nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
-modda. Reklama materiallarini saqlash muddatlari

26-modda. Reklama materiallarini saqlash muddatlari
Reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi reklama materiallarini oxirgi marta reklama e’lon qilingan (ko‘rsatilgan) kundan boshlab bir yil davomida saqlashi shart.
27-modda. Reklama axborotiga taalluqli
hujjatlar va materiallar olish
Reklama beruvchi, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchi vakolatli davlat organining talabiga ko‘ra u belgilagan muddatda reklama axborotiga taalluqli hujjatlar va materiallarni taqdim etishi shart. (O‘zR 30.08.2002 y. Qonuni tahriridagi qism)
Reklama beruvchilar, reklama tayyorlovchilar va tarqatuvchilarning reklamaga taalluqli hujjatlari va materiallarini moneliksiz olish huquqi vakolatli davlat organining mansabdor shaxslariga beriladi. (O‘zR 30.08.2002 y. Qonuni tahriridagi qism)
Tijorat siri hisoblangan va ushbu moddaning ikkinchi qismida ko‘rsatilgan mansabdor shaxslar tomonidan olingan ma’lumotlar oshkor qilinmasligi lozim.
Vakolatli davlat organining mansabdor shaxslari tijorat siri hisoblangan ma’lumotlarni oshkor qilgan taqdirda, reklama beruvchiga, reklama tayyorlovchi va tarqatuvchiga yetkazilgan zararning o‘rni, shu jumladan, ma’naviy zarar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda qoplanadi. (O‘zR 30.08.2002 y. Qonuni tahriridagi qism)
28-modda. Aksilreklama
Vakolatli davlat organlari reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlari buzilganligini aniqlagan taqdirda, qonunbuzar mazkur organlarning qaroriga binoan va ular ko‘rsatgan muddatda aksilreklama berishi shart. Aksilreklama berish shuningdek, ixtiyoriy ravishda yoki sudning qaroriga binoan amalga oshirilishi mumkin. Aksilreklama berishni amalga oshirish bilan bog‘liq barcha xarajatlar qonunbuzar tomonidan qoplanadi.
Agar qonunbuzar aksilreklamani reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlariga rioya etilishi ustidan nazoratni amalga oshiruvchi organ belgilagan muddatda bermasa, mazkur organ qonunbuzarning reklamasini u aksilreklamani bergunga qadar to‘liq yoki qisman to‘xtatib qo‘yish to‘g‘risida qaror qabul qilishga hamda reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzgan shaxs bilan shartnoma tuzgan taraflarni bundan xabardor qilishga haqlidir.
Aksilreklama raddiya berilayotgan reklama e’lon qilingan ayni o‘sha ommaviy axborot vositalarida, ayni o‘sha muddat, makon, joy va tartibdan foydalangan holda beriladi.
Aksilreklamaning mazmuni qonunbuzarlik holatini aniqlagan va uni tuzatish to‘g‘risida qaror qabul qilgan tegishli davlat organi bilan kelishiladi. Ayrim hollarda bu organning qaroriga binoan aksilreklama beriladigan ommaviy axborot vositasi, muddati, joyi va tartibi o‘zgartirilishiga yo‘l qo‘yilishi mumkin.
|
-modda. Reklama to‘g‘risidagi qonun

|
-modda. Reklama to‘g‘risidagi qonun
|
bet | 12/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)29-modda. Reklama to‘g‘risidagi qonun
hujjatlarini buzganlik uchun javobgarlik
Reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganlikda aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar bo‘ladilar.
O‘zR 17.09.2010 y. O‘RQ-259-son Qonuniga muvofiq ikkinchi va uchinchi qismlari quyidagi mazmundagi ikkinchi-yettinchi qismlar bilan almashtirilgan (Oldingi tahririga qarang)
Reklama beruvchilar, reklama tayyorlovchilar va reklama tarqatuvchilar - yuridik shaxslar vakolatli davlat organi tomonidan quyidagi miqdorlarda jarimaga tortilishi mumkin:
noto‘g‘ri reklama berganlik, aksilreklama berishdan bosh tortganlik, reklama qilinishi qonun hujjatlari bilan taqiqlangan mahsulotni reklama qilganlik uchun - eng kam ish haqining yetmish baravaridan yuz baravarigacha miqdorda;
reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining buzilishini tugatish haqidagi ko‘rsatmani o‘z muddatida bajarmaganlik, tashqi reklamani joylashtirish tartibiga rioya qilmaganlik uchun - eng kam ish haqining o‘ttiz baravaridan ellik baravarigacha mikdorda;
reklama axborotiga taalluqli hujjatlar va materiallarni vakolatli davlat organiga belgilangan muddatda taqdim etmaganlik yoki atayin noto‘g‘ri ma’lumotlar takdim etganlik uchun - eng kam ish haqining o‘n baravaridan yigirma baravarigacha miqdorda.
Reklama beruvchi reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining reklama tayyorlash uchun taqdim etiladigan axborotning mazmuniga doir qismi buzilganligi uchun, agar ushbu qonunbuzarlik reklama tayyorlovchining yoki reklama tarqatuvchining aybi bilan yuz berganligi isbotlanmasa, javobgar bo‘ladi.
Reklama tayyorlovchi reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining reklama tayyorlashga doir qismi buzilganligi uchun javobgar bo‘ladi.
Reklama tarqatuvchi reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarining reklamani tarqatish vaqti, joyi va vositalariga taalluqli qismi buzilganligi uchun javobgar bo‘ladi.
Tadbirkorlik sub’ektlariga jarima solish sud tomonidan, ular sodir etilgan huquqbuzarlikdagi aybiga iqror bo‘lgan va jarimani ixtiyoriy ravishda to‘lagan taqdirda esa, vakolatli davlat organi tomonidan amalga oshiriladi. Reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarini buzganlik uchun tadbirkorlik sub’ektining oxirgi hisobot sanasidagi joriy aktivlari summasining jami yigirma foizidan ortiq miqdorda jarima undirish tadbirkorlik sub’ektiga undirish to‘g‘risida qaror qabul qilingan kundan e’tiboran undiriladigan summani olti oy mobaynida oyma-oy bo‘lib to‘lash imkoni berilgan holda amalga oshiriladi.
Jarima to‘lash vakolatli davlat organining qarori yoki ko‘rsatmasini bajarish yoki reklama to‘g‘risidagi qonun hujjatlarida nazarda tutilgan boshqa harakatlarni sodir etish majburiyatidan ozod qilmaydi.
|
| |
-modda. Tamaki, tamaki mahsulotlari

23-modda. Tamaki, tamaki mahsulotlari
va alkogolli ichimliklar reklamasi
(O‘zR 17.09.2010 y. O‘RQ-259-son Qonuni tahriridagi modda matni)
(Oldingi tahririga qarang)
Tamaki, tamaki mahsulotlari va har qanday quvvatdagi alkogolli ichimliklar reklamasi taqiqlanadi, shu jumladan:
tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklar namunalarini tekin tarqatish;
tamaki, tamaki mahsulotlari yoki alkogolli ichimliklarning nomi, tovar belgisi yoxud tasviridan foydalaniladigan tadbirlarga homiylik qilish;
tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarning nomi, tovar belgisi tushirilgan tovarlarni (futbol maykalari, bosh kiyimlar, o‘yinlar va boshqa shu kabilarni) tarqatish, shu jumladan sotish;
savdo ob’ektlarining old tomonida, kirish (transportda kirish) joylarida, vitrinalarida, tashqariga olib chiqiladigan predmetlarida hamda boshqa joylarida tamaki, tamaki mahsulotlari va alkogolli ichimliklarning tasvirlari, nomlarini va ular haqidagi boshqa axborotni o‘rnatish taqiqlanadi.
24-modda. Qurol-yarog‘ reklamasi
Qurol-yarog‘ni reklama qilish faqat maxsus nashrlarda, shuningdek bevosita ovchilik qurollarini realizatsiya qiluvchi savdo tashkilotlarining binolarida yoki tegishli ko‘rgazmalarda (tadbirlarda) amalga oshiriladi.
25-modda. Qimmatli qog‘ozlar va aholining
mablag‘larini jalb etish bilan bog‘liq
xizmatlar reklamasi
Qimmatli qog‘ozlarni va aholining mablag‘larini (banklardagi mablag‘larini, sug‘urta mablag‘lari va shu kabilarni) jalb etish bilan bog‘liq xizmatlarni yoki shunday xizmat ko‘rsatayotgan shaxslarni reklama qilishni bunday faoliyat turi bilan shug‘ullanish huquqi borligini tasdiqlaydigan tegishli litsenziya bo‘lgan taqdirdagina amalga oshirish mumkin. Bunday xizmatlar yoki shunday xizmat ko‘rsatuvchi shaxslar reklamasida kutilayotgan daromadlar miqdorini, shuningdek bo‘lajak foyda (daromad) to‘g‘risidagi boshqa axborotni ma’lum qilish taqiqlanadi, kamida bir yillik yakunlarga ko‘ra amalda to‘langan foyda (daromad) bundan mustasno.
Qimmatli qog‘ozlar va aholining mablag‘larini jalb etish bilan bog‘liq xizmatlar reklamasiga taalluqli munosabatlarni tartibga solish qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi.
|
L.I.Karimova - Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni

|
Ijtimoiy madaniy faoliyat sohasida reklama va uning jamiyatdagi o’rni
|
bet | 44/50 | Sana | 25.05.2024 | Hajmi | 0,93 Mb. | | #253437 |
Bog'liq IMFda reklama ma\'ruzasi (1)L.I.Karimova tomonidan o`rganilgan ilmiy ma`lumotlar yurtimizda ushbu yo`nalishda konkret emperik izlanishlar uchun yo`l ochdi .
Reklama qilinayitgan mahsulotlar esa reklama vositalari orqali tanishtirilayotgan , ma`lumotlar berilayotgan yangi mahsulotlardir . Bugungi kundagi zomonaviy reklamalar keng imkoniyatlar eshigini ochishi bilan bir qatorda muhim vazifalarni ham bajarishi haqida ta`kidlangan . Jumladan ular quydagilardir :
1 Iqtisodiy .
2 Ijtimoiy .
3 Ta`limiy .
Reklamaning iqtisodiy vazifasi .Iqtisodiy sohani faollashtirish va tezlashtirish hisoblanadi .Iste`molchilarda harid qarorining qabul qilinishida , yangi mahsulotlar va xizmatlarning turlari , imkoniyatlari , qulayliklarining targ`ib qilinishida reklama asosiy vazifani bajaradi .
Reklama yangi mahsulotlar yoki xizmatlarga iste`molchilar diqqatini , qiziqishlarini jalb qilib , ehtiyojlarining qondirishiga ta`sir qiladi .Shu nuqtai nazardan , rossiyalik olim R.Mokshansev reklamani quydagicha ta`riflaydi :”Reklama bu- aholini mahsulot bilan tanishtirish , u haqida axborot berish , sotib olishga jalb qilishdir .Reklama kuchli raqobatli bozor sharoitida eng asosiy mezon bo`lib xizmat qiladi .”51
Shuningdek , olim reklamaning quydagicha maqsad va vazifalarini ta`kidlaydilar :
1. Mahsulotlarni ishlab chiqaruvchisini va savdogarni identifatsiya qilish .
2. Mahsulot , xizmat yoki g`oyalarning yashovchanligini ta`minlash .
3. –Xaridorlarni ogohlantirish .
4. Talab va didni shakllantirish va b .
Reklama beruvchilar mahsulotlar haqida uning bahosi , xususiyatlarini , yangiligini , foydali tomonlari va foydalanish usullari haqida axborot berishlari zarur . Reklama barcha ommaviy kommunikatsiya vositalarida mavjud bo`lib , ular uchun iqtisodiy manba biznes muvaffaqiyati hisoblanadi . Xaridorlarning yangi talablarini o`stirishda , tanlash imkoniyatlarini oshirishda , yangi mahsulot yoki xizmatlar bilan tanish bo`lishlarini ta`minlashda reklamalar asosiy ahamiyat kasb etadi . Reklama iqtisidiyotining bir bo`lagi sifatida aholining yangi ish o`rinlari bilan ta`minlanishida , yangi mahsulot va bilimlarning amaliyotga tatbiq etilishida , ishlab chiqaruvchilar hamda iste`molchilarning o`zaro foydali aloqalarida vositachilik vazifasini o`taydi .
Shuningdek , reklama nafaqat iqtisodiy sohani rivojlantiruvchi turtki vazifasini , balki insonlar turmush tarzini o`zgartiruvchi omil vazifasini ham o`taydi . Reklama iqtisodiy soha vositachisi sifatidagi vazifasiga A .A. Azlarova quydagicha izoh beradi : “Reklama , birinchidan , raqobatbardosh tovarlar to`g`risida ma`lumot beradi , ikkinchidan esa , tovarlar va mablag`lar aylanishini tezlashtiradi , iqtisodiyot rivojiga katta foyda keltiradi “52.Demak , reklama iqtisodiy vazifasiga ko`ra ham bir qancha sohalarning muvaffaqiyatli yechimini o`zida qamrab olish imkoniga ega .
|
| |
Boshlang’ich sinflarda geometrik materiallarni o’qitish jarayonida o’quvchilarning mantiqiy ko’nikmalarini shakllantirish metodikasi

Boshlang’ich sinflarda geometrik materiallarni o’qitish jarayonida o’quvchilarning mantiqiy ko’nikmalarini shakllantirish metodikasi
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Boshlang’ich sinflarda geometrik materiallarni o’qitish jarayonida o’quvchilarning mantiqiy ko’nikmalarini shakllantirish metodikasi
|
Muġdar ózgerisleriniń sapa ózgerislerine ótiwi nızamı. Q

|
Muġdar ózgerisleriniń sapa ózgerislerine ótiwi nızamı. Q
|
bet | 39/191 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 2,75 Mb. | | #230680 |
Bog'liq FILOSOFIYAMuġdar ózgerisleriniń sapa ózgerislerine ótiwi nızamı. Qubılıslarġa keńislik-waqıt ólshemi kóz-qarasınan sıpatlama beriw procesinde «qay jerde?» hám «qashan?» sorawları birinshi orınġa shıġadı. Olardı biliwge bolġan taġı bir jantasıw «ne?» sorawı menen baylanıslı. Belgili orında hám belgili waqıtta orın alġanusı qubılıs neden ibarat? Ol qalay qásiyetler menen sıpatlanadı? Basqa qubılıslardan onıń parqı neda hám qay aspektten olarġa uqsas? Bunday sorawlarġa juwap qubılıslardı sapa hám muġdar aspektinen sıpatlaw arqalı beriledi. Bul sıpatlama predmeti sapa hám muġdar kategoriyaları menen ańlatıladı. Eń tereń analiz de qubılısta sapa yaki muġdar aspektinen sıpatlaw múmkin bolmaġan nárseni anıqlaw imkaniyatın bermeydi. Solay eken, sapa hám muġdar – qubılıstıń qaldıqsız «bólshekleniwshileri» yaki tárepi bolıp tabıladı.
Muġdar hám sapa ózgerisleriniń bir-birine ótiwi nızamı rawajlanıw procesiniń mexanizmini ashıp beredi, ol qay tárizde hám qanday formalarda ámelge asırılıwın kórsetedi. Bul nızamnıń ózgesheligin, onıń qanday kórinis tabıwı hám ámel qılıwın anıqlaw ushın onıń tiykarġı túsinikleri: sapa, muġdar, O`lshem, sekiriwdiń mazmunın ashıp beriw talap etiledi.
Sapa nárselerge tán hám olardıń bolmısı menen áyne bolġan hámde olardı belgili bir baylanıslar sistemasıdaġı basqa nárselerden parıqlaw imkaniyatın beretuġın ózine tán ózgeshelikti sáwlelendiredi. Nárselerdiń sarası olardıń shekliligi menen uyġın baylanıslı,
óytkeni usı sapa joq bolıwı menen nárseniń ózi de joq boladı, ol basqa nársege aynaladı. Barlıq nárseler, processler, qubılıslar sapa menen bir qatarda belgili bir muġdarġa da iye boladı. Olar sózsiz tárizde belgili bir ólshem, kólem, massa hám usı kibiler menen sıpatlanadı. Sapa – nárseniń ishki ózgesheligi, predmetti usı aspektten parıqlaw ushın zárúr hám jetkilikli bolġan qásiyetler jıyıntıġı. Sapa – qásiyetlerdiń ápiwayı jıyıntıġı emes, al bálkim olardıń belgili bir birp
útinlikten orın alġan hám predmettiń ayrıqsha mánis sıpatında orın alıwın belgilewshi sisteması bolıp tabıladı. Predmetlerdiń múnásibetleri hám baylanıslarınıń reń-báreńligi áyne bir predmette qarama-qarsı qásiyetler hám sapalar bar bolıwın túsindiredi. Bir aspektten jeńil nárse basqa bir aspektten awır boladı, bir baylanısda aq nárse basqa bir baylanısta qara boladı hám t.b. Máselen, suw hám puw bir-birinen sapa aspektinen parıq qıladı ma yaki muġdar aspektinen be? Zattıń agregat halatın salıstıratuġın bolsaq, suw hám puw sapa aspektinen parıq qıladı. Salıstırıw suw hám puwdıń ximiyalıq quramın anıqlawdı kózde tutsa, olardıń ortasında muġdarlıq parıq orın aladı. Biraq hár qanday nárse bir aspektten bir sapaġa hám túrli aspektlerden kóplegen sapalarġa iye boladı
|
| |
Predikatlar ekvivalensiyasi - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
bet | 5/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 22,43 Kb. | | #106770 |
Bog'liq Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar-fayllar.orgPredikatlar ekvivalensiyasi
A(x) va B(x) predikatlarning har ikkalasi yolg'on
bo'lganda hamda har ikkalasi rost bo 'lganda rost bo'ladigan, qolgan hollarda yolg'on bo'ladigan mulohaza predikatlar ekvivalensiyasideyiladi.
Predikatlar ekvivalensiyasi A{x)B(x) ko'rinishda belgilanadi va «A(x) bilan B(x) teng kuchli» deb o'qiladi. Agar ikkita predikat teng kuchli, ya’ni ekvivalent bo'lsa, ularning har biri ikkinchisi uchun zaruriy va yetarli shart hisoblanadi.
Teorema
Tushunchalarning asosiy bo'lmagan va ta'rifga kiritilmagan xossalari odatda isbotlanadi.
Tushunchaning isbot qilinadigan xossalari teoremalar deyiladi. Ular har xil ko'rinishda isbotlanishidan qat'i nazar isbotlanishni talab qiladigan fikrlardir.
Shunday qilin, teorema bu a xossadan b xossaning kelib chiqishi haqidagi fikr. Bu fikrning chinligi isbotlash yo'li bilan aniqlanadi.
Teoremaning qismlari
Teoremaning sharti;Teoremaning xulosasi;Tushuntirish qismi
Teoremaning sharti va xulosasi o'rni almashsa, berilgan teoremaga teskariteorema hosil bo'ladi.
Teoremaning sharti va xulosasi ularning inkorlari bilan almashtirilsa, berilgan teoremaga qarama-qarshiteorema hosil bo'ladi:
Mavzu: Algebraik operatsiyalar.
Agar X to'plamdan olingan har bir (x; y) juftlikka
yana shu to ‘plamdan z element mos kelsa, u holda bu moslik X da berilgan binar algebraik operatsiyadeyiladi, ya’ni ( (x; y )єX , zєX)((x ; y) = z).
Misol. Qo‘shish N to‘plamda algebraik operatsiya bo‘ladi.
Haqiqatan ham, ( (a; b)є N, ссN )(a + b = c).
Agar X to ‘plamdan olingan ba ’zi (x; y) — juftliklarga shu to'plamdan bitta z element mos kelsa, u holda bu moslikqisman algebraik operatsiyadeyiladi, ya’ni
( (x;y)єX, zєX )((x ; y) = z).
Masalan, ayirish va bo'lish N da qisman algebraik operatsiya
bo'ladi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
Masala. m elementli X to'plam elementlaridan tuzilgan uzunlikdagi kortejlar sonini toping

|
Masala. m elementli X to'plam elementlaridan tuzilgan uzunlikdagi kortejlar sonini toping
|
bet | 2/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 22,43 Kb. | | #106770 |
Bog'liq Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar-fayllar.orgMasala. m elementli X to'plam elementlaridan tuzilgan uzunlikdagi kortejlar sonini toping.
Yechish. O‘rinli kortej X × X ×...× X dekart
ko'paytmaning elementi bo'lib, tartiblangan k-likni (kalik deb o'qiladi) bildiradi. Masalani yechish uchun X×X×...×X dekart ko'paytma elementlari sonini topish kerak. Bu son n(X) = m bo'lgani uchun
n(X × X × . . . × X ) = n(X) • n(X) •... • n(X) = m- m -... m=m
ga teng.
k
}
k marta
Takrorlanmaydigan guruhlashlar
«m elementli X to'plamning nechta elementli qism to'plamlari bor?» — degan masalani
hal qilaylik.
Masalan, 4 elementli A = {a; b; c; d} to'plamning nechta 3 elementli qism to'plami borligini ko'raylik. Ular {a; b; c}, {a; b; d}, {a; c; d}, {b; c; d). Demak, 4 ta shunday qism to'plam bor ekan. Bunday qism to'plamlar takrorlanmaydigan guruhlashlar
deb ataladi.
Mavzu: Matematik mulohazalar va
uning elementlari.
Tushuncha
Atrofimizdagi olam turli obyektlardan iborat. Ular o ‘ziga xos xossalar va o ‘zaro munosabatlarga ega. Bu
obyektlami o‘rganganimizda ularni o‘xshashligi va umumiy xossalariga qarab sinflarga ajratamiz. Bu obyektlar va sinflar ma’lum bir nom bilan nomlanadi. Masalan, «daraxt», «chumchuq»,
«mushuk», «uy», «avtobus» yoki «o‘simlik», «qush», «hayvon»,
«bino», «mashina» va hokazo.
Tushuncha— bu narsalar va hodisalami ba’zi bir muhim alomatlariga ko‘ra farqlash yoki umumiylashtirish natijasi ekan. Alomatlar esa narsa yoki hodisalarning bir-biriga
o ‘xshashligi yoki farqlanishini bildiruvchi xossalardir.
Muhim xossadeb, faqat shu obyektga tegishli va bu xossasiz obyekt mavjud bo‘la olmaydigan xossalarga aytiladi. Obyektning mavjudligiga ta’sir qilmaydigan xossalar muhim bo'lmagan xossalar debsanaladi.
Geometrik tushunchalarga misol qilib uchburchak, to'rtburchak, aylanani keltirishimiz mumkin.
Obyektning barcha muhim xossalari to'plami tushunchaning mazmunini tashkil qiladi. Masalan, «son» tushunchasi mazmuniga sonlarni taqqoslash, yozuvda ifodalash, son o'qida tasvirlash, sonlar ustida turli arifmetik amallar bajarish kabi
|
| |
Agar X to'plamda berilgan (*) operatsiyaga nisbatan e є X neytral element bo ‘Isa va

|
Agar X to'plamda berilgan (*) operatsiyaga nisbatan e є X neytral element bo ‘Isa va
|
bet | 7/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 22,43 Kb. | | #106770 |
Bog'liq Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar-fayllar.orgAgar X to'plamda berilgan (*) operatsiyaga nisbatan e є X neytral element bo ‘Isa va
x * x" = x" * x = e shart bajarilsa,
u holda x"єX simmetrik elementdeyiladi.
Masalan, - a element a ga qo'shishga nisbatan simmetrik
bo'ladi, chunki a + (-a) = 0.
А
Е
Agar X to'plamda berilgan (*)ga nisbatan a*e=e*a=e shart bajarilsa, u holda e — yutuvchi element deyiladi.
Masalan, 0 element ko‘paytirishga nisbatan yutuvchidir.
Xulosa
Xulosa qilib aytganda hozirgi zamonaviy asrda kombinatorikaning ahamiyati katta.Biz kombinatorikaga kundalik hayotimizda ham koʻp marotaba murojaat qilamiz.Koʻpincha buni oʻzimiz bilmagan holda amalga oshiramiz misol uchun uyga mehmon kelganda dasturxon tuzashda likopcha sanchiqi qoshiqlarni nechadur xil usulda kombinatsiyalarini amalga oshiramiz.Yoki bizda besh xil turdagi sabzavotlar bor ulardan foydalanib necha xil turdagi salat tayyorlash umkinligi haqida ham kop oylab koʻrganmiz va amalda sinab koʻrganmiz.Shu jarayonlarda biz kombinatorikaning guruhlashlar qismiga murojaat qilamiz.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
Yuldashev U. Y.,oqiyev R. R., Zokirova F. M., "Informatika" – T, 2002 y.
Abduqodirov A. A., Hayitov A., Shodiyev R. "Axborot texnologiyalari"– T, 2002 y.
Akademik litseylar uchun "Informatika" fanidan o’quv dasturi – T, 2000 y.
Бекаревич Ю., Пушкина Н. Самоучитель Microsoft Access 2002,
БХВ Петербург 2003 г
Пасько Виктор Microsoft Office для пользователя, БХВ Петербург 2001 г
http://fayllar.org
|
| |
xossalar kiradi - O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi...

|
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
bet | 3/7 | Sana | 27.11.2023 | Hajmi | 22,43 Kb. | | #106770 |
Bog'liq Takrorsiz va takroriy o’rinlashtirishlar-fayllar.orgxossalar kiradi.
Bir xil muhim xossalarga ega obyektlar to'plami tushuncha hajmini tashkil etadi. Masalan, «son» tushunchasi hajmini natural, nomanfiy, butun, kasr, ratsional, irratsional, haqiqiy, mavhum va kompleks sonlar tashkil etadi.
Demak, tushuncha hajmi bitta tushuncha bilan nomlanishi mumkin bo'lgan obyektlar to'plami ham ekan. Tushuncha mazmuni uning hajmini aniqlaydi va aksincha.
Tushunchaning hajmi qancha «katta» bo'lsa, mazmuni shuncha «kichik» va aksincha bo'ladi.
Tushunchaga ta’rif berishning bir necha usuli bor. Shulardan biri oshkor ta ’rif boiib, unda, ta’riflanayotgan tushunchaga nisbatan umumiyroq tushunchani ko'rsatib, shu umumiy tushuncha bilan nomlangan obyektlardan ta’riflanayotgan tushuncha qanday xossalari bilan ajralib turishi ko'rsatiladi.
Masalan, «barcha tomonlari teng parallelogramm — romb deyiladi», ta’rifida parallelogramm umumiy tushuncha bo'lib , romb qolgan parallelogrammlardan tomonlarining tengligi bilan ajralib turadi. Bunday ta’rif odatda jins va tur orqali ta ’riflash deyiladi.
Jins: parallelogramm
Tur: romb
Tushunchaning ta'rifiga qo'yiladigan talablar
Tushuncha ta’rifiga qo'yiladigan talablar quyidagilardan iborat. Tushuncha ta’rifi:
1) ta’riflanayotgan tushunchani bir qiymatli aniqlashga imkon berishi;
2) avval ma’lum bo'lgan tushunchalarga asoslanishi;
3) yolg'on doiraga, ya’ni tushunchaning o'zi yoki shu
tushuncha bilan ta’riflangan tushuncha orqali ta’riflashga yo'l qo'ymasligi;
4) ortiqcha xossalarni (qolganlaridan keltirib chiqarish mumkin bo'lganlarni) ko'rsatmasligi kerak.
Demak, ta’rifda qisqa va ixcham shaklda ta’riflanayotgan tushuncha haqida aniq m aium ot berilishi kerak.
Mulohaza
Rost yoki yolg‘onligi bir qiymatli aniqlanadigan darak gaplar mulohazadeyiladi.
So'roq yoki his-hayajon gaplar mulohaza bo'la olmaydi. Noma’lum qatnashgan gaplar ham mulohazaga kirmaydi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
O‘zbekiston respublikasi axborot texnologiyalari va kommunikatsiyalarini rivojlantirish vazirligi muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari
|
FOYDANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI - Boshlang’ich sinflarda geometrik materiallarni o’qitish jarayonida o’quvchilarning...

FOYDANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.
Xayrullayeva M. Farobiy ruhiy prosesslar va ta’lim-tarbiya
to’g’risida – T.: O’qituvchi, 2002-yil.79-bet
2.
Habibullayev R.A. O’quvchilarning
matematik tafakkurini
shakllantirish.- Tosh
kent: O’qituvchi, 2010. 247-bet.
3.
Abduraxmonov A. Maktabda geometriya tarixi.- Toshkent:
O’qituvchi, -2006. 569-bet.
4.
Mardonova
F.I.
Boshlang’ich
sinflarda
ta’lim-tarbiyani
shakllantirish.-
T.: “Sharq” nashriyoti matba konserni bosh tahririyati, 2018.
92-bet.
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR RO’YXATI:
1.
M. E. Jumayev, Z. G’. Tadjiyeva. Boshlang’ich sinflarda
matematika o’qitish metodikasi. T. “Fan va texnologiya”, 2005. 312 bet.
2.
1-
sinf Matematika darsligi: L. O’rinboyeva va boshq. Toshkent:
Respublika ta’lim markazi, 2021. – 160 b.
3.
2-
sinf Matematika darsligi: L. O’rinboyeva va boshq. Toshkent:
Respublika ta’lim markazi, 2021. – 192 b.
4.
Matematika: 3-sinf uchun darslik. S. Burxonov va boshq. T.:
“Sharq” , 2019. – 208 b.
5.
Matematika: 4-sinf uchun darslik. N. U. Bikbayeva va boshq. T.:
“O’qituvchi” , 2017. – 208 b.
Shialik yoʻnalishi ilohiyotida 5 aqida tan olinadi

|
Shialik yoʻnalishi ilohiyotida 5 aqida tan olinadi
|
bet | 3/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолShialik yoʻnalishi ilohiyotida 5 aqida tan olinadi:
Tavhid (Allohning yagonaligi),
Nubuvvat (paygʻambar) ga ishonish,
Adl (ilohiy taqdirning adolatligiga ishonish),
Maod (oxiratga ishonish)
Ilohiyot (arab. — xudo toʻgʻrisidagi taʼlimot) — diniy aqidalar va ular haqidagi ilohiy koʻrsatmalarni oʻz ichiga olgan asosiy diniy taʼlimot. Islomda Ilohiyat ilk shakllanish davridan boshlab kalom deb nom olgan.
2. Dinning funksiyalari. Dinning dunyoqarash shakli va uning jamiyat taraqqiyotiga ta’siri.
Umuman din, xususan islom dini 5 asosiy funksiyani boshqaradi. Bular qatoriga kompensatorlik integrativ, regulyativ, Kommunikativ va legitimlovchilik funksiyalar kiradi. Dinning yuqorida qayd qilingan besh funksiyasining qisqacha ta'rifi va tavsiflari quyidagilardan iborat:
BIRINCHIDAN, har qanday o'z dinidagilar uchun to'ldiruvchi, ovutuvchi (kompensatorlik) vazifasini bajaradi. Masalan, insonda diniy ehtiyoj hosil,bo'lishini olib qaraylik. U o'z hayoti, turmush tarzi, tabiat va jamiyat bilan bo'lgan munosabatlari jarayonida shaxsiy va ijtimoiy ehtiyoj, maqsadlarga yetishishi qiyin, ilojsiz bo'lib ko'ringanda bunday ma'naviy ehtiyoj vujudga kelgan. Chunki inson hayotida quvonchli yoki tashvishli onlarda, orzular ro'yobga chiqishi ilojsiz bo'lgan paytda insoniyatning dinga ehtiyoji jamiyat bo'lib yashash talablarida boshlangan; Din bu o'rinda ma'naviy ehtiyojni qondiruvchi, tasalli beruvchilik vazifasini bajargan.
IKKINCHIDAN, dinlar o'z ta'limot tizimini vujudga keltirib, unga e'tiqod qiluvchi shaxs jamoani shu ta'limot doirasida saqlashga harakat qiladi. Buni dinlarning birlashtiruvchilik (integrativlik) funksiyasi deyiladi. Bunda din muayyan ijtimoiy, etnik va ma'naviy hayotning o'z ta'siri doirasida bo'lishini ko'zda tutadi. Masalan, islom o'tmishda Markaziy Osiyo xalqlarining ijtimoiy hayoti, axloqiy munosabatlari, hattoki adabiyot va san'atiga o'z ta'sirini ko'rsatgan. Bular orqali elat va xalqlarda turli xil birlashtiruvchi munosabatlar qaror topadi.
|
| |
Интернет сайтлари - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
Download
1,89 Mb.
bet
139/139
Sana
29.01.2024
Hajmi
1,89 Mb.
#148083
1
...
131
132
133
134
135
136
137
138
139
Bog'liq
Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммол
Интернет
сайтлари
http//www.religion.uz
http//www.muslim.uz
http//www.islamcenter.uz
http//
www.ziyo.uz
http//
www.hidoyat.uz
http//
www.ziyouz.uz
1 Нирвана – буддизм таълимотига кўра, ҳаёт роҳат-фароғатларидан бутунлай воз кечиш йўли билан эришиладиган мутлақ осудалик ҳолати.
2 Пиёда аскарларнинг ҳамма томондан қилинган душман ҳужумини қайтариш учун тўртбурчак шаклида тузилган сафи.
3
Таниқли олим, Туркманистон ФА академиги,
профессор
, Ўрта Осиё археология мактаби асосчиси.
4
Айритом ҳошиясининг асл нусхаси Санкт-Петербургдаги Давлат Эрмитажида сақланади. Нусхалар шу ернинг ўзида тайёрланган.
5
Стоун И.
Происхождение. Роман – биография Чарлза Дарвина. М., Политиздат. 1983. С. 273.
6
Қаранг: Аъзамов А.
Фан ва дин: одамзоднинг пайдо бЎлиши. «Тафаккур» журнали, 1999, 4-сон, 32-б.
7
Фромм Э.
Человек для себя. Минск, «Харвест», 2004. С. 18.
Download
1,89 Mb.
1
...
131
132
133
134
135
136
137
138
139
Download
1,89 Mb.
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
Download
1,89 Mb.
Avvaldan yaratilgan tayyor koddan foydalanish usuli

(woocommerce.com) sizga internet do’kon yaratish imkonini beradi.
CMS tizimlaridan yana mashhurlaridan biri — opencart (opencart.com) bu aynan
internet do’kon uchun mo’ljallangan tayyor tizim. Bulardan foydalanish uchun
sizdan hosting (web server - malumotlar ombori uchun joy) olishingiz va domen
(sayt uchun ….uz …com nomi) olishingiz kifoya. CMS tizimlarining afzalligi
shundaki, uni moslab ishga tushirish 5 daqiqalik ish. Demak 5 daqiqada saytingiz
to’liq tayyor bo’ladi. Ammo…. uni o’zingizga moslash, masalan saytingiz
dizaynini o’zingiz istagandek qilish, qo’shimcha funksiyalar qo’shish, to’lov
tizimiga ulash kabi ishlarga vaqt sarflaysiz. Bu kabi ishlar uchun shu tizimda
tajribasi bor dasturchi topishingiz kerak. Odatda PHP tilini zo’r bilgan dasturchi
Wordpress ni umuman bilmasligi mumkin. Vaholanki Wordpress ham PHP asosida
qurilgan :-) .
Dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o`zaro aloqasi. Qiyosiy dinshunosliklikning metodlari

6. Dinshunoslikning boshqa ijtimiy fanlar bilan o`zaro aloqasi. Qiyosiy dinshunosliklikning metodlari.
Dinshunoslik, diniy e’tiqodning, qaysi shaklda bo‘lmasin, ezgulik, odamiylik va adolat g‘oyalariga bo‘ysunganligini isbotlashga ko‘maklashadi, dinlar o‘rtasida mazkur g‘oyalar asosida ma’naviy yakdillik va hamjihatlik aloqalari mavjudligini isbotlashga xizmat qiladi. Dinshunoslikning vazifalari o‘zaro aloqador bo‘lib, ularni amalga oshirishda boshqa fanlar bilan hamkorlik qilish talab qilinadi. Masalan, falsafa kishilarning dunyoqarashi, dunyoga munosabati masalalari, ularni o‘rganish usullari, dinning jamiyatdagi ma’naviy, ijtimoiy, ruhiy ildizlarini o‘rganadi. Dinshunoslik dinni o‘rganishda falsafiy qonuniyatlar, masalaga yondashish usullari, dunyoqarash muammolari kabilarga tayanishi mumkin. Huquqshunoslik dinning konstitutsiyaviy mavqei, huquqqa ta’siri, vijdon erkinligi, so‘z erkinligi kabilarga bog‘liqligi masalalarini o‘rganadi. O‘zbekiston tarixi fani dinning qadimgi zamonlardan hozirgi davrga qadar jamiyat hayotidagi ahamiyatini, uning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotga ta’siri jarayonlarini o‘rganadi. Tarixda bu jarayonlarning barcha jabhalarida dinning o‘rni va o‘ziga xos ta’siri bo‘lgan. Dinshunoslik tarixiy davrlarda dinning ijtimoiy hayotda tutgan o‘rni va ahamiyatini o‘rganishda tarix fani ma’lumotlariga tayanadi. Dinshunoslik boshqa ijtimoiy fanlardan farq qiluvchi xususiyatlarga ega. Ular quyidagilardan iborat:
– dinshunoslik dinni ijtimoiy-ruhiy voqelik sifatida kompleks tarzda, boshqa ijtimoiy fanlar esa dinni o‘z yo‘nalishlari bo‘yicha o‘rganadi. Jumladan, huquqshunoslik dinning huquq bilan bog‘liq jihatlarini, falsafa diniy dunyoqarashni, ruhshunoslik (psixologiya) diniy hissiyot va kechinmalarni, dinshunoslik esa dinning barcha jiatlarini bir-biriga bog‘liq holda o‘rganadi;
– dinshunoslik dinni o‘rganishga ilmiy jihatdan xolisona yondashuvga asoslanadi. Masalan, ilohiyot xudo va diniy qadriyatlarni himoyalab, ularning ustuvor qadriyat ekanligini isbotlashga harakat qilsa, ateizm dinning insoniyat uchun zararli ekanligini isbotlashga intiladi. Ammo ikkala yondashuv ham ilmiy yondashuvga ziddir. Dinshunoslik fanini o‘rganish ichki ishlar organlari xodimlari uchun ham katta ahamiyatga ega. Bu quyidagilarda namoyon bo‘ladi. Birinchidan, dinshunoslik ichki ishlar organlari xodimlarining din to‘g‘risidagi bilim, ko‘nikma va malakalarini oshirishga yordam beradi, muammoga mustaqil munosabatni vujudga keltiradi. Ikkinchidan, bu fan ichki ishlar organlari xodimlarining fuqarolar bilan muomalada, ularning diniy tuyg‘usi, qadriyatlarini hurmat qilish va o‘zaro ishonchga asoslangan munosabatlarni o‘rnatishlariga ko‘maklashadi. Xulosa sifatida aytish mumkinki, din murakkab, ko‘p tarmoqli ijtimoiy ong shaklidir. Shuning uchun ijtimoiy fanlar dinni o‘rganishga doimo jiddiy e’tibor beradilar. Dinshunoslik dinni o‘rganishda boshqa fanlarning yutuqlaridan foydalanib, ijtimoiy munosabatlarning yanada rivojlanishiga o‘zining munosib hissasini qo‘shmoqda.
|
Metodikasi muammolari

"Экономика и социум" №2(93)-2 2022 www.iupr.ru
445
Xo'jayev A.A.
Buxoro viloyati Romitan tumanidagi 26- son maktabning Informatika va
axborot texnologiyalari fani o'qituvchisi
ZAMONAVIY MAKTABLARDA INFORMATIKA O’QITISH
METODIKASI MUAMMOLARI
Annontatsiya:Ushbu maqolada zamonaviy maktablarda informatika
o’qitish metodikasi muammolari haqida fikr yuritilgan.
Kalit so’zlar: Zamonaviy, metod, ta’lim, axborot, intelektual, faoliyat,
texnologiya.
Xo'jayev A.A.
teacher of informatics and information technologies
school No. 26 of the Romitan district
Bukhara region
PROBLEMS OF TEACHING INFORMATICS IN MODERN SCHOOLS
Annotation: This article discusses the problems of teaching computer
science in modern schools.
Key words: Modern, method, education, information, intellectual, activity,
technology.
Axborot texnologiyalari har kuni inson hayotiga tobora ko’proq kirib
bormoqda. Bugungi kunda, hatto eng qadimiy kasblar ham kompyuter dasturlari
va turli xil IT texnologiyalarni talab qiladi. Shu
munosabat bilan maktablarda
informatika kursi joriy qilindi, chunki bolalar kattalarga qaraganda ancha oson
va tezroq o’rganadilar.
Bundan tashqari, deyarli barcha zamonaviy maktab
o’quvchilari uyda kompyuterga ega, ular maktabdan keyin o’z
bilimlarini
oshirishdan mamnun.
Hozirgi bosqichda intellektual faoliyatni texnologlashtirish amalga
oshirilmoqda. Kompyuter texnologiyalariga asoslangan axborot texnologiyalari
aqlli protseduralarni amalga oshirishga qodir: kompyuter
yordamida loyihalash,
kompyuterni modellashtirish, moliyaviy-xo’jalik faoliyati, ko’p tilli tarjima, har
xil
diagnostika turlari, o’quv tizimlari, ma’lumotlarni qidirish,
saralash va
boshqalar. Bu to’rtinchi bosqich bo’lib, yangi bilimlarning o’sishini
ta’minlovchi texnik vositalarni, usullarni, texnologiyalarni o’rganish
va ishlab
chiqarish bilan bog’liq bo’lgan.Nazariya va amaliyotning ko’plab yangi
yo’nalishlari paydo bo’ldi, shuningdek Axborotni o’zgartirish jarayonlari bilan
bog’liq bo’lgan inson faoliyati.
Maktabda informatika fanini o’qitishning tarbiyaviy
va rivojlantiruvchi
maqsadi har bir o’quvchiga informatika asoslari, shu jumladan ma’lumotni
UCHINCHIDAN - Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари

|
Мавзу: Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолари
|
bet | 4/139 | Sana | 29.01.2024 | Hajmi | 1,89 Mb. | | #148083 |
Bog'liq Мавзу Фалсафа фанининг предмети, ма=сади, вазифалари ва муаммолUCHINCHIDAN, din dindorlar hayotini tartibga solish, nazorat qilish (regulyativlik) funksiyasini ham bajaradi. Har qanday dinlarning muayyan urf-odat, marosim va bayramlari bo'lib, ularni o'z vaqtida, diniy ta'lim va talab asosida bajarilishi shart qilib qo'yiladi.
TO’RTINCHIDAN, din dindorlarning birligini, jamiyat bilan shaxsning o'zaro aloqasini ta'minlovchi xususiyat – aloqa bog'lashlik vazifasiga ham egadir. Bunda konkret bir dinga e'tiqod qiluvchi kishi shu dindagi boshqa kishilar bilan bog'lik bo'lishi, urfodat va ibodatlarni jamoa bo'lib ado etish ko'zda tutiladi. Cherkov, masjid va diniytashkilotlar dinning bu funksiyasini amalga oshirishga ko'maklashadi, ayni paytda, bu holatni nazorat qiladi. Har qanday dinning muayyan tarixiy sharoitda bajaradigan funksiyalari yig'indisi uning ijtimoiy rolini belgilaydi. Dinning ijtimoiy hayotga ta'siri hamma vaqt ham bir xil bo’lgan emas.
Dinning paydo bo’lishi va rivojlanishini ilmiy asoslarda o'rganish quyidagi: a) ob'yektivlik; b) muayyan tarixiy sharoitni hisobga olish; v) ilmiylik; g) qiyosiylik; d) umuminsoniy qadriyatlar bilan bog'liqlik; ye) din mavjudligini, umuman gnoseologiq ijtimoiy-iqtisodiy va psixologik sabablarni hisobga olishni taqozo etadi. Ijtimoiy-gumanitar fanlar tadqiqotchini jamiyatga xos bulgan asosiy hodisalar xususiyatlarini, ularning paydo bulishi, o'zgarishi va rivojlanishini aniqlashga undaydi va anglashga yordam beradi. Tarixiy, ijtimoiy usul deb atalmish bunday yondashuv tarixiy etnografik tadqiqotlarni olib borishda va ularning natijalaridan talabalarni xabardor qilishda ayniqsa yaxshi samara beradi. U yosh avlodda, jumladan talabalarda diniy e'tiqod va an'analarning saqlanishi va takrorlanishiga sabab bo'ladigan ijtimoiy-psixologik omillarni tadqiq etishda to'g'ri yo'nalishni belgilab olish imkonini beradi.
Dunyoqarash subyektiv voqe’likni baholovchi qarorlar toʻplamidir. Atrof-olamni anglashga harakat qilish natijasi oʻlaroq kelib chiqadi. Dunyoqarash diniy, falsafiy, ilmiy boʻlishi mumkin. Dunyoqarash — dunyoga va insonning undagi oʻrniga, kishilarning oʻz atrofidagi voqelikka va oʻz-oʻziga munosabatiga boʻlgan umumiy qarashlar tizimi, shuningdek, bu qarashlarga asoslangan odamlarning eʼtiqodlari, ideallari, bilish va faoliyat tamoyillari. Dunyoqarash kishining yoshi, hayotiy tajribasi, bilimi, mafkurasi bilan bogʻliq.
Diniy dunyoqarash U olamdagi voqea va hodisalarning sabablarini ilohiy, gʻayritabiiy kuch bilan boglab tushuntiradi. Diniy eʼtiqod, tuygʻu, diniy aqidalarga ishonish, ilohiy kuchlarga sigʻinish diniy dunyoqarashning muhim jihatlari hisoblanadi.
|
| |
Bir asosli kislotalar – - Mavzu: anorganik birikmalarning eng muhim sinflari

|
Mavzu: anorganik birikmalarning eng muhim sinflari
|
bet | 5/9 | Sana | 18.01.2024 | Hajmi | 304,79 Kb. | | #140201 |
Bog'liq 1-MA’RUZABir asosli kislotalar – molekulasida bitta vodorod atomi saqlagan kislotalar. Masalan: HOCN – Sianat kislota, HMnO4 – Permanganat kislota, HIO3 – Yodat kislota, HBrO4 – Perbromat kislota, HBrO2 – Bromit kislota, HBr – Bromid kislota, HI – Yodid kislota, HCl – Xlorid kislota, H3PO2 – Gipofosfat kislota, HCOOH – Metan (CHumoli) kislota, CH3COOH – Etan (Sirka yoki atsetat) kislota va h.z.
Ikki asosli kislotalar – molekulasida ikkita vodorod atomi saqlagan kislotalar. Masalan: H2FeO4 – Ferrat kislota, H2UO3 – Uranit kislota, H2MnO4 – Manganat kislota va h.z.
Uch asosli kislotalar – molekulasida uchta vodorod atomi saqlagan kislotalar. Masalan: H3VO4 – Vanadat kislota, H3AsO4 – Arsenat kislota, H3PO4 – Ortofosfat kislota, H3AlO3 – Alyuminat kislota va h.z.
To‘rt asosli kislotalar – molekulasida to‘rtta vodorod atomi saqlagan kislotalar. Masalan: H4P2O7 – Difosfat (Bifosfat) kislota, H4SiO4 – Ortosilikat kislota, H4MnO4 – Ortomanganit kislota, H4PbO4 – Ortoplyumbat kislota va h.z.
Besh asosli kislotalar – molekulasida beshta vodorod atomi saqlagan kislotalar. Masalan: H5IO6 – Peryodat kislota va h.z.
Kislotalarning nomlanishi
Kislotalar 1979 yilda IYUPAK qabul qilgan nomenklaturaga asosan nomlanadi.
1. Kislorodsiz kislotalar kislota hosil qilgan element nomiga “id” qo‘shimchasi qo‘shib nomlanadi: HF – ftorid, HCl – xlorid, HBr – bromid, H2S – sulfid, HCN – sianid, HN3 – azid, H2Se – selenid, H2Te – tellurid, HCNS – rodonid va h.z.
2. Kislorodli kislotalar kislota hosil qiluvchi elementning oksidlanish darajasiga (valentligiga) asoslanib nomlanadi:
a) Eng past oksidlanish darajasida bo‘lsa “gipo” old qo‘shimchasi qo‘shiladi: HClO – gipoxlorit, HBrO – gipobromit, HIO – gipoyodit va h.z.,
b) O‘rtacha oksidlanish darajasida bo‘lsa “it” qo‘shimchasi qo‘shib nomlanadi: HNO2 – nitrit, H3PO3 – fosfit, H3AsO3 – arsenit, H2SO3 – sulfit, H2SeO3 – selenit, HClO2 – xlorit, HBrO2 – bromit va h.z.,
v) Yuqori oksidlanish darajasida bo‘lsa “at” qo‘shimchasi qo‘shib nomlanadi: HNO3 – nitrat, H3PO4 – fosfat, H3AsO4 – arsenat, H2SO4 – sulfat, H2SeO4 – selenat, HClO3 – xlorat, HBrO3 – bromat va h.z.,
g) Bir element bir xil oksidlanish darajasida turli kislotalar hosil qilsa, vodorod atomlari kamiga “meta”, ko‘piga “orto” old qo‘shimchasi qo‘shib nomlanadi: HBO2 – metaborat, H3BO3 – ortoborat, H2SiO3 – metasilikat, H4SiO4 – ortosilikat, HPO3 – metafosfat, H3PO4 – ortofosfat va h.z.,
d) Kislota hosil qiluvchi element juda yuqori oksidlanish darajasida bo‘lsa “per” old qo‘shimchasi qo‘shiladi: HClO4 – Perxlorat kislota, HBrO4 – perbromat kislota, HIO4 (H5IO6) – peryodat kislota, HMnO4 – permanganat kislota va h.z.
e) Ikki molekula bir xil kislota birikib, bir molekula suv chiqib ketishidan hosil bo‘lsa, bunday kislotalar “piro” old qo‘shimchasi qo‘shib nomlanadi: H4P2O7 - pirofosfat (Bifosfat) kislota, H2S2O5 - pirosulfit kislota, H2S2O7 – pirosulfat kislota va h.z.
|
| |
Sayt ochishni nimadan boshlash kerak?

Internet do’kon sayt yaratish uchun dasturlash tillarini tanlash
Agar siz IT sohasini bilmasangiz
yoki yuzaki bilsangiz, duch kelgan dasturchi
(yoki tanishingiz) bilan maslahatlashasiz va u sizga faqat o’zining tajribasidan
kelib chiqib “falon usulda qiling” deydi. Siz esa unga ishonasiz.
Axir u
dasturchiku! Keyin boshqa dasturchiga borsangiz u o’zi yaxshi bilgan usulini
maqtaydi. Siz esa tavakkal ishni boshlaysiz. Odatda ba’zi dasturchilar “0” (nol)dan
boshlashni afzal ko’rishadi. Yoki avvalgi ishlatgan dasturini ustidan kod yoza
boshlashi mumkin.
Sayt yaratish — bu ishning hali yarmi :-), Hali oldinda juda ko’p ishlar bor. To’lov
tizimi bilan ulash (Uzkard, Humo, Payme, Click, Visa),
Mahsulot yetkazish
xizmati, Saytni muntazam takomillashtirish, (UX/UI dizaynni doim
zamonaviylashtirish,
Kodni optimizatsiyalash,…), Kontentni to’ldirish,
mahsulotlar katalogini doimiy to’ldirish, mahsulotlarni birma bir sifatli rasmga
olish va batafsil malumot yozish kabi ishlar. Bundan tashqari marketing va onlayn
reklama(bu ham alohida katta mavzu).
Demak, siz bilan ilk qadam haqida — saytni tayyorlash usullari haqida
gaplashamiz. Chunki u sizning internet olamidagi shaxsiy do’koningiz.
Oddiy
do’kon qurishning yuzlab usuli borligini sizga quruvchilar aytib berishi mumkin.
G’isht yoki Sement, Oynali yoki taxtali, yoki alyumin profildanmi… xullas usullar
ko’p. Dasturlash sohasida ham deyarli shunday.
Qaysi usulni tanlashim kerak?

Keyinchalik biznesingiz rivojlanib saytga yangi qo’shimchalar
kiritish ehtiyoji
tug’iladi. Misol uchun saytdan izlash imkoniyatini
yanada qulaylashtrish, Bazi
saytlarda kirill alifbosida izlasangiz ammo tovarlar lotincha yozilgan bo’lsa ham
topib beradi. Yoki izlashda xato julmlani avtomatik tuzatib izlaydi va hokazo.
Aslida CMS asosida qilingan saytlarga ham istalgancha yangi imkoniyatlar kiritish
mumkin. Faqat buni uddalaydigan mutaxassis topsangiz bas.
To’lov tizimi
O’zbekistondagi mahalliy bozor uchun Payme yoki
Click timizni ulashingiz
mumkin. Buning uchun yuridik shaxs bo’lib ular bilan shartnoma tuzasiz. Bu yerda
batafsil:
merchant.payme.uz
.
Yana boshqa servislar ham bor. Masalan:
paysys.uz
,
upay.uz
,
octo.uz
UMUMIY XULOSA
Uztelecom internet provayderi O’zbekistondagi yirik korxona bo’lib, asosiy
faoliyati aholini sifatli internet bilan ta`minlash, telefoniya
xizmatlarini yaratish,
mobil aloqa operatorlari uchun aloqa signallarini tarqatish hisoblanadi.
Korxonaning O’zbekiston zamonaviy texnologiyalari
va aloqalarining kelajagiga
juda katta ta`sir ko’rsatadi.
Onlayn do’kon sayti nimalardan iborat bo’ladi?

Ana endi qanday usullar borligini ko’rib chiqamiz…
1. Hammasini 0 — noldan boshlab yaratish usuli.
Juda ko’p saytlar (shu jumladan onlayn do’konlar ham)
PHP dasturlash tilida
yaratilgan. Hali bu hammasi emas. PHP’ga asoslangan framework (kutubxona)
ham alohida mavzu. Demak PHP tilida tayyorlash aniq bo’lgach endi framework
tanlanadi. ( Framework — bu oddiy aytganda, tayyor kod jamlamalari deyish ham
mumkin). Keng tarqalgan frameworklardan Laravel, Yii, yoki Codeigniter yoki
boshqalar bor. Bu yerda ham bir narsani unutmang.
Dasturchi degani hammma
dasturni biladi degani emas. Hatto PHP tilida ishlovchi dasturchilarni ham o’z
yo’nalishi bor. Kimdurlar faqat Laravel frameworkida ishlashni afzal ko’rsa
boshqasi o’ziga yoqqan usulni afzal ko’radi. Demak kerakli framework tanlanadi,
va shu asosda ish boshlanadi.
Hammasini (0) noldan boshlab tayyorlashning afzal tomoni
shundaki, siz o’zingiz
istalgan qo’shimchani istalgan shaklda kiritishiz mumkin. Yana sayt to’liq o’z
xohishingiz kabi bo’ladi.
Faqat uni avvaldan puxta rejalash kerak.
Yomon tarafi esa: ko’proq vaqt va pul sarflaysiz. Axir hamamsini o’zingiz qilasiz
yoki dasturchiga qildirasiz. Yaratish davomida turli xatoliklar chiqishi mumkin.
Hammasini 0-noldan boshlab yaratish bosqichlari.
Bu usulda yaratishning o’ziga xos bosqichlari bor: Avval veb dizayner yollaysiz va
bo’lajak saytingizning tashqi ko’rinishini har bir sahifasigacha chizasiz. Ammo
hozirda tayyor dizayn kutubxonalar bor — ya’ni avvaldan chizilgan sayt
elementlari. Tayyor dizayn kutubxonalari yoki UI Kit deb ham ataladi.
Masalan: https://ecommerce-uikit.com
Bu esa dizayner vaqtini 80% tejaydi, va zamonaviy standartlarga javob beradi.
39
Demak veb-saytingiz tashqi ko’rinishi batafsil chizilgach, endi uni html/css kodga
aylantirish lozim. Bu jarayon “verstka” deb ham ataladi. Yoki html shablon
yaratish —
deb ham ataladi
Shu o’rinda bilib qo’yishingiz lozim. Hozirda internetda tayyor html shablonlar
juda ko’p. Har birini o’ziga xos ko’rinishi — dizayni bor. Agar tayyor html
shablondan foydalansangiz u holda dizayner yollashga hojat yo’q.
Bu kabi shablonlarni internetdan ko’plab topish mumkin: Masalan: https://
themeforest.net/category/site-templates?term=ecommerce
Muammo shundaki, bularning tashqi ko’rinishini o’zingizga moslash biroz
mushkul bo’lishi mumkin, Agar maqul shablon topsangiz unda omad… Shu
o’rinda o’zim tayyorlagan html shablonni ham eslatib o’tmoqchiman:
https://bootstrap-ecommerce.com
Buning boshqalardan farqi, o’zingizga moslash juda oson.
Qolaversa, rangi va
strukturasini osonlikcha moslab olasiz. Xuddi LEGO kabi tayyor bloklardan iborat.
Buning uchun Bootstrap, CSS va SASS ni bilish yetarli (Deyarli
barcha web
dasturchi bularni biladi).
Yoki https://bootstrap-ecommerce.com/templates.html
Bu yerda ham tayyor html shablonlar ham bor.
Bu bilan ish tugamaydi. Saytni boshqaruv qismi ham yaratiladi. Ya’ni Admin
panel. Bu saytni admin yoki operator tomondan boshqarishni qulaylashtiradi.
Xullas bu usulda yaratish jarayoni to’liq sizni ixtiyoringizda. Faqat pul,
vaqt va
tajribali dasturchi topilsa bas. Hammasi hal bo’ladi.
RUBY ON RAILS HAQIDA - Mutasaddilarining zimmasiga ulkan vazifalarni yuklamoqda

holda RUBY ON RAILS hosil boladi . Bu dasturlash tili web programmalarni
yaratishda juda samaralidir.
Sahifani ko!rinishini HTML va CSS da keyin sahifani jonlantirishda esa java script
ni ishlatsak ma!lumotlar ba!zasini boshqarishda esa ruby yordamga keladi. Rubyda
ma!lumotlar bazasi bilan ishlash yani yangi ma!lumot
qoshish , o!chirish va
yangilash funksiyalari juda oddiy bo!lib , buni osonlik bilan hal qilamiz. Demak o!
rnatib bo!lgach
kichik dastur yozamiz .
1
rails_5\app\views\ ichiga sayt nomi bilan papka hosil qilamiz
2
yoki cdm dan rail generate Tovar index - deb yozsak o!zi hamma kerakli fayllari
hosilqiladi.
3
rails_5\app\views\tovar \ index.html.erb ni ichiga HTML kodlari orqali sahifa
yaratamiz
4
rails_5\app\controller\tovat_controller.rb ichiga index
degan action yozamiz
5
rails_5\config\routes.rb faylga sahifamiz yo!lini ko!rsatamiz. 6
Browserdan localhost:3000/Tovar desak sahifa ishga tushadi.
Xulosa
Agar "Operatsion tizim” (OT) tushunchasini qisqacha izohlasak, bu boshqaruv
dasturidir.
OC bu – kompyuterning fizik va dasturiy resurslarini
taqsimlash va ularni
boshqarish uchun ishlatiladigan dastur.
Kompyuter resurslari ikki xil: fizik va dasturiy resurslarga bo!linadi. Dasturlash
sistemasi – dasturlash tillari va ularga mos til protsessorlari majmuasidan iborat
bo!lib, dasturlarga ishlov berish va so!zlashni ta!minlovchi dasturlar to!plamidan
iborat. Dasturlash sistemasining tashkil qiluvchilar (dasturlar)
amaliy dasturlar
to!plami singari OT boshqaruvi ostida ishlaydi. Kompyuter resurslari OT
boshqaruvi
36
ostida bo!ladi. OT ga ehtiyoj resurslar taqsimoti va ularni boshqarish masalasi
zaruriyatidan kelib chiqadi. Resurslarni boshqarishdan
maqsad foydalanuvchiga
kompyuterdan effektiv foydalanish bilan birga resurslarni boshqarish tashvishidan
ozod qilishdir.
OT lardan quyidagi hususiyatlarga ega bo!lishi talab qilinadi:
1. Ishonchlilik. OT o!zi ishlayotgan qurilmalar bilan birga ishonchli bo!lishi kerak.
OT foydalanuvchining aybi bilan vujudga kelgan xatoni aniqlashi, uni tahlil qilishi
va tiklash imkoniyatiga ega bo!lishi kerak. OT foydalanuvchining o!zi tomonidan
qilingan xatodan himoyalashi, hech bo!lmaganda dasturiy muhitga keltiriladigan
zararni minimumga olib
kelishi kerak
2. Himoya. OT bajarilayotgan masalalarning o!zaro bir – biriga beradigan ta!
siridan himoyalash kerak.
3. Bashorat. OT foydalanuvchi so!roviga bashoratchilik bilan javob berishi kerak.
Foydalanuvchi buyruqlari sistemada qabul qilingan qoidalar asosida yozilgan bo!
lsa,
ularning ketma – ketligi qanday bo!lishidan qat!iy nazar natija bir xil bo!lishi kerak
4. Qulaylik. Foydalanuvchiga OT ni taklif qilishdan maqsad – resurslarni aniqlash
va bu resurslarni boshqarish masalalarini yechishdan ozod qilishdir. Sistemani
inson psixologiyasini hisobga olgan holda loyihalash kerak
Men bu o!quv amaliyoti jarayonida o!z yo!nalishim yuzasidan ancha ma!
lumotlarga ega bo!ldim va bu ma!lumotlar menga o!quv
jarayonida ancha kerak
bo!ladi deb o!ylayman.
BMI BO`YICHA NAZARIY MA`LUMOTLAR YIG`ISH MA`LUMOT-LARNI
O`RGANIB CHIQISH BILAN SHUG`ILLANISH