Birinchi jahon urushidan keyin Yaponiya Reja Yaponiya iqtisodining «oltin davri»

|
Birinchi jahon urushidan keyin Yaponiya Reja Yaponiya iqtisodining «oltin davri»
|
bet | 1/8 | Sana | 10.12.2023 | Hajmi | 42,78 Kb. | | #114881 |
Bog'liq JAHON
Birinchi jahon urushidan keyin Yaponiya
Reja
1.Yaponiya iqtisodining «oltin davri»
2.Yaponiyada, ijtimoiy-siyosiy g‘oyalar va demokratizatsiya jarayonlari.
3. Jaxon iqtisodiy inqirozining ijtimoiy-siyosiy oqibatlari.
4. Iqtisodiy qiyinchiliklarning Yaponiyaga ta’siri
Kirish
Birinchi jahon urushining yaponiya uchun harbiy va geosiyosiy ahamiyati shubhasiz cheklangan bo'lsa-da (ehtimol, germaniya tomonidan ijaraga olingan hududlar va keyinchalik sharqiy osiyodagi orol mustamlakalaridan tashqari), uning iqtisodiy ta'siri sezilarli edi va, ehtimol, hayratlanarli, ijobiy. Ushbu baho birinchi haqiqiy global mojarodan oldingi murakkab o'n yilliklar fonida berilishi kerak. Ko'pgina tadqiqotchilar matsukata masayoshining yaponiya xitoy-yaponiya urushi (1894-1895) to'lovidan oltin standartni qabul qilish uchun foydalanganligi haqidagi da'vosini takrorladilar, ammo bu siyosat o'zgarishidan keyin qiyinchiliklarga kamroq e'tibor qaratildi. "postbellum ma'muriyati" va rus-yapon urushi (1904-1905) ortidan yana bir harbiy xarajatlar davlat moliyasiga og'ir yuk bo'ldi . Bunga harbiy yoʻnaltirilgan ogʻir sanoat tomon tarkibiy, davlat tomonidan qoʻllab-quvvatlanadigan siljishni qoʻshish kerak. Xom ashyo va mashinalarning katta importi yaponiyada 1906 va 1909 yillar bundan mustasno, 1894 va 1914 yillar oralig'ida doimiy savdo kamomadiga ega bo'lganligini anglatadi.
Bu xitoy-yaponiya urushigacha bo'lgan yillardan keskin farq qiladi. Haqiqatan ham, yangi paydo bo'lgan imperiya sari yo'lni saqlab qolish uchun zarur bo'lgan xorijiy qarzlar juda katta bo'lar edi; birinchi jahon urushi arafasida u yaimning 36 foizini tashkil etdi. Bu yaponiya banki rasmiysi aytganidek, “yaponiya oltin standartini saqlab qolish uchun xorijdagi obligatsiyalarni tarqatgan” vaziyatga olib keldi. Bu oqilona qarzdorlik yaponiyaning iqtisodiyoti salomatligi emas, balki angl-yaponiya ittifoqi bo'lishi mumkin edi.
Orqaga nazar tashlaydigan bo'lsak, oltin standartni qabul qilish super davlat maqomiga ega bo'lish uchun dadil urinish edi. Ushbu strategiyaning natijasi nafaqat uning mualliflari (meydzi oligarxlari) uchun oldindan aytib bo'lmaydigan, balki mamlakat aholisi va institutlaridan juda katta qurbonliklarni talab qiladigan kun tartibiga uzoq muddatli sodiqlikka ham bog'liq edi. Ikki yirik urush (xitoy-yaponiya va rus-yaponiya) mamlakat iqtisodiyotini qayta qurish uchun yo'l ochdi. Xx asr boshidan paxta va ipak sanoati eksporti qayta ishlab chiqilishi va mahalliy ishlab chiqarish ( kokusan ) boʻlishi mumkin boʻlgan ogʻir materiallarning koʻp miqdorda import qilinishi ortida turtki boʻldi . Ushbu qayta qurishning kundalik hayotga ta'siri ajoyib bo'lishi kerak. Ayniqsa, 1907 yildan keyin mamlakatni elektrlashtirish tez sur'atlar bilan davom etdi. Sekin-asta , ammo barqaror, an'anaviy yaponiyalik manzaralari zamonaviy shahar, temir yo'lchilar, tramvaylar, tramvay va boshqalar, keyinchalik kobayashi sifatida kiyochika (1847-1915) , bu o'zgarish izlarini topishi mumkin.
|
| |