nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Bulutli dasturlar - Maktabgacha va

|
Maktabgacha vaBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Bulutli dasturlar
int.
Cloud computing
maʼlumotlarni saqlash uchun internetda joylashtirilgan
masofaviy serverlardan foydalanish.
Bulutli dasturlarda saqlash
int.
Cloud storage
fayllarni lokal kompyuterning saqlash qurilmasida
(diskida) emas, balki internetda saqlash imkoniyati.
Burn uskunasi
diz.
Burn tool
tasvirga qoraytirib kuydirish effektini beruvchi uskuna.
Buyruq
dast.
Command
dasturda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan vazifa.
Buyurtma
dast.
Custom-written
mijozning talablariga ko‘ra ishlab chiqilgan dasturiy
taʼminot.
CAD
qsq. diz.
CAD
Computer-Aided Design
kompyuter yordamida arxitektura chizmalarini
loyihalash.
CAD/CAM
qsq. diz.
CAD/CAM
Computer-Aided Design/Manufacture
obyektni loyihalashtirishga hamda keyinchalik uni
avtomatik tarzda ishlab chiqarishga imkon beruvchi
dasturiy taʼminot.
CAL
int.
CAL
Computer-Assisted Learning
o‘quvchilarga maʼlum mavzuga oid faktlarni o‘rgatish
uchun kompyuterlardan foydalanish.
CAM
qsq. dast.
CAM
Computer-Aided Manufacture
kompyuter yordamida ishlab chiqarish.
Caps Lock
Caps Lock
klaviaturaning bosh harflarni yozishga mo‘ljallangan
tugmasi.
CC
int.
CC
Carbon copy
elektron pochta manzillarga yuboriladigan xat nusxasi.
CD ROM
qsq.
CD ROM
Compact Disk Read-Only Memory
kompakt disk — optik axborot saqlovchi vosita.
CD ROM qurilmasi
CD ROM drive
CD ROM, CD-R va CD-RW
optik axborot saqlovchi vositalarni o‘qish qurilmasi.
Centre
diz.
Centre
matn bilan ishlash dasturida matnni satrning o‘rtasiga
joylashtirish buyrug‘i;
elektron jadval bilan ishlash dasturida matn/
son/qiymatni katakka nisbatan o‘rtaga joylashtirish
buyrug‘i.
@edurtm_uz
|
| |
Bir marta bosish - Maktabgacha va

|
Maktabgacha vaBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Bir marta bosish
Single click
sichqoncha tugmasini bir marta bosish harakatini
ifodalovchi atama.
Bir-biriga aloqasi bo‘lmagan
mb.
Contiguous
yaxlit uzluksiz blokda saqlanmagan maʼlumotlar;
ustun va qatorlarda bir-birining yonida joylashgan
va diagrammalar tuzishda ajratib belgilangan
maʼlumotlar.
Bir-biriga bog‘liq bo‘lmagan maʼlumotlar
mb.
Non-contiguous data
ustun va qatorlari yonma-yon bo‘lmagan va birgalikda
ishlatish murakkab bo‘lgan maʼlumotlar.
Birlamchi kalit
mb.
Primary key
relyatsion maʼlumotlar bazasida har bir yozuv uchun
takrorlanmas kalit maydoni.
Birlamchi sozlamalar
dast.
Default setting
elementga dastlab qo‘llanadigan sozlamalar.
Bit tezligi
tar.
Bit rate
bir soniyada o‘tkazilishi mumkin bo‘lgan bitlar soni.
Bitkoin
atm. mad.
Bitcoin
kriptovalyutaning bir turi.
Blog
jrg. int.
Blog
veb jurnalning qisqa ko‘rinishi – muntazam sharhlar,
voqealar tasviri, grafik yoki video kabi boshqa
materiallar mavjud bo‘lgan veb
sayt.
Blokcheyn
xlq. tar.
Blockchain
maʼlumotni o‘zgartirish, buzish yoki aylanib o‘tish
yo‘llarini to‘liq bartaraf etuvchi markazlashmagan
axborot almashish tizimi.
Blok-sxema
dast.
Flowchart
strelkalar bilan tutashgan maydonlar to‘plami;
qadamlar ketma-ketligining grafik ko‘rinishi.
Bluetooth
atm. tar.
Bluetooth
mobil telefon, kompyuter va boshqa elektron
qurilmalarning qisqa masofali, simsiz aloqa standarti;
maʼlumotlarni simsiz uzatish usuli.
BMP
qsq. diz.
BMP
BitMaP fayl Windows kompyuterlarida keng tarqalgan
rasm formati.
Bog‘liqlik
mb.
Relationship
maʼlumotlar bazasidagi turli jadvallar orasidagi
bog‘lanishlar;
turli jadvaldagi ikkita obyektning o‘zaro ulanish usuli.
|
| |
Glossariy
Avtomatlashgan

|
Glossariy
AvtomatlashganBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023139
Glossariy
Avtomatlashgan
diz.
Automated
slaydlarni o‘tkazish uchun tashqi taʼsir talab
etilmaydigan taqdimot.
Avtomatlashgan obyektlar
diz.
Automated objects
sahifa yangilanganda avtomatik yangilanadigan
obyektlar: bunga sana va vaqt, sahifani raqamlash
kabilar misol bo‘ladi.
Axborot
Information
qiymatga ega, tushunarli maʼlumot;
taqdim etilish shaklidan qatʼi nazar, shaxs, predmet,
dalil, voqea, hodisa va jarayonlar haqidagi maʼlumot,
tushuncha yoki buyruqlar.
Axloqiy xulq
mad.
Ethical behaviour
boshqalarning mehnatini hurmat qilish, foydalanishda
vijdonli va adolatli bo‘lish;
axloq qoidalariga bo‘ysungan holda harakat qilish;
maʼnaviy prinsiplarni namoyish qiluvchi xulq-atvor.
Ayirish
e-jad.
Subtracting
biror qiymatdan boshqa qiymatni olib tashlash.
Aylantirish
diz.
Rotate
tasvirni soat strelkasi yoki teskari yo‘nalishda
aylantirish imkonini beruvchi buyruq;
tasvirni aylana bo‘ylab harakatlantirish, “dumalatish”.
Baholash
Evaluate
ishga nazar solib, ijobiy va salbiy tomonlarini aniqlash.
Bajarish
dast.
Execution
loyihani shakllantirish bosqichi;
dasturni ishga tushirish.
Bankomat yoki ATM
mad.
ATM
naqd pul olish yoki bank hisob raqamini boshqarish
uchun foydalaniladigan kassa apparati.
Bcc
int.
Bcc
Blind Carbon Copy
elektron xatni oluvchi boshqa insonlarga ko‘rinmaydigan
Bcc manzil.
Belgi
diz.
Character
harf, raqam, simvol, tinish belgisi va boshqalar.
Belgi, yorliq
Label
muayyan axborot obyektining nomi.
|
| |
Apparat taʼminoti - Maktabgacha va

|
Maktabgacha vaBog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Apparat taʼminoti
Hardware
kompyuter tizimining fizik komponentlari.
Appletlar
jrg. dast.
Applets
operatsion tizimda emas, balki boshqa dastur ichida
bajarilishga mo‘ljallangan kichik dastur.
Apps.
jrg.
Apps.
dasturlar atamasining qisqartmasi.
Asosiy hujjat
diz.
Master document
barcha qaydlar uchun foydalaniladigan asosiy hujjat.
Asosiy plata
Motherboard
CPU, RAM va boshqa qurilmalarga quvvat taqsimlovchi
va ularning o‘zaro aloqasini taʼminlovchi plata.
Aspect Ratio
diz.
Aspect ratio
tasvirning eni va bo‘yi o‘rtasidagi nisbat.
Atribut
dast.
Attribute
veb sahifaga qo‘shiladigan biror elementning o‘ziga
xos xususiyati;
obyekt katagidagi maʼlumot turi yoki toifasi.
Audio
diz.
Audio
tovush atamasining boshqacha nomlanishi.
Audiokarta
Sound card
audio axborotni audio qurilmaga, jumladan, karnay
yoki garnituraga yuborish imkonini beruvchi qurilma.
Audio-konferensiya
xlq. tar.
Audio-conferencing
turli manzillardan qo‘ng‘iroq qiluvchilar ishtirokidagi
telefon aloqasi yordamida tashkil etiladigan uchrashuv.
Auditoriya
diz.
Audience
kontentni o‘qiydigan, tomosha qiladigan, undan
maqsadli foydalanadigan shaxslar.
AutoSum
atm. e-jad.
AutoSum
elektron jadvalda yig‘indini avtomatik hisoblash
funksiyasi.
AVERAGE
atm. e-jad.
AVERAGE
tanlangan qator yoki ustunlar diapazonidagi o‘rtacha
qiymatlarni hisoblovchi funksiya.
@edurtm_uz
|
| |
Duplikatsiya - Maktabgacha va

|
Maktabgacha va Pdf ko'rish
|
bet | 102/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Duplikatsiya
diz.
Duplicate
elementning ikkinchi, o‘xshash nusxasini yaratish.
Effektlar
diz.
Effects
slaydlarga qo‘shiluvchi turli o‘tishlar va
animatsiyalarning umumiy nomi.
EFT
qsq. mad.
EFT
Electronic Funds Transfer
elektron pul o‘tkazmalari; kompyuter qurilmasi orqali
pulni bir bank hisobidan boshqasiga o‘tkazish.
Ekran
Screen
kiritilgan matnni ko‘rish imkonini beruvchi kompyuter
qurilmasi.
Ekran o‘lchami
diz.
Screen resolution
ekran maydonining o‘lchami (odatda piksel o‘lchov
birligida ifodalanadi).
Eksport
mb.
Export
maʼlumotlarni foydalanilayotgan dasturdan ko‘chirish.
Elektr tarmog‘iga haddan ortiq yuklama
Electrical overload
elektr zanjirining haddan ortiq zo‘riqishi.
Elektron jadval
e-jad.
Spreadsheet
qator va ustunlardan iborat jadval ko‘rinishidagi
dastur;
turli hisoblash amallarini osonlashtirish imkoniyatini
beruvchi jadval ko‘rinishidagi fayl turi.
Elektron konferensiya
tar.
Electronic conferencing
onlayn/elektron majlis o‘tkazish imkonini beruvchi
elektron kommunikatsiyalardan foydalanish.
Elektron pochta
int.
Email
boshqalardan elektron xatlarni qabul qilish va javob
qaytarish uchun mo‘ljallangan elektron pochta
akkaunti.
Elektron pochta manzili
int.
Email address
takrorlanmas elektron pochta manzili, elektron xat
yuborish va qabul qilish uchun foydalaniladi.
Elektron pochta provayderi
int.
Email provider
elektron pochta manzilini taqdim etuvchi kompaniya.
|
| |
Fotosuratda ranglar tarqalishini ko'rish. 
3

|
Fotosuratda ranglar tarqalishini ko'rish.
3 Pdf ko'rish
|
bet | 71/263 | Sana | 04.02.2024 | Hajmi | 10,15 Mb. | | #151310 |
Bog'liq file (6)2.
Fotosuratda ranglar tarqalishini ko'rish.
3.
Gistogrammani qanday ishlatiladi.
Gistogramma - bu fotosuratdagi ohanglarning tarqalishini ko'rsatadigan grafik.Men
sizning e'tiboringizni fotosuratda ohanglar (ranglar emas) haqida maxsus ma'lumotlarni o'z
ichiga olgan gistogramma haqida gaplashamiz. Agar biz RGB formatidagi rasm bilan
shug'ullanadigan bo'lsak, unda bunday histogramma bir vaqtning o'zida barcha kanallarni
namoyish etadi.
Shuningdek, fotosuratda alohida qizil, yashil va ko'k kanal (rangli) tarqalishini ko'rsatadigan
kanallar uchun alohida gistogrammalar mavjud, lekin shaxsan men ulardan umuman
foydalanmayman.
Kamerada gistogramma oldindan ko'rish rejimida Info tugmasini ketma-ket 2-3 marta
bosish orqali chaqiriladi. Bu oldindan ko'rishni ko'rinishini o'zgartiradi - to'liq ekranli
fotosurat o'rniga fayl parametrlari va tegishli gistogrammalar haqida qo'shimcha
ma'lumotlar paydo bo'ladi.
Eng chap nuqta ekanligini tushunish muhimdir qora nuqta (to'liq ko'r-ko'rona,
aniqlanmagan joylar) va juda o'ng nuqta - oq nuqta (eng ko'p yonib ketgan ortiqcha
piksellar, ular haqida ma'lumot butunlay yo'qoladi).
Vertikal shkalada fotosuratdagi har bir tugmachaning piksellari soni ko'rsatilgan.
Gistogrammaning "cho'qqisi" qanchalik baland bo'lsa, rasmdagi shuncha mos keladigan
ohanglar. Masalan, yuqoridagi misollarda keltirilgan fotosurat gistogrammasida
gistogrammaning chap tomonida juda baland cho'qqilar paydo bo'ladi, bu fotosuratning
aksariyat qismini qorong'i joylar egallaganligini ko'rsatadi (bu holda qorong'i fon).
Gistogrammani qanday ishlataman?
Ko'pincha, gistogramma navigatsiya qilish uchun ishlatiladi, qanchalik to'g'ri ta'sir
qilish. Ayniqsa, fotosuratda yorug'lik etarli yoki yo'qligini "ko'z bilan" aniqlashga
qiynalayotgan yangi boshlagan fotosuratchilar uchun histogram ko'rsatkichlariga tayanishni
tavsiya etaman.
Bu holda asosiy qoida ekstremal nuqtalarda gistogrammaning eng yuqori nuqtalaridan
qochingfotosuratda yorug'lik kamligi yoki haddan tashqari ta'sirlanish haqida gapiradigan
narsalar.
|
| |
ayl an nus a olish - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

51
2-bob: Apparat va dasturiy ta’minot
dastur yoki foydalanuvchi profi li oʻchirilganda qolib
ketgan fayllarni tozalaydi
. uyurtma yoki tayyor
asturiy taʼminot
uyurtma
mijozning talablariga koʻra ishlangan
dasturiy taʼminot
ayyor
umumiy foydalanishga va katta bozorga
moʻljallangan dasturiy taʼminot
Agar mijozga oʻz tashkilotiga xos boʻlgan aniq
maqsadni amalga oshiradigan dasturiy yechim kerak
boʻlsa, maxsus dasturiy taʼminotga buyurtma beradi
Bu
buyurtma
dasturiy taʼminot deb nomlanadi,
chunki u mijozning ehtiyojlariga moslashtirilgan va
mijozning talablariga javob beradi
Agar dasturiy taʼminot avvaldan mavjud boʻlsa
va onlayn yoki doʻkondan sotib olinsa, u
Sinov savollari - Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari

23-MAVZU
Gistogramma palitrasi.
1.1.O`quv mashg`ulotining ta`lim texnologiyasi modeli
O’quv sоаti: 2 sоаt
O’quvchilar sоni: 25-30 gacha
O`quv mashg`uloti shakli va
turi
Amaliy–yangi bilimlаrni egаllаsh bo’yichа o’quv
mаshg’ulоt
O’quv mаshg’ulоt rеjаsi
1. Gistogramma nima uchun ishlatiladi.
2. Fotosuratda ranglar tarqalishini ko'rish.
3. Gistogramma qanday ishlatiladi.
O`quv mashg`uloti maqsadi: O`quvchilarda gistogramma palitrasi tushunchalarni
shakllantirish.
O’qitish natijasi: Gistogramma palitrasi bo`yicha mavzuni o’zlashtirish
natijasida
o’quvchida shakllanadigan bilim, ko’nikma yoki kompetentsiyaga ega bo’ladi.
Pedagogik vazifalar:
1.
Rastrli
tasvirlarni
asosiy
рarametrlari, roli va o’rni haqida
ma’lumot berish.
2. Размер изображения (Image
size)
maydoni,
mazmuni
va
vazifalarini yoritib berish.
3. Oynani
рastki qismida fayllar
o‘lchamlarining asosiy elementlari
va usullari
xususiyatlarini ochib
berish.
O`quv faoliyatining natijalari:
1. Rastrli tasvirlarni asosiy рarametrlari, roli va o’rni
haqida aytib beradilar.
2.Размер изображения (Image size) maydoni,
mazmuni va vazifalarini ko’rsatib beradilar.
3. Oynani рastki qismida fayllar o‘lchamlarining asosiy
elementlari va usullarini sanab beradilar.
O’qitish metodlari:
Vizual ma’ruza matn,
tushuntirish, blis-so’rоv,
klaster.
O’qitish vositalari:
O’quv materiali,
slaydlar, kompyuter tizimi,
proektor.
O’quv faoliyatini tashkil etish
shakllari:
Jamoaviy, ommaviy.
O’qitish shart-sharoiti:
Maxsus texnika vositalari bilan jihozlangan auditoriya.
Qaytar aloqaning yo’l va
vositalari:
Og`zaki nazorat: savol-javob.
-bob: Kuzatish va boshqarish

|
-bob: Kuzatish va boshqarish Pdf ko'rish
|
bet | 79/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJA3-bob: Kuzatish va boshqarish
55
. 1 nsorlar
•
Sensor atrof-muhitni doimiy ravishda kuzatadi
•
Sensor qabul qilayotgan ma’lumot
analo
signal
boʻladi Ular kompyuter tizimi qayta ishlashi uchun
raqamli signalga aylantiriladi Buni analogdan
raqamliga oʻgiruvchi konvertor (ADC) amalga oshiradi
•
Shundan soʻng raqamli signal
mikro rots ssor
ga
yuboriladi Mikroprotsessor qiymatni qayta ishlaydi
va uni oldindan oʻrnatilgan qiymat yoki qiymatlar
diapazoni bilan taqqoslaydi
•
Agar qiymat ma’lum diapazonga toʻgʻri kelsa/
kelmasa, mikroprotsessor biror harakatni boshlash
boʻyicha
aktuator a
signal yuboradi
Avtomatlashtirilgan koʻcha chirogʻi hayotimizga kirib
kelgan boshqarish texnologiyasiga misol boʻladi Unda
quyidagi algoritm ijro etiladi
•
orugʻlik sensori atrof-muhitdagi yorugʻlik darajasini
doimiy ravishda kuzatib boradi
•
Kuzatishlardan olingan analog maʼlumotlarni ADC
raqamli signalga aylantiradi
•
Raqamli signal mikroprotsessorga yuboriladi va
mikroprotsessor qiymatni oldindan dasturlangan
diapazon bilan taqqoslaydi
•
Agar qiymat oldindan belgilangan diapazondan
tashqarida boʻlsa, mikroprotsessor aktuatorga signal
yuboradi U koʻcha chirogʻini yoqish yoki oʻchirish
uchun harakatga kirishadi
•
Keyin butun jarayon takrorlanadi
Bu algoritmni blok-sxemada quyidagicha tasvirlash
mumkin
Sensorlardan foydalanish inson uchun zararli va xav i
muhitlarda, masalan, atom elektr stansiyalarida radiatsiya
darajasi yoki faol vulqon ichidagi oʻzgarishlarni aniqlashda
ham juda foydali boʻlishi mumkin
Kuzatish va boshqarish texnologiyalari turli
sensorlardan foydalanadi Kuzatish texnologiyalari
sensorlardan atrof-muhitni kuzatish uchun foydalanib,
koʻpincha atrof-muhit haqida maʼlumotlar toʻplaydi
Kuzatish va boshqarish tizimlarining asosiy tamoyillari
juda oʻxshash boʻlib, asosan quyidagilardan iborat
|
| |
. kkita utilit nomini k ltirin

10/11-sinf Informatika va axborot texnologiyalari
52
. . om ilyatorlar va
int r r tatorlar
om ilyatorlar
va
int r r tatorlar
haqida ushbu
bob avvalida aytirilgan edi
Kompilyator va interpretatorning farqlari
ompilyator
Interpretator
Ijro etilishidan oldin
birdaniga manba kodini
obyekt kodiga oʻgiradi
Manba kodini obyekt
kodiga bir martada bir
satrdan oʻgiradi
Kompilyatsiya qilingan
obyekt kodi faqat u
moʻljallangan operatsion
tizim uchun ishlaydi
Manba kodini bir nechta
operatsion tizim uchun
obyekt kodiga oʻgirishi
mumkin
Obyekt kodi darhol
bajarilishga tayyor
boʻladi
Obyekt kodini yaratish
kerak, shuning uchun
bajarish vaqtiga
qoʻshimcha vaqt
qoʻshiladi
Kompilyatsiya uzoq vaqt
talab qilishi mumkin,
bu esa dasturni ishlab
chiqish vaqtida sinovdan
oʻtkazishda qiyinchilik
tugʻdiradu
Faqat kerakli kodning
oʻzi oʻgiriladi, shuning
uchun bu usul dasturni
ishlab chiqish vaqtida
sinovdan oʻtkazish
uchun qulay
2.07-jadval. ompilyator va interpretator farqlari.
16.
Kompilyatorning funksiyasini tasvirlab bering
17
Interpretatorning kompilyatorga nisbatan
ikkita ustun tomonini tasvirlab bering
. 6. ulosa
Qurilmalar (ba’zida texnik ta’minot, apparat
ta’minoti, Hardware) bu kompyuterning jismoniy
komponentlaridir Ichki qurilmalar CPU, asosiy plata,
RAM, ROM, grafi k karta, audiokarta, qattiq disk va SSD
diskni oʻz ichiga oladi Periferiya qurilmalariga monitor,
klaviatura, sichqoncha, printer, kamera, veb kamera,
skaner, OCR, MICR, OMR, shtrixkod rider, esh disk, tashqi
qattiq disk, Blu-ray disk qurilmasi va xotira kartasi kiradi
Kiritish qurilmalari maʼlumotni kompyuterga yuborish
imkonini beradi, chiqarish qurilmalari esa maʼlumotlar va
axborotlarni kompyuterdan uzatishga xizmat qiladi
Dasturiy taʼminot qurilmalarda ishlaydigan dasturlardir
Tizimli dasturiy taʼminotga operatsion tizimlar, qurilma
drayverlari, utilitlar, kompilyatorlar, interpretatorlar va
linkerlar kiradi Amaliy dasturiy taʼminot tarkibiga matn bilan
ishlash, elektron jadvallar, maʼlumotlar bazasini boshqarish
tizimlari, grafi k tahrirlash, fotosuratlarni tahrirlash, videoni
tahrirlash, muloqot, veb sahifalar yaratish, boshqarish va
oʻlchash dasturlari, app va appletlar kiradi
Utilit dasturi antivirus va malware dasturlarga qarshi
kurashish, zaxira nusxasini yaratish, maʼlumotlarni siqish,
disklarni defragmentatsiyalash, formatlash, fayllarni
nusxalash va oʻchirishni oʻz ichiga olishi mumkin
Tayyor dasturiy taʼminot oldindan mavjud, onlayn
yoki doʻkondan sotib olinadigan dasturiy taʼminotdir
Buyurtma dasturiy taʼminot esa tashkilotning oʻziga xos
talablariga moslab maxsus yoziladi
Turli foydalanuvchi interfeyslariga buyruq satri interfeysi,
foydalanuvchi grafi k interfeysi, muloqot interfeysi va
ishoralar interfeysi kiradi Interfeysni loyihalashda rang,
maket, shri oʻlchami, turi, ma’lumot hajmi va boshqaruv
elementlarining uygʻunligini hisobga olish kerak
om ilyator 
yuqori darajadagi dasturlash tilini 
mashina kodida bajariladigan faylga aylantiradi
nt r r tator

53
azorat savollari
Jaloliddin yangi kompyuter sotib oldi
U asosiy plata, CPU va RAMdan iborat
1 a.
Asosiy plata maqsadini tasvirlab bering
[1]
1 b.
Baʼzi maʼlumotlar kompyuter oʻchirilganda yoʻqolib ketmasligi kerak
Ushbu
funksiyani bajaradigan qurilmani aniqlang
[1]
1 c.
Jaloliddinga nima uchun grafik karta kerakligini tushuntiring
[2]
Jaloliddinga kompyuteridagi maʼlumotlarning zaxira nusxasini saqlab borishni maslahat
berishdi
2.
Buning uchun bulutli xotiradan foydalanish sabablarini keltiring
[4]
500 dan ortiq odimi va bir nechta serverlari boʻlgan idora oʻz maʼlumotlarining
za ira nus alarini magnit lenta yordamida saqlaydi.
3.
Ushbu zaxira nusxasiga nima uchun magnit lenta ishlatilishini tushuntiring
[6]
Idora doimiy ravishda aholi orasida soʻrovnoma oʻtkazadi.
4.
Soʻrovnomalar natijalarini kiritish uchun nega belgini optik oʻquvchi qurilma
(OMR) mos kelishini tushuntiring
[4]
Idoraga chiqindilarni boshqarish boʻyicha yangi dasturiy taʼminot kerak.
idora
veb saytiga bogʻlanadi. astur orqali odamlar muammolar haqida
masalan
qolib ketgan chiqindilar toʻgʻrisida abar berishi mumkin.
5.
Ushbu maqsadni amalga oshirish uchun buyurtma dasturiy taʼminotdan
foydalanishni baholang
[6]
Idora jamoatchilik uchun a borot videolari ishlab chiqmoqchi. Bunda video
tahrirlash dasturiy taʼminotidan foydalanadi.
tayyor 
asturiy taʼminot

|
tayyor
asturiy taʼminot Pdf ko'rish
|
bet | 75/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAtayyor
asturiy taʼminot
deb nomlanadi Dasturiy taʼminot
umumiy maqsadlar uchun ishlab chiqiladi va keng
foydalanuvchilar qatlamiga mos boʻladi Istagan kishi
dasturiy taʼminotni belgilangan narxda sotib olishi
mumkin
14.
Tayyor dasturiy taʼminotni tasvirlab bering
15
.
Buyurtma dasturiy taʼminotning ikkita
kamchiligini tasvirlab bering
Buyurtma dasturiy taʼminot
Tayyor dasturiy taʼminot
Buyurtma asosida yozilgan dasturiy taʼminotni
ishlab chiqish uchun sar angan barcha xarajatlar
mijoz tomonidan qoplanadi va bu juda qimmatga
tushadi
Tayyor dasturiy taʼminotni ishlab chiqish uchun
sar angan xarajatlar uni belgilangan narxda sotib olgan
barcha mijozlar oʻrtasida taqsimlanadi, yaʼni bu narx
ancha past boʻladi
Buyurtma dasturiy taʼminotni yaratish uzoq vaqt
talab etadi, shu bois mijoz dasturiy taʼminotning
tayyor boʻlishini kutishi kerak boʻladi
Tayyor dasturiy taʼminot oldindan ishlangan boʻladi,
shuning uchun mijoz uni darhol ishlatishni boshlashi
mumkin
Mijozning talablariga binoan, qoʻshimcha nozaruriy
xususiyatlardan voz kechish mumkin
Mijoz bajarishi kerak boʻlgan baʼzi bir vazifalarni
amalga oshirishning iloji boʻlmasligi, u hech qachon
foydalanmaydigan juda koʻp xususiyatlar esa dasturdan
joy olishi mumkin
Ishlab chiquvchilar ushbu dasturiy taʼminot mijoz
ishlatadigan qurilma, dasturlar va maʼlumotlarga
mos kelishini taʼminlaydi
Dasturiy taʼminot mijoz ishlatadigan mavjud qurilmalar,
dasturlar va maʼlumotlarga mos kelmasligi mumkin
Dasturiy taʼminot ilgari faqat sinalgani,
lekin ishlatilmagani uchun mijoz undan
foydalanayotganda xatolar kuzatilishi mumkin
Dasturiy taʼminot minglab mijozlar tomonidan ishlatiladi,
xatolar aniqlanadi va tez tuzatiladi atolar topilgani
sari tuzatishlar (patch) chiqariladi Chunki dastur toʻgʻri
ishlashi talab etiladi
Dasturiy ta’minotni ishlab chiqqan kompaniya uni
toʻliq ishlashini yoʻlga qoʻyish boʻyicha mijozga uzoq
vaqt mobaynida xizmat koʻrsatishni oʻz zimmasiga
oladi
Mijozlar turli xil manbalardan, shu jumladan, telefon
orqali, munozara forumlari va onlayn treninglardan
yordam olishi mumkin
2.06-jadval. Buyurtma dasturiy taʼminot va tayyor dasturiy taʼminotning farqlari.
|
| |
Innovatsiyalar vazirligi rastr va vektor grafikasi asoslari - bet 78

Mavzu bo’yicha o`quv mashg`ulotining texnologik xaritasi
Faoliyat
bosqichlari
Faoliyat mazmuni
O’qituvchining
O’quvchilarning
I.
Kirish
bosqichi
(10 daqiqa)
1.1. Mаvzu, mаqsаd vа rеjаlаshtirilgаn o’quv
nаtijаlаrini e’lоn qilаdi.
1.2. Rеjа sаvоllаrini ekrаngа chiqаrаdi.
1.3. O’quv fаоliyatini bаhоlаsh mеzоnlаri mа’lum
qilinаdi.
Eshitаdilаr,
yozib
оlаdilаr.
Diqqat qiladilar.
Diqqat qiladilar.
II.
Аsosiy
bosqich
(60 daqiqа)
2.1. Tаlаbаlаr bilimini fаоllаshtirish mаqsаdidа blis-
so’rоv o’tkаzаdi:
1. Effektlar qanday ishlatiladi?
2. Filtr menyusi nimalardan tashkil topgan?
3. Shovqunlarni qanday olib tashlash mumkin?
2.2. Vizuаl mаtеriаllаrdаn
fоydаlаngаn hоldа
mа’ruzа mаtеriаllаrini rеjа sаvоllаri bo’yichа
izchillikdа bаyon qilаdi (1-ilоvа).
Savollarga javob
beradilar.
Tinglаydilаr,
yozаdilаr.
III. Yakuniy
bosqich
(10daqiqa).
3.1. Mаvzugа хulоsа yasаydi. O’quv
jаrаyonidа fаоl
ishtirоk etgаn tаlаbаlаrni rаg’bаtlаntirаdi.
3.2. Klаstеr tuzish qоidаlаrini eslаtаdi (2-ilоvа).
Mustаqil ish uchun vаzifа bеrаdi:
kompyuter
grafikasi turlari (rastrli,
vektorli, fraktal) bo’yicha
klaster tuzish. O’qituvchining bоshlаng’ich nаzоrаt
vаriаnti 3-ilоvаdа kеltirilgаn.
Diqqat qiladilar.
Vazifani yozib
oladilar.
25. Mavzu: Effektlar va filtrlar.
Reja:
1. 3D Effects guruhi filtrrlari.
-ilova.  
Baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari (ball

|
-ilova.
Baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari (ball
|
bet | 232/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat3-ilova.
Baholash mezonlari va ko‘rsatkichlari (ball)
guruh
|
1 topshiriq
|
2 topshiriq
|
3 topshiriq
(har bir savol 0,3 ball)
|
Ballar yig‘indisi
|
(2,0)
|
(2,0)
|
1-savol
|
2-savol
|
3-savol
|
(5,0)
|
1
|
|
|
|
|
|
|
2
|
|
|
|
|
|
|
4- ilova.
B.B.B. usuli asosida bilimlarni sinash uchun tarqatma materiallar
|
tushuncha
|
bilaman “+”,
bilmayman “-”.
|
bildim “+”,
bila olmadim “-”.
|
1
|
Ulgurji narxlar
|
|
|
2
|
Narx
|
|
|
3
|
CHakana narxlar
|
|
|
4
|
Xarid narxlari
|
|
|
5
|
Demping narxlar
|
|
|
6
|
Ta’riflar
|
|
|
"Insert usuli"
Insert - samarali o‘qish va fikrlash uchun belgilashning interfaol tizimi xisoblanib, mustakil o‘kib-o‘rganishda yordam beradi. Bunda ma’ruza mavzulari, kitob va boshqa materiallar oldindan talabaga vazifa qilib beriladi. Uni o‘kib chikib, "V; +; -; k" belgilari orqali o‘z fikrini ifodalaydi.
Matnni belgilash tizimi
(v) -men bilgan narsani tasdiklaydi.
(+) - yangi ma’lumot.
(-) - men bilgan narsaga zid.
(k) -meni o‘ylantirdi. Bu borada menga ko‘shimcha ma’lumot zarur
Masalalar:
1-masala
Kuchmas mulk savdosi bilan shug‘ullanadigan kompaniya xar biriga bir qancha mikdorda pul to‘lab ikkita kvartiraga ega bo‘ldi . So‘ng bu kvartiralar sotildi. Bir kvartiradan kompaniya 14 % daromad oldi, ikkinchisidan 11 % yo‘qotdi. Ikkala kvartiraning sotuvidan so‘ng kompaniya 515 mln sh.p.b. ga ega bo‘ldi.
Savol: Har bir kvartiraning sotib olish va sotish baxosi qancha?
2-masala
Opa-singil Anna, Bella va Veralar birgalikda aniq bir aksionerlik kapitaliga egalik kilar edilar. Annaning turmush urtogi vafot etdi va ishga Annaning jiyani kushildi, Bellaning xam eri vafot etgach, ishni ugli bilan birgalikda olib bordi. Vera esa turmushga chikib, erini xam ishga jalb etdi. Aksionerlar daromadni barcha ishtirokchilar urtasida teng taksimlashga kelishdilir. Birinchi yilning oxiriga kelib foyda mikdori 44 mln. sh.p.b. ni tashkil etdi. Solik inspeksiyasiga ma’lum buldiki, xar bir aksionerning ulushi bir butun milionni tashkil etar ekan.
3-masala
Poyabzalchilik korxonasi bir oylik ishlab chiqarish xajmi 1000 juft bulganda doimiy xarajatlar 200 ming sumga to‘g‘ri keladi. Agar mexnat yagona uzgaruvchan omil bulsa, uning bir soatlik xarajati 1250 sumni tashkil kilsa, bir soatlik ishlab chiqarish xajmi 5 juft poyabzal bulsa, u xolda o‘rtacha ishlab chiqarish xarajatlari va o‘rtacha uzgaruvchan ishlab chiqarish xarajatlari qancha mikdorni tashkil etadi?
|
| |
Raqobat, u taklif orqali narxga ta’sir qiladi

|
Raqobat, u taklif orqali narxga ta’sir qiladi
|
bet | 231/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlatRaqobat, u taklif orqali narxga ta’sir qiladi.
Bozor sharoitiga qarab o‘zgarmaydigan narxlar standart narxlar deyiladi. Bunda narx o‘zgarmasada, foyda ko‘payishi mumkin, ya’ni bu narx xaridorga qulaylik tug‘diruvchi xarajatlarni qisqartirish yo‘li bilan amalga oshiriladi.
O‘zgaruvchan narxlar – bular bozor sharoitiga qarab oshirilib yoki kamaytirilib turiladi.
Monopol narxlar monopol mavqeiga ega bo‘lgan tovarlarga belgilanib, ishlab chiqarish bahosidan yuqori yoki past bo‘lishi mumkin.
Tartibga solinadigan narxlar – bu yuqori va quyi chegarasi belgilangan narxlardir.
Irratsional narxlar er, suv, o‘simlik va hayvonot dunyosi kabi tibiiy resurslarga belgilanadigan narxlarni bildiradi.
YAshirin narxlar xufiyona bozorlarda shakllanadigan narxlarni anglatadi.
Narx diapazoni.
Davlatning narx siyosati – bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida narxlarni erkinlashtirish va milliy bozor narxlarini jahon bozori narxlariga yaqinlashtirishga qaratiladi.
1- ilova
Gurux bilan ishlash qoidalari
Gurux a’zolarining xar biri
- o‘z sheriklarining fikrlarini xurmat kilishlari lozim;
- berilgan topshiriqlar bo‘yicha faol, xamkorlikda va mas’uliyat bilan ishlashlari lozim;
- o‘zlariga yordam kerak bo‘lganda so‘rashlari mumkin;
- yordam so‘raganlarga ko‘mak berishlari lozim;
- guruxni baholash jarayonida ishtirok etishlari lozim;
- "Biz bir kemadamiz, birga cho‘kamiz yoki birga kutilamiz" qoidasini yaxshi bilishlari lozim.
|
2-ilova
Muxokama va xulosalar chiqarish uchun savollar
Narxning iqtisodiy mazmunini uning vazifalari orqali tushuntirib bering.
Qanday narx turlarini bilasiz? Ularga qisqacha tavsif bering.
Narx siyosati nima?
O‘zbekistonda narx siyosati amalga oshirilishining qanday xususiyatlari mavjud?
Xarajatlar, narx, baxo, maxsulot tannarxi tushunchalari qanday bog‘liklikda namoyon bo‘ladi?
Maxsulot tannarxi tashkil etuvchi xarajatlar
|
|
| |
Jek 
atm.
Jack
kabel ulanadigan komponent.
Jismoniy maʼlumotlar

152
Kalit
xavf.
Key
maʼlumotlarni shifrlash yoki deshifrlash uchun
foydalaniladigan ketma-ketlik yoki algoritm.
Kalit (maydon)
mb.
Key (field)
fayl ichidagi yozuvni aniqlash uchun foydalaniladigan
maydon. Kalit maydonidagi element takrorlanmas
bo‘lishi kerak.
Kalit so‘z
Keyword
qidirilayotgan maʼlumotlarni umumlashtiradigan
muhim so‘z (yoki ibora).
Kanalni o‘zgartirish
tar.
Circuit switching
maʼlumotlarni uzatish davomida yagona ochiq aloqa
yo‘li.
Kanvas
xlq. diz.
Canvas
chizish uchun mo‘ljallangan, sahifaga o‘xshash
maydon.
Karnaylar
Speakers
elektr quvvati ulanganda tovush/audio uzatadigan
elektr-mexanik qurilma.
-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi

|
-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi
|
bet | 96/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.4-rasm. Korxonaning funksional tashkiliy tuzilishi
Funksional organning o‘z vakolatlari doirasidagi ko‘rsatmalari ishlab chiqarish bo‘linmalari uchun majburiydir.
Afzalliklari: samarali aloqa mumkin.
Kamchiliklari: qarama-qarshi yo‘nalishlarni olish, ustuvor vazifalarni bajarish uchun kurash, funksiyalar va boshqarish bo‘linishining murakkabligi, boshqaruvning moslashuvchanligi yo‘qligi.
Qattiq funksional tashkiliy tuzilmalarni (funksional asosda qurilgan) va bo‘linuvchi (yarim avtonom birliklar to‘plami shaklida qurilgan) farqlash. Ularning qattiqligi chegaralarning o‘zgarmasligi, kiruvchi elementlar to‘plami va bog‘lanishlarning qattiqligi bilan belgilanadi. Funksional struktura cheklangan assortimentdagi barqaror ishlab chiqarishga ega bo‘lgan korxonalar uchun samarali tashkiliy shakldir.
CHiziqli tashkiliy tuzilish xarakterlanadi
Bo‘limlarda barcha boshqaruv funksiyalariga ega bo‘lgan va bitta odamni boshqarish jamlangan bosh mavjud (2.5-rasm).
Rahbar va ijrochi o‘rtasida oraliq aloqalar mavjud emas. Menejerlarning qat’iy ierarxiyasi shakllantirilmoqda (uchastka ustasi, do‘kon menejeri, korxona direktori). Ushbu tuzilish oddiy ishlab chiqarish bilan shug‘ullanadigan kichik va o‘rta korxonalar tomonidan qo‘llaniladi.
Afzalliklari: boshqaruvning birligi va ravshanligi, shaxsiy javobgarlik, kompetensiyani rag‘batlantirish.
2.5-rasm. Korxonaning chiziqli tashkiliy tuzilishi
K amchiliklari: rahbarning kompetensiyasiga yuqori talablar, axborotni uzatish vaqtining ko‘payishi, qarorlarni qabul qilishda xolislik yo‘qligi, qabul qilingan qarorlarni bajarish samaradorligining pastligi, ijrochilar buxgalteriya hisobi va nazorati bo‘yicha qo‘shimcha ishlarni bajarishga majbur.
Qarorni qabul qilishni qullab-quvvatlash
Ishlash standartlari
Iste’molchilar uchun qiymat yaratish
|
| |
-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi

|
-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi
|
bet | 97/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.6-rasm. Kompaniyaning asosiy tashkiliy tuzilmasi
Tarkibiy rahbar uchun qarorlar va hujjatlarni tayyorlash uchun xodimlarning mutaxassislari mavjudligini tarmoqning bosh tashkiliy tuzilmasi nazarda tutadi (2.6-rasm).
Apparat xodimlari maslahat, nazorat va boshqa vakolatlarga ega. Bunday struktura o‘rta korxonalarda qo‘llaniladi.
Afzalliklari: rahbar tomonidan qabul qilinadigan qarorlarning vakolatlari oshadi, boshqaruv funksiyalarining takrorlanishi yo‘q qilinadi.
Kamchiliklari asosan chiziqli tashkiliy tuzilish bilan bir xil.
CHiziqli-funksional tashkiliy tuzilma chiziqli va funksional rahbarlarning rollarini ajratishni o‘z ichiga oladi (2.7-rasm).
Rasm 2.7 CHiziqli funksional tashkiliy tuzilma
SHunday qilib, funksional xizmatlar liniya menejerlari uchun echimlar tayyorlaydi. Korxona qanchalik katta bo‘lsa, u murakkabroq faoliyat bilan shug‘ullanadi, shunchalik ko‘p tarmoqli apparatga ega bo‘lishi kerak.
Afzalliklari: vakolatli qaror qabul qilish qobiliyatini kengaytirish, ishlab chiqarishning texnologik masalalarini hal qilish vaqtini qisqartirish. Kamchiliklari: funksional va chiziqli menejerlarning munosabatlaridagi qiyinchiliklar.
Bo‘linmaning tashkiliy tuzilmasi tarkibiy tuzilmalarning o‘z faoliyati natijalari bo‘yicha sezilarli darajada mustaqilligini o‘z ichiga oladi (2.8-rasm).
Bunday boshqaruv ko‘plab mustaqil bo‘linmalardan (bo‘limlardan) iborat yirik korxonaga xosdir. Bu faoliyati tashkilot maqsadlariga erishish uchun bo‘ysunadigan korxonalarning alohida guruhi. Korporatsiyaning bo‘linma boshqaruv tuzilmasi boshida strategik markaz bo‘lib xizmat qiladigan bosh menejerning qarorgohi va idorasi joylashgan. Ushbu struktura to‘rtta versiyada qurilishi mumkin.
/
|
| |
Sotsial himoya funksiyasi - Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti

|
Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat konchilik instituti
|
bet | 230/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat5.Sotsial himoya funksiyasi. Bozor iqtisodiyotining o‘tish bosqi-chida ijtimoiy himoya vazifasini o‘tovchi narxlar, aholining keng qatlamlarini hayotiy zarur ist’emolchilik tovarlari bilan minimal darajada ta’minlash maqsadida ham qo‘llaniladi. Qiymatni hisobga olish vazifasi. Tovarni ishlab chiqarishga qilingan xarajatlar, olingan natijalar va uning nafliligi narx yordamida hisobga olinadi.
6. Taqsimlash vazifasi. Narx vositasida daromadlar, mahsulotlar va iqtisodiy resurslar mulkdorlar, tarmoqlar, sohalar hamda hududlar o‘rtasida taqsimlanadi va qayta taqsimlanadi.
Narxlarni turkumlashga bir qator mezonlar asos qilib olinadi. Bular narxlarning iqtisodiy mazmuni, tartibga solinish darajasi va amal qilish doirasidir.
Tartibga solinishi darajasiga ko‘ra narxining quyidagi turlari mavjud bo‘lishi ko‘zda tutiladi.
Qat’iy belgilangan narxlar. Ma’muriy tarzda belgilanib, bozor kuchlari ta’sir ko‘rsatmaydi va muayyan davr davomida doimiy bo‘lib qoladi.
Erkin narhlar. Talab va taklif ta’siri ostida vujudga keladigan bozor narxlaridir.
Tartibga solinadigan narxlar. Ayrim tovarlarga davlat narxlarning yuqori (iste’molchi manfaatini ko‘zlab) va quyi (ishlab chiqaruvchi manfaatini ko‘zlab) chegarasini belgilaganda, hamda moliyaviy va kreditli dastaklardan foydalanib, narxga ta’sir ko‘rsatganda o‘z o‘rniga ega bo‘ladi.
SHartnoma narxlari. Ishlab chiqaruvchi va iste’molchi tomonidan shartnomada qayd qilingan narxlardir.
Amal qilish doirasi (bozor ko‘lami)ga ko‘ra hududiy, milliy va jahon narxlari ajratiladi.
Narx turli omillar ta’sirida shakllanadi:
Ishlab chiqarish harajatlari.
Tovarning nafliligi, ya’ni uning iste’molchilarga foydalilik darajasi.
Talab va taklifning nisbati, ya’ni biror bir tovarga talab katta bo‘lsayu, u tovarning taklifi kam bo‘lsa narx yuqori bo‘ladi va aksincha.
|
| |
Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari

|
Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari
|
bet | 92/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.3. Ishlab chiqarish tizimlarini rivojlantirish strategiyasining shakl va bosqichlari
Tovarlarning ko‘pligi va bu borada raqobatning kuchayishi natijasida yuzaga kelgan o‘zgarishlar, kompaniyadan ma’lum iste’molchiga e’tibor berishini va ushbu xususiyatlarni hisobga olgan holda ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini ishlab chiqishni talab qiladi.
Rivojlanish strategiyasini tanlashga ta’sir qiluvchi birinchi omil bu korxonaning tashqi muhiti. Korxonaning maqsadlariga erishish uchun ular strategiya amalga oshirilgunga qadar vujudga keladigan vaziyatda real bo‘lishi kerak. SHuning uchun atrof-muhit omillarini har birini hisobga olish kerak. Xususiyatlarning birinchi guruhi sizga korxonaning tashqi muhitini ishlab chiqarishni tashkil etishni rivojlantirish uchun dasturni tanlash va vaqtiga ta’sirini baholashga imkon beradi. Asosiy atrof-muhit o‘zgaruvchilari quyidagilardir: uning barqarorligi va noaniqligi, mahsulotga talabning o‘zgarishi, iqtisodiy aloqalarning ishonchliligi va kengligi, raqobat darajasi, mintaqaviy xususiyatlar va boshqalar. Tashqi muhitning tahlili savolga javob berishga imkon beradi: korxonada qanday rivojlanish imkoniyatlari mavjud?
Ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini belgilovchi ikkinchi omil - bu korxonaning tashkiliy salohiyati.
Tashkiliy potensial ishlab chiqarishni tashkil etishning rivojlanish strategiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish uchun mavjud resurslar va imkoniyatlarning umumiy xususiyatini tavsiflaydi. Tashkiliy potensialning xususiyatlari strategik tanlovga ta’sir ko‘rsatadigan korxonaning oltita asosiy xususiyatlarini aniqlaydi: uning hajmi, zaxira resurslari miqdori, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil qilishning progressiv usullari, xodimlarning innovatsiyalarga tayyorligi, o‘zgarishlarni tashkil etish tajribasi va uning tashkiliy tuzilishi. Belgilangan o‘zgaruvchilar tahlili bizga korxonani ishlab chiqarishni tashkil etish sohasidagi asosiy afzalliklarini, iqtisodiy manevr imkoniyatlarini baholashga, qarshilikni engib o‘tish usullarini va o‘zgarish strategiyasini tanlashga imkon beradi.
|
| |
‑rasm. Strategik menejment jarayoni

|
‑rasm. Strategik menejment jarayoni
|
bet | 95/277 | Sana | 17.12.2023 | Hajmi | 7,72 Mb. | | #121222 |
Bog'liq Navoiy kon-metallurgiya kombinati davlat korxonasi navoiy davlat2.4‑rasm. Strategik menejment jarayoni
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari.
Strategik boshqaruvning asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat:
1. Biznes sohasini aniqlash va firmaning asosiy maqsadini ishlab chiqish.
2. Firmaning asl maqsadini alohida uzoq muddatli va qisqa muddatli faoliyat maqsadlariga aylantirish.
3. Faoliyat maqsadlariga erishish strategiyasini belgilash.
4. Strategiyani ishlab chiqish va amalga oshirish
5. Faoliyatni baholash, vaziyatni ko‘zatib borish va unga to‘zatishlar kiritish.
Bu bosqichlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik 2.4‑rasmda ko‘rsatilgan.
2.4. Korxonaning tashkiliy tuzilishi va uning samaradorligi mezonlari
Korxonaning tarkibi - bu yagona iqtisodiy ob’ektni qoldirib, ichki aloqalarning tarkibi va nisbati: ustaxonalar, bo‘limlar, bo‘limlar, laboratoriyalar va boshqa bo‘linmalar. Korxonaning umumiy, ishlab chiqarish va tashkiliy tuzilishini ajratib ko‘rsatish.
Umumiy tashkiliy tuzilish deganda mehnat taqsimoti jarayonida ajratib qo‘yilgan bir-biriga bog‘langan birliklar tushuniladi. Tashkiliy tuzilma korxonaning tuzilishiga, boshqaruv ob’ektlarining ko‘lami va funksional maqsadiga mos kelishi kerak. Bu menejment sohasida mehnat taqsimoti va kooperatsiyasining shaklini ifodalaydi va korxona faoliyatiga faol ta’sir ko‘rsatadi. Tashkiliy tuzilmani tanlash korxonaning maqsadlari va aniq ish sharoitlariga asoslanadi.
Tashkiliy tuzilmalarni qurishning asosiy prinsiplari:
miqdoriy, birliklar vazifani hal qilish uchun zarur bo‘lgan eng maqbul odamlardan, shuningdek ularni to‘g‘ri boshqarish qobiliyatidan tashkil topgan deb faraz qilsak;
vaqtincha, vaqt cheklangan muammoni hal qilish ehtiyojidan kelib chiqqan holda, shuningdek texnologik ehtiyoj (smenali yoki smenali ish);
texnologik, ishlab chiqarish jarayoni yoki uning nisbatan mustaqil qismlari birliklarni yaratishga asos bo‘lganda;
ijodiy muammolarni hal qilish uchun tegishli mutaxassisliklarga ega odamlarni birlashtirish zaruriyatiga asoslangan professional;
Boshqaruv tuzilmasining maqsad va strategiyaga muvofiqligi;
tuzilish va boshqaruv funksiyalarining birligi;
Boshqarish funksiyalarini markazlashtirish, ixtisoslashtirish va integratsiyalashuv boshqaruv tizimida oqilona uyg‘unlik;
menejmentning tashkiliy tuzilmasining korxonaning ishlab chiqarish tuzilmasi bilan o‘zaro bog‘liqligi;
ma’lumotlarni to‘plash va qayta ishlash tizimining boshqaruvning tashkiliy tuzilmasiga muvofiqligi.
Funksional prinsipdan foydalanish tashkilotning asosiy yo‘nalishlari va yo‘nalishlarini aks ettiradigan funksiyalarga asoslanganligini anglatadi. Quyidagicha ajralib turadi boshqaruv funksiyalari guruhlari: asosiy, sanoat, guruh va o‘ziga xos.
Funksional tashkiliy tuzilma gorizontal mehnat taqsimotiga asoslanadi (2.4-rasm).
Muvofiqlashtirish
|
| |
Vizuallashtirish - Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd

|
Ict stb g10-11 pre p00i-0viii nt r6 2023. indd Pdf ko'rish
|
bet | 472/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAVizuallashtirish
Rendering
videofaylda yaratilgan
effektlarni birlashtirib, yagona videofaylni yaratish
VOIP
qsq.
VOIP Voice Over IP
ovozni internet orqali
yuborish protokoli internet-telefoniya
Voz kechish
Tradeo
yaxshi natija olish uchun boshqa
xususiyatdan voz kechish.
WAN
qsq. tar.
WAN Wide Area Network
kompyuter va
lokal hududiy tarmoqlarni katta geografik hududda
kabellar, optik tola yoki sun’iy yoʻldoshlar yordamida
oʻzaro ulaydigan hamda shaharlar, mamlakatlar yoki
butun dunyoni qamrab oladigan tarmoq.
WAP
qsq. tar.
WAP Wireless Access Points
maʼlumotlarni simsiz yuboradigan va qabul qiladigan
komponent
WNIC
qurilmalarni tarmoqqa ulash
nuqtasi.
Web 2.0
int.
Web 2.0
internetdan yangicha yondashuv
bilan foydalanishni anglatuvchi umumiy atama eb
2.0 joriy etilishi internetdan foydalanishda kreativlik,
xavfsizlik, hamkorlik, shaffo ik kabi tushunchalarning
paydo boʻlishiga sabab boʻlgan
“What-If” tahlili
e-jad.
What-If Analysis
hodisalarning
ehtimoliy natijasini tahlil qilish uchun foydalaniladigan
jumla elektron jadvallar bilan ishlash dasturida
What-
If
tahlili jadvaldagi ma’lumotlar qiymatini oʻzgartirib
natijalarni bashorat qilish imkonini beradi.
Widow qatori
diz.
Widow
abzasning oxirgi qatori
keyingi sahifaning boshida qolib ketishi.
Wi-Fi
xlq. tar.
Wi-Fi
qurilmani radiotoʻlqin orqali
lokal hududiy tarmoqqa va internetga ulaydigan
simsiz tarmoq texnologiyasi
Wi-Fi
atamasi
IEEE
802.11x
standartlariga javob beradigan aloqa uchun
foydalaniladi.
Wikipedia
atm. mad.
Wikipedia
dunyoning turli
nuqtalaridagi koʻplab insonlar tomonidan birgalikda
yoziladigan onlayn bepul ensiklopediya.
|
| |
Ishonchli parol - Maktabgacha va

|
Maktabgacha va Pdf ko'rish
|
bet | 113/159 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 6,45 Mb. | | #149906 |
Bog'liq 7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023Ishonchli parol
xavf.
Secure password
begonalarning kompyuterga va dasturga kirishidan
saqlash uchun foydalaniladigan katta va kichik harflar,
belgilar, raqamlardan tashkil topgan maxfiy yozuv.
Ishonchsiz maʼlumotlar
mad.
Unreliable information
dalil va isbotlari yetarli bo‘lmagan material.
Ishonchsiz parol
xavf.
Insecure password
begonalar kompyuter va dasturga kirish uchun oson
topa oladigan so‘z, ibora yoki belgilardan iborat maxfiy
kod qatori.
ISP
qsq. tar.
ISP
Internet Service Provider
internetdan foydalanish xizmatlarini taqdim etuvchi
kompaniya.
ISP pochtasi
int.
ISP-hosted mail
internet provayderi tomonidan ko‘rsatiladigan pochta
xizmati.
Iteratsiya
dast.
Iteration
davr, takrorlanish.
Izchil stil
diz.
Consistent style; House style
bir xil rang va logotip, bir xil tasvir va boshqa
elementlardan iborat ishchi materiallarning yagona
stili;
hujjatlarda “bir xillik”ni hosil qiladigan, korporativ
hujjatlarda foydalaniladigan elementlar.
Izlanmoq
Exploring
muayyan mavzu/soha/kontentni o‘rganish; kompyuter OT
bo‘ylab papka va fayllar ustida sodda amallarni bajarish.
Izoh
diz.
Annotate
tasvir ostiga nom yoki izoh yozish.
Jadval
Table
matnni o‘qish uchun oson va tushunarli taqdim
qiluvchi maket;
maʼlumotlarni tartibli saqlashga mo‘ljallangan ustun va
qatorlar tizimi.
Jami
e-jad.
Total
yakuniy miqdor.
Jarayon
Process
vazifani bajaruvchi yoki biror narsani o‘zgartiruvchi
faoliyat.
|
| |
Inbox 
atm. int.
Inbox
elektron pochtadagi kiruvchi xabarlar papkasi.
INCLUDES

150
Infraqizil
Infrared
obyektdan chiquvchi va oddiy holatda inson ko‘ziga
ko‘rinmaydigan yorug‘lik to‘lqini.
Infratuzilma
Infrastructure
xizmat ko‘rsatish yoki ishlab chiqarish uchun zarur
bo‘lgan jismoniy tuzilmalar.
Intellektual mulk
mad.
Intellectual property
inson aqli bilan yaratilgan nomoddiy ijod mahsuli; das-
turiy taʼminot, rasm, foto, maqola, kitob va h.k.;
boshqa insonlarga tegishli bo‘lgan g‘oya va ko‘nikma.
Interaktiv
xlq. diz.
Interactive
foydalanuvchiga maʼlumot kiritish va chiqarish
imkonini beruvchi dastur;
foydalanuvchi tomonidan amalga oshirilgan
harakatlarga audio yoki vizual shaklda javob beruvchi
dastur yoki qurilma.
Interferensiya
xlq. tar.
Interference
yuborilayotgan signalning uzilishi yoki to‘xtatilishi. Bu
uzilishlar uzatilayotgan ikkilik qiymatni noto‘g‘ri signal
yaratish orqali o‘zgartirib yuborishi mumkin.
Interfeys
atm.
Interface
dastur oynasining ikonka va linklar aks ettirilgan
ko‘rinishi, shuningdek, qurilmadan foydalanish
tugmalari joylashgan old panel;
dasturning tashqi ko‘rinishi;
dasturning maʼlumotlarni kiritish va natijani chiqarib
berishga mo‘ljallangan qismi;
kompyuter ekranidagi matn va tasvirlar.
Internet
int.
Internet
dunyodagi barcha o‘zaro ulangan kompyuterlar
tarmog‘iga berilgan nom;
axborot saqlash va almashish uchun foydalaniladigan
kompyuter tarmoqlarining birlashgan tizimi.
Internet kafe
int.
Internet café
mijozlar to‘lov evaziga kompyuter tizimlaridan
foydalanishi va qahva ichishi mumkin bo‘lgan joy, kafe.
Interpretator
jrg. dast.
Interpreter
murakkab dasturlash tilini mashina kodiga aylantirish,
bunda bir martada bitta satr o‘giriladi.
Intranet
xlq. tar.
Intranet
internet kabi ishlovchi shaxsiy
WAN, bunda
maʼlumotlar, kontent va tarmoqqa kirish boshqariladi.
IP-manzil 
jrg. int.
IP-address
qurilma internetga ulanganda unga beriladigan 
takrorlanmas manzil.
IPS

IP-manzil jrg. int. IP-address qurilma internetga ulanganda unga beriladigan takrorlanmas manzil. IPS
7-sinf Informatika va axborot texnologiyalari yangi darslik kitob 2023
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa IP-manzil jrg. int. IP-address qurilma internetga ulanganda unga beriladigan takrorlanmas manzil. IPS
|
Adabiyotlar - “pedagogik mahorat” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, №3-4

“PEDAGOGIK MAHORAT” ilmiy-nazariy va metodik jurnal. 2022, № 3-4
70
АБДУСАМАТОВ Хасанбой
“Оила ва хотин-қизлар” илмий тадқиқот
институти
илмий котиби,
психология
фанлари бўйича
фалсафа доктори доцент
в.б.
ЎЗБЕК ОЛИМЛАРИ ТОМОНИДАН МИГРАЦИЯ ВА МИГРАНТ ОИЛАЛАРНИ
ЎРГАНИЛГАНЛИГИ
Ушбу мақолада мигрант оилаларни ўзбек олимлари томонидан ўрганилганлиги кўрсатилган.
Мигрант оилалар бугунги оилашунослик фанлар доирасида ижтимоий-психологик муаммо сифатида
қаралаётганлиги кўрсатилган. Мигрант оилаларни ўрганиш зарур эканлиги таъкидланган. Мигрант
оилаларни ижтимоий-психологик муаммолари кўрсатилган.
Калит сўзлар: миграция, оила, хориж, психология, мигрант оила.
ИЗУЧЕНИЕ МИГРАЦИИ И СЕМЕЙ МИГРАНТОВ УЗБЕКСКИМИ УЧЁНЫМИ
В данной статье показано, что семейства мигрантов изучались узбекскими учёными. Было
показано, что мигрантные семьи рассматриваются как социально-психологическая проблема в
рамках современных семейных наук. Было подчёркнуто, что мигрантские семьи нуждаются в
изучении. Показаны социально-психологические проблемы мигрантских семей.
WLAN 
tar.
WLAN Wireless Local Area Network LAN
tarmogʻining simsiz tashkil etilgan turi
WNIC

|
WLAN
tar.
WLAN Wireless Local Area Network LAN
tarmogʻining simsiz tashkil etilgan turi
WNIC Pdf ko'rish
|
bet | 473/510 | Sana | 20.05.2024 | Hajmi | 14,88 Mb. | | #245028 |
Bog'liq 10-11-sinf Informatika va AT @E BAZA ISHREJAWLAN
tar.
WLAN Wireless Local Area Network LAN
tarmogʻining simsiz tashkil etilgan turi
WNIC
qsq. tar.
WNIC Wireless Network interface Card
kompyuterdagi maʼlumotlarni simsiz yuboradigan va
qabul qiladigan komponent.
Worm zararli dasturi
jrg. tar.
Worm
tarmoq qurti
tarmoq orqali oʻz nusxasini tarqatadigan zararli dastur
turi.
WWW
qsq. int.
WWW World Wide Web Internet
atamasining toʻliq va rasmiy nomi internet orqali
ishlaydigan axborot tizimi internet orqali kirish
mumkin boʻlgan veb sahifalar toʻplami internetning
barcha veb sahifalari va veb saytlari joylashgan bir
qismi.
x
o‘qi
e-jad.
x-axis x
oʻqi diagrammada gorizontal
(chapdan o‘ngga) o‘tuvchi chiziq
Xaker
xavf.
Hacker
tizimni buzib kirib, undan ruxsatsiz
foydalanuvchi shaxs.
Xakerlik
xavf.
Hacking
kompyuter tizimi xavfsizligini
buzib kirib, undagi ma’lumotlardan ruxsatsiz
foydalanishga oid har qanday urinish.
Xarajatlar
e-jad.
Costs
sarf qilinuvchi miqdor, mablagʻ
va h.k.
Xatni birlashtirish
int.
Mail merge
turli insonlarga
yuborish maqsadida bitta hujjatning bir nechta
nusxasini yaratish uchun ma’lumotlar manbalaridagi
ma’lumotlarni boshqa hujjat turlari bilan birlashtirish.
Xato
mb.
Error
muayyan jarayonda paydo bo‘lgan
muammo muayyan dasturning ishlamay qolishi
Xavfsizlik (madaniyati)
xavf.
Security (culture)
texnologiyalardan foydalanishda turli xavf-xatarlardan
yiroq bo‘lish.
XML
dast.
XML Extensible Markup Language
hujjatni
foydalanuvchi hamda kompyuter oʻqiy olishi uchun
kodlash qoidasini o‘rnatuvchi dasturlash tili.
|
| |