Qo'llash sohalari bo'yicha bitumning tasnifi

Qo'llash sohalari bo'yicha bitumning tasnifi.
Bitum qo'llash sohalariga ko'ra tasniflanadi: yo'l, izolyatsiyalash, tom yopish, qurilish va maxsus maqsadli bitum.
Izolyatsiya qiluvchi neft bitumi quvurlarni korroziyadan himoya qilish uchun izolyatsiyalash uchun, shuningdek, batareyani to'ldirish mastikalarini tayyorlash uchun ishlatiladi.
Tom yopish bitumlari tom yopish va tom yopish materiallari ishlab chiqarish uchun ishlatiladi. Ular emprenye va qoplamaga bo'linadi (tayanchni singdirish va qoplama qatlamini olish uchun)
Qurilish neft bitumlari ta'mirlash va qurilish ishlarini bajarishda va qurilish poydevorini gidroizolyatsiya qilish uchun ishlatiladi.
Bo'yoq va laklarni tayyorlash uchun, metall konstruktsiyalar va konstruktsiyalarni bo'yash uchun, shinalar va elektrotexnika sanoatida maxsus maqsadli bitumlar qo'llaniladi.
Yo'l yopishqoq neft bitumlari barcha asosiy turdagi ta'mirlash va yo'l qoplamalarini qurish uchun ishlatiladi.
Yo'l qurilishi mavsumini uzaytirish uchun suyuq neft bitumidan foydalaniladi.[2]
1.3 Jarayonning fizik-kimyoviy mohiyati.
Xom ashyoni bitumga oksidlanish jarayoni gaz (havo) va suyuq (qatron) fazalari o'rtasidagi heterojen reaktsiyadir.
Kimyoviy nuqtai nazardan, oksidlanish jarayoni nafaqat kislorod qo'shilishi, balki vodorodni yo'q qilish reaktsiyasi hamdir. Qatronning bitumga oksidlanishi oksidlovchi apparatlarda suyuqlik qatlami orqali havo puflash orqali amalga oshiriladi. Bunday holda, molekulyar kislorod xom ashyoning tarkibiy qismlari bilan o'zaro ta'sir qiladi. Jarayon radikal mexanizm bo'yicha sodir bo'ladigan ko'p sonli parallel-ketma-ket reaktsiyalarni o'z ichiga oladi.
Oksidlanish jarayonida quyidagi tipik reaktsiyalar ajralib turadi:
-molekulalar hajmining sezilarli darajada oshishi sodir bo'ladigan reaksiyalar;
-molekulalarning o'lchamlari kam o'zgaradigan yoki o'zgarmaydigan reaksiyalar
o'zgartirish.
-molekulalarning kattaligi kichrayadigan reaksiyalar;
-engil uglevodorod fraksiyalarini distillash bilan konsentratsiyalash. [2] Neft uglevodorodlarini havo kislorodi bilan oksidlanishi
bir vaqtning o'zida ikki yo'nalishda o'tadi:
Uglevodorodlar
|
Kislotalar
|
Gidroksi kislotalar
|
Asfalten kislotalari
|
|
|
|
|
|
Qatronlar
|
Asfaltenlar
|
Karbenlar
|
Karbonidlar
|
|
|
|
|
|
Oksidlanish sharoitlariga qarab, kislotali va neytral oksidlanish mahsulotlarining o'zaro o'zgarishi mumkin.
Qatron tarkibiy qismlari bilan o'zaro ta'sir qiladigan kislorodning katta qismi dehidrogenatsiya reaktsiyalarini keltirib chiqaradi va chiqindi gazlar bilan birikmalar (asosan suv bug'lari va karbonat angidrid) shaklida chiqariladi. Kislorodning qolgan qismi oksidlangan birikmalar shaklida kimyoviy bog'langan. Oksidlangan bitumda bog'langan kislorodning asosiy miqdori ester guruhlari shaklida bo'ladi.
O'rtacha, ular bog'langan kislorodning 60% ni tashkil qiladi va 40% gidroksil, karbonil va karboksil guruhlari o'rtasida taxminan teng taqsimlanadi. Oksidlangan bitumda kimyoviy bog'langan kislorod miqdori neft qoldig'ining aromatikligi oshishi va oksidlanish haroratining pasayishi bilan ortadi. Oksidlanish chuqurlashganda, bitum tarkibidagi uglerod va vodorod miqdori oshadi. Bitum oksidlanishi bilan kimyoviy bog'langan kislorodning asosiy miqdori birikma guruhlari (-COO) va kichikroq miqdorda gidroksil (-OH), karboksil (-COOH) va karbonil (=CO) guruhlari shaklida bo'ladi. Guruhlarning nisbati xom ashyoning tabiatiga va oksidlanish jarayonining shartlariga bog'liq (oksidlanish jarayonining harorati va davomiyligi^ havo bilan ta'minlash. Oksidlanish jarayonida hosil bo'lgan past molekulyar og'irlikdagi organik mahsulotlar (distillat) puflash deb ataladi. (qora solaryum).Hosil bo'lgan puflash miqdori xom ashyo tarkibidagi "uchuvchi" ning tarkibiga va oksidlanish chuqurligiga bog'liq.Oksidlanish chuqurligida bitumning yumshatilish harorati 50-60°C ga to'g'ri keladi. off xomashyoda 0,5-2,0 og'.% miqdorida hosil bo'ladi.
Bitum kimyoviy jihatdan kamroq kislorodni bog'laydi, bitumning yumshatilish harorati qanchalik baland bo'lsa. Oksidlanish uchun havo bilan ta'minlangan kislorodning asosiy miqdori 10-20% suv hosil bo'lishiga, karbonat angidrid hosil bo'lishiga va ozgina qismi kislorod bo'lgan organik moddalar hosil bo'lishiga ketadi. Taqdim etilgan kislorodning bir qismi reaksiyaga kirishmaydi va chiqindi gazlar bilan birga olib ketiladi. Qatron oksidlanish jarayoni issiqlikning chiqishi bilan birga keladi. Ekzotermik oksidlanish reaksiyasi reaksiya zonasida haroratni oshiradi. Reaksiyaning issiqlik effekti xom ashyoning kimyoviy tabiatiga, oksidlanish chuqurligi va sharoitlariga bog'liq. Eng kichik ta'sir oksidlanishning dastlabki bosqichida kuzatiladi. Oksidlanish harorati oshishi bilan termal effekt kamayadi. Yo'l bitumini ishlab chiqarish uchun reaktsiyaning issiqlik effekti 45 dan 150 kkal / kg gacha, qurilish bitumi uchun esa 250 kkal / kg gacha. Reaksiya issiqligini yo'qotish uchun xom ashyo oksidlanish kamerasiga beriladi.
harorat oksidlanish haroratidan past bo'lgan apparatlar, shuningdek, issiqlik izolatsiyasiz oksidlovchi apparatlarning ishlashi.[2]
|