Mavzu: Signal t 2-mustaqil ishi T.V.S.Q.I.

O‘zbekiston Respublikasi Raqamli texnologilar vazirligi Muhammad Al Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot texnologilari universiteti Qarshi filiali
“Kompyuter injiniringi” fakulteti
3-bosqich K I-11-21 guruh talabasining
“Tizimlar va signallarni qayta ishlash ”
fanidan tayyorlagan
2-Mustaqil ishi
Bajardi: Kenjayev O .
Qabul qildi: Tuychiyev B.
Qarshi – 2023
Mavzu: Signal turlari va ularni ifodalash.
Reja:
Signal turlarini tadqiq qilish.
Signal turlarini analiz qilish va ularni ifodalash.
Elektron qurilmalarning maqsadi ma'lumotni elektr signallari shaklida qabul qilish, o'zgartirish, uzatish va saqlashdir. Elektron qurilmalarda ishlaydigan signallar va shunga mos ravishda qurilmalarning o'zlari ikkita katta guruhga bo'linadi: analog va raqamli.
Analog signal- daraja va vaqt bo'yicha uzluksiz bo'lgan signal, ya'ni bunday signal istalgan vaqtda mavjud bo'lib, belgilangan diapazondan istalgan darajani olishi mumkin. Kvantlangan signal- faqat kvantlash darajalariga mos keladigan ma'lum kvantlangan qiymatlarni qabul qila oladigan signal. Ikki qo'shni sath orasidagi masofa kvantlash bosqichidir.
Namuna olingan signal- qiymatlari faqat vaqti-vaqti bilan o'rnatiladigan signal, namuna olish vaqti deb ataladi. Qo'shni namuna olish nuqtalari orasidagi masofa namuna olish bosqichidir. Doimiy uchun Kotelnikov teoremasi qo'llaniladi:, qaerda yuqori kesish chastotasi signal spektri.
Raqamli signal- daraja va vaqt bo'yicha kvantlangan signal. Raqamli signalning kvantlangan qiymatlari odatda ma'lum bir kod bilan kodlanadi, namuna olish jarayonida tanlangan har bir namuna tegishli kod so'zi bilan almashtiriladi, ularning belgilari ikkita qiymatga ega - 0 va 1 Analog elektronika qurilmalarining tipik vakillari aloqa qurilmalari, radioeshittirishlar, televizorlardir. Umumiy talablar analog qurilmalarga qo'llaniladi - minimal buzilish. Ushbu talablarni qondirish istagi murakkablikka olib keladi elektr zanjirlari va qurilma dizaynlari. Analog elektronikaning yana bir muammosi - zarur shovqin immunitetiga erishishdir, chunki analog aloqa kanalida shovqin printsipial jihatdan muqarrar.
Raqamli signallar ishlab chiqariladi elektron sxemalar, tranzistorlar yopiq (oqim nolga yaqin) yoki butunlay ochiq (kuchlanish nolga yaqin), shuning uchun ular ahamiyatsiz quvvatni yo'qotadi va raqamli qurilmalarning ishonchliligi analoglardan yuqori.
Raqamli qurilmalar analoglardan ko'ra shovqinlarga nisbatan ko'proq immunitetga ega, chunki kichik tashqi buzilishlar qurilmalarning noto'g'ri ishlashiga olib kelmaydi. Xatolar faqat signalning past darajasi yuqori deb qabul qilinadigan yoki aksincha, bunday buzilishlar holatida paydo bo'ladi. Raqamli qurilmalar xatolarni tuzatish uchun maxsus kodlardan ham foydalanishi mumkin. Analog qurilmalarda bunday imkoniyat yo'q.
Raqamli qurilmalar tranzistorlar va boshqa elektron elementlarning parametrlari va xususiyatlarining tarqalishiga (qabul qilinadigan chegaralar ichida) befarq. Xatosiz raqamli qurilmalarni sozlash shart emas va ularning xarakteristikalari butunlay takrorlanadi.
Bularning barchasi integratsiyalashgan texnologiyadan foydalangan holda qurilmalarni ommaviy ishlab chiqarishda juda muhimdir. Raqamli integral mikrosxemalar ishlab chiqarish va ulardan foydalanishning iqtisodiy samaradorligi zamonaviy radioelektron qurilmalarda nafaqat raqamli, balki analog signallarni ham raqamli qayta ishlanishiga olib keldi. Tarqalgan raqamli filtrlar, regulyatorlar, multiplikatorlar va boshqalar. Raqamli ishlov berishdan oldin analog signallar analog-raqamli konvertorlar (ADC) yordamida raqamli shaklga o'tkaziladi. Teskari transformatsiya- analog signallarni raqamliga tiklash - raqamli-analogli konvertorlar (DAC) yordamida amalga oshiriladi.
Raqamli elektronika qurilmalari tomonidan hal qilinadigan turli xil vazifalar bilan ularning ishlashi faqat ikkita raqam bilan ishlaydigan sanoq tizimlarida amalga oshiriladi: nol (0) va bitta.
Raqamli qurilmalarning ishlashi odatda soatli etarlicha yuqori chastotali soat generatori. Bir soat sikli davomida eng oddiy mikrooperatsiya amalga oshiriladi - o'qish, siljish, mantiqiy buyruq va boshqalar. Axborot raqamli so'z shaklida taqdim etiladi. So'zlarni uzatish uchun ikkita usul qo'llaniladi - parallel va ketma-ket. Raqamli qurilmalar o'rtasida ma'lumot almashishda ketma-ket kodlash qo'llaniladi (masalan, in kompyuter tarmoqlari, modem ulanishi). Raqamli qurilmalarda axborotni qayta ishlash parallel axborot kodlash yordamida amalga oshiriladi, bu esa maksimal ishlashni ta'minlaydi.
Raqamli qurilmalarni qurish uchun element bazasi integral mikrosxemalardan (IC) tashkil topgan bo'lib, ularning har biri ma'lum miqdordagi mantiqiy elementlar - elementar mantiqiy operatsiyalarni bajaradigan eng oddiy raqamli qurilmalar yordamida amalga oshiriladi. Hikoyaning maqsadi "signal" tushunchasining mohiyati nimada ekanligini, qanday umumiy signallar mavjudligini va ular qanday umumiy xususiyatlarga ega ekanligini ko'rsatishdir. Signal nima? Bu savolga hatto kichkina bola ham bu "sizning yordami bilan biror narsa bilan bog'lanishingiz mumkin bo'lgan narsa" deb aytadi. Misol uchun, oyna va quyosh yordamida signallar ko'rish chizig'i bo'ylab uzatilishi mumkin. Kemalarda signallar bir vaqtlar semafor bayroqlari yordamida uzatilgan. Bu bilan maxsus tayyorlangan signalchilar shug'ullangan. Shunday qilib, bunday bayroqlar yordamida ma'lumotlar uzatildi. "Signal" so'zini qanday etkazish mumkin:
Tabiatda ko'plab signallar mavjud. Darhaqiqat, har qanday narsa signal bo'lishi mumkin: stolda qoldirilgan eslatma, qandaydir tovush - ma'lum bir harakatni boshlash uchun signal bo'lib xizmat qilishi mumkin.
Xo'sh, bunday signallar bilan hamma narsa aniq, shuning uchun men tabiatda boshqalardan kam bo'lmagan elektr signallariga murojaat qilaman. Ammo hech bo'lmaganda ularni qandaydir tarzda shartli ravishda guruhlarga bo'lish mumkin: uchburchak, sinusoidal, to'rtburchaklar, arra tishlari, bitta impuls va boshqalar. Bu signallarning barchasi diagrammada tasvirlanganda ko'rinishi uchun nomlanadi.
Signallar zarbalarni hisoblash uchun metronom sifatida (vaqt signali sifatida), vaqtni belgilash uchun, nazorat impulslari sifatida, motorlarni boshqarish yoki uskunalarni sinash va ma'lumot uzatish uchun ishlatilishi mumkin.
Elning xususiyatlari. signallari
Qaysidir ma'noda, elektr signali vaqt o'tishi bilan kuchlanish yoki oqim o'zgarishini aks ettiruvchi grafikdir. Rus tilida bu nimani anglatadi: agar siz qalam olib, vaqtni X o'qida, kuchlanish yoki oqimni Y o'qida belgilasangiz va ma'lum vaqtlarda tegishli kuchlanish qiymatlarini nuqta bilan belgilasangiz, yakuniy tasvir to'lqin shaklini ko'rsatadi:
Elektr signallari juda ko'p, ammo ularni ikkita katta guruhga bo'lish mumkin:
Bir tomonlama Ikki tomonlama
Bular. bir yo'nalishli oqimda bir yo'nalishda oqadi (yoki umuman oqmaydi), ikki tomonlama oqimda esa o'zgaruvchan va "u erda", keyin "bu erda" oqadi. Barcha signallar, turidan qat'i nazar, quyidagi xususiyatlarga ega:
Davr - signal o'zini takrorlay boshlagan vaqt oralig'i. Ko'pincha T bilan belgilanadi
Chastotasi - signal 1 soniyada necha marta takrorlanishini bildiradi. Gerts bilan o'lchanadi. Masalan, 1Hz = soniyada 1 marta takrorlash. Chastota - davrning teskarisi (ƒ = 1 / T)
Amplituda - volt yoki amperda o'lchanadi (qaysi signalga qarab: oqim yoki kuchlanish). Amplituda signalning "kuchliligi" ni anglatadi. Signal grafigi X o'qidan qanchalik uzoqda.
Signal turlari
Sinusoid
O'ylaymanki, yuqoridagi rasmda grafigi mantiqiy bo'lmagan funksiyani taqdim etish sizga
yaxshi ma'lum. gunoh (x). Uning davri 360 o yoki 2pi radian (2pi radian = 360 o).
Va agar siz 1 soniyani T davriga bo'lish uchun ajratsangiz, unda siz 1 soniyada qancha davr ko'rsatilganligini yoki boshqacha qilib aytganda, davr qanchalik tez-tez takrorlanishini bilib olasiz. Ya'ni, siz signalning chastotasini aniqlaysiz! Aytgancha, u gertsda ko'rsatilgan. 1 Hz = 1 sek / sekundiga 1 takror
Chastota va davr bir-biriga teskari. Davr qancha uzoq bo'lsa, chastota shunchalik past bo'ladi va aksincha. Chastota va davr o'rtasidagi bog'liqlik oddiy nisbatlar bilan ifodalanadi:
Shakli bo'yicha to'rtburchaklarga o'xshash signallar "to'rtburchaklar signallari" deb ataladi.
Ularni shartli ravishda oddiy to'rtburchaklar signallarga va meanderlarga bo'lish mumkin. Kvadrat to'lqin - puls va pauza davomiyligi teng bo'lgan kvadrat to'lqin. Va agar pauza va pulsning davomiyligini qo'shsak, biz meander davrini olamiz.
Muntazam kvadrat to'lqin signali kvadrat to'lqindan farq qiladi, chunki u turli puls va pauza davomiylariga ega (puls yo'q). Quyidagi rasmga qarang - u ming so'zdan yaxshiroq gapiradi.
Aytgancha, siz bilishingiz kerak bo'lgan kvadrat to'lqinli signallar uchun yana ikkita atama
mavjud. Ular bir-biriga teskari (davr va chastota kabi). bu afsonaviylik va to'ldirish omili. Yuk koeffitsienti (S) davrning impuls davomiyligiga nisbati va koeffitsient uchun aksincha. to'ldirish.
Shunday qilib, kvadrat to'lqin 2 ish aylanishi bilan to'rtburchaklar signal hisoblanadi. Uning davri impuls davomiyligi ikki barobar bo'lgani uchun.
S - ish aylanishi, D - ish aylanishi, T - puls davri, - zarba davomiyligi.
Aytgancha, yuqoridagi grafiklar ideal kvadrat to'lqin signallarini ko'rsatadi. Haqiqiy hayotda ular biroz boshqacha ko'rinadi, chunki hech qanday qurilmada signal bir zumda 0 dan ba'zi bir qiymatga o'zgarmaydi va nolga qaytadi.
Agar siz tog'ga chiqsangiz va darhol pastga tushsangiz va bizning pozitsiyamiz balandligidagi o'zgarishlarni grafikaga yozsangiz, biz uchburchak signalini olamiz. Qo'pol taqqoslash, lekin haqiqat. Uchburchak signallarida kuchlanish (oqim) birinchi navbatda ortadi va keyin darhol pasayishni boshlaydi. Va klassik uchburchak signali uchun ko'tarilish vaqti parchalanish vaqtiga teng (va davrning yarmiga teng).
Agar bunday signalning ko'tarilish vaqti parchalanish vaqtidan kamroq yoki ko'p bo'lsa, unda bunday signallar allaqachon arra tishi deb ataladi. Va ular haqida quyida.
Arra tish signali
Yuqorida yozganimdek, muvozanatsiz uchburchak to'lqin shakli arra tishli to'lqin shakli deb ataladi. Bu nomlarning barchasi shartli va faqat qulaylik uchun kerak.
Deyarli paydo bo'lgan paytdan boshlab, inson qabilalari nafaqat ma'lumot to'plash, balki uni bir-biri bilan almashish zaruriyatiga duch keldi. Ammo, agar qo'shnilar (til va yozuv) bilan buni qilish unchalik qiyin bo'lmasa, uzoq masofalarda bo'lganlar bilan, bu jarayon ba'zi muammolarni keltirib chiqardi.
Vaqt o'tishi bilan ular signalning ixtirosi bilan hal qilindi. dastlab ular ancha ibtidoiy (tutun, tovush va boshqalar) edi, lekin asta-sekin insoniyat tabiatning yangi qonunlarini kashf etdi, bu esa axborotni uzatishning yangi usullarini ixtiro qilishga yordam berdi. Keling, qanday signal turlari ekanligini bilib olaylik, shuningdek, zamonaviy jamiyatda ulardan qaysi biri ko'proq qo'llanilishini ko'rib chiqaylik.
Signal deb ataladigan narsa
Bu so'z bir tizim tomonidan kodlangan, maxsus kanal orqali uzatiladigan va boshqa tizim tomonidan dekodlanishi mumkin bo'lgan ma'lumotlarni anglatadi.
Ko'pgina olimlarning fikricha, biologik organizmlar yoki hatto alohida hujayralarning bir-biri bilan o'zaro ta'sir qilish qobiliyati (oziq moddalar mavjudligi yoki xavf haqida signal berish) evolyutsiyaning asosiy harakatlantiruvchi kuchiga aylandi.
Har bir jismoniy jarayon parametrlari uzatiladigan ma'lumotlar turiga moslashtirilgan signal sifatida harakat qilishi mumkin. Masalan, tizimda telefon aloqasi transmitter karnayning so'zlarini elektr kuchlanish signaliga aylantiradi, u simlar orqali tinglovchi odam joylashgan qabul qiluvchi qurilmaga uzatiladi.
Signal va xabar
Bu ikki tushuncha ma'no jihatidan juda yaqin - ular jo'natuvchidan oluvchiga uzatiladigan ma'lum ma'lumotlarni o'z ichiga oladi. Biroq, ular orasida sezilarli farq bor.
Ushbu maqsadga erishish uchun xabar qabul qiluvchi tomonidan qabul qilinishi kerak. Ya'ni, uning hayot sikli uch bosqichdan iborat: axborotni kodlash - uzatish - xabarni dekodlash. Signal holatida uning qabul qilinishi uning mavjudligi uchun zaruriy shart emas. Ya'ni, undagi shifrlangan ma'lumotni dekodlash mumkin, ammo uni kimdir amalga oshiradimi, noma'lum.
Signallarning turli mezonlari bo'yicha tasnifi: asosiy turlari
Tabiatda har xil xususiyatlarga ega signallarning ko'p turlari mavjud. Shu munosabat bilan ularni tasniflash uchun ushbu hodisalarning turli mezonlari qo'llaniladi. Shunday qilib, uchta toifa mavjud:
Oziqlantirish usuli bilan (muntazam / tartibsiz). Jismoniy tabiatning turi bo'yicha.
Parametrlarni tavsiflovchi funksiya turi bo'yicha. Jismoniy tabiatning turi bo'yicha signallar
Shakllanish usuliga qarab signallarning turlari quyidagilardir.
Elektr (axborot tashuvchisi - elektr pallasida vaqt o'zgaruvchan oqim yoki kuchlanish).
Magnit.
Elektromagnit. Issiqlik.
Ionlashtiruvchi nurlanish signallari. Optik / yorug'lik.
Akustik (tovush).
Oxirgi ikki turdagi signallar, shuningdek, aloqa texnik operatsiyalarining eng oddiy namunalari bo'lib, ularning maqsadi mavjud vaziyatning o'ziga xos xususiyatlari haqida xabar berishdir.
Ko'pincha ular xavf yoki tizimning noto'g'ri ishlashi haqida ogohlantirish uchun ishlatiladi. Ko'pincha tovush va optik navlar avtomatlashtirilgan uskunalarning uzluksiz ishlashi uchun koordinatorlar sifatida ishlatiladi. Shunday qilib, ba'zi turdagi boshqaruv signallari (buyruqlar) tizimni harakat qilish uchun rag'batlantiradi.
Misol uchun, yong'in signalizatsiyasida, sensorlar tomonidan tutun izlari aniqlanganda, ular qattiq ovoz chiqaradi. Bu, o'z navbatida, tizim tomonidan yong'in manbasini o'chirish uchun nazorat signali sifatida qabul qilinadi.
Signalning (jismoniy tabiatning turi bo'yicha signallarning turlari yuqorida sanab o'tilgan) xavf tug'ilganda tizimning ishini qanday faollashtirishiga yana bir misol - bu inson tanasining termoregulyatsiyasi. Shunday qilib, agar turli omillar tufayli tana harorati ko'tarilsa, hujayralar bu haqda miyaga "xabar beradi" va u "tanani sovutish tizimini" ishga tushiradi, bu hamma uchun terlash deb nomlanadi.
Funktsiya turi bo'yicha
Ushbu parametr uchun turli toifalar ajratilgan.
Analog (uzluksiz).
Kvant.
Diskret (impuls). Raqamli signal.
Ushbu turdagi signallarning barchasi elektrdir. Buning sababi shundaki, ular nafaqat qayta ishlashni osonlashtiradi, balki ular uzoq masofalarga ham osonlik bilan uzatiladi.
Analog signal nima va uning turlari
Bu vaqt o'tishi bilan uzluksiz (doimiy) o'zgarib turadigan va ma'lum vaqt oralig'ida turli qiymatlarni qabul qilishi mumkin bo'lgan tabiiy kelib chiqadigan signallarga berilgan nom. Xususiyatlari tufayli ular telefon aloqasi, radioeshittirish va televidenieda ma'lumotlarni uzatish uchun juda mos keladi.
Aslida, boshqa barcha turdagi signallar (raqamli, kvant va diskret) tabiatan aylantirilgan analoglardir.
Uzluksiz bo'shliqlar va mos keladigan jismoniy miqdorlarga qarab, analog signallarning har xil turlari farqlanadi.
Streyt.
Bo'lim. Doira.
Ko'p o'lchovlilik bilan tavsiflangan bo'shliqlar. Kvantlangan signal
Oxirgi xatboshida aytib o'tilganidek, bu hali ham bir xil analog shakl, ammo uning farqi shundaki, u kvantlangan. Shu bilan birga, uning barcha qiymatlari darajalarga bo'lingan. Ularning soni berilgan bit kengligidagi raqamlarda ifodalanadi.
Odatda, bu jarayon audio yoki optik signallarni siqishda amalda qo'llaniladi. Kvantlash darajasi qanchalik ko'p bo'lsa, analog shaklning kvantga aylanishi shunchalik aniq bo'ladi. Ko'rib chiqilayotgan xilma-xillik ham sun'iy ravishda paydo bo'lganlarga tegishli.
Signal turlarining ko'plab tasniflarida bu signal ajratilmaydi. Biroq, u mavjud. Diskret ko'rinish
Bu signal ham sun'iy bo'lib, cheklangan miqdordagi darajalarga (qiymatlarga) ega. Qoida tariqasida, ularning ikkitasi yoki uchtasi bor.
Amalda, diskret va analog signal uzatish usullari o'rtasidagi farqni vinil plastinada va CDda
ovoz yozishni solishtirish orqali ko'rsatish mumkin. Birinchisida ma'lumotlar uzluksiz audio trek shaklida taqdim etiladi. Ammo ikkinchisida - turli xil aks ettiruvchi lazer bilan yondirilgan nuqtalar shaklida.
Ushbu turdagi ma'lumotlarni uzatish uzluksiz konvertatsiya qilish orqali sodir bo'ladi analog signal ikkilik kodlar ko'rinishidagi diskret qiymatlar to'plamiga.
Bu jarayon namuna olish deb ataladi. Kod birikmalaridagi belgilar soniga qarab (bir xil / notekis) ikki turga bo'linadi.
Raqamli signallar
Bugungi kunda ma'lumot uzatishning ushbu usuli doimiy ravishda analogni almashtirmoqda. Oldingi ikkitasi singari, u ham sun'iydir. Amalda u raqamli qiymatlar ketma-ketligi sifatida ifodalanadi.
Analogdan farqli o'laroq, ko'rib chiqilayotgan ma'lumotlarni tezroq va yaxshiroq uzatadi va bir vaqtning o'zida ularni shovqin shovqinlaridan tozalaydi. Shu bilan birga, bu raqamli signalning zaifligi (boshqa turdagi signallar oldingi uchta paragrafda). Gap shundaki, bu tarzda filtrlangan ma'lumotlar "shovqinli" ma'lumotlar zarralarini yo'qotadi.
Amalda, bu butun qismlar uzatilgan tasvirdan yo'qolishini anglatadi. Va agar biz tovush haqida gapiradigan bo'lsak - so'zlar yoki hatto butun jumlalar.
Aslida, har qanday analog signalni raqamli modulyatsiya qilish mumkin. Buning uchun u bir vaqtning o'zida ikkita jarayondan o'tadi: namuna olish va kvantlash. Axborotni uzatishning alohida usuli sifatida raqamli signal turlarga bo'linmaydi.
Uning mashhurligi so'nggi yillarda yangi avlod televizorlarining analog, tasvir va ovozni uzatish uchun emas, balki raqamli uchun maxsus yaratilganiga yordam beradi. Biroq, ular adapterlar yordamida oddiy televizor kabellariga ulanishi mumkin.
Signal modulyatsiyasi
Yuqoridagi barcha ma'lumotlarni uzatish usullari modulyatsiya (raqamli signallar uchun -manipulyatsiya) kabi hodisa bilan bog'liq. Nima uchun kerak?
Ma'lumki, elektromagnit to'lqinlar (ularning yordami bilan har xil turdagi signallar uzatiladi) zaiflashishga moyil bo'lib, bu ularning uzatish diapazonini sezilarli darajada kamaytiradi. Buning oldini olish uchun past chastotali tebranishlar uzoq yuqori chastotali to'lqinlar hududiga o'tkaziladi. Bu hodisa modulyatsiya (manipulyatsiya) deb ataladi.
Ma'lumot uzatish masofasini oshirishdan tashqari, uning yordamida signallarning shovqinga chidamliligi ortadi. Shuningdek, bir vaqtning o'zida bir vaqtning o'zida bir nechta mustaqil axborot uzatish kanallarini tashkil qilish mumkin bo'ladi.
Jarayonning o'zi quyidagicha. Modulyator deb ataladigan qurilma bir vaqtning o'zida ikkita signalni qabul qiladi: past chastotali (ma'lum ma'lumotlarni olib yuradi) va yuqori chastotali (ma'lumotsiz, lekin uzoq masofalarga uzatilishi mumkin). Ushbu qurilmada ular bir vaqtning o'zida ikkalasining afzalliklarini birlashtirgan bitta qurilmaga aylantiriladi.
Chiqish signallarining turlari kirish tashuvchisi yuqori chastotali tebranishning o'zgartirilgan parametriga bog'liq.
Agar u garmonik bo'lsa, bu modulyatsiya jarayoni analog deb ataladi.
Agar u davriy bo'lsa, u impulslanadi.
Agar tashuvchi signal faqat to'g'ridan-to'g'ri oqim bo'lsa, bu tur shovqinga o'xshash deb ataladi.
Signal modulyatsiyasining dastlabki ikki turi, o'z navbatida, kichik turlarga bo'linadi. Analog modulyatsiya shunga o'xshash.
Amplituda (AM) - tashuvchi signal amplitudasining o'zgarishi.
Faza (FM) - faza o'zgaradi.
Chastota - faqat chastota ta'sir qiladi.
Impuls (diskret) signallarni modulyatsiya qilish turlari.
Amplituda-puls (AIM).
Puls chastotasi (PFM).
Impuls kengligi (PWM). Faza-impuls (FIM).
Ma'lumotlarni uzatishning qanday usullari mavjudligini ko'rib chiqsak, ularning turidan qat'i nazar, ularning barchasi inson hayotida muhim rol o'ynaydi, uning har tomonlama rivojlanishiga yordam beradi va uni mumkin bo'lgan xavflardan himoya qiladi.
Analog va raqamli signallarga kelsak (ularning yordami bilan ma'lumot uzatiladi zamonaviy dunyo) keyin, katta ehtimol bilan, keyingi yigirma yil ichida rivojlangan mamlakatlarda birinchisi deyarli butunlay ikkinchisi bilan almashtiriladi. Signallarni va signallarning turlarini hisobga olgan holda, bu ulanishlarning turli miqdori borligini aytish kerak. Har kuni har qanday odam elektron qurilmadan foydalanish bilan
duch keladi. Ularsiz zamonaviy hayotni endi hech kim tasavvur qilmaydi. Biz televizor, radio, kompyuter va boshqalarning ishi haqida gapiramiz. Ilgari hech kim ko'plab ishlaydigan qurilmalarda qanday signal ishlatilishini o'ylamagan. Hozirgi vaqtda analog, raqamli va diskret so'zlari uzoq vaqtdan beri eshitiladi. Biroq, hammasi emas, yuqoridagi signallarning ba'zilari juda yuqori sifatli va ishonchli hisoblanadi. Raqamli uzatish yaqinda analog sifatida ishlatilgan. Bu texnikani qo'llab-quvvatlay boshlaganligi bilan bog'liq berilgan ko'rinish Yaqinda bu turdagi signal ham nisbatan yaqinda kashf etilgan. Har qanday odam doimo diskretlikka duch keladi. Signalni qayta ishlash turlari haqida gapirganda, bu biroz intervalgacha ekanligini unutmaslik kerak. Agar siz fanni o'rgansangiz, shuni aytish kerakki, ma'lumotni uzatish diskretdir, bu sizga ma'lumotlarni uzatish va atrof-muhit vaqtini o'zgartirish imkonini beradi. Oxirgi xususiyat tufayli diskret signal har qanday qiymatni qabul qilishi mumkin. Yoniq bu daqiqa texnologiyaning ko'pchiligi chiplarda ishlab chiqarila boshlaganidan keyin bu raqam fonga o'tadi.
Raqamli va boshqa signallar integraldir, komponentlar bir-biri bilan 100% o'zaro ta'sir qiladi. Diskretlikda esa aksincha. Gap shundaki, bu erda har bir tafsilot mustaqil ishlaydi va o'z vazifalari uchun alohida javobgardir.
|