nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Web dasturlash va dizayn yakuniy nazorat test savollari. 1-variyant. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi?

|
Web dasturlash va dizayn yakuniy nazorat test savollari. 1-variyant. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi?
|
bet | 1/4 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 8,87 Kb. | | #135968 |
Bog'liq 1-variyant. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi -fayllar.org
1-variyant. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi?
WEB DASTURLASH VA DIZAYN YAKUNIY NAZORAT TEST SAVOLLARI.
1-VARIYANT.
1. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi?
* A. HTML B. ITP C. HTTP D. To’g’ri javobi keltirilmadi
2. HTML teglari bu …
A mahsus ko’rsatkichlari
B. barcha HTML farmoyishlari;
*C. burchakli qavslarga (< >) olingan mahsus belgilar ketma ketligi;
D. grafik tasvirlari
3. Web saxifa deganimiz bu:
*A. Serverdagi ma`lumot saqlangan hujjat
B. Tarmoq tag`i barcha ma`lumot saqlanadigan hujjat
C. Foydalanuvchi ma`lumotlari saqlanadigan hujjat
D. Web serverdegi ma`lumot
4. Web saxifalar kengaytmasi:
A. ¬.txt B. ¬.doc C. ¬. www *D. htm
5. WEB saxifalar qanday ma`lumotlar bilan to`ldiriladi?
A. matnli *B. matnli va tasvirli va grafik va animatsion. C. grafik va animatsion.
D. tasvirli
6. Web server internetga ulangan komp`yuterlar adresi qaysi?
*A. http/: B. www C. url D. Gov
7. Web-hujjat bu …
A. Elektron hujjat B. Tartiblangan hujjat
*C. qurilgan teglar bilan birgalikdagi boshlang’ich matn; D. Barcha javoblari to’g’ri
8. HTML ning .. tegining vazifasi?
*A. Yozuvni formatlangan holda chiqarib beradi B. Matnga nom qo`yish
C. Matn nomini o`zgartirish D. Matn fonini o`zgartirish
9. CSS da bloklar…… ko`rinishiga ega bo`lgan mustaqil strukturaviy birlik hisoblanadi
A. To`g`ri to`rtburchak doira B. uchburchak C. aylana *D. To`g`ri to`rtburchak
10. CSS bu?
A Bir qancha veb-sahifalarning mantiqiy birlashmasi..
* B. Stillar bilan ishlash uchun mo`ljallangan kodlar majmuasidir.
C. O`zining unikal adresiga ega bo`lgan va maxsus ko`rish dasturi(veb brauzer) yordamida ko`riluvchi hujjat.
D O`zining unikal adresiga ega bo`lgan va maxsus bo’lim
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Web dasturlash va dizayn yakuniy nazorat test savollari. 1-variyant. Web-hujjatlar qaysi til yordamida hosil qilinadi?
|
Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy matematik paketlar - bet 31

:=;
O`zgaruvchilar qiymatining turi butun(integer), kasr (fraction), suzuvchan vergul formadagi haqiqiy(float) va satr(string) bo`lishi mumkin. Bundan tashqari analitik amallar bajarish uchun funksiya(function), indeksli o`zga-ruvchi(indexed), to`plam(set), ro`yxat(list), qator(series), ifodalar ketma-ketligi(exprseq) va yana ko`pgina murakkab turdagi ma’lumotlar ham mavjud. Maple 6 tizimining barcha turlari to`g`risida ? type komandasi yordamida ma’lu-mot olish mumkin. Jimlik qoidasi bo`yicha ifodalarning turi “symbol” hi-soblanadi. Ixtiyoriy o`zgaruvchi va ifodaning turini >whattype(); komandasi orqali bilish mumkin. O`zgaruvchiga boshqa turdagi ma’lumot ta’minlansa, uning turi o`zgaradi. Maple 6 tizimining o`ziga xos jihatlaridan biri, uning tarkibida matematikadagi barcha standart va maxsus funksiyalar mavjud. Bu funksiyalarning ro`yxati va ular to`g`risida ma’lumotni ? inifunction komandasi yordamida olish mumkin.
|
-rasm. Keshni umumiy ko'p darajali tashkil etish

|
-rasm. Keshni umumiy ko'p darajali tashkil etish
|
bet | 24/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha7.1-rasm. Keshni umumiy ko'p darajali tashkil etish
Kompyuter va elektron mikrosxemalarni rivojlantirish tarixida protsessor tezligining oshishi xotiraga kirish tezligining yaxshilanishidan ustun bo'lgan davr bo'lgan. Protsessorlar va xotira tezligi orasidagi farq CPU tez-tez bo'sh holatda bo'lishini anglatardi. Protsessorlar ma'lum vaqt ichida ko'proq hajmdagi ko'rsatmalarni bajarish va bajarishga tobora ko'proq qodir bo'ldilar, ammo asosiy xotiradan ma'lumotlarni olish uchun zarur bo'lgan vaqt dasturlarning ushbu imkoniyatdan to'liq foydalanishiga to'sqinlik qildi. Ushbu masala tezroq protsessorlarning imkoniyatlarini ro'yobga chiqarish uchun kirish tezligi yuqori bo'lgan xotira modellarini yaratishga turtki berdi. Buning natijasida tushunchasi paydo bo'ldi kesh xotirasi, birinchi tomonidan taklif qilingan Moris Uilks, 1965 yilda Kembrij universitetida ingliz kompyuter olimi. U bunday xotira modellarini "qul xotirasi" deb atagan. TAHMinan 1970-1990 yillarda qog'ozlar va maqolalar Anant Agarval, Alan Jey Smit, Mark D. Xill, Tomas R. Puzakva boshqalar kesh xotirasini yaxshiroq tuzilishini muhokama qildilar. Birinchi kesh xotirasi modellari o'sha paytda amalga oshirildi, ammo tadqiqotchilar yaxshi dizaynlarni o'rganib chiqishda va taklif qilishganda ham, tezroq xotira modellariga ehtiyoj saqlanib qoldi. Ushbu ehtiyoj keshning dastlabki modellari ma'lumotlarga kirishning kechikishini yaxshilagan bo'lsa-da, xarajatlar va texnik cheklovlarga nisbatan kompyuter tizimining keshi asosiy xotira hajmiga yaqinlashishi mumkin emas edi. 1990 yildan boshlab, birinchi darajali kesh uchun zaxira sifatida boshqa kesh darajasini (ikkinchi darajali) qo'shish kabi g'oyalar taklif qilindi. Jan-Lup Baer, Ven-Xann Vang, Endryu V. Uilson va boshqalar ushbu model bo'yicha tadqiqotlar o'tkazdilar. Bir nechta simulyatsiya va amalga oshirish ikki darajali kesh modellarining afzalliklarini namoyish qilganda, ko'p darajali keshlar kontseptsiyasi kesh xotiralarining yangi va umuman yaxshiroq modeli sifatida qabul qilindi. 2000 yildan beri ko'p darajali kesh modellari keng e'tiborga sazovor bo'ldi va hozirda ko'plab tizimlarda, masalan Intelning Core i7 mahsulotlarida mavjud bo'lgan uch darajali keshlarda qo'llaniladi.
|
| |
protsessor – asosiy mikrosxema bo`lib, matematik va mantiqiy operatsiyalarni (amallarni) bajaradi;
chipset

|
protsessor – asosiy mikrosxema bo`lib, matematik va mantiqiy operatsiyalarni (amallarni) bajaradi;
chipset
|
bet | 19/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaprotsessor – asosiy mikrosxema bo`lib, matematik va mantiqiy operatsiyalarni (amallarni) bajaradi;
chipset (mikroprotsessorli komplekt) – mikrosxemalar majmuyi bo`lib, ShK ning ichki qurilmalarining ishini boshqaradi va sistema blokining asosiy funktsional imkoniyatlarini aniqlaydi;
shinalar – qurilmalarni bog`lovchi simlar bo`lib, ulardan kompyuterning ichki qurilmalari orasidagi berilganlarni ayriboshlovchi signallar o`tadi;
tezkor xotira qurilmasi – mikrosxemalar majmuyi bo`lib, ma’lumotlarni vaqtincha saqlash uchun mo`ljallangan;
doimiy xotira qurilmasi – uzoq vaqtgacha ma’lumotni o`zida saqlovchi mikrosxema;
slot – qo`shimcha qurilmalarni ulash qurilmasi.
Protsessor
4.3-rasm.Mikroprotsessor
Protsessor – bu kompyuterning asosiy mikrosxemasidir yoki boshqacha aytganda kompyuterning “miyasi”. U xotirada joylashgan dasturiy kodlarni bajarishni va barcha qurilmalar ishini boshqaradi. Uning ishni bajarish tezligi kompyuterning tezligini anqlaydi. Protsessor maxsus yacheykalardan tashkil topgan bo`lib, ular registrlar deb ataladi. Shu registrlarda buyruqlar joylashgan bo`lib, protsessor tomonidan boshqariladi. Protsessorning ishi shundan iboratki xotiradan ma’lum bir buyruqlar ketma – ketligi va ma’lumotlarni tanlanib bajariladi.
ShK larda albatta, markaziy protsessor (Central Processing Unit - CPU ) bo`lishi shart. U barcha asosiy operatsiyalarni (amallarni) bajaradi. Ko`pincha ShK qo`shimcha soprotsessorlardan tuzilgan bo`lib, ular ma’lum bir maxsus funktsiyalarni effektiv bajarish uchun mo`ljallangan bo`ladi. Masalan, matematik soprotsessor raqamli berilganlarni qayta ishlaydi, grafik soprotsessorlar grafik tasvirlarni qayta ishlaydi va h.z.
Mikroprotsessor kompyuterning amal bajaradigan qismi bo`lib, u ma’lumotlarni berilgan dastur asosida qayta ishlaydi. Birinchi mikroprotsessorlar 1971 yilda amerikaning Intel firmasi tomonidan ishlab chiqilgan.
Mikroprotsessor asosan arifmetik - mantiqiy va boshqarish qurilmalaridan tashkil topgan. Mikroprotsessor 140 tacha turli arifmetik va mantiqiy amallarni bajaradi. Arifmetik – mantiqiy qurilma boshqaruv qurilmasi boshqaruvida protsessorga kelayongan berliganlarni arifmetik va mantiqiy ko`rinishga aylantiradi. ShK larning tezligi mikroprotsessorlar tezligiga bog`liqdir. Mikroprotsessorning tezligi esa o`z navbatida uning raziryadiga va taktik chastotasiga bog`liqdir.
|
| |
Sistema bloki - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 18/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaSistema bloki
4.1-rasm.Shahsiy kompyuterning tizimli bloki
Sistema bloki – ShK asosini tashkil etuvchi qismi hisoblanib, unda kompyuterning asosiy qismlar joylashgan bo`ladi. Sistema bloki ichida joylashgan qurilmalar ichki qurilma, unga tashqi tomonidan ulanadigan qurilmalar tashqi qurilmalar deyiladi. Tashqi qo`shimcha qurilmalar ma’lumotni kiritish va chiqarish uchun xizmat qiladi. Sistema bloki tashqi ko`rinishlari odatda yassi (desktop) yoki minora (town) ko`rinishlarda ishlab chiqariladi. Minora ko`rinishidagilari har xil o`lchamlarda bo`lishi mumkin: katta o`lchamli (BigTower), o`rta o`lchamli (MidiTower), kichik o`lchamli (MiniTower). Yassi ko`rinishdagilari esa ikki formatda bo`ladi: yupqa (Full-AT) va juda yupqa (Baby-AT). Kompyuterning asosiy qismlari sistema blokida joylashgan bo`lib, ular quyidagilar: tezkor xotira (RAM – Random Access Memory), mikroprotsessor, qurilmalar nazoratchilari (elektron sxemalar, elektr manbai bilan ta’minlash bloki, kontrolerlar, adapterlar), yumshoq disk qurilmasi (FDD – Floppy Disk Driver), qattiq disk qurilmasi (HDD – Hart Disk Driver), faqat o`qish uchun mo`ljallangan lazer disk qurilmasi (CD ROM – Compact Disk Read Only Memory), shinalar, modem, sistema platasi va boshqa qurilmalar. Sistema blokiga uning parallel (LPT) va ketma – ket (COM) portlari orqali ko`plab tashqi qurilmalarni ulash mumkin. Sistema blokining umumiy ko`rinishi 2.1 – rasmda keltirilgan.
Sistema platasi(Ona Plata)
4.2-rasm.Shahsiy kompyuterning tizimli bloki
Sistema blokidagi asosiy elektron sxemalar sistema platasida joylashgan bo`ladi (mother board). Unda BIOS, mikroprotsessor, tezkor xotira, doimiy xotira, kesh xotira, shinalar, taktik generator joylashgan. Bundan tashqari, unda ba’zi bir qurilmalar ishini boshqaruvchi elektron sxemalar, klaviatura, disk qurilmalari adapteri ham joylashgan bo`ladi. Hozirda shinalarning PCI/ISA turi keng ishlatilmoqda. Bunday shinalarning ma’lumot ayirboshlashi tezligi yuqori bo`lib, u orqali kompyuterga ko`p tashqi qurilmalarni ulash mumkin. Kompyuterda kiritish – chiqarish portlari mavjud bo`lib, ular sistema blokining orqa qismida joylashgan slot deb ataluvchi joylar orqali printer, «sichqonch», klaviatura va boshqa qurilmalar ulanishi uchun xizmat qiladi. Kiritish – chiqarish portlari parallel va ketma – ket bo`ladi va ular mos ravishda LPT 1 – LPT 4 va COM 1 – COM 3 deb belgilanadi. Odatda LPT portga printer va COM portga faks – modem, “sichqoncha” va boshqa qurilmalar ulanadi.
Shunday qilib sistema platasi ShK ning asosiy platasi bo`lib, unda quyidagilar joylashgan:
|
| |
Nazorat savollari - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 20/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaNazorat savollari
Shaxsiy kompyuterning tuzilishi
Shaxsiy kompyuterlar qanday qurilmalardan tashkil topgan?
Mikroprotsessor nima?
5-Ma’ruza. Zamonaviy kompyuterlarda xotira ierarxiyasi
Reja:
1. Komyuter xotirasi turlari
2. Tezkor xotira va uning vazifasi
3. Registr va kesh xotira
4. Xotira ierarxiyasi
Tayanch iboralar: xotira ierarxiyasi, doimiy xotira, tezkor xotira, maskali DXQ, EEPROM, OXQ.
Kompyutеr tizimi bosh asosiy masalasi-dasturni boshqarishdir. Dasturlar va ularning murojaat qiladigan malumotlari, bajarilish jarayonida opеrativ xotirada (xеch bo’lmasa qisman) joyhalashgan bo’lishi shart. Opеratsion tizimga, xotirani, foydalanuvchi jarayonlari va OT komponеntalari orasida taqsimlashga to’hri kеladi. Opеratsion tizimning bu faoliyati xotirani boshqarish dеyiladi.Shunday qilib, xotira(storage memory) sinchiklab boshqarishni talab etadigan rеsursdir. Yahin kunlargacha xotira eng qimmat rеsurs xisoblangan. Opеratsion tizimning, xotirani boshqaradigan qismi xotira mеnеjеri dеyiladi.
Kompyutеr hotirasini fizik tuzilishi (tashkil etilishi)
Kompyutеrning hotira qurilmasi ikki hil turga: asosiy (bosh hotira, tеzkor hotira, fizik hotira) va ikkilamchi (ichki hotira) hotiraga bo’linadi.
Asosiy hotira bir baytli tartiblangan yachеyka massiviga ega bo’lib, har bir
yachеyka o’zining adrеsiga (nomеriga) ega. Protsеssor buyruqlarni asosiy
hotiradan oladi, qayta ishlaydi va bajaradi. Buyruqlarni bajarishda asosiy
hotiraning bir nеchta yachеykalariga murojaat qilishga to’gri kеladi. Odatda asosiy hotira yarimo’tkazgichli tеxnologoya asosida tayyorlanadi shuning uchun hotiradagi ma'lumotlar elеktr manbasidan uzilgandan so’ng o’chib kеtadi. Ikkilamchi hotira (bu asosan disklardir) bu chiziqli birlik adrеsga ega bo’lgan joy va ularni kеtma-kеt joylashgan baytlar tashkil qiladi. Ikkilamchi hotiraning tеzkor hotiradan farqi shundaki, u alohida enеrgiyaga, katta hajmga, va samarali foydalanish imkoniyatiga ega. 5.1 rasmdagi ko’rsatilgan sxеmaga yana bir nеchta oralih satxlarni qo’shish mumkin. Xar xil ko’rinishdagi hotiralar iеrarxiyaga, murojaat vaqti kamayib borishi, narxini oshishi va sigimi oshishi tarzida birlashishi mumkin.
5.1 rasm. Xotira iеrarxiyasi.
Ko’p bosqichli sxеmalar quyidagicha ishlatiladi. Malumotlar odatda xotiraning yuqori satxlaridan qidiriladi, agar u еrdan topilmasa, malumotlar katta nomеrli satxlarda xam saqlanadi. Shuning uchun, u kеyingi satxdan qidira boshlaydi. Agar kеrakli ma’lumotni topsa, uni yuqoriroh satxga o’tkazadi.
|
| |
Nazorat savollari - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 23/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaNazorat savollari
1. Kesh hotira deb nimaga ataladi?
2. Bir xil bo’lmagan xotiraga ega arxitektura nima?
3. Alohida ajratilgan kesh-xotira deb nimaga ataladi?
7-Ma’ruza. Kesh xotira xususiyatlari
Reja:
1. Kesh iyerarxiyasi
2. Ko'p darajali kesh 3. Ishlash samaradorligi
Tayanch iboralar: kesh iyerarxiyasi, ko'p darajali kesh
CPU keshi bir necha darajalarga bo'lingan. Universal protsessorlar uchun – 3 darajali kesh bo’ladi. Ko'pchilik tez xotira birinchi darajali kesh - L1-kesh, chunki u protsessor bilan bir xil chipda joylashgan. Ko'rsatmalar keshi va ma'lumotlar keshidan iborat. L1 keshi bo'lmagan ba'zi protsessorlar ishlay olmaydi. L1 keshi protsessor chastotasida ishlaydi va unga har bir soat siklida kirish mumkin. Ko'pincha bir vaqtning o'zida bir nechta o'qish / yozish operatsiyalarini bajarish mumkin.
L1 keshi 8 dan 128 KB gacha bo'lgan yuqori tezlikdagi xotira bo'lib, unga ma'lumotlar RAMdan ko'chiriladi. Kesh bloki protsessor yadrosida joylashgan. Kesh-xotirada ma'lumotlarni qayta ishlash asosiy xotiradagi ma'lumotlarga qaraganda tezroq bo'lganligi sababli, asosiy ko'rsatmalarni keshda saqlash protsessorning ishlashini oshirish imkonini beradi. Uchun ko'p yadroli protsessorlar L1 kesh hajmi bir yadro uchun belgilangan.
L2 keshi birinchi darajali kesh bilan bir xil maqsadlar uchun mo'ljallangan yuqori tezlikdagi xotiradir, lekin u kattaroq sig'imga ega - 128 dan 12288 KB gacha. Resurs talab qiladigan vazifalarni hal qilish uchun katta hajmdagi ikkinchi darajali kesh xotiraga ega protsessorlar ishlab chiqilgan. Ko'p yadroli protsessorlar L2 keshining umumiy miqdori bilan tavsiflanadi.
O'rnatilgan L3 keshi va tizim shinasi birgalikda tizim xotirasi bilan ma'lumot almashish uchun yuqori tezlikdagi kanalni tashkil qiladi. L3 kesh xotirasi asosan faqat server kompyuterini to'ldirish uchun mo'ljallangan protsessorlar bilan jihozlangan.
Kesh iyerarxiyasi, yoki ko'p darajali keshlar, xotira arxitekturasiga ishora qiladi, bu ma'lumotni keshlash uchun turli xil kirish tezligiga asoslangan xotira do'konlari iyerarxiyasidan foydalanadi. Juda tez-tez so'raladigan ma'lumotlar tezkor kirish imkoniyatiga ega bo'lgan tezkor xotira do'konlarida keshlanadi markaziy protsessor (Protsessor) yadrolari. Kesh iyerarxiyasi - bu shakl va uning bir qismi xotira iyerarxiyasi va shakli deb hisoblash mumkin darajali saqlash. Ushbu dizayn protsessor yadrolariga qaramay tezroq ishlashiga imkon berish uchun mo'ljallangan edi xotira kechikishi ning asosiy xotira kirish. Asosiy xotiraga kirish to'siq vazifasini o'tashi mumkin CPU yadrosi ishlashi chunki protsessor ma'lumotlarni kutib turadi, shu bilan birga barcha asosiy xotirani yuqori tezlikda ishlash juda qimmatga tushishi mumkin. Tezkor keshlar - bu protsessor tomonidan eng ko'p ishlatiladigan ma'lumotlarga yuqori tezlikda kirishga imkon beradigan va tezroq ishlashga imkon beradigan murosaga kelish.
|
| |
package[command](options) - Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy...

Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy matematik paketlar
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Navoiy davlat pedagogika instituti informatika va axborot texnologiyalar kafedrasi zamonaviy matematik paketlar
|
Maxalliylik (lokallilik) - Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha

|
Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yicha
|
bet | 21/80 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 13,43 Mb. | | #266748 |
Bog'liq Kafedrasi kompyuter arxitekturasi moduli bo‘yichaMaxalliylik (lokallilik).
Ma'lum bo’lishicha, bu usulda boshqarishni tashkil etish xotira satxlariga
kirishni va aloqa chastotasini kamaytiradi. Bu еrda muxim rolni, chеgaralangan vakt davomida, xotira adrеslarining kichik bulagi bilan ishlash xossasi uynaydi. Bu empirik jixatdan kuzatiladigan xossa lokallilik printsipi yoki murojaatlarni lokallashtirish dеyiladi. Protsеssor KEShi, qurilmalarning bir qismi hisoblanadi, shuning uchun OTning hotira mеnеjеri, asosan ma'lumotlarni kompyutеrning asosiy va ichki hotira qismiga taqsimlash bilan shug’ullanadi. Bazi sxеmalarda tеzkor va ichki hotira o’rtasidagi oqimni dasturchi boshqaradi. Ammo bu bog’lanish dasturchi vaqtini yo’qotadi, shu sababli bu ishni OT ga yuklashga harakat qilinadi.
Fizik xotirada malumotlarni rеal joylashishini kursatuvchi asosiy xotiradagi adrеslar- fizik adrеslar dеb ataladi. Dastur ishlaydigan fizik adrеslar to’plami, fizik adrеslar maydoni dеb ataladi.
Xotira iyerarxiyasi
5.2 rasm. Kompyuter xotirasi iyerarxiyasining diagrammasi
Protsessorning ichki registrlari iyerarxiyaning eng yuqori qismida joylashgan. Ularga murojaat qilish tezligi, boshqa xil xotiralarga nisbatan ancha yuqoridir. Keyingi qatorda hozirgi paytda hajmi 32 Kbaytdan bir necha megabaytgacha bo‘lishi mumkin bo‘lgan kesh-xotira joylashgan. Iyerarxiyaning uchinchi pog‘onasida, hajmi bir necha o‘n gigabaytlarga ega bo‘lishi mumkin bo‘lgan asosiy xotira joylashgan. Keyingi qatorlarda magnitli disklar va lentalar hamda optik disklar asosida yordamida ishlaydigan xotira qurilmalari joylashgan.
Iyerarxiya bo‘ylab yuqoridan pastga qarab, uchta ko‘rsatgichni o‘zgarib borishini ko‘rishimiz mumkin. Birinchidan - xotiraga murojaat qilish vaqti kattalashib boradi. Registrlarda bu vaqt – bir necha nanasekundni, kesh-xotirada bundan salgina ko‘proqni, asosiy xotirada esa bir necha o‘n nanosekundlarni tashkil qiladi. Keyingi qatorlardagi farqlar yana ham kattalashadi – disklarga murojaat qilish vaqti kamida 10 mks larga, optik disklar va magnit lentalarda esa bundan ham katta qiymatlarga ega bo‘ladi hamda sekundlarda o‘lchanadi. Ikkinchidan xotira hajmi o‘sib boradi, bu haqida yuqorida aytib o‘tildi.
Yuqori ishlashni loyihalash uchun xotira iyerarxiyasining cheklovlari, ya'ni har bir komponentning hajmi va imkoniyatlari ko'rib chiqilishi kerak. Har xil tarkibiy qismlarning har birini xotiralar iyerarxiyasining bir qismi sifatida ko'rish mumkin (m1, m2, ..., mn) unda har bir a'zo mmen odatda keyingi eng yuqori m ga nisbatan kichikroq va tezroqi + 1 ierarxiya. Kutishni yuqori darajalarda cheklash uchun quyi daraja buferni to'ldirib, keyin uzatishni faollashtirish uchun signal beradi.
|
| |
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon - bet 6

|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
bet | 6/8 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 18,99 Kb. | | #136910 |
Bog'liq Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algor-fayllar.orgMIMO-OFDM tizimlari uchun kanallarni baholash algoritmlarining o'rganilgan usullari Matlabda turli kanal modellaridan foydalangan holda simulyatsiyalar orqali baholanadi va C/C++ da ishlash bo'yicha eng yaxshi algoritm ishlab chiqilgan.
MIMO-OFDM tizimlari uchun kanallarni baholash algoritmlarining o'rganilgan usullari Matlabda turli kanal modellaridan foydalangan holda simulyatsiyalar orqali baholanadi va C/C++ da ishlash bo'yicha eng yaxshi algoritm ishlab chiqilgan.
Ushbu baholashning yana bir muhim jihati MIMO texnologiyasini hisobga olishdir: ikkita antenna orasidagi har bir kanal boshqalardan mustaqil ravishda baholanadi yoki fazoviy korrelyatsiya hisobga olinadi.
LAGRANJ INTERPOLATSIYASI
Lagranj interpolyatsiyasi yagona L - ni topishdan iborat. Eng yaxshi ishlash tartibi 1 uchun olinadi. L+1 signalning alohida namunalaridan aniq o'tuvchi tartibli ko'phad. Subtashuvchining taxminiy qiymati x teng:
Bu erda x subtashuvchining pozitsiyasini bildiradi, bu erda ni - i -uchuvchining pozitsiyasini bildiradi va bu erda H (xi) - uchuvchi i uchun taxminiy qiymat.
Lekin barcha subtashuvchilarni hisobga olish mumkin emas (49-tartibda Nsc=30), ular kichikroq qismlarga bo'linadi. Aslida esa eng yaxshi ko’rstakich bu tartib 1 dagi qiymat bo’lib u asosiy chiziqli interpolyatsiya uchun javob beradi. Namuna olish chastotasini 2/3 faktorga kamaytirish orqali (bu barcha holatlarda boshqa nom yo'qligini ta'minlaydi, chunki pastki tashuvchilarning kamida 1/3 qismi uzatish uchun ishlatilmaydi), kanal faqat past diapazonda ishlashi mumkin edi. Lagrange interpolyatsiyasi [1] yagona L-ni topishdan iborat. eng yaxshi ishlash tartibi 1 uchun olinadi, qaysi asosiy chiziqli interpolyatsiyaga mos keladi.
Lekin barcha subtashuvchilarni hisobga olish mumkin emas (49-tartibda Nsc=30), ular kichikroq qismlarga bo'linadi. Aslida esa eng yaxshi ko’rstakich bu tartib 1 dagi qiymat bo’lib u asosiy chiziqli interpolyatsiya uchun javob beradi. Namuna olish chastotasini 2/3 faktorga kamaytirish orqali (bu barcha holatlarda boshqa nom yo'qligini ta'minlaydi, chunki pastki tashuvchilarning kamida 1/3 qismi uzatish uchun ishlatilmaydi), kanal faqat past diapazonda ishlashi mumkin edi. Lagrange interpolyatsiyasi [1] yagona L-ni topishdan iborat. eng yaxshi ishlash tartibi 1 uchun olinadi, qaysi asosiy chiziqli interpolyatsiyaga mos keladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
Birinchi sinfga - Reja: Super kompyuterlar haqida tushuncha

|
Reja: Super kompyuterlar haqida tushuncha
|
bet | 3/5 | Sana | 23.12.2023 | Hajmi | 34 Kb. | | #127631 |
Bog'liq 1 mavzuBirinchi sinfga(fon Neumann seriyali kompyuterlari) odatiy skalyar uniprotsessor tizimlariga tegishli: bitta buyruq oqimi - yagona ma'lumotlar oqimi (SISD). Shaxsiy kompyuterda SISD arxitekturasi mavjud va kompyuter operatsiyalarni tezlashtirish uchun quvur liniyalaridan foydalanishi muhim emas.
Ikkinchi sinf bitta ko'rsatma oqimining mavjudligi bilan tavsiflanadi, lekin bir nechta nomoka ma'lumotlari (SIMD). Ushbu arxitektura sinfiga bir protsessorli vektor yoki aniqrog'i, vektorli quvurli superkompyuterlar, masalan, Cray-1 kiradi. Bunday holda, biz (vektor) buyruqlarning bitta oqimi bilan shug'ullanamiz va ma'lumotlar oqimlari juda ko'p: vektorning har bir elementi alohida ma'lumotlar oqimiga kiritilgan. Matritsa protsessorlari, masalan, mashhur ILLIAC-IV, hisoblash tizimlarining bir sinfiga tegishli. Shuningdek, ular vektor ko'rsatmalariga ega va vektorli ishlov berishni amalga oshiradilar, lekin vektor superkompyuterlarida bo'lgani kabi quvur liniyalari orqali emas, balki protsessor matritsalaridan foydalanadilar.
Uchinchi sinfga- MIMD - bir nechta buyruq oqimi va bir nechta ma'lumotlar oqimi bo'lgan tizimlarga ishora qiladi. Unga nafaqat ko'p protsessorli vektorli superkompyuterlar, balki umuman barcha ko'p protsessorli kompyuterlar kiradi. Zamonaviy superkompyuterlarning katta qismi MIMD arxitekturasiga ega.
To'rtinchi sinf Flinn taksonomiyasida MISD, hech bo'lmaganda biz tahlil qilayotgan kompyuterlar uchun amaliy qiziqish yo'q. So'nggi paytlarda SPMD atamasi (bitta dastur - bir nechta ma'lumotlar) adabiyotda ham tez-tez ishlatiladi. Bu kompyuterlarning arxitekturasiga emas, balki dasturni parallellashtirish modeliga ishora qiladi va Flinn taksonomiyasining kengaytmasi emas. SPMD odatda MPP (ya'ni MIMD) tizimlarini nazarda tutadi va shu dasturning bir nechta nusxalari mavjudligini anglatadi.
Superkompyuter vazifalari
Superkompyuter paydo bo'lishining boshida, bu katta hajmdagi ma'lumotlarni tezkor qayta ishlash va murakkab matematik va analitik hisob-kitoblarga bo'lgan ehtiyoj bilan bog'liq edi. Kompyuterlar - katta hajmdagi vazifalar uchun mashinalar.
1. Murakkab va katta ilmiy muammolarni hal qilish uchun, menejment, aql
2. Zamonaviy elementar bazadan va arifmetik tezlatgichlardan foydalangan holda eng so'nggi me'moriy ishlanmalar
3. Dizayn va simulyatsiya
4. Hosildorlikni oshirish
5. Axborotni markazlashgan holda saqlash
6. Amaliyotda hal qilingan vazifalarning murakkabligini baholash
|
| |
Ortogonal chastotali bo'linish OFDM ko'paytirish

|
Ortogonal chastotali bo'linish OFDM ko'paytirish
|
bet | 3/8 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 18,99 Kb. | | #136910 |
Bog'liq Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algor-fayllar.orgOrtogonal chastotali bo'linish OFDM ko'paytirish OFDM kontseptsiyasi ma'lumotni bir nechta ortogonal tashuvchilar - pastki tashuvchilar deb ataladigan uzatishni o'z ichiga oladi. Rasmda o'rtasi tashuvchi, qolganlari esa pastki tashuvchilardir. Har xil OFDM ning pastki tashuvchilar soni bir necha o'ndan bir necha minggacha o'zgarishi mumkin. Misol uchun, DVB-T2 raqamli televidenie standartida 32 000 ta subtashuvchilar mavjud. Agar biz uni boshdan-oyoq amalga oshiradigan bo'lsak, unda biz 32 ming modulyatorni olishimiz kerak va har bir modulyator o'z chastotasida signal hosil qiladi. MIMO
MIMO ( inglizcha Multiple Input Multiple Output ) - fazoviy signal kodlash usuli bo'lib , u kanalning tarmoqli kengligini oshirishga imkon beradi , unda ma'lumotlarni uzatish va qabul qilish bir nechta antennalar tizimlari tomonidan amalga oshiriladi. Qabul qiluvchi va uzatuvchi antennalar qo'shni antennalar o'rtasidagi bog'liqlik zaif bo'lishi uchun ajratilgan.
MIMO ning rivojlanishi va tarixi MIMO texnologiyasi ko'p yillar davomida ishlab chiqilgan. MIMO ning nafaqat asosiy kontseptsiyalari amalga oshirildi, balki ularni to'ldirish uchun yangi texnologiyalar ishlab chiqilishi kerak edi. Ba'zi fazoviy multiplekslash xususiyatlari va fazoviy xilma-xillikning ba'zi afzalliklarini ta'minlash uchun qayta ishlashning yangi darajalari kerak edi. 1990-yillarga qadar kosmik xilma-xillik ko'pincha ikkita antenna o'rtasida almashinadigan tizimlar yoki eng yaxshi signalni ta'minlash uchun birlashtirilgan signallar bilan cheklangan. Nurlarni almashtirishning turli shakllari ham amalga oshirildi, ammo ishlov berish darajalari va mavjud ishlov berish darajalarini hisobga olgan holda, umuman tizimlar nisbatan cheklangan.
MIMO ning rivojlanishi va tarixi MIMO texnologiyasi ko'p yillar davomida ishlab chiqilgan. MIMO ning nafaqat asosiy kontseptsiyalari amalga oshirildi, balki ularni to'ldirish uchun yangi texnologiyalar ishlab chiqilishi kerak edi. Ba'zi fazoviy multiplekslash xususiyatlari va fazoviy xilma-xillikning ba'zi afzalliklarini ta'minlash uchun qayta ishlashning yangi darajalari kerak edi. 1990-yillarga qadar kosmik xilma-xillik ko'pincha ikkita antenna o'rtasida almashinadigan tizimlar yoki eng yaxshi signalni ta'minlash uchun birlashtirilgan signallar bilan cheklangan. Nurlarni almashtirishning turli shakllari ham amalga oshirildi, ammo ishlov berish darajalari va mavjud ishlov berish darajalarini hisobga olgan holda, umuman tizimlar nisbatan cheklangan.
|
| |
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon - bet 8

|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
bet | 8/8 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 18,99 Kb. | | #136910 |
Bog'liq Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algor-fayllar.orgXulosa
Eng yaxshi algoritmni aniqlash uchun ularning barchasi ishlash va murakkablik nuqtai nazaridan taqqoslanadi. Simulyatsiyalar beshta kanal modeli uchun (turli xil kechikish tarqalishi va turli Doppler chastotalari bilan), uchta FFT o'lchami va SNRning beshta qiymati uchun amalga oshiriladi. Ushbu algoritmlarning ishlashi taxmin va nazariy chastota reaktsiyasi o'rtasidagi o'rtacha kvadrat xato tufayli o'lchanadi va murakkablik smeta berish uchun zarur bo'lgan operatsiyalar sonini taqqoslab baholanadi.
http://fayllar.org
http://fayllar.org
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon - bet 4

|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
bet | 4/8 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 18,99 Kb. | | #136910 |
Bog'liq Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algor-fayllar.orgBiroq, mavjud bo'lgan qo'shimcha ishlov berish quvvati darajalari bilan fazoviy xilma-xillik va to'liq fazoviy multiplekslashdan foydalanish mumkin edi. MIMO tizimlari bo'yicha dastlabki ishlar asosiy fazoviy xilma-xillikka qaratilgan - bu erda MIMO tizimi ko'p yo'l tufayli yuzaga keladigan buzilishni cheklash uchun ishlatilgan. Biroq, bu faqat birinchi qadam edi, chunki tizim o'z foydasiga ko'p yo'ldan foydalanishni boshladi va qo'shimcha signal yo'llarini qo'shimcha ma'lumotlarni olib o'tish uchun qo'shimcha kanallar deb hisoblash mumkin bo'lgan narsaga aylantirdi. Ikki tadqiqotchi: Arojiasuomite Polraj va Tomas Keylat birinchi marta 1993 yilda MIMO yordamida fazoviy multiplekslashdan foydalanishni taklif qilishdi va keyingi yili AQSh patentini olishdi. Biroq, Bell Labs birinchi marta 1998 yilda fazoviy multiplekslashning laboratoriya prototipini namoyish etdi.
Biroq, mavjud bo'lgan qo'shimcha ishlov berish quvvati darajalari bilan fazoviy xilma-xillik va to'liq fazoviy multiplekslashdan foydalanish mumkin edi. MIMO tizimlari bo'yicha dastlabki ishlar asosiy fazoviy xilma-xillikka qaratilgan - bu erda MIMO tizimi ko'p yo'l tufayli yuzaga keladigan buzilishni cheklash uchun ishlatilgan. Biroq, bu faqat birinchi qadam edi, chunki tizim o'z foydasiga ko'p yo'ldan foydalanishni boshladi va qo'shimcha signal yo'llarini qo'shimcha ma'lumotlarni olib o'tish uchun qo'shimcha kanallar deb hisoblash mumkin bo'lgan narsaga aylantirdi. Ikki tadqiqotchi: Arojiasuomite Polraj va Tomas Keylat birinchi marta 1993 yilda MIMO yordamida fazoviy multiplekslashdan foydalanishni taklif qilishdi va keyingi yili AQSh patentini olishdi. Biroq, Bell Labs birinchi marta 1998 yilda fazoviy multiplekslashning laboratoriya prototipini namoyish etdi.
Umumiy holda, kanalda belgilararo interferensiya va chastota selektivligi kuzatiladi, lekin ko'p hollarda simsiz aloqa tizimlarida impuls davomiyligi qabul qiluvchi antennaga keladigan signallarning kechikishidan ancha katta bo'ladi, bu esa kanaldagi belgilararo interferensiyani e'tiborsiz qoldirish mumkin. Chastotaning selektivligini ham hisobga olish kerak, masalan, OFDM texnologiyasi qo'llaniladigan IEEE 802.11 standartidagi aloqa tizimlarida . Biroq, ba'zi hollarda, chastota selektivligisiz kanal modelidan foydalanish mumkin.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon - bet 5

|
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
bet | 5/8 | Sana | 13.01.2024 | Hajmi | 18,99 Kb. | | #136910 |
Bog'liq Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algor-fayllar.orgMIMO asoslari Kanalning susayishi ta'sir qilishi mumkin va bu signalning shovqin nisbatini o'zgartiradi, bu esa o'z navbatida xato tezligiga ta'sir qiladi. Turli xillik printsipi qabul qiluvchiga bir xil signalning bir nechta versiyasini taqdim etishdan iborat. Agar ular signalizatsiya yo'li bilan boshqacha ta'sir qilishlari mumkin bo'lsa, ularning barchasi bir vaqtning o'zida ta'sir qilish ehtimoli sezilarli darajada kamayadi. Shunga ko'ra, xilma-xillik aloqalarni barqarorlashtirishga yordam beradi va xatoliklarni kamaytirish orqali ish faoliyatini yaxshilaydi. Bir nechta xilma-xillikusullari mavjud va ular bir qator afzalliklarni beradi: Vaqt xilma -xilligi : Vaqt xilma-xilligidan foydalanib, xabar turli vaqtlarda uzatilishi mumkin, masalan, turli vaqt oralig'i va kanal kodlari yordamida. Chastota xilma -xilligi : xilma-xillikning bu shakli turli chastotalardan foydalanadi. Bu tarqalish spektri/OFDM kabi turli kanallar yoki texnologiyalardan foydalanish shaklida bo'lishi mumkin. Fazoviy xilma-xillik : MIMO uchun asos sifatida fazoviy xilma-xillik mavjud bo'lib, ular turli pozitsiyalarda joylashgan antennalar bilan odatdagi er usti muhitida mavjud bo'lgan turli xil radiokanallardan foydalanadilar.
MIMO asoslari Kanalning susayishi ta'sir qilishi mumkin va bu signalning shovqin nisbatini o'zgartiradi, bu esa o'z navbatida xato tezligiga ta'sir qiladi. Turli xillik printsipi qabul qiluvchiga bir xil signalning bir nechta versiyasini taqdim etishdan iborat. Agar ular signalizatsiya yo'li bilan boshqacha ta'sir qilishlari mumkin bo'lsa, ularning barchasi bir vaqtning o'zida ta'sir qilish ehtimoli sezilarli darajada kamayadi. Shunga ko'ra, xilma-xillik aloqalarni barqarorlashtirishga yordam beradi va xatoliklarni kamaytirish orqali ish faoliyatini yaxshilaydi. Bir nechta xilma-xillikusullari mavjud va ular bir qator afzalliklarni beradi: Vaqt xilma -xilligi : Vaqt xilma-xilligidan foydalanib, xabar turli vaqtlarda uzatilishi mumkin, masalan, turli vaqt oralig'i va kanal kodlari yordamida. Chastota xilma -xilligi : xilma-xillikning bu shakli turli chastotalardan foydalanadi. Bu tarqalish spektri/OFDM kabi turli kanallar yoki texnologiyalardan foydalanish shaklida bo'lishi mumkin. Fazoviy xilma-xillik : MIMO uchun asos sifatida fazoviy xilma-xillik mavjud bo'lib, ular turli pozitsiyalarda joylashgan antennalar bilan odatdagi er usti muhitida mavjud bo'lgan turli xil radiokanallardan foydalanadilar.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Mavzu: Texnologiya ofdm, mimolar asosida radiokanallarni baholash algoritmlari. 211-21 advl magistr: Inog’omov Islomjon
|
Tovush yutuvchi materiallar?

|
Tovush yutuvchi materiallar?
|
bet | 9/57 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 221,56 Kb. | | #160941 |
Bog'liq 1. Musiqa akustikasi -fayllar.org15.
Tovush yutuvchi materiallar?
Zamonaviylik bilan zamonaviylashtirish odamlarning turmush tarzini yanada go'zalroq qiladi, undan
keyin turli xil shovqin ifloslanishi, sanoat shovqini yoki tirik shovqinning ifloslanishi bizning
sog'lig'imiz va ishimizga, o'qish va dam olishga katta ta'sir ko'rsatadi. Shu sababli, har qanday devorga
ovoz o'tkazmaydigan materiallar mashhur mahsulotga aylandi.
Shunday qilib, devorga ovoz o'tkazmaydigan materiallar haqida bilasizmi? Bugungi kunda, Xiaobian
sizni devorga ovoz o'tkazmaydigan materiallar dunyosiga olib boradi!
Ovozni yutuvchi materialning devorga tovushni singdiruvchi printsipi:
Ovoz ob'ektning tebranishidan kelib chiqadi. Bu qo'shni havoning tebranishini havo muhitida
tarqaladigan ovoz to'lqinlarini keltirib chiqaradi. Tovush komponent komponentining yuzasiga
uzatilganda, tovush energiyasining bir qismi aks ettiriladi, tovush energiyasining bir qismi materialga
kiradi va tovush energiyasining bir qismi komponent materialining tebranishi tufayli issiqlik
energiyasiga aylanadi. tovush tarqalganda tarkibiy material va uning atrofidagi muhit o'rtasidagi
ishqalanish. Bu biz tovush energiyasini material tomonidan so'riladi deb ataydigan narsa.
Ovozni yutuvchi materiallarning xarakteristikasi:
Ovozni yutuvchi material - bu ovozni yutish xususiyatiga ega mahsulotlar uchun umumiy atama.
Ovozni yutish koeffitsienti 0,2 dan yuqori bo'lgan materialni tovushni yutuvchi material deb ataymiz.
Umuman olganda, devor tovushini yutuvchi materiallar asosan gözenekli materiallardir, gözenekli
ovoz yutuvchi materiallar esa asosan o'rta va yuqori chastotali tovush energiyasini oladi. Tovushni
yutuvchi materiallarning tovushni yutish printsipidan ko'rinib turibdiki, gözenekli ovozni yutuvchi
materiallar quyidagi xususiyatlarga ega.
(1) Materialda juda ko'p mikrovoid yoki bo'shliqlar bo'lishi kerak va bo'shliqlar imkon qadar kichik
bo'lishi yoki teng ravishda taqsimlanishi kerak.
(2) Material ichidagi mikrofor tashqi tomondan ochiq bo'lishi kerak, ya'ni tovush to'lqini materialni
sirtdan ichkariga osonlikcha kirishi uchun materialning yuzasiga etib borishi kerak.
(3) Materiallardagi mikrovoidlar odatda yopiq emas, balki bir-biri bilan bog'liq.
Ovozni yutadigan devorlar qanday materiallar?
Hozirgi kunda bezashda keng tarqalgan devor tovushini yutuvchi materiallar: yog'och ovozni yutuvchi
taxta, yog'och ipak tovushni singdiruvchi taxtasi, mato tovushni yutuvchi karta, poliester tolali tovushni
yutuvchi taxta va boshqalar. Ular devorlarda keng qo'llaniladi. konsert zallari, kinoteatrlar, ovoz yozish
xonalari, studiyalar, auditoriyalar, konferentsiya xonalari, sport zallari, ko'rgazma zallari, raqs zallari,
KTV xususiy xonalari va boshqa jamoat joylari. U shovqinni yaxshi singdirishi va ichki ovozning
kuchli akslanishiga to'sqinlik qilishi va ichki muhitga ta'sir qilishi mumkin.
|
| |
Ultratovush tabiatda? - 1. Musiqa akustikasi?

|
1. Musiqa akustikasi?
|
bet | 5/57 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 221,56 Kb. | | #160941 |
Bog'liq 1. Musiqa akustikasi -fayllar.org9. Ultratovush tabiatda?
Odamlarda yuqori chastota chegarasi (taxminan 20 kHz) ning cheklovlari bilan bog'liq o'rta quloq.
Eshitish sensatsiyasi yuqori intensiv ultratovush to'g'ridan-to'g'ri ichiga yuborilsa paydo bo'lishi
mumkin inson bosh suyagi va ga etadi koklea orqali suyak o'tkazuvchanligi, o'rta quloqdan o'tmasdan.
Ko'rshapalaklar turli xil ultratovushli diapazonlardan foydalanadilar (echolokatsiya ) ularning o'ljasini
aniqlash texnikasi. Ular 100 kHz dan yuqori, ehtimol 200 kHz gacha chastotalarni aniqlay olishadi.[6]
Ko'plab hasharotlar ultratovushli eshitish qobiliyatiga ega va ularning aksariyati tungi tinglayotgan
hasharotlar echolocating ko'rshapalaklar. Bularga ko'plab guruhlar kiradi kuya, qo'ng'izlar, ibodat
qiladigan mantidlar va iplar. Ko'rshapalakni eshitib, ba'zi hasharotlar qiladi qochish manevralari
ushlanib qolishdan qutulish.[7] Ultrasonik chastotalar a ni ishga tushiradi refleks harakati ichida
noktuid hujumdan qochish uchun parvoz paytida uni biroz pasayishiga olib keladigan kuya.[8] Yo'lbars
kuya shuningdek, ko'rshapalaklarning echolokatsiyasini buzishi mumkin bo'lgan sekin urishlarni
chiqaradi,[9][10] va boshqa holatlarda ular haqiqatni reklama qilishi mumkin zaharli ovoz
chiqarib.[11][12]
Itlar va mushuklarning eshitish diapazoni ultratovushga tarqaladi; itning eshitish diapazonining yuqori
uchi taxminan 45 kHz, mushuk esa 64 kHz ni tashkil qiladi.[13][14] Mushuklar va itlarning yovvoyi
ajdodlari ushbu yuqori eshitish diapazonini o'zlari afzal ko'rgan o'lja, kichik kemiruvchilar tomonidan
yuqori chastotali tovushlarni eshitish uchun rivojlantirdilar.[13] A it hushtagi itlarni o'qitish va
chaqirish uchun ishlatiladigan ultratovush chiqaradigan hushtak. Ko'pgina it hushtaklarining chastotasi
23 dan 54 kHz gacha.[15]
Tishli kitlar, shu jumladan delfinlar, ultratovushni eshitishi va navigatsiya tizimida bunday
tovushlardan foydalanishi mumkin (biosonar ) yo'naltirish va o'ljani qo'lga olish.[16] Porpoises 160
kHz atrofida eshitishning eng yuqori chegarasiga ega.[17] Baliqning bir nechta turlari ultratovushni
aniqlay oladi. Tartibda Clupeiformes, subfamila a'zolari Alosinae (shad ) 180 kHz gacha bo'lgan
tovushlarni aniqlay olishlari mumkinligi, boshqa subfamilalar (masalan, seldlar ) faqat 4 kHz gacha
eshitishi mumkin.[18]
Ko'rshapalaklar zulmatda harakat qilish uchun ultratovushlardan foydalanadilar.
Advertisement
A it hushtagi, itlar va boshqa hayvonlarni o'rgatish uchun ishlatiladigan ultratovush diapazonida tovush
chiqaradigan hushtak
|
| |
Ovoz spektori qanday qismlarga bo‘linadi va ularning har biri haqida to‘xtaling?

|
Ovoz spektori qanday qismlarga bo‘linadi va ularning har biri haqida to‘xtaling?
|
bet | 3/57 | Sana | 22.02.2024 | Hajmi | 221,56 Kb. | | #160941 |
Bog'liq 1. Musiqa akustikasi -fayllar.org6. Ovoz spektori qanday qismlarga bo‘linadi va ularning har biri haqida to‘xtaling?
Ovoz spektrini uch qismga bo'lish mumkin: past, o'rta va yuqori chastotalar.
Past chastotalar 200 Gts gacha, o'rta chastotalar 200 Gts dan 5 kHz gacha va 5 kHz dan yuqori.
Past bass (10 Gts dan 80 Gts gacha) shisha tokchalar kabi narsalar atrofida aks sado beruvchi eng past
tovushli notadir. Agar sizning audio uskunangiz ushbu chastotalarni takrorlamasa, siz o'ynayotgan
qo'shiqning chuqurligini his qila olmaysiz. Tabiiyki, agar yozish paytida ushbu chastotalarning
yo'qolishiga yo'l qo'yilgan bo'lsa, xuddi shunday effekt olinadi, xuddi shunday ta'sir. Yuqori chastotali
bass (80Hz dan 200Hz gacha) - bu bosh asboblarning yuqori notalari va gitara kabi asboblarning eng
past notalari. Agar siz ushbu registrni yo'qotsangiz, u bilan birga tovush kuchi hissi ham yo'qoladi.
Ammo aynan shu chastotalarda musiqaga raqsga tushadigan tovush energiyasi mavjud bo'lib, ritm
bo'limining asosiy energiyasi ushbu registrda to'planganligi bejiz emas. Past o'rtalar (200 Gts dan 500
Gts gacha) - bu erda deyarli barcha ritm va hamrohlik joylashtirilgan, bu gitara registridir. O'rta o'rta
(500 Gts dan 2,500 Gts gacha) - skripka sololari, gitara sololari, pianino, vokal. Ushbu chastotalarga
ega bo'lmagan musiqa odatda "zerikarli" yoki "ma'yus" deb nomlanadi. Yuqori o'rtalar (2,500 Gts dan
5 kHz gacha). Garchi bu diapazonda bir nechta notalar mavjud bo'lsa-da, faqat pianino va ba'zi boshqa
asboblarning eng yuqori notalari, ko'plab garmonika va ohanglar mavjud. Spektrning bu qismini
kuchaytirish mavjudlik tuyg'usini yaratadigan yorqin, yorqin tovushga olib keladi. Biroq, bu chastota
diapazonining energiyasi ortiqcha bo'lsa, u holda quloqqa zarar etkazadi. Bu "tinglashda charchoq" deb
ataladi va ovozni "yorqinlash" uchun spektrning bu qismini sun'iy ravishda kuchaytiradigan eng arzon
dinamiklar bilan bog'liq muammo. Xo'sh, bu tijorat narsa! Past yuqori(taxminan 5 kHz dan 10 kHz
gacha) biz eng kuchli trebl buzilishiga duch kelamiz va lenta xirillashi (kassetani sevuvchilar uchun)
eng sezilarli bo'ladi, chunki uni niqoblash uchun juda kam boshqa tovushlar mavjud. Odamlar nazariy
jihatdan balandroq tovushlarni eshitishi mumkin bo'lsa-da, bu chastotalar idrok chegarasi hisoblanadi.
Ammo umuman olganda, yaxshi ovoz uchun - bu etarli emas. Yuqori yuqori (taxminan 10 kHz dan 20
kHz gacha) bizning oxirgi oktavamiz bo'lib, yuqori chastotalarning eng nozik va eng yumshoqidir.
Agar bu chastota diapazoni to'liq bo'lmasa, yozuvlarni tinglashda siz biroz noqulaylikni his qilasiz
(agar, albatta, ayiq qulog'ingizga bosmagan bo'lsa).
|
| |
Musiqiy asboblarning chastota diapazonlari?

8. Ultratovush, ultratovush manbalari?
Ultratovush - inson qulog'i tomonidan qabul qilingan chastotadan yuqori bo'lgan tovush to'lqinlari
hisoblanib, odatda 20 000 gerts dan yuqori chastotalarni anglatadi.
Sanoat va biologiyada qo'llaniladigan ultratovush tebranishlarining chastotasi bir necha o'n kHz dan
MGts birliklari oralig'ida joylashgan. Yuqori chastotali tebranishlar odatda piezokeramik emitentlar
yordamida, masalan, bariy titanitdan yaratiladi. Ultrasonik tebranishlarning kuchi asosiy ahamiyatga
ega bo'lgan hollarda, odatda, ultratovushning mexanik manbalari qo'llaniladi. Dastlab, barcha
ultratovush to'lqinlari mexanik ravishda qabul qilindi (tyuning vilkalar, hushtaklar, sirenalar).
Tabiatda koʻplab tabiiy shovqinlarning tarkibiy qismi sifatida (shamol, sharshara, yomgʻir shovqinida,
dengiz sathidan oʻralgan toshlarning shovqinida, chaqmoq oqimlari bilan birga keladigan tovushlarda
va hokazo) va tovushlar orasida uchraydi. hayvonot dunyosidan. Ba'zi hayvonlar ultratovush
to'lqinlaridan to'siqlarni aniqlash, kosmosda harakat qilish va muloqot qilish uchun foydalanadilar
(kitlar, delfinlar, yarasalar, kemiruvchilar, tarsierlar).
Ultratovushdan exolokatsiyada foydalanish?

uning chastotasi oʻzgarishiga (Mendelshtam — Brillyuen-sochilishi), qattiq jismlarda esa 1012—1013
Gs chastotali G. rentgen nurlarining diffuznoy sochilishiga olib keladi.
G.ning suyuqliklarda tarqalish tezligi uning chastotasiga bogʻliqligi, (G. dispersiyasi), qator
suyuqliklarda yutilish koeffitsiyentining nisbatan kichikligi (anomal holat) aniqlangan. G.ni hosil qilish
uchun koʻpincha plastina shaklidagi rezonans pyezoelektrik oʻzgartirgichlar ishlatiladi. G.ning toʻlqin
uzunligi qisqa boʻlgani uchun plastina kalinligi juda kichik boʻlishi kerak, buning uchun pyezoelektrik
modda (mas, CdS, ZnS, ZnO va b.) plyonkalari tovush oʻtkazgichlarga vakuumda purkalib hosil
qilinadi. Shu jumladan, pyezoelektrik kristall OʻYUCH li elektr maydoni taʼsirida pyezoelektrik
deformatsiyalanishi natijasida G. hosil qilinadi. Deformatsiya chastotasi G. chastotasiga mos boʻladi.
G. OʻYUCH magnit maydonida kristallarda magnitostriksiya hodisasi asosida ham hosil qilinadi.
Yuqorida qayd qilingan usullarning f.i.k. juda kichik (bir necha %). Shuning uchun G.ni hosil qilish
uchun lazerlar, oʻta oʻtkazgich asosidagi nurlatgichlar qoʻllaniladi. G.ning xususiyatlari uni modda
xossalarini, ayniqsa, qattiq jismlar fizikasini oʻrganishda qoʻllashga, shu jumladan akustoelektronika
va akustooptika qurilmalarini yaratishga imkon beradi.