nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Mustaqil ishi bajardi: Xusanov Zuhriddin Tekshirdi: Movlonov Pahlavon farg’ona 2023

|
Mustaqil ishi bajardi: Xusanov Zuhriddin Tekshirdi: Movlonov Pahlavon farg’ona 2023
|
bet | 1/3 | Sana | 18.12.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #122971 |
Bog'liq xusanov fizika 16
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALATI UNIVERSITETI
FARG’ONA FILIALI
DI 541-23 GURUH TALABASINING “Fizika” fanidan
MUSTAQIL ISHI
Bajardi: Xusanov Zuhriddin
Tekshirdi: Movlonov Pahlavon
FARG’ONA 2023
ERKIN O’QLAR
REJA
Kuch momenti
Inersiya momenti
Implus momenti
1-Kuch momenti
Kuch momenti – bu jismni biror oʻq atrofida aylantiruvchi kuchning oʻlchovi. Chiziqli kinematikada kuch jismning tezlanishi sababchisi boʻlsa, aylanma harakatda kuch momenti burchak tezlanishning sababchisi hisoblanadi.
Kuch momenti vektor kattalikdir. Kuch momentining yoʻnalishi taʼsir etuvchi kuchning yoʻnalishiga bogʻliq.
Hayotda eshikni ochgan har qanday inson kuch momentiga duch kelgan. Odam eshikni ochayotganda u kuchni eshikning oshigʻidan eng uzoqqa qoʻyadi. Chunki oshiqqa eng yaqin masofadan eshikni ochish uchun koʻp kuch talab etiladi. Garchi ikkala holda ham bir xil ish bajarilsa-da (yaʼni kuchning qiymati ortsa, koʻchish kamayadi), odamlar kamroq kuch qoʻyishni yoxud eshik ushlagichlarining hozirgi joyini afzal biladi.
Kuch momenti dinamik va statik boʻlishi mumkin.
Statik kuch momenti burchak tezlanish hosil qilmaydi. Yopiq eshikka kuch bilan taʼsir etayotgan kishini bunga misol qilib keltirish mumkin, chunki kuch taʼsiriga qaramay, eshik oshiqlariga nisbatan harakatlanmayapti. Oʻzgarmas tezlik bilan harakatlanayotgan velosipedning pedaliga kuch bilan taʼsir etayotgan odam ham bunga misol boʻla oladi, chunki u tezlanish olmayapti.
Poyga musobaqasida harakatlanuvchi mashinaning harakatlanish mexanizmi dinamik kuch momentini hosil qiladi, chunki avtomobil yoʻl boʻylab tezlanish olmoqda va gʻildiraklar burchak tezlanish bilan aylanma harakat qilmoqda.
Kuch momentining qoʻllanishida ishlatiladigan terminlar biroz chalkash boʻlishi mumkin. Muhandislar baʼzan moment yoki aylanma moment terminlaridan kuch momenti oʻrnida foydalanadi. Kuchdan tayanchgacha boʻlgan eng qisqa masofa kuch yelkasi deb ataladi.
|
| |
Ma’lumotlarning erkin turi (void)

282
pozitsiyalari operandlar deyiladi. Ba’zi operatorlar bitta operandni,
boshqalari esa ikkita operandani bajarishni talab qilishi mumkin.
Operatsiyalar operatorlar tomonidan amalga
oshiriladigan tartibi
sifatida tanilgan.
Nuqta vergul (;) operatorni tugatadi. Bo‘sh yoki null
operator
quyidagicha yoziladi:
; // null operator
Delphi - dasturlash tillaridan biri. Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Delphi

|
Delphi - dasturlash tillaridan biri. Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Delphi
|
bet | 5/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Delphi - dasturlash tillaridan biri. Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Delphi dasturlash tili avvaldan Borland Delphi paketi tarkibiga kiritilgan. Shu bilan bir qatorda 2003-yildan hozirgacha qoʼllanilayotgan shu nomga ega bulgan. Delphi — Object Pascal tilining bir qancha kengaytirishlar va toʼldirishlar orqali kelib chiqqan boʼlib, u obʼyektga yoʼnaltirilgan dasturlash tili hisoblanadi.
C# dasturlash tili (Si Sharp - deb talaffuz qilinadi) leksik jihatdan kengaytirilgan, imperativ, deklarativ, funktsional, umumiy, obʼektga yoʼnaltirilgan (sinfga asoslangan) va komponentlarga yoʼnaltirilgan dasturlash fanlarini oʼz ichiga olgan umumiy maqsadli, koʼp paradigmali dasturlash tili. U 2000 yilda Maykrosoft tomonidan .NET tashabbusi doirasida ishlab chiqilgan.
Java dasturlash tili - eng yaxshi dasturlash tillaridan biri boʼlib, unda korporativ darajadagi mahsulotlarni (dasturlarni) yaratish mumkin. Bu dasturlash tili Oak dasturlash tili asosida paydo boʼldi. Oak dasturlash tili 90-yillarning boshida Sun(Quyosh) Microsystems tomonidan platformaga, yaʼni [Operatsion sistema]ga bogʼliq boʼlmagan holda ishlovchi yangi avlod aqlli qurilmalarini yaratishni maqsad qilib harakat boshlagan edi. Bunga erishish uchun Sun xodimlari C++ ni ishlatishni rejalashtirdilar, lekin baʼzi sabablarga koʼra bu fikridan voz kechishdi. Oak muvofaqiyatsiz chiqdi va 1995-yilda Sun uning nomini Javaga almashtirdi, va uni WWW rivojlanishiga xizmat qilishi uchun maʼlum oʼzgarishlar qilishdi.
Java obʼektga yoʼnaltirilgan dasturlash (OOP – Object Oriented Programming) tili va u C++ ga ancha oʼxshash. Bunda dasturlashda eng koʼp yoʼl qoʼyildigan xatolarga sabab boʼluvchi qismalari olib tashlanib ancha soddalashtirilgan.
C++ dasturlash tili - turli maqsadlar uchun moʼljallangan
dasturlash tili. 1979-yili Bell Labsda Biyarne Stroustrup tomonidan C
dasturlash tilining imkoniyatlarini
kengaytirish va OOP(object
Oriented Programming) xususiyatini kiritish maqsadida ishlab chiqarilgan. Boshida “C klasslar bilan” deb atalgan, 1983-yili hozirgi nom bilan yaʼni C++ deb oʼzgartirilgan. C++ C da yozilgan dasturlarni kompilyatsiya qila oladi, ammo C kompilyatori bu xususiyatga ega emas. C++ tili operatsion tizimlarga aloqador qisimlarni, klient-server dasturlarni, EHM oʼyinlarini, kundalik ehtiyojda qoʼllaniladigan dasturlarni va shu kabi turli maqsadlarda ishlatiladigan dasturlarni ishlab chiqarishda qoʼllaniladi.
|
| |
Visual Basic dasturlash tili

|
Visual Basic dasturlash tili
|
bet | 6/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Visual Basic dasturlash tili - Maykrosoft korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan dasturlash tili va uning uchun dasturlash muhitidir. U Basic dan koʼp funktsialligi va grafik koʼrinishga ega ekanligi bilan farqlanadi.
ActionScript dasturlash tili - obʼektga yoʼnaltirilgan dasturlash tili, FLASH ilovalar bilan ishlash, SFW va boshqa web sahifadgi FLASH ilovalar yaratishda qoʼllaniladi. ActionScript Flash Player ning bir qismidir u virtual mashina (ActionScript virtual mashinasi) tomonidan amalga oshiriladi. ActionScript yordamida interaktiv multimedia dasturlar, oʼyinlar, web-sahifalar yaratiladi. ActionScript Flashning boshqaruv tilidir. ActionScriptning yangi versiyalari oʼzining oldingi Flash versiyasidan farq qiladi. Flashning boshlangʼich versiyalarida buyruqlar chegaralangan boʼlib, noqulay interfeysga ega edi. U faqat asosiy harakatlar uchun ishlatilar edi. Soʼnggi versiyalarida esa buyruqlar soni koʼpaytirilib, interfeysi esa
keltirildi. ActionScript
yoki klaviaturadan
juda qulay koʼrsatkichi harakatlarni
koʼrinishga yordamida boshqarish
va maʼlum kadrdagi
sichqoncha berilayotgan harakatlarni
boshqarish imkonini beradi.
Python dasturlash tili - bu umumiy-maqsadli dasturlash uchun keng tarzda foydalaniladigan yuqori darajali dasturlash tili. Dasturlash tili Guido van Rossum tomonidan yaratilgan va birinchi marta 1991 yilda foydalanib koʼrilgan. har xil platformalar (Windows, Mac OS, Linux va boshqalar) Python
Python shuningdek, Microsoft.NET platformasi uchun ham yozilgan
va u IronPython deb nomlanadi.
Pastki qavat tillar
Pastki qavat tillar bu asosan tizimlar uchun yoziladigan dasturlash tillari hisoblanadi.
Yaʼni ularda drayverlar, kodlarni boshqa tilga oʼgiruvchi
translyatorlar, robotlarni harakatlantirish va boshqalar.
Ularga misol qilib Assembler va S dasturlash tillarini keltirish mumkin.
|
| |
Nazorat uchun savollar - Algoritmlashtirish va dasturlash asoslari

290
4. Tashqi va ichki tsikllarda tsikl
parametri bilan bir xil
o‘zgaruvchini ishlatish mumkinmi?
5. Tsikl tanasi bir marta ham bajarilmaydimi? Qaysi hollarda?
6. C ++ dasturining tuzilishini aytib bering. Misol keltiring.
7. So‘zlarni aniqlang: (i) kalit so‘z (ii) identifikator (iii)
doimiy
(iv) operator.
8. while va do ... while looplari o‘rtasida qanday farq bor?
9. Identifikator va kalit so‘z o‘rtasidagi farq nima?
10. Operator nima? C ++ tiliga kiritilgan
bir necha xil turdagi
operatorlarni tavsiflang.
11. Shartli gap qanday vazifalarni bajaradi? Javobingizga oydinlik
kiritish uchun misol keltiring.
12. C ++ dasturida kiritish-chiqarish operatorlari (“va”)
qanday
ishlatiladi?
Interpretatorlar - Dasturlash tizimlari va tillari

|
Dasturlash tizimlari va tillari
|
bet | 3/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Interpretatorlar: funktsiyalar boʼlinmaydilar, balki moslashtiriladilar. Interpretator tarjimani va bajarilishni qatorlab va kooperativ bajaradi. Ulardan yozilgan dasturni dialog asosida kayta ishlashda foydalanish kulay.
Til konvertorlari bir yuqori daraja dasturlash tilida yozilgan dastur matnini boshka yuqori daraja dasturlash tiliga aylantirish uchun muljallangan. Ular S1 dasturlash tilida yozilgan dasturni S2 dasturlash tiliga aylantirish uchun kerak.
Dizassembler - bu mashina kodlari ketma-ketligini assembler kurinishiga oʼzgartiradigan dastur.
Izox: Ular ham baʼzi bir xarakatlar tizimini bajarilishini assembler kurinishida kurish imkonini yaratadilar.
Kross-tizim – bu dastur bir hisoblash mashinasida mashina kodlarida ifodalangan boshqa bir hisoblash mashinasining dasturlarini olish uchun qoʼllaniladi. Loyihalashtirilayotgan hisoblash tizimlari arxitekturasini otladka qilish uchun foydalaniladi.
Dasturlash
Dasturlash – kompyuterlar va boshqa mikroprosersorli elektron mashinalar uchun dasturlar tuzish, sinash va oʼzgartirish jarayonidan iborat. Odatda dasturlash yuqori saviyali dasturlash tillari (Delphi, Java, C++, Python) vositasida amalga oshiriladi. Bu dasturlash tillarining semantikasi odam tiliga yaqinligi tufayli dastur tuzish jarayoni ancha oson kechadi.
Dasturlash - elektron mashinalarda masalalarni yechish hamda ularda har xil aqliy mehnat turlarini bajarish nazariyasi va usullarini ishlab chiqish bilan shugʼullanadigan fan, algoritmlar nazariyasining amaliy boʼlimi, insonning mashina bilan aloqa qilish vositasi. Аsosiy vazifalaridan biri elektron mashinalar uchun programma (dastur) tuzish usullari, ularni tekshirish va takomillashtirishdan iborat. Yochilishi lozim boʼlgan masala algoritmi "mashina tili"ga oʼtkaziladi.
Dasturlash tillari
Dasturlash tillari – bu maʼlum bir vazifani bajarish uchun kompьyuter tiliga oʼgiruvchi tillardir.
Ular quyidagi kategoriyalarga ajratiladi:
|
| |
Joylanmagan tillar - Dasturlash tizimlari va tillari

|
Dasturlash tizimlari va tillari
|
bet | 4/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Joylanmagan tillar
Ob’yektga
yo’naltirilgan tillar
Pastki qavat tillar
Script tillar
Web dasturlash
uchun tillar
Joylanmagan tillar
Joylanmagan tillar deb asosan ochiq kodli dasturlash tillariga aytiladi. Ularga quydagilarni misol qilishimiz mumkin: Gentee, Basic, Gbasic, Fortran va boshqalar.
Gentee — bu ochiq koʼdli dasturlsh tili. Bu til sintaksisi C\C++ nikiga oʼxshab ketadi, bu koʼpchilikka dasturlarni tez yozishga yordam beradi.
Genteeni boshqa tillarda ishlatish uchun (masalan Delphi, C\C++)
ulash kerak.
*. ge, *. gw
Ulagandan soʼng uni va *. gwe fayllarini
u tillarga Gentee DLL faylini funnksiyalarini chaqirib *. g, ochishingiz mumkin.
Fortran [ing . for (mula)
tran (slation) — formulalar degan
maʼnoni anglatadi] — EHM (kompьyuter) yordamida ilmiy-texnikaviy masalalarni yechish algoritmini bayon qilish uchun qoʼllaniladigan programmalash tili. U 1957 yilda АQShda ishlab chiqilgan. Fortranning asosan 2 xil turi mavjud: Basic Fortran va Basic Fortran FV.
Obьektga yoʼnaltirilgan tillar
Obьektga yoʼnaltirilgan tillar - Class(sinf) tushunchasi bilan bogʼliq boʼlgan dasturlash usulidir.
Ushbu tillarda dastur protsedurasiga emas balki dasturlash mobaynida obʼektga diqqatni qaratish yoʼlida ishlab chiqilgan. Obʼekt biz atrofimizda koʼrgan har qanday narsa boʼlishi mumkin.
Obьektga yoʼnaltirilgan tillarga quydagilar kiradi:
Pascal, Delphi. C# dasturlash tili, Java, C++, Visual Basic, ActionScript, Python, Ruby va boshqalar.
Pascal tili
Pascal tili – XVII asrda yashagan va dunyoda birinchi hisoblash mashinasini yaratgan fransuz olimi Blez Paskal sharafiga shunday deb nomlangan.
Oʼzining soddaligi, mantiqiyligi va samaraligi tufayli bu til butun dunyoga tez tarqaldi. Hozirgi paytda barcha hisoblash mashinalari, xususan, mikro EHMlar ham shu tilda ishlash imkoniyatiga ega. Dasturlar matnining toʼgʼriligini osonlik bilan tekshirish mumkinligini, ularning maʼnosi yaqqol koʼzga tashlanishi va oddiyligi bilan ajralib turadi.
Pascal dasturlash tilining alifbosi deb, shu tilda maʼlumotlarni ifodalash va dasturlar yozish jarayonida kompilyator tomonidan qabul qilishga ruxsat berilgan belgilar yoki maxsus belgilardan iborat boʼlgan zanjirlar toʼplamiga aytiladi.
|
| |
Script tillar - Dasturlash tizimlari va tillari

|
Dasturlash tizimlari va tillari
|
bet | 7/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Script tillar
Script tillar - bu Java dasturlash tili asosida yaratilgan obʼektga yoʼnaltirilgan dasturlash tillaridir. Ularga Java Script, VB Script, Lua va boshqalarni misol qilishimiz mumkin.
Java Script mijoz tomonida ham, server tomonida ham amal qiluvchi oʼrnatiladigan ilovalarning obʼektga yoʼnaltirilgan tili. Til sintaksisi Java tilining sintaksisiga juda oʼxshash, shu bois u koʼpincha Java-simon til deb ataladi. Mijoz ilovalari, Web
hujjatlarni koʼzdan kechirish brouzer
tomonidan
ilovalari esa
foydalanuvchining mashinasida bajariladi, server
serverda bajariladi.
Web dasturlash uchun tillar Web dasturlash uchun tillar - bu Internetda ishlaydigan veb- saytlar, portallar va boshqa ilovalarni yaratishga moʼljallangan dasturlash tillaridir. Ularga PHP, ASP.NET, Perl, CMS, Framework va boshqalarni misol qilishimiz mumkin. PHP - Script Tili boʼlib, Web Serverda oʼzgaruvchan HTML fayllarini
yaratishda provayderlar
qoʼllaniladi. Hozirgi kunda deyarli barcha hosting- mazkur tilni qoʼllab-quvvatlaydi. Odatda, PHP
Maʼlumotlar Bazasi bilan ishlatiladi.
ASP (inglizcha: Active Server Pages — «serverning aktiv sahifalari»)
- World Wide Web uchun oson ilovalar yaratishga yordam beradigan, Microsoft tomonidan yaratilgan texnologiya. ASP Windows NT turkumidagi operatsion sistemasining tarkibiga kiruvchi IIS veb serveri orqali ishlaydi.
|
| |
«Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat Variant

|
«Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat Variant
|
bet | 1/33 | Sana | 05.06.2024 | Hajmi | 449,33 Kb. | | #260458 |
Bog'liq «Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat Variant
«Kompyuterning fizik asoslari» fanidan yakuniy nazorat
Variant
Elekronikaning rivojlanish tarixi va qo’llanish sohalari.
Bugungi kunda har qanday maishiy texnika yoki elektr ta'minotida temir ustidagi transformatorni topish allaqachon qiyin. 90-yillarda ular tezda o'tmishga qaytishni boshladilar, bu esa konvertorlarni almashtirish yoki quvvat manbalarini almashtirishga (SMPS sifatida qisqartirilgan) yo'l berdi.Kommutatsiya quvvat manbalari o'lchamlari, natijada paydo bo'ladigan doimiy kuchlanish sifati bo'yicha transformatorlardan ustundir, ular chiqish kuchlanishini va tokni sozlash uchun keng imkoniyatlarga ega va an'anaviy ravishda chiqish haddan tashqari yuk himoyasi bilan jihozlangan. Garchi quvvat manbalarini kommutatsiya qilish mumkin deb hisoblansa ham ...
Impuls texnologiyasidagi eng muhim miqdorlardan biri ish sikli S. Ish sikli S to'rtburchak pulsni xarakterlaydi va impuls davri T uning davomiyligi t1 dan necha marta uzunligini aniqlaydi. Shunday qilib, masalan, meanderning ish aylanishi 2 ga teng, chunki bunday ketma-ketlikdagi impulsning davomiyligi uning davrining yarmiga teng. VAhisoblagichda va maxrajda soniyalarda o'lchanadigan muddatlar mavjud, shuning uchun ish aylanishi o'lchovsiz miqdordir. Ma'lumot uchun, esda tutingki, meander pulsning shunday ketma-ketligi bo'lib, unda pulsning ijobiy qismining davomiyligi ...
Ideal p-n o’tish hodisasi uchun differensial qarshilik
p-n o‘tish hodisasi asosida ishlaydigan eng sodda yarim o‘tkazgichli asbob yarim o‘tkazgichli diod deb ataladi. Uning shakli ko‘p faktorlarga bog‘liqdir. Masalan, tashqi temperaturaga kontakt sohasining geometrik o‘lchamlariga, tok tashuvchilar miqdoriga teskari kuchlanish kattaligiga va h.k.
Amaliy jihatdan bu faktorlarinning teskari tokka bo‘lgan ta‘siri katta ahamiyatga ega. Masalan muhit haroratining ko‘tarilishi yoki teskari kuchlanishi biror qiymatgacha oshirilishi teskari tokning birdan ko‘payib ketishiga, natijada p-n o‘tishning buzilishiga,sabab bo‘ladi. Shulardan issiqlik va elektr buzilishini ko‘raylik 12-rasmda yarim o‘tkazgichli diodning sxemada belgilanishi va to‘lqin volt-amper xarakteristikasi ko‘rsatilgan. Unda 1-chiziq issiqlik bo‘lishi, 2-chiziq esa, elektr buzilishini ko‘rsatadi.
Kontakt sohasining kengligiga qarab yarim o‘tkazgichli diodlar nuqtaviy va yassi diodlarga ajratiladi.
Maydonli tranzistorning asosiy parametrlari
|
| |
Tilning sistaksis konstruktsiyalarini ajratadi

|
Tilning sistaksis konstruktsiyalarini ajratadi
|
bet | 2/7 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 2,46 Mb. | | #229373 |
Tilning sistaksis konstruktsiyalarini ajratadi.
Semantik tahlil – bu kompilyator boʼlagi boʼlib, kiruvchi til semantikasi nuqtai nazaridan dastur matnini tekshiradi.
Kodni generatsiyalashga tayyorgarlik – natijaviy dasturning sintezi
bilan bogʼlik boʼlgan xarakatlarga tayyorgarlik bajariladi.
Kodni genaratsiyalash – natijaviy kodni bevosita xosil etish – kodni optimizatsiyalashni uz ichiga olgan asosiy faza.
Identifikatorlar jadvali – kiruvchi dastur elementlari haqidagi maʼlumotlarni saqlovchi berilganlar tuplami. Hozirda bir necha xil identifikatorlar jadvali mavjud.
Utish – bu tashqi xotiradan berilganlarni oxirgi uqish jarayoni, ularni qayta ishlash va tashki xotiraga joylashtirish. Kompilyatsiyaning bir fazasi
- bir utishdir.
Tizimli kayta ishlovchi dasturlarning asosiy funktsiyalari va tarkibi
1- Assembler
2 – Aloqa redaktorlar va yuklovchilar
3 - Makroprotsessorlar
4 - Translyatorlar (tarjimonlar)
5 – Til konvertorlari
6 – Redaktorlar va matn
protsessorlari
7 - Otladchiklar
8 - Dizassembler
9 – Kross sistemalar
1. Аssembler – bu tizimli qayta ishlovchi dastur boʼlib, u biron bir mashinaga muljallangan dasturlash tilida yozilgan dastur matnini obʼekt kodiga aylantirish uchun muljallangan. (Аssembler tilidagi matn direktivalar va ismlardan tashkil topadi, mashina kodi esa fakat baytlardan tashkil topadi.);
2. Аloqa redaktorlari –
bu shunday
tizimli qayta ishlovchi
dasturki, ular
Аssembler yordamida alohida olingan obʼekt
modullarini yagona modulga birlashtirishga muljallangan. Аloka redaktori chegarasida barcha adres yunalishlari yagona adreslar fazasiga urnatiladi.
3. Makroprotsessorlar – bu shunday dasturlarki, ular belgili kayta ishlashga muljallangan bulib, bu jarayonda kandaydir qiska frazalarga (makrochakiriqlarga) uzun frazalar (makrokengaytmalar)
mos kuyiladi. Makroprotsessorning makrochaqiriklar olingan matn bulib,
kirishida qandaydir chiqishida esa –
makrokengaytmalar buladi.
- Translyatorlar (tarjimonlar) bir tilda yozilgan matnni boshqa tilga ugiradilar. Translyatorlarning kuyidagi qurinishlarini ajratib kursatish mumkin:
Kompilyatorlar: kirishida yuqori daraja tilida yozilgan dastur matni, chiqishida mashina kodlaridagi aloka redaktoriga yoki yuklovchiga uzatiladigan dastur.
|
| |
Amaliy ishi

|
Amaliy ishi
|
bet | 1/2 | Sana | 05.12.2023 | Hajmi | 22,83 Kb. | | #111822 |
Bog'liq 3-amaliy
3 - AMALIY ISHI
Mavzu: Massivlar. Bir o’lchovli massivlarni e'lon qilish va ularning elementlarga murojaatlarni tashkil qilishga doir masalalar yechish. Massivlar. Ko’p o’lchovli massivlarni e'lon qilish va ularning elementlarga murojaatlarni tashkil qilishga doir masalalar yechish. Ko’rsatkichlar va dinamik xotira bilan ishlash. Ko’rsatkichlar va dinamik xotira bilan ishlashga doir masalalar yechish
Amaliyot ishidan maqsad: Massivlarni, Bir va ikki o’lchovli massivlarni, massiv elementlarini kiritish va chiqarishni hamda massiv elementlarini tahlil qilishni o’rganish.
Amaliyot ishi vazifalari:
Berilgan masalalarni massivlarni qo’lagan xolda yechish. Algoritmlarini tuzish.
Berilgan masallarga C++ tilida dastur tuzush.
Tuzilgan dasturlar kompyuterning DEV C++ tizimiga kiritilib natijalar olish va tahlil qilish.
Amaliyot ishi bo’yicha sinov savollari
Massiv deganda nimani tushunasiz? Massiv ta’riflarini ayting
Massivning umumiy ko’rinishini yozing va izohlang
Massivlar dasturda qanday e’lon qilinadi?
Massiv elementlarini kiritish va chiqarish qanday amalga oshiriladi?
Bir o’lchovli massiv elementlarini tahlil qilish jarayonini bayon qiling.
3- Amaliyot ishi variantlaridagi misollar
Eslatma: Qiymatlarni kiritishda ular soni bir nechta bo`lsa bitta satrda orasiga bo`sh joylar tashlangan holda kiritilish kerak. Sonlar nabori bilan ishlaganda nabordagi elementlar alohida satrda bo`sh joylar bilan kiritiladi. Natija ham xuddi shu ko`rinishda chiqariladi.
|
| |
Zbekiston respublikasi raqamli texnologiyalari va kommunikatsiyalarini

O’ZBEKISTON RESPUBLIKASI RAQAMLI
TEXNOLOGIYALARI VA KOMMUNIKATSIYALARINI
RIVOJLANTIRISH
VAZIRLIGI
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI TOSHKENT
AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
QARSHI FILIALI
TELEKOMMUNIKATSIYA TEXNOLOGIYALARI FAKULTETI
RI 11 23 GURUH TALABASINING
DISKRIT TUZULMALAR fanidan
5-MUSTAQIL ISHI
Bajardi Xolturayev.A
.
Qabul qildi: Xo'jayev L.
Reja:
1.
Grafda zanjir, marshrut, sikl tushunchalari. Eyler, Gamilton sikllari va
graflari.
2.
To’la grafda Gamilton sikllari sonini hisoblash formulasi. Kommivoyajer
masalasi,
3.
Graf ostov daraxti, uni qurish tartibi.
4.
Graf uchlari va qirralarini bo’yash. Graf siklomatik soni va sinfini aniqlash.
5.
Daraxt uchlari va shoxlari soni orasidagi munosabat. O’rmon, undagi
daraxtlar sonini aniqlash formulasi.
6.
Oriyentirlangan graflar uchun insidensiya matritsasi.
Narxlangan grafda
arzon marshrutni aniqlash
Teorema (Eyler 1752)
.
Tekis va bog‘lamli graf uchun tenglik o‘rinlidir, bu yerda ,
, – yoqlar soni.
Isboti.
Teoremani isbotlash uchun matematik induksiya usulini grafdagi qirralar
soni bo‘yicha qo‘llaymiz. Induksiya usulining bazasi sifatida bo‘lgan holni
qaraymiz. Bu holda teoremaning tasdig‘iga ko‘ra bo‘lishi kerak. Haqiqatdan ham,
tekis va bog‘lamli graf bo‘lgani uchun, u yagona uchdan tashkil topadi va bu uch
yagona (cheksiz) yoqda yotadi, ya’ni va . Demak, bu holda teoremaning tasdig‘i
to‘g‘ridir.
Induksion o‘tish: teoremaning tasdig‘i uchun to‘g‘ri bo‘lsin deb faraz qilib, uning
uchun ham to‘g‘ri ekanligini ko‘rsatamiz. Farazimizga ko‘ra tenglik o‘rinlidir. ta
qirraga ega tekis va bog‘lamli grafga ( )- qirrani (uni bilan belgilaymiz) shunday
qo‘shish kerakki, bunda qirra graf joylashgan tekislikda yotsin va hosil bo‘lgan
graf ham bog‘lamli bo‘lsin. Bu amalni bajarganda quyidagi uchta holdan biri ro‘y
beradi:
1) qo‘shilayotgan qirra sirtmoqdir – bu holda qirra, albatta, grafdagi uchlardan
biriga insident bo‘lib, yoqlardan birida yotadi va bu yoqni ikkiga (sirtmoq yotgan
yoqning sirtmoq chizig‘i bilan chegaralangan ichki va tashqi qismlari) ajratadi,
ya’ni uchlar soni o‘zgarmaydi, yoqlar soni esa birga oshadi: ;
2) qo‘shilayotgan qirra grafda bor bo‘lgan ikkita uchlarni tutashtiradi – bu holda
ham grafning biror ( qirra yotgan) yoqi ikkiga ajraladi,
uchlari soni esa
o‘zgarmaydi: ;
3) qo‘shilayotgan qirra sirtmoq emas va u grafdagi uchlardan faqat bittasiga
insidentdir – bu holda grafning biror yoqida qirraga insident bo‘lgan bitta boshqa
uch yasaladi (grafning uchlari soni bittaga oshadi) va qirra joylashgan yoq
yaxlitlikni saqlagan holda qirrani o‘z ichiga oladi (yoqlar soni o‘zgarmaydi): .
Teoremaning tasdig‘idagi tenglik
Yechish - Eritmalar termodinamikasi

|
Eritmalar termodinamikasi
|
bet | 10/11 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 385,35 Kb. | | #251015 |
Bog'liq Eritmalar termodinamikasi reja Kirish. I. Eritmalar termodinamiYechish:
T=T- T0 bo 'lgani uchun:
t - t 0= E -mi =0,516-1,83 ,
t-99,605=0,9443,
t=0,9443+99,605=100,55°C.
Demak, gfyukoza eritmasi 100,55°C da qaynaydi.
4- masala. Muzlash harorati —1°C bo'lgan glyukozaning suvli eritmasini
konsentratsiyasi qanday bo‘ladi?
Berilgan: t= -1°C; to=0°C; t=t0- t=0 - (-1)=1°C; K= 1,86; Mglyukoza _ 180. Noma’lum: m1=?; m2=?
Yechish:
1) Tmuz=K –mi formuladan m2 hisoblanadi
Tmuz=K –mi dan
2) Glyukozaning massasi: m=m1*M=0,5376-180=96,768 g.
3) Eritmaning massasi: m=1000+96,768=1096,768 g.
41 Eritmaning % konsentratsiyasi: 1096,768 : 96,768 = 100 : x;
x=8,823 % li.
5-masala. Eritma —5°C da muzlamasligi uchun 11 suvda qancha glitserin
eritilishi kerak?
Berilgan: t= -5°C; t0=0°C; t=0 - (-5)=5°C; K=1,86; Mgl=92; g=1000 g.
Noma’lum: m=?
Yechish:
=
6-masala: Temir va ko‘mirning suyuq aralashmasida 6% C bor. Sof holdagi
temiming suyuqlanish haroratini molyar pasayishi 13,18°C, suyuqlanish
harorati esa 1530 K ga teng bo‘lsa, suyuqlanma necha gradusda qotadi?
Berilgan: m=6%: T0 Fe =1530 K; K=\3.18°C.
Noma’lum: T=?
Yechish:
1) 1 kg suyuqlanmadagi ko'mirning massasi hisoblanadi:
100 :6 = 1000 : x; x=60 g.
2) Ko ‘mirni mol miqdori hisoblanadi:
3) T=K*n yoki T 0 — T=K*n bundan
1530 – T=13,18*5=65,9,
-T=65,9 - 1530 (-1),
T-1530 - 65,9=1464,1 K.
7-masala:Zichligi 0,879 g/ml bo’lgan 10 ml benzolda 0,554 g naftalin
eritilgan. Eritma 2,981°C da qotadi. Benzolning muzlash harorati 5,5°C ga,
suyuqlanish solishtirma issiqligi 127,4 J/g ga teng bo’lsa, eritmadagi
naftalinning molekulyar massasi qancha bo’lishi mumkin?
=0,872g/ml; V=10 ml; m=V*g=0,879*10= 8,79g; t2=5,5°C:
t1=2,981°C;
T0=5,5+273=278,5 K;T=2,981+273=275,981 K: R= 8,314 J/mol*K
T =278,5 - 275,981=2,519°C; m=0,554 g; m0 =8,79 g; ls = 127,4 J/g.
Noma’lum: K=? M=?
Yechish:
134,96
8-masala: Noelektrolit eritma -2,2°C da muzlaydi. Eritmani qaynash harorati
va 273 K da bosimi qanday bo‘ladi? Shu haroratda toza suvni bug‘ bosimi
2327,8 Pa ga teng.
Berilgan: T0=273 K; t= -2,2°C; t=0 - (-2,2)=2,2°C; K =1,86; T1 =373 K;
E= 0,52 K/mol; 0= 2 3 3 7 ,8 Pa.
Noma’lum: t2 =? p=?
Yechish:
1)
Tqay=E mi
t1=373+ =373+06151=373,6151 K; T2=373,6151
3) Sharl va Gey-Lyussak qonunlari asosida bug ‘ hosimi hisoblanadi:
|
| |
II.Bob  
II. Eritmalar termodinamikasiga doir masalalar

|
II.Bob
II. Eritmalar termodinamikasiga doir masalalar
|
bet | 9/11 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 385,35 Kb. | | #251015 |
Bog'liq Eritmalar termodinamikasi reja Kirish. I. Eritmalar termodinamiII.Bob
II. Eritmalar termodinamikasiga doir masalalar.
2.1 Fizik kimyoga oid masalalar yechish metodikasi
Ebulioskopiya
T=T-T0=
bunda: T- eritmaning qaynash harorati;
T 0 — erituvchining qaynash harorati;
E- ebulioskopik konstanta yoki erituvchining qaynash haroratini molyar
ko‘tarilishi deyiladi;
m — erigan modda massasi;
g — erituvchining massasi;
M - erigan moddani molekulyar massasi.
bunda: lb — erituvchining solishtirma bug'lanish issiqligi.
T=E
Krioskopiya
Tmuz=K –mi 1
bunda: K — krioskopik konstanta yoki erituchining muzlash haroratini molyar pasayishi deb ataladi;
mi — eritmaning molyal konsentratsiyasi.
bunda: T0 - toza erituvchining muzlash harorati;
-suyuk-toza erituvchini solishtirma suyuqlanish issiqligi
1- masala: 80 g benzolda 6,48 g oltingugurt eritilgan eritmaning qaynash harorati 0,81°C ga ko‘tariladi. Eritmadagi oltingugurt molekulasi nechta atomdan iboratligini aniqlang.
Berilgan: m=6,48 g; g=80 g; t=0,81°C; E=2,57.
Noma’lum: M=?, nc = ? (nc - molekuladagi atomlar soni)
Yechish:_1._2._=8_ya_’ni_S_8_—_bug_‘_holatidagi_oltingugurt_molekulasi__2-masala'>Yechish:
1.
2. =8 ya ’ni S8 — bug ‘ holatidagi oltingugurt molekulasi
2-masala: Sirka kislota 118 oC da qaynaydi. Uni bug'lanish issiqligi 24,4 kJ/mol bo’lsa, sirka kislotaning qaynash haroratini molyar ko‘tarilishi
qanchaga teng?
Berilgan: t=118°C; T=273+118=391K; lb=24,4 kJ/mol =24400 J/mol.
Bundan: solishtirma bug’lanish issiqligi
R=8,314 J/(K*mol).
Noma'lum: E=?
Yechish:
3-masala: Suv atmosfera bosimida 99,605°C da qaynaydi. 100 g suvda 3,291
g glyukoza eritilgan bo'lsa, shu eritma necha gradusda qaynaydi? Suvning
ebulioskopik konstantasi E=0,516 K/mol ga teng.
Berilgan: t=99,605°C;g=100 g; m=3,291 g; MH2O =18: E=0,516 K/mol.
Noma’lum: t2 =?
|
| |
Норавшан ва стохастик ахборот муҳитларида маълумотларни излаш ва қайта ишлаш усуллари, моделлари

|
Норавшан ва стохастик ахборот муҳитларида маълумотларни излаш ва қайта ишлаш усуллари, моделлари
|
bet | 1/4 | Sana | 18.11.2023 | Hajmi | 0,61 Mb. | | #100917 |
Bog'liq 1-amaliy OOP 4-kursBu sahifa navigatsiya:
- Reja
Ma’ruzachi: Nabi Tohir o‘g‘li Boboyev
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari va aloqa harbiy instituti
Fan nomi: Ob’yektga yo‘naltirilgan dasturlash
Arifmetik amallar. Consoleda kiritish va chiqarish.
Toshkent 2023
1-amaliy ish:
Reja: - Console rejimida kiritish va chiqarish.
- Arifmetik amallar(qo‘shish, ayirish, ko‘paytirish, bo‘lish, qoldiqli bo‘lish).
- Bitli ammalar bilan ishlash.
Dasturlashni o'rganar ekansiz, matematikaga ishingiz tushishi tabiiy hol. Aytaylik, dasturingizda biror formula yoki ifodaning qiymatini hisoblashga to'g'ri kelib qolishi mumkin. Xo'sh, bu holatlarda matematik ifodalarni dastur kodiga qanday kiritamiz? Ifoda ichida qo'shish (+), ayirish (-), ko'paytirish (*), bo'lish (/), qoldiqli bo'lish(%) dan tashqari boshqa amallar qatnashgan bo'lsa, qo'shimcha metodlardan foydalanishga to'g'ri keladi. Buning uchun bizga Math sinfi metodlari yordam beradi. Bu metodlarni chaqirish uchun Math so'zidan keyin nuqta qo'yib, metod nomini yozamiz. Metod turiga qarab bir yoki bir nechta qiymatni kiritganimizda bizga hisoblangan qiymatni qaytaradi.
Math.Abs() – sonning absolyut qiymati (moduli) ni hisoblaydi. Kiruvchi parametr sifatida kiritilgan bitta son ixtiyoriy sonli tipda bo'lishi mumkin, faqat 2^64 dan katta bo'lib ketmasligi kerak. Qaysi tipda (double, decimal, long, int, ..) qiymat kiritilgan bo'lsa qaytarilgan qiymat ham shu tipda bo'ladi.
Math.Acos() – sonning arkkosinusini hisoblaydi. Kiruvchi va chiquvchi parametrlar faqat double tipida bo'ladi. Qaytarilgan burchak qiymati radianda ifodalangan bo'ladi. Math.Acos(0)=1,5707963267948966.
Math.Asin() – sonning arksinusini hisoblaydi. Kiruvchi va chiquvchi parametrlar double tipida bo'ladi. Qaytarilgan burchak qiymati radianlarda ifodalanadi. Math.Asin(1)=1,5707963267948966.
Math.Atan() – sonning arktangensini hisoblaydi. double tipida ma'lumot qabul qiladi va qaytaradi. Qaytarilgan burchak qiymati radianlarda ifodalangan bo'ladi. Math.Atan(1)=0,7853981633974483.
Math.BigMul() – ikki butun sonning ko’paytmasini hisoblaydi. int yoki long tipida ma'lumot qabul qiladi. long tipida qiymat qaytaradi. Masalan, Math.Bigmul(3,4)=12;
Math.Cbrt() - kiritilgan sonning kub ildizini hisoblaydi. double tipida qiymat qabul qiladi va qaytaradi. Masalan, Math.Cbrt(27) ifoda bizga 3 ni qaytaradi.
Math.Ceiling() – sonni ortig'i bilan yaxlitlaydi. Kiritilgan sondan katta yoki unga teng bo'lgan eng yaqin butun sonni qaytaradi. double yoki decimal tipida ma'lumot qabul qiladi va qaytaradi. Math.Ceiling(3.14)=4, Math.Ceiling(6.0)=6; Math.Ceiling(-4.3)=-4;
Math.Cos() – burchakning kosinusini hisoblaydi. Burchak qiymati radianda kiritiladi. Kiruvchi va qaytariluvchi parametrlar faqat double tipida bo'ladi. Math.Cos(3.141592653589793)=-1;
|
| |
Mualliflar

INFORMATIKA VA AXBOROT TEXNOLOGIYALARI
O‘rta ta'lim muassasalarining 11-sinfi va o‘rta maxsus, kasb-hunar ta'1imi muassasalarining
o‘quvchi1ari uchun darslik 1-nashri
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta'limi vazirligi tasdiqlagan
«Extremum-press» Toshkent — 2018
Only two pages were converted.
Uchuvchan suyuq aralashmalarning termodinamik xossalari

|
Uchuvchan suyuq aralashmalarning termodinamik xossalari
|
bet | 8/11 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 385,35 Kb. | | #251015 |
Bog'liq Eritmalar termodinamikasi reja Kirish. I. Eritmalar termodinami1.4. Uchuvchan suyuq aralashmalarning termodinamik xossalari.
Suyuq eritmalarni o'rganish tabiatshunoslikning eng qadimgi yo'nalishlaridan biri bo'lib, u qadimgi kimyo va fizikaning asosiy predmeti bo'lgan; Eritmalarning xossalarini o'rganishga termodinamik yondashuvda vazifa eritmaning eng umumiy xossalarini tavsiflashdan iborat.
sof komponentlarning xossalarini tadqiq qilish. Suyuq eritmalar tabiati, xossalari va zarrachalar orasidagi oʻzaro taʼsirida juda xilma-xil boʻlib, ularni gaz aralashmalaridan ajratib turadi. Agregatning suyuq va gazsimon holatlari sezilarli darajada farqlanadi: suyuqliklarga aniq belgilangan qisqa masofali tartibli fazalar kiradi va gazlarga hech qanday tartib yo'q bo'lgan fazalar kiradi. Oddiy suyuqliklar tashqi ta'sirlarsiz makroskopik bir hil va izotropikdir. Moddaning holatini belgilovchi kattalik sifatida molekulalarning oʻrtacha potentsial oʻzaro taʼsir energiyasi Ep ularning harakatning oʻrtacha kinetik energiyasiga nisbatiga teng e(P,T) funksiyadan foydalanish mumkin.
e (P,T ) = E p . Ek
Bu harorat va bosimga bog'liq. Suyuqliklar uchun e(P,T) ≈ 1, ya'ni molekulalararo o'zaro ta'sirlarni tartiblash va molekulalarning issiqlik harakati tartibsizliklari intensivliklari taqqoslanadigan qiymatlarga ega. Qattiq jismlar uchun e(P,T) >> 1, gazlar uchun e(P,T) << 1.
Tuzilishiga ko'ra suyuqliklar oddiy va murakkablarga bo'linadi. Oddiylarga bir komponentli atom suyuqliklari (suyuq metallar, suyultirilgan inert gazlar) va kam atomli simmetrik molekulalarga ega bo'lgan ba'zi suyuqliklar kiradi. Suyuqliklar, shuningdek, termodinamik xossalarining soddaligi va murakkabligiga ko'ra, bog'lanmagan va bog'langanlarga bo'linadi. Bog'langan suyuqliklarda molekulalarning barqaror guruhlari - komplekslar (assotsiatsiyalar) mavjud bo'lib, ular o'zlarini bir butun sifatida namoyon qiladilar.
Suyuq eritmalarning, shuningdek, gaz aralashmalarining hosil bo'lishi o'z-o'zidan sodir bo'ladigan jarayondir. Eritmadagi molekulalar (yoki boshqa zarralar) bir-biri bilan kamida Van der Vaals kuchlari orqali o'zaro ta'sir qiladi. Eritmalarning zamonaviy nazariyalari eritmadagi mavjud zarralar orasidagi barcha o'zaro ta'sir kuchlarini hisobga olish zarurligini tan oladi.
|
| |
Клиент - download

Qidiruv: Клиент
Краткая инструкция по настройке подключения к сети Интернет для Windows Vista
Tcp ipv6 ", "Клиент для сетей Microsoft" и "Служба доступа к файлам и принтерам сетей Microsoft"
Протокол
47,88 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Ushbu mavzuda bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqlikliklar ham gap boradi. Bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqliklar xossasi boshqalardan keskin farq qiladi

|
Ushbu mavzuda bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqlikliklar ham gap boradi. Bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqliklar xossasi boshqalardan keskin farq qiladi
|
bet | 6/11 | Sana | 23.05.2024 | Hajmi | 385,35 Kb. | | #251015 |
Bog'liq Eritmalar termodinamikasi reja Kirish. I. Eritmalar termodinamiEritmalarning kolligativ xossalari
Ushbu mavzuda bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqlikliklar ham gap boradi. Bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqliklar xossasi boshqalardan keskin farq qiladi. Bu mavzuda erituvchiga nisbatan eritmaning termodinamik xossalarini o’zgarishi ko’riladi: bug’ bosimini pasayishi, qaynash haroratini ortishi, muzlash haroratini pasayishi, osmotik bosim. Bu xossalar kollegativ (kollektiv) xossalar, ya’ni bir-biriga bog’liq xossalar deyiladi. Ular umumiy bitta sabab - erigan modda zarrachalarining soni bilan ifodalanadi. Eritmaga biron bir modda solinsa, faqat erigan moddaningemas, balki erituvchining ham xossasi o’zgaradi. Bu erigan modda va erituvchi molekulalarining ta’sirlanishiga, erituvchi molekulalarining kamayishiga va erigan modda zarrachalari soniga bog’liq. Erituvchini xarakterlash uchun ideal eritmalar tushunchasi ishlatiladi. Suyuqlik erishining kollegativ xossalari Binar suyuq aralashmalar. Agar ikkita suyuqlik bir-birida aralashtirilsa, uchta xol ro’y beradi:
Cheksiz erish
Chegarali erish
Butkul bir-birida erimaslik
Raul qonuni (1830-1901). Erigan moddaning erituvchining fizik xossalariga ta’siriga oid. Bu qonunlar termodinamikkaning ikkinchi qonunidan kelib chiqadi. Ya’ni G=0 termodinamik muvozanatdagi fizikaviy jarayonlar uchun ta’luqlidir. Bunda molekulyar kinetik muloxazalar ham muxim rol o’ynaydi. Agar yopiq idishga toza erituvchi solinsa, bug’lanish va kondensatsiya sodir bo’ladi. Ma’lum vaqdan so’ng sistemada dinamik muvozanat G=0 hosil bo’ladi. Ya’ni suyuq satxdan bug’lanayotgan zarrachalar (vaqt birligi) gaz muxitidan suyuqlikka o’tayotgan zarrachalar soniga teng bo’ladi. Suyuqlik bilan muvozanatda turgan bug’ to’yingan bug’ deyiladi. Berilgan haroratda toza erituvchining to’yingan bug’ bosimi (R0) doimiy qiymatga ega va erituvchining termodinamik xarakteristikasi hisoblanadi. Haroratni ortishi Le-Shatele printsipiga muvofiq erituvchi ustidagi bug’ bosimini oshiradi. Bug’lanish endotermik jarayon .
Eritmalarning ba'zi xossalari faqat erigan zarrachalar konsentratsiyasiga bog'liq va ularning tabiatiga bog'liq emas. Eritmaning bunday xossalari kolligativ deyiladi. Bunday holda, erigan moddaning eritmada qanday shaklda - molekulalar yoki ionlar shaklida bo'lishi ham muhim emas.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Ushbu mavzuda bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqlikliklar ham gap boradi. Bir-birida cheksiz aralashadigan suyuqliklar xossasi boshqalardan keskin farq qiladi
|
-REFARAT
Gipoteza teoremasi va unga doir masalalar yechish

4-REFARAT
Gipoteza teoremasi va unga doir masalalar yechish
Misol rasmda generator-G, kuchaytiruvchi transformator-T1, elektr uzatish liniyasi- L va pasaytiruvchi transformator-T2 dan tashkil topgan elektr taminoti sistemasi ko‘rsatilgan. Xar bir elementning shikastlanish ehtimoli quyidagicha.
𝒒g = 𝟐⋅𝟏𝟎−𝟑 , 𝒒𝑻𝟏 = 𝟓. 𝟏𝟎−𝟓 , 𝒒𝒍 = 𝟐 ⋅ 𝟏𝟎−𝟑 , 𝒒𝑻𝟐 = 𝟒 ⋅ 𝟏𝟎−𝟓
1–rasm
Istemolchida elektr energiya uzilish ehtimolini toping. Xar bir elementda xodisalarni mustaqil deb qarash qaralsin.
Yechish: Birinchi usul:
Tizim ishdan chiqmay ishlashi uchun generatorni, kuchaytiruvchi va pasaytiruvchi transformatorlari va elektr uzatish liniyasining uzluksiz ishlashini talab qiladi. A voqea tizimning ishdan chiqmay ishlashi bog‘liq xodisa.Mos elementning ishdan chiqmasdan ishlashiga qarab, xodisalarni ko'paytirish teoremasini qo'llaymiz.
pr=(1–qg), pT1=(1–qT1), pl=(1–ql), pT2=(1–qT2)
B voqea–uzatishda shikastlanish–aksincha zarar etkazmaydigan hodisa, ya'ni P(B)=1–(1–g)(1–qT1)(1–ql)(1–qT2)=1-0.9980 0.99995 0.998 0.99994=0.00408546
Ikkinchi usul:
B hodisasi–tizimning ishlamay qolishi – agar u buzilgan bo‘lsa (qo‘shma hodisalar uchun qo‘shimcha teoremasini qo‘llaymiz)
P(B)=qr+qT1+ql+qT2–qr∙qT1–qr∙ql–qr∙qT2–qT1∙ql–qT1∙qT2–
–ql∙qT2+qr∙qT1∙ql+qr∙ql∙qT2+qT1∙ql∙qT2+qr∙qT1∙qT2–qr∙qT1∙ql∙qT2=
2∙10–3+5∙10–5+2∙103+4∙10–5–2∙5∙10–8–2∙2∙10–6–2∙4∙10–8–5∙2∙10–8–5∙4∙10–10–-2∙4∙108+2∙5∙2∙1011+2∙2∙4∙10–11+5∙2∙4∙10–13–
–2∙5∙2∙4∙10–16=
Muhandislik hisob–kitoblarida deyarli barcha holatlarda natijaga katta ta’sir ko‘rsatmaydigan qismi tashlab yuboriladi, ya’ni hisob–kitoblar mos kelmaydigan hodisalar uchun bajarilishi mumkin.
Bunday holda, natijaning xatosi taxminan 0,09 %. Shuning uchun, zarar еtkazish ehtimoli haqiqiy qiymatlarini hisobga olgan holda ketma–ket ulanganda elektr tizimlarining alohida elementlari, tizimning ishlamay qolish ehtimoli yig‘indiga teng deb tahmin qilishimiz mumkin.
|
Hindiston pedagogikasida insonning ma’naviy-axloqiy sifatlari va amaliy kasbiy faolligi bilan bogiiq sogiom e’tiqod, mehnatsevarlik, sofdillik, saxiylik, insoniylik kabi shaxsning barkamollik g‘oyalari ilgari surildi

|
Hindiston pedagogikasida insonning ma’naviy-axloqiy sifatlari va amaliy kasbiy faolligi bilan bogiiq sogiom e’tiqod, mehnatsevarlik, sofdillik, saxiylik, insoniylik kabi shaxsning barkamollik g‘oyalari ilgari surildi
|
Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 26,65 Kb. | | #101455 |
Bog'liq AsosiyTitle
MUHAMMAD AL-XORAZMIY NOMIDAGI
TOSHKENT AXBOROT TEXNOLOGIYALARI UNIVERSITETI
KOMPYUTER INJINIRINGGI 222-21 GURUH TALABASI
FAN:
ish
Bajardi: Obidov Xojiakbar
Tekshirdi:
Toshkent 2023
Hindiston pedagogikasida insonning ma’naviy-axloqiy sifatlari va amaliy kasbiy faolligi bilan bogiiq sogiom e’tiqod, mehnatsevarlik, sofdillik, saxiylik, insoniylik kabi shaxsning barkamollik g‘oyalari ilgari surildi. Islom taiimoti, Qur’oni Karim va Hadislarda, shuningdek, tasawuf ilmida ilgari surilgan zohiriy va botiniy ilmlaming mazmun-mohiyatini, insonriing ma’naviy barkamollik sifatlarini to‘g‘ri anglash taiimtarbiyaning metodologik asoslarini to‘g‘ri tanlashga yordam beradi.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Hindiston pedagogikasida insonning ma’naviy-axloqiy sifatlari va amaliy kasbiy faolligi bilan bogiiq sogiom e’tiqod, mehnatsevarlik, sofdillik, saxiylik, insoniylik kabi shaxsning barkamollik g‘oyalari ilgari surildi
|
Lyuminessensiya hodisasi va uning qo’llanishi. Mundarija

2
Kirish
Mavzuning dolzarbligi:Ma‘lumki, yorug‘lik hodisalari yorug‘likning
modda bilan ta‘sirlashishida namoyon bo‘ladi. Bunday o’zaro ta‘sirlar ham
moddada, ham modda bilan o‘zaro ta‘sirda bo‘lgan yorug‘likda kechuvchi
ma‘lum o‘zgarishlar bilan bir qatorda kuzatiladi. Yorug‘lik qaytadi, sinadi
va modda tomonidan yutiladi. Modda bilan yorug‘likning o‘zaro
ta‘sirlashishida kimyoviy va biologik reaksiyalar yuz beradi.
Yorug‘likning modda bilan o‘zaro ta‘siri
tufayli yuz beradigan
hodisalarni, ular bo‘ysunadigan qonunlarni o‘rganish yorug‘lik tabiatini,
uning strukturasini va ichki mohiyatini chuqurroq bilish imkonini beradi.
Yorug‘likning tabiati haqidagi tasavvurlarni tub o‘zgarishlarga
olib kelgan
yangi kashf etilgan va o’rganilgan hodisalar qatoriga issiqlik nurlanishi,
fotoeffekt,
Kompton effekti, majburiy nurlanish va shu kabilar kiradi.
Yorug‘lik energiyasining elektronlarning mexanik energiyasiga(fotoeffekt va
Kompton effekti) yoki yorug‘likni yutayotgan butun sistemaning mexanik
energiyasiga(yorug‘likning
bosimi)
aylanish
jarayonlari,
shuningdek, yorug‘likning turli kimyoviy ta‘sirlari(fotoximiya,
fotografiya,
fiziologik optika) kabi hodisalar yorug‘likning ana shu ―yangi‖ tabiatidan
kelib chiqadigan hodisalar sirasiga kiradi.
Fizika sohasidagi g‘oyat buyuk revolyutsiya XX asrning boshiga to‘gri
keldi. Issiqlikdan nurlanish (qizdirilgan jismning elektromagnit nurlanishi )
spektrlarida energiyaning taqsimlanishi sohasida o‘tkazilgan tajribalarda
kuzatiladigan
qonuniyatlar
to‘g‘ri
bo‘lmay
chiqdi.
Maksvell
elektromagnitizmining ko‘p marta ko‘rilgan
qonunlarini moddaning qisqa
elektromagnit to‘lqinlar chiqarishi muammosiga tatbiq etishga urinilganda
to‘satdan to‘polon qilib qoldi.
Maskvell elektrodinamikasi ma‘nosiz shunday xulosaga
olib kelgan ediki,
bu xulosaga ko‘ra, qizdirilgan jism elektromagnit to‘lqinlar nurlayotganda
enetgiya yo‘qotib, absolyut nolgacha sovishi kerak. Klassik nazariyaga binoan
3
modda bilan nurlanish orasida issiqlik muvozanati bo‘lishi
mumkin emas,
ammo kundalik tajriba haqiqatda bunday emasligini ko‘rsatadi. Qizdirilgan
jism elektromagnit to‘lqinlar chiqarishga o‘z energiyasining bir qisminigina
sarf qiladi.
Электрон тижорат кафедраси

|
Электрон тижорат кафедраси
|
bet | 1/31 | Sana | 29.12.2023 | Hajmi | 229 Kb. | | #129008 |
Bog'liq Elektron biznes TEST
Elektron biznes texnologiyalari
TEST SAVOLLARI
Elektron tijorat haqidagi qonun qachon qabul qilingan?
{
=29 aprel 2004 yil.
~27 mart 2005 yil.
~13 oktyabr 2007 yil.
~25 may 2007 yil.
}
Elektron tijoratda qanday turdagi xizmatlarni ko’rsatish mumkin?
{
=Reklama va mijozni jalb kilish
~Maxsulotni manzilga yetkazib berish
~Bank xizmatidan foydalanish
~Tulov jarayoni xavfsizligini ta’minlash
}
Elektron tijorat tizmining yaratilish tarixini ifodalab bering.
{
=Kompyuter tizimining yaratilishi bilan boglik
~Mustakillikka erishish bilan boglik
~Internet tarmogining yaratilishi bilan boglik
~Mobil aloka tizimining yaratilishi bilan boglik
}
Elektron tijoratni murakkablashtiruvchi faktor soliq tizimidagi farqni ko’rasating.
{
=Xar bir mamlakatdagi maxsulotlarga belgilangan solik
~Solik tizimidagi meyoriy xukukiy xujjatlarni takomillashmashganligi
~Solik tizimining amalda joriy etilmaganligi
~Solikning elektron tijoratda mavjud emasligi
}
Elektron tijoratni murakkablashtiruvchi faktor bojxona tizimidagi farqni ko’rasating.
{
=Xar bir mamlakatda gi maxsulot turlari ga bojxona tulovlari ning turliligi
~Barcha turdagi maxsulotlar uchun bojxona tulovlarining bir xilligi
~Elektron tijoratda bojxona tulovlarini yukligi
~Elektron tijoratda bojxona tulovlari kamayishi
}
Elektron tijoratni murakkablashtiruvchi faktor bank faoliyati qoidalaridagi farqni ko’rasating.
{
=Bank tizimi konun koidalarining turlichaligi
~Bank tizimidagi uzaro kelishuvlarning boglik emasligi
~Banklar orasida axborot almashinuvi tizimining mavjud emasligi
~Bankda foydalanuvchi valyutalar turining xar xilligi
}
|
| |
II. Elektr ta’minoti tizimi ishonchliligini amalga oshirish tadbirlari

|
II. Elektr ta’minoti tizimi ishonchliligini amalga oshirish tadbirlari
|
bet | 6/11 | Sana | 13.05.2024 | Hajmi | 220 Kb. | | #228553 |
Bog'liq Baxtiyor ETIII. Elektr ta’minoti tizimi ishonchliligini amalga oshirish tadbirlari.
Ishonchlilikni oshirish uchun amalga oshiriladigan tadbirlarga 2 xil yondashuv mavjud:
1. Nazarda tutilgan tadbirlar 9.7.-tenglamadagi xarajatlarning miqdori bo‘yicha muhimligiga qarab farqlanadi, maqsadli funksiyaning minimum shartiga javob beradigani tanlab olinadi. Ishonchlilikni oshirish vositalari kompleks ravishda qo‘llaniladi. Shuning uchun bu variantlarni reallashtirish yo‘llari ko‘p. 9.7.-tenglamadagi shart bajarilishi uchun murakkab ilmiy-texnik masalani еchish zarur.
Amaliyotda iste’molchilarni elektr bilan ta’minlashning har xil darajada zaxiralash nazarda tutgan bir-biriga zid bo‘lgan variantlarni mo‘ljallanadi.
Variantlardan biri, keltirilgan xarajatlari eng kam bo‘lgani, iste’molchilarga еtkazib berilmagan elektr energiyadan еtkazilgan ziyon xisoblangani tanlab olinadi. Odatda bu usul elektr ta’minoti sxemasini loyihalanayotganida qo‘llaniladi.
2. Ishonchlilikni oshirish tadbirlarining harajatlari bazaviy variantdan nisbiy kichik songa ΔZ (5% dan ko‘p bo‘lmagan) kattalashadigani tanlanadi va farqlanadi.
Variantlar soni juda ko‘p bo‘lishi mumkin. Shunga qaramasdan masala birinchi xilga qaraganda osonroq еchiladi. ΔZ ni o‘zgartira borib kerakli ishonchlilikni ta’minlaydigan elektr ta’minot sxemasini tuzish mumkin. Bu uchun elektr ta’minotini ekspluatatsiya qilishda qo‘llanilishi maqsadga muvofiq.
Xar ikki yo‘l ham juda ko‘p variantlar ichidan ishonchlilikni sonli baholash zarurligini nazarda tutadi.
Masala Elektr energiya uzatish sistemasi kuchaytiruvchi transformatordan T1 elektr uzatgish liniyasi ikki zanjiridan L va ikki pasaytiruvchi transformatorlardan T2 tashkil topgan. Iste’molchi istalgan zanjirda o‘ziga zarur quvvatni olishi mumkin. Biroq pasaytiruvchi transformator quvvatning 50% ni o‘tkaza oladi. Transformator T1 ning shikastlanish ehtimoli =0,05 bir zanjirning L ql=0,03; pasaytiruvchi transformatordan biri =0,006. Barcha elementlar shikastlanishini bir–biriga aloqasi bo‘lmagan tasodifiy xodisalar deb xisoblash kerak.
Doimiy quvvat berilyapti deb faraz qilib, (100, 50, 0)% quvvat uzatish ehtimolini aniqlash talab qilinadi.
Yechim.
100% quvvatni uzatish ehtimoli sharti: T1 shikastlanmagan, aqalli bitta zanjir L ishda va ikki transformator T2 shikastlanmagan
50 % quvvatni uzatish ehtimoli sharti : T1 shikastlanmagan, aqalli bitta zanjir L ishda va bitta transformator T2 shikastlangan
0% da iste’molchining elektr ta’minotini to‘liq yo‘qotish ehtimoli transformator T1, ikkita zanjir L va ikki pasaytiruvchi transformatorlar T2 shikastlanishlar yig‘indisi ehtimoliga teng
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti axborot-kutubxona tizimlari kafedrasi

|
Toshkеnt axborot tеxnologiyalari univеrsitеti axborot-kutubxona tizimlari kafedrasi
|
bet | 6/6 | Sana | 19.07.2024 | Hajmi | 140,57 Kb. | | #268001 |
Bog'liq INDIVIDUAL LOYIHA (2)Foydalanilgan adabiyotlar:
1. Erik Metes. Python Crash Kursi Paperback.England 2018.
2.Narasimha Karumanchi. Python Paperback bilan ma'lumotlar tuzilishi va algoritmik fikrlash.
3. Eshtemirov S. Nazarov F. Algoritmlash va dasturlash asoslari.2019
4.Nepeyvoda N.N., Skoplin I.N. Dasturlash asoslari. -Moskva Izhevsk: Kompyuter tadqiqotlari instituti, 2018.
5. Loiko V.L. Ma'lumotlarni qayta ishlash uchun tuzilmalar va algoritmlar. Universitetlar uchun darslik. - Krasnodar: KubSAU. 2019.
6. Alfred V. Xop Kroft, Jeffri D. Ullman. Ma'lumotlar tuzilmalari va algoritmlari. "Uilyam" nashriyoti Moskva - Sankt-Peterburg - Kiev, 2017
7.www.uhlib.ru
8.www.dasturchi.uz
9.www.hozir.org
10.www.arxiv.uz
11.www.wikipediya.uz
12.Imv.uz
13.www.wto.org
14.www.ceep.uz
|
| |