nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
IOS dasturlashni o’rganishga qancha vaqt ketadi?

|
IOS dasturlashni o’rganishga qancha vaqt ketadi?
|
bet | 5/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,65 Mb. | | #144883 |
Bog'liq IND loihaAvezovIOS dasturlashni o’rganishga qancha vaqt ketadi?
1 yoki 2 yil ketishi mumkin bunga. Agar sizdfa yetarlicha vaqt bo’lsa, bundan ham tezroq IOS dasturlashni o’rganishingiz mumkin. Bir necha oyda fundamental bilimlarni egallab, to-do list ga o’xshash dasturlarni egallashingiz mumkin.
IOS dasturlashni qayerda o’rganish mumkin?
Agar siz ushbu dasturlash sohasiga qiziqsangiz va aniq bir loyihaga asoslangan kurs qidirayotgan bo’lsangiz, bizning IOS Paktikum kursimiz aynan siz uchun. 6 oy davomida 0 dan ish topadigan darajadagi kadr qilib chiqishingiz mumkin. Boshlang’ich bilim talab qilinmaydi. Kursda 3ta real loyiha qilib ko’rasiz.
Ustaxonadagi ish jarayonlarinin o’rganib chiqib ma’lumot to’plash.
Men mebel ustaxonasi haqida ko’proq tasavvurga ega bo’lish maqsadida ikki uch kun davomida ustaxonaga borib ish jarayonlarini kuzatdim. Men borogan ustaxona asosan ikki xil mavsum uchun jihozlangan ekan, ya’ni issiq mavsum uchun yog’och va taxtadan yasaladigan sup ava shunga o’xshash mebellarni tayyorlovchi stanoklar alohida xonada edi, va qolganlari doimiy ishlatiladigan stanoklar edi. Yana bitta xonasida ikki xil stanok ishlatiladi bulardan biri mdf materialiga naqshlar o’yish uchun “Rover” stanoki va boshqa materiallarni kesish uchun “двухпильный” stanoklari. Yana bitta xonasi kraska sepish uchun maxsus jixozlangan bo’lib bu xonaning o’zi 3 bo’lakka bo’lingan. Bular silliqlash, kraska sepish va quritish xonalari. Kraska seepesh jarayoni tugagach yana bitta xonada mebelni yig’ish ishlari bajariladi. Shunday qilib mebel ustaxonada jami 3 ta jamoa ishlaydi. Bular “Rover” stanokini ishlatuvchi va mebel dizaynini yaratuvchilar, Kraska sepuvchilar va yig’uvchilar. Jamoa a’zolari aytishlaricha ustaxonada asosan 2 mavsum mebellari yasaladi. Ya’ni yozgi mavsumda asosan bog’da oilaviy o’tirish uchun supa (xorazmchasiga aytganda tapchan), va yilning qolgan oylarida asosan to’y mebellari yasalib mebel do’konlarga topshiriladi.
Ishchilarni ustaxonadagi vazifalarini o’rganish.
Dizayner (Rover stanokini ishlatuvchi) : bu ishga javobgar ishchining vazifasi mebellar uchun yangicha dizaynlar yaratish va ularni Rover stanokida o’yib olish uchun maxsus chizmalar chizish hamda tayyor chizmalarni stanokda o’yishdan iborat.
Silliqlovchi : bu ishga javobgar ishchilarning vazifasi Rover stanokida naqsh o’yilgan mebel qisimlarini silliqlashdan iborat
Kraska sepuvchi : bu ishga javobgar ishchilar silliqlangan mebel qisimlariga kraska sepib ishlov berishdan iborat.
Yig’uvchi : bu ishga javobgar ishchilar kraska sepib tayyorlangan mebel qisimlarning o’lchamlariga moslab qolgan qisimlarni kesish va yig’ish ishlarini bajarishadi.
Hamma ishlar bitib mebellar tayyor holatga keltirilganidan so’ng do’konga yetkazib yig’ib beriladi.
Saytni yaratishda foydalaniladigan dasturlar.
Dizaynni yaratish uchun Figma.com sayti yoki shu saytning kampyuter dasturi.
Kerakli rasmlarga ishlov berish uchun Photoshop dasturi.
Kod qismini yozish uchun Visual studio code dasturi.
|
| |
Xarajatlar tahlilining axborot manbalari qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?

|
Xarajatlar tahlilining axborot manbalari qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
|
bet | 19/29 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 30,51 Kb. | | #256121 |
Bog'liq 91 guruhXarajatlar tahlilining axborot manbalari qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
====
#A. biznes reja ma'lumotlari; statistik hisobot ma'lumotlari; buxgalteriya hisobi va hisoboti ma'lumotlari va h.k.
====
B. bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar
====
C. Xarajatlarni kamaytirish va tannarxni pasaytirish choralarini ko‘rish
====
D. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni, Soliq Kodeksi, “Mahsulot (ish, xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish to‘g‘risida”gi Nizom va h.k.
++++
Xarajatlar tahlilining normativ-huquqiy asoslari qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni, Soliq Kodeksi, “Mahsulot (ish, xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish to‘g‘risida”gi Nizom va h.k.
====
B. bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar
====
C. xarajatlar va mahsulot tannarxi rejasining bajarilishi va uning o‘zgarishiga baho berish; xarajatlar va tannarx dinamikasini tahlil qilish;xarajatlar va tannarx o‘zgarishiga ta'sir ko‘rsatuvchi omillarni hisob-kitob qilish va h.k.
====
D. biznes reja ma'lumotlari; statistik hisobot ma'lumotlari; buxgalteriya hisobi va hisoboti ma'lumotlari va h.k.
++++
Mahsulot (ishlar, xizmatlar) ishlab chiqarish tannarxiga kiritiladigan xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar
====
B. sotish xarajatlari, boshqarish xarajatlari (ma’muriy sarf-xarajatlar), boshqa operatsion xarajatlar va zararlar
====
C. foizlar bo‘yicha xarajatlar, xorijiy valyuta bilan operatsiya bo‘yicha salbiy kurs tafovutlari, qimmatli qog‘ozlarga qo‘yilgan mablag‘larni qayta baholash
====
D. Favqulodda zararlar, u foydadan olinadigan soliq to‘langunga qadar foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadi
++++
|
| |
IOS dasturlashni o’rganish qiyinmi?

|
IOS dasturlashni o’rganish qiyinmi?
|
bet | 4/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,65 Mb. | | #144883 |
Bog'liq IND loihaAvezovIOS dasturlashni o’rganish qiyinmi?
Agar sizda aniq maqsad va sabr-toqat bo’lsa, dasturlashni o’rganish siz o’ylaganchalik qiyin emas. Til o’rganish bo’ladimi yoki dasturlash, farqi yo’q – shuni yodda tutishingiz kerakki, bu sayohat. Kodlash juda ko’p debuggingdan tashkil topgan sayohat desak bo’ladi.
PYTHON o’rganaymi yoki Swift?
Swift va Python ko’p tomonlama farqlanasada, Swift tezroq ishlashi bilan ajralib turadi. Agar Apple OS uchun dastur yaratayotgan bo’lsangiz, Swiftni tanlashingiz mumkin. Agar sun’iy intellekt yoki backend bilan ishlayotgan bo’lsangiz, Pythonni tanlaysiz.
IOS dasturchilarga talab bormi?
Juda ko’p kompaniyalar, banklar, elektron bozorlar, moliyaviy tashkilotlar kabilar mobil foydalanuvchilarni birinchi o’ringa qo’yayotgani bois, Apple mobil qurilmalari uchun dastur yaratidan iOS dasturchilariga talab oshsa oshadiki, yo’qolmaydi.
IOS dasturlash veb dasturlash dan osonroqmi?
Umuman, dasturchilik oson emas. Odatda biz boshlang’ich o’rganuvchilarga veb dasturlashni o’rganishni tavsiya qilamiz. Parse va Swift iOS dasturlashni osonlashtirgan bo’lsada, boshlovchilarning veb dasturlashga kirishib ketishi haligacha osonroq deb hisoblanadi.
IOS dasturlash android dasturlashdan qiyinroqmi?
Judua ko’pchilik mobil dasturchilar iOS dasturlash Androiddan osonroq deb hisoblashadi. Swiftda kod yozish, javada kod yozishdan kamroq vaqt sarflanadi. iOS uchun ishlatiladigan dasturlash tillarini o’rganish va uni egalalsh Androidnikiga qaraganda osonroq.
Swiftni o’rganish kerakmi?
Swift dasturlash tili Objective-C ga qaraganda yangiroq til hisoblanadi. Swiftda kod yozishni bilish, sizga mobil dasturlar, Mac va boshqa Apple mahsulotlari uchun dasturlar tuzish imkonini yaratadi.
|
| |
Manba va Adabiytlar - Avezov Mebellari

1.Robin Nikson. Devid Sklar tomonidan PHP, MySQL, JavaScript, CSS va HTML5 bilan dinamik veb-saytlar yaratish.
2.SQL. Oshpazlik kitobi: [Maʼlumotlar bazasini ishlab chiquvchilar uchun soʻrovlar yaratish yechimlari va texnikasi : Yozuvchi Entoni Molinaro
3.Informatika va axborot texnologiyalari manba muallifi: s.s. g'ulomov, b.a. begalov
4.Jon Dakket. "HTML va CSS. Veb-saytni ishlab chiqish va dizayn”
5.Robson E., Friman E. "HTML, XHTML va CSS-ni o'rganish"
6.Nik Morgan «Bolalar uchun JavaScript. Dasturlashga quvnoq kirish "
7.Ilya Kantor "Zamonaviy JavaScript qo'llanmasi"
8.- http://old.code.mu/
9.https://www.w3schools.com/
10.https://github.com/HoanghoDev/addtocardv2/blob/main/app.js
Mehnat unumdorligiga ta’sir qiluvchi omillar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?

|
Mehnat unumdorligiga ta’sir qiluvchi omillar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
|
bet | 18/29 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 30,51 Kb. | | #256121 |
Bog'liq 91 guruhMehnat unumdorligiga ta’sir qiluvchi omillar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. Ishchilаrning o‘rtаchа ro‘yхаtdаgi sоnining o‘zgаrishi, Bir ishchi tоmоnidаn bir yildа o‘rtаchа ishlаngаn kishi kunlаrining o‘zgаrishi, Ish kunining uzunligining o’zgаrishi
====
B. korxonaning ishchi kuchi bilan qay darajada ta’minlanganligi, ish vaqtidan samarali foydalanish, mеhnat unumdorligi darajasi bilan belgilanadi
====
C. vaqt birligi (soat, smena, oy, kvartal, yil) ichida ishchilar tomonidan ishlab chiqarilgan mahsulot miqdori yoki bir mahsulot birligini ishlab chiqarishga sarf qilingan vaqt birligi bilan o‘lchanadi
====
D. Nаturаl ko‘rsаtkichlаr, Shаrtli-nаturаl ko‘rsаtkichlаr, Pul (qiymаt) ko‘rsаtkichlаr
++++
Xarajatlar tahlilining maqsadi qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. Xarajatlarni kamaytirish va tannarxni pasaytirish choralarini ko‘rish
====
B. Daromadlarni kamaytirish va tannarxni pasaytirish choralarini ko‘rishi
====
C. Daromadlarni kamaytirish va foydani pasaytirish choralarini ko‘rish
====
D. Zaralarnini kamaytirish va foydani ko‘paytirish choralarini ko‘rish
++++
Xarajatlar tahlilining vazifalari qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. xarajatlar va mahsulot tannarxi rejasining bajarilishi va uning o‘zgarishiga baho berish; xarajatlar va tannarx dinamikasini tahlil qilish;xarajatlar va tannarx o‘zgarishiga ta'sir ko‘rsatuvchi omillarni hisob-kitob qilish va h.k.
====
B. biznes reja ma'lumotlari; statistik hisobot ma'lumotlari; buxgalteriya hisobi va hisoboti ma'lumotlari va h.k.
====
C. Xarajatlarni kamaytirish va tannarxni pasaytirish choralarini ko‘rish
====
D. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni, Soliq Kodeksi, “Mahsulot (ish, xizmat)larni ishlab chiqarish va sotish xarajatlari tarkibi hamda moliyaviy natijalarni shakllantirish to‘g‘risida”gi Nizom va h.k.
++++
|
| |
Davr xarajatlariga kiritiladigan xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?

|
Davr xarajatlariga kiritiladigan xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
|
bet | 20/29 | Sana | 28.05.2024 | Hajmi | 30,51 Kb. | | #256121 |
Bog'liq 91 guruhDavr xarajatlariga kiritiladigan xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri keltirilgan?
====
#A. sotish xarajatlari, boshqarish xarajatlari (ma’muriy sarf-xarajatlar), boshqa operatsion xarajatlar va zararlar
====
B. foyda soligi bo‘yicha xarajatlar, boshqa soliqlar bo‘yicha xarajatlar,
====
C. Favqulodda zararlar, u foydadan olinadigan soliq to‘langunga qadar foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadi
====
D. foizlar bo‘yicha xarajatlar, xorijiy valyuta bilan operatsiya bo‘yicha salbiy kurs tafovutlari, qimmatli qog‘ozlarga qo‘yilgan mablag‘larni qayta baholash
++++
Moliyaviy faoliyat bo‘yicha xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
====
#A. foizlar bo‘yicha xarajatlar, xorijiy valyuta bilan operatsiya bo‘yicha salbiy kurs tafovutlari, qimmatli qog‘ozlarga qo‘yilgan mablag‘larni qayta baholash
====
B. sotish xarajatlari, boshqarish xarajatlari (ma’muriy sarf-xarajatlar), boshqa operatsion xarajatlar va zararlar
====
C. bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar
====
D. Favqulodda zararlar, u foydadan olinadigan soliq to‘langunga qadar foyda yoki zararlarni hisoblab chiqishda hisobga olinadi
++++
O‘zgaruvchan xarajatlar qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
====
#A. Mahsulot tannarxiga kiruvchi:to‘g‘ri moddiy xarajatlar, to‘g‘ri mehnat xarajatlari, boshqa bevosita xarajatlar; Davr xarajatlariga kiruvchi:mahsulotni sotish bilan bog‘liq ayrim xarajatlar, ma'muriy boshqaruv xarajatlarining ayrimlari
====
B. sotish xarajatlari, boshqarish xarajatlari (ma’muriy sarf-xarajatlar), boshqa operatsion xarajatlar va zararlar
====
C. bevosita va bilvosita moddiy xarajatlar, bevosita va bilvosita mehnat xarajatlari, boshqa bevosita va bilvosita xarajatlar, shu jumladan ishlab chiqarish xususiyatiga ega bo‘lgan ustama xarajatlar
====
D. Mahsulot tannarxiga kiruvchi:umumishlab chiqarish xarajatlari: ijara xarajatlari, eskirish summalari; Davr xarajatlariga kiruvchi:ma'muriy-boshqaruv xarajatlarining aksariyati, mahsulotlarni sotish bilan bog‘liq ayrim xarajatlar
++++
|
| |
IOS dasturlashda qanday texnologiyalardan foydalaniladi?

|
IOS dasturlashda qanday texnologiyalardan foydalaniladi?
|
bet | 3/8 | Sana | 24.01.2024 | Hajmi | 2,65 Mb. | | #144883 |
Bog'liq IND loihaAvezovIOS dasturlashda qanday texnologiyalardan foydalaniladi?
1.1-Rasm.
IOS dasturchisi asosan 3ta narsadan foydalanadi: Swift va Object-C dasturlash tillari va xCode dasturlash muhitidan (1.1-rasm).
Objective – C nima?
Objective-C uzoq vaqtdan beri iOS (va macOS) uchun dasturiy ta’minot yozish uchun ishlatiladigan asosiy dasturlash tili bo’lib kelgan. C dasturlash tilining yuqori to’plami, Objective-C C tepasida qo’shimcha qatlam kabi ishlaydi va uni C++ bilan juda mos keladi. Shuningdek, u 1980-yillarning boshlariga borib taqaladi, bu esa uni ancha mustahkam qiladi, lekin baʼzida oʻta sirli boʻlib qoladi, bu uning chigal sintaksisi bilan namoyon boʻladi. Nomidan ko’rinib turibdiki, Objective-C ob’ektlar bilan shug’ullanadi; aslida ilovani diskret ob’ektlar tarmog’i sifatida ko’rish mumkin.
Swift nima?
Objective-C singari, Swift ham iOS uchun ilovalarni dasturlash uchun foydalaniladigan dasturlash tilidir. Ammo birinchisi C tilining bir tarmog’i bo’lsa-da, Swift iOS va boshqa Apple operatsion tizimlari uchun dasturlash uchun mo’ljallangan. Natijada, uning sintaksisi ancha ixcham, intuitiv va soddalashtirilgan va Apple-ga ko’ra, Swift Objective-C-ga qaraganda 2,6 baravar tezroq ishlaydi. Garchi bu yangiroq bo’lsa-da, ishlab chiquvchilar Swift-ni tezda qabul qilishdi va u mashhurlik bo’yicha Objective-C-dan o’zib ketti. Swift Objective-C ga nisbatan boshqa afzalliklarga ham ega, jumladan yaxshilangan xavfsizlik, kod yozish jarayonini soddalashtiradigan generiklar va protokollar.
Xcode nima?
Xcode – bu dasturlash tili emas, balki Apple kompaniyasining turli operatsion tizimlari uchun dasturiy ta’minot yaratish uchun mo’ljallangan asboblar to’plami – keng diapazondagi tillarda (C, C++, Objective-C, Objective-C++, Java, AppleScript, Python, Ruby, ResEdit va Swift) va turli xil modellarni o’z ichiga oladi, jumladan Apple-ning mahalliy API kakao, C-ga asoslangan API Carbon va Java. Aslini olganda, Xcode iOS dasturchilariga skriptlar bilan birlashtirilgan individual vositalar yoki funktsiyalar to’plamidan ko’ra, yagona integratsiyalangan dasturiy ta’minot paketida ilovalar yaratish va ishga tushirish imkonini beradi. Bu, ayniqsa, yuqorida tilga olingan barcha tillarni bilmaydigan iOS dasturchilari uchun foydalidir; Xcode dasturchilarga umuman manba kodini yozmasdan ma’lum funktsiyalarni bajarishga imkon beradi.
|
| |
Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari

|
Mavzu: Sanoat binolari Manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari
|
bet | 1/6 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 3,62 Mb. | | #122358 |
Bog'liq husniddin 2 Termiz muhandislik texnologiya instituti qurulish fakulteti Arx 22 A guruh talabasi Xoliqov Husniddinning Bino va inshoatlar tipalogiyasi fanidan tayorlagan Slayti Termiz muhandislik texnologiya instituti qurulish fakulteti Arx 22 A guruh talabasi Xoliqov Husniddinning Bino va inshoatlar tipalogiyasi fanidan tayorlagan Slayti Mavzu: Sanoat binolari manzilgohlarini rejalashtirish,obodonlashtirish asoslari,Sanoat binolari turlari - 1.Sanoat binolari turlari
- 2.Sanoat binolariga qo’yilgan talablar.
- 3.Sanoat binolarini rejalashtirish
- 4.Sanoat binosini yoritish
- 5.Toshkent to’qimachilik kambinati.
Sanoat binolari turlari - Sanoat binolari xalq xo‘jaligining ma’lum bir qismi, ishlab chiqarish sohalariga ko‘ra, sanoat korxonalaridan tashkil topadi. O‘z navbatida sanoat korxonalari ishlab chiqarish–texnologik jarayonlarini joylashtirish uchun, ya’ni to‘g‘ridan–to‘g‘ri biron bir mahsulot yoki yarim fabrikatlarni ishlab chiqarishga mo‘ljallangan sanoat binolaridan iborat bo‘ladi. Sanoat binolari tarmoqlardan qat’iy nazar sanoat binolarini to‘rt guruhga, ya’ni
- 1.Ishlab chiqarish 2. Energetika, 3.Transport 4.Ombor xo‘jaligi binolari turlarga ajratiladi.
Ishlab chiqarish binosi - Ishlab chiqarish binolari intererini loyihalashda quyidagi tamoyillarga amal qilinishi lozim:
- Asosiy texnologik maydonchalarni katta bo‘lgan zallarga yig‘ish;
- Dastgohlarni maksimal zich joylashishiga erishish;
- Texnologik o‘tkazuvchi quvurlarni guruhlash va ishlatishda o‘ng‘aylikni nazoratda tutib guruhlash;
- Ishchilarning kechqurun hamda kunduzgi paytlarda ko‘rish sharoitini ta’minlashda tabiiy yorug‘lik bilan sun’iy yorug‘likdan unumli foydalanish;
- Kishilarning kayfiyatiga ta’sir ko‘rsatuvchi manba hisoblanadigan yorug‘likdan unumli foydalanish;
- Sirti tekis, silliq konstruksiyalarni qo‘llash, chang, tutun namlik, kondensat turib qoluvchi, shamollatilmaydigan joylarning bo‘lmasligiga erishish;
- Akustika muammolarini hal qilish va ishlab chiqarish joylari musiqali eshittirishlar hamda ko‘rsatma taxtalar bilan ta’minlanishi va boshqalar;
- Mebel’ jihozlarini o‘rnatish, xona ichi ko‘kalamzorlarini tashkil qilish va boshqalar.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/9
Sana
15.05.2024
Hajmi
0,78 Mb.
#234635
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari
Download
0,78 Mb.
Matnni ko'rish
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov

|
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
bet | 1/12 | Sana | 05.02.2024 | Hajmi | 33,38 Kb. | | #151405 |
Bog'liq Data base security - lecture 2
MA’LUMOTLAR BAZASI XAVFSIZLIGI
2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari
Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
Yuqorida keltirilgan xavfsizlik siyosatlari va modellarining hamda himoyalanganma’lumotlar bazasini qurishning va ishlashining aksiomatik prinsiplarini amalga oshirilishi quyidagi yo‘nalishlar bo‘yicha guruhlash mumkin bo‘lgan qator dasturiy – texnologik masalalami yechish zaruriyatini keltirib chiqaradi:
- identifikatsiya va autentifikatsiya texnologiyalari;
- ma’lumotlar bazasi xavfsizligi tillari;
- obyektlardan takroran foydalanish xavfsizligini ta’minlash texnologiyalari;
- ishonchli loyihalash va ma’murlash texnologiyalari.
Identiflkatsiya va autentifikatsiya texnologiyalari
Identifikatsiya va autentifikatsiya texnologiyalari himoyalangan tizimning majburiy elementi hisoblanadi, chunki u subyektlami personalizatsiyalashning aksiomatik prinsipini ta’minlaydi va natijada kompyuter tizimlarida axborotni himoyalashning birinchi (dastlabki) dasturiy - texnik chegarasini amalga oshiradi.
Identifikatsiya deganda subyektlami, obyektlami, jarayonlami nomlari bilan ifodalanuvchi obrazlari bo‘yicha farqlash tushuniladi. Autentifikatsiya deganda identifikatsiyalangan subyektlar, obyektlar, jarayonlar obrazining haqiqiyligini tekshirish va tasdiqlash tushuniladi.
Sistemotexnik tizim strukturasi
Sistemotexnik jihatdan identifikatsiya va autentifikatsiya tizimi strukturasini sxema orqali tasvirlash mumkin. Tizimda identiflkatsiyalash/autentifikatsiyalash obyekti xavfsizlik monitori tomonidan ro‘yxatga olinganda uning obrazi shakllanadi. Ushbu obraz bo‘yicha axborot kriptografik o‘zgartiriladi va tizimda faqat xavfsizlik monitori foydalana oluvchi resurs ko‘rinishida saqlanadi. Shu tariqa identifikatsiya va autentifikatsiya obyektlari ichki obrazlarining axborot massivlari shakllanadi.
Keyinchalik identifikatsiyalashda va autentifikatsiyalashda obyekt o‘zining obrazi xususidagi axborotni axborot eltuvchi kanal orqali xavfsizlik monitoriga o'zgartirish uchun uzatadi. 0‘zgartirish natijasi ro‘yxatga olingan mos ichki obraz bilan taqqoslanadi. Ularing mosligida obyektning aniq langanligi (identifikatsiyalanganligi) va haqiqiyligi (autentifikatsiyalanganligi) xususida qaror qabul qilinadi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ma’lumotlar bazasi xavfsizligi 2-Mavzu. Ma’lumotlar bazasi xavfsizligining texnologik jihatlari Ma’ruzachi: Azizbek Yusufov
|
RADIUS
server o‘rtasida 
uzatiladigan ma’lumotlar ushbu kalit bilan shifrlangan. 
•
RADIUS

to‘plami, shuningdek, foydalanuvchi uchun ko‘rsatiladigan xato matn
tavsifini ham o‘z ichiga olishi mumkin agar foydalanuvchi ma’lumotlari
to‘g‘ri bo‘lsa, server
NAS
paketini yuboradi "
Доступ разрешён
", xizmat
ma’lumotlarini o‘z ichiga olgan(PPP, SLIP, login) va xizmatning ayrim
o‘ziga xos parametrlari, masalan,
IP
-manzil, subnet raqami,
MTU PPP
xizmati uchun juft parametr=qiymat(AV juft).
•
RADIUS
xabari har doim sarlavha va atributlardan iborat bo‘lib, ularning
har biri kirishga urinish haqida bir yoki bir nechta ma’lumotni o‘z ichiga
oladi: masalan, foydalanuvchi nomi va paroli, so‘ralgan xizmatlar va kirish
serverining IP-manzili. Shunday qilib,
RADIUS
atributlarining asosiy
vazifasi
RADIUS
mijozlari va serverlari o‘rtasidagi ma’lumotlarni
tashishdir.
RADIUS
atributlari RFC 2865, RFC 2866, RFC 2867, RFC
2868, RFC 2869 va RFC 3162 kabi bir nechta RFC da aniqlanadi.
•
RADIUS
turli xil autentifikatsiya protokollari bilan birgalikda ishlashi
mumkin. Eng ko‘p ishlatiladigan parol autentifikatsiya protokoli (Password
Authentication Protocol, PAP), oldindan kelishilgan autentifikatsiya
protokoli (Challenge Handshake Authentication Protocol, CHAP) va MS-
CHAP (Microsoft -ning birinchi versiyasida yoki MS — CHAPv2-
ikkinchi).
Topshiriq - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

12-AMALIY ISH
MAVZU: AAA SERVERDA AUTENTIFIKATSIYA REJIMINI
SOZLASH (RADIUS, TACACS+)
Ishdan maqsad:
Ma’lumot uzatish tarmoqlarida autentifikatsiya,
avtorizatsiya va hisobga olish protokollarini sozlash, hamda amaliy ko’nikmaga ega
bo’lish.
Nazariy qism
RADIUS
(Remote Authentication in Dial-In User Service) -
AAA
protokoli
(Autentifikatsiya, Avtorizatsiya va Accounting), markaziy
AAA
platformasi va
Dial-Up
ulanish uskunalari
(NAS, Network Access Server)
va billing tizimi
o‘rtasida ma’lumotlarni uzatish uchun mo‘ljallangan.
Birlamchi ma’lumotlar (an’anaviy ravishda
RADIUS
protokoli orqali
uzatiladi) kiruvchi va chiquvchi trafik qiymatlari: bayt / oktetlarda (yaqinda
gigabaytlarda). Shu bilan birga, protokol
VSA
(Vendor Specific Attributes)
yordamida amalga oshiriladigan har qanday turdagi ma’lumotlarni uzatishni
ta’minlaydi.
RADIUS
server ishlash uchun
UDP
dan foydalanadi. Odatiy bo‘lib,
RADIUS
serveri 1812 portda tinglaydi. Akkaunt hisobi uchun boshqa port ishlatiladi - 1813
(radius-acct)
.
NAS (Network Access Server) foydalanuvchi autentifikatsiyani talab
qilganda qanday javob berishini ko‘rib chiqamiz:
• foydalanuvchi NAS -ga haqiqiylikni tekshirishga harakat qilmoqda
• NAS birinchi radiusli serverga qaraydi va ulanishni o‘rnatish uchun paket
yuboradi (kirish so‘rovi)
• agar javob ma’lum vaqt ichida qabul qilinmasa, NAS yana radius serverini
so‘roq qiladi yoki alternativ serverni qidiradi
•
RADIUS
server NAS IP manziliga qaraydi va simmetrik shifrlash kalitini
tekshiradi, agar IP manzili va kalit konfiguratsiya faylida yozilganga mos
bo‘lsa, ulanish davom etadi, aks holda mijozga yaroqsiz kalit paketi
yuboriladi. Tekshirish tasodifiy satrni yaratish va shifrlash orqali amalga
oshiriladi. Bundan tashqari, mijoz va
-AMALIY ISH - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

•
Cisco VPN 3000 seriyali virtual xususiy tarmoqni (VPN) bilan
ta'minlaydigan kontsentrator.
Eng so'nggi Cisco ASA 5500 seriyasi Cisco PIX 500 “firewall”ining o'rnini
egallaydi va uning imkoniyatlarini oshiradi va yanada faol xavfsizlik choralarini
ta'minlaydi. Bu turli xil ma'lumotlar markazlari va tarmoqlarini eng kichigidan eng
kattasiga va eng murakkabigacha himoya qilishga qaratilgan keng ko'lamli
xavfsizlik moslamalaridir.
Dunyo bo'ylab bir milliondan ortiq Cisco ASA qurilmalari tarqatilganligi
kiberxavfsizlik sohasida uning yuksak o’rnini isbotlaydi. Ajoyib tarmoq xavfsizligi
platformasi va “firewall”i yordamida oxirgi foydalanuvchilar har qanday
qurilmadan, istalgan vaqtda va istalgan joyda maxfiy ma'lumotlar, hujjatlar va
ma'lumotlarga tezkor, xavfsiz va samarali kirish imkoniyatiga ega bo’lishadi.
ASA dasturi xavfsizlikni yanada oshirish uchun qo'shimcha xavfsizlik dasturlari
to'plamiga ulanishi mumkin. Cisco ASA dasturiy ta'minoti bir qator funksiyalar va
imkoniyatlarga ega. Masalan:
•
IPS, VPN imkoniyatlarini taklif etadi;
•
Yuqori samarali, ko'p saytli va ko'p tugunli klasterlash orqali tashkilotlarga
imkoniyatlarni oshirishga va ish faoliyatini yaxshilashga yordam beradi;
•
Yuqori bardoshli dasturlar uchun yuqori imkoniyatlarni taqdim etadi;
•
Jismoniy va virtual qurilmalar o'rtasida hamkorlikni ta'minlaydi;
•
Ham tarmoq, ham ma'lumotlar markazining o'ziga xos ehtiyojlarini qondiradi;
•
Cisco TrustSec xavfsizlik guruhi teglari va identifikatsiyalashga asoslangan
xavfsizlik devori texnologiyasi bilan kontekstni xabardor qilishni ta'minlaydi;
•
Har bir kontekst asosida dinamik marshrutni va saytdan saytga VPN o’tishni
osonlashtiradi.
Cisco ASA dasturiy ta'minoti, shuningdek, “Suite B” kriptografik algoritmlari
to'plamini o'z ichiga olgan yangi avlod shifrlash standartlarini qo'llab-quvvatlaydi.
Shuningdek, u xalqaro darajadagi veb-tahdidlardan himoya qilish uchun “Cisco
Cloud Web Security” yechimi bilan birlashadi.
Router(config)#aaa authentication login default group radius local

“Pastdan yuqoriga” usuli fizik sathdan yuqori sathga o'tishni o'z ichiga oladi.
Fizik sathda uskunalar va simli ulanishlar tekshiriladi. Kabellar rozetkasidan tushib
ketganmi? Agar uskunada ko'rsatkichlar mavjud bo'lsa, ko'rsatkichlar yoniqmi?
“Taqsimlash va aniqlash” usuli bilan tahlil o'rta darajalardan birida
boshlanadi, undan keyin yuqori yoki pastki darajalar tekshiriladi. Masalan,
diagnostika IP-konfiguratsiyani tekshirish orqali tarmoq sathidan boshlanishi
mumkin.
Sinxron Mashinalarning istiqbolli turlari

|
Sinxron Mashinalarning istiqbolli turlari
|
Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 101,15 Kb. | | #229200 |
Bog'liq Sinxron Mashinalarning istiqbolli turlari Sinxron Mashinalarning istiqbolli turlari Azizbek Abduhakimov Reja: - Silindrsimon rotorli sinxron mashina
- Doimiy magnit sinxronlash mashinasi
- Ichki doimiy magnit (IPM) sinxronlash mashinalari
- Salient Pole Synchronous Machine
- Gibrid qo'zg'atuvchi sinxronlash mashinalari (HESM)
Silindrsimon rotorli sinxron mashina - Ushbu turdagi sinxron mashina silindrsimon rotorga ega. O'zining mustahkam dizayni va samarali ishlashi tufayli odatda o'rta va katta quvvat ishlab chiqarish dasturlarida qo'llaniladi.
Doimiy magnit sinxronlash mashinasi: PMSMlar rotorga o'rnatilgan doimiy magnitlardan foydalanadi, bu alohida qo'zg'alish tizimiga ehtiyojni yo'q qiladi. Ular yuqori samarali va elektr transport vositalari (EV), sanoat avtomatizatsiyasi va shamol turbinalari kabi ilovalarda keng qo'llaniladi. Ichki doimiy magnit (IPM) sinxronlash mashinalari - Bu mashinalar rotor yadrosiga o'rnatilgan doimiy magnitlarga ega bo'lib, yuqori quvvat zichligi va samaradorligini ta'minlaydi. IPM sinxron mashinalari odatda elektr va gibrid transport vositalari kabi tortishish ilovalarida qo'llaniladi.
Salient Pole Synchronous Machine - Bu turdagi rotorning chiqib turgan qutblari mavjud bo'lib, unga yorqin ko'rinish beradi. Ko'zga tashlanadigan qutbli mashinalar ko'pincha gidroelektr generatorlari va dizel elektrovozlari kabi yuqori ishga tushirish momentini talab qiladigan ilovalarda qo'llaniladi.
Gibrid qo'zg'atuvchi sinxronlash mashinalari (HESM) HESMlar o'ralgan maydon va doimiy magnitli mashinalarning xususiyatlarini birlashtirib, kengaytirilgan boshqarish moslashuvchanligi va samaradorligini ta'minlaydi. Ular aerokosmik harakatlanish, qayta tiklanadigan energiya va yuqori samarali tortish tizimlari kabi sohalarda ilovalarni topadilar. Xulosa - Bu sinxron mashinalarning istiqbolli turlariga bir nechta misollar. Har bir turning afzalliklari va cheklovlari mavjud bo'lib, ularni quvvat talablari, samaradorlik, moment xususiyatlari va nazorat qilish murakkabligi kabi omillarga asoslangan maxsus ilovalar uchun mos qiladi.
Foydalanilgan adabiyotlar: - Mark Katsman “Elektr mashinalari va transformatorlar”
- A.M. Aminov, A.M. Murtazayev “Burg’ilash mashinalari va uskunalari”
- R.A. Bagramov. Burovie mashini I mexanizmi. Moskva, 1989y
- www.ziyouz.com
- Shunish uchun videolar
|
| |
Amaliy qism - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

konfiguratsiya qilinmagan serverdan ma’lumotlarni talab qilishda marshrutizator
bloklanadi.
Bunda Server bir marta bosiladi. Deskop tanlanib serverga mos IP manzil
kiritiladi. Keyin Services oynasidan 1: AAA tanlanadi, 2:Router nomi kiritadi,
3:Router Ip manzil kiritali, 4: Maxfiy kalit yoziladi, 5:RADIUS server tanlanadi, 6:
Add tugmasi bosiladi. Natijada ma’lumotlar serverga saqlanadi.
Foydalanuvchini ma’lumotlarini kiritish uchun 7: Foydalanuvchi nomi
yoziladi, 8: Parol kiritiladi, 9: add tugmasi bosib ma’lumotlar saqlab qo’yiladi.
4 Rasm. RADIUS server sozlash oynasi
Endi RADIUS server bilan ishlash uchun router CLI oynasiga buyruqlarni
kiriting:
Router#conf t
Enter configuration commands, one per line. End with CNTL/Z.
Router(config)#
aaa new-model
Router(config)#radius-server host 192.168.2.20 key 12345
Ishni bajarish tartibi - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

Ishni bajarish tartibi
1.
Cisco packet tracer dasturi ishga tushiriladi.
2.
AMALIY ISH uchun cisco 2960 kommutatori, 2 server va kompyuterlar
tanlanadi.
3.
Quyida keltirilgan topologiya quriladi.
4.
Qurilgan topologiya testlab ko`riladi.
1-rasm. Tadqiq qilinayotgan topologiya.
2-rasm. Serverga DHCP xizmatini yoqish.
3-rasm. Hostlarni IP manzil olganligini ko’rish.
4-rasm. Soxta serverda DHCP xizmatini yoqish.
5-rasm. Soxta serverdan IP manzil olgan host.
DHCP Snooping xizmati yoqish uchun kommutatorga quyidagi buyruqlar
kiritiladi.
SWITCHga quyidagi buyruqlar ketma ketligi kiritiladi.
Switch>
Switch>en
Switch#conf t
Switch(config)#ip dhcp snooping
Switch(config)#ip dhcp snooping vlan 1
Switch(config)#interface fastEthernet 0/4
Switch(config-if)#ip dhcp snooping trust
Switch(config-if)#ip dhcp snooping limit rate 2048
Switch(config-if) do wr
Switch(config)#end
6-rasm. DHCP Snooping xizmati yoqilgandan so’ng hostning haqiqiy serverdan IP
manzil olishi.
Topshiriq:
Amaliy ish mavzusi bo'yicha hisobot tayyorlash. Hisobotning mazmuni:
- ishning raqami va mavzusi;
- Cisco PacketTracerda tadqiq qilinayotgan tarmoq topologiyasining tasviri;
- tarmoqdagi IP-manzillarni taqsimlash, ulanish diagrammasi (interfeys raqamlari),
shu jumladan modelning tavsifi;
- tarmoq elementlarini sozlash ro'yxati;
- tarmoq elementlariga kirishga urinishlar natijalari.
|
Cisco ASA Modellari - Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari

qilish mexanizmlarini sinflarga ajratadi, shuning uchun Cisco ASA 5510
kompaniyaga kerak bo'lganda funksiyalarni kengaytirishga imkon beradi.
Cisco ASA 5525-X - Cisco SecureX freymidan foydalangan holda, ushbu model
xavfsizligi yanada murakkab tarmoqqa ega bo'lgan o'rta kompaniyalar uchun juda
mos keladi. SecureX texnologiyasi Cisco taqdim etadigan xavfsizlik yechimlarining
eng so'nggi versiyasidir.
Ishni bajarish tartibi
1.
Cisco packet tracer dasturi ishga tushiriladi.
2.
AMALIY ISH uchun cisco 2960 kommutatori, 2911 marshruzatori, ASA0
5505 firewalli, server va kompyuterlar tanlanadi.
3.
Quyida keltirilgan topologiya quriladi.
4.
Qurilgan topologiya testlab ko`riladi.
2-rasm. Tadqiq qilinayotgan tarmoq topologiyasi.
Qurilgan topologiyada quyidagi buyruqlar teriladi:
ASA0 ga quyidagi buyruqlar ketma ketligi kiritiladi.
ciscoasa>en
ciscoasa#conf t
ciscoasa(config)#interface vlan 1
ciscoasa(config-if)#no ip address
ciscoasa(config-if)#ip address 195.158.100.1 255.255.255.0
ciscoasa(config-if)#exit
ciscoasa(config)#dhcpd address 195.158.100.22-192.158.100.50 inside
ciscoasa(config)#dhcpd dns 8.8.8.8
ciscoasa(config)#enable password salom
ciscoasa(config)#username elshod password admin
ciscoasa(config)#ssh 192.158.100.22 255.255.255.255 inside
ciscoasa(config)#ssh timeout 1
ciscoasa(config)#aaa authentication ssh console LOCAL
ciscoasa(config)#interface vlan 2
ciscoasa(config-if)# no ip address
ciscoasa(config-if)#ip address 195.158.0.2 255.255.255.252
ciscoasa(config-if)#exit
ciscoasa(config)#route outside 0.0.0.0 0.0.0.0 195.158.0.1
ciscoasa(config)#object network NET
ciscoasa(config-network-object)#subnet 195.158.100.0 255.255.255.0
ciscoasa(config-network-object)#nat (inside,outside) dynamic interface
ciscoasa(config-network-object)#ex
ciscoasa#conf t
ciscoasa(config)#access-list NAT extended permit icmp any any
ciscoasa(config)#access-group NAT in interface outside
ROUTERga quyida buyruqlar ketma ketligi kiritiladi.
continue with configuration dialog? [yes/no]: no
Router>enable
Router#conf t
Router(config)#interface gigabitEthernet 0/0
Router(config-if)#no shutdown
Router(config-if)#exit
Router(config)#hostname IP
IP(config)#interface gigabitEthernet 0/0
IP(config-if)#ip address 195.158.0.1 255.255.255.252
5-rasm. SSH protokoli yordamida firewallga masofaviy ulanish.
17.6-rasm. Qurilgan topologiyani testlab ko’rish.
Tezkor-ma’lumotlar boshqarmasining tekshirish natijalari

Tezkor-ma’lumotlar boshqarmasining tekshirish natijalari
Download
87,13 Kb.
Matnni ko'rish
Sana
13.05.2024
Hajmi
87,13 Kb.
#228197
Download
87,13 Kb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Tezkor-ma’lumotlar boshqarmasining tekshirish natijalari
Download
87,13 Kb.
Matnni ko'rish
8-sinf informatika Ijutimoiy media deganda nimani tushunasiz ?

|
8-sinf informatika Ijutimoiy media deganda nimani tushunasiz ?
|
bet | 1/3 | Sana | 07.12.2023 | Hajmi | 17,64 Kb. | | #113205 |
Bog'liq 8-sinf informatika fanidan test sinovi I chorak
8-sinf informatika
Ijutimoiy media deganda nimani tushunasiz ?
ko’plab faol foydalanuvchilar ga ega internet platforma
marketing faoliyatining ijtimoiy amalga oshirilishi
bir maxsulotning boshqa maxsulotlardan farqlanib turuvchi dizayn belgisi
maqsadli loiha uchun yaratilgan sahifa
SMM deganda nimani tushunasiz?
ko’plab faol foydalanuvchilar ga ega internet platforma
marketing faoliyatining ijtimoiy mediada amalga oshirilishi
bir maxsulotning boshqa maxsulotlardan farqlanib turuvchi dizayn belgisi
maqsadli loiha uchun yaratilgan sahifa
Platforma deganda nimani tushunasiz?
ko’plab faol foydalanuvchilar ga ega internet platforma
o’zining imkoniyati va funksiyalari orqali boshqa tizimlarni yo’lga qo’yishga xizmat qiluvchi o’zak dastur
bir maxsulotning boshqa maxsulotlardan farqlanib turuvchi dizayn belgisi
maqsadli loiha uchun yaratilgan sahifa
Youtube tarmoqi deganda nimani tushunasiz?
Xabarlashish va marketing faoliyatini yurutuvchi ijtimoiy tarmoq
Ko’plab interfaol foydalanuvchilarga ega videoroliklar platformasi
Onlayn suxbatlashish va turli formatdagi fayllarni almashish tarmog’i
Foto va videolarni ulashish uchun mo’ljallangan tarmoq
Telegram tarmoqi deganda nimani tushunasiz?
|
| |
Mustaqil ishi Mavzu: Ierarxik klasterlash Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti

|
Mustaqil ishi Mavzu: Ierarxik klasterlash Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti
|
bet | 1/10 | Sana | 14.05.2024 | Hajmi | 1,17 Mb. | | #232713 |
Bog'liq Masharipov Sanatbek mashinali o\'qitish
O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI
OLIY VA O’RTA MAXSUS TA’LIM VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
URGANCH FILIALI
KOMPYUTER INJINERINGI FAKULTETI
961-20 GURUH TALABASI
Masharipov Sanatbekning
Mashinali o'qitishga kirish FANIDAN
mustaqil ishi
Mavzu: Ierarxik klasterlash
Bajardi: Kompyuter injineringi fakulteti
961-20 guruh talabasi Masharipov Sanatbek
Mundar
Kirish
Asosiy qisim
I – BOB
1.
2.
3.
II – BOB
1.
2.
3.
III – BOB
1.
2.
3.
Xulosa
Foydalanilgan adabiyotlar
Kirish
Mashinada o'qitish, kompyuterlar qanday qilib aniq dasturlashtirilmagan holda qanday qilib vazifalarni bajara olishlarini aniqlashni o'z ichiga oladi. Bu ma'lum bir vazifalarni bajarish uchun taqdim etilgan ma'lumotlardan kompyuterlarni o'rganishni o'z ichiga oladi. Kompyuterlarga berilgan sodda vazifalar uchun mashinaga qo'yilgan muammoni hal qilish uchun zarur bo'lgan barcha bosqichlarni qanday bajarishni aytib beradigan algoritmlarni dasturlash mumkin; kompyuter tomonidan hech qanday o'rganish kerak emas. Ilg'or vazifalar uchun kerakli algoritmlarni qo'lda yaratish inson uchun qiyin bo'lishi mumkin. Amalda, inson dasturchilariga kerakli har bir qadamni belgilashdan ko'ra, mashinaga o'z algoritmini ishlab chiqishda yordam berish samaraliroq bo'lishi mumkin. Mashinada o'qitish intizomi kompyuterlarni to'liq qondiradigan algoritm mavjud bo'lmagan vazifalarni bajarishga o'rgatish uchun turli xil yondashuvlardan foydalanadi. Ko'p sonli potentsial javoblar mavjud bo'lgan hollarda, bitta yondashuv to'g'ri javoblarning bir qismini haqiqiy deb belgilashdir. Keyinchalik bu to'g'ri javoblarni aniqlash uchun foydalanadigan algoritm (lar) ni takomillashtirish uchun kompyuter uchun o'quv ma'lumotlari sifatida ishlatilishi mumkin. Masalan, raqamli belgilarni aniqlash vazifasini bajarish uchun tizimni tayyorlash qo'lda yozilgan raqamlar to'plami ko'pincha ishlatilgan.
|
| |
Kanal sathida uchraydigan hujumlar tahlili

|
Kanal sathida uchraydigan hujumlar tahlili
|
bet | 6/8 | Sana | 22.12.2023 | Hajmi | 19,72 Kb. | | #126459 |
Bog'liq Tarmoq xavfsizligi5.Kanal sathida uchraydigan hujumlar tahlili
Tarmoq xavfsizligi kanal sathida uchraydigan eng ko'p uchraydigan hujumlar quyidagilardir:
Sniffing - Bu hujumda hacker tarmoq orqali o'tayotgan ma'lumotlarni usha paytda o'qib oladi. U ma'lumotlarni ko'rib qo'yadi va keyinchalik foydalanishi mumkin. Bunday hujumdan himoya qilish uchun ma'lumotlarni shifrlash usullaridan foydalanish kerak.
Spoofing - Bu hujumda hacker o'zini boshqa kompyuter yoki tarmoq elementi sifatida taqdim qiladi. Masalan IP manzilini o'zgartirib boshqa kompyuterga o'xshash ko'rinish beradi. Bunday hujumdan qutulish uchun autentifikatsiya texnologiyalaridan foydalanish kerak.
MITM (Man in the Middle) - Ushbu hujumda hacker ikkita aloqa qilayotgan kompyuter o'rtasidagi tarmoqni nazorat qiladi. Shuning uchun ulardan kelayotgan va jo'nayotgan ma'lumotlarni o'qiy oladi hamda o'zgartirishi mumkin. Bunday hujumlardan himoyalanish uchun ma'lumotlarni shifrlash, elektron imzo va sertifikatlardan foydalanish kerak.
Flooding - Bu DoS (Denial of Service) hujum turi bo'lib, hacker tarmoq bo'g'inlarini juda ko'p paketlar yordamida to'xtatib qo'yishga urinadi. Bunday hujumlardan qutulish uchun DoS filtridan foydalanish mumkin.
Port skanirash - Bu hujumda hacker tarmoq bo'g'inlaridagi ochilgan portlarni aniqlashga harakat qiladi. Natijada portlarni blok qilish yoki snarobka qilishga harakat qiladi. Bunday hujumlardan saqlanish uchun portlar monitoringi va blok qilish vositalaridan foydalanish kerak.
Kanal sathida uchraydigan kamchiliklar tarmoq xavfsizligini ta'sir etkashiga olib kelishi mumkin. Kamchiliklar quyidagilarni o'z ichiga oladi:
Malware va viruslar: Kanallar internet bilan bog'liq bo'lib, ular orqali tarmoqda viruslar va malwarelar tarqatilishi mumkin. Kanallar orqali tarqatilgan viruslar va malwarelar tarmoq xavfsizligini ta'sir etkashiga olib kelishi mumkin.
O'zaro ulanish: Kanallar orqali o'zaro ulanish, ma'lumot almashish va fayllarni almashish mumkin. Bunday o'zaro ulanishlar tarmoq xavfsizligini ta'sir etkashiga olib kelishi mumkin.
|
| |
Transport qavat(Transport)

Ushbu model tarmoqlararo aloqa protokollarini ishlab chiqishda standart sifatida qo'llaniladi. Har bir qavat o'z funktsiyalariga ega bo'lib, pastki qavatlarning xizmatlaridan foydalanadi.
Har bir qavatga mos keluvchi protokol yaratiladi. Masalan, Fizik qavat uchun Ethernet, Aloqa qavati uchun PPP, Tarmoq qavati uchun IP, Transport qavati uchun TCP va UDP, Sessiya qavati uchun NetBIOS va Sockets protokollari yaratilgan.
Har bir qavatning protokoli faqat o'zidan pastki qavat protokollaridan foydalanadi. Masalan, IP protokoli faqat Ethernet kabi fizik qavat protokollaridan foydalanadi. TCP esa IP ga bog'liq.
Yuqori qavat protokoli pastki qavat protokollaridan foydalangan holda, ularni yashirishi mumkin. Masalan, Ilov qavati Sockets protokolindan foydalansada, sessiya qavatini bilmasdan turib uni yashiradi.
Agar yuqori qavat protokoli o'zgarise, pastki qavat protokollari o'zgarmasdan ishlashi mumkin. Bu tarmoq arxitekturasi skalyarligini ta'minlaydi.
Har qavatga tegishli bo'lgan protokol, faqat shu qavat vazifasini bajaradi. Qavatlararo protokollar moslashuvchan emas.
Standartlashtirilgan interfeyslar orqali qavatlararo bog'lanish ta'minlanadi. Bu alohida yaratilgan protokollar uchun umumiy ishlatiladigan interfeys yaratish imkonini beradi.
Yuqoridagi prinsiplar OSI modeli yordamida yaratilgan tarmoqlararo aloqa protokollarini bir-biriga bog'liq emas, lekin o'zaro hamkorlik qiladigan tarzda yaratishga imkon beradi.
Topshirdi

O‘ZBEKISTON RESPUBLIKASI OLIY TA‘LIM, FAN VA INNOVATSIYALAR VAZIRLIGI
TOSHKENT MOLIYA INSTITUTI
“Pul va Banklar” fanidan
ORALIQ NAZORAT
Topshirdi: KI-70 guruh talabasi:
Otajonov Sarvar
Bank kreditining iqtisodiy o’rni.
Banklar iqtisodiyotning muhim tarkibiy qismidir. Ular moliyaviy tizimning ishtirokchilari sifatida moliyalashtiruvchilar va mablag'larini saqlash uchun xizmatlar taqdim etadilar. Banklar xalqaro savdo, har bir tarmoq tuzish turi, investorlar va sizdan mablag'ni oladigan yechimlar xaridorlar bilan hamkorlik qiladilar. Banklar savdo, boshqaruv, hisob-kitob va moliyalashtirish to'g'risida turli xizmatlarni taklif qiladilar. Ular valyuta almashtirish, yevroobligatsiyalar sotish, lizingaro qo'yish, qarz berish, moliyaviy masalalar, hissa sotish va boshqa amallarni amalga oshirishda ko'maklashadilar. Banklar moliyaviy istiqbollarni o'rganish, kredit yo'lida ishlab chiqarish, biznesni taraqqiyotga olib borish va qo'shnilarini moliyalashtirishda ham muhim ahamiyatga ega.
Bank krediti iqtisodiyotda muhim ahamiyatga ega. Uning asosiy o'rnini quyidagicha ifodalash mumkin:
1. Biznesni rivojlantirish: Banklar kreditlar orqali bizneslarga mablag'lar berish orqali ularning rivojlanishini va o'sishini rag'batlantirishadi. Bu bizneslarga kapitalni kengaytirish imkonini beradi va yangi investitsiyalarni jalb qilishga yordam beradi.
2. Chaqaloq tuzish: Banklar arqonlar, mikroqarzlar va reja kreditlari orqali bo'sh vaqt yo'qligida mablag'lar berish orqali hodimlarning savdo faoliyatini oshirishadi. Bu esa ishlab chiqarishni kengaytirish, xizmat kengaytirish va ish yaratishga imkon beradi.
3. Inovatsiyalar va rivojlanish: Banklar kreditlar orqali innovatsiyalar va yangi texnologiyalarni rivojlantirishga ko'maklashishadi. Bunday kreditlar bizneslarga yangi loyihalarni amalga oshirish, yangi mahsulotlar va xizmatlarni ishlab chiqarish uchun kerakli mablag'larni ta'minlashda muhim ahamiyatga ega.
4. Shaxsiy moliyalashtirish: Banklar orqali foydalanuvchilar shaxsiy moliyalashtirish imkonini olishadi. Kreditlar orqali avtomobil, uy yoki boshqa mablag'larini sotib olish mumkin bo'ladi. Bu esa o'rtacha odamning xarajatlari va xarajatlarni ustiga kulib tushish imkonini beradi.
5. Moliyaviy tizimning barqarorligi: Banklar moliyaviy tizimning barqarorligiga ham yordam beradi. Ular kreditlarni berish orqali ommaviy kapitalni moliyalashtirish, moliyalashtirish jarayonlarini boshqarish va moliyaviy risklarni bartaraf qilish imkonini beradi.
Shuningdek, bank kreditlari iqtisodiyotning kelajak uchun rivojlanish, biznes va inovatsiyalar, shaxsiy moliyalashtirish va moliyaviy tizimning barqarorligi uchun katta saboqdir.
|
Kurs ishini bajarishdan maqsad

|
Kurs ishini bajarishdan maqsad
|
bet | 1/9 | Sana | 07.02.2024 | Hajmi | 52,09 Kb. | | #152483 |
Bog'liq kurs ishi nizom
Kurs ishini bajarishdan maqsad - kurs ishi ustida ishlash davomida talaba “Iqtisodiyot nazariyasi” fandan olgan nazariy bilimlarini mustaqil ravishda kengaytirish va chuqurlashtirishga erishadi, maxsus adabiyotlardan olingan, iqtisodiyot, moliya, bank, soliq va agrar sohadagi ma’lumotlar, hisobotlari materiallarini hamda ilmiy tezis va maqolalarni o‘rganish asosida to‘plangan, shuningdek, Internet resurs manbalaridan olingan ma’lumotlarni qayta ishlash, umumlashtirish, tahlil qilish va muayyan bir tizimga keltirish bo‘yicha dastlabki bilim va ko‘nikmalarni hosil qiladi.
Qo‘yilgan maqsadning muvaffaqiyatli bajarilishi uchun kurs ishlarini bajarishga quyidagi talablar qo‘yiladi:
- kurs ishida mavzuga taalluqli O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining farmonlari, qarorlari, ma’ruzalari va Prezident asarlaridan ma’lumotlar, Oliy Majlis sessiyalari materiallari va O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining qarorlari sharhi o‘z aksini topishi lozim;
- kurs ishini yozish jarayonida tadqiq etilayotgan mavzu va o‘rganilayotgan amaliy ma’lumotlarning nazariy asoslarini chuqur o‘rganish va mavzu bo‘yicha samaradorligini oshirish imkoniyatlarini ko‘rsatish, iqtisodiyotni modernizatsiyalash va yangilashning bugungi sharoitida iqtisodiyotni rivojlantirishning turli dastak va vositalaridan foydalanish shakllari va usullarini takomillashtirish nuqtai nazardan ilmiy, ijodiy yondoshish zarur;
- kurs ishi mazmunini ravon adabiy tilda bayon qilish, tadqiqotlar va izlanishlar natijalarini rasmiy hujjatlarga qo‘yiladigan asosiy talablarga rioya qilgan holda aks ettirish lozim.
UMUMIY QOIDALAR
Kurs ishi ustida ishlash davomida talaba o‘quv jarayonida olgan nazariy bilimlari va mustaqil tadqiqot natijalarini yozma ravishda bayon qilish uslubi, keltirilgan fikrlarning aniqligi, materiallarning joylashish ketma-ketligi, rasmiylashtirishga qo‘yiladigan umumqabul qilingan talablarni hisobga olgan
Kurs ishlarini bajarish va himoya qilish jarayoni quyidagi bosqichlarni o‘z ichiga oladi:
- kafedra tomonidan tavsiya etilgan kurs ishi mavzulari ro‘yxatidan mavzuni tanlash;
- tanlangan mavzu bo‘yicha adabiyotlar bilan dastlabki tanishish;
- kurs ishi rejasini tuzish;
- adabiyotlarni o‘rganish va amaliy ma’lumotlarni to‘plash;
- kurs ishini yozish va rasmiylashtirish;
- kurs ishini himoya qilish.
|
| |
Shahar hududini rivojlantirishda aholi punktlari yerlarining tarkibi

Shahar hududini rivojlantirishda aholi punktlari yerlarining tarkibi
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
bet
1/5
Sana
17.05.2024
Hajmi
0,64 Mb.
#240266
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Shahar hududini rivojlantirishda aholi punktlari yerlarining tarkibi
Download
0,64 Mb.
Matnni ko'rish