nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
WINDOWS OPERATSION TIZIMI - Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari....

|
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
bet | 7/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #242629 |
Bog'liq \'Mobil OT
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
Using Group Policy Troubleshooting Tools

|
Using Group Policy Troubleshooting Tools
|
bet | 7/50 | Sana | 22.07.2021 | Hajmi | 296 Kb. | | #15617 |
This section explains tools for troubleshooting Group Policy in the Windows® 2000 operating system
Group Policy Documentation
Group Policy Results tool (GPResult.exe)
Group Policy Verification tool (GPOTool.exe)
Active Directory Replication Monitor (ReplMon.exe)
Network Connectivity Tester (Netdiag.exe)
Third party tools
The Group Policy Editor contains easy access to documentation about Administrative Templates (.adm files) policies in the Explain tab. You can consult the Explain tab to verify or confirm what is going to happen when you change such a policy setting.
To open the Explain tab for a policy:
|
| |
Windows 98 (1998) - Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows...

|
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
bet | 5/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #242629 |
Bog'liq \'Mobil OT Windows 98 (1998)
Windows 98 tizimi Windows 95’ning muvaffaqiyatlari va kompyuterning ishlab chiqarish samaradorligini oshirish asosida tayyorlandi. Microsoft bu safar internetga katta e’tibor qaratdi — tizimda internet bilan bog‘liq ish va vazifalarni osonlashtirishga xizmat qiluvchi Active Desktop, Outlook Express, FrontPage Express, Microsoft Chat, NetMeeting kabi dastur va funksiyalar mavjud edi.
Windows ME (2000)
Windows ME’da asosiy urg‘u multimediaga qaratildi, biroq u yaxshi ishlamas, ko‘p xatolik berardi. Windows Movie Maker dasturi birinchi marta aynan ME’da paydo bo‘ldi, Windows Media Player va Internet Explorer kabi dasturlar esa yangilandi va yaxshilandi.
Windows 2000 (2000)
Windows 2000 avvalgi versiyalardan biri — Windows NT asosida biznes bilan bog‘liq mijozlar va server kompyuterlari uchun ishlab chiqilgan edi.
Windows XP (2001)
Windows XP’da Microsoft’ning shaxsiy va biznes kompyuterlarni uyg‘unlashtirish borasidagi harakatlari meva berdi. Bungacha Windows’ning hech bir versiyasi yetti yil davomida bozorda yetakchilik qilmagandi.
Windows Vista (2007)
Windows Vista xuddi Windows NT kabi sovuq kutib olindi.
Microsoft kompaniyasi Vista ustida olti yil ishlab, yangi aero-interfeysni joriy etgan va xavfsizlik xossalarini kuchaytirgan edi, biroq bularning yangi, yaxshiroq kompyuterda soz ishlardi. Vista — Windows tarixidagi eng ko‘p tanqid qilingan tizimlardan biridir.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
WINDOWS OPERATSION TIZIMI - Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari....

|
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
bet | 4/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #242629 |
Bog'liq \'Mobil OT
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985- yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
Windows 1.0 bugun biz foydalanayotgan Windows tizimlaridan keskin farq qilardi. Shunga qaramay, kompyuterlar uchun mo‘ljallangan jahondagi eng ommabop operatsion tizimning so‘nggi versiyasi — Windows 10’da ham 30 yil avvagi tizimda ko‘rsa bo‘ladigan skroll-barlar, drop-daun menyular, yorliqlar, muloqot oynalari va Notepad hamda MS Paint kabi dasturlar bor.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Windows 1.0’da grafik interfeys joriy etilgan, unda sichqoncha bilan ishlash mumkin edi, shuningdek, bir qator muhim dasturlar bor edi.
Windows 2.0 (1987)
Word va Excel kabi ommabop dasturlar birinchi bo‘lib Windows 2.0’da paydo bo‘lgan.
Windows 3.0 (1990)
Windows 3.0’da interfeys sezilarli yaxshilangan, yangi Dastur va Fayl menejerlari paydo bo‘lgan. Tizimning 3.1 versiyasida davr o‘yini — “Sapyor” paydo bo‘lgan.
Windows NT 3.5 (1994)
Windows NT’ning ikkinchi chiqishi — Windows NT 3.5’da Microsoft xavfsizlikni ta’minlash va fayllar almashinuviga katta e’tibor qaratdi.
Windows 95 (1995)
Windows 95 — operatsion tizim tarixidagi eng muhim yangilanishlardan biri. Windows’da Start (“Pusk”) menyusi tatbiq etildi, xilma-xil dasturlar, jumladan, Internet Explorer paydo bo‘ldi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
Ko’p vazifali opеratsion tizim - Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari....

|
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
bet | 2/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #242629 |
Bog'liq \'Mobil OTKo’p vazifali opеratsion tizim vaqtni multidastur rejimida taqsimlashda EHM dan jamoa bo’lib foydalanishni ta’minlaydi.
Tarmoq opеratsion tizimi lokal va global tarmoqlarning paydo bo’lishi bilan bo’g’liq va foydalanuvchining hisoblash tarmoqlari barcha resurslariga kirishini ta’minlash uchun mo’ljallangan. Tarmoqli opеratsion tizimlarning tipik vakillari: Novell NetWare, Microsoft Windows NT, Banyan Vines, Solaris va boshqalar. Tarmoqqa ulangan kompyutеrlarni yakkahol va birgalikda ishlashini ta’minlovchi maxsus dasturlar majmuasidan iborat opеratsion tizim-tarmoq opеratsion tizimi dеb ataladi. Ushbu opеratsion tizim, jumladan, tarmoq ichra ma’lumotlarni ayriboshlash, saqlash, qayta ishlash, uzatish kabi hizmatlarni ko’rsatadi.
Bajaradigan vazifalaridan qatiy nazar operatsion tizim quyidagi sifatlarga ega bo’ladi:
Ishonchlilik. Tizim o’zi boshqatayotgan kompyuter qurilmalari kabi ishonchli bo’lishi kerak. Agar dasturda yoki qurilmada biror xatolik uchrasa, uni tizim topa olishi va bu holatni tuzatishga harakat qilishi, hech bo’lmasa shu xatolik tufayli foydalanuvchi dasturiga yetkaziladigan zararning oldini olishi kerak.
Himoyalash. Ixtiyoriy foydalanuvchi o’z ishiga boshqa foydalanuvchilarning ta’sir qilishini hohlamaydi. Shu sababli tizim foydalanuvchilarni dastur va ma’lumotlarini o’zgalar hatoliklari ta’siridan hamda aralashuvidan himoya qilishi lozim.
Bajaradigan vazifalaridan qatiy nazar operatsion tizim quyidagi sifatlarga ega bo’ladi:
Samaradorlik. Odatda operatsion tizimning o’zi EHM ning katta resursini egallaydi. Bu resurslar foydalanuvchi ixtiyoriga berilmaydi. Demak, tizimning o’zi ancha ixcham bolishi va EHM ning resurslarini samarali boshqarishi lozim.
Qulaylik. Operatsion tizimda ko’p hollarda bir paytda ikki va undan ortiq foydalanuvchi ishlaydi. Ular operatsion tizim orqali turli maqsadli va turli algoritmli masalalarni hal qiladilar. Ravshanki, bunday holda har bir foydalanuvchiga keng qulayliklar yaratilishi talab etiladi. Shu bois, mazkur hususiyat operatsion tizimning muhim hususiyati hisoblanadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
Troubleshooting Group Policy Software Installation 23

Troubleshooting Group Policy Software Installation 23
Tools for Diagnosing Software Installation Problems 23
Event Log 23
Verbose Logging 23
Windows Installer Verbose Logging 23
Windows Installer Log Files 24
Software Installation Diagnostics (addiag.exe) Resource Kit Tool 24
Software Installation Troubleshooting Techniques 24
General Techniques 24
Machine-Assigned Applications 25
Applications Removed at Logon 25
Add/Remove Programs Issues 26
User-Assigned Application Problems 26
On-Demand Install Failures 26
Legacy Applications 27
Log Files for Troubleshooting Software Installation 27
Best Practices 28
Related Links 29
Group Policy White Papers 29
Windows 2000 Server Resource Kits 29
№5. 5-mavzu: Terminlarning yasalishi

№5. 5-mavzu: Terminlarning yasalishi
Download
388,14 Kb.
Matnni ko'rish
bet
1/3
Sana
29.01.2024
Hajmi
388,14 Kb.
#147924
Download
388,14 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
№5. 5-mavzu: Terminlarning yasalishi
Download
388,14 Kb.
Matnni ko'rish
Windows 7 (2009) - Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows...

|
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
bet | 6/8 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 2,88 Mb. | | #242629 |
Bog'liq \'Mobil OT Windows 7 (2009)
2009-yili Vista bilan bog‘liq bo‘shliqlar o‘rnini to‘ldirish uchun Windows 7 chiqarildi — Microsoft korporatsiyasi tizimning ish samardorligini oshirish va foydalanuvchi interfeysini yaxshilash ustida ko‘p mehnat qilgani sezilib turardi. Windows 7 hozirda Windows’ning eng ommabop versiyalardan biridir.
Windows 8 (2012)
Windows 8’da tizim keskin redizaynga uchradi — Microsoft “Pusk” tugmasidan voz kechib, uni boshlang‘ich ekran bilan almashtirdi. Ishchi stolidagi eski dasturlar o‘rniga esa “metro uslubi”dagi ilovalar ishlab chiqildi. Kompaniya bu tizimni sensor ekranli va planshetli kompyuterlar uchun mo‘ljallagandi. Microsoft ko‘pchilik uchun kutilmagan bu qadamdan so‘ng, Windows’ning kelajagini jiddiy o‘ylab ko‘rishga majbur bo‘ldi.
Windows 10 (2015)
“Pusk”ka qaytish: Windows 10’da hammamiz uchun tanish “Pusk” qaytdi, Cortana, Microsoft Edge va Xbox One kabi yangi funksiyalar qo‘shildi. Tizim asosan gibrid noutbuklar va planshetlar uchun mo‘ljallangan.
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
WINDOWS OPERATSION TIZIMI
Shaxsiy kompyuterlar inqilobi bundan 30 yil avval aynan shu haftada boshlangan edi — Microsoft 1985-yil 20-noyabr kuni MS-DOS o‘rniga yangi tizim — Windows’ning birinchi versiyasini taqdim etgandi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Reja: Operatsion tizim (OT) tushunchasi Operatsion tizimlarning rivojlanish bosqichlari. Windows operatsion tizimi Mobil operatsion tizimlar Operatsion
|
Simdan kabel farqlari - Axborot texnologiyalari universiteti Mustaqil ish

|
Axborot texnologiyalari universiteti Mustaqil ish
|
bet | 4/5 | Sana | 30.07.2024 | Hajmi | 0,54 Mb. | | #268928 |
Bog'liq Kabellarning turlari va xususiyatlari hamda ulardan foydalanishSimdan kabel farqlari
Direktordagi yo'qotishlar minimal bo'lishi kerak. Shuning uchun, ularni ishlab chiqarish uchun eng yaxshi elektr o'tkazuvchanligi bo'lgan eng arzon metallar - mis va alyuminiy. Va dirijyorlar ushbu yoki boshqa elektr va elektron qurilmalarning turli nuqtalarini ulashlari kerakligi sababli, ular o'rnatish uchun qulay bo'lishi kerak. Va eng qulay dirijyor bu alyuminiy yoki mis sim.
Zamonaviy g'oyalar bo'yicha o'tkazgich ichkarisidagi oqim harakatlanuvchi to'plar bilan to'ldirilgan trubka bilan taqqoslanadi. To'plar elektron. Va ular quvurning kesishgan qismiga tarqatiladi - ya'ni dirijyor notekis. Quvur devorlariga yaqinroq, ularning soni markazga qaraganda ancha katta. O'rnatish eng oson bo'lishi uchun va o'tkazgichdagi yo'qotish "rezidentlar" deb nomlangan ingichka simlar nuri shaklida ishlab chiqarilishi minimaldir.
Alyuminiy va mis yumshoq metallardir. Ulardan uzoq vaqt davomida cho'zilib ketadi va tashqi kuch ta'siri ostida shoshiladi. Tarmoq simi, ya'ni yadro sifatida joylashgan bo'lib, idrok etish uchun harakat qilish uchun ishlatiladi. Shunday qilib, havo liniyalari o'tkazgichlari tashkil etiladi.
SIR va Kabel o'z maqsadlarida va dizaynida ham ajralib turadi. Kabellar har doim tashqi izolyatsiya yoki himoya po'lat lentalari, ekran va boshqalar kabi yana bir nechta qatlam mavjud. Ular dastlab ma'lumotlar va elektr energiyasini uzatish uchun yaratilgan. Simlar, masalan, transformatorlar yoki elektr motorlarida, masalan, transformatorlar yoki elektr motorlarida yoki ulanish signallari yoki elektron qurilmalari uchun signallar yoki oqimlar.
Sim qiyin izolyatsiyaga ega emas va umuman yo'q. Elektr simlarini turli xil stresslar uchun elektr uzatish liniyalarida ishlatilgan izolyatsiya. Elektr mashinalarida skripsda sirlangan sim ishlatiladi. Zaminlar yalang'och sim tomonidan amalga oshiriladi.
Kabellar va simlar turlari
Simlar va kabellar turli xil va turli sohalarga moslashtirilgan. Kabel va sim maqsadga muvofiq, shuningdek, izolyatsiya materiallari bo'yicha tasniflanadi. Bunday holda, kabel va sim sodir bo'ladi:
quvvat. Kabelda izolyatsiya uchun tikilgan polietilendan foydalanish mumkin. Quvvat kabelida boshqa izolyatsiya va simaloq glyogogen komponentlarsiz polimer aralashma bo'lishi mumkin. Bu baxtsiz hodisalar va zaharli gazlarning chiqarilishini kamaytirish uchun, keyin elektr inshootlarida xavfsizlik darajasini oshiradigan kabel va simlarni sezilarli isitish uchun amalga oshiriladi.
Elektr sim elektr inshootlarini o'rnatish uchun sanoat va fuqaro ob'ektlarida 700 voltgacha bo'lgan stresslar uchun ishlatiladi. O'tkazib berish uchun tomirlar bitta kiyim va ko'p mos bo'lishi mumkin. Simli qurilish maydonchalariga - devorlarda va yashirin - gips usulida. Bunday simning misoli quyidagi rasmda ko'rsatilgan:
|
| |
QR kodining spetsifikatsiyasi

|
QR kodining spetsifikatsiyasi
|
bet | 3/6 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 0,9 Mb. | | #256159 |
Bog'liq O\'rnatilgan T shahzod (2) QR kodining spetsifikatsiyasi
Belgi o'lchami
|
Min. 21x21 katakcha - Maks. 177x177 katak (4 hujayrali interval bilan)
|
Axborot turi va hajmi
|
Raqamli belgilar
|
Maksimal 7089 belgi
|
Alifbolar, belgilar
|
Maksimal 4296 belgi
|
Ikkilik (8 bit)
|
Maksimal 2953 belgi
|
Kanji belgilar
|
Maksimal 1817 belgi
|
Konvertatsiya samaradorligi
|
Raqamli belgilar rejimi
|
3,3 hujayra/belgi
|
Alfanumerik/belgilar rejimi
|
5,5 hujayra/belgi
|
Ikkilik (8 bit) rejim
|
8 hujayra/belgi
|
Kanji belgilar rejimi (13 bit)
|
13 hujayra/belgi
|
Xatoni tuzatish
funksionallik
|
L darajasi
|
Taxminan Belgilar maydonining 7% maksimal darajada tiklandi
|
M darajasi
|
Taxminan Belgilar maydonining 15% maksimal darajada tiklandi
|
Q darajasi
|
Taxminan Belgilar maydonining 25% maksimal darajada tiklandi
|
H darajasi
|
Taxminan Belgilar maydonining 30% maksimal darajada tiklandi
|
Ulanish funksiyasi
|
Maksimal 16 ta belgiga bo'linishi mumkin
|
O'zingizning QR kodingizni yaratish
O'zingizning QR kodingizni yaratish uchun quyidagi bosqichlarni bajaring, bu misolda biz sevimli Circuit Digest veb-saytimizning QR kodini yaratmoqchimiz.
QR kodini yaratish uchun ushbu veb-saytga o'ting va agar siz veb-saytning yuqori tomoniga qarasangiz, variantlar ro'yxatini ko'rishingiz mumkin, bu qo'llanmada biz URL uchun QR kodini yaratamiz, shuning uchun biz
URL yorlig'ini bosing va "URLni kiriting" bo'limiga Circuit Digest uchun URLni joylashtiring.
Saqlash tugmasini bosing.
Chiqish fayli uchun fayl nomini bering.
Bizning afzal fayl formatimiz sifatida PNG ni tanlang.
va saqlash tugmasini bosing.
Quyidagi rasm sizga jarayon haqida aniq tasavvur beradi
Bizning eng aziz mikrokontrollerimiz "Arduino" unchalik aqlli emaski, u shunchaki PNG formatidagi tasvirni kompilyatsiya qila oladi va uni OLED displeyda namoyish etadi. Shunday qilib, QR kodini OLED-ga ko'rsatish uchun biz bir necha oddiy qadamlarni bajarishimiz va PNG tasvirini Arduino tomonidan o'qiladigan bitmap massiviga aylantirishimiz kerak. Ushbu konvertatsiyani biz avval SSD1306 OLED-ni Arduino bilan ulashda va Arduino bilan Grafik LCD-ni ulashda qilganmiz . Shuningdek, biz SSD1306 OLED-ni Raspberry Pi, ESP32, NodeMCU va boshqa ko'plab mikrokontrollerlar bilan bog'ladik. Bitmap massivini konvertatsiya qilish quyidagi ikki bosqichda amalga oshirilishi mumkin:
PNG formatini BMP formatiga aylantirish.
BMP tasvirini HEX kodlari qatoriga aylantiring.
|
| |
Korxona chang chiqindilarini konsentratsiyasi va

Korxona chang chiqindilarini konsentratsiyasi va
Download
251,98 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
31.05.2024
Hajmi
251,98 Kb.
#258156
Download
251,98 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Korxona chang chiqindilarini konsentratsiyasi va
Download
251,98 Kb.
Matnni ko'rish
Matematik terminlar - №5. 5-mavzu: Terminlarning yasalishi

Matematik terminlar iqtisod termini vazifasini bajarib kelishi mumkin.
Masalan: chorak reja, normativ qiymat, differensial renta, yig ‘ma ko ‘rsatkich, ish haqi
darajasi, daromadning qoldig‘i, iqtisodiy integratsiya, bozor hajmi, nisbiy daraja, narx
darajasi, foyda miqdori, qiymat o ‘lchovi, bo ‘linma, qiymat solig‘i.
Texnika vositalari va ularning qismlari hamda atributlarini anglatuvchi
terminlar. Masalan: amortizatsiya fondi, mashinalashgan hisob, kreditning elastikligi,
talabning egiluvchanligi, bozor mexanizmi. Moliyaviy mexanizm har bir soha va bo ‘g
‘inlar bir butun yaxlitlikning tarkibiy qismi hisoblanadi.
Fizikaviy terminlar bilan aloqador so‘zlar iqtisod termini vazifasini bajarib
kelishi mumkin. Masalan: bozor muvozanati, mehnat sig‘imi, kapital sig‘im, nisbiy
daraja, pul massasi, tebranuvchi talab, o‘zgaruvchan xarajat, doimiy xarajat, o
‘zgaruvchan narx, mutloq daraja, talabning egiluvchanligi, fond sig‘imi.
Qishloq xo ‘jaligi va uning atributlarini anglatuvchi terminlar: agrar, krizis,
sohibkorlik, qiymatning o‘sishi, tovar xojaligi, o‘sim, qarz o‘simi, undirilgan pul, pul
undirish, unumsiz chiqim, unumsiz xarajat, undiriladigan soliq, iqtisodiy o ‘sish, talabni
o ‘stirish, agrobiznes, agrosanoat.
Ijtimoiy fanlar va ularning atributlarini anglatuvchi terminlar. Masalan:
moliya oligarxiyasi, qadrli mablag‘, ixtisoslashtirilgan sarmoya, avtonom byudjet,
absolyut renta, ta ’sischilik aksiyalari, mutlaq naf, erkin savdo, tovar moddiy
qadriyatlar, to ‘lov qobiliyatsizligi, yetakchi valyuta, tovar turkumi, bozor unsurlari,
daromad samarasi, ixtiyoriy ishsizlik, shiddatli inflyatsiya, o ‘rinbosar tovarlar, xayriya
fondi, vaqf fondi, iqtisodiy inqiroz, iqtisodiy tanazzul, pulning qadrsizlanishi, muomala
fondlari.
|
Zoologiya terminlari - №5. 5-mavzu: Terminlarning yasalishi

Zoologiya terminlari ham iqtisod termini
vazifasini bajarib kelishi
mumkin.
Masalan:
o‘rmalovchi inflyatsiya, suzib yuruvchi inflyatsiya, yuguruvchi inflyatsiya.
Turkiy tillarda leksemalar hosil qilishning keng tarqalgan yo‘llaridan biri
affikslar orqali so‘z yasashdir. Bu usulning terminlar yasash ko‘lami keyingi davrlarda
yanada
kengaydi, terminologik tizimga mansub terminlarning
ayni shu usul bilan
yasalayotganligi shundan dalolat beradi. Terminologiyaga oid tadqiqotlardan ma’lum
bo‘lishicha, biror terminologik tizimda affiksatsiya usuli
bilan terminlar yasash bir
qadar faol bo‘lsa, boshqasida esa kam mahsuldir.
Mavzuni mustrahkamlash: bunda talabalar tomonidan
tayyorlangan tarqatma
materiallar va krossvordlardan foydalanish. Shu bilan bir qatorda testlar bilan ishlash.
Xulosa:
a) o‘rganilayotgan tilda muloqot malakasi egallandi.
b) talabalarda terminologiya yuzasidan o‘rta umumiy ta`limdan
olgan bilimlarini
mustahkamladik.
Topshiriqlar
1-topshiriq: So‘zlarning qaysi sohaga tegishli ekanligini ajratib ko‘rsating:
Landshaft, dizayn, forsaj, kompozitsiya, san`at, atama, urg‘u, affiks, davlat,
jamiyat, demokratiya, paleolit, feodalizm.
3-
topshiriq: Ixtisoslikka oid atamalar lug‘atini tuzing.
Namuna:
orfoepiya - grekcha
orfo - to‘g‘ri, epos -
nutq
ma’nolarini bildiradi;
Leksikografiya - grekcha
lexikos – so‘z,
tushuncha; grafos- yozmoq degan ma’nolarni bildiradi.
Axborot texnologiyalari xizmatlari va axborot aktivlarini yo'q qilish (yo'qotish) xavf-xatarlari

|
Axborot texnologiyalari xizmatlari va axborot aktivlarini yo'q qilish (yo'qotish) xavf-xatarlari
|
bet | 13/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ish Axborot texnologiyalari xizmatlari va axborot aktivlarini yo'q qilish (yo'qotish) xavf-xatarlari
Texnik vositalarning buzilishi(kompyuter uskunalari).
Konditsioner tizimining buzilishi.
Tarmoq uskunalari buzilishi.
Elektr tarmog'idagi o'zgarish.
Ma'lumotlarning yaxlitligi va ruxsatsiz modifikatsiyasi tahdidi
Texnik xodimlarning xatolari natijasida tizimlar va ma’lumotlar, ma’lumotlar bazalari, hisobotlar va hokazolarning yaxlitligini buzish.
Faol tarmoq uskunalari konfiguratsiyasini o'zgartirish.
ichki qoidabuzarlar (insayderlar) tomonidan tizimlar yoki ma’lumotlarning yaxlitligini qasddan buzish, tizim konfiguratsiyasini, ma’lumotlar fayllarini, ma’lumotlar bazalarini, hisobotlarni va hokazolarni ruxsatsiz o‘zgartirish.
Tizimga tizimga kiritish va zararli dasturlarni bajarish natijasida tizimlar va ma’lumotlarning yaxlitligini buzish;
Antropogen va tabiiy ofatlar tahdidi
texnogen ofatlar (portlash, terrorizm, vandalizm, qasddan zarar etkazishning boshqa usullari).
bombardimon qilish.
Ish tashlash.
Tabiiy ofatlar (suv toshqini, yong‘in, bo‘ron, zilzila va boshqalar).
chaqmoq.
Dovul.
Huquqiy tahdidlar
Intellektual mulk huquqlarini buzish.
Dasturiy ta'minotdan noqonuniy foydalanish
Intellektual mulk bo'lgan axborot materiallaridan ruxsatsiz foydalanish.
Patent qonunining buzilishi
Qonunchilik va me'yoriy bazani buzish (talablarga mos kelmasligi)
Noqonuniy import / eksport dasturiy ta'minot
Shartnoma majburiyatlarini bajarmaslik.
Topshiriq
Ushbu ishda talaba tashkilotdagi mavjud bir nechta risklarni aniqlab ularni identifikatsiyalashni amalga oshirishi lozim hamda berilgan nazorat savollariga javob yozadilar.
Nazorat savollari
1. Axborot aktivlarini identifikatsiya qilish.
2. Birlamchi aktivning qiymati identifikatsiya qilish?
3. Ikkilamchi aktivning qiymati identifikatsiya qilish?
4. Axborot tizimlariga jismoniy kirish bilan bog'liq qanday tahdidlar mavjud?
|
| |
Amaliy qism - 1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad

|
1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad
|
bet | 8/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ishAmaliy qism
Rad etish daraxtining sxemasini ishlab chiqish quyidagi bosqichlarga ajratish mumkin:
- tahlil qilinishi kerak bо‘lgan hodisani aniqlash. Bu rad etish yoki rad etishlar ketmaketligi bо‘lishi mumkin. Rad etilish oqibatlari tahlil qilingandan sо‘ng, rad etish daraxtiga oqibatlarni rad etish va intensivlikni pasaytirish qismini kiritish mumkin.
- oxirgi hodisaga olib keladigan sabablar va oqibatlarni rad etilishini aniqlash;
- aniqlangan raddiyalar va sabablarni tahlil qilish, aynan nimaga olib kelganligini aniqlash;
- keyingi tahlil amalga oshirilmaguncha quyi darajadagi tizimga о‘tish tizimni nomaqbul funksiyanallashtirilishi ketma-ket aniqlanaveriladi. Texnik tizimlarda – bu kompanentalarni rad etish darajasi bо‘lishi mumkin. Tahlil qilinuvchi tizimning yeng quyi darajasidagi hodisa va omillar asosiy hodisalar deyiladi;
- Asosiy hodisa ehtimolligini baholash(agar qо‘llanilsa) va oxirgi hodisa oqibatlarining ehtimolligini hisoblash. Miqdoriy baholashning ishonchliligini ta’minlash uchun har bir element uchun kirish ma’lumotlarining tо‘liqligi va sifatitalab qilinadigan ishonchli natijalarni olish uchun yetarli ekanligini kо‘rsatish kerak. Aks holda, rad etish daraxti ehtimollikni tahlil qilish uchun yetarlicha ishonchli emas, ammo sabab-oqibat munosabatlarini о‘rganish uchun foydali bо‘lishi mumkin.
Miqdoriy bahoni aniqlashda rad etish daraxti Bul algebra yordamida soddalashtirilishi mumkin, bu esa takroriy raddiya turlarini hisobga olishga imkon beradi.
Ushbu usul oxirgi hodisa ehtimolligini hisoblashdan tashqari, oxirgi hodisaga olib keladigan minimal qism tо‘plamini aniqlash va ularni oxirgi hodisaga ta’sirini hisoblashga imkon beradi.
Oddiy holatlardan tashqari, Ilova dasturlar paketi odatda diagramma tuzishda ishlatiladi. Bu rad etish daraxtining bir nechta takrorlangan hodisalar bо‘lgan joyda va minimal kesishuvlarni va vaziyatni hisoblash imkonini beradi. Dasturiy ta’minotdan foydalanish usulni tо‘g‘ri va ketma-ket bajarilishini hamda tekshirish imkoniyatini kafolatlaydi. 4.2-rasmda Kompyuterni ishdan chiqish hodisasini rad etis daraxti usuli yordamida tahlili keltirilgan.
4.2-rasm. Kompyuterni ishdan chiqish hodisasini rad etis daraxti usuli yordamida tahlili
|
| |
Amaliy qism
Xavfni tahlil qilish bosqichlari

|
Amaliy qism
Xavfni tahlil qilish bosqichlari
|
bet | 2/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ishAmaliy qism
Xavfni tahlil qilish bosqichlari:
1 -qadam: Aktivlarning qiymatini aniqlang. Har bir aktiv uchun uning qiymatini aniqlash uchun quyidagi savollarga javob berish kerak.
• Bu aktivning kompaniya uchun qiymati qancha?
• Uni qo'llab -quvvatlash qancha turadi?
• Bu kompaniyaga qancha foyda keltiradi?
• Raqobatchilar buning uchun qancha to'lashga tayyor?
• Uni qayta yaratish yoki tiklash qancha turadi?
• Uni olish yoki ishlab chiqish qancha turadi?
• Agar bu aktivga murosaga kelsak, javobgarlik chorasi qanday?
2 -qadam: Tahdiddan mumkin bo'lgan yo'qotishlarni taxmin qiling.
Mumkin bo'lgan yo'qotishlarni baholash uchun siz quyidagi savollarga javob berishingiz kerak.
• Tahdid qanday jismoniy zarar yetkazishi mumkin va bu qancha turadi?
• Tahdid qancha mahsuldorlikni yo'qotishiga olib kelishi mumkin va bu qancha turadi?
• Agar maxfiy ma'lumotlar oshkor qilinsa, kompaniya qanday zarar ko'radi?
• Tahdid ta'siridan qutulishning narxi qancha?
• Agar muhim qurilmalar ishlamay qolsa, yo'qotish qancha turadi?
• Har bir aktiv va har bir tahdid uchun bitta hodisadan kutilgan zarar qancha (SLE – Single Loss Expectancy)?
Bu javob berilishi kerak bo'lgan savollarning kichik ro'yxati. Maxsus savollar tahdid turlari va guruh tomonidan aniqlangan xususiyatlarga bog'liq bo'ladi.
3-qadam: Tahdidni tahlil qiling. Tahdidlarni tahlil qilish uchun siz quyidagilarni qilishingiz kerak:
• Har bir bo'lim xodimlaridan intervyu olish, oldingi yozuvlar va bunday ma'lumotlarni taqdim etuvchi rasmiy xavfsizlik manbalarini o'rganish orqali har bir tahdid ehtimoli haqida ma'lumot to'plash.
• Yillik hodisalar chastotasini (ARO – Annualized Rate of Occurrence) hisoblang, bu bir yilda qancha hodisalar sodir bo'lishi mumkinligini ko'rsatadi.
4-qadam: Har bir tahdid uchun yillik zararni aniqlang. Buning uchun quyidagilarni bajarish kerak:
• Potensial yo'qotishlar va ehtimolni birlashtirish.
• Dastlabki uch bosqichda to'plangan ma'lumotlardan foydalanib, har bir tahdid uchun ALE(ALE – Annualized Loss Expectancy) (Yo'qotilgan zararni kutish yili) ni hisoblang.
• Har bir tahdidga qarshi turish uchun qarshilik choralarni tanlang.
• Tanlangan qarshi choralar bo'yicha xarajatlar / foyda tahlilini o'tkazish.
|
| |
-qadam: Xavfni kamaytiring, o'tkazing, oldini oling yoki qabul qiling

|
-qadam: Xavfni kamaytiring, o'tkazing, oldini oling yoki qabul qiling
|
bet | 3/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ish5-qadam: Xavfni kamaytiring, o'tkazing, oldini oling yoki qabul qiling. Har bir xavf uchun uni kamaytirish, o'tkazish yoki qabul qilish choralarini tanlash kerak.
• Xavfni kamaytirish usullari:
-himoya choralari va nazoratini amalga oshirish;
-protseduralarni takomillashtirish;
̶ Atrof muhitni o'zgartirish;
̶ tahdidga ta'sir etuvchi omillarni o'z vaqtida aniqlash va mumkin bo'lgan oqibatlarini kamaytirish uchun erta aniqlash usullarini joriy etish;
̶ muayyan tahdidlarga duch kelganda ishni davom ettirish va tahdid oqibatlarini kamaytirish imkonini beradigan favqulodda vaziyatlar rejasini ishlab chiqish;
̶ tahdidni amalga oshirish uchun to'siqlar yaratish;
-Xavfsizlik masalalari bo'yicha treninglar o'tkazish.
• Xatarni o'tkazish - masalan, ba'zi xavflarni sug'urtalash.
• Xatarlardan qochish - xavf tug'diradigan faoliyatni to'xtatish.
• Riskni qabul qilish – xavf-xatarni qabul qilish va undan himoyalanish uchun pul sarflamaslik (agar himoya choralari qiymati mumkin bo'lgan zarar miqdoridan oshsa, bu maqsadga muvofiqdir). Ammo shuni yodda tutish kerakki, xavf-xatarni amalga oshirish qo'shimcha oqibatlarga olib kelishi mumkin (masalan, obro'sini yo'qotishi).
Topshiriq
Har bir talaba tanlangan tashkilot bo’yicha xavf-xatarlarni aniqlab, mavjud xavf –xatar bo’yicha tashkilot risklarini tahlillash bosqichlarini taxminiy qiymatlarini aniqlashni amalga oshirsin.
Nazorat savollari
Xavf, tahdid va zaiflik tushunchalariga ta’rif bering?
Axborot aktivi nima va u qanday obyektlarni o’z ichiga oladi?
Xavflarni tahlil qilishning maqsadini tushuntirib bering?
Xavflarni tahlil qilishning qanday bosqichlari bor?
2-amaliy ish
Mavzu: Riskni “Galstuk-Babochka” usuli yordamida tahlili
Ishdan maqsad: “Galstuk-Babochka” usulidan foydalangan holda axborot xavfsizligidagi risklarni baholashni o’rganishdan iborat
|
| |
Ishni bajarish tartibi - 1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad

|
1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad
|
bet | 6/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ishIshni bajarish tartibi
Quyidagi tartib qo'llaniladi:
Kritik (yoki boshlang'ich) hodisani aniqlang (bu nosozlik daraxtining oxirgi hodisasi va "hodisa" daraxtining boshlanish hodisasi).
Voqea sabablarini aniqlash uchun nosozlik daraxtini ishlab chiqiladi va tekshiriladi. Bunda ham nosozlik daraxtini tahlil qilishda ishlatiladigan belgilardan foydalaniladi.
Holatlar ko'rib chiqish tartibini aniqlang. Bu mantiqiy ketma -ketlik bo'lishi kerak, masalan, ular sodir bo'lgan vaqt ketma-ketligi.
Har xil holatlarga qarab oqibatlarning paydo bo'lish yo'llarini yarating Bu bosqich "vaziyatlar-daraxti"ni qurishga o'xshaydi, lekin vaziyatlar-daraxti shoxlari muayyan shart ko'rsatilgan blok sifatida tasvirlanadi.
Har bir shartli blokning nosozligi mustaqil bo'lishi sharti bilan, har bir oqibat ehtimolini hisoblash mumkin. Buning uchun shartli blokning har bir chiqishiga (mos keladigan nosozlik daraxtlari yordamida) ehtimollarni tayinlash kerak. Muayyan natijaga olib keladigan har qanday voqealar ketma -ketligi ehtimoli, ko'rib chiqilayotgan natijaga olib keladigan har bir shartlar ketma -ketligining ehtimollarini ko'paytirish orqali aniqlanadi. Agar bir nechta hodisalar ketma -ketligi bir xil oqibatlarga olib keladigan bo'lsa, unda barcha ketma -ketliklarning ehtimolligi qo'shiladi. Agar ko'rib chiqilayotgan ketma -ketlikdagi shartlarning ishlamay qolishi o'rtasida bog'liqliklar mavjud bo'lsa (masalan, elektr ta'minotining uzilishi bir nechta nosozliklarni keltirib chiqarishi mumkin), unda bog'liqliklarni hisoblashdan oldin aniqlash kerak.
Chiqish ma'lumotlari
Sabab-oqibat tahlil natijasi - bu tizim qanday qilib nosozlikka uchrashi mumkinligi, uning sabablari va oqibatlarini ko'rsatuvchi sxematik tasviri, shuningdek, har bir mumkin bo'lgan oqibatlarning ehtimolligi miqdoriy bahosini aniqlashga yordam beradi. 3.1-rasmda sabab oqibat tahliliga misol keltirilgan.
3.1-rasm. Sabab-oqibat tahlili
Ushbu tahlilda hodisa sifatida ma’lumotlarni sirqib chiqishi hodisasi olingan.
Afzalliklari va kamchiliklari
Sabab-oqibat tahlili "vaziyatlar daraxti" va nosozlik daraxtini birgalikda tahlil qilish bilan bir xil afzalliklarga ega. Sababiy tahlil tizimning har tomonlama ko'rinishini beradi
Kamchiliklari shundan iboratki, bu usul sxemani tuzishda ham, miqdoriy aniqlashda bog'liqliklarni hisobga olish usulida ham, "xato daraxti" va hodisalar "daraxti" ni tahlil qilishdan ko'ra murakkabroqdir.
Topshiriq
Ushbu ishda talaba bо‘lishi mumkin bо‘lgan ixtiyoriy xavfli hodisani sabablari va oqibatlarini “Sabab-oqibat” tahlili usulida aniqlaydi. Ularni oldini olish va oqibatlarini kamaytirish choralarini ishlab chiqadi. Berilgan nazorat savollariga javob yozadi.
|
| |
Nazorat savollari - 1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad

|
1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad
|
bet | 5/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ishNazorat savollari
1. “Galstuk-babochka” tahlili tushunchasiga ta’rif bering.
2. “Galstuk-babochka” tahlilida kо‘rsatilgan omillarini tushuntiring.
3. Ushbu usul qaysi sohalarda qo’llaniladi?
4. Usulning afzallik va kamchiliklarini tushuntirib bering?
3- amaliy ish
Mavzu: Riskni “Sabab-oqibat” usuli yordamida tahlili.
Ishdan maqsad: “Sabab-oqibat” usulidan foydalangan holda axborot xavfsizligidagi risklarni baholashni o’rganishdan iborat.
Qisqacha nazariy ma’lumot
Sabab-oqibat tahlil usuli - bu nosozlik daraxti tahlili va hodisalar daraxti tahlilining kombinatsiyasi. Tahlil kritik hodisadan boshlanadi va yuzaga kelishi mumkin bo'lgan sharoitlarni yoki boshlangan hodisaning oqibatlarini yumshatishga mo'ljallangan tizimlarning ishdan chiqishini ko'rsatuvchi YES / NO mantiqiy elementlari kombinatsiyasidan foydalanib, oqibatlarini ko'rib chiqadi. Nosozlik daraxti yordamida shartlar yoki nosozliklar sabablari tahlil qilinadi.
Qo’llanilishi
Sabab-oqibat tahlili tizimning ishlamay qolishi haqida to'liqroq tushuncha berish uchun dastlab muhim xavfsizlik tizimlarining ishonchliligini ta'minlash usuli sifatida ishlab chiqilgan.
Halokatli hodisaga olib keladigan nosozikliklar mantig'ini ko'rsatish, shuningdek, "Nosozlik daraxtini" tahlil qilishda foydalaniladigan funktsional usuldir, chunki bu ketma -ket nosozliklarni o'z vaqtida tahlil qilishga imkon beradi. Bu usul, shuningdek, hodisalar daraxti bilan mumkin bo'lmagan oqibatlarni tahlil qilishda vaqt kechikishlarini hisobga olishga imkon beradi.
Bu usul muayyan quyi tizimlarning (masalan, favqulodda tizimlar) ishlashiga qarab, muhim voqeadan keyin tizimda sodir bo'lishi mumkin bo'lgan hodisalarni ishlab chiqishning turli usullarini tahlil qilishda ishlatiladi. Agar bu usullar miqdoriy hisoblansa, ular tahliliy hodisaning turli xil mumkin bo'lgan oqibatlari ehtimolini baholaydi.
Sabab-oqibat sxemasidagi har bir ketma-ketlik past darajadagi nosozliklar daraxtlarining kombinatsiyasi bo'lgani uchun, sababli tahlil nosozlik daraxtlarining umumiylashgan tasvirini qurish vositasi sifatida ishlatilishi mumkin.
Qo'llaniladigan sxemalar loyihalash va tadbiq etish bosqichida murakkablik tug'diradi, shuning uchun muvaffaqiyatsizlikning mumkin bo'lgan oqibatlari hajmi, katta xarajatlarni oqlaganida ulardan foydalanish maqsadga muvofiqdir.
Chiqish ma’lumotlari
Tizim va uning nosozlik turlari, shuningdek, nosozlik senariylari haqida tushunchalarga ega bo'lish talab qilinadi.
|
| |
Nazorat savollari - 1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad

|
1- amaliy ish Mavzu: Risk modeli. Ishdan maqsad
|
bet | 7/13 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 303,16 Kb. | | #234322 |
Bog'liq 1-6-Amaliy ishNazorat savollari
1. “Sabab-oqibat bochka” tahlili tushunchasiga ta’rif bering.
2. “Sabab-oqibat bochka” tahlilida kо‘rsatilgan omillarini tushuntiring.
3. Ushbu usulni amalga oshirish tartibi qanday?
4. Usulning afzallik va kamchiliklarini tushuntirib bering?
4- amaliy ish
Mavzu: Risklarni baholash usullari. Riskni “Nosozliklar-daraxti” usuli yordamida tahlili
Ishdan maqsad: Nosozliklar-daraxti usulidan foydalangan holda axborot xavfsizligidagi risklarni baholashni o’rganishdan iborat.
Qisqacha nazariy ma’lumot
Rad etish daraxtining tahlili(FTA) – bu tadqiq qilinayotgan kutilmagan hodisaninng paydo bо‘lishiga yordam beruvchi omillarni aniqlash va tahlil etish usulidir. Tadqiq qilinayotgan omillar ajratish(deduksiya) yordamida aniqlanib, mantiqiy tarzda quriladi hamda ushbu omillar va ularning oxirgi voqea bilan mantiqiy aloqasi diogrammada daraxt kо‘rinishida aks ettiriladi.
Rad etish daraxtida kо‘rsatilgan omillar - kompyuter uskunalari ishlamay qolishi bilan bog‘liq hodisalar, inson xatolari yoki kutulmagan holatga olib kelishi mumkin bо‘lgan boshqa hodisalar bо‘lishi mumkin.
FTA misoli 1-rasmda kо‘rsatilgan.
Qо‘llash sohasi
Agar boshlang‘ich hodisalar ehtimolining qiymati ma’lum bо‘lsa, ohirgi hodisani sodir bо‘lish ehtimolini hisoblashda baholash miqdorini, yakuniy hodisaga olib borilishini, rad etish sabablari va yо‘llarini aniqlashda sifatli baholash uchun rad etish daraxti usulidan foydalanish mumkin.
Mazkur usul rad etish sabablarini aniqlash uchun tizimni loyihalash bosqichlarida foydalanish mumkin. Shuningdek loyiha variantlarini tanlashda ham ishlatiladi. Asosiy rad etish turlari va oxirgi hodisaga olib borish yо‘llarining nisbiy ahamiyatini aniqlash uchun loyihani ishlab chiqish bosqichlarida FTA usulidan foydalanish mumkin. Shuningdek rad etish daraxti tadqiq qilinayotgan muvofaqiyatsizlikka olib keluvchi hodisalar kombinatsiyasini tahlil qilish uchun ham ishlatilishi mumkin. 4.1-rasmda Elektroenergiyali dizel generatorini avtomatik ishga tushirilishi rad etilishi hodisasi tahlili keltirib o’tilgan.
4.1-rasm. FTA usuliga misol
Sifatli tahlil qilish uchun tizimni yaxshi bilish va rad etish sabablarini yaxshi tushunish zarur. Shuningdek yana tizim qanday qilib ishdan chiqishi mumkinligi haqida bilishi lozim. Rad etish daraxtining tizim detallaridan foydalanish ham samarali hisoblanadi.
Miqdoriy tahlilni amalga oshirish uchun rad etish daraxtida kо‘rsatilgan barcha asosiy hodisalarni rad etish ehtimolligi yoki intensivligi haqidagi ma’lumotlar kerak bо‘ladi.
|
| |
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY
VA O‘RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
TOSHKENT DAVLAT IQTISODIYOT UNIVERSITETI
__________________________________________________________________
MILLIY
IQTISODDA
AXBOROT
TIZIMLARI VA TEXNOLOGIYALARI
O‘ Q U V Q O‘ L L A N M A
Akademik S.S.G‘ulomovning
umumiy tahriri ostida
“SHARQ” NASHRIYOT-MATBAA
AKSIYADORLIK KOSPANIYASI
BOSH TAHRIRIYATI
TOSHKENT – 2004
Mualliflar:
R. X. ALIMOV, B. Yu. XODIYEV, K, A. ALIMOV,
S. U. USMONOV, B. A BEGALOV, N. R. ZAYNALOV,
A. A. MUSALIYEV, F. FAYZIYEVA
Milliy iqtisodda axborot tizimlari va texnologiyalari: Oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun o‘quv qo‘llanma // Mualliflar: R.Halimov, B.Yu.Xodiyev, K.A.Alimov va boshq.; S.S.G‘ulo-movning umumiy tahriri ostida. — T.: «Sharq», 2004.— 320 b.
Sarlavhada: O‘zR Oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, Toshkent Davlat iqtisodiyot universiteta.
Mazkur o‘quv qo‘llanmada axborot tizimlari va texnologiyalarini milliy iqtisodda qo‘llash asoslari, jumladan, tizimning umumiy tushunchalari, axborot va ma’lumotlar, axborot texnologiyalari, avtomatlashtirilgan axborot tizimlari va ularni boshqaruvda qo‘llash, axborot xizmatlarining zamonaviy turlari keltirilgan.
Ushbu o‘quv qo‘llanma oliy o‘quv yurtlari va kasb-hunar kollejlari talabalari uchun mo‘ljallangan.
|
Guruch. 2. Rang berish tizimi RGB. Guruch. 3

|
Guruch. 2. Rang berish tizimi RGB. Guruch. 3
|
bet | 16/17 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 54,37 Kb. | | #149176 |
Bog'liq Kompyuter grafikasida ranglarning sxemalari-www.fayllar.orgGuruch. 2. Rang berish tizimi RGB. Guruch. 3. In subtractiv sintez sxemasi CMYK
Rastr grafikasi
Rastr grafikasi- juda kichik bo'linmas nuqtalardan tashkil topgan to'rtburchaklar matritsa ( piksellar). Bunday piksellarning har biri bitta rangda bo'yalgan bo'lishi mumkin. Masalan, 1024x768 piksel o'lchamli monitor 786432 pikselni o'z ichiga olgan matritsaga ega bo'lib, ularning har biri (rang chuqurligiga qarab) o'z rangiga ega bo'lishi mumkin. Chunki piksellar juda kichik, keyin bunday mozaika bir butunga birlashadi va yaxshi tasvir sifati (yuqori aniqlik) bilan inson ko'zi tasvirning "pikselizatsiyasini" ko'rmaydi.
Tasvir kichraytirilganda, teskari jarayon sodir bo'ladi - kompyuter shunchaki qo'shimcha piksellarni "tashlaydi". Shuning uchun asosiy kamchilik bitmap grafiklari- tasvir sifatining uning o'lchamiga bog'liqligi.
Bitmap grafiklari bilan tasvirlar uchun foydalanish kerak fotografiya sifati, unda ko'plab rang o'tishlari mavjud. Bitmapni saqlaydigan fayl hajmi ikki omilga bog'liq: tasvir hajmi; tasvirning rang chuqurligi bo'yicha (rasmda qancha rang ko'rsatilgan bo'lsa, fayl hajmi shunchalik katta bo'ladi).
Guruch. 3... Kattalashtirilganda bitmapni o'zgartirish.
Nuqtalardan iborat rastrli tasvirlar uchun uzunlik birligiga nuqtalar sonini ifodalovchi aniqlik tushunchasi alohida ahamiyatga ega. Bunday holda, quyidagilarni ajratib ko'rsatish kerak: asl nusxaning o'lchamlari; ekran o'lchamlari; chop etilgan tasvirning o'lchamlari.
Asl ruxsat. Chop etilganda asl piksellar soni dyuymdagi nuqta bilan o'lchanadi ( dyuymdagi nuqta - dpi) va tasvir sifati va fayl hajmiga qo'yiladigan talablarga, asl rasmni raqamlashtirish va yaratish usuliga, tanlangan fayl formatiga va boshqa parametrlarga bog'liq. Sifat talabi qanchalik baland bo'lsa, asl nusxaning o'lchamlari shunchalik yuqori bo'lishi kerak.
Ekran o'lchamlari... Tasvirning ekran nusxalari uchun elementar rastr nuqtasi piksel deb ataladi. Piksel o'lchami tanlangan ekran o'lchamlari (standart qiymatlar oralig'idan), asl piksellar soni va displey miqyosiga qarab o'zgaradi. Diagonali 20-21 dyuymli tasvirni qayta ishlash uchun monitorlar standart ekran oʻlchamlari 640x480, 800x600, 1024x768,1280x1024,1600x1200,1600x1280, 1920x1200x101. Yuqori sifatli monitorda fosforning qo'shni nuqtalari orasidagi masofa 0,22-0,25 mm. Ekran nusxasi uchun 72 o'lchamlari etarli dpi, rangli yoki lazerli printerda chop etish uchun 150-200 dpi, fotoekspozitsiya qurilmasida ko'rsatish uchun 200–300 dpi... Odatda, chop etish uchun asl nusxaning o'lchamlari chiqish moslamasining ekran chastotasidan 1,5 barobar ko'p bo'lishi kerak.
|
| |
KOMPYUTER GRAFIKASI - Kompyuter grafikasida ranglarning sxemalari

|
Kompyuter grafikasida ranglarning sxemalari
|
bet | 15/17 | Sana | 31.01.2024 | Hajmi | 54,37 Kb. | | #149176 |
Bog'liq Kompyuter grafikasida ranglarning sxemalari-www.fayllar.orgKOMPYUTER GRAFIKASI
50-yillarning o'rtalarida ilmiy va harbiy tadqiqotlarda qo'llaniladigan yirik kompyuterlar uchun yaratilgan kompyuter grafikasi - dasturiy va apparatli hisoblash tizimlaridan foydalangan holda tasvirlarni yaratish va qayta ishlash usullari va vositalarini o'rganadigan informatikaning maxsus yo'nalishi mavjud. O'shandan beri ma'lumotlarni ko'rsatishning grafik usuli kompyuter tizimlarining, ayniqsa shaxsiy kompyuter tizimlarining ajralmas qismiga aylandi. Grafik foydalanuvchi interfeysi (GUI) bugungi kunda operatsion tizimlardan boshlab turli sinflar uchun standart hisoblanadi.
Grafik muharriri- kompyuter yordamida 2D va 3D tasvirlarni yaratish va tahrirlash imkonini beruvchi dastur (yoki dasturiy paket). Zamonaviy grafik tasvir muharrirlari noldan chizish uchun dasturlar va fotosuratlarni tahrirlash dasturlari sifatida ishlatiladi.
Tasvirni shakllantirish usuliga ko'ra, kompyuter grafikasi odatda bo'linadi rastr, vektor va fraktal bo'yicha.
Guruch. 1. Har xil turdagi grafikalar.
Alohida mavzu ko'rib chiqiladi uch o'lchovli (3D ) grafika virtual makonda ob'ektlarning hajmli modellarini qurish texnikasi va usullarini o'rganish. Qoida tariqasida, u vektor va rastr tasvirlash usullarini birlashtiradi.
Rangli gamutning xususiyatlari kabi tushunchalarni tavsiflaydi qora va oq va rangli grafikalar. Muayyan sohalardagi ixtisoslik ba'zi bo'limlarning nomlari bilan ko'rsatilgan: muhandislik grafikasi, ilmiy grafika, Veb-grafika, kompyuterda chop etish va boshqalar.
Kompyuter, televideniye va kinotexnologiyalar chorrahasida kompyuter grafikasi va animatsiyaning yangi sohasi vujudga keldi va jadal rivojlanmoqda.
Kompyuter grafikasi informatikaning eng jadal rivojlanayotgan tarmoqlaridan biri bo‘lib, ko‘p hollarda butun kompyuter sanoatini o‘zi bilan tortib oluvchi “lokomotiv” vazifasini bajaradi.
Rang berish
Kompyuter grafikasida rangni uzatish va saqlash uchun uni tasvirlashning turli shakllari qo'llaniladi. Umuman olganda, rang - bu ma'lum bir rang tizimidagi raqamlar, koordinatalar to'plami.
Kompyuterda rangni saqlash va qayta ishlashning standart usullari insonning ko'rish xususiyatlariga bog'liq. Eng keng tarqalgan tizimlar RGB (Qizil- Qizil,Yashil- yashil,Moviy- ko'k) displeylar uchun va CMYK tipografik biznesda ishlash uchun. Ba'zan uchtadan ortiq komponentli tizim ishlatiladi. Manbaning aks ettirish yoki emissiya spektri rangning fizik xususiyatlarini aniqroq tasvirlash uchun kodlangan. Bunday sxemalar fotorealistik 3D renderlashda qo'llaniladi.
|
| |
razryadli ekanini belgilaydi. Registrlar uyachalar

|
razryadli ekanini belgilaydi. Registrlar uyachalar
|
bet | 6/62 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 3,15 Mb. | | #135281 |
Bog'liq 8-sinf Informatika fanidan dars ishlanmalarrazryadli ekanini belgilaydi. Registrlar uyachalar (yacheykalar) deb ham yuritiladi. Uyachalarning har bir razryadida bir bit axborot joylashadi (ya‗ni 0 yoki 1). 8 bit axborot birlashganda 1 bayt miqdordagi axborotni hosil qiladi. Har bir bayt o‗z tartib raqamiga, ya‗ni adresiga ega bo‗ladi. Uyachaning sig‗imi mashina so„zi uzunligini belgilab beradi. Mashina so‗zining uzunligi baytlarda o‗lchanadi. Mashina so‗zining uzunligi 2, 4, 8 baytga teng bo‗lishi mumkin. Demak, ketma-ket joylashgan ikki, to‗rt yoki sakkiz bayt birlashib, bitta mashina so‗zini tashkil etishi mumkin ekan. Har bir xotira uyachasi ham o‗z adresiga ega, u esa shu uyachadagi boshlang‗ich bayt adresi bilan ifodalanadi. Tezkor xotira qurilmasining boshqacha nomi – RAM (Random Access Memory – tanlov bo‗yicha ixtiyoriy kirishli xotira), chunki undagi istalgan adresli uyachaga to‗g‗ridan-to‗g‗ri o‗tish imkoniyati mavjud.
Tovush, video va tarmoq platalari asosiy plataga joylashtirilgan yoki alohida bo‘lishi mumkin. Bu platalar protsessor ishini tezlashtirish hamda zaruriy sifat ko‘rsatkichiga erishish maqsadida ishlatiladi.
Tovush platasi (ing. Sound adapter, adapter - moslashtiruvchi) – axborot saqlagichlarga yozilgan raqamli audioaxborotni tovushlarga aylantirib beruvchi qurilma. Qurilmaning chiqish qismiga ovoz kuchaytirgich yoki karnaylarni ulash mumkin. Tovush platasi o‘z mikroprotsessoriga ega bo‘lib, tovushni kiritishda analog-raqamli o‘zgartirish va chiqarishida diskret-analogli o‘zgartirishni ta‘minlaydi.
Video-plata (ing. Graphics adapter) – murakkab tasvirlar va millionlab ranglarni qayta ishlashni ta‘minlab beruvchi plata. Bu plata o‘z mikroprotsessori va tezkor xotirasiga ega bo‘ladi. Zamonaviy video-karta hajmli va uch o‗lchovli grafika bilan ishlash imkoniyatiga ega. Hozirgi kundagi juda ko‘p dasturlar va o‗yinlar 64 Mb yoki 128 Mb sig‘imli video-kartalar bilangina ishlaydi.
Tarmoq platasi – kompyuterni tarmoqqa ulash imkonini beradi. Tarmoqlarga oid ma‘lumotlarni 7-sinfda olgansiz.
|
| |