Мустақил Ўзбекистон тарихи. Т.: Шарқ, 2000.
Эркаев А. Ўзбекистон йўли. - Тошкент: Маънавият, 2011.
Ғуломов С., Убайдуллаева Р., Аҳмедов Э. Ўзбекистон. -Тошкент: Меҳнат, 2001.
Nazorat uchun savollar va vazifalar:
Savollar:
Ma’naviyat deganda nimani tushunasiz?
Qadriyat deganda nimani tushunasiz?
Milliy o’zlikni anglashni tiklanishi qachondan boshlandi .
Milliy istiqlol mafkurasi haqida tushuncha bering
Ma’naviyat va ma’rifat jamoatchilik markazini tashkil topishi va uning faoliyati xaqida nima bilasiz.
Milliy urf odatlar, qadriyatlar va an’analarning tiklanishi borasida qanday ishlar amalga oshirilmoqda?
Milliy istiqlol mafkurasi va tamoyillari izoh bering.
«Nur - Sharqdandir» talqiniga tushuncha bering
Vazifalar:
Mustaqil ish uchun vazifalar: Qishloq xo’jaligi va sanoat sohasidagi o’zgarishlar haqida referat tayyorlash.
|
| |
ANTIVIRUS DASTURLARINING TURLARI - 5-amaliy mashg’ulot Mavzu: Axborot himoyasi protokoli. Antiviruslar va fayervol

|
5-amaliy mashg’ulot Mavzu: Axborot himoyasi protokoli. Antiviruslar va fayervol
|
bet | 3/6 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 330,69 Kb. | | #142888 |
Bog'liq 5-amaliy mashg’ulot Mavzu Axborot himoyasi protokoli. Antivirus (2)ANTIVIRUS DASTURLARINING TURLARI
Barcha to'langan pulli antiviruslarni bir necha asosiy guruhlarga bo'lish mumkin, ularning har biri muayyan dominant funktsiyaga yo'naltirilgan.
Ushbu ro'yxat quyidagicha:
- shifokor dasturlari;
Auditorlar;
- vaksinalar;
- Filtrlar;
- Datchiklar.
Ularning har biri axborotni himoya qilish tashkiloti kabi qiyin va mas'uliyatli biznesda zarur bo'lishi mumkin. Antivirusni himoyalash, masalan, "Doktor" toifasidan, nafaqat xavfni aniqlashga, balki juda dolzarb xususiyatga ega bo'lgan tizimni davolashga ham qodir. Bunday holatda, virusning tanasi virusli fayldan o'chiriladi va ikkinchisi asl holatiga qaytadi.
Dastlab, faj deb ataladigan bunday dasturlar viruslarni qidirish bilan shug'ullanadi va agar topilsa, birinchi navbatda, ular yo'q qilinadi va faqatgina restavratsiya jarayonlari faollashadi.
Agar kompyuter turli sabablarga ko'ra doimiy ravishda tahdidlarning ko'p sonli ta'siriga duchor bo'lsa, unda bunday yuklamalar uchun maxsus ishlab chiqarilgan polyphages dan foydalanish mantiqan to'g'ri keladi.
Detektorlarga kelsak, ular turli ommaviy axborot vositalari va ayniqsa, RAM viruslarini tezkor izlash uchun zarurdir. Bunday antivirus tizimlari va axborotni himoya qilish bir-biridan alohida hisobga olinmaydi.
Bundan tashqari, filtrli dasturlarga ham e'tibor berish kerak. Ular tizimdagi shubhali jarayonlarni aniqlash uchun mo'ljallangan. Foydalanuvchilar vaqti-vaqti bilan muayyan dastur noto'g'ri yoki shubhali xatti-harakatlar qilmoqchi bo'lgan monitör ogohlantirishlarida bunday antiviruslarning ishlashi tufayli.
Dastur auditorlari - bu axborotni muhofaza qilishni talab qiluvchi boshqa vosita. Bu turdagi antivirusni himoya qilish maxfiy viruslarni aniqlash va tizim ishida potentsial xavfli o'zgarishlar belgilash bilan bog'liq.
Infektsiyani oldini olish uchun emlash dasturlari kerak, bu esa maqbul himoya strategiyasidir. Ularni ishlatish, agar ishonchli filtrlar kompyuterda o'rnatilmagan bo'lsa, bu zararlangan fayllar to'liq tiklanmasligi xavfi mavjudligini bildiradi.
Mashhur kompaniyalar yuqorida ko'rsatilgan barcha xususiyatlarni birlashtirgan mahsulotlarni yaratadilar.
|
| |
O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va - bet 9

Demak, normal sharoitda molekulalar 1 sekundda bir necha milliard marta
to`qnashadilar. Molekulalarning vaqt birligida bosib o`tgan o`rtacha yo`lini vaqt
birligidagi to`qnashishlar soni
Z
ga bo`lsak, molekula erkin yo`lining o`rtacha
uzunligi ni topamiz. Vaqt birligida bosib o`tilgan yo`l son jihatdan
tezlikka teng
bo`lgani uchun, molekulalar erkin yo`lining o`rtacha uzunligi:
Z
(14.5)
bo`ladi. Bu formulaga (13.4) chi tenglikdagi Z ning qiymatini qo`yamiz:
0
2
2
4
1
n
r
(14.6)
yoki agar molekulaning radiusi o`rniga uning diametri
r
2
ni kritisak
0
2
2
1
n
(14.7)
bo`ladi. (13.6) va (13.7) formulalardan molekulalar erkin yo`lining o`rtacha uzunligi
birlik hajmdagi molekulalar soni n0 ga teskari proporsional ekanligi ko`rinib
turibdi.
Temperatura o`zgarmas bo`lganda molekulalar o`rtacha erkin yo`lining
uzunligi
gazning P bosimiga teskari proporsionaldir. Shuningdek molekulalarning
erkin yo`li o`rtacha uzunligining absolyut qiymati molekulalarning
diametriga
bog`liqdik.
Ko`ndalang kesimi 1см
2
va qalinligi
Х bo`lgan gaz qatlamini qaraylik. Gaz
kesimi
bo`lgan
molekulalardan iborat, molekulalarning zichligi (ularning hajm
birligidagi soni) n ga teng bo`lsin. Dastlab gaz molekulalarini tinch turibdi va
qatlamga bittagina molekula yaqinlashib kelmoqda. Bu molekula qatlam orqali
o`tganida to`qnashuvga duch kelishi mumkin deb faraz qilaylik.
Molekulani
qatlamdagi qaysi molekulalar bilan to`qnashishi tasodifiydir. Qatlamdagi barcha
molekulalarning umumiy kesim yuzini:
2
1
sm
X
n
S
teng bo`ladi.
Umuman, qatlamdagi molekulalarning umumiy kesim yuzi, qatlam yuzining
qancha katta qismini egallasa, molekulaning to`qnashuvga
duch kelishi imkoni
shuncha ko`p bo`ladi.
n
Х kattalik molekulaning gazda (X yo`l davomida to`qnashuviga duch
kelish ehtimolligidir. 1sm ga teng yo`l davomida to`qnashish ehtimolligi n
ga teng
bo`lishi, ya`ni hajm birligidagi molekulalar sonining molekulalar effektiv kesim
yuziga ko`paytirilganga teng bo`ladi. Agar qatlamning qalinligi molekulaning erkin
yugirish yo`li uzunligiga teng bo`lsa, u holda molekula albatta to`qnashuvga duch
kelgan bo`lar edi va
2
1
1
см
n
Demak molekulaning effektiv ko`ndalang kesimi
molekulalarning to`qnashish
ehtimolligiga bog`langan bo`lib, sof geometrik ma`noga ega emas ekan. Agar biz
vaqt birligidagi o`rtacha to`qnashuvlar sonini (14.2) formulaga asosan
n
Z
(14.8)
ko`rinishida ifodalasak, u holda, molekula effektiv ko`ndalang
kesimining
ehtimollik ma`nosiga ega ekanligi tushinarli bo`ladi. Bu ifodadan
/
Z
kattalikka
teng yo`l uzunligida sodir bo`ladigan to`qnashuvlar soni Z
ni bildiradi:
Z
Z
n
/
bundan
n
Z
(14.9)
Bu ifodadan
kattalikka ehtimollik ma`nosini berilishi kerak ekanligi kelib chiqadi.
Shunga asosan molekulaning o`rtacha
effektiv kesimi
ni
Т
с
1
0
(14.10)
ko`rinishidagi formuladan aniqlash mumkin.
Fizikada effektiv ko`ndalang kesim uchun maxsus birlik qabul qilingan. Bu birlik
atom yadrosining o`lchamlari bilan bog`liq bo`lgan
2
24
10
1
см
yuzdir. Bu birlik
barn deb ataladi.
Kosmik tezliklar. Sun’iy yo’ldoshlar

qoʻllash mumkin. Mas, Oy uchun birinchi Kosmik tezlik-1,7 km/s, ikkinchi Kosmik
tezlik~2,4 km/s
Tabiiy sun'iy yo'ldoshlar haqida gap ketganda, biz kattaroq boshqa osmon
jismi orbitasida bo'lgan osmon jismlarini nazarda tutmaymiz. Biroq, biz murojaat
qilganimizda
sun'iy yo'ldoshlar biz samoviy jism atrofida
aylanib yuradigan har
qanday g'ayritabiiy narsa haqida gapiramiz. Ushbu ob'ektlar odatda koinotni
yaxshiroq anglash kabi aniq maqsadga ega. Ular
insoniyatning texnologiyasi
natijasida dunyoga keladi va u o'rganadigan samoviy jism haqida ma'lumot olish
uchun ishlatiladi. Sun'iy yo'ldoshlarning aksariyati
Yer sayyorasi atrofida
aylanmoqda. Ular inson texnologiyasini rivojlantirish uchun katta ahamiyatga ega
va bugungi kunda biz ularsiz yashay olmadik.
Shuning uchun, biz ushbu maqolani sun'iy yo'ldoshlar haqida bilishingiz
kerak bo'lgan hamma narsani aytib berishga bag'ishlaymiz.
Oy kabi tabiiy sun'iy yo'ldoshlar bilan sodir bo'ladigan voqealardan farqli
o'laroq,
sun'iy sun'iy yo'ldoshlar inson tomonidan yaratilgan. Ular tortishish kuchi
bilan jalb qilinganligi sababli o'zlaridan kattaroq ob'ekt atrofida harakat qilishadi.
Ular odatda inqilobiy texnologiyalarga ega bo'lgan juda murakkab mashinalardir.
Ular bizning sayyoramiz haqida juda ko'p ma'lumot olish uchun kosmosga
yuboriladi. Aytishimiz mumkinki, boshqa mashinalarning qoldiqlari yoki qoldiqlari,
kosmonavtlar boshqaradigan kosmik kemalar, orbital stantsiyalar va sayyoralararo
zondlar sun'iy yo'ldosh deb hisoblanmaydi.
Ushbu ob'ektlar orqali topadigan asosiy xususiyatlar orasida ular raketalar
yordamida uchirilishidir. Raketalar - bu sun'iy yo'ldoshni yuqoriga ko'taradigan
raketa, kosmik kemalar yoki samolyotlar kabi boshqa
vositalardan boshqa narsa
emas. Ular belgilangan narsaga muvofiq marshrutni ta'qib qilishlari uchun
dasturlashtirilgan. Ular, masalan, bulutlarni kuzatish
kabi asosiy vazifa yoki
vazifaga ega. Ko'pchilik sun'iy yo'ldoshlar
sayyoramiz atrofida doimiy aylanib
Qattiq  
jism - O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

Uzunligi L bo`lgan ko`ndalang kеsim yuzasi S bo`lgan bir jinsli
stеrjnni ko`rib chiqaylik. Uning o`qlari bo`ylab F
1
va F
2
kuchlar quyilgan bo`lib, bu
kuchlar ta'siri ostida ,
stеrjinni uzunligi
L ga o`zgarsin. Agar jism cho`zilsa
L
musbat , siqilsa
L manfiy bo`ladi.
Ko`ndalang kеsim yuzasiga ta'sir etuvchi
kuchga kuchlanish dеb
atalib
ifoda bilan aniqlanadi. Agar yuzaga normal bo`yicha yo`nalgan bo`lsa, kuchlanish
normal dеyiladi. Agar urinma bo`lsa tangеntsial kuchlanish dеyiladi.
Dеformatsiyalanish darajasini miqdoriy jihatdan nisbiy dеformatsiya
ifodalaydi.
Stеrjnning uzunligi nisbiy o`zgarishi ( bo`ylama dеformatsiya)
Ko`ndalang
nisbiy
cho`zilish
(siqilish)
bunda
d stеrjn diamеtri Eva E
1
- lar hamma vaqt qarama qarshi ishoraga ega,
tajribalar ko`rsatadiki
ekan,
-Puasson koeffitsеnti dеyiladi.
Ingliz fizigi R.Guk (1635- 1703) (angl.) tajriba yo`li
bilan aniqladiki,
kichik dеformatsiyalarda
nisbiy E uzayish
, kuchlanishga
to`g`ri proportsional ekan
.
=EE
(3)
bundagi Е Yung (angl) moduli dеyiladi. (3) ifodadan ko`rinadiki Yung moduli Е
nisbiy uzayishini hosil qiluvchi kuchlanish bilan aniqlanar ekan.
Ю=оридаги (2), (3) ва (1) формулалардан кыринадики
yoki
Bu Guk qonuni bo`lib, bundagi K- bikrlik koeffitsеnti dеyiladi. Bikr
dеformatsiyalarda
stеrjnning uzayishi , quyilayotgan kuchga to`g`ri proportsional
ekan.
qattiq jismlarning dеformatsiyalanishi ma'lum
chеgaraga Guk qonuniga
bo`yinsunadi. (itoat qiladi).
Rasmdan
ko`rinadiki
Guk
qonuni
proportsionallik
chеgarasigacha (ОА) to`g`ri kеladi.
n
bundan
kеyingi kuchlanishni oshirishi
, bikrlik
chеgarasigacha
y
qoldikq dеformatsiya hosil bo`lmaydi. Bikrlik chеgarasidan kеyin
qoldiq dеformatsiya paydo bo`ladi, buni oquvchanlik
t
chеgarasi dеyiladi. Jismni
Jismni parchalanishi ( bo`zilish) chеgarasi mustahkamlik chеgarasi dеyiladi .
p
tashqi kuchlar ta'siri ostida cho`zilish (siqilish) dеformatsiyasining
potеntsial enеrgiyasi, cho`zilish, (siqilish) dagi bajarilgan ishga tеng.
Х-stеrjnning mutlaq uzayishi. Guk qonuniga binoan
bo`lgani
uchun,
bo`ladi.
Ya'ni
bikr
cho`zilgan
stеrjnning
potеntsial
enеrgiyasi
dеformatsiyaning (
L)
2
kvadratiga to`g`ri proportsional.
Siljish dеformatsiyasini , past tomoni
maxkamlangan va ustiga
kuch quyilgan to`rtburchak taxtada yaxshi kuzatish mumkin .
Bunda
siljishning
nisbiy
dеformatsiyasi
bilan aniqlanadi.
s- siljish, n siljish qavatlari orasidagi masofa. Juda kichik siljish,
burchaklar uchun
tg
bo`ladi.
9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad

9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad
Download
1,74 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
24.05.2024
Hajmi
1,74 Mb.
#251862
Download
1,74 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad
Download
1,74 Mb.
Matnni ko'rish
Virtual tarmoq texnologiyalari

3
KIRISH
“Virtual tarmoq texnologiyalari” fani talabalarga virtual mashinalar va virtual
tarmoq
komponentalarini yaratish, Virtual lokal tarmoqlar, Virtual xususiy
tarmoqlar va Dasturiy konfiguratsiyalanadigan tarmoqlarni (SDN) ni tashkil etish va
boshqarish, Tarmoq funksiyalarini virtuallashtirish (NFV) bo‘yicha
nazariy va
amaliy bilimlar beradi, shuningdek,
talabalarda VirtualBox, Hyper-V va VMware
ESXi gipervizorlarini o‘rnatish va konfiguratsiyalarini sozlash,
ularda virtual
mashina yaratish, virtual disklar ustida ishlash,
tarmoq sozlamalarini amalga
oshirish hamda virtual kommutator va virtual marshrutizator yaratish bo‘yicha
ko‘nikmalar hosil qiladi.
Laboratoriya ishlarini o‘zlashtirishda talabalardan zamonaviy tarmoqlar,
ularni loyihalash, kompyuter
tarmoqlarining elementlari, funksional va tarkibiy
tuzilishi, protokollar va ularning vazifalari, OSI va TCP/IP protokollar steki hamda
Internet tarmoqlari haqidagi bilimlarga ega bo‘lishi talab qilinadi.
Talabalar Ushbu qo‘llanma bo‘yicha laboratoriya mashg‘ulotlarini bajarish
natijasida quyidagi bilim va ko‘nikmalarni egallashadi:
– VirtualBox platformasida virtual mashina yaratish va sozlash, unda virtual
tarmoq sozlamalarini o‘rnatish;
– Windows OS da Hyper-V gipervizorini o‘rnatish va sozlash, virtual mashina
yaratish va virtual tarmoq konfiguratsiyalarini sozlash;
– VMware ESXi gipervizorini o‘rnatish va konfiguratsiyalarini sozlash, unda
virtual mashina yaratish, virtual disklar ustida ishlash hamda virtual kommutator
yaratish;
– VMware ESXi asosida korporativ tarmoq qurish;
– VMware ESXi da Kerio Control dasturini o‘rnatish va konfiguratsiyalarini
sozlash, Proxy serverda trafik qoidalarini yaratish va foydalanuvchilarni boshqarish,
VPN asosida xavfsiz tarmoqni qurish.
– CPT 8 muhitida SDN kontrollerni o‘rnatish va sozlash,
uning asosida
tarmoq qurilmalarini nazorat qilish va statistikasini yuritish.
Lorens almashtirishlari va undan chiqadigan xulosalar

voqea boshqa xamma inertsial sistemalarda jumladan K sistemada xam ayni shu
vaqtda yuz beradi.
Nisbiylik nazariyasi nuqtai nazaridan esa boshqacha xulosa kelib chiqadi:
bir inertsial sistemada bir vaqtda yuz bergan ikki voqea, boshqa inertsial sistemada
bir vaqtda yuz berishi mumkin emas. Tabiatda o’zaro aloqador voqealarning biri,
albatta sabab, ikkinchisi esa, albatta oqibat bo’lib keladi.
Masalan, qorong’i xonani yoritish uchun avvalo chiroq yoqish zarur.
Bu yerda
chiroq yonishi sabab, xonaning yoritilishi oqibat bo’ladi.
Nisbiylik nazariyasi isbotlaydiki, soatning
yurishi yoki nisbiylik
jarayonlarining o’tishi xarakat xolatiga bog’liq. Xarakatlanayotgan K
1
sistemadagi
soat xarakatsiz K sistemadagi soatlardan orqada qoladi boshqacha aytganda,
xarakatlanayotgan sistemada vaqtning o’tishi sekinlashadi.
Bu xodisani vaqtning
Uskuna parametrlari - Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u...

|
Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u payvandlangan po'latdan yasalgan. Yuqori harorat ta'sirida buzilmasligi uchun qobiq ichida yong'inga chidamli astar mavjud. Bandaj
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 30,37 Kb. | | #239018 |
Bog'liq fztDOCX DocumentUskuna parametrlari（m）
|
Pech o'lchamlari
|
Dvigatel quvvati (kVt)
|
Umumiy og'irlik (t)
|
Diametri (m)
|
Uzunlik (m)
|
Nishab (%)
|
Hosildorlik（t/kun）
|
Aylanish tezligi (rpm)
|
PH2,5×40
|
2.5
|
40
|
3.5
|
180
|
0,44-2,44
|
55
|
149.61
|
PH2,5×50
|
2.5
|
50
|
3
|
200
|
0,62-1,86
|
55
|
187.37
|
PH2,5×54
|
2.5
|
54
|
3.5
|
280
|
0,48-1,45
|
55
|
196.29
|
PH2,7×42
|
2.7
|
42
|
3.5
|
320
|
0,10-1,52
|
55
|
198.5
|
PH2,8×44
|
2.8
|
44
|
3.5
|
450
|
0,437-2,18
|
55
|
201.58
|
PH3,0×45
|
3
|
45
|
3.5
|
500
|
0,5-2,47
|
75
|
210.94
|
PH3,0×48
|
3
|
48
|
3.5
|
700
|
0,6-3,48
|
100
|
237
|
PH3,0×60
|
3
|
60
|
3.5
|
800
|
0,3-2
|
100
|
310
|
PH3,2×50
|
3.5
|
50
|
4
|
1000
|
0,6-3
|
125
|
278
|
PH3,3×52
|
3.3
|
52
|
3.5
|
1300
|
0,266-2,66
|
125
|
283
|
PH3,5×54
|
3.5
|
54
|
3.5
|
1500
|
0,55-3,4
|
220
|
363
|
PH3,6×70
|
3.6
|
70
|
3.5
|
1800
|
0,25-1,25
|
125
|
419
|
PH4,0×56
|
4
|
56
|
4
|
2300
|
0,41-4,07
|
315
|
456
|
PH4,0×60
|
4
|
60
|
3.5
|
2500
|
0,396-3,96
|
315
|
510
|
PH4,2×60
|
4.2
|
60
|
4
|
2750
|
0,41-4,07
|
375
|
633
|
PH4,3×60
|
4.3
|
60
|
3.5
|
3200
|
0,396-3,96
|
375
|
583
|
PH4,5×66
|
4.5
|
66
|
3.5
|
4000
|
0,41-4,1
|
560
|
710.4
|
PH4,7×74
|
4.7
|
74
|
4
|
4500
|
0,35-4
|
630
|
849
|
PH4,8×74
|
4.8
|
74
|
4
|
5000
|
0,396-3,96
|
630
|
899
|
PH5,0×74
|
5
|
74
|
4
|
6000
|
0,35-4
|
710
|
944
|
PH5,6×87
|
5.6
|
87
|
4
|
8000
|
Maks 4.23
|
800
|
1265
|
PH6,0×95
|
6
|
95
|
4
|
10000
|
Maks 5
|
950×2
|
1659
|
Tsement ishlab chiqaruvchi aylanma pechga texnik xizmat ko'rsatish bo'yicha eslatmalar.
Aylanadigan pechning ishlab chiqarish samaradorligi uning qismlari eskirsa, ta'sir qiladi. Ushbu nuqtada, eskirgan qismlarni ta'mirlash yoki almashtirish uchun o'choqqa texnik xizmat ko'rsatish kerak. Katta hajmdagi parvarishlash uzoq vaqt talab etadi, taxminan 10-20 kun. Ta'mirlash ishlari davomida barcha eskirgan qismlarni almashtirish, barcha bo'limlarni tekshirish va sozlash (masalan, silindr segmenti, halqali uzatmalar, kamar uzatmalari, bo'sh tishli mexanizmlar va boshqalar kabi muhim qismlarni almashtirish, shuningdek, markaziy markaz chizig'ini sozlash) kerak. pech va boshqalar)
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u payvandlangan po'latdan yasalgan. Yuqori harorat ta'sirida buzilmasligi uchun qobiq ichida yong'inga chidamli astar mavjud. Bandaj
|
Giperssilkalar o‘rnatish - Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash

|
Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash
|
bet | 5/5 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 73,28 Kb. | | #136247 |
Bog'liq Mavzu №10Bu sahifa navigatsiya:
- “OK”
Giperssilkalar o‘rnatish Giperssilka (Giperbog‘lanish) o‘rnatish mumkinligi Power Point dasturi imkoniyati yanada oshiradi. Giperbog‘lanishni oddiy matnga yoki ixtiyoriy shakllarga bog‘lashimiz mumkin. Misol sifatida oddiy matnga “Giperssilka” o‘rnatishni ko‘rib chiqamiz. Buning uchun biror-bir so‘zni blokka olamiz va sichqonchaning o‘ng tugmachasini bir marta bosamiz. Natijada kontekst menyusi ochiladi. Bu kontekst menyudan buyrug‘ini tanlaymiz yoki “Vstavka” menyusiga kirib xuddi shunday buyruq yoki standart uskunalar panelida joylashgan uskunani tanlashimiz mumkin. Giperssilka. Ushbu tugmachani tanlaganimizdan so‘ng giperbog‘lanish muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu muloqot oynasida bog‘lanish uchun faylni ko‘rsatamiz. Agar joriy faylni o‘zidan biror-bir slaydga bog‘lamoqchi bo‘lsak, slayd nomi va joyini belgilaymiz. Buning uchun “Zakladka...” bo‘limini tanlaymiz. Natijada slayd nomini tanlash imkoniyatini beruvchi yangi muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu muloqot oynasidan bog‘lanishi kerak bo‘lgan slaydni sichqonchaning chap tugmachasi yordamida aktivlashtiramiz va OK tugmachasini tanlaymiz. Natijada muloqot oynasi yo‘qoladi va oldingi oynaga qaytib qoladi. Boshqa hech narsani o‘zgartirmoqchi bo‘lmasak, bu yerda ham OK tugmachasini tanlaymiz. Misol tariqasida fayldan ovoz o‘rnatishni ko‘rib chiqaylik. Buning uchun
ni tanlaymiz. Natijada ovozli fayllarni qidirib topish muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu oynadan biror bir ovozli faylni tanlab “OK” tugmasini bosamiz. Natijada so‘rov muloqot oynasi paydo bo‘ladi.
Agar ushbu so‘rov oynasidan “Avtomaticheski” tugmachasini tanlasak qo‘yayotgan ovozli faylimiz namoyish boshlanishi bilan avtomatik tarzda ishlaydi. Agar “Po щelchku” tugmachasini tanlasak qo‘ygan ovoz faylimiz sichqoncha yordamida ishga tushirmaguncha ishlamaydi. Sichqoncha yordamida ishga tushirish degani ovoz
znachogini
ustida sichqonchani chap tugmachasini bir marta bosamiz.
|
| |
Yangi o‘quv materialini - Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash

|
Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash
|
bet | 3/5 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 73,28 Kb. | | #136247 |
Bog'liq Mavzu №10Yangi o‘quv materialini mustahkamlash:
Mustahkamlash uchun savollar beradi.
|
Uy vazifasini taqdim etadilar.
Savollarga javob beradilar.
Mavzu nomi va rejasini yozib
oladilar.
Diqqat qiladilar Topshiriqni bajaradilar.
Berilgan qo‘shimcha
savollarga javob beradilar.
Ma’lumotlarni daftarga qayd
qiladilar.
|
3-bosqich yakuniy (10 daq)
|
Mashg‘ulot yakuni:
Faol ishtirok etgan o‘quvchlarni javoblarini izohlab baholaydi va rag‘batlantiradi.
Uyga vazifani berilishi:
Kelgusi mashg‘ulotga vazifa va uni bajarish yuzasidan yoriqnoma beradi. 5-ilova
|
Baholari bilan tanishadilar.
Topshiriqni yozib oladilar.
|
(1-ilova)
T/r
|
Mezonlar
|
Baho
|
1.
|
Olgan bilimlarini ishlab chiqarishda qo‘llay oladigan, ushbu fanni boshqa fanlar bilan bog‘lay oladigan, mustaqil ish va vazifalarni to‘liq bajargan va yangilik kiritishga intilgan, har jihatdan boshqa
o‘quvchilarga o‘rnak bo‘ladigan
|
5
|
2.
|
O‘quv ko‘rgazmali qurollardan foydalana oladigan, olgan bilimlarini xalq xo‘jaligidagi o‘rnini to‘g‘ri tushungan, mustaqil fikrlay oladigan, olgan bilimlarini tushuntirib bera oladigan
|
|
|
| |
Drayv tishli - Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u payvandlangan...

|
Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u payvandlangan po'latdan yasalgan. Yuqori harorat ta'sirida buzilmasligi uchun qobiq ichida yong'inga chidamli astar mavjud. Bandaj
|
bet | 2/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 30,37 Kb. | | #239018 |
Bog'liq fztDOCX DocumentDrayv tishli: Haydovchi mexanizmining vazifasi aylanadigan pechni aylantirish va aylanish tezligini tartibga solishdir
Pech muhri: Aylanadigan pech salbiy bosim sharoitida ishlaganligi sababli va silindrning o'choq boshiga va tutun kamerasiga ulanadigan bo'shliqlar bo'lishi mumkinligi sababli, havo va materiallarning oqishini oldini olish uchun old va orqa tomondan muhrlangan mahsulotlar o'rnatilishi kerak.
Pech kallagi: Pech kallasining maqsadi ish paytida klinkerning haroratini to'plash, klinkerning to'lib ketishining oldini olish va egzoz yordamida sovutgichdan issiq havoni pechka boshi orqali yuborishdir, bu esa to'liq quvvat beradi. hosil bo'lgan issiqlikdan foydalanish va yoqilg'idan foydalanishni kamaytiradi.
Aylanadigan pechning ishlash printsipi.
Xom ovqat o'choqqa oziqlanganidan keyin orqa tomondan old tomonga o'tadi, chunki silindr ma'lum bir burchakka burchakka ega va ma'lum bir tezlikda aylanadi.
Silindr ichidagi bo'shliqni quritish va oldindan isitish zonasiga, otish zonasiga, oraliq zonaga va sinterlash zonasiga bo'lish mumkin.
Xom un silindrsimon korpusga quyiladi va aylanuvchi silindr ta'sirida doimiy ravishda dumalab, o'q yo'nalishi bo'yicha harakatlanadi, navbat bilan yuqorida ko'rsatilgan uchta zonadan o'tadi. Pechning old tomoniga o'rnatilgan kalsinator silindrga yonilg'i quyadi va xom ovqatni isitadi. Jarayon davomida hosil bo'lgan tutun gazlari pechning orqa qismi orqali chiqariladi. Xom un harakat paytida qiziydi. Va bir qator kimyoviy va fizik reaktsiyalardan so'ng, u mos keladigan klinkerga aylanadi va pechning old qismidan chiqariladi.
Aylanadigan pechning texnik parametrlari.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Silindr: aylanadigan pechning tanasi silindrsimon shaklga EGA. U qobiq bilan qoplangan, u payvandlangan po'latdan yasalgan. Yuqori harorat ta'sirida buzilmasligi uchun qobiq ichida yong'inga chidamli astar mavjud. Bandaj
|
O‘quv mashg‘ulotining - Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash

|
Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash
|
bet | 2/5 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 73,28 Kb. | | #136247 |
Bog'liq Mavzu №10O‘quv mashg‘ulotining texnologik xaritasi 10
Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyat mazmuni
|
O‘qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
1-O‘quv
mashg‘ulotiga kirish(5 daq)
|
Tashkiliy qism:
O‘quvchilarni mashg‘ulotga tayyorgarligini va davomatini tekshiradi
|
Mashg‘ulotga tayyorlanadilar.
|
2-Bosqich asosiy (65 daq)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish
Uyga berilgan vazifani nazorat qiladi hamda o‘tilgan mavzu bo‘yicha o‘quv- chilarga savollar beradi, ularni baholaydi.
Maqsad va vazifalarini belgilanishi.
Mashg‘ulotning nomi, rejasi, maqsad va o‘qitish natijalari bilan tanishtiradi. 1-ilova
Mustaqil ishlash uchun adabiyotlar bilan tanishtiradi.
O‘quv mashg‘ulotida o‘quv ishlarini baholash mezoni va ko‘rsatkichlari bilan tanishtiradi. 2-ilova
Ta’lim oluvchilar bilimini faollashtirish:
Tezkor-sorov, savol-javob, aqliy hujum, orqali bilimlarni faollashtiradi. 3-ilova
Yangi o‘quv faoliyati bayoni:
Nazariy mashg‘ulotning rejasi va tuzilishiga muvofiq o‘qitish jarayonini tashkil etish. Asosiy joylarini yozdiradi:
Slaydlarni Power Point tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo‘yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qiladi. 4-ilova
|
|
| |
3 - Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash

|
Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash
|
bet | 4/5 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 73,28 Kb. | | #136247 |
Bog'liq Mavzu №10
Izoh: o‘quv dasturining mantiq antugallagan bilimi bo‘yicha o‘quvchi albatta baholanad iva natijasi o‘tish balidan (3 ball) past bo‘lganda qayta nazorat belgilanadi
(2-ilova)
(3-ilova )
(4-ilova)
Uyga vazifa:
Mavzu: Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Jadval qo‘yish. Diagrammalarni qo‘yish. Taqdimotni chop etishga tayyorlash.
Reja:
1. Ovoz yoki filmlar o‘rnatish.
2. Jadval qo‘yish.
3. Diagrammalarni qo‘yish.
4. Taqdimotni chop etishga tayyorlash.
Ovoz yoki filmlar o‘rnatish. Power Point dasturining imkoniyatlaridan biri unda prezentatsiyalarga ovoz va filmlarni biriktirishdir. Buning uchun “Vstavka” menyusiga kiramiz va bu menyudan Film i zvuk bo‘limini tanlaymiz. Natijada o‘ng tomonida yangi menyu ochiladi. Bu menyuda quyidagi bo‘lim va buyruqlar joylashgan: Rasmlar kolleksiyasidan film o‘rnatish; Fayldan film o‘rnatish;
Rasmlar kolleksiyasidan ovoz o‘rnatish; Fayldan ovoz o‘rnatish; Kompakt diskka ovoz yozish; Ovoz yozish. Misol tariqasida fayldan ovoz o‘rnatishni ko‘rib chiqaylik. Buning uchun Film i zvuk bo‘limini tanlaymiz. Natijada ovozli fayllarni qidirib topish muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Ushbu oynadan biror bir ovozli faylni tanlab “OK” tugmasini bosamiz. Natijada so‘rov muloqot oynasi paydo bo‘ladi. Agar ushbu so‘rov oynasidan “Avtomaticheski” tugmachasini tanlasak qo‘yayotgan ovozli faylimiz namoyish boshlanishi bilan avtomatik tarzda ishlaydi. Agar “Po щelchku” tugmachasini tanlasa qo‘ygan ovoz faylimiz sichqoncha yordamida ishga tushirilmaguncha ishlamaydi. Sichqoncha yordamida ishga tushirish degani ovoz znachogi ustida sichqonchaning chap tugmachasini bir marta bosishdir.
|
| |
Yerning tortishish maydonida jismlarning harakati

Adolatli savol tug'iladi: agar barcha ob'ektlar tortishish kuchiga ega
bo'lsa, nega Yer odamlarni va hayvonlarni o'ziga
jalb qiladi, aksincha emas?
Birinchidan, biz Yerni o'ziga jalb qilamiz, shunchaki
bizning tortishish kuchimiz
uning tortishish kuchi bilan taqqoslanmaydi. Ikkinchidan,
tortishish kuchi tana
massasi bilan to'g'ridan-to'g'ri proportsionaldir: tananing massasi qancha kam bo'lsa,
uning tortish kuchlari shunchalik past bo'ladi.
Jozibadorlik kuchi bog'liq bo'lgan ikkinchi ko'rsatkich bu ob'ektlar
orasidagi masofa: masofa qanchalik katta bo'lsa, tortishish kuchi ta'siri shunchalik
kam bo'ladi. Shu sababli, sayyoralar o'z orbitalarida harakat qiladilar va bir-birlariga
tushmaydilar.
Shunisi e'tiborga loyiqki, Yer, Oy, Quyosh va boshqa sayyoralar
o'zlarining shar shaklida o'zlarining tortishish kuchi tufayli qarzdordir.
U sayyora
"tanasi" ni tashkil etuvchi moddani o'ziga tortib, markaz yo'nalishi bo'yicha harakat
qiladi.
Yerning tortishish maydoni
Erning tortishish maydoni - bu ikki kuch ta'sirida sayyoramiz atrofida
paydo bo'ladigan kuch energiya maydoni.
tortishish kuchi;
tashqi ko'rinishini qarzdor bo'lgan markazdan qochiruvchi kuch,
Yerning o'z o'qi atrofida aylanishi (kunlik aylanish).
Ham tortishish kuchi, ham markazdan qochma kuch doimiy ravishda
harakat qilganligi sababli, tortishish maydoni doimiy hodisadir.
Maydonga Quyosh, Oy va boshqa ba'zi osmon jismlarining tortishish
kuchlari hamda Yerning atmosfera massalari ozgina ta'sir qiladi.
Tortish qonuni va ser Isaak Nyuton
Ingliz fizigi Ser Isaak Nyuton, mashhur afsonaga ko'ra, bir vaqtlar
bog'da
kun davomida yurib, osmondagi oyni ko'rgan. Shu bilan birga, olma
filialdan yiqilib tushdi. O'shanda Nyuton harakat qonunini o'rganar edi va olma
tortishish kuchi ta'sirida tushishini va oy Yer atrofida aylanib yurishini bilar edi.
Va keyin aql bilan yoritilgan ajoyib olimning boshiga shunday fikr
keldi: ehtimol olma Yerga tushayapti, shu Oyning orbitasida bo'lgan kuchga
itoat
etib, butun galaktika bo'ylab tasodifiy shoshilmayapti. Umumjahon tortishish
qonuni shu tarzda kashf qilindi, bu Nyutonning uchinchi qonuni ham.
Matematik formulalar tilida ushbu qonun quyidagicha ko'rinadi:
Nazorat savollari - 9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad

Nazorat savollari
1.
Kompyuter virusi nima?
Javob:
"Kompyuter virusi" yoki "kompyuter viruslari" terimi, bir dastur yoki
fayl sistemiga zarar yetkazib beradigan, avtomatik ravishda o'sish yoki
yayishib boradigan maleksiz dasturlar yoki fayllar uchun ishlatiladi. Bu
viruslar odatda fayllarni bozib, yo'q qilish, o'chirish yoki boshqa zarar yetkazib
berish uchun yaratiladi. Ular kompyuter tizimlari, fayl tizimlari va dasturlariga
zarar yetkazib berish uchun mo'ljallangan.
2.
Kompyuter viruslarining qanday turlari mavjud?
Javob: Kompyuter viruslarining quyidagi turlari mavjud:
a)
Fayl viruslari
b)
Bo’sh joy viruslari
c)
Makroviruslar
d)
Internet orqali tarqaluvchi viruslar
e)
Troyan viruslar
f)
Network viruslar
g)
Ransomware
3.
Viruslarga qarshi qanday choralar mavjud?
Javob
:
Kompyuter viruslariga qarshi qanday choralar qo'llanilishiga dair bir
nechta usullar mavjud. Bu choralar, foydalanuvchilar va tarmoq
administratorlari uchun xavfsizlikni oshirish, viruslarni aniqlash va undan
himoya qilish uchun xizmat qiladi.
Quyidagi choralar viruslarga qarshi harakatlarda yordam bera olish uchun
tavsiya etiladi
:
a)
Antivirus dasturlaridan foydalanish
b)
Dasturlarni to’g’ridan to’g’ri yuklash
c)
OT va dasturlarni yangilash
d)
Regulyar malumotlar yigish va kuzatish
|
Geostatsionar - O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

Sun'iy sun'iy yo'ldoshlar inson hayotini ancha yaxshilaganini inkor eta
olmaymiz. Biroq, sun'iy yo'ldosh qaytib kelganida atmosferada parchalanishi
mumkin. Foydalanish muddatini tugatgandan so'ng
yoki barcha kerakli
ma'lumotlarni to'plangandan so'ng sizda bir nechta variant mavjud. U qaytishi va
atmosferaga tarqalishi mumkin yoki
u kosmik axlatga aylanishi mumkin, chunki u
samoviy jismni hech qanday foydasizligi atrofida aylanib yuradi. Sun'iy yo'ldosh
past bo'lgan taqdirda, u atmosferaga turli qismlarda kirib borishini yo'qotadi.
Sayyorani hech qanday foydalanmasdan aylanib yuradigan ko'plab sun'iy
yo'ldoshlar juda yaxshi. Shuning uchun ham ushbu sun'iy yo'ldoshlar to'plami
kosmik axlat deb ataladi. Orbitaga chiqarilishi mumkin bo'lgan sun'iy sun'iy
yo'ldoshlar jamiyat hayoti uchun juda muhimdir. Bu insonga ijobiy ta'sir ko'rsatadi.
Buning yordamida biz boshqa sayyoralarni o'rganishimiz, meteoritlarni
aniqlashimiz, Erdagi hayotni kuzatishimiz va sayyoramizning ma'lum bir
nuqtasining iqlim o'zgaruvchilari to'g'risida ma'lumot olishimiz mumkin.
Iqtisodiy va aloqa nuqtai nazaridan ular televizor, radio, internet va telefon
signallarini qabul qilish uchun ham foydalaniladi. Bugun biz ularsiz yashay olmadik.
Umid
qilamanki, ushbu ma'lumotlar yordamida siz sun'iy yo'ldoshlar
haqida ko'proq bilib olishingiz mumkin.
sekinlashishi - O’zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va

deyiladi.
foydalanamiz.
tamom bo’lsin. Masalan, chiroq yonsin-u, o’chsin. Shu sistemada chiroqning yonib
Chizg’ich K' sanoq sistemasida O'X o’q bo’ylab tinch yotgan bo’lsin. Bu
sistemadagi chizg’ichning uzunligi qo’yidagiga teng:
K' sistema K sistemaga nisbatan o’zgarmas v tezlik bilan xarakatlanadi.
Chizg’ichning K sistemadagi uzunligini o’lchash uchun shu sistemaga tegishli vaqt
bo’yicha ayni bir paytda chizg’ich uchlarining K sistemadagi x
1
va x
2
koordinatalari
o’lchab olingan bo’lishi zarur: Bu koordinatalar
ayirmasi
K'
sistemada
chizg’ich
uchlarining koordinatalari Lorents almashtirishlaridan topiladi:
K' sistema K sistemaga nisbatan o’zgarmas v tezlik bilan xarakatlanadi.
Chizg’ichning K sistemadagi uzunligini o’lchash uchun shu sistemaga tegishli vaqt
bo’yicha ayni bir paytda chizg’ich uchlarining K sistemadagi x
1
va x
2
koordinatalari
o’lchab
olingan
bo’lishi
zarur:
Bu koordinatalar ayirmasi
Chizg’ichning K sistemadagi uzunligi bo’ladi: l=x
2
-x
1
(b)
ADABIYOTLAR
1.O.Axmadjonov. Fizika kursi. Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt .
O`qituvchi 1981. ( 128:133 )
2. U.K.Nazarov, X.Z.Ikromova, K.A. Tursinmеtov. Umumiy mеxanika kursi.
Mеxanika va molеkulyar fizika. Toshkеnt. “O`zbеkiston”. 1992. ( 117:129)
3. A.S.Nu'monxujaеv. Fizika kursi. I qism .Mеxanika
va statis tik fizika
tеrmodinamika. Tosh. “O`qituvchi” 1992. ( 77:87)
4. I.V.Savеlеv .Umumiy fizika kursi .I tom . Tosh. “O`qituvchi”.
5.T.I.Trofimova. Kurs fiziki. M; - Vo`ssh. shk. 1985 (:62:64)
6.Yu.B.Rushеr, M.S.Ro`vkin .Tеoriya otnositеlnosti. M.UChPЕDGIZ. 1960 (75:98)
7. M.Ismoilov, P. Habibullaеv, M. Xaliulin «Fizika kursi» Toshkеnt «O`zbеkiston»
2000
8. O`.Q. Nazarov «Umumiy fizika kursi» Toshkеnt «O`zbеkiston» 2002
Geymer 
rejimi - 9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad

9.2-jadval
Har bir mahsulotda mavjud bo‘lgan xususiyatlar
O‘rnatish va sozlash.
Eset Node32 Antivirus dasturini o‘rnatish
undan
foydalanish va sozlanmalarni amalga oshirish jarayonlari quyida keltirilgan.
9.6-rasm. Ochiladigan menyudan tegishli tilni tanlang va davom etish
tugmasini bosing
ESET NOD32 Antivirus dasturini o‘rnatgandan so‘ng, zararli kodni tekshirish
uchun birinchi muvaffaqiyatli yangilanishdan so‘ng
kompyuterni tekshirish
avtomatik ravishda boshlanadi.
Kompyuterni skanerlashni asosiy dastur oynasidan >
Kompyuteringizni
skanerlash-qismini bosish orqali qo‘lda boshlashingiz mumkin.
9.13-rasm. Shaxsiy kompyuterning antivirus orqali skaner qilish
9.14-rasm. Skaner qilish usulini tanlash
9.21-rasm. Tarmoq himoyasi sozlanmalari bajarish
2.17-rasm. Qo‘shimcha xavsizlik uskunalari sozlanmalari
Topshiriq
Shaxsiy kompyuterda viruslarga qarshi himoya
qilish uchun antivurus
dasturlari (windows defender, eset security) ni o‘rnatish va sozlanmalarni amalga
oshirish.
Qayta ishlab - 9-amaliy ish Shaxsiy kompyuterlarda viruslarga qarshi himoyani o‘rnatish Ishdan maqsad

yetkazishidan oldin ularni zararsizlantiradi. Internetga kirishni
himoya qilish va anti-fishing veb-brauzerlar va serverlar (shu
jumladan SSL) o‘rtasidagi aloqani kuzatish orqali ishlaydi.
Elektron pochta mijozi himoyasi POP3(S) va IMAP(S)
protokollari orqali qabul qilingan
elektron pochta xabarlarini
boshqarishni ta’minlaydi.
Muntazam
yangilanishlar
«Virus imzosi ma’lumotlar bazasi» deb nomlanuvchi aniqlash
mexanizmi va dastur modullarini
muntazam ravishda yangilab
turish kompyuteringizda maksimal darajadagi xavfsizlikni
ta’minlashning eng yaxshi usuli hisoblanadi.
ESET
LiveGrid®
(Bulutli
texnologiya)
Ishlayotgan jarayonlar va fayllarning holatini to‘g‘ridan-to‘g‘ri
ESET NOD32 Antivirus dasturida tekshirishingiz mumkin.
Qurilmani
boshqarish
Barcha USB flesh-disklarni, xotira kartalarini va CD/DVDlarni
avtomatik skanerlaydi.
Axborot tashuvchisi turi, ishlab
chiqaruvchisi, hajmi va boshqa atributlari
asosida olinadigan
mediani bloklaydi.
HIPS
funksionalligi
Tizimning harakatini batafsilroq sozlash mumkin; tizim reestri,
faol jarayonlar va dasturlar uchun qoidalarni belgilash va
xavfsizlik holatini aniq sozlash kabi.
Ikkilamchi saqlash boshqaruvi

|
Ikkilamchi saqlash boshqaruvi
|
bet | 4/4 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 66,79 Kb. | | #106607 |
Ikkilamchi saqlash boshqaruvi:
Umuman olganda, ikkilamchi saqlash maydoni - bu ma'lumotlar doimiy ravishda saqlanadigan va foydalanuvchi uni osongina olishi mumkin bo'lgan har qanday joy. Kompyuteringizning qattiq diski fayllaringiz va dasturlaringiz uchun asosiy joydir. CD-ROM/DVD drayverlari, flesh-xotira kartalari va tarmoq qurilmalari kabi boshqa joylar ham kompyuterdagi ma'lumotlarni ikkilamchi saqlashni ta'minlaydi. Kompyuterning asosiy xotirasi (RAM) o'zgaruvchan xotira qurilmasi bo'lib, unda barcha dasturlar joylashgan bo'lib, u faqat vazifalarni bajarish uchun vaqtinchalik saqlash joyini ta'minlaydi. Ikkilamchi saqlash deganda operativ xotiradan (masalan, CD, DVD yoki qattiq disklar) boshqa media qurilmalari nazarda tutiladi, ular maʼlumotlar va dasturiy taʼminot dasturlarini doimiy saqlash uchun qoʻshimcha joyni taʼminlaydi, bu esa doimiy xotira deb ham ataladi.
Asosiy xotirani boshqarish:
Asosiy xotira moslashuvchan va o'zgaruvchan xotira qurilmasidir. Bu o'zgaruvchan ma'lumotlarni saqlash uchun ishlatiladigan baytlar va manzillarning katta ketma-ketligi. Asosiy xotira, shuningdek, Random Access Memory (RAM) deb ham ataladi, bu shaxsiy kompyuterlarda mavjud bo'lgan eng tez kompyuter xotirasi hisoblanadi. Ikkilamchi saqlash qurilmalari bilan solishtirganda saqlash jihatidan qimmat va arzon. Qachonki kompyuter dasturlari bajarilsa, u bajarish uchun vaqtincha asosiy xotirada saqlanadi. Keyinchalik, foydalanuvchi ma'lumotlarni yoki dasturni ikkilamchi saqlash qurilmasida doimiy ravishda saqlashi mumkin.
|
| |
Tarmoq boshqaruvi - Operatsion tizim komponentlari

|
Operatsion tizim komponentlari
|
bet | 3/4 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 66,79 Kb. | | #106607 |
Tarmoq boshqaruvi:
Bugungi raqamli dunyoda tarmoqlar va xizmatlarning murakkabligi IT mutaxassislari va foydalanuvchilari uchun zamonaviy muammolarni keltirib chiqardi. Tarmoqni boshqarish - bu tashkilotlarga kompyuter tarmoqlarini optimallashtirishga yordam beradigan jarayonlar va protseduralar to'plami. Asosan, bu foydalanuvchilarning tarmoq ilovalari va xizmatlaridan foydalanishda eng yaxshi tajribaga ega bo'lishini ta'minlaydi.
Tarmoqni boshqarish kompyuter tarmoqlarining asosiy tushunchasidir. Tarmoq boshqaruv tizimlari - bu tarmoq ma'murlariga o'z tarmoqlaridagi komponentlar haqida ma'lumot beradigan dasturiy ta'minot. U xizmat ko'rsatish sifati va tarmoq resurslarining mavjudligini ta'minlaydi. Shuningdek, u tarmoqning ishlashini tekshiradi, uning tarmoq konfiguratsiyasini qayta tiklaydi, vazifalarni bajarishni yaxshilash uchun uni o'zgartiradi.
Xavfsizlik boshqaruvi:
Operatsion tizimdagi xavfsizlik mexanizmlari vakolatli dasturlarning resurslarga kirishini, ruxsat etilmagan dasturlarning esa cheklangan resurslarga kirishini ta'minlaydi. Xavfsizlik boshqaruvi foydalanuvchining fayl, xotira, protsessor va operatsion tizimdan ruxsat olishi kerak bo'lgan boshqa apparat resurslarini o'zgartiradigan turli jarayonlarni anglatadi.
I/U qurilmalarini boshqarish:
I/U qurilmalarini boshqarish komponenti apparat qurilmalari tafsilotlarini yashiradigan va kesh va spolingdan foydalanadigan qurilmalar uchun asosiy xotirani boshqaradigan kiritish/chiqarish menejeri. Ushbu komponent tizimga asosiy xotira va unga ulangan apparat qurilmalarini boshqarish imkonini beruvchi bufer keshini va umumiy qurilma drayverini kodini taqdim etadi. Shuningdek, u muayyan apparat qurilmalari uchun maxsus drayverlarni taqdim etadi va boshqaradi.
Kiritish-chiqarish tizimining maqsadi apparat qurilmalari tafsilotlarini amaliy dasturchidan yashirishdir. I/U qurilmalarini boshqarish komponenti o'z tizimlarida mavjud bo'lgan barcha qurilmalarda xatolarni minimallashtirish va dasturlashni osonlashtirish bilan birga resurslardan yuqori samarali foydalanish imkonini beradi.
|
| |
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi

|
Andijon Mashinasozlik Instituti ib va kt fakulteti at va t yo'nalishi
|
bet | 1/5 | Sana | 14.12.2023 | Hajmi | 0,97 Mb. | | #118557 |
Bog'liq magnit maydoni Andijon Mashinasozlik Instituti IB va KT fakulteti AT va T yo'nalishi Andijon Mashinasozlik Instituti IB va KT fakulteti AT va T yo'nalishi Nazariy Elektrotexnika fanidan MUSTAQIL ISHI Reja: - Magnit maydoni
- Magnit maydon kattaliklari haqida tushuncha
- Magnit singdiruvchanlik
- Xulosa
Magnit maydoni Tabiatda shundaу tabiiу mеtall birikmalari mavjudki, ular ba’zi bir jismlarni o‘ziga tоrtish xususiyatiga ega. Jismlarning bunday xossasi ular atrofida maydon mavjudligini bildiradi. Bunday maydonni magnit maydon deb atash qabul qilingan. O‘z atrofida magnit maydonni uzоq vaqt уo‘qоtmaуdigan jismlarni dоimiу magnit yoki оddiуgina magnit dеb ataymiz. To‘g‘ri shakldagi magnitni mayda temir bo‘lakchalariga yaqinlashtiraylik. Bunda temir bo‘lakchalari magnitning faqat ikki uchiga yopishganligiga guvoh bo‘lamiz. Doimiy magnitning magnit ta’siri eng kuchli bo‘lgan joyini magnit qutbi deyiladi. Har qandaу magnitda ikkita: shimоliу (N) va janubiу (S) qutblari mavjud bo‘ladi. Ikkita magnit strеlkasi bir-biriga yaqinlashtirilsa, ularning ikkalasi ham burilib, qarama-qarshi qutblari bir-biriga ro‘para kеlib to‘xtaуdi. Bu hol magnitlangan jismlar orasida o‘zaro ta’sir kuchlari mavjudligini anglatadi. Ta’sir kuchlari esa, mаydоn kuch chiziqlаri orqali tafsiflanadi. Mаgnit mаydоn kuch chiziqlаrini to‘g‘ridаn to‘g‘ri ko‘rа оlmаymiz. Ammo, quyidаgi tаjribа yordamida biz mаgnit kuch chiziqlаrining jоylаshuvi (yo‘nаlishi) hаqidа tаsаvvurga ega bo‘la olamiz. Buning uchun karton qоg‘оzgа tеmir kukunlаrini bir tеkis sеpib, uni yassi mаgnit o‘zagining ustigа qo‘yamiz. Qоg‘оz vаrаg‘ini bir-ikki chertib yuborsak, tеmir kukunlаri. Ikkita magnit strеlkasi bir-biriga yaqinlashtirilsa, ularning ikkalasi ham burilib, qarama-qarshi qutblari bir-biriga ro‘para kеlib to‘xtaуdi. Bu hol magnitlangan jismlar orasida o‘zaro ta’sir kuchlari mavjudligini anglatadi. Ta’sir kuchlari esa, mаydоn kuch chiziqlаri orqali tafsiflanadi. Mаgnit mаydоn kuch chiziqlаrini to‘g‘ridаn to‘g‘ri ko‘rа оlmаymiz. Ammo, quyidаgi tаjribа yordamida biz mаgnit kuch chiziqlаrining jоylаshuvi (yo‘nаlishi) hаqidа tаsаvvurga ega bo‘la olamiz. Buning uchun karton qоg‘оzgа tеmir kukunlаrini bir tеkis sеpib, uni yassi mаgnit o‘zagining ustigа qo‘yamiz. Qоg‘оz vаrаg‘ini bir-ikki chertib yuborsak, tеmir kukunlаri.
|
| |
11-Ma’ruza Mavzu: Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish Reja: Foydalanishni boshqarish

11-Ma’ruza
Mavzu: Ma’lumotlardan foydalanishni mantiqiy boshqarish
Reja:
1.
Foydalanishni boshqarish
2. Foydalanishni boshqarishning DAC usuli
3. Foydalanishni mandatli boshqarish usuli
4. Foydalanishni rollarga asoslangan boshqarish usuli,
5. Foydalanishni atributlarga
asoslangan boshqarish usuli
6. Foydalanishni boshqarish matritsasi, ACL yoki C-list.
Tayanch iboralar: foydalanishni boshqarish, foydalanishni diskretsion
boshqarish usuli (Discretionary access control, DAC), foydalanishni mandatli
boshqarish usuli (Mandatory access control, MAC), foydalanishni rollarga
asoslangan boshqarish usuli (Role-based access control, RBAC), foydalanishni
atributlarga asoslangan boshqarish usuli (Attribute-based access control, ABAC),
foydalanishni boshqarish matritsasi, ACL yoki C-list.
Foydalanishni boshqarish. Avtorizatsiya foydalanishlami
nazoratlashning
autentifikatsiyadan o‘tgan foydalanuvchilar harakatlarini cheklash qismi bo‘lib,
aksariyat hollarda foydalanishni boshqarish modellari yordamida amalga oshiriladi.
Foydalanishni boshqarish subyektning obyektga yo‘naltirilgan faollik manbai
imkoniyatini aniqlashdir. Umumiy holda foydalanishni boshqarish quyidagi sxema
orqali tavsiflanadi (11.1-rasm):
11.1-rasm. Foydalanishni boshqarish sxemasi
Hozirda tizimlarda obyektlardan foydalanishni boshqarishning quyidagi
usullari keng tarqalgan:
foydalanishni diskretsion boshqarish usuli (Discretionary access control,
DAC);
foydalanishni mandatli boshqarish usuli (Mandatory access control, MAC);
foydalanishni rollarga asoslangan boshqarish usuli (Rolebased access control,
RBAC);
foydalanishni atributlarga asoslangan boshqarish usuli (Attribute-based
access control, ABAC).
Tizimda ushbu usullaming bir-biridan alohida-alohida
foydalanilishi talab
etilmaydi, ya’ni ulaming kombinatsiyasidan ham foydalanish mumkin.