nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-Rasm. Muborak gazni qayta ishlash zavodida oltingugurt ishlab chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi

|
-Rasm. Muborak gazni qayta ishlash zavodida oltingugurt ishlab chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi
|
bet | 6/9 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #253467 |
Bog'liq KURS LOYIHA ISHI — KLAUS usuli
2-Rasm. Muborak gazni qayta ishlash zavodida oltingugurt ishlab chiqarish qurilmasining texnologik sxemasi: С-1-Separator; Р-1-Reaktor-generator;
Р-2, Р-3-Reaktorlar; Х-1, Х-2, Х-3- Kondensatorlar; П-1-Havoni qizdirish pechi; П-2, П-3-Isitgich o‘choqlar; П-4-Yoqish o‘chog‘i; С-2-Oltingugurt ushlagich; С-3-Serozatvor; К-Gazoduvka.
I-Havo; II-Nordon gaz; III-Yoqilg‘i gaz; IV-Oltingugurt; V-Tashlandiq gaz.
Texnologik gaz birinchi konvertorga berilishidan oldin П-2 isitgich o‘choqda 240 0 С gacha qizdiriladi. Gaz konvertorga uch oqimda tushadi, bu esa uni katalizator qavatida barobar taqsimlanishiga imkon beradi. Konvertorda vodorod sulfid SO2 bilan reaksiyaga kirishib element oltingugurt hosil qiladi. Bunda issiqlik chiqadi va gazni harakati 330 0 С gacha ko‘tariladi. Konvertordan so‘ng gaz ikkinchi kondensator – generatordan o‘tib 1700 С gacha soviydi va ikkinchi katalitik konvertorga o‘choqda 220 0С gacha qizdirib beriladi. Kondensator generatorlarda kondensirlangan oltingugurt separator orqali oltingugurt yig‘iladigan hovuzga tushiriladi.
Ikkinchi konvertorda reaksiya harorati hisobiga harorat 2450С gacha ko‘tariladi. Gazni harorati kondensator ekonomatzerda foydalanish uchun ushlab qilinadi. Tashlanishi kerak bo‘lgan chiqindi gazlar П-4 da 510 0S yoqib yuboriladi.Oltingugurt ishlab chiqarish qurilmalaridan atmosferaga tashlanayotgan gazlarni oltingugurt birikmalaridan tozalash.
Klaus qurilmalarida vodorodsulfidni konversiyalash darajasi 90-94% ni tashkil qiladi. Demak Н2S ni bir qismi va boshqa oltingugurt saqlovchi birikmalar – SO2, serouglerod COS va bug‘holidagi oltingugurtlar oltingugurt ishlab chiqaruvchiqurilmalarining tashlab yuboriladigan gazlaridan qoladi. Tashlab yuboriladigan gazlar tarkibida shular bilan birga suv pari azot oksidlari, uglerod oksidi va boshqakomponentlar bo‘ladi. Zararli moddalarni miqdori ruxsat etilgandan bir necha marta ko‘pdir.
Hozirgi vaqtda tashlanayotgan gazlardagi zararli moddalarni miqdorini xalqarokelishilgan darajasi yo‘q. MDX davlatlarida zararli moddalarni havoga tashlanadigan o‘rtacha sutkalik miqdori oltingugurt ikki oksidi uchun 0,05 vodorod sulfid uchun 0,008 mg/m3 qilib belgilangan.
Vodorod sulfidni konversiyalash darajasini belgilash atmosferaga tashlanayotgangazlardagi oltingugurtli moddalarni miqdorini va zararli moddalarni umumiy miqdorini chegaralaydi.
|
| |
IV.Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar

|
IV.Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar
|
bet | 5/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3)IV.Mustaqil ta’lim va mustaqil ishlar
Mustaqil ta’lim ushun tavsiya etiladigan mavzular:
Matritsaning rangi.
Shiziqli tenglamalar sistemasini yeshishning Jordan usuli.
Dеkart koordinitalar sistеmasini almashtirish va qutb koordinitalar sistеmasi.
Koordinitalar sistеmasini burish.
Ikkinshi tartibli sirt tеnglamalarini kanonik ko’rinishga kеltirish.
Ketma-ketlikning yuqori va quyi limitlari.
Teskari uzliksiz funksiyalar.
Kеsmada uzluksiz funktsiya. Vеyеrshtrass tеorеmasi.
Elеmеntar funktsiyalar.
Iхtiyoriy funktsiya ushun Tеylor formulasi.
Qoldiq hadning har хil ko’rinishlari.
Ko’phad ushun Teylor formulasi.
Funktsiyalarning monotonligini tеkshirish.
Irratsional funktsiyalarni intеgrallash.
Shеgaralari shеksiz bo’lgan intеgrallar.
Yoy uzunligini Dеkart koordinatalar sistеmasida hisoblash.
Aniq intеgralni mехanika masalalariga tatbig’i.
Differentsial tenglamalarning iqtisod dinamikasiga qo’llanishi.
Differentsial tenglamalarni taqribiy hisoblash.
Oddiy differentsial tenglamalar sistemasi.
Differentsial tenglamalarni yeshishning Eyler usuli.
Dalamber va Koshi alomatlari.
Musbat hadli qatorlar.
Ishoralari navbatlashuvshi qatorlar.
Darajali qatorlar.
Teylor qatori.
Komplеks yеshimlar holida ko’phadni ko’paytuvshilarga ajratish.
Intеrpolyatsiyalash. Lagranjning va Nyutonning intеrpolya- tsion formulalari.
Geometrik ehtimollik.
Ehtimollikning хossalari.
Ehtimolliklar nazariyasi aksiomalari.
Limit teoremalar.
Ikki o’lshovli tasodifiy miqdorning taqsimot funksiyasi va uning xossalari.
Tasodifiy miqdorning bog’liqsizligi.
Ko‘p o‘lshovli tasodifiy miqdorlar.
Yuqori tartibli momentlar.
Shartli taqsimot qonunlari.
Shebishev tengsizligi.
Katta sonlar qonuni.
Markaziy limit teoremasi.
Shebishev va Bernulli teoremalari.
Parametrik statistik alomat tuzish usullari.
Noparametrik muvofiqlik alomatlari.
Faktorli tahlil.
Bosh kompentalar usuli.
Mustaqil o‘zlashtiriladigan mavzular bo‘yisha talabalar tomonidan referatlar tayyorlash va uni taqdimot qilish tavsiya etiladi.
|
|
| |
Fan/modul us - Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус

|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус
|
bet | 8/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3) | 8.
|
Fan/modul ushun ma’sular:
K. Ruzmetov– ToshDAU, “Axborot tizimlari va texnologiyalari”
kafedrasi , dotsenti.
M.Rahimboyev – TDAU, “Axborot tizimlari va texnologiyalari” kafedrasi o`qituvshisi.
|
|
9.
|
Taqrizshilar:
B.Xudoyarov–TIQXMMI, “Oliy matematika” kafedrasi mudiri,
professor fizika-matematika fanlari doktori (turdosh OTM);
N.Mardiyev – TDAU " Agroiqtisodiyot va turizm " kafedrasi dotsenti
|
| |
-mavzu. Limitlar nazariyasi

|
-mavzu. Limitlar nazariyasi
|
bet | 2/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3)5-mavzu. Limitlar nazariyasi
Ketma-ketlik xaqida tushunchalar. Cheksiz kichik va cheksiz katta miqdorlar. Monoton chegaralangan ketma-ketlikning limiti mavjudligini xaqidagi teorema. Sonlar ketma-ketligi va uning limiti. e - soni. Funksiya limiti. Funksiya limitining Koshi va Geyne ta’riflari. Funksiya limiti mavjudligining Koshi kriteriysi. Limitlar haqidagi asosiy teoremalar. Monoton funksiyalarning bir tomonlama limitlari. Birinchi ajoyib limit.
6-mavzu. Funksiyaning hosilasi va differensiallar.
Funksiya hosilasining ta’rifi. Hosilaning geometrik va fizik manosi. Murakkab va teskari funksiyalarning hosilasi. Funksiyaning differensiali. Lopital qoidasi. Yuqori tartibli hosilalar.
7 -mavzu. Integral hisob
Aniqmas integral. Integrallashning asosiy metodlari. Aniq integral. Aniq integralning asosiy xosslari. Nyuton-Leybnits formulasi. Xosmas integrallar.
8-mavzu. Ko’p o’zgaruvshili funksiyalar
9-mavzu. Karraki integrallar
Karrali integrallarning tadbiqlari. Ikki va ush karrali integrallarni qishloq xo’jaligida qo’llanilishi. Ikki va ush karrali integirallar, ularning xossalari. Karrali integirallarni takroriy integirallarga keltirib hisoblash.
10-mavzu. Differensial tenglamalar.
Differensial tenglamaning ta’rifi. Differensial tenglamaning umumiy va xususiy yeshimlari. Birinshi tartibli differensial tenglamalar. Shiziqli va bir jinisli differensial tenglamalar.
11-mavzu. Yuqori tartibli differensiyal tenglamalar.
Ikkinshi tartibli differensial tenglamalar (o’zgarmas koeffitisentli bir jinisli va bir jinisli bo’lmagan differensial tenglamalar). Oddiy normal differensial tenglamalar sistemasi.
12-mavzu. Sonli va funksiyanal qatorlar.
Asosiy tushunsha ta’rif. Qatorni yaqinlashuvshi va uzoqlashuvshilikga tekshirish. Qatorning xossalari. Qator yaqinlashuvining zaruriy sharti. Dalamber belgisi.
II-MODUL. EHTIMOLLAR NAZARIYASI VA MATEMATIK STATISTIKA
|
| |
Qo’shimsha adabiyotlar - Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус

|
Ызбекистон республикаси олий ва ырта махсус
|
bet | 7/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3)Qo’shimsha adabiyotlar:
Mirziyoyev SH.M. Tanqidiy tahlil, qa’tiy tartib-intizom va shaxsiy javobgarlik har bir rahbar faoliyatining kundalik qoidasi bo’lishi kerak. “O’zbekisron” NMIU, 2017. 103 b.
O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 7-maydagi “Matematika sohasidagi ta’lim sifatini oshirish va ilmiy-tadqiqotlarni rivojlantirish shora tadbirlari to’g’risida”gi PQ-4708-sonli qarori.
K.Ruzmetov “Matematika”. O’zbekiston xalqaro islom akademiyasi Toshkent 2020y.(darslik).
K.Ruzmetov “Matematika”. O’zbekiston xalqaro islom akademiyasi Toshkent 2021y. (o’quv qo’llanma).
V.E. Gmurman “Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika” “o’qituvshi” 1977y.(o’quv qo’llanma).
Soatov E.U. “Oliy matematika” I,II qisim. .1994.
B.Abdualimov va boshqalar “Oliy matematika masallalr bo’yisha qo’llanma” , “O’qituvshi” T.1985.
B.Abdualimov. “Oliy matematika kursida misol va maslalar to’plamai” 1-qisim. Toshkent-“O’zbekiston milliy ensiklopediyasi”-2003yil.(qo’llanma).
B.Abdualimov. “Oliy matematika kursida misol va maslalar to’plamai” 2-qisim. Toshkent-“O’zbekiston milliy ensiklopediyasi”-2003yil.(qo’llanma).
Fayziyev A.A., Rajabov B., Rajabova L. “Oliy matematika, ehtimollar nazariyasi va matematik statistika” T. “TashdAU”, 2014(qo’llanma).
B.Sulaymonov, A.A. Fayziyev, J.N.Fayziyev “Tajriba malumotlarining statstik tahlili”, ToshdAU. 2016y.(qo’llanma).
Ахборот манбаалари
www.gov.uz - O‘zbekiston Respublikasi hukumat portali.
www.Lex.uz - O‘zbekiston Respublikasi Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi
www.esonomiss.ru –ekonomika va xvyot sayti
www.ved.ru- Tashqi iqtisodiy ma’lumotlar kompaniyasining sayiti.
www.ser.uz- Iqtisodiy tadqiqotlar markazi sayti.
www.uza.uz- O‘zbekiston milliy axborot agentligi sayti
www.ifmr.uz- Prognozlashtirish va makroiqtisodiy tadqiqotlar instituti sayti.
7.
|
Fanning o’quv dasturi Toshkent davlat agrar universiteti Ilmiy Kengashining 202__ yil “___”_________ dagi ____ -sonli bayonnomasi bilan ma’qullangan
|
|
|
| |
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar

|
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar
|
bet | 6/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3)3.
|
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar
Talaba bilishi kerak :
Matematika va informatikaga oid bilimlarida «Oliy matematika» fanining tutgan o‘rni va uning rivojlanish tarixiy etaplari matritsalar, hosilalar, integirallar, differensiyal tenglamalar, kompleks sonlar, hosisalar, diskret tasodifiy hodisalar, normal taqsimot, matematik statistika elementlari, statistis gipotezalar, bir faktorli dispersion tahlil haqida tasavvur ega bo‘lishi. (bilim)
matritsaviy usulda tenglamalar sistemasini yeshish, hosilani qishloq xo’jaligi masalalarida qo’llash, tasodifiy hodisalarni qurish, statistis gipotezalarni tekshirish, Laplas funksiyasi jadvalidan mukkamal bilishi va ulardan foydalana olishi olishi. (ko’nikma)
qishloq xo’jaligi masalalarida olgan bilimlarini qo’llash, hosildorlikni baholash ko’nikmalarga ega bo’lishi kerak. (malaka)
|
4.
|
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
ma’ruzalar;
interfaol keys-stadilar;
seminarlar (mantiqiy fiklash, tezkor savol-javoblar);
guruhlarda ishlash;
taqdimotlarni qilish;
|
5.
|
VII. Kreditlarni olish ushun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunshalarni to’la o’zgartirish, tahlil natijalarini to’liq aks ettira olish, o’rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va nazorat ushun berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nzorat bo‘yisha yozma ishni topshirish.
|
6.
|
Asosiy adabiyotlar
K.SH.Ruzmetov, G’.X.Djumabayev “Matematika” “O’bekiston faylasuflari milliy jamiyati”, T. 2018. (Darslik).
K.SH.Ruzmetov “Matematika”, “Vneshinvestprom”, Toshkent-2020 (darslik).
K.Ruzmetov “Matematika”. O’zbekiston xalqaro islom akademiyasi Toshkent 2020y.(darslik)
K.SH.Ruzmetov, O.A.Safarov “Ehtimollar nazariyasi va matematik statistika” Toshkent 2022 (darslik).
|
|
| |
Chiziqli bir jinsli bo`lmagan tenglamalar

|
Chiziqli bir jinsli bo`lmagan tenglamalar
|
bet | 8/9 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 1,48 Mb. | | #99443 |
Bog'liq Differensial tenglamalar uslubiy ko\'rsatma(2020-2021)Chiziqli bir jinsli bo`lmagan tenglamalar
Quyidagi chiziqli bir jinsli bo`lmagan tenglamaning umumiy yechimi quyidagi teorema orqali ifodalanadi.
Teorema. Agar - bir jinsli bo`lmagan tenglamaning hususiy yechimi bo`lib, - bir jinsli tenglamaning fundamental yechimlari bo`lsa, u holda bir jinslimas tenglamaning umumiy yechimi bo`ladi, ya’ ni bir jinslimas tenglamaning umumiy yechimi, uning ixtiyoriy xususiy yechimi va bir jinsli tenglamaning umumiy yechimlar yig’indisiga tengdir.
Demak, biz bir jinsli bo`lmagan tenglamaning xususiy yechimini topish usulini qaraymiz. Bu usul o`zgarmasni variatsiyalash usuli deb, bir jinsli tenglamaning umumiy yechimi berilganda qo`llaniladi.
Bizga bir jinsli tenglamaning funamental yechimlar ma’lum bo`lsin. U holda, bir jinsli bo`lmagan tenglamaning umumiy yechimini quyidagicha izlaymiz bunda funksiyalar quyidagi tenglamalar sistemasidan topiladi.
… … … … … … … … … … … … ….
ikkinchi tartibli tenglama uchun sistema
kabi bo`ladi. Bu sistema yechimi quyidagi formuladan topiladi,
va umumiy yechim
ni yozamiz, bu yerda va yechimlarning Vronskiy determinanti.
Misol. tenglamaning umumiy yechimini toping.
Yechish. Chiziqli bir jinsli tenglamalarni yechishda 2-misolda bu tenglamaning fundamental hususiy yechimlar topilgan, yani va hisobotlarga ko`ra .
U holda
Berilgan tenglamaning umumiy yechimi
Eyler tenglamasi
yoki umumiy ko`rinishdagi tenglamalar Eyler tenglamalari deyiladi. Bunda lar o`zgarmaslar. Bu tenglama yoki almashtirish orqali o`zgarmas koeffitsiyentli tenglamaga keltiriladi va yechiladi.
Misol. tenglamani yeching.
Yechish. Aytilgan almashtirishni bajaramiz:
va unga mos xarakteristik tenglama ikki karrali ildizga ega bo`lib, yechim quyidagidir:
Demak, umumiy yechim quyidagicha bo`ladi:
|
| |
-mavzu. Tasodfiy hodisa va uning ehtimoli

|
-mavzu. Tasodfiy hodisa va uning ehtimoli
|
bet | 3/8 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 138 Kb. | | #246742 |
Bog'liq oliy matematika Fan Dastur 2023 - (2) (3)13-mavzu. Tasodfiy hodisa va uning ehtimoli.
Ehtimollar nazariyasining asosiy tushunshalari. Sinashlar va hodisalar. Ehtimolikni klassik ta’rifi. Ehtimolikni statistis ta’rifi. Nisbiy shastota. Kombinatorika elementlari.
14-mavzu. Ehtimoliklarni qo’shish va ko’paytirish teoremalarining tadbiqlari.
Qo’shish va ko’paytirish teoremalari. Birgalikda bo’lmagan hodisalar ehtimollari ushun qo’shish teoremasi. To’la ehtimol formulasi.
15-mavzu. Bog’liq bo’lmagan tajribalar ketma-ketligining tadbiqlari.
Tajribalar ketma-ketligi. Bernulli formulasi. Muavr-Laplasning lokol va integral teoremalari. Puasson formulasi.
16-mavzu. Diskret tasodifiy miqdorlar.
Tasodifiy miqdorning ta’rifi. Diskret tasodifiy miqdor ehtimollarining taqsimot qonuni. Diskret tasodifiy miqdorning matematik kutulmasi va uning ehtimoliy manosi, xossalari. Diskret tasodifiy miqdorning dispersiyasi va uning xossalari. O’rtasha kvadratik Chetlanish.
17-mavzu. Uzliksiz tasodifiy miqdor.
Uzliksiz tasodifiy miqdorning ta’rifi. Uzliksiz tasodifiy miqdorning matematik kutilishi va uning ehtimoliy manosi. Uzliksiz tasodifiy miqdorning dispersiyasi va uning xossalari. Taqsimotning integral funksiyasi. Integral funksiyaning xossalari va grafigi. Normal taqsimotning nomalum parametrlari a va σ ga intervalli statistis baho qurish.
18-mavzu. Katta sonlar qonuni va uning tadbiqlari.
Chebishev tengsizligi va teoremasi, ularni mohiyati. Ehtimollar nazariyasini markaziy limit teoremasi va uni qishloq xo‘jalik masalalarini echishga qo‘llanilishi.
19-mavzu. Markov zanjirini va uning tadbiqlari
Markov zanjiri xaqida asosiy tushunchalar. Bir qadamga o‘tish extimolligi. n – qadamga o‘tish ehtimolligi. Final ehtimollik. Markov teoremasi. Markov zanjirini qishloq xo‘jalik masalalarini echishga qo‘llanilishi
20-mavzu. Matematik statistikaning maqsad, vazifalari va asosiy tushunshalari.
Sohaga tegishli statistis malumotlarni to’plash. Tanlanmaning statistis taqsimoti va uning geometris izohlash. Emperik taqsimot funksiyasi. Statistis malumotlarni boshlang’ish statistis tahlil qilish.
|
| |
Ko’rsatgichlar qiymati - Ўзбекистон республикаси олиий ва ўрта махсус таълим вазирлиги

|
Ўзбекистон республикаси олиий ва ўрта махсус таълим вазирлиги
|
bet | 3/9 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,51 Mb. | | #253467 |
Bog'liq KURS LOYIHA ISHI — KLAUS usuli
Siqilgan havoning asosiy ko'rsatkichlari (GOST 17433) 4-jadvalda keltirilgan.
4-jadval
|
|
|
Ko’rsatgichlar nomi
|
Ko’rsatgichlar qiymati
|
|
1- Qattiq zarrachalar hajmi % ko’p emas
2-Qattiq zarrachalar soni, mg/m3, ko’p emas
|
0,5
0,02
|
|
Eslatma: Suv va yog’ tarkibiga yo’l qo’yilmaydi
|
|
Oltingugurt (lat. Sulfur) keng tarqalgan element bo'lib, yer qobig'i massasining 0,05% ni tashkil qiladi. Ushbu element uchinchi davrda D. I. Mendeleyev elementlari davriy tizimining 6-guruhining asosiy kichik guruhiga tegishli. Seriya raqami 16. Nisbiy atom massasi 32,06 ga teng. Element odatdagi faol bo'lmagan metalldir. Oltingugurtning uchta allotropik modifikatsiyasi ma'lum: rombik yoki b - oltingugurt; monoklinik yoki b - oltingugurt; va plastik yoki kauchukga o'xshash. Eng barqaror-bu rombik modifikatsiya, aynan shu shaklda oltingugurt tabiatda erkin holatda uchraydi. Rombik oltingugurt S8 tsiklik molekulalaridan iborat bo'lib, unda oltingugurt atomlari bitta kovalent bog'lanishlar bilan bog'langan:
|
| |
Amaliy misollar va tahlil - Diplom ishi mavzusi: "Tolali optik aloqa tizimlarida roadm va oadm multipleksorlarini tahlil qilish"

|
Diplom ishi mavzusi: "Tolali optik aloqa tizimlarida roadm va oadm multipleksorlarini tahlil qilish"
|
bet | 4/4 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 22,78 Kb. | | #274685 |
Bog'liq Diplom ishi Reja5. Amaliy misollar va tahlil
O'zbekistondagi tolali optik aloqa tizimlari misolida tahlil: O'zbekiston sharoitida tolali optik aloqa tizimlari qanchalik rivojlanganligi va ROADM va OADM texnologiyalari qanday qo'llanilayotganligi tahlil qilinadi. Mavjud infratuzilma, operatorlar va foydalanuvchilarning tajribalari haqida ma'lumot beriladi.
Amaliyotda ROADM va OADM multipleksorlaridan foydalanish tajribalari: Bu bo'limda O'zbekistonda yoki boshqa mamlakatlarda amalga oshirilgan amaliy loyihalar misolida ROADM va OADM multipleksorlarining samaradorligi va qo'llanilishi haqida ma'lumot beriladi.
Grafiklar va diagrammalar bilan tahlil: Ushbu bo'limda tahlilni yanada aniqroq tushuntirish uchun grafikalar, diagrammalar, va chizmalar kiritiladi. Ular texnologiyalarni solishtirish va ularning ishlash natijalarini ko'rsatishga yordam beradi.
6. Natijalar va xulosalar
Tadqiqot natijalari: ROADM va OADM texnologiyalari bo'yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalari keltiriladi. Ularning samaradorligi va qo'llanish imkoniyatlari haqida xulosalar beriladi.
Kelajakdagi tadqiqotlar uchun takliflar: Kelajakda olib borilishi mumkin bo'lgan tadqiqot yo'nalishlari va bu texnologiyalarning yanada rivojlanishi uchun takliflar beriladi.
7. Foydalanilgan adabiyotlar
Bu bo'limda tadqiqotda foydalanilgan barcha manbalar, kitoblar, ilmiy maqolalar va internet resurslarining ro'yxati beriladi.
8. Ilovalar
Ilovalarda diplom ishida keltirilgan grafikalar, diagrammalar, amaliy misollar bilan bog'liq hujjatlar va qo'shimcha ma'lumotlar keltiriladi.
|
| |
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar

|
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar
|
bet | 6/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 137,5 Kb. | | #244314 |
Bog'liq Dishret matematika Fan dastur 20233.
|
V. Ta’lim natijalari / kasbiy kompetensiyalar
Talaba bilishi kerak :
Matematika va informatikaga oid bilimlarida «Diskret matematika va
matematik mantiq» fanining tutgan o‘rni va uning rivojlanish tarixiy
etaplari, to‘plamlar va ular ustida amallar, munosabatlar, mulohazalar, bul
funksiyalari, kvantorlar, predikatlar mantiqi, algoritmlar haqida tasavvur ega bo‘lishi. (bilim)
to‘plamlar ustida amallar bajarish, rostlik jadvalidan foydalanish, formulalarni mukammal normal shaklga keltirish, algoritmlarni qurish va
ularning murakkabligini aniqlash bilishi va ulardan foydalana olishi olishi. (ko’nikma)
To‘plamlar nazariyasining asosiy faktlaridan foydalanish, mantiйiy mulohazalash prinsiplari tatbiq etish, formulalarning normal shakllariga
keltirish, “isbot”larni qurish, to‘liqlikni aniqlash, olingan nazariy bilimlarni konkret muammolarni echishga tatbiq etish ko’nikmalarga ega bo’lishi kerak. (malaka)
|
4.
|
VI. Ta’lim texnologiyalari va metodlari:
ma’ruzalar;
interfaol keys-stadilar;
seminarlar (mantiqiy fiklash, tezkor savol-javoblar);
guruhlarda ishlash;
taqdimotlarni qilish;
|
5.
|
VII. Kreditlarni olish uchun talablar:
Fanga oid nazariy va uslubiy tushunchalarni to’la o’zgartirish, tahlil natijalarini to’liq aks ettira olish, o’rganilayotgan jarayonlar haqida mustaqil mushohada yuritish va nazorat uchun berilgan vazifa va topshiriqlarni bajarish, yakuniy nazorat bo‘yicha yozma ishni topshirish.
|
|
|
| |
Kirish
Mavzuning dolzarbligi - Diplom ishi mavzusi: "Tolali optik aloqa tizimlarida roadm va oadm multipleksorlarini...

|
Diplom ishi mavzusi: "Tolali optik aloqa tizimlarida roadm va oadm multipleksorlarini tahlil qilish"
|
bet | 2/4 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 22,78 Kb. | | #274685 |
Bog'liq Diplom ishi Reja1. Kirish
Mavzuning dolzarbligi: Tolali optik aloqa tizimlari (TOAT) zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarining asosiy poydevorlaridan biri hisoblanadi. Ular yuqori tezlikda va katta hajmdagi ma'lumotlarni uzatishga imkon beradi, bu esa telekommunikatsiya tarmoqlari, internet, televideniye va boshqa sohalarda keng qo'llaniladi. ROADM va OADM texnologiyalari esa ushbu tizimlarda ishlatiladigan eng muhim elementlar bo'lib, ularning samaradorligi va o'zgaruvchanligi sababli global tarmoqlarni yaratishda asosiy rol o'ynaydi.
Tadqiqot maqsadi va vazifalari:
Tolali optik aloqa tizimlarida ROADM va OADM texnologiyalarining ahamiyatini aniqlash.
ROADM va OADM texnologiyalarining ish jarayonini o'rganish va ularni solishtirish.
Ushbu texnologiyalarning xalqaro tajribalarni o'rganish orqali amaliyotda qo'llanish imkoniyatlarini tahlil qilish.
O'zbekiston sharoitida ushbu texnologiyalarni joriy etish bo'yicha tavsiyalar ishlab chiqish.
Tadqiqotning ilmiy yangiligi: Bu tadqiqot ROADM va OADM texnologiyalarini chuqur o'rganishga qaratilgan, shuningdek, ularning amaliy qo'llanishi bo'yicha xalqaro tajribalar bilan solishtirilgan tahlilni o'z ichiga oladi.
Tadqiqot uslubi: Tadqiqotda nazariy tahlil, xalqaro tajriba o'rganish, amaliy misollar orqali tahlil va diagrammali ko'rsatkichlar uslublari qo'llaniladi.
2. Tolali optik aloqa tizimlari haqida umumiy ma'lumot
Tolali optik aloqa tizimlarining rivojlanish tarixi: Tolali optik aloqa tizimlari 20-asrning o'rtalarida rivojlana boshlagan. Bu texnologiyalar optik tolalar orqali yorug'lik nurlarini uzatish prinsipiga asoslanadi, bu esa signallarni uzun masofalarga katta tezlikda yetkazish imkonini beradi. Ushbu texnologiyalar tez sur'atlar bilan rivojlanib, 21-asrda global internet tarmog'ining asosiy qismi bo'lib qoldi.
Tolali optik aloqa tizimlarining asosiy komponentlari va ishlash prinsiplari: Tolali optik aloqa tizimlari optik tolalar, lazer diodlar, foto qabul qilgichlar, multipleksorlar va demultipleksorlar kabi asosiy komponentlardan iborat. Ushbu komponentlar birgalikda signallarni optik tolalar orqali uzatish va qabul qilish uchun ishlaydi.
|
| |
Multipleksorlar: ROADM va OADM texnologiyalari

|
Multipleksorlar: ROADM va OADM texnologiyalari
|
bet | 3/4 | Sana | 12.10.2024 | Hajmi | 22,78 Kb. | | #274685 |
Bog'liq Diplom ishi Reja3. Multipleksorlar: ROADM va OADM texnologiyalari
ROADM (Reconfigurable Optical Add-Drop Multiplexer) texnologiyasi:
Ishlash prinsipi: ROADM texnologiyasi signallarni optik to'lqin uzunliklariga asoslangan holda o'zgaruvchan tarzda boshqarish imkonini beradi. Bu texnologiya operatorlarga to'lqin uzunliklarini qo'shish yoki chiqarish, va tarmoqni qayta konfiguratsiya qilish imkoniyatini beradi.
Qo'llanilish sohalari: ROADM asosan yuqori tezlikda va katta hajmdagi ma'lumotlar uzatiladigan telekommunikatsiya tarmoqlarida qo'llaniladi. Bu texnologiya tarmoqlarni oson va tez moslashtirish imkonini beradi.
Afzalliklari va kamchiliklari: ROADM texnologiyasi yuqori moslashuvchanlik va samaradorlikka ega bo'lsa-da, u qimmat va murakkab tizim hisoblanadi.
OADM (Optical Add-Drop Multiplexer) texnologiyasi:
Ishlash prinsipi: OADM texnologiyasi signalning ma'lum bir qismni qo'shish yoki chiqarish orqali ma'lumotlarni boshqarish imkonini beradi. Bu texnologiya tarmoqning ma'lum nuqtalarida ma'lumotlarni qayta ishlash imkoniyatini yaratadi.
Qo'llanilish sohalari: OADM texnologiyasi ham telekommunikatsiya tarmoqlarida, ayniqsa, katta ma'lumot oqimlarini boshqarish talab qilinadigan joylarda qo'llaniladi.
Afzalliklari va kamchiliklari: OADM nisbatan oddiyroq va arzonroq texnologiya bo'lib, lekin moslashuvchanlik jihatidan ROADMdan pastroq.
4. Halqaro tajribalar va qo'llanish sohalari
Dunyodagi yetakchi kompaniyalar va ularning ROADM va OADM texnologiyalaridan foydalanish tajribalari: Bu bo'limda Cisco, Huawei, Nokia, va boshqa yirik kompaniyalar tomonidan ROADM va OADM texnologiyalarini qo'llash tajribalariga e'tibor qaratiladi. Ularning muvaffaqiyatli loyihalari va innovatsion yondashuvlari tahlil qilinadi.
Tolali optik tizimlarni joriy etish bo'yicha muvaffaqiyatli loyihalar: Tolali optik tizimlar joriy etilgan turli mamlakatlardagi (masalan, AQSh, Janubiy Koreya, Yaponiya) loyihalar va ularning natijalari haqida ma'lumot beriladi. Ushbu loyihalardan olgan saboqlar va ular O'zbekistonda qanday amalga oshirilishi mumkinligi haqida tavsiyalar keltiriladi.
|
| |
IV. Bola qonuniy vakillarining huquq va majburiyatlari

|
IV. Bola qonuniy vakillarining huquq va majburiyatlari
|
bet | 3/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILIV. Bola qonuniy vakillarining huquq va majburiyatlari
16. Bolaning qonuniy vakillari quyidagi huquqlarga ega:
-bolaning huquq va manfaatlarini himoya qilish; o`zining bolasi uchun maktabgacha ta'lim shaklini va ta'lim berish tilini tanlash;
-Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti ma'muriyatidan maktabgacha yoshdagi bolalarga maktabgacha ta'lim berish va tarbiyalash sohasidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan zarur shart-sharoitlar yaratilishini talab kilish;
-bolani rivojlantirish, tarbiyalash va ta'lim berish masalalari yuzasidan vakolatli organlarga murojaat qilish;
-bolaning shaxsiga xurmat bilan munosabatda bo'lishni talab qilish;Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida bolalar ta'lim olishi va tarbiyalanishini tashkil etishda faol ishtirok etish;
-Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotining o'quv rejalari va dasturlari bilan tanishish;
-Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti Kuzatuv kengashi tarkibini saylash va unga saylanish.Bolaning qonuniy vakillari qonun hujjatlariga va Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti bilan tuzilgan shartnomaga muvofiq boshqa huquqlarga ega bo'lishi mumkin.
17. .Bola qonuniy vakillarining majburiyatlari:
Bolaning jismoniy salomatligi, ruhiy xolati haqida doim qayg'urishi, uning tabiiy qobiliyatlari, ishtiyoqlari va iste'dodlarini rivojlantirish uchun tegishli shart-sharoitlar yaratishi;
-Ota-onalarni ta'lim tarbiyaviy faol ishtrok etishga jalb etish :
-Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotidagi ta'lim-tarbiya jarayonining boshqa ishtirokchilari or-nomusi va qadr-qimmatini xurmat qilishi; bolalarni Vatanga muhabbat, mehnatga, o'z xalqining milliy, tarixiy, madaniy qadriyatlariga xurmat bilan munosabatda bo'lish, atrof-muxitga extiyotkor munosabatda bo'lish ruhida tarbiyalashi;
-oilada bola har tomonlama rivojlanishi, tarbiya va ta'lim olishi uchun zarur shart-sharoitlar yaratishi shart. Bolaning qonuniy vakillari qonun hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlarga ega bo'lishi mumkin.
Ota-onalarni ta'lim tarbiyaviy faol ishtrok etishga jalb etish;
|
| |
XIV. Yakunlovchi qoidalar

|
XIV. Yakunlovchi qoidalar
|
bet | 9/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILXIV. Yakunlovchi qoidalar
65. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotlarida siyosiy partiyalar va diniy muassasalarning tashkiliy tuzilmalari tashkil etilishiga va faoliyatiga yo'l qo'yilmaydi.
66. Xalqaro hamkorlik, pedagogik axborot va tajriba almashish, pedagog xodimlar amaliyotini o'tkazish va malakasini oshirish belgilangan tartibda amalga oshiriladi.
67. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotini qayta tashkil etish va tugatish qonun hujjatlarida belgilangan tartibda vazirlik bilan kelishilgan xolda amalga oshiriladi.
Mazkur Nizomi Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotining 31.08.2023-yil hodimlar ishtirokida navbatdan tashqari pedagogik kengash bilan ma’qullandi va qaror qabul qilindi.
Tashkilot direktori : S.M.Mamatova
|
| |
-mavzu. Takrorli kombinatsiyalar

|
-mavzu. Takrorli kombinatsiyalar
|
bet | 3/8 | Sana | 19.05.2024 | Hajmi | 137,5 Kb. | | #244314 |
Bog'liq Dishret matematika Fan dastur 202311-mavzu. Takrorli kombinatsiyalar
Kombinatsiya. Takrorlanish. Birlashmalar. Takrorli o'rin almashtirish,
о 'rinlashtirish va gruppalashlar. Ко’phad formulasi. Ко 'phadi koeffitsiyentlar.
Umumlashgan Nyuton binomi.
12-mavzu. Fibonachchi sonlari
Sonli ketma-ketlik. Rekurrent tenglik. Fibonachchi qatori. Fibonachchi
sonlari. Umumlashgan Fibonachchi qatori. Binomial koeffitsiyentlar. Paskal
uchburchagi. Matematik inkluksiya usuli. Bine formulasi. Oltin kesim. Logarifmik spiral
13-mavzu. Bo'laklashlar kombinatorikasi
Bo'laklash. Ko'phad formulasi Natural son. Yig'indi. Qo'shiluvchi. Qo’shiluvchilar tartibi. Diagrammali usul. Ferrers diagrammasi. Normal Ferrers
diagrammasi. Diagrammaning transpozitsiyasi. Ikki yoqlama diagrammalar.
Qo ‘slima diagrammalar Qo’shma bo ‘laklaslilar.
14-mavzu. Hosil qiluvchi funksiyalar
Sonlar ketma-ketligi. Qator. Qatorning yaqinlashishi. Xususiy yig'indi.
Yaqiniashuvchi qatorning yig 'indisi. Funksional qator. Darajali qator. Kombinatorik obyekt. Funksiya. Funksiyaning darajali qatorga yoyilishi. Hosil
qiluvchi funksiya. Binomial koeffitsiyent. Nyuton binomi. Fibonachchi sonlari.
Bine formulasi. Eyelr ayniyati.
15-mavzu. Mulohaza. Mulohazalar ustida amallar
Mulohaza. Absolyut chin, absolyut yo lg 'o n mulohazalar. Qiymatlar satri. Inkor kon'yunksiya, diz 'yunksiya, ekvivalensiya va implikatsiya mantiqiy amallari. Chinlik jadvali. Sheffer shtrixi. Pirs strelkasi.
16-mavzu. Formula va teng kuchlilik tuslumchalari
Mulohaza. Mantiqiy amallar. Formula. Elementar formula. Chinlik jadvali.
Mantiqiy amallarni bajarish imtiyozlari. Qavslar haqidagi kelishuv. Feng kuchli
va teng kuchlimas formulalar. Teng kuchlilik. Teng kuchlimaslik. Ekvivalentlik.
Ekvivalentmaslik. Tenglik. Tenglama. Ayniyat. Mantiqiy ifoda.
17-mavzu. Tavtologiya, aynan yolg'on va bajariluvchi formulalar
Elemental mulohaza. Formula. Aynan chin, aynan yolg'on formulalar. Tavtologiya. Bajariluvchi formula. Bajarilmaydigan formula. Mantiqiy ekvivalent
formulalar. Mantiq qonunlari. Yechilish muammosi. Yechuvchi usul.
|
| |
VI. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilot faoliyati tashkil etish

|
VI. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilot faoliyati tashkil etish
|
bet | 5/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILVI. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilot faoliyati tashkil etish
24. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilot maktabgacha ta'limga qo'yiladigan davlat standartlariga muvofiq bolalarni tarbiyalashni, o'qitishni, ularga qarab turishni, ularni parvarishlashni va sog'lomlashtirishni ta'minlaydi.
25. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotidagi ta'limning mazmun-mohiyati O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta'lim vazirligi tomonidan tasdiqlangan Takomillashtirilgan "Ilk qadam" Davlat ta'lim dasturi asosida Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartlariga muvofiq ishlab chiqilgan ta'lim dasturida belgilab beriladi.
26. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotidagi ta'lim-tarbiya jarayoni mashg'ulotlarning yillik, kalendar`-mavzuli rejalari va jadvali bilan tartibga solinadi.
27. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti “Ta'lim to'g'risida”gi O'zbekiston Respublikasi Qonuniga, Maktabgacha ta’lim va tarbiyaning davlat standartlariga va boshqa qonun hujjatlariga muvofiq ta'lim berish va tarbiyalash shakllari, vositalari va usullarini tanlaydi.
28. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida ta'lim-tarbiya jarayonini tashkil etishning asosiy shakli o'yin hisoblanadi.
29. Har bir yosh guruhidagi mashg'ulotlar, o'yinlarning har kungi soni, davom etadigan davri va izchilligi maktabgacha ta'lim tashkilotning o'quv rejasida belgilab beriladi.
Bolalarning maktabgacha ta'lim tashkilotlarida bo'lish vaqtiga qarab maktabgacha ta'lim tashkilotida guruhlar quyidagicha bo'lishi mumkin:
To'liq kunli guruh (bir kunda 9 soat)-450 nafargacha bola soni;
Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti guruhlarining ishtartibi: 5-kunlik 9soat. Soat 07:30 dan 18:00gacha (Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotining ish davomiyligi bilan bog'liq xolda)
Qisqa muddatli,mobil va majburiy bepul ta’lim guruhlarida ikki smenada tashkil etiladi:
1-smena : 8:00 soatdan 12:40gacha
2-smena : 13:40soatdan18:20gacha
30. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotning ishlash tartibi va bolalarning unda bo'lish vaqti maktabgacha ta'lim tashkilotning Nizomi va ta’sischisining qarori bilan belgilanadi.
31. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti va bolaning qonuniy vakillari o'rtasidagi o'zaro munosabatlar bola maktabgacha ta'lim tashkilotiga o'tkazilganda tuziladigan shartnoma bilan tartibga solinadi.
Shartnomada bola maktabgacha ta'lim tashkilotiga boradigan kun tartibi, 3 marta ovqatlanishi, qo'shimcha pullik xizmatlardan keng foydalanishi (xorijiy tillar - rus, ingliz), sport yo'nalishlari milliy kurash, shaxmat, shashka, futbol va xokazolar), tikish-bichish, kulinariya, yosh onalar maktabi va boshqa shartlar ko'rsatiladi.
32.Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotidagi o'quv yili joriy yilning 2- sentyabridan keyingi yilning 31-mayigacha bo'lgan davrni;
|
| |
Laboratoriya ishi korxona va tashkilot axborot komunikatsiya tizimlarida vpn tarmoq qurish

|
Laboratoriya ishi korxona va tashkilot axborot komunikatsiya tizimlarida vpn tarmoq qurish
|
Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 1,31 Mb. | | #148410 |
Bog'liq 5 Laboratoriya ishi korxona va tashkilot axborot komunikatsiya tiz
5-LABORATORIYA ISHI
KORXONA VA TASHKILOT AXBOROT KOMUNIKATSIYA TIZIMLARIDA VPN TARMOQ QURISH
Ishdan maqsad
VPN tarmoq haqida nazariy bilimga ega bo’lish, CPT dasturida VPN tarmoqni qurish.
Laboratoriya ishining bajarilish tartibi
CPT dasturida VPN (Virtual Private Network) tarmoqni qurish uchun dastlab
3 router, 2 kompyuter (pc) va 1 laptop olamiz va ularni bir-biri bilan o’zaro aloqa kabeli orqali ulab chiqamiz:
Dastlab routerlarga IP address sozlamalarini kiritamiz. Buning uchun 1-router ga «console» kabeli orqali laptop0 ni ulab olamiz:
Quyidagi komandalarni kiritamiz:
enable
configure terminal
interface FastEthernet 0/0
no shutdown
ip address 192.168.1.1 255.255.255.0; exit
interface FastEthernet 0/1
no shutdown
ip address 1.0.0.2 255.0.0.0; exit
14.3.4. Huddi shu tariqa 2-router ga ulanib quyidagi komandalarni kiritamiz:
enable
configure terminal
interface FastEthernet 0/0
no shutdown
ip address 192.168.2.1 255.255.255.0; exit
interface FastEthernet 0/1
no shutdown
ip address 2.0.0.2 255.0.0.0; exit
14.3.5. 3-router ga «console» kabeli orqali ulanib quyidagi komandalarni kiritamiz:
enable
configure terminal
interface FastEthernet 0/0
no shutdown
ip address 1.0.0.1 255.0.0.0
exit
interface FastEthernet 0/1
no shutdown
ip address 2.0.0.1 255.0.0.0; exit
1-router da statik marshrut sozlamalarini sozlaymiz. Buning uchun quyidagi komandalarni kiritamiz:
ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 1.0.0.1
2-router da shu tariqa statik marshrut sozlamasini kiritamiz. Buning uchun quyidagi komandani kiritamiz: ip route 0.0.0.0 0.0.0.0 2.0.0.1
1-kompyuter (pc) ga IP address sozlamalarini kiritamiz:
IP address 192.168.1.2
Maska 255.255.255.0
Asosiy shlyuz 192.168.1.1
2-kompyuter (pc) ga IP address sozlamalarini kiritamiz:
IP address 192.168.2.2
Maska 255.255.255.0
Asosiy shlyuz 192.168.2.1
14.10-rasm
14.3.10. VPN sozlamalarinig kiritish uchun 1-router ga ulanib quyidagi komandalarni kiritamiz:
interface tunel 1
ip address 172.16.1.1 255.0.0.0
tunel source FastEthernet 0/1
tunel destination 2.0.0.2
no shutdown
exit
ip route 192.168.2.0 255.255.255.0 172.16.1.2
14.11-rasm
14.3.11. VPN sozlamalarinig kiritish uchun 2-router ga ulanib quyidagi komandalarni kiritamiz:
interface tunel 2
ip address 172.16.1.2 255.0.0.0
tunel source FastEthernet 0/1
tunel destination 1.0.0.2
no shutdown
exit
ip route 192.168.1.0 255.255.255.0 172.16.1.1
14.12-rasm
14.3.12. Yo’qoridagilarni alamga oshirganimizdan keyin VPN tarmog’imiz tiklandi. Keyingi bosqichda kompyuterlar o’rtasida xabar (ping) yuborib ko’ramiz:
Yuqoridagi rasmda VPN tarmoq orasida paketlar almashinuvi ifodalandgan.
|
| |
II. Tashkilotning maqsad va vazifalari

|
II. Tashkilotning maqsad va vazifalari
|
bet | 2/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILII. Tashkilotning maqsad va vazifalari
9. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilot mulkchilik shakliga ko'ra maktabgacha ta'lim tashkiloti hisoblanadi.
10. Tashkilotning asosiy maqsadi:
Bolaning ta'lim olishga bo'lgan huquqini amalga oshirishni ta'minlash;
Bolaning jismoniy, aqliy va ma'naviy kamolotini saqlash va mustahkamlash;
Bolaning ijtimoiy moslashuvini va umumta'lim muassasalarida ta'lim olishni davom ettirishga tayyorligini ta'minlash.
11. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotning vazifalari:
bolalarga, shu jumladan, o'ziga xos ehtiyojlari bor bolalarga yakka tartibda ta'lim dasturlaridan foydalanish, shuningdek o'z vaqtida inklyuziv maktabgacha ta'lim va tarbiya olish imkonini beradigan qulay muhit yaratish;
bolalarda Vatanga muhabbat tuyg'usini, oilaga, o'z xalqining milliy, tarixiy, madaniy qadriyatlariga hurmat bilan munosabatda bo'lishni, atrof muhitga ehtiyotkor munosabatni shakllantirish;
bolaning shaxsini shakllantirish, uning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, ijtimoiy tajriba orttirishni ta'minlash;
bolaning ijtimoiy moslashuvini uning boshlang'ich ta'limga tayyorgarligini ta'minlash; ta'lim-tarbiya jarayoniga zamonaviy o'quv dasturlari hamda texnologiyalarni joriy etish.
III. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotini tashkil etish, qayta tashkil etish va tugatish
12. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti yuridik shaxs shaklida tashkil etiladi va o'z faoliyatini ustav asosida amalga oshiradi.
13. Davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va boshqa davlat tashkilotlari davlat maktabgacha ta'lim tashkilotining muassislari bo'lishi mumkin.
14. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotlari binolari va inshootlarini O'zbekiston Respublikasi Maktabgacha ta'lim vazirligi bilan kelishmasdan xususiylashtirish, o'zgaga berish va qayta ixtisoslashtirish mumkin emas.
15. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotlari qonun hujjatlarida belgilangan tartibda tashkil etiladi,qayta tashkil etiladi va tugatiladi.
|
| |
Oldini oluvchi xarakat - Ўзбекистон давлат стандарти

4.12 Oldini oluvchi xarakat
4.12.1 Texnik sifatdagi yoki menejment tizimi bilan bog‘liq nomuvofikliklar kerakli yaxshilanishi va notensial manbalari aniklanishi lozim. Agar oldini oluvchi xarakat kerak bo‘lsa, shunday nomuvofikliklar paydo bo‘lishini bartaraf etish va yaxshilashlar o‘tkazish imkoniyatidan foydalanish maqsadida xarakatlar rejasini ishlab chiqish, joriy etish va amalga oshirish kerak.
4.12.2 Tegishli protsedura oldini oluvchi xarakatlar tashabbusini va ularning samaraliligini ta’minlash maqsadida tekshiruv o‘tkazishni o‘z ichiga olishi lozim.
Izoxlar
1 Oldini oluvchi xarakat muammolarni va da’volarni identifikatlashtirishga qaratilgan reaksiya emas, balki yaxshilash imkonlarini aniqlashga qaratilgan jarayonidir.
2 Protseduralarni taxlil qilishdan tashqari oldini oluvchi xarakat ma’lumotlar taxlilini, jumladan yo‘nalishlar va xavf-xatarlar, shuningdek malakani tekshirish natijalari taxlilini o‘z ichiga olishi mumkin.
4.13 Ma’lumotlarni ro‘yxatga olishni boshqarish
4.13.1 Umumiy qoidalar
4.13.1.1 Laboratoriya sifat va texnik masalalar bo‘yicha ruyxat ma’lumotlarini identifikatlashtirish, yig‘ish, indekslash, saqlash, yuritish va chiqarib tashlash protseduralarini o‘rnatishi va qo‘llab-quvvatlashi lozim. Sifat bo‘yicha ma’lumotlar ichki tekshiruvlar, raxbariyat tomonidan o‘tkazilgan taxlil natijalari, shuningdek to‘g‘rilash va oldini oluvchi xarakatlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi kerak.
4.13.1.2 Ro‘yxatga olish ma’lumotlari oson o‘qiladigan, tushunarli va kerakli atrof muxitni, shikastlanishdan, buzilishdan va yo‘qotishdan ximoya qilishni ta’minlaydigan joylarda mavjud bo‘lishi kerak. Bunday ma’lumotlarni saqlanish muddatlari o‘rnatilgan bo‘lishi lozim.
Izox - Ro‘yxatga olish ma’lumotlari xar qanday tashuvchida, masalan, qog‘oz yoki elektron tashvchilarida saqlanishi mumkin.
4.13.1.3 Barcha ro‘yxatga olish ma’lumotlari xavfsizlik va konfidensiallik sharoitlarida saqlanishi lozim.
4.13.1.4 Laboratoriya elektron tashuvchilardagi ma’lumotlarni ximoya qilish va qayta tiklash uchun, shuningdek ularga noo‘rin o‘zgartishlar kiritishni oldini olish uchun protseduralarga ega bo‘lishi kerak.
|
Laboratoriya tomonidan ishlab chiqilgan usullar

5.4.3 Laboratoriya tomonidan ishlab chiqilgan usullar
Laboratoriya tomonidan o‘zi qo‘llashi uchun ishlab chiqilgan sinash va kalibrlash usullarini joriy etish, kerakli resurslariga ega bo‘lgan malakali xodimlarga topshiriladigan ishlarning rejalashtiriladigan turi bo‘lishi kerak.
Ishlab chiqilishiga qarab rejalar aktuallashtirilishi kerak, xamda ushbu jarayonda qatnashuvchi barcha xodimlar o‘rtasida ishonchli bog‘lanish ta’minlanishi kerak.
5.4.4 Nostandart usullar
Belgilanmagan nostandart usullarni qo‘llash zarur bo‘lgan xolda, ular iste’molchi bilan kelishilgan bo‘lishi va uning talablarini va sinash va/yoki kalibrlash maqsadlarining aniq bayonini o‘z ichiga olishi kerak. Ishlab chiqilgan usul qo‘llanilishdan oldin attestatlashdan o‘tishi kerak.
Izoxlar – Sinovlar va/yoki kalibrlashlarni o‘tkazishdan avval kamida quyidagi axborotni o‘z ichiga oladigan protseduralarni ishlab chiqish lozim:
a) muvofiq identifikatlashtirishni;
b) tegishli soxasini;
c) sinashni yoki o‘lchashni lozim bo‘lgan buyum xilining tavsifini;
d) aniqlanishi lozim bo‘lgan parametrlar yoki miqdoriy ko‘rsatkichlar va diapazonlarini;
e) apparatura va asbob-uskunalar, shu jumladan texnik tavsiflarga qo‘yiladigan talablarni;
f) talab qilingan dastlabki etalonlar* va standart namunalarni;
g) atrof-muxitning talab etilayotgan sharoitlari va kerak bo‘lgan barqarorlashish davrini;
h) protsedura bayonini, shu jumladan:
- buyumni identifikatlashtirish belgilarini maxkamlash, uni muomalada bo‘lishi, transportda tashish, saqlash va tayyorlashni;
- ishlarni boshlash oldidagi tekshiruvlarni;
- asbob-uskunani normal ishlashini tekshiruvlari xamda lo-zim bo‘lsa,uni xar bir ishlatilishi oldidan uni kalibrlash va rostlanishi;
- kuzatuvlar va natijalarni qayd qilish usulini;
- rioya etilishi lozim bo‘lgan xavfsizlik choralarini;
i) tasdiqlash, tasdiqlashni rad qilish uchun mezonlar va/yoki talablarni;
j) qayd qilinadigan ma’lumotlar, taxlil qilish usuli va taqdim etish shaklini;
_____________________________________________________________* O‘zbekiston Respublikasi xududida ISO/IEC 17025:200 xalqaro standartida qo‘llaniladigan «etalonlar» tushunchasi shuningdek «namunali o‘lchash vositalari» tushunchasini o‘z ichiga oladi.
k) xatoligi yoki xatolikni baxolash protsedurasini.
|
Yozgi sog'lomlashtirish davri

|
Yozgi sog'lomlashtirish davri
|
bet | 6/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILYozgi sog'lomlashtirish davri
Joriy yilning 1-iyunidan 31-avgustigacha bo'lgan davrni o'z ichiga oladi.
33.Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida bolalarga ta'lim berish va tarbiyalash “Davlat tili to'g'risida”gi O'zekiston Respublikasi Qonuniga muvofiq davlat tilida va boshqa tillarda olib boriladi.
VII. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotiga bolalarni qabul qilish va undan chiqarish.
34. Bolani davlat maktabgacha ta'lim tashkilotiga doimiy yoki vaqtincha qatnashga qabul qilish 2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkilotida bo'sh joylar bo'lsa, kalendar` yil davomida quyidagilar asosida amalga oshiriladi:
Bola qonuniy vakilining arizasi;
O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan tartibda vakolatli organ bergan yo'llanma;
Bolaning sog'lig'i holati to'g'risidagi tibbiy ma'lumotnoma;
35. Davlat maktabgacha ta'lim tashkilotiga 3 yoshdan 7 yoshgacha bo'lgan bolalar qabul qilinadi.
36. Tarbiyalanuvchilar, ularning qonuniy vakillari, Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotining pedagog xodimlari ta'lim-tarbiya jarayonining ishtirokchilari xisoblanadi.
37. Bola davlat maktabgacha ta'lim tashkilotiga O'zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2021-yil 20-maydagi 319-son qarorida belgilangan tartibga muvofiq qabul qilinadi.
38. Bolani davlat maktabgacha ta'lim tashkilotiga qabul qilish maktabgacha ta'lim tashkiloti rahbarining buyrug'i bilan rasmiylashtiriladi va adliyadan o’tkaziladi.
VIII. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti guruhlarini to'ldirish.
39.Guruh maktabgacha ta'lim tashkilotining tarkibiy birligi hisoblanadi.
40. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti tarblanuvchilarini to'ldirish va bir guruhdan boshqasiga o'tkazish har o'quv yili boshlanishidan oldin amalga oshiriladi.
41. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida guruhlar quyidagi miqdorda to'ldiriladi:
3 yoshdan 7 yoshgacha bo'lgan bolalar uchun mo'ljallangan guruhlarda:
Kichik guruh 3-yoshdan 4 yoshgacha 25 nafardan 30-nafargacha;
O'rta guruh 4-yoshdan 5 yoshgacha 25 nafardan 30-nafargacha;
Katta guruh 5-yoshdan 6 yoshgacha 25 nafardan 30-nafargacha;
Maktabga majburiy tayyorlov guruxi 6-yoshdan 7 yoshgacha 25 nafardan 30-nafargacha;
Mobil guruhida 16 nafar dan 20 nafargacha;
Qisqa muddatli guruhlarda 30 nafargacha;
|
| |
IX. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida sog'lom ovqatlanishni tashkil etish

|
IX. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida sog'lom ovqatlanishni tashkil etish
|
bet | 7/9 | Sana | 21.01.2024 | Hajmi | 29,47 Kb. | | #142269 |
Bog'liq 2- DMTT USTAVI 2023-YILIX. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida sog'lom ovqatlanishni tashkil etish
42. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotiga sog'lom ovqatlantirish tartibi qonun hujjatlari, sanitariya normalari va gigena talablariga muvofiq amalga oshiriladi.
43. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida bolalarni sog'lom ovqatlanishini tashkil qilish uchun javobgarlik tashkilot direktori zimmasiga yuklatiladi.
44. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotida bolalarni sog'lom ovqatlanish tartibi amaldagi 2023-yil 17-fevraldagi 0016-21-son SanQva N me'yorlari asosida belgilanadi.
45. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkilotiga ovqatlanish belgilangan tartibda tashkilot direktori va tibbiyot xodimi tomonidan tasdiqlangan taomnoma asosida tashkil etiladi.
X. Davlat maktabgacha ta'lim tashkilotida tarbiyalanuvchilar sog'lig'ini asrash.
46. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti tarbiyalanuvchilariga moddiy yordam maktabgacha ta'lim tashkiloti shtatiga kiradigan tibbiyot xodimlari yoki sog'liqni saqlash muassasalarining maktabgacha ta'lim tashkilotiga biriktirilgan tibbiyot xodimlari tomonidan ta'minlanadi, ular bolalarning hayoti, sog'lig'i va jismoniy kamoloti, davolash-profilaktika tadbirlari o'tkazilishi, sanitariya-gigiena normalariga, ovqatlanish rejimi va sifatiga rioya etilishi uchun javob beradi.
47.2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkiloti tibbiyot xodimlari faoliyatini nazorat qilish tuman tibbiyot birlashmalariga yuklanadi.
48. 2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkilotining shtatdagi xodimlari sog'liqni saqlash muassasalarida belgilangan tartibda bepul tibbiy tekshiruvdan o'tadi.
49. 2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkiloti tibbiyot xodimlarining malakasini oshirish bepul asosda sog'liqni saqlash tizimining malaka oshirish muassasalarida 3 yilda kamida bir marta o'tkaziladi.
XI. Davlat Maktabgacha ta'lim tashkiloti faoliyatini moliyalashtirish
50. 2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkiloti faoliyati O'zbekiston Respublikasi Davlat Byudjeti mablag'lari, bolalarni maktabgacha ta'lim tashkilotida saqlash uchun olinadigan ota-onalar to'lovi, jismoniy va yuridik shaxslarning xayriya ehsonlari hamda qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar hisobiga moliyalashtiriladi.
51. 2-son davlat maktabgacha ta'lim tashkilotiga qo'shimcha byudjet mablag'larini jalb qilish byudjetdan moliyalashtirishni kamaytirishga olib kelmaydi.
|
| |