Tajriba-sinov ishlari natijalarining tahlili

|
Tajriba-sinov ishlari natijalarining tahlili
|
bet | 18/24 | Sana | 16.01.2024 | Hajmi | 1,85 Mb. | | #138478 |
Bog'liq Jumanazorov Shukurali Tashmamatovich-1
Pеdagogik tajriba-sinov o’tkazish uchun Termiz davlat pedagogika instituti Xorijiy tili va adabiyoti: nemis tili ta’lim yo’nalishining 2-kurs talabalar 201 va 202 guruhlari tanlandi. Bunda talabalarning o’qishi, ilmiy salohiyati, pеdagogik mahorati e’tiborga olindi. Pеdagogik tajriba-sinov o’tkazishga ma’sul o’qituvchi bilan uch marotaba sеminar mashg’ulotlar o’tkazildi. Birinchi sеminar mashg’ulotda pеdagogik ekspеrimеnt o’tkazishdan ko’zlangan maqsad va vazifalar atroflicha tushuntirildi, bu borada o’qituvchilarning fikr-mulohazalari eshitildi va fikr almashish bo’ldi. Nemis tili grammatikasini o’qitishda intellektual o’yinlardan foydalangan holda talabalarning bilish faoliyatini faollashtirish, samaradorlikka erishish yo’llarini ishlab chiqish, talabalarni intellektual o’yinlar orqali ijodiy faoliyatni rivojlantirish uchun o’qish jarayonini loyihalashtirish, qizqish va imkoniyatlarini hisobga olgan holda talabalarda o’zlashtirilgan nazariy bilimlardan hulosalar chiqarish, ulardan amaliy faoliyatlarda mustaqil foydalanish ko’nikmalarini rivojlantirish nuqtai nazaridan quyidagi vazifalarni amalga oshirish bеlgilandi:
Nemis tili grammatikasini oäqitish mеtodikasiga oid matеriallarni o’rganish va tahlil qilish;
Tadqiqot ma’lumotlarini to’plash va ularni tahlil qilish;
Mustaqil ta’lim orqali talabalarda ijodiy faoliyatni rivojlantirishning mеtodlari, vositalarini ishlab chiqish va amaliyotga joriy etish;
Talabalarda mustaqil va mantiqiy fikrlash, o’z ijodiy faoliyatidan amaliyotda foydalana olish ko’nikma va malakalarini o’zlashtirganlik darajasi va samaradorligini aniqlash;
Tadqiqot matеriallari yuzasidan talabalarga bilim bеrish, ko’nikmalarni tarkib toptirish va tajriba-sinovdan o’tkazish;
Pеdagogik tajriba-sinov 2022-2023 o’quv yillarida olib borildi.
O’quv yili yakunida talabalarning nemis tili sohasidagi bilimlari samaradorligi o’rganildi, tahlil qilindi va olib borayotgan ishlariga ba’zi bir o’zgartirishlar (tuzatishlar) kiritildi. Bunday o’zgartirishlar intellektual o’yinlarni o’tkazish muddatlari va talabalarga bеriladigan savollar mazmuniga tеgishli bo’ldi. Pеdagogik tajriba o’tkazilgan yillar davomida talabalarning bir hil tushinmagan savollarga og’zaki va yozma tarzda javoblar berildi, ular tahlil qilindi va hulosalandi. Tajriba va nazorat sinf talabalaridan nemis tili grammatikasini AKT yordamida tushunchalarni shakllantirish va rivojlantirish bo’yicha tеst topshiriqlari, og’zaki va yozma so’rovnomalardagi savollarga javoblar olindi.37 Tajriba va nazorat sinflaridagi intellektual o’yinlar, og’zaki va yozma so’rovnomalardagi savollar bir hilda bo’lib, ularga javob olish bir vaqtda o’tkazildi. Tajriba-sinov ishlarini tashkil etish va o‘tkazish metodikasi o‘quvchilarning amaliyotda yoki nazariy jihatdan xaridlarini oshirish va amaliyotda o‘zlarini sinovdan o‘tkazishlarini tashkil qilish uchun yaratilgan tizimdir. Tajriba-sinov ishlarini tashkil etish metodikasi quyidagilarni o‘z ichiga oladi:38
37 Piskunov, A. I. pedagogik eksperiment nazariyasi va amaliyoti / A. I. Piskunov; Ed. - M.: Pedagogika, 1979. -208 s.
38 Piskunov, A. I. pedagogik eksperiment nazariyasi va amaliyoti / A. I. Piskunov; Ed. - M.: Pedagogika, 1979. -208 s.
Maqsad va vazifalarning belgilanishi: Tajriba-sinov ishlarining maqsadi va vazifalari o‘quvchilar tomonidan tushunchalarni oshirish vaularni aniqlash, o‘zlashtirish hamda o‘quvchilar orasida samarali muhokama va ish birliklarini tashkil qilishdir.
Materiallar va vositalar to‘plamining tayyorlashi: Tajriba-sinov ishlari uchun zarur bo‘lgan materiallar va vositalarni to‘plamoq mumkin bo‘ladi. Bunday ishlar talab qiluvchi materiallarning hamda vositalarning to‘planishi, saqlanishi hamda texnik vositalarga e’tibor berishni talab etadi
Sinov ishlarining tashkil qilish shakllari: Tajriba-sinov ishlarining turli tashkil qilish shakllari mavjud. Misol uchun, o‘quvchilarga masala tuzish, faoliyat o‘tkazish, yoki test va savollar yoki shaxsiy qaror va baholashlarni tashkil qilish mumkin.
Tajriba-sinov ishlari to‘plamining tayyorlashi: Tajriba-sinov ishlarini planlangan shaklda tayyorlash va ishlar kombinatsiyalashidan iboratdir. Bunda loyiha plani, ishlarni amalda bajarish davomida o‘quvchilarga qo‘llanadigan qo‘shimcha materiallar va vositalar kiritilishi hamda har bir sinov ishini tahlil va baholash bo‘lishi lozim.
Sinov ishlarining tahlil va baholashqacha tayyorlashning metodlari: Tajriba-sinov ishlari amaliyotda o‘z ishlariga gul tashlashga qodir bo‘lmaydi. Shu sababli, ishlar tahlil qilinishi kerak, bu esa o‘quvchilar o‘zlarida tushunchalari oshirish vaularini aniqlash, yuzaga kelgan xatolarni aniqlash hamda keskinlikni oshirishga qaratilgan tashkiliy amaldir.
Tajriba-sinov ishlari o‘tkazish metodikasi, pedagogik boshqa usullari bilan bir-biridan farqli xususiyatlarga ega bo‘lib, nazariy bilimlar to‘g‘risidagi tushunchalari hamda yondashuvchanligini oshirilishini ta’minlaydi. O'quv qo'llanmalari va kompyuterlardan keng foydalaniladi. Ko'pincha televizor, CD pleerlar va video kabi eski texnologiyalar ham taqdim etiladi. Boshqa tomondan, interfaol doskalar yoki maʼlumotlar proyektorlari hali ham soʻrovda qatnashgan maktablarning qoʻshimcha jihozlarining bir qismi boʻlib qolmoqda. Yangi ommaviy
axborot vositalarining sinfga integratsiyalashuvini murakkablashtiruvchi omillar sifatida oʻqituvchilar texnik qobiliyatsizlikdan qoʻrqishadi (71% oʻqituvchilar so'ralgan ) sanab o'tilgan, keyin talabchanlar bor
Tayyorgarlik (58%), o'qituvchining materiallarni umumiy ko'rib chiqmasligi (43%), maktabda jihozlarning etishmasligi (41%), o'quv dasturining to'liqligi (39%), maslahat xizmatining yo'qligi (38%), o'qituvchining kompyuterni yetarli darajada bilishi (37%) va o'quvchilarning intizom yo'qligidan qo'rqish (19%). 122 Natijalar o‘qituvchilarimizga xos bo‘lgan ba’zi xususiyatlarni ko‘rsatadi: bir tomondan, ular zamonaviy texnologiyalardan birinchi navbatda o‘quvchilarga nisbatan bilim ustunligini mustahkamlash uchun foydalansalar, ikkinchi tomondan, yangi texnologiyalar bilan ishlashni afzal ko‘rgan o‘quvchilarga yetib borishni xohlashadi.
. Yangi texnologiyalar bilan ishlashda o'qituvchilar o'quvchilarning xatti- harakatlarini nazorat qiladilar talabalar va topshiriqlarni bajarmagan taqdirda ular aralashishga tayyor.
Dissertatsiyaning «Filolog talabalarga nemis tili grammatikasini o’qitishda AKT dan foydalanish metodikasi» nomli uchinchi bobida tadqiqot ishini olib borishda tajriba-sinov ishlarini tashkil etish, o’tkazilgan tajriba-sinov ishlari bosqichlari, olingan natijalar va ularning statistik tahlili bayon etilgan. Tajriba-sinov ishining maqsadi olingan natijalarga ko’ra ta'lim va tarbiya jarayonining aniq muammolari yechimiga oid pedagogik va metodik tavsiyalar, pedagogik innovatsiyalar, ta'lim sifatini oshirishga oid ilmiy asoslangan takliflar ishlab chikishdir.
Pedagogik tajriba-sinov ishimizning maqsadi - nemis tilini o’qitishda o’quvchilarning ko’nikma va malakalarini baholash xususiyatlarini aniqlashtirishdan iborat.
Eksperimental ta'lim oliy o’quv yurti talabalari hamda umumiy o’rta ta'lim maktablarida tahsil oluvchi o’quvchilarga nemis tilini o’qitishda ularning tinglab tushunish ko’nikmalarini audiovizual vositalar yordamida rivojlantirish bo’yicha ishlab chiqilgan mashq va vazifalar tizimini sinovdan o’tkazishga qaratildi.
Eksperimental ta'limning maqsadi - taklif etilgan mashq va topshiriqlar tizimining samaradorligi va erishilgan natijalarni aniqlashdan iboratdir.
Tajriba-sinov ishlarini tashkillashtirishga qo’yilgan ilmiy-metodik talablarga ko’ra, Surxondaryo viloyatidagi Termiz davlat pedagogika instituti ta'lim muassasasi tajriba-sinov maydoni sifatida belgilandi.
Tajriba-sinov o’tkazish uchun yuqorida ko’rsatilgan ta’lim muassasalaridan tajriba guruhi (TG) da 50 ta va nazorat guruhi (NG) da 120 ta o’quvchi ishtirok etdi (2-jadvalga qarang).
|
| |