Saralash haqida tusuncha - Iii amaliy qisim IV. Xulosa V. Foydalanilgan adabiyotlar

|
Iii amaliy qisim IV. Xulosa V. Foydalanilgan adabiyotlar
|
bet | 2/6 | Sana | 16.11.2023 | Hajmi | 247,89 Kb. | | #99549 |
Bog'liq Amaliy matematika va informatika fakulteti Tabiy va aniqfanlar k-fayllar.org (1)2.Saralash haqida tusuncha
Saralash va izlash amalda juda ko’p qo’llaniladi, fayldagi so’zlarnini izlash-dan tortib, internetda ma’lumot izlashgacha. Saralash deb, berilgan obyektlar ketma-ketligini ma`lum mantiqiy tartibda qayta joylashtirish jarayoniga aytiladi. Saralash bir necha ko`rsatkichlarga bog`liq bo`lishi mumkin. Misol uchun maktab jismoniy tarbiya darsi. Bu dars boshida bolalar bo`ylariga qarab safda turishadi. Me`yor topshirish jarayonida esa sinf jurnalidagi familyalar ketma-ketligiga qarab topshirishadi. Shu yerning o`zida 2ta saralashdan foydalanilyapti. Biri, bo`y uzunligi bo`yicha, ikkinchisi sinf jurnalidagi o`rinlar bo`ycha saralash jarayoni qanday kechadi? Saralash jarayoni taqqoslashga asoslangan jarayon hisoblanadi. Bu jarayonni his qilish uchun miyamizdagi tezlik bilan kechayotgan jarayonlarni birma-bir tahlil qilib chiqamiz (buning uchun saralanmagan sonlar ketma-ketligini olamiz): Sonlar berilishi: 23, 54, 3, 22, 1, 45;
Eng kattasini boshiga o`tkazamiz: 23, 3, 22, 1, 45, 54; (54 soni har bir son bilan solishtirilib eng katta ekani aniqlandi, 45 esa o`z o`rnida turipti)
2. Shu tartibni davom ettiramiz: 3, 22, 1, 23, 45, 54;
(23 undan keyinda turuvchi eng katta son)
3. Yuqoridagi amalni yana davom ettiramiz: 3, 1, 22, 23, 45, 54;
(22 esa davomchi)
4. Oxirgi marta almashtirishimiz quyidagi natijani beradi: 1, 3, 22, 23, 45, 54;
5. (1 eng kichigi)
Demak, miyamiz xuddi shu jarayonni takrorlar ekan. Endi bizga ma`lumki, bizning miyamiz o`zi optimal deb bilgan yo`nalishdan ketadi va biz uchun faqat bitta saralash algoritmi mavjud. Ammo dasturlashda bunday deb bo`lmaydi. Dasturlashga talab ortib bu soha rivojlanib borgani sari unda bir qator sohalardagi kabi tezlikni oshirish muammosi paydo bo`ldi. Chunki ilk kompyuter tizimlarida kompyuter tizimining 30% tezligi, operativ xotirasi saralashga sarflanar edi. Shu o`rinda savol tug`iladi, operatsion tizimlarda ham saralshdan foydalaniladimi? Albatta ha! Fikrimiz isbotini hozirda keng foydalaniladigan Total Commander dasturi isbotlaydi. Unda bir necha xil saralash mavjud: fayl turi, nomi, o`zgartirilgan sanasi va o`lchami. Har birini o`sish yoki kamayish tartibida saralash mumkin. Ha aytgancha, hozirgi tizimlar 30% emas anchagina kamroq tezlik va xotira sarflashadi. Chunki tezlik masalasi tobora yuqori cho`qqiga chiqayotgan va ishlanayotgan ma`lumotlar o`lchami oshib borayotgan bir paytda sekin ishlovchi algoritmlardan foydalanish kulguli. Ma`lumotlar o`lchamlari esa juda katta, shu sabali ularni aniq va tez saralashga ehtiyoj mavjud. Buni amalga oshirish uchun esa yangi algoritmlarga ehtiyoj tug`ila boshladi. Saralash va izlash amalda juda ko’p qo’llaniladi, fayldagi so’zlarnini izlashdan tortib, internetda_ma’lumot izlashgacha.
Saralash.
a[0], a[1], a[2] .. a[n-1] massiv elementlari berilgan.
Ularni shunday joylashtirish kerakki, ular kamaymaslik tartibida bo’lib qolsin.
Masalan: 5 8 9 1 5 2 3 9
Saralangandan so’ng
1 2 3 5 5 8 9 9
|
| |