Profkonsultatsiya turlari - “Umumkasbiy va iqtisodiy fanlar kafedrasi” “Konchilik ishi va metallurgiya fakulteti”

|
“Umumkasbiy va iqtisodiy fanlar kafedrasi” “Konchilik ishi va metallurgiya fakulteti”
|
bet | 4/5 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 20,35 Kb. | | #113551 |
Bog'liq “Umumkasbiy va iqtisodiy fanlar kafedrasi” “Konchilik ishi va meProfkonsultatsiya turlari.
Profkonsultatsiya yigirmanchi asrning boshlarida tegishli bo'lib, uning paydo bo'lishi kasb tanlash muammolari bilan bog'liq edi. Kasb tanlash uzoq vaqt davomida insonning psixologik xususiyatlariga mos keladigan kasbni izlash deb qaraldi. Ushbu yondashuv diagnostika deb ataldi. Ushbu turdagi profkonsultatsiya uch bosqichdan iborat:
1) talabgorning kasb-hunarga bo'lgan aqliy va shaxsiy xususiyatlarini o'rganish (psixodiagnostik bosqich);
2) ish mazmunining xususiyatlari, kasb-hunar talablari va ularning psixologik jihatdan tavsifi (kasb-hunar bosqichi);
3) insonning o'ziga xos xususiyatlarini kasb talablari bilan taqqoslash va insonning yaroqliligi to'g'risida qaror qabul qilish (qaror qabul qilish bosqichi).
Tashxis profkonsultatsiyasining asosiy kamchiliklari :
- kasb-hunar dunyosining o'zgaruvchanligi, dinamikligi e'tiborga olinmaydi, natijada professional hayotda bir kishi kasbni bir necha marta o'zgartirishi mumkin;
- ko'plab kasblar va mutaxassisliklar mavjudligi psixolog-konsultantning kasbiy malakasiga salbiy ta'sir ko'rsatmoqda;
- shaxsning professional rivojlanishi, uning yo'nalishini, vakolatini va professional muhim fazilatlarini o'zgartirish hisobga olinmaydi;
- maslahatchi o'zi uchun muhim qaror qabul qilish jarayonidan chiqarib tashlanadi.
Tashxis natijalari kasb tanlashda qaror qabul qilish jarayonida hal qiluvchi ahamiyatga ega. Maslahat berilgan passiv rol beriladi. Tashxis kelajakdagi kasbning prognozini aniq belgilaydi.
Kasb-hunarga oid ta'lim kontseptsiyasida yana bir yondashuv paydo bo'ladi. Ushbu kontseptsiyani qo'llab-quvvatlaydiganlar, har qanday kasbni amalga oshirishga tayyorgarlik ko'rishlari mumkin, deb hisoblashadi. Eng muhimi, professional ta'limning samarali usullarini tanlash. Shunday qilib, ushbu turdagi professional maslahatlarning mazmuni-insonning individual psixologik xususiyatlarini o'rganish va optimal kasbiy ta'limni tashkil etish.
Ushbu turdagi kasb-hunar maslahatlarining asosiy kamchiliklari odamlarning psixofizik farqlarini e'tiborsiz qoldirishdir. Bir qator kasb-hunarlarni o'zlashtirishning muvaffaqiyati, shuningdek, faoliyatning samaradorligi asab tizimining xususiyatlari, tipologik xususiyatlar bilan belgilanadi va, albatta, bunday optimistik talqin insonning kasbga layoqatsizligi.
Ko'rib chiqilgan ikki turdagi professional maslahatlarning ko'pgina kamchiliklari rivojlanish (faollashtiruvchi) maslahatlarni o'z ichiga olmaydi. Asosiy kontent-bu shaxsning professional o'z taqdirini belgilashga psixologik tayyorgarligini shakllantirish jarayonini faollashtirish. Ushbu kasb-hunar maslahatidagi asosiy nuqta-bu kasbni tanlash aktidan yoki shaxsning psixologik tayyorgarligi bo'yicha kasbiy shartlangan muammoni o'z pozitsiyasini aniqlash va mustaqil qaror qabul qilish uchun hal qilish bo'yicha tavsiyadan e'tiborni o'tkazish.
Ushbu turdagi maslahatning muhim printsipi psixologning mijoz bilan hamkorligi hisoblanadi. O'z fikrini, ko'rsatmalarini, bosimini qo'llash qabul qilinishi mumkin emas. E'tibor, maslahat bergan muammoni, o'z taqdirini o'zi belgilash va hal qilishni amalga oshirishga qaratilgan.
Vakolatli konsultatsiya uchun psixolog kasblarning zamonaviy dunyosini tushunishi, umumiy va differensial psixologiya sohasida asosiy bilimlarga ega bo'lishi, psixodiagnostika va kasbiy konsultatsiya psixotexnologiyalariga ega bo'lishi kerak.
|
| |