Axborot tеxnologiyalari - 1-Ma’ruza “Texnik tizimlarda axborot

Axborot tеxnologiyalari dеb — biror ob’yеkt holati haqidagi yangi, sifatli axborotga ega bo’lish uchun, birlamchi axborotni yig’ish,qayta ishlash va uzatish vositalari yig’indisidan foydalanish jarayoniga aytiladi.
AKT deganda axborot texnologiyalari, telekommunikatsiya va internet kompaniyalarning yaxlit bir butun texnik tizimini tushunish kerak, ular axborot mahsulotlarini yaratish, ishlov berish, saqlash, tarqatish, ifodalash va foydalanish amallarining tizimli tashkil etilgan ketma-ketligini ifodalaydi.
AKT vositalari deganda dasturiy, dasturiy-apparat va texnik vosita va qurilmalar tushuniladi, bu vositalar mikroprotssesorli hisoblash texnikasi, hamda axborotni o’girish, qayta ishlash, yig;ish, saqlash, almashtirish amallarini bajaruvchi zamonaviy vositalari bazasida ishlaydi.
AKTning tarkibi va mohiyatini tushunish uchun uning strukturasini ko’rib chiqamiz. Olimlar AKT sohalarining bir nechta segmentlar sinflarini ajratadilar, lekin bunda umumiy yondashuv belgilanmagan.
AKTning ta’rifini tahlil qilinganda uning 3ta asosiy segmentini ajratish mumkin:
Axborot texnologiyalari sohasi.
Telekommunikatsiya sohasi.
Internet-kompaniyalar.
Axborot texnologiyalari sohasi.Yunesko tomomnidan tasdiqlangan ta’rifg ako’r aAxborot texnologiyalari o’zaro bog’langan ilmiy, texnologik, muhandislik fanlarining komleksini ifodalaydi.Bu kompkleks axborotga ishlov berish, insonlarning hisoblash texnikasi bilan muloqot qilish, amaliy qo’llash, ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy aspektlarini o’rganishning usullarini o’rganadi. Axborot texnologiyalari sohasi intellectual va vositachi bo’lgan electron xizmatlarni ifodalaydi. Ular apparat ta’minot, dasturiy ta’minot, AT-xizmatlari sohasi, apparat va dasturiy ta’minlash sohalarin o’z ichiga oladi.
Bu soha quidagilardan iborat:
-birinchidan, tizim dasturiy ta’minot barcha apparat ta’minoti vositalaryni va mavjud dasturlrni uzviy bog’lash funktciyasini bajaradi va axborotni qayta ishlashni ta’minlaydi. Asosiy komponentasini bu erda operatcion tizim dasnurlari tashkil qiladi.
-ikkinchidan, uscunaviy(instrumental) dasturiy ta’minot bolib dasturlarni loyihalash, ishlab chiqish va kuzatishga mo’ljallangan. Bunga dasturiy tizimlar, ma’lumotlar omborini boshqarish tizimlarini va boshqalar kiradi. Uscunaviy(instrumental) dasturiy ta’minot yordamida amaliy dasturlar yaratiladi va foydalanuvchilarga taqdim etiladi.
-uchinchidan, amaliy dasturiy ta’minot bu foydalanuvchilarning masalalarini echishga qaratilgan vositalar to’plamidir. Natijada avtovftlahtirilgan ish jo’lar tashkil qilinadi.
Axborot texnologiyalarini xizmat sohasi – axborot maxsulotlarini to’plami bo’lib foydalanuvchilarga taqdim etiladi. Sohaning asosiy segmentlary:
Loyihalashga qaratilgan xizmat.( loyiha ko’rinishida faoliyat faoliyat bo’lib, foyda olishga yordam beradi. Bu xizmatga quyidagilar kiradi
konsalting(loyihalashga qaratilgan faoliyat bo’lib, biznes jarayonlarni qo’llab- quvvatlab mustaqil axborot texnologiyalarini effektif ekspert baholashga mo’ljallangan.
tizimli integratsiya (bu faoliyat amaliyot tizimlarini, ma’lumotlatlar ombori tizimlari, muloqot vasitalari, berilganlarni sozlash, Internetga ulanish ularni o’rnatish va sozlash)
buyurtma dasturiy ta’minotni ishlab chiqish.
Autsorsing- yonaltirilgan xizmat - ish yurituvchiga ichki va tashqi servislarni buyuruvchi tomonidan uzatish. Ular infrastrukturani elementlarini qo’llaydi, dasturiy va texnika vasitalaridan foydalaniladi. Bu xizmatning asosiy elementi AT-autsorsingdir.
Quvvatlash va treningga qaratilgan xizmatlar-faol AT o’qitish usullari, bilimlar, ko’nikmalarni rivojlantirish.
Uskunalarni ishlatish va dasturiy ta’minlash soxasi – global ulgurji savdo tarmog’i bo’lib, dasturiyva apparat ta’minotni tarqatish bilan bog’liq. Buning asosiy maqsadi AKT texnologiyalari har bir insonning ajralmas xossasiga aylanishidir.
Axborot texnologiyalari sohasi kompyuter texnikasi, kommunikatsiya vasitalarini, dasturiy ta’minotni to’plami bo’lib, axborot jarayonidagi masalalarni effektiv tashkil qilishdir.
|