Investitsion model (IM) va bolalar rivojlanishi

Hozirgina muhokama qilingan ikkita tadqiqotga muvofiq, ular shuningdek, IM tomonidan taklif qilingan
sabab yo'llari, birinchi navbatda, tadqiqotda yosh bolalarning kognitiv rivojlanishini bashorat qilishini va FSM
tomonidan taklif qilingan sabab yo'llari ijtimoiy hissiy rivojlanishni bashorat qilishini aniqladilar.
Ushbu topilmalar kelajakdagi tadqiqotlarda qo'shimcha tekshirishni talab qiladi.
Hozirgacha ko'rib chiqilgan nazariyalar va topilmalar SES ijtimoiy sabablar nuqtai
nazariga mos ravishda oila
faoliyatiga va alohida oila a'zolarining hayotiga katta ta'sir ko'rsatishi kerakligini taxmin qiladi. Shu bilan birga,
muqobil fikrlash yo'nalishi, shaxslarning xususiyatlari ularning ijtimoiy-iqtisodiy yutuqlarini ham,
oilaviy munosabatlar sifatini ham shakllantiradi, deb taxmin qiladi. Ushbu fikrga ko'ra, SES va oila faoliyati
o'rtasidagi aloqalar ijtimoiy tanlanish jarayonidan kelib chiqadi (masalan, Lerner 2003; Mayer 1997; Rowe va
Rodgers, 1997). Ushbu nuqtai nazarni yaxshiroq tushunish uchun birinchi navbatda SESni aql va shaxsiyat kabi
xususiyatlardagi individual farqlar potentsial ta'sir ko'rsatadigan rivojlanish natijalari to'plami sifatida
kontseptsiyalash foydalidir.
Nazariy jihatdan, qiyinchiliklarga qarshi turish kabi ijobiy individual
xususiyatlar ijtimoiy va iqtisodiy afzalliklarning to'planishiga yordam beradi va ota-onadan bolalarga o'tadi.
Yuqish usuli genetik bo'lishi mumkin (masalan, Rowe va Rodgers, 1997) yoki avlodlar o'rtasida ma'lum
dispozitsiya uslublarini ijtimoiy o'rganishni o'z ichiga olishi mumkin.
Xulosa qilib aytadigan bo'lsak, so'nggi o'n yillikdagi bir nechta tadqiqotlar IM tomonidan taklif qilingan meditatsion
jarayonlarni daromaddan ota-ona investitsiyalariga va bolaning malakali rivojlanishiga qadar qo'llab-
quvvatladi. Ushbu faraz qilingan vositachilik yo'li bo'yicha keyingi tadqiqotlar oilaning daromadi yoki boyligi hayot
davomida rivojlanish afzalliklarini qanday etkazishi haqida qo'shimcha tushunchaga ega bo'lish uchun juda
muhimdir. FSM bilan bog'liq tadqiqotlar kabi, ammo bu tekshiruvlar asosan kesma bo'lganligi va vaqt o'tishi
bilan ma'lumot bermaganligi sababli azoblanadi. Ularning kuchli tomonlari orasida katta,
vakil va xilma-xil
namunalar va nazariy konstruktsiyalarning ko'p ma'lumotli o'lchovlari mavjud. Kelajakdagi tadqiqot
yo'nalishlarini keyinroq muhokama qilishda ushbu metodologik masalalarga qaytamiz.
bola uchun kognitiv rag'batlantiruvchi materiallarni sotib olish va bu investitsiyalar, o'z navbatida, ko'p jihatdan
daromad va bolaning kognitiv rivojlanishi o'rtasidagi bog'liqlikni ta'minladi.
Muhimi, SES, oila jarayonlari, bolalar va o'smirlar rivojlanishi o'rtasidagi kuzatilgan assotsiatsiyalar
ularning o'rtasidagi sababiy bog'liqlikdan emas, balki shaxsiy xususiyatlar va moyilliklarga umumiy bog'liqligidan
kelib chiqadi degan fikrdir. Masalan, Mayer (1997 yil, 2-3-betlar) bolaning rivojlanishiga kelsak, "ish
beruvchilar
qadrlaydigan va to'lashga tayyor bo'lgan ota-onalarning fazilatlari, masalan, ko'nikmalar,
mehnatsevarlik, halollik, yaxshi sog'liq va ishonchlilik, shuningdek, ota-onalarning daromadlariga ta'siridan
qat'iy nazar, bolalarning hayot imkoniyatlarini yaxshilash. Bu fazilatlarga ega bo'lgan ota-onalarning farzandlari,
hatto ota-onalari ko'p daromadga ega bo'lmasa ham, yaxshi ishlaydi. Garchi ular o'z dalillarini ushbu jarayonlarda
SESning roli bilan bog'lamagan bo'lsalar ham, Asendorpf (2002) va Lykken (2002) romantik munosabatlarning
rivojlanishida shaxsiyat va genlarning ahamiyati haqida shunga o'xshash dalillarni keltirdilar. Qizig'i shundaki,
McLanahan va Percheski (2008, 265-bet) oila tuzilishining bolalar rivojlanishiga ta'siri bo'yicha shunga
o'xshash tanlov jarayonlarini taklif qilishdi, ular "ota-onalarning shaxslararo munosabatlari, ehtimol,
ularning oila tarkibiga ham, ota-onalik qobiliyatlariga ham ta'sir qiladi. Shaxslararo munosabatlari past bo‘lgan
ota-onalarning farzandlari ota-onalarning ikkalasi bilan birga yashashidan qat’i nazar, boshqa bolalarga qaraganda
yomonroq oqibatlarga olib keladi”.
Agar bu argumentlar to'g'ri bo'lsa, FSM va IM nikoh munosabatlari va bola rivojlanishida SES o'ynaydigan
rolning haqiqiy sababiy hisoblarini taqdim etmasligi mumkin. Masalan, 2-rasmga qaytsak, ijtimoiy tanlov
argumenti ijobiy xususiyatlarni taklif qiladi