nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
turli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslanadi

turli mamlakatlarda tashkil etiladigan pedagogik jarayonlarning xalqaro qiyosiy tahliliga asoslanadi.
42
|
TALIS –tadqiqotining asosiy vazifalaridan birini toping.
|
1. Peadagogning ijtikoiy mavqeyini oshirish
2. Pedagogika mutaxassisligi uchun iqtidorli yoshlarni tanlash
3. Moderator o‘qituvchilarni tanlash
4. O‘qituvchining kasbiy tayyorgarligini
takomillashtirish
5. Uzluksiz malaka oshirish jarayonini
takomillashtirish
|
43
|
TALIS –tadqiqotining asosiy vazifalaridan birini toping.
|
|
44
|
Modul so‘zining lug‘aviy ma’nosini toping.
|
Lotincha: Modulus – meyor, o‘lchov
|
45
|
Kredit-modul tizimiga berilgan javobni toping.
|
o‘qitishning modul texnologiyalari jamlamasi va kredit o‘lchovi asosida baholash modeli
|
46
|
Kredit-modulning ECTS tizimida har bir modul qancha miqdordagi kreditlarni aks ettiradi
|
Muayyan miqdordagi kredit
|
47
|
Xorijiy tajribaga ko‘ra, kredit-modul tizimida o‘quv jarayoni har semestrda nechta moduldan iborat bo‘ladi.
|
Xorijiy tajribaga ko'ra, kredit-modul tizimida o'quv jarayoni har semestrda 2—4 tagacha moduldan iborat bo'ladi
|
48
|
Kredit-modul tizimida amaliyotga joriy etilishi nazarda tutilgan «blended learning» texnologiyasining ma’nosi to‘g‘ri berilgan javobni toping.
|
Aralash ta’lim
|
49
|
Kredit-modul tizimining afzalligi bo‘yicha to‘liq berilgan fikrni toping
|
|
50
|
Kredit-modul tizimining afzalligi bo‘yicha to‘liq berilgan fikrni toping
|
|
51
|
HEMIS — Higher education Management Systems bo‘yicha to‘liq berilgan fikrni toping
|
|
SHATUN BO‘YIN - Pedagogik innovatsiyalar, professional

208
siljiy boshlaganda porshen halqalari bilan silindr oynasi orasidagi oraliq zazor
tufayli go‘yo urilish (turtki) hosil bo‘ladi. Ikkinchidan, dizel dvigatellarida siqish
darajasi katta bo‘lganligidan, silindrdagi katta bosim ostida siqilgan gazga yoqilg‘i
purkalishi bilan u yerda portlash hosil bo‘ladi va silindr devorlari katta bosim
ostida tebranadi. Silindr devorining tebrinishi natijasida uni qamrab olayotgan
sovituvchi suyuqlikda havo pufakchalari (bo‘shliqlar) hosil bo‘ladi va bu
bo‘shliqlar atta bosim ta’sirida yemirilishi natijasida kuchli energiya hosil qiladi.
Ana shu energiya gilza bilan blokning tutashgan joylarida gilzaning sirtida va
blokda yemirilish hosil qiladi. Bunday emirilishdan yeyilishini “Kavitatsion”
yeyilish deb yurgiziladi. “Kavitatsiya” so‘zi lotin tilidan olingan bo‘lib, tarjimasi
“bo‘shliq” degan so‘zni bildiradi.
Gilza bilan blokning tutash joyida kavitatsion yemirilishning oldini olish
maqsadida ayrim dizel dvigatellari (YaMZ-236, YaMZ-238, A-01A, A-41)
gilzalarida kesik qilingan bo‘lib u yerga to‘rtburchak kesimli maxsus
antikavitatsion rezin halqa o‘rnatiladi. Kavitatsion yemirilishni kamaytirish
maqsadida rezin halqalari yordamida gilzalarni blokka katta kuch ostida qisib
kiritib qo‘yiladi. Bu esa gilzalarning tebranish amplitudasini, kamaytiradi va
natijada esa kavitatsion yemirilishni ancha kamayadi.
Karbyuratorli dvigatellarda siqish darajasi bir muncha past bo‘lganligidan,
aralashma yonish jarayonida porshen ustidagi bosim unchalik katta bo‘lmaydi va
gilzaning tebranma harakati ham ancha kam bo‘ladi. Shuning uchun ham bu
xildagi dvigatellarda kavitatsion emirilish sodir bo‘lmaydi.
Havo bilan sovutiladigan dizellarda qovirg‘ali cho‘yan gilzalar ishlatiladi.
Ularning qovirg‘alari quyma usulda yasaladi va mexanik ishlov berilmaydi. Yuqori
qismi tekis halqa sifatida yasaladi va bu halqalar silindr kallagi bilan tekis yopishib
turadi, hamda gazlarning tashqariga chiqishiga yo‘l qo‘ymaydi. Gilzaning yo‘nib
teksilangan pastki burti bo‘lib, blokning o‘yig‘iga kirib turadi va u metall qistirma
orqali blok kallagi bilan siqib turiladi.
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayon­lar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi

|
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi
|
bet | 779/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunobyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi
29
|
Kompetensiyaning lug‘aviy ma’nosini toping.
|
Lotincha:competo – erishyapman, loyiqman, munosibman
|
30
|
Test topshiriqlari ......sirasiga mansub Jumlani to‘ldiring.
|
Ta’lim mazmunini yoritadigan materiallar
|
31
|
Test topshiriqlarining didaktik funksiyalari to‘liq berilgan javobni toping.
|
Ta’limiy, tarbiyaviy, rivojlantiruvchi, nazorat
|
32
|
Test topshiriqlarining ta’limiy funksiyasi berilgan javobni toping.
|
O‘zlashtirilgan bilim, ko‘nikma va malakalardagi tipik kamchiliklarni aniqlash barobarida, talabalarni o‘z bilimlarini orttirish maqsadida muntazam, tizimli fan asoslarini o‘rganishga undaydi.
|
33
|
topshiriqlarining tarbiyaviy funksiyasi berilgan javobni toping
|
Barkamollikka zamin tayyorlaydigan sifatlar: iroda, ongli intizom, muayyan o‘quv muammolarini hal etishga safarbarlik, chidamlilik, sabr-toqat, yutuqlarga erishish uchun bilimi va kuchini sarf etishi orqali shaxs sifatida rivojlanishiga imkoniyat yaratadi
|
34
|
Test topshiriqlarining rivojlantiruvchi funksiyasi berilgan javobni toping.
|
Egallangan bilim, ko‘nikma va malakalarni mustahkamlash, rivojlantirish, erishilgan natijalarda o‘zining ulushi muhim o‘rin tutishini e’tiborga olgan shaxs va kelgusi faoliyatidagi ma’suliyatini anglagan holda o‘z-o‘zini rivojlantirishga undaydi
|
35
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining birinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
|
|
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
obyektlarning muhim belgi va xususiyatlari, jarayonlar to‘g‘risida fan tomonidan aniqlangan tushunchalardan tarkib topadi
|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa

|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
bet | 780/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunBilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
36
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining ikkinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
37
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining uchinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
38
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining beshinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
39
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturi PISA mezonining oltinchi darajasi Blum taksonomiyasining qaysi o‘quv maqsadiga mosligini toping
|
Bilish, tushunish, amalda qo‘llash, tahlil, sintez, xulosa
|
40
|
Xalqaro baholash dasturi TALIS (Teaching and Learning International Survey) qaysi tashkilot tomonidan ta’sis etilganligini toping.
|
Xalqaro iqtisodiy hamkorlik va
rivojlanish tashkiloti tomonidan ta’sis etilgan
|
41
|
Xalqaro baholash dasturi TALIS (Teaching and Learning International Survey) tadqiqoti nima asosda tashkil etiladi.
|
|
|
| |
Ko‘p javobli, rasmli va animatsiyalardan iborat

Ko‘p javobli, rasmli va animatsiyalardan iborat.
19
|
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qaysi Qarorida Xalqaro baholash dasturi asosida tadqiqotlar o‘tkazish belgilangan?
|
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar
Mahkamasining 8 dekabr 2018 yilda “Xalq taʼlimi tizimida taʼlim sifatini baholash sohasidagi xalqarotadqiqotlarni tashkil etish chora-tadbirlari
toʻgʻrisida”gi qarori
|
20
|
Xalqaro baholash dasturidan birini toping
|
PISA, TALIS, PIRLS
|
21
|
15 yoshli o‘quvchilar uchun o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturini toping.
|
Xalqaro baholash dasturi PISA - Programme for International Student Assesment – Respublikamizning 15 yoshli o‘quvchilarining o‘qish, matematika va tabiiy yo‘nalishdagi fanlardan savodxonlik darajasini baholashga mo‘ljallangan bo‘lib, u o‘quvchilarning matematik va tabiiy fanlardan o‘zlashtirgan bilim, ko‘nikma va malakalarini hayoti va muammoli vaziyatlarda muvaffaqiyatli qo‘llash darajasini tadqiq etishni nazarda tutadi.
|
22
|
Ikki karra o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturini toping.
|
|
23
|
Umumta’lim maktablari pedagogik kadrlari bilan o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturini toping.
|
TALIS – Teaching and Learning International Survey – rahbar va pedagog kadrlarning umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘qitish va ta’lim olish muhitini hamda o‘qituvchilarning ish sharoitlarini o‘rganish va baholash uchun tatbiq etiladi.
|
24
|
1-4 sinf o‘quvchilarining o‘qish va matnni tushunish yuzasidan o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturini toping.
|
PIRLS
|
25
|
1-4 sinf o‘quvchilarining o‘qish va matnni tushunish, matematik va tabiiy savodxonligini aniqlash maqsadida o‘tkaziladigan Xalqaro baholash dasturini toping.
|
PIRLS
|
26
|
Blum taksonomiyasi bo‘yicha o‘quv maqsadlarini shakllantirishda amaliyotga qo‘llash maqsadidan keyin keladigan maqsad berilgan javobni toping
|
Tahlil
|
27
|
Blum taksonomiyasi bo‘yicha o‘quv maqsadlarini shakllantirishda tahlil maqsadidan keyin keladigan maqsad berilgan javobni toping
|
Sintez
|
28
|
Bilimga berilgan to‘liq javobni toping.
|
shaxsning ongida tushunchalar, sxemalar,
ma’Ium obrazlar ko’rinishida aks etuvchi borliqhaqidagi tizimlashtirilgan ilmiy ma’lumotlar majmui
|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot - bet 47

|
Yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot
|
bet | 47/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunilmiy jurnallarning sitatalanganlik darajasini, ya’ni jurnalga ilmiy hamjamiyat tomonidan bo‘lgan talabni aks ettiruvchi bibliometrik ko‘rsatkichlarni aniqlovchi kategoriya.
Scopus bazasiga nisbatan protsentil qanaqa aniqlanadi?
25% — Q1, I kvartil, 24-1 protsentil; 25% — Q2, II kvartil, 74-50 protsentil;25% — Q3, III kvartil, 49-25 protsentil; 25% — Q4, IV kvartil, 99-75 protsentil.
25% — Q1, II kvartil, 99-75 protsentil; 25% — Q4, IV kvartil, 23-2 protsentil; 25% — Q2, II kvartil, 74-50 protsentil;25% — Q3, III kvartil, 49-25 protsentil;
25% — Q1, I kvartil, 99-75 protsentil; 25% — Q2, II kvartil, 74-50 protsentil;25% — Q3, III kvartil, 49-25 protsentil; 25% — Q4, IV kvartil, 24-1 protsentil.
25% — Q4, IV kvartil, 24-1 protsentil; 25% — Q3, III kvartil, 49-25 protsentil; 25% — Q2, II kvartil, 74-50 protsentil; 25% — Q1, I kvartil, 99-75 protsentil;
Protsentil – bu
jurnalning turli fan kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili google.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
jurnalning turli jurnallar kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili RINS resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
jurnalning turli predmetlar kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili OAK.uz resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
jurnalning fan (predmet) kategoriyasidagi pozitsiyasi. Jurnal protsentili scopus.com resurs bazasi bo‘yicha aniqlanadi.
Innovatsion infratuzilma
ilmiy-tadqiqot faoliyatini moliyaviy, tashkiliy-uslubiy, axborot, konsultativ va boshqa jihatdan ta’minlaydigan korxonalar, tashkilotlar shaklidagi ular birlashmalarining majmui.
innovatsion faoliyatni moddiy-texnik, moliyaviy, tashkiliy-uslubiy, axborot, konsultativ va boshqa jihatdan ta’minlaydigan korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, mulkchilikning istalgan shaklidagi ular birlashmalarining majmui.
ilmiy faoliyatni moliyaviy, tashkiliy-uslubiy, axborot, konsultativ va boshqa jihatdan ta’minlaydigan korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, mulkchilikning istalgan shaklidagi ular birlashmalarining majmui.
ilmiy faoliyatni moliyaviy, tashkiliy-uslubiy, konsultativ va boshqa jihatdan ta’minlaydigan korxonalar, tashkilotlar, muassasalar, mulkchilikning istalgan shaklidagi ular birlashmalarining majmui.
|
| |
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq

|
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq
|
bet | 43/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunqoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
Ta’lim – bu
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab(litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qoidaga ko‘ra norasmiy ta’lim bilan, ya’ni maktab (litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
qandaydir ma’noda nafaqat rasmiy, shu bilan birga oilaviy(mustaqil) o‘qishni ham o‘zida namoyon etadi.
qoidaga ko‘ra rasmiy ta’lim va norasmiy (litsey, kollej, OTM) bilan bog‘liq.
Xirsha (h)-indeksi mezoni nimaga asolangan?
tadqiqotchining nashrlari sonini, miqdorini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olmaslikka asoslangan.
mezon tadqiqotchining nashrlari sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
tadqiqotchining nashrlari sifatini va sonini va ushbu nashrlarni havola qilish, yani sitatalash sonini hisobga olishga asoslangan.
Inson kapitali nima?
ishlab chiqarish vositalari ko‘rinishidagi ishga qo‘yilgan, ishlab turgan daromad manbai
o‘z egasiga daromad keltirish xususiyatiga ega bo‘lgan jami vositalar va mablag‘lar; yangi qiymat keltiruvchi, o‘zini o‘zi ko‘paytiruvchi qiymat
sarflanadigan pul vositalarini ifoda etadi
bu odamning mehnatni iqtisodiy qiymatini oshiradigan tarzda bajarishi uchun yordam beradigan bilim, ko‘nikma, tajriba va ijtimoiy fazilatlar yig‘indisi
|
| |
"Texnologiyalarni tijoratlashtirish" tushunchasi – bu

|
"Texnologiyalarni tijoratlashtirish" tushunchasi – bu
|
bet | 45/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchun"Texnologiyalarni tijoratlashtirish" tushunchasi – bu
ilmiy-tadqiqot natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
loyihalar natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
dissertatsiya natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
texnik yechimlar natijalari o‘z vaqtida bozorda mahsulot va xizmatlarga aylantiriladigan jarayondir
Innovatsiyalarning turlari quyidagilar hisoblanadi:
texnologik; mahsulotli; boshqaruv-marketingli va siyosiy-iqtisodiy
texnologik; mahsulotli;boshqaruv-marketingli va ijtimoiy
texnologik; mahsulotli;boshqaruv-marketingli, ijtimoiy va ma’naviy-siyosiy
texnologik; mahsulotli;boshqaruv-marketingli
Itskovich va Leydesdorf nazariyasi ko‘ra innovatsiyaning uchala spiral modeli uchta elementlarning o‘zaro xatti-harkatlariga asoslangan:
nazariytadqiqotlar bilan shug‘ullanuvchi universitetlar, ijtimoiy tovarlarini ishlab chiqaruvchi tarmoqlar va bozorni tartibga soluvchi birja.
tadqiqotlar bilan shug‘ullanuvchi universitetlar, tijorat tovarlarini ishlab chiqaruvchi ijtimoiy sohalar va bozorni tartibga soluvchi ta’lim tizimi.
fundamental tadqiqotlar bilan shug‘ullanuvchi universitetlar, tijorat tovarlarini ishlab chiqaruvchi tarmoqlar va bozorni tartibga soluvchi hukumat.
ilmiy tadqiqotlar bilan shug‘ullanuvchi institutlar, tijorat tovarlarini ishlab chiqaruvchi tarmoqlar va bozorni tartibga soluvchi bank.
“Innovatsion faoliyat to‘g‘risida”gi qonunning maqsadi nimalardan iborat?
ilmiy-tadqiqot faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.
|
| |
hosting xizmati va axborotlarni joylashtirish

hosting xizmati va axborotlarni joylashtirish. Foydalanuvchi
veb sahifalarini Internet provayderi (hosting provayderi) serverida
joylashtirish va joriy qilish amali hosting deb ataladi.
Hosting so‘zi
to‘laqonli ikki tomonlama aloqa bilan ta’minlangan tarmoqdagi
kompyuterni bildiruvchi
host so‘zidan olingan. hosting xizmati
pulli va tekin hamda oddiy va mukammallashgan bo‘lishi mumkin.
hosting xizmati quyidagi imkoniyatlarni taqdim etishi zarur:
1) axborot makoni;
2) Internet kanalining o‘tkazish qobiliyati (kengligi);
3) fayllarni boshqarish usullari;
4) standart skriptlar to‘plami;
5) server tomonidan dasturlash mumkinligi;
6) serverda ma’lumotlar bazalaridan foydalanish;
7) bir yoki bir necha pochta qutilarini tashkil etish;
8) uzluksiz elektr energiyasi bilan ta’minlash.
proksi xizmati, anonim proksilar va ularning vazifalari, ijobiy va salbiy tomonlari. Proksi – kompyuter tarmog‘i xizmati-
dir. Bunda proksi xizmati orqali kompyuter tarmoqlari mijozlariga
boshqa tarmoq xizmatlaridan bevosita foydalanish imkoni beriladi.
Mijoz avval proksi serverga ulanadi va u orqali boshqa serverda
joylashgan biron-bir resursga murojaat qiladi. Bunga misol tariqa-
sida shuni keltirish mumkinki, ko‘pgina hollarda kompyuter tar-
moqlaridagi bir guruh foydalanuvchilar yagona Internetga ulangan
kompyuter orqali kompyuter xizmatlaridan foydalanishadi.
Ba’zi hollarda mijoz so‘rovi yoki server javobi proksi server
tomonidan muayyan maqsadlarda o‘zgartirilishi yoki to‘xtatilishi
mumkin. Proksi server, shuningdek, mijoz kompyuterini ba’zi tar-
moq hujumlaridan himoyalashga imkon beradi.
anonim proksi serverlar (anonymous proxy servers).
172
173
Anonim proksi serverlar ba’zi manzillarni berkitish yoki biror huj-
jatlarni olishda o‘zini oshkor qilmaslik imkonini beradi.
O‘zbekiston respublikasi hukumat portali

|
O‘zbekiston respublikasi hukumat portali Pdf ko'rish
|
bet | 104/177 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 17,68 Mb. | | #257805 |
Bog'liq 55c441c91d60cO‘zbekiston respublikasi hukumat portali.
O‘zbekiston Res-
176
177
publikasi Vazirlar Mahkamasining «Internet tarmog‘ida O‘zbekis-
ton Respublikasining hukumat portalini yanada rivojlantirish
chora-tadbirlari to‘g‘risida» 2007- yil 17- dekabrdagi 259- sonli
Qaroriga asosan, hukumat portali Internet tarmog‘ida O‘zbekiston
Respublikasi hukumatining rasmiy davlat axborot resursi hisobla-
nadi. Bu bilan hukumat portalida chop etilgan axborot ommaviy
axborot vositalarida chop etilgan axborot bilan teng kuchga ega
ekanligi belgilab berilgan.
asosiy maqsadlari
:
1. Respublika aholisi hamda xalqaro jamoatchilikning O‘zbekis-
ton Respublikasi hukumati faoliyati to‘g‘risida, respublikaning
ijtimoiy-siyosiy va ijtimoiy-iqtisodiy hayotida amalga oshirilayot-
gan islohotlardan xabardorligini ta’minlash.
2. Tashkilotlarning yuridik va jismoniy shaxslar bilan o‘zaro
hamkorligi samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
3. Axborotlarni ayirboshlash va tarqatish tezligi darajasi, tashki-
lotlarning xabardorligi darajasi o‘sishi hisobiga tashkilotlar faoli-
yatining sifati va samaradorligini oshirishga ko‘maklashish.
4. Axborotlarni idoralararo elektron ayirboshlashni bir xillash-
tirish.
O‘tgan vaqt mobaynida portal yangi ma’lumotlar bilan to‘ldirilib,
kengaytirib borildi. Portalning funksional imkoniyatlarini mukam-
mallashtirish, foydalanuvchilar qulayligi uchun do‘stona interfeys
yaratish hamda davlat hokimiyati va boshqaruv organlari faoliyati
to‘g‘risida dolzarb va tezkor ma’lumotlarni joylashtirish bo‘yicha
ishlar olib borildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2009- yil 20- yanvarda
qabul qilingan «Ishlab chiqarish va ijtimoiy infratuzilmani yanada
rivojlantirish yuzasidan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»
PQ № 1041- sonli Qaroriga asosan, «Qo‘shimcha modullar (G to V
va G to S) kiritilgan yangi platformadagi yangi hukumat portalini
ishga tushirish» loyihasini amalga oshirish maqsadida O‘zbekiston
Respublikasi hukumat portalining yangi versiyasi ishlab chiqildi
va 2009- yil 1- oktabrdagi Internet tarmog‘ida asosiy domen www.
gov. uz manzili bo‘yicha joylashtirildi.
|
| |
brouzer tushunchasi va ularning vazifasi

172
173
Bundan tashqari, Internet tarmog‘i orqali televizion ko‘rsa-
tuvlarni ham tomosha qilish mumkin. Ushbu holatda ham radio-
eshittirishlar kabi ma’lum veb saytlarga bog‘lanish va ular orqali
ko‘rsatuvlarni tomosha qilish imkoni mavjud. Bunday veb sayt-
larga
mtrk. uz, oriat. uz
saytlarini misol sifatida keltirish mumkin.
Yuklash va ko‘chirib olish (upload, download) tushuncha-

|
Yuklash va ko‘chirib olish (upload, download) tushuncha- Pdf ko'rish
|
bet | 100/177 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 17,68 Mb. | | #257805 |
Bog'liq 55c441c91d60cYuklash va ko‘chirib olish (upload, download) tushuncha-
lari.
Internet tarmog‘ida ma’lumotlar bilan ishlash vaqtida
«
up-
load» va «download» tushunchalariga juda ko‘p duch kelinadi.
Ushbu atamalarga quyidagi tushunchalarni keltirish mumkin:
–
upload
– yuklab qo‘yish. Ma’lumotlarni (fayllarni) kompyu-
terdan tarmoqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterga yoki
serverga yuklab qo‘yish;
–
download
– yuklab olish. Ma’lumotlarni (odatda, faylni) tar-
moqdagi yoki Internetdagi boshqa kompyuterlar va serverlardan
o‘z kompyuteriga yuklab olish.
internet konferensiyalar.
Internet konferensiyalar – bu
muayyan muammoni hal qilayotgan guruh ishtirokchilarining In-
ternet tarmog‘i orqali konferens aloqasi yordamida o‘zaro axborot
almashinish jarayonidir. Tabiiyki, bu texnologiyadan foydalanish
huquqiga ega bo‘lgan shaxslar doirasi cheklangan bo‘ladi. Kom-
pyuter konferensiyasi ishtirokchilari soni audio- va videokonfe-
rensiyalar ishtirokchilari sonidan ancha ko‘p bo‘lishi mumkin.
Adabiyotlarda telekonferensiya atamasini ko‘p uchratish mumkin.
Telekonferensiya o‘z ichiga konferensiyalarning uch turini: audio-,
video- va kompyuter konferensiyalarni oladi.
Audiokonferensiyalar.
Tashkilot yoki firmaning hududiy ji
-
hatdan uzoqda joylashgan xodimlari yoki bo‘linmalari o‘rtasida
kommunikatsiyalarni saqlab turish uchun audioaloqadan foy-
dalaniladi. Audiokonferensiyalarni o‘tkazishning eng oddiy texni-
ka vositasi so‘zlashuvda ikkitadan ko‘p ishtirokchi qatnashuvini
ta’minlaydigan qo‘shimcha qurilmalar bilan jihozlangan telefon
aloqasi hisoblanadi.
Audiokonferensiyalarni tashkil etish kompyuter bo‘lishini talab
etmaydi, faqatgina uning ishtirokchilari o‘rtasida ikki tomonlama
audioaloqadan foydalanishni ko‘zda tutadi. Audiokonferensiyalar-
dan foydalanish qarorlar qabul qilish jarayonini yengillashtiradi. U
arzon hamda qulay.
|
| |
axbOrOt tiziMidaGi jaraYOnLar

212
213
– matematik usullar va intellektual tizimlarni joriy etish hisobiga
boshqaruv masalalarini hal qilishning yanada oqilona variantla riga
ega bo‘lish;
– avtomatlashtirish hisobiga xodimlarni og‘ir mehnatdan ozod
qilish;
– axborotning ishonchliligini ta’minlash;
– ma’lumotlarni qog‘oz o‘rniga magnit disklari yoki tasmalarida
saqlash, bu axborotga kompyuterda ishlov berishni ancha oqilona
tashkil etish va qog‘ozlardagi hujjat hajmini kamaytirishga olib ke-
ladi;
– axborot-kutubxonalarda axborot oqimi strukturasi va hujjatlar
bilan ishlash tizimini takomillashtirish;
– zamonaviy texnolgiyalardan foydalanishni ta’minlash.
Axborot-kutubxonalar faoliyatini kompleks avtomatlashtirish
uchun korporativ axborot tizimlarini joriy etish zarur, ular bilan
korporatsiyaning oliy bo‘g‘ini – menejerlari ish olib boradi. Bu
tizimlar qarorlar qabul qilish uchun zarur. Bu esa, o‘z navbatida,
menejerlarning quyi va o‘rta bo‘g‘ini darajasida joriy ishlab chiqa-
rish funksiyalarini bajarish va ishlab chiqarish jarayonlarini opera-
tiv boshqarish bilan bog‘liq ish joylarini avtomatlashtirish masalasi
oldindan hal qilingan bo‘lishini ko‘zda tutadi.
O‘zbekistonda innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi –bu

|
O‘zbekistonda innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi –bu
|
bet | 48/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunO‘zbekistonda innovatsiyalar yaratish uchun davlat buyurtmasi –bu:
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlangan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi Davlat budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga texnik loyihani bajarish uchun topshiriq
O‘zbekiston Respublikasi mahalliy budjeti mablag‘lari va qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga innovatsion loyihani bajarish uchun topshiriq
Akademik spin-off- bu:
yaratiladigan shu’ba tashkilot.
universitetga taalluqli bo‘lgan texnologiyalar asosida universitet xodimlari yoki bitiruvchilari tomonidan yaratiladigan shu’ba tashkilot.
universitetga taalluqli bo‘lmagan texnologiyalar asosida faqat universitet xodimlari tomonidan yaratiladigan shu’ba tashkilot.
universitetga taalluqli bo‘lgan texnologiyalar asosida faqat universitet xodimlari tomonidan yaratiladigan shu’ba tashkilot.
Spin-offni amalga oshirishda kamida nechta tomon ishtirok etishadi?
5 ta, ya’ni: ITT / universitet; tadbirkor; mahalliy hokmiyat; bank; soliq organi.
3 ta, ya’ni: ixtirochi-olim; ITT / universitet; hokimiyat; venchurli investor
5 ta, ya’ni: ixtirochi-olim; ITT / universitet; tadbirkor; venchurli investor;hokimiyat.
4 ta, ya’ni: ixtirochi-olim; ITT / universitet; tadbirkor; venchurli investor
Spin-aut – bu:
ta’lim muassasasidan yangi mustaqil tashkilotning ajralib chiqishi. Bu akademik sohadan biznesning real dunyosiga bilimlar va innovatsiyalarni o‘tkazishning muhim mexanizmi.
ta’lim yoki tadqiqot muassasasiga mustaqil tashkilotning qo‘shilishi. Bu akademik sohadan biznesning real dunyosiga bilimlar va innovatsiyalarni o‘tkazishning muhim mexanizmi.
tadqiqot muassasasi qoshida yangi tashkilotning paydo bo‘lishi. Bu akademik sohadan biznesning real dunyosiga bilimlar va innovatsiyalarni o‘tkazishning muhim mexanizmi.
ilmiy yoki tadqiqot muassasasidan yangi mustaqil tashkilotning ajralib chiqishi. Bu akademik sohadan biznesning real dunyosiga bilimlar va innovatsiyalarni o‘tkazishning muhim mexanizmi.
|
| |
Silikon vodiysi otasi nomini olgan olim

|
Silikon vodiysi otasi nomini olgan olim
|
bet | 49/802 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 7,1 Mb. | | #255576 |
Bog'liq Barcha yo\'nalishlar uchunSilikon vodiysi otasi nomini olgan olim..
Stenford universiteti prorektori Fredrik Terman hisoblanadi
San-Diyegodagi Kaliforniya universiteti professori X.Xirsha hisoblanadi
Stenford universiteti professori G.Itskovich hisoblanadi
Garvard universiteti professori B.Klark hisoblanadi
“Tadbirkorlik universiteti” konsepsiyasining muallifi bo‘lib kim hisoblanadi ?
Berlin universiteti professori Vilgelm fon Gumbold hisoblanadi
Kembridj universiteti professori Berton Klark hisoblanadi
Oksford universiteti professori Y.Shumpeter hisoblanadi
Stenford universiteti professori Genri Itskovits hisoblanadi
Tadbirkorlik universitetining hamkorlar bilan ko‘p tomonlama o‘zaro xatti-harakatlarini kimning “Uchala spiral” tamoyili orqali ko‘rib chiqish mumkin: biznes, hukumat, universitet.
G.Itskovitsning
Vilgelm fon Gumbold
Berton Klarkning
Yozef.Shumpeterning
Tadbirkorlik universiteti konsepsiyasi rivojlanishida “To‘rtinchi spiral” tamoyili g‘oyasi, ya’ni universitetning –
davlat, biznes va texnoparklar (iste’molchi buyurtmachilarning manfaatlarini ifodalovchi sifatidagi) bilan hamkorligi rivojlanmoqda.
hukumat, ishlab chiqarish va iste’molchi buyurtmachilarning manfaatlarini ifodalovchi sifatidagi hamkorligi rivojlanmoqda.
hukumat, davlat, biznes va tadbirkorlar bilan hamkorligi rivojlanmoqda.
biznes va davlat iste’molchi buyurtmachilarining manfaatlarini ifodalovchi sifatidagi hamkorligi rivojlanmoqda.
Tadqiqot universiteti g‘oyasi (muallifi bo‘lib nemis olimi V.Fon Gumbold hisoblanadi) –
universitetda yuqori malakali (elita) ilmiy kadrlarni universitet olimlari tomonidan olib boriladigan ekstensiv, samarasiz ilmiy ishlarga jalb etish (ularni ta’lim jarayonidayoq) orqali tayyorlash jarayoniga mo‘ljal olish.
universitetda yuqori malakali (elita) ilmiy kadrlarni universitet olimlari tomonidan olib boriladigan intensiv ilmiy ishlarga jalb etish (ularni ta’lim jarayonidayoq) orqali tayyorlash jarayoniga mo‘ljal olish.
universitetda yuqori malakali (elita) ilmiy kadrlarni universitet tomonidan olib boriladigan tadbirlarga jalb etish (ularni ta’lim jarayonidayoq) orqali tarbiyalash jarayoniga mo‘ljal olish.
universitetda yuqori malakali (elita) rahbar kadrlarni universitet rahbariyat tomonidan olib boriladigan ishlarga jalb etish (ularni ta’lim jarayonidayoq) orqali rahbarlikka tayyorlash jarayoniga mo‘ljal olish
|
| |
ziyonet ta’lim tarmog‘i va undan foydalanish

ziyonet ta’lim tarmog‘i va undan foydalanish. ZiyoNET ja-
moat axborot ta’lim tarmog‘i 2005- yil 28- sentabrda O‘zbekiston
Respublikasi Prezidenti I. A. Karimovning «O‘zbekiston Respub-
likasining jamoat ta’lim axborot tarmog‘ini tashkil etish to‘g‘risi-
da»gi Qaroriga muvofiq tashkil topgan.
ZiyoNET tarmog‘ining asosiy maqsadi ta’lim tizimida respub-
lika yoshlari hamda ta’lim oluvchilarga ularning bilim olish jara-
yonida axborot-kommunikatsiya xizmatlarini ko‘rsatishdan iborat.
ZiyoNET portali
. ZiyoNET axborot ta’lim tarmog‘i yoshlarni,
murabbiylarni, shuningdek, aholining turli qatlamini kerakli ax-
borot bilan ta’minlash, AT sohasida kerakli ma’lumotlarni berish,
muloqot qilish va tajriba almashishlari uchun zarur imkoniyatlarni
yaratib berishni o‘z zimmasiga oladi.
foydalanuvchilar. ID. UZ tizimida ro‘yxatdan o‘tgan foyda-
lanuvchilarga ZiyoNET portali o‘z imkoniyatlarini namoyon qi-
lishlari uchun barcha sharoitlarni yaratib beradi. Jumladan,
– ZiyoNET portalining kutubxonasiga axborot-ta’limiy ma’lu-
motlarni joylashtirish;
– uchinchi darajali «zn. uz» domenida sayt-satelitlarni yaratish;
– ZiyoNET portalining yopiq bo‘limlariga kirish va u yerdan
ma’lumot olish;
– ZiyoNET axborot-resurs tarmog‘ining turli tanlovlarida qat-
nashish.
ziyonet tarmog‘iga ulanish. Hukumat qaroriga muvofiq
barcha ta’lim muassasalari (ulanish obyektlari) ZiyoNET axborot
ta’limiy tarmog‘i negizida birlashishlari kerak.
Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziriligi, O‘rta-maxsus kasb- hunar ta’limi markazi, xalq ta’limi vaziriligi va davlat test markazi veb saytlari va ulardan foydalanish. Ushbu ta’lim
vazirliklari saytlari o‘zida oliy ta’lim va uning faoliyati, oliy ta’lim
muaasasalari, o‘rta-maxsus, kasb-hunar ta’limi va uning faoliyati,
o‘rta-maxsus, kasb-hunar ta’lim muassasalari, xalq ta’limi va u ning
faoliyati, respublika maktablari, ta’limning me’yoriy hujjatlari
to‘g‘risidagi ma’lumotlarni mujassamlashtirgan. Ta’lim muassa-
salari vazirliklarining saytlari manzillari:
178
179
1. Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vaziriligi veb sayti: www. edu. uz.
2. O‘rta-maxsus kasb-hunar ta’lim markazi: www. markaz. uz.
3. Xalq ta’limi vaziriligi veb sayti: www. eduportal. uz.
4. Davlat test markazi veb sayti: www. dtm. uz.
veb kamera va uning ahamiyati

184
185
kirishingiz zarur. Bu sahifalarda do‘stlar haqida to‘la ma’lumotlar:
ismi-familiyasi, manzili, qiziqishlari va ish faoliyatlari va hokazo.
Maxsus chat dasturi yordamida Internetdan suhbatdosh qidira-
yotgan kimsa bilan ham gaplashish mumkin.
Misol uchun www. choyhona. umid. uz – «UMID» dasturi-
ning rasmiy gap sotish manzili. Umuman olganda, sizga qiziqarli
bo‘lgan sahifani topish juda oson. Buning uchun kerakli mavzuni
qidirish sistemasi yordamida tezda topib olishi mumkin.
internetga resurslarni joylashtirish va ko‘chirib olish

|
internetga resurslarni joylashtirish va ko‘chirib olish Pdf ko'rish
|
bet | 103/177 | Sana | 30.05.2024 | Hajmi | 17,68 Mb. | | #257805 |
Bog'liq 55c441c91d60cinternetga resurslarni joylashtirish va ko‘chirib olish.
Ax-
borotni serverga joylashtirish bir necha usullarda amalga oshiriladi.
Masalan, Plesk tizimi, FTP mijoz dasturlari yoki veb interfeys orqa-
li resurslarni internetga joylashtirish mumkin. Bunda barcha yuk-
lanayotgan ma’lumotlar server kompyuter xotirasidagi ajratilgan
joyga joylashtiriladi. Biror ma’lumotni Internetdagi biror kompyu-
terga joylashtirish uchun foydalanuvchi, albatta, shu tizimda qayd
qilingan bo‘lishi shart, aks holda, yuklashga ruxsat berilmaydi.
Ma’lumotlarni yuklab olish veb interfeys orqali yoki maxsus
dasturlar orqali amalga oshiriladi. Bunda ko‘rilgan veb saytdagi
ma’lumotlarni Internet brouzerning saqlash amali yordamida yuk-
lab olish mumkin. Agar fayl ko‘rinishidagi ma’lumotlarni yuklab
olish kerak bo‘lsa, u holda fayllarni yuklab olishga mo‘ljallangan
maxsus dasturlardan foydalaniladi.
internetda manzil tushunchasi va internet resurslari man-
zili
. Sahifa, fayl yoki boshqa resursning Internetda joylashishini
aniqlovchi noyob manzil
URL
deb ataladi. Internetdagi manzil,
odatda, quyidagi elementlardan tarkib topadi: resursdan foydala-
nish protokoli (masalan, http://, ftp://) va domen nomi (masalan,
domain. uz). Internetdagi manzil, shuningdek,
URL manzil
deb
ham ataladi.
Kompyuter domen manzilining namunaviy ko‘rinishi quyidagi-
cha: http://www. tuit. uz, http://www. aci. uz. Odatda, hujjatlarda
manzilni anglatuvchi ma’lumotlarning tagiga chiziladi.
Namunadan ko‘rinib turibdiki, kompyuter manzili bir necha
qismlardan iborat. O‘ng tomondan manzilning birinchi qismi (na-
munada uz) domenning birinchi sathi deb qabul qilinadi, keyingisi
(namunada tuit) – domenning ikkinchi sathi va hokazo. Internetda
manzillar ko‘p qavatli domen tizimida qurilgan. Birinchi sath do-
menlar umumjahon reja yoki geografik joylar bo‘yicha nomlanadi.
Saytlar nomlari quyidagicha umumiy ko‘rinishda ifodalanadi:
http://www. sayt nomi. sayt sohasi. davlat kodi.
|
| |
Videokonferensiyalar - Axborot-kutubxona texnologiyasi s indd

Videokonferensiyalar. Ular ham audiokonferensiyalar qanday
maqsadlarga mo‘ljallangan bo‘lsa, shunday maqsadlarga mo‘ljal-
langan, lekin bunda videoapparatura qo‘llaniladi. Ularni o‘tkazish
kompyuter bo‘lishini talab etadi. Videokonferensiya jarayonida
bir-biridan ancha uzoq masofada bo‘lgan ishtirokchilar televizor
ekranida o‘zlarini va boshqa ishtirokchilarni ko‘rib turadilar. Tele-
vizion tasvir bilan bir vaqtda ovoz ham eshitilib turadi. Videokonfe-
rensiyalar transport va xizmat safari xarajatlarini ancha qisqartirish
imkonini bersa ham, aksariyat tashkilot yoki firmalar ularni faqat
shu sabablarga ko‘ra qo‘llamaydilar. Bu firmalar bunday konferen
-
siyalarda muammoni hal qilishga hududiy jihatdan ofisdan ancha
uzoqda joylashgan ko‘p sonli menejerlarni va boshqa xodimlarni
ham jalb etish imkoniyatidan foydalanadilar.
veb sahifa tushunchasi va shakli –
Internet manzili (URL)
bilan bir xil ma’noda belgilanuvchi mantiqiy birlik. U veb sayt-
ning tarkibiy qismidir. Veb sahifa biror voqelik, hodisa yoki obyekt
to‘g‘risida ma’lumotlarni o‘zida jamlagan ma’lumotlar faylidir.
Veb serverlar bazasi veb saytlardan iborat bo‘lsa, veb saytlar esa,
o‘z navbatida, sahifalardan iborat bo‘ladi. Fizik nuqtayi nazardan
u hTML turidagi fayldir. Veb sahifalar matn, tasvirlar, animatsiya
va dastur kodlari va boshqa elementlardan iborat bo‘lishi mumkin.
Sahifa statik va dinamik shakllantirilgan bo‘lishi mumkin. Freym-
lardan (qismlar) iborat sahifalarda har bir freymga alohida sahifa
mos keladi.
veb sayt tushunchasi va shakli. Sayt inglizcha
site ( «joy»,
«joylashish») so‘zining o‘zbekcha talaffuzi. Umumjaxon
o‘rgimchak to‘ri – ma’lum axborotni topish mumkin bo‘lgan va
noyob URL manzillar bilan belgilangan virtual joy. Mazkur man-
zil veb saytning bosh sahifasi manzilini ko‘rsatadi. O‘z navbatida,
bosh sahifada veb saytning boshqa sahifalari yoki boshqa saytlar-
ga murojaatlari mavjud bo‘ladi. Veb sayt sahifalari hTML, ASP,
PHP, JSP, texnologiyalari yordamida yaratilib, matn, grafikka, das
-
tur kodi va boshqa ma’lumotlardan tashkil topgan bo‘lishi mum-
kin. Veb saytni ochish uchun brouzer dasturidan foydalanib, uning
174
175
manzil maydoniga kerakli veb saytning manzili kiritiladi. Veb sayt
shaxsiy, tijorat, axborot va boshqa ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin.
F O R S U N K A - Pedagogik innovatsiyalar, professional

267
Yopiq turdagi forsunka:
1—igna; 2, 9—qistirma; 3—bo‘shliq; 4, 5—teshikchalar; 6—zichlash qistirmasi;
7—filtr; 8—shtuser; 10—rostlash vinti; 11—qopqoq; 12—stopor gaykasi; 13—stakan;
14—prujina; 15—shtanga; 16—forsunka asosi; 17—o‘rnatish shtiftlari; 18—to‘zitkich;
19—pastki qism; 20—teshikchalar; 21—qulflash konusi; 22—igna ostidagi hajm.
Tutga suvni, tuproqni va havoning ta’siri. Tutni yoshiga qarab suvga

216
qatlamning qalinligi bir necha sm dan oshmasligidir. Shuning uchun bunday
tuproqlarda tut daraxti juda yomon o’sadi.
Tutzordagi daraxt qator oralarini o’z vaqtida ishlash va sug’orishni to’g’ri
uyushtirish kabi tadbirlarni qullash tuproq unumdorligini oshirishda katta
ahamiyatga ega. Shuning uchun tutzorlarning qator orasini va urug’ sepiladigan,
hamda ko’chat ekiladigan yerlarni kuzda shudgorlab quyish, ko’klamda tuproq
yetilishi bilan boronalash va molalash zarur. Shuni ham aytish kerakki, yerni
yoppasiga bostirib sug’orish yuli bilan tuproqning unumdorlik xususiyatini buzib
quyish va xatto uni botqoq-lantirib yuborish mumkin. Bunday hol yuz bermasligi
uchun tutzorlarni egatlardan jildiratib sug’orish lozim.
namunali (standart) - Axborot-kutubxona texnologiyasi s indd

namunali (standart)
so‘rovli tizimlar
deb ataladi.
har qanday ixtiyoriy so‘rovlarni amalga oshira oladigan tizimlar
foydalanuvchilar uchun katta imkoniyatlar ochib beradi. So‘rovlarni
shakllantirish uchun tizim so‘rovlar tiliga, ularni tuzish qoidalari-
ga ega bo‘lishi kerak. Foydalanuvchining tizim bilan muomalasi
insonning mashina bilan muloqoti shaklidagi muomalasidan qulay-
dir. Bunda foydalanuvchi olinayotgan axborot bilan tanishib, o‘z
so‘rovini tuzatish imkoniyatiga ega bo‘ladi.
Qayd etib o‘tish zarurki, har qanday muayyan axborot tizimi
tizimlarning alohida ajratib ko‘rsatilgan turlariga xos bo‘lgan xusu-
206
207
siyatlar majmuyi bilan tavsiflanishi mumkin. Shu bilan bir qator
-
da, axborot tizimlari qo‘llanish sohasiga bog‘liq holda tizimning
o‘zigagina xos xususiyatlarga ega bo‘ladi.
9. 7. avtOMatLashtiriLGan axbOrOt
tiziMLarininG asOsiY tarKibiY qisMLari
har qanday avtomatlashtirilgan axborot tizimlari (AAT) tashqi
muhit qurshovida ishlaydi, u AAT uchun kiritiladigan axborot man-
bayi va chiqadigan axborotning iste’molchisi hisoblanadi. Axborot
oqimi AAT doirasida tizimga kirishdan boshlab undan chiqishga-
cha ishlov berishning bir nechta bosqichidan o‘tadi. Axborotga
ishlov berishning eng yirik bosqichi axborotni to‘plash, ro‘yxatga
olish va dastlabki ishlov berish, aloqa kanali bo‘yicha manbadan
kompyuterga uzatish, mashina eltuvchilariga o‘tkazish, axborot
fondlarini yaratish va saqlab turish, mashina ichida ishlov berish va
chiqariladigan shaklga keltirish, aloqa kanali bo‘yicha kompyuter-
dan foydalanuvchiga uzatish, foydalanuvchi qabul qi lishi uchun
yaroqli shaklga o‘zgartirishdan iborat.
Ishlov berishning alohida bosqichlari tegishli AAT kichik tizim-
lari orqali amalga oshiriladi. Ular ichidan quyidagilarni ajratib
ko‘rsatish mumkin: kiritiladigan axborotni to‘plash va dastlabki
ishlov berish; aloqa; axborotni kompyuterga kiritish; axborotni
saqlash va ishlov berish; axborotni chiqarish va uni aks ettirish
(chiqarish kichik tizimi).
Axborotni to‘plash va dastlabki ishlov berishning kichik tizimi
axborotga dastlabki ishlov berish bo‘yicha bir qator operatsiyalarni
bajaradi. Bu kichik tizim doirasida obyektlar to‘g‘risida obyekt
uchun tabiiy bo‘lgan shaklda, ya’ni tabiiy tilning so‘zlari va sim-
vollari, umumqabul qilingan sanoq tizimi raqamlarida taqdim etil-
gan dastlabki axborotni (masalan, kadrlarni hisobga olish bo‘yicha
varaqa mazmuni, maqolalarning matnlari, to‘plam va dissertatsiya-
lar va hokazo) to‘plash amalga oshiriladi.
|
Havoning ta’siri - O’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi bekkamov. Ch. I, Hamdamova. E....

217
O’simliklar uchun zarur bo’lgan karbonat angidrid gazi tuproqdagi o’simlik
va xayvon qoldiqlarini parchalovchi mikroorganizmlar, hamda ildizlarning nafas
olishidan hosil bo’ladi va tuproq o’simlikka ta’sir etadi. Tuproqda karbonat
angidrid miqdori ko’payib, o’simlik extiyojidan ortiqchasi yuqori (atmosfera) ga
ko’tariladi va o’simliklarda ruy beradigan fotosintez jarayoni uchun
foydalaniladi. Bunda o’simliklar tuproqdan 40% ga yakin miqdorda karbonat
angidrid oladi. Karbonat angidrid yetishmasa, o’simlik fotosintez tezligini
kamaytiradi. U o’rtacha darajada bo’lsa, bu jarayon o’simlikda kuchayadi.
Havosi kam tuproqlar karbonat angidridga serob bo’lishi tufayli tut
ildizining o’sishiga va urug’ining o’nishiga salbiy ta’sir kilsa, bargda esa
aksincha , assimilyasiya jarayonning keskin kuchayishiga va shuncha barg
hosilining ortishiga ijobiy ta’sir etadi. Karbonat angidridning ko’payishi va uni
tuproqdan ko’plab havoga ko’tarilishi uchun tutzorlarga yetarlicha organik,
hamda mineral o’g’itlar solib, tuproqka yaxshi ishlov berish bilan sug’orish
orqali mikroorganizmlar faoliyatini kuchaytirish lozim.
Kuchli shamollar ta’sirida yosh daraxtlarning o’sishi susayadi, tanasi bir
tomonga qiyshayib o’sadi. Shamolning kuchi sekundiga 410 m. dan oshsa daraxt
tanasi sinadi va xatto uni ildizi bilan qo’parishi mumkin.
Tut daraxti shamolga chidamlidir. Undan qishloq xo’jalik ekinlarini sovuq
va issiq shamollardan muhofaza qilishda ixota sifatida ham foydalaniladi.
B7.3.3 DSL Device - Quality

|
B7.3.3 DSL Device - Quality
|
bet | 138/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B7.3.3.1 Pass WHQL tests - See B1.3.
See “DSL Devices” in HCT documentation.
B7.3.4.1 All requirements in B7.1.3, except B7.1.3.4 (WOL and power management)
DSL simultaneous connections require support for 32 or more connections.
B7.3.4.2 Integrated ADSL modem meets Windows Logo Program network adapter requirements
An integrated ADSL modem exposing an Ethernet interface must also meet the requirements to support filtering for at least 32 multicast addresses.
|
| |
B7.3.2 DSL Device - Industry Standards

|
B7.3.2 DSL Device - Industry Standards
|
bet | 137/188 | Sana | 21.03.2017 | Hajmi | 0,89 Mb. | | #429 |
B7.3.2 DSL Device - Industry Standards
Note: This list provides complete titles and web locations for references cited. The listing of a reference here does not imply that complete compliance with that reference is a Windows Logo Program requirement.
B7.3.2.1 An Interoperable End-to-End Broadband Service Architecture over ADSL System
http://www.microsoft.com/hwdev/tech/network/dsl/default.asp
B7.3.2.2 ATM User-Network Interface Specification, V. 3.1
http://www.atmforum.com
B7.3.2.3 DSL modem industry standards
Integrated ADSL modems exposing an Ethernet interface must meet requirement for, “Adapter supports filtering for multicast addresses.”
B7.3.2.3.1 ITU-T G.994.1, G.991.1, G.992.2. B7.3.2.3.2 T1.413 Issue 2 (G.992.1).
ITU-T G.994.1, Handshake procedures for digital subscriber line (DSL) transceivers, is the international standard that defines mechanisms to allow DSL transceivers to exchange capabilities and to select a common mode of operation. G.994.1 supports modulation standards G.991.1 High bit-rate Digital Subscriber Line (HDSL), G.992.1 (full-rate discrete multitone [DMT] ADSL), G.992.2 (“G.lite” DMT ADSL), T1.413 Issue 2 (ANSI full-rate ADSL), and T1 TR-59 (CAP/QAM).
Use of G.994.1 allows the customer premises and central office DSL modems to negotiate a common mode of operation, and more importantly, identifies the cause of failure when the link is not established due to the incompatible modes of operation of the two modems.
B7.3.2.3.3 U.S. T1 Committee Technical Report TR-59.
U.S. T1 committee Technical Report TR-59, “Single-Carrier Rate Adaptive Digital Subscriber Line (RADSL),” is the industry consensus specification for CAP/QAM ADSL modems. ADSL modems that support CAP/QAM modulation must implement TR-59. CAP/QAM ADSL modems may also support other modulation methods such as DMT.
Note: TR-59 is not a U.S. ANSI standard for ADSL modems, but is supported by some network access providers.
CAP/QAM ADSL modems must support G.994.1; see B7.1.4.5
|
| |
Mashg’ulotni mustahkamlash uchun savollar

220
asosiy usullardan bo’lib kelmoqda. Chunki, pillachilikni tobora rivojlantirish
uchun yil sayin bir necha un millionlab tut ko’chatlarini uning urug’i anchagina
yetishtirish mumkin. Seleksion navlarni payvandlash orqali ko’paytirishda ham
payvandtag ko’chatlar urug’dan yetishtiriladi. Faqat qalamchalash va parxishlash
usullardagina urug’idan ko’paytirilgan ko’chatlar talab qilinmaydi. Binobarin,
tutni urug’idan ko’paytirish pillachilikning oziq bazasini kengaytirishda katta
imkoniyatga egadir,
Avvallari tut urug’i jaydari Xasak tutdan tayyorlanar edi. Natijada ulardan
ko’paytirilgan tutlar mayda bargli, juda kam hosilli bo’lardi. Endilikda maxsus
urug’chilik tutzorlar tashkil qilinib, ularga tanlab olingan erkak va urgochi
gullariga ega bo’lgan navdor tutlar ekiladi. Bunday tutzorlarda serbarg va oziq
sifati yaxshi bo’lgan duragay tut urug’lari tayyorlanadi.
1948 yildan boshlab O’zbekistonnning tut ko’chatlari va pillachilik bilan
shug’ullanuvchi sovxozlari ana shunday maxsus urug’chilik tutzorlarda
tayyorlangan duragay tut urug’ini ekmoqdalar. Urug’chilik tutzorni mo’l va
to’yimli barg hosili beradigan, har xil zarakunanda va kasalliklarga, hamda
sovuqqa bardosh bera oladigan tut navlaridan tashkil qilish lozim.
O’rta Osiyoda maxalliy tutning chatishtirishdan olingan Oq tut turiga
taaluqli duragay tutlar sovuqqa ancha chidamli bo’lgani holda chet davlatlar
(Yaponiya, Xitoy, Koreya) dan keltirilgan navlari yoki serhosil turlarga qarashli
navlarni bir-biriga chatishtirib yetishtirilgan duragaylar esa sovuqqa nisbatan
chidamsiz. Duragay tutlar mahalliy navlarga va ayniqsa jaydari Xasak tutga
nisbatan tez o’sib, mo’l barg beradi, juda kam shoxlaydi va xatto shoxlamasdan
surx novda hosil qiladi bargining satxi katta bo’ladi.
virtual kutubxona o‘zi nima?

190
191
yo», «virtual olam», «virtual do‘st» kabi so‘zlar paydo bo‘ldi.
Vir-
tual so‘zining ma’nosi bu tasavvur qilishdir. Virtu al
kutubxona bu
odatdagi kutubxonaning mavhum ko‘rinishidir.
Bu kutubxona kitoblari, jurnallari va ro‘znomalari kitob ja-
vonlarda emas, balki kompyuter xotirasiga joylangan bo‘ladi. Bu
kompyuterda yoki kompyuter maxsus qurilmalarida raqamli for-
matda saqlanadigan ma’lumotlarning to‘plamidir. Bu bosma, au-
dio, vi deo va multimedia ma’lumotlardir. Ma’lumotlar hajmiga
qarab, serverlar bitta yoki tarmoq bilan bog‘langan bir
necha kom-
pyuterlardan iborat bo‘ladi. Elektron kutubxonada kutubxonachi
bo‘lmaydi, shuning uchun zarur kitob yoki ma’lumotni kompyuter
javonlaridan Siz o‘zingiz qidirasiz.
Elektron kutubxona odatdagi kutubxonadan bir qancha qulay-
liklarga ega:
– joyning tejalishi, ya’ni kitoblarni saqlash
uchun maxsus joy-
ning zarurati yo‘qligi;
– nodir asar va ma’ulomotlarni saqlash va ulardan foydalana
o lish
imkoniyatining mavjudligi;
– foydalanishning qulayligi va yengilligi;
– qidiruv
tizimlarining mavjudligi;
– ma’lumotlar hajmining cheklanmaganligi;
– ma’lumotni audio, video va kompyuter grafikasi yordamida
sifatli va yaxshiroq
aks ettirish mumkinligi;
– vaqtning tejalishi va cheklanmaganligi, ya’ni undan 24 soat
mobaynida
foydalanishingiz mumkin;
– qo‘shimcha xizmatlarning mavjudligi.
Demak, elektron kutubxona bu turli ma’lumotlar jamlangan In-
ternet sahifasidir. Bu sahifani kutubxonalardagi maxsus markaz
mutaxassislari ma’lumotlarni muntazam ravishda kompyuterga
kiritadi va yig‘adi. Ya’ni ma’lumot lar
doimo yangilanib turiladi,
natijada kutubxona hajmi kengayib boradi.