nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
MS Excel da ma'lumotlarni filtrlash

Pastki o‘ng ro‘yxatda boshqa operatorni, chap tomondagi maydonda esa - qiymatni tanlash mumkin.
И pereklyuchateli yoqilgan bo‘lsa, u holda faqatgina ikkala shartlarni qoniqtiruvchi yozuvlar chiqariladi. Yoqilgan
ИЛИ operatorida shartlardan birini qoniqtiruvchi yozuvlar chiqariladi. Masalan, 3.1.18-rasmdagi oynada narxlari 99
грн. dan ortiq va 187
грн pastroq bo‘lgan maxsulotlar bo‘yicha yozuvlarni chiqarish shartlari kiritilgan.
Istalgan maydon bo‘yicha eng ko‘p va eng kam qiymatga ega bir necha yozuvlarni chiqarish uchun maydonning yashiringan ro‘yxatida
Первые 10 punktini tanlash talab qilinadi.
Наложение условия по списку muloqot oynasida schyotchikli birinchi maydonda yozuvlar miqdorini, o‘ng tomondagi maydonda esa-
наибольших yoki
наименьших tanlash zarur.
Jadvalning barcha ma'lumotlarini chiqarish uchun
Отобразить все buyrug‘ini chaqirish yoki
Данные menyusi
Фильтр kichik menyusidagi
Автофильтр buyrug‘ini bekor qilish lozim.
“
Расширенный фильтр” muloqot oynasi.
Расширенный фильтр buyrug
‘i faqat muayyan mezonlarni qoniqtiruvchi yozuvlarni chiqarish uchun mezonlar diapazonidan foydalanish yordamida ma'lumotlarni fil'trdan o‘tkazish imkonini beradi (3.1.18-3.1.19-rasmlar). Takroriy fil'trlashda barcha satrlar, yashiringanlari ham, ochiqlari ham ko‘rib chiqiladi. Yo‘nalishni o‘zgartirgichlar va Расширенный фильтр oynalari maydonlarining ahamiyati quyidagicha
:
Kristallanish usullari - Tasdiqlayman

Kristallanish usullari
Kristallanish jarayonini davriy va uzluksiz tashkil etish mumkin. Davriy kristallanish jarayoni kam tonnajli, uzluksiz esa – ko’p tonnajli ishlab chiqarishda qo’llaniladi.
Sanoat miqyosida quyidagi kristallanish usullaridan foydalaniladi: eritmalardagi erituvchining bir qismini bug’latish; eritma temperaturasini o’zgartirib kristallash; kombinatsiyalangan usullardan foydalanib kristallash.
Eritmadagi erituvchining bir qismini bug’latib kristallash. Erituvchining bir qismini yo’qotish uchun bug’lanish yoki muzlatish usulidan foydalanish mumkin. Eritma tarkibidagi suvni haydash uchun bug’lanish keng ko’lamda ishlatiladi. Odatda bu jarayon bug’latish qurilmalarida amalga oshiriladi. Kerakli darajadagi o’ta to’yingan eritma hosil bo’lgandan keyin, u shu qurilmada kristallanadi. Ushbu usul izotermik kristallanish deb ataladi.
Bu usulning kamchiliklari: hosil bo’layotgan kristallar issiqlik almashinish yuzalariga yopishib qoladi; boshlang’ich eritmalar tarkibidagi aralashmalar ham quyuqlashadi.
Qurilma ichida qattiq moddalar yopishib yoki cho’kib qolmasligi uchun eritmaning sirkulyatsiya tezligi ko’paytiriladi.
Kristallarni ajratish va yuvish filtr yoki sentrifugalarda o’tkaziladi.
Eritma temperaturasini o’zgartirib kristallash. Bunday usul izogidrik kristallash deb nomlanadi, chunki bu jarayon eritmada erituvchi miqdori o’zgarmas bo’lgan holatda olib boriladi.
Kimyo sanoatida musbat eruvchanlikka ega tuzlarni kristallash juda keng tarqalgan. Bunday eritmalarning o’ta to’yinishiga uni sovitish yo’li bilan erishiladi. Jarayon davriy yoki uzluksiz, pog’onali joylashgan bir yoki ko’p korpusli qurilmalarda olib boriladi. Sovituvchi eltkich sifatida suv ishlatiladi. Havo yordamida sovitilganda jarayon nisbatan sekin boradi, lekin yirik va bir jinsli kristallar hosil bo’ladi. Manfiy eruvchanlikka ega eritmalarni kristallash uchun eritmani qizdirish zarur.
|
– AMALIY MASHG`ULOT - Tasdiqlayman

5 – AMALIY MASHG`ULOT
Mavzu: Uzluksiz harakatdagi bug’latish apparatining issiqlik hisobi
Maqsad: Uzluksiz harakatdagi bug’latish apparatining asosiy ko’rsatkichlarini hisoblash.
Nazariy qism.
Uch korpusli bug’latish qurilmasini hisoblash namunasi.
NaNO3 ning 12 % li suvli eritmasini 5 t/soat sarfda konsentratsiyalash uchun uch korpusli tabiiy sirkulyatsiya qurilmasi hisoblab chiqiladi.
Eritmaning oxirgi konsentratsiyasi 40 % (mass). Bug’latish qurilmasiga eritma bug’latish temperaturasigacha isitilgan holatda yuboriladi.
To’yingan isituvchi suv bug’ining absolyut bosimi 4 kg k/sm2, isituvchi trubalar uzunligi 4 m.
Barometrik kondensatordagi vakuum 0,2 kg k/sm2 ga tengdir.
Ikkilamchi bug’
Suv
Suv
Suyuq
Bug’latilgan
eritma
eritma
Kondensat
1-rasm. Uch korpusli bug’latish qurilmasining sxemasi
|
Erituvchining bir qismini issiqlik eltkich yordamida bug’latib kristallash

|
Erituvchining bir qismini issiqlik eltkich yordamida bug’latib kristallash
|
bet | 92/98 | Sana | 18.06.2021 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #15109 |
Erituvchining bir qismini issiqlik eltkich yordamida bug’latib kristallash. Bu usulda erituvchining bir qismi eritma ustida harakatlanayotgan havo yordamida bug’lanadi va eritma sovutiladi.
Fraksiyali kristallash. Agar eritma tarkibida ajratiladigan moddalar bir nechta bo’lsa, uni fraksiyali kristallash usulida qayta ishlanadi. Bu usulda eritma temperatura va konsentratsiyasini o’zgartirish yo’li bilan kristallar ketma – ket cho’ktiriladi va ajratib olinadi.
Kristallizatorlar konstruksiyalari
Ishlash prinsipiga qarab kristallizatorlar davriy va uzluksiz qurilmalarga bo’linadi. Uzluksiz ishlaydigan qurilmalar o’z navbatida erituvchining bir qismini bug’latuvchi va eritmani sovituvchi kristallizatorlarga ajraladi. Undan tashqari, mavhum qaynash qatlamli kristallizatorlar ham bo’ladi.
|
| |
фильтровать список на месте - Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining...

maydon faqat скопировать результат в другое место pereklyuchateli tanlangan vaziyatda faol bo‘ladi;
Только уникальные записи - faqat mezonlarni qoniqtiradigan va takrorlanmaydigan elementlarni o‘z ichiga olmaydigan satrlarni chiqaradigan pereklyuchatel'. Agar mezonlar diapazoni belgilanmagan bo‘lsa, u holda dublikatga ega ro‘yxatning barcha satrlari yashiriladi.
Murakkab mezonlarni o‘rnatish uchun zarur: ish varag‘ining yuqori qismida bir necha satr kiritish; kiritilgan bo‘sh satrlardan birida jadvalni fil'trdan o‘tkazish lozim bo‘lgan ustunlar nomlarini kiritish; solishtirish mezonlaridan foydalanishda mezonlarning nomlari tekshirilayotgan ustunlar nomlari bilan bir xil bo‘lishi lozim;
tekshirilayotgan ustunlar nomlari yozilgan satrdan pastda joylashgan satrlarda tekshirilayotgan ustunlar kataklari mos kelishi lozim bo‘lgan mezonlarni kiritish;
Данные menyusida Фильтр punktini, so‘ngra - Расширенный фильтр punktini tanlash va muloqot oynasida fil'tratsiyalash shartlarini kiritish.
“Расширенный фильтр” buyrug`i amallari.
“Расширенный фильтр” buyrug`i amallari.
Mezonlarni
И shartli operatori yordamida birlashtirish uchun mezonlarni bir
satrning o‘zida ko‘rsatish, mezonlarni
ИЛИ shartli operatori yordamida birlashtirish uchun esa turli satrlarda mezonlarni kiritish lozim. Masalan, 3.1.120- rasmda mezonlar diapazoni ekranga
Цена ustunida 50 dan ko‘p va 200 dan kam bo‘lgan qiymatlarga ega barcha yozuvlarni chiqaradi.
Ikkilamchi chiziqli diagramma - Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining...

|
Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining tadbiqi. Reja
|
bet | 9/9 | Sana | 31.07.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #268968 |
Bog'liq Ma\'ruza 74. Ikkilamchi chiziqli diagramma -oldingi misoldagi kabi, faqat ikkilamchi diagramma doiraviy diagramma emas, balki shtrixli qiymatlarni koʻrsatadi.
5. Halqa diagrammasi -oddiy dumaloq diagrammaga oʻxshaydi, lekin aylana emas, balki halqa shaklida. Bu kamroq hajmli va juda amaliy koʻrinadi.
Nazorat savollari
1. Diagrammani yaratishda nimalarga e’tibor berish lozim?
2. Diagramma qanday yaratiladi?
3. Diagramma turini qanday almashtiriladi?
4. Diagrammada nom va imzolar qanday oʻzgartiriladi?
5. Imzoda sonlar qanday formatlanadi?
6. Maxsus effektlar qanday yaratiladi?
7. Diagrammaga fon tasvirlari qoʻyishni tushuntiring.
8. Excelda jadvalga Officening standart rasmlari qanday qoʻyiladi?
9. Excelda jadvalga SmartArt obyektlarini qoʻyish ketmaketligini koʻrsating.
|
| |
Kombinatsiyalangan usullarga

|
Kombinatsiyalangan usullarga
|
bet | 91/98 | Sana | 18.06.2021 | Hajmi | 3,89 Mb. | | #15109 |
Kombinatsiyalangan usullarga vakuum ostida, erituvchining bir qismini issiqlik eltkich yordamida bug’latib kristallash va fraksiyali kristallashlar kiradi.
Vakuum ostida kristallash. Bu usulda erituvchi devor orqali issiqlik uzatish yo’li bilan bug’latilmasdan, balki eritmaning o’z fizik issiqligini berish hisobiga ro’y beradi. Ushbu issiqlikning bir qismi erituvchini (taxminan 10% mass) bug’latish uchun sarflanadi. Hosil bo’layotgan bug’lar vakuum – nasos yordamida so’rib olinadi. Uzatilayotgan issiq to’yingan eritma temperaturasi qurilmadagi bosimga tegishli eritmaning qaynash temperaturasigacha pasayadi va jarayon adiabatik kechadi. Eritmaning o’ta to’yinish holatiga uni sovitish yo’li bilan erishiladi, chunki konsentratsiya bunda sezilar – sezilmas o’zgaradi. Erituvchi eritmaning fizik issiqligi hisobiga, hamda kristallanish jarayonida ajralib chiqayotgan issiqlik hisobiga bug’lanishi mumkin. Eritmaning sovitish va kristallanishi bilan birga bug’lanishi uning butun hajmida sodir bo’ladi. Bunday holat qurilma devorlarida kristallar yopishib qolishini kamaytiradi, hamda uni tozalash bilan bog’liq sarflar qisqaradi.
|
| |
Бирлик хукм . 2. Х усусий хукм. 3. Умумий хукм

3)
У мумий \у к м : иккинчи тартибли эгри ч т и к л а р iy ipii чиш к
билан факат икки нуктада кесишади.
М а т е м а т и к хулоса. М атематик хулоса хам мантикиП
1
аф ак к \р
килиш ш аклларидан бири. Математик хулосага буидай Iиi.|>m<|>
берилган:
Иккита цатъий ^укмдан х,осил щпинган учипчи натижании
%укмга хулоса дейилади.
М и сол .
1-Хукм:
туртбурчакнинг
диагонали
уни
иккита
учбурчакка ажратади.
2-Хукм: х,ар бир учбурчак ички бурчакларининг йигиндиси 1 КО
га тенг.
3-Хукм: демак, туртбурчак ички бурчакларининг йигиндиси
360° га тенг (хулоса булади).
М актаб математика курсида
хулосаларнинг учта тури, яъни
индуктив, дедуктив ва аналогик хулосалар урганилади.
Т а ъ р и ф .
Айрии ёки хусусий маълумотларга таяниб умумий
хулоса чикаришни индукция дейилади.
Индукция уч хил булади: чала индукция, тула индукция на
математик индукция. Чала индукция методи оркали чикарилгаи
хулоса
купгина холларда тугри, аммо айрим холларда нотугри
булади.
1-м исол.
Ф ерманинг
машхур
теоремаси
буйича
(2!‘ i к
куриниш даги сонлар
п
к [0,1,2,3,4, ...] булганда 3, 5, 17, 257, 65537,
... каби туб сонлардан иборат эди. Ш унинг учун Ф ерма умумий
холда
(2:"+1)
куриниш даги
барча сонлар
п
нинг ихтиёрий
кийматларида хам туб сонлар булади, деб умумий хулоса чикарган.
XVIII
асрда Л.Эйлер Ф ерма теоремасини текш ириб, униш
конунияти:
п=5
булганда бузилиш ини,
яъни хосил булган сон
мураккаб сон булиш ини аниклаган:
(23' +1) + 4294967297=641 -6700417.
Бу деган суз (
2
:' +
1
) ифода 641 га булинади, бундан (2!'+ п туб
сон булмай, балки мураккаб сон эканлиги келиб чикади.
Демак,
чала индукция методи оркали Ф ерманинг
\/neN
булганда (2r +1) куриниш даги сонлар туб булади, деган
хулосаси нотугри экан.
Индукция методи оркали хулоса
чикариш эса бирор математик
конуният уч хол учун уринли булганидан
п
- хол учун Уринли д е
(1
кабул килинади.
171
Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish - bet 78

|
Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirishBog'liq informatika va axborot texnologiyalari.3.
Protseduraning va funktsiyaning dasturdagi urni va ularning yozilishi.
Bu paytgacha ko’rib chiqilgan operatorlarning hammasi aniq bir marotaba
bajariladigan buyruqlar tizimini tashkil qiladi. Ko’rib chiqilgan operatorlar orqali
faqatgina oddiy hisoblarnigina bajarish mumkin. Hakikatdan bunday oddiy
ko’rinishdagi masalalarga dastur tuzib, uni EHMga kirgazib, xatosi bo’lcha uni
to’grilab natija olishga sarflagan vaqtni yarmisini sarflagan holda, bunday masalalarni
oddiy kalkulyatorda ham, dastur tuzmasdan hisoblash mumkin.
Amaliyotda murakkab jarayonlarni dasturlashda ma'lum buyruqlar ketma-
ketligini ma'lum shartlar asosida qayta-qayta bajarish zaruriyati tugiladi. Yuqorida
o’tilgan ma'ruzalardan bilamizki, ma'lum bir o’zgaruvchining turli qiymatlarida
ma'lum buyruqlar tizimining biror bir qonuniyatga asosan qayta-qayta bajarilishi
takrorlanuvchi hisoblash jarayoni (sikl) deb ataladi.
Takrorlanuvchi hisoblash jarayonining takror-takror hisoblanadigan qismini
takrorlanishning tanasi (jismi)
deb ataladi.
Takrorlanish ichida qiymatlari o’zgarib boradigan o’zgaruvchini takrorlanish
o’zgaruvchisi yoki takrorlanishning boshqaruvchi
o’zgaruvchisi (sikl parametri)
deb
yuritiladi.
Takrorlanuvchi jarayonning algoritmi umumiy holda quyidagilarni o’z ichiga
olishi kerak:
1.
Takrorlanishni tayerlash – takrorlanishni boshlashdan oldin, takrorlanishda
qatnashadigan o’zgaruvchilarning boshlangich qiymatlari yoki takrorlanish
o’zgaruvchisining boshlangich qiymati urnatiladi, takrorlanish o’zgaruvchisining
o’zgarish qadami belgilanadi.
2.
Takrorlanish tanasi – takrorlanish o’zgaruvchilarning turli qiymatlari uchun
takror bajariladigan amallar ketma-ketligi ko’rsatiladi.
3.
Takrorlanish o’zgaruvchisiga yangi qiymat berish – har bir takrorlanishdan
avval o’zgaruvchiga o’zgarish qadamiga mos ravishda yangi qiymat beriladi.
4.
Takrorlanishni boshqarish – takrorlanishni davom ettirish sharti tekshiriladi,
takrorlanishning boshiga o’tish ko’rsatiladi.
Takrorlanish operatorining 3 xil ko’rinishlari va Paskalning ularga mos
operatorlari.
Paskal algoritmik tilida uch xil ko’rinishda takrorlanuvchi hisoblash jarayonini
tashkil qilish mumkin va bu jarayonlarni dasturlash uchun maxsus operatorlar
belgilangan:
-avval sharti tekshiriladigan (sharti oldin kelgan «hozircha») takrorlanish
jarayoni, bu maxsus
|
| |
Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish - bet 75

Belgini dasturda «:» bilan ajratiladi. Bu operatorning noto’gri
qullanishi
dasturning bajarilishiga xalakit beradi. Shuning uchun,
dasturda bu operatorning
kamrok uchrashi maqsadga muvofiqdir.
Paskal tilida shartli o’tish operatorining ikki turi mavjuddir: to’liq va qisqa.
Shartli o’tish operatorining to’liq ko’rinishini ko’rib chikamiz. Uning metoformulasi
quyidagicha yoziladi:
Иккита - download

3-Aмалий иш учун топшириқ: Топшириқ №3 Aмалий иш учун топшириқнинг мавзусини бажаришда фақат битта шарт мавжуд. Агар иккита ёки ундан кўпроқ aмалий иш учун топшириқларнинг мавзулари бир хилда эканлиги аниқланса Сценарий 14,44 Kb. 1
3-Aмалий иш учун топшириқ Aмалий иш учун топшириқни бажаришда фақат битта шарт мавжуд. Агар иккита ёки ундан кўпроқ aмалий иш учун топшириқларнинг мавзулари бир хилда эканлиги аниқланса, бу ишлар бекор қилинади ва aмалий иш учун топшириқнинг баҳоси қониқарсиз деб 14,82 Kb. 1
Integratsiyalashgan paketlar deb umumiy vazifadagi ADP turli dasturiy

-grafik muharrir;
-MBBT;
-kommunikatsion modul.
CASE-texnologiyalar turli mutaxasislar: tizimli tahlilchilar, loyixachilar va
dasturchilar
ishtirok etadigan,odatda jamoaviy safarbarlikni talab etuvchi murakkab
axborot tizimlarini yaratishda qo’llaniladi.
CASE-texnologiya deganda AT predmet sohasining taxlili uslubiyati,
loyihalashtirilishi, dasturlashtirilishi va foydalanilishini o’z
ichiga olgan axborot
tizimlarini ishlab chiqishni avtomatlashtirish vositalari yig’indisi tushuniladi.
Savol: Muharrirlarni o’z funksional imkoniyatlariga ko’ra qanday
tizimlarga bo’lish mumkin?
Boshlang’ich ma'lumotlar
Kompyuterdan foydalanuvchi o’z ish jarayonida biror hujjatni tez va yo’qori
sifatda kirill yoki lotin alifbosida zudlikda tayyorlash va chop etish zaruratiga
Ko’pincha duch keladi. Bunday vaziyatda u Microsoft firmasi tomonidan yaratilgan
WORD dasturida ishlashni bilishi lozim.
MS WORD–bu matnli hujjatlarni to’zish, ko’zdan
kechirish, tahrir qilish va
chop etish uchun xizmat qiluvchi va Windows Officce dasturlari guruhiga kiruvchi
matn muharriridir.
MS WORD–matnli va grafikli ma'lumotlar ustida yo’zdan
ortiq operatsiyalarni
bajaruvchi va matnli protsessorlar sifatiga kiruvchi eng takomillashgan amaliy
dasturlardan biri hisoblanadi.
MS WORD yordamida ixtiyoriy ko’rinishdagi hujjatni juda tez va yo’qori
sifatda tayyorlash mumkin. Dasturning yana bir qulaylik tomoni shundan iboratki,
unda bir necha hujjatlar bilan, ya'ni ularni qo’shish, biridan ikkinchisini kerakli joyini
olib ko’chirish,
matn yoniga tasvir tushirish, harflarni istalgan shaklda yetarlicha
katta formatda chop etish mumkin. Lekin, MS WORD-ayrim «kamchiliklar»dan ham
holi emas. Masalan: matematik ifodalar va kimyoviy formulalarni kiritishda katta
qiyinchiliklar mavjud. Bundan tashqari, juda murakkab strukturali poligrafik (atlaslar,
albomlar va jurnal muqovalari) materialarni tayyorlashda noqulaylik yo’zaga keladi.
Shunday qilib, WORD matn muharriri ko’magida rus
va ingliz tilida har xil
hujjatlar, xat, hisobot, maqola, tijorat xabarlari kabi bir turkum matnli ma'lumotlarni
zudlikda tayyorlash va chop qilish mumkin. Bu matn muharriri yordamida o’zbek
shriftida (kirill alifbosiga k, g, x,u harflarni qo’shish nazarda tutimoqda) va lotin
alifbosi asosida, o’zbek tilida har xil ma'lumotlarni ham
osonlik bilan tayyorlash
mumkin.
WORD matn muharriri imkoniyatlari:
Mantni kiritish, tahrir qilish va ko’zdan kechirish;
QATOR orkalari abzatsini o’rnatish;
Avtomatik tarzda matnni sahifalarga bo’lish;
Matn qismini ajratish va uni kerakli joyga nushalash;
Hujjatni mundarijasini to’zish;
Matematik, kimyoviy formulalarni yozish;
Har xil shiriftlarda–oddiy, ko’pyo’q, ogma, tagiga chizib yozish;
Bir vaqtda bir necha oynada bir nechta hujjatni tayyorlash, tahrir qilish, biridan
ikkinchisiga ko’chirib o’tish;
Matnda
har xil shakl, grafik va rasmlardan foydalanish;
Turli ma'lumotlar jadvallar to’zish, ular ustida arfimetik operatsiyalar bajarish;
Avtofiguralar chizish, titul varaqlarini jixozlash
va shu kabi yana bir turkum
ishlarni bajarishi mumkin.
Guruhli gistogramma - Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining tadbiqi. Reja

|
Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining tadbiqi. Reja
|
bet | 7/9 | Sana | 31.07.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #268968 |
Bog'liq Ma\'ruza 71. Guruhli gistogramma – ma’lumotdagi qiymatlarni oson taqqoslash uchun ularni yonma-yon joylashtirgan holda ko‘rsatadi. Masalan, 30 metrga yugurish(s) bo‘yicha o‘lchash natijalarini har bir sportchi bo‘yicha alohida haftalar bo‘yicha taqqoslashimiz mumkin.
2. Yigʻilgan chiziqli diagrammasi- ma’lumotlarni yonma-yon emas, balki bitta ustunga joylashtiradi. Bu nafaqat alohida ma’lumotlar seriyasini, balki butun ko‘rsatkichni ham solishtirish imkonini beradi. Masalan sportchilarni 30 metrga yugurish(s) bo‘yicha o‘lchash natijalarini haftalar bo‘yicha taqqoslashimiz mumkin.
3. Me’yorlashtirilgan gistogramma - yigʻilgan chiziqli diagrammasiga o‘xshash, ammo bu yerda qiymatlar normallashtiriladi, ya’ni foizlarga aylantiriladi. Umumiy ball har doim 100% ni tashkil qiladi. Bu har bir qatorning (bizning holimizda, sportchilarning natijalarini) umumiy natijadagi ulushini baholashni osonlashtiradi.- yigʻilgan chiziqli diagrammasiga o‘xshash, ammo bu yerda qiymatlar normallashtiriladi, ya’ni foizlarga aylantiriladi. Umumiy ball har doim 100% ni tashkil qiladi. Bu har bir qatorning (bizning holimizda, sportchilarning natijalarini) umumiy natijadagi ulushini baholashni osonlashtiradi.
4. Guruhlash bilan uch fazoli gistogramma- guruhli gistogrammada bo‘lgani kabi, faqat hajmning ta’siri qo‘shiladi. Biroq, grafik hali ham ikki o‘lchovli bo‘lib qolmoqda, shunchaki vizual effekt qo‘shiladi. Xuddi shu variantlar to‘plangan gistogramma va normallashtirilgan uchun mavjud.
Microsot Excel dasturida grafiklar
Grafiklar doimiy jarayonlarni yoki kunlik, haftalik, oylik, bosqichli o‘zgarishi jarayonlarni ko‘rsatish uchun eng mos keladi. Grafiklar quyidagi turlarga bo‘linadi:
Grafik-ketma-ketlikning vaqt o‘tishi bilan o‘zgarishini ko‘rsatadi. Eng oddiy ko‘rinish holati.
|
| |
«Format» bo’limi - Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirish

|
Informatika va axborot texnologiyalari faniga kirishBog'liq informatika va axborot texnologiyalari.«Format» bo’limi
«Format» bo’limida sahifalarning o’lchamlarni kiritish, turli xil shiriftlarni
o’rnatish va bekor qilish, chapdan, o’ngdan, yo’qoridan va qo’yidan kerakli xajmda
bush joy qoldirish kabi ishlarni amalga oshirish mumkin.
«Servis» bo’limi
«Servis» bo’limida hujjatlarning to’g’ri yozilganligini nazorat qilish, tugirlash
kabi ishlarni amalga oshirish mumkin
.
Jadvallar ustida amallar. «Tablitsa» bo’limi
«Tablitsa» bo’limida jadval tashkil etish, jadval katakchalarpi ustida ishlash va
jadvallardagi ma'lumotlarni saralash ishlarini amalga oshirish imkonini beradi.
Yangi oyna ochish. «Okno» bo’limi
«Okno» bo’limi yordamida yangi oyna ochish, yangi oynaga boshqa hujjatni
chakirish va tahrir qilish, lozim joylarini qirqib olib boshqa oynaga o’tkazish kabi
ishlarni bajarish mumkin.
Yordam olish. «Spravka» bo’limi
«Spravka» bo’limi yordamida Wordda ishlash haqida ma'lumot olish, Microsoft
Web va boshqa dasturlar haqida ma'lumot olish mumkin.
Jadval tashkil etish. «Tablitsa» bo’limi
Jadval tashkil etish uchun menyudagi «Tablitsa» bo’limiga kirib, «Vstavit
tablitsa» qatori tanlanadi. Ekranda suroq vazifasini bajargan holda satr va ustunlar
sonini kiritishni talab qiluvchi oyna hosil bo’ladi.
Kerakli ustun va satrlar sonini kiritib [Enter] yoki [Oq] tugmalari bosiladi.
Masalar 12 satr va 11 ustundan iborat jadvalni hosil qilish uchun “Chislo strok”
bandida 12 sonini, “Chislo stolbets” bandida 11 sonini kiritish lozim va [Oq] buyrug’i
beriladi. Natijada ekranda jadval hosil bo’ladi.
Kiritilgan jadvaldagi satr yoki ustunlar soni ko’p bo’lganda ularni kamaytirish
uchun kerakli satr tanlab olinib, menyudagi “Tablitsa” bo’limiga kirib, “Udalit
yacheyke” qatori tanlanadi. Kiritilgan jadvaldagi satr yoki ustunlar soni yetmay
qolganda ularning sonini ko’paytirish uchun ixtiyoriy bir satr tanlab olinib, menyudagi
“Tablitsa” bo’limiga kirib, “Vstavit yacheyki” qatoriga kelib [Enter] tugmasi yoki
“sichqoncha”ning o’ng tugmachasi bosiladi, natijada katakchalarning o’lchamlarini
o’zgartirish imkonini beradi.
|
| |
Word menyusi bilan ishlash

Matnni tahrir qilish. «Pravka» bo’limi
Menyuning «Pravka» bo’limida hujjatni tahrir qilishga oid bir qator ishlarni
amalga oshirish mumkin.
Matn ko’rinishi ustida amallar. «Vid» bo’limi
«Vid» bo’limida esa sahifa o’lchamlari, formulalar yozish uchun maxsus
bo’limlar bilan ishlash imkoniyati mavjud.
Matnga tasvir tushirish. «Vstavka» bo’limi
Menyuning «Vstavka» bo’limida bajariladigan operatsiyalarni rad etish va qayta
takrorlash, belgilangan joyni qirqib olish va kerakli joyga qo’yish, tanlangan joyni
o’chirish, hujjatni barcha joyini tanlash, matndan kerakli so’zni izlab topish va uni
almashtirish kabi kabi ishlarni amalga oshirish mumkin.
Kesishmali grafik - Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining tadbiqi. Reja

|
Mavzu: Ma’lumotlar ustida analiz va statistika amallarini bajarishda ms excel dasturining tadbiqi. Reja
|
bet | 8/9 | Sana | 31.07.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #268968 |
Bog'liq Ma\'ruza 72. Kesishmali grafik-bu yerda har bir keyingi satr avvalgisiga “tushadi”. Rasmdagi diagrammada ikkinchi qatorning grafigi uchun boshlang‘ich nuqta x o‘qi emas, balki oldingi qatorning grafigi bo‘ladi. Ushbu vizualizatsiya har bir qatorning vaqt o‘tishi bilan umumiy o‘zgarishga qo‘shgan hissasini taxmin qilishga imkon beradi.
3. Yig‘ish bilan normallashtirilgan grafika. Bu yerda so‘nggi yig‘ma qator asos 100% qilib olinadi. Qolgan grafiklar uning foizi sifatida ko‘rsatilgan. Umumiy o‘zgarishdagi qiymatlarning nisbati juda yaxshi kuzatiladi, ammo qiymatlarning yig‘indisi qanday o‘zgarishini baholash mumkin emas.
4. Markerli grafiklar - oldingi uchtasini takrorlaydigan grafiklar guruhi, ammo bunday grafikning har bir nuqtasi koʻrinishini sozlash mumkin boʻlgan marker bilan belgilanadi.
5. Hajmi diagrammasi-uch fazoli gistogramma juda o‘xshash (1- banddan), lekin u chiziqlar bilan emas, balki hajmni keng lentalar bilan tasvirlangan. Bunday ko‘rinish jozibali ko‘rinadi.
Ustunli diagramma.
Ustunli diagramma gistogrammadan farq qilmaydi, faqat undagi ustunlar gorizontal o‘q bo‘ylab yemas, balki vertikal bo‘ylab joylashgan. Grafik turlari gistogramma bilan bir xil, faqat hajmi diagrammadan tashqari, Turkum nomlaridagi matn uzun bo‘lsa, grafigi foydalanish va gorizontal o‘qi ostida uni ko‘rsatish uchun muammoli.
Microsot Excelda doiravi y diagrammalar.
Doiraviy diagrammalari segmentli doira shaklida tasvirlangan, ularning kattaligi boʻyicha qiymatlar nisbatini aniqlash oson. Doiraviy diagrammasi quyidagi turlarga ega:
1. Doira diagrammasi- eng oddiy variant - sektorlarga boʻlingan doira.
2. Hajmi doira diagrammasi - oldingisiga oʻxshash, ammo u uch oʻlchovli koʻrinadi.
3. Ikkilamchi doiraviy diagramma - qoʻshimcha diagrammada koʻrish uchun juda kichik boʻlgan qiymatlarni koʻrsatadi.
|
| |
Добавить -ma'lumotlar bazasining yangi yozuvi uchun maydonlarni tozalaydi. Agar Добавить

|
Добавить -ma'lumotlar bazasining yangi yozuvi uchun maydonlarni tozalaydi. Agar Добавить
|
bet | 3/9 | Sana | 31.07.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #268968 |
Bog'liq Ma\'ruza 7Добавить -ma'lumotlar bazasining yangi yozuvi uchun maydonlarni tozalaydi. Agar Добавить tugmasi takroran bosilsa, kiritilgan ma'lumotlar yangi yozuv sifatida ma'lumotlar bazasi oxiriga qo‘shib qo‘yiladi.
Удалить - chiqarilgan yozuvni o‘chiradi, ma'lumotlar bazasining qolgan yozuvlari suriladi. O‘chirilgan yozuvlar tiklanmaydi.
Вернуть - chiqarilgan yozuvda tahrir qilingan maydonlarni tiklaydi, kiritilgan o‘zgartirishlarni o‘chirgan holda. Yozuvni tiklash uchun buni Enter tugmasini bosishdan avval yoki boshqa yozuvga o‘tishdan avval bajarish lozim.
Назад - ro‘yxatdagi oldingi yozuvni chiqaradi. Agar Критерии tugmasi yordamida mezon belgilangan bo‘lsa, u holda Назад tugmasi berilgan mezonni qoniqtiradigan yozuvlar ichidan oldingisini chiqaradi.
Далее - ma'lumotlar bazasining keyingi yozuvini chiqaradi.
Критерии - kerakli ko‘p sonli yozuvlarni qidirish uchun solishtirish mezonlari bilan solishtirish operatorlarini kiritishdan avval maydonlarni tozalaydi.
Правка - mezonlarni kiritish rejimidan chiqish uchun xizmat qiladi. Faqat
Критерии tugmasini bosgandan so‘ng bajarish mumkin.
Очистить - muloqot oynasidan mavjud mezonni o‘chiradi. Faqat
Критерии tugmasini bosgandan so‘ng amal qiladi
Закрыть - ma'lumotlar formasini yopadi.
Ma'lumotlar bazasiga yozuv qo‘shish uchun quyidagilar zarur:
yozuv qo‘shish lozim bo‘lgan jadvaldagi katakni belgilash;
Данные menyusida Форма buyrug‘ini tanlash;
Добавить tugmasini bosish;
yangi yozuv maydonlarini to‘ldirish;
keyingi maydonga o‘tish uchun Tab tugmasini bosish;
ma'lumotlarni kiritgandan so‘ng yozuv qo‘shish uchun Enter tugmasini bosish;
barcha zarur yozuvlar qo‘shib bo‘linganidan so‘ng Закрыть tugmasini bosish. Yangi yozuvlar ma'lumotlar bazasining oxiriga qo‘shib qo‘yiladi.
|
| |
Динамик - download

|
Qidiruv: Динамик | Динамик программалаштириш усули Tayanch ibora va so’zlar: dinamik dasturlash, jarayon, dinamik jarayonlar, matematik dasturlash, maqsad funksiyasi, resurs miqdori, resurs taqsimoti, xom ashyo, masalalar oilasi, Bellman tenglamasi, Bellman funksiyasi 241,03 Kb. 3 | o'qib | | 2-Маьруза. Автоматлаштириш объектларининг характеристикаси ва турлари, асосий хоссалари. Бошқарув объектларининг статик ва динамик тавсифлари. Автоматлаштириш объектларини математик ифодалаш Bu esa turli ishlab chiqarishlarda qo’llaniladigan texnologik qurilmalarni avtomatlashtirishda muhim rol o’ynaydi. Ayniqsa, axborot texnologiyalarining yutuqlarini ishlab chiqarishga tadbiq etish va rivojlantirish asosiy o’rinlardan 25,44 Kb. 3 | o'qib | | Статус,динамик статус, такомиллаштирилган статус, ss, rls, cs, pr, pw, wa, wis Sip publish усулидан фойдаланиб, биринчи ўрнатиш жараёни амалга оширилади ҳамда кейингиси sip subscribe ва notify усуллари орқали амалга оширилади. Статусни тадбиқ қилиш ҳам операторлар ҳам хизмат провайдерлари учун даромат келтирувчи соҳалардан 2,16 Mb. 5 | o'qib |
1
| |
Затем по ro‘yxati maydonida birinchi asosiy maydonda bir xil qiymatlarga ega bo‘lgan ma'lumotlar u bo‘yicha saralanadigan maydon ko‘rsatiladi. Затем по

|
Затем по ro‘yxati maydonida birinchi asosiy maydonda bir xil qiymatlarga ega bo‘lgan ma'lumotlar u bo‘yicha saralanadigan maydon ko‘rsatiladi. Затем по
|
bet | 2/9 | Sana | 31.07.2024 | Hajmi | 0,79 Mb. | | #268968 |
Bog'liq Ma\'ruza 7Затем по ro‘yxati maydonida birinchi asosiy maydonda bir xil qiymatlarga ega bo‘lgan ma'lumotlar u bo‘yicha saralanadigan maydon ko‘rsatiladi. Затем по ikkinchi maydonida birinchi ikkita asosiy maydonlarda bir xil qiymatlarga ega bo‘lgan ma'lumotlar u bo‘yicha saralanadigan maydon ko‘rsatiladi.
Ma'lumotlarni saralash uchun shuningdek tugmalaridan foydalaniladi. Ulardan foydalanishdan avval yozuvlarni u bo‘yicha saralash lozim bo‘lgan ustunni belgilash kerak.
Bir ustun bo‘yicha saralashda, ushbu ustundagi bir xil qiymatga ega satrlar oldingi tartibini saqlab qoladi. U bo‘yicha saralash bajarilayotgan ustundagi bo‘sh kataklarga ega satrlar saralash ro‘yxatining oxiridan o‘rin oladi. MS Excel shuningdek butun jadvalni emas, balki faqat belgilangan satrlar yoki ustunlarni saralashga imkon beradi.
Ma'lumotlar bazalari uchun, masalan, qidirish, saralash, yakun yasash kabi o‘ziga xos bo‘lgan operatsiyalarni bajarishda, MS Excel avtomatik ravishda jadvalni ma'lumotlar bazasi sifatida ko‘rib chiqadi. Ma'lumotlar bazasida yozuvni ko‘rib chiqish, o‘zgartirish, qo‘shish yoki o‘chirishda, shuningdek muayyan mezon bo‘yicha yozuvlarni qidirishda ma'lumotlar formalaridan foydalanish qulay. Данные menyusining Форма buyrug‘ga murojaat qilishda MS Excel ma'lumotlarni o‘qiydi va ma'lumotlar formalarining muloqot oynasini yaratadi.
Ma'lumotlar formasida ekranga bir yozuv chiqariladi. Ma'lumotlarni kiritish yoki o‘zgartirishda ushbu maydon oynalarida ma'lumotlar bazasining tegishli kataklari ichidagi ma'lumotlar o‘zgaradi.
Ma'lumotlar formalarini qo‘llash uchun jadval ustun nomlariga ega bo‘lishi zarur. Ustun nomlari ma'lumotlar formasida maydon nomlariga aylanadi. Maydon jadvalning har bir ustuniga mos keladi. Ma'lumotlar formasi avtomatik ravishda shu tarzda ochiladiki, ekranga bir martada 32 maydongacha birdaniga mazkur jadvaldagi barcha maydonlarni chiqarish uchun. Aylantirish chizig‘i yordamida ma'lumotlar bazasi yozuvini aylantirib ko‘rish mumkin. Chiqarilgan yozuvning o‘rni yuqori o‘ng burchakda ko‘rsatiladi. Forma maydonlari bo‘yicha sichqon va Tab (pastga), Shift+Tab (yuqoriga) tugmalari yordamida harakatlanish mumkin. Oynaning o‘ng qismida quyidagi tugmalar joylashgan.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Затем по ro‘yxati maydonida birinchi asosiy maydonda bir xil qiymatlarga ega bo‘lgan ma'lumotlar u bo‘yicha saralanadigan maydon ko‘rsatiladi. Затем по
|
асосидаги - download

Ш а р т н о м а №01/И-17 «Ижарага бериш тугрисида» «Ижарага берувчи» деб аталиб ва “Jayxun avto trans” мчж устав асосидаги рахбари Курамбаев Даврон Сапарбаевич бундан кейинги бандларда «Ижарачи» деб аталиб харакатдаги ушбу шартномани куйидаги мазмунда туздилар 21,21 Kb. 3
Комплементар - download

Qidiruv: Комплементар
Комплементар мдя транзисторларда ясалган мантиқий елементлар (кмдям)
Muhammad Al Xorazniy nomidagi Toshkent Axborot Texnologiyalari Universiteti 011 guruh talabasi Xudaykulov Xamidulloning Elektronika va Sxemalar fanidan tayyorlagan Mustaqil ishi
0,6 Mb.
5
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Jamiyatimizda undan foydalanish

JOURNAL OF NEW CENTURY INNOVATIONS
http://www.newjournal.org/ Volume–29_Issue-1_May_2023
56
MOBIL TIJORATNING O'RNI VA AHAMIYATI,
JAMIYATIMIZDA UNDAN FOYDALANISH
Bibixonim Baxtiyorova
Muhammad al-Xorazmiy nomidagi
Toshkent axborot texnalogiyalari uniersiteti
2-kurs talabasi
Annotatsiya: Bu maqola mobil tijorat mavzusiga bag'ishlangan
va mobil
tijoratning dunyodagi holat tahlilini shuningdek, O'zbekistondagi o'rni
va undagi
rivojlanish holatini o'z ichiga oladi. Shu jumladan, tarmoq va mobil ilovalar, ishonchli
to'lov tizimlari va onlayn savdo tizimlari kabi tushunchalar yoritib beriladi. Bu maqola
jamiyatda mobil tijoratni rivojlantirish uchun muhim omillarni keltirib chiqaradi va
tarqatish imkonini beradi.
Kalit so’zlar: mobil tijorat, mobil ilovalar, ishonchli to'lov tizimlari, onlayn savdo
tizimlari, shaxsiy ma'lumotlar,
mahsulotlar, xaridorlar, savdo,
savdo-tijorat
muammosi, o'zaro aloqalar, savdo jarayoni, onlayn xizmatlar, xaridorlar va sotuvchilar
orasidagi tarmoq, muassasalar, transaktsiyalar, huquqiy asoslar, reklama, marketinг.
Kirish. Mobil tijorat (ingliz tilida "Mobile commerce" yoki "M-commerce"),
mobil qurilmalar orqali mahsulot va xizmat sotish va tarqatishni ta'minlaydigan
elektron tijorat shaklidir. Bu usul, mijozlarga ularning mobil qurilmalarida
mahsulotlarni topish, o'zgartirish va xarid qilish imkoniyatini beradi.
Mobil tijorat,
smartfonlar, planshetlar, mobil bank hisob raqamlari
va boshqa mobil qurilmalar
yordamida amalga oshiriladi. Bu usul, mijozlar uchun keng tarqalgan tijoratning
yoritilishi
bilan birga, ko'p xil elektron savdo xizmatlarini taqdim etadi. Masalan,
elektron to'lov tizimlari, QR-kodli to'lovlar, texnologik innovatsiyalar va boshqalar.
Mobil tijoratning foydali tomonlari shulardir:
- Oson va qulay. Mijozlar o'zining mobil qurilmalari orqali xarid qilishlari va
mahsulotlarni topishlari oson va qulaydir.
- Shaxsiy xizmatlar. Mobil tijorat mijozlar uchun shaxsiy
xizmatlar va bonuslar
taqdim etadi.
- To'lov va xavfsizlik. Mobil tijorat mijozlar uchun xavfsiz va oson elektron to'lov
usullarini taqdim etadi.
- Real vaqtli xabarlashuv. Mobil tijorat mijozlarga real vaqtli xabarlashuv va
mahsulotlarni qulay va tezroq qidirish imkoniyatini taqdim etadi.Mobil tijorat
ko'pincha savdo ishlab chiqaruvchilar, tijorat xizmatlarini
taqdim etuvchilar va
mijozlar tomonidan ham yaxshi qabul qilinmoqda, chunki u mijozlar uchun qulay va
tezroq xizmatlarni taqdim etadi.
Z. A. Sulaymonova, D. A. Hazratova, S. A. Karomatov kolloid kimyo - bet 10

col
= S/v(M
-1
) yoki S
sol
= S/rn (m
2
/kg) agar v-ning
o‘rniga m/d (m – bu erda massa d – zichlik unda) qo’yilsa S
sol
= Sd/ m =1/l ga
ega bo’lamiz.
Demak ikkala uslub amalda bir xil natijaga olib keladi. Disperslik
darajasini aniqlashda asosan ikkinchi usul qollaniladi.
S
sol
= S/ m
Dispers sistemalar uchun solishtirma sirt 10-10
6
m
2
/kg atrofidagi
qiymatni tashkil etadi. Agar solishtirma sirtning qiymati 10
3
m
2
/kg dan ortiq
bo‘lmasa bunday holda biz dag‘al dispers sistemaga ega bo‘lamiz. Kolloid
sistemalarda l-ning qiymati 10
-7
m atrofida bo‘ladi.
V. Ostvald dispers sistemalarni agregat holatiga qarab sinfga bo‘lishni
taklif etadi. Ushbu sinflash asosida 9 xil dispers sistema mavjud bo‘lishi
mumkin.
Dispers
muhit
Dispers
faza
Nomlanishi
Sistemalarning nomi va misollar
Qattiq
Qattiq
Q / Q
Qattiq
geterogen
sistemalar:
qotishmalar, aralashmalar, beton,
21
qattiq
kolloid
eritmalar,
kompozitsion materiallar
Suyuq
Q / S
Kapillyar sistemalar: g’ovaksimon
sistemalardagi suyuqlik, gellar,
iviqlar
Gaz
Q / G
G’ovaksimon sistemalar: pemza,
penoplastlar,
mikrog’ovakli
jismlar,
adsorbentlar,
gaz
katalizatorlari
Suyuqlik
Qattiq
S/ Q
Suspenziyalar, zollar, pul’palar,
pastalar
Suyuq
S / S
Emulsiyalar: neft, sut, kremlar,
suvdagi yog’, neftdagi suv.
Gaz
S/ G
Gazli
emulsiya
va ko‘piklar:
flotatsion,
yong’inga
qarshi,
sovunli ko‘piklar,
Gaz
Qattiq
G /Q
Aerozollar
(chang,
tutun),
poroshklar
Suyuq
G /S
Aerozol: ishlab chiqarish bulutlari,
tumanlar.
Gaz
G / G
Kolloid sistemalarga kirmaydi.
Liofob kolloidlarda dispers faza bilan dispersion muhit o‘rtasida kuchli
bog’lanish bo‘lmaydi, ularning zarrachalari alohida molekulalardan iborat
bo‘lmay, balki bir qancha molekulalar agregatini tashkil qiladi.
Liofob kolloidlarga oltin, platina, kumush, oltingugurt zollari, metall
sul’fidlarining gidrozollari va shu kabilar kiradi.
22
Liofil kolloidlarda dispers faza zarrachalari bilan dispersion muhit
zarrachalari orasida kuchli bog’lanish bo‘ladi ularga: oqsil, jelatina, pepsin va
molekulyar massalari juda katta bo‘lgan yuqori molekulyar moddalarning
eritmalari kiradi.
|
Operatsion tizimlarni imkoniyatlaridan foydalanish

|
Operatsion tizimlarni imkoniyatlaridan foydalanish
|
bet | 1/4 | Sana | 03.02.2024 | Hajmi | 2,63 Mb. | | #151011 |
Bog'liq 2 amaliy mashg`ulot IAKT
2-AMALIY MASHG‘ULOT
OPERATSION TIZIMLARNI IMKONIYATLARIDAN FOYDALANISH
Mashgʻulotning maqsadi: Windows ishchi oynasida ishlash umumiy tushunchalarini berish, tezkor tugmalar bilan ishlash.
NAZARIY QISM
Windows oynasining pusk menyusi
Pastki qismida masalalar paneli joylashgan. Chapdagi panelda odatiy tugmalar bo‘yicha joylashtirilgan:
“Пуск” tugmasi - ilovalarga, sozlamalarga kompyuterga barcha dasturlarga kirish;
kompyuterinda biron bir fayl yoki dasturni topishga imkon beradigan “qidirish” belgisi;
ekrandagi oynalarni tartibga soluvchi “vazifalarni ko‘rish” belgisi;
internetga kirishni ta’minlaydigan standart brauzer dasturining belgisi;
jild belgisi, kompyuterdagi axborot omborlariga, fayllar va papkalarga, mahalliy C va D disklar, ulangan qurilmalar (flesh-disklar)ga kirishni ta’minlaydi;
qiziqtirgan dastur yoki dasturni tanlash va sotib olish mumkin bo‘lgan do‘kon belgisi. Ba’zi dasturlar bepul o‘rnatiladi, ammo foydalanish jarayonida ba’zi xususiyatlarga kirish uchun to‘lov olinishi mumkin, o‘rnatilgan xaridlar deb ataladi.
Masalalar panelining o‘ng tomonida tilni almashtirish, sana va vaqtni tanlash, ovoz balandligini boshqarish, Internetga ulanish, ulangan qurilmalar (masalan, flesh-disk) ko‘rish joylashgan
Windows oynasining piktogrammalari:
Windows oynasining piktogrammalarini yoqish va ko‘rinishlarini o‘zgartirish: ushbu elementni ochish orqali siz qaysi piktogrammalarni ko‘rsatishni va qaysi birini ko‘rsatmasligini belgilashingiz mumkin. Shu jumladan ish stolida "Мой компьютер" (Этот компьютер) yoki savatni olib tashlang, boshqa piktogrammalar bilan bir xil qiling va agar kerak bo‘lsa, kompyuter belgisi yoki boshqa piktogrammalarning ko‘rinishini o‘zgartiring.
Windowsda kontekst menyusi orqali papka, yorliq va fayl yaratish
Ish stoli piktogrammalarini qanday yashirish yoki ko‘rsatish mumkin: ish stolini bo‘sh qismida sichqonchaning o‘ng tugmasini bosiladi, kursorni Вид elementi ustiga olib borib va keyin Отображать значки рабочего стола- ni tanlanadi yoki olib tashlanadi.
Windows operatsion tizmning asosiy standart dasturlarini Выполнить oynasi orqali yuklash uchun Win+R turmalar brikmasidan foydalaniladi.
|
| |
Windows XP operatsion (amaliy) tizimi

|
Windows XP operatsion (amaliy) tizimi
|
bet | 5/5 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 458 Kb. | | #102864 |
Bog'liq 11-mavzu Windows XP operatsion (amaliy) tizimi
Windows XP operatsion (amaliy) tizimi. Microsoft korporatsiyasi tomonidan 2001 yilda taqdim qilingan operatsion tizim. Microsoft, Windows XPni Windows 95 chiqarilgandan buyon eng muhim dasturiy mahsulot deb atadi. Windows XP, Windows 2000ning o‘zagida qurilgan bo‘lib, yangi tashqi ifodaga va grafik interfeysga ega. Windowsning avvalgi rusumlariga nisbatan o‘zaro yuqori barqarorlik va ishonchlilikni mujassamlashtirgan. Windows XPning ikki rusumi mavjud: Home va Professional. Microsoft har ikkala rusumning mobilligiga katta e`tibor qaratdi, shu jumladan, qo‘shdi. Simsiz tarmoqlarga ulanish uchun “plugand-play” vositasini ham, Windows Xpda «XP»
«eXPerience»ni anglatadi.
Nazorat uchun savollar:
1.Tizimli dasturiy ta`minot deganda nimani tushunasiz?
2.OS turlarini aytib bering?
3.Operatsion sistema funksiyalariga nimalar kiradi?
4.OS xususiyatlarini aytib bering?
|
| |
Linux operatsion (amaliy) tizimi

|
Linux operatsion (amaliy) tizimi
|
bet | 2/5 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 458 Kb. | | #102864 |
Bog'liq 11-mavzu Linux operatsion (amaliy) tizimi
Linux operatsion (amaliy) tizimi. O‘zagi Unix operatsion tizimi asosida ishlangan, tarmoq operatsion tizimi. Linux ilk bor 1991yili LiniusTorvalds tomonidan chiqarilgan. Linuxning muhim xususiyatlaridan biri – u bepul dasturiy ta’minot Fondi doirasida, GNU oshkora litsenziyasiga ko‘ra bepul tarqatiladi. Asosan, Internetda va intratarmoqlarda serverlar yaratish uchun qo‘llanadi.
U NIX operatsion (amaliy) tizimi
UNIX operatsion (amaliy) tizimi. Bell laboratoriyasi tomonidan yaratilgan tarmoq operatsion tizimi. Ilk bor UNIX operatsion tizimi Bell Laboratory tomonidan 1969 yili taklif qilingan, azaldan tarmoqlarda ishlatish uchun mo‘ljallangan edi. Hozirgi kunda UNIX, Si tilida yozilgan ko‘pfoydalanuvchili va ko‘pmasalali operatsion tizim. Tizimning bosh tarkibiy qismi bo‘lib mikroo‘zak hisoblanadi. Uning ichiga tarmoqlararo uzatishni boshqarish bayonnomasini/ bajaruvchi modul joylashtirilgan. UNIX operatsion tizimi bir qancha ijobiy xislatlarga ega, ulardan birinchi navbatda quyidagilarni ko‘rsatish zarur:
amaliy dasturlarni bir turdagi kompyuterdan boshqa turdagisiga ko‘chirib o‘tkaza olish;
ma’lumotlarni tarqoq ishlovini bajarish imkonini beradigan tarmoq xizmatlari ning keng yig‘masi;
bir vaqtningo‘zida turli xildagifayl majmualarining mavjud bo‘lishi;
yuz berayotganishlov jarayonlarini foydalanuvchilar tomonidan rejalash imkoni;
RISC protsessorlari bilan yaxshi uyg‘unlashuvi;
har xil ishlab chiqaruvchilar tomonidan taqdim qilingan mahsulotlarni oson ishlatish;
rivojlanish va kengayish uchun ochiqlik;
UNIX super kompyuterlari, ishchi-stansiyalar va maxsus shaxsiy kompyuterlarda keng ishlatiladi.
UNIXWare operatsion (amaliy) tizimi
UNIXWare operatsion (amaliy) tizimi. UNIX operatsion tizimining Novell korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan rusumi. UNIXWare tizimi birinchi navbatda NetWare tarmoqlarida ishlatish uchun yaratilgan. Shu bilan birga, bu operatsion tizimining muhitida hududiy tarmoqlarning bayonnomalari ham bajariladi. UNIXWare oddiy grafik interfeysga ega. Bu 32-xonali tizim «ish stoli» deb ataluvchimuhitda ishlaydi. UNIXWare ko‘p masalali, ko‘p foydalanuvchili, ko‘poqimli tizimdir.
|
| |
Solaris operatsion (amaliy) tizimi

|
Solaris operatsion (amaliy) tizimi
|
bet | 3/5 | Sana | 21.11.2023 | Hajmi | 458 Kb. | | #102864 |
Bog'liq 11-mavzu Solaris operatsion (amaliy) tizimi
Solaris operatsion (amaliy) tizimi. SUN Microsystems korporatsiyasi tomonidan taklif qilingan UNIX operatsion tizimining rusumi. Solaris simmetrik multiprotsessorli ishlov bajaradi, tasvirlar bilan ishlash vositalariga ega, ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlaydi. Tizim Internet tarmog‘i, elektron pochta, shu jumladan, nutqiy pochta, faksimil aloqa bilan o‘zaro ishlay oladi. Yuqori unum va masshtablanuvchilik xususiyatlariga ega.
Windows operatsion (amaliy) tizimi
Windows operatsion (amaliy) tizimi. Microsoft korporatsiyasi tomonidan shaxsiy kompyuterlar uchun taklif qilingan operatsion tizimlar oilasi. Windows tizimi ko‘pmasalali va ko‘poqimli bo‘lib, qulay grafik interfeys bilan tavsiflanadi, virtual xotiraning boshqaruvini taqdim qiladi va ko‘pgina tashqi qurilmalarni qo‘llab-quvvatlaydi. Windowsni ishlatib, foydalanuvchi birdaniga bir necha amaliy jarayonlar bilan samarali ishlash imkoniyatiga ega bo‘ladi. Dunyoda 90% gayaqinkompyuterlar Windowsoperatsiontizimiboshqaruvida ishlaydi.
Windows 95 operatsion (amaliy) tizimi
Windows 95 operatsion (amaliy) tizimi. Windows 95 aloqa va muloqot uchun ishlab chiqilgan birinchi operatsion tizimdir. Ilk bor 1995 yilning 24 avgustida chiqarilgan Microsoft korporatsiyasining operatsion tizimi, amaliy tizimi. Windows 95 o‘zining imkoniyatlariga ko‘ra o‘zidan avvalgi Windows operatsion tizimi, amaliy tizimini ancha ortda qoldirgan. Foydalanuvchining yangi interfeysiga qo‘shimcha ravishda, Windows 95 o‘z ichiga ko‘pgina muhim angitdan kiritilgan funksiyalarga ega. U, 32-xonali qo‘llanmalarni quvvatlaydi, bu esa, maxsus shu operatsion tizim uchun yaratilgan qo‘llanmalar yanada tezroq ishlashini anglatadi. Shu bilan birga, Windows 95, Windows va DOSning eski qo‘llanmalarini bajara oladi. Windows 95da, DOSdagi asosiy xotira 640K va fayl nomining uzunligi 8 belgi bo‘lishi kerakligi kabi cheklovlar bekor qilingan.
Windows 98 operatsion (amaliy) tizim
Windows 98 operatsion (amaliy) tizim. Azalda, bu operatsion tizimni Memphis, so‘ngra Windows 97 deb ataldi, ammo Microsoft kompaniyasi, operatsion tizim muddatida, 1997 yilda tayyor bo‘lmaganligi sababli, uning nomini o‘zgartirishga majbur bo‘lgan. Windows98 ko‘pgina yangi texnologiyalarni quvvatlash imkonini beradi, shu jumladan, FAT32, AGP, MMX, USB, DVD va ACPI texnologiyalarni ham. Uning eng sezilarli xossasi bo‘lib, veb- brauzer (Internet Explorer)ni operatsion tizim bilan uyg‘unlashtiruvchi,
«Faol ish stoli» (Active Desktop) tushunchasi bo‘ladi. Windows 2000 operatsion (amaliy) tizimi
|
| |
Kolloidlarning diffuziyasi - Z. A. Sulaymonova, D. A. Hazratova, S. A. Karomatov kolloid kimyo

30
I.G. Borshchov topgan. I.G. Borshchov diffuziya tezligi zarracha radiusiga
teskari proporsional ekanligini ko‘rsatdi
Diffuziya tezligi Fik aniqlagan qonuniyatlarga bo‘ysunadi. Fikning
birinchi qonuniga muvofiq, eritmaning bir-biridan dx oraliqda turgan
ikki joyi
o‘rtasidagi kontsentratsiyalar ayirmasi dc bo‘lsa, eritmaning katta
kontsentratsiyali joyidan kichik kontsentratsiyali joyiga q yuza orqali dt
sekundda o‘tadigan modda miqdori dm ni (mol hisobida, 1 molda 6,024∙10
23
kolloid zarracha mavjud) quyidagi tenglama bilan hisoblab topish mumkin:
dt
dx
dc
q
D
dm
bu formulada
dx
dc
- cheksiz kichik diffuziya yo‘li dx da
kontsentratsiyaning kamayishi bo‘lib, u kontsentratsiya gradienti deyiladi: D –
gradient birga teng bo‘lganda vaqt birligida (1 sek) yuza birligi (1sm
2
)
orqali
o‘tgan modda miqdorini ko‘rsatadi va diffuziya koeffitsienti deyiladi. Diffuziya
jarayonida kontsentratsiya o‘zgargan sari uning gradienti
dx
dc
ham o‘zgaradi. U
holda kontsentratsiyaning vaqt bo‘yicha o‘zgarishi Fikning II qonuni asosida
topiladi:
2
2
dx
C
d
D
dt
dc
SGS sistemada D sm
2
/sek, SI sistemada m
2
/sek bilan o‘lchanadi.
Diffuziya koeffitsienti uchun Eynshteyn tomonidan 1908 yilda quyidagi formula
chiqarilgan:
r
N
RT
D
6
1
yoki
r
T
k
D
6
31
bu erda R –
gaz konstantasi, T – absolyut temperatura, N – Avogadro
soni,
-dispersion muhitning qovushqoqlik koeffitsienti, r – zarracha radiusi,
k – Bolsman konstantasi (k=1,3806∙10
-23
j/gradus).
Formuladan muhit temperaturasining ko‘tarilishi
bilan diffuziya
tezligining ortishi, muhit qovushqoqligining ortishi bilan esa diffuziya
tezligining kamayishini ko‘rish mumkin. Zarracha radiusi va muhitning
qovushqoqligi ma`lum bo‘lsa, bu formula yordamida diffuziya tezligini hisoblab
chiqarish mumkin va aksincha, diffuziya tezligi ma`lum bo‘lganda kolloid
zarrachalarning radiusini hisoblab topish mumkin. Bu metod –
zarracha
radiusini aniqlashning diffuzion metodi deb ataladi. Hozirgi vaqtda kolloid
zarrachalarning
radiuslarini
topish
uchun
diffuzion
metoddan
keng
foydalaniladi. Zarrachalarning hajmini hisoblab topgandan keyin uni
zarrachalarning zichligiga va Avogadro soniga ko‘paytirib, kolloidning
molekulyar massasini aniqlash mumkin:
N
r
M
3
3
4
- zarracha moddasining zichligi, M – kolloidning
molekulyar massasi. Masalan, oqsillarning ana shu
usulda topilgan molekulyar
massasi (50 000 – 70 000) ularning krioskopik usulda topilgan taqribiy
molekulyar massasiga yaqin keladi. Shunday qilib, diffuziya hodisasi kolloid
zarrachalar o‘lchamlarini va molekulyar massasini aniqlashda katta ahamiyatga
ega.