nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Sorawlar - Mobil ot android-dıń abzallıqları

|
Mobil ot android-dıń abzallıqları
|
bet | 14/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilSorawlar
Bultlı esaplaw ne?
Bultlı esaplaw "bult" degende neni ańlatadı?
Maǵlıwmat orayı ne?
Bultlı esaplaw túsinigi qanday elementlerden ibarat?
Bultlı esaplawdı shólkemlestiriwde qanday dárejelerge ajıratılǵan?
Klientler dárejesi qanday?
Xızmet kórsetiwshi qatlam ne?
Ámeliy dáreje ne?
Platforma dárejesi qanday?
Yad dárejesi ne?
Infrastruktura dárejesi qanday?
Bultlı esaplawda klientler hám ámelge asırıwshılardıń wazıypaları qanday?
Bultlı esaplawda qanday standartlar qollanıladı?
Microsoft Windows Azure ne?
Microsoft Windows Azure-niń tiykarǵı strukturalıq bólimleri qaysı?
Microsoft Windows Azure programması qaysı platformaǵa tiykarlanǵan?
10-lekciya. Оperacion sistemalarda yadtı basqarıw.
Reje:
1.Kompyuterdiń fizik yadı
2.Logikalıq yad.
3.Yadtı basqarıw sisteması funkciyaları.
4.Yadtı basqarıwdıń apiwayı usılları.
5.Yadtı basqarıwdıń sapalı usılları.
6.Virtual yad.
Кompyuter sistemasınıń baslı tiykarǵı máselesi-dásturdi basqarıwdir. Dástúrler hám olardıń murájet qılatuǵın maǵlıwmatları,orınlanıwı processesinde operativ ydta(esh bolmasa қисман) jaylasqan bolıwı shárt. Оperacion sistemaǵa, yadtı, paydalanıwshı processesleri hám ОS komponentaları arasında bólistiriwge tuwrı keledi. Operacion sistemanıń bul xızmeti yadtı basqarıw deyiledi. Sonday qılıp, yad(storage memory) синчиклаб basqarıwdı talap etetuǵın resursdir.Jaqın kúnlerge shekem yad eń qımbat resurs esaplanǵan.
Оperacion sistemanıń, yadtı basqaratuǵın bólimi, yad menedjeri deyiledi.
Кompyuter yadınıń fizik dúzilisi (payda etiliwi)
Kompyuterdiń yad qurılması eki túrde: tiykarǵı (bas yad, operativ yad, fizik yad) hám ekilemshi (ishki yad) yadına bólinedi.
Tiykarǵı yad bir baytlı tártiplengen yacheyka massivne iye bolıp, hár bir yacheyka óziniń adresine (nomerine) iye. Processor buyrıqlardı tiykarǵı yadtan aladı, qayta isleydi hám orınlaydı. Buyrıqlardı orınlawda tiykarǵı yadtıń bir neshe yacheykalarına murájet qılıwǵa tuwrı keledi. Ádette tiykarǵı yad yarım ótkizgishli texnologiya tiykarında tayarlanadı sonıń ushın yadtaǵı maǵlıwmatlar elektr dereginen uzilgennen soń óship ketedi.
Ekilemshi yad (bul tiykarınan disklerdir) bul sızıqlı birlik adreske iye bolǵan orın hám olardı izbe-iz jaylasqan baytlar payda etedi. Ekilemshi yadtıń operativ yadtan parqı sonda, ol bólek energiya, ulken kólemge, hám sapalı paydalanıw imkaniyatına iye.
8.1 súwrettegi kórsetilgen sxemaǵa jáne bir neshe aralıq qatlamların qosıw múmkin. Hár túrli kórinistegi yadlar ierarxiyaǵa, murájet waqtı kemeyip barıwı, bahasın asıwı hám sıyımlıǵın asıwı tárizinde birlesiwi múmkin.
8.1-súwret. Yad ierarxiyası.
Kópbasqıshlı sxemalar tómendegishe isletiledi. Maǵlıwmatlar ádette yadtıń joqarı qatlamlarınan qıdırıladı, eger ol jerden tabılmasa,maǵlıwmatlar úlken nomerli qatlamlarda da saqlanadı. Sonıń ushın, ol keyingi qatlamnan qıdıra baslaydı. Eger kerekli maǵlıwmattı tapsa, onı joqarıraq qatlamǵa ótkeredi.
|
| |
Programmalıq hújimler - Mobil ot android-dıń abzallıqları

|
Mobil ot android-dıń abzallıqları
|
bet | 3/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilProgrammalıq hújimler
Hakerler tárepinen qollanılatuǵın hújimler hám hújimlerdiń túrlerin kórip shıǵamız.
Troyan programması (Trojan Horse) - bul ayrım paydalı programmalardı "jasamalastıratuǵın", biraq orınsız iske túsirilgende (zıyanlı) átirap ortalıǵınan paydalanatuǵın, mısalı, jasırın maǵlıwmatlardı qabıl etetuǵın hám isletetuǵın hújim etiwshi programma. Troyanlar bazı bir paydalanıwshılar jazǵan programmalardı basqa paydalanıwshılar tárepinen orınlanıwı ushın sistema mexanizmlerinen paydalanadı.
Trap Door - qáwipsizlik tekseriwinen shaǵılısıw ushın paydalanıwshı atı yamasa paroldan paydalanıw.
Stek hám buferden asıp ketiw (Stack and Buffer Overflow) - onıń pútinligin buzıw ushın basqa paydalanıwshı yamasa processtiń yadına kiriw ushın programmadaǵı qátelik (stek yamasa buferler yadındaǵı artıqsha).
Sistemalı hújimler
Sistema programmalarındaǵı hálsizliklerden paydalanatuǵın ayrım hújimlerdi - hújimlerdi shólkemlestiriwge múmkinshilik beretuǵın qáte hám kemshiliklerdi kórip shıǵamız.
Qurt (Worms) - bul óz-ózin tákirarlaw (kóbeytiw) mexanizmlerinen paydalanatuǵın zıyanlı programmalar. Mısalı, Internet qurtınan biri UNIX tarmaq múmkinshiliklerinen paydalanadı (aralıqtan kiriw) hám finger hám sendmail programmalarındaǵı qáteler. Onıń islew principi tómendegishe: turaqlı túrde tarmaqta isletiletuǵın ayrım sistema programmaları qurttıń tiykarǵı programmasın tarqatadı.
24.1-súwretde Morris Internet qurtınıń islewi súwretlengen bolıp, ol UNIX sistema programmalarındaǵı hálsizliklerden paydalanadı.
24.1-súwret. Morris Internet qurtı.
Viruslar bul programmalardıń hám pútkil kompyuter sistemasınıń islewin buzıw maqsetinde ápiwayı programmalarǵa kiritilgen kod bólekleri. Viruslar tiykarınan mikrokompyuter sistemalarına tásir etedi. Viruslar ulıwma paydalanıw múmkin bolǵan saytlardan yamasa "infekciya" bolǵan disklerden júklep alınadı. Kompyuter virusları menen juqtırıwdıń aldın alıw ushın kompyuterlerden paydalanǵanda qáwipsizlik principlerıne ámel qılıw kerek (qáwipsiz esaplaw) - antivirus programmalarınan, qorǵaw qurallarınan - turaqlı túrde yadta saqlanatuǵın hám ashılǵan hár bir fayldı viruslardı qıdıratuǵın programmalardan paydalanıń .exe, hújjet hám basqalar.
Xızmetti biykarlaw (DoS) - bul serverdi tuwrı islewine jol qoymaw ushın onı jasalma túrde artıqsha júkleytuǵın server hújimleriniń keń tarqalǵan túrlerinen biri. Mısalı, veb-server ushın bunday hújim jasalma túrde bir million "GET" sorawın jaratıwı múmkin. Eger server isenimli tárzde tolıq ámelge asırılmasa, bunday hújim kóbinese serverde yadtı tolıqtırıwına hám onı qayta iske túsiriw zárúrligine alıp keledi.
|
| |
Qáwipsiz programmalıq ónimlerdi islep shıǵıw principlerı

|
Qáwipsiz programmalıq ónimlerdi islep shıǵıw principlerı
|
bet | 6/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilQáwipsiz programmalıq ónimlerdi islep shıǵıw principlerı
Microsoft tárepinen islep shıǵılǵan hám qollanılatuǵın qáwipsiz programmalardı islep shıǵıw ushın jańa turmıs aylanıw sxeması "Security Development Life Cycle" (SDLC) dep ataladı. SDLC diń tiykarǵı ideyası, dáslepki basqıshlardan baslap, programmalıq támiynattı islep shıǵıw processinde qáwipsizlik talapların esapqa aladı. Sdlc sxeması 24.2-súwrette kórsetilgen.
24.2-súwret. Security Development Life Cycle (SDLC) sxeması.
Sxemada turmıs ciklınıń dástúriy basqıshları kórsetilgen hám oqlar oǵan SDLC tárepinen qosılǵan qosımshalardı ańlatadı. Programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń pútkil ciklı dawamında, dáslepki basqıshlardan baslap (talaplar, specifikaciyalar, dizayn) programmalıq támiynattıń isenimliligi hám qáwipsizlik ilajların mudamı támiyinlew kerek, sonda keyinirek olar "ayrıqsha jaǵdayda" sistemaǵa ornatılıwı shárt emes, bul qárejetlerdi sezilerli dárejede asıradı.
Programmalıq támiynatqa hújim hám hújimlerdi aldınnan analizlew hám modellestiriw hám olarǵa qarsı sharalardı islep shıǵıw zárúr.
Isenimliligi hám qáwipsizligi kózqarasınan qáwiptiń muǵdarın bahalaw qurallarına mútajlik bar.
Security testing, fuzzy testing (fuzzing) - qáwipsizlik tómen sistemasın testten ótkeriw hám IP - mánzillerdi tańlaw hám buzıw hám kompyuter sistemasınıń basqa strukturalıq bólimlerin eliklewi shegara yamasa shegara mánisine jaqın parametrlerdi sınap kóriw ushın arnawlı sınaq túrleri talap etiledi.
Cikl dawamında rawajlanıw menen shuǵıllanatuǵın qáwipsizlik boyınsha qánigeler (security buddies) kerek.
Microsoft hújim hám hújimlerdi bahalaw hám biz kórip shıǵatuǵın hújimlerdiń aqıbetlerin bahalaw ushın qáwipsiz programmalıq támiynattı bahalaw hám islep shıǵarıw ushın bir qatar ápiwayı sxemalardı usınıs etdi.
SD3 C sxeması (formulası) qáwipsiz programmalıq támiynattı islep shıǵıwdıń tiykarǵı principlerin belgileydi:
Secure ın Design - qáwipsiz dizayn principlerin qóllaw; múmkin bolǵan hújimlerdi esapqa alıw; olardı sáwlelendiriw usılların ámelge asırıw;
|
| |
Secure by Default - - Mobil ot android-dıń abzallıqları

|
Mobil ot android-dıń abzallıqları
|
bet | 7/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilSecure by Default - standart qáwipsizlik sazlamaların qosıw;
Secure ın Deployment - qáwipsiz tarqatıw hám programmalıq támiynattı ornatıw;
Communication - ónimdi qollap-quwatlaw toparınıń paydalanıwshılar menen turaqlı óz-ara baylanısı, qáwipsizliktiń anıqlanǵan qáteleri menen ónimniń jańa versiyaların demde shıǵarıw; qáwipsizlikti sazlaw boyınsha usınıslar.
Hújimler hám hújimler klassifikaciyası (STRIDE)
STRIDE formulasınan paydalanıp, Microsoft hújim hám hújimlerdi klassifikaciyalawdı usınıs etedi:
Spoofing – háripler.: parodiya, sızıw - belgili bir paydalanıwshı ushın "jalǵan"; mısalı, paydalanıwshı autentifikaciyasın ámelge asıratuǵın operaciyanı tákirarlaw.
Tampering – Hújim maqsetinde maǵlıwmatlardı ruxsatsız ózgertiw; mısalı, jańa paydalanıwshı qosıw ushın autentifikaciya faylların ózgertiw.
Repudiation – shın mániste anıq kelispewshilik, biykarlaw, biykarlaw degen mánisti ańlatadı - qáwipsizlik aynıwına alıp keliwi múmkin bolǵan sistema jurnallarında hesh qanday anıqlıq joq. Operacion sistemada drayver repudiation hújimine dus keliwi múmkin, eger ol jurnalistikanı (logging) ámelge asırmasa, bul qáwipsizliktiń aynıwına alıp keliwi múmkin. Mısalı, fokusni ózgertiw hám súwret kólemin kemeytiw boyınsha sorawlardı qabıl etpeytuǵın video qurılma drayveri (bul onıń aynıwına alıp keliwi múmkin).
Information disclosure – jasırın maǵlıwmatlarǵa ruxsatsız kiriw; Mısalı : Bank klientleri kredit kartaları nomerleriniń dizimin alıw.
Denial of service – Xızmetti biykarlaw; mısalı: xesh algoritminiń kemshiliklerinen paydalanıp, processordı hádden tısqarı júklew tásirine kózabaǵa erisiw.
Elevation of privilege – Jeńilliklerdi kúsheytiw (sistema administratorı huqıqların ruxsatsız beriw). Mısal: buyrıqlarıńızdı orınlaw ushın jeńillikli programmanı iske túsiriw.
Programmalıq támiynat hújimlerin bahalaw
Sırtqı hújimlerdi bahalaw ushın taǵı bir formula - DREAD usınıs etiledi:
Damage – Hújim nátiyjesinde jetkizilgen zarar.
|
| |
Internet saytlari - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali

Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali
Ortofosfat kislota asosida ammoniy polifosfatlar olish texnologiyasining 2
|
Bosh sahifa
Aloqalar Bosh sahifa Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali
|
Loyihaning bajarish muddati - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali

|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali
|
bet | 2/15 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #112476 |
Bog'liq Ortofosfat kislota asosida ammoniy polifosfatlar olish texnologiyasining 25. Loyihaning bajarish muddati
|
1
|
2
|
3
|
4
|
5
|
Tanishtiruv yozuvi
|
Himoya
|
|
Rejada
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Amalda
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Kurs loyiha rahbari: _______________________
MUNDARIJA
Kirish:
Asosiy qism:
1.1 Fosfor kislotasi va fosfatlar.
1.3 Fosfatlarni qo'llash
Texnologik qism:
2.1 Fosfor kislotasi va fosfatlarni sintez qilish usullari
2.2 Fosfatlarni tayyorlash
Hisob qismi:
3.1 Fosfor kislotasi ishlab chiqarishning issiqlik balansi
Mehnat muhofazasi:
Xulosa:
Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:
KIRISH
Kirish
Murakkab o'g'itlarni ishlab chiqarish usullari ikkita asosiy guruhga bo'linadi: fosforik kislotalardan foydalanishga asoslangan usullar; tabiiy fosfatlarning nitrat kislota parchalanishiga asoslangan usullar. Bu bo'linish ma'lum darajada o'zboshimchalik bilan amalga oshiriladi, chunki ikkala yo'nalish ham aralash usullarni o'z ichiga oladi, bunda fosfat xom ashyosini parchalanish jarayonida asosiyga qo'shimcha ravishda ikkinchi kislota ham qo'llaniladi. Murakkab o'g'itlarni olishning bu ikki usuli uchun turli xil variantlar mavjud. Asosiylari quyida muhokama qilinadi, baholanadi va taqqoslanadi. Har bir ustaxonada, kirish qismida ko'rsatilganidek, faqat bitta markadagi murakkab o'g'itlar ishlab chiqariladi, chunki N: P2O5 nisbatining o'zgarishi yoki azotli mahsulotlar (va shuning uchun azot kislotasi va, ehtimol, ammiak) ishlab chiqarishning pasayishiga olib keladi, agar u ushbu korxonada ishlab chiqarilgan bo'lsa), yoki fosfor kislotasi (va fosfat xom ashyosining sulfat kislota parchalanishi bilan-va oltingugurt kislotasi) va umuman murakkab o'g'itlar ishlab chiqarishni qisqartirish, bu ayniqsa mahalliy korxonalarda tegishli ishlab chiqarish quvvatlarining yuqori quvvati tufayli muhim ahamiyatga ega. Tarkibi jihatidan sezilarli darajada farq qiladigan ikki yoki uchta markali o'g'itlarni ishlab chiqarish, agar korxonada murakkab o'g'itlar bo'yicha ikki yoki uchta ustaxona bo'lsa (bu bir ustaxonada bir nechta texnologik liniyalar mavjud bo'lsa ham mumkin). Yuqoridagilardan ko'rinib turibdiki, individual mikrorayonlarning individual ehtiyojlarini qondirish uchun kompozitsiyani qo'llashdan oldin standart o'g'itlardan farqli N: P2O5: K2O nisbati bo'lgan murakkab o'g'itlarga. standart markali o'g'itlar mahalliy o'g'itlarni aralashtirish zavodlarida sozlanishi kerak.
Kurs ishining maqsadi - fosfor kislotasi va fosfatlarning umumiy xususiyatlarini aniqlash, kimyoviy va fizik xususiyatlarini tahlil qilish, ishlab chiqarishning turli usullarini izlash va qo'llash sohalarini aniqlash.
|
| |
Fosfatlarni tayyorlash - Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali

|
Islom karimov nomidagi toshkent davlat texnika universiteti olmaliq filiali
|
bet | 8/15 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #112476 |
Bog'liq Ortofosfat kislota asosida ammoniy polifosfatlar olish texnologiyasining 22.2 Fosfatlarni tayyorlash
Eritmadagi turli xil anion shakllarning tarkibi eritmaning pH ga bog'liq. Barcha gidroksidi metallar va ammoniy fosfatlar suvda yaxshi eriydi. Boshqa metallar uchun faqat dihidrogen fosfatlar eriydi. O'rta ishqorli metall fosfatlarning eritmalari gidroliz tufayli yuqori ishqoriy reaktsiyaga ega. (0,1 M Na3PO4 eritmasi pH 12,7 ga teng). Bunday sharoitda, reaktiv sifatida ishqoriy metallarning o'rtacha fosfatlari mavjud bo'lganda, boshqa metallarning o'rtacha fosfatlarini olish mumkin emas - eritmalardan asosiy tuzlar yoki gidroksidlar va oksidlar cho'kadi:
4Na 3 PO 4 + 5CaCl 2 + H 2 O = Ca 5 (PO 4 ) 3 OH + 10NaCl + Na 2 HPO 4
AgNO 3 + 2Na 3 PO 4 + H 2 O = Ag 2 O + 2Na 2 HPO 4 + 2NaNO 3
Shuning uchun fosfor kislotasining o'rta tuzlarini olish uchun pH ni kamaytirish kerak. Bunga ammiak ishtirokidagi natriy vodorod fosfat eritmasi yordamida erishiladi:
2Na 2 HPO 4 + CaCl 2 + 2 NH 3 = Ca 3 (PO 4 ) 2 + 2 NH 4 Cl + 4NaCl
Shuningdek, siz fosfatlarni (ham o'rta, ham kislotali) almashinuv reaktsiyalari orqali olishingiz mumkin, bu erda reagentlarning turli xil o'zgarishlari mavjud: .Metalning fosfor kislotasi bilan bevosita oʻzaro taʼsiri:
2H 3 PO 4 +3Ca= Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3H 2 .
Asosiy oksid va fosfor kislotasi o'rtasidagi reaktsiya:
2H 3 PO 4 + 3CaO= Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3H 2 O .
Tuzlar o'rtasidagi almashinuv reaktsiyasi, ulardan biri fosfat yoki dihidrogen fosfat anionini o'z ichiga oladi:
2Na 3 PO 4 + 3CaCl 2 = Ca 3 (PO 4 ) 2 + 6NaCl. .
Fosfor kislotasi va gidroksid o'rtasidagi almashinuv reaktsiyasi:
2H 3 PO 4 + 3Ca(OH) 2 = CaHPO 4 2H 2 O 2H 3 PO 4 + 3NaOH = Na 3 PO 4 + 3H 2 O 5.
Fosfat va gidroksid almashinish reaksiyasi: 2Na 3 PO 4 + 3Ca(OH) 2 = Ca 3 (PO 4 ) 2 + 3 NaOH 6.
Dihidrogen fosfatlar yoki vodorod fosfatlarning ishqor bilan o‘zaro ta’siri:
Fosfatni oddiy fosfor moddasidan bevosita olish mumkin. Oq fosfor vodorod peroksidning ishqoriy eritmasida eritiladi:
P 4 + 10H 2 O 2 + 12NaOH = 4Na 3 PO 4 + 16H 2 O
Olingan suvda erimaydigan fosfatning tozaligini nazorat qilishning asosiy usuli cho'kmani filtrlashda uni suv bilan ko'p yuvishdir. Suvda eriydigan ammoniy va gidroksidi metall fosfatlarga kelsak, tozalikni nazorat qilish uchun ehtiyotkorlik bilan va takroriy kristallanish, shuningdek eritmani mumkin bo'lgan erimaydigan aralashmalardan oldindan filtrlash kerak. Fosfatlarni sintez qilishning yuqoridagi barcha usullari laboratoriya sharoitida ham, sanoatda ham qo'llaniladi [3], [4].
|
| |
Asosiy qism


1.1 Fosfor kislotasi va fosfatlar

|
Asosiy qism
1.1 Fosfor kislotasi va fosfatlar
|
bet | 3/15 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #112476 |
Bog'liq Ortofosfat kislota asosida ammoniy polifosfatlar olish texnologiyasining 2Asosiy qism
1.1 Fosfor kislotasi va fosfatlar.
Fosfor kislotasi monoklinik tizimning rangsiz gigroskopik kristallari bo'lgan kislotadir. Ushbu birikmada fosfor eng yuqori oksidlanish darajasida, ya'ni +5. Va u kislorod o'z ichiga olgan fosfor kislotalari qatoridagi eng barqaror birikma. Fosfor oksokislotalarning turlari va ularning tuzlari soni bo'yicha davriy sistemaning boshqa har qanday elementidan ustun turadi.
1-rasm. Fosfor kislotasi molekulasining tuzilishi
Ulardan ba'zilari molekulyar tuzilishga ega, boshqalari polimerlardir. Barcha kislotalarda fosfor atomining koordinatsion soni 4 ga teng, ya'ni. kislorod va vodorod atomlaridan tashkil topgan tetraedrning markazida joylashgan. Fosfor kislotasi eng yuqori fosfor kislotasidir. Gaz fazada uning molekulasi markazida fosfor atomi bo'lgan tetraedr shakliga ega, tetraedrning uchlarida kislorod atomi va uchta gidroksoguruh mavjud (1-rasm). Kristal shaklida u PO(OH)3 molekulalaridan qurilgan.
Rasm 2. H3PO4 ning molekulyar tuzilmalarida vodorod aloqalari
Kislota so'zini eshitganda, odam beixtiyor taranglashadi, chunki maktab yillarida eski kimyo darslaridan ham ma'lumki, kislota narsalarga yoki, masalan, inson terisiga sezilarli ta'sir ko'rsatishi mumkin. Ortofosfor kislotasi nima? Zangga qarshi kurash usullaridan biri sifatida foydalanish tavsiya etilgan fosfor kislotasi xavflimi? Ortofosforik yoki oddiygina fosforik kislota noorganik kelib chiqishi mahsuloti shaklida taqdim etiladi. Oddiy xona haroratida ortofosfor kislotasi kichik olmos shaklidagi kristallar shakliga ega. Ko'pincha ortofosfor kislotasi o'ziga xos hidga ega bo'lmagan 85% siropli eritma shakliga ega. Ortofosfor kislotasi kristallari suvda yoki etanolda juda yaxshi eriydi. Fosfor kislotasi inson faoliyatining quyidagi sohalarida qo'llaniladi:
|
| |
o'g'itlarni yaratish (fosfat),  Uy kimyoviy moddalari sinfiga kiruvchi maxsus tozalash vositalarini ishlab chiqarish

|
o'g'itlarni yaratish (fosfat), Uy kimyoviy moddalari sinfiga kiruvchi maxsus tozalash vositalarini ishlab chiqarish
|
bet | 4/15 | Sana | 06.12.2023 | Hajmi | 0,63 Mb. | | #112476 |
Bog'liq Ortofosfat kislota asosida ammoniy polifosfatlar olish texnologiyasining 2 o'g'itlarni yaratish (fosfat), Moʻynachilik, Oziq-ovqat sanoati. Agar atrof-muhit harorati, masalan, laboratoriya sharoitida 213 darajadan oshsa, ortofosfor kislotasi pirofosforik kislotaga aylanadi. Ortofosfor kislotasining tarkibi va uning kimyoviy formulasi shunga mos ravishda o'zgaradi. Jadval 1. GOST 10678-76 bo'yicha ortofosfor kislotasining fizik-kimyoviy ko'rsatkichlari. Ko'rsatkich nomi | Norm | A sinf | Brend B | 1-sinf | 2-sinf | 1. Tashqi ko'rinish | | Oq fonda ko'rilganda 15-20 mm qatlamda rangsiz yoki ozgina sarg'ish suyuqlik | Oq fonda ko'rilganda 15-20 mm qatlamda shaffof bo'lmagan, bir oz sariqdan jigarranggacha rangsiz rangsiz yoki rangli suyuqlik | 2. Ortofosfor kislotasining massa ulushi (H3PO4), %, kam emas | 73 | 73 | 73 | |
|
| |
tavsiflovchi ko‘rsatkichlar - K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolar

288
nadi. Ishlatishga yaroqli bo‘lgan moyli bo‘yoqlar va emallarning
berkituvchanligi, odatda, yo‘lli oyna plastinka yoki shaxmat taxtasi
usuli bilan aniqlanadi. Ikkala holda ham cho‘tka bilan surtilgan va
hali qotmagan emal va bo‘yoqlarning berkituvchanligi aniqlanadi.
Boyoqning berkituvchanligini yo‘lli oyna plastinka yordami-
da aniqlash. Bunda qalinligi 2–2,5 mm bo‘lgan, rangsiz oynadan
kesib olingan 100–300 mm o‘lchamli plastinkaning bir tomoniga
uzunligi 250 mm va eni 15 mm keladigan tasma shaklidagi uch yo‘l
bo‘yoq surtiladi. Plastinkaning ikkinchi chet tomoni qora, o‘rtasi
esa oq rangga bo‘yaladi. Plastinkaning ikkinchi tomoniga sinalayot-
gan material cho‘tka bilan yupqa qilib surtiladi. Oq qog‘oz usti-
ga qo‘yilgan plastinkaning sirti tasma shaklida, uch yo‘lli bo‘yoq
surtilgan ranglar ko‘rinmay qolgunicha bo‘yash davom ettiriladi.
Agar birinchi qatlam berilganidan so‘ng oq va qora yo‘llar ko‘rin-
sa, u holda qatlam 5 daqiqa davomida quritiladi va ikkinchi qatlam
bo‘yoq beriladi va shunday yo‘l bilan bo‘yash oq va qora yo‘lli
ranglar ko‘rinmay qolgunicha davom ettiriladi. Shundan so‘ng
bo‘yalgan oyna plastinka 50–60°C haroratda 10 daqiqa davomida
quritiladi. Bo‘yashdan oldin va bo‘yalganidan keyin plastinka tor-
tiladi va uni berkitish uchun sarf bo‘lgan sinalayotgan bo‘yoqning
miqdori aniqlanadi.
Bo‘yoqning qovushoqligi - K. J. Matkarimov b. J. Mahmudov a. A. Norqulov avtomobillarda ishlatiladigan ashyolar

290
Bo‘yoqning viskozimetrdan oqib tushish vaqti 60 sekunddan
ortib
ketsa ham, uni ishlatish maqsadga muvofiq emas. Chunki
bo‘yoq qovushoqligining bu ko‘rsatkichdan ortib
ketishi uning
berkituvchanlik xususiyatini yomonlishtirishi bilan birga sifatli
qoplamlar olishga to‘sqinlik qiladi. Hosil
qilingan qoplamalar qu-
rish paytidayoq yorilib ketishi mumkin.
Bo‘yoqlarning ishchi qovushoqligi turli markadagi bo‘yoqlar
uchun turlichadir. Masalan, МЛ–197 uchun 20–22 s, МЛ–1110
uchun 24–28 s, МЛ–152 uchun 23–25 s, МШ–123 uchun 25–30 s,
MC–17 uchun 20–25 s.
Tarmaq hújimleriniń túrleri

|
Tarmaq hújimleriniń túrleri
|
bet | 4/52 | Sana | 11.06.2024 | Hajmi | 1,72 Mb. | | #262466 |
Bog'liq tema mobilTarmaq hújimleriniń túrleri
Keliń, paydalanıwshılar mudamı gúzetip turıwları kerek bolǵan zamanagóy tarmaq hújimleriniń ayırım túrlerin kórip shıǵamız.
Phishing - bul paydalanıwshınıń jasırın maǵlıwmatların paydalanıwshınıń ózi tárepinen aldaw arqalı urlawǵa urınıw. Hátte phishing sóziniń ózi buzıwǵa qaratılǵanlıq sózi menen balıq tutıw, yaǵnıy bul texnikadan paydalanǵan xaker hádden tıs ápiwayı paydalanıwshınıń "olja ústinde" ustawshı. Mısalı, paydalanıwshınıń óz xabarında onıń login hám parolın, kredit kartasın yamasa bank esap betin qáwip astına qoyıwı menen qorqıtıp, xaker paydalanıwshıǵa juwap sıpatında ayrım jasırın maǵlıwmatlardı kiritiwi hám jiberiwi ushın háreket etedi. Ádetde, phishing elektron poshta xabarları tap bank atınan keledi hám bank veb-saytında isletiletuǵın reńler, logotipler hám basqalarǵa sáykes keliw ushın jalǵanlastırıladı. Biraq, bunı ashıp beriw ushın, ádetde tıshqansha kursorın usınıs etilgen veb-siltemege yamasa elektron pochta adresine (bir waqıttıń ózinde ol aytıp ótken halda) kóshiriw hám mánzil bankke belgi etpesligine isenim payda etiw jetkilikli, lekin pútkilley biygana saytqa yamasa elektron poshtaǵa. Sol sebepli paydalanıwshılar júdá sada bolmawları kerek. Eger birdey elektron pochta mánzillerinen phishing úzliksiz túrde kelip shıqsa, taǵı bir nátiyjeli sharalar elektron pochta serverindegi bul mánzillerdi qara dizimge aladı. Sonda bunday xabarlar paydalanıwshınıń pochta qutısına ulıwma jetip barmaydı.
Pharming – paydalanıwshınıń zıyanlı veb-saytqa jóneltiriw (ádetde phishing maqsetinde). Biz qashannan berli paydalanıwshılar tárepinen profilaktika ilajların kórip shıqtıq. Phishingge qarsı basqarıw programmaları zamanagóy veb-brauzerlerde ornatılǵan bolıp, olar saytqa kiriwde avtomatikalıq túrde iske túsiriledi. Eger paydalanıwshı ushın azmaz waqıt kerek bolsa - da, bunday sharalar kóplegen hújimlerdiń aldın alıwǵa járdem beredi.
Maǵlıwmatlardı buzıw (Tampering with data) - maǵlıwmatlardı zıyanlı túrde buzıw yamasa buzıw. Informaciyanıń kriptografiyası bul sıyaqlı hújimlerge qarsı gúresiwdiń nátiyjeli sharası esaplanadı.
Spoofing - belgili bir paydalanıwshı ushın "jalǵan" (onıń login, parol hám kepilliginen zıyanlı paydalanıw). Kiriw hám parol paydalanıwshıdan jalataylıq jolı menen alınadı (mısalı, phishing nátiyjesinde) yamasa xakerlik programması tárepinen "buzılǵan" sistema faylınan alınadı.
Jeńillikti asırıw (Elevation of privilege) - zıyanlı háreketler maqsetinde kepilliklerdi keńeytiwge urınıw (mısalı, sistema administratorı kepilligine). Sol sebepli hár qanday kompyuter sistemasındaǵı eń jasırın maǵlıwmat bul sistema administratorınıń paroli bolıp, onı júdá ıqtıyatlılıq menen qorǵaw kerek.
|
| |
Mavzu yuzasidan nazorat savollari

Mavzu yuzasidan nazorat savollari:
1. Tarmoq xavfsizligini nima?
2. Tarmoq xavfsizligi tahlil sohadagi muammolar.
3. Tarmoq xavfsizligiga tahdid turlarini sanab bering?
4. Zamonaviy tarmoq texnologiyalri nimalardan iborat?
5. Port scanning hujum tulari va himoya vositalari nima?
166
26-MAVZU. AXBOROT TIZIMLARI VA KOMPYUTER
TARMOQLARIDA AXBOROTLARNI HIMOYA QILISH
Reja:
1. Axborot tizimlari va kompyuter tarmoqlarida axborotlarni himoya qilish.
2. Tarmoq haqida ma'lumot olish uchun xavfsizlik skanerlaridan
foydalanish.
3. Tarmoq skanerlari
Kalit so‘zlar: Insoniy, dasturiy, apparatli, ma’limotlarga tajovuz, himoya
choralari, ma’naviy-estetik usul, fizik choralar, DLP-tizimlar.
Butun jahon axborot makonining yaratilishi komputerlarning ommaviy
ishlatilishi hamda computer tizimlarining rivojlanishi axborotlarni himoyalashning
kompleks muammolarini keltirib chiqaradi. Bu tizimlarda ishonchli himoyani
tashkil etish katta moddiy va moliyaviy xarajatlarni murakkab tadqiqotlarni talab
etadi. Shuningdek, axborotlarning qimmatligiga qarab himoya xarajatlarining
optimal maqsadga muvofiq darajasini ishlab chiqish zarurati tug‘iladi. Yuqori
darajada axborot xavfsizligini ta‘minlovchi xarajatlarni hisoblash mumkin bo‘lgan
tajovuzlarni to‘liq o‘rganish, har birining xavflilik darajasini aniqlashni taqozo
etadi.
Insoniy: Ma’lumotlar vaqtinchalik tashuvchilarga nusxalash yoki elektron
pochta orqali jo‘natish yo‘li bilan o‘g‘irlanishi mumkin.
Dasturiy: Ma’lumotlarni o‘g‘irlashda maxsus dasturiy ta’minotlardan
foydalaniladi
Apparatli: U maxsus texnik vositalardan foydalanish yoki telefon kanallari
orqali elektromagnit nurlarining o‘g‘irlanishi bilan bog‘liq.
|
Ma’limotlarga tajovuz - Raqamli qurilmalarda axborotning dasturiy himoyalari

168
Kompyuter tarmoqlari va ma’lumot tashuvchi qurilmalarini fizik himoyalash
bo‘yicha tadbirlarni yollangan himoya tashkilotlar
xodimlariga yuklash mumkin
emas. Fizik choralar orasida ma’lumotlar tashuvchi qurilmalar mavjud bo‘lgan
bino va inshootlarga muhofazalangan kirish tizimi, tashrif
buyuruvchilar kirishini
nazorat qilishni tashkil qilish, turli kirish darajalarini o‘rnatish ham ko‘zda tutilgan
bo‘lishi lozim. Fizik himoya choralariga muhim ahamiyatga ega bo‘lgan
ma’lumotlarni Internet tarmog‘i bilan ulanmagan kompyuterlar disklariga ko‘chirib
nusxalash ham kiritilishi zarur. Shartli ravishda nafaqat parollar o‘rnatish, balki
ularni tez-tez almashtirib turish lozim.
Texnik choralar
Kompyuter tarmog‘ining butun perimetrini himoyalash
kompleks tizimini
maxsus dasturiy mahsulotlar ta’minlashi zarur, masalan, Professional tizimlarni
joriy qilishni moliyaviy ahvoli imkon bermaydigan ta’lim
muassasalari ruxsat
berilgan va tavsiya qilinadigan dasturiy himoya vositalaridan, masalan,
antiviruslardan foydalanishi zarur. Xavfsizlikka
tahdid solayotgan xavflarni
aniqlovchi va ularni bartaraf etish uchun tegishli choralarni ko‘ruvchi DLP-tizimlar
va SIEM-tizimlar.
Antiviruslardan foydalanish
Muayyan saytlarga kirishini cheklovchi dasturiy ta’minotlar (kontent-filtrlar)
Tarmoq analizatorlari - Raqamli qurilmalarda axborotning dasturiy himoyalari

169
Tarmoq xavfsizligi skanerlari quyidagi printsiplarga muvofiq ishlaydi:
• tarmoq haqida ma'lumot to'plash, ularda ishlaydigan barcha faol qurilmalar
va
xizmatlarni aniqlash;
• mumkin bo'lgan zaifliklarni aniqlash;
• tanlangan
zaifliklarni tasdiqlash, ular
uchun maxsus usullardan
foydalaniladigan va
hujumlar modellashtirish;
• hisobotlarni yaratish;
• zaifliklarni avtomatik ravishda yo'q qilish.
Tarmoq xavfsizligi skanerlari quyidagi printsiplarga muvofiq ishlaydi:
• tarmoq haqida ma'lumot to'plash, ularda ishlaydigan barcha faol qurilmalar
va xizmatlarni aniqlash;
• mumkin bo'lgan zaifliklarni aniqlash;
• tanlangan zaifliklarni tasdiqlash, ular uchun maxsus usullardan
foydalaniladigan va hujumlar modellashtirish;
• hisobotlarni yaratish;
• zaifliklarni avtomatik ravishda yo'q qilish.
Tarmoq skanerlari
Tarmoq xavfsizligi skanerlari quyidagi printsiplarga muvofiq ishlaydi:
• tarmoq haqida ma'lumot to'plash, ularda ishlaydigan barcha faol qurilmalar
va xizmatlarni aniqlash;
• mumkin bo'lgan zaifliklarni aniqlash;
• tanlangan zaifliklarni tasdiqlash, ular uchun maxsus usullardan
foydalaniladigan va hujumlar modellashtirish;
• hisobotlarni yaratish;
• zaifliklarni avtomatik ravishda yo'q qilish.
• barmoq izlari;
• bazaning sodda va tez
ishlashi
170
OS quyi tizimlari:
Tavsiyalar yoki sozlamalar san’ati
Autentifikatsiya, identifikatsiya, bulutli va vaqtinchalik parollar, Facekontrol
Karbinolli yelim - Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash

|
Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash
|
bet | 6/14 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 57,74 Kb. | | #147715 |
Bog'liq Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash” mavzusini oʻqitish metodikasi. Karbinolli yelim (МПФ-1, БК -2, JI-4 va b.) tashqi ko‘rinish
Jihatidan rangli glitseringa o ‘xshash xushbo‘y, och sariq rangli, tiniq Suyuqlikdir. Material ustiga yupqa qilib surtilgan bu yelim tezda qotib, Benzinda, moylarda erimaydigan, suv va kislota ta’siriga chidamli Parda hosil qiladi. Karbinolli yelim bilan yog‘ochni metallga, metallni shisha, charm, Marmarga yopishtirib, mustahkam, ajralmas birikmalar hosil qilinadi.
Glyutinli yelim. Hozirgi vaqtda bu yelimlar o‘zlarining ko‘pgina Ijobiy xususiyatlari (yuqori mustahkamlikka ega boigan birikmalar Hosil qilishi, tayyorlanishining oddiyligi, kimyoviy inertligi, zararsizligi, tayyor yelimni saqlash juda osonligi va b.) tufayli sanoat miqyosida sintetik yelimlami deyarli siqib chiqarmoqda. Lekin, bunday yelimli birikmalarning uzoq qotishi yelimlaming kamchiligi hisoblanadi.
Glyutinli yelimlar tarkibidagi boshlangich moddalarga qarab Go‘shtparda, suyak va baliq yelimlariga boʼlinadi.
Polivinilatsetatli yelimlar turli charm, qog‘oz, yog‘och, mato, Shisha va metallami biriktirish uchun ishlatiladi. Ayniqsa, abraziv Sanoati tarmoqlarida juda keng ishlatiladi. Polivinilatsetatli yelimlar Polimerlar eritmasi (yelimi); tarkibida uchuvchi (bugianuvchi) Moddalar boim agan yelimlar; emulsion tarkibli yelimlar kabi Guruhlarga boʼlinadi. Shuni aytib o‘tish kerakki, o‘quv ustaxonalarida, Turmushda, ko‘pincha suv-emulsion yelimlar keng ishlatiladi, chunki Bunday yelimlaming tannarxi arzon, zararsiz, yonmaydi, yelimli Choklar bilinmaydi (ko‘rinmaydi).
Rezinali yelimlar, asosan, eritmalarga kauchuk yoki rezinali Aralashmalarni qo‘shib eritish orqali hosil qilinadi. Bunday yelimlar Vulkanizatsiyalovchi (tabiiy kauchukning organik eritma bilan Aralashmasi), issiqda vulkanizatsiyalovchi (140-150 °C harorat Ta ’sirida) va o‘zi vulkanizatsiyalovchi (xona haroratida) yelimlar Olingan birikmalarga nisbatan ancha mustahkam bo‘ladi.
88 Va 88H Markali rezinali yelimlardan eng ko‘p foydalaniladi. Ular, asosan, Rezinali Aralashmalami Va Butilfenolformaldegidli SmolalarniEtilatsetat va benzinda eritish orqali hosil qilinadi. Rezinali yelimlar yordamida rezinani rezina bilan, metallar, Shishalar va boshqalar bilan birlashtirib, yelimli birikmalar olinadi.Bundan tashqari, texnikaning turli sohalarida metallami o ‘zaro va Nometall konstruksion materiallar bilan yelimlab birikma hosil qilish Uchun tarkibi sintetik smolalar va sintetik kauchukdan iborat boʼlmagan Yelimlar (БФ-2, БОМ , ВС-Ю Т B K -32-200, BK-3, BK-4, K-153) Va epoksidli yelimlar (П ВК-1, BK-7, ПУ-2, BK -5) ham keng Ishlatiladi.
|
| |
Lok va bo‘yoq materiallar - Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash

|
Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash
|
bet | 7/14 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 57,74 Kb. | | #147715 |
Bog'liq Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash” mavzusini oʻqitish metodikasi. Lok va bo‘yoq materiallar.
Xalq xo‘jaligining turli sohalarida ishlatiladigan lok va bo‘yoq Materiallar asosan suyuq, xamir (pasta) va kukun ко‘rinishlarida boʼlishi mumkin. Har qanday lok yoki bo‘yoq materiallar bilan turli sirtlari Qoplaganda yupqa parda yoki qatlam hosil boMadi. Hosil boʼladigan Bunday qatlam tegishli buyum (detal) materialini korroziyadan (metall va qotishmalarga xos), egilish (bukilish) va namlanishdan (yog‘och va Plastmassalarga xos) saqlaydi yoki ularga tashqi chiroy, estetik Ko‘rkamlik baxsh etadi. Shuning uchun hozirgi vaqtda detallami (buyumlarni) lok-bo‘yoq Materiallar bilan qoplash yoki muhofaza qilish sanoat miqyosida keng qoʼllanilmoqda. Lekin shuni ham ta’kidlab o ‘tmoq lozimki, lok- bo‘yoq materiallar bilan qoplangan detallar (buyumlar) ning ko‘rinishini va xususiyatlarini (uzoq vaqt) yo‘qotmasligi ko‘pgina omillarga bogʼliq bo’lmadi.
Masalan, lok-bo‘yoqlami to ‘g‘ri tanlash, tegishli qoidaga rioya qilingan holda qoplash, ulami yopishqoqlik (adgeziya) kuchining qiymatini, lok-bo‘yoq materiallar bilan qoplanadigan Detal (buyum) Materiallarining Termik Kengayish Koeffitsiyentini, buyumdan foydalanish sharoitini (muhit, harorat va b.) hisobga olgan holda ishlatish orqali xizmat muddatini uzaytirish mumkin.
Lok va bo‘yoqlar tarkibiga ko‘ra, loklar, emallar, gruntovkalar va shpatlyovkalarga boʼlinadi. Loklar organik eritmalarga (spirt, efir, skipidarga), asosan, smola Va smolaga o ‘xshash mahsulotlami qo‘shish orqali tayyorlanadigan
Parda hosil qiluvchi materiallar. Loklar turli buyumlar (detallar) ga Qoplash orqali ulami turli ta’sirlardan muofaza qilish va ko‘rinishini Ko‘rkam qilish, turli materiallami elektr o ‘tkazmaydigan qilish hamda
Emal bo‘yoqlar tayyorlash uchun xalq xo‘jaligining turli sanoat Tarmoqlarida keng ishlatiladi. Loklaming asosan tabiiy (moyli) va Sun’iy (xlorvinilli, bakelitli va b.) turlari boiadi. Emal bo‘yoqlar asosan turli pigmentlami loklarga qo‘shish Orqali hosil qilinadi Emallar, emal bo‘yoqlar, nitroemallar (nitrot- Sellulozali bo‘yoqlar), smolali, moyli va boshqa turdagi bo‘yoqlarga Bo‘linadi. Bulaming ichida nitroemal juda tez quriydi. Shuning uuchun Nitroemallar va introloklaming 507, 508, 907, 230 markalaridan yuk Avtomobillarining, kabinalari, kapotlarini bo‘yash uchun ishlatiladi, 660 markali qora rangdagisidan esa ramalar va transmissiyalami Bo‘yashda foydalaniladi. Nitroemal yengil mashinalami bo‘yash uchun ishlatilali. Lekin Tarkibi asosan sintetik smolalardan iborat boigan loklardan hosil Qilinadigan tegishli detal yoki buyumning qoplovchi pardasi kimyoviy Va termik chidamliligi jihatidan ancha yuqori boiadi.
|
| |
Kurs ishining maqsadi - Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash

|
Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash
|
bet | 2/14 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 57,74 Kb. | | #147715 |
Bog'liq Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash” mavzusini oʻqitish metodikasi. Kurs ishining maqsadi: umumta’lim maktablaridagi texnologiya ta’limi metodikasi mashg‘ulotlarida o‘quvchilarning grafik madaniyati va savodxonligini rivojlantiruvchi topshiriqlar variantlarini tuzib, ularni dars jarayonida qo‘llash usullarini ishlab chiqish.
Kurs ishining vazifalari:
Umumta’lim maktablaridagi texnologiya ta’limi metodikasi mashg‘ulotlarining mazmuni va unda o‘quvchilar bajaradigan amaliy ishlar hamda o‘rganishlari ko‘zda tutilgan nazariy ma’lumotlarni aniqlash.
Umumta’lim maktablaridagi texnologiya ta’limi metodikasi mashg‘ulotlari uchun o‘quvchilar bajaradigan loyihalash elementlari bo‘lgan topshiriqlar variantlarini tuzish.
Kurs ishining ob’yekti: Umumiy o'rta ta’lim maktablaridagi texnologiya ta’limi metodikasi va texnologiya fani o‘quv mashg‘ulotlari.
Kurs ishining predmeti: Umumiy o'rta ta’lim maktablaridagi texnologiya ta’limi metodikasi va texnologiya fani o‘quv mashg‘ulotlari mazmunini takomillashtirish.
Umumiy o'rta ta’lim maktablari texnologiya ta’limi metodikasi va texnologiya fanlari bo‘yicha o'quvchilarning amaliy grafik ishlarining mazmunini takomillashtirish hamda qo‘shimcha nazariy ma’lumotlar bazasi namunalarini taklif qilish tadqiqotimizning muammosidir.
Kurs ishining tarkibi: Kirish, 2 bob, 4 bo’lim, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan iborat.
I. BOB. DURADGORLIKDA ISHLATILADIGAN YELIMLARNING TARKIBI VA HOSSALARI.
1.1. Yelimning tarkibi
Yopishtiradigan mustahkam qatlam hosil qiladigan xususiyatga ega bo‘lgan moddalar Yelimlar deb ataladi.
Kelib chiqishiga ko‘ra, yelimlar ikki gruppaga: tabiiy va sintetik gruppalarga Ajratiladi. Tabiiy yelimlar gruppasiga hayvonot yoki oqsilli (glyutin, kazein, Albumin), o‘simlik (moyli va dukkakli o‘simliklar kunjarasi va shirdoni, tabiiy Smolalar, natural kauchuk, kraxmal, dekstrin asosida tayyorlangan yelimlar), mineral (silikatli, asfaltli, bitumli) yelimlar kiradi. Mebel, faner va qurilish konstruksiyalari Ishlab chiqarishda tabiiy yelimlardan (oz miqdorda) hayvonot yelimi ishlatiladi. Sintetik yelimlar g‘ovakdor moddalardan murakkab kimyoviy jarayonlar Natijasida olinadigan sintetik smolalar asosida ishlab chiqariladi. Elimlar asosiy yelimlash moddalari, erituvchi va yordamchi moddalardan Tarkib topgan.
|
| |
Yelimlarning turlari haqida ma’lumot

|
Yelimlarning turlari haqida ma’lumot
|
bet | 5/14 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 57,74 Kb. | | #147715 |
Bog'liq Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash” mavzusini oʻqitish metodikasi. 1.2. Yelimlarning turlari haqida ma’lumot
Suyak yelimi yog‘sizlantirilgan hayvonot suyaklari va shoxlarini Pishirib tayyorlanadi. Yelimlash xususiyatlariga ko‘ra go‘shtparda Yelimi suyak yelimidan ustun turadi.Go‘shtparda va suyak yelimlari qattiq plita shaklida tayyorlanadi.
Quruq yelimlar tolon, mayda bo‘laklar va boshqa ko‘rinishlarda Ham tayyorlanadi. Yelimlash sovuq (-12...-30 °C) da, issiq (+40...+70 °C) da va Qaynoq (80 °C va undan yuqori) holda olib borilishi mumkin. Buyum yoki detallami biriktirishda, fanerlami o ‘rtacha normal Quyuqlikdagi yelim eritmasidan foydalaniladi. Suyuq yelim eritmasi, Asosan, gruntovkalash maqsadida ishlatiladi.
Yelimlaming puxtaligini aniqlash uchun yelimlangan chok (birikma) Tajriba yo‘li bilan tekshiriladi. Buning uchun namligi 7-12 % bo‘lgan Shumtol yoki eman yog‘ochidan namunalar (25x50x50 va 25x50 mm O‘lchamli) olinib, tolalar yo‘nalishida bir-biriga parallel qilib yelimla-Nadi, so‘ngra namuna birikmaning yelimlangan choki iskana yordamida yelimlanadi, yorib ko‘riladi. Agar bunda birikma yelimlangan joyidan ajralmasdan yog‘och yorilsa yoki ko‘chib chiqsa, yelimning yopishtirish xusuSiyati yaxshi, yelimli chok puxta deb hisoblanadi. Tajriba sharoitida Esa, yelimlangan chokning puxtaligini press yordamida so‘ruvchi Kuchning qiymatini oshira borish yo‘li bilan tekshiriladi va h.k. Duradgorlik yelimlari nam ta’sirida puxtaligini yo‘qotadi (namga chidamsiz bo’ladi). Shuning uchun nam sharoitda ishlaydigan Buyumlar namga chidamli maxsus yelimlar bilan yelimlanadi.
Albuminli yelim. hayvon qoniga ohak aralashtirish yo‘li bilan olinadi. Albuminli yelim bilan yelimlanadigan birikma issiq holatda Presslab yopishtiriladi. Yelimlangan joyda qoramtir chok hosil bo‘ladi. Albuminli yelimlar faqat yelimlangan fanerlar uchun ishlatiladi.
Kazeinli yelimning asosiy tarkibiy qismini yog‘i olingan sutdan Tayyorlangan quruq suzma tashkil etadi. Quruq kazein yelimi 5-10 Mm li qattiq donachalar ko‘rinishida yoki oqish, ba’zan och sariq tusli Kukun holida tayyorlanadi. Kukun (tolon holidagi) kazein yelimi Kazein, so‘ndirilgan ohak, natriy ftorid, soda mis kuporosi va kerosin Aralashmasidan iborat. Bu moddalar tegishli yelimning turli Xossalarini yaxshilash uchun qo‘shiladi.
Masalan, mis kuporosi Yelimning nam va suvga chidamliligini oshirib, chirishdan saqlaydi;
Kerosin esa tolonning mushtlashib qolmasligini ta’minlaydi; natriy
Ftorid va soda erituvchi sifatida qo‘shiladi;
so‘ndirilgan ohak Yelimning o ‘ta puxtaligini ta’minlaydi.
Sanoat miqyosida kazeinli yelimlaming «Ekstra» va oddiy navlari Ishlab chiqariladi. Kazeinli yelim besh oy muddat ichida foydalanishga yaroqlidir. Yuqorida nomlari qayd qilingan yelimlar faqat yog‘och materiallami oʼzaro biriktirish uchun moʼljallangan. Turli materiallami bir-biriga yelimlab yopishtirish uchun esa Karbinolli yelimlardan keng foydalaniladi.
|
| |
Eritgichlar - Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash

|
Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash
|
bet | 3/14 | Sana | 28.01.2024 | Hajmi | 57,74 Kb. | | #147715 |
Bog'liq Oʻquvchilarga duradgorlikda ishlatiladigan yelimlar ularni ishga tayyorlash” mavzusini oʻqitish metodikasi. Eritgichlar Asosiy yelim Moddasini. Eritish Hamda Uni Ma’lum Konsentratsiyaga yetkazishga xizmat qiladi. Eritgichlarga suv, spirt, ishqorning Suvdagi eritmasi, organik erituvchilar misol bo‘la oladi. Yordamchi moddalar yelim hosil qiluvchilar, to‘ldirgichlar, katalizatorlar, Qotirgichlar, stabilizatorlar, oshlovchilar, antiseptiklar, plastifikatorlar Va Ko‘piklantiruvchi moddalarga ajratiladi. Elim hosil qiluvchilar asosiy yelim moddasining eritma holatiga o‘tishiga Yordam beradi: ularga suyuq shisha, o‘yuvchi natriy, ohak, ammiak kiradi. To‘ldirgichlar deb asosiy yelim moddasi sarfini kamaytirish va yuza sirtiga Shimilishini kamaytirish uchun ishlatiladigan moddaga aytiladi. U yelimli chokdagi Cho‘kishni kamaytiradi. To‘ldirgich sifatida yog‘och uni, gips va boshqa moddalar Ishlatiladi.
Katalizatorlar – sintetik smolalar ishlab chiqarishda smola hosil bo‘lish Jarayonini tezlashtirish uchun ishlatiladigan modda. Katalizatorlarga misol qilib Anorganik va organik kislotalar, bu kislotalarning tuzlari, sulfonaftenli kislotalar, Ishqorlarni ko‘rsatish mumkin.
Qotirgichlar Deb, Smolali yelimlarning Erimaydigan Qattiq Va Suyuqlanmaydigan holatga o‘tishini tezlashtirish uchun ishlatiladigan moddalarga Aytiladi. Sovuq holatda qotadigan fenol-formaldegidli smolalar uchun qotirgichlar Sifatida kerosin kontakti yoki sulfonaftenli kislotalar, karbamid-formaldegidlismolalar uchun ammoniy xlorid va kuchsiz (shavel, sut, chumoli) kislotalari qo‘llaniladi.
Stabilizatorlar yelimlarning yopishtirish xossasini, ularning konsentratsiyasini ma’lum vaqt davomida saqlab turishga yordam beradigan moddalar. Stabilizatorlar sifatida atseton, etil spirti, organik eritgichlardan foydalaniladi.
Oshlagichlar yelimlarga suvga chidamlilik xossasini beradi. Ularga urotropin, formalin, mis tuzlari misol bo‘-ladi.
Antiseptiklar – mikroorganizmlarni o‘ldiradigan va yelim moddalariga biologik chidamlilik xossasini beradigan zaharli moddadir. Bunday moddalar sifatida fenol, krezol, formalin, sulfonaftenli kislotalar, natriy ftoritdan foydalaniladi.
|
| |
Tadqiqot obyekti: 9-10 sinflarda Informatika fanidan Web texnologiyalar mavzusini yangi metodika qo’llagan holda o’tish jarayoni. Tadqiqot predmeti

|
Tadqiqot obyekti: 9-10 sinflarda Informatika fanidan Web texnologiyalar mavzusini yangi metodika qo’llagan holda o’tish jarayoni. Tadqiqot predmeti
|
Sana | 05.07.2024 | Hajmi | 13,09 Kb. | | #266631 |
Bog'liq uzb АNNОTАTSIYА
Hozirgi vaqtda ta’lim jarayoni "ustoz-shogird" modelidan "o‘qituvchi-kompyuter-o‘quvchi" modeliga o‘tmoqda. An’anaviy mashg‘ulotlar yangi ta’lim texnologiyalari ta’sirida o‘zgarib, noan’anaviy, texnikaviy, texnologik ko‘rinishga o‘tayotganini ta’kidlash joiz.
Ta’lim sohasida veb-texnologiyalarning o‘rni, shubhasiz, katta. Biroq, o‘quv jarayonida Internet texnologiyalaridan samaraliroq foydalanish uchun o‘qituvchi qaysi texnologiyalar yangi materialni o‘rganish, takrorlash, mustahkamlash yoki o‘rganish uchun mos ekanligini tushunishi kerak. Ta’lim faoliyatining boshqa turlari, multimedia texnologiyalaridan foydalanish bilan qanday an’anaviy o‘qitish usullarini uyg‘unlashtirish mumkinligi, shuningdek, bevosita dars davomida va mustaqil ish uchun veb-resurslardan foydalangan holda qanday natijalarga erishish mumkinligi, shunga ko‘ra, veb-texnologiyalardan oqilona foydalanish uchun ularning mumkin bo‘lgan tasniflaridan samarali foydalanish metodikasi yoritilgan.
Tadqiqot obyekti: 9-10 sinflarda Informatika fanidan Web texnologiyalar mavzusini yangi metodika qo’llagan holda o’tish jarayoni.
Tadqiqot predmeti: Web texnologiyalar imkoniyatlarini yoritishda yangi metodikalar yaratish usul, vosita va texnologiyalari.
Tadqiqotning maqsadi – Umumiy oʻrta ta'lim maktablarida Web texnologiyalarini oʻqitish metodikasining zamonaviy, innovatsion usullarini takomillashtirishdan iborat.
Tadqiqot vazifalari
Informatika fani doirasida Web texnologiyalarni oʻqitishning didaktik imkoniyatlarini takomillashtirish;
Informatika fani doirasida Web texnologiyalarni oʻqitishning metodik taʼminotini takomillashtirish;
Informatika fani doirasida Web texnologiyalarni oʻqitishning monitoringini ishlab chiqish.
|
|
Bosh sahifa
Aloqalar
Bosh sahifa
Tadqiqot obyekti: 9-10 sinflarda Informatika fanidan Web texnologiyalar mavzusini yangi metodika qo’llagan holda o’tish jarayoni. Tadqiqot predmeti
|
Protsessorlar - Raqamli qurilmalarda axborotning dasturiy himoyalari

2. Protsessorlar. Protsessor kompyuter uchun juda muhim, u qanchalik tez ishlashsa, shuncha
ko'p amal va vazifalarni bajaradi. Bundan tashqari kompyuterda bir nechta muhim
komponentlarda (RAM, video karta) ham protsessorlar mavjud, ular butun
tizimning samaradorligiga ta'sir qiladi. Markaziy protsessor himoya tizimida asosiy
rol o'ynaydi va quyidagilarni ta'minlaydi:
- boshqaruv tizimidagi buyruqlarni o‘tishmalarga, signallarga va boshqa
tashqi qurilmalarga uzatiladigan buyruqlarga aylantirish;
48
- marshrutdagi ob'ektlarni yopish;
- yo'nalishlarni avtomatik va sun'iy ochish;
- markazlashtirishning boshqa funktsiyalarini bajarish.
Markaziy protsessor buyruqlarni nazorat qiladi, ma'lumotlarni qayta
ishlashning har bir siklida markaziy protsessor bo‘g‘inidagi ob'ektlarning holati
to'g'risidagi ma'lumotlarni to'playdi va qayta ishlaydi, ushbu ma'lumotni ish
stantsiyasiga ko'rsatma shaklida uzatadi, bog'liqliklar bo'yicha ob'ekt ma'lumotlarni
qayta ishlaydi, chiqish ma'lumotlarini muvofiqligini taqqoslaydi va uzatadi.
MP arxitekturasi ikkita versiyada taqdim etiladi: quvvat manbai bilan metall
korpusda (1,5 A); faqat boshqaruv paneli (o'rnatilgan tizimlar uchun).
Mavzu yuzasidan nazorat savollari: 1. Dasturlashtiriladigan mantiqli kontroller deb nimaga aytiladi?
2. Kontrollerning qanday turlari bor?
3. Markaziy protsessor nimalarni ta'minlaydi?
4. MP arxitekturasi qanday versiyada taqdim etiladi?
49
8-MAVZU. RAQAMLI QURILMALARDA AXBOROTGA TAHDIDLAR VA RISKLAR Reja: 1. Axborotni muhofaza qilish.
2. Axborotni muhofaza qilishning konsepsiyasi.
Mantiqiy amallar ko‘rinishlari

32
mantiq (TTL) mikrosxemasining misolidan foydalanib, haqiqiy mantiqiy elementni
ko'rib chiqing. To'rtta elementni o'z ichiga olgan K155LA3 mikromontaji 2I -
EMAS.
-
Ikkita birlashtirilgan qismning tasviri: chiqishdagi "2I" va "YO'Q"
elementi. 2I-NOT uchun haqiqat jadvali quyida ko'rsatilgan:
-
Natijada, kirishda inverter tufayli "VA" elementiga qarama-qarshi bo'lgan
holat ro‘y beradi. Uchta "0" va bitta "1" dan farqli o'laroq, uchta "1" va faqat bitta
nol olinadi.
-
VA-EMAS raqamli mantiqiy komponent ko'pincha Schaeffer elementi deb
ataladi.
Amalda ikkita kirishli XOR elementlari ham qo'llaniladi. Quyidagi rasmda
inversiyasiz element belgisi va uning holat jadvali ko'rsatilgan. Ushbu
komponentning asosiy vazifasi quyidagicha, chiqish signali faqat kirishlardagi
mantiqiy darajalar boshqacha bo'lsa paydo bo'ladi.