-avlod, 1950 yillar. Elektron vakuum lampalarda ishlovchi EHMlar.
2-avlod

|
-avlod, 1950 yillar. Elektron vakuum lampalarda ishlovchi EHMlar.
2-avlod
|
bet | 2/6 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 89,5 Kb. | | #102428 |
Bog'liq HISOBLASH TEXNIKASI VA UNING STRUKTURASI. QURILMAVIY TA’MINOT1-avlod, 1950 yillar. Elektron vakuum lampalarda ishlovchi EHMlar.
2-avlod, 1960 yillar. Diskret yarim o’tkazgichli asboblar, ya`ni tranzistorlarda ishlovchi EHMlar.
3-avlod, 1970 yillar. Kichik va o’ta yuqori darajada integratsiyasi bo’lgan yarim utkazgichli integral sxemalarda ishlovchi EHMlar.
4-avlod, 1980 yillar. Katta va o’ta katta integral sxemalar-mikroprotsessorlarda ishlovchi EHMlar.
5-avlod, 1990 yillar. Bilimlarni qayta ishlashning samarali tizimlarini ko’rishga imkon beruvchi, bir qancha o’nlab parallel ishlovchi mikroprotsessorlari bo’lgan EHMlar.
6-va undan keyingi avlodlar. Ommaviy parallelizm va neyron tuzilmali - neyronli biologik tizimlar tuzilishini modellashtiruvchi, uncha murakkab bo’lmagan mikroprotsessorlar ko’p sonli taqsimlash tarmog’i bo’lgan optoelektronli EHMlar.
3. KOMP’YUTER XONASIGA BO’LGAN SANITARIYA VA GIGIENIK TALABLAR
Komp’yuter xonasi hisoblash texnikasi bilan jixozlangan o`quv-tarbiya bo`limi hisoblanadi. Komp’yuter xonasining jixozi 10-15 tagacha shaxsiy komp’yuter (o`quvchining ish joyi) va bitta o`qituvchi ish joyidan tashkil topadi. Xonaning tarkibiy qismi-orgtexnika va «Komp’yuter savodxonligi asoslari» fani bo`yicha nazariy va amaliy darslar, darsdan tashqari fakul’tativ mashg’ulotlar o`tkazish uchun xizmat qiladi. Hamma o`quvchilar va o`qituvchilar, to`garak a`zolari va boshqa foydalanuvchilar shaxsiy komp’yuterda ishlashdan avval majburiy ravishda texnika xavfsizligi bo`yicha ko`rsatmalar bilan tanishgan va bu o`z navbatida jurnalda qayd etilgan bo`lishi kerak.
Ushbu mashg’ulot o`quvchi salomatligiga bevosita bog’liq bo`lganligi uchun quyidagi ko`rsatmalarni hamma o`quvchilarga tanishtirib, imzolatib qo`yishni tavsiya etamiz. Matn komp’yuter xonasining ko`rinarli eriga osib qo`yilishi maqsadga muvofiq.
Aziz o`quvchilar, quyidagilarning mumkin emasligini esdan chiqarmang!
sinfga ustki kiyimda kirish;
komp’yuter va uning qurilmalarini elektr tarmog’iga ruxsatsiz ulash yoki o`chirish;
komp’yuterni tashqi qurilmalar, printer, diskyurituvchi, sichqoncha, joystik va boshqalar bilan o`zaro ulash;
o`qituvchining ruxsatisiz sinfda yurish, gaplashish;
monitorlarning yorug’lik, tovush balandligi va boshqa vazifalarni bajaruvchi murvatlarini burash hamda himoya qopqoqlarini ochish;
displey ekraniga qo`l va boshqa narsalarni tekkazish hamda elektr tarmoq manbalariga tegish.
Komp’yuter xonasida quyidagilar taqiqlanadi:
komp’yuter yaqinida isitish asboblaridan foydalanish va o`t yoqish;
qurilmalar yaqinida tez yonuvchi modtsali idishlarni ochish va ishlatish;
xonaga kislotali, tarkibida xlori bor bo`lgan moddalarni va umuman qurilmaning ichki elementlari ishiga salbiy ta`sir qiluvchi moddalarni olib kirish;
komp’yuter va uning boshqa qurilmalari ustiga turli buyum va kiyimlarni qo`yish;
qurilmalarga xo`l qo`l bilan tegish va ularni ulash;
qurilmalarning teshiklariga avtoruchka, chizg’ich va boshqa narsalarni tiqish;
tugmalarni bosishda kuch ishlatish;
ishlab turgan qurilmani qarovsiz qoldirish;
bo`r ishlatish;
elektr manba ulangan xolatda tozalash ishlarini olib borish.
4. FOYDALANUVCHI VA KOMPYUTER ORASIDAGI MULOQOTNI TO’G’RI TASHKIL ETISH
Xonadagi havo harorati o`rtacha 20-24 0S atrofida bo`lishi lozim.
I-II kurs talabalarining shaxsiy komp’yuter bilan uzluksiz ishlash vaqti bir kun davomida 2-4 soatdan oshmasligi tavsiya etiladi.
O`quvchi komp’yuterdan eng kamida 40 sm narida o`tirishi kerak.
Agar bino bir qavatli bo`lmasa, komp’yuter xonasi birinchi va oxirgi qavatlarda bo`lmagani ma`qul. Birinchi qavatda shovqin-suron tovush eshitilishi, chang-to`zon tushishi hamda o`g’irlik sodir etilishiga qulay sharoitlar mavjud bo`lishi mumkin. Eng yuqori qavatda bo`lsa ham qaznoq orqali o`g’ri tushishi, qor-yomg’ir suvlari o`tishi, quyosh nuri tik tushib, xona haroratini ko`tarib yuborishi mumkin.
Komp’yuterlar o`rnatilgan xona polli, devorlar suv qo`shib ishlatiladigan bo`yoqda bo`yalgan, albatta erga ulangan signallashtirilgan, eshik va oynalar temir panjaralar bilan mahkamlangan bo`lishi shart. Butun xona EHM xonasiga mos ravishda jihozlangan bo`lishi kerak.
Komp’yuter xonalariga quyosh nuri tik tushadigan bo`lsa, oynalarda xonani qorong’ilashtiruvchi qora darpardalar ham bo`lishi lozim. Komp’yuterlarning barcha qurilmalari g’iloflar bilan qoplangan holda turishi kerak. Xonada haroratni o`lchab turuvchi xona termometri, komp’yuterlar uchun himoya oynalari bo`lishi zarur, xonada 20-24 gradusli (ko`pi bilan 28 gradusgacha) temperatura saqlanishi lozim. Agar xona harorati keragidan oshib ketsa yoki pasayib ketadigan bo`lsa, xona xaroratini mo`tadillashtirib turuvchi konditsioner bo`lishi maqsadga muvofiqdir. Xonada kaktus, aloy kabi tikanli o`simliklarning bo`lishi inson salomatligi uchun foydali.
Komp’yuterdan foydalanuvchi har bir shaxs texnika xavfsizligi qoidalaridan xabardor bo`lmog’i lozim. Ochiq simlar, ochiq yoki noqulay rozetkalar bilan ishlamaslik kerak, inson salomatligiga xavf tug’diruvchi biror hid yoki boshqa biror belgi sezilsa, darhol rahbarni xabardor qilish kerak. Imkoniyat bo`lsa, komp’yuterdan foydalanuvchilar oq xalat kiyib shug’ullansalar, maqsadga muvofiq bo`ladi.
O`n besh va undan ortiq yoshdagi o`quvchilarning komp’yuter oldida o`tirish muddati, agar darslar ketma-ket juft soatlar tarzida qo`yilgan bo`lsa, bir kunda ko`pi bilan birinchi darsda 30 minut, ikkinchi darsda 20 minutdan oshmasligi kerak. Displey (komp’yuter ekrani) bilan foydalanuvchining ko`zi orasidagi masofa 40 smdan kam bo`lmasligi zarur.
Komp’yuterda ishlash jarayonida ko`z charchashi, bosh aylanishi, ko`ngil aynashi yoki uyqu kelishi kabi ba`zi bir o`zgarishlar yuz beradigan bo`lsa, tanaffus qilish, ko`z uchun va tana uchun turli jismoniy mashqlar bajarish tavsiya qilinadi.
|
| |