nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Standart obyektlar asboblari - 3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash

|
3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash
|
bet | 6/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminar Standart obyektlar asboblari
Standart geometrik obyektlar (to’g’rito’rtburchak, kvadrat, ellips, aylana, va h.) yordamida murakkab geometrik obyektlarni chizish mumkin.
To’g’rito’rtburchak asbobi (Rectangle)
To’g’riturburchak asbobi (Rectangle) to’g’riturburchaklar,kvadrat va chetlari aylana chaklidagi to’g’rito’rtburchaklarni chizishda foydalaniladi.
To’g’riturburchak chizish uchun asbobni ishga qoshib sichqoncha tugmasini kerakli razmerga ega bo’lgancha ushlab turilib qo’yib yuberiladi.
Agarda markazdan to’g’rito’rtburchak chimoqchi bo’lsak turmasi bilan birga ishlatiladi. Kvadrat chizish uchun tugmasi bilan birgalikda ishlatiladi.
Obyektning parametrlarini o’zgartirish uchun obyekt ajratilib sichqonchani o’ng tomoni bosiladi va menu ochiladi bu erda Xossalar (Properties) dan obyektning Xossalari (Object Properties) tanlanadi. Agarda to’g’rito’rtburchak uchlarini aylana shakliga keltirmoqchi bo’lsangiz Xossalar (Properties )dan foydalanilib (Corner roundness) har bir uchining qancha foizga aylana qilinishini ko’rsatish kerak. Har bir uchining alohida aylana qilish imkoniyati ham mavjud bo’lib u Xossalar (Property Bar) yordamida amalga oshiriladi.
Ellips asbobi (Ellipse)
Ellips asbobi (Ellipse) ellips va aylanalarni chizish uchun ishlatiladi.
Ellipsni ekran markazida chizish uchun bilan birga, aylanani chizish
uchun esa bilan birgalikda ishlatiladi.
Obyektning xossalarida ellipsni har xil o’zgartirishlar qilish mumkin. Bu erda ellips tiplarini tanlash mumkin: Ellips (Ellipse), Sektor (Pie) yoki Yoy (Arc).
2 .2.2. Obyekt (Object) guruhi asboblari
U chta asbobdan tashkil topgan bo’lib ular quyidagilar: Ko’pburchak (Polygon), Spiral (Spiral), Kordinat qo’goz (Graph Paper)
Ko’pburchakning asbobi (Polygon)
Ko’pburchakni tomonlari berilgan geometrik obyekt deb tuchinilsa bo’ladi. Ko’pburchak turlaridan biri yulduzcha xisoblanadi, uning uchlari qavariq ko’pburchak ichiga joylashgan va maydonni kesib o’tib tutashtirilgan tomonlardan iborat figura bo’ladi.
Ko’pburchaklarni chizish tepada keltirilganlardan farqi yo’q.
Agarda bilan birgalikda chizilsa to’g’ri ko’pburchak chiziladi ya’ni hamma tomonlari teng bo’lgan ko’pburchak.
Parametrlarini o’zgartirish uchun Obyektning Xossalaridan (Object Properties) foydalaniladi. Ko’pburchaklarni chizganda (Polygon) tanlaniladi va uchlari, tomonlari soni ko’rsatiladi. O’ng tomonda joylashgan oynada obyektning qanday ko’rinishdaligi ko’rsatiladi.
Uchlarining qanaqa ko’rinishda bo’lishi qalinligi Sharpness yordamida beriladi, ya’ni obyektning tomonlari qancha ko’p bo’lsa uchlari uchqir bo’ladi. Ko’pburchak (Polygon) va Yulduz (Star) turlaridan birini tanlash uchun ko’rsatgich berilgan.
B u erda shuni nazarda to’tish kerakki dasturda asboblar panelidagi (Polygon Tool) ko’pburchalar parametrida ko’pburchakning yana bir turi yulduz ko’pburchak (Polygon as Star) ham mavjud.
|
| |
Uslubiy komissiyalar- - 2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va...

|
2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va ularni ommalash-tirish.
|
bet | 9/10 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 36,34 Kb. | | #135382 |
Bog'liq Mavzu.Texnologiya fanida metod birlashmalar faoliyatini tashkil qilish.Uslubiy komissiyalar-o‘quv muassasasida fanlar, ya’ni bir-biriga yaqin fanlar bo‘yicha eng kamida beshta o‘qiuvchi bo‘lgan taqdirda tuzilishi mumkin, ba’zi hollarda chilangarlik, metallarga ishlov berish mutaxassislari bo‘yicha ham tuzilishi mumkin.
Agarda o‘quv muassasasida bitta fandan 3 dan ortiq muhandis-pedagoglar bo‘lsa fan bo‘yicha ham tuzilishi mumkin. Masalan: matematika, fizika va boshqalar. Uslubiy komissiya raislari eng tajribali o‘qituvchi, ustalardan shakllanadi.
Uslubiy komissiyalar o‘z fanlari bo‘yicha o‘quv jarayonini tashkil qilish, yangiliklarni dars jarayonida tadbiq etish, o‘qitish, uslubiy vositalarini takomillashtirish, nazariyani amaliyot bilan bog‘lash, fanlarning ketma-ket o‘tilishini belgilash, o‘quv uslubiy materiallarni muhokama qilish va boshqalar bilan shug‘ullanadi.
Fanga oid muammolarni uslubiy komissiyalar hal qiladi. YA’ni ular: o‘quv muassasalarini o‘rganish, takomillashtirish, nazorat ishlari mazmunini tahlil etish, o‘quvchilarning o‘zlashtirishini tahlil etish, muhokama etish; ilg‘or pedagogik, ishlab chiqarish tajribalarini o‘quv jarayoniga tadbiq etish, texnik vositalardan samaradorlik bilan foydalanish va boshqalarni amalga oshiradi.
Uslubiy komissiyalar o‘z ishlarini istiqbolli tematik va ish rejalari asosida amalga oshiradi va bu rejalarda asosiy masalalar bo‘lib quyidagilarni rejalashtirish zarur: yangi o‘quv yiliga tayyorgarlik, imtihonlarga tayyorgarlik, o‘quvchilar malakasini oshirish, metodik ko‘rsatmalar ishlab chiqish, ma’ruzalar mavzularini aniqlash, referatlar tematikasini belgilash, tashkiliy tadbirlar, ochiq darslar, ta’lim, o‘zaro darslar kirish va boshqalar.
Ilmiy-amaliy konferensiyalar - o‘qituvchilar tomonidan va boshqa mutaxassislarni jalb qilgan holda o‘quv tarbiyaviy jarayonni takomillashtirishga mo‘ljallangan mavzu bo‘yicha qilingan nazariy va amaliy ishlar natijasining muhokamasi, qaror, tavsiyalar qabul qilish.
Pedagogik o‘qishlar - ilg‘or pedagogik tajribalarni aniqlash, umumlashtirish va tadbiq etish maqsadida o‘tkaziladi hamda o‘quv tarbiya jarayonini takomillashtirishga oid masalalarni muhokama qiladi.
Pedagogik o‘qishlar tashkil qilishda o‘quv muassasalarida ko‘rgazmalar tashkil qilish maqsadga muvofiqdir. Didaktik vositalar o‘quv uslubiy qo‘llanmalar o‘quvchi ish rejalaridan namunalar, darslar rejasi, konspekti, uslubiy qo‘llanmalar va boshqalar.
Pedagogik o‘qish jarayonida tashkiliy ko‘lamda eng yaxshi ma’ruza tanlab olib uni tuman, viloyat pedagogik o‘qishlarga tavsiya etiladi va chop etishga tavsiya etiladi.
Ilg‘or pedagogik tajriba-asosan o‘quv muassasasi muhandis-pedagoglarining pedagogik mahoratini oshirishga qaratilgan bo‘ladi. Bu ilg‘or pedagogik tajribalar o‘quv muassasasida va yana boshqa joyda o‘rganilishi va oshirilishi mumkin.
|
| |
Spiral asbobi (Spiral) - 3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash

|
3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash
|
bet | 7/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminarSpiral asbobi (Spiral)
Spiral asbobi (Spiral) asosan belgili radiusga va o’ramga ega geometrik obyektlarni chizishga mo’ljallangan.
Bu asbob bilan ishlash to’g’rito’rtburchaklarni chizishga o’xshaydi. Bu erda spiral turini simmetrik (Symmetrical) va logarifmli (Logarithmic) turining bittasini tanlash kerak.
Eni va o’zinligi teng bo’lgan spirallar tugmasini bosib turib chiziladi.
Spiral parametrlarini (Property Bar) o’zgartirsa bo’ladi.
Koordinata qogozi (Graph Paper)
K oordinata qog’ozi (Graph Paper) yordamida oldindan berilgan parametrlar bilan katakcha quruladi. Bu katakchalarni grafiklar, diagrammalar chizganda foydalansa bo’ladi.
Katakcha chizish yuqoridagi asboblarga o’xshash bo’ladi, masalan to’g’rito’rtburchak bilan ishlaganga o’xshaydi, faqat bitta farqi katakcha o’lchami bo’ladi. U Koordinat qog’oz asbobi (Graph Paper Tool) va dialog oyna Parametrlar (Options) orqali amalga oshiriladi.
Katakchalar soni eniga (Number of cells wide) eniga nechta katak, katakchlar soni boyiga (Number of cells high) esa boyiga nechta katak joylashtirishni ko’rsatadi. Agarda kvadrat shakldagi katakcha kerak bo’lsa u holda tugmasi bilan birgalikda ishlatiladi. Parametrlarini esa Xossalar (Property Bar)dan o’zgartirsa bo’ladi.
Egri chiziqlar guruhi asboblari (Curve)
E gri chiziqlar guruhi (Curve) asboblar paneli : Chizish(Freehand), Bezie (Bezier), Pero (Natural Pen), O’lchovli chiziq (Dimension), bog’lovchi chiziqlar (Connector Line) va bog’lagich (Connector) iborat.
Chizish asbobi (Freehand)
Chizish (Freehand) asbobi asosan hohlagan turdagi chiziqlarni chizishga mo’ljallangan. Bu asbob yordamida chizilganda avtomatik ravishda tayanch nuqtalari tanlangan vektor konturi paydo bo’ladi. Kontur chizilgandan keyin konturni muharrirlasa bo’ladi.
Bu asbob bilan chilganda mos chiziq qalinligi va rangi tanlanadi.
Hohlagan paytda chizilgan chiziqni davom etib chizish mumkin bo’ladi, buning uchun kursor chiziqning oxirgi nuqtasiga keltiriladi va kursor ko’rinishi o’zgaradi, shu paytda sichqoncha bilan chiziqni davom ettirsa bo’ladi.
Chizish (Freehand) asbobi bilan asosan to’g’ri chiziq chiziladi, uning uchun dastlabki va oxirgi nuqtalar ko’rsatilsa bas.
|
| |
Nazorat topshiriqlari - 3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash

|
3-Mavzu: CorelDraw Dasturida rasmlar va matnlarni yaratish va qayta ishlash
|
bet | 3/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminarNazorat topshiriqlari
Vektorli va nuqtali tasvirlarni farqlab izoxlang
Corel DRAW dasturi qanday dastur?
Corel DRAW dasturi qaysi firmaning maxsuli va dastur imkoniyatlarini izoxlang.
Corel DRAW dasturini ishga tushirish usullarini izoxlang.
2.1.2.Corel DRAW dasturi va uning tashkil etuvchilari bilan tanishish
Corel DRAW muharrir oynasining tuzilishi
Bu erda: Corel DRAW 12 – dasturning nomi.
[ Risunok 1] - hujjatning formal (yolg’on) nomi.
- oynani yig’ish, tiklash va yopish tugmachalari.
Ish yakunida formal nomga real (haqiqiy) nom beriladi.
Windows standartlariga mos bo’lgan menyu satri. CorelDRAWda menyu satri murakkab bo’lib, qism menyu va ularga mos buyruqlardan iborat. Boshqa dasturlardagi kabi bu menyu ham CorelDraw ning ko’pchilik funktsiyalariga kirishni ta’minlaydi, lekin ko’pchilik harakatlar u siz ham bajarilishi mumkin. Menyuni sozlashning chegaralanmagan imkoniyatlari foydalanuvchini chalkashtirib yuboradi. Hohlaganda CorelDRAW ning har qanday buyruq va uskunalarini boshqa menyuga ko’chirish mumkin. Shuning uchun keyingi mavzularda birinchi navbatda menyusiz ishlash yo’llarini zarur bo’lganda uning buyruqlariga murojat qilishni o’rganamiz.
Bu satr 11 ta menyudan iborat. Har bir menyu o’ziga xos buyruqlar to’plamidan tashkil topgan. Corel DRAW menyusi murakkab tuzilgan bo’lib, har bir menyuda bir necha ichki menyular bo’lishi mukmin.
Standart uskunalar paneli.
Menyu satrining ostida «standart uskunalar paneli” joylashgan. Bu satrda eng ko’p bajariladigan buyruqlarga mos boshqarish elementlari joylashgan. Masalan, Otkro’t (ochish), Zakro’t (yopish), Soxranit (saklash) buyruqlari, sistemali almashtirish buferining operatsiyalari, rasmlarni ko’rish holati uskunalari joylashgan.
|
| |
Pedagogik kengash - 2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va ularni ommalash-tirish.

|
2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va ularni ommalash-tirish.
|
bet | 8/10 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 36,34 Kb. | | #135382 |
Bog'liq Mavzu.Texnologiya fanida metod birlashmalar faoliyatini tashkil qilish.Pedagogik kengash muassasasining o‘quv jarayoni va uslubiy ishlarini muhokama etib qaror qabul qiluvchi kengashdir.
Pedagogik kengash a’zolari: muassasasi direktori (rais); uning muovinlari, o‘quv bo‘lim mudiri, uslubiy komissiya raislari va etakchi muhandis-pedagoglar, katta ustalar, kasaba birlashmasi va yoshlar ittifoqi raislari, ilmiy tadqiqot instituti va ishlab chiqarish korxonasidan etakchi mutaxassislar. Bu tarkibdagi kengash a’zolari ko‘riladigan masalalarni, ya’ni o‘quv-tarbiyaviy jarayon masalalarni, o‘quv ishlab chiqarish jarayoni hamda uslubiy ishlarga oid muammolarni hal qiladi va tavsiyalar qabul qiladi.
Pedagogik kengashning asosiy uslubiy funksiyasi o‘quv muassassida uslubiy ishlarni takomillashtirish bo‘yicha asoslangan tavsiyalar qabul qilish, kasbiy malakalarini oshirish ish rejalarini tasdiqlash va xakozolar.
Pedagogik kengash o‘z faoliyatini ilm o‘quv muassasasining uslubiy ishlar ish rejasi asosida amalga oshiradi.
Pedagogik kengashning hamma a’zolari o‘quv-tarbiyaviy jarayonga, uslubiy ishlarga oid masalalarni uning ish rejasiga taklif etishi mumkin.
Pedagogik kengashning qarori o‘quv muassasasi direktori tomonidan tasdiqlangandan so‘ng kuchga kiradi va qarorni hamma bajarishi shart.
Metodik kengashlar-bu jamoaviy uslubiy ish turi bo‘libina qolmay balki alohida muammolarni hal etishni o‘z ichiga oladi (pedagogik, uslubiy).
Metodik kengashlarning-instruksiyali, axborotli va hisobotli turlari mavjud.
Uslubiy komissiyalar.Uslubiy komissiyaning asosiy vazifasi o‘quv-tarbiyaviy jarayonni takomillashtirish, o‘qituvchilarga amaliy-uslubiy yordam berishdir.
O‘quv muassasida uslubiy komissiyalar, tayyorlov yo‘nalishlari, fanlar bo‘yicha va amaliyotlar bo‘yicha tashkil qilinishi mumkin. Uslubiy komissiya tarkibi va soni pedagogik kengash tavsiyasiga ko‘ra direktor buyrug‘i bilan tayinlanadi. Uslubiy komissiya tarkibiga malakali o‘qituvchilar, ustalar kiradi.
Ta’lim muassasalarida fanlar bo‘yicha uslubiy komissiya tuziladi: fizika va informatika; ximiya va biologiya; o‘zbek va rus tili; tarix va boshqalar, Ba’zi hollarda uslubiy komissiyalar tuzishi mumkin fanlarni guruhlashtirish bo‘yicha, misol uchun, tabiiy fanlar: fizika, ximiya, biologiya; gumanitar fanlar, maxsus fanlar va hokazo.
Uslubiy komissiyalar o‘z fanlari, sikl fanlari bo‘yicha o‘quv jarayonini tashkil qilish, yangiliklarni dars jarayonida tadbiq etish, o‘qitish uslub, vositalarini takomillashtirish, nazariyani amaliyot bilan bog‘lash, fanlarning ketma-ketlikda o‘tishini belgilash, o‘quv uslubiy materialini muhokama qilish va o‘quv dasturini o‘rganish, takomillashtirish, ishlab chiqarish ishlar ro‘yxati va ishlab chiqarish texnologik xujjatlar hamda nazorat ishlari mazmunini tahlil etish, texnik vositalardan samaradorli foydalanish va boshqa muammolar bilan shug‘ullanadi.
|
| |
Forma (Shape) asbobi yordamida standart va hohlagan obyektlar bilan ishlash

|
Forma (Shape) asbobi yordamida standart va hohlagan obyektlar bilan ishlash
|
bet | 14/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminarForma (Shape) asbobi yordamida standart va hohlagan obyektlar bilan ishlash
Pryamougolnik (Rectangle) asbobi yordamida yaratilgan obyektlarnining tayanch nuqtalarini o’zgartirish natijasida aylana shaklini olishi mumkin.
Ellips (Ellipse) asbobi bilab yasalgan obyektlar esa sektor yoki duga shakliga keltirilishi mumkin.
Mnogougolnik (Polygon) asboblari bilan yasalgan obyektlar esa simmitrik tarizda obyektning boshqa turiga o’zgaradi.
Matnli obyektlar bilan ishlashda esa harflar orasidagi va so’zlar orasidagi intervallarni o’zgartirish inkoniyati tug’iladi.
Redaktor uzlov (Node Edit) paneli
Hamma tayanch nuqtalar, segmentlar bilan ishlaydigan Redaktor uzlov (Node Edit) panelida joylasgan. Bu panel menuning Docker (WindowG’Dockers) tipidadi Okno/Panelidan Redaktor uzlov (Node Edit) ishga tushiriladi yoki + tugmalari yordamida ishga tushiradi.
Forma (Shape) asbobini ishga tushirganda Redaktor Uzlov (Node Edit)ning malumot berish satrida (Svoystva (Property Bar)) bu panelning barcha buyruqlari namoyon bo’ladi.
Tayanch nuqtalarini qo’shish va olib toshlash.
Egri ko’rinishidagi obyektlarga hohlagancha tayanch nuqtalarini qo’shish mumkin bo’ladi. Buning uchun segmentning nuqta qo’yish joyiga sichqoncha bilan chertiladi va paydo bo’lgan nuqta qora doyra shakli ko’rinishidagi potentsial nuqtaga ega bo’lamiz. Bu potentsial haqiqiy nuqtaga aylanish uchun yana panelning xossasidagi “+” tugmasi bosiladi (rasmda 1 raqami bilan berilgan).
Keraksiz tayanch nuqtani o’chirish uchun avval o’chiriladigan nuqtalar ajratiladi va “-” belgisi bosiladi (2 raqam).
To’g’richziqli segmentlarni egrichiziqli segmentlarga o’tkazish
Har qanday segment ikki xilda bo’lishi mumkin to’g’ri yoki egri chiziqli. Forma (Shape) asbobi yordamida tayanch nuqta ajratilganda holat satrida segment tipi —To’g’ri (Pryamoy) (Line) yoki Egri( Krivoy )(Curve) ko’rsatiladi.
Segmentning bir turidan ikkinchi turiga o’tish uchun segment tanlanadi Svoystva (Property Bar)dagi ikkita holatdan biri tanlanadi: To’g’riga o’tish (To Line) ( 5 raqam ) yoki Egriga (To Curve) o’tish( 6 raqam).
Egrichiziqli segmentda to’g’risiga o’tish tez amalga oshiriladi, teskarisi bir muncha vaqtni talab qiladi — segment egriligi qo’l yordamida bajariladi.
|
| |
Muammoli seminarlar – - 2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va...

|
2. Metod birlashmalar va ularning faoliyati. Ilg‘or pedagogik tajribalarni o‘rganish va ularni ommalash-tirish.
|
bet | 10/10 | Sana | 12.01.2024 | Hajmi | 36,34 Kb. | | #135382 |
Bog'liq Mavzu.Texnologiya fanida metod birlashmalar faoliyatini tashkil qilish.Muammoli seminarlar – bu seminarlarning asosiy vazifasi ba’zi muammolarni chuqurroq o‘rganish bo‘lib, bunda muhandis-pedagoglar, ustalar ma’ruzalar o‘qishadi va muhokama qilinadi.
Nazorat savollari.
Metod birlashmalar qanday tashkil etiladi?
Metod birlashmalar faoliyatiga nimalar kiradi?
Ilg‘or tajribalar qanday ommalashtiriladi?
O‘qituvchining jamoaviy uslubiy ishlariga nimalar kiradi?
5.Ta’lim muassasalari o‘qituvchi kadrlar amalga oshiradigan uslubiy ishlarining qanday turlari mavjud?
6. Ta’lim muassasalaridagi uslubiy ishlar tizimining mazmun-mohiyati nimalardan iborat?
7. O‘qituvchilarning shaxsiy uslubiy ishlarining maqsad-vazifalari nimalardan iborat va ularning qanday turlari mavjud?
8. O‘qituvchilarning shaxsiy uslubiy ishlari mazmuni nimalardan iborat?
7. Ta’lim muassasalarida faoliyat ko‘rsatayotgan har bir xodimdan o‘z ustida mutaqil ishlash ish rejasi qanday bo’limlarni o’z ichiga oladi?
9. Jamoa shaklida tashkil etiladigan metodik ishlar maqsadi nimadan iborat va qanday shakllari mavjud?
10. Jamoa shaklida tashkil etiladigan metodik ishlar mazmuni nimalardan iborat?
|
| |
O‘z-o‘zini tekshirish uchun nazorat savollari

8. Investitsiyalar samaradorligini oshirishning asosiy yo‘nalishlaridan qaysilarini
bilasiz?
9. Investitsiyalarning qoplanish muddati nima va u qanday aniqlanadi?
10. Respublikada amalga oshirilayotgan eng mashhur investitsion loyihalarni aytib
bera olasizmi?
Mavzu yuzasidan test savollari
1.Korxona qanday holatda investorga aylanadi?
A) Ichki va tashqi invetsitsiya kiritganda;
B) Sarmoyador o‘z xissasini pasaytirganda;
C) Ichki va tashqi investitsiya kiritganda, sarmoyador o‘z xissasini
pasaytirganda;
D) Ichki imkoniyatlar oshganda.
2. 2 ta korxona (masalan, non zavodi) bir xil mahsulot ishlab chiqaradi.
Agar ulardan biri narxlarni ko‘tarsa, iste’molchi o‘zini qanday tutadi?
A) uni iste’mol qilishni ko‘paytiradi;
B) iste’mol qilishni o‘zgartirmaydi;
C) uni iste’mol qilishni kamaytiradi;
D) iste’mol qilishni to‘xtatadi.
3. Moliyaviy investitsiyalar tarkibiga qaysilar kiradi ?
A) sertifikatlar, aksiyalar, obligatsiyalar
B) asosiy ishlab chiqarish fondlarining aktiv va passiv qismlari
C) aksiyalar, obligatsiyalar va boshqa qimmatli qog‘ozlar
D) aqliy mehnatga oid shakldagi investitsiyalar
Investitsiyalarning qoplanish muddati

markazlashtirilgan investitsiya hisoblanadi
5
. Jalb qilish usuliga ko‘ra kapital
qo‘yilmalar ichki va tashqi manbalardan jalb qilinadi. Makroiqtisodiy darajada ichki
manbalarga davlat budjeti mablag‘lari, davlat budjetdan tashqari fondlar
mablag‘lari, mulkchilikning barcha shakllaridagi korxonalar mablag‘lari, tijorat
banklarining kreditlari, jismoniy shaxslar mablag‘lari, tashqi manbalarga chet el
investitsiyalari, xorijiy tijorat banklarning kreditlari, xorijiy jismoniy shaxslar
mablag‘lari kiritilishi mumkin.
Mikroiqtisodiy darajada (korxonalar miqyosida) investitsiyalashning asosiy
manbalari ham ichki va tashqi turlarga bo‘linadi.
Investitsiyalarning
ichki manbalari quyidagilar:
ishlab turgan asosiy kapitalga hisoblanuvchi amortizatsiya ajratmalari
natijasida shakllanuvchi, korxonaning o‘z moliyaviy mablag‘lari;
foydaning investitsiya ehtiyojlariga ajratiluvchi qismi;
sug‘urta kompaniyalari va muassasalari tomonidan tabiiy ofat va boshqa
hodisalarda to‘lanuvchi mablag‘lar;
korxonaning aksiyalar chiqarishi va sotishi natijasida olinuvchi mablag‘lar;
yuqori turuvchi va boshqa organlar tomonidan qaytarib bermaslik asosida
ajratiluvchi mablag‘lar;
xayriya va shu kabi boshqa mablag‘lar.
Investitsiyalarning
tashqi manbalari quyidagilar:
markaziy va mahalliy byudjetdan, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlovchi turli
xil fondlar tomonidan ajratiluvchi qaytarib bermaslik asosidagi mablag‘lar;
korxonalar Nizom jamg‘armasida moliyaviy yoki boshqa moddiy va
nomoddiy ishtirok shaklida, shuningdek, xalqaro moliya institutlari va alohida
shaxslarning to‘g‘ridan-to‘g‘ri qo‘yilmalari shaklida kiritiluvchi xorijiy
investitsiyalar;
davlat va turli xil fondlar tomonidan qaytarib berish sharti bilan beriluvchi
kreditlar, jumladan imtiyozli kreditlar.
Korxonalarning mustaqil xo‘jalik faoliyati sharoitlarida ichki mablag‘lar
tarkibida amortizatsiya ajratmalari asosiy o‘rinni egallaydi. Uning korxona
investitsion resurslaridagi ulushi 50% va undan ko‘proqni tashkil etadi.
Investitsion maqsadlarga yo‘naltiriluvchi mablag‘lar tanqisligi sharoitida
lizing investitsion faoliyatni faollashtiruvchi muhim vosita bo‘lib xizmat qiladi.
Raspo’litel ob’ektov (Object Sprayer) rejimi

|
Raspo’litel ob’ektov (Object Sprayer) rejimi
|
bet | 9/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminar Raspo’litel ob’ektov (Object Sprayer) rejimi
Raspo’litel ob’ektov (Object Sprayer) rejimi tanlanganda Svoystva (Property Bar) ning asboblar satrida quyidagi parametrlar bilan ishlash imkoniyati tug’iladi:
Sglajivanie (Freehand Smoothing) maydoni (rasmda 1 raqami bilan berilgan) ) 0-100 gacha asosiy shtrixning silliqlanish darajasini ko’rsatadi.
Razmer (Size) maydoni (raqam 2) 1 dan 999% gacha maksimal va minimal dekorativ shtrix o’lchami foiz nisbatida aniqlaydi.
Perechen ob’ektov (Spraylist) (raqam 3) har xil formadagi dekarotiv ko’rinishdagi purkagichlar turlari.
Save (raqam 4) yuqoridagi Kist (Brush) ga o’xshash vazifani bajaradi.
Udalit (Delete) tugmasi (raqam 5) ro’yhatdagi keraksiz bo’lganlarini o’chiradi.
Poryadok raspo’leniya (Spray Order) ro’yhati (raqam 6) kontur enida obyektlarni har xil ko’rinishda joylashishini bildiradi — Sluchayno (Ramdomly) hohlagancha, Posledovatelno (Sequentially) ketma-ket, Po napravleniyu (By Direction) berilgan yo’nalishda.
Dobavit v spisok ob’ektov (Add to Spraylist) (raqam 7) yangi elementlarni qo’shish. Aktivizatsiya spiska ob’ektov (Spraylist Dialog) tugmasi (raqam 8) ekranga yangi elementlar (Create Playlist) chiqariladi va u ikkita oyna: Barcha obyektlar ro’yhati (Spraylist) va aktiv bo’lgan obyektlar ro’yhatini chiqaradi (Playlist).
Ob’ekto’/Intervalo’ (Dabs/Spacing) (raqam 9) obyektlar nisbatini va intervalini o’zgartiradi. Intervalo’ (Spacing) pastgi qismida obyektlar orasidagi interval aniqlanadi, yuqorgi Ob’ekto’ (Dabs)da esa — har bir interval nuqtasidagi obyektlar soni aniqlanadi.
Vrashenie (Rotation) tugmasi (raqam 10) barcha obyektlarning aylanish parametrlarini o’zgartiradi.
2.3.1. Beze (Bezier) asbobi yordamida murakkab shakllar xosil qilish
Kalligrafiya (Calligraphic) rejimi
Kalligrafiya (Calligraphic) rejimi ishga tushirilganda asboblar panelidagi Svoystva (Property Bar)da qiyidagilar bilan ishlash imkoniyati tug’iladi:
Sglajivanie (Freehand Smoothing) (rasmda 1 raqami bilan berilgan), Tolhina (Width) (raqam 2) maydonilari yuqoridagi Kist (Brush) rejimigaday xizmatni bajaradi.
Angle (Ugol) (raqam 3) «pero»ning qiyalik burchagini bildiradi.
|
| |
c standarti - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti operatsion tizimlar

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti operatsion tizimlar
|
bet | 8/9 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 195,22 Kb. | | #250679 |
1003.1c standarti (Threads) protsessor ichida ko'p oqimli ishlov berishni quvvatlash funksiyasiga tegishli - oqimni boshqarish, ustunlikni hisobga olgan holda rejalashtirish, sinxronizatsiya ob'ektlari.
1003.21 standarti taqsimlangan real vaqt tizimlariga va taqsimlangan muloqat funksiyasini ishga tushiradi, boshqarish bloklarini jo'natish, sinxron va asinxronli operatsiyalarni, cheklangan bloklashlar, ma'lumotlar ustunligi, ma'lumotlar belgilari va protokollarni joriy etish.
1003.2h standarti tizimni ish faoliyatiga javobgar servislarga tegishli: jurnallashtirish, oʻqish / yuklanishni oshishi, tarkibni qayta tuzish.
DO - 178B standarti
DO - 178B standarti aeronavtika bo'yicha radiotexnik komissiya tomonidan yaratilgan (RTCA - Radio Technical Commission for Aeronautics) bort aviatsiya tizimlarini loyihalashtirish uchun [DO178B].
Standart tomonidan buzilishning jiddiyligini beshta bosqichi inobatga olingan va ularning har biriga dasturiy ta'minotiga talablar to'plami belgilangan, u butun tizimni ishga layoqatligni buzilishni ushbu jiddiylik bosqichi yuzaga kelganda kafolatlashi kerak.
Standart quyidagi sertifikatsiyalash bosqislarini belgilagan: A (katastrofik), V (havfli), S (jiddiy), D (jiddiy boʻlmagan), Ye (ta'sir etmaydigan).
ARINC - 658 standarti.
ARINC - 658 standarti (Avionics Application Software Standarface) ARINC kompaniyasi tomonidan 1997 yili loyihalashtirilgan. Bu standart aviatsiya kompyuterining operatsion tizimi va amaliy dasturiy ta'minot o'rtasidagi universal dasturiy interfeys ekanligini aniqlab bergan APEX (Application / Executive). Amaliy dasturiy ta'minoi va operatsion tizim servislari o'rtasidagi interfeysiga bo'lgan talablar shundek aniqlanadiki, amaliy dasturiy ta'minotga dispetcherlashtirishni nazorat qilish, aloqa va ichki ishlov beruvchi elementlar holatini hal qilishi kerak bo'ladi.
OSEK standarti
OSEK / VDX standarti - standartlar kombinatsiyasi, ular azaltdan alohida ikki avtomobil konsorsiumlarida loyihalashtirilgan, keyinchalik ular qo'shilib ketgan. Dastlab OSEK / VDX loyiha operatsion tizimning ochiq arxitekturasi uchun standart va avtomobil sanoatida ishlatiladigan tizimlar uchun API standartini yaratishga mo'ljallangan. Biroq loyihalashtirilgan standart ancha abstrakt bo'lib chiqdi va ishlatilishi faqat avtomobil sanoati bilan cheklanib qolmaqda.
Standartni qabul qilgan konsorsiumning oxirgi tarkibiga yetakchi Germaniyalik avtomobil ishlab chiqaruvchilari ham kirdi - BMW, Bosch, Daimler Benz (xozir Daimler Chrysler), Opel, Siemens Volkswagen, shuningdek Karlerue (Germaniya) universiteti.
|
| |
Resurslarni sinxronizatsiyasi - Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti operatsion tizimlar

|
Muhammad al-xorazmiy nomidagi toshkent axborot texnologiyalari universiteti operatsion tizimlar
|
bet | 4/9 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 195,22 Kb. | | #250679 |
Resurslarni sinxronizatsiyasi. Sinxronlashtirish usuli umumiy resurslarga ega bo'lishni cheklashni talab etadi (axborot va tashqi qurilmalar). Eng ko'p tarqalgan sodda sinxronizatsiyalash turi- ikkilik simofori, umumiy resurslarga ega bo'lishni tanlash orqali ta'minlash. Demak, resursni semofor tomonidan ximoyalanishini talab etuvchi jarayon, toki semofor ega bo'lish mumkun boʻlguncha poylab turishga majbur, bu kutilayotgan resursni bo'shaganligiga guvoxlik beradi va resursni egallagach semaforni o'rnatadi. O'z navbatida, semafor tizimning tegishli resurslarni taqsimlash tizimiga qaytarish momentigacha bo'lgan vaqt oralig'ida, boshqa jarayonlar ham shundek resursga ega bo'lishni kutadilar. Hatolikka ko'p chidamlilikka ega tizimlar juft semoforga ega bo'lishi mumkun. Semaforning bu turi resurslarga bir vaqtning o'zida faqat ma'lum sonli jarayonlarga ega bo'lishga ruxsat beradi.
Masalalararo almashuv. Koʻpincha bir tizim ichida dasturlar o'rtasida axborot uzatishni ta'minlash zarur. Undan tashqari, ko'p ilovalarda tarmoq orqali boshqa tizimlar bilan muloqat qilish zarurati hosil bo'lib qoladi. Ichki aloqa ma'lumotlarni uzatish tizimi orqali amalga oshirish mumkun. Tashqi aloqani yoki datagramma (yetkazishni eng yaxshi usuli) orqali, yoki aloqa yo'llari orqali (kafolatlangan yetkazish) tashkillashtirish mumkun. U yoki bu usulni tanlash aloqa protokoliga bog'liq.
Axborotlarni taqsimlash. Real vaqtda ishlovchi amaliy dasturlarda vaqt bo'yicha eng uzog'i axborotlarni yeg'ish hisoblanadi. Axborotlar ko'pincha boshqa dasturlarni ishlashi uchun tizimga qandaydir o'zining vazifalarini bajarish uchun kerak. Ko'pchilik tizimlarda hotirani umumiy taqsimlanishiga ega bo'lishi inobatga olingan. Axborotlarga navbatni tashkillashtirish keng tarqalgan. Navbatlarni ko'p turi qo'llaniladi, ularning har birini oʻz avzaliklari mavjud.
Tashqi qurilma so'rovlariga ishlov berish. Real vaqtda har bir amaliy dastur ma'lum turdagi tashqi qurilma bilan bog'langan. Yadro kiritish - chiqarish hizmati bilan ta'minlashi kerak, ya'ni amaliy dasturlarga bu qurilmalardan o'qishni va ularga yozishni amalga oshirish orqali. Real vaqt ilovalari uchun ushbu ilovalarga o'ziga xos tashqi qurilma bo'lishi odatiydir. Yadro qurilma drayverlari bilan ishlashni yengillashtiruvchi servisni havola qilishi kerak. Masalan, yuqori darajadagi tillarda yozish imkoniyatini berishi - Si yoki Paskal kabi.
|
| |
Immitatsia asbobi (Artistic Media)

|
Immitatsia asbobi (Artistic Media)
|
bet | 8/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminar Immitatsia asbobi (Artistic Media)
Immitatsia (Artistic Media) asbobi rastr grafikasiga tegishli asboblardan biri bo’lib hisoblanadi. CorelDRAW dasturi ham bu asbobga ega. Bu asbob shtamp ko’rinishidagi peroga o’xshaydi.
Immitatsia asbobining qiyidagi turlari mavjud:
O brazets (Preset) rejimi tayior formadagi namunalardan qalinligi o’zgaradigan obyektlar chizish. Bu rejim obyektlarni figurali shtrixlar bilan chizadi.
Kist (Brush) rejimi har xil murakkab shakldagi formalarni va matnlarni bo’yashda ishlatiladi.
Raspo’litel ob’ektov (Object Sprayer) rejimi har xil grafik elementlarni trayektoriya bo’yicha metodlardan foydalanib joylashtiradi. Bu rejim asosan murrakab romlar, girlayndlar va h. yagatishda ishlatiladi.
Kalligrafiya (Calligraphic) rejimi pero yordamida qiya ko’rinishdagi obyektlarni chizishda ishlatiladi.
Najim (Pressure) rejimi har xil shtrixlarni yaratishda ishlatiladi.
Obrazets (Preset) rejimi
Bu Obrazets (Preset) rejimi tanlanganda quyidagi parametrlar bilan ishlash inkoniyatini beradi:
Sglajivanie (Freehand Smoothing) maydonida (rasmda 1 raqami bilan berilgan) 0-100 gacha asosiy shtrixning silliqlanish darajasini ko’rsatadi.
Tolhina (Width) maydoni (raqam 2) dekorativ shtrixning 0,764 - 254 mm diapazondagi maksimal qalinligini aniqlaydi.
Preset Stroke (Forma shtrixa) da (raqam 3) dekorativ shtrixlarning har xil formalari berilgan.
Bu asbob bilan ishlash Risovanie (Freehand)dan hech qanday farqi yo’q.
Kist (Brush)rejimi
Kist (Brush) rejimi tanlanganda Svoystva (Property Bar) ning asboblar satrida quyidagi parametrlar bilan ishlash imkoniyati tug’iladi:
Sglajivanie (Freehand Smoothing) maydoni (rasmda 1 raqami bilan berilgan) ) 0-100 gacha asosiy shtrixning silliqlanish darajasini ko’rsatadi.
Tolshina (Width) maydoni (raqam 2) dekorativ shtrixning 0,764 - 254 mm diapazondagi maksimal qalinligini aniqlaydi. Forma kisti (Brush Stroke) (raqam 3) dekorativ shtrixlarning har xil formalari berilgan.
Soxranit (Save) tugmasi (raqam 4) kistni berilgan obyekt formasida hotiraga saqlash. Uning uchun bu obyektni ajratish kerak Imitatsiya (Artistic Media) ishga tushiriladi keyin Kist (Brush) rejimi tanlanadi va Soxranit (Save) tugmasi bosilgandan keyin yangi kistga nom berishni soraydi va uni S MX.formatli faylda xotiraga yozadi.
Udalit (Delete)-tugmasi (5 raqami) bosilganda ro’yxatdagi variantlaridan tanlangani o’chiradi.
.
|
| |
Standart uskunalar paneli tugmachalarining

|
Standart uskunalar paneli tugmachalarining
|
bet | 4/23 | Sana | 11.01.2024 | Hajmi | 2,37 Mb. | | #135075 |
Bog'liq 3-seminarStandart uskunalar paneli tugmachalarining
vazifalari
- yangi hujjat yaratish. - mavjud hujjatni ochish. - hujjatni saqlash.
- hujjatni chop qilish. - qirqish. - nusha olish. - qo’yish
- ohirgi harakatni bekor hilish. - import (bir hujjatni ikkinchisiga ulash)
- eksport (fayllarni jo’natish). - ilovani yuklanish moduli.
- Corel DRAW ning saytiga kirish.
- masshtabni kattalshtirish darajasi.
Standart uskunalar panelining ostida “atributlar paneli” (panel atributov) satri joylashgan. U belgilangan ob’ektning parametrlarni o’zgartiradigan Boshqarish elementlari to’plamidan iborat.Atributlar paneli ichidagi elementlar belgilangan ob’ektning shakliga qarab o’zgarib turadi. Bu panel foydalanuvchining asosiy ish paneli deb ataladi.
Варақни кўриниши
Варақ ўлчами
Қоғоз формати
3– Rasm. Atributlar panelining ko’rinishi.
Oynaning o’ng chegarasi bo’ylab “Palitra tsvetov” (ranglar palitrasi) paneli joylashgan. U rangni to’ldirish va rasmli ob’ektlarning atrofini himoyalash, aylantirib bo’yash uchun qo’llaniladi.
Ish maydonining chap qismida uskunalar to’plami (toolbox) oynasi joylashgan. Undagi kerakli uskunani tanlash uchun uning ustida sichqoncha tugmasi bosiladi.Kearakli uskunani tanlash bilan foydalanuvchining tasvir ustida barcha harakatlari boshlanadi.
Uskunalar panelidagi asosiy uskunalar va ularning vazifalari.
- Ukazatel (ko’rsatgich), tasvirni belgilaydi.
- Forma (shakl) uskunasi .
- Masshtab (o’lcham). Ob’ektning o’lchamini o’zgartiradi.
-“ Svobodnaya ruka” uskunasi. Ixtiyoriy shakldagi chiziqlarni chizadi.
- Avtorisovanie uskunasi. Erkin chiziqlarni hosil qiladi.
- To’rtburchak uskunasi.to’rtburchaklar sinfini hosil qiladi.
- Aylana va uning sinfiga tegishli ob’ektlarni chizadi.
- Mnogougolnik (ko’pburchak) uskunasi.Ko’pburchaklarni chizadi.
- Prosto’e formo’(oddiy formalar).
- Tekst (matn) uskunasi. Matnlar bilan ishlashni ta’minlaydi.
- Tasvirni o’zgartiradi.
- Pipetka
- Kontur
- Zalivka
- Ob’ektga zalivkani to’ldiradi.
|
| |
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnoogiyalari Universiteti Farg’ona Filiali Mavzu

|
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnoogiyalari Universiteti Farg’ona Filiali Mavzu
|
bet | 1/6 | Sana | 28.12.2023 | Hajmi | 310,17 Kb. | | #128927 |
Bog'liq 1-Mustaqil ish Mavzu Python muhitida keras paketidan foydalanib-fayllar.org
1-Mustaqil ish Mavzu: Python muhitida keras paketidan foydalanib neyron tarmoq qurish Reja
Muhammad Al-Xorazmiy nomidagi Toshkent Axborot Texnoogiyalari Universiteti
Farg’ona Filiali
Mavzu: Python muhitida keras paketidan foydalanib neyron tarmoq qurish
Bajardi:_____________ 711-19 guruh A.Ataxanov
“Mashinali o’qitishga kirish”
fanidan
1-Mustaqil ish
Mavzu: Python muhitida keras paketidan foydalanib neyron tarmoq qurish
Reja:
Keras bu – ...
Keras – bu Python-da yozilgan, Theano yoki Tensorflow-ning asosiga qurilgan Ochiq Kodli neyron tarmoq kutubxonasidir. U modulli, tezkor va ishlatish uchun qulay holatda Google kompaniyasi muhandisi Fransua Cholet ishlab chiqqan.
Keras kutubxonasidagi Sequential() nima vazifani bajaradi?
Ketma-ket tartibli modelning asosiy g'oyasi shunchaki Keras qatlamlarini ketma-ket tartibda joylashtirishdir. Ya`ni qatlamlar turgan tartibi bo`yicha ishga tushiriladi Ketma-ket tartibli(Sequential) model qurishda qollaniladi
Keras kutubxonasida neyron tarmoq modelini qurish jarayonida quyidagi dastur kodi nima vazifani bajaradi? model = Sequential()
model.add(Dense(16, input_shape=(64,)))
Kerasda neyron tarmoq qurish (Input)
Keras muhitida qurilgan neyron tarmoqda joriy qatlam uchun faollashtirish funksiyasini qo‟shishda quyidagilarning qaysi biridan foydalaniladi?
Dense Activation Dropout - ReLU function
Keras muhitida “Dropout” qatlami nima vazifani bajaradi?
Dropout qatlami o`qitish jarayonida neyron tarmoqdagi ahamiyati yo’q bo’lgan neyronlarni tashlab yuborish amalini bajarish uchun ishlatiladi
Keras muhitida qurilgan neyron tarmoqda “Dropout” amali qaysi qatlam uchun tadbiq qilinmaydi?
Kiruvchi va W va Bais (ozod had)
Keras muhitida bir-biriga bog‟langan neyronlarni hosil qilish uchun qaysi qatlamdan foydalaniladi?
Zich dence qatlam zich qatlam bir-biriga to'liq bog'langan qatlamdir, ya'ni qatlamdagi barcha neyronlar keyingi qatlam bilan bog'langan va bu qatlamdan juda ko`p foydalaniladi,( Zich (Dense) qatlam)
|
| |
Real vaqt operatsion tizimlarining standartlari

|
Real vaqt operatsion tizimlarining standartlari
|
bet | 7/9 | Sana | 22.05.2024 | Hajmi | 195,22 Kb. | | #250679 |
Real vaqt operatsion tizimlarining standartlari
Real vaqt operatsion tizimlarining ro'yxatidagi katta farqlar va mavjut mikrokontrollerlarning sonini ko'pligi real vaqt tizimlar sohasida standartlashtirishni oldingi planga chiqaradi.
Real vaqt operatsion tizimlarining bir qanchasi yaratilib bo'lgach standartlar paydo bo'la boshladi. Standart kiritilishining asosiy maqsadi - dasturiy ta'minotni bir tizimdan boshqasiga olib o'tishni yengillashtirishdir. Eng avval ishlab chiqarilgan va keng tarqalgan real vaqt operatsion tizimi standarti POSIX standartidir (IEEE 1003.1). POSIX standartining dastlabki varianti 1990 yili paydo bo'ldi va UNIX - tizimi uchun mo'ljallangan edi. POSIX spesifikatsiyasi amaliy dasturlarning va operatsion tizimning standart muloqat mexanizmini aniqlab beradi va hozirgi vaqtda 30 dan ortiq to'plam standartni o'z ichiga oladi. RV OT uchun ulardan yettitasi eng muhimdir (1003.1a, 1003.1b, 1003.1s, 1003.1d, 1003.1j, 1003.21, 1003.2h), lekin tijorat OT da keng quvvatlashni birinchi uchtasi oldi (a, b, s).
POSIX standarti.
POSIX standarti operatsion tizimlar servislariga standar interfeys kabi yaratilgan edi. Bu standart o'tqazish mumkun bo'lgan ilovalarni yaratish imkoniyatini beradi. Keyinchalik bu standart real vaqt ish tartibi xususiyatlari bilan kengaytirilgan [POSIX]. Hozirgi vaqtda RV OT uchun POSIX standarti IEEE Std 1003.n standartining qarindosh oilasi sifatida qaralmoqda.
1003.1a standarti (OS Definition) OT asos interfeyslaridan tashkil topgan jarayonlarni quvvatlash, topshiriqlarni, signallarni, foydalanuvchi guruxlarini, faylli tizimni, faylli atributlarni boshqarish, faylli qurilmalarni boshqarish, fayllarni bloklash, kiritish - chiqarish qurilmalarini, mahsus vazifalarga mo'ljallangan qurilmalarni, tizimli axborotlar bazasini, kanallarni, FIFO navbatlarini, shuningdek S tilini quvvatlash.
1003.1b standarti (Realtime Extensions) real vaqtni kengaytirishni o'z ichiga oladi- real vaqt signallari, bajarishlarni rejalashtirish (ustunlikni hisobga olgan holda, siklik rejalashtirish), taymerlar, sinxron va asinxron kiritish - chiqarish, ustunlik bilan kiritish chiqarish, fayllarni sinxronizatsiyalash, hotirani, taqsimlangan hotirani, ma'lumotlarni uzatishni, semaforlarni bloklashni.
|
| |
Lizing - Xi-bob. Korxonaning investitsion faoliyati

kengaytirishga kiritishni rejalashtirish va amalga oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar
majmuasidir. Investitsiya loyihasini tayyorlash va amalga oshirish quyidagilarni o‘z
ichiga oladi:
investitsiyaviy g‘oya (fikr)ni shakllantirish;
g‘oyaning dastlabki asoslanishi;
loyihada ko‘zda tutilgan texnik qarorning tahlili;
sertifikat talablarining bajarilishini tekshirish;
investitsiya loyihasi bo‘yicha davlat boshqaruv
idoralari bilan kelishuv
yuzaga keltirish;
axborot memorandumini tayyorlash.
Yuqorida ko‘rsatilganlarni amalga oshirgandan so‘ng loyihani ishlab chiqish va
texnik-iqtisodiy asoslab berish (tushuntirish xatidan to investitsion mo‘ljallarning
maqsad va vazifalari hamda kutilayotgan natijalar aks
ettiriluvchi loyiha-smeta
hujjatlarigacha) zarurati tug‘iladi.
Investitsiyalar, ayniqsa gap yangi qurilish, faoliyat ko‘rsatayotgan
korxonalarni kengaytirish yoki qayta tiklash haqida ketganda, investitsion jarayonlar
bilan chambarchas bog‘liq bo‘lib, bu jarayonlar investitsion maqsadlarni zamon va
makonda bog‘laydi. Investitsion jarayonlarning quyidagicha
tarkibiy qismlari
mavjud: loyihalashtirishdan avvalgi asoslash,
loyihalashtirish, bevosita ob’yekt
qurilishi (korxonani kengaytirish yoki qayta tiklash) va ishga tushirilishi.
Korxonalar uchun investitsiya jarayonining so‘nggi bosqichi muhim ahamiyat kasb
etadi. Ushbu bosqichda amalga oshirilgan yangiliklar ekspluatatsion sinovlardan
o‘tkazilib, amaldagi va loyiha ko‘rsatkichlari baholanadi
hamda investitsiya
jarayonining xuddi shu jarayonida hal qilinishi lozim bo‘lgan xato va kamchiliklari
aniqlanadi.
Elektronizatsiyalash - Xi-bob. Korxonaning investitsion faoliyati

Unda “… real iqtisodiyot tarmoqlarida, boshqaruv, biznes, fan va ta’lim
sohalarida kompyuter va axborot texnologiyalarini keng joriy etish, turli aholi
qatlamlarining zamonaviy kompyuter va axborot tizimlaridan keng bahramand
bo‘lishlari uchun shart-sharoitlar yaratish …” belgilab qo‘yilgan.
O‘zining axborot - kommunikatsiyalar texnologiyalari infratuzilmasini
shakllantirgan mamlakatlargina global iqtisodiyotga kirib borishi mumkin. Shuning
uchun ham ko‘pgina mamlakatlar zamonaviy ishlab chiqarish yoki axborot -
kommunikatsiyalar texnologiyalarini keng ko‘lamda qo‘llashga qaror qildilar.
Chunki ular qo‘shimcha ish joylarini tashkil etish va xodimlarni qayta tayyorlashda
chet el investitsiyalarini jalb etadigan “yadro” bo‘lib xizmat qiladi.
Sanoati rivojlangan mamlakatlar axborot - kommunikatsiyalari bozorini tahlil
etish shuni ko‘rsatadiki, ushbu texnologiyalardan keng miqyosda foydalanish
iqtisodiy o‘sish, mehnat unumdorligi va sifatini yuksaltirish, aholi bandligini
ta’minlash hamda jahon bozori bilan kechadigan integratsiya jarayonlarini tez
sur’atlarda amalga oshirishga katta imkoniyat yaratib bermoqda. Ushbu an’analarni
mamlakatimiz milliy iqtisodiyotining barcha tarmoqlarida ham kuzatish mumkin.
O‘zbekistonda axborot - kommunikatsiyalar bozori shakllanishining barcha
huquqiy va me’yoriy hujjatlari mavjud. Izchillik bilan rivojlanib borayotgan ushbu
tarmoqqa chet el sarmoyalarini jalb qilish va qo‘shma korxonalar ochish uchun
barcha shart - sharoitlar yetarli. Ana shu shart - sharoitlardan sanoat ishlab
chiqarishida keng foydalanish uning samaradorligini oshirishga katta imkoniyatlar
yaratib beradi.
Mas'uliyati cheklangan jamiyatlarning turlari

|
Mas'uliyati cheklangan jamiyatlarning turlari
|
bet | 4/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,97 Mb. | | #123867 |
Bog'liq Biznеs sub’еkti vа uning strukturаsiMas'uliyati cheklangan jamiyatlarning turlari - Mas'uliyati cheklangan jamiyatlarning turlari
- Buyuk Britaniyada mas'uliyati cheklangan jamiyatlar ikki xil bo'ladi: xususiy cheklangan kompaniyalar (masalan, X Limited) va ochiq savdoga qo'yilgan cheklangan jamiyatlar (masalan, X plc). Ular quyidagi tarzda farqlanadi.
- (a) aksiyadorlar soni. Aksariyat xususiy kompaniyalar kichik miqdordagi aktsiyadorlarga tegishli. Ommaviy kompaniyalar esa odatda investorlarning kengroq segmentiga tegishli.
- (b) aktsiyalarni o'tkazish qobiliyati. Ommaviy jamiyatlarning aktsiyalari keng ommaga taklif qilinishi mumkin. Amalda, bu ularning birjada sotilishi mumkinligini anglatadi. Boshqa tomondan, xususiy kompaniyalarning aktsiyalari kamdan-kam hollarda aktsiyadorlarning roziligisiz uchinchi tomonga o'tkazilishi mumkin.
- (c) aktsiyadorlar sifatida direktorlar. Xususiy mas'uliyatli jamiyat direktorlari ochiq kompaniya direktorlariga qaraganda kompaniya aktsiyalarining muhim qismiga egalik qilish ehtimoli ko'proq.
- d) kapital manbai
- (i) Xususiy kompaniyaning ustav kapitali odatda uchta manbadan ta'minlanadi.
- (1) Muassis yoki asoschi
- (2) Ta'sischi yoki ish beruvchining biznes sheriklari
- (3) venchur kapitalistlar
- (ii) Bundan tashqari, ommaviy kompaniyaning ustav kapitali to'g'ridan-to'g'ri jamoatchilikdan yoki tan olingan bozorlarda institutsional investorlar orqali jalb qilinishi mumkin.
Mas'uliyati cheklangan jamiyatlarning afzalliklari va kamchiliklari - Afzalliklar
- • Investitsiya uchun ko'proq pul mavjud.
- • Cheklangan javobgarlik tufayli investorlar uchun risk kamayadi.
- • Ular alohida yuridik shaxsga ega. Kompaniya ko'chmas mulkka egalik qilishi, shartnomalar tuzishi va hokazo huquqlarga ega.
- • Egalik boshqaruvdan ajratilgan. Investorlar tranzaktsiyalarda ishtirok etishlari shart emas.
- • Aksiyadorlar hajmi bo'yicha cheklovlar yo'q. Ba'zi kompaniyalar millionlab aktsiyadorlarga ega.
- • Ular moslashuvchan faoliyat olib boradilar, vaziyatga qarab kapital va korxonalarni birlashtirishlari mumkin.
- kamchiliklari
|
| |
Soliq stavkasi - Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi

|
Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi
|
bet | 6/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,97 Mb. | | #123867 |
Bog'liq Biznеs sub’еkti vа uning strukturаsiSoliq stavkasi
|
Soliqlarni to‘lash tartibi
|
1.
|
100 mln . so‘mgacha
|
Daromad solig‘i
|
12 % yoki qat’iy miqdordagi summada
|
Soliqlarni yillik daromadi to‘g‘risidagi deklaratsiya asosida yoki qat’iy belgilangan miqdordagi summada to‘lashni tanlashi mumkin.
|
2.
|
100 mln.so‘m dan
1 mlrd. so‘m gacha
|
Aylanmadan soliq yoki
QQS va Foyda solig‘i
|
4 % yoki 15 %
|
100 mln. so‘mdan oshgan summadan aylanmadan soliqni to‘lashga o‘tadi yoki QQS va foyda solig‘ini to‘lashga ixtiyoriy o‘tishi mumkin
|
3.
|
1 mlrd. so‘mdan ortiq
|
QQS va Foyda solig‘i
|
15 %
|
QQS va foyda solig‘ini to‘lashga o‘tadi yoki foyda solig‘ini soddalashtirilgan tartibda to‘lashni tanlashi mumkin.
|
YaTTlar faoliyatini boshlagandan keyin bir oy davomida soliqlardan ozod etiladi. Shuningdek, I, II guruh nogironligi bo‘lgan YaTTlar belgilangan soliq stavkasining 50 foizi miqdorida soliq to‘laydi.
Agar YaTT 2 yoki undan ortiq faoliyat turi bilan shug‘ullansa (ya'ni bir paytda ham chakana savdo, ham xizmat ko‘rsatish) har biri uchun alohida alohida belgilangan qat'iy stavkada soliq to‘laydi, ammo bazaviy hisoblash miqdorining bir barobari miqdorida umumiy bitta ijtimoiy soliq to‘lashi belgilangan.
2021 yildan boshlab kiritilgan o‘zgarishlarga asosan yakka tartibdagi tadbirkordan soliq agenti sifatida yollangan xodimlari uchun jismoniy shaxslardan olinadigan daromad solig‘i (daromadning 12 foizi miqdorida) undiriladi.
|
| |
Ekstraksiya / xom ashyo - Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi

|
Mavzu: Biznes sub’ektlari strukturasi
|
bet | 3/6 | Sana | 19.12.2023 | Hajmi | 6,97 Mb. | | #123867 |
Bog'liq Biznеs sub’еkti vа uning strukturаsiEkstraksiya / xom ashyo
|
Xom ashyoni qazib olish va qayta ishlash (masalan, tog'-kon sanoati)
|
Energiya
|
Bir resursni (masalan, ko'mir) boshqasiga (masalan, elektr energiyasiga) aylantirish
|
Chakana savdo / tarqatish
|
Tovarlarni oxirgi iste'molchiga yetkazib berish
|
Intellektual ishlab chiqarish
|
Intellektual mulk ishlab chiqarish (masalan, dasturiy ta'minot, nashriyot, filmlar, musiqa)
|
Xizmatlar sektori
|
Jumladan, chakana savdo, tarqatish, transport, bank, turli biznes xizmatlari (masalan, buxgalteriya hisobi, reklama) va ta'lim, tibbiyot kabi davlat xizmatlari.
| Mas'uliyati cheklangan jamiyatlar - Mas'uliyati cheklangan jamiyatlar
- Mas'uliyati cheklangan jamiyat o'z egalaridan (aktsiyadorlaridan) alohida yuridik shaxs maqomiga ega. Aktsiyadorlar, odatda, agar ular shaxsiy kafolat bermasa, kompaniyaning qarzlarini to'lash uchun sudga da'vo qilinishi mumkin emas. Ularning tavakkalchiligi odatda aktsiyani sotib olayotganda kompaniyaga qo'ygan mablag'lari bilan cheklanadi. Bu cheklangan masuliyat deb ataladi.
Yakka tartibdagi tadbirkorlik va sheriklik odatda kichik yoki o'rta biznesga tegishli bo'lsa, mas'uliyati cheklangan jamiyat maqomi barcha o'lchamdagi korxonalar uchun qo'llaniladi. - Mas'uliyati cheklangan jamiyatda egalik qilish va nazorat qilish, bir jismoniy shaxs qo'lida bo'lishi mumkin bo'lsa ham, tashkilot hamda jismoniy shaxs qonun bilan ajratiladi.
- (a) Aktsiyadorlar mulkdorlardir, lekin kompaniyaning kundalik boshqaruvida aksiyadorlar cheklangan huquqga ega. Ular kapital va foyda keltiradi. Aktsiyadorlar yirik institutsional investorlar (masalan, sug'urta kompaniyalari va pensiya jamg'armalari), jismoniy shaxslar yoki xodimlar bo'lishi mumkin.
- (b) Direktorlar kompaniyani boshqarish uchun aktsiyadorlar tomonidan tayinlanadi. Buyuk Britaniyada direktorlar kengashi boshqaruvni amalga oshirish va xodimlarni nazorat qilish bilan shug’ullanishadi, biroq mulkdorlar va xodimlar guruhlari oldida javobgardirlar.
- (i) Ijrochi direktorlar tashkilotning kundalik faoliyatida ishtirok etadilar.
- (ii) Ijrochi bo'lmagan direktorlar maslahatchilar sifatida ishtirok etishga taklif qilinadi, odatda umumiy ko'rsatmalarga ega bo'lish uchun o'zlarining maxsus ko'nikmalari yoki tajribalarini kengash muhokamalarida baham ko'rishadi.
|
| |