nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Flash xotira - 4-mavzu: Xotiraning tashkil etilishi va turlari. (8 soat) reja

|
4-mavzu: Xotiraning tashkil etilishi va turlari. (8 soat) reja
|
bet | 5/6 | Sana | 03.07.2024 | Hajmi | 24,69 Kb. | | #266520 |
Bog'liq 4-mavzu Xotiraning tashkil etilishi va turlari. (8 soat) reja-hozir.orgFlash xotira
Flash xotira - Bu ma'lumotlarning qo'shimcha ommaviy axborot vositalarida qo'llaniladigan miniatyura saqlash moslamasi. Qurilma kompyuter yoki boshqa o'quvchiga USB interfeysi orqali ulangan.
Fleshli xotira ning bir turi yarimo‘tkazgich texnologiyasining elektr bilan qayta dasturlanadigan xotira (EEPROM). Xuddi shu so‘z elektron sxemalarda doimiy saqlash moslamalarining texnologik jihatdan to‘liq yechimlarini ushbu yarimo‘tkazgich texnologiyasiga asoslangan mikrosxemalar shaklida ifodalash uchun ishlatiladi.
USB drayveri belgilangan ish davrida yozilgan bir nechta o'qish ma'lumotlari uchun mo'ljallangan, bu odatda 10-100 yilga nisbatan. Siz Flash xotirasida cheklangan miqdordagi vaqtni (million tsiklga) qilishingiz mumkin.
Flash xotira qattiq disklar (HDD) bilan solishtirganda ko'proq ishonchli va ixcham deb hisoblanadi, chunki u mobil mexanik qismlarga ega emas. Ushbu qurilma raqamli ishlab chiqarishda juda keng qo'llaniladi portativ qurilmalari: Foto va video kameralar, ovozli qayd yozuvlar va MP3 pleyerlar, PDA(Personal Digital Assistant, PDA — «личный цифровой помощник») va uyali telefonlar. Shu bilan birga, o'rnatilgan dasturiy ta'minotni modemlar, mini-pbx, skanerlar, printerlar yoki marshrutlar kabi turli uskunalarda saqlash uchun ishlatiladi. Ehtimol, zamonaviy USB drayverlarining yagona kamchiliklari ularning nisbatan kichik hajmidir.
Ma'lumki, kompyuter arifmetikasi tabiiy, ikkilik mantiqdir, bunda barcha ma'lumotlar mantiqiy nol va bitta - axborot bitlari yordamida kodlangan. Elektronika nuqtai nazaridan, ikkilik mantiq ikkita diskret signal holatiga to'g'ri keladi, ulardan biriga mantiqiy nol qiymati, ikkinchisiga - mantiqiy. Shunga ko'ra, raqamli elektronikada ishlatiladigan xotira - bu mantiqiy nol va bitta saqlangan uyushma. Eng oddiy holatda, har bir elementar xotira katakchasida bir bitli ma'lumotlar saqlanadi, ya'ni 0 yoki 1. Ma'lum turlari xotira faqat elementar xotira xujayrasining konstruktiv xususiyatlari va bu kataklarning massivini tashkil etish tamoyillari bilan farq qiladi.
|
| |
O’quv mashg’ulotining texnologik xaritasi

Ish bosqichlari va vaqti
|
Faoliyatning mazmuni
|
O’qituvchi
|
Ta’lim oluvchi
|
I-bosqich. O’quv mashg’ulotiga kirish.
(5 daqiqa)
|
Tashkiliy qism:
1. O’quchilar mashg’ulotga tayyorlanadi va davomatni tekshiradi
|
Mashg’ulotga tayyorlanadilar
|
II-bosqich. Asosiy bosqich
(65 daqiqa)
|
Tayanch bilimlarni faollashtirish:
Uyga berilgan vazifani nazorat qilish va o’tilgan mavzu bo’yicha o’quvchilarga savollar berish, o’quvchilarni baholash
|
Uy vazifasini taqdim etadilar. Savollarga javob beradilar.
|
Maqsad va vazifalarni belgilash:
1.Mashg’ulotning nomi, rejasi, maqsad va o’qitish natijalar bilan tanishtirshi.
2.Mustaqil ishlash uchun foydalanish uchun zarur bo’lgan adabiyotlar ro’yxati bilan tanishtiriladi.
3. O’quv mashg’ulotida o’quv ishlarni baholash mezonlari va ko’rsatgichlar bilan tanishtirish.
|
Mavzu nomini va rejasini yozib oladilar
|
Ta’lim oluvchilar bilimlarini faollashtirish:
Tezkor-so’rov,savol-javob,aqliy hujum, BBI va boshqa texnikalar orqali bilimlarni faollashtirish
|
Diqqat qiladilar. Savollarga javob beradilar
|
|
Yangi o’quv material bayoni - ” ” 2023 yil Fan: Qurilish mashinalari O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli

|
” ” 2023 yil Fan: Qurilish mashinalari O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
|
bet | 3/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 157,75 Kb. | | #160007 |
Bog'liq 4-mavzuYangi o’quv material bayoni:
Nazariy mashg’ulotning rejasi va tuzulishiga muvofiq, o’qitish jarayonini tashkil etish bo’yicha harakatlar tartibini bayon etish.
|
Yozib oladilar, diqqat qiladilar
|
Asosiy holatlarni yozdirish:
Slaydlarni ‘ower ‘oint tartibida namoyish va sharxlash bilan mavzu bo’yicha asosiy nazariy holatlarni bayon qilish .
|
Diqqat qiladilar
|
Yangi o’quv materiallarini mustahkamlash:
1.Mustahkamlash uchun savollar beriladi.
2. Kichik guruhlarga bo’lish, kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishtirish , har bir guruhga to’shiriq berish va baholash mezoni bilan tanishtirish.
3.Guruhlarda ishlarni baholashga ruxsat beradi. Har bir kichik guruh ishtirokchisi vazifani bajarish tartibini tushunganligini bilish uchun qaytar aloqa o’tkaziladi.
4.Bajarish jarayonini kuzatadi, maslahatlar beradi.
5.Ishga ajratilgan vaqt tugaganini ma’lum qilinadi, guruhlar taqdimoti tashkil etiladi.Guruh a’zolariga diqqat bilan eshitishlarini va savollar berishlarini , shu bilan birga o’zaro bir-birlarini baholashlarini eslatiladi. Javoblar to’ldiriladi va qisqacha xulosalar qilinadi.
6.Guruhlar ishini o’zaro baholashni o’tkaziladi, mavzuning har bir qismi bo’yicha xulosalar qilinadi, eng asosiylariga e’tibor qaratiladi, berilayotgan ma’lumotlarni daftarga qayd etishlarini eslatidi. Mavzuni hayotga va kasbiy faoliyatga bog’lab mavzu yakunlanadi.
|
Savollarga javob beradilar.To’shiriqlarni bajaradilar, kichik guruhlarga bo’linadilar, kichik guruhda ishlash qoidasi bilan tanishadilar.
Har bit guruh o’z to’shiriq varaqlari bo’yicha faoliyat boshlaydilar.
Har bir guruh sardorlari chiqib o’z ishlarini taqdim etishlarini aytadilar .
Berilgan qo’shimcha savollarga javob beradilar.
Guruh ish natijalarini o’zaro baholaydilar.
Ma’lumotlarni daftarga qayd etadilar.
|
|
|
| |
Foydalanilgan adabiyotlar - Mavzu: O’zgaruvchan tokni to’g’irlash zanjirlari reja: I kirish. II asosiy qism

X.K. Aripov, A.M. Abdullayev, N.B. Alimova, X.X Bustanov, Y.V. Obyedkov, Sh.T. Toshmatov “Elektronika” O’zbekiston Faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti Toshkent- 2012.
N. Yunusov, I.S. Andreyev, A.M. Abdullayev, X.K. Aripov, Y.O. Inog’omva. “Elektronika bo’yicha asosiy tushuncha va atamalarning o’zbekcha-ruscha-inglizcha izohli lug’ati” – T. TEAI, 1998.
X.K. Aripov, A.M. Abdullayev, H.B. Alimova “Elektronika o’quv qo’llanma” – T. TATU, 2009.
H. Nig’matov “Radioelektironika asoslari” O’zbekiston nashriyoti, 1994 yil.
E.I. Manaev – Osnoviy radioelektironiki, M, “sov, radio” 1985.
M.T. Turdiyev “Elektronika va elektironika asoslari” o’qituvchi nashriyot –MATBAA ijodiy uyi Toshkent – 2014.
Karimov A.S, Mirhaydarov M.M “Nazariy elektironika” T., o’qituvchi, 1979.
Rahimov G. R. Elektrotexnika. T., “0’qituvchi”, 1966.
Majidov S. Elektrotexnikadan ruscha-o‘zbekcha lug‘atspravochnik. T., “0‘qituvchi“, 1985
. Karimov A.S., Mirhaydarov M.M. va Elektrotexnika va elektronika asoslari. Texnika oliy o‘quv yurtlarining talabalari uchun darslik.T“0’qituvchi“, 1995.
www.ziyouz.com kutubxonasi
www.arxiv.uz
Rojkova L.D., Kozulin V.S. Stansiya va podstansiyalaming elektr asbob-uskunalari. T., “0’qituvchi“, 1986.
Karimov A.S. va. “Elektrotexnika va elektronika asoslari“ (Programmalashtirilgan savollar va masalalar to‘plami), T., “ 0’qituvchi“, 1978.
Qisqacha politexnika lug‘ati. 0’zbek ensiklopediyasi bosh tahririyati. T., „Fan“, 1992.
Matn va nutq o'rtasidagi farqlar

|
Matn va nutq o'rtasidagi farqlar
|
bet | 2/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #238942 |
Bog'liq Matn va diskursMatn va nutq o'rtasidagi farqlar - Matnni muloqotning og'zaki komponenti sifatida aniqlash mumkin, ya'ni.xabarning paralingvistik va og'zaki bo'lmagan qismlarini o'z ichiga olmaydi. Matn va uning til elementlari faqat dunyo bilimlariga asoslangan o'quvchilar / tinglovchilar tomonidan talqin qilinadigan darajada ma'noga ega.
- Lingvistik adabiyotda nutq ko'pincha interptetatorning aqliy ko'zi oldida uning shakllanishidagi nutq deb ataladi. Rus falsafiy adabiyotida ta'kidlanishicha, nutqda "aqliy mos yozuvlar nuqtasi" mavjud – bu "Ego" bo'lib, u tarjimon tomonidan empatizatsiya qilinadi va ularsiz nutq o'z uyg'unligini yo'qotib, parchalanadi.
- Izohlangan matn matnda aytilganlardan ancha uzoqqa boradi, ya'ni.o'quvchi tomonidan ishlab chiqarilgan va har doim ham muallifning o'zi sezmaydigan mantiqiy xulosalarni o'z ichiga oladi. Va matnni yaxlit talqin qilish izchillik, semantik yaxlitlik tufayli mumkin, buning natijasida matnlar ma'lum bir madaniyat uchun odatiy bo'lgan faoliyatga "botiriladi", ushbu faoliyatni belgilaydi va ushbu faoliyat tufayli dizaynni o'zi oladi.
Matn va diskurs Masalan, quyidagi matnni takrorlash orqali o'quvchi ilgari O'qilgan va yangi matn o'rtasida semantik aloqalarni o'rnatishda vaqti-vaqti bilan boshlanishiga qaytishga majbur bo'ladi: Afrikada qotil mollar paydo bo'ldi: ular qo'rqib ketgan tuyaqushlarning boshlarini chaynashadi! Matn va diskurs - Qotil molning qiziqarli nomi molning tinch va zararsiz hayvon sifatida odatiy tushunchasiga ziddir. O'quvchi bu jumboqqa javob olish uchun biroz kutishga rozi. Va bilib oladi: mollar tuyaqushlarning boshini kemiradi! Keyin biz barcha tuyaqushlar boshlarini yo'qotmasligini, faqat qo'rqqanlarini bilib olamiz. Va bu erda odatiy bilimlar yordamga keladi: tuyaqushlar qo'rqib boshlarini qumga yashirishlari ma'lum. Qum ostida qotillar ularni bosib olishadi. Bu erda hamma narsa o'z joyiga tushadi va bizning oldimizda izchil, ammo kulgili rasm paydo bo'ladi.
|
| |
Diskursni ko'rib chiqishga yondashuvlar

|
Diskursni ko'rib chiqishga yondashuvlar
|
bet | 3/3 | Sana | 16.05.2024 | Hajmi | 1,73 Mb. | | #238942 |
Bog'liq Matn va diskurs 1) kommunikativ (odatdagi aloqa holatlariga murojaat qilish) 2) strukturaviy va sintaktik (matnga murojaat qilish) 3)tarkibiy va uslubiy (matnga murojaat) 4) ijtimoiy-pragmatik (pragmatikaga, aloqa ishtirokchilarining ongida sodir bo'ladigan jarayonlarga murojaat qilish). Xulosa: nutqni bir vaqtning o'zida ham jarayon, ham natija sifatida sobit matn shaklida ko'rib chiqish mumkin. - Yigirmanchi asrning ikkinchi yarmiga kelib.ko'plab tilshunoslar sintaksis va semantikaning uzviy bog'liqligi haqidagi fikrga kelishdi: semantik sintaktik, sintaksis esa semantikdir. I. R. Galperin turli xil matnli ma'lumotlar haqida gapirganda, har qanday aloqada shakl qanday muhim rol o'ynashiga e'tibor beradi.
Aynan nutqni tashkil etish shakli nafaqat faktual va kontseptual ma'lumotlarni, balki tilning assotsiativ va konnotativ ma'nolarni yaratish qobiliyati, shuningdek jumlalarning matn birliklari sifatida ma'nolarni oshirish qobiliyati tufayli matndan olingan subtekst (yashirin ma'lumotlar) ni ham tan olishga imkon beradi. I. R. Galperinning kuzatuvlarida nutq tarkibida bo'lgan holda, birliklar – so'zlar va jumlalar – ma'nolarni yaratish qobiliyati juda aniq ushlangan. - Aynan nutqni tashkil etish shakli nafaqat faktual va kontseptual ma'lumotlarni, balki tilning assotsiativ va konnotativ ma'nolarni yaratish qobiliyati, shuningdek jumlalarning matn birliklari sifatida ma'nolarni oshirish qobiliyati tufayli matndan olingan subtekst (yashirin ma'lumotlar) ni ham tan olishga imkon beradi. I. R. Galperinning kuzatuvlarida nutq tarkibida bo'lgan holda, birliklar – so'zlar va jumlalar – ma'nolarni yaratish qobiliyati juda aniq ushlangan.
Diskursni sintaktik
tashkil etish
Foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati 1.Matn va nutq oddiy tilning atamalari va so'zlari sifatida // IV xalqaro ilmiy konferensiya til, madaniyat, jamiyat. Moskva, 2007 yil 17-30 sentyabr: yalpi hisobotlar. M.: Moskva chet tillar instituti; 2. Kubryakova 2000:6). 3. Definition and Examples of Discourse:Glossary of Grammatical and Rhetorical Terms By Richard Nordquist Updated January 30, 2020 4. Hinkel va Fotos 2001 5. Genri va Tator 2002 6. https://literarydevices.com/discourse/ 7. https://www.supersummary.com/discourse-in-literature-definition-examples/
|
| |
III BOB. 
BIOLOGIK KETMA –KETLIKLARNI MA’LUMOT BAZALARI

|
III BOB.
BIOLOGIK KETMA –KETLIKLARNI MA’LUMOT BAZALARIBog'liq Biologik ketma –ketliklarni ma’lumot bazalari bo’yicha ko’plikIII BOB.
BIOLOGIK KETMA –KETLIKLARNI MA’LUMOT BAZALARI
BO‘YICHA KO‘PLIK TAQQOSLANISH UCHUN DASTURLAR
Biologik ma’lumotlar bazalari ro‘yxati
Biologik ma’lumotlar bazalari biologik ma’lumotlar omboridir.[1] Nuklein
kislotalari tadqiqotlari jurnali muntazam ravishda biologik ma’lumotlar bazalari
bo‘yicha maxsus sonlarni nashr etadi va bunday ma’lumotlar bazalari ro‘yxatiga
ega. 2018-yilgi nashrda 180 ga yaqin shunday maʼlumotlar bazalari roʻyxati va avval
tavsiflangan maʼlumotlar bazalariga yangilanishlar kiritilgan.[2] Omics Discovery
Index-dan bir nechta biologik ma’lumotlar bazalarini ko‘rib chiqish va qidirish
uchun foydalanish mumkin.
Meta ma’lumotlar bazalari
Meta ma’lumotlar bazalari - bu yangi ma’lumotlarni yaratish uchun
ma’lumotlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni to‘playdigan ma’lumotlar bazalarining
ma’lumotlar bazalari. Ular turli manbalardan olingan ma’lumotlarni birlashtirib, uni
yangi va qulayroq shaklda yoki ma’lum bir kasallik yoki organizmga e’tibor
qaratgan holda taqdim etish imkoniyatiga ega. ma’lumotlarni qayta ishlash.
Metama’lumotlar bazasi so‘zi lug‘atga qo‘shimchadir]. Dastlab, metama’lumotlar
faqat teglar, kalit so‘zlar va belgilash sarlavhalari kabi ma’lumotlar haqidagi
ma’lumotlarni nazarda tutuvchi oddiy atama edi.
ConsensusPathDB: molekulyar funktsional o‘zaro ta’sir ma’lumotlar bazasi,
boshqa 12 ma’lumotni birlashtirgan
Entrez (Milliy biotexnologiya axborot markazi)
Neuroscience Information Framework (Kaliforniya universiteti, San-Diego):
yuzlab nevrologiyaga tegishli manbalarni birlashtiradi; ko‘plari quyida keltirilgan
Model organizmlar ma’lumotlar bazasi
Model organizmlar ma’lumotlar bazalari intensiv o‘rganilayotgan organizmlar
uchun chuqur biologik ma’lumotlarni taqdim etadi.
PomBase: Schizosakcharomyces pombe bo‘linish xamirturushlari uchun
ma’lumotlar bazasi.
|
| |
Dukkaklilar haqida ma’lumot tizimi (LIS)

Dukkaklilar haqida ma’lumot tizimi (LIS):dukkaklilar oilasi uchun
genomik ma’lumotlar bazasi
Shaxsiy genom loyihasi: butun dunyo bo‘ylab 100 000 ko‘ngillining inson
genomlari
RGD (Rat genom ma’lumotlar bazasi): Rattus norvegicus uchun genomik va
fenotip ma’lumotlari
Saccharomyces Genom ma’lumotlar bazasi: xamirturush
modeli
organizmining genomi
SNPedia SoyBase ma’lumotlar bazasi (SoyBase): USDA soya genetikasi va genomik
ma’lumotlar bazasi (Soya)
UCSC Bezgak Genom brauzeri: bezgakni keltirib chiqaruvchi turlarning
genomi (Plasmodium falciparum va boshqalar)
Wormbase: Caenorhabditis elegans model organizmining genomi va parazit
turlari uchun WormBase ParaSite
Ksenbaza: Xenopus tropicalis va Xenopus laevis model organizmining
genomi
Zebrafish axborot tarmog‘i: bu baliq modeli organizmining genomi
Fenotip ma’lumotlar bazalari PHI-bazasi: patogen-xost o‘zaro ta’siri ma’lumotlar bazasi. U gen
ma’lumotlarini ularning xostlarida mikrobial patogenlarning fenotipik ma’lumotlari
bilan bog‘laydi. Ma’lumotlar ko‘rib chiqilgan adabiyotlardan qo‘lda tanlanadi.
RGD Rat Genom ma’lumotlar bazasi: Rattus norvegicus uchun genomik va
fenotip ma’lumotlari
PomBase ma’lumotlar bazasi: Schizosakcharomyces pombe xamirturushi
uchun qo‘lda tuzilgan fenotipik ma’lumotlar
RNK ma’lumotlar bazalari Taksonomik fokusli rRNK ma’lumotlar bazalari uchun #Taksonomik
ma’lumotlar bazalariga qarang.
miRBase: mikroRNK ma’lumotlar bazasi
32
PolymiRTS: taxminiy mikroRNK maqsadli saytlarida DNK o‘zgarishlarining
ma’lumotlar bazasi
PolyQ: kasallik va kasallik bilan bog‘liq bo‘lmagan oqsillarda poliglutamin
takroriy ma’lumotlar bazasi
Turli xil kompyuter dasturlari o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik

27
to‘plamining bir-biriga mos kelishiga misol 2-rasmda keltirilgan.
bir xil kirish
ma’lumotlar to‘plami va maksimal PID bilan ta’minlangan dasturlar hajmi va
mazmunida sezilarli darajada o‘xshashlikka ega.
Protein ketma-ketligi ma’lumotlar bazalaridan ortiqcha narsalarni olib tashlash
uchun keng tarqalgan bo‘lib foydalaniladigan turli xil kompyuter dasturlarini keng
miqyosda taqqoslash amalga oshirildi. Turli xil hisoblash yondashuvlari aniq bir oz
boshqacha natijalar beradi. Agar bu mutlaqo kutilmagan bo‘lmasa, bu
algoritmlarning barchasida bir nechta farqlar kuzatilganligi sababli, bu juda qiziq.
Dasturni afzal ko‘rish ko‘p jihatdan texnik masalalarga bog‘liq bo‘lib,
oddiy va
foydalanuvchilarga qulay bo‘lgan mustaqil bajariladigan dastur mavjudligi, bu
ayniqsa keng ko‘lamli tadqiqotlar uchun jozibador bo‘lib, mahalliy serverni
o‘rnatishda muammolarni bartaraf etadigan veb-server mavjudligiga emas. dasturiy
ta’minotning nusxalari. Ko‘pgina bioinformatikachilar
ortiqcha miqdorni
kamaytirish odatiy va oddiy qadam bo‘lib, mavjud dasturlarning har qandayida
amalga oshirilishi mumkin deb hisoblashadi. Biroq, biz turli dasturlar tomonidan
chiqarilgan ortiqcha bo‘lmagan oqsil ketma-ketliklarining ro‘yxatlari, hatto ketma-
ketliklarning ortiqcha kirish to‘plami bir xil bo‘lsa va ketma-ketlik identifikatorining
foiz chegarasi bir xil bo‘lsa ham, har xil ekanligini hujjatlashtirdik. Taxminan 10 %
gacha bo‘lgan kelishmovchiliklar juda keng tarqalgan.
Bu ushbu kompyuter dasturlari ortiqcha
narsalarni olib tashlashda
qiyinchiliklarga duch kelganligini bildirmaydi. Darhaqiqat, ularning barcha
natijalari chiqishlarda guruhlangan yozuvlar o‘rtasidagi qoldiq o‘xshashlik
nuqtai
nazaridan maqbuldir. Biroq, bu aniq ko‘rsatib turibdiki, bioinformatikada yaxshi
amaliyot oqsillar ketma-ketligi ansambllaridan ortiqcha
narsalarni olib tashlash
uchun bir nechta kompyuter ilovalaridan foydalanish bo‘lishi kerak. Shunday qilib,
barcha hisob-kitoblar ikki yoki undan ortiq ortiqcha bo‘lmagan ketma-ketliklar
to‘plamidan foydalangan holda parallel ravishda amalga oshiriladi va hisob-
kitoblarning yakuniy natijalarini taqqoslash ularning ichki qiymatini kuchaytiradi.
III-bosqich - ” ” 2023 yil Fan: Qurilish mashinalari O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli

|
” ” 2023 yil Fan: Qurilish mashinalari O’quv mashg’ulotining ta’lim texnologiyasi modeli
|
bet | 4/5 | Sana | 21.02.2024 | Hajmi | 157,75 Kb. | | #160007 |
Bog'liq 4-mavzuIII-bosqich.
Yakuniy bosqich.
(10 daqiqa)
|
Mashg’ulot yakuni;
Faol ishtirok etgan o’quvchilrni javoblarini izohlab baholanadi va rag’batlantiriladi.
|
Baholar bilan tanishtiriladi.
|
Uyga vazifa berilishi:
Kelgusi mashg’ulotga tayyorgarlik ko’rish uchun to’shiriqlar va foydalaniladigan adabiyotlar ro’yxati beriladi.
|
Eshitadilar va
to’shiriqni yozib oladilar.
|
Mavzu: Yuk ko'tarish mashinalari va oddiy yuk ko'taruvchi qurilmalar
Reja:
Yuk ko`tarish mashinalari haqida umumiy ma`lumotlar
Yuk ko`taruvchi mashinalar
Oddiy yuk ko`taruvchi qurilmalar
1.Yuk ko`tarish mashinalari haqida umumiy ma`lumotlar-Transport har qanday mamlakat ishlab chiqaruvchi kuchlarining tarkibiy qismidir. Transport mamlakatda iqtisodiy, siyosiy va psixologik ahamiyat kasb etadi. Chunki transportsiz ishlab chiqaruvchi korxonalarda xomashyoning kelibtushishi,tayyor mahsulotni sotish, ishchilarning ishga kelishi, ishdan uylariga borishi, talabalarning o`qishga kelishi va ketishining imkoni bo`lmaydi. Bir so`z bilan aytganda transport kunlik xayotdagi siljishlarni amalga oshiruvchi arteriya bir vositadir. U siz ishlab chiqarish sotishjarayonlarini amalga oshirish imkoni yoq. Transportning yaxshi ishlashini belgilovchi muhum omillardan biri yuk va yo`lovchi tashish muntazamligidir. Zarur mahsulot, xomashyo, ehtiyot qismlar, yonilg`i, mineral o`g`itlar, qurilish materiallarini o`z vaqtida va muntazam tashish, ishlab chiqarishni uzluksiz ishlashini ta`minlaydi. Transport tarmoqlarning keng rivojlanishiga katta turtki beradi. Yuqori darajadagi tashish tezligi, ularning zamonaviy shakllanishi yo`lovchilar tashish darajasini o`sishiga katta ta`sir ko`rsatadi. Xavfli yuklarni avtomobil transportida tashishni tashkil etishga qo`yiladigan talablarni belgilash, tashish jarayoni qatnashchilarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini tartibga solish nazarda tutildi. O`zbekiston Respublikasida xavfli yuklarni avtomobil transportida tashish qoidalari, O`zbekiston Respublikasida avtomobil transportida tashishga ruxsat berilgan xavfli yuklar ro`yxati 2011 yil 1 apreldan amalga kiritildi. Vazirliklar, davlat qo`mitalari va idoralar, Qoraqalpog`iston Respublikasi Vazirlar Kengashi, viloyatlar, tumanlar va shaharlar hokimliklari O`zbekiston Respublikasida xavfli yuklarni avtomobil transportida tashish qoidalari (185 ta qoida) talablariga idoraviy qarashli tashkilotlar, yuridik va jismoniy shaxslar tomonidan rioya qilinishiga doir zarur chora-tadbirlar ko`rishi belgilandi. 2014 yilda iqtisodiyotimizning yetakchi tarmoqlarida yuqori texnologiyalarga asoslangan uskunalar bilan jihozlangan 4,2 milliard dollarga teng 154 ta yirik obyekt foydalanishga topshirildi. Jumladan Xorazmda 60 mingta avtomobil ishlab chiqaradigan - Xorazm avtomobil ishlab chiqarish birlashmasi MCHJ bo`lib - Damas va Orlando rusumli avtomobil ishlab chiqarila boshlandi.
|
| |
rasm, karta - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

|
Samarqand davlat arxitektura-qurilishBog'liq okrasm, karta,
diagramma, video, audio, matematik formulalar
va boshqa bir
qancha murakkab obyektlarni hujjatiga qo’yish ga xizmat qiladi.
Закладка
Matnning shu joyini bitta nom berib belgilab qo’yish
Гиперссылка
Matnning bir qismidan boshqa qismiga tez o’tishni urnatish
7. Word matn muxarririda rasm va grafik obyektlar bilan ishlash va ularning
yordamchi tugmalar guruhlari bilan tanishish.
Word ADPda rasm va chizmalar chizish uchun
«Рисование»
panelidan foydalaniladi:
«Автофигуры»
tugmasi yordamida turli ko’rinishdagi chiziqlar, strelkalar, blok – chizmalar
chizish uchun esa kerakli figuralarni hosil qilish mumkin;
Matnga, ob’ektga izohlar berishda
«Выноски»
bandidagi figuralardan foydalaniladi.
«Звезды и ленты»
bandi yordamida turli ko’rinishdagi yulduz va lentalarni hosil qilish
mumkin.
Paneldagi ushbu
tugmalar to’g’ri chiziq, strelka, to’rtburchak va oval
shaklidagi figuralarni hosil qiladi.
«Надпись»
– tugmasi orqali hosil qilingan figuraning ichiga matn kiritish mumkin.
«Добавить диаграммы или организационную диаграмму»
tugmasi yordamida
quyidagi ko’rinishdagi diagrammalarni hosil qilish mumkin.
Колонтитуль
deganda hujjat sahifasining yuqori va pastki hoshiya qismlari tushuniladi.
«Рисование»
panelining ushbu
tugmalari yordamida chizmalarning
ichki sohasiga rang berish, chiziq va shrift rangini tanlash mumkin. Quyidagi tugmalar esa
- chiziqlar va strelkalarning turini tanlashga, obektlarga hajm berish
va ularning soyasini hosil qilish imkoniyatini beradi.
«Вставка»
menyusidan
«Рисунок
» bandini tanlaganda kontekst menyudan
MS Office
kolleksiyasida mavjud rasmlarga murojaat qilish uchun «
Картинки...»
bandi tanlanadi. «
|
| |
Rfam: RNK oilalarining ma’lumotlar bazasi 
Aminokislotalar / oqsillar ma’lumotlar bazalari

33
MobiDB: ichki protein buzilishi annotatsiyasining ma’lumotlar bazasi (Padua
universiteti)
neXtProt: inson oqsiliga asoslangan bilim manbai
Pfam: oqsillar oilalari moslashuvlar va HMMlar ma’lumotlar bazasi (Sanger
instituti)
PRINTS: oqsil barmoq izlari to‘plami (Manchester universiteti)
PROSITE: protein oilalari va domenlari ma’lumotlar bazasi
Protein axborot resursi (Jorjtaun universiteti tibbiyot markazi [GUMC])
SUPERFAMILY: superfamilalarni ifodalovchi HMM kutubxonasi va barcha
to‘liq ketma-ket organizmlar uchun (super oila va oila) izohlari ma’lumotlar bazasi
Swiss-Prot: oqsil ma’lumotlar bazasi (Shveytsariya bioinformatika instituti)
NCBI: oqsil ketma-ketligi va ma’lumotlar bazasi (Milliy
biotexnologiya
ma’lumotlar markazi)
SubtiWiki: Bacillus subtilis bakteriyasi uchun integratsiyalangan ma’lumotlar 
bazasi. 
Nuklein kislotalar ma’lumotlar bazasi

SubtiWiki: Bacillus subtilis bakteriyasi uchun integratsiyalangan ma’lumotlar bazasi. Nuklein kislotalar ma’lumotlar bazasi
Biologik ketma –ketliklarni ma’lumot bazalari bo’yicha ko’plik
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa SubtiWiki: Bacillus subtilis bakteriyasi uchun integratsiyalangan ma’lumotlar bazasi. Nuklein kislotalar ma’lumotlar bazasi
|
Protein tuzilishi ma’lumotlar bazalari

34
AAindex: aminokislotalar indekslari, aminokislotalar mutatsion matritsalari va
juftlik aloqa potentsiallari ma’lumotlar bazasi
Protein-oqsil va boshqa molekulyar o‘zaro ta’sirlar
BioGRID: o‘zaro ta’sir ma’lumotlar to‘plamining umumiy ombori (Samuel
Lunenfeld tadqiqot instituti)
RNK-bog‘lovchi oqsillar bazasi
O‘zaro ta’sir qiluvchi oqsillar ma’lumotlar bazasi (Kaliforniya universiteti)
IntAct: molekulyar o‘zaro ta’sirlar uchun ochiq manba ma’lumotlar bazasi
(EMBL-EBI)
String: oqsillar orasidagi o‘zaro ta’sirlarni o‘rganish
uchun ochiq manba
molekulyar o‘zaro ta’sir ma’lumotlar bazasi
Protein ifodasi ma’lumotlar bazalari
Inson oqsillari atlasi:
hujayralar, to‘qimalar va
organlardagi barcha inson
oqsillarini xaritalash maqsadi
7-rasm. Protein ifodasi ma’lumotlar bazalari
XULOSA - Aniq va tabiiy fanlar

36
5.Ma’lumotlar bazasining tarkibiga genlar ketma–ketligi, matnli tavsiflar,
ontologiyalarning
belgilari va klassifikasiyasi, sitatalar va jadvalli ma’lumotlar
kiradi. Biologik ma’lumotlar bazasi olimlarga biomolekulalarning strukturasi va
o‘zoro ta’siri, butun organizm darajasida ro‘y beruvchi metabolizmlar, turlarning
rivojlanishini anglashga ko‘maklashuvchi vosita bo‘lib hisoblanadi. Bunday
ma’lumotlarga ega bo‘lish kasalliklarga qarshi kurashishni osonlashtiradi, effektiv
dori vositalarini ishlab chiqishga ko‘maklashadi
hamda hayotning tarixiy
taraqqiyotida organizmlar o‘rtasidagi o‘zoro munosabatlarni aniqlashga yordam
beradi.
6.Biologik bilimlar turli–tuman, ixtisoslashgan ma’lumotlar bazalari orasida
taqsimlangan bo‘ladi. Bu ba’zan ketma–ketlik to‘g‘risidagi axborotning
ishonchliligiga xalaqit beradi.
7.Aminokislota va nukleotid ketma-ketligini solishtirish xozirgi kun
molekulyar biologiyasining muxim
soxalaridan biri hisoblanib, ular yordamida
genlar oilasini aniqlash, ularga sekvenirlangan ketma-ketliklarni keltirish va
strukturaviy xamda funksional munosabatlarini o‘rnatish mumkin. Ko‘plab
organizmlar genomlarini sekvenirlanganligini inobatga oladigan bo‘lsak, bu kabi
tadqiqotlarga talab kundan kunga ortib bormoqda.
8.Hozirgi kunda bioinformatika fani tomonidan
biomolekulalarning ketma-
ketliklarini aniqlash bo‘yicha ko‘plab eksperimental usullar ishlab chiqilgan.
Biomolekulalar ya’ni oqsillar, nuklein kislotalarning ketma-ketliklarini analiz qilish
ularning tabiati haqidagi tasavvurlarning kengayishiga, ularning funksiyasini
to‘laqonli ravishda tushunishga, ularning fazoviy modellarni yaratishga zamin
yaratadi.
9.Turli organizmlarga xos bo‘lgan
genomlarning aniqlanishi, ularning
vazifalarining o‘rganilishi esa bu organizmlarning evolutsion kelib chiqishi haqidagi
ma’lumotlarning yanada boyishiga olib keladi.
Aniq va tabiiy fanlar - bet 19

37
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR
1. Leinonen R, Sugawara H, Shumway M on behalf of the International
Nucleotide Sequence Database Collaboration. The Sequence Read Archive.
Nucleic Acids Res. 2011;39:D19–D21.
2. Kaminuma E, Mashima J, Kodama Y, Gojobori T, Ogasawara O, Okubo K,
Takagi T, Nakamura Y. DDBJ launches a new archive database with analytical
tools for next-generation sequence data. Nucleic Acids Res. 2010;38:D33–D38.
3. Leinonen R, Birney E, Bower L, Cerdeno-Tárraga A, Cheng Y, Cleland I,
Faruque N, Goodgame N, Gibson R, Jang M, et al. The European Nucleotide
Archive. Nucleic Acids Res. 2011;39:D28–D31.
4. Benson DA, Karsch-Mizrachi I, Lipman DJ, Ostell J, Sayers EW.
GenBank. Nucleic Acids Res. 2010;38:D46–D51.
5. Brunak S, Danchin A, Hattori M, Nakamura H, Shinozaki K, Matise T,
Preuss D. Nucleotide Sequence Database Policies. Science. 2002;298:1333.
6. Barrett T, Troup DB, Wilhite SE, Ledoux P, Rudnev D, Evangelista C,
Kim IF, Soboleva A, Tomashevsky M, Marshall KA, et al. NCBI GEO: archive for
high-throughput functional genomic data. Nucleic Acids Res. 2009;37:D885–
D890.
7. Parkinson H, Kapushesky M, Kolesnikov N, Rustici G, Shojatalab M,
Abeygunawardena N, Berube H, Dylag M, Emam I, Farne A, et al. ArrayExpress
update–from an archive of functional genomics experiments to the atlas of gene
expression. Nucleic Acids Res. 2009;37(Suppl. 1):D868–D872.
8. Field D, Garrity G, Gray T, Morrison N, Selengut J, Sterk P, Tatusova T,
Thomson N, Allen MJ, Angiuoli SV, et al. The minimum information about a
genome sequence (MIGS) specification. Nature Biotechnol. 2008;26:541–547.
9. Hobohm U va boshqalar. Protein fanlari. 1992;1:409.
10. Karugo O. Protein fanlari. 2008;17:2189.
11. Kornish-Bowden A. Biochem J. 1983;213:271.
12. Apweiler A va boshqalar. Nuklein kislotalari Res. 2004;32:D115.
38
13. Gasteiger E va boshqalar. Nuklein kislotalari Res. 2003;31:3784.
14. Li V va boshqalar. Bioinformatika. 2006;22:1658.
15. Vang G va boshqalar. Nuklein kislotalari Res. 2005;33
16. Vang G va boshqalar. Bioinformatika. 2003;19:1589.
17. Altschul SF va boshqalar. Molekulyar biologiya jurnali. 1990;215:403.
18. Wheeler D va boshqalar. 2007
19. Rays P va boshqalar. Genetikadagi tendentsiyalar. 2000;16:276.
20. Cameron M va boshqalar. Tuzilishi. 2004;12:737.
21. Li V va boshqalar. Bioinformatika. 2001;17:282.
22. Li V va boshqalar. Bioinformatika. 2002; 18:77.
23. Smit TF va boshqalar. Molekulyar biologiya jurnali. 1981;147:195.
24. Holm L va boshqalar. Bioinformatika. 1998;14:423.
25. Shindyalov I va boshqalar. Protein muhandisligi. 1998;11:739.
26. Needelman S va boshqalar. Molekulyar biologiya jurnali. 1970;48:443.
27.
https://www.rcsb.org/docs/sequence-viewers/genome-view
28.
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC280013/
29.
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_sequence_alignment_software
30.
https://www.ebi.ac.uk/Tools/psa/
31.
https://genomebiology.biomedcentral.com/articles/10.1186/s13059-017
32.
https://guides.lib.berkeley.edu/ncbi/blast
|
Главный документ - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

6. Вставка menyusi komandalarining mazmuni
Разрыв
Dastur tomonidan avtomatik tarzda sahifalarga ajratilish (yangi
varaqga, abzasga, satrga, ustunga majburiy o’tish joyini belgilash).
Номера страницы
Varaqlarga yukori yoki pastki qismiga, chap, urta yoki ung tomonda
varaqa raqami (nomeri) qo’shish mumkin.
Примечания
Belgilangan qism mazmuni haqida izoxlarni (sichqonchani shu
qismga ko’rsatganingizda ekranda xosil bo’ladi) yaratish
Сноска
Belgilangan qism mazmuni haqida pastki izoxlarni (varaqlar pastki
qismida joylashadi) yaratish
Название
Matn qismlariga yoki obyektlariga nom yaratish
Перекрестная ссылка
Matnning bir qismidan boshqasiga tez o’tishni o’rnatish
Оглавленияи указатели Matnning shu qismida mundarija, rasmlar yoki jadvallar va asosiy
so’zlar ro’yxatini qo’shish.
Рисунок
Kompyuterda saqlanuvchi rasmni,
Автофигуры
Tayyor grafik shakllar,
Obyekt Word Art
Надпись
Matnga ustki yozuv qo’shish. Ustki yozuv varaqda emas balki
alohida qatlamda yaratiladi va uni varaq bo’ylab siljitish mumkin.
Файл
Boshqa fayldan matnni qo’shish
Объект
Bu komanda umumlashgan komanda bo’lib, har xil
Tayanch so’z va iboralar - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

rivojlangan tizimlarini
yaratilishiga olib keldi, ular hisoblash texnikasi vositalaridan foydalanish
asosida qurilgan har qanday axborot tizimining asosi bo’ladi.
Ma’lumotlar banklari tamoyili asosida loyihalashtirilgan boshqarishning avtomatlashtirilgan
tizimlari bir qator o’ziga xos xususiyatlarga egaki, ular asoslari belgilangan vazifalar majmuini
hal qilishga mo’ljallangan, ma’lumotlar massivlarining tizimi bo’lgan
oldingi ishlanmalardan
alohida farqlanadi. Ma’lumotlarning avtomatlashtirilgan banklaridan foydalanishi o’zaro
bog’langan ma’lumotlar majmuiga ko’p jihatdan kirishni, amaliy dasturlarning ma’lumotlarni
jismoniy va mantiqiy tashkil qilish o’zgarishlaridan, mustaqilligining ancha yuqori darajasini,
ma’lumotlarni boshqarishning integrasiyalashishi va markazlashishini, ortiqcha ma’lumotlarni
bartaraf qilishni, paketlarni birga bo’lishlik imkoniyatini va ma’lumotlarni teleprosessorli ishlab
chiqishni ta’minlaydi.
Shu bois ham qo’llanishning har qanday sohasi uchun ABTni ishlab chiqish eng avvalo
ma’lumotlarning avtomatlashtirilgan bankini tashkil qilish bilan bog’liqdir.
Obyektning holati haqidagi axborot har qanday boshqaruvning asosi bo’lgani uchun, xuddi
avtomatlashtirilgan tizimlardagi ma’lumotlar, ularning tashkil qilinishi, mukammal olib borilishi,
saqlanishi, foydalani-lishi tizimning markazi bo’ladi. Texnik va dasturiy vositalar vaqt o’tishi
bilan o’zgaradi, ammo ma’lumotlar qoladi, ular bilan ishlash ancha qimmatli ish bo’ladi va xuddi
shu bois ham
ularni tashkil qilishning, ma’lumotlar bankini yaratishning asosida tizimli
tamoyillar yotadi.
O‘SIMLIKLARNING KO‘PAYISH XILLARI VA UNDAN SELEKSIYADA FOYDALANISH

|
O‘SIMLIKLARNING KO‘PAYISH XILLARI VA UNDAN SELEKSIYADA FOYDALANISH
|
bet | 4/16 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 114,26 Kb. | | #255319 |
Bog'liq Biologiya fanida yangi yo‘nalishlar va boshqa fanlar bilan al5 O‘SIMLIKLARNING KO‘PAYISH XILLARI VA UNDAN SELEKSIYADA FOYDALANISH
O'simliklarning ko'payish usullari. O'simliklarda ko'payishning uchta xili: jinsiy, jinssiz va vegetativ ko'payish farqlanadi.
Jinsiy ko'payishda yangi organizm ikkita jinsiy hujayralarning qo'shilishidan hosil bo'ladi.
Jinssiz ko'payish sporali o'simliklar uchun xos bo'lib u yoki bu darajada aniq navbatlashadigan jinssiz diploid (sporofit) va jinsiy gaploid (gametofit) ko'payishni o'z ichiga oladi. Jinssiz ko'payishda yangi organizm sporofitlarda hosil bo'ladigan sporalardan rivojlanadi.
Vegetativ ko'payish- o'simliklarning vegetativ qismlaridan yani tallom bo'lakchasidan yoki tuban o'simliklarda ayrim bir hujayralardan, yuksak o'simliklarda organlar hamda ularning ayrim qismlaridan yangi organizm paydo bo'lishini o'z ichiga oladi.
V.V.Skripchinskiyning (1977, 1985) ma’lumotlari bo'yicha o'simliklarda ko'payish evolyutsiyasi quyidagicha bo'lgan bo'lishi mumkin. Birinchi bosqichda hujayralarning oddiy bo'linish yo'li bilan ko'payish usuli, sporalar hosil qiluvchilarga, keyinroq esa jinsiy ko'payishga almashgan. So'ngra jinsiy va jinssiz ko'payishning birlashishi natijasida avlodlarning navbatlashishi xos bo'lgan turlar hosil bo'lgan. Keyinchalik nisbatan yuksakroq rivojlangan suv o'simliklarida yashash muhitiga ko'proq moslashgan ko'payishning bitta turi dominantlik qila boshlagan. Yer usti o'simliklarida bu hol yanada yaqqolroq yuz bergan, masalan moxlarda sporofit yakka o'zi yashay olmaydi va gametofit hisobiga yashaydi. Qolgan yuksak o'simliklarda buning teskarisi yuz berib gametofit reduktsiyalangandir ya’ni paporotniksimonlarda ular hali o'simta ko'rinishida mustaqil holda saqlanib qolgan bo'lsa, gulli o'simliklarda mikrogametofit 2-3 hujayraga redutsirlangan bo'lib, makrogametofit ertangi bosqichda sakkiz yadroli murtak xaltaga aylangandir.
Ko'payishning anatomik-morfologik jihatlari ko'pchilik o'simliklarda yaxshi o'rganilgan bo'lsada, uning fiziologik asoslari hozircha yaxshi o'rganilmagan.
|
| |
(«Тип»)
ni o’zgartirish mumkin, bundan tashqari sahifa o’ng tomonida «
OK»

2.1. Grafik axborotlar bilan ishlash texnologiyasi va uning dasturiy vositalari
1. Kompyuter taqdimotlari tushunchasi. Power Point ADP
– ma’ruza
qilishda prezen-
tasiyalarni (taqdimotlarni) tayyorlash uchun xizmat qiladi.
Power Point
ADP - universal, imkoniyatlari keng bo’lgan, ko’rgazmali grafika amaliy
dasturlari
tarkibiga kiradi va matn, rasm, chizma, grafiklar, animasiya effektlari, ovoz, videorolik
va boshqalardan tashkil topgan slaydlarni yaratish imkonini beradi.
Power Point
yaratgan
hujjatlarini
Office
ning
boshqa muharrirlariga, Web sahifa ko’rinishida, rasm ko’rinishida
(*.bmp, *.jpg) va boshqa ko’rinishlarda eksport qilish imkoni ham berilgan.
Power Point
ADP
Misrosoft
firmasining prezentatsiyalar bilan ishlash
uchun eng qulay
bo’lgan dasturiy vositalardan biridir. Bu dastur orqali barcha ko’rgazmali qurollarni yaratish va
ba’zi joylarda esa ma’lumotlar bazasi sifatida ham qo’llash mumkin. Ayrim
hollarda bu
dasturdan multimedia vositalarini boshqarish va ularni ko’llab, namoyish etuvchi qurilmalarga
yuborish vazifalarini ham bajarish mumkin. Dasturdagi asosiy tushunchalar bu -
s l a y d
va
Biosferaning hozirgi ahvoli to‘g‘risidagi axborotlar tahlili

|
Biosferaning hozirgi ahvoli to‘g‘risidagi axborotlar tahlili
|
bet | 6/16 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 114,26 Kb. | | #255319 |
Bog'liq Biologiya fanida yangi yo‘nalishlar va boshqa fanlar bilan al7.Biosferaning hozirgi ahvoli to‘g‘risidagi axborotlar tahlili
Biosfera tushunchasi. Biosfera darajasi sayyoramizdagi barcha tirik organizmlar va ularning yashash muhitini qamrab olgan yaxlit sistema hisoblanadi. Yerda hayotning paydo bo‘lishi va rivojlanishi biosfera tarkibi va strukturasining shakllanishiga olib keldi.
«Hayot qobig‘i» haqidagi dastlabki fikrlar J.B.Lamark nomi bilan bog‘liq. Biosfera atamasi birinchi bo‘lib fanga 1875-yili avstriyalik olim Eduard Zyuss tomonidan kiritilgan. Akademik V.I.Vernadskiy biosfera haqidagi ta’limotni yaratgan
Bu ta’limotga asosan, biosfera – tabiatdagi barcha tirik organizmlar va ular qoldiqlari, atmosfera, gidrosfera, litosferaning tirik organizmlar yashaydigan yoki ular hayotiy faoliyati izlariga ega qismlarini o‘z ichiga oladi. Biosferani o‘rganish geologik jarayonda hayotning va tirik moddaning ahamiyatini tushunib yetishga sabab bo‘ldi.
Tirik organizmlar tomonidan amalga oshiriladigan modda va energiya almashinuvi Yer sayyorasi holatining turg‘unligini ta’minlovchi omil sanaladi. V. I. Vernadskiy biosfera hosil bo‘lishida inson faoliyatining o‘rnini alohida ta’kidlagan.
Hayotning har bir darajasi o‘ziga xos tarkibi, xususiyatlari, qonuniyatlari bilan tavsiflanadi. Bu jihatdan biosfera darajasi hayotning eng murakkab tuzilgan, eng yuqori darajasi hisoblanadi. Biosfera darajasining komponentlari, ya’ni tuzilish birligi biogeotsenozlar sanaladi.
Biosferaning barqarorligi unda kechadigan barcha jarayonlarning tartibliligida, ya’ni biosferani tashkil etuvchi tirik organizmlarning o‘zaro murakkab munosabatlari xilma-xilligida, moddalar davriy aylanishining dinamik muvozanatida namoyon bo‘ladi.
Biosfera darajasida Yerdagi hayotiy jarayonlarning davomiyligini ta’minlaydigan muhim global jarayonlar sodir bo‘ladi. Ularga misol qilib, quyosh energiyasining uzluksiz qabul qilinishi, o‘simliklar tomonidan erkin kislorodning hosil bo‘lishi, ozon qatlamining mavjudligi va karbonat angidrid gazi miqdorining doimiy saqlanishi, tirik organizmlarning zarur kimyoviy moddalar bilan ta’minlanishi hamda turlar va ekotizimlar biologik xilma-xilligining rivojlanishi uchun yetarli shart-sharoitlarning mavjudligini olish mumkin.
|
| |
Orol muammosi to‘g‘risida ma’lumot

|
Orol muammosi to‘g‘risida ma’lumot
|
bet | 7/16 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 114,26 Kb. | | #255319 |
Bog'liq Biologiya fanida yangi yo‘nalishlar va boshqa fanlar bilan al8.Orol muammosi to‘g‘risida ma’lumot
Orol dengizi — Oʻrta Osiyodagi eng katta berk shoʻr koʻl. Maʼmuriy jihatdan Orol dengizining yarmidan koʻproq janubi-gʻarbiy qismi Oʻzbekiston (Qoraqalpogʻiston), shimoli-sharqiy qismi Qozogʻiston hududida joylashgan. Oʻtgan asrning 60-yillarigacha Orol dengizi maydoni orollari bilan oʻrtacha 68,0 ming km² ni tashkil etgan. Kattaligi jihatidan dunyoda toʻrtinchi (Kaspiy dengizi, Amerikadagi Yuqori koʻl va Afrikadagi Viktoriya koʻlidan keyin), Yevrosiyo materigida (Kaspiydan keyin) ikkinchi oʻrinda edi. Dengiz shimoli-sharkdan janubi-gʻarbga choʻzilgan, uz. 428 km, eng keng joyi 235 km (45° shahrik.) boʻlgan. Havzasining maydoni 690 ming km², suvining hajmi 1000 km³, oʻrtacha chuq. 16,5 m atrofida oʻzgarib turgan. Havzasining kattaligi uchun dengiz deb atalgan. Orol dengizi yuqori pliotsenda Yer poʻstining egilgan yeridagi botiqda hosil boʻlgan. Tubining relyefi (gʻarbiy qismini qisobga olmaganda) tekis. Orol dengizida juda koʻp yarim orol va qoʻltiqlar boʻlgan. Shimol qirgʻoklarida eng katta qoʻltiqlaridan Chernishev, Paskevich, Sarichigʻanoq, Perovskiy, janubi-sharqiy va sharqiy qirgʻoqlarida Tushbas, Ashshibas, Oqsagʻa, Suluv va boshqa, Amudaryo bilan Sirdaryo quyiladigan joylarida Ajiboy, Tolliq, Jiltirbas qoʻltiklari, Qulonli va Moʻynoq yirik yarim orollari boʻlgan. Orol dengizida qadimdan suv sathi goh koʻtarilib, goh pasayib turgan. Keyingi geologik davrda Sariqamish va Oʻzboʻy orqali Orol dengizi suvi vaqt-vaqti bilan Kaspiyga quyilgan, suv sathi ancha baland boʻlib, jan.vajan.-sharqidagi bir necha ming km² maydonli sohil suv ostida boʻlgan. Orol dengizi unchalik chuqur emas. Chuqur joylari gʻarbiy qismida. Qoraqalpogʻiston Ustyurta yonida chuq. 69 m gacha yetgan.
Koʻlning sayoz joylari uning jan., janubi-sharqiy va sharqiy qismlariga toʻgʻri kelgan.
Orol dengizi qirgʻoklarining morfologik tuzilishi juda murakkab. Ular bir-biridan baʼzi xususiyatlari bilan farqlanadi. Shim. qirgʻogʻi baland, ayrim yerlari past, chuqur qoʻltiqlar bor. Sharqiy qirgʻogʻi past; qumli, juda koʻp mayda qoʻltiq va orollar boʻlgan. Jan. qirgʻogʻi Amudaryo deltasidan hosil boʻlgan.
|
| |
Ontogonezda felogenezning takrorlanishi to‘g‘risidagi axborotlar tahlili

|
Ontogonezda felogenezning takrorlanishi to‘g‘risidagi axborotlar tahlili
|
bet | 5/16 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 114,26 Kb. | | #255319 |
Bog'liq Biologiya fanida yangi yo‘nalishlar va boshqa fanlar bilan al6 Ontogonezda felogenezning takrorlanishi to‘g‘risidagi axborotlar tahlili
Tirik organizmning shakllana boshlashidan hayotining oxirigacha ketmaket sodir bo‘ladigan morfologik, fi ziologik, biokimyoviy oʻzgarishlar majmuyi individual rivojlanishi yoki ontogenez (yunoncha onton – mavjudot, genezis– rivojlanish so‘zlaridan olingan) deyiladi. Ontogenez tushunchasi 1866-yilda E.Gekkel tomonidan fanga kiritilgan.
Ontogenez jinsiy ko‘payadigan organizmlarda tuxum hujayraning rivojlanishidan, jinssiz ko‘payadigan organizmlarda ona organizmdan ajralishidan boshlanadi va umrining oxiriga qadar davom etadi. Ontogenezning uchta tipi farqlanadi.
Lichinkali rivojlanish. Lichinkali ontogenez tuxum hujayrada sariqlik moddasi kam bo‘lgan organizmlarda, masalan, hasharotlarda, baliqlarda va amfi biylarda kuzatiladi. Ularning tuxumidan yetuk formalardan o‘z tuzilishi bilan farq qiladigan, o‘zi mustaqil oziqlanadigan lichinka rivojlanadi. Lichinkali rivojlanadigan organizmlarda metamorfoz hodisasi kuzatiladi.
Tuxumda rivojlanish sudralib yuruvchilar (reptiliyalar), qushlar va tuxum qo‘yuvchi sutemizuvchilarda kuzatiladi. Ularning tuxum hujayrasida sariqlik ko‘p bo‘ladi va embrion uzoq vaqt tuxum ichida rivojlanadi.
Embrional rivojlanish davri. Bu davr zigota hosil bo‘lishidan boshlanib tug‘ulgungacha yoki tuxum qobig‘idan chiqqunga qadar davom etadi. Embrional davri maydalanish, gastrulatsiya, organogenez bosqichlariga bo‘linadi.
Maydalanish. Zigota hosil bo‘lganidan bir necha soatdan keyin maydalanish bosqichi boshlanadi. Hujayralar mitoz usuli bilan bo‘lina boshlaydi, bo‘lingan hujayralar o‘smaganligi uchun hosil bo‘lgan hujayralarning o‘lchami tobora maydalashib boraveradi.
Gastrulatsiya. Homilaning rivojlanishi davom etib, hujayralarning bo‘lini shi va joyini almashtirishi natijasida asta-sekin gastrula bosqichiga o‘tadi. Homilaning ikki qavatli bosqichi gastrula bo‘lib, uning hosil bo‘lish jarayoni gastrulatsiya deb ataladi.
|
| |
Nazorat savollari - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

Jahon amaliyoti axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini zamonaviy ta’lim berish
jarayonining barcha daraja va bosqichlariga kiritish lozimligini ko’rsatmoqda. Ta’limga
axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini tadbiq qilish va foydalanishdan asosiy maqsad –
ta’lim jarayonining barcha ishtirokchilari, ya’ni ta’lim oluvchi va beruvchilar uchun yangi
imkoniyatlarni yaratib berishdan iboratdir.
Axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini
формате - download

Qidiruv: формате
Avtodispetcher ru Api ставок к грузам
Date": "2016-08-12T12: 13: 45+03: 00", // дата создания ставки в формате iso8601+utc
27 Kb.
1
o'qib
1
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Dərs
Mühazirə
Qaydalar
Referat
Xülasə
Yazı
Из
файла...» - Samarqand davlat arxitektura-qurilish

Ushbu amallarni to’g’ridan to’g’ri
«Рисование»
panelidagi
tugmalar orqali ham
bajarish mumkin.
Word
ADPda
Excel
jadval prosessoriga murojaat qilgan holda ma’lumotlarning
diagrammalarini hosil qilish mumkin.
Word
ADPda
Windows
qo’llab quvvatlagan har qanday ob’ektni joylashtirish mumkin.
Buning uchun
Word
ADP
menyusining
«Вставка»
bandidan
«Объект»
qismi tanlanadi.
Xosil bo’lgan oynadan biz matnda joylanishi lozim bo’lgan ob’ekt turini tanlab «
OK»
tugmasini bossak, kursor turgan joyda ob’ekt joylashadi va ushbu ob’ektni o’zgartirish uchun
mos muharrir (redaktor) ochiladi.
Formulalar kiritish tartibi
. Word ADPga formulalar kiritish uchun uskunalar panelidan
tugmasini bosish lozim. Xosil bo’lgan panel orqali formulalarni kiritish mumkin.
8.Word matn muxarririda jadvallar bilan ishlash va ularining yordamchi tugmalar
guruhi bilan tanishish.
Microsoft Word
dasturida jadvallar bilan ishlash imkoniyati ham berilgan. Buning uchun
dastur menyusining «
Таблица»-«Вставить»-«Таблица»
punktidan foydalanish lozim
Kataklarning rangini hamda ular ichidagi ma’lumotning rangini uchun kataklar yoki jadval
belgilab olinadi va «
Таблица»
menyusidan «
Свойства таблицы»
punkti tanlanadi.
Muloqot
oynadan
«Границы и заливка»
tugmasi bosiladi. Ochilgan oynada 3
ta sahifa
mavjud bo’lib:
«Граница» -
matn, katak yoki
jadval chetlarini qalinligi
(«Ширина»),
rangi
(«Цвет»)
va
chiziq turi
Tiriklikning mohiyati va darajalari

|
Tiriklikning mohiyati va darajalari
|
bet | 3/16 | Sana | 27.05.2024 | Hajmi | 114,26 Kb. | | #255319 |
Bog'liq Biologiya fanida yangi yo‘nalishlar va boshqa fanlar bilan al4 Tiriklikning mohiyati va darajalari
Hayotning tuzilish darajalari. Yerdagi hayot molekula, hujayra, to‘qima, organ, organizm, populatsiya, biogeosenoz (ekosistema), biosfera kabi turli biologik sistemalar shaklida mavjud. Ular bir-biridan tarkibiy qismlari – komponentlari hamda jarayonlari bilan farqlanadi.
Hayotning molekula darajasi. Hayotning molekula darajasini oqsillar, nuklein kislotalar, lipidlar va uglevodlar kabi biomolekulalar tashkil etadi. Hayotning molekula darajasida irsiy axborotning saqlanishi, ko‘payishi, o‘zgarishi hamda moddalar va energiya almashinuvi bilan bog‘liq jarayonlar sodir bo‘ladi.
Hayotning hujayra darajasi. Hujayra barcha tirik organizmlarning tuzi lish, funksional va rivojlanish birligidir. U tiriklikning barcha xossalarini o‘zida mujassam qilgan eng kichik tuzilish darajasi hisoblanadi. Hayotning hujayra darajasi komponentlariga hujayraning tarkibiy qismlari: membrana, sitoplazma va uning organoidlari, yadro kiradi. Bu darajada hujayra organoidlarining tuzilishi, funksiyalari, bo‘linishi, hujayrada kechadigan biokimyoviy jarayonlar, hujayra tomonidan energiyaning o‘zlashtirilishi, to‘planishi va sarfl anishi kabilar sodir bo‘ladi.
Hayotning to‘qima darajasi. To‘qima kelib chiqishi, tuzilishi, bajaradigan vazifasi o‘xshash hujayralar va hujayralararo moddalardan tashkil topgan biotizim hisoblanadi. Hayvonlarda epiteliy, muskul, biriktiruvchi va nerv to‘qima lari mavjud. O‘simliklarda esa hosil qiluvchi, qoplovchi, asosiy, mexa nik, o‘tkazuvchi to‘qimalar bo‘ladi. Hayotning to‘qima darajasida hujayra larning ixtisoslashuvi bilan bog‘liq jarayonlar o‘rganiladi.
Hayotning organ darajasi. Organ bu ma’lum tuzilish, shaklga ega, muayyan funksiyani bajaradigan hamda aniq bir joyda joylashgan organizmning bir qismidir. Organlar bir necha xil to‘qimalardan tashkil topgan bo‘lib, organning bajaradigan vazifasi to‘qimalar faoliyati bilan bog‘liq.
Hayotning organizm darajasi. Organizm mustaqil hayot kechiradi gan, o‘z-o‘zini idora eta oladigan, o‘z-o‘zini yangilay oladigan bir yoki ko‘p hujayrali yaxlit biologik tizimdir. Organizmlar bir va ko‘p hujayrali bo‘ladi. Hayotning organizm darajasi moddalar va energiya almashinuvi, ta’sirlanish, o‘sish, rivojlanish, ko‘payish, hayotiy jarayonlarning nerv-gumoral boshqarilishi, moslanish, xulq-atvor, umri davomiyligi kabi xususiyatlarni o‘rganadi. Har bir tirik organizm individ hisoblanib, uning evolutsiyaga qo‘shadigan hissasi nasl qoldirish va o‘zgaruvchan muhit sharoitiga moslanishdan iborat.
|
| |