nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
JavaScript-ni tahlil qilish - Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent...

|
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg
|
bet | 11/15 | Sana | 13.06.2024 | Hajmi | 1,37 Mb. | | #263484 |
Bog'liq Web dasturlash
Ikki JavaScript fayli ishlashi uchun zarur bo'lgan barcha kodlarni o'z ichiga oladi. Biz jQuery bilan ishlash tafsilotlarini o'tkazib yuboramiz, chunki u ushbu qo'llanmaning doirasiga kirmaydi. Keling, jquery.dragndrop.js fayliga e'tibor qaratamiz.
22-qator funktsiyaning ta'rifi Draglar.
$.fn.Drags = function(opts) ( var ps = $.extend(( zIndex: 20, noaniqlik: .7, ishlov beruvchi: null, onMove: function() ( ), onDrop: function() ( ) ), opts );
Bu qaytish o'zgaruvchisi va ishga tushirish ma'lumotlarini o'rnatadi Draglar. Bu usul jQuery bilan ishlashda variantlarni boshqa funksiyalarga o'tkazishda juda keng qo'llaniladi. Ichkarida biz hamma uchun o'zgaruvchilarni o'rnatamiz mavjud variantlar sudrab olinadigan to'rtburchaklar uchun.
Quyidagi kod qismi o'zgaruvchi uchun hodisa ishlov beruvchilarini o'z ichiga oladi torting. Ikkala voqea ham torting Va tushirish hodisalar parametrlarini ularga o'tkazish bilan funktsiyalarni chaqirish. Ushbu hodisalar ob'ektni sudrab olib, keyin uni qo'yib yuborish uchun sichqoncha tugmasini bosganingizda sodir bo'ladi.
Var dragndrop = ( drag: function(e) ( var dragData = e.data.dragData; dragData.target.css(( chapda: dragData.left + e.pageX - dragData.offLeft, tepada: dragData.top + e.pageY) - dragData.offTop )); dragData.handler.css(( kursor: "ko‘chirish" )); dragData.target.css (( kursor: "ko‘chirish" )); dragData.onMove(e); ), drop: funksiya( e) ( var dragData = e.data.dragData; dragData.target.css(dragData.oldCss); //.css(( "shaffoflik": "" )); dragData.handler.css("kursor", dragData. oldCss.cursor); dragData.onDrop(e); $().unbind("mousemove", dragndrop.drag) .unbind("sichqoncha", dragndrop.drop); ) )
Bizning funktsiyalarimiz har bir ob'ektning CSS joylashuvini boshqaradi. Agar siz ob'ektlaringizning mutlaq joylashuvini o'zgartirsangiz, bu sizning kodingiz qanday ishlashiga ta'sir qilmaydi, chunki har bir JavaScript funksiyasi ob'ekt uchun qanday uslub belgilanishidan qat'iy nazar o'zgartiradi.
Kodning qolgan qismida ishlov beruvchi tekshiriladi va boshqa uslublar kosmetik jihatdan o'zgartiriladi. Bu yerda siz shaffoflik, shrift va rangdagi o'zgarishlarni qo'shishingiz yoki yangi paragraflar qo'shishingiz mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti farg
|
Aylanani teng bo’laklarga bo’lish

1. Aylanani teng bo’laklarga bo’lish.
Aylana diametri shu aylanani teng ikkiga bo`ladi. Aylana radiusiga teng yoy bilan uning diametric kesishgan A nuqta orqali aylana kesilsa, aylana teng uchga bo`linadi. Hosil bo`lgan 1 va 2 nuqtalar B bilan tutashtirilsa, aylana ichiga chizilgan teng yonli uchburchak yasaladi.
Aylana radiusiga teng yoy bilan uning diametri kesishgan A va B nuqtalardan aylana kesilsa, u teng olti bo`lakka bo`linadi (1-shakl). Hosil bo`lgan 1, A, 2, 4, B, 3 1 nuqtalar ketma-ket tutashtirilsa, aylana ichida teng tomonli oltiburchak yasaladi.
1 – shakl
Aylananing o`zaro perpendikulyar bo`lgan ikkita diametri shu aylanani teng to`rt qisimga bo`ladi. Aylananing o`zaro perpendikulyar diametric kesishayotgan A, B, D, E nuqtalarida aylana o`z radiusi bilan kesilsa, aylana teng o`n ikki bo`lakka bo`linadi (2-a shakl). Aylanadagi hamma nuqtalar ketma-ket tutashtirilsa, aylana ichiga chizilgan muntazam o`n ikki burchak yasaladi.
a b c
2 – shakl
Aylanani O`zaro teng 5 bo`lakka bo`lish uchun (2-b shakl) OA radiusi teng ikkiga bo`linadi va B1 radiusda yoy chizilib, aylana diametrida D nuqta aniqlanadi. 1D aylanani teng besh bo`lakka bo`luvchi kesma hisoblanadi. Aylanalarni har xil nisbatlarda teng bo`laklarga bo`ladigan kesmalarni aniqlash 2-c shaklda ko`rsatilgan.
Aylana yoki uning yoyi markazini aniqlash.Ba`zan chizmalarda aylani yoki uning yoyi markazi, shuningdek,radiusi ko`rsatilmagan bo`lishi mumkin.Agar shunday aylananing yoki yoyning markazini topish zarur bo`lib qolsa, quyida ko`rsatilgan usuldan foydalanish tavsiya etiladi.
Misol. Aylana yoyi MM berilgan. Bu yoyning markazi aniqlansin.
Echish. Berilgan MN yoyda ixtiyoriy uchta nuqta, masalan, A, V, S nuqta tanlab olinadi. Bu nuqtalar to`g`ri chiziq yordamida o`zaro birlashtiriladi, ya`ni AB va BS vatarlar hosil qilinadi. So`ngra bu AB va BS vatarlarni mos holda teng ikkiga bo`luvchi va perpendikulyar bo`lgan 12 va 34 to`g`ri burchaklar o`tkaziladi. Bu to`g`ri chiziqlar o`zaro kesishib 0 nuqtani beradi, bu nuqta berilgan MM yoyning markazi bo`ladi. O dan MM yoyda yotuvchi har qanday nuqtaga qadar bo`lgan masofa bu yoyning radiusini,ya`ni R ni ifodalaydi. Agar A, B, S nuqtalarni o`rniga B, S, nuqtalarni yoki boshqa hohlagan uchta nuqta olinganda ham berilgan MN yoyning markazi shu topilgan O nuqtada bo`ladi.
Qiyalik, odatda, ikki ssnning nisbati ko`rinishda yoki protsentlarda, ba`zan gradus, minut va sekundlarda ifoda qilinadi. Chizmalarda GOST 2.307- 68 ko`rsatmasiga muvofiq, qiyalik aniqlovchi o`lcham soni oldiga "<" belgisi qo`yiladi, lekin uning o`tkir burchagi qiyalik tomonga qaragan bo`lishi shart.
Endi qiyalikning yasalishiga oid bo`lgan ba`zi bir amaliy misollarni keltiramiz.
|
Analog kuchaytirgich qurilmalarning asosiy xususiyatlari

|
Analog kuchaytirgich qurilmalarning asosiy xususiyatlari
|
bet | 2/2 | Sana | 09.06.2024 | Hajmi | 19,36 Kb. | | #261895 |
Bog'liq Analog qurilmalar sxemotexnikasi (1)Analog kuchaytirgich qurilmalarning asosiy xususiyatlari
Umumiy m a’lumotlar. Signal manbayi quw ati yetarli bo‘lmaganda yuklama
Ryu deb ataluvchi bajaruvchi qurilma normal ishlashi uchun kuchaytirgich
qurilmalardan foydalanish zarurati tug‘iladi. Akustik tizimlar, elektron — nur
trubkalar, keyingi kuchaytirgich kaskadning kirishi va boshqalar yuklama bo‘lib
xizmat qilishi mumkin.Kirish signali manbayi yoki datchik turli noelektr
kattaliklarni elektr signalga birlamchi o ‘zgartiradi. Mikrofon, detektor,
fotoqabulqilgich, awalgi kuchaytirgich qurilma chiqishi va boshqalar kirish
signallari manbayi bo‘lib xizmat qiladi. Yuklamada hosil qilinishi zarur quvvat
yordam chi kuchlanish m anbayidan (to ‘g‘rilagich, akkum ulator, batareya)
olinadi. Energiyani kuchlanish m anbayidan yuklamaga uzatishda kuchaytirgich
qurilma yoki kuchaytirgich “vositachilik” qiladi.
|
| |
E      chish - Мавзу: Кесим ва қирқим бажаришда йўл қўйиладиган типик хатолар ва уларнинг олдини олиш омиллари

E chish. Aylananing o`zaro perpendikulyar bo`lgan AB va SD diametrlari
5-shakl 6-shakl
o`tkaziladi, so`ngra ularning birortasini, masalan, AB diametrning A (1) va V(4) uchlaridan, radiusi berilgan aylana radiusiga teng bo`lgan radius bilan yoylar chiziladi. Bu yoylar berilgan aylanani tegishlicha 2 va 6 hamda 3 va 5 nuqtalarda kesadi. Topilgan bu nuqtalar ketma-ket o`zaro birlashtirilsa, muntazam oltiburchak hosil bo`ladi.
5 -misol. Radiusi R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi ichki muntazam ettiburchak yasalsin (7-rasm).
7-shakl
Echish. Aylananing o`zaro perpendikulyar bo`lgan AB va SD diametrlarini o`tkazib, ulardai birortasini, masalan, SD diametrning yarmini, ya`ni OS radiusni teng ikkiga bo`lamiz. Buning uchun S nuqtadan shu aylana radiusi R bilan yoy chizamiz. Bu yoy berilgan aylanani l va e nuqtalarda kesadi. Bu nuqtalarni birlashtiruvchi to`g`ri chiziq OS radiusi F nuqtada kesadi. Bu F nuqta OS radiusni, shuningdek, E1 kesmani teng ikkiga bo`ladi. E1 kesmaning yarmi EF (baribir F1) berilgan aylanani teng ettita bo`luvchi kesma uzunligidir. SHunga ko`ra l nuqtadan F1 (r) radius bilan yoy chizamiz. Bu yoy aylanani 2 va 7 nuqtalarda kesadi. So`ngra 2 va 7 nuqtalardan yana shu r radius bilan yoylar chizib 3 va 6 nuqtalarni topamiz va hokazo. Topilgan 1.2.3 ... nuqtalar o`zaro birlashtirilsa, teng tomonli ettiburchak hosil bo`ladi.
6- misol. Radiusi R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi ichki muntazam sakkizburchak yasalsin (8- rasm).
8-shakl
Echish. Aylananing o`zaro perpendikulyar AB va SD diametrlari o`tkazilgandan so`ng, ularning A, B, S va D uchlaridan shu aylana radiusi R bilan yoylar chiziladi. Bu yoylar mos holda bir-birlari bilan kesishib, k , n ,m va nuqtalarni hosil qiladi. Aylana markazining qarama-qarshi tomonida joylashgan nuqtalar o`zaro birlashtiriladi, ya`ni k, n, m bilan f birlashtiriladi.
Bu nuqtalarni birlashtiruvchi k,n va m,f to`g`ri chiziqlar berilgan aylana markazidan o`tib, uni 2 va 6 hamda 4 va 8 nuqtalarda kesadi. So`ngra topilgan 1 (A), 2, 3 (S), 4 ... nuqtalar o`zaro birlashtiriladi. Natijada izlayotgan teng tomonli sakkiz burchakka ega bo`lamiz.
|
Turlari
Eritmalar quyidagilardir

|
Turlari
Eritmalar quyidagilardir
|
bet | 3/3 | Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 24,16 Kb. | | #109056 |
Bog'liq 1-MavzuTurlari
Eritmalar quyidagilardir:
metall;
ionli;
Atomlar orasidagi kovalent bog‘langan yarimoʻtkazgich;
Van-der-Wals bog‘lanishli organik eritmalar;
Yuqori polimer.
Kimyoviy birikmalar turiga ko‘ra eritmalar:
tuzli;
oksidili;
Oksid- silikat (shlak) va boshqalar.
Maxsus xususiyatlarga ega eritma:
evtektik (qarang holat diagrammasi).
Erish harorati
Erish nuqtasi — bu moddaning qattiqdan suyuqlikka yoki suyuqlikdan qattiq holatga oʻtadigan harorat (koʻp komponentli tizimlar uchun — harorat oraligʻi). Ikkinchi holda, „kristallanish harorati“ atamasi tez-tez ishlatiladi.
Aslini olganda erish nuqtasidagi muvozanat tizimida modda oʻzining fazaviy holatini oʻzgartirmaydi va maʼlum miqdorda qattiq va suyuq fazalarni oʻz ichiga olishi kerak. Erish sodir boʻlishi uchun tizimga qoʻshimcha energiya beriladi. Amaliyotda, bu erigan faza haroratining muvozanati erish haroratidan maʼlum darajada oshib ketishida ifodalanadi. Xuddi shunday, eritmaning kristallanishi paytida eritmaning erish haroratiga nisbatan biroz sovishi kerak. Shunday qilib, tizimdagi haqiqiy (muvozanat) erish (kristallanish) haroratiga faqat qattiq va suyuq fazalarga ajralish orasida erishiladi[2].
Amorf holat
Moddaning amorf holati, moddada faqat qisqa masofali bogʻlarning mavjudligi bilan tavsiflanadi, koʻpincha oʻta yuqori yopishqoqlikka ega boʻlgan moddaning erishi sifatida qaraladi.
Foydalanilgan adabiyotlar
http://www.Aim.uz
http://www.Arxiv.uz
http://www.fayllar.uz
|
| |
AYLANALARNI TENG BO`LAKLARGA BO`LISH

|
AYLANALARNI TENG BO`LAKLARGA BO`LISH
|
bet | 4/9 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 9,79 Mb. | | #143603 |
Bog'liq Aylanani teng bo’laklarga bo’lish3. AYLANALARNI TENG BO`LAKLARGA BO`LISH.
Aylanani 4, 8, 3, 6 va 12ga bo`lish,
Aylanani 5 va 7ga bo`lish
Chizmalarni chizishda, muntazam, ya`ni teng tomonli ko`pburchaklarni yasashga to`g`ri keladi, shuning uchun boshlang`ich geometriyadan ma`lum bo`lgan va ko`p uchraydigan ba`zi bir oddiy geometrik rasmlarning yasalishini bu erda ko`rsatib o`tamiz.
1-misol. Radiusi R va markazi O nuqtada bo`lgan aylana ichida teng tomonli uchburchak yasalsin.
Echish. Aylananing biror nuqtasidan, hozirgi holda K nuqtasidan aylana radiusi R bilan yoy chiziladi, bu yoy bilan aylananing kesishgan A va S nuqtalari aniqlanadi hamda bu nuqtalar o`zaro birlashtiriladi. nuqtalar o`zaro birlashtiriladi. Hosil bo`lgan AS kesma izlanayotgan uchburchakning bir tomoni bo`ladi. Bu uchburchakning qolgan tomonlarini topish uchun A yoki S nuqtadan radiusi AS kesmaga teng bo`lgan yoy chiziladi. Bu yoy aylana bilan kesishib, B nuqtani hosil qiladi, so`ngra B nuqta A va S nuqtalar bilan birlashtiriladi.
Hosil bo`lgan ABS uchburchak izlanayotgan uchburchakni ifodalaydi.
2 - misol. Radiusi R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi ichki kvadrat yasalsin (4-rasm).
3-shakl 4-shakl
Echish. Aylanani teng to`rt bo`lakka bo`luvchi AB va SO diametrlarni o`tkazamiz, kyoyin ularning uchidan, ya`ni BV, S va D nuqtalardan shu aylana radiusi R bilan yoylar chizamiz, bu yoylar mos holda kesishib, 1 va 2 nuqtalarni beradi. Bu nuqtalarni aylana markazi O bilan birlashtiqramiz, hosil bo`lgan 01 va 02 to`g`ri chiziqlar aylana bilan kesishib, M va N nuqtalarni beradi. So`ngra M va N nuqtalardan AB diametrga parallel qilib ML va NK to`g`ri chiziqlar otkazamiz. Bu to`g`ri chiziqlar aylana bilan kesishib, L va K nuqtalarni beradi. Kyoyin topilgan M, N, L va K nuqtalar mos holda o`zaro birlashtiriladi. Hosil bo`lgan to`rtburchak izlanayotgan kvadratni ifodalaydi.
3-misol. Radiusi K va markazi i nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi teng tomonli ichki beshburchak yasalsin (5- rasm).
Echish. Aylananing o`zaro perpendikulyar bo`lgan AB va SO diametrlarini o`tkazamiz. AB va SO diametrning yarmi, masalan, VO (R) radius teng ikkiga bo`linadi va uning o`rta M nuqtasi ikkinchi diametrning biror, hozirgi holda S uchi bilan birlashtiriladi. Hosil bo`lgan MS radius bilan M nuqtadan yoy chizamiz. Bu yoy A B diametrni N nuqtada kesadi. Bu N nuqta bilan S nuqta birlashtiriladi, natijada berilgan aylanani teng besh bo`lakka bo`luvchi NS kesma (radius) hosil bo`ladi. Kyoyin S (2) nuqtadai yoy chiziladi, bu yoy aylanani l va 3 nuqtalarda kesadi. Bu nuqtalardan NS radius bilan yana yoylar chizib, 4 va 5 nuqtalarni hosil qilamiz. Nixoyat topilgan 1, 2... nuqtalar o`zaro ketma-ket birlashtiriladi, hosil bo`lgan 123...1 ko`pburchak izlanayotgan muntazam beshburchakni ifoda qiladi.
4- misol. Radiusi R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga ichki urinuvchi teng tomonli oltiburchak yasalsin (6- rasm).
|
| |
Kesmalarni, burchaklarni va aylanalarni teng bo’laklarga bo’lish

|
Kesmalarni, burchaklarni va aylanalarni teng bo’laklarga bo’lish
|
bet | 7/9 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 9,79 Mb. | | #143603 |
Bog'liq Aylanani teng bo’laklarga bo’lish3. Kesmalarni, burchaklarni va aylanalarni teng bo’laklarga bo’lish.
To’g’ri chiziqqa tsirkul va uchburchaklik yordamida perpendikulyar to’g’ri chiziq o’tkazish mumkin. (1-shakl a,b).
Misol. To’g’ri chiziqqa perpendikulyar to’g’ri chiziq uning A nuqtasidan o’tkazilsin (1-shakl,a). A nuqtadan barobar masofada 1 va 2 nuqtalar tanlab olinadi va bu nuqtalardan bir xil kattalikdagi yoylar chiziladi. Yoylarning o’zaro kesishishi natijasida 3 va 4 nuqtalar hosil bo’ladi, ular o’zaro tutashtirilsa, berilgan to’g’ri chiziqqa A nuqtasi orqali o’tkazilgan perpendikulyar chiziq hosil bo’ladi.
Misol. To’g’ri chiziqqa A nuqta orqali parallel to’g’ri chiziq o’tkazilsin (16-shakl, s). Berilgan to’g’ri chiziqqa uchburchaklikning bir tomoni qo’yiladi va uning boshqa tomoniga ikkinchi uchburchaklik yoki to’g’ri chizg’ich qo’yiladi. Qo’yilgan uchburchaklik yoki to’g’ri chizg’ich chap qo’l bilan bosib turiladi va to’g’ri chiziqqa qo’yilgan uchburchaklik ohista suriladi. A nuqtaga yetganda to’xtatilib, chiziq o’tkaziladi. Shunda A nuqta orqali berilgan to’g’ri chiziqqa parallel bo’lgan chiziq hosil bo’ladi.
Misol. To’g’ri chiziqqa parallel bo’lgan to’g’ri chizi=30mm masofada o’tkazilsin (17-shakl). Berilgan to’g’ri chiziqqa perpendikulyar qilib yordamchi chiziq o’tkaziladi va unga 30 mm o’lchab qo’yiladi. A nuqtadan berilgan to’g’ri chiziqqa parallel to’g’ri chiziq uchburchakliklar yordamida o’tkaziladi. Yoki berilgan to’g’ri chiziqning ikkita nuqtasidan perpendikulyar yordamchi chiziqlar chizib, ularga 30 mm kesma o’lchab qo’yiladi. A va V nuqtalar o’zaro tutashtirilsa, berilgan to’g’ri chiziqqa parallel to’g’ri chiziq 30 mm masofadan o’tkazilgan bo’ladi (17-shakl, b). Yoki berilgan to’g’ri chiziqning ikkita nuqtasidan tsirkulda radiusi 30 mm ga teng yoylar chiziladi va bu yoylarga urinma qilib to’g’ri chiziq o’tkaziladi (17-shakl,s).
AV kesmani teng ikkiga bo’lish uchun uning A va V nuqtalaridan o’zaro kesishadigan bir xil radiusli yoylar chiziladi. Hosil bo’lgan 1 va 2 nuqtalar tutashtirilsa, AV ni S nuqtada kesib o’tadi. SHunda kesmani teng ikkiga bo’luvchi S nuqta hosil bo’ladi (18-shakl, a).
1 8-shakl
AV kesmani o’zaro teng ko’p, masalan, 5 bo’lakka bo’lish kerak bo’lsa, u vaqtda, kesmaning biror, masalan A uchidan unga ixtiyoriy burchakda yordamchi to’g’ri chiziq o’tkaziladi. Bir xil kattalikdagi 5 ta bo’lak A nuqtadan yordamchi chiziqqa o’lchab qo’yiladi. Oxirgi 51 nuqta V bilan tutashtiriladi va unga parallel qilib 41, 31, 21, 11 lardan chiziqlar o’tkaziladi. Shunda AV kesma o’zaro teng 5 bo’lakka bo’linadi (18-shakl,b).
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati

|
Foydalanilgan adabiyotlar ro`yhati
|
bet | 9/9 | Sana | 23.01.2024 | Hajmi | 9,79 Mb. | | #143603 |
Bog'liq Aylanani teng bo’laklarga bo’lishFoydalanilgan adabiyotlar ro`yhati.
Karimov I.A. O’zbekiston XXI asrga intilmoqda. - Toshkent, “O`zbekiston”, 2000
Karimov I.A. O’zbekistonni mustaqillikka erishish ostonasida. - Toshkent, “O`zbekiston”, 2011
O’zbekiston Respublikasi Prezidenti I.A.Karimovning 2011 yilning asosiy yakunlari va 2012 yilda O’zbekistonni ijtimoiy–iqtisodiy rivojlantirishning ustivor yo’nalishlariga bag’ishlangan Vazirlar Mahkamasining majlisidagi ma’ruzasi. Xalq sozi, 2012, 20 yanvar.
Umumiy o`rta ta`limning Davlat Ta`lim Standarti va O`quv dasturi. O`zbekiston Respublikasi Xalq ta`limi Vazirligining axborotnomasi. - Toshkent, “Sharq”, 1999, 4–maxsus son.
E. Ro`ziyev, A.O.Ashurboev. Muhandislik grafikasi o`qitish metodikasi. - Toshkent. “Fan va texnologiya” 2010
Ishmuhammedov R.J. Innavatsion tehnologiyalar yordamida ta`lim samaradorligini oshirish yo`llari. - Toshkent, “NDPU” 2004
Umronho`jayev A. Chizmachilik o`qitish metodikasi. - Toshkent, 2000 .
Rahmonov.I. Chizmachilikdan didaktik o`yinlar. - Toshkent, «O`qituvchi» 1992
Ro`ziev e.I. Chizmachilik o`qitish metodikasi. Urgench 2001
To`laboyev K . Reyting tizimida dars o`tish tehnalogiyasi . Toshkent 2000
Umronxo`jayev. A. M. Chizmachilik. 8-sinf uchun darslik” Toshkent, «O`zbekiston», 2004
Umronxo`jayev. A. M. Chizmachilik. 9-sinf uchun darslik” Toshkent, «O`zbekiston», 2004
A. Odilov va boshqalar. Chizmachilik. 8-sinf uchun darslik Toshkent, “Sharq”, 2004
A. Odilov va boshqalar. Chizmachilik. 9-sinflar uchun darslik Toshkent, “Sharq”, 2004 y
Internet materiallari.
|
| |
- misol. Radius R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi ichki o`n ikki burchak yasalsin (9-rasm).
Echish

7- misol. Radius R va markazi O nuqtada bo`lgan aylanaga urinuvchi ichki o`n ikki burchak yasalsin (9-rasm).
Echish. Aylananing o`zaro perpendikulyar bo`lgan AB va S diametrlari o`tkaziladi. Bu diametrlarning A, V, S va D uchlaridan shu aylana radiusi R bilan uni kesadigan qilib yoylar o`tkaziladi. Bu yoylar berilgan aylanani tegishlicha 2, 6, 5, 9, 3, 11 va 8, 12 nuqtalarda kesadi. Agar bu topilgan 1 (A), 2, 3, 4 (S), 5 nuqtalar ketma-ket o`zaro birlashtirilsa, izlanayotgan muntazam o`n ikki burchak h osil bo`ladi.
9-shakl 10-shakl
8- misol. Berilgan ABS uchburchakning tomonlariga urinib o`tuvchi ichki aylana chizilsin (10-rasm).
Echish. Uchburchak bissektrisalari o`zaro bitta nuqtada kesishadi. Bu nuqta izlanayotgan aylananing markazi bo`ladi. SHuning uchun berilgan uchburchakning xohlagan ikkita uchidan bissektrisalar o`tkazib, ularni bir-birlari bilan kesishtiramiz, natijada izlanayotgan aylananing markazi O nuqta hosil bo`ladi. Bu nuqtadan uchburchak tomonlariga perpendikulyar tushiramiz, bu chiziqlar bilan uchburchak tomonlari K, M va N nuqtalarda kesishadi. Bu erda OK = OM = O kesmalar izlanayotgan aylananing radiusiga teng bo`ladi. Demak, O nuqtadan bu radius bilan chizilgan aylana uchburchak tomonlariga tegishlicha K, M va N nuqtalarda urinadi.
11-shakl. “Eskicha” chizmaning hozirgi kun darslari uchun dudaktikaviy qayta ishlanmasi. Rasmda: b-rasmdan ajratib olingan bitta sector va o’sha rasmdagi ustun mukarnasining qiyshi burchakli frontal dimetriyasi .
12-shakl. Doiraviy silindr sirtida vint chizig’ini hosil qilishda ishlatilgan va Ibn Sino tomonidan tavsif etilgan to’g’ri burchakli uchburchak.
9- misol. Berilgan ABS uchburchakning uchlari orsali o’tuvchi tashqi aylana c hizilsin (32-rasm).
13-shakl
Echish. Izlanayotgan aylana markazi uchburchak tomonlariga perpendikulyar hamda ularni tegishli rABishda teng ikkiga bo`luvchi to`g`ri chiziqlarning o`zaro kesishgan nuqtasida bo`ladi. Shuning uchun berilgan uchburchakning AS va BS tomonlariga perpendikulyar, shuningdek, ularni teng ikkiga bo`luvchi 12 va 34 chiziqlar o`tkaziladi. Bu to`g`ri chiziqlar o`zaro O nuqtada kesishadi. Bu nuqta izlanayotgan aylananing markazidir. Kyoyinchalik bu O nuqtadan OA (baribir OV yoki OS) masofaga teng bo`lgan aylana chiziladi. Bu aylana izlanayotgan aylanani ifodalaydi, u berilgan uchburchakning xamma uchlari orqali o`tmoqda.
14-shakl. “Arhimed spirali”ni ifoda etgan naqsh: a Yangi Niso (Turkmaniston, mil.avv. I mingyillik) arxeologiya topilmasi, b-shu topilmadagi naqshni uning asos tekisligida xosil qilish sxemasi.
15-shakl. “O’ramlar”ni ifoda etgan naqsh: a-Ayritom “chig’anoq”ning o’rta tekisligida uning proyeksiyasini grafikaviy asoslarida hosil qilish tartibi.
|
Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш

Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш
Download
498,23 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
25.12.2023
Hajmi
498,23 Kb.
#128237
Turi
Протокол
Download
498,23 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш
Download
498,23 Kb.
Matnni ko'rish
Raqamli javoplar

RAQAMLI JAVOPLAR:
RI asosiy xususiyatlari
1. RI asosiy xususiyatlari (Respublika identifikatorining asosiy xususiyatlari) telefono raqami kabi identifikatsiya ma'lumotining bitta ochiq nomi bilan ta'minlanishi va diqqatni jalb qilish.
Raqamli iqtisodiyot tushunchasi
2. Raqamli iqtisodiyot tushunchasi, iqtisodiy faoliyatlarni va resurslarni raqamli xisob-kitoblarda, saytlarda va dasturlash tillarida boshqarishga asoslangan tashkiliy qo'llanmalar, texnologiyalar va usullar to'plami.
RI tamoyillari
3. RI tamoyillari, Respublika identifikatorining odatda mo'ljallangan sohasida obro'ga keladigan muhim ma'lumotlarni to'g'ri va hamma tomonlama olinishi va qandaydir soha, tizim, shaxs yoki tashkilot uchun identifikatsiya raqami taqdim etish.
RI Belgilari
4. RI belgilari (Respublika identifikatori belgilari), Respublika identifikatorini ajratish uchun qo'llaniladigan xususiyliklarning qisqa nomlanishi.
Xavfsizlik fayrvollari (firewall) ______________ dan tashqari barcha quyidagi funktsiyalarni bajaradi.
5. Xavfsizlik fayrvollari (firewall) Internetga ulanish yoki tarmoqning bir qismi bilan kompyuterni himoya qiladigan mexanizmalar. Ularning asosiy funktsiyalari portlarni bloklash, IP-manzil filtratsiyasi, tarmoq protokollari tomonidan amalga oshirilayotgan hujjatlarni tekshirish va to'xtatishga ruhsat berish uchun yagona nuqta bo'lmasa narsadan tiklash kabi.
6.Quyidagilardan qaysi bir qidiruv tizimlarida veb-saytning optimallashtirish vositalaridan bir emas
6. Quyidagilardan qaysi bir qidiruv tizimlarida veb-saytning optimallashtirish vositalaridan bir emas.
7.Elektron pochta xizmatidan keyin, Internet foydalanuvchilari orasida qaysi faoliyat eng ko'p uchraydi?
7. Elektron pochta xizmatidan keyin, Internet foydalanuvchilari orasida qaysi faoliyat eng ko'p uchraydi?
|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/13
Sana
17.06.2024
Hajmi
0,52 Mb.
#264148
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
Download
0,52 Mb.
Matnni ko'rish
Хато 
статуси - Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш

менеджерларнинг ҳамжамиятларга бўлиниши асиси бўлиб хизмат қилади, шу
сабаб агент фақат community string майдонида агент омборида сақланадиган
қатор каби бир хил рамзий қаторни кўрсатадиган менеджерлар билан ўзаро
таъсирлашади. Бу, албатта, аутентификация усули эмас, балки агентлар ва
менеджерлар тузилиши усулидир. SNMP v.2 версияси бу камчиликни бартараф
қилиши керак, лекин стандарт тадқиқотчилари ўртасидаги келишмовчиликлар
сабаб янги аутентификацияси воситалари бу версияда пайдо бўлган бўлсада,
шартли бўлмаган деб белгиланди.
Ишончсиз UDP протоколи орқали ишлаш (хусусан, SNMP агентлари
реализациялари шундай ишлайди) агентлардан менеджерларга авария юборилган
хабарлар йўқолишига, шу билан сифатсиз бошқарувга олиб келиши мумкин.
Қурилманинг ўрнатилган тармоқларида мавжуд кўп сонли ўрнатилган SNMP
агентлари билан бирлаштирилган бир бирини олиб келувчи йўқотишлар
бирлашмасини ўрнатиш орқали ишончли транспорт протоколига ўтиш йўли
билан тўғирлаш. Бошқарув платформаларини ишлаб чиқувчилар бу
камчиликларни енгиб ўтишга ҳаракат қидалилар. Масалан, TMN ва ISO
стандартларига мувофиқ равишда кўп даражали бошқарув системларини ишлаб
чиқиш учун платформа ҳисобланадиган HP OV Telecom DM TMN
платформасида агентлар ва менеджерлар ўртасида SNMP хабарлари йўқолганда
уларни мустақил равишда қайта юборишни ташкил қилувчи ишончли хабар
алмашинувини таъмиловчи янги SNMP реализацияси ишлайди
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
natijalari hamda kompaniya moliyaviy boshqaruvini yaxshilash uchun
zarurdir
11
.
Korporativ sektorda faoliyat yuritayotgan har qanday aksiyadorlik
jamiyati
tadbirkorlik
faoliyatini
amalga
oshirish
jarayonida
moliyalashtirish manbalari va hajmlarini aniqlash muammosiga duch
keladi. Kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish jarayoni
aksiyadorlik jamiyatining moliyaviy strategiyasiga muvofiq amalga
oshiriladi. Moliyaviy resurslar jalb qilishning asosiy maqsadi moliya
menejmentining asosiy maqsadi bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, korxona
faoliyatini moliyalashtirish manbalarini shakllantirishdan iborat. Kapital
bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish jarayoni, segmentning turidan
qat’iy nazar (global, milliy, mahalliy) murakkab va ko‘p qirrali jarayon
bo‘lib, ushbu jarayonlar turli ko‘rinishdagi risklar bilan bog‘liq va ushbu
risklarning yuz berishi to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoki bilvosita kompaniya
moliyaviy holatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Korporativ sektor korxonalari uchun xatarlar kompleks xususiyatga
ega bo‘lib, ular kelib chiqish manbasiga ko‘ra tashqi omillar va ichki
omillar ta’sirida yuzaga kelgan xavflar bo‘lishi mumkin. Tahlil jarayonida
kompaniya tomonidan jalb qilinadigan mablag‘lar hajmiga ta’sir
ko‘rsatuvchi ichki omillarni alohida ajratib olish maqsadga muvofiq,
bular: korxonaning tavsiflari, uning moliyaviy holati va investitsiya
siyosati, aktivlar aylanuvchanligi, ishlab chiqarish jarayoniga innovatsion
yondashuv mavjudligi, korxonada qarz yuki darajasi. Shuning uchun,
kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish xatarlarini tahlil
qilishda moliyaviy resurslarni jalb qilish jarayoni va mablag‘ni jalb
qilayotgan kompaniyaning moliyaviy holatiga ta’sir ko‘rsatuvchi
omillarni ajratib olish kerak.
11
Xasanov X.N. “Iqtisodiyotning korporativ sektoriga kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish amaliyotini
takomillashtirish” mavzusidagi iqtisodiyot fanlari boʼyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. 2020 yil.
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
Kapital bozorining iqtisodiy mohiyati uning funksiyalarida ham
namoyon bo‘ladi (1-jadval). Quyidagi jadvalda qator funksiyalar
keltirilganligiga qaramasdan, kapital bozorining muhim mezonlari bozor
ishtirokchilari o‘rtasida kapitalni qayta taqsimlash va kapitalni
jamg‘armadan investitsiyaga transformatsiya qilish funksiyalarining
o‘zaro bog‘liqligida namoyon bo‘ladi.
1-jadval
Kapital bozorining funksiyalari
Maxsus funksiyalari
Umumbozor funksiyalari
1.
Moliyaviy
resurslarni
qayta
taqsimlash;
2. Mulkdorlikni hisobga olish;
3. Kapital konsentratsiya;
4. Takror ishlab chiqarishni moliyaviy
ta’minlash.
1. Narx shakllanishi;
2. Bozor vositachiligi;
3.
Tranzaksiya
xarajatlarini
optimallashtirish;
4. Axborot bilan ta’minlash.
Moliya bozori kapital bozori va pul bozoriga bo‘linsa, kapital bozori
o‘z navbatida ssuda kapitali bozori va ulush munosabatli qimmatli
qog‘ozlar bozoriga bo‘linadi. Bunda ssuda kapitali bozorining bank
kreditlari bozori va qarz qimmatli qog‘ozlari bozori turlari ajratib
ko‘rsatiladi. Keltirilgan jihatlar asosida kapital bozorining segmentlarini
quyidagicha tavsiflash mumkin (2-jadval)
2-jadval
Kapital bozori segmentlari va ular tavsifi
Segment
Moliyaviy
instrumentlar
Moliyaviy
munosabatlar
Qimmatli qog‘ozlar bozori
Qarz qimmatli qog‘ozlari
segmenti
Korporativ obligatsiyalar;
Davlat obligatsiyalari;
Yevroobligatsiyalar
Aniq muddatga soslanadi
va so‘ndirilishi shart
Ulush munosabatli
qimmatli qog‘ozlar
segmenti
Oddiy aksiyalar;
Imtiyozli aksiyalar
Muddat odatda
belgilanmaydi va yuqori
riskli qimmatli qog‘ozlar
hisoblanadi
Bozor iqtisodiyoti sharoitida kapital bozori faoliyati quyidagi
prinsiplarga asoslanadi (3-jadval).
|
| |
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
XXI asrning o‘tgan yillari mobaynida moliyaviy sektorda yaratilgan
qo‘shilgan qiymatning jahon bo‘yicha yalpi ichki mahsulotdagi ulushi 1,2
– 2 baravargacha o‘sganligini qayd etish lozim. Aynan shu
ko‘rsatkichning o‘zi ham moliyaviy xizmatlarning jahon iqtisodiyotidagi
o‘rnini ko‘rsatib turibdi.
Oxirgi o‘n yilliklarda iqtisodiy jihatdan rivojlangan mamlakatlarda
moliya institutlari foyda olish bo‘yicha boshqa sohalarni ancha ortda
qoldirmoqda. Bu jihat umumiy daromadlar hajmida moliyaviy sektor
ulushining oshishi ro‘y berganligini o‘zida ifodalaydi. Moliya tizimining
barcha bo‘g‘inlari orqali taqsimlanadigan milliy daromad ulushi bugungi
kunda 35-50 foizni tashkil etmoqda.
Iqtisodiyotning moliyaviy chuqurlashib borishi bu iqtisodiyotning
moliyaviy mablag‘larga to‘yinishini anglatadi. Bunda moliyaviy
munosabatlar va institutlar murakkab moliyaviy instrumentlar vositasida
iqtisodiyotning
har
bir
bo‘g‘iniga
kirib
borishi
tushuniladi.
Iqtisodiyotning moliyaviy jihatdan chuqurlashuvi global moliyaviy
aktivlarning jahon bo‘yicha YaIMga nisbatan foizlarda o‘lchanadi.
Global moliyaviy aktivlar chiqarilgan korporativ, munitsipal va
davlat qarz qimmatli qog‘ozlari, birja savdolariga qo‘yilgan kompaniyalar
aksiyalari, bank aktivlari (depozitlari) kabilarni o‘z ichiga oladi. Oxirgi
o‘n yilliklardagi eng asosiy tendensiya global moliyaviy aktivlar
hajmining o‘sishi va jahon iqtisodiyotidagi moliyaviy chuqurlashuvdir.
2015 yilda global moliyaviy aktivlar hajmi jahon bo‘yicha YaIMga
nisbatan 392 foizga yetdi.
Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra 2011-2014 yillar mobaynida 700
million kishi bankda yoki boshqa moliya institutlarida birinchi marta o‘z
hisobraqamlarini ochgan. Bank hisobraqamiga ega yosh aholi ulushi 51
foizdan 62 foizgacha oshgan bo‘lib, bu ko‘rsatkichning o‘sishi asosan
rivojlanayotgan davlatlar hisobiga yuz bergan. Bunda moliyaviy
texnologiyalar, xususan mobil bank xizmatlari rivojlanishi muhim rol
o‘ynagan.
Jahon iqtisodiyotida moliyalashuv chuqurlashuvi bilan birga
kengayib ham bormoqda. Natijada moliyaviy globallashuv ham yuz berib
ulgurdi. Bunda milliy moliya tizimlarining xalqaro moliya bozoridagi
faollashuvi o‘ziga xos ahamiyat kasb etmoqda. Global moliya bozorining
|
| |
Amaliy ish (7,8,9,10) Mavzu

|
Amaliy ish (7,8,9,10) Mavzu
|
Sana | 01.12.2023 | Hajmi | 2,53 Kb. | | #109146 |
Bog'liq mmm
Amaliy ish (7,8,9,10)
Mavzu: Vittual yadroli protsessorlar (NT) ish tartibini o'rganish
Virtual yadroli protsessorlar, shuningdek, virtual protsessorlar yoki vCPUlar sifatida ham tanilgan, bu kompyuter texnologiyasidagi tushuncha bo'lib, bitta jismoniy protsessor ichida bir nechta mantiqiy protsessorlarni taqsimlashni nazarda tutadi. Ushbu virtualizatsiya usuli bitta jismoniy protsessorga bir nechta virtual protsessorlar sifatida paydo bo'lishi va ishlashiga imkon beradi, bu esa apparat resurslaridan samaraliroq foydalanish va virtuallashtirilgan muhitda yaxshi miqyoslash imkonini beradi. Virtual yadroli protsessorlar odatda gipervisorlar kabi virtualizatsiya platformalarida virtual mashinalarga (VM) hisoblash resurslarini taqsimlash va bir vaqtning o‘zida bir jismoniy serverda bir nechta operatsion tizimlar va ilovalarning bajarilishini ta’minlash uchun ishlatiladi. Virtual yadroli protsessorlar deganda bitta jismoniy protsessor yadrosini operatsion tizim va ilovalar uchun bir nechta virtual yadrolar sifatida taqdim etish imkonini beruvchi texnologiya tushuniladi. Bunga protsessorga har bir virtual yadroda bir nechta ish zarralarini rejalashtirish va bajarish orqali bir vaqtning o'zida bir nechta vazifalar ustida ishlash imkonini beruvchi giper-threading deb nomlangan texnika orqali erishiladi. Virtual yadro protsessorlari protsessorning samaradorligini oshirish va bir vaqtning o'zida ko'proq vazifalarni bajarishga imkon berish orqali umumiy tizim ish faoliyatini yaxshilashi mumkin. Bu, ayniqsa, parallel ishlov berishdan foydalanishi mumkin bo'lgan ko'p tarmoqli ilovalar va ish yuklari uchun foydali bo'lishi mumkin. Misol uchun, giper-threading texnologiyasiga ega ikki yadroli protsessor operatsion tizimga to'rtta virtual yadroga ega bo'lib taqdim etilishi mumkin, bu unga bir vaqtning o'zida ko'proq vazifalarni bajarish va muayyan stsenariylarda ishlashni yaxshilash imkonini beradi. Umuman olganda, virtual yadroli protsessorlar jismoniy protsessor yadrosining imkoniyatlarini maksimal darajada oshirish va vazifalarni samarali rejalashtirish va bajarish orqali tizim ish faoliyatini yaxshilashning bir usuli hisoblanadi.
Mavzu: Neyrokompyuterlarning ishlash algoritmlari.
|
| |
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
ekonometrik modellashtirishning zamonaviy usullarini qo‘llash
bo‘yicha muhim yo‘nalishlarda ilmiy tadqiqot ishlari olib borilmoqda.
O‘zbekiston Respublikasini yanada rivojlantirish bo‘yicha
Harakatlar strategiyasida «Kapitalni jalb qilish hamda korxonalar, moliya
institutlari va aholining erkin resurslarini joylashtirishning muqobil
manbai sifatida fond bozorini rivojlantirish hamda xalqaro iqtisodiy
hamkorlikni yanada rivojlantirish, jumladan, yetakchi xalqaro va xorijiy
moliyaviy institutlar bilan aloqalarni kengaytirish, puxta o‘ylangan tashqi
qarzlar siyosatini amalga oshirishni davom ettirish, jalb qilingan xorijiy
investitsiya va kreditlardan samarali foydalanish»
4
bo‘yicha ustuvor
vazifalar keltirib o‘tilgan. Korporativ sektori aksiyadorlik jamiyatlarida
biznesni rivojlantirish, moliyaviy resurslarni shakllantirish bilan bog‘liq
iqtisodiy-moliyaviy cheklovlarni yo‘q qilish, mamlakat moliya bozorini
rivojlantirish uchun o‘rta va uzoq muddatli davrga mo‘ljallangan
strategiya asosida kapital bozori va korporativ sektor o‘rtasidagi o‘zaro
moliyaviy munosabatlarni takomillashtirish lozim bo‘ladi.
Kapital bozori mohiyatini to‘liq yoritib berishda aniq yoki yaxlit
ta’rif mavjud emas, jumladan mikroiqtisodiy nuqtai nazardan aylanma
kapital va asosiy kapital, kapital bozorining tarkibiy qismi hisoblansa,
makroiqtisodiy nuqtai nazardan esa, real aktivlar bozori (ko‘chmas mulk
bozori, ishlab chiqarish vositalari va b.) hamda qimmatli qog‘ozlar bozori,
fond bozori, kredit bozori, valyuta bozorini yaxlit o‘z ichiga oluvchi
moliya bozorini keltirish mumkin
5
.
“Kapital bozori” tushunchasining mohiyatini aniqlashtirishning
murakkabligi shunda ko‘rinadiki, uning infratuzilmasi moliyaviy
bozorning qismi hisoblangan pul bozori bilan chambarchas bog‘liq va
moliyaviy instrumentlar kapital bozori va pul bozori uchun bir xildir
6
.
Kapital
bozorining
holati
va
moliyaviy
resurslar
bilan
ta’minlanganlik darajasidan kelib chiqqan holda, aksiyadorlik jamiyatlari
tomonidan moliyaviy resurslarni jalb yuzasidan qarorlar qabul qilishni
taqazo etadi. Korporativ sektorga yo‘naltirilayotgan resurslarning
o‘rtacha foiz stavkalaridan kelib chiqqan holda aksiyadorlik jamiyatlari
qarz mablag‘larining chegaraviy miqdorini belgilash, aniqlangan
4
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017 yil 7 fevraldagi PF-4947-sonli «O’zbekiston Respublikasini
yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar strategiyasi to‘g‘risida»gi farmoni. - www.lex.uz.
5
Xasanov X.N. “Iqtisodiyotning korporativ sektoriga kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish amaliyotini
takomillashtirish” mavzusidagi iqtisodiyot fanlari boʼyicha falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. 2020 yil.
6
Гончарук Е.А. “Привлечение финансовых ресурсов корпоративным сектором экономики на рынке капитала”
диссертация на соискание ученой степени кандидата экономических наук. C.Петербург. 2018 г. 196 стр.
|
| |
SNMP бошқарув асослари - Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш

Расм 20.1. SNMP бешта операторлари
Менеджер бу учта сўровни UDP порт 161га жўнатади.
Агент UDP порт
162га тузоқлар (trap) юборади. Икки турли порт ишлатилганлиги сабаб, бир
тизимбир вақтнинг ўзида ҳам агент, ҳам менеджер сифатида келиши мумкин.
20.2-расмда UDP датаграммага инкапсуляция қилинган
SNMP беш
хабарининг формати келтирилган.
Расм 20.2. SNMP бешта хабарининг кўриниши
Version майдонининг миқдори 0га тенг. Бу миқдор ҳақиқатда минус бир
рақамига тенг.
20.1-жадвалда протоколнинг маълумотлар
блоки тури учун белгиланиш
ёки миқдор кўрсатилган (PDU type). (PDU – протокол маълумотлари блоки –
Protocol Data Unit, одатда "пакет" деб номланади.)
Жадвал 20.1.
SNMP хабарлари PDU хили
PDU type
Исм
0
get-request
1
get-next-request
2
set-request
3
get-response
4
Trap
Ҳамжамият (community) - бу парол очиқ ҳолда сақланадиган рамзлар
қаторидир. Парол менеджер ва агент ўртасидаги мумоқотда қўлланилади. Одатий
белгиланиш – 6 рамзли public қатори.
get, get-next ва set операторларида менеджер агент томонидан get-response
хабарида қайтариладиган сўров идентификаторини (request ID) биз бу турдаги
ўзгарувчан даврийликни бошқа UDP киритмаларида кўрганмиз. Бу мижозга
(берилган вазиятда менеджер) сервердан кеган жавобларни ўзи жўнатган
сўровлар билан солинтириш имконини беради. Бу майдон, шунингдек, бир ёки
бир неча агентларга сўров юбориш, кейин эса олинган жавобларни ўз жойи
бўйича қўйиш имконини беради. Хато статуси (errorstatus) бу агентларга
қайтариб бериладиган ва хатони кўрсатадиган бутун сондир. 20.2-жадвалда
хатолар тасвири, номлари ва миқдорлари келтирилган.
Жадвал 20.2.
SNMP
хатоси статуси мазмуни
-jadval 
Kapital bozori faoliyati prinsiplari va ular tavsifi

Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
Prinsiplar
Prinsiplar tavsifi
Korporativ sektor uchun
prinsipning ahamiyati
Kapital bozorida
bitimlar
tuzishning
erkinligi
Kapital bozori
ishtirokchilarining bitim
tuzish jarayonidagi xohish
bildirish erkinligi
Moliyaviy resurslar jalb
qilish jarayonida manfaatdor
tomonlar iqtisodiy
manfaatlarining mos tushishi
zarurligi
Kapital
bozorining
huquqiy tartibga
solinishi
Bitimlar kapital bozoridagi
bitim qonuniyligini
ta’minlashning me’yoriy-
huquqiy mexanizmlari bilan
muvofiqlikda amalga
oshiriladi.
Davlat tomonidan tartibga
solish kapital bozori
barqarorligini ta’minlash,
ishtirokchilar iqtisodiy
manfaatlarini himoya qilish
imkonini beradi.
Kapital bozori
ishtirokchilari
o‘rtasidagi
raqobatlashuv
Bozorda bitim tuzish
moliyaviy resurs jalb
qilishning eng yaxshi shartli
takliflari asosida amalga
oshiriladi.
Kapital jalb qilishning eng
yaxshi shartlari kapital
bahosini jiddiy ravishda
pasaytirish imkonini beradi
Kapital bozori
ishtirokchilari
uchun
samaradorlik
Kapital bozorida bitim tuzish
jarayonida mablag‘ jalb
qilishning eng samarali
kampaniyasi, moliyaviy
vositachisi, moliyaviy
instrumenti aniqlanadi.
Moliyaviy resurs jalb qilish
samaradorligini oshirish
iqtisodiyotning korporativ
sektoriga foydani
maksimallashtirish imkonini
beradi.
Kapital bozori
ishtirokchilari
haqidagi
axborotlar
shaffofligi
Axborotlarni oshkor qilish
kapital bozorida bitim riskini
minimallashtirish uchun zarur
hisoblanadi.
Iqtisodiyotning korporativ
sektori moliyaviy holat
haqida taqdim etiladigan
axborotlar to‘liqligi va
ishonchliligi bo‘yicha
javobgarlik yuklatiladi
Ta’kidlash kerakki, kapital bozorida bitimlar tuzishning erkinligi,
kapital bozorining huquqiy tartibga solinishi, kapital bozori ishtirokchilari
o‘rtasidagi raqobatlashuv, kapital bozori ishtirokchilari uchun
samaradorlik, kapital bozori ishtirokchilari haqidagi axborotlar shaffofligi
ta’minlash kabi prinsiplarga amal qilinishi kapital bozori faoliyati
samaradorligini ta’minlashga xizmat qiladi.
Назорат саволлари - Тошкент ахборот технологиялари университети мустақил иш

Назорат саволлари
1. SNMP протоколи ривожланиш тарихи.
2. SNMP бошқарув асослари.
3. SNMP протоколи камчиликлари.
4. NetFlow протоколи таҳлили.
5. Юқори даражадаги бошқарув объектлари тизими.
6. Оддий роутер ёрдамида бошқариш протоколи.
7. Умумий бошқарув маълумот протоколи
Адабиётлар ва интернет ресурслар
1. Computer networking : a top-down approach / James F. Kurose, Keith W. Ross.—6th ed.
2013.
by Pearson Education, Inc., publishing as Addison-Wesley.
2. TCP/IP protocol suite / Behrouz A. Forouzan.—4th ed.
Published by McGraw-Hill, a
business unit of The McGraw-Hill Companies, Inc., 1221 Avenue of the Americas, New
York, NY 10020. Copyright © 2010
3.
Java Network Programming, Fourth Edition by Elliotte Rusty Harold. 2014.
Published
by O’Reilly Media, Inc., 1005
Gravenstein Highway North, Sebastopol.
4. The Definitive Guide to Linux Network Programming Copyright © 2004 by Keir Davis,
John W. Turner, Nathan Yocom. 2011.
5. Keir Davis. TCP/IP Network Programming Design Patterns in C++. Vic Hargrave. 2013.
Zamonaviy global iqtisodiyotda kapital bozorining roli

Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
darajasi o‘rtasida uzviy bog‘liqlik mavjud. Hozirgi vaqtda jamiyatning
ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotida moliyaning ahamiyati jahon yalpi
ichki mahsulotini yaratishda moliyaviy sektorning
rolini tavsiflovchi
ko‘rsatkichlar doirasidan ancha uzoqlashgan. Iqtisodiy doiraviy aylanish
natijasida moliyaviy kapital real kapitalga aylanadi. Pul va qimmatli
qog‘ozlar (moliyaviy aktivlar) asosiy fondlar va moddiy aylanma
vositalar tarzida muomalada bo‘ladi.
Moliya tizimi, uning barcha
sektorlari va segmentlari – uy xo‘jaligi, korporativ va davlat moliyasi,
moliya va valyuta-kredit munosabatlari tizimining samarali ishlashi ham
milliy, ham xalqaro darajada investitsion jarayonlar hamda yaxlit jahon
iqtisodiyoti rivoji dinamikasi va faolligiga ko‘p jihatdan bog‘liq. Oxirgi
yillarda jahon miqyosida jami kapital qo‘yilmalar (to‘g‘ridan-to‘g‘ri
investitsiyalar) hajmi jahon YaIMning 25
foizidan ortiqni tashkil
etmoqda. Bunda ularning bir qismi turli darajadagi moliya tizimlari orqali
amalga oshirilmoqda.
Hozirda xalqaro moliya va xalqaro moliya bozori sohalaridagi
vaziyat real iqtisodiyot rivojiga oldingi davrlarga nisbatan solishtirganda
bir muncha kuchliroq ta’sir ko‘rsatmoqda. O‘z navbatida moddiy ishlab
chiqarishdagi holat ko‘p jihatdan jahonda moliyaviy rivojlanishni
belgilab bermoqda.
XXI asrning o‘tgan yillari mobaynida jahon iqtisodiyotida sezilarli
o‘zgarishlar yuz berdi. Muhim tendensiyalardan
biri shubhasiz
moliyaning roli oshganligi bilan izohlanadi. Bu jarayon zamonaviy
iqtisodiyotda innovatsion rivojlanishning jadallashuvi va uning
globallashuvi jarayoni bilan uzviy tarzda yuz berdi.
Innovatsiyalar
jahonda moliya sohasidagi jarayonlarga sifat jihatdan ta’sir ko‘rsatgan
bo‘lsa, o‘z navbatida globallashuvga esa son jihatdan o‘z ta’sirini
ko‘rsatdi. Bunda moliyaviy innovatsiyalar sektorining rivojlanishi, yangi
moliyaviy mahsulotlar va moliyaviy institutlarning paydo bo‘lishi alohida
ahamiyat kasb etdi. Xalqaro moliya bozorining son va sifat jihatdan
rivojlanishi xalqaro iqtisodiy aloqalarning ko‘lami, dinamikasi va
yo‘nalishlarini belgilab berdi. Ular o‘z
navbatida deyarli barcha
mamlakatlar moliyaviy – monetar, budjet-fiskal siyosatlariga, iqtisodiy
yo‘nalishlarigaga jiddiy ta’sir ko‘rsatdi.
Natijada moliyaning global
tavsifi va milliy darajada tartibga solinishi tavsifi o‘rtasidagi qarama-
qarshilikning oldini olish ham talab qilindi.
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
hajmi jahon bo‘yicha YaIMga nisbatan 9 baravar yuqori ekanligi
moliyaviy globalluv darajasini o‘zida ko‘rsatib turibdi.
Xalqaro iqtisodiy va moliyaviy aloqalarni tashkil etishga xizmat
qiluvchi me’yoriy-huquqiy bazaning yaratilishi moliyaviy globallashuvga
asosiy zamin bo‘lib xizmat qildi. XIX asrda xalqaro iqtisodiy aloqalarning
har bir ishtirokchi davlati eksport-import operatsiyalari bo‘yicha tashqi
savdo tariflarini va tarifsiz cheklovlarni mustaqil tarzda belgilagan. XX
asrning birinchi yarmida Millatlar ligasi (bu tashkilot o‘z faoliyatini 1946
yilda tugatgan) tashqi savdo va valyuta kursini birgalikda tartibga solish
to‘g‘risidagi davlatlararo kelishuvni ishlab chiqqan edi. Ikkinchi jahon
urushidan so‘ng yangi tashkil etilgan Birlashgan millatlar tashkiloti o‘z
tarkibiga quyidagi ixtisoslashgan moliyaviy-iqtisodiy institutlarni kiritdi:
- Tariflar va savdo bo‘yicha bosh bitim (hozirgi vaqtda Jahon savdo
tashkiloti);
- Xalqaro valyuta fondi;
- Jahon banki guruhi
Oxirgi yillarda gloyual savdo-investitsion strategik alyanslar faol
tarzda shakllantirilmoqda. Ular qatoriga Transatlantik hamkorlik
doirasidagi Transatlantika savdo-investitsion hamkorligi, shuningdek
Trans-Tinch okeani hamkorligi kabilarni kiritish mumkin. Moliyaviy
globallashuvning huquqiy asoslarini yaratishga e’tibor qaratilmoqda.
1.3. Moliya bozorining segmenti sifatida kapital bozori iqtisodiy
zarurati
Jahon amaliyotida iqtisodiyotning korporativ sektoriga milliy va
xalqaro kapital bozoridan moliyaviy resurslarni jalb qilish orqali ishlab
chiqarish va xizmat ko‘rsatish jarayonlari uzluksizligini ta’minlash,
aksiyadorlik kompaniyalarning moliyaviy barqarorlik holatini saqlab
qolish, aholining ish bilan bandligini ta’minlash, moliyalashtirishning
yangi moliyaviy instrumentlarini amaliyotga joriy etish ayniqsa jahon
pandemiya sharoitida dolzarb masalalardan biri sanaladi. Hozirgi kunda
jahon iqtisodiyotida kapital bozoridan iqtisodiyotning korporativ
sektoriga
moliyaviy
resurslarni
jalb
qilishning
zamonaviy
instrumentlarini
joriy
qilish,
moliyalashtirish
mexanizmini
takomillashtirish, moliyaviy qarorlar qabul qilish jarayonida
|
| |
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси

|
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академиясиBog'liq Капитал бозори 1м
Ўзбекистон Республикаси Банк-молия академияси
______________________________________________________________________
Zamonaviy jahon iqtisodiyotida moliyaning ahamiyati o‘sishi
umumishlab chiqarish modifikatsiyasi bilan chambarchas bog‘liq. Bunda
rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar iqtisodiyoti tarmoqlarida chuqur
murakkab o‘zgarishlar yuz berishi ham kuzatildi. Ayniqsa moddiy va
nomoddiy ishlab chiqarish o‘rtasidagi nisbatning jiddiy o‘zgarishi
xizmatlar sohasi rivoji natijasida yuz berdi. Bunda xizmatlar va savdo
munosabatlari sohalarining ulushi jahon iqtisodiyotida 68 foizgacha o‘sdi.
Ayniqsa xizmatlar sohasida global tarkibiy o‘zgarishlarda
marketing, reklama, menejment, lizing, shuningdek informatsion-
kompyuter, telekommunikatsiya, konsalting, buxgalteriya va auditorlik
xizmatlarida yuqori o‘sish kuzatildi. Inson kapitaliga investitsiyalar
yuqori sur’atlarda o‘sdi. Natijada intellektual sohalar tarmoqlari – ta’lim,
sog‘liqni saqlash, fan, kasbiy layoqatni oshirish, zamonaviy
texnologiyalar, intellektual aktivlar (patentlar, mualliflik huquqlari, nou-
xaular)ni qo‘llab-quvvatlashning ahamiyati oshib bordi.
Jahon iqtisodiyotidagi tarmoq jihatdan muhim o‘zgarishlardan biri
moliyaviy xizmatlar ko‘lamining kengayishidir. Natijada iqtisodiy
adabiyotlarda
moliyalashuv
atamasi paydo bo‘ldi. Bu atamaning
mohiyatini iqtisodiyotning boshqa tarmoqlariga nisbatan moliyaning
keskin yuqori sur’atlardagi rivoji, moliya-kredit sohalarining jadallik
bilan kengayib borishi hamda moliya bozorining rivojlanish darajasi
yuqoriligi bilan izohlash mumkin.
Jahon iqtisodiyotidagi moliyalashuv turli shakllarda yuz berdi (1-
rasm).
1-rasm.
Jahon iqtisodiyotidagi moliyalashuv shakllari
Ja
hon
iqt
isodi
y
oti
da
g
i
g
loballashuv
sha
kll
ari
Moliyaviy xizmatlar rolining o'sishi
Umumiy daromadlar summasida moliyaviy sektor
ulushining oshishi
Iqtisodiyotning moliyaviy chuqurlashib borishi
Moliyaviy xizmat ko'rsatishga imkoniyatlar kengayishi
|
| |