Oʻzb - Mavzu: Banklar va Oʻzbekistonning bank tizimi

|
Mavzu: Banklar va Oʻzbekistonning bank tizimi
|
bet | 4/7 | Sana | 15.02.2024 | Hajmi | 1,57 Mb. | | #157058 |
Bog'liq Mavzu Banklar va O zbekistonning bank tizimi (1)Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki—Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki. Oʻzbekiston Respublikasining1991-yil15- fevralda qabul qilingan„ Banklar va bank faoliyati toʻgʻrisida“qonuniga muvofiq, mamlakatning Davlat banki sifatida tashkil etilib, 1992-yil2-iyulda Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy bankiga aylantirildi. Markaziy bankning faoliyati asoslari„ Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida“gi qonunida (1995-yil 21-dekabr) belgilab berilgan. Hozirgi kunga kelib O’ zbekiston Respublikasi Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 17-avgustda qabul qilingan va Senat tomonidan 2019-yil 11-oktabrda ma’qullangan bo’lib Markazi bank to’g’risidagi qonunida 11bob 72moddadan iborat.1–bob1–moddasida O‘ zbekiston Respublikasi Markaziy bankining faoliyatini tartibga solishdan iborat to’g’risida bayon etilgan.
Markaziy bank oʻz sarf-harajatlarini oʻzining daromadlari hisobidan amalga oshiradigan,iqtisodiy jihatdan mustaqil yuridik shaxs boʻlib, davlatning mutlaq mulki hisoblanadi. Markaziy bankning asosiy vazifalari milliy valyutaning barqarorligini taʼminlash, monetary siyosatni hamda valyutani tartibga solish sohasidagi siyosatni shakllantirish, qabul qilish va amalga oshirish, respublikada hisob-kitobning samarali tizimini tashkil etish va taʼminlash, banklar faoliyatini tartibga solish va nazorat qilish.
Oʻzbekiston Respublikasining rasmiy oltin-valyuta zaxiralarini ,shu jumladan,kelishuv boʻyicha hukumat rezervlarini saqlash va boshqarish,davlat byudjetining kassa ijrosini Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda tashkil etishdan iboratdir. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki ishiga uning oily organi — Markaziy bank Raisi,uning oʻrinbosarlari va asosiy boʻlinmalar rahbarlaridan iborat Boshqaruv rahbarlik qiladi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisiga hisob beradi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki oʻz vakolatlari doirasida qarorlar qabul qilishda mustaqil boʻlib, Oʻzbekiston Respublikasi hududida ijro etilishi majburiy boʻlgan normative hujjatlar chiqaradi.Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki yagona markazlashtirilgan boshqaruv tizimi boʻlib, Qoraqalpogʻiston Respublikasi, viloyatlar markazlarida va Toshkent shahrida bosh boshqarmalarga ega. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki huzurida alohida yuridik shaxs boʻlgan Axborotlashtirish Bosh markazi, Respublika Inkassatsiya birlashmasi, Davlat belgisi ishlab chiqarish birlashmasi, Respublika valyuta birjasi ,bir necha ilmiy tadqiqot muassasalari va oʻquv yurtlari faoliyat koʻrsatadi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki valyutani tartibga solish va valyutani nazorat qilish davlat organidir.
U oʻzining balans hisob varaqlarida oltin va boshqa qimmatbaho metallarni, naqd chet el valyutasini, chet el banklarida, xalqaro moliya tashkilotlarida hisob-varaqalar va depozitlarda boʻlgan chet el valyutasidagi qimmatbaho qogozlarni oʻz ichiga olgan Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro rezervlarini shakllantiradi. Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston hududida qonuniy toʻlov vositasi sifatida banknotlar va tangalar koʻrinishidagi pul belgilarini muomalaga chiqarishda mutlaq huquqqa ega boʻlib, naqd pul siz hisob-kitoblar shakllari va qoidalarini, shuningdek, kassa operatsiyalarini amalga oshirish tartibini belgilaydi.
Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining bankiri, maslahatchisi va fiskal agenti (xazina vakili) sifatida ishtutadi, bank tizimi barqarorligini saqlab turish, omonatchilar va kreditorlarning manfaatlarini himoya qilinishini taʼminlash maqsadida banklarni litsenziyalaydi,
Faoliyatini nazorat qiladi, kredit uyushmalari hamda lombardlarning faoliyatini tartibga soladi,ularga oʻz faoliyatini amalga oshirish uchun litsenziyalar beradi.
|
| |