nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
oktyabr - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 46/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)28 oktyabr 2024 yil
|
|
133.
|
Filialda talabalar oʻrtasida huquqbuzarlik va jinoyatchilikni oldini olishga qaratilgan umumprofilaktik tadbirlarni oʻtkazish.
|
Barcha yo‘nalishdagi guruhlarda
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
filial profilaktika inspektori,Yoshlar yetakchisi
|
O‘quv
xonalarida
|
Talabalar oʻrtasida huquqbuzarlik va
jinoyatchilikni oldini olinishiga erishiladi.
|
|
134.
|
Filialda “Kitobxon talaba” loyihasi doirasida Abdulla Oripovning sheʼrlari asosida mushoira va muhokama tashkil qilish, faol talabalarni aniqlash va Dostoyevskiyning “Jinoyat va jazo” asarini oʻqishni tavsiya etish
|
Kitobxonlikga qiziqishi mavjud talaba-yoshlar bilan
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
Axborot-resurs markazi
|
Talabalarda sogʻlom dunyoqarash shakllanadi hamda mutolaa va kitobxonlik madaniyati ortadi.
|
|
135.
|
Ijara honadonlarda filial rahbariyati va talabalar uchrashuvlarini
tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
Ijara xonadonlarda
|
Talabalarning taʼlim olish jarayonidagi muammolari eshitilib, ularni bartaraf etish
choralari koʻriladi. Talabalar ilmiy va amaliy faoliyati uchun zarur koʻrsatmalar beriladi.
|
|
|
|
| |
Filialda “Talabalik oltin davrim” mavzusida davra suhbati

|
Filialda “Talabalik oltin davrim” mavzusida davra suhbati
|
bet | 203/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)586.
|
Filialda “Talabalik oltin davrim” mavzusida davra suhbati tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Talabalar gavjum joylarda
|
Talabalarda oʻzaro hurmat, mehr-oqibat, kasbga sadoqat, milliy qadriyatlarga hurmat, vatanparvarlik fazilatlari
rivojlantirilib, muayyan darajada ular oʻrtasidagi jinoyatchilikning oldini olishga erishiladi.
|
|
|
13 may 2025 yil
|
|
|
587.
|
Futbol, basketbol, voleybol, stol tennisi, shaxmat sport turlari boʻyicha “Talabalar
ligasi” sport
musobaqalarini oʻtkazish.
|
Faol va tashkilotchi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Sport zali
|
Talabalarning muayyan qismi sogʻlom turmush tarziga rioya qilishi va jismonan sogʻlom boʻlishiga erishiladi.
|
|
|
588.
|
Filial hududida “Talabalar kino kunlari” doirasida kinofilm namoyish etish
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari, Yoshlar yetakchisi
|
Madaniyat muassasalari va istirohat bogʻlarida, filial kino zallarida
|
Kinoda ilgari surilgan gʻoya orqali talabalardagi Vatanga sadoqat, oʻzaro mehr oqibat, yuksak masʼuliyat, bagʻrikenglik, sogʻlom dunyoqarash, shukronalik, vatan taraqqiyotiga daxldorlik
tuygʻularini rivojlantirishga erishiladi.
|
|
|
|
|
| |
Maqsadlar:

Ta`limiy maqsad:-

|
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-
|
bet | 50/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga slavyanlar,slavyanlarning mashg`ulotlari,ijtimoiy tuzumi va diniy tasavvurlari,slavyan davlatlarining tashkil topishi to`g`risida ma`lumot berish;
Tarbiyaviy maqsad: - o`quvchilarda boshqa davlatlar tarixiga hurmat hissini uyg`otish;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, shakllantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Kommunikativlik
o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda aniq va tushunarli bayon qila olish, mavzu:dan kelib chiqib savollarni mantiqan to‘g‘ri qo‘ya olish va javob berish;
|
| |
Belgilangan vaqt - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Belgilangan vaqt.
1.
|
Tashkiliy qism
|
3 daqiqa
|
2.
|
O`tilgan mavzuni takrorlash
|
12 daqiqa
|
3.
|
Yangi mavzu bayoni
|
14 daqiqa
|
4.
|
Mustahkamlash
|
12 daqiqa
|
5.
|
Baholash
|
2 daqiqa
|
6.
|
Uyga vazifa
|
2 daqiqa
|
I.Tashkiliy qism: Salomlashish, davomat aniqlanadi ,sinf tozaligi kuzatiladi, o`quvchilar bugunning Jahonda va O`zbekistondagi siyosiy yangiliklari bilan tanishtiriladi.
II.O`tilgan mavzuni takrorlash: 1. Vizantiya imperiyasi qanday vujudga kelgan?
2. Vizantiyaning qaysi shaharlari yirik savdo va hunarmandchilik markazlari edi?
3. Imperator hokimiyati qanday amalga oshiriladi?
4. Yustinian I imperatorligi davri haqida hikoya qilib bering
III.Yangi mavzu bayoni: Markaziy va Sharqiy Yevropada qadimdan slavyan qabilalari yashab kelganlar. Ular yashagan hududlar Boltiq dengizidan Qora dengizgacha bo`lgan ulkan maydonni egallagan. VII asrda slavyan xalqlari g`arbiy, janubiy va sharqiy slavyanlarga bo`linib ketganlar.
Chexlar, polyaklar va slovaklar g`arbiy slavyanlarni; Bolgarlar, serblar va xorvatlar janubiy slavyanlarni; Ruslar, ukrainlar va beloruslar esa sharqiy slavyanlarni tashkil etganlar.
Sharqiy slavyanlarda IX asrgacha davlat bo`lmagan. Bungacha ular urug`chilik tuzumida yashaganlar. Yer qishloq yoki urug`chilik jamoasining mulki bo`lgan. Qabila hayotiga tegishli masalalar vecheda ko`rib chiqilgan. X asr boshlarida Chexiya davlati tashkil topdi. Germaniya bu davlatni o`ziga bo`ysundirishga zo'r berib urindi.Buyuk Moraviya qulaganidan keyin mahalliy slavyan qabilalari Vltava daryosi havzasida yashagan chex qabilalariga bo`ysungan.Qabila ittifoqi boshida Prjemislovichlar xonadonidan bo`lgan knyazlar turgan. Knyaz Vatslav (920-935) yoshligidan xristian aqidalari bo`yicha tarbiyalangan,keyinchalik bor kuchi bilan dinning Chexiyada yoyilishiga harakat qiladi. Polsha davlati ham X asrda tashkil topdi. Unga barcha polyak qabilalarini birlashtirgan knyaz Meshko asos soldi. Bu tarixiy voqea 960- yilda yuz berdi. 966- yilda Meshko o`z qo`shini bilan xristian dinining katolik mazhabini qabul qildi.
Polsha knyaz Boleslav Jasur (992 - 1025) davrida kuchli davlatga aylandi. U Polsha hududlarini kengaytirdi. Rim Papasidan Qirol unvonini qabul qildi.
Garchand Boleslav Jasurning o`limidan so`ng Polsha hududlari qisqargan bo`lsa-da, o`rta asrlar davomida Polsha o`z mustaqilligini saqlab qoldi. Polshani ham tobe etish rejasi Germaniya uchun orzu bo`lib qolaverdi.
1. Xaritadan uchta slavyan qabilalari guruhlari yashagan hududlarni topib ko‘rsating.
2. Slavyanlar xo‘jalik mashg‘ulotlarini sanab bering.
3. Slavyanlar xo‘jaligi, ijtimoiy tuzum va dinlarida qanday o‘xshashlik hamda tafovutlar mavjud?
4.Bolgariya kimining davrida o‘z taraqqiyoti cho‘q qisiga chiqadi?
5. Knyaz Vatslav Chexiya davlati tarixida qanday o‘rin tutgan?
IV.Mustahkamash:
6. Polsha davlatiga kim asos solgan?
|
Milliy va umummadaniy - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Milliy va umummadaniy
umumbashariy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlarini (urf odatlar, marosimlar, milliy madaniy an’analar va.h.k.) hurmat qilish;
o‘zgalarga nisbatan mehrmuruvvat, saxiylik, diniy e’tiqodi, milliy hususiyatlari, an’ana va marosimlarini hurmat qilish; jamiyatda o‘rnatilgan odobaxloq qidalariga rioya qilish
O‘z-o‘zini rivojlantirish
shaxs sifatida doimiy ravishda o‘zo‘zini rivojlantirish, ma’naviy va intellektual kamolotga intilish;
o‘z hatti-harakatini adekvat baholash, o‘zini nazorat qila bilish, halollik, to‘g‘rilik kabi sifatlarga ega bo‘lish.
Matematik savodxonlik, fan va texnika yangiliklaridan xabardor bo‘lish hamda foydalanish
tarixda yil xisobini o‘qiy olish, tarixiy darvlarga oid chizmalarni o‘qiy olish, rim raqamida yozilgan raqamlarni o‘qiy oladi.
miloddan avvalgi, era, milodiy yillar o‘rtasidagi farqalarni matematik amallar bilan yecha oladi.
|
Mavzuning qisqacha ta`rifi

|
Mavzuning qisqacha ta`rifi
|
bet | 225/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
Darsning maqsadi
|
Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarda O‘rta asrlarda Yaponiya haqida tasavvurni hosil qilish;
Tarbiyaviy maqsad: -o`quvchilarni ma`naviy dunyoqarashini kengaytirish;
|
|
| |
may - Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili

|
Toshkent kimyo-texnologiya instituti Yangiyer filialida 2024/2025 oʻquv yili
|
bet | 202/222 | Sana | 04.10.2024 | Hajmi | 375,68 Kb. | | #273589 |
Bog'liq ish reja yangisi (автовосстановление)12 may 2025 yil
|
|
|
583.
|
Milliy qadriyat va urf- odatlarimizni oʻzida jamlagan “Talabalik
bahori” anʼanaviy festivalini tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi.
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar,
jamoat tashkilotlari,
Yoshlar yetakchisi
|
Faollar zali
|
Talabalarni milliy qadriyatlar va anʼanalar hurmat shakllanadi.
|
|
|
584.
|
Filialda “Kitobxon talaba” loyihasi doirasida Malkolm Gladuellning “Zukkolar va landavurlar” asarini muhokama qilish, Said Ahmadning “Ufq”
romanini tavsiya etish
|
Filial talaba-yoshlari qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
Axborot-resurs markazi
|
Talabalarda sogʻlom
dunyoqarash shakllanadi hamda mutolaa va kitobxonlik madaniyati ortadi.
|
|
|
585.
|
Talabalar turar joylarida Filial rahbariyati va talabalar uchrashuvlarini tashkil etish.
|
Barcha kunduzgi talabalar qamrab olinadi
|
Bo‘lim boshliqlari, fakultet dekani,
Kafedralar, tyutorlar, Yoshlar yetakchisi
|
Talabalar turar joyi
|
Talabalarning taʼlim olish jarayonidagi muammolari eshitilib, ularni bartaraf etish choralari koʻriladi.
Talabalar ilmiy va amaliy faoliyati uchun zarur koʻrsatmalar beriladi.
|
|
|
|
|
| |
Fanga oid kompetensiyalar

|
Fanga oid kompetensiyalar
|
bet | 52/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
Tarixiy shaxslar haqida ma’lumot bera oladi,tarixiy sanalarda ro‘y bergan voqealar haqida ma’lumot bera oladi
Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi.
Tarixiy illustrasiyalar asosida kichik hikoyalar tuza oladi, tarixiy joylarni xaritadan ko‘rsata oladi
Darsning blok sxemasi:
|
| |
Август 2020 16-қисм - Август 2020 16-қисм

|
Август 2020 16-қисмBog'liq 16.Texnologiya yonalishi 3 qismАвгуст 2020 16-қисм
Тошкент
“SINTETIKANI ISHLAB CHIQARISHDA TEXNOLOGIYALARDAN
FOYDALANISH”
Qiyomov Boburjon Ubaydullo o’g’li
QMII texnalogiya fakulteti talabasi
Tel nomer: (+998) 97 229 22 95
Annotatsiya: ushbu maqolada sintetikani ishlab chiqishdagi texnologiyalar ochib beriladi.
Kalit so’zlar: sintetika, texnologiya, usullar, yangi texnologiyalar
Texnologiya (grekcha “ techno”-hunar, usta va “logos”-fan ta’lim) - ilmiy-praktika asosida
homashyoni tayyor mahsulotga aylantirishning usullari. Bu soha san’at, mohirlik, o’quv va sanoat,
qurilish, transport, qishloq xo’jaligi va boshqa sohalarda maxsulotlar olish ularga ishlov berish va
ularni qayta ishlash usullari tartibga solingan tizim.
Shu usullarni ishlab chiqish, joriy qilish va takomillashtirish va turli sintetik ashyolarni ishlab
chiqarishda keng qo’llanuvchi fan sifatida keng foydalaniladi.
Sintetikani qayta ishlash amalda texnologik jarayonlar qanchalar puxta ishlangan, tavsiya
etiladigan usullar chuqur tajriba va ilmiy yondashuvga asoslangan bo’lsa tayyorlanadigan mahsulot
(avtomobil, bino yoki inshaot) shunchalik sifatli bo’ladi.
Sintetikani fan sifatida turli sohalarda qo’llash, kundalik hayotda uni keng targ’ib etib qo’llash,
kimyo sohasida ham muvaffaqiyatli samarasini beradi.
Fan va texnika rivojlanib borayotgani sari sintetikani qayta ishlash ham tobora kuchayib boradi.
Texnologik hujjatlarni ishlab chiqish, tipaviy texnologik jarayonlar, standartlashtirilgan jihozlar
va uskunalardan foydalanishning yagona tartibi bo’lishi lozim.
Sintetikani qayta ishlash uchun sanoat protsesslarodan foydalanuvchi materialning,
homashyoning yoki ayrim mahsulotning bichimini, o’lchamini, xususiyatini, ko’lamini o’zgartirish
shartlaridan iborat. Umumiy sanoat protsessining bo’lagi bo’lib, hisoblanuvchi ishlab chiqarish,
tashish, saqlash , nazorat qilish haqidagi turli texnologik tizmlar ham sintetik jarayonlarda muhim
ahamiyatga ega hisoblanadi.
Mustaqillik yillarida qishloq xo’jaligi mahsulotlarini hamda sintetikani qayta ishlash zavodlarini
yanada kuchaytirish borasida turli tadbirlar amalga oshirildi.
Foydalanilgan adabiyotlar:
1. htpps//:www.texnologiyalarnirivoj.com
|
| |
IV.Mustahkamash - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

|
Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish
|
bet | 224/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
IV.Mustahkamash:Yangi mavzuni mustahkamlash uchun o`quvchilar jadvalli topshiriq bajaradilar.
Sun sulolai hukmronligi davrida Xitoy
|
Yuan sulolasi hukmronligi davrida Xitoy
|
Min imperyasi davrida
Xitoy
|
|
|
|
Jadvalni tez va to`liq ishlagan o`quvchilar baholanadi.
V.Baholash: Darsda faol qatnashgan,uyga vazifa bajargan,o`tilgan va yangi mavzuni mustah- kamlashda ishtirok etgan o`quvchilar baholanadi.
VI.Uyga vazifa: O’tilgan mavzuni mustahkamlab kelish.
Tarix fani o’qituvchisi: Sh. Allamuratov.
O’.T.I.B.D.O’: _____________
Sana: ______________
Fan: Jahon tarixi
Sinfi: 7
Mavzu: Yaponiya.
Mavzu: Yaponiya
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Yer-mulk egaligi. Syogun hokimiyati. Minamoto va Xodzyo xonadonlarl hukmronligi. O`zaro ichki urushlar. Xo`jalik hayoti. Yaponiya madaniyati
Soatlar soni: 1 soat
|
|
|
| |
Mavzu: Sharqiy slavyanlar. Kiyev Rusi davlati

|
Mavzu: Sharqiy slavyanlar. Kiyev Rusi davlati
|
bet | 62/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Mavzu: Sharqiy slavyanlar. Kiyev Rusi davlati.
Mavzu: Sharqiy slavyanlar. Kiev Rusi davlati.
|
Mavzuga oid tayanch tushunchalar: Kiyev Rus davlati. Vladimir Svyatoslavich knyazligi davri. Votchina. ,,Russkaya Pravda".
Soatlar soni: 1 soat
|
Mavzuning qisqacha ta`rifi:
|
O`quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi:
Dars turi: Yangi bilim beruvchi
Metod: suhbat, tushuntirish, “Savol-javob” metodi, “Jadval texnologiyasi” , “Tadqiqotlar yoki loyixa texnologiyasi”,“Rasmlarda aks etgan tarix”
Shakl: jamoa, guruhda ishlash
Jihoz: Siyosiy xarita,tarqatma,rasmli ko`rgazma,slayd,kompyuter.
Nazorat: o`quvchilarning darsda faolligi kuzatilib, hisobga olib boriladi.
Baholash: O`quvchilar bilimi reyting mezonlari asosida baholanib, dars oxirida e`lon qilinadi.
|
|
|
| |
Fanga oid kompetensiyalar

|
Fanga oid kompetensiyalar
|
bet | 57/252 | Sana | 11.06.2021 | Hajmi | 9,26 Mb. | | #14923 |
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
Tarixiy shaxslar haqida ma’lumot bera oladi,tarixiy sanalarda ro‘y bergan voqealar haqida ma’lumot bera oladi
Tarixiy manba va adabiyotlar bilan ishlash kompetensiyasi.
Tarixiy illustrasiyalar asosida kichik hikoyalar tuza oladi, tarixiy joylarni xaritadan ko‘rsata oladi
Darsning blok sxemasi:
|
| |
Rivojlantiruvchi maqsad: -

Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, rivojlantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Milliy va umummadaniy
umumbashariy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlarini (urf odatlar, marosimlar, milliy madaniy an’analar va.h.k.) hurmat qilish;
o‘zgalarga nisbatan mehrmuruvvat, saxiylik, diniy e’tiqodi, milliy hususiyatlari, an’ana va marosimlarini hurmat qilish; jamiyatda o‘rnatilgan odobaxloq qidalariga rioya qilish
O‘z-o‘zini rivojlantirish
shaxs sifatida doimiy ravishda o‘zo‘zini rivojlantirish, ma’naviy va intellektual kamolotga intilish;
o‘z hatti-harakatini adekvat baholash, o‘zini nazorat qila bilish, halollik, to‘g‘rilik kabi sifatlarga ega bo‘lish.
Fanga oid kompetensiyalar:
Tarixiy voqeilikni tushunishvauni mantiqiy izchillikda tushuntira olish kompetensiyasi.
tarixiy davrlar va -yillarni ajrata oladi, tarixiy hisobini tushuntira oladi; mazkur davrni o‘rganish orqali o‘quvchilar tarix fanining o‘rganilayot- gan davriga oid tarixiy atamalar mazmunini biladi;
|
Melioratsiya - bet 164

a,
butaning diametri D, reaksiya kuchi R larning
o ‘ zaro bog‘ liqligi tajriba asosida aniqlangan bo‘ lib, ulaming bog‘ liqligi
17.2-rasmda
keltirilgan.
255
Pyon . kN
5.00
4.80
4.60
4.40
4.20
4.00
3.80
3.60
3.40
3.20
3.00
2.80
2.60
2.40
2.20
2.00
1,80
1,60
1.40
1,20
1,00
0,80
0,60
0,40
0,20
20
30
40
50
60
70
80
a°'
17.2-rasm. R, Fm, Fyon kuchlarning qamrash burchagi a va poya
diametri D ga bog ‘liqlik grafigi
Grafikdan ko‘ rinadiki, qamrash burchagi
a
kamayishi bilan
qirqishdagi reaksiya kuchi R ning mashina y o ‘ nalishidagi tashkil
etuvchisi Fp kamayadi bu kamayish, qirqishdagi yon kuch Fyon ning
ortishi hisobiga bo‘ ladi.
Ish jihozi, suruvchi ramaga shartli Osh markaz orqali ulangan,
uning holatini aniqlashda quyidagi shart bajarilishi kerak
(17.1-rasm):
Ль * 0 , 4 3 - ( 1 7 . 5 )
Mashinaga ta’sir etuvchi tashqi kuchlarni, tortish kuchi va
dvigateliga tushadigan quvvatni aniqlash.
Mashinaga ta’ sir etuvchi tashqi va tortish kuchlarini aniqlash uchun
uning hisob chizmasi masshtab bilan chiziladi
(17.3-rasm).
Ish jihoziga ta’sir etuvchi barcha kuchlarning yig‘ indisini bir
nuqtaga jamlab, ularni gorizontal ZRg va vertikal ERV tashkil
etuvchilarga ajratiladi.
256
Л
Z
/R
Тд
н~
х
Ц-------- Xgs — ►
■*...... -.. — ----
Ху
-------- --------- ►
|
7.3-rasm. Butakeskichga ta 'sir qiluvchi tashqi kuchlar

1 7.3-rasm. Butakeskichga ta 'sir qiluvchi tashqi kuchlar
Kesuvchi kuchlarning gorizontal tashkil etuvchisi quyidagi
formula yordamida aniqlanadi:
IR g = R(ktIsh- f ) - k d,kN
(17.6)
bu yerda
kd - dinamik koeffitsiyent, (kd =1,3-1,5); R -
mashinaning reaksiya kuchi, kN, uni aniqlash uchun, barcha vertikal
kuchlarning oz o ‘ qdagi proeksiyalari yig‘ iladi:
R = I R V + (mgs + mT)g , kN
(17.7)
bu yerda I R V- ish jihoziga vertikal ta’ sir qiluvchi kuchlar, kN; mgs
- gidrotsilindrning massasi, t; mt - traktorning massasi, t.
Ish jihoziga vertikal ta’ sir qiluvchi kuchlar, ish jihozining og‘ irlik
kuchiga teng bo‘ lib, uni quyidagicha ifodalash mumkin:
IR v = mish-g,kN
(17.8)
Gidrotsilindrga tushadigan kuchni topish uchun, ish jihozini,
mashina ramasiga ulangan nuqtasiga nisbatan moment olinadi
(17.3-
rasm).
a y x . + . y g - a y z kN
(1 ?9 )
bu yerda xv , z, tgs - tegishli kuchlarning yelkalari, mm.
Mashinaning ish paytidagi harakatiga qarshilik qiluvchi kuchlar
17.3-rasmdagi
gorizontal kuchlar yig‘ indisiga tengdir.
IF = Fish+ ERg+fR, kN
(17.10)
bu yerda
Fjsh-ish jihoziga qarshilik qiluvchi kuchlar, kN, uni
quyidagi formula bilan aniqlash mumkin:
257
Fish =Fhq+Fkq+Fsur, kN
(17-11)
bu yerda F|!q - ish jihozining harakatiga qarshilik qiluvchi kuch,
kN; Fkq - butalarni kesishdagi qarshilik kuchi, kN; Fsur - butalarni yon
tomonga surishdagi qarshilik kuchi, kN.
Ish jihozining harakatiga qarshilik qiluvchi kuch, quyidagi formula
yordamida aniqlanadi:
Fhq
= k sq-bqs, kN
(17.12)
bu yerda
ksq - eni bir metrga qamralgan butalaming solishtirma
qarshiligi, kN/m, (ksq= 0,42- kysq);
Bu yerda
kysq- yig‘ ma solishtirma koeffitsient, (kysq = 7,0...9,4
kN/m).
Butalarni kesishdagi qarshilik kuchi, quyidagi formula orqali
aniqlanadi:
Fkq = k skq-bqe, kN
(17.13)
bu yerda kskq-eni bir metrga qamralgan butalarning solishtirma
kesish qarshiligi, kN/m, (kskq= 0,5- kysq).
Butalarni yon tomonga surishdagi qarshilik kuchi, quyidagi
formula yordamida aniqlanadi:
Fsur = k sur-bqe, kN
(17.14)
bu yerda ksur-kesilgan butalaming yon tomoniga surishdagi
solishtirma qarshiligi, kN/m, (ksur= 0,08- kysq).
Mashina harakat manbaiga (dvigateliga) tushadigan quwat (12.23)
formula orqali aniqlanadi. Bundan tashqari dastlabki hisoblashda
quyidagi formula yordamida ham aniqlash mumkin:
. Pdv = - ^ , k V t
(17.15)
sqv
bu yerda
ksqv - eni bir metr bo‘ lgan butalarni kesishda
sarflanadigan solishtirma quwat, m/kVt, (ksqv = 0,03-0,05 m/kVt).
17.2. Kundakov mashinalarni hisoblash
Kundakov mashinalari asosan kesib olingan daraxt kundalarini
(to‘ nkalarini) kavlab chiqarish uchun mo‘ ljallangan bo‘ lib, ulaming ish
jihozlari o ‘ rmalovchi traktorning old va orqa tomonlariga o ‘ matiladi.
Kundakov mashinasimng asosiy ko‘ rsatkichlari va unga ta’ sir
qiluvchi tashqi kuchlarni aniqlash uchun mashinani hisob chizmasini
masshtab bilan sizib, unda barcha kuchlar va o ‘ lchamlar ko‘ rsatiladi
(17.4-rasm).
258
Maksimal kavlash chuqurligi, z2 = 300-650 mm; qo'poruvchi
tishlar soni, z = 3 -6 dona; tishlar orasidagi masofa,
|
“Barakali million” reklama aksiyasini o‘tkazish va unda ishtirok etish shartlari

“Barakali million” reklama aksiyasini o‘tkazish va unda ishtirok etish shartlari
Download
399,91 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
15.01.2024
Hajmi
399,91 Kb.
#137864
Download
399,91 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
“Barakali million” reklama aksiyasini o‘tkazish va unda ishtirok etish shartlari
Download
399,91 Kb.
Matnni ko'rish
Darsning maqsadi - Sana: Fan: Jahon tarixi Sinfi: 7 Mavzu: Kirish

Maqsadlar:
Ta`limiy maqsad:-o`quvchilarga slavyanlar,slavyanlarning mashg`ulotlari,ijtimoiy tuzumi va diniy tasavvurlari,slavyan davlatlarining tashkil topishi to`g`risida ma`lumot berish;
Tarbiyaviy maqsad: - o`quvchilarda boshqa davlatlar tarixiga hurmat hissini uyg`otish;
Rivojlantiruvchi maqsad: -o`quvchilarni dunyoqarashini, nutqini,fikrlash qobilyatini, shakllantirish.
Tayanch kompetentsiyalar:
Kommunikativlik
o‘z fikrini og‘zaki va yozma tarzda aniq va tushunarli bayon qila olish, mavzu:dan kelib chiqib savollarni mantiqan to‘g‘ri qo‘ya olish va javob berish;
Milliy va umummadaniy
umumbashariy ahamiyatga ega bo‘lgan qadriyatlarini (urf odatlar, marosimlar, milliy madaniy an’analar va.h.k.) hurmat qilish;
o‘zgalarga nisbatan mehrmuruvvat, saxiylik, diniy e’tiqodi, milliy hususiyatlari, an’ana va marosimlarini hurmat qilish; jamiyatda o‘rnatilgan odobaxloq qidalariga rioya qilish
|
b0
= 300-500 mm; 
tishning uzunligi, 
£

Bundan tashqari kunda va uni
ish jihozini ko‘ taruvchi
gidrotsilindrga ta’ sir etuvchi kuch ham topiladi. Buning uchun О
nuqtaga nisbatan moment olinadi.
F„
s '
x g s + n W
g- x,sh
+ R q v - x o v + R „
8
( z , + Z ; )
^
^
^igs
bu
yerda xgS;
(z t+ z2),
xlsh, x„v, Cigsgs - mos ravishda tegishli
kuchiarning yeikaiari, mm. Topilgan F!gs va FJgs- kuchiarning qiymatiga
qarab, gidrotsilindr tanlanadi.
Kundani qo‘ porish uchun katta kuch talab qilinishini hisobga olib,
unga
sarflanadigan quwat, asosan ish jihozini ko‘taruvchi gidrotsilindr
Flgs ga tushadi. Ushbu quvvatni quyidagi formula yordamida aniqlash
mumkin:
p
(17.20)
T|ym
bu yerda
uIgs - gidrotsilindr shtogining tezligi, m/s; ke - ehtiyot
koeffitsienti; qum - gidrotsilindming F.I.K.
Kundani qo‘ porishga sarflanadigan kuchni
kamaytirish uchun ish
jihozi ramasini, mashinaning yurish jihozi ramasining iloji boricha
oxiriga o ‘ rnatish zarur.
260
Maydonlar o ‘ t, buta, kunda va har xil
toshlardan tozalanjgandan
so4ng, ular bir tekisda sug‘ orish maqsadida tekislanadi. Bu maydonlar
oldiniga dag'al (chuqurligi yoki balandligi 0,4 ni dan yuqori bo'lganda)
tekislanib, keyin kapital (chuqurligi yoki balandligi 0,4 m dan past
boMganda) tekislanadi.
Yerlami dag‘ al tekislashda, kavaler
tekislovchi mashina va
skreperlardan, kapital tekislashda esa bazasi uzaytirilgan cho‘ michli yer
tekislovchi mashinalardan foydalaniladi.
Kavaler tekislovchi mashinalarning ish jihozi ag‘ dargich (otval)
dan tashkil topgan bo‘ lib, ular turli shaklga ega bo‘ ladi.
18.1. Otval shaklining turi va asosiy ko‘ rsatkichlari
Otval shaklining asosiy ko‘ rsatkichi oddiy ish jihozi va uning ish
-rasm. Kanaldagi о ‘t о ‘lanlarni о ‘rib, y ig ‘ib oluvchi ish

Traktor 1 bazasidagi mashina kanal yoki koiiektorning qirg‘og‘ida
uning o‘qi bo‘ylab harakat qiladi. Ish jihozi 6, uning maxsus ramasi 5
orqali asosiy rama 4 ga boglangan.
Asosiy rama esa traktor ramasining
yon tomoniga o'm atilgan, Traktorning old qismiga
osma ravishda
buldozer otvali 2 joylashtirilgan va uni boshqarish gidrotsilindr 3
yordamida amalga oshiriladi, ()4ni qirquvchi a n a harakatni reduktor
orqali gidromotordan oladi,
Ish jihozi yordamida o ‘rilgan o'tlar kanal
yoki koiiektorning tubiga tushadi, Ularni maxsus mashinalar yigMshtirib
oladi yoki ularni tozalash jarayoni da olib tashlanadi. Ish jihozini
ko‘tarib, tushirish va transport holatiga keltirish
moslama 7 orqali
amalga oshiriladi.
Aylanuvchi rotor 8 ga qo‘zg‘aluvchan qilib o ‘rnatilgan pichoqlar,
markazdan qochma kuch hisobiga o ‘tlami qirqib otuvchi mashinaning
umumiy ko‘rinishi
5,27-rasmda keltirilgan.
Rotor bir yoki bir nechta bo‘lishi mumkin va ular harakatni
gidromotordan oladi. Rotorlar yaxlit bir korpusga joylashtirilgan bo‘lib,
korpus, qo‘zg‘aluvchan qilib, rama 6 ga ulanadi. Ish jihozining ramasi 6,
asosiy rama 5 ga mahkamlanib, traktor ramasining yon tomoniga
o'm atiladi. Ish jihozini ko‘tarib, tushirish va transport holatiga keltirish,
moslama 10 orqali amalga oshiriladi.
2
-rasm. Yarim mexanizatsiyalashgan yopiq gorizontal

Yopiq gorizontal drenajlarni qurishning texnologik jarayoniga
quyidagilar kiradi:
-drenaj transheyasini qazish;
-drenaj (quvur va uni atrofini m a’lum qalinlikda sizdirgich
materiallari bilan o‘rash) yotqizish;
-transheyani tuproq bilan qayta ko‘mish.
Transheyadan qazib chiqarilgan tuproqni qayta ko‘mish ikki xil
usulda olib boriladi: ulardan biri bul’dozerlar yordamida bajarilib,
bul’dozerning transheya o ‘qiga nisbatan perpendikulyar yoki parallel
harakati orqali olib boriladi; ikkinchi usulida esa drenaj qurilishi
jarayonida olib borilib, drenaj mashinasiga o ‘rnatilgan maxsus tuproqni
transheyaga qayta yo'naltiruvchi tasmali yuklagich (transporter) orqali
amalga oshiriladi.
Yuqoridagi ikki usulda ham tuproq maxsus zichlanmasdan
(shibbalanmasdan) amalga oshirilishi natijasida sug‘orma suvlaming
ta’sirida qurilgan drenajlar ishdan chiqib, yerlaming meliorativ holatini
yomonlashuviga sabab bo‘lmoqda.
Yopiq
gorizontal
drenaj
qurish
texnologiyasi
Elektron darsliklar yaratuvchi dasturlar sohasidagi yangiliklar

|
Elektron darsliklar yaratuvchi dasturlar sohasidagi yangiliklar
|
bet | 10/13 | Sana | 27.06.2024 | Hajmi | 77,7 Kb. | | #265974 |
Bog'liq ELEKTRON DARSLIKLAR VA ULARGA QO’YILADIGAN TALABLAR.Elektron darsliklar yaratuvchi dasturlar sohasidagi yangiliklar. Biz yuqorida ikki turdagi, ya’ni exe va chm ko’rinishda elektron darsliklar tayyorlovchi dasturlar imkoniyatlari bilan tanishib chiqdik. Ushbu dasturlar bilan ishlash jarayonida sodda elektron darslik tayyorlash bosqichlariga to’htalib o’tildi.
Axborot asrida insoniyat tarixida sanoat va fan olamida olamshumul yutuqlar qo’lga kiritildi. Dunyoda axborot eng qimmat narsaga aylandi. Kompyuter ixtiro qilinishi insonlar bajaradigan yumushlarni yengillashishiga olib keldi. Fan, ta’lim sohalarida o’qitish o’rganishning zamonaviy vositalari joriy qilindi. Endilikda elektron darslikarning bu sohadagi ahamiyati yanada oshmoqda. Dastlab elektron darsliklar oddiy matn ko’rinishida bo’lsa hozirda turli tasviriy ko’rinishlarini ham o’zida mujassamlashtirmoqda.
Bizga ma’lumki inson axborotni ko’rganda uni oddiy eshitib yoki o’qigandan ko’ra ko’proq eslab qoladi. Anashu taraflarni hisobga olgan holda elektron darslik tayyorlash uni yashash davrini uzoq bo’lishiga olib kelish mumkin.
Turli animatsiya tayyorlovchi dasturlar ishlab chiqilishi elektron darslik tayyorlash sohasida ham sifatli bo’lgan elektron darsliklar tayyorlashga olib keldi.
Endilikda elektron darslik yaratuvchi dasturlar yordamida Flash, 3D Max va boshqa turdagi animatsiyalarni, turli video va audio fayllarni elektron darslik tarkibida qo’llash imkoniyatlari paydo bo’ldi.
Bu imkoniyatlardan qay darajada qulay foydalanish elektron darslik tayyorlovchining mahorati va psixologik tomondan yondoshishiga bo’g’liq.
Hozirda Internet tehnologiyalari ham jadallik bilan rivojlanmoqda. Internet orqali ta’lim beruvchi maxsus repitiror va saytlar mavjuddir. Masofadan turib o’qish tehnologiyalari hayotga joriy qilinmoqda. Bu ta’lim oluvchilarga ancha
qulayliklar tug’dirmoqda. Bunda talabalar o’z yurtida turib boshqa davlatning oliygohlarida o’qishi va o’sha oliygoh diplomiga ega bo’lishi mumkin.
Albatta but ta’lim jarayonida elektron darslikning ahamiyati kattadir. Chunki talaba doim ham Internetdan foydalana olmasligi mumkin. Ana shu paytda o’ziga oliygoh yoki boshqa biror ta’lim muassasi tomonidan berilgan elektron darslik va qo’llanmaklardan foydalanishga to’g’ri keladi.
AQSH va ko’plab G’arb davlatlarida bu sohaga jiddiy e’tibor qaratilgan. O’zbekiston sharoitida ham ta’lim sohasida elektron darsliklar ishlab chiqish va ularni amaliyotga tabiq etishning chora va tadbirlari ishlab chiqilgan.
|
| |
Fyon 
va 
mashina y o ‘ nalishi bo‘ ylab y o‘ nalgan 
Fp

1
7.
1-rasm. Butakeskichning ish jihoziga ta ’sir etuvchi kuchlar:
a-ish jihozining sharga ulanadigan qismi; b-ish jihozining yuqoridan ko‘ rinishi.
17.1,
b - rasmdan
ishqalanish kuchi Fish ning normal kuch F„ ga
nisbati tgcp ni va mashina y o ‘ nalishidagi
kuch Fm ning mashina
y o ‘ lalishiga peфendikulyar bo‘ lgan yon kuch Fyon ga nisbati esa tg(a+cp)
ni beradi:
5s!L = tg
9
va
^
2
"L=tg(a+q>)
(17.2)
F„
Fyon
bu yerda a - yarim qamrash burchagi, grad; (p - ishqalanish
burchagi, grad, (ф = 15-58°).
Kuchlarning teng ta’ sir etuvchisini quyidagi formula yordamida
aniqlash mumkin:
R = VF» + F4 =
a
/
f
! +
= А Д 1 + tg(a +
ф
)] = ^ | m
+q>). k N
( 1 7 -3 )
FiSh=R-sin9;
Рп=К-со8ф;
Fm = Ясоз(а+ф).
(17.4)
Ushbu formulalar yordamida ta’ sir etuvchi kuchlarning taqribiy
qiymatini aniqlash mumkin. Chunki bu kuchlar o ‘ simlikning diametriga,
turiga, yil fasliga shuningdek, pichoqning qalinligi va o ‘tkirligiga ham
bog'liq bo‘ ladi.
Qirqishdagi siljish kuchi F0 mashinaning harakat y o ‘nalishiga
teskari b oiib , uning tashkil etuvchilari Fj = F0sina va F2 = F0cosa ga
teng (17.2-rasm).
Qamrash burchagi
Maktab hujjatlarini tahlil qilish metodi

|
Maktab hujjatlarini tahlil qilish metodi
|
bet | 45/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Maktab hujjatlarini tahlil qilish metodi
Respublikamiz rahbariyatining xalq ta`limi yuzasidan qabul qilingan qaror va yo`l-yo`riqlari asosida maktabda bajarilgan va bajarilayotgan ta`lim-tarbiya ishlarini yuritilgan hujjatlar orqali aniqlash metodi ham mavjuddir.
Maktab hujjatlarini tekshirish orqali o`qituvchilar va o`quvchilar jamoasi, ularning pedagogik faoliyati haqida aniq ma`lumotlar olinadi.
Umuman, maktab hujjatlari deyilganda; o`qituvchi va o`quvchilarning soni va sifati; o`quvchilarning shaxsiy hujjatlari, sinf jurnallari, kundalik daftarlari, buyruq daftarlari, pedagoglar kengashining qarorlari daftari, maktabning rejadagi pul hisobi va uning sarflanishiga doir hujjatlar, turli inventarlar daftari va boshqalar tushuniladi.
Maktab hujjatlarini tahlil qilishda o`quvchilarning umumiy miqdori, uning o`sishi yoki kamayish sabablari tavsifi, o`quvchilarning fanlar bo`yicha o`zlashtirish darajasiga, sinfda qolishning oldini olish, rag’batlantirish va jazolash choralari, turlariga, maktabning moddiy bazasiga e`tibor beriladi.
Ularni tahlil qilish, hisobotlarni ko`zdan kechirish, to`g’ri yoki noto`g’riligini aniqlash, o`quvchilar faolliklarining o`sishi bilan taqqoslash,ilg’or pedagogik tajribalarning umumlashtirilishi va joriy etilishi va nihoyat, o`qituvchi-tarbiyachilarning ilmiy-pedagogik faoliyatlarini tekshirish, tegishli chora, tadbirlar belgilash maqsadida o`tkaziladi.
Eksperiment-tajriba sinov metodi
"Eksperiment" so`zi lotincha "sinab ko`rish", "tajriba qilib ko`rish" ma`nosini anglatadi.
Odatda eksperimental-tajriba ishlari ta`lim-tarbiya jarayoniga aloqador ilmiy faraz yoki amaliy ishlarning tadbiqi jarayonlarini tekshirish, aniqlash maqsadida o`tkaziladi. Bunda ham ilmiy farazlarning didaktik yoki amaliy ahamiyatiga e`tibor beriladi.
O`tkaziladigan tajriba ishlari ta`lim va tarbiya o`rtasidagi qonuniy aloqalarni aniqlash, natijalarni hisobga olish asosida yangi metodlarni tadbiq etishga, ta`lim-tarbiya samaraligini oshirishga qaratiladi. Shuningdek, ta`lim-tarbiya jarayonining borishini, tuzilishi va natijalarini oldindan ko`ra bilish imkoniyatini beradi.
Eksperiment metodi sharoitga qarab 3 xilda o`tkaziladi:
tabiiy eksperiment;
laboratoriya eksperimenti;
amaliy tajriba.
Pedagogik eksperiment o`z mazmuniga ko`ra didaktik, tarbiyaviy, maktabshunoslik muammolari yuzasidan o`tkaziladi.
Pedagogik eksperiment tajriba ishlarini o`tkazishda quyidagi talablar mavjud:
1) ishning aniq, ilmiy jihatdan asoslangan farazini aniqlash va kutilishi lozim bo`lgan natija uchun reja belgilash lozim.
2) ilmiy ish yoki pedagogik faoliyat uchun aniq ob`ekt belgilash, amalga oshirish borasida qo`shimcha metodlarni aniqlash.
3) tajriba ishi o`tkazish vaqtini va muddatini belgilash.
4) tajriba uchun lozim bo`lgan asbob-uskuna va boshqa hokazolarning tayyor turishi;
eksperiment natijalarini zudlik bilan tahlil qilish va tegishli xulosa chiqarish va tavsiyalar berish kerak.
|
| |
Kuzatish metodi - Pedagogika kafedrasi

|
Pedagogika kafedrasi
|
bet | 43/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Kuzatish metodi
Pedagogikaning kuzatish metodi ta`lim-tarbiya jarayonlarining amaldagi holati bilan tanishtiradi, ularning oqibat natijalarini bilishga yordam beradi va shu asnoda yaratilgan yangi kashfiyotlar uchun dalillar, omillar yig’ish imkonini tug’diradi. Bu metodni qo`llanish jarayoni ancha murakkab bo`lib, nazarda tutilgan maqsad qanday amalga oshayotganligini aniqlash, o`qituvchi va o`quvchilarning o`zaro aloqalari, individual farqlarini qiyoslash uchun ham qo`llaniladi.
Tajribalarning ko`rsatishicha, maqsad asosidagi kuzatuv ma`lum reja asosida yig’ilgan dalillarni haqiqiy tahlil qilish, qiyoslash asosida tashkil etilsagina samarali bo`ladi.
Kuzatishlar faqat oddiy hodisalarni kuzatish, ayrim dalillarni yig’ish, hisobga olish, aniqlash uchungina emas, balki ta`lim-tarbiya jarayonini yaxshilash va mukammallashtirish maqsadida amalga oshiriladi.
Odatda pedagogik kuzatish orqali o`quvchilarning fanlarni o`zlashtirishlari, ularning xulq-atvori va muomalalaridagi o`zgarishlarni hisobga olish va tegishli ta`limiy-tarbiyaviy ta`sir ko`rsatish yo`llarini belgilash uchun qo`llaniladi.
Ilmiy kuzatishlar esa nafaqat o`quvchilarning tabiiy faoliyatini, balki ularning ilmiy dunyoqarashlarini shakllanishi, fikrlash jarayoni kuchi, xulosalar chiqarishdagi faolliklarini aniqlaydi, ularni tahlil etadi va tegishli xulosalar chiqarishga imkoniyat tug’diradi. Bunday kuzatishlar pedagogika fani mazmuninining boyishiga sabab bo`ladi.
Suhbat metodi
Ta`lim-tarbiya jarayonini yaxshilash yoki yaratilgan ilmiy farazlarning qanchalik to`g’ri ekanligini aniqlash maqsadida suhbat metodidan foydalaniladi. Odatda, suhbat metodi maktab o`qituvchilar va o`quvchilar jamoasi bilan, ota-ona va keng jamoatchilik bilan yakka va guruhli tartibda ish olib borilganda qo`llaniladi. Bunda suhbat metodini tadbiq etishdan oldin maqsadli reja tuziladi, amalga oshirish yo`llari belgilanadi, natijalar tahlil qilinadi va tegishli xulosa chiqariladi. Shuningdek, tadqiqotchining suhbat olib borish va uni kerakli tomonga yo`naltira olishni bilishi, suhbatdoshining ruhiy holatiga qarab suhbat ohangini moslashtira bilishi g’oyat muhimdir. Bunda:
1) suhbat uchun oldindan savol tuzish;
2) vaqti va o`tkazish joyini belgilash;
3) suhbat ishtirokchilarining soni va kasblaridan xabardor bo`lishi;
4) suhbat uchun qulay sharoit va erkin gaplashish imkonini yaratish;
5) mahmadona va bachkana bo`lmaslik;
6)suhbatdoshning kimligini, harakter hususiyatini esdan chiqarmaslik;
7) suhbat natijalarini zudlik bilan tahlil qilish, qiyoslash, tegishli xulosa chiqarish, lozim bo`lsa qo`shimchalar kiritish va maktab hayotiga tadbiq etish pedagogik jihatdan qimmatlidir.
|
| |
Pedagogika fanining ilmiy – tadqiqot metodlari

|
Pedagogika fanining ilmiy – tadqiqot metodlari
|
bet | 42/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Pedagogika fanining ilmiy – tadqiqot metodlari
Har qanday fan o`zining ilmiy-tadqiqot metodlariga ega. Bu metodlari orqali o`z mazmunini boyitib, yangilab boradi.
Hayotda va ob`ektiv dunyoni bilish nazariyasida nimani o`rgatish va qanday o`rgatish kerak, kimni va qanday tarbiyalash lozim degan masalalar mavjud bo`lib, ular o`zaro bog’liqdir.
Nima qilish kerak va qanday amalga oshirish lozim degan muammolar o`rtasida dialektik birlik mavjuddir.
Pedagogika o`z mazmunini boyitish va yangilash maqsadida mavjud pedagogik hodisa va jarayonlarni uning maqsadi va vazifalariga muvofiq keladigan metodlari bilan o`rganadi. Shu ma`noda pedagogikaning ilmiy-tadqiqot metodlari deganimizda yosh avlodni tarbiyalash, bilimli qilish va o`qitishning real jarayonlariga xos bo`lgan ichki aloqa va munosabatlarni tekshirish, bilish metodlari, uslublari va vositalari majmuini tushunamiz.
Pedagogika o`qitish, bilim berish, tarbiyalash jarayonlarini va ularning mohiyatini quyidagicha o`rganish-bilishni nazarda tutadi:
1) ularning umumiy aloqasi, bir-birini taqozo etishi va o`zaro ta`sir jarayonida bolalarni o`qitish va tarbiyalash, fan, madaniyat, ahloq va san`at, ta`lim va tarbiyaning qayerda amalga oshirilishidan qat`iy nazar uzviy aloqada bo`lishi;
2) ularning to`xtovsiz harakati, o`zgarishi va taraqqiy etish jarayonida vujudga keladigan o`qitish va tarbiyalash vazifalari, metodlarining o`zgarishi, hamma bolalarni bir xil andozada o`qitish va tarbiyalash mumkin emasligi;
3) bolalarning o`sishida ularning o`ziga xos hususiyatlarini hisobga olish, aqliy va hulqiy faoliyat, so`z va ish birligi mezonlariga tayanish;
4) bolalar kamolotiga ta`sir etuvchi an`ana, urf-odatlar, ular o`rtasidagi tafovutlarni bilish, aniqlash asosida yaxshi bilan yomon, eskilik bilan yangilik, o`rtasida yuz beradigan nizolarni hisobga olish, o`zaro tanqid va hokazo;
Pedagogikaning ilmiy-tadqiqot metodlari qanchalik mukammal, aqlga muvofiq, to`g’ri tanlansa ta`lim-tarbiya mazmunni yangilash va takomillashtirish shu darajada yaxshilanadi, pedagogika fani ham boyib boradi.
Hozirgacha mavjud va ishlab chiqilgan quyidagi ilmiy tadqiqot metodlariga tayanib fikr yuritsa bo`ladi: 1) kuzatish metodi; 2) suhbat metodi; 3) bolalar ijodini o`rganish metodi; 4) test, so`rovnomalar metodi; 5) maktab hujjatlarini tahlil qilish metodi; 6) eksperiment-tajriba sinov metodi; 7) statistika ma`lumotlarini tahlil qilish metodi; 8) matematika-kibernetika metodi;
|
| |
-rasmda - Melioratsiya

6.3-rasmda
keltirilgan bo‘lib, uning samarali ishlashi uchun e’tibor beriladigan
omillar 6.4-rasmda ifodalangan.
Mashinani ishga tushirishdan oldin, drenaj quriladigan maydonda
“корыто” y a’ni drenaj nishabligini yer sirtiga ko‘chirish maqsadida
qazilgan yoki tashib keltirilgan tuproq yo ‘lagi (bu ish yer rePefining
90
notekisligi, past balandiikfarni tekislash maqsadida) maxsus mashinalar
yordamida quriiadi. Ayrim drenaj quruvchi mashinalarda bu yo‘laklarni
qurish talab qiimmaydi, chunki bu mashinalarda nishablikni ushlab
tunivchi zamonaviy avtomatik boshqaruv mexanizmlari o'rnatilgan.
Drenaj quriladigan joydagi gruntning guruhiga qarab, transheyali
yoki transheyasiz drenaj quruvchi mashina taflianadi, Qurilgan korita
bo‘yiab, oldindan drenaj quvuri tashlab chiqiladi, Drenaj mashinasi
kerak It chuqurlikdagi transheyani qazgandan so‘ng, mashinaning drenaj
qutisi drenaj quvuri bilan to*Idiriladi. Maxsus mashinalar yordamida
sizdirgich materiallari olib kelinib, drenaj qutisiga solinadi va mashi
naga ishchi tezligi berilib, drenaj qurish jarayoni boshlanadi.
Mashinaning ishchi tez-ligi gruntning guruhiga qarab tanlanadi.
Drenajni qurishda uni sifatiga katta e ’tibor berish zarur. Bunda,
quvurning sifati va uzluksizligini, drenajning nishabligini va drenaj
quvurini sizdirgich materiallari bilan kerakli qalinlikda qoplanganligini
ta’minlash lozim.
Yopiq gorizontal drenaj qurish va ulardan samarali foydalanish
texnologiyalari 6.3, 6.4-rasmlarda keltirilgan.
6.3-rasm. Yopiq gorizontal drenaj qurish texnologiyasi
91
6.4- rasm. Yopiq gorizontal drenajlardan samarali foydalanish
texnologiyasi
|
-rasm. Arra pichoqli о - Melioratsiya

5.26-rasm. Arra pichoqli о 7 о ‘ruvchi mashina:
1-traktor; 2-bul’dozer otvali; 3-gidrotsilindr; 4-asosiy rama; 5-ish jihozining
ramasi; 6 -o ‘t qirquvchi ish jihozi; 7-ish jihozini k o‘tarib, tushiruvchi moslama.
83
I
5.27-rasm. Rotorli ish jihoziga ega bo ‘Igan o't о 'ruvchi mashina:
1-traktor; 2-posangi; 3-buPdozer otvali; 4-gidrotsilindr; 5-asosiy rama; 6- ish
jih ozin in g ramasi; 7- rotorlar korpusi; 8-rotor; 9-qirquvchi pichoqlar; 10-ish
jih ozin i k o ‘tarib, tushiruvchi moslama.
Tavsiya qilingan, kollektor ichida o ‘sadigan qamishlarni o ‘rib
oluvchi mashinaning umumiy ko‘rinishi 5.28-rasmda ifodalangan. Ish
jihozi bir cho‘michli ekskavatorning tirsagi o‘rniga o ‘rnatilib, u o ‘z o ‘qi
atrofida aylanish imkoniyatiga ega. Unga o ‘rnatilgan maxsus arra
qamishni qirqib, siquvchi qo‘ltiqqa y o ‘naltiradi. Q o‘ltiq qamishga
toMgach u siqilib, ko‘tariladi va maxsus aravalarga yuklanadi (5.27-
rasm).
Ekskavator tirsagi olib qo ‘yilib, uning o ‘rniga maxsus
qo‘zg‘almas metall quvur 4 bilan bog‘langan chervyakli reduktor 5
korpusi joylashtirilgan. Chervyakli reduktor gidromotor yordamida
harakatga keitiriladi. Reduktorga maxsus o ‘z o ‘qi atrofida aylanuvchi
val 6 o ‘rnatilgan. Maxsus valga o ‘rilgan qamishlarni qamrab oluvchi
moslama 7 qo‘zg ‘aluvchan qilib mahkamlangan. Aylanuvchi valning
oxirgi qismiga qo‘zg‘aluvchan qilib, qamishlarni o ‘ruvchi arra 9 va uni
harakatga keltiruvchi gidromotor 10 o ‘rnatilgan. Tirsakni burish
gidrotsilindr 3, ish jihozini burish esa gidrotsilindr 8 yordamida amaiga
oshiriladi.
Ushbu
ekskavator
yordamida
o ‘rilgan
qamishlar
maxsus
mashinalarga yuklanib, ularni qirqib, maydalovchi korxonaga j o ‘na-
tiladi. Ulardan chorvachilik va sanoatda foydalanish mumkin.
84
|
- rasm. Kollektorlardagi qamishlarni о 'ruvchi ekskavator

|
- rasm. Kollektorlardagi qamishlarni о 'ruvchi ekskavator Pdf ko'rish
|
bet | 52/189 | Sana | 22.01.2024 | Hajmi | 10,96 Mb. | | #142869 |
Bog'liq Melioratsiya mashinalari5.28- rasm. Kollektorlardagi qamishlarni о 'ruvchi ekskavator:
1-aylanish platformasi; 2-xartum; 3,8,12-gidrotsilindrlar; 4-tirsak; 5-chervyakli
reduktor; 6-ish jihozini aylantiruvchi val; 7- o ‘t qamragichlar; 9 -o ‘t qirquvchi arra;
10-gidromotor; 11-ish jihozining korpusi.
Qamishlar maxsus uskuna yordamida qirqib, maydalanadi.
Maydalangan qamishga shirali moddalar qo‘shib, chorva mollari uchun
yem-xashak sifatida ishlatish mumkin.
Chorvadan ortgan chiqindi yuvib-tozalanadi va unga kerakli yelim
miqdori qo‘shilib, maxsus uskuna yordamida qurilishda ishlatish uchun
mahsulot tayyorlash mumkin.
Kollektordagi qamishlar o ‘rib olingandan so‘ng undagi cho‘kindini
tozalash ishlari amalga oshiriladi.
Kanal va kollektorlardagi o ‘simliklarni o‘ruvchi mashinalarning
asosiy ko‘rsatkichlari 5.4-jadvalda keltirilgan.
Jadvaldan shuni xulosa qilish mumkinki, kanal va kollektorlardagi
o ‘tlarni o ‘rishda ko‘p rotorli ish jihoziga ega bo‘lgan mashinalar yaxshi
samara berar ekan.
Kanal va kollektorlardagi o ‘tlarni va ayniqsa qamishlarni yondirib,
yoqib yuboruvchi mashinalar ham mavjud. Hozirda bu mashinalar
ekologiyani buzishini inobatga olib, hayotda qo‘llanilmaydi.
85
5.4-jadval
Kanal va kollektorlardagi o‘simlikIarni o‘ruvchi mashinalarning
__________________ asosiy ko‘rsatkichlari
________ ________
Mashinalar
Qamrash
oralig‘i,
m
Kanal
chuqur-
Hgi, m
Q u w a ti,
kVt
Yurish
tezligi,
km/soat
Qirqish
tezligi,
m/s
Ish
unumdor
ligi,
ga/ssh.k
K o‘p rotorli
|
| |
O‘zbekistonning yashil iqtisodiyot modelini (strategik dasturini) tuzish va amaliyotga keng joriy etish

O‘zbekistonning yashil iqtisodiyot modelini (strategik dasturini) tuzish va amaliyotga keng joriy etish
Ahmadxonov AnasxonYashil iqtisodiyot
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa O‘zbekistonning yashil iqtisodiyot modelini (strategik dasturini) tuzish va amaliyotga keng joriy etish
|
Bolalar ijodini o`rganish metodi

|
Bolalar ijodini o`rganish metodi
|
bet | 44/251 | Sana | 21.05.2024 | Hajmi | 3,13 Mb. | | #247935 |
Bog'liq MAJMUA UMUMIY PEDAGOGIKA 2023Bolalar ijodini o`rganish metodi
Pedagogik tadqiqot metodlari ichida bolalar ijodini tabiiy holatda o`rganish va ilmiy xulosalar chiqarish metodi mavjud. Bunda maktab o`quvchilarning o`ziga xos individual tartibdagi faoliyatlariga doir ma`lumotlar tahlil qilinadi, xulosalar chiqariladi. Maqsad O`zbekiston yoshlarining tipik obrazlari va ularda ijobiy xislatlarni shakllantirishdir. Shu sababli yoshlarning turli yozma daftarlari, tutgan kundaliklari, yozgan xatlari, she`r va hikoyalari, hayotiy rejalari, insholari, turli yozma hisobotlari bolalar ijodini o`rganish uchun manba bo`lib xizmat qiladi.
Oqibatda, maktab o`quvchilari orasidan etishib chiqayotgan qobiliyatli, iste`dodli yoshlarni ertaroq aniqlash, ularning iste`dodlarining namoyon bo`lishi uchun reja va sharoitlar yaratish imkoni yaratiladi. Odatda, bolalar ijodini o`rganish manbai ko`p bo`lib, ular: fan olimpiadalari, mavzular bo`yicha konkurslar, maktablar bo`yicha ko`rgazmalar, musobaqalar, ekskursiyalar va sayllar va hokazo.
Test, so`rovnomalar metodi
Pedagogik ilmiy-tadqiqot metodlari ichida yetakchi metod so`rovnoma va test savollardan foydalanishdir. So`rovnoma-anketa (fransuzcha "tekshirish" ma`nosini bildiradi) metodi qo`llanilganda yaratilgan ilmiy farazning yangiligini bilish, aniqlash, o`quvchilarning yakka yoki guruhli fikrlarini, qarashlarini, qanday kasblarga qiziqishlarini, kelajak orzu-istaklarini bilish va tegishli xulosalar chiqarish, tavsiyalar berish maqsadida o`tkaziladi.
O`zbekiston, ta`bir joiz bo`lsa Markaziy Osiyoda birinchi bo`lib test metodini maktab, oliy va o`rta maxsus ta`lim tizimiga tadbiq etdi. Test sinovlaridan ko`zlangan maqsad oz vaqt ichida o`quvchilarning bilimlarini yoppasiga aniqlash, baholashdir.
Bunda test savollarini qanchalik aniqlik va aql bilan, fikrlash jarayoniga zarar teg’laydigan qilib tuzish ahamiyatli ekanligini nazarda tutish lozim. Test savollarining o`rni va ularni mazmunan rang-barang qilib tuzilishi, o`quvchilarning mustaqil fikrlarini o`stiradi, kelajakni real baholash imkonini beradi.
|
| |
Yopiq gorizontal drenajlarning konstruksiyalari

drenaj quvurini o‘rab turuvehi sizdirgich materiali qalinligi
bir xil boMib,
o‘rtacha 0,15 m ni tashkil qiladi.
Drenaj
quruvchi
mashinaning
ish
unumdorligini
oshirish
maqsadida transheyaning eni toraytiriladi
(6.5,b-rasm). Lekin sizdirgich
materialmiag drenaj quvuri atrofida bir xil taqsimlanmaganiigi, ya’ni
quvurning yon
tomonlarida kam, pastki va yuqori tomonlarida esa ko‘p
joyiashishi, drenajdan samarali foydalanisliga imkoniyat bemmydi.
Yumshoq gruntli va shoTlanmagan yerlarda transheyasiz
(6.5,d-
rmm) usuldan foydalaniladi,
Sho‘rianmagan yerlarda va yer
osti suviari chuchuk b o iib , ular
ning sathi ko‘tarilgan joylarda tuynukli
(6,5,e-rasm) drenajlar quriladi.
Drenajlarin yaxshi ishlashida drenaj quvurlarini o ‘rni katta bo‘lib,
ular sifatli bo‘lishi kerak. Ularning konstruksiyalari
6.6-rasmda
keltirilgan.
Qadimda drenaj quvuri sifatida har xil
oicham li tosh va xarsang
toshlar, yog‘och quvurlar, qamish yoki yog‘och qalamchalarining
y ig‘ma dastasidan
(6.6,a-rasm) foydalanilgan.