Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakultet kompyuterni tashkillashtirish Mustaqil ish Talaba guruhi: cao001 Bajardi: Olloyorov Alisher Tekshirdi - bet 3

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakultet kompyuterni tashkillashtirish Mustaqil ish Talaba guruhi: cao001 Bajardi: Olloyorov Alisher Tekshirdi
|
bet | 3/12 | Sana | 06.07.2024 | Hajmi | 484,9 Kb. | | #266784 |
Bog'liq Alisher 1-mustaqil ishO‘lchami va xisoblash quvvati bo‘yicha kompyuterlarni (1.4-chizma) quyidagi guruxlarga bo‘lish mumkun:
juda katta (supperkompyuterlar);
katta;
kichik;
juda kichik (mikrokompyuterlar).
Kompyuterlarning vazifalarini bajarish imkoniyatlari quyidagi muxum texnik-iqtisodiy ko‘rsatgichlar bilan bog‘liqdir:
tezligi (vaqt birligi oralig‘ida mashina bajaradigan o‘rtacha operatsiyalar soni bilan o‘lchanadi);
kompyuter ishlov olib boradigan sonlarni razryadligi va ifodalanish shakli;
xotira turlari va barcha xotiralarning tezligi;
axborotlarni tashqi saqlash, almashish va kiritish-chiqarish qurilma turlari va tenik-iqtisodiy ko‘rsatgichlari;
kompyuterlarning o‘zaro va qismlarini ulash xamda aloqa qurilmalarining turi va o‘tqazish xususiyatlari;
kopyuterlarni bir vaqt oralig‘ida bir necha foydalanuvchi bilan ishlashi va bir necha dasturni parallel bajara olishi (ko‘p masalali);
kompyuterda ishlatiladigan operatsion tizimning turi va tenik-iqtisodiy ko‘rsatgichlari;
dasturiy ta’minotning mavjutligi va vazifalarining imkoniyatlari;
boshqa turdagi kompyuterlar uchun yozilgan dasturlarni bajara olish imkoniyati (boshqa kompyuterlar bilan dasturiy moslashuvchanligi);
mashina buyruqlarining tarkibi va tizimi;
aloqa kanallariga va kompyuter tarmoqlariga ulanish imkoniyati;
kompyuterning foydalanishdagi ishonchliligi;
foydali ish vaqti bilan profilaktika vaqtining nisbati bo‘yicha aniqlanadigan kompyuterning vaqt bo‘yicha foydali ish koeffitsienti.
1.2-chizma. O‘lchami va xisoblash quvvati bo‘yicha kompyuterlarni turlarga ajratish.
Yuqorida qayd qilib o‘tilgan zamonaviy kompyuterlarning ba’zi qiyosiy ko‘rsatgichlari 1.1 jadvalda keltirilgan.
Ko‘rsatgichlar
|
Kompyuter guruxlari
|
Supper kompyuterlar
|
Katta kompyuterlar
|
Kichik kompyuterlar
|
Mikro kompyuterlar
|
Unumdorlik MIPS
|
1000 – 1 000 000
|
100 – 10 000
|
10 - 1000
|
10 - 200
|
OX sig‘imi, Mbayt
|
2000 – 100 000
|
512 – 10 000
|
128 - 4096
|
128 - 2048
|
Tashqi XQ sig‘imi, Gbayt
|
500 – 50 000
|
100 – 10 000
|
100 -1000
|
100 - 1000
|
Razryadligi, bit
|
64 - 256
|
64 - 128
|
32 - 128
|
32 - 128
|
1.1 jadval. Zamonaviy kompyuterlarning qiyosiy ko‘rsatgichlari.
Tarixiy birinchi katta EXM paydo bo‘lgan, ularning element asosi elektron lampalardan to yuqori darajada integrallashtirilgan integral sxemalargachan bo‘lgan yo‘lni bosib o‘tdi.
ENIAC (Electronic Numerical Integrator and Computer) birinchi katta EXM 1946 yili yaratilgan. U mashinaning og‘irlig‘i 30 tonnadan ortiq bo‘lib, sekundiga bir necha yuz operatsiya tezligiga ega bo‘lgan, operativ xotirasi esa 20 ta son sig‘imida bo‘lgan, katta zalda 150 m2 atrofidagi maydonni egallagan.
Katta kompyuterlarning unumdorligi qator masalalarni yechish uchun yetarli bo‘lmay qoldi (ob-xavoni bashorat qilish, murakkab mudofa majmualarini boshqarish, biologik tadqiqotlarni, ekologik tizimlarni modellashtirish). Shu sabablar superkompyuterlarni, eng quvvatli xisoblash tizimlarini loyixalashtirib ishlab chiqishga olib keli, ularni xozirgi vaqtda xam jadallik bilan rivojlantirilmoqda.
1970 yillarda paydo bo‘lgan kichik kompyuterlarning paydo bo‘lishiga sabab, bir tomondan elemen asosining keskin rivojlanishi bo‘lsa, ikkinchi tomondan qator ilovalar uchun katta kompyuterlarning resurslarini ortiqchalik qilishi bo‘ldi. Kichik kompyuterlarni ko‘pincha texnologik jaroyonlarni boshqarish uchun ishlatiladi. Ular ancha ixcham va katta kompyuterlarga nisbattan ancha arzon. Element asosining, texnologiyaning va arxitekturaviy yechimlarning keyingi yutuqlari tufayli supermini kompyuterlarni paydo bo‘lishiga olib keldi – ular o‘lchami, arxitekturasi va narxi bo‘yicha kichik kompyuterlar guruxiga tegishli bo‘lsa xam, ammo unumdorligi bo‘yicha esa katta kompyuterlarga tenlasha olgan.
1969 yilda mikroprotsessorlarning ixtro qilinishi 1970 yillarda yana bir kompyuterlar guruxi – mikrokompyuterlarni paydo bo‘lishiga olib keldi. Aynan mikroprotsessorlarning mavjudligi mikrokompyuterlarning aniqlab beruvchi belgisi bo‘lib qolishiga xizmat qildi. Xozir mikroprotsessorlar barcha kompyuter guruxlarida ishlatiladi.
Ba’zi kompyuter guruxlarining xozirgi xolatini qisqacha ko‘rib chiqamiz.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti telekommunikatsiya texnologiyalari fakultet kompyuterni tashkillashtirish Mustaqil ish Talaba guruhi: cao001 Bajardi: Olloyorov Alisher Tekshirdi
|