Kuch transformatorlar. Reja: kuch transformatorlar. Kuch transformatorlarnig sovitish tizimi - bet 3

|
Kuch transformatorlar. Reja: kuch transformatorlar. Kuch transformatorlarnig sovitish tizimi
|
bet | 3/3 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 457,85 Kb. | | #102675 |
Bog'liq Kuch transformatorlar.Transformatorlarning yuklanish qobiliyati deganda ularning ruxsat etilgan yuklanishlari bilan o‘tayuklanishlari birgalikda tushuniladi.
Ruxsat etlilgan yuklanish - vaqt bo‘yicha chegaralanmagan uzoq muddatli yuklanish bo‘lib, bunda chulg‘am izolyasiyasining qizishidan eskirishi nominal ish rejimidagi eskirishidan katta bo‘lmaydi.
Transformatorning o‘tayuklanishi - izolyasiyaning tez eskirishiga olib keladigan yuklanish. Agar yuklanish ayni transformatorning nominal quvvatidan katta bo‘lsa yoki atrof-muhit harorati qabul qilingan hisobiy haroratdan +20oС dan ortiq bo‘lsa, shunday rejim hosil bo‘ladi. O‘tayuklanish avariyada va tizimli bo‘lishi mumkin.
Avariya o‘tayuklanishiga avariya hollarida, masalan, parallel ishlayotgan transformator ishdan chiqqan hollarda yo‘l qo‘yiladi. Ruxsat etilgan yuklanish chulg‘am (+140oС) va moyning (+115oС) ruxsat etilgan chegara haroratlari bilan aniqlanadi. Standartlarga asosan nominal tokdan katta bo‘lgan qisqa muddatli avariya o‘tayuklanishga (oldingi yuklanishning davomiyligi va kattaligi, sovituvchi muhit harorati va o‘rnatish joyidan qat’iy nazar) quyida ko‘rsatilgan chegaralarda yo‘l qo‘yiladi:
Moyli transformatorlar:
Tok bo‘yicha o‘tayuklanishi, % . . . . 30 45 60 75 100
O‘tayuklanish davomiyligi, min. . 120 80 45 20 10
Quruq transformatorlar:
Tok bo‘yicha o‘tayuklanishi, % . . . . 20 30 40 50 60
O‘tayuklanish davomiyligi, min . . . .60 45 32 18 5
Uzoq muddatli avariya o‘tayuklanishi M, Д, ДЦ va Ц sovitish tizimli transformatorlar uchun 5 sutkadan ko‘p bo‘lmagan vaqt davomida 40% ga yo‘l qo‘yiladi, bunda agar boshlang‘ich yuklama koeffitsienti k1 ning qiymati 0,93 dan oshmasa, o‘tayuklanish davomiyligi bir sutkada 6 soatdan oshmasligi kerak.
B unday o‘tayuklanishlanish chulg‘amlarning juda qizishiga olib kelishi mumkin, shu sababli transformatorni sovitishni kuchaytirish uchun tegishli tadbirlar ko‘rish (bakiga suv quyib turish, zaxira sovitgichlar, puflash, havo haydash ventilyatorlari va h.k. larni ishga tushirish) talab etiladi.
3.5-rasm. Transformator yuklanishinig sutkali bo‘yicha ikki pog‘onali grafigi
Transformatorlarning tizimli o‘tayuklanishlanishi ularning sutka davomida notekis yuklanishidan kelib chiqadi. 3.5-rasmda sutkali yuklanish grafigi keltirilgan bo‘lib, undan ko‘rinishicha transformator tungi, ertalabki va kunduzgi soatlarda etarli yuklanishlanmagan, kechkurung‘i maksimum vaqtida (18 dan to 22 soatgacha) o‘tayuklanishlangan bo‘ladi. Yuklanish etarli bo‘lmasa, izolyasiyaning eskirishi kam bo‘lib, o‘ta yuklanishdan ancha ortadi. Ruxsat etiladigan tizimli yuklanish chulg‘amning eng qizigan nuqtasining harorati +980C dan oshmagandagi maksimal yuklanish va undan oldingi to‘liqsiz yuklanish vaqtida izolyasiyaning eskirishi transformatorning o‘zgarmas nominal yuklanishda ishlayotgan eskirishi bilan bir xil degan shartdan aniqlanadi.
Ruxsat etiladigan tizimli o‘tayuklanish boshlang‘ich yuklanish k1, o‘tayuklanish davomiyligi t, sovitish tizimi, transformator quvvati va atrof-muhit haroratiga bog‘liq bo‘ladi.
Sanab o‘tilgan hamma faktorlarni hisobga olib, yuklanish qobiliyati grafiklari tuzilgan, ulardan ruxsat etilgan tizimli o‘tayuklanishni aniqlash mumkin.
Yuklanishning sutkali o‘zgarishi hisobiga yuz beradigan yuqorida aytilgan tizimli o‘tayuklanishdan tashqari, yuklanishning mavsumiy o‘zgarishi hisobiga o‘tayuklaishlanishga ruxsat etiladi; agar yozdagi yuklanish tipaviy grafigining maksimumi transformatorning nominal quvvatidan kichik bo‘lsa, u holda yozda to‘la yuklanmaganlikning har bir foizi hisobiga qish oylarida qo‘shimcha 1% ga o‘tayuklanishlashga ruxsat etiladi, lekin bu 15% dan oshmasligi kerak.
Umumiy yuklanish nominalning 150% dan oshmasligi lozim.
Transformatorning majburiy sovitish tizimi ishlamay qolsa, yuklanish pasaytirilishi lozim.
Foydalanilgan adabiyotlar
1.Rajabov.A, Muratov.X “Elektrotexnologiya”
2.Raxmatov.A Toshpo’latov.N “Elektrotexnik materiallar va elektr uskunalar montaji”
3. “Transformatorlar”
|
| |