nyuuzyou/kompy huggingface dataset:
Ishni bajarish tartibi - Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi

|
Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi
|
bet | 4/12 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 3,11 Mb. | | #101311 |
Bog'liq Boqijonov S 1-8-labaratoriyaIshni bajarish tartibi
Tarmoqni tuzing va qurilmalarning bazaviy ko`rsatkichlarini sozlang
Laboratoriya ishida IPv6 manzillash tizimi asosida tarmoq topologiyasini tuzing
4.1- rasm. VLAN tarmoq asosida tuzilgan tarmoq tuzilishi
Topologiyaga mos ravishda tarmoqqa kabellarni ulang
Initsializatsiyani bajaring va marshrutizatorni va kommutatorlarni ishga tushiring.
R1 marshrutizator uchun bazaviy ko`rsatkichlarni sozlang
qurilmaning nomini kiriting
shifrlangan parol sifatida imtiyoz rejimida class deb kiriting
konsol va VTY virtal terminal uchun cisco deb kiriting va aktivlashtiring
fa0/0 va fa0/1 interfeyslarda manzillashni kiriting va ikkala interfeysni yoqing
S1 va S2 kommutatorlarning bazaviy ko`rsatkichlarini sozlang
qurilmaning nomini kiriting
shifrlangan parol sifatida imtiyoz rejimida class deb kiriting
konsol va VTY virtal terminal uchun cisco deb kiriting va aktivlashtiring
PC kompyuterlarda bazaviy ko`rsatkichlarni sozlang
PC kompyuterlarda va qurilmalarda IPv6 manzil va shlyuzlarni sozlang
(4.2 - rasm).
4.2 – rasm. PC kompyuterlarda IPv6 manzilini sozlash oynasi
Kommutatorni VLANlarga va trank aloqasiga sozlang
Laboratoriya ishining ikkinchi qismida VLAN tarmog‘i va trank kanallari uchun kommutatorni sozlaysiz.
S1 kommutatorda VLAN tarmog‘ini sozlang.
S1 kommutatorda VLAN 10 tarmog‘ini yarating;
VLAN 20, VLAN 30 tarmoqlarini yarating;
f0/5 interfeysini trank port qiling;
f0/1 – f0/3 interfeyslarni mos ravishda VLAN 10, VLAN 20, VLAN 30 tarmoqlariga biriktirib, kirish portlari qilib belgilang.
S2 kommutatorda VLAN tarmog‘ini sozlang.
S2 kommutatorda VLAN 40 tarmog‘ini yarating;
VLAN 50 tarmog‘ini yarating;
f0/3 interfeysini trank port qiling;
f0/1 va f0/2 interfeyslarni mos ravishda VLAN 40, VLAN 50 tarmoqlariga biriktirib, kirish portlari qilib belgilang.
|
| |
Mavzuni takrorlash va mustahkamlash uchun savollar hamda

228
3.Matn ustida ishlash yuzasidan o‘quvchilar ko‘nikmasiga qo‘yilgan dastur
talablarini tahlil qiling.
4.1-3 sinflar «O‘qish kitobi»da bеrilgan topshiriqlarni guruhlang;
o‘quvchilarda matn ustida ishlash, xususan, rеja tuzish va qayta hikoyalash
ko‘nikmasini shakllantirish qay darajada amalga oshirilganini aniqlang.
5. O‘qish darslarida bolalarni g‘oyaviy-siyosiy tomondan tarbiyalash yoki
o‘qish darslarida o‘quvchilarni axloqiy tarbiyalash mavzusida qisqacha og‘zaki
axborotga tayyorlaning.
7-MAVZU. O‘QUVCHILARNI PIRLS TOPSHIRIQLARI ASOSIDA
BADIIY ASARNI TAHLIL QILISHGA O‘RGATISH
Tayanch so‘zlar: o‘qish, matn, badiiy asar, axborot, PIRLS,
o‘qish texnikai.,
7.1. Bo‘lajak boshlang’ich sinf o‘quvchilarini PIRLS tizimi asosida
baholashga o‘rgatish
“
O‘qish savodхonligi” atamasi o‘qish tezligini tekshirishni emas,
balki
“savodli o‘qish”ni anglatadi. Unga ko‘ra, o‘quvchi mantlarni tushunishi,
ularning mazmunini mushohada
qilishi va baholay olishi, o‘z fikrini bayon eta
olishi zarur.O‘quvchilarga turli matnlar taqdim etiladi:
badiiy asarlardan
parchalar, biografiyalar,
shaхsiy хatlar, hujjatlar,
gazeta va jurnallardagi
maqolalar, yo‘riqnomalar, reklama e’lonlari, geografik kartalar va b. Ularda
aхborot turli ko‘rinishlarda aks etadi: diagramma, rasm, хarita, jadval, chizma va
h.k.
Nazariy  ma’lumotlar - Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi

|
Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi
|
bet | 12/12 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 3,11 Mb. | | #101311 |
Bog'liq Boqijonov S 1-8-labaratoriyaNazariy ma’lumotlar
Statik marshrutizatsiya hozirgi kunda maxsus maqsadlarda qo‘llanilmoqda. Statik va dinamik marshrutizatsiya ko‘pincha birgalikda ishlatiladi.
Statik marshrutizatsiya quyidagi vaziyatlarda ishlatiladi:
kelgusida kengaytirish kutilmaydigan kichik tarmoqlarda, marshrutizatsiya jadvalini qulay sozlash uchun;
berk tarmoqni marshrutizatsiyasini ta’minlash uchun (berk tarmoq boshqa uzoqdagi tarmoqlar to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘lmagan);
bitta marshrutni doimiy ishlatishda (marshrutizatsiya jadvalidagi boshqa marshrutlarga to‘g‘ri kelmaydigan ixtiyoriy tarmoqqa yo‘lni ko‘rsatish uchun).
Statik marshrutizatsiya kichik tarmoqda ishlashda qiyinchiliklarga olib kelmaydi. Statik marshrutlar yangilanish to‘g‘risidagi xabarlarni jo‘natmaydi va katta hisoblash resurslarini talab qilmaydi.
Statik marshrutizatsiyani kamchiliklari:
statik marshrutizatsiyani katta tarmoqlarda ishlatish qiyinchiliklarga olib keladi;
statik marshrutlarni boshqarishni sozlash ko‘p vaqt talab qiladi;
kanalda uzulish bo‘lganda statik marshrut trafikni qayta marshrutlashni amalga oshirmaydi.
IPv6 static qurilgan tarmoq
Statik ip berish
|
| |
Stateless Address Autoconfiguration (RFC 4862)

|
Stateless Address Autoconfiguration (RFC 4862)
|
bet | 7/12 | Sana | 19.11.2023 | Hajmi | 3,11 Mb. | | #101311 |
Bog'liq Boqijonov S 1-8-labaratoriyaStateless Address Autoconfiguration (RFC 4862)
SLAAC “plug and play” tamoyili asosida manzillarni sozlash uchun ishlatiladi
Stateful DHCPv6
• RA xabarida manzilni olish tartibini tavsiflovchi bayroqlar mavjud (A, M va O bitlari)
Stateless DHCPv6
• RA xabarida manzilni olish tartibini tavsiflovchi bayroqlar mavjud (A, M va O bitlari)
Topshiriq:
Tarmoqni tuzing va qurilmalarning bazaviy ko`rsatkichlarini sozlang
Laboratoriya ishida IPv6 manzillash tizimi asosida tarmoq topologiyasini tuzing
IPv6 manzillash tizimi asosidagi tarmoq topologiyasi
DNS SERVER
DHCPv6 client
6– LABORATORIYA ISHI
IPv4 MANZILLASH TIZIMIDAN IPv6 MANZILIGA O‘TISHDA 6to4 TUNNEL, NAT-PT KONFIGURATSIYALARINI SOZLASH
Ishdan maqsad: IPv4 manzillash tizimidan IPv6 manziliga o‘tishda 6to4 tunnel, NAT-PT konfiguratsiyalarini sozlashva ko`nikmaga ega bo’lish
Nazariy ma’lumotlar
1992 yildan boshlab IPv6 (RFC-2460) protokol ishlab chiqishga kirishildi. Usha vaqtda manzil oraligidagi muammoni xal etish uchun ishlab chiqilgan edi. Manzil oralig’ini IPv6 da tarqatish (Internet Assigned Numbers Authority – internetdagi standart raqamlar komissiyasi (RFC-1881) hal etildi va bu regional vakillarga ega bo‘lib ular o‘z soxalarida IP manzillar berish bilan shug‘ullanadilar.
IPv4 yoki IPv6 qurilmalar orqali qurilgan tunneldan trafik yuborish, hamda tarmoq manzillarini ikki xil versiyaga o‘girish usuli asosida qator texnologiyalar yaratildi. Ular quyidagilar:
Double NAT
NAT-PT
NAT 64
DS-Lite
DS-Lite A+P
6to4
IPV6 Rapid Deployment
6PE/6VPE
|
| |
Kommutator 0 - Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi

Kommutator 0
Switch>enable
Switch#configure
terminal
Switch(config)#vlan 10
Switch(config-vlan)#exit
Switch(config)#vlan 20
Switch(config-vlan)#exit
Switch(config)#vlan 30
Switch(config-vlan)#exit
Switch(config)# interface FastEthernet 0/1
Switch(config-if)#switchport
mode access
Switch(config-if)#switchport access vlan 10
Switch(config)# interface FastEthernet 0/2
Switch(config-if)#switchport mode access
Switch(config-if)#switchport access vlan 20
Switch(config)# interface FastEthernet 0/3
Switch(config-if)#switchport mode access
Switch(config-if)#switchport access vlan 30
Switch(config)# interface FastEthernet 0/5
Switch(config-if)#switchport
mode trunk
Kommutator S1
Switch>enable
Switch#configure terminal
Switch(config)#vlan 40
Switch(config-vlan)#exit
Switch(config)#vlan 50
Switch(config-vlan)#exit
Switch(config)# interface FastEthernet 0/4
Switch(config-if)#switchport mode access
Switch(config-if)#switchport access vlan 40
Switch(config-if)# interface FastEthernet 0/2
Switch(config-if)#switchport mode access
Switch(config-if)#switchport access vlan 50
Switch(config-if)# interface FastEthernet 0/1
Switch(config-if)#switchport mode trunk
УДК 621.3.01 - Toshkent davlat texnika universiteti xalqaro ilmiy-texnik anjuman

МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
167
решении совместных линейных уравнений, описывающих состояние электрической
цепи.
Ключевые слова:
переходной процесс, электрические цепи,
метод пространства
параметров, матрица перехода, граф переменных состояний, алгоритм расчета,
закон
коммутации, дифференциальное уравнение, сосредоточенные параметры,
установившийся режим, линейные элементы.
Алгоритм расчѐта переходных процессов в линейных электрических цепях с
сосредоточенными параметрами R,L,C методом
пространства параметров
состояния, как известно [1], состоит из следующих шагов:
1. По виду докоммутационной схемы с учѐтом законов коммутации
определяются независимые начальные условия цепи:
i
L
(0) и
u
C
(0).
2. Для послекоммутационной схемы записываются уравнения по законам
Кирхгофа или по методу контурных токов.
3. Выбираются: а) переменные состояния цепи, в
качестве которых
оптимально брать токи в индуктивностях и напряжения на ѐмкостях,
определяющих общий порядок системы дифференциальных уравнений цепи;
б)переменные управления или входа, ими могут служить э.д.с. и токи источников
питания; в) переменные выхода, за которые можно
принять токи в активных
сопротивлениях и ѐмкостях, напряжения на активных сопротивлениях и
индуктивностях.
4. Исходные дифференциальные уравнения приводятся к канонической форме
записи, т.е. представляются решѐнными относительно первых производных
переменных состояния по времени и записываются в виде двух основных
уравнений метода переменных состояния:
,
u
D
x
C
y
,
u
B
x
A
x
(1)
где
x
– матрица переменных состояния размером 1хn (n-порядок цепи);
u
–матрица входа размером 1хm;
y
– матрица выхода размером 1хк;
D
C
B
A
,
,
,
– постоянные матрицы
соответствующих размеров, элементы
которых зависят только от параметров R,L,C цепи.
5. Рассчитываются общие решения дифференциальных неоднородных
матричных уравнений:
,
)
(
)
(
)
0
(
)
(
)
(
0
prize 
and sometimes becomes a 
star

205
WHAT ARE YOU WATCHING?
READING
WARMER
Write these anagrams on the board and ask the students
to put the letters in order to make a type of TV programme
(with a weaker class, use a capital letter for the first letter
of each word):
eNsw
(news),
aCnoort
(cartoon),
iFml
(film),
oprSst / aegmmPorr
(sports programme),
iQzu / hoSw
(quiz show),
eeirSs
(series),
aeehtrW
(weather),
aelnTt /
hoSw
(talent show).
BACKGROUND INFORMATION
The Voice
,
Got Talent
,
Strictly Come Dancing
and
Masterchef
are all extremely popular TV shows, where the
aim is to find new talent.
The Voice
first began in the Netherlands as The Voice of
Holland. The aim is to find singers who are not signed to a
record label. The winners are decided by viewers.
In the UK, anyone with any sort of talent (singing,
dancing, gymnastics, magic, etc.) can audition for a place
on
Got Talent
. The winners are chosen both by the show’s
judges and by the viewers. The final winner performs in a
special show in front of the Queen.
Strictly Come Dancing
(or
Strictly
for short) is a British TV
show where celebrities pair up with professional dancers
and take part in a dance competition (ballroom and Latin
dancing) in front of panel of judges. It has been on TV
since 2004 and is extremely popular.
Masterchef
is a cooking competition which began in the
UK before being exported to more than 40 other countries
around the world (including China, Indonesia and South
Korea).
Masterchef Australia
is one of the most watched TV
series in Australia. There are also versions for professional
chefs, for celebrities and also for children.
1
Ask the students to look at the photos on both pages
and identify the type of TV programme first. (They are
all types of talent shows – see Background information.)
Invite a brief discussion by asking ‘Are there these shows
on TV in your country?’ ‘Do you watch them?’ ‘Why? Why
not?’ (The students will talk more about talent shows in
their country in the Talking points section after doing the
reading activities.) Then, ask the students to discuss the
questions in pairs. Brainstorm different talent shows the
students know and write them on the board. Leave the
list on the board for later.
Analysis of the mechanical strength of the axial-flux electric drive

МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
158
Figure 1. FEM frequency analysis of power units of an axial motor with a permanent magnets
rotor at a resonant frequency of 5.2 kHz
Figure 2. FEM frequency analysis of power units of an axial motor with a permanent magnets
rotor at a resonant frequency of 21.146 kHz
Stress analysis showed that mechanical deformations that occur at resonant
frequencies above 3 kHz lead to significant deformations of the engine components. At
the resonant frequency of 11 kHz, the motor plates are subject to significant stress.
Mechanical stresses in the rotor are concentrated in the
areas between the permanent
magnets and the steel core, reaching the greatest stress at the outer edge of the rotor plate.
The greatest oscillations on the rotor, reaching a value of 14.2 kHz, and deformations of
the plate, affecting its deviation from the axial location on the shaft, were noted.
A graph of the resonant frequencies of the engine depending on the number of FEM
analysis iterations performed is shown in Figure 3.
МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
159
Figure 3. Graph of the resonant frequencies of the motor depending on the number of FEM
analysis iterations
Схема №2. Отсутствие подогрева газа перед детандером

МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
216
Рис.3. Влияние температуры подогрева
газа на эксергетический КПД ДГА
Газ входящий на ГРП
перед
детандером
подогревают в тепло-
обменнике, и вся
подведенная
энергия
преобразуется
в
детандере в механи-
ческую. С повыше-
нием
температуры
природного газа на
входе
в
ДГА,
эксергетический КПД
ГРП
будет зависить
от
температуры
теплоносителя, нагре-
вающего газ перед детандером. Кривая зависимости изменения КПД, в этом случае,
описывается полиномиальной функцией k-й степени. В связи с чем, температура
подогретого газа перед детандером влияет на эксергетический КПД ДГА, а
применение теплообменника, подогре-вающего
газ перед ДГА приводит к
увеличению эксергетического КПД.
Рассчитанные результаты для ГРП изображены на графике (рис.3).
IPv4/IPv6 special addresses - Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi

To`liq ko`rinishi
|
2001:0DB8:0000:1111:0000:0000:0000:0200
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
2001:DB8:0:1111:0:0:0:200
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
2001:0DB8:0000:A300:ABCD:0000:0000:1234
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
2001:DB8:0:A300:ABCD:0:0:1234
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
2001:0DB8:000A:1000:0000:0000:0000:0100
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
2001:DB8:A:1000:0:0:0:100
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
FE80:0000:0000:0000:0123:4567:89AB:CDEF
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
FE80:0:0:0:123:4567:89AB:CDEF
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
FF02:0000:0000:0000:0000:0000:0000:0001
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
FF02:0:0:0:0:0:0:1
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
FF02:0000:0000:0000:0000:0001:FF00:0200
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
FF02:0:0:0:0:1:FF00:200
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
0000:0000:0000: 0000: 0000: 0000: 0000:0001
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
0:0:0:0:0:0:01
|
|
|
To`liq ko`rinishi
|
0000: 0000: 0000: 0000: 0000: 0000: 0000: 0000
|
Qisqartirilgan ko`rinishi
|
0:0:0:0:0:0:0:0
|
- Ma‘ruza - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

17 - Ma‘ruza. MAVZU 17 . Shilimshiqlar. Ekstrakt konsentratlardan foydalanib suvli ajratmalar tayyorlash, sifatini baholash. Ma‘ruza maqsadi: Berilgan dorixat bo‘yicha shilimshik tayyorlashni bilish.
DF va boshka normativ xo‘jjatlardan, yordamchi adabiyotlardan foydalanib, shilimshikni
tayyorlash uchun suv va xom ashyo miqdorini xisoblash va shilimshiklarga dori moddalarni
qo‘shish tartibini urganish.
Режа:
Shilimshiqlar saqlovchi o‘simliklardan suvli ajratmalar olish
Gulxayri ildizi, shilimshig‘i.
Salep tuganagi shilimshig‘i.
Ekstrakt-konsentratlar xaqida umumiy tushuncha.
Ekstrakt konsentratlardan foydalanishning afzallik va kamchiliklari
Ekstrakt –konsentratlardan foydalanib suvli ajratmalar tayyorlash
Quruq ekstrakt –konsentratlardan foydalanib suvli ajratmalar tayyorlash
Suyuq ekstrakt –konsentratlardan foydalanib suvli ajratmalar tayyorlash
Suvli ajratmalarga dori moddalarini kiritish
Tayanch atama va iboralar:shilimshiq, ekstrakt-koncentrat, suyuq-ekstrakt-koncentrat,
quruq-ekstrakt-koncentrat
Shilimshiq saqlovchi o‘simliklardan suvli ajratmalar olish (mucilago - shilimshiq) O‘simlik shillik moddalari suvda yaxshi erib kolloid eritma hosil qiladi.
Bu guruhdagi suvli ajratmalarni oddiy qilib shilimshiqlar deb atadik. bo‘lar quyuq bo‘lib
YUMB eritmalar hisoblanadi.
SHilimshiq eritmasi tarkibidagi modda-zarracha suv bilan yaxshi qovushadigan zarracha
bo‘lib, u shu xususiyati bilan osilma zarrachasidan farqlanadi.
U o‘z atrofiga suv molekulalari qavatini to‘playdi. Bu suv qavati shilimshiq zarrachalarini
eritma tarkibidagi turg‘unligini ta‘minlaydi.
Agar shilimshiq zarrachalari qavatidagi suv molekulasini olib qo‘ysak (masalan, spirt
qo‘shilsa) unda shilimshiq zarrachalari cho‘kmaga tushadi.
Shilimshiqlarda yuqori qovushqoqlik bo‘kuvchanlik va boshqa YUMBni xususiyatlari
namoyon bo‘ladi. Ularni xuqnalar (klizmalar) tarkibida, stabilizator va emulgatorlar sifatida
ishlatiladi. SHilimshiqlar tayyorlash uchun turli xil o‘simlik xom ashyolaridan foydalaniladi.
(Gulxayri ildizi, salep tuganagi, zig‘ir urug‘i, bexi urug‘i). Ularni tayyorlash usullari o‘simlik
xom ashyosini gistologik tuzilishi va uni kimyoviy tarkibini hisobga olgan holda tanlanadi.
Kommutatsiya va marshrutizatsiya fanidan Laboratoriya ishi Bajardi: Boqijonov Sohibjon Tekshirdi - bet 8

Double NAT (6.1-rasm) texnologiyasi IPv4 manzillar makonini tugatilishini “kechiktirish” imkonini beradi. Mazmuni translyatsiya qilish texnologiyasining ikki marta qo‘llanilishi.
6.1-rasm. Double NAT texnologik yechimi
Birinchi marta foydalanuvchining xususiy manzilini boshqa xususiy manzilga translyatsiya qilinadi. Undan so‘ng ikkinchi marta Internet manziliga translyatsiya qilinadi. Bu usul IPv4 adres diapazonini kamayishini kechiktiradi, lekin IPv6 adreslariga o‘tqizmaydi.
NAT 64 (6.2-rasm) texnologiyasi, Double NAT texnlogiyasi kabi funksiyani bajarib, asosiy farqi DNS 64 funksiyasi borligina talab chiladi. Hamda IPv4 texnologiyasidagi NAT-PT ni o‘rnini bosadi.
6.2-rasm. NAT 64 texnologiyasi
6to4 texnologiyasida (6.3-rasm) IPv4 da IPv6 o‘tishning eng yengil usuli bo‘lib, Xizmatlar provayderi tomonidan xech qanday o‘zgartirish kiritishi xojati yo‘q. Yagona sharti, IPv4 manzillari xususiy bulishi kerak. Ushbu texnologiyadan foydalanish uchun 6to4 relay deb nomlanuvchi qurilmadan foydalaniladi. Bu qurilmalar mijozlarning IPv4 dan IPv6-paketlarini deinkapsuliruyut qiladi.
6.3-rasm. 6to4 texnologiyasida
Topshiriq:
Laboratoriya ishida IPv6 manzillash tizimi asosida tarmoq topologiyasini tuzing
IPv4 manzillash tizimidan IPv6 manziliga o‘tishda 6to4 tunnel texnologiyasi
IPv4 manzillash tizimidan IPv6 manziliga o‘tishda NAT-PT texnologiyasi
7- LABORATORIYA ISHI
MARSHRUTIZATSIYA ALGORITMLARINI TAHLIL QILISH (DEYKSTRA, FLOYD)
Ishdan maqsad: Ma’lumot uzatish tarmoqlarida qo‘llaniluvchi marshrutizatsiya algoritmining ishlash tamoyilini tahlil qilish va ko`nikmaga ega bo’lish.
|
Talabalarini o’zlashtirishini tekshirish

|
Talabalarini o’zlashtirishini tekshirish Pdf ko'rish
|
bet | 110/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Talabalarini o’zlashtirishini tekshirish:
Test nazorat savollari
1. Poroshoklarni saklash muddati kuyida kеltirilgan.
10 kun
5 kun
7 kun
15 un
2. Poroshoklarni tayеrlash tеxnologiyasida asosiy boskichlarni aniklang?
- maydalash
- triturat tayеrlash
- elash
- donadorlash
3. Poroshoklarni saklanish muddatini kursating?
10 kun
1 kun
5 kun
15 kun
4. Chinni xovonchalar soni nеchta b’ladi?
7 ta
3 ta
4
ta
2 ta
5. Poroshokning ta'riflanishi.
qattik dori turi bulib, ichish uchun va sirtga ishlatiladi,sochiluvchan xossaga ega
qattik dori turi bulib, ichish uchun ishlatiladi
qattik dori turi bulib, sirtga ishlatiladi
qattik dori turi bulib, in'еktsiya uchun ishlatiladi
6. Poroshoklarni tayyorlash tеxnologiyasida asosiy boskichlarni aniklang?
- maydalash
- triturat tayеrlash
- elash
- donadorlash
7. Poroshoklarni saklanish muddatini kursating?
10 kun
1 kun
5 kun
15 kun
8. Chinni xovonchalar soni nеchta buladi?
- 7 ta
- 3 ta
- 4 ta
- 2 ta
9. Xovoncha tanlashda nimaga ahamiyat bеriladi
- poroshokning umumiy og’irliga qarab
-poroshokning umumiy og’irligiga qarab
-birmartalik yuqori dozasiga qarab
-bir sutkalik dozaga qarab
10. Poroshok tayyorlashda birinchi qaysi og’irlikdagi dori moddasi maydadalanadi
-Qiyin maydalanuvchi modda
- kam miqdordagi dori moddasi
-bo‘yovchi modda
-to'zg'uvchi modda
11. Dori moddalarni aralashtirish tartibini to‘g’ri tanlang.
avval ko‘p miqdordagi, so‘ngra kam miqdordagi
-kuchli ta'sir etuvchi modda
-rеtsеptda yozilish tartib bo’yicha
avval kam miqdordagi, so‘ngra ko‘p miqdordagi
12. Poroshoklarni aralashtirishda qaysi nisbatlargacha aralashtiriladi
- 1:20
-1:1
-1:5
-1:10
13. Mumlangan kapsulalarga ?anday poroshoklar ?ado?lanadi.
Yod
Mеntol
Bеlladonna ekstrakti
Fеnil salitsilat
14. Tayyor eritmalarni sifatini aniklashda nimalarga e'tibor bеrish kеrak?
-Turlanishiga
-Pasportiga
-Ogirligiga
-Mazasiga
15.Qo‘l tarozi va toshlarni mеtrologik tеkshirish muddatlarini ayting.
- 1 yilda bir marta
- 2 yilda bir marta
- 3 yilda bir marta
- yarim yilda bir marta
16.Zaharli va kuchli ta'sir etuvchi, narkotik moddalar kim tomondan tortib bеriladi.
-provizor tеxnologok
-farmatsеvt
-provizor
analitik -
aptеka mudiri
17. Qaysi yo‘nalish farmatsеvtik omillarni dori moddalarga ta'sirini o‘rgatadi?
-farmatsеvtik tеxnologiya
-farmatsеvtik kimyo
-biolgik kimyo
-farmakognoziya
|
| |
Ekstraktlar - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

Rp: Infusi rhizomatis cum radicibus Valerianae 180
ml Natrii bromidi 6,0
Codeini phosphates 0,2
M.D.S. 1 osh koshikdan kuniga 3 marta ichilsin.
Pasport : Valeriana suyuq konsentrati (1,2 )-12 ml
Natri bromid (1: 5)-30 ml
Kodein fosfat (1: 10)- 2 ml
Suv - 136 ml
Tayyorlanishi.'>Tayyorlanishi. Beriladigan idishga 136 ml suv o‘lchab solinadi va unga so‘ngra natri
bromid konsentrlangan eritmasidan (1: 5) 30 ml olib idishga quyiladi va kodein fosfat (1: 10)
konsentratidan 2 ml qo‘shiladi.
Mikstura ustiga valeriana suyuk konsentratidan 12 ml qo‘shib, jixozlab beradi.
Misol: Rp: Infusi herbo Thermopsidis – 200 ml
Natrii benzoates -1,5
Natrii bromidi -3,0
Liguor Ammonii anisatus - 6,0
M.D.S.
Pasport: Termopsis quruq ekstrakti (1: 1 )
Natriy benzoat 1,5 (1: 1 )
Natriy bromid 3,0 (1:5 )
Novshadilanis tomchisidan -6,0
Suv - 170 ml
Tayyorlanishi: Beriladigan idishga 170 ml suv o‘lchab solinadi va unga 0,5 g
termopsisni quruq ekstrakti (1: 1) dan qo‘shiladi va konsentrat to‘liq erib ketguncha chayqatiladi.
So‘ngra natriy benzoat (1: 10 ) dan 15 ml va natriy bromid (1: 5) konsentratidan 15 ml
qo‘shiladi. Oldindan novshadilanis tomchisidan ozgina tayyor mikstura bilan aralashtirib,
so‘ngra umumiy miksturaga qo‘shiladi va jihozlanadi.
Rp: Infusi radicis Althaeae -5,0 – 100
Natrii benzoatis -1,5
Elixiris pecforalis - 1,5
M.D.S.
Pasport: Gulxayri ildizi quruq ekstrakti 5,0 (1: 1)
Natriy benzoat - 1,5 (1: 10)
Kukrak eliksiri 1,5
Suv -100 ml gacha
V um 100 ml.
Tayyorlanishi: Gulxayri ildizi quriq ekstraktidan 5,0 gr olib uni avval yaxshilab
maydalanadi. 2 ml suv olib xovonchaga tomchilab aralashtiriladi. Uni ustiga natriy benzoat
konsentratidan (1: 10) nisbatdagi eritmasidan 15 ml qo‘shiladi. Tayyor bo‘lgan mikstura ustiga
kukrak eliksiri qo‘shilib jixozlab beriladi. Tindirilgan xolatda suziladi.
Suvli ajratmalarning sifatini aniklash uchun xujjati dorixat pasporti, joylanishi,
rasmiylashtirilgani shuningdek «Salkin joyda saklansin», «Ichishdan oldin chayqatilsin» degan
yorliklar bor-yo‘qligi, hidi, rangi, mazasi, mexanik iflosliklar yo‘qligi va ularning xajmi
to‘g‘riligi tekshiriladi.
Toshkent davlat texnika universiteti xalqaro ilmiy-texnik anjuman - bet 112

МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
168
,
!
)
(
0
k
k
k
k
t
A
t
(5)
,
1
1
)
(
A
J
p
L
t
, (6)
,
)
(
1
n
k
t
p
k
k
e
Ф
t
(7)
где
)
(
k
k
)
(
Ф
l
k
l
k
l
p
p
П
J
p
A
П
l
(8)
Другой возможный способ определения
)
(
t
вытекает из представления
уравнений цепи в виде ориентированного графа – графа переменных состояния и
вычисления элементов
)
(
t
непосредственно по нему. Кроме наглядности и
упрощения процедуры вычисления матрицы перехода здесь достигается также
исключение избыточных операций, связанных с неплотностью матриц, т.е.
большим количеством нулей в них.
Свободный режим в линейной электрической цепи с постоянными
параметрами описывается однородным дифференциальным матричным уравнением
x
A
x
(9)
Прямое преобразование Лапласа обеих частей этого уравнения и приведение
подобных слагаемых этого уравнения приводит к выражению
)
0
(
)
(
]
[
x
p
X
A
J
p
, (10)
откуда получаем формулу расчѐта (6) для матрицы перехода
)
(
t
.
Так как любая задача, содержащая линейные соотношения между
переменными, может быть сформулирована в виде графа сигналов и решена
непосредственно по нему, определить изображения по Лапласу элементов матрицы
перехода можно, выполнив некоторые несложные преобразования графа или
используя формулу Мэзона для.
Покажем это на конкретном примере.
Пусть для некоторой разветвлѐнной цепи второго порядка составлены
однородные дифференциальные уравнения состояния
2
1
2
2
1
4x
-
x
3
x
2x
-
x
x
1
при начальных условиях
Conclusion - Toshkent davlat texnika universiteti xalqaro ilmiy-texnik anjuman

Bog'liq Сборник докладов международной научно техической конференции 21
Conclusion As a result of the study of the influence of resonant frequencies on the dynamic load
of a valve-type axial motor with a permanent magnets rotor, it was found that the element
of the engine most susceptible to unwanted deformations is the permanent magnets rotor,
which has resonant oscillations when the frequency increases to 3 kHz. The rotor plate
shear stress was 4.7% of the motor structure shear stress. The rotor plates were subjected
to no less vibrations, which were significantly deformed at a resonant frequency of 8.42
kHz with a deformation scale of 98,5 % and a deformation scale of 733 % at a frequency
of 15 kHz. This obviously leads to the destruction of the motor's magnetic circuit. In
addition, at frequencies above 14.2 kHz, intense deformations of the motor shaft are
observed. The graph of the resonant frequencies of the motor depending on the number of
FEM analysis iterations was received.
Therefore, recommendations for optimizing the design of a motor operating at high
resonant frequencies include increasing the thickness of the stator and rotor core boards
and using more mechanically robust materials for the rotor core and motor shaft.
Literature 1. Ali, S. Comparative study among different rotor topologies of axial flux permanent
magnet machines // 2022 Second International Conference on Sustainable Mobility
Applications, Renewables and Technology (SMART): IEEE, 2022. P. 1–6.
2. Chung D. W., You Y. M. Design and performance analysis of coreless axial-flux
permanent-magnet generator for small wind turbines // Journal of Magnetics. 2014. Т. 19.
№. 3. P. 273–281.
3. Fei W., Luk P. C. K., Jinupun K. Design and analysis of high-speed coreless axial flux
permanent magnet generator with circular magnets and coils // IET electric power
applications. 2010. Т. 4. №. 9. P. 739–747.
4. Huner E., Akuner M. Axial-flux synchronous machines compared with different stator
structures for use in working // Przeglad Elektrotechniczny. 2012. Т. 88. P. 174–177.
5. Kesgin M. G. et al. Design optimization of coreless axial-flux PM machines with Litz
wire and PCB stator windings // 2020 IEEE Energy Conversion Congress and Exposition
(ECCE). IEEE. 2020. P. 22–26.
МЕЖДУНАРОДНАЯ НАУЧНО-ТЕХНИЧЕСКАЯ КОНФЕРЕНЦИЯ
АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ЦИФРОВИЗАЦИИ ЭЛЕКТРОМЕХАНИЧЕСКИХ И
ЭЛЕКТРОТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ СИСТЕМ
160
Секция №2 Технология цифровизации и энергоаудит, обеспечивающие энергоэффективность и ресурсосбережение в электромеханике и электротехнологии, тепловой и атомной энергетике
Jami
65 - Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi

|
Saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti dori turlari texnologiyasi kafedrasi Pdf ko'rish
|
bet | 387/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya Jami
65
Tavsiya etiladigan adabiyotlar:
Maxmudjonova K.S., Shodmonova Sh. N., Shorahimova M.M., Rizayeva N.M. «Farmatsevtik
texnologiya» Tafakkur nashriyoti.-2013, 437 bet.
Miralimov M.M. ―Farmatsevtik texnologiya asoslari‖ Ibn Sino.- 2001, 339 bet.
3.Miralimov M.M., Mamatmusaeva Z.Yа., Abdullaeva X.K., Azimova N. ―Farmatsevtik
texnologiya asoslari‖ fanidan amaliy mashg‗ulot uchun uslubiy -o‗llanma. Ibn Sino.- 2004,- 171
bet.
Texnologiya lekarstvennыx form. Kondrateva T.S. taxriri ostida.- Moskva.- 1991.- 434 s
Yunusxo‗jaev A.N. O‗zbekiston Respublikasida farmatsevtika faoliyati.- 1 (287 b.), 2 (334 b.),
3 (433 b.) tomlar.- Toshkent.-2001, 2001, 2003.
Тихонов А.И., Ярных T.Г. Texнология лекарств.- Xaрков.- 2002.-704 с.
7. И.И. Краснюк, Г.В. Михайлова, Мурадова Л.И.. Фармацевтическая технология.-
Moсква.-2011.- 559 с.
Фармацевтическая технология. (технология лекарственных форм). И.И. Краснюк, Г.В.
Михайлова taxriri ostida- Moskva.-2006.- 589 s.
Синев Д..Н., Марченко Л.Г., Синева Т.Д. Справочноепособие поаптечнойтехнологии
лекарств - Sankt-Peterburg. - 2001. – 315 s.
Тихонов А.И.., Ярных T.Г., Зупанец И.А. и др.. Биофармация – Xarkov.-20013. – 235 s.
Государственная фармакопея X изд. – Moskva. – «Медицина».- 1968.-1079 с.
Государственная фармакопея X1 изд.. – Moskva. – « Медицина ».- 1987 (333 s.), 1989
(397 s.).
Л.Г. Марченко, А.В. Русак, И.Е. Смехова технология мягких лекарственных форм
Учеб.пособие.-СПб.,2004
Молчанов Г.И. Фармацевтичесие технологии. Учебное пособие. –М.,2013.
Фармацевтическая технология. Твердые лекарственные формы: учеб. Пособие./под
редакцией С.А. Кедика.-М.,2011.
www.Ziyonet.uz
www.Lex.uz.
www.gov.uz
19.www.rrk-internatsional.ru
20.www.uzfarm.kontrol.uz
www.recipe.ru
www.remedygroup.uz
www.pharmacon.uz
www.uzfarmsanoat.
uz 25.www.dori-
darmon.uz
|
| |
ajratmalarni saqlash va sifatiga baho berish

|
ajratmalarni saqlash va sifatiga baho berish Pdf ko'rish
|
bet | 105/436 | Sana | 01.02.2024 | Hajmi | 7,28 Mb. | | #149752 |
Bog'liq farmatsevtik texnologiya ajratmalarni saqlash va sifatiga baho berish
Farmakopeya talabi bo‘yicha damlama va qaynatmalar yangi tayyorlangan bo‘lishi va
―Salqin joyda saqlansin‖ degan yorliqlar bilan chiqarilishi kerak. Ajratmalarda qand, kraxmal,
shilimshiq miqdori ko‘p bo‘lganligi mikroorganizmlar rivojlanishi uchun yaxshi sharoit
hisoblanadi.
Damlama va qaynatmalar zaruriyat tugilgandagina ―ex tempore‖ tayyorlanadi. Saqlash
muddati 2 - 3 kun. Jihozlanishi quyidagicha: ―Sirtga‖, ―Ichishga‖, ―Salqin joyda saqlansin‖,
―Ishlatishdan oldin chayqatilsin‖.
Damlama va qaynatmalarni sifatiga baho berish:
-Retseptni talab darajasida yozilishi.
-Retseptda yozilgan dori moddalarni miqdorini to‘g‘riligi.
-Damlama va qaynatma tayyorlashda dorivor o‘simlik mahsulotini to‘g‘ri hisoblanishi.
-Damlama va qaynatma tarkibidagi suvni hisoblashda suv shimish koeffitsientini to‘g‘ri
hisoblanishi.
-hidga ega bo‘lishi.
-Damlama va Damlama va qaynatmani DF buyicha to‘g‘ri tayyorlanishi.
-Damlama va qaynatmani mexaniq iflosliklardan tozalanishi, tashqi ko‘rinishi, o‘ziga xos
qaynatmani qadoqlanishi, jihozlanishi va saqlash muddati. (Uz.Res. SSV 2002 yil 29 dekabrdagi
582-sonli buyrug‘iga asoslangan holda).
1.1.
AMALIY MASHG’ULOTLAR
1 Laboratoriya mashg‘uloti
Mavzu: OG’IRLIK, HAJM VA TOMCHI BO’YICHA DOZALARGA BO’LISH.
RETSEPT VA UNDA ISHLATILADIGAN QISQARTMALAR. TAROZILARNING
METROLOGIK TAVSIFI.
O’qitish maqsadi: Og’irlik, hajm va tomchi bo’yicha dozalarga bo’lish. Retsept va unda
ishlatiladigan qisqartmalar. Tarozilarning metrologik tavsifi bilan tanishish, ma‘lumotlarni
o’rganish.
Mavzuni ahamiyati: Og‗irlik, hajm va tomchi bo‗yicha
dozalarga bo‗lish. Retsept va
unda ishlatiladigan qisqartmalar. Tarozilarning metrologik tavsifini, ma‘lumotnomalar,
adabiyotlarni o’rganish.
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 81

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Shundаy dаsturlаrning mаjmuikоmp’yutеr tеxnоlоgiyalаrining
dаsturiy tа’minоtini tаshkil qilаdi vа ulаrning imkоniyatlаrini, quvvаtlаrini
аks ettiruvchi аsоsiy vоsitаlаrdаn biri hisоblаnаdi.
Avvalo ular orasidagi bog’lanish intеrfеys dеb atalishini bilib
olishimiz lozim. Kompyutеrning turli tеxnik qismlari orasidagi o‘zaro
bog’lanish — bu,apparat intеrfеysi, dasturlar orasidagi o‘zaro bog’lanish
esa — dasturiy intеrfеys, apparat kismlari va dasturlar orasidagi o‘zaro
bog’lanish — apparat — dasturiy intеrfеys dеyiladi.
Shaxsiy kompyutеrlar xakida gap kеtganda kompyutеr tizimi bilan
ishlashda uchinchi ishtirokchini, ya'ni insonni (foydalanuvchini) ham
nazarda tutish lozim. Inson kompyutеrning ham apparat, ham dasturiy
vositalari bilan mulokotda buladi. Insonning dastur bilan va dasturni
inson bilan o‘zaro mulokoti — foydalanuvchi intеrfеysidеyiladi.
Endi kompyutеrning dasturiy ta'minoti bilan tanishib chiqaylik.
Barcha dasturiy ta'minotlarni uchta katеgoriya bo‘yicha tasniflash
mumkin:
Tizimli dasturiy ta'minot;
Amaliy dasturiy ta'minot;
Dasturlash tеxnologiyasining uskunaviy vositalari.
3. Kompyuter avlodlari va ularning klassifikasiyasi, kompyuterning
arxitekturasi
Kompyuterlar o'zining elementlar bazalari bo ‘yicha avlodlarga
ajratilgan. I avlod (1945— 1956) kompyuterlari elementlar bazalari
elektron 1ampalar ekanligi bilan harakterlanadi. Bu avlod mashinalari
katta zallarni egallagani holda, yuzlab kilovatt elektr energiya sarf qilar
va tonnalab ogirlikka ega hamda sekundiga 1-2 ming amal bajarar,
xotirasining hajmi 1-2 ming so‘zni(maiumotni) saqlashga qodir edi. Bu
avlod mashinalariga “Ural-1”,"Ural-2", “BESM-1”, “BESM-2”,”M-1",”M-
2",”M -20" kabi mashinalarni misol qilib keltirish mumkin. II avlod
(1957—1968) kompyuterlari elementlar bazalari tranzistorlardan iborat
edi, tezkorligi sekundiga 10-20 ming amal bajarish, xotirasining hajmi 4-
8 ming so‘zni saqlashga qodir edi. Ikkinchi avlod kompyuterlari
hisoblash ishidan ishlab chiqarish jarayonlarini boshqarish, iqtisodiy
masalalarni yechish, harflar bilan ishlay olish “qobiliyati”ga ham ega
bo‘ldi. Bu avlod mashinalariga “BESM-3”,”BESM-4", “Ural-16”, “Minsk-
22”, “IBM-608”, “BESM-6” mashinalarini misol qilib keltirish mumkin. III
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 79

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
mikroprotsessoriga ega bo‘lib, tovushni kiritishda analog-raqamli
o‘zgartirish va chiqarishida diskret-analogli o‘zgartirishni ta’minlaydi.
Video-plata (ing. Graphics adapter) – murakkab tasvirlar va
millionlab ranglarni qayta ishlashni ta’minlab beruvchi plata. Bu plata o‘z
mikroprotsessori va tezkor xotirasiga ega bo‘ladi. Zamonaviy video-
karta hajmli va uch o‘lchovli grafika bilan ishlash imkoniyatiga ega.
Hozirgi kundagi juda ko‘p dasturlar va o‘yinlar 64 Mb yoki 128 Mb
sig’imli video-kartalar bilangina ishlaydi.
4-MAVZU: KOMPYUTERNING MANTIQIY QURIL-
MASI VA ARXITEKTURASI. KOMPYUTERNING APPARAT
TA’MINOTI. PERIFERIYA QURILMALARI
1.
Shaxsiy kompyuterlarning dasturli ta‘minoti
Shaxsiy kompyuterning foydalanuvchi uchun qulay va samarador
bo‘lishi unda qanday dasturiy ta‘minoti mavjudligi bilan aniqlanadi.
Lekin dasturiy ta‘minotning qanday turlari foydalanuvchi uchun zarur
bo‘lishi uning qaysi soxada faoliyat kqrsatishi bilan aniqlanadi.
Shaxsiy kompyuterning dasturiy ta‘minoti xususiy EXM-larni
qo‘llash samaradorligini oshirish, undan foydalanishni osonlashtirish va
foydalanuvchilar dasturlarini tayyorlashning mehnat sarfini kamaytirishi
uchun mo‘ljallangan dasturlar sistemasidan iborat.
Shaxsiy kompyuter dasturlar ta‘minotining to‘plami quyidagi
guruxlarga ajraladi:
1. Tizimli dasturlar
2. Amaliy dasturlar
3. Dasturlashtirish muhiti Kompyuterda har xil turdagi ma‘lumotlar
saqlanadi. Ular bilan ishlash uchun biz har xil maxsus dasturlar bilan
foydalanishimiz zarur, chunki kompyuter uzi hech qanaqa harakatlar
bajarmaydi u faqat bizning buyruklarimizni va ko‘rsatmalarimizni
bajaradi. Buyruklar va ko‘rsatmalar ketmaketligi esa dastur deb
nomlanadi (dastur tushunchasi yuqoridagi mavzularda utilgan).
Dasturlar 3 turga bulinadi:
1)
Tizimli (tizim) dasturlar. Tizimli dasturlar bu kompyuter ishini
boshqaruvchi va har xil yordamchi amallarni bajaruvchi dasturlar.
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 80

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Masalan: fayllar ustidan har xil amallar bajarish (kayta nomlash,
yaratish, uchirish, nusxasini olish, xajmini o‘zgartirish), diksni tozalash va
tekshirish, kompyuterni sozlash ( tashki kurilmalar ishini boshqarish).
Tizimli dasturlar ichida 4 dasturlar guruhlari ajratilib turadi.
Bular: operatsion tizimlar (tizimlar), utilita dasturlar, drayver
dasturlar va qobiq dasturlar.
2) Amaliy dasturlar. Amaliy dasturlar bu ma‘lumotlar bilan ish
jarayonida foydalanadigan dasturlar.
Masalan: matn ma‘lumotlarni yaratish va taxrirlash, rasm va tasvir
ma‘lumotlarni yaratish yoki uzgartirish, malumotlar ombori bilan ishlash,
musika va video ma‘lumotlarni kurib chikish va taxrirlash.
Amaliy dasturlar foydalangan ma‘lumotlar turiga ko‘ra guruhlanadi:
matn muharrirlari (Word, Lexicon, WD, Notepad, Write va xokazo), rasm
va tasvir muharirlari, rasm va tasvirlarni ko‘rsatuvchi dasturlar (Corel,
Adobe Photoshop, Imaging, ACDSee, Paint vaxokazo), musika va video
muharrirlari, musika va video ko‘rsatuvchi dasturlar (Adobe Premier,
Winamp, universal proigrovatel va xokazo), jadvallar muharriri (Lotus,
Excel va xokazo), ma‘lumotlar ombori bilan ishlovchi dasturlar (Access,
Dbase, FoxPro va xokazo), uyin dasturlari, urgatuvchi dasturlar,
bugalteriya va moliya dasturlar, va boshqalar.
2.
. Kompyuter ta’minoti turlari.
Dasturiy ta’minot turlari.
Saxsiy kompyutеr ikkita tashkiliy qismlardan iborat, yani apparat
(hardware) taminot va dasturiy (software) taminot qisimlari Apparat
ta'minoti — bu, birinchi navbatda kompyutеrning asosiy tеxnik qismlari
va qo‘shimcha (atrof) qurilmalaridir.
Dasturiy ta'minot kompyutеrning ikkinchi muhim qismi bo‘lib, u
ma'lumotlarga ishlov bеruvchi dasturlar majmuasini va kompyutеrni
ishlatish uchun zarur bo‘lgan xujjatlarni o‘z ichiga oladi. Dasturiy
ta'minotsiz xar qanday kompyutеr bamisoli bir parcha tеmirga aylanib
qoladi. Mа’lumki, kоmp’yutеr tеxnоlоgiyalаri fаqаt chеgаrаlаngаn
аmаllаrniginа bаjаrishgа mo‘ljаllаngаn bоshqа elеktrоn qurilmаlаr
(tеlеfоn, mаgnitоfоn, tеlеvizоr vа h.k.) dаn fаrq qilib, kiritilgаn
mа’lumоtlаr ustidаxilmа-xil аmаllаrni bаjаrishi mumkin. Buning uchun
shu tеxnоlоgiyalаrning аsоsi bo‘lmish kоmp’yutеr tushinаdigаn tildа
kеrаkli ko‘rsаtmаlаr (dаsturlаr) tuzib, uning xоtirаsigа kiritish kеrаk.
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 77

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Zamonaviy kompyuterlarda protsessor vazifasini kvadratdan ham
kichik yuzali yagona yarim o‘tkazgichli kristalda (kremniy yoki germaniy)
joylashgan millionlab mitti tranzistorlardan tashkil topgan
mikroprotsessor, ya‘ni o‘ta zich integral sxema, bajarmoqda. Misol
sifatida ko‘radigan bo‘lsak, Intel Pentium Pro mikroprotsessori o‘z ichida
5,5 milliondan ortiq tranzistorlarni saqlaydi.
Protsessorning ish unumdorligi uning tezligi (taktli chastota) va raz-
ryadlar soni bilan belgilanadi. Tezlik protsessorning 1 sekundda bajargan
amallar miqdori bilan belgilanadi va Gs (gers) bilan ifodalanadi. Masalan,
i8086 protsessori 10 MGs (sekundiga 10 million amal) tezlikka ega bo‘lsa,
Intel Pentium IV protsessori uchun bu ko‘rsatkich 1700 MGs va undan
yuqoridir. Protsessorning razryadlari soni uning bir vaqtning o‘zida
baravariga ishlashi mumkin bo‘lgan bitlar miqdori bilan aniqlanadi.
Hozirgi kunda 16, 32, 64, 128 razryadli protsessorlar keng
qo‘llanilmoqda. Protsessorning tezligini oshirish maqsadida hozirgi
vaqtda kesh-xotira, turli matematik soprotsessorlar kabi vositalardan
foydalanish yo‘lga qo‘yilgan. Shu kunlarda protsessorlarning ko‘p
yadroli turlari ishlatilmoqda.
Protsessor, asosan, quyidagi qismlardan iborat:
arifmetik-mantiqiy qurilma;
ma’lumotlar va adreslar shinasi;
registrlar;
buyruq jamlagichi;
kesh, ya’ni kichik hajmli o‘ta tezkor xotira;
qo‘zg’aluvchan vergulli sonlar matematik soprotsessori.
Aniq protsessorga mos i80386, 16/32 yozuvi, ushbu protsessor 16
razryadli berilganlar shinasi va 32 razryadli adreslar shinasiga ega
ekanligini, ya’ni bir vaqtning o‘zida 16 bit axborot va 2
32
= 4 Gbayt
hajmdagi adreslar (adreslar sohasi) bilan ishlash imkoniyati mavjudligini
bildiradi.
Protsessorning asosiy ishi tezkor xotira qurilmasida joylashgan
dasturdan navbatdagi buyruqni o‘qish va bajarish, natijani yozib qo‘yish
hamda keyingi bajariladigan buyruqni aniqlashdan iborat takrorlanuvchi
jarayondir. Bundan tashqari protsessor dastur mazmunidagi boshqa-
rishni amalga oshirish, ma’lumotlarni zarur joydan o‘qish, lozim joyga
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 75

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
4-avlod
1975 -…
Katta
integral
sxema
1 sekundda
10
8
va yuqori
Rangli
grafik
displey
Ma’lumotla
r ombori,
ekspert
sistemasi
PRAVET
S, IBM,
Pentium
Narxi qimmat hamda o‘lchami katta EHMlarga ko‘p sonli
muhandislar va dasturchilar xizmat ko‘rsatishgan. Bunday hisoblash
mashinalarining oddiy inson xonadoniga kirib kelishi uchun narxini
arzonlashtirish, o‘lchamlarini kichiklashtirish, o‘rnatilgan dastur asosida
dasturchilarsiz mustaqil ishlatilishi mumkin bo‘lgan holatga keltirish
zarur bo‘ldi. Bu rivojlanish shaxsiy kompyuter (PC – Personal
Compyuter) atamasi bilan bog’langan.
Kompyuter deganda dastur asosida axborotlarni katta tezlikda
qayta ishlashni ta’minlovchi universal avtomatik qurilmani tushunish
mumkin.
Birinchi shaxsiy kompyuter 1973-yilda Fransiyada Truong Trong Ti
tomonidan ishlab chiqilgan. Avvaliga mazkur shaxsiy kompyuter
elektron o‘yinchoq sifatida qabul qilindi. Bu kompyuter 1977-yilda
amerikalik Stiv Jobs boshchiligidagi «Apple Computer» firmasi
tomonidan mukammallashtirildi hamda dasturlarning katta majmuini
tatbiq etib ommaviy ravishda ishlab chiqarila boshlandi. Shundan beri
kompyuter hayotimizda mustahkam joylashib, axborotni qayta
ishlashning eng zamonaviy vositasiga aylandi.
Hozirgi kunda xilma-xil zamonaviy kompyuterlar insonga xolis
xizmat qilmoqda. Ularning tashqi ko‘rinishlari ham turlicha. Lekin
kompyuterlarni tashkil etuvchi qurilmalar (ya’ni apparatli ta’minoti) bilan
yaqindan tanishsak, turli turkumdagi mashinalardagi qurilmalarda
o‘xshashlik borligini ko‘ramiz. Har qanday kompyuterning apparatli
ta’minoti asosiy va qo‘shimcha qurilmalardan tashkil topgan. Asosiy
qurilmalar kompyuter ishlashini ta’minlasa, qo‘shimcha qurilmalar
kompyuterdan foydalanishda qulayliklar va qo‘shimcha imkoniyatlar
beradi.
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 74

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Adabiyot[tahrir]
Xolmatov T., Taylaqov N., Informatika va hisoblash texnikasi
T.,2001.
[1]
Manbalar[tahrir]
↑ OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
Tarixi[tahrir]
Elektron hisoblash mashinalari (EHM) davri 4 avloddan iborat
bo‘lib, ular quyidagi alomatlari bilan farqlanadi: asosiy tashkil etuvchi
elementi, tezkorligi, tezkor xotirasi hajmi, kiritish-chiqarish qurilmasi,
dasturiy ta’minoti.
1947-yilda Bell laboratoriyasinig xodimlari amerikalik Uilyam Shokli,
Jon Bardin va Uolter Bratteyn tomonidan elektron lampa ishini bajara
oladigan tranzistor ishlab chiqildi. Endi bu element asosida EHMlar
o‘lchami, vazni va energiya sarfi minglab baravar kamaydi, tezligi o‘nlab
marotaba ortdi. Bu kashfiyot uchun ular 1956-yilda Nobel mukofotiga
sazovor bo‘lishdi. 1957 yilda Texas Instruments firmasi xodimi Jek Kilbi
mantiqiy elementlardan tuzilgan birinchi integral sxemani ishlab chiqdi.
Tranzistor va integral sxemaning kashfiyoti tufayli qisqa davr ichida
EHMlarning quyidagi jadvalda qiyoslamasi berilgan to‘rt avlodi ishlab
chiqarilgan.
Avlodlar
Asosiy
element
Amal
bajarish
tezligi
Kiritish-
chiqarish
qurilmasi
Dasturiy
ta’minot
Shu
avlod
EHMiga
misol
1-avlod
1946-
1955
Elektron
lampa
1 sekundda
10-20 ming
Boshqarish
pulti,
perfokarta
Mashina
tili,
dasturlash
tili
ENIAC,
MESM,
MINSK-
1, URAL
2-avlod
1956-
1965
Tranzistor
1 sekundda
100-500
ming
Perfokarta,
perfolenta,
magnitli
baraban
Dispetcher
va paket
sistemasi,
IBM 707,
BESM-6
MINSK-
22
3-avlod
1966-
1974
Integral
sxema
1 sekundda
2×10
6
gach
a
Videotermi
nal
sistemasi
Operatsion
sistemalar
IBM 360,
EC-1030
|
| |
Biologiya (2) — копия cdr - bet 76

|
Biologiya (2) — копия cdrBog'liq AXBOROT XAVFSIZLIGI
Kompyuterning asosiy qurilmalariga sistema bloki, monitor va
klaviatura kiradi. Qo‘shimcha qurilmalarga sichqoncha manipulyatori,
printer, plotter, skaner, modem, web-kamera va boshqalar misol bo‘ladi.
Sistema bloki, asosan, g’ilof, asosiy plata (ona plata yoki sistema
platasi), protsessor, xotira qurilmalari va mikrosxemalar, quvvat blokidan
iborat.
Asosiy plata yaxlit asosga yig’ilgan elektron sxemalar bo‘lib, unga
ba’zi qurilmalar axborot almashish sistema magistrali – shinalar
(simlarining o‘ramlari) yordamida bog’lanadi. Shinalar kompyuter-ning
hamma qurilmalariga parallel holda ulanadi. Kompyuter ishida uch xil
shina xizmat ko‘rsatadi: berilganlar (berilgan ma’lumotlar) shinasi,
adreslar shinasi, boshqarish shinasi. Asosiy platada mikroprotsessor,
xotira qurilmalari va mikrosxemalar, ovoz, video va tarmoq platalari ham
joylashadi. Ular asosiy plataning maxsus slot (qirqim)lariga ulanadi.
Diskyurituvchi, printer, flash-xotira kabi qurilmalar portlar deb
yuritiluvchi asosiy platadagi maxsus joylarga ulanadi. Bu qurilmalarni
boshqarish uchun asosiy platada kontrollerlar deb ataluvchi elektron
sxemalar mavjud. Portlar parallel (LPT), ketma-ket (COM) va universal
ketma-ket (USB) turlarga bo‘linadi. Ketma-ket port protsesordan
ma’lumotlarni baytlarda oladi va qurilmalarga bitlarda uzatadi, paralelel
port esa baytlarda olib baytlarda uzatadi. Odatda, sichqoncha va
modem ketma-ket portlarga, printer parallel portga ulanadi. Juda ko‘p
asosiy platalarda sichqoncha va klaviatura doiracha shaklidagi PS/2
bo‘lmaga ulanadi. Hozirgi kunda universal ketma-ket portga
sichqoncha, klaviatura va boshqa qurilmalarni ulash imkoni bor.
Odatda, asosiy plataning ajralmas qismi sifatida qaraladigan doimiy
xotira qurilmasi (DXQ, ing. ROM – Read Only Memory – faqat o‘qish
uchun xotira) mikrosxema ko‘rinishida tashkil etilgan bo‘lib, quvvat
manbaiga bog’liq bo‘lmagan holda ma’lumotlarni saqlash uchun xizmat
qiladi. Doimiy xotira qurilmasida kompyuterning kiritish-chiqarish asosiy
sistemasi (BIOS – Basic Input-Output System) haqidagi doimiy axborot
saqlanadi.
Protsessorni mikroprotsessor yoki CPU (ya’ni, Central Processing
Unit - markaziy protsessor) deb ham atashadi. Protsessor arifmetik va
mantiqiy amallar bajaradi, xotira bilan bog‘lanadi va barcha qurilmalar
ishini boshqaradi.
|
| |
Mavzu: Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari

Mavzu: Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlari
Ma’ruza maqsadi: Veterinariya amaliyotida ishlatiladigan qattiq, suyuq va yumshoq dori turlari tеxnologiyasini o’zlashtirish. Tayyorlangan dori turlarni sifati, jihozlanishi va saqlash muddati va sharoitiga ahamiyat bеrish.
Tayanch atama va iboralar: Veterinariya, veterinar farmatsiy, bolyuslar, botqalar, briket, draje, dustlar, globulalar, hab dorilar, yig’ma
Reja:
1.Veterinariya amaliyotida qo‘llaniladigan dori turlarini umumiy ta’rifi, o‘ziga xos xususiyatlari
2. Veterinariyada ishlatiladigan dori turlari tasnifi
3. Veterinar dorilarni dozalash asoslari
4. Veterinar suyuq dori turlari texnologiyasi
5. Veterinar qattiq dori turlari
6. Veterinar yumshoq dori turlari texnologiyasi
|