nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
LC GENERATÖRLƏRİNİN TEZLİKLƏRİNİN STABİLİZASİYASI

|
LC GENERATÖRLƏRİNİN TEZLİKLƏRİNİN STABİLİZASİYASI
|
bet | 10/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 семLC GENERATÖRLƏRİNİN TEZLİKLƏRİNİN STABİLİZASİYASI
12.1 Ümumi məlumat
Generatorun iş keyfiyyətinin ən mühüm göstəricilərindən biri tezlik sabitliyidir. Tezliyin sabitliyi radiorabitə sisteminin elektromaqnit uyğunluğu, modulyasiya və aşkarlama zamanı siqnalın təhrif edilməsi və mesajın ötürülməsi keyfiyyətinin digər göstəriciləri ilə müəyyən edilir.
Tezlik sabitliyi AG-nin sabitliyi pozan amillərə məruz qaldıqda çıxış rəqslərinin tezliyini sabit saxlamaq qabiliyyətidir. Mütləq və nisbi qeyri-sabitliklə qiymətləndirilir.
Mütləq qeyri-sabitlik - cari və nominal tezlik dəyərləri arasındakı fərq :
.
qohum qeyri-sabitlik – mütləq qeyri-sabitliyin nominal tezlik qiymətinə nisbəti:
.
0 C dəyişdikdə AG tezliyinin nisbi qeyri-sabitliyinə tezliyin temperatur əmsalı (TCF) deyilir.
12.2 Tezliyin qeyri-sabitliyinin səbəbləri
Yaranan rəqslərin tezliyi salınım dövrəsinin parametrləri, eləcə də dövrənin digər aktiv və passiv elementlərinin parametrləri ilə müəyyən edilir. Onlardan hər hansı birinin dəyişdirilməsi tezliyin dəyişməsinə gətirib çıxarır. Bu, sabitliyi pozan amillərin təsiri altında baş verə bilər :
- xarici şəraitdə dəyişikliklər (temperatur, rütubət, təzyiq);
- mexaniki zərbələr və vibrasiya;
- enerji təchizatı gərginliyinin qeyri-sabitliyi;
- radioelektron elementlərin köhnəlməsi;
- kommutasiya, tənzimləmə, generator yükünün dəyişməsi.
12.3 Tezliyi sabitləşdirmə üsulları:
- xarici mexaniki və iqlim təsirlərindən qorunmaqla AG-nin konstruksiyası (bərk quraşdırma, şassi şokunu udma, ayrı-ayrı hissələrin və ya bütövlükdə AG-nin möhürlənməsi, temperaturun tənzimlənməsi və s.);
- AG salınım sistemlərinin keyfiyyət amilinin artırılması;
- enerji təchizatı və NE rejimlərinin sabitləşdirilməsi;
- parametrik sabitləşmə – xarici amillər dəyişdikdə AG dövrəsinin elementlərinin parametrlərinin sabitləşməsi;
- kvars tezliyinin sabitləşməsi - AG sxemlərində kvars rezonatorlarının istifadəsi.
|
| |
FM SİQNALLARININ AÇIQLANMASI

|
FM SİQNALLARININ AÇIQLANMASI
|
bet | 28/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем23 FM SİQNALLARININ AÇIQLANMASI
Faza detektoru (PD) giriş PM siqnalının faza modulyasiya qanununa uyğun olaraq dəyişən çıxış gərginliyinə (və ya cərəyana) çevrildiyi bir cihazdır.
Bütün PD-lər koherentdir (onlar siqnalın tezliyi ilə sinxron istinad rəqsinin olmasını tələb edir), çünki FM siqnalında faza yerdəyişməsini yalnız modullaşdırılmamış salınımla (istinad) müqayisə etməklə müəyyən etmək mümkündür. Ümumi halda PM siqnalının ilkin fazaları və istinad rəqsi üst-üstə düşməyə bilər. FD struktur diaqramı SD diaqramına bənzəyir.
23.1 Tək uçlu diod PD
Bu, istinad rəqsi və siqnal gərginliklərinin cəminin verildiyi şərti IM diodudur.
Şəkil 23.1 – Tək uçlu diod PD-nin sxematik diaqramı.
İstinad gərginliyi, aşkarlanan gərginlik, sonra dioddakı gərginlik olsun : .
İki gərginliyin vektor əlavəsini həyata keçirək və .
Şəkil 23.2 – Vektor diaqramı.
Nəticədə, eyni tezlikdə, lakin fərqli bir fazanın ümumi gərginliyini əldə edirik. Onun amplitudası giriş gərginliyinin fazasından asılıdır (yəni, PM AM-ə çevrilir):
.
Qəbul edilən AM siqnalı AD tərəfindən aşkar edilir. PD çıxış gərginliyi:
,
qan təzyiqinin ötürülmə əmsalı haradadır .
giriş və istinad siqnalı arasındakı faza fərqindən asılılığıdır .
Nəzərə alınan PD-nin detektor xarakteristikası Şəkil 23.3-də göstərilmişdir (əyri 1).
Şəkil 23.3 – PD detektorunun xüsusiyyətləri:
1 – tək dövrəli; 2 - balanslı.
Nəticələr:
- xarakteristikanın künclərin yaxınlığında kiçik bir xətti kəsik var , buna görə aşkarlama əhəmiyyətli təhriflərlə müşayiət olunur;
- çıxış gərginliyi faza dəyişiklikləri ilə işarəni dəyişmir.
23.2 Balanslaşdırılmış diod PD
O, arxa arxaya iki IM-dən ibarətdir ki, bunlara istinad rəqsinin və siqnalın gərginliklərinin cəmi və fərqi verilir.
Şəkil 23.4 – Balanslaşdırılmış diod PD-nin sxematik diaqramı.
və diodlardakı gərginliyin seçilmiş polaritesi ilə :
,
.
Şəkil 23.5 – Vektor diaqramı.
Bir vektor diaqramından istifadə edərək diodlardakı gərginlik amplitüdlərini təyin edə bilərsiniz:
,
.
Cərəyanlar əks qütblü qolların çıxış gərginliklərini təşkil edir :
,
.
Buna görə çıxış gərginliyi onların fərqinə bərabərdir:
.
Nəzərə alınan PD-nin detektor xüsusiyyətləri Şəkil 23.3-də göstərilmişdir (əyri 2).
Nəticələr:
- ən yaxşı xətti xarakteristikası künclərin yaxınlığındadır ; bu sahələrdə işləyərkən aşkarlama praktiki olaraq təhrif edilmədən həyata keçirilir;
- faza dəyişdikdə çıxış gərginliyinin işarəsi dəyişir;
- balanslaşdırılmış PD-nin xarakteristikasının meyli bir dövrəli PD-nin xarakteristikasının yamacından iki dəfə böyükdür.
|
| |
Rəqəmsal siqnalların dekodlanması

|
Rəqəmsal siqnalların dekodlanması
|
bet | 30/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем25.2 Rəqəmsal siqnalların dekodlanması
Rəqəmsal PCM siqnalının davamlı PCM siqnalına çevrilməsi dekoder və aşağı keçid filtri tərəfindən həyata keçirilir. Dekoderə seriyalı-paralel kod çeviricisi və çəkisi olan toplayıcı daxildir , burada kod birləşməsindəki vahid rəqəminin sayıdır. Toplayıcının çıxışında impulsun amplitüdü dekoderin girişindəki kod birləşməsi ilə müəyyən edilir, yəni. Çıxışında aşağı keçid filtri tərəfindən aşkarlanan kvantlaşdırılmış AIM siqnalı görünür.
Şəkil 25.6 – PCM rəqəmsal-analoq çeviricisinin (DAC) blok diaqramı.
DICM siqnalının davamlı siqnala çevrilməsi PCM dekoderi, inteqrator və aşağı keçid filtri tərəfindən həyata keçirilir. Dekoderin çıxışında bitişik nümunələr arasındakı fərqə uyğun bir siqnal alınır. İnteqrator bu hesabatları pilləli gərginliyə çevirir və aşağı keçid filtri onu hamarlaşdırır.
Şəkil 25.7 – DPCM DAC blok diaqramı və vaxt diaqramları
əsərləri.
DM siqnalından analoq siqnalın formalaşması inteqrator və aşağı keçid filtri tərəfindən həyata keçirilir. İnteqrator gərginlik pilləsi şəklində nəbz reaksiyasına malikdir və impulsların hər birinə cavablar cəmlənir və çıxış gərginliyi zamanın addım funksiyası formasını alacaq. Nümunələnmiş və kvantlaşdırılmış siqnaldan analoq siqnalın bərpası aşağı keçid filtri ilə həyata keçirilir.
Şəkil 25.8 – DM DAC-nin blok diaqramı və işinin vaxt diaqramları.
26 SİQNALARIN QƏBUL EDİLMƏSİ İmmuniteti
26.1 Əsas anlayışlar
Səs toxunulmazlığı (II) rabitə sisteminin keyfiyyətinin əsas göstəricilərindən biridir.
Rabitə sisteminin mesajın təkrar istehsalının düzgünlüyünə müdaxilənin zərərli təsirlərinə müqavimət göstərmək qabiliyyətini təmsil edir. Sədaqət, alınan mesajın ötürülən mesaja uyğunluq dərəcəsidir.
İB ötürülən mesajların növündən, müdaxilənin səviyyəsi və xüsusiyyətlərindən, sistem komponentlərinin parametrlərindən asılıdır.
Potensial və real İB var. Birincisi, verilən siqnallar və səs-küy üçün maksimum əldə edilə bilən səs-küy toxunulmazlığını təmsil edir. Bu İB xüsusi hazırlanmış optimal (ən yaxşı) qəbuledici tərəfindən təmin edilir.
Həqiqi İB, onun qovşaqlarının faktiki tətbiqi və konfiqurasiyası nəzərə alınmaqla, rabitə sisteminin İB-idir. Bu, bir çox amillərdən və rabitə sisteminin fərdi əlaqələrinin parametrlərindən asılıdır. Həqiqi İB həmişə potensialdan azdır.
Onların müqayisəsi bizə real cihazın keyfiyyətini qiymətləndirməyə və real İB-nin təkmilləşdirilməsi üçün istifadə olunmamış ehtiyatları tapmağa imkan verir.
|
| |
TƏK TƏRƏFLİ AM SİQNALARININ FORMASİYASI

|
TƏK TƏRƏFLİ AM SİQNALARININ FORMASİYASI
|
bet | 16/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем15 TƏK TƏRƏFLİ AM SİQNALARININ FORMASİYASI
Bir yan zolaqdan istifadə edərək məlumatın ötürülməsi aşağıdakı üstünlüklərə malikdir:
- ötürücü gücü daşıyıcı rəqslərin ötürülməsinə sərf edilmir, bunun sayəsində ötürülən yan zolağın salınma gücünü və nəticədə rabitə diapazonunu artırmaq mümkündür;
- modulyasiya olmadıqda, enerji istehlak edilmir, çünki daşıyıcı vibrasiyaların ötürülməsi yoxdur;
- sistem üçün ayrılmış tezlik zolağının daha çox sayda kanalla sıxılmasına imkan verən daha az işğal olunmuş bant genişliyi;
- daha dar qəbuledici bant genişliyi tələb olunur ki, bu da əməliyyat zolağında müdaxilə səviyyəsini azaltmaqla səs-küy toxunulmazlığını artırır.
15.1 Ohm siqnalının yaradılması üsulları
1) Filtrləmə üsulu.
Şəkil 15.1 – Blok diaqram.
Balanslaşdırılmış (və ya üzük) BM modulatorundan istifadə edərək, sıxılmış daşıyıcı ilə iki yan zolaqlı bir siqnal əldə edilir. Sonra, PF bandpass filtri tələb olunan yan zolağı seçir.
Dezavantaj: çünki yan zolaqlar arasında tezliklərin ayrılması 2 F dəq təşkil edir , sonra PF bant genişliyini süzmək üçün ciddi tələblərə tabedir (yüksək keyfiyyətli piezokeramik və kvars filtrləri istifadə olunur).
2) Mərhələli üsul.
Şəkil 15.2 – Blok diaqram.
Siqnalları çoxaltmaq üçün BM1 və BM2 balanslaşdırılmış (və ya halqalı) modulyatorlardan istifadə olunur . BM2- də giriş siqnalları 90 0 FV1 və FV2- də faza dəyişdiriciləri vasitəsilə verilir . Modulyasiya edən siqnal varsa daha mürəkkəb spektrə malikdir, onda FV1 bütün spektral komponentlərin fazasının dəyişməsini təmin etməlidir.
Aşağı yan bandı yaratmaq üçün ortaya çıxan məhsulları toplamaq lazımdır; üst - çıxma istifadə edilməlidir. Bunu triqonometrik düsturlarla sübut etmək olar:
,
.
16 FM VƏ FM SİQNALLARININ FORMASI
FM və FM siqnallarını əldə etməyin birbaşa və dolayı üsulları var.
|
| |
rasm. Qattiq yoqilg‘i ishlatadigan IES dagi bug‘ ishlab chiqarish

|
rasm. Qattiq yoqilg‘i ishlatadigan IES dagi bug‘ ishlab chiqarish
|
bet | 7/13 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 9,58 Mb. | | #272658 |
Bog'liq bug\' qozonini rostlash2.2 rasm. Qattiq yoqilg‘i ishlatadigan IES dagi bug‘ ishlab chiqarish
qozonxonasining texnologik chizmasi:
1 – yoqilg‘i g‘arami; 2 – lentali transportyor; 3,4- yoqilg‘i bunkeri; 5 – yoqilg‘ili
vagon; 6 – yoqilg‘ini maydalaydigan blok; 7 – oraliq bunker; 8 – tegirmon; 9 – dastlabki havo; 10 – maydalangan yoqilg‘i; 11 – yondirgich; 12 – qozonning oldi tomoni; 13 – issiqni saqlaydigan qatlam; 14 – о‘txona kamerasi; 15 – takroriy havo; 16 – pastki radiatsion ekranlar; 17, 18 – о‘txona ekranlari; 19 – о‘ta qizigan bug‘; 20 – bug‘ о‘ta qizdirgich; 21, 22 – atmosfera havosi; 23 – sovuq havo uzatish quvuri; 24 – oraliq bug‘ о‘taqizdirgich; 25 – gorizontal gaz yо‘li; 26 – о‘tish zonasi; 27 – ekonomayzer; 28 – ta’minlash suvi; 29 – havo isitgich; 30 – ventilyator; 31 – kultutgich; 32 – tutun sо‘rgich; 33 – mо‘ri; 34 –kulni va shlakni tashuvchi qurilma.
Tabiiy sirkulyatsiyali qozonlarda K = 4÷30, majburiy sirkulyatsiyali
qozonlarda K = 3÷10 va tо‘g‘ri oqimli qozonlarda esa K = 1 bо‘ladi.
Bug‘ unumdorligi D, t/s (yoki kg/s) – bir soat mobaynida qozonda hosil
bо‘lgan bug‘ miqdori.
Zamonaviy IES larda soatiga 1000, 1650, 2650 va 3950 tonnagacha bug‘
ishlab chiqaradigan qozon agregatlari ishlatiladi
2.3- rasm. Barabanli bug‘ qozoninig chizmasi:
1 - о‘choq kamerasi; 2 - ekran quvurlari; 3 - yondirgich; 4 - tushuvchi quvurlar;
5 - baraban; 6 - radiatsion bug‘ о‘taqizdirgich; 7 - konvektiv bug‘ о‘taqizdirgich;
8 - oraliq bug‘ о‘taqizdirgich; 9 -ekonomayzer; 10 - о‘tish hududi; 11 - havo isitgich
О‘ta qizigan bug‘ kо‘rsatkichlari uning bosimiga va haroratiga bog‘liq. IES da о‘rnatiladigan qozonlar, bosimi bо‘yicha uch xilga bо‘linadi; bular о‘rta (10 MPa gacha), yuqori (14 MPa) va о‘ta yuqori (25 MPa) bosimli qozonlardirBug‘ qozoni va bug‘ turbinasi energetik blokni tashkil etadi. IES da quriladigan bloklarning quvvati 300, 500, 800 va 1200 MVt ga ega bо‘ladi.. Qozonlar markasida P belgisi kо‘rsatilsa, u tо‘g‘ri oqimli, Е - tabiiy sirkulyatsiyali, Pр - majburiy sirkulyatsiyali, Pт - tо‘g‘ri oqimli oraliq bug‘ о‘taqizdirgichli, Е - tabiiy sirkulyatsiyali oraliq bug‘ о‘taqizdirgichli qozon
bо‘ladi.
Masalan, P-950-255 markali qozon quyidagini bildiradi: tо‘g‘ri oqimli, bug‘ unumdorligi soatiga 950 tonna, о‘ta qizigan bug‘ bosimi 25 MPa (255 kgs/sm2 ), qattiq yoqilg‘i ishlatiladi.
Agar markadan keyin M belgisi kо‘rsatilsa - suyuq yoqilg‘i, G - gaz,
GM - gaz va mazut ishlatiladi. Katta bosimda suvdagi tuzlar, eritmaga aylanib, bug‘ni ifloslantiradi. Barabanli qozonlarda bug‘dagi zararli moddalarni tozalash uchun, bug‘ toza suv bilan yuviladi. Odatda toza suv sifatida ta’minlash suvi ishlatiladi. Bug‘ni
yuvish uchun barabanning bug‘ hajmiga teshik tog‘orali qalqon о‘rnatiladi. Qalqonga ta’minlash suvi beriladi va bug‘ suv qatlamidan о‘tib, zararli moddalardan tozalanadi va yuvilgan bug‘ separatsiyalanib о‘taqizdirgichga beriladi.
|
| |
Birbaşa FM metodu - 1 кодирование сигналов

|
1 кодирование сигналов
|
bet | 17/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем16.1 Birbaşa FM metodu
Bu, AG özünü osilatorunun salınım tezliyinə parametrik nəzarətdir. Bu məqsədlə modulyasiya siqnalının qanununa uyğun olaraq dəyişən AG-nin salınım dövrəsinə əlavə tutum və ya endüktans (idarəetmə qurğusu CU) daxil edilir.
Şəkil 16.1 – Birbaşa FM metodunun blok diaqramı.
AG-nin tezliyi geniş diapazonda dəyişməli olduğundan, öz-özünə salınmaların orta tezliyinin sabitliyinin azalması .
Ən çox istifadə olunan tezlik modulyatoru varikap əsasında qurulur.
Şəkil 16.2 – Varikaplı tezlik modulyatorunun sxematik diaqramı.
LC generatorunun dövrəsinə paralel olaraq induktiv əks əlaqə ilə bağlanır - tutumu p - n qovşağının bloklanması istiqamətində tətbiq olunan gərginlikdən asılı olan yarımkeçirici diod . Kondansatör C 2 varikapı yüksək tezlikdə C1 dövrəsinin tutumu ilə birləşdirir və onun müqaviməti yüksək yaradılan tezlikdə aşağı və modulyasiya siqnalının tezliyində yüksək olması üçün seçilir. Ayırıcı boğulma L 3 gərginlik mənbələri vasitəsilə yüksək yaranan tezliyin qısa qapanmasının qarşısını almaq üçün lazımdır: daimi bloklama və modulyasiya .
Modulyasiya edən gərginlik varikapdakı bloklama gərginliyini dəyişir, bunun nəticəsində varikapın tutumu və müvafiq olaraq yaranan tezlik dəyişir.
Şəkil 16.3 – Varikapın tutum-gərginlik xarakteristikası.
Sonra öz-özünə salınma tezliyi:
,
öz-özünə salınmaların orta tezliyi haradadır ;
- dövrə endüktansı;
- dövrə tutumu;
- orta dövrə tutumu;
- varikapın ilkin tutumu. Gərginliklə müəyyən edilir ;
- dövrə tutumunun dəyişməsi;
- tezlikdə müvafiq dəyişiklik.
Dövrənin tutumunda bir az dəyişiklik olduqda, dövrənin ani tezliyi idarəetmə gərginliyindəki dəyişiklik qanununa uyğun olaraq dəyişəcəkdir:
.
İfadədəki mənfi işarə o deməkdir ki, tutum artdıqca yaranan tezlik azalır.
|
| |
Kvars tezliyinin sabitləşməsi

|
Kvars tezliyinin sabitləşməsi
|
bet | 11/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем12.4 Kvars tezliyinin sabitləşməsi
Kvars rezonatoru iki metal elektrod 2 arasında yerləşdirilmiş və kvars tutucusu 3 ilə bərkidilmiş kvars lövhəsidir 1.
Şəkil 12.1 – Kvars rezonatorunun konstruksiyasının eskizi.
Kvars plitələri piezoelektrik təsir göstərir. BİRBAŞA PİEZO EFFEKT ondan ibarətdir ki, boşqab mexaniki deformasiyaya uğrayarkən onun üzərində elektrik yükləri əmələ gəlir və TERS TƏSİR elektrik sahəsinin təsiri altında lövhənin deformasiyasındadır.
rezonatoru olan dövrənin terminallarına alternativ gərginlik ~ tətbiq edilərsə , onda alternativ cərəyan yaranacaq.
Şəkil 12.2 – Kvars rezonatorunun şərti şəkli.
Xarici alternativ gərginliyin tezliyi kvars plitəsinin təbii rezonans tezliyi ilə üst-üstə düşdükdə cərəyan maksimuma çatır .
Şəkil 12.3 – Kvars rezonatorunun tezlik reaksiyası.
Kvars rezonatoru aşağıda göstərilən ekvivalent elektrik dövrəsi ilə təmsil oluna bilər.
Şəkil 12.4 – Kvars rezonatorunun ekvivalent elektrik dövrəsi:
L kv , C kv , R kv – kvars lövhəsinin ekvivalent parametrləri;
C 0 – elektrodlar arasında tutum.
Ümumiyyətlə, üçüncü tip bir salınım dövrəsi meydana gəldi. Orada rezonans iki tezlikdə müşahidə olunur:
- seriyalı rezonans tezliyi;
- paralel rezonans tezliyi.
Tezliklər arasındakı uyğunsuzluq çox kiçikdir (yüzlərlə herts). Rezonans tezlikləri çox sabitdir və istinad tezlikləri kimi istifadə edilə bilər.
Dar bir zolaqdan başqa istənilən tezliklər üçün kvars rezonatorunun müqaviməti təbiətdə kapasitivdir və yalnız işarələnmiş zolaq üçün induktivdir.
Şəkil 12.5 – Kvars rezonatorunun reaktivliyinin dəyişməsi.
Osilator sxemlərində kvars rezonatorları istinad filtrləri və istinad induktorları kimi istifadə edilə bilər.
Birinci istifadə üsulunun nümunəsi Şəkil 12.6-da göstərilmişdir.
Şəkil 12.6 – Filtr dövrəsindən istifadə etməklə hazırlanmış kristal osilator.
Dövrə bir filtr dövrəsidir, çünki Kvars rezonatoru bir kondansatör rolunu oynayır, induktiv üç nöqtənin PIC dövrəsini bağlayır. Öz-özünə osilator rezonator müqavimətinin minimal və sırf aktiv olduğu seriyalı rezonans tezliyində həyəcanlanır . Bu o deməkdir ki, əks əlaqə əmsalı ən böyük olacaq (BA şərti yerinə yetirilir). Bundan əlavə, bu tezlikdə PIC dövrəsi əlavə faza sürüşməsini təqdim etmir (BF şərti təmin edilir).
Kvars rezonatorundan istifadənin ikinci üsulunun nümunəsi Şəkil 12.7-də göstərilmişdir.
Şəkil 12.7 – Kapasitiv dövrə üzrə hazırlanmış kristal osilator
üç xal.
Kvars rezonatoru endüktans kimi çıxış edir və üç nöqtəli generator dövrəsinin müvafiq bölməsinə (kapasitiv üç nöqtəli dövrədə baza və kollektor arasında) qoşulur. AG və arasında yerləşən tezliklərdən birində həyəcanlanır .
|
| |
-rasm. Po‘latli ekonomayzer - Mundarija Kirish. I-bob qozon qurilmasi, uning tuzilishi va ishlash tartibi

|
Mundarija Kirish. I-bob qozon qurilmasi, uning tuzilishi va ishlash tartibi
|
bet | 13/13 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 9,58 Mb. | | #272658 |
Bog'liq bug\' qozonini rostlash3.4-rasm. Po‘latli ekonomayzer.
a – umumiy ko‘rinish; b,v - mos ravishda qaynamaydigan va qaynaydigan
ekonomayzerlarning ulash sxemasi; 1,7 – tushirish va berkitish jo‘mragi; 2 – kiritish
kollektori; 3 – ekonomayzer quvurlari; 4- isitilgan suvni kiritish kollektori; 5- gazlarni
kiritish; 6- qozon barabani; 8,9 – ta’minlash va saqlash klapanlari; 10 – suv bilan
ta’minlovchi aylanma quvur.
Bunday ko‘mirlar mash’ala usulida yondirilganda havo 523-573 K gacha isitiladi, gaz va mazut yoqilganda ham havo 523–573K atrofida isitiladi.
Havo isitgichlar rekuperativ va regenerativ bo‘ladi (3.5- rasm). Diametri 25-50 mm li po‘lat quvurlardan tayyorlangan quvurli rekuperativ havo isitgichlar keng tarqalgan havo isitgichlaridir.
Tutun gazlari havo isitgichning vertikal o‘rnatilgan quvurlari ichida yuqoridan pastga tomon harakat qiladi. Havo kirish qutisiga gorizontal yo‘nalishda kiradi va quvurlarning tashqi devorini yuvib o‘tib, isiydi; so‘ngra chiqish qutisidan o‘txonaga kiradi. Havo tezligini gaz tezligiga nisbati taxminan 0,5 ga teng qilib olinsa, eng yuqori issiqlik berish koeffitsientiga erishiladi (15 – 20 Vt/m2 K ). Regenerativ havo isitgichlari asosan yirik energetik qozon agregatlarida qo‘llaniladi.
3.5-rasm. Havo isitgichlari.
a – rekuperativ havo isitgich; b – regenerativ havo isitgich;
1 –rotor; 2 – po‘lat tunuka; 3 – g‘ilof; 4- havo qutisi; 5- gaz qutisi.
Aylanuvchan rotor alohida qismlarga bo‘linib, ular issiqlikni yig‘a oladigan metall tunukalar bilan to‘ldiriladi. Aylanish jarayonida nasadka dastlab, chiqib ketayotgan gazlar bilan, so‘ngra isitiladigan havo bilan yuvilib turiladi. Bunda issiqlik tutun gazlaridan sovuq havoga uzatiladi.
|
| |
AM SİQNALARININ SİNXRON (KOHERENT) AŞKINLANMASI

|
AM SİQNALARININ SİNXRON (KOHERENT) AŞKINLANMASI
|
bet | 26/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем21 AM SİQNALARININ SİNXRON (KOHERENT) AŞKINLANMASI
Diod detektoru yüksək səviyyəli (bir neçə volt) bir AM siqnalını aşkar edərkən yaxşı nəticələr verir. Aşağı səviyyəli AM siqnallarını (voltun onda biri və ya daha az), BM və OM siqnallarını aşkar etmək üçün sinxron (koherent) aşkarlama istifadə olunur, burada detektorun çıxışındakı gərginlik yalnız amplitudadan deyil, həm də fazadan asılıdır. giriş siqnalı.
Sinxron aşkarlama xüsusi seçilmiş daşıyıcı rəqsdən istifadə edən yüksək tezlikli salınımların aşkarlanmasıdır.
Sinxron detektor (SD) siqnal tezliyinə uyğun gələn yerli osilator tezliyi olan tezlik çeviricisi kimi qəbul edilə bilər. Buna görə də sinxron adlanır.
Şəkil 21.1 – SD-nin blok diaqramı.
- istinad osilator (heterodin). AM siqnal daşıyıcısının tezliyinə və fazasına uyğun gələn istinad siqnalını formalaşdırır (yaratır).
PLL istinad osilatoru üçün faza kilidli dövrə sistemidir. Yerli osilatorun tezliyini və ilkin fazasını tənzimləmək üçün istifadə edilən siqnal daşıyıcısını seçir .
- çarpan. AM və istinad siqnallarını çoxaldır. Çıxışında siqnal:
Balanslaşdırılmış modulyator, mikrosxemdə xüsusi analoq çarpan, çarpan kimi istifadə edilə bilər.
LPF - aşağı keçid filtri. Bu siqnalın aşağı tezlikli komponentlərini seçir. Aşağı keçidli filtr çıxış siqnalı:
BM və OM siqnallarının spektrində daşıyıcı yoxdur. Bu halda, istinad siqnalını əldə etmək üçün iki texniki həll yolu istifadə olunur:
- BM və OM siqnalları ilə birlikdə daşıyıcının qalan hissəsi olan pilot siqnal ötürülür;
- daşıyıcı tamamilə sıxışdırıldıqda, qəbul zamanı xüsusi yüksək dayanıqlı daşıyıcı generator tərəfindən yaradılan yerli daşıyıcı istifadə olunur.
Üstünlüklər:
- belə aşkarlama xətti olur, yəni. detektorun çıxış gərginliyinin dəyərləri ilə giriş AM siqnalının zərfi arasında birbaşa mütənasib əlaqə var;
- LED PM siqnallarını aşkar etmək üçün istifadə edilə bilər, çünki giriş siqnalının fazasına cavab verir;
- güclü müdaxilə ilə zəif siqnalın boğulması təsirinin olmaması (detektorun giriş və çıxışında siqnal-müdaxilə nisbətlərinin bərabərliyi);
- LED tezlik seçiciliyi ilə xarakterizə olunur (siqnalın tezlikləri ilə müdaxilə arasındakı fərq nə qədər çox olarsa, LED-in çıxışında bir o qədər aşağı müdaxilə gərginliyi yaranır).
Qüsur:
- istinad və qəbul edilmiş siqnalların sinxronluğunun və fazadaxililiyin təmin edilməsində əhəmiyyətli texniki çətinliklər.
Faza uyğunsuzluğu varsa, çıxış siqnalı faza xətasının kosinusu ilə vurulur:
Gərginlik maksimum olduqda ; siqnalın amplitudası az qiymətləndirildikdə ; və gərginlik sıfır olduqda, bu, siqnalın qəbulunu qeyri-mümkün edir.
Tezliklər uyğun gəlmirsə, demodulyator siqnalı fərq tezliyi ilə harmonik salınımla vurulur ( vuruş tezliyi ilə pulsasiya etməyə başlayır ):
|
| |
Bitiruv malakaviy ishining dolzarbligi

|
Bitiruv malakaviy ishining dolzarbligi
|
bet | 2/13 | Sana | 27.09.2024 | Hajmi | 9,58 Mb. | | #272658 |
Bog'liq bug\' qozonini rostlashBitiruv malakaviy ishining dolzarbligi.
Bizga ma’lumki, respublikamizda bir qancha turli kо‘rinishdagi elektr
energiya ishlab chiqaruvchi stansiyalar mavjud. Bularning asosiy qismini esa
issiqlik elektr stansiyalari tashkil etadi. Issiqlik elektr stansiyalarida elektr
energiya ishlab chiqarish uchun turli jarayonli ishlar amalga oshiriladi. Bu
jarayonlar qurilma va uskunalarda kechib, ularni amalga oshishida qozon
qurilmalari asosiy о‘rinni egallaydi. Qozon qurilmasidagi jarayonlarning tо‘g‘ri va
oqilona kechishi energiyani tejalishiga olib keladi. Bu yerda nafaqat yoqilg‘i
energiyasi, balki issiqlik energiyasi ham tejaladi. Qozon qurilmasining tuzilishi va
tarkibiy qismlarini bilmay, chuqur о‘rganmay turib, bu ishni energiya isrofisiz
amalga oshirish qiyin.
Bitiruv malakaviy ishining maqsadi.
Issiqlik ta’minoti manbalarining rivojalanishi bilan bog‘liq holda ishlatiladigan qozonlarni modernizatsiyalash va yangi konstruksiyalarini yaratish, ishlayotgan qozonlarda yoqilg‘i-energetik manbalaridan oqilona foydalanishni ta’minlash, issiqlik energiyasini ishlab chiqarishning ishonchliligini va atrof-muhitni muhofaza qilish .
Bitiruv malakaviy ishining vazifalari:
1. Qozon qurilmasi, uning tuzilishi va ishlash tartibi bilan nazariy tanishish
2. Bug‘ qozonlarining texnologik chizmalari va asosiy tavsiflarini o’rganib chiqish
3. Qozon agregatning issiqlik balans tenglamasi mukammal o’zlashtirish
4. Bug‘ qozonini istish yuzalarining issiqlikni о‘ziga olishi nazariyasini o’rganish.
5. Asosiy issiqlik uzatish sirtlari vazifalari bilan tanishish.
6. Bug‘ о‘ta qizdirgichining parametrlarini aniqlash hamda issiqlik hisobini
bajarish
Bitiruv malakaviy ishining ilmiy – amaliy ahamiyati.
Issiqlik energetikasi rivojining hozirgi bosqichida issiqlik ta’minoti va
texnologik ehtiyojlarga yо‘naltirilgan issiqlik energiyasining asosiy miqdori bug‘li
va suvli qozon qurilmalarida ishlab chiqariladi. Energetik yoqilg‘i narxini keskin
о‘sish sharoitida qozon qurilmalarini loyihalash va ishlatishga, samaradorligiga va
ularning ishlashida ishonchliligiga yuqori talab quyilmoqda.
|
| |
Statik aniq balkani egilishga hisoblash

|
Statik aniq balkani egilishga hisoblash
|
bet | 5/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 346,18 Kb. | | #236340 |
Bog'liq Tishli uzatmalarStatik aniq balkani egilishga hisoblash.
Materiallar qarshiligi kursida ko’riladigan masalalar, statik aniq va statik aniqmas masalalarga bo’linadi.
Statik aniq to’sinlar deb - Agar to’sinning tayanch reaktsiyalari faqat statika tenglamalari yordamida aniqlansa, bunday to’sinlar statik aniq to’sinlar deyiladi.
Statik aniqmas to’sinlar deb -Agar nomalum reaktsiyalar soni, shu to’sin uchun tuzilgan statika tenglamalari sonidan ortib ketsa, u xolda, to’sinlar statik aniqmas to’sinlar deyiladi. Bunday to’sinlarning reaktsiyalarini aniqlash uchun qo’shimcha tenglamalar (deformatsiya tenglamalari) tuzish lozim bo’ladi.
4.Kesuvchi kuch. Eguvchi moment. Ishora qoidalari
Kesuvchi kuchni Q ishora qoidasi
To’sin ko’ndalang keisimda hosil bo’ladigan kesuvchi kuch koldiriladigan qismga ta’sir qiluvchi barcha kuchlardan vertikal o’qqa tushirilgan proekstiyalarning algebraik yig’indisiga teng, ya’ni
Agar qoldirilgan qismga ta’sir qilayotgan tashqi kuch shu qismni tekshirilayotgan kesimga nisbatan soat strelkasi yo’nalishiga mos yo’nalishda aylantirishga harakat qilsa kesuvchi kuchning ishorasi musbat, aks holda manfiy qabul qilinadi.
Eguvchi moment M ishora qoidasi
To’sin ko’ndalang kesimida hosil bo’ladigan eguvchi moment qoldirilgan qismga ta’sir qiladigan barcha kuchlardan kesim markaziga nisbatan olingan momentlarning algebraik yig’indisiga teng, ya’ni
Agar qoldirilgan qismga ta’sir kilayotgan tashqi kuch tekshirilayotgan kesimga nisbatan to’sinning pastki tolalarini (qatlamlarini) cho’zib yuqori qatlamlarini siqishga harakat qilsa eguvchi momentning ishorasi musbat, aks holda manfiy qabul qilinadi.
Ikki tayanchli to’sinlarda epyuralarni qurishdan avvalgi tayanch reaktsiya kuchlari aniqlab olinadi.
Agar to’sin bir necha harakterli oraliqlardan iborat bo’lsa har bir oraliq uchun Qu va Mx ifodalari aloxida-aloxida yozib olinadi va shu ifodalar yordamida epyuralar quriladi.
|
| |
Tishli g‘ildirak turlari - Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi...

|
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
bet | 3/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 346,18 Kb. | | #236340 |
Bog'liq Tishli uzatmalarTishli g‘ildirak turlari.
Tishlarning g‘ildirak sirtida joylashuviga qarab, tishli g‘ildiraklar;
To‘g‘ri
Qiya
Shevron
Aylanasimon turlariga bo‘linadi.
G‘ildirak tishlari shakliga ko‘ra;
Evolventali, (L. Eyler ixtiro qilgan);
Nuqtaviy (M.L. Novikov ixtiro qilgan);
Sikloid ilashish bilan ishlaydigan turlarga bo‘linadi.
Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar.
Tishli uzatmalar boshqa xil uzatmalarga nisbatan quyidagi afzalliklarga ega:
– Uzatmaning tezligi 150 m/s gacha bo‘lib, uzatiladigan quvvat 50000 kVt gacha yetishi mumkin;
– Uzatish sonining doimiyligi;
– Tashqi o‘lchamlari bir muncha kichik; (Friksion, zanjirli va tasmali uzatmalarga nisbatan)
– Tayanchlarga tushadigan kuch nisbatan kichik, FIK qiymati yuqori 0,97-0,98;
– Uzatish soniga salbiy ta’sir ko‘rsatuvchi sirpanish hodisasi bo‘lmaydi;
– Ishda ishonchli, chidamligi katta; (Umumiy ishlatiladigan reduktorlar uchun ~30000 soat);
– Uzatma g‘ildiraklarini har xil metall, metallmas materiallardan tayyorlash mumkin.
Kamchiliklari:
Bir pog‘onada uzatish sonining qiymati chegaralangan bo‘lib umax – 12,5 gacha bo‘lishi mumkinligi,
Tayyorlashi nisbatan murakkabligi;
Katta tezlik bilan ishlayotganda shovqin chiqarish;
Yuqori aniqlikdagi tishli g‘ildiraklami tayyorlash va o‘rnatishning qiyinligi mazkur uzatmaning kamchiligi
Uzatmani noto‘g‘ri ishlab chiqarish va noto‘g‘ri yig‘ish natijasida paydo bo‘ladigan tebranishlarning mavjudligi.
Ko‘rsatilgan kamchiliklarga qaramasdan mashinasozlik va asbobsozlik sanoatida asosan tishli uzatmalar ishlatiladi. Yuqorida qayd etilgan uzatmalardan eng ko‘p tarqalgani to‘g‘ri va qiya tishli silindrsimon uzatmalar, chunki bu uzatmalar ishda ishonchli, tashqi o‘chamlari kichik, tayyorlash nisbatan yengil.
Yetaklovchi qiya tishli g‘ildirak uchun aylanishga urinma teskari shaklda yo‘nalgan. Yetaklanuvchi g‘ildirak uchun aylana tomon yo‘nalgan. Qiya tishli silindrsimon uzatmalarni bu kamchiliklari shevron tishli silindrsimon uzatmalarda bartaraf etilgan. Tayanchlarda o‘rnatilgan podshipniklarga tushadigan kuchlarni kamaytiris uchun qiya tishli uzatmalarda qiyalik burchagi β=200 gacha shevron tishli uzatmalarda β=400 gacha chegaralash tavsiya etiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
Mexanik uzatmalar ikki turga bo‘linadi

|
Mexanik uzatmalar ikki turga bo‘linadi
|
bet | 2/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 346,18 Kb. | | #236340 |
Bog'liq Tishli uzatmalarMexanik uzatmalar ikki turga bo‘linadi:
Ilashish hidobiga ishlaydigan uzatmalar (Tishli, chervyakli, zanjirli);
Ishqalanish hisobiga ishlaydigan uzatmalar (Friksion, tasmali, vintli).
Uzatmalarning asosiy xarakteristikalari, bu quvvat R (Vt) yoki burovchi moment T (Nm), hamda burchak tezligi ω (1/sek). Qo‘shimcha xarakteristikalari bu F.I.K. η=P2/P. Ko‘p pog‘onali uzatmalar uchun
η= η1 • η2 • η3 …
Bu yerda; η1, η2 – yuritmadan har bir uzatmaning F.I.K. Uzatish soni – u.
Ko‘p pog‘onali uzatmalar uchun;
ur = u1 • u2 • u3 • … un
Bu yerda, u1 • u2 • u3 – yurtimadagi har bir uzatmaning uzatish soni.
Standart asosida yetaklovchi va yetaklanuvchi tishli g‘ildiraklarning nisbati u=z2/z1 uzatish soni deb ataladi, shartli belgisi “u”.
Yetaklovchi va yetaklanuvchi g‘ildiraklarning burchak tezliklarining nisbati
i=ω1/ω2 – uzatishlar nisbati deb ataladi va shartli belgisi “i”. Uzatish soni har doim musbat qiymatga ega bo‘ladi.
Harakatni sekinlashtiradigan uzatmalar uchun u>1 (z2/z1), tezlashtiradigan uzatmalar uchun u<1 (n1/n2).
Tishli mexanizmlar
Aylanma harakat bir valdan ikkinchi valga o‘zaro ilashgan tishli g‘ildiraklar vositasida uzatilsa, bunday uzatmalar tishli uzatmalar deb ataladi.
Tishli uzatma deb tayanch zveno (korpus), birga aylanuvchi yoki ilgarilanma juft harakatni amalga oshiruvchi ikkita harakat zvenosi bo‘lgan tishli g‘ildirak, ya’ni g‘ildirak yoki tishli reykadan iborat bo‘lgan uch zvenoli mexanizmga aytiladi.
Tishli uzatma ikkita g‘ildirakdan iborat, ular tishlari orqali bir-biri bilan ilashadi.
Tishli g‘ildirakning kam sonli tishligi shesternya, ko‘p sonligi esa g‘ildirak deb ataladi.
Tishli uzatmalar o‘qlarining joylashishiga qarab quyidagi turlarga bo‘linadi:
Silindrsimon, o‘qlari o‘zaro parallel (7.1-а, б, в, г rasm);
Konussimon o‘qlari o‘zaro perpendikulyar (1-д, е, ж rasm);
Vintli o‘qlari o‘zaro ayqash joylashgan (1-з, и, к rasm).
1>
|
| |
Nazorat savollari - 2-mavzu: Baxtsiz xodisalarni taxlil qilish (o`rganish). Reja

Nazorat savollari:
1. Hayot faoliyati xavfsizligi fani qanday tarkibiy qismlardan iborat?
2. Mehnat qonunchiligida yosh o'smirlar va ayollarga qanday yengilliklar berilgan.
3. Jaroxatlanish va kasb kasalliklarini tushuntirib bering.
4. Baxtsiz hodisa qanday tahlil qilinadi?
5. Baxtsiz hodisalar necha usulda aniqlanadi va qaysilar?
Adabiyotlar:
1. Белов С.В. "Безопасность жизнедеятельности" Высшая школа 2002 г.
2. Kукин П.П. "Безопасность жизнедеятельности. Безопасность технологических процессов и производства" Высшая школа 2002 г.
3. Yormatov G.Yo. "Hayot faoliyati xavfsizligi (ma'ruzalar matni)" Toshkent 2000 y.
4. Hasanova O.T. "Mehnatni muhofaza qilish" Toshkent 2005 y.
5. Maйоров A.Б., Maскатов Г.И. "Безопасность функционирования автомотизированных объектов в машиностроении" Moсква 1988 г.
|
Xulosa.
Tishli uzatma - Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi...

|
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
bet | 6/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 346,18 Kb. | | #236340 |
Bog'liq Tishli uzatmalarXulosa.
Tishli uzatma — aylanma harakatni ilgarilama harakatga yoki aksincha aylantirib beradigan, yo boʻlmasa, aylanma harakat uzatadigan 3 zvenoli mexanizm. Uning 2 zvenosi qoʻzgʻaluvchan tishli gʻildirak (shesternya) dar (yoki shesternya va reyka)dan iborat boʻlib, qoʻzgʻalmas zveno (korpus) bilan aylanma yoki ilgarilama harakat uzatuvchi juftlikni hosil qiladi. Tishli uzatmaning silindrik, konussimon, gipoid, toʻlqinsimon va boshqa shaklli turlari boʻladi. Koʻpgina mashina va mexanizmlarda tashqi ilashishli, yaʼni tishlari tashki sirtiga oʻyilgan Tishli uzatma, kamdankam hollarda ichki tishlashishli (gʻildiraklardan birining ichiga tishlar oʻyilgan) Tishli uzatma ishlatiladi.
Kichik va oʻrtacha tezliklarda, ochik, holda yoki tezliklar qutisida ishlashi uchun toʻgʻri tishli; oʻrtacha va yuqori tezliklarda, muhim uzatmalarda foydalanish uchun qiyshiq tishli; ogʻir ishlarni bajaradigan mashinalarda katta moment va quvvatlarni uzatish uchun shevron tishli; evolventa ilashishli; barcha muhim konussimon Tishli uzatmalar uchun doiraviy tishli gʻildiraklardan foydalaniladi.
Statik aniqmas to’sinlar deb -Agar nomalum reaktsiyalar soni, shu to’sin uchun tuzilgan statika tenglamalari sonidan ortib ketsa, u xolda, to’sinlar statik aniqmas to’sinlar deyiladi. Bunday to’sinlarning reaktsiyalarini aniqlash uchun qo’shimcha tenglamalar (deformatsiya tenglamalari) tuzish lozim bo’ladi
Foydalanilgan adabiyotlar.
1 Детали машин. Учебник для вузов/ Под ред. О.А. Ряховского – 3е изд., перераб. и доп.-М.: Изд-во МГТУ имени Н.Э. Баумана, 2007.-520 с .
2. Иванов М.Н. Детали машин: Учеб. для студентов втузов/Под ред В.А.Финогенова. –6-е изд., перераб. –М.: Высш. шк., 2000. –383 с.: ил.
3. M. Kurganbekov, A. Moydinov. Mashina detallari. O`quv qo`llanma. I va II qismlar. –Т.: “Fan va texnologiya”, 2015. - 384 б.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
Konussimon tishli uzatmalarda - Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi...

|
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
bet | 4/6 | Sana | 15.05.2024 | Hajmi | 346,18 Kb. | | #236340 |
Bog'liq Tishli uzatmalarKonussimon tishli uzatmalarda o‘qlari o‘zaro burchak ostida joylashgan bo‘lib, ko‘pincha bu burchaklar Σ=900 teng bo‘ladi. Bu uzatmalarni silindrsimon uzatmalarga nisbatan tayyorlash qiyin, g‘ildirak tishini kesish uchun maxsus stanoklar ishlatiladi, bunda g‘ildirak tishlari to‘g‘ri, qiya, aylanasimon shaklda bo‘lishi mumkin. Konussimon uzatmalarda val o‘qi bo‘ylab yo‘nalgan kuchning qiymatini nisbatan kattaligi, ilashishda tishlarga ta’sir etuvchi kuchlarning notekis taqsimlanishi natijasida qo‘shimcha dinamik kuchlarning hosil bo‘lishi bu uzatmalarning asosiy kamchiligidir. Biroq, mashinalarda kesishgan vallarni ishlatish zaruriyati tug‘iladi, shuning uchun yuqorida ko‘rsatilgan kamchiliklarga qaramay, konussimon tishli g‘ildiraklardan keng ko‘lamda foydalaniladi.
Konussimon tishli g‘ildirak tishlarining qiyalik burchagi aylanasimon tishli g‘ildiraklar uchun βm=350, tangensial tishli g‘ildiraklar uchun 200-300 olish tavsiya etiladi. Bunda, qanchalik burchak qiymati katta bo‘lsa, uzatma shunchalik tekis va ravon ishlaydi, biroq bo‘ylama kuchning qiymati ham oshadi.
Ishlash jarayonida harakatning yo‘nalishini o‘zgartirish zarur bo‘lgan hollarda chervyakli uzatmalar ishlatiladi.
Planetar mexanizmlar
Bu uzatmalarning planetar yoki satellitli deyilishiga sabab, uzatmadagi tishli g‘ildiraklarning harakati planetalar harakatiga o‘xshash (7.2-rasm). Bu g‘ildiraklarning o‘qlari qo‘zg‘aluvchan bo‘ladi. Planetar uzatma tashqi tishli markaziy g‘ildirak 1, ichki tishli markaziy g‘ildirak 3 dan, Vodilo H va satellitlar 2 dan tashkil topgan. Satellitlar o‘z o‘qi atrofida va o‘qi bilan markaziy g‘ildirak atrofida aylanadi. Ya’ni sayyoralar harakatiga o‘xshash harakat bajariladi.
Qo‘zg‘almas g‘ildirak 3 da harakat markaziy g‘ildirak 1 dan vodilo H ga uzatilishi mumkin yoki vodilodan 1 ga. Qo‘zg‘almas vodilo H da – 1 dan 3 ga yoki 3 dan 1 ga harakat uzatilishi mumkin.
Barcha erkin bo‘g‘inlarda bir harakatni ikkiga ajratish (3 dan 1 va H ga) yoki ikki harakatni bittaga birlashtirish (1 va H dan 3 ga) mumkin. Bunday holatda uzatma differensial deb ataladi.
Uning ishlash prinsipi quyidagicha: zb tojli g‘ildirakning qo‘zg‘almas holida (ωb = 0) za quyosh tishli g‘ildirakning aylanishi (ωa) satellit zg ning o‘z o‘qi atrofida ωg tezlik bilan aylanishiga olib keladi. Satellitlarning zb tojli g‘ildirak bo‘yicha tebranma harakati uning o‘qini harakatlantiradi va vodiloning ωh tezlik bilan aylanishini ta’minlaydi. Satellit vodiloga nisbatan ω tezlik bilan aylanma harakat qiladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tishli uzatmalar. Umumiy ma’lumotlar. Tishli uzatmalarning geometriyasi va kinematikasi xususida qisqacha ma’lumotlar
|
Pulse eni və nəbz fazasının modulyasiyası

|
Pulse eni və nəbz fazasının modulyasiyası
|
bet | 22/33 | Sana | 30.01.2024 | Hajmi | 2,78 Mb. | | #148301 |
Bog'liq az Конспект ТЭС 2 сем18.3 Pulse eni və nəbz fazasının modulyasiyası
sadə, lakin geniş yayılmış üsullardan biri onları AIM-dən əldə etməkdir. Bu proses Şəkil 18.2-dəki vaxt diaqramları ilə təsvir edilmişdir. AIM üçün daşıyıcı kimi üçbucaqlı impulsların dövri ardıcıllığı istifadə olunur (Şəkil 18.2, b ). Çıxış AIM siqnalı (Şəkil 18.2, c ) məhdudlaşdırıcıdan aşağı hədd həddi ilə maksimuma ötürülürsə, məhdudlaşdırıcının çıxışında biz trapezoidal PWM impulslarını alacağıq (Şəkil 18.2, d ). Nəbz cəbhələrinin dikliyi məhdudlaşdırıcı hədddən asılıdır. Alınan PWM siqnalından qabaqcıl kənarları daha da təcrid etsək , PFM-ni dolayı yolla əldə etmək nümunəsində olduğu kimi , fərqləndirmə və məhdudlaşdırma yolu ilə PPM ilə bir siqnal əldə edirik (Şəkil 18.2, d ), impulsların mərkəzlərə nisbətən yerdəyişməsi. üçbucaqlı impulslar (Şəkil 18.2, b ) modulyasiya edən siqnal ilə mütənasibdir.
Şəkil 18.2 – AIM siqnalının PWM və PPM-ə çevrilməsini izah edən zamanlama diaqramları: a) modulyasiya edən siqnal; b) impuls daşıyıcısı; c) AIM siqnalı; d) PWM siqnalı; d) PFM siqnalı.
19 MANİPULYƏ EDİLMİŞ SİQNALARIN FORMASİYASI
19.1 Ümumi məlumat
Daşıyıcının hər hansı manipulyasiyası (diskret modulyasiya) analoq modulyasiyanın xüsusi halıdır, buna görə də analoq modulyasiya növlərini əldə etmək üçün bütün üsullar və sxemlər, əgər diskret əsas siqnalın standart elementlərinin ardıcıllığı u i ( t ) modulyasiya funksiyası kimi istifadə olunur. Əgər u i ( t ) ikili siqnaldırsa, o zaman iki qiymət qəbul edə bilər: (- U 0 , + U 0 ) bipolyar siqnaldır və ( 0, + U 0 ) birqütblü siqnaldır. Analoq modulyatorlarda bipolyar modulyasiya funksiyasından istifadə edilməlidir.
G 1 , ..., G avtoossilyatorlarından istifadə etməklə) m ) diskret siqnalları yaratmaq üçün s 1 ( t ), ..., s m ( t ) və sonra u i ( t ) diskret elementlərinin ardıcıllığına uyğun olaraq idarə olunan düymələrlə onları dəyişdirmək (Şəkil 19.1).
Şəkil 19.1 – Diskret modulyasiya edilmiş siqnalları qəbul etmək üçün cihazın blok diaqramı.
əsas sxemlər hazırda əsas olanlardır, çünki onlar yüksək dəqiqliklə s i ( t ) diskret siqnalları əldə etməyə imkan verir. əvvəlcədən təyin edilmiş parametrlər və xüsusiyyətlərlə. Açar kimi diodlar, tranzistorlar və xüsusi mikrosxemlər istifadə olunur. Düymələr üçün əsas tələb s i ( t ) təhrifsiz ötürülməsidir. girişdən çıxışa və idarəetmə siqnalının u i ( t ) çıxışa keçidinin olmaması , yəni. açar dövrə u i ( t ) üçün balanslaşdırılmış olmalıdır . Hal-hazırda açar kimi ikiqat balanslaşdırılmış (halqa) modulyatorlar geniş istifadə olunur.
|
| |
Shahar transporti tavsifi, yutuqlari va rivojlantirish muammmolari

|
Shahar transporti tavsifi, yutuqlari va rivojlantirish muammmolari
|
bet | 1/5 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 1 Mb. | | #228694 |
Bog'liq Shahar transporti tavsifi, yutuqlari va rivojlantirish muammmolari.Bu sahifa navigatsiya:
- Rеja
Andijon Mashinasozlik Instituti Transport va logistika fakulteti Transport va logistika yo’nalishi 2-kurs K-47-22 guruh talabasi Abdullayev Zikrilloning A’loqa yo’llari fanidan tayyorlagan MUSTAQIL ISHI Shahar transporti tavsifi, yutuqlari va rivojlantirish muammmolari. Rеja: - Shahar transporti tarmoqlari va tеxnik jihozlari.
- Ko`cha yo`llarida ishlovchi shahar yo`lovchi transporti.
- Ko`cha yo`llaridan tashqarida ishlovchi shahar yo`lovchilar transporti.
- Shahar yuk tashish transporti
- Xulosa
1.Shahar transporti tarmoqlari va tеxnik jihozlari.
Jahondagi asosiy taraqqiy qilgan mamlakatlar aholining yarimidan ko`pi yirik shahar va sanoat markazlarida yashamoqda. hozir mamlakatimiz umumiy aholisini sonining 37,3 foizi shahar aholisini tashkil qiladi. Sanoati rivojlangan ko`pchilik mamlakatlarda shahar aholisini soni bundan ham ko`p. Masalan, Gеrmaniya 88%, Avstraliyada 86%, Yaponiya, Kanada va Angliyada 76%, AQShda 73%, Frantsiyada 73% va hokozo.
Shaharlar soni, ularning xududi va aholisi o`sib borishi bilan shahar tarnsporti tizimi ham rivojlanayotir va hozirgi shahar xayotini yo`lovchilar va yuk tashuvchi rivojlangan tarnsportsiz tasavvur qilish qiyin. Shahar tarnsporti tеxnika jihozlari asosiy elеmеntlariga yo`l tarmoqlari, tarnsport vositalari va ularni sahlash, tozalash, tеxnik xizmatini bajarish, joylash, ta'mir qilish korxonalari, elеktr ta'minoti qurilmalari tarnsporti vositalari xarakatini tartibga solish va ularni ekspluatatsiya qilishni boshqaruvchi maxsus jihozlar kiradi.
Shahar yo`l tarmoqlari joylanishiga ko`ra ko`cha yo`llari va ko`chadan tashqari yo`llarga, ular esa izli va izsiz yo`llarga bo`linadi.
- Transport tarmoqlari zichligi dеyilganda kilomеtrlarda o`lchanuvchi umum foydalanish yo`lovchi transporti tarmoqlarining uzunligi kvadrat kilomеtrlar o`lchanuvchi shahar xududi maydoniga nisbatan tushuniladi.
hozirgi zamon shahar transporti tarmoqlarini rivojlantirishda quyidagilarni xisobga olish zarur:ayrim shahar magistral yo`llarini iloji boricha tеz va mе'yorida yuruvchi yo`lovchilar yoki yuk transporti xarakati uchun bir tomonlama yoki ikki tomonlama yurishga
- mo`ljlangan yo`llarga va boshqa talablarga binoan, iqtisoslashtirish va moslashtirish; hozirgi zamon yo`l xarakati tartibga solishni boshqaruvchi maxsus jixozlar o`rnatish; transport birliklari oqimi
ko`p joylarda xarakatni kеsishmaydigan ikki qavatli qilib tashkil etish; xarakatni tеzlashtirish maqsadida ko`chalardan tashqari yo`llarni tashkil qilish;
- shahar ichi va tashqarisidagi yo`llarni yaxlit qilib birlashtirish.
|
| |
ZigBee standartı menen tanısıw hám islew principin úyreniw

|
ZigBee standartı menen tanısıw hám islew principin úyreniw
|
bet | 14/20 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 231,35 Kb. | | #241381 |
Bog'liq IOT ozbetinshe jumis Saribaeva AZigBee standartı menen tanısıw hám islew principin úyreniw
ZigBee ashıq, global sımsız texnologiya standartı bolıp, jeke tarmaq tarmaqları ushın kem quwatlı cifrlı radio signallarınan paydalanıwǵa mólsherlengen. Bul Smart úy sistemasında isletiletuǵın ataqlı baylanıs protokolı. Bunday tiller (protokollar) bir neshe bolıwı múmkin: Bluetooth, Zwave, Wi-Fi, ZigBee. Qay-qaysısı isletiliwi isletiletuǵın úskenediń markasına baylanıslı. Biraq, hár bir qaǵıydalar kompleksi yamasa " tiller" bir az parıq etedi. Sonday etip, Bluetooth Bluetooth menen sóylesiwi múmkin, biraq ZigBee hám Bluetooth bir-birin tushuna almaydı. Wi-Fi hám Bluetooth ájayıp texnologiyalar bolıp tabıladı, lekin olar zatlar Interneti sıyaqlı kem quwatlı sımsız tarmaqtı jumısqa túsiriw ushın onsha uyqas kelmeydi. Zigbee protokolı úydi avtomatlashtirishning qosımsha funksiyalarına iye kem quwatlı Wi-Fi variantı bolǵanı ushın ol tez, qawipsiz hám kem quwatlı qurılmalardı jalǵaw talaplarına eń jaqsı juwap beredi. ZigBee standartı ZigBee Alliance tárepinen jaratılǵan bolıp, oǵan Philips, Mitsubishi Electric, Epson, Atmel, Texas Instruments hám basqalar sıyaqlı kóplegen iri kompaniyalar kiredi. Bul Alyans 2002 jılda kommerciyalıq bolmaǵan shólkem retinde dúzilgen. ZigBee IoT apparat hám qosımshalardı islep shıǵıwshılarǵa hám aqırǵı paydalanıwshılarǵa maslasıwshanlıqtı hám de jetilisken muwapıqlıqtı usınıs etedi. Protokol zárúrli qásiyetleri sebepli bir neshe paydalanıwǵa iye: arzan baha, kem quwat tutınıwı hám tezirek sımsız jalǵanıw. Mısal ushın, bul sanalı úyler ushın saylanǵan texnologiya, sebebi ol basqa sımsız texnologiyalardan bir neshe tárepten joqarı turadı. Birinshiden, ZigBee qurılmaları isenimli, sebebi baylanıs óz-ara. Ekinshiden, ol jaqtılandıriw, qawipsizlik, xojalıq texnika hám uyge kirisiw sıyaqlı barlıq tarawlarǵa xızmet etedi. Úshinshiden, eń áhmiyetlisi, bul texnologiya tómen keshigiw hám jumıs aylanıwı sebepli júdá kem quwat sarplaydı. Bunnan tısqarı, ol tarmaqlı tarmaqtan paydalanadı, bul túyindiń isten shıǵıw múmkinshiligın azaytadı.
|
| |
Standartlar - IoT texnologiyası ulıwmalıq qaǵıydaları

|
IoT texnologiyası ulıwmalıq qaǵıydaları
|
bet | 20/20 | Sana | 18.05.2024 | Hajmi | 231,35 Kb. | | #241381 |
Bog'liq IOT ozbetinshe jumis Saribaeva AStandartlar
ETSI TS 102 939. Cifrlı keńeytirilgen sımsız telekommunikaciyalar (DECT) - Ultra tómen energiya (ULE) - Mashinadan mashinaǵa baylanıs
" ETSI TS 102 939 -1 v1. 3. 1 (2017-10). 1-bólim: Úydi avtomatlastırıw tarmaǵı (1-basqısh) "
" ETSI TS 102 939 -2 v1. 3. 1 (2019 -01). 2-bólim: Úydi avtomatlastırıw tarmaǵı (2-basqısh) "
ULE specifikaciyası DECT Forum hám ETSI ortasındaǵı dáslepki sheriklik retinde jaratılǵan.
ULE dıń fizikalıq qatlamı ámeldegi ETSI DECT specifikaciyasınan paydalanadı. ULE transport qatlamınıń joqarı bólegin texnikalıq xarakteristikalaw jumısları ETSI TC DECT de tómendegi jańalanishlar menen ámelge asırıldı.
Maǵlıwmatlar siltemesinı basqarıw
Tarmaq qatlamı
Óz-ara islew birligi
Qosımsha qatlamı protokolı boyınsha ózara kelisiwler
HAN FUN (Home Area Network FUNctional Protocol) ámeliy qatlam protokolı tómendegi funkciyalardı óz ishine aladı:
Protokol tariypi
Qurılma tariypi
Qurılma basqarıwı
Dizimnen ótiw, bólew hám sazlaw
HAN FUN arnawlı qosımshalar hám qurılmalar ushın óz-ara sheriklikti támiyinleydi. Bunnan tısqarı, ol kerek bolǵanda menshikli keńeytpelerdi qollap -quwatlaydı. Haqıyqıy turmısda birgelikte islewdi támiyinlew ushın standartlardı islep shıǵıw processinde bir neshe Interoperability test waqıyaları (IOP) bolıp ótti. HAN Fun kodı GitHub-de hámme ushın bar. ULE sertifikatlaw programması ámeldegi. DECT Forum aǵzaları ózleriniń ULE ónimlerin sertifikatlaw ushın tapsırıwǵa usınıs etilediler.
|
| |